moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
پس از اعلام نتایج انتخابات دهم ریاست جمهوری و اعتراضات گسترده مردم، میرحسین موسوی اقدام به نوشتن بیانیه‌هایی اعتراضی کرد. این بیانیه‌ها حاوی مسائلی چون تقلب در انتخابات، مخالفت با دولت محمود احمدی‌نژاد، اعتراض به عملکرد شورای نگهبان، حمایت از حرکت‌ها و اعتراضات مسالمت‌آمیز مردمی، اعتراض به اعدام‌های سیاسی پس از انتخابات، احقاق حقوق مردم معترض، جان‌باختگان، بازداشت‌شدگان و آسیب‌دیدگان اعتراضات پس از انتخابات است. بیانیه‌های میرحسین موسوی در اتفاقات و روزهای مهمی چون هفتهٔ آخر خرداد، روز بازداشت‌ها و کشته شدن هواداران جنبش سبز، روز قدس، ۱۳ آبان، روز بسیج، ۱۶ آذر، مراسم چهلم جان‌باختگان اعتراضات پس از انتخابات، بازگشایی مدارس و دانشگاه‌ها و اعتراضات جنبش سبز در ۲۵ بهمن ۱۳۸۹ منتشر شد. موسوی هم چنین در یکی از بیانیه‌هایش در آستانه سالگرد اعتراضات مردمی جنبش سبز در روز تاسوعا و عاشورا، از سیاست‌های روح‌الله خمینی در دهه ۶۰ در رابطه با ادامه جنگ با عراق انتقاد کرد. این بیانیه‌ها نقش مهمی در آگاه‌سازی و راهنمایی مردم و ادامهٔ اعتراضات مردمی پس از انتخابات داشت. یکی از مهم‌ترین این بیانیه‌ها، بیانیهٔ هفدهم است که پس از ضرب‌الاجل تعیین شده توسط حامیان دولت و حاکمیت جمهوری اسلامی به قوه قضاییه انتشار یافت که بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های جهان داشت. در این بیانیه که پس از تظاهرات روز عاشورا انتشار یافت، میرحسین موسوی از آمادگی خود برای شهادت در راه احقاق حقوق از دست رفتهٔ مردم خبر داد.
هم چنین میرحسین موسوی در بیانیه شمارهٔ ۱۸ خود در ۲۵ خرداد ۱۳۸۹ سالگرد بزرگ‌ترین راه‌پیمایی پس از انقلاب، منشور جنبش سبز را اعلام کرد.
میرحسین موسوی در دیداری که با اعضای مرکزی جبهه مشارکت ایران اسلامی داشت، سال جدید (۸۹) را "سال صبر و استقامت" نامید. این در حالی است که سنّت نام‌گذاری سال‌ها توسط سید علی خامنه‌ای رهبر ایران از سال ۱۳۷۹ تأسیس شده‌است.
پس از اعتراضات جنبش سبز در ۲۵ بهمن ۱۳۸۹ و درخواست مشترک مهدی کروبی و میرحسین موسوی، رهبران جنبش سبز، برای حضور هواداران جنبش سبز در تظاهرات ۲۵ بهمن ۱۳۸۹ در حمایت از قیام مردم مصر و تونس، حبس خانگی میرحسین موسوی، مهدی کروبی و همسرانشان، او در منزلش واقع در خیابان پاستور با ایجاد دیواری آهنی بر معبر ورودی خانه موسوی، از روز ۲۵ بهمن به منظور جلوگیری از شرکت آن‌ها در تظاهرات آغاز شد و از روز ۲۷ بهمن ماه، پس از درخواست ۲۳۳ نماینده مجلس شورای اسلامی برای اعدام موسوی و کروبی و بیانیه‌های موسوی و کروبی در رابطه با تظاهرات ۲۵ بهمن ماه، کامل شده و با قطع آخرین ارتباطات محدود موسوی و رهنورد از جمله تلفن، اینترنت و ارتباط با دخترانشان، دیگر هیچ اطلاعی از وضعیت و سلامتشان در دست نبود. هم چنین محافظان موسوی از محافظت وی عزل شده و نیروهای امنیتی جای آن‌ها را گرفتند.
حصر خانگی مهدی کروبی و میرحسین موسوی با اعتراض‌های زیادی از سوی مردم، احزاب و شخصیت‌های سیاسی مواجه شد. از جمله این واکنش‌ها می‌توان به مخالفت‌های جبهه مشارکت، سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم، گزارشگران بدون مرز، مجمع نمایندگان ادوار مجلس شورای اسلامی، سازمان عفو بین‌الملل، نهضت آزادی، شورای فعالان ملی مذهبی، مجمع روحانیون مبارز، حزب اعتماد ملی، محمد خاتمی، محمد رضا خاتمی، احمد منتظری، ابوالحسن بنی صدر، سید حسن خمینی، عزت‌الله سحابی، مصطفی تاج‌زاده، محسن میردامادی، عبدالله رمضان‌زاده، علی شکوری‌راد، عبدالکریم سروش، عبدالکریم لاهیجی، شیرین عبادی، اکبر گنجی، عبدالعلی بازرگان، علی مطهری و آیات صانعی، دستغیب، موسوی اردبیلی، شبیری زنجانی، بیات زنجانی و با حصر خانگی رهبران جنبش سبز اشاره کرد. گفته شد که او، همسرش زهرا رهنورد، مهدی کروبی و همسرش فاطمه کروبی به بازداشتگاهی در تهران منتقل شدند. برخی منابع دیگر هم گفتند که این چهار مخالف حکومت در خانه‌های خود زندانی شدند.
پس از اعتراضات جنبش سبز در روز ۲۵ بهمن ۱۳۸۹ و حصر خانگی رهبران جنبش سبز، هواداران جنبش سبز در اعتراض به این حصر خانگی در روزهای ۱ اسفند ۱۳۸۹، ۱۰ اسفند ۱۳۸۹، ۱۷ اسفند ۱۳۸۹ و ۲۴ اسفند ۱۳۸۹ دست به اعتراض و تظاهرات زدند.
در آستانه اعتراضات جنبش سبز در ۱۰ اسفند ۱۳۸۹ در اعتراض به حصر خانگی رهبران جنبش سبز، محسنی اژه‌ای دادستان کل کشور نیز پس از گذشت ۲ هفته از حصر خانگی مهدی کروبی و میرحسین موسوی اعلام کرد، رفت‌وآمد و ارتباطات تلفنی و غیرتلفنی رهبران جنبش سبز مسدود شده‌است.
این حصر خانگی با اعتراضات شدید مقامات ارشد کشورهایی نظیر آمریکا، اتحادیه اروپا، آلمان، کانادا، بریتانیا، فرانسه، سوئد، هلند، موریس، سری لانکا، یمن، لتونی و نروژ مواجه شد.انتقاد وزیر امورخارجهٔ فرانسه از دیکتاتوری و عدم رعایت حقوق بشر در ایران |. : سحام نیوز:
مصطفی پورمحمدی، وزیر دادگستری ایران، شورای عالی امنیت ملی را مسئول تصمیم‌گیری در مورد حصر خانگی میر حسین موسوی، زهرا رهنورد و مهدی کروبی اعلام کرده‌است.
در تاریخ پنجشنبه، دوم شهریور ۱۳۹۱ اعلام شد که میرحسین موسوی به علت عارضه شدید قلبی به بخش سی‌سی‌یو یکی از بیمارستان‌های تهران منتقل شده‌است.
اردشیر امیرارجمند، مشاور او در این رابطه به یورونیوز گفته:
در ۲ مهر ۱۳۹۳ سیدحسن قاضی‌زاده هاشمی وزیر بهداشت دولت یازدهم چشم‌های میرحسین موسوی را در بیمارستان خصوصی خودش (بیمارستان نور) به علت بیماری آب مروارید عمل کرد. ظاهراً زهرا رهنورد نیز، وی را در بیمارستان همراهی کرده‌است.چشم میرحسین را وزیر بهداشت عمل کرد خبرگزاری انتخاب
موسوی از حصر خانگی در بیانیه‌ای در ۹ آذر ۱۳۹۸، کشته شدن معترضانِ آبان آن سال را «جنایت» نامید و علی خامنه‌ای را مقصر و مسئول اصلی آن معرفی کرد.
موسوی در ۲۲ خرداد و سالگرد جنبش سبز، در بیانیه‌ای با نفی حضور در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰، خود را همراه «مردم به جان آمده از انتخابات‌های تحقیرآمیز و مهندسی شده» خواند.
خبرگزاری میزان وابسته به قوه قضاییه ایران، روز دوشنبه، ۵ اردیبهشت ۱۴۰۱ از «برطرف شدن محدودیت فیزیکی» مقابل خانه محل سکونت میرحسین موسوی و زهرا رهنورد خبر داد. خبرگزاری فارس نیز نوشت دو دری که از ابتدای موضوع حصر میرحسین موسوی در بن‌بست اختر برای حفاظت از وی تعبیه شده بود با تصمیم شورای عالی امنیت ملی برداشته شد.
موسوی در بیانیه‌ای که در مرداد ۱۴۰۱ منتشر کرد دربارهٔ موروثی شدن رهبری هشدار داد و گفت زبانشان لال مگر سلسه پادشاهی ۲۵۰۰ ساله برگشته که پسری پس از پدر جایگزین او شود وی همچنین سیاست‌های منطقه‌ای نظام جمهوری اسلامی ایران را زیر سؤال برد و حسین همدانی از فرماندهان سپاه در سوریه را سردار بی افتخار و فرمانده اوباش بدسیرت و قمه‌کش خواند.هشدار میرحسین موسوی درباره موروثی شدن رهبری در ایران بی‌بی‌سی
موسوی در آغاز اعتراضات ۱۴۰۱ ایران به‌دنبال کشته‌شدن مهسا امینی از نیروهای مسلح خواست که از سرکوب اعتراضات خودداری کنند و «در سمت حقیقت» قرار بگیرند. او به‌دنبال اعدام محسن شکاری، اعتراضات را توقف‌ناپذیر خواند و گفت با «روش‌های ظالمانه و خون‌آلود، طول عمر حکومت شما تضمین نخواهد شد». او در بهمن ۱۴۰۱ خواستار «برگزاری همه‌پرسی آزاد و سالم در مورد ضرورت تغییر یا تدوین قانون اساسی جدید»، «تشکیل مجلس مؤسسان مرکب از نمایندگان واقعی ملت از طریق انتخاباتی آزاد و منصفانه» و «همه‌پرسی دربارهٔ متن مصوب آن مجلس به منظور استقرار نظامی مبتنی بر حاکمیت قانون و مطابق باموازین حقوق انسانی و برخاسته از اراده مردم» شد. هفت نفر از زندانیان سیاسی در ایران، شامل مصطفی تاجزاده و فائزه هاشمی با امضای بیانیه‌ای از پیشنهاد موسوی برای برگزاری همه‌پرسی و تدوین قانون اساسی جدید برای «گذار مسالمت‌آمیز» ایران به یک ساختار سیاسی کاملاً دموکراتیک حمایت کردند.
کارنامه هنری او به خصوص در زمینهٔ نقاشی دارای کارهای برجسته‌ای است هر چند که نماد شهدای هفتم تیر را نیز او طراحی کرده‌است، به همین مناسبت ریاست فرهنگستان هنر را نیز بر عهده داشت. همسر او زهرا رهنورد ریاست دانشگاه الزهرا را به عهده داشت. او دانش‌آموختهٔ علوم سیاسی است با این همه او نیز در عالم هنر دستی دارد و تندیس «نرگس عاشقان» ساخته اوست که در میدان مادر (محسنی) در تهران نصب است.میرحسین موسوی در وبگاه آفتاب مهم‌ترین فعالیت‌های علمی و هنری میرحسین موسوی به شرح زیر اند:
او عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی و مجمع تشخیص مصلحت نظام بود. اعضای این دو نهاد حکومتی را رهبر نظام جمهوری اسلامی انتخاب می‌کند.
سوابق شغلی میرحسین موسوی به شرح زیر است:
سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران، گروهی سیاسی از اصلاح طلبان ایرانی بود که در ۱۰ مهر ۱۳۷۰ با کوشش برخی از اعضای جناح چپ سازمان "مجاهدین انقلاب اسلامی" تأسیس شد.
محمد سلامتی، بهزاد نبوی، محسن آرمین، غلامرضا بصیرزاده، مصطفی تاج‌زاده، هاشم آقاجری، ابوالفضل قدیانی، فیض‌الله عرب‌سرخی و صادق نوروزی، و محسن مخملباف مؤسسین "سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران" و همچنین، از مؤسسان یا اعضای سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی بودند که در سال ۱۳۶۱ از سازمان مذکور کناره گرفته بودند.کاویانی ۱۳۷۹، ص ۱۳ (به نقل از گفتگو با محمد سلامتی، عصر ما، ۲۷ مهر ۱۳۷۳)
به منظور مقابله با سازمان‌های نظامی مانند سازمان مجاهدین خلق ایران و سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران، به پیشنهاد هاشمی رفسنجانی از دیگر گروه‌های کوچک شبه‌نظامی برای ادغام با یکدیگر دعوت شد. به همین منظور دو روز پس از اعلام نتیجه رفراندوم تعیین نوع نظام مبنی بر رسمیت یافتن جمهوری اسلامی ایران که با مخالفت گسترده سازمان مجاهدین خلق مواجه شده بود در چهاردهم فروردین ۱۳۵۸ خورشیدی ۷ گروه امت واحده، گروه توحیدی بدر، گروه توحیدی صف، گروه فلاح، گروه فلق، گروه منصورون و گروه موحدین به هم پیوستند و سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی را به وجود آوردند. این مجموعه نام سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی را که مشابه نام سازمان مجاهدین خلق بود بر خود نهاد تا به این شکل در صورت نیاز از اعتبار انقلابی و مبارزاتی سازمان مجاهدین خلق که برای همه مردم شناخته شده بود بهره‌برداری کند. محمد بروجردی از گروه صف هدایت این سازمان تازه تأسیس را برعهده گرفت. محمد سلامتی، مرتضی الویری، محمدباقر ذوالقدر، سعید حجاریان، محسن آرمین، بهزاد نبوی، سید مصطفی تاج‌زاده، محسن رضایی، فیض‌الله عرب‌سرخی و محسن مخملباف برخی از چهره‌های جوان این سازمان جدید بودند که پیش از ادغام هر کدام در یکی از سازمان‌های مسلح هفتگانه عضویت داشتند. سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی در کنار گارد انقلاب (گروه حزب ملل اسلامی یا همان حزب‌الله)، گارد ملی (شاخه نظامی نهضت آزادی)، گروه پاسا (گروه محمد منتظری) بعدها هسته اولیه تشکیل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نام گرفتند. در حقیقت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از ادغام این ۴ گروه شبه نظامی به وجود آمد.
سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی در ۱۶ فروردین ۱۳۵۸ با به هم پیوستن ۷ گروه اسلام‌گرای مخالف نظام پیشین شکل گرفت که برخی سابقه مبارزه نظامی را نیز داشتند. این گروه‌ها تا قبل از پیروزی انقلاب ارتباط تشکیلاتی چندانی با هم نداشتند اما وجود هدف مشترک مقابله با خطراتی که نظام نوپا را تهدید می‌کرد، آن‌ها را به اتحاد با یکدیگر سوق داد، دشمنی با سازمان مجاهدین خلق یکی از مهم‌ترین وجوه اشتراک اعضای این سازمان بود که حتی در نام سازمان نیز تجلی پیدا کرد. تنها تفاوت نام این دو سازمان جایگزینی کلمه «خلق» با کلمه «انقلاب اسلامی» بود. گسترش و تداوم تفکر انقلابی و اعتقاد به ولایت فقیه و رهبری آیت‌الله خمینی از اشتراکات دیگر این هفت گروه بود.تاریخچه سازمان در مصاحبه رادیو گفتگو با بهزاد نبوی (بخش چهارم) پایگاه اطلاع‌رسانی سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران، ۳ خرداد ۱۳۸۸
اعضای مجاهدین انقلاب در کمیته‌های انقلاب حضور فعالی داشتند و در تشکیل سپاه پاسداران نقش محوری را ایفا کردند. حتی آرم سازمان و آرم سپاه توسط یکی از اعضای این سازمان طراحی شده‌بود. مجاهدین انقلاب هم به‌طور مستقل و هم در قالب سپاه در خاموشی تحرکات واگرایانه و سرکوب نیروهای استقلال‌طلب در کردستان و سیستان و بلوچستان نقش آفرینی داشت. به‌طوری‌که در دوران جنگ کردستان هم فرمانده سپاه پاسداران در غرب کشور محمد بروجردی و هم فرمانده ارتش در غرب کشور علی صیاد شیرازی از اعضای این سازمان بودند. سازمان "پیشمرگان مسلمان کرد" نیز توسط مجاهدین انقلاب با استفاده از امکانات سپاه ایجاد شد.تاریخچه سازمان در مصاحبه رادیو گفتگو با بهزاد نبوی (بخش پنجم) پایگاه اطلاع‌رسانی سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران، ۳ خرداد ۱۳۸۸
مهم‌ترین کار این سازمان در آن هنگام مبارزه با جریاناتی بود که به زعم آن‌ها با خط مشی لیبرال خود انقلاب را به بیراهه می‌بردند. مرتضی الویری عضو شورای مرکزی مجاهدین انقلاب در این‌باره می‌گوید: «در آن مقطع زمانی [دوران ریاست‌جمهوری بنی صدر] تشکیلات مجاهدین انقلاب اسلامی هیچ کاری نداشت الا مقابله و مخالفت با بنی صدر و جناح لیبرال».دولت و انقلاب - ۱ محمد حیدری، روزنامه ایران، شماره ۲۱۸۹، ۳۱ تیر ۱۳۸۱
با فرمان روح‌الله خمینی در مورد عدم حضور افراد نظامی در گروه‌های سیاسی برخی از اعضای اصلی سازمان همچون محمدباقر ذوالقدر و محسن رضایی که فرماندهی سپاه پاسداران را به عهده گرفته بود از سازمان خارج شدند و عده‌ای دیگر همچون محسن آرمین از فعالیت در سپاه انصراف دادند.
با پدید آمدن اختلافات میان اعضای این سازمان در همان ابتدای پیدایش سازمان بر سر مسائلی همچون صدور بیانیه در مناسبت‌هایی همچون روز کارگر، ترور مرتضی مطهری یا سال‌مرگ علی شریعتی و به ویژه مخالفت جناح راست‌گرای سازمان و گروه منصورون با سیاست‌های اقتصادی محمد سلامتی و بهزاد نبوی در دولت میرحسین موسوی، مجاهدین انقلاب پس از مدتی به ۲ و بعد به ۳ جناح تقسیم شدند.
محمد سلامتی دبیرکل سازمان جدید علت این اختلافات را همراهی عده‌ای از اعضای سازمان از جمله افراد گروه منصورون با سیاست‌های جناح بازار، عدم اعتقاد به ولایت فقیه و مجلس و مخالفت آن‌ها با بسیاری از مصوبات مجلس و دولت همچون قانون کار و قانون اراضی شهری می‌داند.
او مهم‌ترین اعضای راست‌گرای آن زمان سازمان را حسین فدایی، محمدباقر ذوالقدر، محسن رضایی و احمد توکلی معرفی کرده‌است.Oمرور سازمان مجاهدین انقلاب در گفتگوی ایسنا با محمد سلامتی، خبرگزاری دانشجویان ایران
حضور راستی کاشانی به عنوان نماینده ولی فقیه در سازمان که با پیشنهاد گروه منصورون انجام شده‌بود و تصمیمات او که اغلب با مخالفت جناح چپ سازمان روبرو می‌شد، عامل دیگری بود که در نهایت موجب خروج ۳۷ نفر از اعضای جناح چپ‌گرای سازمان از جمله بهزاد نبوی و محمد سلامتی در سال ۱۳۶۱ شد.اختلاف، انحلال، احیا همشهری
کنگره عالی‌ترین رکن تشکیلاتی سازمان است که هر سال با حضور اعضای سازمان یا نمایندگان آنان تشکیل می‌شود. نشست فوق‌العاده کنگره نیز با تصویب دوسوم شورای مرکزی یا اکثریت اعضا ممکن است. کنگره حق تصویب و تغییر مرامنامه و اساسنامه سازمان، تعیین استراتژی و خط مشی سازمان، سؤال و استیضاح شورای مرکزی و انحلال سازمان را دارد. انتخاب و عزل اعضای شورای داوری رکن داخلی داوری سازمان نیز در صلاحیت کنگره است.اساسنامه، ماده ۴ و ۵
شورای مرکزی که مرکب از ۱۵ عضو اصلی و ۳ عضو علی‌البدل است که به انتخاب کنگره برای دو سال مشخص می‌شوند. دبیرکل عالی‌ترین عضو تشکیلاتی این سازمان نیز توسط شورای مرکزی انتخاب می‌شود.
هیئت اجرایی عالیترین رکن اجرایی سازمان که مرکب از مسئولین ارگانهای سازمان است که توسط شورای مرکزی انتخاب می‌شوند.
ارگان، کمیته، بخش، حوزه و واحد رکن‌های دیگر این سازمان هستند که در سلسله مراتب طولی قرار گرفته و مسئول و وظایف آن‌ها را رکن بالاتر تعیین می‌کند.
هزینه سازمان مجاهدین از طریق دریافت حق عضویت، هدایای مردمی و کمک‌های دولتی تأمین شده و سازمان حق فعالیت اقتصادی و تجاری ندارد.اساسنامه، فصل چهارم، ماده ۲۸
در ۲۹ خرداد ۱۳۸۱، به مناسبت سالروز درگذشت دکتر شریعتی، هاشم آغاجری به دعوت شورای هماهنگی جبههٔ دوم خرداد در دانشگاه تربیت معلم شهر همدان دربارهٔ پروتستانیسم اسلامی و دکتر شریعتی به سخنرانی پرداخت. بعد از این سخنرانی، آغاجری به خاطر توهین به اسلام تحت تعقیب قرار گرفت.BBC سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی این عضو خود را تحت حمایت قرار داد. این حمایت درحالی بود که گروه‌های دیگر سیاسی مواضع بسیار تندی نسبت به این سخنرانی داشتند. تا آنجا که جامعهٔ مدرسین حوزه علمیه قم در بیانیه‌ای سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی را به بدبین کردن نسل جوان به اسلام و روحانیت و تفکیک دین از سیاست متهم کرد. این اطلاعیه که در ۱۸ تیر ۱۳۸۱ منتشر شد و به امضای علی مشکینی رسیده‌است، سازمان را فاقد مشروعیت دینی می‌داند و از متدینین می‌خواهد که با آن همکاری نکنند.
هاشم آغاجری ابتدا در دادگاه همدان به جرم ارتداد به اعدام محکوم شد که این امر انتقادات فراوان و اعتراضات دانشجویی را در پی داشت. سرانجام در ۲۰ ژوئیهٔ ۲۰۰۴ پس از تجدیدنظر در دادگاه تهران به ۵ سال حبس و محرومیت از حقوق اجتماعی محروم شد.BBC
پس از اعتراضات به نتایج انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۸۸) سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران اعتراض خود را با نوشتن بیانیه‌هایی اعلام کرد.
در یکی از این بیانیه در تیرماه ۱۳۸۸ آمده‌است: «ضمن تقبیح این همه قانون‌شکنی، ظلم و تعدی علیه مردم و فرزندان آنان و ضمن محکوم کردن تمامی بازداشت‌های غیرقانونی و نقض ابتدایی‌ترین حقوق قانونی زندانیان، که پس از گذشت هفته‌ها، نه تنها از حق دیدار و تعیین وکیل محروم مانده‌اند، بلکه بعضاً حتی خانواده‌های آنان نیز کوچک‌ترین اطلاعی از حال و وضعیت آنان ندارند، دستگاه‌های امنیتی و نظامی حاکم و شخص آقای احمدی‌نژاد را مسئول حفظ سلامتی و جان آنان می‌داند و خواهان آزادی فوری و بی‌قید شرط همه بازداشت شدگان و زندانیان سیاسی و انتخاباتی است.»BBC فارسی - ایران - سازمان مجاهدین انقلاب: با کودتایی تمام عیار مواجهیم
پس از اعتراضات به نتایج انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۸۸) فعالیت سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران به همراه جبهه مشارکت در سال ۱۳۸۹ غیرقانونی اعلام شد.خبرآنلاین - مقاله دادستان تهران درباره دلایل ممنوعیت فعالیت احزاب مشارکت و سازمان مجاهدین انقلابخبرآنلاین - دادستان تهران:به مشارکت و مجاهدین تذکر می‌دهم تا بعداً که با آن‌ها برخورد کردیم گلایه‌مند نباشند پس از اعلام غیرقانونی بودن فعالیت این سازمان گروهی از اعضای این سازمان در خارج از ایران، سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران (شاخه خارج از کشور) را تشکیل دادند.
پس از اعتراضات به نتایج انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۸۸) شمار زیادی از اعضای سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران دستگیر شدند.
از اعضای بازداشت شده می‌توان به بهزاد نبوی، مصطفی تاجزاده، ابوالفضل قدیانی، علی باقری، صادق نوروزی، فیض‌الله عرب‌سرخی، عبداله ناصری، مهدی تحققی، علیرضا شریفی، احمد هاشمی، مسعود سپهر، حسن فائزی و محسن آرمین اشاره کرد.احضار مجدد باقی‌مانده اعضای مشارکت و مجاهدین انقلاب؛ صدور بیانیه سیاسی ممنوع |. : سحام نیوز:پارلمان نیوز: علی باقری از اعضای سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی بازداشت شد
حزب سوسیال دموکرات افغانستان حزبی سیاسی در صحنهٔ افغانستان است. این حزب به ادعای وب‌گاهش در ۱۹۶۶ تأسیس شده و حزبی قدیمی به شمار می‌رود.
این حزب، همچنین، خواستار کرسی ناظر در "بین‌الملل سوسیالیست" شده است.
Wikipedia contributors، "Afghan Mellat،" Wikipedia، The Free Encyclopedia، http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Afghan_Mellat&oldid=190412608
حزب کمونیست (مائوئیست) افغانستان، که پسوند مائویست را بعدها به اسم خود افزوده، حزبی زیرزمینی در افغانستان است. این حزب در حال برپایی جنگ درازمدت خلق (جنگ توده‌ای طولانی) علیه امپریالیسم و ارتجاع داخلی است (در صفحه (۹۵) برنامه حزب کمونیست ( مائوئیست ) افغانستان در مورد " مقاومت ملی مردمی و انقلابی " به صراحت بیان گردیده است:
" مقاومت ملی مردمی و انقلابی باید یک مبارزه همه جانبه و دارای اشکال گوناگون باشد. از آنجائیکه کشور تحت اشغال نیروهای نظامی طالبان و متحدین شان قرار دارد، شکل مسلحانه این مقاومت عمده است و سائر اشکال این مبارزه تابع آ ن است. به عبارت دیگر جنگ مقاومت ملی مردمی و انقلابی، شکل عمده این مقاومت است و اشکال مبارزاتی غیر جنگی، علی‌رغم اینکه غیر قابل انصراف اند، نقش تابع فرعی دارند. "). این حزب علاوه بر افغانستان در دیگر جوامع پارسی زبان نیز هواخواهان قابل توجهی دارد.
این حزب یکی از چندین تشکلی است که از جنبش شعلهٔ جاوید، منشعب شده‌اند. حزب کمونیست (مائوئیست) افغانستان، عضو سازمان «جنبش انقلابی انترناسیونالیستی» است. ارگان مرکزی این حزب نشریه "شعله جاوید" است. دولت فعلی افغانستان این حزب را به رسمیت نمی‌شناسد.
سایت رسمی
حزب وطن افغانستان یک حزب سیاسی سوسیال دموکرات در افغانستان است. این حزب خود را «ملی و دموکراتیک، مترقی و اصلاح‌طلب» معرفی می‌کند.
این حزب در تبعید در زمان رژیم طالبان در ۲۸ ژوئن ۱۹۹۷ در مونیخ آلمان تأسیس شد و اعضایی در داخل کشور دارد که به‌طور رسمی ثبت نشده‌است. این حزب خود را ادامه اندیشه‌های چپ محمد نجیب‌الله و حزب دموکراتیک خلق افغانستان می‌داند که در سال ۱۹۹۰ به عنوان جانشین حزب حاکم دموکراتیک خلق افغانستان ("PDPA") تأسیس شد. کنفرانس مونیخ، محمد عیسی جسور را به عنوان رهبر حزب انتخاب کرد. این حزب دومین کنگرهٔ خود را در سال ۲۰۰۰ در فرانکفورت/ماین برگزار کرد.
هزاران نفر در یک رویداد در ۲۸ ژوئیه ۲۰۱۷ در هتلی در کابل برای چهارمین «گردهمایی مشورتی برای راه‌اندازی مجدد قانونی حزب وطن» شرکت کردند. این حزب در گذشته تلاش کرد با نام "حزب دموکراتیک خلق افغانستان (PDPA)" ثبت نام کند اما از ثبت نام خودداری شد.
جمعیت انقلابی زنان افغانستان (راوا)، یکی از سازمان‌های سابقه‌دار زنان افغان است که خط مشی خود را مبارزه برای حقوق زنان و دموکراسی سکولار اعلام کرده‌است. این سازمان در سال ۱۹۷۷ در کابل، توسط یک فعال دانشجویی به نام مینا کشور کمال (که بیشتر به مینا مشهور است)، تأسیس گشت. وی در سال ۱۹۸۷ به خاطر فعالیت‌های سیاسی‌اش در پاکستان ترور شد. طرفداران وی معتقدند که وی توسط افراد گلبدین حکمتیار و کی جی بی ترور شده‌است.BBC News | SOUTH ASIA | Afghan activist's killers hanged
این سازمان در آغاز، هم با رژیم کمونیستی وقت و هم با «مجاهدین» مخالف بود و بعدها باطالبان نیز مخالفت کرد و آن‌ها را «خنجر دیگری بر گردهٔ مردم» خواند. از آن‌جا که "راوا" با هر نوع بنیادگرایی مذهبی مخالف است، همواره در افغانستان و پاکستان، بحث‌های زیادی برانگیخته‌است.
راوا نشریه‌ای به نام پیام زن پیام زن، نشریه جمعیت انقلابی زنان افغانستان - راوا انتشار می‌دهد که در آن به صورت قاطع و با لحن صریح علیه رهبران مجاهدین و دولت آقای کرزی مطلب نوشته می‌شود و گزارش‌هایی از تخطی‌های حقوق بشر در افغانستان انتشار می‌یابند. همچنان «پیام زن» با تعدادی از روشنفکران افغان که «راوا» آنان را سازشکار و به اعتقاد راوا خادم بنیادگرایان مینامد درگیری لفظی دارد و مقالات و نظرات آنان را به نقد می‌کشد. «پیام زن» مواضع تند داشته و از نشریات معتبر افغانستان محسوب می‌گردد.
بیش‌تر فعالیت‌های راوا در دههٔ ۹۰، برگزاری تظاهرات ضد اشغال و ضد بنیادگرایی، سمینار و همایش مطبوعاتی و دیگر فعالیت‌های جمع‌آوری کمک مالی در پاکستان بود. به علاوهٔ تشکیل مدارس مخفی برای دختران در افغانستان و در کمپ‌های مهاجران در پاکستان، تشکیل تیم‌های صحی برای کمک به زنان و کودکان از جمله فعالیت‌های این سازمان بود. با توجه به این‌که اکثر فعالیت‌های راوا در افغانستان ممنوع بود و اعضا و رهبران آن همیشه تهدید به مرگ می‌شدند، «راوا»، در مناطق تحت کنترل طالبان یا «جبهه متحد افغانستان»، حضور علنی بسیار کمی داشت.
اعضای «راوا» موفق شدند برای اولین بار در پشاور تظاهراتی را علیه گروه‌های جهادی و طالبان برگزار کنند. از همینروی دو بار صف تظاهرات شان مورد حمله طالبان قرار گرفت که به زخمی شدن چندین عضو شان انجامید.Reflection of RAWA protest rally in the press, Dec.10,2000Police restrain Taliban attacking RAWA procession
پس از شکست کامل حکومت طالبان توسط نیروهای ائتلاف جهانی ضد تروریسم، «راوا»، نیروهای «ائتلاف شمال» را متهم به بنیادگرایی، تروریسم و رفتار طالب گونه کرد. «راوا» مدارکی را که مدعی است نشانگر جنایات جنگی گروه‌های مربوط به این ائتلاف در اولین سال‌های بعد از سقوط دولت داکتر نجیب الله، است را به مراجع بین‌المللی تسلیم نموده‌است و خواهان محاکمه برخی از رهبران این گروه‌ها از جمله عبدالرسول سیاف، برهان الدین ربانی، محمد یونس قانونی، گلبدین حکمتیار، عبدالرشید دوستم، محمد کریم خلیلی، محمد محقق، محمد قسیم فهیم شدند.
به تاریخ ۱۲ ژوئیه ۲۰۰۶، عبدالرب رسول سیاف رهبر تنظیم اتحاد اسلامی افغانستان که «راوا» آن را یکی از گروه‌های جنگسالار و ناقض حقوق بشر به حساب می‌آورد، طی مصاحبه‌ای با تلویزیون طلوع در کابل مدعی شد که «راوا» جنگ‌های بین تنظیم‌ها را سگ‌جنگی خوانده و گزارش‌هایی نیز که در مورد جنایات شان در مطبوعات انتشار یافته و به‌وسیله سازمان‌های مدافع حقوق بشر مثل «دیده بان حقوق بشر» انتشار یافته‌اند را ساخته و پرداخته «راوا» دانست.YouTube - رسول سیاف: "راوا" ما را سگ و جنگهای ما را سگ جنگی‌ها گفته
«راوا» در نظرات و اعلامیه‌های خود اعلام می‌دارد حکومت حامد کرزی، در اکثر مناطق افغانستان، سلطه ندارد و بنیادگرایان قوانین ضد زن را، درست مانند طالبان، به دولت تحمیل کرده‌اند.به گفتهٔ راوا اینان در ابتدا از حامد کرزی حمایت مشروط کردند اما به مرور زمان علیه وی جبهه‌گیری کردند و اعلام داشتند که کرزی دست پرورده آمریکا است و به گفته راوا سیاست خائن نوازی را در پیش گرفته‌است که اشاره‌شان به کنار آمدن حامد کرزی با رهبران مجاهدین بود که در پست‌های مهم دولتی جا گرفته‌اند.
راوا اهداف خود را به صورت زیر اعلام می‌دارد:RAWA.ORG: Our main goals
درین اواخر این جمعیت فعالیت‌هایش را در داخل افغانستان گسترش داده‌است و محافل علنی نیز در کابل برگزار می‌کند. از جمله به تاریخ ۸ مارس ۲۰۰۷ محفلی به مناسبت روز جهانی زن در تالار هوتل کابل زیبا در شهر کابل برگزار کردند که حدود دو هزار تن در آن شرکت جسته بودند RAWA event on the International Women's Day (March 8, 2006 - Kabul) همچنان به تاریخ ۹ مارس ۲۰۰۷ نیز گردهمایی مشابهی برگزار کرده بودند.RAWA event on the International Women's Day (March 9, 2007 - Kabul)
راوا تا حال حدود ۱۶ جایزه و تقدیرنامه از مراجع مهم جهانی بخاطر کار و فعالیت‌هایش بخاطر آنچه از جانب آن سازمان‌ها و نهادها آزادی و دموکراسی نامیده می‌شود در افغانستان دریافت داشته‌است از جمله:
بحث و جدلی سر گذشته «راوا» وجود دارد. بعضی‌ها این جمعیت را حامی مائویستها می‌دانند و عده‌ای بر این باورند که این سازمان، تنها در گذشته تمایلات چپی داشته ولی حالا نه.
چیزی که به این بحث و جدل، بیشتر دامن می‌زند، عدم وجود اسناد کافی از جانب «راوا» در مورد گذشته و تاریخ آغازین آن و این واقعیت آشکار است که مقدار زیاد اسناد ابتدایی این سازمان، به زبان‌های پشتو و فارسی هستند، که توسط تعداد کمی از غربی‌ها، قابل خواندن و ترجمه هستند. «راوا» در این رابطه می‌گوید که در اثر مبارزه و کار سخت در داخل و بعد هم قتل رهبر شان مینا، مقدار زیاد اسناد این جمعیت نابود شده‌اند از این رو اسنادی از تاریخ آغازین «راوا» در دسترس نیست. با اینهمه اولین شماره‌های پیام زن که در ۱۹۸۱ در کابل انتشار یافته‌اند از طریق سایت این جمعیت قابل دسترسی می‌باشند ولی در آن‌ها چیزی که دال بر مائویست بودن اینان کند چیزی نمی‌توان یافت.
عامل دیگر «مائویست» قلمداد نمودن «راوا» این است که این جمعیت از ادبیات چپ انقلابی در مبارزات خویش استفاده نموده و از نویسندگان چپ در نشریه‌های خود آثاری بیشتر در زمینهٔ شعر را به نشر می‌سپارد.
تعدادی از شاعران و نویسندگانی که در «پیام زن» معرفی شده‌اند اینان اند:
عبدالله رستاخیز ، داوود سرمد ،
سیدال سخندان، انیس آزاد، بشیر بهمن، خسرو گلسرخی ، سعید سلطانپور،
احمد شاملو ، احمد سهراب ، سید احمد دهزاد ، جولیوس و اتل روزنبرگ ، اتو رنه کاستیلو
به نظر می‌آید که در سال‌های نخست تشکیل، «راوا» روابط بسیار نزدیکی با سازمان‌های مائوئیست افغانستان، همچون سازمان رهایی افغانستان (الو) و سازمان آزادیبخش مردم افغانستان (ساما) داشته‌است. رهبر و پایه‌گذار «راوا»، مینا، همسر داکتر فیض احمد، رهبر سازمان رهایی افغانستان بود. آن برودسکی، پروفسور آمریکایی کتابی در مورد تاریخچه آن نوشته، ادعا می‌کند که: «هردوی آن‌ها به اهداف مجزای خود بسیار معتقد بودند. تا جایی که وقت کمی با هم صرف می‌کردند و حقیقتاً، نسخه‌های بسیار متفاوتی از آینده جامعه افغانستان در سر داشتند.»
تعدادی از طرح‌ها و آثار هنری منتشر شده در شماره‌های اول ارگان «راوا»، «پیام زن»، نشان دهنده گرایش مائویستی هستند و عکس قیوم رهبر، رهبر «ساما» بر جلد یکی از این شماره‌ها، نقش بسته‌است. همچنان در شماره‌های مختلف نشریه‌شان تعدادی از رهبران سرشناس «شعله‌ای»، که بدست دولت «کمونیست» تحت حمایت شوروی یا بنیادگرایان کشته شده‌اند، قدردانی صورت گرفته و تصاویر، اشعار و زندگی‌نامه‌هایشان انتشار یافته‌اند. ضمناً «راوا» اکثراً از جریان «شعله جاوید» و شهیدان منسوب به آن به نیکی یاد می‌کند.
الو (سازمان رهایی افغانستان) و نه بقیه گروه‌های مائوئیست افغانستان، نامی از «راوا» را در ادبیات خود نمی‌آورند و مینا را جز «شهدا»ی خود برنمی‌شمرند. «راوا» هم، هم‌اکنون هیچ دفاعی از اندیشه‌های مائویستی و سازمان‌های مائویستی افغانستان نمی‌کند. قابل یادآوریست که تعدادی از سازمان‌های چپی افغانستان «راوا» را متهم به «راست» و «سازشکار» می‌کنند.
بحث دیگری که در مورد «راوا» هست، در مورد درجه پایگاه مردمی آن در میان مردم افغانستان و پناهندگان افغان در پاکستان است. «راوا» ادعا می‌کند که سازمانی سیاسی و یک سازمان غیردولتی مهمی در افغانستان و پاکستان است، در حالی که مخالفان این سازمان ادعا می‌کنند که طرفداران کمی در منطقه دارد و بیشتر محبوبیتش به غرب باز می‌گردد.
«راوا»، با بسیاری از فعالان و گروه‌های مدافع حقوق زنان در افغانستان، مخالف است و آن‌ها را به سازش با انواع و اقسام دارودسته‌های اسلامی متهم می‌کند. بسیاری از این فعالان، ادعا می‌کنند که «راوا»، علیه آنان موج‌های تبلیغاتی برای بدنام کردن به پا می‌کند و این که «راوا»، تندرو و فرقه‌گرا است.
قرار معلوم «راوا» در انتخابات پارلمانی اخیر نیز شرکت ورزیده و تعدادی از اعضای آن به پارلمان نیز راه یافته‌اند. برخی ملالی جویا را که در پارلمان مخالف رهبران جهادی است از اعضای این جمعیت می‌دانند اما «راوا» درین زمینه هیچ اظهار نظری نکرده‌است و خانم جویا هم انتساب خود به این جمعیت را رد می‌کند. تا حال چندین بار سیاف و دیگر بنیادگرایان درون پارلمان شعارهای ضد «راوا» سر داده‌اند.
«راوا»، در غرب، بیش‌تر با انتشار نوارهای ویدئویی مستندی از جنایات طالبان معروف شده‌است که ادعا می‌شود مخفیانه به‌وسیله اعضای این سازمان فیلمبرداری شده‌اند. «راوا» با پخش این نوار ادعا کرد که اعضای این سازمان این فیلم را به سختی در افغانستان و زیر حکومت طالبان ضبط و با قبول ریسک به خارج از افغانستان انتقال دادند. اما، بسیاری بر این باورند که همه این فیلم توسط «راوا» تهیه نشده و قسمت‌هایی از آن، قبل از این‌که این سازمان آن را در غرب منتشر کند، در پاکستان تکثیر می‌شده‌است. «راوا» چند سال قبل پنتاگون را بخاطر انتشار غیرمجاز تعدادی از تصاویر مربوط این سازمان در برگه‌های تبلیغاتی‌اش مورد بازخواست قرار داد. این فیلم‌ها و تصاویر از جنایاتی که در افغانستان صورت گرفته منحصربه‌فرد اند و در مطبوعات دنیا خیلی سریع انتشار یافته‌اند.
بیلی وایلدر (۲۲ ژوئن ۱۹۰۶ – ۲۷ مارس ۲۰۰۲) کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس، تهیه‌کننده و روزنامه‌نگار آمریکایی اتریشی‌تبار بود. وایلدر در مجموع ۶ بار برنده اسکار شده بود که شامل یک اسکار بهترین فیلم، دو اسکار بهترین کارگردانی و سه اسکار بهترین فیلم‌نامه اقتباسی و غیر اقتباسی می‌باشد. وی همچنین تندیس یک عمر دستاورد هنری را دریافت کرده‌است.
بیلی وایلدر متولد ۲۲ ژوئن ۱۹۰۶ در لهستان امروزی، بیش از ۵ دهه در عرصه سینما حضوری درخشان داشت و پیش از مرگ در ۲۷ مارس ۲۰۰۲ در ۹۵ سالگی، ساخت ۶۰ فیلم را در کارنامه سینمایی‌اش به ثبت رساند.
وایلدر یکی از درخشان‌ترین چهره‌های فیلم‌سازی هالیوود در عصر طلایی محسوب می‌شود که ۶ بار برندهٔ اسکار و ۱۵ بار نامزد این جایزه بود و از این لحاظ یکی از رکوردداران تاریخ سینماست. وی پس از اخراج از دانشگاه وین اتریش، به روزنامه‌نگاری پرداخت و پس از مهاجرت به برلین، در روزنامه‌های محلی، مطالب ورزشی و جنایی می‌نوشت. توانایی وایلدر در نویسندگی، او را به سمت نگارش فیلم‌نامه سوق داد.
موفقیت عمدهٔ وایلدر پس از حضور او در هالیوود در سال ۱۹۳۳ آغاز شد و اولین اثر مهم او در سال ۱۹۳۹ با فیلم "نیمه‌شب" رقم خورد که برای اولین بار نامزد اسکار بهترین فیلم‌نامه شد.
پس از آن، موفقیت‌های بعدی وی با فیلم‌نامه آثار پرفروشی چون "طلوع را متوقف کن" و "آتیش‌پاره" ادامه یافت و دو بار دیگر نامزد اسکار بهترین فیلم‌نامه شد، اما همچنان در کسب آن ناموفق ماند.
بیلی وایلدر در ساخت بیش از ۶۰ فیلم مشارکت داشت و ۲۷ فیلم را کارگردانی کرد. اما عمده شهرت او بخاطر هفت شاهکارش: "غرامت مضاعف"، "سانست بولوار"، "بعضی‌ها داغشو دوست دارن"، "آپارتمان"، "شاهدی برای تعقیب"، "تکخال در حفره" و "ایرما خوشگله" است.
وایلدر پس از اولین تجربه کارگردانی‌اش با فیلم "بزرگ‌تر و کوچک‌تر"، شهرت جهانی خود را با ساخت فیلم "غرامت مضاعف" در سال ۱۹۴۴ رقم زد که نامزد بهترین کارگردانی و بهترین فیلم‌نامه اسکار شد.
دو سال بعد، وایلدر با فیلم "تعطیلات ازدست‌رفته" توانست سرانجام جایزه اسکار بهترین کارگردانی و بهترین فیلم‌نامه را به‌دست‌آورد.
این کارگردان و فیلم‌نامه‌نویس سرشناس در سال ۱۹۵۱ با فیلم "سانست بلوار،" برندهٔ بهترین فیلم‌نامه شد، اما در کسب اسکار بهترین کارگردانی، ناکام ماند.
وایلدر در ادامه با فیلم "تک خال در حفره" اگرچه به موفقیتی در گیشه نرسید، اما شهرت خود را افزایش داد و بار دیگر نامزد اسکار بهترین فیلم‌نامه شد.
وی در سال ۱۹۵۴ فیلم موفق "بازداشتگاه شماره ۱۷" را ساخت که اگرچه اسکار بهترین کارگردانی را برای او به‌همراه نیاورد، اما موجب شد تا ویلیام هولدن، اسکار بهترین بازیگر مرد بگیرد.
یک سال بعد، وایلدر با فیلم "سابرینا" نامزد اسکار بهترین فیلم‌نامه و کارگردانی شد. اواسط دهه ۵۰ را می‌توان دوران توجه بیلی وایلدر به آثار کمدی توصیف کرد که از جمله آن‌ها می‌توان به "خارش هفت ساله" (۱۹۵۵)، "بعضی‌ها داغشو دوست دارند" (۱۹۵۹) و "آپارتمان" (۱۹۶۰) اشاره کرد.
وی با فیلم "آپارتمان" سه جایزه اسکار بهترین فیلم‌نامه، بهترین فیلم و بهترین کارگردانی گرفت و با فیلم "بعضی‌ها داغشو دوست دارند" نامزد اسکار بهترین کارگردانی و بهترین فیلم‌نامه شد.
پس از این سال‌های موفق، حضور وایلدر در عرصه فیلم‌سازی دیگر مانند گذشته نبود، به طوری که فیلم‌های "یک، دو، سه" (۱۹۶۱)، "احمق مرا ببوس" (۱۹۶۴)، "شیرینی شانس" (۱۹۶۶)، "زندگی خصوصی شرلوک هولمز" (۱۹۷۰) تقریباً آخرین آثار کارنامه سینمایی او بودند.
بیلی وایلدر در سال ۱۹۸۸ جایزه اسکار یادبود ایروینگ جی. تالبرگ گرفت و ستاره وی در کوچه شهرت هالیوود نقش بست. وی در ۵ دهه فعالیت سینمایی ۱۵ بار نامزد جایزه اسکار شد که از این لحاظ یکی از رکوردداران تاریخ سینماست.
از دیگر افتخارات سینمایی بیلی وایلدر می‌توان به جایزه بافتا بهترین فیلم (۱۹۶۰)، جایزه خرس طلایی افتخاری برلین (۱۹۹۳)، جایزه بزرگ جشنواره کن (۱۹۴۶)، جایزه یک عمر دستاورد سینمایی از پارلمان اروپا (۱۹۹۲)، دو جایزه بهترین فیلم از گلدن گلوب (۱۹۴۶–۱۹۵۱) و شیر طلایی افتخاری ونیز (۱۹۷۲) اشاره کرد.
با این که وایلدر همیشه دلیل اصلی روی آوردنش به کارگردانی را «مواظبت کردن از فیلم‌نامه‌هایش» - که معمولاً به دست بقیه کارگردان‌ها خراب می‌شد - عنوان کرده، اما آثار او – از همان فیلم نخستین – چنان محکم و عالی‌اند که این ادعا را فقط باید به حساب تواضع فیلم‌ساز گذاشت.
به شهادت آثارش او هرگز خود را محدود به مصور کردن فیلم‌نامه‌های درخشانش نکرده‌است. البته شکی نیست که این فیلم‌نامه‌های دقیق و پُر جزئیات در زمان‌هایی که حوصله‌ای برای کارگردانی وسواسی نمانده بود به کمکش می‌آمدند (مانند آخرین فیلمش "رفیق رفیق").
در میان خیل عظیمی از ستارگان کلاسیک، از باربارا استانویک تا هامفری بوگارت و از گری کوپر تا جیمز کاگنی و ری میلند، وایلدر از جک لمون و والتر ماتائو بیشترین بهره را برده، در حالی که ویلیام هولدن بعضی از بهترین بازی‌هایش را مدیون فیلم‌های وایلدر است.بیلی وایلدر، نابغه سینما ، سایت تبیان
آلفرد جوزف هیچکاک (؛ ۱۳ اوت ۱۸۹۹ – ۲۹ آوریل ۱۹۸۰) فیلم‌ساز انگلستانی بود. او که از تاثیرگذارترین چهره‌ها در تاریخ سینما بوده‌است،Sources include:
هیچکاک ابتدا به‌ عنوان کارمند فنی و تبلیغ‌نویس تعلیم دیده بود و در سال ۱۹۱۹ به‌عنوان طراح میان‌نویس و تیتراژ وارد صنعت سینما شد. اولین تجربهٔ کارگردانی او فیلم صامت بریتانیایی-آلمانی "پلژر گاردن" (۱۹۲۵) بود. اولین فیلم موفق او با نام "" (۱۹۲۷) باعث شکل‌گیری ژانر دلهره‌آور شد و "باج‌گیری" (۱۹۲۹) اولین فیلم «ناطق» بریتانیایی بود. نام فیلم‌های دلهره‌آور "۳۹ پله" (۱۹۳۵) و "خانم ناپدید می‌شود" (۱۹۳۸) در میان برترین فیلم‌های بریتانیایی در قرن بیستم قرار گرفته‌است. او از ۱۹۳۹ به شهرت بین‌المللی رسید و از سوی تهیه‌کننده دیوید او. سلزنیک قانع شد تا به هالیوود برود. این روند با رشته‌ای از فیلم‌های موفق از قبیل "ربه‌کا" (۱۹۴۰)، "خبرنگار خارجی" (۱۹۴۰)، "سوءظن" (۱۹۴۱)، "سایه یک شک" (۱۹۴۳) و "بدنام" (۱۹۴۶) تداوم یافت. "ربه‌کا" برندهٔ جایزهٔ اسکار بهترین فیلم و هیچکاک هم نامزد بهترین کارگردانی شد. او برای "قایق نجات" (۱۹۴۴) و "طلسم‌شده" (۱۹۴۵) نامزد دریافت این جایزه شد. سپس بعد از مدتی افول در برخی فیلم‌هایش، او با فیلم‌های موفق "بیگانگان در ترن" (۱۹۵۱) و "ام را به نشانه مرگ بگیر" (۱۹۵۴) بازگشت و دوران طلایی فیلم‌سازی خود را آغاز کرد. هیچکاک بعدها چهار فیلم "پنجره عقبی" (۱۹۵۴)، "سرگیجه" (۱۹۵۸)، "شمال از شمال غربی" (۱۹۵۹) و "روانی" (۱۹۶۰) را کارگردانی کرد که نامشان در میان برترین فیلم‌های تاریخ قرار گرفته‌است. او برای فیلم اول و آخر نامزد دریافت جایزهٔ اسکار بهترین کارگردانی شد. "پرندگان " (۱۹۶۳) و "مارنی" (۱۹۶۴) از لحاظ تجاری موفق بودند و بسیار مورد توجه مورخان سینما قرار گرفته‌اند.
سبک «هیچکاکی» شامل به‌ کار بردن حرکت دوربین برای تقلید نگاه یک فرد و در نتیجه تبدیل بینندگان به تجربه‌گر و همچنین کادربندی نما‌ها برای به حداکثر رساندن اضطراب و ترس است. هیچکاک چند فیلم با برخی از بزرگ‌ترین ستاره‌های هالیوود ساخت؛ از جمله چهار فیلم با کری گرانت در دهه‌های ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰، سه فیلم با اینگرید برگمن در نیمهٔ آخر دههٔ ۱۹۴۰، چهار فیلم با جیمز استوارت در یک بازه زمانی ده ساله که در سال ۱۹۴۸ آغاز شد و سه فیلم با گریس کلی در اواسط دههٔ ۱۹۵۰ کار کرد. او در سال ۱۹۵۵ شهروندی آمریکا را دریافت کرد.
در سال ۲۰۱۲، فیلم تریلر روان‌شناختی "سرگیجه" در رتبهٔ اول انستیتوی فیلم بریتانیا به‌ برترین فیلم ساخته‌شده بر اساس نظرسنجی سراسری از صدها منتقد فیلم قرار داده شد. تا سال ۲۰۲۱، ۹ فیلم او برای نگه‌داری در فهرست ملی ثبت فیلم ایالات متحده انتخاب شده‌است. او در سال ۱۹۷۱ بفتا فلوشیپ و در ۱۹۷۹ جایزه یک عمر دستاورد هنری بنیاد فیلم آمریکا را دریافت کرد و در سال ۱۹۸۰ نشان شوالیه به او اهدا شد و در همان سال، در سن ۸۰ سالگی درگذشت.
هیچکاک در ۱۳ اوت سال ۱۸۹۹ در مغازه استیجاری والدینش در لیتنستون واقع در شرق لندن به دنیا آمد. وی کوچک‌ترین فرزند خانواده بود، یک برادر به نام ویلیام دانیل (۱۹۴۳–۱۸۹۰) و یک خواهر به‌نام الن کاتلین (۱۹۷۹–۱۸۹۲) داشت. نام مادرش اما جین (۱۹۴۲–۱۸۶۳) و پدرش ویلیام ادگار هیچکاک بود که در سال ۱۹۱۴ درگذشت. پدر و مادر وی هر دو از پیروان کلیسای کاتولیک و اصالتا ایرلندی بودند. پدرش همچون پدربزرگش سبزی فروش بود.
بنا به گفته‌های خود هیچکاک، وی پسری بسیار خوش‌رفتار بود و پدرش نیز با او بسیار مهربان بود و به یاد ندارد که در دوران بچگی همبازی داشته باشد. یکی از خاطرات مورد علاقه‌ او با پدرش که بارها در مصاحبه‌ها گفته است، این بود که در ۵ سالگی روزی پدرش وی را به همراه یادداشتی به ایستگاه پلیس در نزدیکی منزلشان می‌فرستد، پلیس به یادداشت نگاه می‌کند و او را برای چند دقیقه در سلول حبس می‌کند. سپس به او می‌گوید «این کاریه که ما با پسرهای شیطون می‌کنیم.» این تجربه در دوران کودکی باعث ترس همیشگی او از پلیس شد و حتی به شوخی در سال ۱۹۷۳ گفته است از هر چیزی که به قانون ربط داشته باشد، می‌ترسد.
هیچکاک در ۲۵ ژوئیه ۱۹۱۳ در رشته مهندسی و ناوبری ثبت‌نام کرد. در کتاب "سینما به روایت هیچکاک" در سال ۱۹۶۲ به فرانسوا تروفو گفته است، مکانیک، برق و ناوبری خوانده است. در ۱۲ سپتامبر ۱۹۱۴ پدرش که از بیماری مزمن انسدادی ریه رنج می‌برد، در سن ۵۲ سالگی فوت می‌کند و او نیز برای حمایت از مادر و خواهرش به‌عنوان کارمند بخش فنی در یک شرکت تلگراف مشغول به کار می‌شود و همزمان به کلاس‌های شبانه در رشته‌های تاریخ هنر، نقاشی، اقتصاد و علوم سیاسی می‌رود و برادر بزرگ‌ترش نیز همان مغازه پدرش را اداره می‌کرد.
پس از آغاز جنگ اول جهانی در ژوئیهٔ ۱۹۱۴ هیچکاک برای اعزام به جبهه‌های جنگ بسیار جوان بود و در سال ۱۹۱۷ که جنگ همچنان در جریان بود، وی به ۱۸سالگی رسید اما از حضور در جنگ به علت بیماری معاف شد و تنها به ارائه خدمت در اموری که تحرک کم می‌خواستند، گماشته شد. پس از جنگ و در سال ۱۹۱۹ او علاقه‌مند به نوشتن شد و چندین نوشته‌اش در نشریه‌هایی مثل هنلی تلگراف منتشر شد. وی در هنلی تلگراف به بخش تبلیغات ارتقا یافت؛ جایی که برای تبلیغات کابل برق طرح‌های گرافیکی کار می‌کرد و به گفته خودش به این کار بسیار علاقه‌مند بود و تا شب‌ها در دفتر مشغول کار بود. در واقع در همین ایام وی به سینما نیز علاقه‌مند شد. از تماشای فیلم بسیار لذت می‌برد و پی‌گیر آثار سینمایی چهره‌های شاخص آن زمان یعنی چارلی چاپلین، دی. دبلیو. گریفیث، باستر کیتون و فریتس لانگ بود.
وی در سال ۱۹۱۹ از طریق آگهی استخدامی که در روزنامه دیده بود، برای یک استودیو تازه تاسیس فیلم‌سازی واقع در لندن به‌ نام استودیو ایسلینگتون، چند نمونه کار طراحی خود را ارسال می‌کند و بدین ترتیب او به‌عنوان طراح میان‌نویس در این استودیو استخدام شد و در واقع این اولین ورود هیچکاک به صنعت فیلم‌سازی بود. در موقعیتی مناسب، او نیز اجازه یافت کارگردانی صحنه‌های نه چندان مهم را بر عهده گیرد. در سال ۱۹۲۲ در دهکده‌ای از ایسلینگتون، هیچکاک نیز شخصیت جدید خود را در نقش یک دستیار کارگردان به‌دست آورد. اما پس از آن وظایف متعدد دیگری را عهده‌دار شد؛ همچون کارگردان هنری و نویسندگی فیلم‌نامه فیلم‌های "زن‌به‌زن" و "سایه سفید" (هر دو در سال ۱۹۲۳)، "ماجرای پراحساس" (۱۹۲۴)، "رذل" و "سقوط زن پرهیزکار" (هر دو در سال ۱۹۲۵).
در ۱۹۲۵ هیچکاک گام دیگری در کارگردانی برداشت. اولین کارش در تولید و ساخت یک کار مشترک انگلیسی-آلمانی بود؛ فیلم "پلژرگاردن". پیش از آن در سال ۱۹۲۲ با بازیگر و تهیه‌کننده‌ای به نام سیمور هیکز برای تکمیل صحنه‌های پایانی فیلم "همیشه به همسر خود بگویید" به‌جای کارگردانی که دچار گرفتاری شده بود، همکاری کرده بود. در همین سال یک فیلم تخیلی را با دو حلقه فیلم هزار فوتی نیز کارگردانی کرد؛ در واقع اولین فیلم او شماره ۱۳ بود که با حمایت کمپانی گینزبورو پیکچرز قصد تولید آن را داشت که البته هرگز به پایان نرسید. "پلژر گاردن" اولین تجربه او در کارگردانی مستقل بود و با وجود بعضی ضعف‌ها در آن، تجربه‌ای گیرا و موثر برای بر انگیختن احساسات بود که او برای نخستین‌بار به این کار دست می‌زد.
هیچکاک در تولید دست‌کم ۱۸ فیلم صامت نقش داشته و در فوریه ۱۹۲۲ روزنامه تایمز از وی به‌عنوان «آقای هیچکاک، سرپرست بخش هنری ویژه طراحی میان‌نویس» یاد می‌کند.
هیچکاک در ۲ دسامبر ۱۹۲۶ با الما لوسی رویل که یک فیلم‌نامه‌نویس اهل انگلستان بود، در کلیسا برامپتون اوراتوری ازدواج کرد. الما رویل تنها چند ساعت از هیچکاک بزرگ‌تر بود و پس از ازدواجشان احتمالا به اصرار مادر هیچکاک از پروتستان به کاتولیک تغییر مذهب داد. او و همسرش برای سال‌ها در تولید فیلم‌ها با یکدیگر همکاری نزدیکی داشتند، به‌طوری که خود هیچکاک سال‌ها بعد و بارها در صحبت‌هایش به این همکاری اشاره می‌کند.
دیوید سلزنیک تهیه کننده نامی هالیوود قراردادی ۷ ساله در آوریل ۱۹۳۹ با هیچکاک تنظیم می‌کند و بدین ترتیب هیچکاک به هالیوود می‌رود. او و همسرش در لس آنجلس سکنی گزیدند و در این ایام کمتر در مهمانی‌ها شرکت و یا با مطبوعات مصاحبه می‌کردند. هیچکاک در سال‌های آغازین ورودش به هالیوود تحت تاثیر بودجه‌های هنگفت آن در مقایسه با محدودیت‌هایش در انگلستان قرار گرفت. در همان سال مجله امریکایی لایف هیچکاک را «بزرگترین استاد ملودرام پرده سینما در تاریخ» نامید و او را به‌شدت ستود.
اگرچه هیچکاک و سلزنیک به یکدیگر احترام می‌گذاشتند، اما هماهنگی کاری برای آن‌ها کمی دشوار بود. سلزنیک از مشکلات مالی برای تامین بودجه برخی فیلم‌ها رنج می‌برد و هیچکاک اغلب از کنترل و دخالت سلزنیک بر فیلم‌هایش ناراضی بود. سلزنیک همچنین از روش هیچکاک برای فیلم‌برداری دقیقاً همان چیزی که در فیلمنامه بود ناراضی بود. به این معنی که فیلم نمی‌توانست بعداً به شکل دیگری تدوین و بازسازی شود. به‌علاوه این دو از نظر شخصیتی هم به یکدیگر نزدیک نبودند؛ مثلا هیچکاک بسیار کم حرف بود اما سلزنیک پرشورتر بود. به‌دلیل اینکه سلزنیک همانند ساموئل گلدوین که تهیه کننده مستقل هالیوود بود نمی‌توانست همواره بودجه برای فیلم‌های هیچکاک مهیا کند پیشنهادی مبنی بر مذاکره با ساموئل گلدوین که یک تهیه کننده آمریکایی-لهستانی بود داد. بعد ها هیچکاک سلزنیک را یک «تهیه‌کننده بزرگ» نامید.
اولین فیلم هیچکاک در سینمای آمریکا "ربه‌کا" در سال (۱۹۴۰) بود که داستان آشنایی ندیمه‌ای جوان با بازی جون فانتین در مونت کارلو با مرد جوان ثروتمندی به نام ماکسیم دو وینتر (لارنس الیویه) است که همسرش ربه‌کا را به تازگی از دست داده است. (اقتباس از رمان "ربه‌کا" اثر دافنه دوموریه.) این فیلم موفق به کسب جایزه اسکار بهترین فیلم در سیزدهمین دوره جوایز اسکار شد، این تندیس به تهیه‌کننده فیلم دیوید سلزنیک داده شد و هیچکاک اولین نامزدی خود را برای جایزه اسکار بهترین کارگردانی دریافت کرد؛ در واقع اولین نامزدی‌اش از پنج بار نامزدی بهترین کارگردانی در آکادمی اسکار، برای این فیلم بود.
دومین فیلمی که هیچکاک در هالیوود و در مقام کارگردان ساخت، "خبرنگار خارجی" بود که داستان آن در اروپای در آستانه جنگ دوم جهانی می‌گذرد. تهیه‌کننده این فیلم والتر وانگر بود. این فیلم که در سال ۱۹۳۹ فیلمبرداری شد روایت خبرنگاری آمریکایی با بازی جوئل مک‌کری است که برای ثبت گزارش‌هایی از اروپای در آستانه جنگ جهانی دوم به اروپا می‌رود. فیلم از اشاره مستقیم به نازیسم، حزب نازی و آلمانی‌ها اجتناب می‌کند. این فیلم نامزد دریافت جایزه اسکار بهترین فیلم شد.
هیچکاک در فیلم "طلسم‌شده" (۱۹۴۵) مجددا با دیوید سلزنیک به همکاری پرداخت. این فیلم با بازی گریگوری پک و اینگرید برگمن یک فیلم روانکاوانه است. در این فیلم سکانس رویایی وجود دارد که ده دقیقه کوتاه‌تر شده؛ سلزنیک به گفته خودش آن را ویرایش کرد تا بازی در آن تاثیرگذار تر باشد. (این سکانس با همکاری و مشورت سالوادور دالی ساخته شده است.)
در سال بعد فیلم "بدنام" به روی پرده رفت. هیچکاک به فرانسوا تروفو گفته است که سلزنیک، کری گرانت، اینگرید برگمن و بن هکت را به قیمت ۵۰۰.۰۰۰ دلار (معادل ۶.۹ میلیون دلار در سال ۲۰۲۱) به آرکی‌او پیکچرز که یک شرکت‌ معتبر تولید و توزیع فیلم بود فروخت. علت این فروش احتمالا بخاطر هزینه بالای فیلم جدال در آفتاب برای سلزنیک بوده است. تئو آنگلوپولوس کارگردان و فیلم‌نامه‌نویس یونانی درباره "بدنام" گفته است: «من همه فیلم‌های هیچکاک را دیده‌ام و از تک تک آن ها لذت برده‌ام. فکر می‌کنم انتخاب صحنه‌ای و برتری دادن آن به سایر صحنه‌ها کار منصفانه‌ای نباشد. اگرچه شاید "بدنام" بهترین فیلم او نباشد، اما من در برابر آن احساس ضعف دارم، شاید به‌دلیل چهره اینگرید برگمن.»
هیچکاک مدتی بعد یک کمپانی فیلم‌سازی مستقل به نام "ترنس آتلانتیک" پیکچرز را راه اندازی کرد و دو فیلم در آن ساخت؛ "طناب" (۱۹۴۸) که با شات‌های طولانی ضبط شده و پس از پایان ضبط، هیچ گونه ویرایشی روی آن صورت نگرفته‌است که از این جهت پس از "قایق نجات"، دومین فیلم با تنظیمات محدود توسط آلفرد هیچکاک به‌شمار می‌رود که رنگی هم بود و جیمز استورات هم در آن به ایفای نقش پرداخت. این در واقع اولین فیلم از چهار فیلمی بود که هیچکاک با همکاری استوارت ساخت. دومین فیلم هیچکاک در آتلانتیک پیکچرز "در برج جُدَی" (۱۹۴۹) بود که فیلمی در "ژانر درام تاریخی و دلهره آور" است. ترنس آتلانتیک پیکچرز پس از این دو فیلم بدلیل مشکلات مالی تعطیل شد. فیلم بعدی هیچکاک "ترس صحنه" (۱۹۵۰) نام داشت که با حمایت کمپانی برادران وارنر در استودیو الستری واقع در انگلستان ساخته شد. در این فیلم پاتریشا هیچکاک، دختر وی نیز برای اولین بار به ایفای نقش پرداخت.
در بین سال‌های ۱۹۵۱ تا ۱۹۵۳ هیچکاک بر خلاف رویه فعال سابقش تنها دو فیلم به روی پرده برد. نخست "بیگانگان در قطار" محصول سال ۱۹۵۱ بر اساس رمانی به همین نام به نویسندگی پاتریشا های‌اسمیت و "اعتراف می‌کنم" محصول سال ۱۹۵۳، جالب است که هر دو فیلم مجددا سیاه‌وسفید هستند.
۱۹۵۴ تا ۱۹۶۴ دهه اوج هیچکاک است، پس از فیلم "اعتراف می‌کنم،" به ترتیب سه فیلم با نقش آفرینی گریس کلی به نام‌های "ام را به نشانه مرگ بگیر" (۱۹۵۴)، "پنجره عقبی" (۱۹۵۴) و "گرفتن یک دزد" (۱۹۵۵) ساخته شد که هر سه فیلم داستانی معمایی دارند. در فیلم "ام را به نشانه مرگ بگیر" هیچکاک فیلم‌برداری سه‌بُعدی را هم به‌عنوان تجربه و هم به‌عنوان قرارداد فنی با کمپانی برادران وارنر اجرا کرد.
هیچکاک پس از "ام را به نشانه مرگ بگیر،" فیلمی با همکاری پارامونت پیکچرز با نام "پنجره عقبی" (۱۹۵۴) و با بازی جیمز استوارت، گریس کلی، تلما ریتر و ریموند بر ساخت. در این پروژه هیچکاک برای نمایش حالات چهره در شخیصت اصلی‌اش (با بازی جیمز استوارت) از نمای نزدیک استفاده می‌کند؛ از قسمت‌های طنز گرفته تا وحشت درمانده‌اش از تماشای جنایت در آپارتمان، چنین فرمی در فیلم "خرابکاری با" حالت چهره در همسر جوان با بازی "سیلویا سیدنی" حس می‌شود.
در سال ۱۹۵۵، هیچکاک شهروند ایالات متحده آمریکا می‌شود. در همان سال، سومین فیلمی که او با نقش آفرینی گریس کلی ساخت به روی پرده می‌رود. "گرفتن یک دزد" (۱۹۵۵) در ریویرای فرانسه روایت می‌شود که کری گرانت و گریس کلی از بازیگران آن هستند. این آخرین همکاری کلی با هیچکاک بود، پس از آن او در سال ۱۹۵۶ با رینیه سوم، شاهزاده موناکو ازدواج کرد و به حرفه سینمایی خود پایان داد. هیچکاک پس از گرفتن یک دزد، فیلم "مردی که زیاد می‌دانست" را که در سال ۱۹۳۴ ساخته بود را مجددا در سال ۱۹۵۶ بازتولید می‌کند، این‌بار با بازی جیمز استوارت و دوریس دی، در این فیلم دوریس دی ترانه‌ای را خلق می‌کند که برنده جایزه اسکار بهترین ترانه می‌شود.
فیلم "مرد عوضی" (۱۹۵۶) آخرین فیلم هیچکاک برای برادران وارنر بود، این فیلم یکی از معدود فیلم‌های هیچکاک است که بر اساس یک داستان واقعی ساخته شده‌است و طرح آن وقایع زندگی واقعی را از نزدیک دنبال می‌کند. در این فیلم هنری فوندا و ورا مایلز به ایفای نقش پرداختند. هیچکاک به فرانسوا تروفو گفت که ترس مادام‌العمر او از پلیس (به شوخی و اشاره به خاطره کودکی‌اش) او را ترغیب به ساخت این فیلم کرد؛ زمینه فیلم "مرد عوضی،" مایه بسیاری از فیلم‌‌های اوست، یعنی شخصی که اشتباه گرفته می‌شود!
در تابستان ۱۹۵۷ و در جریان ضبط یکی از قسمت‌های "آلفرد هیچکاک تقدیم می‌کند" هیچکاک به‌دلیل فتق و سنگ کیسه صفرا بستری می‌شود و مورد یک عمل جراحی موفق قرار می‌گیرد، پس از این عمل و بهبودی او بلافاصله به کار باز می‌گردد تا برای پروژه بعدی خود یعنی "سرگیجه" (۱۹۵۸) آماده شود.
سرگیجه به باور بسیاری از منتقدان و مخاطبان شاهکار او محسوب می‌شود. این فیلم حاصل همکاری مجدد با جیمز استوارت است که کیم نواک و باربارا بل گدس هم از بازیگران آن به شمار می‌روند. در ابتدا هیچکاک نقس اصلی زن را برای ورا مایلز در نظر داشت اما همکاری بدلیل بارداری او میسر نشد. او به اوریانا فالاچی در اینباره گفت: «من به او (ورا مایلز) نقش بزرگی را پیشنهاد کردم که شانس تبدیل شدن به یک بلوند زیبا، پیچیده و یک بازیگر واقعی را داشت. ما کلی دلار خرج کرده بودیم اما اون بد موقع باردار شد، من از زنان باردار متنفرم چون اونا بعدش بچه‌دار می‌شوند.»
سرگیجه شامل تکنیک دوربینی است که توسط "ایرمین رابرتز" توسعه یافت. معمولا به‌عنوان زوم دالی شناخته می‌شود که توسط بسیاری از فیلمسازان پسین کپی‌برداری شد. فیلم در جشنواره بین‌المللی فیلم سن‌سباستین هم به نمایش در آمد و هیچکاک برنده جایزه صدف نقره‌ای (بهترین کارگردانی) این جشنواره شد. فیلم دهه‌ها بعد مورد توجه قرار گرفت و در دوران نمایش خود نظرات متفاوت و عمدتا منفی در بر داشته، مثلا مجله "ورایتی" آنرا «خیلی کند و طولانی» عنوان کرد. اما سال‌ها بعد و در دهه ۲۰۰۰ مجله معتبر "سایت اند ساوند" آن را بهترین فیلم تاریخ نامید و بسیاری از منتقدان دیگر هم آن را بهترین فیلم تاریخ و هیچکاک دانستند.بهترین فیلم تاریخ سینما انتخاب شد / پایان سلطهٔ ۵۰سالهٔ "همشهری کین"، خبرگزاری khabaronline در نظرسنجی انستیتوی فیلم آمریکا هم "سرگیجه" به‌عنوان بهترین فیلم تاریخ سینما معرفی شد. همچنین این فیلم جزو فیلم‌هایی که است که نمره کامل۱۰۰/۱۰۰ را از منتقدان متاکریتیک دریافت کرده است. هیچکاک فیلم "سرگیجه" را شخصی‌ترین فیلم کارنامه‌اش خوانده‌است. فیلمی که یکی از مضامین موردعلاقهٔ هیچکاک، یعنی عشق به مثابهٔ یک وسواس را بررسی می‌کرد. عشقی که زن و مرد را ویران می‌کند.بهترین فیلم تاریخ سینما انتخاب شد / پایان سلطهٔ ۵۰سالهٔ "همشهری کین"، خبرگزاری khabaronline
بعد از "سرگیجه" و سال ۱۹۵۸ که سال سختی برای هیچکاک بود فرایند پیش تولید "شمال از شمال غربی" (۱۹۵۹) بسیار کند بود و در همین ایام بیماری سرطان همسرش آلما تشخیص داده‌ شد. زمانی که او در بیمارستان بستری بود هیچکاک علارغم مشغله کاری‌اش هر روز به او سر می‌زد. آلما تحت عمل جراحی قرار گرفت و بهبودی کامل پیدا کرد اما به گفته خود هیچکاک این باعث شد تا اولین بار زندگی بدون او، که برایش بسیار سخت بود را تصور کند.
هیچکاک در اواخر دهه ۵۰ و اوایل ۱۹۶۰ سه فیلم که بسیار در گیشه هم موفق بودند ساخت، "شمال از شمال غربی" (۱۹۵۹)، "روانی" (۱۹۶۰) و "پرندگان" (۱۹۶۳) این سه فیلم علاوه بر اینکه از نظر هنری بسیار مورد توجه قرار گرفتند در فروش نیز بسیار موفق بودند. مجله تایم با انتشار مقاله‌ای "شمال از شمال غربی" را فیلمی کاملا سرگرم کننده دانست. چهل‌وششمین اثر هیچکاک، عنوان نامزدی ۳ جایزه در سی‌ودومین مراسم اسکار از جمله نامزدی جایزهٔ اسکار بهترین فیلم‌نامهٔ اصلی برای ارنست لمن را در پی داشت. این فیلم طی دو هفته اکران افتتاحیه خود در تالار موسیقی رادیو سیتی، ۴۰۴.۰۵۶ دلار (معادل ۳.۸ میلیون دلار در سال ۲۰۲۱) فروخت.
"روانی" (۱۹۶۰) مسلماً شناخته شده‌ترین فیلم هیچکاک است که بر اساس رمانی به همین نام اثر رابرت بلاک و شخیصت واقعی اد گین ساخته شد. اگرچه اد گین الهامی برای خلق کاراکتر اصلی فیلم با بازی آنتونی پرکینز بود و نمایش آنچه واقعا اد گین انجام داده بود در سینمای آن دوران ترویج بیش از حد خشونت بود. در واقعیت اد گین منشی زنی را با تفنگ کالیبر ۲۲ به قتل رساند و جسد آنرا به شکل بی‌سابقه‌ای مثله کرد اما در فیلم چنین نبود. این فیلم با بودجه کمی معادل ۸۰۰ هزار دلار (معادل ۷.۳ میلیون دلار در سال ۲۰۲۱) به‌صورت سیاه‌وسفید تولید شد. خشونت و نحوه نمایش جنایت در صحنه دوش گرفتن در سینمای آن‌ سال‌ها بی‌سابقه بود، "روانی" با استقبال شدید مخاطبان همراه بود و رکورد باکس آفیس در بریتانیا، فرانسه، آمریکای جنوبی، ایالات متحده آمریکا و کانادا را شکست. این فیلم همچنین سودآورترین ساخته هیچکاک بود. "روانی" سپس تبدیل به یک فرنچایز ترسناک آمریکایی شد و چندین نسخه دیگر از آن مثل "روانی ۲، روانی ۳، " و یک نسخه بازسازی رنگی از ساخته هیچکاک در سال "۱۹۹۸" تولید شد.
این فیلم حتی در مراحل پیش تولید هم با حواشی بسیاری همراه بود، در ابتدا قرار بود فیلم "مارنی" قبل از "پرندگان" ساخته شود اما در مارس ۱۹۶۲ از سوی گریس کلی اعلام شد که برای بازی در آن از دوران انفصال خارج خواهد شد. کلی همچنین از هیچکاک درخواست کرد تا ساخت مارنی را تا سال ۱۹۶۳ یا ۱۹۶۴ به تعویق بی‌اندازد. بدین ترتیب پرندگان زودتر ساخته شد. موضوع اصلی فیلم حملات ناگهانی و وحشیانه تعداد وسیعی از پرندگان به دلایل نامعلومی به خلیج بودگابی واقع در کالیفرنیا است. هیچکاک گفت این فیلم از نظر فنی چالش بر انگیز ترین فیلمی بوده که تاکنون ساخته است.
در ژوئن ۱۹۶۲ گریس کلی اعلام کرد که قصد بازی در فیلم "مارنی" را ندارد. بنابراین تیپی هدرن که بازیگر "پرندگان" نیز بود برای نقش اصلی زن انتخاب شد. این فیلم از سوی بسیاری از منتقدان، آخرین ساخته مهم آلفرد هیچکاک شناخته می‌شود. انتظارات از این فیلم به‌دلیل ساخته‌های قبلی او به‌شدت بالا بود، مثلا در همان سال "نیویورک تایمز" آنرا «نا امید کننده ترین فیلم سال‌های اخیر» نامید.