moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
در میانه دهه ۱۹۷۰ میلادی فرماندهان نیروی هوایی و وزارت دفاع اتحاد شوروی به این نتیجه‌گیری رسیدند که بالگرد تهاجمی/ترابری میل -۲۴ دیگر پاسخگوی نیازهای آینده ارتش شوروی نیست و تلاش برای ساخت این بالگرد چندمنظوره منجر به از دست رفتن بخشی از مقدورات عملیاتی، افزایش وزن و اندازه آن شده‌است. این بالگرد دچار محدودیت‌های بسیاری به ویژه در محیط‌های گرم و بلند بود.مقاله هلیکوپتر میل ۲۸؛ نوشته مسعود حبیبی قهرمان نژاد؛ دوماه نامه هواپیما؛ شماره ۱۶، شهریور و مهر ۱۳۹۲.
در پی برگزیده شدن طرح بالگرد ۲ نفره بسیار چابک و با گنجایش جابجایی مهمات بسیار ای‌اچ-۶۴ آپاچی در نیروهای مسلح ایالات متحده، شورای وزیران اتحاد شوروی در ۱۶ دسامبر ۱۹۷۶ (۲۵ آذر ۱۳۵۵) دستور کاری را برای گسترش بالگرد تهاجمی تازه‌ای در همان راستا و با هدف طراحی و توسعه نسل نوینی از بالگردهای رزمی با هدف انهدام خودروها و دستگاه‌های دشمن و به ویژه تانک در رزمگاه و نزدیکی خط مقدم، برای خدمت در هوانیروز شوروی در دهه ۱۹۸۰ میلادی صادر کرد. مسئولیت طراحی این بالگرد جدید به دو گروه اصلی طراحی این کشور یعنی دفتر طراحی کاموف و میل واگذار شد.
این رقابت منجر به طرح نامتعارف بالگرد یک‌نفره کاموف-۵۰ و میل-۲۸ شد. برنامهٔ میل-۲۸ با مدیریت «مارات تیسچنکو» به سرعت پیشرفت کرد و نخستین فروند از این بالگرد در ژانویه ی سال ۱۹۸۸ پرواز کرد، این بالگرد از یک موتور پرقدرت همچنین پروانه دم ایکس‌شکل بهره می‌برد. برای اولین بار این بالگرد در نمایشگاه هوایی پاریس در سال ۱۹۸۹ عرضه شد. دومین میل-۲۸ در سال ۱۹۹۱ کامل شد اما در سال ۱۹۹۳ این برنامه لغو شد. علت آن عدم توانایی رقابت میل-۲۸ با کاموف-۵۰ بود که مهم‌ترین دلیل آن نداشتن توانایی پرواز در تمام شرایط آب و هوایی در این بالگرد بود.Черную Акулу" оставят за бортом 28 October 2004. Lenta.ru
با این حال در سال ۱۹۹۵ میل نمونه میل-۲۸ان را عرضه کرد که حرف اِن (N) به معنای شب است که اولین پرواز آن ۱۴ نوامبر ۱۹۹۶ انجام شد. مهم‌ترین ویژگی در آن زمان راداری بود که در یک کاورگرد در بالای پروانه اصلی نصب شده بود (همانند ای‌اچ -۶۴ لانگ‌بو آپاچی). میل ۲۸ان دارای یک دستگاه دید مدل تور و دستگاه نشانه‌روی در زیر دماغهٔ خود است به علاوه تلویزیونی که به یک دوربین نصب است و سیستم فلیراما با توجه به مشکلات مالی طرح قطع شد. پیش‌نمونه دوم با پروانه اصلی بهبودیافته در سال ۲۰۰۴ عرضه شد. تغییرات انجام شده در ارتش بعد از جنگ سرد باعث شد که به بالگردهای ضدتانک توجه بیشتری شود، به همین دلیل مزایای خوب میل-۲۸ان مانند قابلیت انجام مأموریت در تمام شرایط آب و هوایی، قیمت پایین‌تر و تشابه آن با میل-۲۴ داشت مهم می‌شد. در سال ۲۰۰۳ فرمانده نیروی هوایی روسیه اعلام کرد که در آینده هر دو کاموف-۵۰ و میل-۲۸ان بالگرهای استاندارد ارتش خواهند بود. اولین نمونه‌های میل-۲۸ان در تاریخ ۵ ژوئن ۲۰۰۶ به ارتش تحویل داده شد."First Mi-28N helicopter passes factory tests". RIA Novosti, 30 May 2006.Russian Air Force receives first Mi-28 Night Hunter helicopter". RIA Novosti, 5 June 2006.
میل-۲۸ در پاسخ به نیازهای شوروی به نسل جدیدی از بالگردهای پیشرفته با کارایی عملیاتی و قابلیت بقای رزمگاهی زیاد طرحی و ساخته شد. این بالگرد مانند بسیاری از بالگردهای جهان از طرحی متعارف شامل استفاده از یک پروانه اصلی و ملخ تثبیت دُمی بهره می‌گیرد. این بالگرد دارای دو خدمه (خلبان و متصدی جنگ‌افزار) است که به صورت پشت سر هم در کابین پله‌ای (افسر جنگ‌افزار در صندلی جلو و خلبان در کابین پشت و بالاتر از او) مستقر می‌شوند. بر خلاف میل-۲۴ کنترل‌های پروازی تنها در اختیار خلبان میل-۲۸ است.
برای افزایش توانایی بقای رزمی این بالگرد نسبت به نسل پیش از خود و تأمین امنیت خدمه پروازی، آن‌ها در کابین‌های زرهپوش تیتانیمی تقویت شده با صفحات سرامیکی به صورت جدا از یکدیگر مستقر می‌شوند. این پیکره‌بندی توانایی تحمل صدمات ناشی از اصابت گلوله‌های ۱۲/۷ میلی‌متری را داراست. پنجره جلو کابین خدمه به شیشه‌های ضدگلوله با ضخامت ۴۲ میلی‌متر مجهز است که می‌توانند در برابر برخورد گلوله‌های ۱۲/۷ میلی‌متری دوام بیاورند در حالی‌که شیشه‌های پهلویی با ضخامت ۲۲ میلی‌متر توان تحمل برخورد گلوله‌های ۷/۶۲ میلی‌متری را دارند.
کابین این باگرد مجهز به صندلی‌های جاذب ضربه «پامیر-کِی» (Pamir-K) به همراه ارابه فرود نیرومند و دریچه‌های کابین، بالچه‌ها و پروانه اصلی قابل پرتاب است. این ترکیب می‌تواند زنده ماندن خدمه را در سقوط با سرعت عمودی ۱۲ متر بر ثانیه تضمین کرده و ضربه فرود را از میزان مرگ‌آور ۶۰–۵۸ «جی» به ۱۲ جی کاهش می‌دهد.
این بالگرد مجهز به یک پروانه اصلی ۵ پره و ملخ دُمی است. جنس پره‌های اصلی از مواد کامپوزیت با سر تیتانیومی است گفته شده که می‌تواند برخورد گلوله‌های ۳۰ میلی‌متری را تحمل کند. ملخ دمی ۴ پره با زاویه ۳۵ و ۱۴۵ و به شکل حرف لاتین X است که باعث کاهش صدا می‌شود.
نیروی میل -۲۸ را دو دستگاه موتور توربوشفت «کلیموف تی وی ۳–۱۱۷ وی ام اِی» هر یک با توان ۲۱۹۴ اسب بخار (۱۶۳۶ کیلو وات) تأمین می‌کنند. این موتورها با فاصله زیاد در دو سوی کابین خدمه و بالای بالچه‌های آن نصب شده‌اند. ورودی‌های هوای موتور به پوشش محافظ در برابر اجسام خارجی و گردوغبار مجهزند. از سال ۲۰۱۰ نمونه‌های تولیدی این بالگرد به موتورهای پیشرفته تر «کلیموف وی کِی -۲۵۰۰–۰۲» هر یک با توان ۲۴۰۰ اسب بخار (۱۷۸۹ کیلو وات) مجهز شده‌اند. برای کاهش پخش شدن پرتوهای فروسرخ گرمایی از اگزوزهای سه‌گانه رو به پایین که در یک پوشش محافظ گرمایی قرار دارند استفاده شده‌است. سوخت داخلی آن در مخازن ضد نشت به ظرفیت ۱۵۰۰ لیتر حمل می‌شود. در عین حال این بالگرد توانایی حمل مخزن سوخت خارجی هر یک به گنجایش ۵۵۷ لیتر (در کل ۲۲۲۸ لیتر) در زیر بالچه‌های خود است.
جنگ‌افزار ثابت سازمانی میل-۲۸، یک قبضه توپ ۳۰ میلی‌متری «شیپونوف ۲اِی۴۲» با ۳۰۰ تیر فشنگ است. این توپ که در زیر دماغه نصب شده در اصل یک جنگ‌افزار پیاده‌نظام است که بر روی نفربرهای زرهی «بی‌ام‌پی-۲» نصب شده‌است. این جنگ‌افزار دارای دو نواخت تیر است، نواخت تیر ۲۰۰ تیر در هر دقیقه و ۵۵۰ تیر در دقیقه که برد آن بر اهداف زمینی ۱۵۰۰ متر و علیه اهداف هوایی ۲۵۰۰ متر است که گلوله‌ها شامل گلوله‌هایی با انفجار زیاد برای استفاده علیه نفرات و گلوله‌های ضدزره است. فشنگ‌ها در دو غلاف جعبه‌ای شکل (هر کدام ۱۵۰ تیر) که در دو سوی توپ نصب شده‌اند قرار دارند و با حرکات افقی و عمودی توپ حرکت می‌کنند. توپ به همراه جعبه فشنگ‌ها قادر به چرخش ۱۱۰ درجه‌ای به هر طرف، ۱۳ درجه به بالا و و ۴۰ درجه به پایین است.
میل -۲۸ دارای دو بالچه کوتاه هر یک با ۲ آویزگاه حمل سلاح است که در دو سوی بدنه در زیر محفظه موتورها نصب شده‌اند. هر یک از این آویزگاه‌ها توانایی حمل تا ۴۸۰ کیلوگرم بار را دارد که معمولاً شامل ۲ مجموعه موشک‌های ضدتانک لوله پرتاب هدایت‌شونده رادیویی «۹ ام ۱۱۴ اِشتورم» (9M 114 shtrtum) (کد ناتو: اِی تی-۶ اسپایرال) یا «۹ ام اَتکا» (9M 120 Atka) (کد ناتو: «ای تی-۹ اسپایرال-۲) است. موشک «اَتکا -وی» جنگ‌افزار اصلی ضد زره میل-۲۸ و به ویژه مدل «اِن» است. بیشینه برد این موشک با سامانه هدایت رادیویی فرمان در خط دید ۵٬۸ کیلومتر و مجهز به سر جنگی متوالی است. توان نفوذ آن ۵۸۰ میلی‌متر در زره فولادی پس از غلبه بر زره واکنشی انفجاری است.
جنگ‌افزار هدایت‌ناپذیر میل-۲۸ شامل انواع گوناگونی از راکت‌های ۷۰، ۸۰، ۱۲۲ میلی‌متری و غلاف توپ «یوپی‌کِی-۲۳–۲۸» شامل یک توپ دو لول ۲۳ میلی‌متری به همراه ۲۵۰ تیر فشنگ است که همگی در آویزگاه‌های زیر بال حمل می‌شوند. دیگر جنگ‌افزارهای قابل حمل این بالگرد عبارت‌اند از: غلاف مین پخش‌کن «کِی‌ام‌جی یو-۲» و موشک‌های هوابه‌هوای «۹ کی-۳۱۰» و «۹ ام-۳۹ ایگلا». معمولاً تا ۸ موشک هوا به هوا را می‌توان در ۴ پرتابگر دوتایی برای کاربرد بر ضد بالگردها و هواپیماهای بدون سرنشین حمل کرد. در نوک هر بالچه، یک غلاف حاوی پرتابگرهای شراره (چف) با امکان حمل گیرنده‌های اخطار امواج راداری و لیزری می‌توان نصب شود.
این بالگرد به مجموعه‌ای از سامانه‌های الکترواُپتیکی برای دیده‌بانی و هدفگیری مجهز شده‌است و این تجهیزات عبارت‌اند از: یک فاصله‌یاب لیزری، جوینده هدف نشان‌گذاری شده با لیزر، دوربین تلویزیونی با سطح نوری پایین، برای انجام عملیات شبانه یا شرایط کمترین نور طبیعی روزانه، دستگاه صفحه‌نمایش جلو-سری و دستگاه نشانه‌روی مستقر بر روی کلاهخود خدمه پروازی. این بالگرد به سامانه یکپارچه تمام دیجیتال «بی آر یی او-۲۸ان» (BREO-28N) با توانایی عملیات روزانه و شبانه و همه شرایط جوی و در کل شش نمایشگر چندمنظوره کریستال مایع (سه عدد در کابین هر یک از خدمه) مجهز است. سیستم الکترواپتیکی سنگین و حجیم «اوپی‌اس-۲۸ان تُر» (OPS-28N Tor) اساساً یک حسگر هدف‌گیری برای شرایط مساعد جوی است که در هر دو مدل میل نصب شده (میل-۲۸ و میل-۲۸ان). این سیستم حسگر موازنه شده همانند و در ارتباط با توپ توانایی حرکت ۱۱۰ درجه به هر یک از دو طرف، ۱۳ درجه به سمت بالا و ۴۰ درجه به سمت پایین است. مجموعه تور شامل سه حسگر است که عبارت‌اند از یک دستگاه فروسرخ جلونگر (FLIR)، یک دوربین تلویزیونی و یک فاصله‌یاب لیزری که در پشت یک پنجره مسطح در زیر دماغه نصب شده‌اند. علاوه بر این سامانه، سامانه دیگری با نام «اومز - توز-۵۲۰» (Uomz-Toes-520) مجهز است که امکان انجام عملیات شبانه در ارتفاع پایین را فراهم می‌سازد. این سامانه کروی شکل دقیقاً زیر مخروط دماغه قرار دارد و برای ناوبری استفاده می‌شود.
این بالگرد مانند بالگرد آپاچی به یک رادار بر روی محور پروانه اصلی مجهز است. این رادار که «ان او-۲۵» (ON-25) نامیده می‌شود، برای نخستین بار در ۱۶ فوریه ۲۰۰۷ (۲۸ بهمن ۱۳۸۶) بر روی میل -۲۸ان آزمایش شد، با این حال هنوز در مرحله آزمایشی قرار دارد.
نخستین میل-۲۸ان در ژانویه ۲۰۰۶ در مراسمی به وزارت دفاع/هوانیروز نیروی هوایی روسیه تحویل شد. این بالگرد به منظور آموزش مربیان خلبانی و خلبانان رزمی به مرکز آموزش رزمی ۳۲۴ هوانیروز روسیه واقع در تورژوک تحویل شد. نخستین اسکادران رزمی این باگرد در پایگاه هوایی ۳۸۷ هوانیروز واقع در «بودیونوفسک» -یکی از دو یگان نخبه رزمی و پشتیبانی رزمی روسیه- در منطقه نظامی جنوب روسیه و در فاصله نه چندان دور از جمهوری پر آشوب جدایی‌طلب چچن مستقر شد. پس از آن، هنگ مستقل ۴۸۷ نخستین شکارچی شب خود را در آوریل ۲۰۰۹ (فروردین ۸۸) تحویل گرفت. تا سال ۲۰۱۰ این تعداد به ۱۶ فروند رسید. این اسکادران توانایی اولیه رزمی (روزانه) شکارچی شب را در تابستان ۲۰۱۰ (۱۳۸۸) کسب کرد و در سال ۲۰۱۱ (1389) خلبانان آن اجرای پروازهای شبانه و نیز پرواز در کوهستان را آغاز نمودند.
برنامه خرید وزارت دفاع روسیه شامل خرید ۵۰ فروند میل-۲۸ ان بود که تا پایان سال ۲۰۱۲ (اواخر پاییز ۱۳۹۱) تحویل شدند و ۷۰ فروند دیگر نیز تا سال ۲۰۱۸ (۱۳۹۷) تحویل خواهند شد. ارزش هر فروند از این بالگردها بیست و چهار میلیون دلار اعلام شده‌است. تاکنون دو فروند از این بالگردها بر اثر سقوط نابود شده‌اند. یک فروند در ۱۹ ژوئن ۲۰۰۹ (۲۹ خرداد ۱۳۸۷) در پی از کارافتادن موتور به‌دنبال شلیک هم‌زمان موشک‌های ۸۰ میلی‌متری در هنگام پرواز درجا در یک مرکز آزمایشی در نزدیکی مسکو و دیگری در ۱۵ فوریهٔ ۲۰۱۱ (۲۶ بهمن ۱۳۸۹) به دلیل خرابی جعبه دنده موتور در نزدیکی پایگاه هوایی یگان ۳۸۷ هوانیروز که منجر به کشته شدن سرهنگ خلبان آندری گلیانتسوف یکی از باتجربه‌ترین خلبانان رزمی شکارچی شب شد.
کشور کنیا چهار فروند از این بالگردها را خریداری کرده و به خدمت گرفته‌است و ۱۶ فروند دیگر نیز سفارش داده‌است. عراق نیز دارای ۱۲ سفارش قطعی و ۴۰ حق گزینش برای این بالگرد است. الجزایر و ونزوئلا هم هر یک به ترتیب ۴۲ و ۱۰ فروند از این بالگرد را سفارش داده‌اند.مقاله نمایشگاه هوایی ماکس 2013؛ نوشته مهندس علی شماری؛ ماهنامه صنایع هوایی؛ شماره 265، شهریور 1392.
نمونهٔ آزمایشی تولیدشده در سال ۱۹۸۲
نمونهٔ اصلی ضد تانک، تکمیل‌شده در سال ۱۹۹۸، (اولین پرواز ۲۰۰۳)
نمونهٔ عملیاتی ساده مشابه نسخهٔ اِن که فقط در طول روز و بدون رادار بالای پروانه اصلی و فلیر است.
نمونهٔ اولیه آن با قابلیت اجرای عملیات شبانه (میل-۲۸ان) در سال‌های ۱۹۹۴–۹۵ ساخته شد و علی‌رغم این‌که این طرح لغو شد برنامه پیشرفت این بالگرد نیز ادامه یافت و نخستین نمونهٔ اولیه قادر به اجرای عملیات شبانه در سال‌های ۱۹۹۴–۹۵ ساخته شد و نخستین پرواز خود را در نوامبر ۱۹۹۶ (آبان ۱۳۷۵) -در حالی که سامانه کاملاً یکپارچه الکترونیک پروازی آن تکمیل نشده بود- انجام داد. تلاش برای توسعه نمونهٔ واقعاً پیشرفتهٔ میل-۲۸ان در سال ۲۰۰۳ (۱۳۸۲) گزارش شد. زمانی که وزارت دفاع روسیه اعلام کرد که قصد دارد تا سال ۲۰۱۰ (۱۳۸۹) پنجاه فروند از نسل نو این بالگردها را خریداری کند. تا ژوئن ۲۰۰۹ (خرداد ۱۳۸۸) دوازده فروند از این مدل به هوانیروز روسیه تحویل شد و «شکارچی شب» نام گرفت.
نمونهٔ صادراتی مدل میل-۲۸ان است که به کره شمالی پیشنهاد شد.
نمونهٔ تمرینی - تهاجمی میل-۲۸ان که دارای فرمان کنترل هیدرولیک بالگرد، هم برای خلبان هم برای متصدی جنگ‌افزار است.
این نمونه برای نخستین بار در نمایشگاه هوایی ماکس در ۲۰۱۳ به نمایش درآمد. نخستین پرواز آن در تاریخ ۹ اوت سال ۲۰۱۳ مسئولان شرکت روس ورتول را بر آن داشت تا در نمایشگاه هوایی ماکس نیز حضور یابند. این مدل نسبت به مدل میل-۲۸ان «شکارچی شب» بسیار بهبود یافته و فضای کابین این نمونه از فضای کابین میل-۲۸اس بیشتر شد و به سامانه‌های روزآمدسازی شده نوینی تجهیز شده‌است. تاکنون اطلاعات دقیقی از به‌روزرسانی‌های صورت گرفته بر روی این بالگرد فاش نشده‌است.
آخرین به‌روزرسانی میل-۲۸ است که آنتن دماغه آن حذف شده‌است و بالگرد با یک رادار مجهز شده‌است تا دید سرتاسری را برای خلبان فراهم کند. موتور جدید VK-2500P با قدرت ۲۵۰۰ اسب بخار جایگزین موتور TV3-117 شده‌است که ۳۰۰ اسب بخار قوی‌تر از موتور قدیمی است. این موتور در سال ۲۰۲۰ بر روی بالگرد نصب شد. روتور جدیدی برای آن درنظر گرفته شده که موجب می‌شود بیشینهٔ سرعت چرخش روتور ۱۳ درصد در حالت برخاستن و ۱۰ درصد در حالت کروز افزایش پیدا کند. همچنین دارای سامانه کنترل آتش و یک رادیوالکترونیک جدید به نام ایزدلی-۲۹۶ است. بالگرد با موشک‌های جدید هوابه‌هوا و ضدتانک مجهز شده‌است و دارای فلیر جدید نیز است.
نیروهای مسلح روسیه
مروارید سبز ارسنجان یکی از جاذبه‌های گردشگری شهرستان ارسنجان می‌باشد، این تک درخت روییده بر یک تخته سنگ بزرگ است که به سنگ صبور نیز شهرت دارد.
مروارید سبز در ۴ کیلومتری شمال‌غرب (شمال جغرافیایی) شهرستان ارسنجان واقع شده است، که به صورت
درخت بنه خود را بر روی صخره‌ای عظیم با ارتفاع تقریبی ۶ متر قرار دارد. نکته ی جالب ماجرا در این است که درخت برای رساندن ریشه‌های خود به خاک ، میان صخره را در چندین قسمت شکافته و توانسته به مرور خود را به زمین متصل کند.این درخت بیش از ۵۰۰سال عمر دارد و مردم ارسنجان آنرا تک درخت نیز می نامند. شهرداری ارسنجان قصد داشت که این شگفتی طبیعی را به مرکز شهر منتقل کنند اما به دلیل احتمال صدمه به ریشه و آسیب به آن این برنامه رد شد.
ورزش دوگانه زمستانی که با نام نوردیک ترکیبی نیز خوانده می‌شود یکی از ماده‌های ورزشی حاضر در بازی‌های المپیک زمستانی است که از سال ۱۹۲۴ در این بازی‌ها وجود داشته‌است. این ماده از دو بخش اسکی صحرانوردی و پرش با اسکی تشکیل شده‌است. ورزشکاران شرکت‌کننده در مسابقات این رشته باید در ابتدا ۱۵ کیلومتر مسیر مسابقه اسکی صحرانوردی را طی نمایند و پس از آن مسابقات خود را در پرش با اسکی انجام دهند.
کلیسای جامع ماگدبورگ (به آلمانی: "Magdeburger Dom") با نام رسمی کلیسای کاترین و موریس مقدس (به آلمانی: "Dom zu Magdeburg St. Mauritius und Katharina") در شهر ماگدبورگ در آلمان قرار دارد و قدیمی‌ترین کلیسا با معماری گوتیک در این کشور است. این بنا، کلیسای جامع اسقف اعظم سابق ماگدبورگ بود و در حاضر حاضر مقر اصلی کلیساهای انجیلی آلمان مرکزی می‌باشد. ارتفاع یکی از برج‌های این کلیسا، ۹۹٫۲۵ متر (۳۲۵ فوت و ۷ اینچ) و دیگری ۱۰۰٫۲۵ متر (۳۳۱ فوت و ۴ اینچ) می‌باشند که آن را یکی از بلندترین کلیساهای جامع در شرق آلمان ساخته‌است. این کلیسا مقبره امپراتور اتوی یکم، فرمانروای امپراتوری مقدس روم را در خود جا داده‌است و همچنین نماد شهر ماگدبورگ (مرکز ایالت زاکسن-آنهالت) محسوب می‌شود.
بنای اولیه کلیسا در سال ۹۳۷ میلادی، در مکان کلیسای فعلی به عنوان صومعه‌ای با نام سنت موریس احداث شد. کلیسای فعلی در یک دورهٔ ۳۰۰ ساله احداث شد که از سال ۱۲۰۹ میلادی آغاز و در سال ۱۵۲۰ میلادی تکمیل شد.
بنای اولیهٔ این کلیسا به عنوان یک صومعه، در ۲۱ سپتامبر ۹۳۷ میلادی، با هزینهٔ امپراتور اتوی یکم با نام صومعهٔ سنت موریس احداث شد و به موریس مقدس اختصاص داده شد. اتو برای نشان دادن قدرت سیاسی خود، دستور بنای کلیسا را سال‌ها قبل از تاجگذاری خود (۲ فوریه ۹۶۰ میلادی) صادر کرد و بعدها مقدار زیادی از غنائم جنگی را برای ساخت کلیسا اختصاص داد. بسیاری از آن‌ها در بنای دوّم کلیسا در سال ۱۲۰۹ میلادی بکار رفتند. کلیسای اولیه، احتمالاً بنایی به صورت یک شبستان با چهار راهرو، با عرض ۴۱ متر و طول ۸۰ متر بود. ارتفاع کلیسا نیز تا ۶۰ متر تخمین زده می‌شود.
همسر اتو، ملکه ادیتا (نوهٔ آلفرد کبیر پادشاه وسکس) پس از مرگش در سال ۹۴۶ میلادی در این کلیسا مدفون شد. صومعهٔ اولیه در سال ۹۵۵ میلادی گسترش داده شد و به کلیسای جامع مبدل گشت. در سال ۹۶۸ میلادی، اتوی یکم ماگدبورگ را در شرق امپراتوری به عنوان اسقف‌نشین همراه با آدالبرت فون تریر به عنوان اسقف اعظم انتخاب کرد، چرا که اون می‌خواست امپراتوری‌اش را از مرزهای شرقی به منطقه‌ای که هم‌اکنون لهستان را شامل می‌شود گسترش دهد. البته وی در این نقشه ناکام ماند، چرا که در سال ۹۷۳ میلادی درگذشت و در کلیسا در کنار همسرش به خاک سپرده شد.
کلیسای سنت موریس در آتش‌سوزی جمعه نیک سال ۱۲۰۷ تخریب شد و تمام آن غیر از بخش غربی ایوان در آتش سوخت. اسقف اعظم آلبرشت فون کفنبورگ دوم تصمیم گرفت که ساختمان را به‌طور کامل تخریب و کلیسای جدیدی را از نو بنا کند.
در حال حاضر از بنای سابق، تنها دیوارهٔ جنوبی ایوان باقی‌مانده‌است. مکان دقیق کلیسای قدیمی سال‌ها ناشناخته بود تا اینکه در سال ۲۰۰۳ حفاری‌های صورت گرفته در کلیسا، بنایی با طول ۸۰ متر و عرض ۴۱ متر را آشکار کردند.
اسقف اعظم آلبرشت فون کفنبورگ دوم به ایتالیا و فرانسه سفر کرده بود و شیفتهٔ معماری آنجا شده بود، تصمیم گرفت که کلیسای جدید را بر اساس معماری گوتیک بنا کند. معماری فرانسوی تا آن زمان در آلمان ناشناخته بود و معماران و صنعتگران بتدریج با آن آشنا شدند.
ساخت و ساز در سال ۱۲۰۹ میلادی، تنها دو سال پس از آتش‌سوزی که منجر به نابودی کامل کلیسا شده بود آغاز گشت. تأثیر معماری گوتیک در ساخت کلیسا، در فاصله سال‌های ۱۲۳۵ تا ۱۲۶۰ میلادی در زمان اسقف اعظم ویلبراند افزایش یافت. در مدت ۳۰۰ سال، تغییرات زیادی در طرح اصلی کلیسا داده شد، چرا که در این مدت افراد مختلفی بر ساخت کلیسا نظارت داشتند. البته مردم ماگدبورگ هم از این موضوع راضی نبودند چون هزینه ساخت و ساز توسط آنان تأمین می‌شد.
ساخت کلیسا در سال ۱۲۷۴ میلادی متوقف شد. در سال ۱۳۲۵ اسقف اعظم وقت به دلیل مالیاتهای سنگین توسط مردم کشته شد. از آن زمان ماگدبورگ تحت تحریم قرار گرفت تا اینکه با اهدای پنج محراب، ساخت بنا توسط اسقف اعظم اتو فون هسن ادامه پیدا کرد. وی موفق شد بنای داخلی را به پایان برساند و کلیسا در سال ۱۳۶۳ میلادی با جشنی ۷ روزه افتتاح شد. در این زمان کلیسای جامع به کاترین مقدس نیز اختصاص داده شد و کلیسای جامع سنت کاترین و سنت موریس نام گرفت.
پس از آن ادامه ساخت کلیسا متوقف شد، ولی در سال ۱۴۷۷ میلادی، در زمان اسقف اعظم ارنست فون زاکسن، تداوم پیدا کرد و دو برج کلیسا در این دوره ساخته شدند. برج‌ها توسط استاد معمار باستیان بیندر ساخته شدند، وی تنها معماری ست که نامش در طول ساخت این کلیسا نامش باقی‌مانده‌است. ساخت کلیسای جامع در سال ۱۵۲۰ میلادی با نصب صلیب تزیینی بر برج شمالی به پایان رسید.
در روز ۳۱ اکتبر ۱۵۱۷ میلادی مارتین لوتر، اعلامیهٔ ۹۵ ماده‌ای خود را در شهر ویتنبرگ آلمان منتشر کرد، روزی که به عنوان شروع اصلاحات پروتستانی از آن یاد می‌شود. لوتر در سال ۱۵۲۴ در ماگدبورگ سخنرانی کرد و پس از آن برخی از کلیساهای کوچک در ماگدبورگ به پروتستانیزم گرویدند. عدم محبوبیت اسقف اعظم آلبرشت فون براندنبورگ هم در پیشبرد اصلاحات مؤثر بود و بعد از مرگ وی در سال ۱۵۴۵ در ماینز، جانشینی برایش وجود نداشت. در آن زمان ماگدبورگ شهری پیشرو در اصلاحات پروتستانی بود که توسط امپراتور غیرقانونی اعلام شده بود. سرانجام کشیشهای کلیسای جامع به پروتستانیزم گرویدند و در اولین یکشنبهٔ ظهور در سال ۱۵۶۷، اولین مراسم عبادت پروتستان‌ها برگزار شد.
در سال ۱۶۳۱ میلادی، در طی جنگ‌های سی ساله، ماگدبورگ مورد هجوم واقع شد و تنها گروه کوچکی از مردم با پناهنده شدن در کلیسای جامع، از قتل، تجاوز و غارت نجات یافتند. کشیش راینهارد بیکس، برای نجات مردم در مقابل ریچارد فاتح زانو زد و کلیسا دوباره به مذهب کاتولیک اختصاص داده شد. با این حال وقتی نیروهای کاتولیک ماگدبورگ را ترک کردند، کلیسا به‌طور کامل غارت شده بود. در طول جنگ، بیست هزار نفر از شهروندان ماگدبورگ کشته شدند و پس از پایان جنگ، فقط چهارصد نفر در این شهر زندگی می‌کردند. در این زمان ماگدبورگ جزیی از براندنبورگ شد و دژ عظیمی دور آن کشیده شد.
در سال ۱۸۰۶ میلادی ناپلئون ماگدبورگ را اشغال کرد و کلیسای جامع به عنوان انبار کاه و جو و برای نگهداری اسب‌ها مورد استفاده قرار گرفت. در سال ۱۸۱۴ اشغال به پایان رسید و در بین سال‌های ۱۸۲۶ و ۱۸۳۴ میلادی، فریدریش ویلهلم سوّم امپراتور پروس، هزینه‌های بازسازی و تعمیر کلیسای جامع را متقبل شد. شیشه‌های رنگی پنجره‌ها که در طول جنگ آسیب دیده بودند، در سال ۱۹۰۰ تعویض شدند.
بمباران‌های مکرر متفقین در جنگ جهانی دوم، پنجره‌های کلیسا را به‌طور کامل تخریب کرد. در طی سنگین‌ترین بمباران در ۱۶ ژانویه ۱۹۴۵، یک بمب به بخش غربی کلیسا برخورد کرد و باعث تخریب دیوار، ارگ و قسمت‌های دیگری از بنا شد. خوشبختانه آتش‌نشانان توانستند شعله‌های آتش در سقف بنا را به سرعت مهار کنند و در کل خسارتی در حد متوسط به بنا وارد شد. کلیسا در سال ۱۹۵۵ دوباره بازگشایی شد و در سال ۱۹۶۹ ارگ کوچکتری، در مکانی متفاوت جایگزین ارگ قدیمی شد.
با تشکیل جمهوری دمکراتیک آلمان در سال ۱۹۴۹، ماگدبورگ تحت کنترل شوروی درآمد. رهبران شوروی، به دین به عنوان تهدیدی بالقوه به دکترین کمونیستی نگاه می‌کردند و سعی در سرکوب آن داشتند. با این حال از ۱۹۸۳ مراسم عبادت و نماز هفتگی در مقابل "مزار سرباز گمنام"، مجسمه‌ای از ارنست بارالاخ در کلیسای جامع برگزار شد. این مراسم، منجر به تظاهرات مشهور به تظاهرات دوشنبه در ماگدبورگ شد (شبیه به آنچه در لایپزیش اتفاق افتاد) که نقش مهمی در اتحاد آلمان داشت.
کلیسای جامع ماگدبورگ در حال حاضر تحت یک مرحله بازسازی قرار دارد که از سال ۱۹۸۳ در زمان تسلط آلمان شرقی آغاز شده بود. در سال ۱۹۹۰ تعدادی سلول خورشیدی بر سقف کلیسا نصب شدند. این سلول‌ها انرژی برق لازم را (با خروجی ۴۱۸ وات) برای استفاده در کلیسا تأمین می‌کنند. در سال ۲۰۰۴، جمع‌آوری بودجه ۲٫۲ میلیون یورویی که از سال ۱۹۹۷ برای خرید ارگ جدید کلیسا آغاز شده بود تکمیل شد. ارگ جدید توسط شرکت "Schuke" "Orgelbau" در پتسدام ساخته و در می ۲۰۰۸ تکمیل شد و در یکشنبه تثلیت، ۱۸ می ۲۰۰۸ به کلیسا تحویل داده شد. این ارگ ۳۶ تن وزن دارد و حدود ۵۵۰۰ لوله در آن بکار رفته‌است.
بنای کلیسای جامع ماگدبورگ از سال ۱۲۰۹ میلادی بمدت بیش از ۳۰۰ سال به طول انجامید و تکمیل برج‌های کلیسا در سال ۱۵۲۰ میلادی به پایان رسید. از آنجایی که این بنا اولین نمونه معماری گوتیک در آلمان بود، معماران و صنعتگران آلمانی در شروع سخت و ساز با این نوع از معماری آشنا نبودند. آنان در طول عملیات ساخت با معماری گوتیک آشنا شدند و این پیشرفت را می‌توان در تغییرات نوع معماری در دورهٔ ساخت بنا دید که با ساخت محراب در بخش شرقی کلیسا در نزدیکی رودخانه البه شروع می‌شود و با ساخت برج‌های کلیسا به پایان می‌رسد. این کلیسا تأثیر زیادی از معماری رومی برده‌است و مانند اکثر کلیساهای گوتیک، کلیسای جامع ماگدبورگ پشت بند معلق محافظ دیوار ندارد.
طول داخلی کلیسا ۱۲۰ متر و ارتفاع آن تا سقف ۳۲ متر است. برج‌ها ۹۹٫۲۵ و ۱۰۰٫۹۸ متر ارتفاع دارند و جزو مرتفع‌ترین برج‌های کلیساهای شرق آلمان به حساب می‌آیند.
طرح کلیسای جامع ماگدبورگ شامل یک شبستان با دو راهرو است با یک جناح که شبستان و راهرو را قطع می‌کند. سقف شبستان ارتفاع بیشتری نسبت به راهروها دارد و نور بیشتری را از پنجره‌های تعبیه شده روی سقف جذب می‌کند. محل استقرار کشیش در بخش شرقی کلیسا با یک دیوار سنگی از شبستان جدا شده‌است و ساختمان دیگری در سمت جنوب ایوان به کلیسا متصل است.
کلیسا از هر سمت دارای ورودی می‌باشد و ورودی جنوبی کلیسا به ایوان منتهی می‌شود. دیوارهٔ جنوبی ایوان که از آتش‌سوزی سال ۱۲۰۷ میلادی در امان ماند، موازی با کلیسای اولیه پابرجاست؛ بنابراین کلیسای بازسازی شدهٔ فعلی، زاویه متفاوتی با ایوان نسبت به کلیسای اولیه دارد.
زمین اطراف رود البه به دلیل نرم بودن به استثنای صخرهٔ بزرگی که در آنجا قرار دارد، برای ساخت بناهای بلند مرتبه مناسب نیست. از این رو کلیسا روی این صخره ساخته شد که به آلمانی "Domfelsen" (به معنای صخرهٔ کلیسا) نامیده می‌شود. در هنگامی که سطح آب رودخانه البه پایین می‌آید، صخره در ساحل رودخانه قابل دیدن است.
در هر صورت، این صخره به اندازهٔ کافی برای ساخت کلیسای جامع بزرگ نبود و به هم دلیل بخش غربی کلیسا که برج‌ها را دربردارد روی صخره و بخش شرقی آن روی زمین نرم قرار دارد. سه ناقوس بزرگ در برج شمالی قرار دارند که فونداسیون صخره‌ای دارد. برج شمالی هم کمی کوتاهتر از برج جنوبی است که این اختلاف ارتفاع با اضافه کردن صلیب تزیینی به برج شمالی تصحیح شد.
با وجود بارها غارت و تخریب در طول تاریخ، کلیسای جامع ماگدبورگ از لحاظ هنری و تاریخی، آثار زیادی را در خود جای داده‌است.
بسته الحاقی یا بستهٔ تکمیلی یا dls، افزونه‌ای برای بازی‌های نقش آفرینی، رومیزی یا بازی ویدئویی است. این افزونه‌ها خود می‌توانند یک بازی باشند، ولی معمولاً برای اجرا نیاز به بازی اصلی دارند. این بسته‌ها معمولاً می‌توانند مناطقی جدیدی در بازی، سلاح‌ها، اشیاء یا داستانی اضافه برای تکمیل کردن بازی باشند. در حالی که بسته تکمیلی به‌طور معمول توسط خالقان اصلی بازی طراحی می‌شود، توسعه‌دهندگان بازی‌های ویدئویی برخی مواقع این کار را به شرکت‌های ثالث سازنده بازی واگذار می‌کنند.
رشتی دوزی یکی از رودوزی‌های سنتی ایران و از صنایع دستی شهر رشت، استان گیلان است که در فهرست آثار ملی ایران - میراث فرهنگی ناملموس (معنوی) به ثبت رسیده‌است.http://www.lahig.ir/fa/pages/?cid=3939 در دهه ۸۰ شمسی یونسکو نام این رشته را که قبلاً قلابدوزی رشتی بوده به نام دیرین و بومی رشتی‌دوزی تغییر داده‌است.
رشتی دوزی نوعی از رودوزی‌های سنتی ایرانی است که طی آن زمینه پارچه به وسیله نخ‌های ابریشمین رنگین به گونه‌ای بسیار زیبا و چشم‌نواز تزئین می‌شود. مرکز عمده رشتی دوزی شهر رشت است که به سبب شهرتی که در رشت داشته رشتی دوزی نامیده می‌شود. رشتی دوزی به سه روش ساده، برجسته و معرق دوخته می‌شود کاربرد این هنر از دیر باز تاکنون شامل پرده، فرش، پوشش زین، سجاده، روکش مقابر بزرگان، کلاه، لباس، رومیزی و روتختی است.
تاریخچه دقیقی از رشتی‌دوزی در دسترس نیست. داده‌های باستان‌شناسی حاکی از سابقه تاریخی رشتی‌دوزی در منطقه گیلان است و در کشف‌های باستان‌شناسی در لولمان گیلان قطعاتی از ملیله دوزی و قلاب دوزی بدست آمده که پژوهشگران آن را متعلق به دوره هخامنشیان می‌دانند. قدیمی‌ترین نمون ه‌های رشتی‌دوزی جدا از مجموعه‌های خصوصی، در موزه آستان قدس رضوی و موزه هنرهای تزئینی ایران نگهداری می‌شود. رشت در گذشته یکی از عمده تولید و صادرات بهترین نوع ابریشم، ماده اولیه این هنر بوده هست.
ابزار کار قلاب دوزی میله‌ای فلزی و باریک به طول ۷ سانتی‌متر و قلابی تیز در انتها است که انحنای قلابهای عادی را ندارد و در عوض یک بریدگی در فاصله پنج میلیمتری نوک قلاب وجود دارد. ابزار دیگر کار قلابدوزی جریده‌است که از دو قطه چوب به طول‌های ۱متر و ۱۰ سانتی‌متر تشکیل شده که گیره مانند است. عموماً برای سطح کار قلاب دوزی رشتی از پارچه ماهوت استفاده می‌شود که در رنگهای متنوع است.
رشتی دوزی در حال حاضر برای تزئین سجاده، جا قرآنی، لبه پرده، زیرلیوانی، رویه میز، رویه کوسن، رویه دمپایی زنانه، کفش زنانه، بقچه سوزنی و... مورد استفاده قرار می‌گیرد.رشتی دوزی | اقتباس از ویژه نامه ایران روزنامه جام جم ۷/۴/۹۰هم اکنون حدود۲۱۲ هنرمند رشتی دوز در سطح استان گیلان فعالیت می‌کنند.http://www.gchto.ir اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان گیلان
نقوش مورد استفاده در رشتی دوزی عبارتند از بازوبندی، بند رومی، بته جفه ترمه‌ای، گل بادامی، بته جقه‌ای شاخ گوزنی، بته جقه قهر و آشتی، گل و بوته، گل و مرغ و...
رشتی‌دوزی از لوازم خانه تا لباس
زمین‌لرزه‌های آذربایجان شرقی (۱۳۹۱) دو زمین‌لرزه نسبتاً شدید بودند که در روز شنبه ۲۱ مرداد ۱۳۹۱ مصادف با ۲۲ رمضان ۱۴۳۳ و در آستانهٔ آغاز سومین شب قدر مناطقی از استان آذربایجان شرقی را لرزاندند؛ زمین‌لرزه‌ای با بزرگای گشتاوری ۶٫۴ در ساعت ۱۶:۵۳ به وقت محلّی در ۱۷ کیلومتری اهر و زمین‌لرزه‌ای دیگر با بزرگای گشتاوری ۶٫۳ در ساعت ۱۷:۰۴ به وقت محلّی در ۱۰ کیلومتری ورزقان رخ داد. مؤسّسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران و سازمان زمین‌شناسی آمریکا، کانون هر دو زمین‌لرزه را در عمق حدود ده کیلومتری زمین ذکر کرده‌اند. زمین‌لرزه، در استان‌های آذربایجان غربی، گیلان، زنجان و اردبیل نیز احساس شد. همچنین این زمین‌لرزه در باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان، نیز احساس شد.
رئیس سازمان مدیریّت بحران شمار قربانیان را ۲۵۳ نفر، وزارت بهداشت ۳۰۶ نفر و پزشکی قانونی ۱۶۹ نفر اعلام کرده‌اند. این در حالی است که بر اساس اعلام سازمان جمعیت هلال احمر، ۱۶ هزار مراسم ترحیم برای درگذشتگان این زمین‌لرزه برگزار شده‌است.
بر اثر این زمین‌لرزه در شهرستان‌های اهر، ورزقان و هریس، ۳۰۶ نفر کشته و بیش از ۵۰۰۰ نفر مجروح شدند. در مجموع ۱۵۵ هزار نفر دچار حادثه شدند که در اهر ۶۷ هزار نفر، ورزقان ۴۲ هزار نفر، هریس ۴۰ هزار نفر و تبریز شش هزار نفر را در بر می‌گیرد. بیشترین تلفات انسانی از روستاهای «باجه باج»، «گوردره» و «دبنو» و همچنین شهر ورزقان بوده‌است. با گذشت سه روز از زمین‌لرزه، مأموران امداد و نجات هلال احمر، زنی را در روستای سرخاگو از توابع شهرستان ورزقان زنده از زیر آوار بیرون کشیدند. این در حالی است با گذشت یک روز از زمین‌لرزه اعلام شد که عملیات آواربرداری به اتمام رسیده و تمامی افراد از زیر آوار بیرون کشیده شده و مجروحان به بیمارستان منتقل شدند.
در محدوده این زمین‌لرزه‌ها ۱۸ هزار و ۶۱۸ واحد مسکونی دچار آسیب شده که از این تعداد ۵ هزار و ۳۲۹ واحد به‌طور کامل تخریب شده‌اند. در مجموع ۴۱۰ روستا دچار تخریب شده و ۶۵ روستا به‌طور کامل از بین رفته‌اند. ۱۲ روستای شهرستان ورزقان به‌طور کامل تخریب شده که هر یک از این روستاها حدود ۹۰۰ تا هزار نفر جمعیت داشتند که کمتر از ۴۰ درصد آن‌ها جان خود را از دست داده‌اند. همهٔ زیرساخت‌های مخابراتی ناحیهٔ ورزقان به هم ریخته و تمامی خطوط قطع شدند. ۶۰ روستای منطقه میان ۵۰ تا ۷۰ درصد و شش روستای شهرستان اهر به‌کلّی تخریب شده‌اند.
خسارت‌های واردشده به شبکهٔ برق ۲۵ روستای زلزله‌زدهٔ این استان ۱۲ میلیارد تومان برآورد شد.
بهرام عکاشه متخصّص زلزله‌شناسی و زمین‌شناسی، علّت تلفات و خسارات را عمق کم زمین‌لرزه در ۱۰ کیلومتری زمین، نزدیکی روستاها به گسل و مشکلات بناها و سازه‌های منطقه عنوان کرده‌است.
طبق تخمین‌ها، کل میزان خسارت وارده به استان آذربایجان شرقی از بابت زلزله ۲۱ مرداد، بیش از ۱۰ هزار و ۷۹ میلیارد ریال بوده‌است. بیشترین خسارت در اثر این حادثه طبیعی به مسکن روستایی با بیش از ۴ هزار میلیارد ریال در شهرستان‌های اهر، هریس، ورزقان، تبریز، کلیبر، جلفا، شبستر، خداآفرین، سراب و مرند وارد شده‌است. بخش کشاورزی نیز با بیش از ۲ هزار و ۱۶۱ میلیارد ریال از جمله متضرران این حادثه بوده که بیشترین خسارت بخش‌های کشاورزی در شهرستان اهر با ۷۰۰ میلیارد ریال بوده‌است. مسکن شهری با بیش از یک‌هزار و ۱۵۹ میلیارد ریال و راه و ابنیه با ۵۶۰ میلیارد ریال، مدارس با ۳۱۰ میلیارد ریال، بخش بهداشت و درمان عمرانی با بیش از ۳۰۳ میلیارد ریال، حوزه صنعت و معدن با ۲۵۶ میلیارد ریال، مساجد با ۱۴۵ میلیارد ریال، برق منطقه‌ای با ۱۴۲ میلیارد ریال و بهداشت و درمان غیرعمرانی با بیش از ۱۳۳ میلیارد ریال از بیشترین خسارت دیدگان در آذربایجان‌شرقی در اثر زلزله بودند. در بخش‌هایی نظیر آب و فاضلاب روستایی، گاز، آب و فاضلاب همچنین حوزه آب منطقه‌ای نیز به ترتیب بیش از ۱۲۸، ۱۲۷، ۲۵، ۱۷ میلیارد ریال خسارت ثبت شده‌است. خسارت وارده به ساختمان‌های دولتی و سایر بخش‌ها در مجموع ۲۹۹ میلیارد ریال اعلام شده‌است. بیشترین ثبت خسارت در شهرستان اهر با ۳ هزار و ۱۶۹ میلیارد ریال، ورزقان ۲ هزار و ۸۷۵ میلیارد ریال، هریس با ۲ هزار و ۸۱۵ میلیارد ریال و تبریز با ۷۷۰ میلیارد ریال صورت گرفته‌است.
علیرضا بیگی استان‌دار آذربایجان شرقی، سه روز پس از حادثه در جلسهٔ کارگروه مربوط به مناطق زلزله‌زده که در استانداری آذربایجان شرقی تشکیل شده بود گفت: از ۵۸۰ روستای واقع در سه شهرستان زلزله‌زده واحدهای مسکونی ۳۰۰ روستا بین ۶۰ تا ۱۰۰ درصد خسارت دیده‌اند. درست است که زلزله آذربایجان از لحاظ شدت با بم برابری می‌کند ولی به دلیل شرایط منطقه‌ای و فصل کاری روستاییان تلفات جانی کمتری داشت ولی شدّت تخریب و آسیب‌های وارده به تأسیسات فراتر از زمین‌لرزه بم است.
از ۲۱ مرداد تا ۲۷ اسفند ماه، در مجموع ۴٫۳۲۲ پس‌لرزه به ثبت رسیده‌است که از این تعداد شدت ۳٫۵۲۳ مورد کوچک‌تر از ۲٫۵ ناتلی بوده، ۴۴۷ پس‌لرزه بین ۲٫۵ تا ۳ ناتلی، ۲۷۲ لرزه بین ۳ تا ۴ ناتلی و ۴۵ مورد نیز بین ۴ تا ۵ ناتلی بوده‌است.
از میان پس‌لرزه‌های ثبت شده، ۳ مورد بالای ۵ ریشتری قدرت داشته‌اند.
گفته شده در زمان وقوع زمین‌لرزه فرماندار ورزقان پروازی بوده و در این شهرستان سکونت نداشته‌است و هماهنگی با استانداری در مورد این حادثه بعد از حضور با تأخیر وی در شهرستان صورت گرفته‌است. ستاد بحران استان آذربایجان شرقی وضعیت بحرانی ورزقان را مخفی نگه داشته و نخستین نیروهای امدادی پس از گذشت ۷ ساعت (ساعت ۱۲ نیمه شب) از وقوع زمین‌لرزه به منطقه ورزقان اعزام شده‌اند و در طول این مدت تنها خود اهالی و مردم نسبت به امدادرسانی و نجات مجروحان اقدام کرده‌اند.
البته گزارش‌های داخلی حاکی از آن است که نخستین امدادگران نظامیان بوده‌اند.
نیروی انتظامی از ساعات اولیه زلزله و سپاه و ارتش شبانگاه به داد مردم رسیدند، از جمله گردان ۷۸۶ تکاور لشکر ۲۱ حمزه. این نیروها سپس همراه بسیج برای نجات مردم بسیار همکاری کردند.
یک روز پس از وقوع زمین‌لرزه سرتیم اعزامی هلال احمر به شهرستان هریس و روستاهای اطراف آن در گفتگوی خود با خبرگزاری‌ها از وجود برخی ناهماهنگی‌ها خبر داد و آن را عامل اصلی عدم اسکان و تغذیه زلزله‌زدگان منطقه (هریس) عنوان کرد.
همچنین اعلام شد دسترسی نیروهای امدادی بعد از گذشت این مدت زمان، به بسیاری از روستاهای منطقه به دلیل بسته‌شدن راه‌های ارتباطی آن‌ها میسر نشده‌است و تنها راه دسترسی به این روستاها از طریق امداد هوایی عنوان گشت.
مناطق اطراف اهر، هریس و ورزقان فاقد بیمارستان بودند که همین امر سبب گشت مجروحین حادثه از این مناطق برای مداوا به بیمارستان‌های شهر تبریز انتقال داده شوند و به همین علت تقاضای برپایی بیمارستان صحرایی در منطقه شده بود.
سازمان هلال احمر ایران از آمادگی کشورهایی همچون سنگاپور، تایوان، آلمان و پزشکان بدون مرز و دفتر یونیسف در تهران برای ارسال کمک‌های خود و امدادرسانی در مناطق زلزله زده خبر داد اما گفته شد این سازمان اعلام کرده که در این حادثه نیازی به کمک‌های بین‌المللی وجود ندارد.
در نخستین ساعات پس از بروز زمین‌لرزه، در شبکه‌های اجتماعی از عملکرد دولت ایران و صدا و سیمای آن در برخورد با این حادثه انتقاد شد. منتقدان به پوشش بسیار کم زمین‌لرزه از سوی صدا و سیما و به جای آن، پرداختن به بررسی مسائل کشور سوریه و فلسطین و راهپیمایی روز قدس و پخش اجرای مراسم شب قدر و بی‌توجهی محسوس دولتمردان و مخصوصاً صدا و سیمای داخلی ایران اعتراض داشتند که در ادامه این اعتراضات مردمی صدا و سیما بعد از گذشت سه روز مجبور به پوشش خبری این حادثه شد. این در حالی است که در زمین‌لرزه بم، صداوسیما نقش زیادی در پرداختن به مشکلات زلزله‌زدگان و بسیج افکار عمومی برای کمک به مردم محروم داشت. تارنمای خبری تابناک نیز به جای دولت روز یکشنبه پس از حادثه را «عزای عمومی» اعلام کرد و به انتقاد از واکنش دولت به وقوع این زمین‌لرزه پرداخت.
روز بعد از زلزله در حالی که در استان آذربایجان شرقی دو روز عزای عمومی اعلام شده بود، صدا و سیما سریال طنز خنده بازار را پخش می‌کرد.
نمایندگان مجلس ایران، از نحوهٔ امدادرسانی در مناطق زلزله‌زده انتقاد کردند از جمله نمایندهٔ ورزقان، نبودِ مدیریت بحران را یکی از دلایل افزایش تلفات زلزله دانست. مسعود پزشکیان، نماینده مردم تبریز در مجلس ایران گفت مشکلات در ساختار مدیریتی مانع امدادرسانی به آسیب دیدگان شمال غرب ایران شده‌است و مدیریت بحران سازماندهی‌شده انجام نگرفت، بلکه این مردم بودند که با وسایل نقلیه شخصی‌شان امدادرسانی می‌کردند. این درحالی است که عزیز نوری، مدیرعامل جمعیت هلال‌احمر آذربایجان شرقی بیان کرده از دقایق نخست زلزله در آذربایجان شرقی تمام مدیران، مسئولان و امدادگران با دهان روزه در تلاش برای برطرف کردن مشکلات زلزله‌زدگان هستد به‌طوری‌که هنوز پس از یک سال که از سونامی آمریکا گذشته‌است آن‌ها نتوانسته‌اند به اندازه کمک‌رسانی‌های چند روز اخیر در آذربایجان شرقی کاری انجام دهند.
سید علی خامنه‌ای رهبر ایران، با انتشار پیامی بیان کرد که این حادثهٔ تلخ مایهٔ اندوه عمیق گردید.
چند روز بعد از حادثه محمود احمدی‌نژاد درگذشت مادر رئیس‌جمهور سیرالئون را به دولت و ملت این کشور تسلیت گفت. برخی در پی این پیام از او برای واکنش نشان ندادن به زمین‌لرزه انتقاد کردند. البته این انتقاد در حالی مطرح شد که هیئت دولت در پیامی تسلیت گفته‌بود و بیان کرده‌بود که از همهٔ امکانات برای رسیدگی به موضوع استفاده خواهد کرد. پس از گذشت حدود دو هفته از زمین‌لرزه‌های آذربایجان شرقی، احمدی‌نژاد وارد این استان شد و از نزدیک، از مناطق زلزله‌زده بازدید کرد. وی ضمن همدردی با مردم آسیب‌دیده از زمین‌لرزه، در جریان چگونگی روند امدادرسانی قرار گرفت.
در همان دو-سه روز نخست مصطفی محمدنجار وزیر کشور و مرضیه وحید دستجردی وزیر بهداشت به مناطق زلزله‌زده سرکشی کردند.
در پی افزایش انتقادها به بی‌توجهی مسئولان ارشد به زلزله‌زدگان رهبر جمهوری اسلامی، علی خامنه‌ای، پنج‌شنبه ۲۶ مرداد، صبح روز ششم پس از این حادثه از منطقه بازدید کرد. سفر سرزدهٔ رهبر جمهوری اسلامی به آذربایجان در حالی انجام شد که از یک روز قبل فضای امنیتی شدیدی توسط سپاه پاسداران در منطقه حاکم شده که در مواردی مانع کمک‌رسانی به آسیب‌دیدگان بوده‌است. پیش از او محمدرضا رحیمی، معاون اول رئیس‌جمهور ایران بلندپایه‌ترین مقام ایرانی بود که از این مناطق دیدن کرده بود.
وی به چند روستا سرکشید و با مردم چهره‌به‌چهره گفت‌گو کرد. همچنین از وضعیت خدمات‌رسانی پرسید که مردم اعلام رضایت کردند. او گفت که این حادثه می‌تواند سکوی پرش منطقه در آبادانی باشد. همچنین در جلسه‌ای با حضور استاندار آذربایجان شرقی، او با بیان ویژگی‌های مثبت مردم منطقه و اعلام علاقهٔ فراوان به ایشان گفت که خدمات‌رسانی در مقایسه با بم بی‌نظیر بوده‌است.
رسانه‌های داخل ایران کوتاهی محمود احمدی‌نژاد در بازدید از مناطق زلزه زده را بسیار مذمت کردند. احمدی‌نژاد بامداد دوشنبه، ۲۳ مرداد برای شرکت در کنفرانس سران کشورهای سازمان همکاری اسلامی، تهران را به مقصد عربستان ترک کرد. برخی از ناظران معتقدند حضور احمدی‌نژاد پیش از خامنه‌ای در میان زلزله‌زدگان مطلوب رهبر جمهوری اسلامی نبوده و برای سفر او نیز سپاه چند روز زمان لازم داشت تا شرایط امنیتی را آماده کن. البته احمدی‌نژاد چند بار از لزوم حضور خود در مکه دفاع کرد، از جمله در سخنان پیش از نماز جمعهٔ روز قدس، بایستگی و ارزش حضورش در اجلاس را تشریح کرد.
پوشش رسانه‌ای این زمین‌لرزه توسط صدا و سیما و رسانه‌های دولتی ایران، مورد انتقاد قرار گرفته چرا که متناسب با یک حادثهٔ ملی نبوده‌است. پس از این زمین‌لرزه صدا و سیما روند پخش عادی برنامه‌های خود را ادامه داد و صرفاً به مراسم عزاداری شب قدر و بازی‌های المپیک پرداخت حال آن که اطلاع‌رسانی این حادثه سریعاً به خبر اصلی رسانه‌های غربی تبدیل شد.
در جلسه علنی دوشنبه ۲۳ مرداد مجلس ایران، علی لاریجانی رئیس قوه مقننه از مسئولان رادیو و تلویزیون ایران خواست با درک شرایط سخت مردم با آن‌ها همدردی کنند. این تذکر بعد از آن مطرح شد که عده‌ای از نمایندگان مجلس به گلایه از عملکرد تلویزیون ایران پرداختند و به ویژه، پخش یک برنامه تلویزیونی طنز به نام خنده بازار را در شامگاه یکشنبه مورد انتقاد قرار دادند. از جمله یونس اسدی نمایندهٔ مشگین‌شهر گفت:
اکبر اعلمی، نماینده سابق تبریز در مجلس ایران با انتقاد از نحوه خبررسانی صدا و سیمای جمهوری اسلامی گفت:
پایگاه خبری بازتاب در گزارشی خطاب به مسئولان و صدا و سیمای جمهوری اسلامی نوشت:
۲۳ مرداد ۱۳۹۱ حبیب‌الله فرحزاد در برنامه به سمت خدا از شبکه سه صدا و سیما با ربط دادن زلزله به صدقه و «درس عبرت» انتقادهای متعددی را به خود جذب کرد. این گفته وی دربارهٔ زمین‌لرزه ۱۳۹۶ ازگله نیز مجدد به مردم یادآوری شد که از جمهوری اسلامی ایران انتظار رسیدگی فوری، دقیق و صحیح به زلزله‌زدگان وجود ندارد.
سرافَن لامپیون یا جولیون وگ (در ترجمه انگلیسی) یکی از شخصیت‌های ماجراهای تن‌تن و میلو است. او یک فرد خوشرو و خنده‌رو و در عین حال پررو می‌باشد و دارای خانواده‌ای پرجمعیت در ماجراهای تن‌تن و میلو است. او در شرکت بیمه حداقل قیمت کار می‌کند و هر جا که می‌رود بیمه اش را تبلیغ می‌کند. اولین حضور او در داستان ماجرای کلکولس است. او در داستانهای کوسه‌های دریای سرخ و جواهرات کاستافیوره نیز ظاهر می‌شود؛ البته در انیمیشن کوسه‌های دریای سرخ، جواهرات کاستافیوره و پرواز شماره ۷۱۴ حذف شده‌است. ناخدا هادوک از لامپیون به اندازه مادام کاستافیوره و شاهزاده عبدالله (پسر امیر بن کالیش عزاب) متنفر است. بیانکا کاستافیوره او را آقای لامپادر (به معنی تیر چراغ‌برق) صدا می‌کند (در کتاب جواهرات کاستافیوره).
او در دو داستان در سرزمین پیکارگران و هنرالفبا نیز ظاهر می‌شود.
قسمت ۱۸: ماجرای کلکولس (نخستین حضور)
قسمت ۲۲: پرواز شماره ۷۱۴
قسمت ۲۳: در سرزمین پیکارگران
قسمت ۲۴ و آخر: هنر الفبا
وی نخستین بار در داستان ماجرای کلکولس ظاهر می‌شود. هنگامی که پروفسور تورنسل در آزمایشگاه خود مشغول استفاده از اختراع جدید خود یعنی دستگاه تولید امواج فراصوت بود، شیشه اتومبیل وگ نیز مانند دیگر اجسام شیشه‌ای منطقه مارلین اسپایک و حومه آن بر اثر تولید امواج فراصوت در نزدیکی عمارت مارلین اسپایک می‌شکند و وگ با پررویی هرچه تمام تر به عمارت مارلین اسپایک می‌رود و ناخدا با اکراه فراوان او را می‌پذیرد و وگ با مشاهده عتیقه جات نفیس و اشیاء قیمتی از ناخدا می‌خواهد تا وکالتی به او بدهد تا وی بتواند قصر و اموال و اشیاء گرانبهای آن را از طریق شرکت بیمه خود بیمه نماید که ناخدا به دروغ می‌گوید: «همسرم! ما و قصر را پیش از این در برابر تمامی بلایای طبیعی و حوادث بیمه نموده است.»؛ سپس وگ را با عتاب از خانه بیرون می‌کند. در همین اثنا پروفسور برای شرکت یک سمینار و کنفرانس علمی راهی جنوا در ایتالیا می‌شود که علاوه بر شرکت در این سمینار و کنفرانس با دوست و همکار دانشمند خود پروفسور آلفردو تاپولینو نیز ملاقاتی انجام دهد. اما توسط مأموران دولت بوردوریا ربوده می‌شود. تن‌تن، ناخدا و برفی برای نجات پروفسور راهی ایتالیا می‌شوند اما پیش از رسیدن تن‌تن و ناخدا مأموران دولت بوردوریا وی را به بوردوریا منتقل می‌کنند و تن‌تن و ناخدا به بوردوریا سفر می‌کنند و موفق به نجات کلکولس می‌شوند اما ناخدا پس از بازگشت متوجه می‌شود که وگ به همراه خانواده پرجمعیت خود به مارلین اسپایک آمده است، ناخدا به شدت خشمگین می‌شود و قصد داشت که وگ و خانواده اش را بیرون کند که کلکولس از علت عصبانیت و ناراحتی ناخدا می‌پرسد و ناخدا نیز علت عصبانیت و ناراحتی خود را حضور وگ و خانواده اش اعلام می‌کند و کلکولس به علت سنگینی گوشش اشتباهی می‌شنود که ناخدا به بیماری سرخک مبتلا شده‌است و پروفسور نیز به وگ اعلام می‌کند که ناخدا به بیماری مسری سرخک مبتلا شده‌است و به همین علت وگ و خانواده اش با ترس و نگرانی از ابتلا به بیماری سرخک مارلین اسپایک را ترک می‌کنند. در ماجرای کوسه‌های دریای سرخ وگ در اواخر داستان ظاهر می‌شود و هنگامی که تن‌تن، ناخدا و برفی از سفر پرخطر به خمد بازمی‌گردند به ناخدا اعلام می‌کند که قصد دارد یک مسابقه اتومبیلرانی برای افراد زاغه‌نشین ترتیب دهد و به همین علت اردوگاهی در چمنزار و فضای سبز مارلین اسپایک تأسیس نموده و این افراد و اتومبیل‌ها را در آنجا ساکن کرده‌است!. در ماجرای جواهرات کاستافیوره وی به منظور بیمه کردن جواهرات نفیس و گرانبهای مادام کاستافیوره به مارلین اسپایک می‌آید و کاستافیوره با بیمه کردن جواهراتش توسط وگ موافقت می‌کند؛ اما از قضا روزی که کاستافیوره از عکس روی جلد مجله تمپو دی روما اوقاتش تلخ بود، وگ با قرارداد بیمه می‌آید اما کاستافیوره وی را با عتاب بیرون می‌کند. در ماجرای پرواز شماره ۷۱۴ وگ در اواخر داستان و هنگامی که به همراه خانواده خود مشغول تماشای اخبار شبانگاهی تلویزیون بودند نشان داده شد. در داستان تن‌تن و پیکاروها (در سرزمین پیکارگران) که تن‌تن و دوستانش پس از اطلاع از بازداشت مادام کاستافیوره، تامسون و تامپسون، دوشیزه ایرما و ایگور واگنر توسط حکومت ژنرال تاپیوکا (دیکتاتور سن تئودوروس) برای اثبات بی گناهی کاستافیوره و همراهانش راهی سن تئودوروس می‌شوند و در اردوگاه چریک‌های ژنرال آلکازار (رقیب تاپیوکا) در جنگل اقامت می‌گزینند. اتوبوس وگ و گروه بالماسکه خود به همراه تعدادی جهانگرد بر اثر گم کردن راه سر از اردوگاه آلکازار درمی‌آورند.
بابْسلِد یا سورتمه‌سُری یک ورزش زمستانی است که به وسیله یک سورتمه مخصوص بزرگ دو نفره یا چهار نفره در یک پیست یخی مارپیچ مانند ورزش‌های لژ و اسکلتون برگزار می‌شود. مسابقات این ورزش در دهه ۱۸۷۰ میلادی برای اولین بار در کشور سوئیس برگزار شد و تا به امروز مسابقات آن در بازی‌های المپیک زمستانی برگزار می‌شود.
رگ‌یابی یا قطاربازی یک فیلم کمدی سیاه محصول سال ۱۹۹۶ بریتانیا به کارگردانی دنی بویل است. فیلم بر اساس رمانی به همین نام از اروین ولش ساخته شده‌است و یوان مک‌گرگور، اون بریمنر، جانی لی میلر، کوین مک‌کید و کلی مک‌دونالد در آن به ایفای نقش پرداخته‌اند. دنباله فیلم در سال ۲۰۱۷ با نام رگ‌یابی تی۲ ساخته شد.
فیلم دربارهٔ گروهی از معتادان به هروئین است که در اواخر دهه ۸۰ میلادی و در بحران اقتصادی آن زمان در ادینبرا زندگی می‌کنند.
آکادمی جایزه اسکار فیلمنامه فیلم را که جان هاج نوشته بود کاندید بهترین فیلمنامه آن سال کرد. در فیلمنامه علاوه بر اعتیاد به مواد مخدر، دیگر موضوعات جاری در جامعه مانند فقر شهری و هرج و مرج نیز در ادینبرا پیش کشیده شده‌است.Genres in transition "British National Cinema", by Sarah Street, Published by Routledge, 1997. . "Page 111".
فیلم در جایگاه دهم صد فیلم برتر بریتانیا که توسط انستیتوی فیلم بریتانیا انتخاب می‌شود، قرار گرفت و در سال ۲۰۰۴ به عنوان بهترین فیلم تاریخ اسکاتلند نیز انتخاب شد.
انید ماری بلایتون از نویسندگان محبوب ادبیات کودک و نوجوان اهل انگلستان است که شماری از داستان‌هایش را با نام مری پولاک نوشته‌است.
انید بلایتون در ۱۱ اوت ۱۸۹۷ به دنیا آمد.
انید پس از پایان تحصیلاتش معلم شد اما در اوقات فراغتش داستان می‌نوشت و شعر می‌سرود.
او از سال ۱۹۵۹ به سبب بیماری فعالیت‌های ادبی‌اش را کم کرد و پس از آن نیز کم‌کم نوشتن مجموعه داستانهایش را کنار گذاشت. این نویسندهٔ پرکار در سال‌های پایانی زندگی، حافظه‌اش را از دست داد.
در نهایت، انید بلایتون در سال ۱۹۶۸ از دنیا رفت. او در زمان مرگش یکی از سه نویسنده‌ای بود که آثارشان به بیشترین زبان‌ها ترجمه شده بود و کار ترجمه و انتشار این آثار پس از مرگش هم ادامه یافته‌است.
نخستین اثر او مجموعه شعری بود که در سال ۱۹۲۲ منتشر شد و بعد از انتشار این کتاب بود که او کار نوشتن را جدی گرفت.
کارهای بعدی بلایتون بازنویسی قصه‌های فولکلور و بعدها داستان‌نویسی بود و پس از گذشت سال‌ها به یکی از پرکارترین داستان‌نویسان انگلیس بدل شد؛ به‌طوری‌که گفته می‌شود در سال‌های ابتدایی دههٔ ۱۹۵۰، هر ساله به‌طور متوسط ۵۰ عنوان از کتاب‌هایش منتشر می‌شد. داستان‌های بلایتون به حدود ۹۰ زبان ترجمه شده و کودکان و نوجوانان جهان بیش از ۶۰۰ میلیون نسخه از آثارش را خوانده‌اند.
یکی از ویژگی‌های آثار انید بلایتون این است که قهرمانان کودک و نوجوان داستان‌هایش با کمترین کمک از سوی بزرگسالان به ماجراجویی می‌پردازند و افرادی شایسته و متکی به خود به‌شمار می‌روند. تخیل یکی دیگر از ویژگی‌های داستان‌های بلایتون است.
برخی از موفق‌ترین آثار بلایتون عبارتند از:
«پنج جستجوگر»، «مدرسهٔ سینت کلر»، «مدرسهٔ مالوری»، «نادی»، «پنج رفیق»، «اتاق اسرارآمیز»، «هفت رازدار»، «مهمانی کرم‌های ابریشم»، «ماجراهای بینکل و فیلیپ»، «شیطون‌ترین دختر مدرسه» و چند کتاب دیگر او به فارسی ترجمه شده‌اند.
فرانک وینسنت گتوسو (متولد ۴ آگوست ۱۹۳۹- ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۷)، بازیگر، موسیقیدان و نویسنده آمریکایی بود. او بازیگر مورد علاقهٔ مارتین اسکورسیزی بود و در فیلم‌های تحسین شده‌ای همچون گاو خشمگین، رفقای خوب و کازینو (هر سه به کارگردانی اسکورسیزی) به ایفای نقش پرداخت.
وینسنت برای اولین بار در سال ۱۹۷۶ در یک فیلم کم هزینه و گانگستری به نام The Death Collector در کنار جو پشی بازی کرد. پس از این فیلم، هر دو بازیگر مورد توجه رابرت دنیرو قرار گرفتند و او آن‌ها را به مارتین اسکورسیزی معرفی کرد. اسکورسیزی که از بازی آن‌ها تحت تأثیر قرار گرفته بود، در فیلم گاو خشمگین از هر دوی آن‌ها به عنوان بازیگر مکمل در کنار دنیرو که نقش اصلی فیلم را بر عهده داشت، استفاده کرد.
او همچنین در دو فیلم کار درست را بکن و تب جنگل (هر دو به کارگردانی اسپایک لی) نقش‌های کوتاهی را بر عهده داشته‌است.
همچنین از دیگر نقش آفرینی های وی به ایفای نقش در سریال پرطرفدارخانواده سوپرانو می توان اشاره کرد.
وینسنت معمولاً نقش گانگستر را در فیلم‌ها بر عهده دارد. فیلم‌های رفقای خوب و کازینو از این دسته‌اند. از دیگر فیلم‌هایی که او در آن بازی کرده می‌توان به افکار مرگبار اشاره کرد.
اپن‌اس‌اس‌اچ نام دسته‌ای از نرم‌افزارهای رایانه‌ای است که امکان رمزنگاری کردن نشست ارتباطی در یک شبکه رایانه‌ای را با استفاده از پروتکل SSH فراهم می‌کند. این پروژه، به عنوان جایگزینی متن‌باز برای مجموعه نرم‌افزاری Secure Shell، محصول شرکت SSH Communications Security ایجاد شده‌است. پروژه اوپن‌اس‌اس‌اچ یکی از زیر مجموعه‌های پروژه اوپن‌بی‌اس‌دی است و اولین بار در سال ۱۹۹۹ بنیان نهاده شده و در همان سال وارد درخت کد منبع اوپن‌بی‌اس‌دی شد. خبر اعلان این پروژه اولین بار در ۲۵ اکتبر ۱۹۹۹ منتشر شد.
اوپن‌اس‌اس‌اچ جایگزینی است برای برنامه‌های سنتی یونیکس نظیر telnet, rlogin و ftp که به منظور برقراری ارتباط راه دور با یک میزبان دیگر استفاده می‌شوند. این برنامه‌ها، تمامی اطلاعات نظیر نام کاربری و کلمه عبور را به صورت رمزنشده بر روی شبکه منتقل می‌کنند. این کار فرصتی را برای مهاجمان فراهم می‌کند تا بتوانند اطلاعات ارسالی را به سرقت ببرند. اوپن‌اس‌اس‌اچ در عوض، تمام اطلاعات را به شکل رمزنگاری بر روی شبکه ارسال می‌کند. اوپن‌اس‌اس‌اچ امکاناتی به منظور تونل‌زنی در ارتباطات و همین‌طور چندین روش گوناگون به منظور احراز هویت کاربران را هم فراهم می‌کند. اوپن‌اس‌اس‌اچ از تمامی نسخه‌های پروتکل اس‌اس‌اچ پشتیبانی می‌کند.
این برنامه دو نسخه متفاوت دارد که توسط دو تیم مختلف توسعه داده می‌شود. یک نسخه مخصوص سیستم‌عامل اوپن‌بی‌اس‌دی است. تیم دیگر، اوپن‌اس‌اس‌اچ را برای سیستم‌عامل‌های دیگر پورت می‌کند. نسخه‌های پورتابل این نرم‌افزار، در نسخه خود حرف p را دارند تا با نسخه مخصوص اوپن‌بی‌اس‌دی متمایز باشد. نسخه پورتابل این برنامه به صورت گسترده توسط پروژه‌های متن‌باز و غیر متن‌باز دیگر استفاده می‌شود. بر طبق آمار منتشر شده توسط وبسایت رسمی این پروژه که بر اساس یک آمارگیری در سال ۲۰۰۸ به‌دست آمده‌اند، پروژه اوپن‌اس‌اس‌اچ با داشتن بیش از ۸۰ درصد سهم، پر استفاده‌ترین پیاده‌سازی از پروتکل SSH است.
اوپن‌اس‌اس‌اچ از نسخه ۱٫۲٫۱۲ برنامه ssh اولیه مشتق شده‌است که توسط Tatu Ylönen توسعه می‌یافت. این نسخه، آخرین نسخه آزاد از این برنامه بود که پروژه اوپن‌بی‌اس‌دی می‌توانست از آن استفاده کند. قسمت‌هایی از آن نسخه اولیه که توسط Tatu Ylönen نوشته شده بود، هنوز هم در اوپن‌اس‌اس‌اچ و تحت همان پروانه باقی مانده‌اند. ssh اولیه پس از آن نسخه، شروع به استفاده از پروانه‌های نرم‌افزاری محدودکننده کرد. پروانه‌های محدودکننده اولیه، مانع ایجاد یک نسخه از ssh برای سیستم‌عامل مایکروسافت ویندوز و داس می‌شدند. پروانه‌های بعدی از آن هم محدودتر شدند و مانع می‌شدند تا ssh در محصولات تجاری استفاده شود و این پروانه شرکت‌ها را وادار می‌کرد تا یک نسخه تجاری از این برنامه را از Datafellows خریداری کنند.
در اوایل سال ۱۹۹۹، شخصی به نام Björn Grönvall شروع به کار کردن و برطرف کردن مشکلات نسخه ۱٫۲٫۱۲ این برنامه کرد. نسخه‌ای که او بر روی آن کار می‌کرد OSSH نام گرفت و تنها از نسخه ۱٫۳ پروتکل SSH پشتیبانی می‌کرد.
توسعه‌دهندگان اوپن‌بی‌اس‌دی دو ماه قبل از انتشار نسخه ۲٫۶ این سیستم‌عامل، از پروژه OSSH اطلاع یافتند و تصمیم گرفتند پشتیبانی از پروتکل SSH را در نسخه ۲٫۶ اوپن‌بی‌اس‌دی بگنجانند. آن‌ها OSSH را منشعب کردند و شروع به رفع کردن خطاها و مشکلات امنیتی آن کردند. در نهایت نام اوپن‌اس‌اس‌اچ برای این نسخه انتخاب شد. در همان هنگامی که توسعه‌دهندگان اوپن‌بی‌اس‌دی تازه‌کار بر روی اوپن‌اس‌اس‌اچ را آغاز کرده بودند، دیگر پروژه‌های متن‌باز هم به این برنامه علاقه نشان دادند و عده‌ای شروع به پورت کردن آن بر روی سیستم‌عامل لینوکس کردند. از آنجایی که کدهای منبع برنامه ssh اولیه پیچیده بودند و وابستگی‌های سیستم‌عاملی زیادی داشتند، توسعه‌دهندگان اوپن‌بی‌اس‌دی تصمیم گرفتند تیم توسعه اوپن‌اس‌اس‌اچ را به دو دسته تقسیم کنند.
پس از انتشار نسخه ۲٫۶ اوپن‌بی‌اس‌دی، یکی از توسعه‌دهندگان به نام Markus Friedl تصمیم گرفت پیاده‌سازی نسخه ۲ پروتکل SSH را آغاز کند. پس از اتمام پیاده‌سازی نسخه ۲٫۰ اوپن‌اس‌اس‌اچ به همراه اوپن‌بی‌اس‌دی ۲٫۷ در تاریخ ۱۵ ژوئن ۲۰۰۰ منتشر شد.
تاریخچه انتشار:
اپن‌اس‌اس‌اچ به عنوان بخشی از سیستم‌عامل اپن‌بی‌اس‌دی توسعه داده شده‌است. به‌جای اعمال تغییرات برای دیگر سیستم عامل‌ها به صورت مستقیم در کد اپن‌اس‌اس‌اچ، زیرسازه قابل حمل مجزائی توسط «تیم قابلیت‌حمل» نگهداری می‌شود و «انتشارهای قابل‌حمل» توسط آن به صورت دوره‌ای ایجاد می‌شوند. این زیرسازه قابل اعتماد می‌باشد بخشی از آن به این دلیل می‌باشد که اپن‌اس‌اس‌اچ نیازمند به اجرای اعتبارسنجی می‌باشد، قابلیتی که پیاده‌سازی‌های بسیار متفاوتی را دارا می‌باشد. از چنین مدلی برای پروژه‌های دیگر اپن‌بی‌اس‌دی نظیر اپن‌ان‌تی‌پی‌دیOpenNTPD استفاده می‌شود.
بسته اپن‌اس‌اس‌اچ شامل ابزار زیر می‌باشد:
سرور اپن‌اس‌اس‌اچ می‌تواند اعتبارسنجی کاربران با استفاده از روش‌های استاندارد پشتبانی شده توسط پروتکل اس‌اس‌اچ با استفاده از کلمه‌عبور، کلید عمومی اعتبارسنجی، استفاده از کلیدهایی برای هر کاربر، اعتبارسنجی مبتنی بر میزبان که نسخه ایمنی از ابزار ریموت‌لوگینrlogin می‌باشد، فرم محاوره‌پرسش و پاسخ صفحه‌کلیدیkeyboard-interactive که روشی چالش‌برانگیز مبتنی بر سؤال و جواب می‌باشد که اغلب برای اعتبارسنجی کلمات عبور ساده مورد استفاده قرار می‌گیرد که اما می‌تواند برای ایجاد اعتبارسنج‌هایی قوی‌تر همانند توکن امنیتی استفاده شود و Kerberos/GSSAPI انجام دهد.
سرور از روش‌های اعتبارسنجی بومی سیستم‌عامل استفاده می‌کند. این امر می‌تواند شامل استفاده از سیستم اعتبار سنجی بی‌اس‌دیbsd auth یا PAM برای فعالسازی اعتبارسنجی‌هایی مضاعف به‌واسطه روش‌هایی چون کلمات‌عبور یکباره شود. هرچند، این امر عوارض جانبی‌ای نیز دربر خواهد داشت مانند زمانی که از PAM برای اپن‌اس‌اس‌اج استفاده می‌شود باید توسط مجوز کاربری ریشهroot که عموماً برای اجرای PAM مورد نیاز است، اجرا شود. اپن‌اس‌اس‌اچ نسخه ۳٫۷ منتشر شده در ۱۶ سپتامبر ۲۰۰۳ به PAM امکان غیرفعال شدن در زمان اجرا را می‌دهد، و بدینگونه کاربران عادی می‌توانند نمونه‌هایی از ابزار sshd را اجرا نمایند.