moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
در ۱۲۵۵، هنگام سلطنت محمدشاه قاجار قلعه بمپور در تصرف محمدعلی خان نهرویی بود (سایکس، ص ۱۴۰). در ۱۲۵۷، شورش منطقه بلوچستان را فراگرفت. در پی آشفتگی ناشی از قیام آقاخان محلاتی (در ۱۲۵۶)، شورش در منطقه بلوچستان فراگیر شد. حبیب‌الله خان، امیر توپخانه، شورش را در هم شکست و قلعة بمپور را تصرف کرد و جمعی از اهالی را به قتل رساند و برخی را اسیر کرد و به مناطق دیگر ایران کوچاند. برج و باروی قلعه بمپور بر اثر اصابت گلولة توپ و خمپاره آسیب فراوان دید (خورموجی، ص ۳۱؛ سپهر، ج ۲، ص ۳۶۴؛ فرمانفرما، ص ۳۰، پانویس ۱). در ۱۲۵۹، عباس قلی خان، اسرای بن فهل (بمپور) را که در بلاد عراق و آذربایجان پراکنده بودند، خریداری کرد و به بمپور فرستاد (هدایت، ج ۱۰، ص ۲۷۳). در ۱۲۶۰، ابوالحسن محلاتی، برادر آقاخان محلاتی که از کراچی به بلوچستان حمله کرده بود، بمپور را تصرف کرد، ولی پس از مدت کوتاهی شکست خورد و به تهران اعزام شد و بار دیگر قشون ایران بمپور را تصرف کرد (فرمانفرما، همان‌جا؛ سایکس، ص ۱۴۱). در ۱۲۶۵، در زمان سلطنت ناصرالدین شاه، خان بمپور به کرمان حمله کرد ولی شکست خورد و بمپور به تصرف قشونی که از مرکز فرستاده شده بود، درآمد (کُرزن، ج ۲، ص ۳۱۱). در ۱۲۹۲، به نوشتة قاینی، بمپور مرکز بلوچستان و ضابط‌نشین آن بود (ص ۱۹۶). در ۱۳۰۳ نیز مرکز بلوچستان و ضابط‌نشین بود و ۲۶۰ خانوار داشت (حکیم، ص ۲۷۳–۲۷۴). بنا به نوشته کرزن، در ۱۳۰۹ در پادگان قلعه بمپور پنجاه نفر توپخانه (شش عراده توپ، سیصد پیاده، و پنجاه سوار مستقر بود، و پانصد تن چریک‌های دایمی بلوچ) در نزدیکی آن به سر می‌بردند (ج ۲، ص ۳۲۰). زین العابدین شیروانی در ۱۳۱۵، در زمان مظفرالدین شاه (حک: ۱۳۱۳–۱۳۲۴) بمپور را بانپور، ضبط کرده و نوشته‌است: «از بلاد بلوچستان، از توابع کرمان است» (ص ۱۳۱). در اواخر دوره قاجاریه بلوچستان و مکران دستخوش اغتشاش شد. در ۱۳۰۶ش، قشون مرکزی ایران شورش دولت محمدخان را درهم شکست و در همه جای مکران، از جمله بمپور، مستقر شد. در ۱۳۰۹ ش، سردار حسین خان، یکی از سرداران بلوچ و حاکمِ گِه (نیک شهر امروزی)، به سرداری کل مکران منصوب شد و مقرر شد عموم سرداران مکران تحت اوامر او قرار بگیرند (برقعی، ص ۴۵–۴۶، ۲۷۹–۲۸۰). اراضی دهکده‌های بمپور با بندهایی که بر رود بمپور بسته می‌شد، آبیاری می‌شد و قرای مهم آن، همه جزو خالصجات دولتی بود (کیهان، ج ۲، ص ۲۶۱). میان سال‌های ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۴ ش، قشون انگلیس منطقة جنوب، از جمله بمپور، را اشغال کرد. در دوره نخست‌وزیری دکتر مصدق (۱۳۲۹–۱۳۳۲ ش)، اهالی مکران، به ویژه مردم بمپور، از ملی شدن صنعت نفت دفاع کردند.
۴) قلعه بمپور: قلعه‌ای است ویران در شهر بمپور. در گذشته بر تلی ریگ با ارتفاع ۳۰ ذرع بنا شده بود، و دور آن حدود ۸۰۰، ۲ ذرع، و به قولی حدود ۵۰۰، ۱، و ارتفاع آن در شمال ۳۵ ذرع و در جنوب ۱۵ ذرع بود. برخی بنای آن را از دوره بهمن اسفندیار، گروهی از، هفتواد کرمانی، و دسته‌ای از اردشیر بابکان می‌دانند. زیر تل قلعه ریگ نرم و روی تل، خاک خالص و سخت است (جغرافیا و تاریخ بلوچستان، ص ۲۰۹؛ ناصرالدوله، ص ۶۹). قلعه دارای دو دروازه و سه ارگ و یک باستیان (یا باستیون: بنای مرتفع نظامی، انبار اسلحه) بود. دروازه اول قلعه دو برج داشت که در زیر برج چپ گاوچاهی به عمق ۲۰ یا ۲۵ ذرع قرار داشت. دروازه دوم، بین شمال و مغرب واقع بود. در ارگ اول توپخانه و توپچیان جای داشتند. طول ارگ اول به ۱۲۳ ذرع و عرض آن به هفت ذرع، و دور آن به ۷۲۰ ذرع می‌رسید، و پنج برج و دوازده اتاق داشت. در ارگ دوم انبار غله و محل چند جوخه بود. طول ارگ دوم، ۴۲ ذرع و عرض آن ۲۷ ذرع بود و دور آن به ۱۵۰ ذرع می‌رسید و ۹ برج و ۱۶ اتاق داشت. در ارگ سوم سربازخانه قرار می‌گرفت، و دروازه آن رو به شمال بود. گاوچاهی بالای ارگ با عمق ۸۰ ذرع قرار داشت. طول ارگ سوم ۶۰ ذرع، عرض آن ۴۰ ذرع بود و دور آن به ۱۸۶ ذرع می‌رسید. دارای چهار برج و ۲۵ اتاق بود. باستیان در میانه ارگ سوم واقع بود، ارتفاع آن از سر کنگره حدود پنج ذرع و دور آن پنجاه ذرع بود. راهی از سوی شمال داشت که از آنجا توپ را به آسانی بالای باستیان می‌بردند. باستیان از دور پیدا بود و در حکومت وکیل الملک اول ساخته شده بود (ناصرالدوله، ص ۶۹–۷۰).
عمارت و خانه ضابط بلوچستان، و حمام و طویله اسبان توپخانه در خارج قلعه در سمت مشرق و جنوب بود (همان، ص ۷۰). به‌طورکلی، قلعه با سه حصار کوتاه و یک حصار بلند و چهار دروازه تودرتو حراست می‌شد. در ۱۳۰۴، ناصرالدوله محل حکومت بلوچستان را از بمپور به فهرج (سرباز) منتقل کرد (رجوع کنید به همان، یادداشت‌ها و توضیحات، ص ۱۱۵) و ظاهراً قلعه بمپور پس از آن به‌تدریج رو به ویرانی گذاشت. تعداد ساکنان دور قلعة بمپور به سه هزار تن می‌رسید که هزار تن از آنان زارع بودند (جغرافیا و تاریخ بلوچستان، همان‌جا).
بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن (۱٬۶۶۴ خانوار) ۵۰۰۰۰ نفر بوده ‌است.
این شهر، زادگاه شیرمحمد اسپندار، تنها نوازنده ساز دونلی در ایران است.
بنت یکی از شهرهای استان سیستان و بلوچستان و مرکز بخش بنت شهرستان نیک‌شهر است.
شهر بنت مرکز بخش بنت پنجمین بخش پرجمعیت و بزرگ استان سیستان و بلوچستان است.
لیست ۸ بخش بزرگ استان سیستان و بلوچستان که در آینده شهرستان خواهند شد.
این شهر در ۸۵ کیلومتری شمال غرب نیکشهر و ۴۵ کیلومتری جنوب شهر فنوج، بین ۲۶ درجه و ۱۷ درجه عرض شمالی و ۵۹ درجه و ۱۳ درجه طول شرقی گرینویچ در ارتفاع ۴۰۰ متری از سطح دریا واقع شده‌است.
شهر بنت پیشینه تاریخی زیادی دارد و زمانی سیطره حکمرانی حکام محلی بنت از ساحل دریا در بندر جاسک امروزی تا نیکشهر کنونی و از بزمان تا رودبار در استان کرمان را دربر می‌گرفت. حوزه شهری بنت در حدود ۳۰ کیلومتر مربع وسعت دارد.
و در قلب بلوچستان از شمال به فنوج و ایرانشهر تاز جنوب به زرآباد و کنارک، از غرب به نیکشهر و از شرق به استانهای هرمزگان و کرمان منتهی می‌شود
حکام محلی:رئیس سلیمان، اسلام خان شیرانی و علی خان شیرانی، بهرام خان شیرانی
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۱۲۸۸۲ نفر (۴۹۰۰ خانوار) بوده‌است.
بنت منطقه‌ای نیمه کوهستانی که غرب و شمال آن تپه‌های زرد قراردارند در قسمت شرق تا انتهای شهر مسیر رودخانه موسوم به بنت قرار دارد که از شمال فنوج سرچشمه می‌گیرد و از نوار شرق بنت عبور می‌کند و حدود ۸ کیلومتر در حوزه شهری قرار می‌گیرد. جنوب شهر بنت هم مسیر رودخانه مذکور که در دو طرف آن روستاهای واقع شده‌اند. رودخانه بنت پس از عبور از تنگه فنوج و عبور از رشته کوه‌های سفیدکوه وقتی که به حوزه شهر بنت می‌رسد در دو طرف آن روستاهایی قرار گرفته‌اند.
همچنین در غرب شهر و به‌طور واضح تر در ضلع جنوب غربی شهر بنت رشته کوهی بزرگ قرار دارد که متصل از کوه‌های بزرگ و کوچک می‌باشد که بزرگ‌ترین آن‌ها به نام سیپرک مشهور است که ۸۰۰ متر ارتفاع دارد و این قله از ۵۰ کیلومتری با چشم غیر مسلح هم قابل رویت می‌باشد.
این شهر از چندین محله شکل گرفته‌است که بافت شهری بنت که در شمال و غرب تپه‌ها واقع شده‌اند پس از استقرار تپه‌ها و وجود یک مسیل به نام رود گواتکی ابتدا در شمال غرب محله گوهرکوه و پایین‌تر از آن محلات گواتکی و دنان و شهرک اداری قرار گرفته‌اند که تا قله سیپرک امتداد دارند و محلات مذکور بین رود گواتکی (محله گوهرکوه) و بلوار امام خمینی که از شهرداری بنت شروع می‌شود و تا پل ورودی بنت با طول ۶ کیلومتر امتداد دارد و در قسمت غرب بلوار امام ۹ محلات بنت تنپان قدیم روی تپه و تنپان جدید و دنک، تراگ و کنتک قرار دارند و غرب محلات مذکور نخلستان بزرگ بنت که باغات بنت هم در آن قرار دارند. واقع شده‌است. بین نخلستان و رودخانه بزرگ بنت از شمال به جنوب محلات ملندان، کشکور، کادیان کوفک، و شیخان قرار دارد و به‌طوری‌که شهر بنت به‌شکل یک قطره‌است که در انتهای دنبه در جنوب محله قدیمی تلنگان قرار دارد که ۲۰ سال قبل بعلت ورود آب رودخانه هم‌اکنون بدون سکنه می‌باشد.
محله جدیدی هم در شمالی‌ترین نقطه شهر بنت هم‌اکنون با مهاجرت روستائیان شکل گرفته که به به نام حسین‌آباد معروف است.
منطقه بنت دارای آب و هوای گرم و خشک می‌باشد و دارای وزش باد محلی به نام هوشاگ که وزش باد مذکور موجب شده تابستان‌های داغ و زمستان‌های خشن داشته باشد. آب و هوای این منطقه منحصر و متفاوت از سایر مناطق می‌باشد چون این منطقه مابین رشته کوه‌های سفید و دریا قرار گرفته و و با عنایت به اینکه تا ۵۰ کیلومتر شعاع بنت کوهستان می‌باشد لذا موجب شده‌است در بعضی فصول آب و هوا منحصر بخود داشته باشد و همچنین این موضوع باعث وجود مسیلها، آبرفتها و رودخانه‌های کوچک و بزرگ که از رشته کوه‌های سفید سرچشمه و به مصب دریای عمان منتهی می‌گردند.
فروردین و نیمه اول اردیبهشت هوای نسبتاً خوب و بهاری در منطقه استمرار دارد از اواخر اردیبهشت و خرداد و تا نیمه اول تیر با وزش باد گرم هوشاگ هوای داغی در بنت سخترین زمان برای مردم می‌باشد در مرداد ماه هوای شرجی که هدیه دریای عمان می‌باشد در بنت استقرار پیدا می‌کند و وجود هوای شرجی هم برای مردم زیاد خوشایند نمی‌باشد زیرا به محصول خرما که در مرداد و شهریور که گاهی پدیدار می‌شود ضرر و زیان‌های وارد می‌نماید. با شروع ماه مهر شدت گرما کاهش می‌یابد و مهر، آبان و آذر هوای بهاری در منطقه حاکم است دی بهمن در صورت وزش باد هوشاگ سرمای شدیدی استقرار می‌یابد که بعد از نیه اول بهمن و اوایل اسفند مجدداً هوای کاملاً بهاری پدیدار می‌شود که در واقع بهار منطقه بنت اسفند ماه شروع و تا بیستم فروردین ادامه دارد.
بارش باران در بنت باز هم همانند آب و هوا آن منحصر به منطقه میباد. تابستان‌ها با ورود جبهه‌های هوا از طرف اقیانوس هند و ممانعت آن توسط رشته کوه سفید موجب بارش باران در منطقه بنت می‌گردد؛ که مرداد و شهریور اوج بارندگی می‌باشد و در زمستان بارش باران در آذر ماه موسومی بوده و اکثر در این ماه بارندگی مشاهده گردیده‌است؛ که موجب رویش گیاهای کوهی و در واقع سبز شدن بهار منطقه می‌باشد در بهمن ماه هم بارش باران بیشتر از سایر مناطق می‌باشد.
به لحاظ اینکه شعاع دایره شهر بنت کوه قرار دارد لذا از نوع زمین‌شناسی در شهر متفاوت می‌باشد. در نیمه غربی شهر بنت که به رود گواتکی و تپه‌های زرد مشرف می‌شود، زمینی شنی که بعد از عمق ۲ متری نوعی گل به نام گل هاجک که ساختار مصالح تپه‌های بنت از این گل و سنگلاخ می‌باشد پدیدار می‌گردد؛ که وقتی اقدام به حفر چاه در این قسمت شهر می‌شود قبل از پدیدار شدن هاجگ آب بالا می‌آید و بعد آز آن تا عمق ۱۰ تا ۱۵ متری گل هاجگ که نفوذ آب امکان‌پذیر نمی‌باشد وجود دارد و اما در قسمت نخلستان که کل کشاورزی بنت در آن خلاصه می‌گردد؛ که نشانگر تجربه مردم ادوار گذشته را به اثبات می‌رساند.
بنت دارای دو بافت سکونت قدیم و جدید می‌باشد که بافت قدیمی شهر و قلعه (علی خان نقدی) بالای تپه قرار داردو بافت جدید همین بافت شهری در زمین صاف و همجوار و پراکنده بنت می‌باشد.
اولین محصول و مردم از کشاورزی خرما است که نخلستان فقط شهر بنت بجز از روستاهای توابع زیاد باستناد گزارش شهرداری در سال ۱۳۸۳ به میزان ۷۰۰٫۰۰۰ متر مربع بوده‌است؛ و دو تا قبل از خشکسالی چند سال قبل کشت برنج بوده که با خشکسالی این امر کمرنگ شده‌است.
و کشت یونجه گندم و سبزیجات هم در کنار کشت انواع مرکبات البته مرکبات فقط به اندازه مصرف هم رونق داشته‌است. فقط لیمو محصولی عمده بود که متأسفانه در خشکسالی دهه شصت دست مردم از آن کوتاه شد.
ولی تنوع محصول خرما بیش از ۳۰ گونه نوع خرما در بنت مشاهده می‌گردد که از نظر کمیت رابعی در درجه اول و از نظر کیفی خرما حلیله از کیفیت بسیار عالی برخوردار می‌باشد.
مهم‌ترین محصولات باغی: انگور، زیتون، سیب، مرکبات، خرما (بیشترین محصول حدود ۸۰۰ هکتار) و…
مهم‌ترین محصولات زراعی: گندم، جو، یونجه، سیب زمینی، ذرت و دانه‌های روغنی
بخش آبیاری کشاورزی در بنت از طریق قنوات و انهار تغذیه می‌شود. انهار از بغل رودخانه شکل می‌گیرد و قنوات به صورت خلقه‌های جاه که مسلسل وار به هم با تونل وصلند شکل گرفته‌اند که از جمله انهار بزرگ بنت جوی شاه آپ بنت نهر کادیان و قنات الهی، حاج رئیس، اسلام خان، فولاد، برام خان، و شیخان را می‌توان یاد نمود که شهر بنت از لحاظ داشتن قنات نسبت به شهرهای همجوار و حتی در استان از رتبه خوبی برخوردار می‌باشد.
در مجموع حدود ۴۱۱ حلقه چاه نیمه عمیق و ۵۰ رشته قنات و ۸ حلقه چاه عمیق در کل شهر بنت وجود دارد که برای تأمین آب کشاورزی و آشامیدنی از این چاه‌ها و قنوات استفاده می‌شود.
۱ – اتاق:
اتاق از گذشته با به کار بردن خشت و گل یا سنگ و گل ساخته می‌شد، برای سقف آن از کنده درخت خرما و شاخه‌های آن استفاده می‌شد که تاکنون خانواده‌های بی بضاعت از این نوع اتاق‌ها استفاده می‌کنند. در ۱۵ سال اخیر برای ساختن اتاق از آجر، سیمان، بلوک و گچ نیز استفاده می‌شود که بیشتر افراد ثروتمند از این نوع ساختمان‌ها می‌سازند و ساختمان‌هایی با طرح و نقشهٔ مهندسی جای اتاق‌های خشتی و گلی را گرفته‌است.
۲ – کپر (لوگ):
ساختن کپر در گذشته بیشتر رایج بوده و تاکنون افراد فقیر و حاشیه‌نشین از کپر (لوگ) به عنوان منزل مسکونی خود استفاده می‌کنند و برای ساختن این نوع منزل مسکونی از شاخهٔ نخل خرما و شاخه نخل وحشی (داز) استفاده می‌شود و شکل ظاهری این نوع منزل مسکونی گرد می‌باشد.
۳ – گردتوپ:
این نوع منزل مسکونی مانند کپر (لوگ) همان‌طور که از اسمش پیداست گرد است و برای ساختن آن از شاخه‌های نخل خرما و شاخه‌های درخت نخل وحشی (داز) استفاده می‌شود بدین‌صورت که حدود یک تا یک و نیم متر پایین آن را با استفاده از خشت و گل می‌سازند و قسمت بالایی آن را مانند (لوگ) به صورت گرد روی دیوار یک و نیم متری ساخته شده می‌سازند.
به‌طور کلی می‌توان گفت در شهر بنت ۵۰ درصد برای ساختن منازل مسکونی از آجر و سیمان و بتن و… استفاده می‌شود و ۴۰ درصد برای ساختن منازل مسکونی از چوب و سنگ و خشت و اتاق تکی و ۱۰ درصد از منازل به صورت کپر و گردتوپ ساخته می‌شوند که این تعداد بیشتر در حاشیه شهر صورت می‌گیرد.
در روستاها و آبادی‌های تابع و روستاهای همجوار مانند شهر از ساختمان و منازل مسکونی خشتی و گلی بیشتر و کپر کمتر و در روستاهای دورتر مخصوصاً توتان و مهمدان و دستگرد و سفیدکوه می‌توان گفت ساختن منازل مسکونی ۵۰ درصد اتاق و ساختمان و ۵۰ درصد کپر و گردتوپ می‌باشد.
بُنجار یکی از شهرهای استان سیستان و بلوچستان در نزدیکی زابل ایران است.
این شهر در حدود ۱٫۵ کیلومتری شرق زابل و در منطقه‌ای دشت قرار دارد. ارتفاع آن از سطح دریا ۴۷۵متر و آب و هوای آن گرم و خشک است. فاصله زمینی (جاده ای) این شهر از فرودگاه زابل ۸٫۷ کیلومتر می‌باشد.
بنجار دارای باغهای فراوان میوه انگور یاقوتی و خربزه عسلی است که محصول آن به سراسر ایران ارسال می‌شود. دین مردم بنجار اسلام و مذهب آن‌ها شیعه است. مردم این شهر بسیار کم توقع و قانع می‌باشند.
درسطح سیستان بنجار را شهر تمدن و دانش می‌دانند. دربیش از ۱۴۰ قبل در شهر بنجار نماز جمعه برگزار گردیده‌است. بنجار از چهره‌های سیاسی واجتماعی زیادی در جامعه برخوردار بوده واست. درسطح سیستان از بنجار به عنوان قطب فرهنگی یاد می‌شود. علاوه براینها بنجار درعرصه ورزشی فعالیت خوبی دارد که دراین زمینه دارای تیم‌های ورزشی فوتبال و کیک بوکسینگ /کبدی/ورزش‌های محلی//تیم فوتبال سروش بنجار یکی از تیم‌های خوب منطقه سیستان می‌باشد که دارای چند قهرمانی ونایب قهرمانی درسطح منطقه و استان می‌باشد و تیم کیک بوکسینگ بنجار قهرمانی در سطح استان و کشوری را تجربه کرده..
بخش پارود یکی از بخش‌های شهرستان راسک استان سیستان و بلوچستان ایران است.
شهر: پارود
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش پارود در سال ۱۳۹۵ برابر با ۳۴٬۷۳۰ نفر (۸،۹۶۳ خانوار) بوده‌است.
بخش پارود دومین بخش پرجمعیت و بزرگ استان سیستان و بلوچستان است.
لیست ۹ بخش بزرگ استان سیستان و بلوچستان که در آینده شهرستان خواهند شد:
هم اکنون بخش پارود با ۳۴,۷۳۰ هزار نفر جمعیتی بیشتر از ۳ شهرستان زیر دارد.
در مورد علت نامگذاری پارود (که معنای لغوی آن پای رود) حرف وحدیث‌های همه به دو مفهوم ختم می‌شود
دستهٔ خیلی کم وانگشت شماری معتقند چون پارود در کنار رودخانهٔ سرباز قرار گرفته به این نام خوانده می‌شود
اما اکثریت یا می‌توان گفت قریب به همه دلیل دستهٔ اول را رد کرده‌اند.
موقعیت جغرافیایی پارود طوری است که سرتاسر قسمت غربی آن پرتگاه بزرگی که در برخی نقاط ارتفاع آن به ۶۰متر هم می‌رسد و در زیر این پرتگاه رودخانهٔ زیبای سرباز عبور می‌کند.
در واقع وجود این پرتگاه زیبایی دو چندانی را به این شهر بخشیده‌است و از بالای آن شاهد نخلستان‌های زیبا وباغ‌های سرسبزی در کنار رودخانه خواهیم بود که دل هر جنبنده‌ای را به وجد خواهد آورد و کمتر جایی در منطقه خواهیم یافت که چنین منظره‌ای زیبا ودلنشین را در دل خود نهفته باشد دلیل دستهٔ دوم همین پرتگاه است زیرا رود در زبان محلی به معنای پرتگاه است وپارود به معنای کنار پرتگاه می‌باشد ودلیل اینکه این شهر را به نام پارود نام‌گذاری کرده‌اند بخاطر این است که در کنار رود یا همان پرتگاه قرار گرفته‌است
پایگاه دهم شکاری کنارک یکی از پایگاه‌های شکاری نیروی هوایی ایران است. این پایگاه در شهرستان کنارک واقع است.
فرودگاه کنارک (OIZC-ZBR) فرودگاهی که به دلیل فاصلهٔ حدود ۵۰ کیلومتری با بندر راهبردی چابهار، رفت‌وآمد فراوانی در آن صورت می‌گیرد بخشی از پایگاه شکاری است.این فرودگاه نظامی در دهه ی ۵۰ شمسی توسط آمریکایی ها ساخته شد.
از جمله مشخصه‌های این فرودگاه تفکیک ترمینال پروازهای نظامی و پروازهای داخلی و بین‌المللی می‌باشد. این فرودگاه دارای دو باند پروازی به طول ۱۲۴۱۹ و ۹۰۰۰ پا و به عرض ۱۴۸ پا می‌باشد؛ با این مشخصات امکان نشست و برخاست هواپیمای پهن پیکر از جمله ایرباس ۳۸۰ در آن وجود دارد.
مجوز ارائه خدمات فرودگاهی در فرودگاه کنارک-چابهار نیز بر اساس مصوبه کمیته هوانوردی توسط علی‌رضا جهانگیریان معاون وقت وزیر راه و شهرسازی و رئیس سازمان هواپیمایی کشوری به شرکت عقاب عسلویه واگذار شده‌است. بر اساس مصاحبه با مسئولان ارشد این شرکت بهره‌بردار تعداد کل پروازهای انجام شده تنها در اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۶ در این فرودگاه بین‌المللی ۸۱ پرواز شامل ۹۵۴۹ مسافر ورودی و ۱۰۷۳۶ مسافر خروجی توسط ۵ شرکت هواپیمایی بوده‌است. در حال حاضر باند پروازی این فرودگاه به منظور برگزاری پروازهای شب، تجهیز شده‌است.
پَسابَندر، روستایی در دهستان سند میرثوبان بخش مرکزی شهرستان دشتیاری در استان سیستان و بلوچستان است.
این روستا جنوبی ترین نقطهٔ ایران و استان سیستان و بلوچستان
از لحاظ مختصات جغرافیایی است.
پسابندر جنوبی ترین نقطه جغرافیایی ایران است.
پسابندر در ۸۸ کیلومتری جنوب شرقی چابهار و در خلیج گواتر واقع شده‌است. شهر جیوانی، پاکستان که فاصله ۱۸ مایلی با پسابندر دارد در روبروی پسابندر و در آن سوی مرز قرار گرفته‌است. پسابندر دارای مقرهای نظامی اعم از ارتش و بسیج سپاه و همچنین دریابانی ناجا می‌باشد.
این روستا بهترین نقطه ایران برای رصد خورشیدگرفتگی ۱ تیر ۱۳۹۹ در ایران بود.
در نزدیکی پسابندر جزیره‌ای به نام مرجان واقع شده که از زیستگاه‌های شاه‌میگو می‌باشد اهالی پسابندر این جزیره را شیطان می‌گویند."همشهری آنلاین"
در کنار اسکله صیادی پسابندر صخره ای نیمه مرتفع قرار دارد که به اصطلاح به تمام اسکله اشراف دارد و توسط دهیاری روستا در محوطه بالای صخره محوطه سازی شده و محلی مناسبی شده برای گردشگران برای عکاسی و همچنین لذت بردن از این منظره بی بدیل است.
بیشتر مردم پسابندر از نژاد بلوچ و سنی‌مذهب هستند و پیشه بیشتر ایشان ماهیگیری است.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با ۱٬۰۹۳ نفر (۲۱۴ خانوار) بوده‌است.
پسکوه، روستایی در دهستان پسکوه بخش پسکوه شهرستان سیب و سوران در استان سیستان و بلوچستان ایران است. این روستا، مرکز بخش پسکوه است.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن برابر با ۴٬۰۴۸ نفر (۱٬۰۰۹ خانوار) بوده‌است.
این قلعه در روستای پسکوه تابع بخش پسکوه شهرستان سیب و سوران قرار دارد. قدمت این قلعه به دوره اسلامی باز می‌گردد و همچون دیگر قلعه‌های این شهرستان از دو قسمت حاکم نشین و عامه نشین تشکیل شده است؛ مصالح به‌کار رفته در بنای قلعه شامل خشت خام و گل می‌شود و ضخامت دیوار‌های آن بیش از یک متر بوده است.
این اثر در تاریخ ۷ آذر ۱۳۸۳، با شماره ثبت ۱۱۲۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.
پیشین مرکز بخش پیشین از توابع شهرستان راسک در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
پیشین در ۸ کیلومتری مرز پاکستان قرار دارد و سدی نیز به نام سد پیشین در چند کیلومتری آن ساخته شده‌است و یکی از بزرگترین سدهای استان نیز که در سال ۱۳۷۲ در جمهوری اسلامی ایران افتتاح و به بهره‌برداری رسید.
بیشترین فعالیت مردم پیشین کشاورزی و باغداری می‌باشد و عده‌ای از مردم در بازارچه مرزی پیشین در امر صادرات و واردات فعالیت دارند.
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت شهر پیشین شهرستان راسک در سال ۱۳۹۵ برابر با ۱۶٬۰۱۱ تن بوده‌است.
تمندان مرکز دهستان تفتان جنوبی و روستایی در بخش مرکزی شهرستان تفتان استان سیستان و بلوچستان ایران است. این روستا در دامنه کوه تفتان است که دارای آب وهوای خنک و مناظر طبیعی بکر می‌باشد.
از مناطق دیدنی آن می‌توان به تودزیل، دامنه جبهه جنوبی قلهٔ آتشفشانی تفتان، اردوگاه دره‌گل، پناهگاه کوهستانی، و انواع باغات میوه اشاره کرد.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۲۷۲ نفر (۸۴خانوار) بوده‌است.
جالق، شهری در بخش مرکزی شهرستان گلشن در استان سیستان و بلوچستان ایران است. این شهر، مرکز شهرستان گلشن است.
این مکان در تاریخ ۲۲ اسفند ۱۳۶۹ پس از تجمیع روستاهای پشت دم، پتوک، تل کوه، چگرد، خوشاب (شهرک) دکانان، سر کوه، سورو، سوروک، شیشه‌ریز، صدیق‌آباد، قلعه امراء، قلعه دادمحمد، قلعه محمدکریم، قلعه ملا، قلعه ملک، گورک، کولر، کوهکن، کوهکن علیا، گیتانک، خوشاب جالق، کوهک، قلعه شیرمحمد و حاجی‌آباد کشان به عنوان روستای جالق شناخته و سپس به شهر تبدیل شد.
فاصله شهر جالق تا مرکز استان سیستان و بلوچستان (شهر زاهدان) برابر با ۴۱۱ کیلومتر است.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهر جالق برابر با ۱۸٬۰۹۸ نفر (۳٬۵۶۶ خانوار) بوده‌است.
جزینک شهری در بخش جزینک ،شهرستان زهک استان سیستان و بلوچستان است. در تیر ماه سال ۱۳۹۹ شهرداری این شهر افتتاح شد.
جکیگور، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان راسک در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۴،۶۱۱ تن (۱۳۵۵ خانوار) بوده‌است.
روستای جکیگور براساس آخرین آمار سرشماری سال ۹۵ با ۴،۶۱۱ تن یکی از بزرگترین روستاهای استان سیستان و بلوچستان است و جمعیت آن از ۲۰ شهر استان بیشتر است که در زیر آمده‌است.
چابَهار () یا چاه بهار () مجهزترین و پیشرفته‌ترین بندر اقیانوسی کشور که درجنوب استان سیستان و بلوچستان است. این بندر در کرانهٔ دریای مَکران و اقیانوس هند واقع شده‌است. این شهر تنها بندر اقیانوسی ایران است که دارای دو اسکله مجهز با ظرفیت ۸/۵ میلیون تن کالا در سال می‌باشد که کشتی‌های اقیانوس‌پیما می‌توانند در اسکله آن پهلوگیری کنند. در حال حاضر بیش از ۶۰ درصد از کالاهای اساسی کشور از این بندر وارد می‌شود و تنها بندری از ایران است که از هرگونه تحریم معاف است.
بندراقیانوسی چابهار به‌دلیل موقعیت راهبردی‌اش، که نزدیک‌ترین راه دسترسی کشورهای محصور در خشکی آسیای میانه (افغانستان، ترکمنستان، ازبکستان، تاجیکستان، قرقیزستان و قزاقستان) به آب‌های آزاد است اهمیت فراوانی دارد و ساخت و ساز و سرمایه‌گذاری فراوانی در آن صورت می‌گیرد؛ از جمله ساخت اسکله و افزایش گنجایش بارگیری کشتی‌های اقیانوس‌پیما (در خلیج چابهار) و ساخت راه‌آهن به‌سوی آسیای میانه و احداث فرودگاه بین‌المللی. این بندر یکی از مهم‌ترین چهارراه‌های کریدور شمال-جنوب بازرگانی جهانی است.
چابهار علاوه‌بر موقعیت بازرگانی، دارای جاذبه‌های فراوان تاریخی، طبیعی و گردشگری است. آب و هوای این شهر و پیرامون آن همیشه بهاری و معتدل است و به‌همین دلیل چابهار (چهاربهار) نامیده می‌شود. چابهار به عنوان یکی از مراکز علمی و آموزشی سیستان و بلوچستان می‌باشد، در حال حاضر حدود ۱۳ مرکز آموزش عالی در این شهر بنا شده‌است و بیش از ۱۰ هزار دانشجو در این شهر درحال تحصیل می‌باشند.
چابهار مرکز شهرستان چابهار است.
مردم شهرستان چابهار بلوچ اند و به زبان بلوچی صحبت می‌کنند. ساکنین بومی این منطقه اهل سنت هستند.شهرچابهاربه دلیل موقعیت استراتژیک خود مهاجران زیادی ازهمه ی شهرهای ایران به خودجذب کرده به گونه ای که جمعیت اهل تشیع وتسنن بعدازورودمهاجرین برابر شده و باصلح و آرامش درکناریکدیگرزندگی می‌کنند
در دوره قاجار در سال ۱۲۷۰ قمری، ابراهیم‌خان بهزادی بمی به حکومت بمپور انتخاب شد و در عصر حکمرانی او دولت وقت ایران بلوچستان را تصرف کرد. در سال ۱۲۸۱ قمری، ابراهیم‌خان قلعه محکم «ایرافشان» که تسخیرناپذیر به‌نظر می‌رسید را تصرف کرد و بدین ترتیب قدرت دولت مرکزی را تا نزدیکی کوهک و چابهار و گواتر توسعه داد. چابهار اما در سال ۱۲۸۹ قمری در تصرف اعراب مسقط قرار گرفت. انگلیسی‌ها و به‌ویژه شخص گلداسمیت که برای حکمیت مرزی بین ایران و منطقه کلات تحت نفوذ انگلیس منصوب شده بود نیز از ادعای اعراب مسقط بر چابهار پشتیبانی می‌کردند. برای جلوگیری از چنین تهدیداتی، دولت ایران دست به‌کار شد و ابراهیم‌خان در سال ۱۲۸۹ قمری بندر چابهار را تصرف کرد تا قدرت خود را بسط دهد.بهمنی قاجار، محمدعلی: تمامیت ارضی ایران: سیری در تاریخ مرزهای ایران. تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، ۱۳۹۰. ص ۱۰۴.
در سال ۱۳۰۴ خورشیدی، دولت قاجار تلاش کرد حاکمیت خود را بر چابهار تثبیت کرده و سردار دین محمدخان داماد دوست محمدخان را سرکوب نماید. در گزارش فرمانده قسمت کرمان در دهم اسفند ماه ۱۳۰۴ به وزارت جنگ، بر ضرورت مقابله با دین محمدخان و ایجاد پادگان نظامی در چاه بهار و برقراری نظم در امور گمرک این شهر تأکید شده‌است. در این گزارش، به این موضوع نیز اشاره شده بود که ناآرامی‌ها در بلوچستان و به‌ویژه آشوب‌های دین محمدخان بر اثر سیاست دولت انگلیس است و دلیل این سیاست نیز بیم این دولت از اقتدار دولت مرکزی ایران در بلوچستان و به‌ویژه در چاه بهار است؛ اقتداری که می‌توانست نفوذ ایران در بلوچستان انگلیس را نیز امکان‌پذیر نماید. در سال ۱۳۰۷ خورشیدی، عملیات نظامی علیه دوست محمدخان آغاز شد و در بهمن ماه همان سال آخرین حکومت بلوچستان سقوط کرد. با حذف دوست محمدخان از معادلات سیاسی بلوچستان، قدرت دولت مرکزی در این ایالت، و از جمله در چابهار به‌طور کامل تثبیت شد.بهمنی قاجار، محمدعلی: تمامیت ارضی ایران: سیری در تاریخ مرزهای ایران. تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، ۱۳۹۰. ص ۳۶۲.
در سال ۱۳۵۲ هجری شمسی طرح جامع راه‌اندازی بندر چابهار آغاز شد و در همین راستا قراردادهایی نیز با پیمانکاران منعقد گردید. پس از انقلاب اسلامی، عملیات راه‌اندازی بندر پس از وقفه‌ای چند ساله این پروژه از سر گرفته شده و در سال ۱۳۶۲ عملاً به بهره‌برداری رسید البته تکمیل این پروژه تا چند سال بعد نیز ادامه پیدا کرد.
براساس پیش‌بینی محققان سازمان ملل در زمینه حمل و نقل بین‌المللی، حدود نیمی از حمل ونقل جهان میان خاور دور با سایر نقاط دنیا انجام می‌شود. از مجموع ۳ کریدور حمل ونقل جهانی که کارشناسان سازمان ملل برای این امر پیش‌بینی کرده‌اند، ۲ کریدور ازایران می‌گذرد و چابهار نقطه عبور جنوبی‌ترین کریدور شرقی–غربی جهان خواهد بود. این کریدور از «دروازه ابریشم» درچین آغاز می‌شود و قلب اقتصاد این کشور یعنی استان کانتون را تغذیه کرده و به سرزمین آسیای جنوب شرقی می‌پیوندد و پس از طی این مسیر وارد هندوستان شده و با پوشش مهم‌ترین شهرهای این ناحیه مانند کلکته، ناکپور، جایپور، حصیرآباد، کراچی و بن قاسم به چابهار می‌رسد.
بندر چابهار به دلیل موقعیت راهبردی، که نزدیک‌ترین راه دسترسی کشورهای محصور در خشکی آسیای میانه (افغانستان، ترکمنستان، ازبکستان، تاجیکستان، قرقیزستان و قزاقستان) به آب‌های آزاد است از اهمیت فراوانی برخوردار است و سازندگی و سرمایه‌گذاری فراوانی در آن صورت می‌گیرد؛ از جمله ساخت اسکله و افزایش گنجایش بارگیری کشتی‌های اقیانوس‌پیماو ساخت راه‌آهن به سوی آسیای میانه و احداث فرودگاه بین‌المللی. این بندر یکی از مهم‌ترین چهارراه‌های کریدور شمال-جنوب بازرگانی جهانی است.
چابهار دارای چند منطقه یا بخش است:
تمام این مناطق در پیرامون خلیج چابهار واقع شده‌است
منطقه آزاد چابهار با مساحت ۱۴ هزار هکتار در منتهی‌الیه جنوب شرقی ایران در ۲۵ درجه و ۲۰ دقیقه عرض شمالی و ۶۰ درجه و ۲۷ دقیقه طول شرقی در شرق خلیج چابهار و در کنار آب‌های دریای عمان قرار دارد. این منطقه به‌وسیله شبکه حمل و نقل زمینی و هوایی از شمال به کشورهای آسیای میانه و افغانستان، از شرق به پاکستان و از جنوب به اقیانوس هند اتصال می‌یابد. دسترسی مستقیم به آب‌های آزاد و قرارداشتن در خارج از خلیج فارس و همین‌طور عدم آسیب‌پذیری در مواقع بروز بحران، موقعیت استراتژیکی را برای ایجاد یک گذرگاه ارتباطی بین کشورهای آسیابی میانه و سایر کشورهای جهان فراهم آورده‌است. بنا بر نظر سازمان ملل، چابهار یکی از مهم‌ترین راه‌های کریدور شرق-غرب و جنوبی‌ترین راه این کریدور است.کتاب راهنمای سرمایه‌گذاری سیستان و بلوچستان، صص ۵۲ تا ۵۵.
بندر "چابهار" به سبب قرار گرفتن در نزدیکی منطقه استوایی، از تغییرات دمای اندکی در فصول مختلف سال برخوردار است. بندر زیبای "چابهار" گرچه شاید در نخستین نگاه، ناحیه ای محروم وفاقد جاذبه‌های گردشگری و پیشینه تاریخی به نظر آید؛ اما واقعیت آن است که این ناحیه دارای بهترین کرانه اقیانوسی کشور و معتدل‌ترین هوای جنوب کشور است.
چابهار مهم است؛ نه فقط چون یکی از پررونق‌ترین مناطق آزاد ایران به حساب می‌آید، نه فقط چون تنها بندر اقیانوسی کشور است؛ نه فقط چون یکی از بهترین مناظر دنیا را دارد… چابهار مهم است چون بهشتی از ناشناخته هاست که هر گردشگری را شیفته زیبایی‌هایش می‌کند.
شهرستان چابهار با مساحتی حدود ۱۷۱۵۵ کیلومتر مربع در منتهی‌الیه جنوب شرقی ایران در کنار آب‌های گرم دریای عمان و اقیانوس هند قرار گرفته‌است. این شهرستان از جانب شمال به شهرستان قصرقند و از جنوب به دریای عمان و از شرق به شهرستان دشتیاری و از غرب به شهرستان کنارک محدود است.
بندر چابهار-مرکز شهرستان- با وسعتی بالغ بر ۱۱ کیلومتر مربع در ارتفاع ۷ متر از سطح دریا قرارگرفته‌است و در ۶۰ درجه و ۳۷ دقیقه طول شرقی و ۲۵ درجه و ۱۷ دقیقه عرض شمالی قرار دارد. فاصله هوائی شهرستان چابهار تا تهران ۱۴۵۶ کیلومتر و فاصله زمینی از طریق جاده ایرانشهر- کرمان ۱۹۶۱ کیلومتر است. فاصله بندر چابهار تا مرکزاستان ۷۳۸ کیلومتر می‌باشد. این شهرستان حدوداً دارای ۳۰۰ کیلومتر مرز آبی در دریای عمان می‌باشد.
بندر چابهار هم‌عرض جغرافیایی بندر میامی در شبه‌جزیره فلوریدای آمریکا است و دارای شرایط آب و هوایی کاملاً همانند بندر میامی است. چابهار در ۲۲۸۶ کیلومتری تهران قرار گرفته‌است. فاصله آن تا زاهدان ۷۲۱ کیلومتر و تا بندر کراچی ۹۰۰ کیلومتر است.
خلیج چابهار با بریدگی طبیعی و استثنایی خود، بزرگ‌ترین خلیج ایران در پیرامون سواحل دریای عمان به‌شمار می‌رود و نزدیکترین آبراه به اقیانوس هند است. چابهار از تیرماه تا اوایل شهریور تحت تأثیر بادهای سرد قطب جنوب است که در اصطلاح محلی به آن بادهای ۱۲۰ روزه می‌گویند.
زمینهای کنار دریا و کنار رود را بار می‌گویند رود بار دریا بار در نوشته‌ها بسیار است و شادروان دهخدا بدان پرداخته - نظر غالب این است که نام چابهار تغییریافتهٔ چهاربهار است چرا که این منطقه همیشه آب و هوای بهاری دارد. نظر دیگر این است که چون در قدیم مردم چابهار به این بندر چه بار می‌گفتند (به این دلیل که از مسافران می‌پرسیدند که چه باری دارند)، پس چابهار تغییریافتهٔ «چه بار» است.کتاب راهنمای سرمایه‌گذاری سیستان و بلوچستان (ص ۹) چابهار در گویش محلی مردم این منطقه به کسانی گفته می‌شود که در اطراف چاه آب سکنی گزیده‌اند. در شهر چابهار جهت تأمین آب مورد نیاز مردم در زمان قدیم از چاه‌هایی که مردم حفر می‌کردند استفاده می‌شده‌است و «چَه» به‌معنای چاه آب و «بار» به‌معنای پیرامون. این اصطلاح به‌مرور زمان با ورود غیر بومیان به شهر و توسعه آن به چابهار و چهار بهار تغییر یافته‌است.
همجواری منطقهٔ آزاد چابهار با دریا، نزدیکی به مدار رأس‌السرطان و قرار گرفتن در مسیر بادهای موسمی شبه‌قاره هند و جبهه‌های استوایی موجب گردیده که دارای آب و هوایی گرمسیری و معتدل با رطوبت نسبی باشد. این منطقه گرمترین نقطه کشور در زمستان و خنک‌ترین بندر جنوبی ایران در تابستان است. متوسط دمای بیشینه (در خرداد ماه) طی یک دوره ۷ ساله ۳۱ درجه سانتیگراد، متوسط دمای کمینه (در دی ماه) ۱۹ درجه سانتیگراد، و متوسط دما در طول سال ۲۴ درجه سانتیگراد است. حداقل رطوبت نسبی ۶۰ درصد و متوسط رطوبت نسبی ۷۰ درصد گزارش شده‌است. متوسط بارندگی سالانه کمتر از ۲۰۰ میلی‌متر در سال است که ۶۴ درصد آن در زمستان می‌بارد.
به‌طور کلی آب و هوای چابهار دارای کمترین تغییرات در فصول چهارگانه سال است و درجه رطوبت تنها در دو ماه از سال (اردیبهشت و خرداد) بالا می‌رود. برای مثال، هوای شهر چابهار در تابستان از تهران خنکتر است. گوادر در شرق چابهار با وزش همیشگی نسیم و باد معروف است و واژه گوادر یعنی جایی با وزش باد چرا که بلوچ‌ها به باد «وا» می‌گویند. بندری با همین نام یعنی گوادر در جنوب پاکستان نیز وجود دارد. آنچه کمی برای مسافران و برخی ساکنان چابهار آزار دهنده است شرجی بیش از حد هواست که باعث سنگینی و کسلی بدن می‌شود.
در محل آثاری از یک چاه به قطر یک متر و سی سانتیمتر و به شکل دایره در دل کوه کنده شده‌است دیده می‌شود.
در این محوطه باستانی حدود ۴۵۰۰ تا ۵۰۰۰ تدفین تخمین زده می‌شود که این قبور به شکل اتاقک‌هایی به اندازه‌های ۱×۱ و ۲×۵/۱ و ۲×۲ متر بنا گردیده‌اند.
در سال ۱۳۵۲ طرح جامع تأسیس بندر چابهار مطرح و قراردادهای مربوطه با پیمانکاران منعقد شد. پس از انقلاب اسلامی به دلیل کمبود منابع مالی، بخشی از طرح به تعویق افتاد و بخشی از طرح شامل اسکله نصب سریع و موج‌شکن به اتمام رسید. اسکله شهید بهشتی به‌عنوان بندر اصلی چابهار در سال ۱۳۶۱ با توجه به جنگ عراق و ایران و تأکید دولت بر لزوم داشتن بندری خارج از تنگه هرمز و خلیج فارس احداث گردید. اسکله شهید کلانتری نیز با تکمیل چهار پست اسکله فلزی در سال ۱۳۶۲ عملاً به بهره‌برداری رسید. با راه‌اندازی اسکله ۵ بندر شهید کلانتری و اسکله ۵ بندر شهید بهشتی در سال‌های گذشته، در حال حاضر بندر چابهار ظرفیت پهلودهی کشتی‌ها با آبخور ۱۶٫۵ متر را دارد.
بندر چابهار به‌عنوان یکی از بنادر مهم در جنوب ایران و در بخش شمالی دریای عمان قرار گرفته‌است. این بندر به‌علت موقعیت استراتژیک و دسترسی به آب‌های آزاد جایگاه ویژه‌ای در مبادلات ایران با سایر کشورهای منطقه دارد. از سوی دیگر این بندر به‌علت نزدیکی به کشورهایی نظیر افغانستان و پاکستان و منطقه آسیای میانه، در آینده‌ای نزدیک با اتصال به شبکه ریلی کشور اهمیت ویژه‌ای در ترانزیت کالا به این کشورها خواهد داشت. همچنین این بندر به‌عنوان تنها بندر اقیانوسی ایران، یکی از نقاط کلیدی در حاشیه خلیج فارس و دریای عمان است و در کریدور شمال – جنوب نقش مهمی ایفا خواهد کرد. همچنین این بندر در مسیر ترانزیتی شرق – غرب قرار گرفته‌است. بندر چابهار به‌دلیل قرار گرفتن در کنار دریای عمان از دیرباز کانون داد و ستد و تجارت و دریانوردی بوده‌است. ویرانه قلعه پرتغالی‌ها که در یکی از روستاهای این شهرستان (تیس) در پنج کیلومتری چابهار واقع شده‌است، گواه رونق دریانوردی و اهمیت استراتژیک این خطه از بلوچستان در روزگاری است که کشورهای استعمارگر و تجارت‌پیشه اروپا بازارهای چین، هندوستان و به‌طور کلی شرق را جایگاه مناسب عرضه کالا و مصنوعات خود دانسته و حفظ و تسلط بر آنها را جزئی از سیاست‌های استعماری و سلطه‌جویانه خود قلمداد می‌کردند. از زمان حضور پرتغالی‌ها از نخستین دهه‌های قرن ۱۶ در آب‌های جنوب ایران تا ظهور انگلیس به‌عنوان قدرت خلیج فارس در طول جنگ جهانی اول، همواره بخشی از فعالیت‌های تجاری و دریانوردی رایج در آب‌های جنوبی ایران در بنادر جنوبی استان سیستان و بلوچستان متمرکز بوده‌است. کسی که در سال‌های جنگ جهانی دوم نیابت کنسول فرانسه را در بوشهر به‌عهده داشته‌است، کشتی‌های موجود در چابهار را که در خطوط کشتیرانی فعالیت داشته‌اند ۱۱۹ فروند ذکر می‌کند که از این تعداد ۵ فروند کشتی تجاری و ۶۴ فروند کشتی بادبانی بوده‌اند؛ همچنین در سال‌های مزبور در بنادر گواتر، بریس و پسابندر دفاتر پستی و گمرکی وجود داشته که حاکی از رونق فعالیت‌های تجاری و دریایی در این بنادر کوچک است.
وجود فعالیت‌های دریایی در بنادر جنوب استان در اواخر قرن ۱۹ و اوایل قرن ۲۰ نشانه این است که بنادر مزبور در داد و ستد کالاهای تولیدی و مورد نیاز بخش شرقی کشور و مبادله با بنادر پاکستان و هندوستان فعال بوده‌اند. چابهار در مقایسه با دیگر مناطق ساحلی و جنوب ایران دارای موقعیت ممتازی در امر کشتیرانی و حمل و نقل دریایی است. عمیق بودن خلیج چابهار شرایط مناسبی برای پهلوگیری کشتی‌های بزرگ در این منطقه و ایجاد تأسیسات بندری با هزینه مناسب و صرفه اقتصادی را فراهم کرده‌است.
معاون ساخت و توسعه راه‌آهن، بنادر و فرودگاه‌های شرکت مادرتخصصی ساخت و توسعه زیربناهای حمل و نقل کشور، با بیان این که خطّ آهن چابهار ـ زاهدان با احتساب خطوط ایستگاهی، ۷۳۰ کیلومتر طول دارد و به پیشرفت فیزیکی ۶۱ درصدی رسیده‌است، اظهار کرد: بندر چابهار با توجه به امتیازات خاصی و موقعیتی که دارد، به یک مسیر پسکرانه‌ای حمل‌ونقلی برای انتقال بار با شرایط مناسب نیاز دارد و با توجه به حجم انبوه بار این مسیر، راه‌آهن چابهار نقش مهم‌تری پیدا می‌کند.
موز چابهار/زرآباد
چاه‌شور می‌تواند نام مکان‌های زیر باشد:
چاه گیجی، روستایی از توابع شهرستان ایرانشهر در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
وبگاه آفتاب
حسن خون روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان زهک در استان سیستان و بلوچستان ایران.
این روستا در دهستان زهک قرار دارد و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن (۲۴۲ خانوار) ۱٬۰۵۷ نفر بوده‌است.
حمیری، روستایی در دهستان حمیری بخش ساربوک شهرستان قصرقند در استان سیستان و بلوچستان ایران است. این روستا، مرکز دهستان حمیری است.
نماینده دوره پنجم مجلس شورای اسلامی شهرستان چابهار (محمد شریف فتوحی) از همین روستا بوده‌است.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با ۲٬۲۳۶ نفر (۵۸۰ خانوار) بوده‌است.
حیط روستایی در دهستان پارود بخش پارود شهرستان راسک استان سیستان و بلوچستان ایران است. این روستا در شمال شهر راسک و در مسیر جاده ایرانشهر - چابهار قرار گرفته‌است.
مولانا عبدالعزیز ملازاده از بزرگان اهل سنت منطقه در روستای حیط به خاک سپرده شده‌است.حوزه علمیه دارالعلوم زاهدان
آرامگاه مولانا عبدالله پدر مولوی عبدالعزیز ملازاده و فرزندش مولوی عبدالملک ملازاده از نقاط دیدنی این روستا است.
شغل اصلی مردم این روستا کشاورزی می‌باشد؛ در این روستا بیشتر محصولات گرمسیری نظیر انبه نخیلات مرکبات گواوا و کنار کشت می‌شود؛
از جاذبه‌های گردشگری این روستای زیبا چشمهٔ پرآب کلن می‌باشد، که همیشه پذیرای گردشگران زیادی از سراسر ایران می‌باشد، این چشمهٔ زیبا قدمتی چندصد ساله دارد که آبیاری مزارع این روستا را انجام می‌دهد،
طبیعت آن بکر می‌باشد و نخل بیشترین پوشش گیاهی این روستا را داراست، انبه و موز و پاپایا و زیتون یا جام در آن خیلی خوب میوه می‌دهند، همچنین این‌روستا یکی از بهترین و دیدنی‌ترین روستاهای سرباز می‌باشد، رودخانه زیبای سرباز از حاشیه این روستا می‌گذرد و نوبند و شاه جوهان از مزارع خوب کشاورزی آن می‌باشند، حیط همچنین دارای آبشارهای بکر رودکور که می‌باشد در آن‌استخرهای طبیعی به وفور یافت می‌شوند. نظر آباد یا کارگاه، کاشکان، سمسی درگ، نوبند، سهمان جزوقریه‌های این روستا می‌باشند.
در روستای حیط طایفه‌های ملازاده، رندبلوچ، حملی، دهانی و همچنین آفریقایی تبارهای زیادی در این روستا ساکن هستند که در زمان حکومت رضاخان توسط بلوچهای ساکن این‌روستا به کار گماشته شده‌اند و هنوز هم در آن‌ساکن می‌باشند، همچنین قومی بنام استاها در آن‌زندگی می‌کنند که به حرفه آهنگری مشغولند.
دین مردم این روستا اسلام و مذهب اکثریت آنها سنی حنفی می‌باشد.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این روستا ۲٬۴۵۴ نفر (۶۰۱خانوار) بوده‌است.
خاش شهری در بخش مرکزی شهرستان خاش از توابع استان سیستان و بلوچستان در ایران است. این شهر در محدوده سرحد بلوچستان قرار گرفته‌است. نام پیشین این شهر واش بوده که در زمان رضا شاه به خاش تغییر یافته‌است.
واش نام قدیمی این شهر است.واش کلمه ای به زبان بلوچی و به معنی وش، شیرین وخوش است.درسال ۱۳۰۸ توسط رضاشاه به خاش تغییر یافت. دهخدا در لغت نامه اش دربارهٔ معنی خاش می‌نویسد: خاش: خوش آب و هوا.لغت نامه دهخدا در زبان فارسی، خاش را مادرزن نیز معنا کرده‌اند. که البته بعید به نظر می‌رسد معنی دوم دربارهٔ شهر خاش صدق کند.
شهرستان خاش را بیشتر نفرات به خاطر تیپ ۲۸۸ زرهی سلیمان هاشمزهی نزاجا و مرکز آموزش ۰۸ ابراهیم نوری نزاجا و کوه نیمه فعال تفتان می‌شناسند.
خاش شهری بلوچ نشین واقع در مرکز بلوچستان با آب و هوایی سرد و کوهستانی می‌باشد.
خاش دارای کارخانه سیمان می‌باشد. کشاورزی در روستاهای پیرامون خاش در گذشته بیشتر توسط یزدی‌های مهاجر انجام می‌گرفت.
خاش در سال‌های پس از انقلاب ۵۷ از مراکز مهم مهاجرپذیر شرق ایران شد بطوری که بر پایه سرشماری سال ۱۳۶۵ خورشیدی، شمار مهاجران شهر خاش بیش از یک‌ششم کل جمعیت شهر بود. سالار بهزادی، عبدالرضا، سیستان در سال‌های ۱۳۰۷ تا ۱۳۱۷ قمری، تهران: مجموعهٔ انتشارات ادبی و تاریخی موقوفات دکتر محمود افشار یزدی (شمارهٔ ۴۵)، ۱۳۷۲ خورشیدی. ص۳۸۶.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۵۶٬۵۸۴ نفر (۱۴٬۳۸۴ خانوار) بوده‌است.
مردم شهرستان خاش به زبان‌های بلوچی (سرحدی و مکرانی) و فارسی تکلم می‌کنند.
از جمعیت این شهر ۹۵٪ اهل‌سنت و ۵٪ اهل تشیع می‌باشند.واقعاً جای بحث دارد: سازمان تبلیغات اسلامی
- شعر: عبارت است از آوازی که مضمون آنرا داستانهای حماسی، عشقی، وقایع تاریخی، و پند و اندرز تشکیل می دهد. همانند درگیری قوم بلوچ با قشون انگلیس، جیندخان و داستان میرقنبر و چاکر و گوهرام.
در شهرستان خاش، لباس مردان متشکل از پیراهن دراز و یقه باز، شلوار گشاد، دستار (لنگ) و جلیقه (باسکت)، و بعضاً کلاه است لباس زنان هم پیراهن بلندی است که با سوزندوزی در قسمت‌های سرآستین، جیب (گپتان)، دم پا و سرسینه تزئین شده‌است.استانداری سیستان وبلوچستان
جمعه خونین خاش به درگیری‌های ۱۳ آبان ۱۴۰۱ بین مردم معترض خاش و نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران در میانهٔ خیزش سراسری ایران گفته می‌شود. عبدالحمید اسماعیل‌زهی، امام جمعه زاهدان، در بیانیه‌ای اعلام کرد در این حادثه دست‌کم ۱۶ نفر کشته و ده‌ها نفر دیگر زخمی شدند. عفو بین‌الملل در گزارشی شمار کشته‌شدگان را ۱۸ نفر و اعلام کرد که نیروهای امنیتی در سرکوب مردم از «گلوله‌های جنگی مرگبار» استفاده کرده‌است.
خمک یکی از دهستان‌های بخش خمک در شهرستان زهک استان سیستان و بلوچستان ایران است.
بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن (۲٬۴۱۴ خانوار) ۱۰٬۳۲۴ نفر بوده‌است.
دهستان دامن، یکی از دهستان‌های بخش دامن شهرستان ایرانشهر در استان سیستان و بلوچستان ایران است. مرکز این دهستان، روستای کوران سفلی است.
دهستان دامن در شمالشرق شهرستان ایرانشهر واقع شده و اغلب روستاها در امتداد و طرفین رودخانه دامن در محدوده‌ای بطول تقریبی ۱۵ کیلومتر با پراکندگی جغرافیایی شمالی- جنوبی امتداد یافته‌اند. دهستان دامن در فاصله متوسط کیلومتر ۲۵ جاده ایرانشهر به زاهدان می‌باشد. از منظر عوارض طبیعی به کوهستانی بودن منطقه و جریان فصلی رود دامن می‌توان اشاره نمود. آب و هوای منطقه گرم و نیمه مرطوب است.
شغل اغلب سکنه منطقه کشاورزی و در درجه بعد دامداری می‌باشد. محصولات عمده آن شامل خرما، برنج، سبزیجات و صیفی جاتی مانند گوجه فرنگی و پیاز می‌باشد. سطح اقتصادی مردم منطقه خوشبختانه نسبت به سایر مناطق شهرستان از وضعیت نسبتاً مطلوبتری برخوردار بوده و زندگی کپرنشینی تقریباً در آن دیده نمی‌شود.
قریب به اتفاق سکنه منطقه از مسلمانان اهل تسنن می‌باشند که با زبان بلوچی تکلم می‌کنند. زندگی مردم منطقه طایفه‌ای و عشیره‌ای بوده و اغلب با یکدیگر خویشاوندی نسبی یا سببی دارند. اختلافات و دعاوی مردم غالباً به شیوه ریش سفیدی و با وساطت روحانیون، بزرگان طایفه و ریش سفیدان و بعضاً شورای حل اختلاف مردمی منطقه حل و فصل می‌شود.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت دهستان دامن برابر با ۵٬۳۶۶ نفر بوده‌است.
دلگان شیخ چراغ، روستایی در دهستان نگور بخش مرکزی شهرستان دشتیاری در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با ۴۹۱ نفر (۱۱۵ خانوار) بوده‌است.
دهپابید روستایی در دهستان اسکل‌آباد بخش مرکزی شهرستان تفتان استان سیستان و بلوچستان ایران است. این روستا مرکز بخش مرکزی شهرستان تفتان است.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این روستا ۱٬۲۱۳ نفر (۳۴۱خانوار) بوده‌است.
شغل مردم روستا کشاورزی است. در این روستا یک سرو۱۵۰۰ساله وجود دارد که یکی از درختان کهنسال کشور می‌باشد.
http://cabinetoffice.ir/fa/news/6247/ایجاد-شهرستان-تفتان-در-استان-سیستان-و-بلوچستان
دهک، روستایی در دهستان حومه بخش مرکزی شهرستان سراوان در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با ۱٬۸۸۲ نفر (۵۳۳ خانوار) بوده‌است.
مهرستان (به بلوچی: مِه‌گاس) مرکز شهرستان مهرستان و یکی از شهرهای استان سیستان و بلوچستان ایران است.
مهرستان با ۴۲/۶۱ طول جغرافیائی و ۱۸/۲۷ عرض جغرافیائی در ۹۸ کیلومتری سراوان، ۶۰ کیلومتری سوران، ۱۲۰ کیلومتری ایرانشهر، ۱۲۰ کیلومتری سرباز و ۱۴۵ کیلومتری خاش قرار دارد و از طریق شهرستان سرباز به بندر چابهار ارتباط دارد.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۱۲٬۲۴۵ نفر (۲٬۹۶۹ خانوار) بوده‌است.
راسک شهری که مرکز شهرستان راسک در استان سیستان و بلوچستان ایران است. مردم راسک بلوچ مکرانی و اهل تسنن‌اند.86051003 سازمان تبلیغات اسلامی
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت شهر راسک شهر در سال ۱۳۹۵ برابر با ۱۰٬۱۱۵ تن بوده‌است.
فهرست شهرستان‌های استان سیستان و بلوچستان
رمین، روستایی در دهستان کمبل سلیمان بخش مرکزی شهرستان چابهار در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با ۳٬۸۲۱ نفر (۸۳۵ خانوار) بوده‌است.
زَهَک یکی از شهرهای استان سیستان و بلوچستان ایران است. این شهر، مرکز شهرستان زهک است.
امار این شهر برپایه سرشماری سال ۱۳۹۵، برابر با ۱۳٬۳۵۳ تن بوده‌است.
شهرستان زهک در شمال شرقی استان سیستان و بلوچستان و در نقطهٔ پایانی جادهٔ ترانزیت و خط آهن که دارد ساخته می‌شود و چابهار را به مرز افغانستان پیوند می‌دهد جای دارد و مرز میلک نقطه مهمی و مهندی در پیوستن ایران و آسیای میانه است و ۲۱۳ کیلومتر با مرکز استان فاصله دارد.
بر پایه آیین نامه هیئت وزیران، بخش شهرکی از شهرستان زابل جداسازی شده‌است و به شهرستان زهک ب امرکزیت زهک پیشبرد یافت.
این شهر دارای آب و هوایی گرم و خشک است. مردم آن کمابیش کشاورز و دامدار هستند و به انگیزه باشیدن دریاچه فصلی (فرگردی) هامون شماری از باشندگان به پیشه صیادی و ماهیگیری پیشه‌وری دارند.
از جاهای دیدنی این شهرستان می‌توان به چاه نیمه‌ها که در پنج کیلومتری شهر زهک جای دارند یاد کرد. کنش‌های پژوهشگری دانشگاه زابل در بنیاد پژوهشی و گردشگری بقیه ا۰۰۰ دانشگاه زابل در کنار چاه نیمه‌ها زمینه رشد و گسترش و آبادانی بخش کشاورزی را فراهم می‌سازند.
این شهرستان از ایستگاه پرورش ماهی زهک به نام تنها ایستگاه افزونکاری ماهیان افزونگری ماهیان گرم آبی در خاور کشور با گنجایش فراهم آوردن ۳ میلیون تکه بچه ماهی و دو کارگاه مدار بسته پرورش ماهیان سرد آبی با گنجایش ۱۰۰ تن در سال و فزونگری ماهیان سرد آبی با گنجایش ۵/۵ میلیون تن در سال و بهترین نژاد گاو سیستانی با اماری افزون بر ۱۴۰ هزار راس برخوردار می‌باشد.
سد زهک که در ۲۷ کیلومتری جنوب شرقی زابل قرار دارد رودخانه سیستان را به دو کانال بخشبندی می‌کند. یکی کانال طاهری و دیگری کانال شهر نامیده می‌شود.
ساخت دانشگاه آزاد زهک نیز از سال ۱۳۸۵ آغاز شده‌است.
شهر هخامنشی دهانه غلامان یا دروازه بردگان در پیرامون زهک قرار دارد.
بررسی باستان‌شناختی در تپه گوری کهنه زهک به شناسایی دو دوره استقراری اشکانی و «اسلامی پسین» انجامیده‌است.
این شهرهم اکنون دروازه تجارت ایران به کشور افغانستان و جاده ابریشم می‌باشد
ژاله‌ای، روستایی در دهستان ژاله‌ای بخش کرباسک شهرستان زابل در استان سیستان و بلوچستان ایران است. این روستا، مرکز دهستان ژاله‌ای است.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با ۱٬۰۷۷ نفر (۳۴۶ خانوار) بوده‌است.
ساربوک ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
سنگان ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
سوران، شهری است که در بخش مرکزی شهرستان سیب و سوران واقع در استان سیستان و بلوچستان ایران است. این شهر، مرکز شهرستان سیب و سوران است.
محصول عمدهٔ این شهر و پیرامون آن جو، گندم، ذرت و خرما است. انگور و انار نیز در این منطقه کشت می‌شود. بیشتر آبادی‌های منطقه از کاریز آبیاری می‌شوند.افشار سیستانی، ایرج، بلوچستان و تمدن دیرینهٔ آن، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۳۷۱، ص۲۳۸
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهر سوران برابر با ۱۳٬۵۸۰ نفر (۳٬۳۵۷ خانوار) بوده‌است.
سکوهه ، روستایی در دهستان لوتک بخش مرکزی شهرستان هامون استان سیستان و بلوچستان ایران است.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۰ جمعیت این روستا ۵۴۰ نفر (در ۱۱۱ خانوار) بوده‌است.
ارگ بسیار زیبایی در این روستا خودنمایی می‌کند که مربوط به سردار علی خان سرابندی یکی از خان‌های بزرگ منطقه سیستان در روزگاران خود است. سردار علی خان داماد ناصرالدین شاه قاجار است.
ارگ از دوقسمت تشکیل شده یک قسمت فلک سر که علیخان سربندی برای همسرش دختر برادرزاده ناصرالدین شاه (حمزه میرزا) ساخته و قسمت روبروی آن مربوط قنبر و میرکوچک سربندی است
این روستا این در این روزها با کوچ فرزندان اهالی روستا به علت خشکسالی به شهرها کم جمعیت شده و اگر همچنان پیش برود خالی از جمعیت خواهد شد
از محصولات کشاورزی این روستا می‌توان به انگور یاقوتی سیستانی و تولید تنباکو نام برد
صدیق‌زهی، روستایی در دهستان پلان بخش پلان شهرستان چابهار در استان سیستان و بلوچستان ایران است.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با ۱٬۸۵۲ نفر (۴۱۷ خانوار) بوده‌است.
قَصرقَند یکی از شهرهای استان سیستان و بلوچستان، ایران و مرکز شهرستان قصرقند است.
شهرستان قصرقند در جنوب سیستان و بلوچستان با بیش از ۴۴۰ مكان طبیعی، تاریخی، قنوات، رودها، نخلستان ها و شالیزارها مكانی شگفت انگیز برای مسافران نوروزی است.
انباگ ، در گویش این منطقه به آن اَمباگ نیز می گویند.
لغتنامهٔ دهخدا به نقل از جلد ۸ فرهنگ جغرافیایی ایران می‌نویسد:
قصرقند، قصبه مرکز بخش قصرقند شهرستان چاه بهار در ۱۱۰ هزار گزی چاه بهار و ۵۶ هزار گزی خاور نیک‌شهر، کنار رودخانه کاجو. موقعیت جغرافیایی آن کوهستانی و گرمسیر مالاریائی است. سکنه آن ۴۰۰۰ تن است. آب آن از قنات و رودخانه و محصول آن غلات، خرما، لبنیات، برنج و شغل اهالی زراعت و گله داری است. راه فرعی و پاسگاه ژاندارمری و دبستان دارد. قلعه خرابه قصرقند از ابنیه بسیار قدیم است. با
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۱٬۶۰۵ نفر (۲٬۶۴۹ خانوار) بوده‌است.
کَهیر واکنش آلرژیک حاد یا مزمن به شکل ورم‌دانه‌های گرد سرخ بر روی پوست که با خارش شدید همراه است.
کهیر آماس و ورمی است در پوست بدن که شبیه به آماسی که از برخورد گزنه پدید می‌آید.ناظم‌الاطباء
کهیر بیماری کوتاه‌مدتی است که با سرخی پوست و خارش بسیار در تمام بدن همراه است. این عارضه پوستی به صورت دانه‌های کوچک صورتی رنگ یا به شکل برجستگی‌های وسیع‌تر و گاهی به صورت تاول دیده می‌شود و با خارش شدید همراه است.لغت‌نامهٔ دهخدا، سرواژهٔ کهیر
کهیر معمولاً بر اثر واکنش بدن در برابر آزاد شدن مواد هیستامینی یا ترکیباتی نزدیک به هیستامین پدید می‌آید.فرهنگ فارسی معین.
موادی از قبیل آجیل، شکلات، ماهی، گوجه فرنگی، تخم مرغ، توت فرنگی، شیر و افزودنی‌های غذایی و میوه‌های تازه به‌ویژه مرکبات و داروهایی از قبیل پادزیست‌ها (آنتی‌بیوتیک‌ها) مانند پنی‌سیلین، مسکن‌ها مثل آسپیرین، کدئین، ایندومتاسین، خواب‌آورها، ویتامین‌ها و تقریباً هر نوع دارویی می‌تواند ایجاد کهیر کند.
مصرف مداوم آسپیرین می‌تواند ایجاد کهیر مزمن کند.آفتاب به نقل از ایسنا
حلزون، ماهی، آجیل، تخم مرغ و شیر از شایع‌ترین حساسیت‌زاها هستند که خوردن آن‌ها می‌تواند باعث پدید آمدن کهیر بشود.
در یک سوم موارد کهیر علت مشخصی یافت نمی‌شود (ایدیوپاتیک). تراوش مایع پلاسمای خون از درون رگ‌ها به فضای میان‌بافتی در پوست باعث کهیر زدن می‌شود. یک عامل شیمیایی که هیستامین نامیده می‌شود از یاخته‌های ویژه‌ای در پوست به نام ماستوسیت‌ها که در پیرامون رگ‌ها قرار دارند ترشّح می‌شود و باعث گشاد شدن رگ‌ها و بازشدن فضاهای میان‌یاخته‌ای در آن‌ها و به‌دنبال آن خروج مایع از درون رگ‌ها می‌شود.
در بیشتر بیماران، کهیر بی‌ضرر بوده و هیچ علامت پایداری بر جای نمی‌گذارد. کهیر حاد می‌تواند کمتر از یک تا ۶ هفته به طول بینجامد، در حالی که کهیر مزمن بیش از ۶ هفته طول می‌کشد و گاهی نیز ماه‌ها و سال‌ها ادامه می‌یابد.
بیماری کهیر در تمام سنین مشاهده می‌شود و مردان و زنان به‌طور تقریبی به نسبت برابر به این بیماری دچار می‌شوند.تبیان مصرف داروهای ضدهیستامین می‌تواند در درمان کهیر سودمند باشد.همان. علائم شایع کهیر جوش‌های خارش‌دار است که این جوش‌ها متورم شده و تبدیل به ضایعات صورتی یا قرمز رنگ می‌شوند. این ضایعات کهیری حاشیه کاملاً مشخص دارند و مسطح هستند. قطر آن‌ها یک تا ۵ سانتیمتر است. ضایعات کهیری سریعاً به یکدیگر می‌پیوندند و پلاک‌های بزرگ و مسطح به رنگ پوست تشکیل می‌دهند. این ضایعات کهیری یا پلاک‌ها مرتباً تغییر شکل می‌دهند و ممکن است در عرض چند دقیقه یا چند ساعت ناپدید شده و دوباره ظاهر شوند. تغییراتی به این سرعت مشخص کهیر است. در واقع کهیر بیماری شایعی است که ۱۰ تا ۲۰ درصد مردم در طول زندگی خود حداقل یک بار دچار حمله آن می‌شوند.
کهیر در اطراف چشم، لب و دستگاه تناسلی ورم شدید ایجاد می‌کند که در این حال، ظاهر ضایعات ناراحت‌کننده است ولی با درمان معمولاً ظرف ۲۴ ساعت برطرف می‌شود.
معمولاً هر حمله کهیر در عرض چند روز تا چند هفته خود به خود فروکش می‌کند اما ممکن است این بیماری سال‌ها طول بکشد.
کهیر حاد، کهیری است که کمتر از ۶ هفته طول کشیده باشد. در اکثر موارد تعیین علت این نوع کهیر آسان بوده و با رفع این علت کهیر بهبود می‌یابد. از اصلی‌ترین علت‌های ایجاد کهیر می‌توان به مواد غذایی مانند آجیل، شکلات، ماهی، گوجه فرنگی، تخم مرغ، توت فرنگی، شیر و افزودنی‌های غذایی و میوه‌های تازه بخصوص مرکبات و داروها از قبیل: آنتی بیوتیک‌ها مثل پنی‌سیلین، مسکن‌ها مثل آسپیرین، کدئین، ایندومتاسین، خواب‌آورها، ویتامین‌ها، ملین‌ها و عفونت‌ها شامل نیش حشرات؛ گاه بیماری‌های داخلی مثل بیماری تیروئید، محرک‌های فیزیکی مثل فشار، سرما و نور خورشید نیز از عوامل دیگر ایجاد کهیر هستند.
کهیر مزمن، کهیری است که بیش از ۶ هفته طول بکشد. تشخیص علت این نوع کهیر بسیار مشکل است و فقط در تعداد خیلی کمی از بیماران می‌توان به علت آن پی برد. هیچ آزمایش تشخیصی اختصاصی برای این نوع کهیر وجود ندارد.
اما در کهیر فیزیکی؛ حملات مکرر کهیر در افراد می‌تواند ناشی از تماس عوامل فیزیکی مثل نور آفتاب، سرما، گرما، آب، تعریق و فشار موضعی باشد. معمولاً در این حالت بیماران خود متوجه عامل ایجادکننده می‌شوند.
استرس‌های روحی و افسردگی باعث تشدید بیماری کهیر مبتلایان می‌شود و موجب افزایش خارش و گسترش آن می‌شود.
بعضی از کهیرها بر اساس دلایل ثانویه ایجاد می‌شوند؛ کهیر ناشی از عوامل محیطی مانند سرما، آب سرد و آفتاب جزو این گروه هستند. نشانه‌های این کهیر عبارتند از: قرمزی پوست، تورم و خارش دار شدن سطح پوست. روش ساده‌ای برای تشخیص این نوع کهیرها وجود دارد؛ معمولاً با فشار ملایم توسط نوک انگشتان قرمزی پوست برطرف می‌شود و سفتی قابل لمس حس نمی‌شود. همچنین به محض کاهش فشار، دوباره قرمزی ظاهر می‌شود. معمولاً ضایعه‌های کهیر پس از ۴۸ ساعت برطرف می‌شوند و کمتر کهیری وجود دارد که در یک نقطه ثابت بیش از چند روز باقی بماند. نوع دیگری از کهیرها در اثر فشارها به وجود می‌آیند؛ برای مثال فشار کش جوراب موجب ایجاد کهیر در زیر آن می‌شود. اگر کهیر در اثر فشار ایجاد شده‌است از پوشیدن لباس‌های تنگ خودداری کنید کهیر ناشی از سرما نیز آزمایش آسان و ساده‌ای دارد. تکه‌ای یخ را برای مدتی روی پوست قرار دهید، سپس آن را بردارید. اگر نشانه‌های کهیر ظاهر شد به کهیر مبتلا شده‌اید. به‌طور کلی درمان این کهیرها جلوگیری از رویارویی با عامل ایجادکننده است؛ یعنی باید کاملاً در برابر سرما از خود محافظت کنید.
بهترین درمان کهیر شناسایی عامل مسوول و اجتناب از تماس مجدد با آن است. تغییر محل زندگی برای یک تا ۲ هفته گاهی باعث بهبود کهیر می‌شود.