moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
درخصوص انگیزه شورش علیه علی توضیحات متعددی ارائه شده‌است. پوناوالا می‌نویسد طلحه و زبیر که پیشتر از آرزوهای سیاسی خود ناامید شده‌ بودند، وقتی با مخالفت علی در خصوص سپردن حکومت بصره و کوفه مواجه شدند، ناامیدیشان افزون‌تر گردید. این دو وقتی شنیدند که هواداران‌شان در مکه جمع شده‌اند، از علی درخواست کردند که اجازه دهد که برای عمره مدینه را ترک گویند. پس از آن، این دو بیعت خود با علی را شکستند و مسئولیت قتل عثمان را به گردن وی انداختند و از وی خواستند که قاتلان را محاکمه کند. واله یری می‌نویسد طلحه و زبیر و عایشه درخواست داشتند که حدود شرعی باید برای همه به‌طور مساوی برپا داشته شود و یک سری اصلاحات باید انجام گیرد. از آنجایی که این سه تن در سرنوشت عثمان به نوبه خود مسئول بودند، علت شورششان در راستای درخواست خونخواهی عثمان و مقصودی که از اصلاحات مد نظر داشتند، مبهم به نظر می‌رسد. به نظر می‌رسد که انگیزه‌های اجتماعی و اقتصادی که به خاطر ترس از تأثیرگذاری تندرویان بر علی برانگیخته شده بود، توضیح قانع‌کننده تری باشد تا احساسات شخصی. هرچند در میان مخالفان عثمان، افراد میانه‌رو بدون شک خواستار تغییر سیاست‌های وی بودند؛ ولی هیچ‌کس فکر نمی‌کرد که کار به تغییرات اساسی سیاست‌ها بکشد. برخی مورخین نظیر مادلونگ بر این باورند که این چند تن کشته شدن عثمان را بهانه‌ای برای مخالفت با علی و جاه طلبی خود قرار دادند، زیرا آنها، خلافت علی را با منافع خود، سازگار نمی‌دیدند. از سوی دیگر، شورشیان مدعی بودند که خون عثمان نیازی به قصاص ندارد، زیرا وی به خاطر عمل نکردن به قرآن و سنت محمد کشته شده‌است. واله یری معتقد است علت واقعی این شورش‌ها علیه علی، رویکرد بخشایشگر علی نسبت به مقصران در این قضیه (که این تفکر را القا می‌کرد که آنان مجازات نخواهند شد)، عدم برخورد قاطعی از سوی علی با شورشیان و سیاست محبوب «ضداشرافی گری قریش» توسط علی بوده‌است.
پس از آنکه طلحه و زبیر در جمع‌آوری حامیان در حجاز ناکام ماندند، به امید پیدا کردن نیرو و منابع لازم برای بسیج‌کردن حامیان عراقی، با چند صد سرباز عزم بصره کردند. وقتی علی از این موضوع مطلع شد، همراه با سپاهی، تعقیبشان کرد اما به آن‌ها نرسید. علی چاره‌ای نداشت جز آنکه از تصرف عراق به دست این گروه ممانعت کند، چرا که شام فقط از معاویه اطاعت می‌کرد. در مصر نیز هرج و مرج حکمفرما بود؛ بنابراین با از کف رفتن عراق، عملاً استان‌های شرقی وابسته به آن، شامل ایران، نیز از دست می‌رفت.
شورشیان بصره را تصرف کرده و بسیاری از مردم را کشتند. در بصره سپاه عایشه به بیت‌المال حمله برده، و نیز عثمان بن حنیف، والی منصوب علی، را مجبور کردند که قصر حکومتی را ترک کند و موی سر و ریشش را کندند. علی ترجیح داد به جای اینکه به بصره لشکر کشد، حمایت کوفه را جلب کند. نمایندگان علی (مالک اشتر، ابن‌عباس، فرزندش حسن، و عمار بن یاسر) تلاش بسیاری برای جلب حامی برای سپاه علی کردند تا بالاخره ۶ یا ۷ یا ۱۲ هزار نفر را به سپاه علی ملحق کردند. مادلونگ می‌نویسد حسن توانست لشکر شش یا هفت هزار نفره فراهم آورد و آنان را به ذی قار آورد و به علی ملحق شد.
علی به بصره نزدیک شد و باب مذاکرات با طلحه و زبیر و عایشه را باز کرد. همه در آن زمان فکر می‌کردند توافق بین طرفین حاصل شده‌است، اما جنگ بین دو سپاه ناگهان آغاز شد. در منابع دربارهٔ آغازگر جنگ روایات گوناگونی آمده‌است. طبق برخی روایات، علی به لشکریانش دستور داد که جنگی را آغاز نکنند، اما پس از آنکه برخی از حامیان علی کشته شدند، وی خود را مستحق دانست که جنگ را علیه برخی مخالفانش از اهل قبله آغاز کند. وجه تسمیهٔ این جنگ این است که عایشه در مرکز میدان جنگ و بر روی شتری سوار بود. عایشه در این جنگ آسیبی ندید اما جنگ حول شترش بسیار شدید بود. سپاه علی پیروز شد و یاران علی زانوی شتر را قطع کردند و شتر به همراه عایشه به زمین نشست. اما عملاً پیش از این هم جنگ به پایان رسیده بود، چرا که طلحه توسط تیری که بسیاری از منابع آن را کار مروان بن حکم می‌دانند، زخمی شده و پس از آنکه او را به خانه‌ای بردند، درگذشت. زبیر نیز پس از اینکه با علی دیدار کرد و علی وی را به یاد سخنی از محمد در مورد خودش انداخت، در مشروعیت جنبشی که به راه انداخته بود، دچار تردید شد و میدان جنگ را ترک کرد. کسانی از قبیله بنی‌تمیم او را تعقیب کردند و به طرز توطئه‌آمیزی کُشتند. روبرت گلیو معتقد است که گرچه در مورد فرار و خیانت و حقارت در این جنگ در منابع اغراق شده، اما این دلایل به خوبی نشان‌دهندهٔ بی‌ثباتی مخالفان علی و حاکی از علت پیروزی آسان علی در این جنگ است. محاسبهٔ آمار دقیق رزمندگان در این جنگ و کشته‌شدگان غیرممکن است. چرا که منابع در مورد تلفات جنگ، اعدادی بین ۶٬۰۰۰ تا ۳۰٬۰۰۰ تن گزارش می‌دهند؛ ولیری می‌نویسد عدد ۳۰٬۰۰۰ اغراق است، زیرا شمار افرادی که از مدینه به همراه علی آمدند و افرادی که بعداً به وی پیوستند سر جمع به‌سختی به ۱۵٬۰۰۰ تن می‌رسد.
عایشه بازداشت گردید اما با احترام با وی رفتار شد و علی وی را تحت مراقبت به مدینه فرستاد و در این تصمیم سر سخت بود. او به سپاه عایشه امان داد و آن‌ها را پس از اخذ بیعت آزاد نمود. در خصوص بیعت برخی از سپاه جمل همچون مروان گزارش‌ها مختلف است و برخی مورخان گفته‌اند علی آن‌ها را بدون اخذ بیعت بخشید. همچنین مانع تصاحب اموالشان توسط سپاهیانش به‌عنوان غنیمت جنگی شد. این عمل علی، باعث بروز ناآرامی‌هایی در سپاهش گردید. مطلبی مهم‌تر که باعث شد تندرویان سپاه علی وی را متهم به خروج از دین بکنند، این بود که علی مانع از به کنیزی گرفتن زنان و فرزندان و گرفتن اموال کشته شدگان جنگ در سپاه عایشه گردید و تنها اموالی که در میدان جنگ به دست می‌آمد را مجاز به گرفتن دانست. آنان از علی پرسیدند که چطور ریختن خون این افراد حلال بوده اما اموالشان حرام است و بعدها حروریان (خوارج) از این پس این مسئله را یکی از اتهامات وارده بر علی مبنی بر خروج از دین به حساب می‌آوردند.
علی بی‌درنگ پس از کامیابی در ساکت‌کردن شورش طلحه و زبیر، به تدبیر امور شام روی آورد. معاویه حاکم سرزمین شام بود. او در زمان عمر، خلیفه دوم، به فرمانداری این منطقه گماشته و در زمان عثمان در آنجا تثبیت شده بود. میان شورش‌های طلحه و زبیر با شورش معاویه یک تفاوت اصلی بود که در مورد نخست، طلحه و زبیر به دنبال شورای خلافت و برگزیدن یک خلیفهٔ دیگر بودند، ولی معاویه ادعا می‌کرد که به خونخواهی عثمان برخاسته‌است و درخواست مجازات قاتلان وی را دارد. پوناوالا می‌نویسد علی معتقد بود که عثمان به این دلیل کشته شد که مردم به خاطر اعمال مستبدانهٔ وی تحت ظلم بودند؛ بنابراین آن‌ها مشمول مجازات نمی‌شوند. علی نامه‌ای برای معاویه نوشت و آن را به دست جریر بن عبدالله بجلّی داد تا به دست معاویه برساند و از او بیعت بگیرد ولی معاویه به بهانه‌های گوناگون جریر را در آن سرزمین نگه داشت و در این مدت دمشق را آمادهٔ نبرد با علی کرد.
علی در این نامه اشاره می‌کند که:
همچنین او در این نامه به معاویه هشدار داد که در صورت زیر پا گذاشتن خواستهٔ عموم مردم و بدعت گذاشتن، با او پیکار خواهد کرد. معاویه به خودمختار بودن شام به رهبری خودش اصرار می‌ورزید ولی علی مدعی بود که تمامی استان‌های حکومت اسلامی، باید به‌طور مساوی با مشکلات جامعهٔ مسلمانان روبرو شوند. معاویه به بهانهٔ مشارکت نداشتن در انتخاب علی، حامیان شامی خود را بسیج کرده و از بیعت با علی سرباز زد. میان علی و معاویه چندین بار نامه‌نگاری شد و علی از حق قانونی‌اش به‌عنوان حاکم دفاع کرد. معاویه نامهٔ علی را با دیرکرد پاسخ داد و در این میان خود را آمادهٔ نبرد با او کرد. سپس نامه‌ای به علی فرستاد و به او پیشنهاد کرد که حکومتش را به شرطی می‌پذیرد که در جایگاه خود باقی بماند و فرمانداری مصر را هم در دست بگیرد. چون علی این درخواست را نپذیرفت، معاویه نامهٔ اعلام جنگ و درخواست قصاص قاتلان عثمان را به جریر داد تا به دست علی رساند.
علی با وجود سختی‌های بسیار که در داخل برایش پیش آمده بود توانست در ذیحجهٔ ۳۶ هجری سپاهی در عراق فراهم آورد و آن را روانهٔ صفین کند. چند زد و خورد میان دو سپاه صورت گرفت تا آغاز ماه محرم که جنگ متوقف شد. یک ماه میان دو سپاه گفتگو صورت گرفت ولی هنگامی که کاملاً روشن شد که گفتگو بی‌نتیجه است، در صفر ۶۵۷ میلادی، جنگ دوباره از سر گرفته شد. در مجموع این جنگ سه ماه طول کشید که بیشتر آن به گفتگو میان دو سپاه سپری می‌شد. جنگ برای هر دو گروه بسیار آسیب داشت و نتیجهٔ آن نامشخص بود تا آنجا که پس از یک هفته کارزار سخت، هنگامی که به نظر می‌رسید سحرگاه فردا علی پیروز خواهد شد در شب آخر به نام "لیله الهریر" (شب ناله)، عمرو عاص به معاویه پیشنهاد کرد که تا سربازانش قرآن‌ها را بر سر نیزه بلند کنند تا در سپاه علی اختلاف و چنددستگی افتد. معاویه که از اختلاف نظرها در سپاه علی آگاه بود از این وضعیت بهره برد و این پیشنهاد را پذیرفت.
سپاهیان معاویه قرآن به سرنیزه‌ها آویختند و درخواست کردند تا جنگ ادامه پیدا نکند و در مقابل کار به داوری بر اساس قرآن گذاشته شود. این کار سپاه علی را دچار سردرگمی و تردید کرد. در حالی که علی بر ادامه جنگ اصرار داشت و به آن‌ها هشدار می‌داد که معاویه مرد دین نیست و این فریب و نیرنگ است، قرا نمی‌توانستند دعوت به قرآن را اجابت نکنند و حتی برخی از آن‌ها وی را تهدید کردند که اگر به جنگ ادامه دهد وی را تحویل سپاه دشمن دهند یا با وی همچون عثمان عمل کنند. علی در مواجهه با تهدید سپاهیانش متارکه جنگی را پذیرفت و به علت اصرار سربازانش، به ناچار به حکمیت قرآن تن داد.
پوناوالا در این باره می‌نویسد که کاملاً روشن بود که درخواست صلح، نه برای علی که برای اهل عراق که بیشتر سپاه علی را تشکیل می‌دادند، بود تا از این رهگذر، با دستاویز قرار دادن تعصب مردم در اعتقادات مذهبی، علی را از هوادارانش جدا کند. فریب جنگی این کار برای علی روشن بود، اما شمار اندکی از سربازان او می‌خواستند جنگ را ادامه دهند. اشعث بن قیس که قدرتمندترین رهبر قبیله‌ای کوفه بود، اصرار به قبول دعوت معاویه داشت. علی جنگ را متوقف کرد و اشعث را فرستاد تا از هدف معاویه آگاه شود. معاویه پیشنهاد کرد که هر دو طرف، داوری را برگزینند تا با هم به تصمیمی بر پایهٔ قرآن برسند و این تصمیم برای هر دو بی‌درنگ اجرا شود. بسیاری از تاریخ پژوهان معتقدند که این، ترفندی حساب شده از سوی معاویه بود.
پوناوالا می‌نویسد که در این زمان به نظر می‌رسد که معاویه هیچ گونه تلاشی برای مسائلی از قبیل خون خواهی عثمان و بازگشت به شورای انتخاب خلیفه که قبلاً بر روی آن پافشاری می‌کرد، انجام نمی‌داد. اکثر سربازان علی در این شرایط به حکمیت راضی بودند و حال به دنبال تعیین داور از سپاه علی بودند که باید با عمروعاص نماینده شامیان روبرو گردد. این مهم که داور، نماینده علی باشد یا نماینده عراقی‌ها که عمدتاً کوفی بودند، شکاف بیشتری در سپاه علی به وجود آورد. انتخاب علی ابن‌عباس یا مالک اشتر بود اما اشعث بن قیس و قرا آن را رد کرده و بر روی ابوموسی اشعری پافشاری کردند. ابوموسی مخالف علی بود و پیش‌تر، مردم کوفه را از یاری علی بازمی‌داشت. علی سرانجام به انتخاب ابوموسی رضایت داد.
توافق حکمیت در ۱۵ صفر سال ۳۷ (حدوداً ۲ اوت ۶۵۷) منعقد شد. در هنگام طرح توافق برای حکمیت علی مجبور به زدودن عنوان امیرالمؤمنین از مقابل نامش شد، تا توافق پیش رفت. معاویه اعتراض کرد که اگر از دید وی علی به واقع خلیفه بود، معاویه هرگز با وی نمی‌جنگید. بندهای اصلی توافق‌نامه مطابق با خواست جناح صلح طلب تنظیم شد. طبق توافقنامه بنا شد، وظیفه داوران نامبرده آن باشد که بر اساس احکام قرآن به توافق برسند و در هر موردی که نتوانند حکم آن را در قرآن بیابند از راهنمایی‌های سنت عادل و مورد اتفاق که در موردش بین دو طرف اختلافی نیست، استفاده کنند. موضوع حکمیت به‌طور مشخص تصریح نشد اما قرار شد که بر اساس مصلحت امت تصمیم بگیرند و امت را دچار شقاق و جنگ نکنند. زمان اولیه برای توافق هفت ماه بعد، ماه رمضان، مقرر شد و شرایطی برای مکان، شهود و دیگر شرایط تشکیل جلسه تعیین شد. به نوشته مادلونگ روشن بوده‌است که هر رأیی بر خلاف قرآن نامعتبر خواهد بود.
به نوشته پوناوالا در خلال شکل‌گیری توافق بر سر حکمیت، ائتلاف حامیان علی شروع به از هم پاشیدگی نمود. مسئله توسل به سنت، باید مهم‌ترین دلیل واکنش قرا بوده باشد. آن‌ها با توافق مواقفت کردند، چرا که آن دعوت به صلح و به کار بردن قرآن بود. در آن زمان‌بندهای توافق‌نامه هنوز تعیین نشده بود و در آن موردی که علی دیگر امیرالمؤمنین تلقی نخواهد شد، وجود نداشت. از آن جدی تر، گسترش اختیارات داوران از قرآن به سنتی که ابهام‌آمیز است، اعتبار قرآن را به خطر می‌انداخت؛ بنابراین معادل حکم کردن افراد در امر دین (تحکیم الرجال فی الدین) به حساب می‌آمد. از این رو، آنان شعار «حکم کردن جز سزاوار خدا نیست.» (لا حکم الا الله) را برافراشتند. در این زمان، شامیان ادعا کردند که این توافق‌نامه، تأییدی است بر اینکه قرآن در موردن عادلانه بودن یا نبودن کشته شدن عثمان، حکم کند؛ ولی قرا شکی نداشتند که او عادلانه کشته شده‌است. وی بر این باور است که پیش کشیدن مسئله قتل عثمان توسط معاویه در این مقطع حساس، باید به طفره رفتن قبلی وی از این موضوع مرتبط باشد. کل ماجرا یک تلاش سازمان یافته برای تخریب ائتلاف علی به نظر می‌رسد. قرا به علی گفتند که اگر همانند آنان به خاطر پذیرش حکمیت، توبه نکند، آنان از وی اعلان برائت خواهند نمود. در هنگام بازگشت لشکر علی به کوفه، بعضی از قرا در حرورا توقف نمودند.
علی که گرفتار نافرمانی جمعی از سپاهش شده بود که بعداً خوارج نامیده شدند، ابتدا پسرعمویش، عبدالله بن عباس، را به‌عنوان نمایندهٔ خود برای مذاکره به حرورا فرستاد و سپس خود شخصاً برای بحث به آنجا رفت. علی توانست آنان را قانع کند که از نافرمانی دست بردارند که چگونگی این امر چندان روشن نیست. پس از اینکه علی به کوفه بازگشت به‌صراحت اعلام کرد که به شرایط منعقدشده در عهدنامهٔ صفین وفادار خواهد ماند. حروریان که همراه علی به کوفه بازگشته بودند، با شنیدن این سخن خشمگین شدند. در نتیجهٔ این سخن علی، خوارج با یکدیگر پنهانی ملاقات کرده و از خود پرسیدند که آیا ماندن در سرزمینی که بی‌عدالتی بر آن حکمفرماست، با تکالیفی که بر ذمهٔ بندگان خداست، سازگار می‌باشد. کسانی که ترک آن سرزمین را بایسته دانستند، پنهانی گریختند و از هم‌فکران خود در بصره خواستند که آنان نیز چنین کنند و در نهروان گرد هم آمدند. به باور فرد دونر ممکن است علت مخالفت برخی از خوارج ترس از آن بوده باشد که علی با معاویه سازش کرده و در پی آن، آنان برای حساب پس دادن در مورد شورش خود علیه عثمان فرا خوانده شوند.
اولین دیدار داوران در ماه رمضان یا شوال ۳۷ هجری مصادف با فوریه یا مارس ۶۵۸ میلادی، در منطقه بی‌طرف دومةالجندل برگزار شد. نتیجه دیدار این شد که اعمالی که عثمان به آن‌ها متهم شده بود، مستبدانه نبود و وی ناعادلانه کشته شده و معاویه حق خون خواهی از وی را دارد. مادلونگ می‌گوید، این تصمیم، یک مصالحه سیاسی بود که بر اساس تحقیق قضایی صورت نگرفته بود. با این حال، رأی به بیگناهی عثمان تبدیل به یکی از عقاید دینی اهل سنت گردید. این حکم مطلوب عمروعاص بود، زیرا مانع از پیوستن افراد بی‌طرف به علی می‌شد.
موضوع اصلی، اما، رفع اختلاف مسلمانان در خصوص خلیفه بود. به نوشته مادلونگ ابوموسی شخصی بی‌طرف و صلح‌جو بود، اما در این زمان حاضر به متهم کردن علی یا خلع وی و پذیرش خلافت معاویه نبود. وضعیت ایده‌آل برای ابوموسی تشکیل شورای خلافت متشکل از افراد بی‌طرف بود. عمرو عاص بر آن بود که جلوی هر تصمیمی در خصوص خلافت علی یا تشکیل شورای خلافت را بگیرد. البته به زعم مادلونگ، در این زمان هنوز بحث خلافت معاویه مطرح نبود. بدین ترتیب مادلونگ تصریح می‌کند که برخلاف برداشت واله یری، حکمیت در دستیابی به هدف اصلیش که رفع اختلاف و پایان فتنه بود شکست خورد، هرچند برای معاویه دستاورد سیاسی بزرگی داشت و شامیان تا ذی‌الحجه (آوریل-مه) سال ۳۷ با معاویه به‌عنوان خلیفه بیعت کردند.
کوفیان به ابوموسی معترض شدند و وی به مکه گریخت. علی رأی صادر شده را تقبیح کرد و اعلام نمود حکمین قرآن را پشت سر انداخته و نهایتاً به وفاق هم نرسیدند. سپس از مردم خواست مجدداً برای جنگ با معاویه گرد آیند.
حکمیت دوم احتمالاً در محرم سال ۳۸ هجری مصادف با ژوئن یا ژوئیه ۶۵۸ میلادی یا شعبان آن سال مصادف با ژانویه ۶۵۹ میلادی در اذرح رخ داد. مادلونگ می‌نویسد با توجه به اینکه علی دیگر ابوموسی را نماینده خود نمی‌دانست و کسی را نیز به نمایندگی تعیین نکرده بود، در این واقعه مشارکتی نداشت. از سوی دیگر بزرگان دینی مدینه که در حکمیت اول شرکتی نداشتند کوشیدند تا از این طریق بحران خلافت را حل کنند. پوناوالا می‌گوید پس از حکمیت اول علی و معاویه هیچ‌کدام دیگر خلیفه به حساب نمی‌آمدند و حاکمانی شورشی تلقی می‌گردیدند. اما به‌عنوان دو رقیب برای خلافت به حساب می‌آمدند. به نظر می‌آید که داوران و دیگر افراد نامدار، به استثنای نمایندگان علی، با یکدیگر ملاقات کردند تا در مورد انتخاب خلیفه جدید به بحث بپردازند.
معاویه کوشید تا ادعای خلافت خود را که در شام تثبیت کرده بود، از طریق اقناع بزرگان دینی که بی‌طرف مانده بودند به کل امت اسلامی گسترش دهد؛ لذا، بزرگانی از تابعین را نیز دعوت کرد. عمروعاص از خلافت معاویه حمایت می‌کرد، اما ابوموسی اشعری در پی تشکیل شورای خلافت یا گزینش دامادش عبدالله بن عمر بود. عمروعاص ابوموسی را فریفت و وی به شکل ابلهانه‌ای به آلت تحقق امیال معاویه تبدیل شد. پوناوالا می‌نویسد عبدالله بن عمر به خاطر فقدان اجماع بر روی خلیفه شدنش، این پیشنهاد را رد نمود. پس از آن، ابوموسی اشعری به عمروعاص پیشنهاد کرد که هر دو علی و معاویه از خلافت عزل شده و کار تعیین خلیفه به شورا موکول شود و عمروعاص پیشنهادش را پذیرفت. ابوموسی در ملأ عام مورد توافقش با عمرو عاص را اعلام کرد ولی عمروعاص برخلاف توافق پیشین بیان داشت که علی را عزل و خلافت معاویه را تأیید کرد. این امر سبب شد ابوموسی برآشوبد و حکمیت را ترک کند.
پس از حکمیت اول، هنگامی که علی دریافت معاویه بیعت با خود به‌عنوان خلیفه را پذیرفته‌است، سعی کرد سپاه تازه‌ای را سامان دهد و از مسلمانان خواست با کسانی بجنگند که بر شیوه کسری و قیصر حکومت می‌کنند و بندگان خدا را به خدمت می‌گیرند. وی از خوارج نیز برای پیوستن به جنگ علیه معاویه دعوت کرد، اما آنان پافشاری کردند که علی اول اقرار به توبه از کفری کند که از نظرشان با پذیرش حکمیت مرتکب شده بود. پوناوالا می‌گوید در این هنگام، فقط انصار، باقی‌ماندگان قرا به رهبری مالک اشتر و تعداد کمی از مردان قبایلشان، به علی وفادار ماندند. علی با سپاه جدیدش کوفه را به منظور براندازی معاویه ترک کرد.
در حالی که علی در راه شام بود، خوارج دست به کشتن افرادی زدند، که با آن‌ها اختلاف دیدگاه داشتند؛ لذا سپاه علی و بخصوص اشعث بن قیس از وی خواستند که نخست با خوارج برخورد کند، چون از جانب آن‌ها برای خویشان و اموال خود احساس ناامنی می‌کردند؛ لذا علی در ابتدا به نهروان رفت تا با مخالفان تعامل کند. هرچند نظر اکثریت سپاه بر این بود، اما برخی سپاه را ترک کردند. علی از خوارج خواست که قاتلان را تسلیم کنند، اما آن‌ها در پاسخ گفتند جملگی این قتل‌ها را مرتکب شده و ریختن خون پیروان علی را حلال می‌دانند.
نبرد نهروان به روایت بلاذری در ۹ صفر سال ۳۸ هجری (حدوداً ۱۷ ژوئیه سال ۶۵۸ میلادی) و به روایت ابومخنف در ذی الحجه سال ۳۷ هجری مقارن با نیمه ماه مه سال ۶۵۸ میلادی رخ داد. علی و برخی از اصحابش از خوارج خواستند که دست از دشمنی و جنگ بردارند، اما آن‌ها نپذیرفتند. سپس علی پرچم عفو را دست ابوایوب انصاری داد و اعلام کرد هر کس نزد آن پرچم برود و همچنین اگر کسی از خوارج نهروان را ترک کند و مرتکب قتلی نشده باشد، در امان است. بدین ترتیب صدها تن از خوارج از سپاهشان جدا شدند و از حدود ۴۰۰۰ نفر تنها ۱۵۰۰ یا ۱۸۰۰ تن باقی ماندند. نهایتاً علی منتظر ماند تا خوارج نبرد را آغاز کنند و سپس با سپاهی حدوداً چهارده هزار نفری به باقی‌مانده لشکر خوارج یورش برد. از سپاه علی بین ۷ تا ۱۳ نفر کشته شدند، حال آنکه تقریباً همه خوارجی که دست به شمشیر بردند کشته و زخمی شدند. علی دستور داد زخمیان خوارج به قبایلشان تحویل گردند تا مداوا شوند.
مادلونگ می‌نویسد نبرد با خوارج چالش‌برانگیزترین رخداد دوران خلافت علی بود. هرچند از دید یک دولتمرد عادی جنگ با شورشیان بیعت شکن خون‌ریزی که آشکارا تهدید به قتل دیگران می‌کردند معقول و بلکه ضروری بود، اما اینان پیش از این از همراهان علی و همچون خود وی از مخلص‌ترین باورمندان به قرآن بودند. آن‌ها می‌توانستند از پرشورترین متحدان علی در مقابله با انحراف از قرآن باشند. اما علی نمی‌توانست به درخواست آنان اقرار به کفر خود کند یا دیگر مسلمانان را کافر بداند. یا آنکه از قتل‌هایی که مرتکب شده بودند چشم پوشی کند. به هر حال بعد از این رخداد، اولویت نخست علی آن بود که مجدداً در میان قرا وفاق ایجاد کند. هرچند علی درصدد بود که مستقیماً از نهروان به سوی شام لشکرکشی کند، اما سپاهش به رهبری اشعث بن قیس با شکوه از فقدان توشه جنگی او را مجبور به حرکت به سمت کوفه کردند و در آنجا لشکرگاه را ترک کردند. پوناوالا می‌نویسد کشتار منتجه از سوی بسیاری از افراد، تقبیح شد و فرار کردن سربازان از سپاه علی، وی را مجبور کرد تا به کوفه بازگردد و نتواند به سمت معاویه لشکر کشی کند.
محمد بن ابی بکر، فرماندار مصر، در مواجهه با طرفداران عثمان ناتوان بود و آن‌ها به‌تدریج به معاویه گرایش یافتند. وقتی علی دریافت وی از کنترل اوضاع مصر ناتوان است، بلافاصله پس از حکمیت و پیش از لشکرکشی مجدد به سوی شام مالک اشتر را به جای وی گماشت. اما مالک در طول راه به دست عوامل معاویه مسموم و کشته شد. سپس عمرو عاص با سپاهی شش هزار نفره به مصر حمله برد و حامیان عثمان در آنجا به وی پیوستند و سپاه دو هزار نفره محمد بن ابی بکر را شکست دادند. آن‌ها جسدش را در پوست خری کرده و سوزاندند. در این احوال، علی به زحمت طی ۵۰ روز توانست سپاهی دو هزار نفری برای یاری محمد بن ابی بکر تدارک بیند، اما پیش از گسیل آن‌ها خبر کشته شدن وی را دریافت کرد.
واله یری می‌نویسد در زمانی که علی مشغول رفع شورش خوارج بود معاویه کنترل مصر را در دست گرفت. اما مادلونگ می‌نویسد احتمالاً فتح مصر توسط معاویه مدتی بعد از نبرد نهروان رخ داده‌است و تاریخ این واقعه صفر یا ربیع‌الاول سال ۳۸ مقارن با ژوئیه، اوت یا سپتامبر ۶۵۸ بوده‌است. پوناوالا می‌نویسد در اواخر سال ۳۹ هجری مصادف با ۶۶۰ میلادی، معاویه سپاهیان علی را در مصر شکست داد و عمروعاص را حاکم آنجا نمود. در همین زمان، علی کنترل حجاز را نیز از دست داد.
معاویه حملات پراکنده‌ای را از سال ۳۷ هجری، پس از نبرد نهروان، تدارک دید که به صورت راهزنی و قتل مردم عادی با هدف ایجاد رعب و وحشت در سرزمین‌های عراق و حجاز انجام می‌شد و تاریخ نگاران مسلمان آن را اصطلاحاً «غارات» نامیده‌اند.
در سال ۳۹، علی کنترل حجاز را نیز از دست داد. در سال ۴۰ هجری علی حتی کنترلی بر شهرهای مکه و مدینه نداشت. علی عملاً به شهر کوفه محدود شده بود و در موضعی تدافعی بود تا آنجا که اقدامی در برابر لشکرکشی‌های معاویه به قلب عراق، یمن و عربستان نکرد. افکار عمومی عرب به سمت جانشینی معاویه تمایل داشت. چرا که وی توسط نیروهای منظمی پشتیبانی می‌شد و می‌توانست قدرت را در میان نخبگان عرب حفظ و امپراتوری عرب را کنترل کند.
در سال آخر خلافت علی، مردم کوفه و بصره پس از حملات لشکریان معاویه به شهرهای عراق، ماهیت واقعی معاویه را شناختند و دوباره با علی ضد معاویه متحد شدند. با این حال نگرش مردم نسبت به علی در این مقطع زمانی، به شدت متفاوت بود. فقط اقلیت کوچکی از آن‌ها معتقد بودند که علی بهترین شخص پس از محمد برای خلافت است. در حالی که اکثریت مردم او را به علت دشمنی با معاویه مورد حمایت قرار دادند.
تعدادی از خوارج تصمیم به قتل علی، معاویه، و عمرو عاص به صورت هم‌زمان گرفتند تا به عقیدهٔ خود اسلام را از دست این سه تن که مسئول جنگ‌های داخلی بودند، خلاص کنند که تنها موفق به کشتن علی شدند و معاویه و عمرو عاص جان سالم به در بردند.
در منابع روز ضربت خوردن علی ۱۷، ۱۹، و ۲۱ رمضان گزارش شده‌است. اما شیخ مفید روز ۱۹ را صحیح‌تر می‌داند و ابن ابی الحدید نیز می‌نویسد چون این سه تن کارشان را عبادت می‌دانستند بنابراین آن را در شب قدر ۱۹ رمضان قرار دادند تا ثواب بیشتری برده باشند. روز مرگ علی هم در منابع از ۱۱ تا ۲۱ رمضان گزارش شده‌است و مدت تحمل ضربت را دو یا سه روز دانسته‌اند.
علی هنگامی که مشغول خواندن نماز صبح در مسجد کوفه بود و به روایتی دیگر در کنار در مسجد توسط عبدالرحمن بن ملجم و با یک شمشیر زهرآگین از ناحیهٔ سر ضربت خورد. عبدالرحمن این عمل را به قصد انتقام‌گیری از وی در قبال کشتار نهروان انجام داد. دو روز بعد در ۱۹ یا ۲۱ رمضان ۴۰ هجری، علی در سن ۶۲ یا ۶۳ سالگی درگذشت.
علی خود شخصاً جانشینی برای خودش تعیین نکرده بود. بعد از مرگ علی، عبیدالله بن عباس مردم را به بیعت با حسن فرا خواند و بیعت با حسن انجام شد که بدین ترتیب حسن می‌توانست روی ۴۰۰۰۰ مرد جنگی که از دوران پدرش به وی وفادار بودند حساب کند.
معاویه چه از طریق مکاتبه و چه از طریق سخنرانی، خلافت حسن را به رسمیت نمی‌شناخت و شروع به فراخوانی نیروهای جنگی از شام و فلسطین و شرق اردن نمود. وقتی میل به جنگیدن معاویه (با پیش روی لشکریانش تا موصل و احتمالاً در عین حال مذاکره بر سر صلح با حسن) بر همه آشکار گردید، حسن ۱۲۰۰۰ مرد جنگی را به فرماندهی عبیدالله بن عباس برای مقابله با معاویه فرستاد. ویلفرد مادلونگ، لئورا وچا ولیری و برخی دیگر از تاریخ پژوهان معتقدند، حسن به دنبال جنگ نبود.
دو یا سه ماه پس از خلافت، حسن با سپاهی به ساباط مدائن رسید. در آنجا شورشی در میان لشکرش علیه وی رخ داد. سپس، یکی از خوارج در حالی که فریاد می‌کشید که تو همانند پدرت علی کافر شده‌ای، با خنجری ران حسن را زخمی‌کرد. بعد از آن اخبار حمله به حسن به‌طور عامدانه از سوی معاویه منتشر شد، لشکریان حسن منهزم شدند. معاویه تا اخنونیه پیش روی نمود و در آنجا با لشکریان عبیدالله بن عباس روبرو شد. معاویه در اخنونیه توقف کرد و با حسن مذاکره نمود. سپس به عبیدالله بن عباس، فرمانده سپاه حسن، گفت که حسن تقاضای صلح از وی نموده‌است. وی، عبیدالله را با وعده یک میلیون درهم پاداش از حسن جدا کرد. این شکست باعث بروز اختلاف در سران سپاه حسن گردید. ۸۰۰۰ تن صلح را پذیرفتند. به دنبال جدایی عبیدالله بن عبّاس از سپاه حسن، قیس بن سعد، فرماندهی سپاه را بر عهده گرفت و با ۴۰۰۰ تن جلوی سپاه شام ایستاد.
نهایتاً، صلح حسن و معاویه از جنگ بین عراقیان و شامیان جلوگیری کرد و طی آن خلافت به شروطی از حسن به معاویه منتقل گردید. این واقعه در ۱۱ ربیع‌الثانی ۴۱ هجری/ اوت ۶۶۱ میلادی پس از ۷ ماه از حکومت حسن بود. بعد از متارکه جنگ، لشکر معاویه به کوفه آمد و معاویه در سخنرانی اش تمامی عهده‌های نهاده شده را (که تنها به منظور خاموش کردن مقطعی جنگ و راضی کردن مخالفان بود) انکار کرد.
در منابع، شرایط صلح حسن، به صورت ضد و نقیض بیان شده‌است بعضی روایات حاکی از آن هستند که معاویه کاغذ سفیدی برای حسن فرستاد که شروط را در آن بنویسد. قرار شد که سالانه ۱ میلیون درهم به حسن پرداخت گردد و ۵ میلیون درهم از خزانه کوفه و مالیات برخی مناطق ایران مانند اهواز، فسا و دارابگرد به وی تعلق گیرد. به روایتی قرار شد که دو میلیون درهم از سوی معاویه پرداخت شده و بنی هاشم بر قبایل دیگر قریش درگرفتن مزایا و عطاها ارجح شمرده شوند. از دیگر شرایط می‌توان به انتقال قدرت از معاویه به حسن پس از مرگ معاویه اشاره کرد. اما تعیین کردن پیشاپیش خلیفه بعدی در بین مسلمانان آن زمان جا نیفتاده بود و معلوم بود که معاویه بعدها در مورد قبول این مطلب از سوی جامعه مسلمانان با مشکل مواجه خواهد شد. حسن نیز ضمانت محکمی از معاویه نگرفت. مادلونگ قرارداد صلح حسن را چنین می‌نویسد:
واله یری می‌نویسد احتمال دارد که حسن به علت نبود نهضت حامیش، صلح را پذیرفته باشد. اگر بپذیریم که علی، هفته به هفته، خزانه را خالی می‌کرد و محتویاتش را بین مردم تقسیم می‌کرد، بنابراین دولت حسن با مشکلات مالی روبرو بود. علاوه بر آن، علی در سال‌های آخر خلافتش با شکست‌های پی در پی مواجه شد و این مهم در زمان خلافت حسن تشدید شد. از این رو حسن نمی‌توانست به سربازانی تکیه کند که میل چندانی به جنگیدن نداشتند. تبعات بعدی صلح، بر علویان بسیار گران آمد. در بحث‌هایی که با آن‌ها می‌شد، آن‌ها در مورد این مطلب که حسن از حق خودش به عنوان خلیفه کناره گرفته و بنابراین آن‌ها دلیلی برای مخالفت ندارند، پاسخی نداشتند. سید محمدحسین طباطبایی با اشاره به صلح حسن می‌نویسد: «اگر حسن یا حسین با معاویه می‌جنگیدند و کشته می‌شدند ، برای اسلام کمترین سودی نمی‌بخشید و در برابر سیاست حق به جانبی معاویه که خود را صحابی، کاتب وحی و امیرالمؤمنین معرفی کرده و هر دسیسه را به کار می‌برد، تأثیری نداشت.»شیعه در اسلام، محمد حسین طباطبائی-
امویان از سال ۶۶۱ تا ۷۵۰ میلادی به عنوان خلفای امپراتوری تازه تأسیس اسلامی در دمشق حکومت کردند و اولین سلسله موروثی را در تاریخ اسلام پدید آوردند.
بعد از درگذشت حسن در ۴۹ هـ برابر با سال ۶۷۰م، معاویه در سال ۵۰ هجری بر خلاف قرارداد یزید را ولیعهد خود کرد و اهالی شام را مجبور به بیعت با یزید کرد همچنین معاویه در این هنگام هزار اسب ‌سوار را به بهانهٔ حج به مکه فرستاد سپس آن‌ها وارد مدینه شدند، مردم را تحت فشار شمشیرها ناگزیر به بیعت با یزید کردند. ۱۰ سال پس از ولیعهدی یزید، معاویه ۶۰ هـ (ماه آوریل ۶۸۰م) می‌میرد و یزید خلیفه می‌شود. بدین ترتیب خلافت اولیه به پایان رسید و دولت اسلامی دوم، خلافت اموی آغاز شد که نظام حکومتی از شورا و ساده‌زیستی حاکمان (نسبت به پادشاهی‌های معاصر) به نظام وراثتی و شبیه به پادشاهی تبدیل شد که خلافت‌های اسلامی بعد از امویه نیز شیوهٔ امویه را در پیش گرفتند.
نتیجه دیگر فتنه اول از بین رفتن وحدت امت اسلامی و شکل‌گیری دسته‌ها و مذاهب متعدد سیاسی و مذهبی بود.
مهوش صبرکن (زادهٔ در شیراز) بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون اهل ایران است.
وی تحصیل‌کرده مقطع دیپلم تجربی می‌باشد که از سال ۱۳۴۹ فعالیت خود را با تئاتر آغاز کرد، وی همسر محمود پاک نیت بازیگر سینما و تلویزیون است. از جمله مهم‌ترین آثاری که او در آن نقش ایفا کرده‌است سریال پشت کوه‌های بلند بوده‌است.مهوش صبرکن از پشت کوه‌های بلند گفت خبرگزاری ایسنا
انرژی پلازا، آسمان‌خراشی در مرکز شهر دالاس، تگزاس، مستقر در ضلع شمالی میدان شکرگزاری و در خیابان برایان قرار گرفته است.
این سازه، توسط معمار معروف آمریکایی چینی‌الاصل؛ آی. ام. پی، به سفارش شرکت آرکو طراحی شده است. ارتفاع این ساختمان ۱۹۲ متر بوده، که شامل ۴۹ طبقه می‌باشد. انرژی پلازا بعنوان نهمین ساختمان بلند در شهر دالاس، شناخته می‌شود. مالک فعلی این ساختمان اداری-تجاری، شرکت بی‌پی می‌باشد.
شامات ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
جنگ تنگ (دره) تامرادی درگیری میان عشایر لر بویراحمدی و ارتش شاهنشاهی ایران بود که در سال ۱۳۰۹ خورشیدی به وقوع پیوست. این درگیری به فرماندهی امیر لشکر حبیب‌الله شیبانی بعنوان فرمانده قشون دولت از یک سو ، کی‌لهراسب باطولی ، شکرالله خان بویراحمدی و سرتیپ خان بویر احمدی از سوی دیگر درگرفت.
بویراحمدی ها به هنگام تجاوز انگلیسی ها به جنوب ایران چنان منافع آنها را به خطر انداخته و عرصه را بر آنان تنگ کردند که در ۱۵ دسامبر ۱۹۰۹کنسول انگلیس در شیراز ناچار شد به طور رسمی از بویراحمدی ها به”سر جرج بارکلی” سفیرشان در تهران شکایت کرده و سفیر هم متن شکایت را به لندن مخابره کند در بخشی از شکایت کنسول انگلیس از بویراحمدی ها آمده است: “اشرار بویراحمدی بیش از یک ماه است که در نقاط مختلف بین “دشت ارژن” که ده فرسنگ زیرشیراز است و “گلدارچین” که در مجاورت اصفهان است مشغول عملیات عمده ای هستند و… بی نهایت مشکل خواهد بود که یک طایفه کوه نشین به این رشادت و فعالیت را بتوان درتنگنا انداخت و… به عقیده من( بیل) طایفه ای که باید اختصاصا مورد تنبیه واقع شوند همانا طایفه بویراحمدی است و… طایفه بویراحمدی می تواند ۱۰هزار نفر تهیه کند که عده کمی از آنها سواره اند، چهار قلعه محکم دارند که بدون توپ، گرفتن آنها ممکن نیست.
از همراهی سران بویراحمد در برنامه‌های ابتدایی رضاخان ازجمله سرکوبی شیخ خزعل، می‌توان چنین برداشت کرد که سران ایل تلاش داشته‌اند که از شرایط پیش آمده بهره برده و خود را به دربار نزدیک سازند.همچنین آمادگی سرتیپ خان برای همکاری با دولت و تسلیم و تحویل “میرمذکور ” و خلع سلاح اولیه بخشی از بویراحمد،نشانه‌های دیگری از این رویکرد است که البته بخشی از آن به علت رقابت‌های درون ایلی بین او شکرالله خان ارزیابی می‌شود.ظاهراً نامه‌ها و تلگراف‌هایی نیز در بین بوده که نشان از تلاش خوانین برای ایجاد ارتباط مناسب با دربار با حفظ موقعیت ایلی خود دارد و تا حد امکان خواستار عدم ورود به جنگ و درگیری بوده‌اند. قشون‌کشی ۱۳۰۶ و جنگ دورگ مدو ۱۳۰۷ نشان داد که رضاشاه تصمیمات جدی برای تغییرات بنیادین نظامات اجتماعی ایران دارد و عشایر و کوچرویی را مایه نگرانی و همچنین عقب‌ماندگی کشور و حتی شرمساری خود قلمداد می‌کند.این رفتارهای خشن و قلدرمآبانه رضاشاه در برابر تلاش‌های خوانین برای نزدیکی به او، سبب بدبینی و عدم اعتماد شد که از اصلی‌ترین دلایل عدم امکان مذاکره و مصالحه گردید.
سردار شیبانی علل درگیری های پهلوی و بویراحمدی هارا صرفا زیاده خواهی شخص رضاشاه برای خشنودی شرکت خارجی بیان می کند،برای وی قابل فهم نبود که چگونه رئیس یک دولت می تواند به قلع و قمع مردم خود برای خشنودی یک شرکت خارجی تن دهد او فهمیده بود آن‌همه سرباز بی گناه ارتش که به دست سربازان بویراحمدی کشته شدند و آن همه افراد رشید بویراحمدی که توسط سربازان ارتش از بین رفتند،نه برای جلوگیری از تحرکات بیگانگان بلکه برای مساعدت به صندوق شرکت نفت بود، به گفته امینی شیبانی پس از مدتی دچار افسردگی و فروریختگی روحی شده و ایران را ترک کرد.شیبانی خود فرمانده ارتش پهلوی در این اردوکشی ها بود
خوانین بویراحمدی به حمایت از لرهای ممسنی بعلت تبعیض در واگذاری اراضی مرغوب ممسنی پرداختند. آنها تجهیز قوا و ایجاد ناآرامی کردند که دو سال طول کشید.حمایت حکومت مرکزی از حاج معین التجار بوشهری بر سر اراضی حاصلخیز ممسنی باعث شروع این درگیری بین قشون لرهای بویراحمدی از یک طرف و قشون دولت از طرف دیگر شد.
در مرداد سال ۱۳۰۶ خورشیدی سردار اسعد بختیاری که آن زمان وزیر جنگ رضاشاه بود در خاطرات خود در کتاب قوم بختیاری می‌نویسد:
قوای دولتی متشکل از سه فوج پیاده تقویت شده با سه گروهان مسلسل سنگی، یک فوج توپخانه کوهستانی (جمعاً ۱۶ عراده توپ)، یک گردان سوار از فوج فاتح و یک گروهان مهندسی، دو دستگاه زره پوش و چهار فروند هواپیما و چریکهایی از قشقایی به سرپرستی ناصرخان قشقایی حدود ۵۰۰ نفر از طایفه کشکولی و ۵۰۰ نفر نیز از طایفه فارسیمدان به همراه سران طوایف خود به فرماندهی یاور کاظم خان شیبانی به همراه تعدادی چند از خوانین و سران کازرون، کمارج و خشت که به گفته منابع محلی جمعاً متشکل از ۱۰۰۰۰ نفر بود.
قوای بویراحمدی ها ۷۰۰ نفر بود.
نخستین درگیری میان عشایر بویراحمد و قوای حکومت مرکزی ایران در اردکان بود. بویراحمدی ها به اردوگاه ارتش مرکزی ایران شبیخون زدند و تلاش کردند مانع پیشروی نیروهای نظامی به منطقه بویراحمد شوند. اما این شبیخون تأثیری بر آن تعداد نیرو نداشت و نیروهای ارتش که در حدود ده هزار نفر برآورد می‌شدند با ادوات جنگی مثل توپ و هواپیما و به همراه نیروهای ایل های مجاور مانند بختیاری و قشقایی به سمت بویراحمد حرکت کردند.
در میان مسیر چند درگیری مختصر صورت گرفته اما نبرد اصلی میان تنگه‌ایی در منطقه بویراحمد به نام «تامرادی» به وقوع پیوست. این درگیری شش روز به طول انجامید که بعلت استفاده از ترفند غافلگیری توسط قوای محلی با تلفات سنگین نیروهای ارتش مرکزی ایران و قشون متحد بختیاری و قشقایی باعث عقب‌نشینی آنها شد.
تلفات نیروهای دولتی و متحدین قشقاییشان در منابع دولتی بین ۱۲۰۰–۲۸۰۰ نفر گفته شده؛ و بر طبق منابع دیگر بین ۳۵۰۰–۵۰۰۰ نفر برآورد شده و
تلفات بویراحمدی‌ها طبق منابع محلی ۴۲ نفر اعلام شده‌است.
سرتیپ خان بویراحمدی و کی لهراسب باطولی
که این جنگ را فرماندهی می‌نمودند صبر کردند تا قشون به تنگه تامرادی برسد، چون منطقه خوبی برای غافلگیری قشون بود. محل عبور قشون باریک و از دو طرف با کوه احاطه شده بود. قشون لر در کوه‌های اطراف و مشرف به تنگه مستقر شدند و صبر کردند تا تمام قشون دولت وارد تنگه شدند و راه ورود و خروج را مسدود و از کوه‌های مشرف تیر اندازی شروع شد. توپها و هلی‌کوپترهای دولتی عملا از کار افتاد چون باشلیک به کوه های مشرف به تنگه بیشتر باعث ریزش کوه بر سر قشون دولت می‌شدند. با توجه به شرایط جغرافیایی تنگهٔ تامرادی و تسلط لرها به آن منطقه در نهایت لشکر دولتی در تنگ تامرادی شکست سنگین خورد.
کی لهراس بعد از این نبرد شهرت فراوان یافته تا جائیکه از وی در کاخ سلطنتی رضا شاه نام برده می‌شود؛ و اشعاری نیز در وصف رشادتهای او در میان عشایر و جنوب کشور سروده می‌شود که هنوز بر سر زبانهاست.
بعد از درگیری سایر عشایر کهگیلویه و بویراحمد بعلت نارضایتی از عملکرد خوانین در این درگیری و منزوی شدن منطقه، با ارسال تلگراف و یادآوری خدمات بویراحمدیها به دولت مرکزی ایران از جمله کمک به شکست شیخ خزعل خواهان جلوگیری از حمله دوباره قوای دولت مرکزی به منطقه بویراحمد می‌شوند. هنوز هم برخی از اندیشمندان براین اعتقاد اند که این درگیری هیچ کمکی به پیشرفت منطقه نکرد بلکه باعث عقب ماندگی بیشتر و دوری کهگیلویه و بویراحمد از امکانات رفاهی شد. منافع اقتصادی و اجتماعی این درگیری بعدا بیشتر به لرهای بختیاری رسید.
آذربایجان نام ناحیه‌ای جغرافیایی و تاریخی در انتهای شمال‌غربی ایران است. اصطلاح استان آذربایجان می‌تواند به موارد زیر اشاره کند:
جولیان بگینی (زادهٔ ۱۹۶۸) نویسنده چندین کتاب فلسفی برای مخاطب عام است. او از بنیان‌گذاران و سردبیر ارشد "مجله فیلسوفها" () است. بگینی نویسنده "کتاب خوکی که می‌خواهد خورده شود و ۹۹ آزمایش فکری دیگر" (۲۰۰۵) است. او همچنین کتاب «فلسفه: همه‌ی آن‌چه باید بدانید» را نیز نگاشته است که با ترجمه‌ی مهرداد پارسا و توسط نشر شوند در سال 1397 به چاپ رسیده است.
جولیان بگینی، پی‌اچ‌دی فلسفهٔ خود را با تزی درباره هویت شخصی در ۱۹۹۶ از کالج دانشگاهی لندن دریافت کرد. او با انواع روزنامه‌ها، مجله‌ها و رادیوی بی‌بی‌سی همکاری می‌کند.
شیلپا شتی (زادهٔ ۸ ژوئن ۱۹۷۵) بازیگر، نویسنده و مدل اهل هند است. در سال ۱۹۹۳ برای اولین بار برای بازی در فیلم بازیگر در کنار شاهرخ خان وکاجول جلوی دوربین رفت اما اولین فیلمی که وی را به شهرت رساند فیلم من بازیگر تو بی تجربه در سال ۱۹۹۴ بود. خواهر کوچکترش به نام شامیتا شتی هم بازیگر است. او با ۱۷۸ سانت قد از بازیگران قد بلند سینمای هند است.
شیلپا در یک خانوادهٔ سنتی در منگلور به دنیا آمد. وی بزرگ‌ترین دختر خانواده است. در شهر بمبئی به دبیرستان رفت. در دوران دانشگاه کاپیتان تیم والیبال بود. شیلپا دارای کمربند سیاه در ورزش کاراته نیز می‌باشد. وی در سال ۲۰۰۹ با راج کوندرا که یک کارآفرین است ازدواج نمود. آن‌ها دارای یک فرزند به نام «ویان» هستند.
عینیت‌گرایی فلسفه‌ای ایجادشده توسط فیلسوف و رمان‌نویس روسی-آمریکایی آین رند است. اصول مرکزی عینیت‌گرایی این است که:
رند عینیت‌گرایی خود را «فلسفه‌ای برای زندگی در زمین» توصیف کرده‌است، که بر اساس واقعیت و با هدف تعریف طبیعت انسان و طبیعت جهانی که در آن به‌سر می‌بریم است.
رند ایده‌های فلسفی خود را در ابتدا در رمان‌های "سرچشمه" و "اطلس شورید" ارائه کرد.
عینیت گرایی دربرگیرندهٔ مباحثات مبسوطی در زمینهٔ دغدغه‌های اخلاقی است. رند در آثارش از جمله فضیلت خودخواهی، ما زندگان، و "اطلس شورید" دربارهٔ اخلاقیات نوشته‌است. رند اخلاقیات را «مجموعه‌ای از ارزش‌ها به منظور هدایت انتخاب‌ها و کنش‌های انسان-انتخاب‌ها و کنش‌هایی که مقصود و جریان زندگی را تعیین می‌کنند» تعریف می‌کند.. رند معتقد است که پرسش اول این نیست که مجموعهٔ ارزش‌ها چه باید باشد، پرسش اول این است که «آیا مرد اصلاً به ارزش‌ها نیاز دارد-و چرا؟» بنا به رند، «این فقط مفهوم زندگی است که مفهوم ارزش را ممکن می‌کند» و، «این واقعیت که یک موجود زنده "هست"، تعیین می‌کند که چه "باید" بکند.»; for more on Rand's metaethics see , and رند می‌نویسد: «تنها یک آلترناتیو بنیادی در این جهان وجود دارد: بودن یا نبودن-و این مربوط به یک طبقهٔ از چیزهاست: ارگانیسم‌های زنده. وجود ماده غیر زنده قطعی است، … وجود حیات قطعی نیست: به یک جریان خاص کنش‌ها وابسته است… تنها یک ارگانیسم زنده است که با یک آلترناتیو ثابت روبروست:مسالهٔ مرگ یا زندگی.»
گرِگ لِهِی یکی از توسعه‌دهندگان فری‌بی‌اس‌دی بود که سابقه عضویت در تیم مرکزی فری‌بی‌اس‌دی را هم دارد. لهی در استرالیا متولد شد. تحصیلات اولیه را در مالزی و انگلیس به اتمام رساند. سپس در رشته شیمی در دانشگاه هامبورگ تحصیل کرد و سپس در رشته مهندسی شیمی در دانشگاه دانشگاه اکستر انگلستان تحصیلات خود را ادامه داد. سپس جذب علوم رایانه شد و دانشگاه را رها کرد و شروع به کار با کامپیوترها کرد. او بیشتر زندگی حرفه‌ای خود را در آلمان سپری کرد و در آنجا برای شرکت‌هایی نظیر Univac و Tandem، آژانس تحقیقات فضایی آلمان و ... به کار پرداخت. در سال ۱۹۸۹ به جنبش نرم‌افزارهای آزاد پیوست. گرگ همچنین یکی از توسعه دهندگان پروژه نت‌بی‌اس‌دی است و در گذشته مشارکت‌هایی هم در توسعه هسته لینوکس داشته است. گرگ در طی سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۴ از اعضای تیم هسته فری‌بی‌اس‌دی بود. از جمله مهمترین تالیفات او می‌توان به Porting UNIX Software و کتاب The Complete FreeBSD اشاره کرد. گرگ در سال ۲۰۰۷ از پروژه فری‌بی‌اس‌دی بازنشسته شد اما همچنان در جامعه کاربری فری‌بی‌اس‌دی حضوری فعال دارد. او یکی از توسعه‌دهندگان اصلی هسته سیستم‌عامل فری‌بی‌اس‌دی بود.
اریک پائول آلمن زاده ۲ سپتامبر ۱۹۵۵، یک برنامه‌نویس و توسعه‌دهنده نرم‌افزار است که بیشتر به خاطر نوشتن برنامه‌های سندمیل و دلیورمیل شناخته می‌شود. آلمن در سال ۱۹۸۸ شرکت سندمیل را تأسیس کرد.
از آنجا که کدهای منبع یونیکس در دانشگاه برکلی در دسترس بود، هکرهای آنجا خیلی سریع شروع به توسعه و گسترش یونیکس AT&T کردند. یکی از برنامه‌هایی که آن‌ها نوشتند، برنامه delivermail بود که در سال ۱۹۸۱ به sendmail تبدیل شد. این برنامه که یک عامل انتقال پیام بود، برای ارسال نامه‌های الکترونیکی بر روی شبکه کوچک آرپانت طراحی شده بود.
سندمیل خیلی زود تبدیل به یکی از بخش‌های مهم بی‌اس‌دی شد و امروزه هم به عنوان یکی از پراستفاده‌ترین MTA‌ها در یونیکس مطرح است، هرچند که این برنامه به سخت‌بودن در پیکربندی شهرت دارد و مشکلات امنیتی آن بارها مورد سوءاستفاده قرار گرفته‌است.
قالبی که برنامه sendmail از آن برای ثبت رخدادها استفاده می‌کرد، syslog، در ابتدا مختص همین برنامه طراحی شده بود، اما در نهایت تبدیل به یک استاندارد دو فکتو شد که دیگر برنامه‌های غیرمرتبط هم شروع به استفاده از آن کردند. بعدها در سال ۲۰۰۱ این قالب در RFC 3164 استاندارد شد، هرچند که قالب اولیه در آخرین نسخه، RFC 5424 منسوخ شمرده شده‌است.
علاوه بر این دو برنامه، او همچنین به خاطر ابداع کردن یک شیوه دندانه‌گذاری و قالب‌بندی کدهای منبع به زبان C هم شهرت دارد که به آن «شیوه آلمن» یا «شیوه بی‌اس‌دی» می‌گویند (این قالب را نباید با فرم KNF که برای هسته سیستم‌عامل است، اشتباه گرفت)، که گاهی اوقات به اشتباه «شیوه آنسی» هم نام می‌گیرد.
آلمن یک همجنس‌گرای علنی است و ۳۵ سال است که با مارشال کیرک مک‌کیوسیک در برکلی، کالیفرنیا به صورت مشترک زندگی می‌کنند.http://www.mckusick.com/~mckusick/index.html آن دو از سال ۲۰۱۳ با یکدیگر ازدواج کرده‌اند. مک‌کیوسک یکی از رهبران توسعه بی‌اس‌دی است. آن دو اولین بار در دانشگاه همدیگر را ملاقات کردند.
تاریخ طبرستان کتابی تاریخی اثر ابن اسفندیار است که در حدود ۶۱۳ قمری تألیف شده‌است. موضوع آن در مورد تاریخ طبرستان از ایام قدیم و بنیاد عمارت شهرها و خصایص و عجایب آن دیار، و ذکر ملوک و اکابر و علما و اهل نجوم و حکما و شعرای محلی است. این کتاب از چهار بخش تشکیل شده‌است و در موضوع خود معتبر است و مطالبی دربردارد که در جای دیگر نمی‌توان یافت. نثر آن جز در مقدمه از نمونه‌های دلپذیر انشاء فارسی است. نامه تنسر در این کتاب مندرج است. تمام نسخه‌های موجود آن در برگیرندهٔ وقایع تا سال ۷۶۰ قمری است و تقریباً حوادث ۱۵۰ سالهٔ بعد از تألیف توسط اولیاءالله آملی بدان افزوده شده‌است. نسخهٔ کامل این کتاب به اهتمام عباس اقبال در سال ۱۳۲۰ در دو جلد منتشر شد.
اَستِریکس و اُبِلیکس: خدا حافظ خاک بریتانیا فیلمی محصول سال ۲۰۱۲ به کارگردانی لورانت تیرارد است. این فیلم براساس ماجراهای آستریکس می‌باشد در این فیلم ژرار دوپاردیو، ادوارد بائر، فابریس لوچینی، کاترین دنو، جرارد جاگنوت، ژان روشفور، والری لمرسیر، گیوم گالین و شارلوت ل بن، وینسنت لاکوست، دنی بون، بولی لنر بازی کردند.
ژولیوس سزار به بریتانیا و به جایی می‌رسد که ساکنان یک روستا شجاعانه در مقابل لژیون‌های او مقاومت می‌کنند. اما پس از مدتی شرایط بحرانی می‌شود به طوری که اهالی روستا امیدی به زنده ماندن ندارند. در همین زمان ژولیتوراکس یک فرد داوطلب را به سمت پسر عمویش آستریکس غول پیکر می‌فرستد تا یک بشکه از مادهٔ جادویی که آن‌ها را قهرمان کند بیاورند. و…
در این فیلم بیش از حد دربارهٔ «بریتانیا» اغراق شده‌است، سبک زندگی مردم بریتانیا شبیه سبک زندگی «قرن هجدهم» انگلیس تصویر سازی شده‌است
در حالی که داستان فیلم مثلاً در ۲۰۰۰ سال پیش (حکومت سزار) می‌گذرد که قطعاً مردم بریتانیا، در آن زمان مردمی وحشی و فاقد تمدن بوده‌اند.
کالین مک کالو نویسندهٰ زن استرالیایی در ۱ ژوئن ۱۹۳۷ در شهر ولینگتون در کشور استرالیا به دنیا آمد. پدرش اهل ایرلند بود و در سال ۱۹۲۰ به زلاند نو مهاجرت کرده بود و مادرش نیز اهل زلاند نو بود.
بخش‌هایی از داستان پرنده‌های خارزار (The Thorn Birds) که یکی از پرفروش‌ترین کتاب‌های اوست برگرفته از تاریخ خانوادگی خودش می‌باشد.
کتاب پرنده‌های خارزار یکی از پرفروش‌ترین و پر خواننده‌ترین کتاب‌های اوست به‌طوری که در ۴ سال اول ۹ میلیون نسخه از آن تنها در ایالات متحده فروخته شد.
همچنین یک مجموعه تلویزیونی برگرفته از این رمان در سال ۱۹۸۳ ساخته شد که باعث شد خوانندگان بیشتری جذب رمان او شوند. ریچارد چمبرلیان و راشل وارد ستارگان این مجموعه بودند.
شرکت مخابرات عربستان شرکت دولتی مخابرات عربستان سعودی است، که در سال ۱۹۹۷ تأسیس شد و کلیه سهام آن متعلق به دولت عربستان می‌باشد.
این شرکت ارائه‌کننده خدمات خطوط تلفن ثابت و شبکه تلفن همراه می‌باشد، همچنین به‌عنوان رساننده خدمات اینترنتی نیز فعالیت می‌کند.
تاریخ طبرستان و رویان و مازندران، کتابی تاریخی به زبان فارسی اثر ظهیرالدین مرعشی است که در حدود ۸۸۱ قمری تألیف شده‌است. این کتاب تلفیقی است از تاریخ طبرستان (کتاب جمال‌الدین رویانی) و تاریخ رویان اثر مولانا اولیاءالله آملی و نویسنده دو فصل بر این کتاب‌ها افزوده‌است. کسروی تاریخ رویان را رونویسی از تاریخ طبرستان (کتاب) ابن اسفندیار می‌داند اما مرعشی با آنکه به روشنی گفته‌است که جملات را از کتاب آملی بدون تغییر نقل کرده‌است، در کتابش نامی از ابن اسفندیار نبرده‌است و گمان بر این است که به کتاب اصلی یعنی تاریخ طبرستان دسترسی نداشته‌است. برای نخستین بار، برنهارد دورن این کتاب را با مقدمه‌ای مفصل به زبان آلمانی در سال ۱۸۵۰ میلادی (برابر ۱۲۶۶ ق.) در پترزبورگ منتشر کرد. این کتاب همراه با ترجمه مقدمهٔ دورن به کوشش عباس شایان در سال ۱۳۳۳ در تهران منتشر شد. این کتاب برنده جایزه سلطنتی کتاب سال ۱۳۳۶ شد.
آیرون فیست یا مشت آهنی با نام اصلی دنیل «دنی» توماس رند، یک شخصیت خیالی ابرقهرمان است که در کتب کامیک مارول کامیکس وجود دارد؛ و عضو گروه انتقام‌جویان جدید است؛ که توسط روی توماس و گیل کین خلق شده‌است و برای اولین بار، در شمارهٔ ۱۵ مجلهٔ "مارول پریمیر" در مه ۱۹۷۴ معرفی شد.
این کمیک استریپ دربارهٔ مرد جوانی به نام «دنی رند» است که مانند دیگر ابرقهرمان‌ها دارای هویتی دوگانه‌است و هنگام خطر، تبدیل به آدمی با قدرت‌های استثنایی می‌شود. این قصه از آن جا شروع می‌شود که او دست‌هایش را وارد قلب یک اژدها می‌کند و به این ترتیب، تبدیل به یک ابرقهرمان می‌شود.
در سال ۲۰۰۹، شرکت مارول کامیکس اعلام کرد که قصد دارد تا از روی شخصیت‌های کمتر شناخته شده‌اش فیلم بسازد. در اوت ۲۰۱۰ اعلام شد که از ریچ ویلکز دعوت شده تا فیلمنامه‌ای برای فیلم آیرون فیست بنویسد. در نهایت مجموعه تلویزیونی "مشت آهنین" با مشارکت نتفلیکس و تلویزیون مارول و نقش‌آفرینی فین جونز در سال ۲۰۱۷ ساخته شده‌است.
رابین (به انگلیسی: Robin) عنوان چندین شخصیت خیالی ابرقهرمان در کتاب‌های کامیک آمریکایی منتشر شده توسط دی‌سی کامیکس است. این شخصیت توسط باب کین، بیل فینگر و جری رابینسون به عنوان همکار تازه‌کار در خدمت شخصیت ابرقهرمان بتمن است. در واقع هر وقت کسی دستیار بتمن می‌شود، لباس رابین را برای مدتّی موقتی می‌پوشد و بعد با لباس و اسم جدیدی دوباره خود را به مردم نشان می‌دهد.
دیک اولین دستیار بتمن در کمیک‌های بتمن است. او در کودکی همراه با پدرش ریچارد و مادرش ماری در سیرک هالی کار می‌کرده‌است. دیک، والدینش و خانوادهٔ عموی او که به آن‌ها "flying graysons" می‌گفتند، در سیرک هالی آکروبات بازهای معروف بودند. در یکی از اجراها، دیک در هشت سالگی خود شاهد به قتل رسیدن والدینش بود؛ امّا خوش بختانه بروس وین (بتمن) که در بین تماشاچی‌ها بود، سر پرستی دیک را به عهده می‌گیرد. بروس که خود تجربهٔ از دست دادن پدر و مادرش را داشت، دیک را طوری بزرگ کرد که مثل خودش شخصیتی عصبی و تاریک نباشد.
تمرینات دیک از زمانی که بروس راز خود را به او گفت (۸ سالگی) تا سیزده سالگی او بود، از آن پس او در لباس رابین به بتمن کمک می‌کرد. امّا به دلیل بزرگ شدن و خسته شدن از رفتارهای بتمن (بروس وین) و اینکه می‌تواند به تنهایی و بدون کمک او با جرم و جنایت مبارزه کند از او جدا شد. از آن پس، دیک به بتمن (برای مدتّی نچندان زیاد) پیوست؛ او برای مدتّی با لباس رابین به بتمن کمک کرد، اما بعد لباس نایت وینگ را طرّاحی کردند. این اسم از روی یک شخص کریپتونی که سرگذشتی مثل دیک داشته و بعد به قهرمان تبدیل شد، الگو برداری شده.
از آن پس (در سن هجده سالگی)، کمیک‌ها سریال‌ها و کارتون‌های دیک، در لباس نایت وینگ و معمولاً به صورت تک نفره بودند. وقتی که کمر بتمن توسّط بین می‌شکند و نمی تواند به کار خود ادامه بدهد، در این مدت بروس فردی به نام «عزرائیل» را جانشین خود قرار می‌دهد امّا متوجه می‌شود که او یک دیوانه است، پس در این مدت دیک را جانشین خود (تا زمانی که خوب شود) قرار می‌دهد. او به بتمن بودن تا سال ۲۰۱۱ (یعنی زمان شروع new 52) ادامه می‌دهد(البته در مدتی هم دیک و بروس هر دو بتمن بودند). دیک در این سری کمیک‌ها مانند شخصیت جیمز باند است و یک کارآگاه محسوب می‌شود. (نام رمزی او مأمور ۳۷ است) داستان کمیک‌ های agent of spyral بدین صورت است که دیک برای مردی کار می‌کند که می‌تواند تغییر شکل دهد و این مرد دیک را نیز تغییر می‌دهد تا به یک کارآگاه (البته بدون شخصیت پنهان) تبدیل شود. این راز را تنها بروس وین می‌داند و افراد دیگر او را مرده می‌دانند. همکار او نیز در این سری کمیک‌ها helena bertinally (دختر گانگستری که پدر و مادر دیک را کشتند و می‌خواهد از افرادی مثل پدر و مادرش انتقام بگیرد) هست.
در تمام این مدت دیک با لباس‌های رابین و نایت وینگ، سرپرستی گروه تایتان‌های نوجوان و outsiders (در تمام سری‌ها) و همچنین سرپرستی گروه عدالت جویان جوان را بر عهده دارد. او مدت زیادی با یکی از هم تیمی‌هایش در گروه تایتان‌های نوجوان، به نام استارفایر، پرنسس زیبا روی فضایی رابطه داشت.
دومین رابین در سری کمیک‌های بتمن، جیسون تاد است. او در کودکی فقیر بوده‌است و در یک شب لاستیک‌های ماشین بروس را درمی‌آورده است که بروس او را می‌بیند و تصمیم میگیرد برای اینکه او به راه های خلاف و جنایت کشیده نشود، جیسون را به فرزندخواندگی قبول کند.
سرانجام در یکی از نبردهای رابین و بتمن با جوکر، جوکر رابین (جیسون) را در یک انبار زندانی می‌کند و پس از شکنجه دادن او، جوکر انبار را منفجر می‌کند و جیسون را می‌کشد. بعد از مدتی شخصیتی جدید به نام رد هود (با نام مستعار قدیمی جوکر) وارد گاتهام می‌شود و به کشتن تبهکاران و فروش مواد مخدر با نوچه‌های نقاب سیاه می‌پردازد. نقاب سرخ (red hood) همان جیسون است که پس از کشته شدن توسّط جوکر، رأس‌الغول یا همان کسی که جوکر را از تیمارستان درآورد (که بیش از شش قرن با حمام گرفتن در چشمهٔ آب جوان‌کننده، هنوز زنده است) به خاطر عذاب وجدانی که داشت جیسون را در چاه لازاروس پیت انداخت تا بر اساس افسانه‌ها که می‌گفتند این چشمه قابلیّت زنده کردن مرده‌ها را نیز دارد، او را زنده کند و به رنج بتمن پایان دهد؛ امّا اوضاع آن طور که می‌خواست پیش نرفت و جیسون با عقل و جسمی ناسالم به این دنیا بازگشت. پس از چند درگیری بین نقاب سرخ، نقاب سیاه و بتمن، بروس متوجه می‌شود رد هود همان جیسون است. نقشهٔ جیسون این بود که نقاب سیاه را آن قدر عصبانی کند که مجبور شود از جوکر کمک بگیرد.
بعد از اینکه بتمن نقاب سیاه و همراهانش را از آتش گرفتن توسّط جوکر نجات می‌دهد، جیسون را پیدا می‌کند که در ساختمانی متروکه در حال شکنجه دادن جوکر است. وقتی بتمن می‌رسد، رد هود به بتمن می‌گوید: "با اسلحه جوکر را بکش تا من به تو بپیوندم و اگر به من تیر بزنی، من هم جوکر را با گلوله می‌زنم و هردو می‌میریم"، اما بتمن بر خلاف عقیدهٔ رد هود تفنگ را می‌اندازد؛ رد هود به بتمن در حالی که داشت از ساختمان خارج می‌شد، تیری شلیک کرد؛ بتمن جا خالی داد و هنگام شلیک تیر بعدی سر تفنگ رد هود را بست؛ جیسون با دست خونی خود، بمب را فعال کرد، ساختمان را منفجر کرد و سپس برای همیشه گاتهام را ترک کرد.
جیسون به اندازه دیک مشهور نشد؛ بنابراین شرکت دی‌سی کامیکس یک نظر سنجی در مورد سرنوشت جیسون تاد گذاشت و بیشتر خوانندگان به مرگ او رأی دادند. البته بعد از آن افراد زیادی که در این نظرسنجی شرکت نکرده بودند به این مرگ اعتراض کردند؛ سپس دی‌سی کامیکس جیسون تاد را با نقش رد هود مجدداً وارد داستان کرد که بعضی وقت‌ها به بتمن کمک می‌کند و گاهی هم تنها کار می‌کند و تبهکاران را می‌کشد، کاری که هیچ وقت بتمن نمی‌کند.
انیمیشن تعاملی بتمن مرگ در خانواده که برای تعیین سرنوشت جیسون در سال ۲۰۲۰ منتشر شد به طرفداران این فرصت را داد تا خودشان سرنوشت او را انتخاب کنند مانند:آشنایی او با تیم دریک(رابین سوم که اینجا با نام بت کید شناخته میشود)،کشتن جوکر،قبول کردن مسئولیت دیمین وین(پسر خونی بتمن)و... که همه و همه حاصل از انتخاب مرگ بتمن است البته فیلم با حرف سوپرمن درباره ی پیدا کردن او به دلیل خواسته ی بتمن به خاطر احساس پدرانه اش پایان میابد و باید منتظر قسمت بعدی انیمیشن های دی سی درباره ی او باشیم
تیموتی دریک اسم کامل سومین دستیار بتمن است. او جانشین دیک گریسون در سیرک هالی بود و در آنجا کار می‌کرد، تا زمانی که تیم پی می‌برد بتمن حالا دستیار، با لباس رابین ندارد؛ بنابراین تیم که کارآگاه بسیار خوبی بود، پی می‌برد دیک گریسون که رابین بوده و الآن نایت وینگ است، بتمن را با لباس رابین ترک کرده و فقط گاهی اوقات با لباس نایت وینگ به او کمک می‌کند. پس تیم از دیک خواهش می‌کند که دوباره از لباس رابین استفاده کند و وقتی دیک اصرار تیم را می‌بیند، او را به بتمن معرفی می‌کند تا تبدیل به رابین جدید شود.
بروس در ابتدا با این تصمیم کاملاً ناموافق بود؛ زیرا نمی‌خواست که دیگر یک دستیار جوان داشته باشد که شاید در یک جنگ او را در حال مرگ ببیند، امّا با اصرار دیک و تیم و دیدن استعدادهای تیم، بروس متقاعد می‌شود که تیم به عنوان دستیار جدید بتمن تعلیم ببیند.
تیم به سری کارتون‌های عدالت جویان جوان (پس از اینکه دیک لباس نایت‌وینگ را پوشید) پیوست، البته او با لباس رد رابین (red robin) کار خود را شروع کرد و ادامه داد. تیم از اخلاق و رفتار خوبی برخوردار است، امّا با اینکه زمان تعلیم او با بروس از بقیهٔ رابین‌ها بیشتر بود، قدرت کمتری، نسبت به رابین‌های دیگر دارد.
استفانی چهارمین دستیار بروس بود. بعد از این که تیم دست از کار با بروس کشید، استفانی که از دوست‌های تیم بود، رابین شد. استفانی اخلاق و رفتاری شبیه به باربارا گوردون (بت‌گرل) دارد و گاهی هم با لباس بت‌گرل ظاهر می‌شود. اما استفانی در طی یکی از جنگ‌ها با جوکر، کشته می‌شود.
دیمین وین پسر بروس وین و تالیا الغول، پنجمین رابین در مجموعه کمیک‌های بتمن می‌شود و هنوز هم در سری کمیک‌های بتمن حضور دارد و به او کمک می‌کند. او در اوایل با خود بروس کار می‌کرد امّا بعد مدتی با دیک که در لباس بتمن بود کار کرد و بعد دوباره پیش بتمن واقعی برگشت. دیمین یک پسر فضول و خیلی عصبانی است و بیشتر اهل این است که با تبهکاران بدون هیچ رحمی بجنگد و آن‌ها را بکشد. دیمن از طرف لیگ قاتلین و بتمن تعلیم دیده است و در کار با شمشیر نیز بسیار وارد است. دیمین در فیلم پویانمایی " لیگ عدالت در برابر تیتان‌ها "، تایتان های نوجوان:قرار داد یهودا و بتمن:دشمنی هم حضور داشت.
دو انیمیشن پسر بتمن و بتمن علیه رابین با محوریت او ساخته شده است
لیوونی (استونیایی:Liivimaa؛ فنلاندی:Liivinmaa؛ ژرمنی شمالی:Livland؛ لیتونیایی و لیتوانیایی:Livonija؛ لهستانی:Inflanty؛ روسی:Лифляндия ) منطقه‌ای تاریخی و کهن در طول سواحل شرقی دریای بالتیک است. در دوره باستان ، فنلاندی‌ها به پایتختی تورایدا در این سرزمین زندگی می کردند. قدرتمندترین شاه لیوونی باستان، کائوپو نام داشت.