moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
پایگاه آن‌ها در این زمان زیر آتش توپخانه ارتش سرخ بود. در همین حال یک یگان زرهی آمریکایی از شمال غربی به پایگاه نزدیک می‌شد. به دستور گراف تمامی ۲۵ هواگردها و مهمات و سوخت باقی مانده تحت نظارت هارتمان منهدم و حاضران در پایگاه به همراه خانواده‌هایشان به سمت نیروهای آمریکایی که تصور می‌شد با آن‌ها خوش‌رفتاری خواهند کرد، رهسپار گشتند. در نهایت هارتمان و یگانش میانه روز ۸ مه در پیسک تسلیم نیروهای لشکر نودم پیاده‌نظام ایالات متحده شدند.
ورماخت:
بوندس‌ور:
اریش هارتمان در طول ۳۰ ماه خدمت رزمی خود بیش از ۱۴۰۰ مأموریت جنگی انجام داد و ۳۵۲ هواگرد دشمن را ساقط کرد تا به موفق‌ترین خلبان تک‌خال در تاریخ رزم هوایی بدل گردد. از این مقدار ۲۶۲ فروند هواگرد تک‌موتوره و ۹۰ فروند هواگرد دوموتوره بودند. هواگرد خود او نیز ۱۶ مرتبه سرنگون شد اما جراحت جدی به او وارد نماید. دست کم هشت بار از این موارد در اثر برخورد هواگرد هارتمان با تکه‌های هواگردهایی که او از فاصله بسیار نزدیک منهدم کرده بود، اتفاق افتاد.
در جریان تمامی این ماموریت‌ها تنها یک هم‌بال خود را از دست داد. در این مورد سرگرد گونتر کاپیتو که به تازگی از قوای بمب‌افکن خلبان جنگنده شده بود و با تحرک‌پذیری این هواگردها آشنایی زیادی نداشت، توسط جنگنده‌های ایرکبرای شوروی سرنگون شد. با این حال هارتمان که بدترین گناه یک خلبان رزمی را کسب پیروزی هوایی و از دست دادن هم‌بال می‌دانست، جنگنده متخاصم را ساقط کرد و با خودرو به دنبال هم‌بالش رفت و بدون آسیب او را نجات داد. در یگان‌های تحت رهبری هارتمان هر کسی که هم‌بال خود را از دست می‌داد دیگر اجازه نداشت گروه جفت جنگنده را رهبری کند.
جناح ۵۲ شکاری که هارتمان تقریباً تمامی دوران خدمتش در جنگ را در آن گذراند، مجموعاً بهترین جناح شکاری "لوفت‌وافه" به حساب می‌آمد و در چهار سال پایانی جنگ توانست بیش از ۱۰ هزار پیروزی هوایی رقم بزند. این مسئله باعث پدیداری جو رقابتی مؤثری بین خلبانان جناح و برخاستن خلبانان تک‌خال متعددی از بین آن‌ها از جمله سه خلبان برتر جنگده "لوفت‌وافه"، می‌شد. در این در شرایط گونه‌ای از رقابت دوستانه بین هارتمان و گرت بارکهورن ایجاد شده بود. تا اواخر ماه اوت سال ۱۹۴۴ تعداد پیروزی‌های هوایی این بسیار مشابه یکدیگر بود. جایگاه بهترین تک‌خال چندین بار بین آن‌ها دست به دست شد. بارکهورن در حال کسب برتری بود که به شدت زخمی و برای چندین هفته در بیمارستان بستری گشت. بارکهورن پس از بهبودی به آلمان فرستاده شد تا در دفاع از رایش مشارکت کند. در این موقعیت نرخ کسب پیروزی‌های هوایی او آهسته‌تر از هارتمان بود. هارتمان با کسب دویست و نودمین پیروزی هوایی در روز ۲۳ اوت برای آخرین بار از بارکهورن جلو زد.
هارتمان در طول جنگ سه بار شخصاً با هیتلر دیدار کرد و ضمائم نشان صلیب شوالیه را دریافت نمود. نخستین دیدار در خانه هیتلر در زالتسبورگ و دو دیدار بعدی در قرارگاه پیشوا در پروس شرقی صورت گرفت. به نقل از خاطرات او، در مورد سوم هنگامی که قصد داشت وارد قسمت داخلی قرارگاه شود، به رسم معمول تمهیدات امنیتی تقویت‌شده پس از کودتای ۲۰ ژوئیه می‌بایست بازرسی بدنی دقیقی می‌شد. در این موقعیت، با صراحت کلام همیشگی خود، به افسر نگهبان گفت که به هیتلر بگوید اگر او به افسران خط مقدم خود اعتماد ندارد، او الماس‌ها را نمی‌خواهد. با رسانده شدن این پیام به او، سرهنگ نیکولاوس فون بلو، آجودان نیروی هوایی هیتلر به هارتمان گفت که می‌تواند بدون بازرسی وارد شود و حتی تپانچه خود را نیز همراه ببرد. به هر صورت او خود تپانچه را خارج از اتاق محل دیدار قرار داد.
هارتمان به جهت چهره کودکانه، در نزد هم‌رزمانش به «بوبی» به معنای «پسر» شهرت داشت. گفته می‌شود گریسلاوسکی، یکی از هم‌بال‌های او برای نخستین بار او را چنین خواند و موجب فراگیر شدن آن گشت. هارتمان در نزد خلبانان شوروی که در واقع از هویت واقعی او مطلع نبودند، از روی طرح گل لایه سیاه رنگی که بر دماغه هواگرد ب‌اف ۱۰۹ او نقش بسته بود، به «شیطان سیاه جنوب» شهرت یافته بود. با وجود مقرر گشتن جایزه ۱۰ هزار روبلی برای سر هارتمان، این خلبانان با مشاهده این طرح سیاه رنگ از درگیر شدن با این هواگرد خودداری می‌کردند. این مسئله رفته‌رفته به وضوح باعث کاهش برخورد هارتمان با هواگردهای دشمن شد تا تصمیم بگیرد شبیه کردن هواگرد خود با دیگر هواگردهای یگان به شکل کاملاً ناشناس در نبردگاه حاضر گردد. این راه حل بسیار مؤثر واقع افتاد.
با توجه به این که نیروهای آمریکایی فراتر از حد توافق‌شده با شوروی پیشروی کرده بودند، مقرر شد تمامی اسرای آلمانی شرق پیلزن را تحویل ارتش سرخ دهند. بدین جهت هارتمان به همراه تمامی افراد یگانش و خانواده‌هایشان روز ۱۶ مه سوار بر کامیون به شوروی تحویل داده شد. این افراد در ابتدا برای سه هفته به نویبیستریتس منتقل گشتند. به آن‌ها گفته شد با قطار به وین یا بوداپست می‌روند و در آن‌جا آزاد خواهند شد. با این وجود، قطار حامل هارتمان و سایر اسرا راهی روسیه گردید و با گذر از کی‌یف، مسکو و کیروف، پس از هفته‌ها به ناحیه دور افتاده‌ای در شرق رسید. پس از چند هفته مشقت‌بار، هارتمان و دیگر افسران ارشد آلمانی به اردوگاه مخصوصی در گریازووتس تحت اداره ان‌کاوه‌ده برده شدند.
هارتمان ده سال و نیم، حتی بدون ابتدایی‌ترین حقوق، در اسارت ماند. بارها دست به اعتصاب غذا زد اما به زور به او غذا خورانده شد تا نمیرد. به منظور وادار کردنش به همکاری، مدت‌های زیادی را در زندان انفرادی تاریک و نمور با ابعاد ۱٫۲ متر در ۲٫۷ متر و ارتفاع ۱٫۸ متر به سر برد. در این مدت غذای او تنها آب و نان بود و مجبور می‌شد روی زمین سرد بخوابد. او حتی به ربایش و قتل زن و بچه‌اش تهدید گردید. به هر صورت، طبق معمول ان‌کاوه‌ده در مورد اسرا، از ضرب و شتم جسمانی او خودداری می‌گشت. به صورت موردی نامه‌ها و کارت‌پستال‌هایی از آلمان به دست او می‌رسید. این نامه‌ها گاهی برای شکستن مقاومتش به او داده می‌شد. به هارتمان پیشنهاد گردید برای نیروی هوایی آلمان شرقی کار کند اما او از آن‌ها خواست ابتدا او را آزاد کنند تا اگر خود مایل بود چنین کند. با شکست در جلب همکاری او، بدون این که خود هیچگاه آن را بپذیرد، هارتمان در یک دادگاه به جنایت جنگی، از جمله حمله به یک کارخانه تولید نان در ماه مه سال ۱۹۴۳ و کشتار ۷۸۰ غیرنظامی، متهم و به ۲۵ سال کار اجباری محکوم گشت. چند هفته بعد ۱۴۰۰ تن اسرای اردوگاه، بدون این که هارتمان جزو آن‌ها باشد، آزاد شدند. هارتمان و سایر محکومین به کار اجباری به اردوگاهی در شاختی جهت کار معادن زغال سنگ منتقل گشتند. با سر باز زدن از کار به عنوان «برده»، پنج روز را در زندان انفرادی گذراند. این مسئله موجب به پا شدن یک شورش میان زندانیان آلمانی گردید. آن‌ها هارتمان را آزاد و محافظان را در بند کردند. با این حال هارتمان از آن‌ها خواست به کسی آسیب نزنند و از اردوگاه نگریزند تا بهانه‌ای برای کشتن آن‌ها به دست شوروی نیفتد که مورد قبول همگی قرار گرفت. با وجود بازگشت آرامش او و سایر «رهبران شورش» به اردوگاه دیگری در نووچرکاسک منتقل شدند. هارتمان آن‌جا پنج ماه را در زندان انفرادی بود. دادگاه دیگری برای او برگزار و حکم پیشین مجدداً تأیید گردید. او را این بار به اردوگاه اسرای دیگری در دیاترکا بردند. در این مکان هارتمان پذیرفت در مقابل کار کشیده نشدن از او به عنوان یک افسر عالی‌رتبه، دیگران را به شورش تحریک نکند. در انتها، پس از دیدار کنراد آدناوئر، صدراعظم آلمان غربی از مسکو، طی توافقی جهت آزادسازی ۱۶ هزار اسیر جنگی آلمانی، هارتمان در نهایت سال ۱۹۵۵ از اسارت آزاد گردید. بر خلاف اندام وزرشکاری پیشین، او هنگام بازگشت وضعیت جسمانی وخیمی داشت و وزنش به تنها ۴۵ کیلوگرم کاهش یافته بود. به هر صورت، هارتمان هیچ‌گاه از روس‌ها به جهت این اتفاقات نفرتی ابراز نکرد.
در ابتدا روی آوردن به طبابت همانند پدر، را از نظر گذراند اما سن زیاد دیگر این اجازه را به او نمی‌داد. به توصیه و تقاضای دوستان و همکارانش، سال ۱۹۵۶ با درجه سرگردی به نیروی هوایی آلمان غربی پیوست و یک دوره آموزشی پیشرفته هواگرد جت جنگنده را در پایگاه نیروی هوایی لوک در آریزونا در ایالات متحده گذراند. فرماندهی جناح ۷۱ شکاری "رویشتوفن"، نخستین جناح شکاری بازسازی شده پس از جنگ مجهز به جنگنده‌های اف-۸۶ سابر، در اولدنبورگ به هارتمان سپرده شد. با وجود روحیه غیرسیاسی هارتمان سرسختی او در برخی موضوعات سبب بروز درگیری با عوامل سیاسی نیروی هوایی می‌گشت. یکی از مهم‌ترین این موضوعات مسئله خرید جنگنده‌های اف-۱۰۴ "استارفایتر" بود که هارتمان به جهت کاستی‌های این نوع هواگرد، با آن مخالفت می‌کرد. به هر صورت بر مبنای تصمیمات سیاسی نیروی هوایی آلمان غربی به عنوان بخشی از ناتو، صدها فروند از این هواگرد را خریداری نمود. در این هارتمان فراموش کرد که گواهینامه پرواز خود را تمدید کند. با اطلاع یکی رقیبان سیاسی از آن، این مسئله به محکمه کشیده شد. قاضی نظامی او را تبرئه نمود اما به هر صورت هارتمان از فرماندهی جناح خلع گردید. سپس به عنوان کارشناس ارزیابی تاکتیکی به پورتس-وان در کلن منتقل گشت. هارتمان مابقی دوران خدمت خود را در گمنامی نسبی گذراند. سال ۱۹۶۸ به توصیه هم‌رزم قدیمی خود، گونتر رال، به درجه سرهنگی ترفیع یافت. هارتمان سال ۱۹۷۰ از خدمت فعال در نیروی هوایی آلمان غربی بازنشسته شد.
سرهنگ اریش هارتمان در نهایت روز ۲۰ سپتامبر سال ۱۹۹۳ در سن ۷۱ سالگی در وایل ایم شونبوخ درگذشت.
شیوه رزم هارتمان با برخی دیگر از خلبانان تک‌خال از جمله هانس-یواخیم مارسی که داگ‌فایت را ترجیح می‌دادند، متفاوت بود. او معمولاً از تیراندازی از فاصله زیاد اجتناب و سعی می‌کرد پیش از گشودن آتش، بدون واهمه از تصادم با آن، خود را با سرعت زیاد به نزدیک‌ترین فاصله ممکن از هواگرد دشمن برساند. هارتمان تیراندازی را زمانی آغاز می‌نمود که هواگرد مورد نظر تمامی شیشه جلوی او را پوشانده باشد تا احتمالاً اصابت گلوله‌ها و نفوذپذیری آن‌ها افزایش یابد. بدین شکل تمامی ظرفیت تسلیحات خود را بر دشمن اعمال و مهمات خود را حفظ می‌کرد. این روش در چهار مرحله مشاهده، تصمیم‌گیری، حمله و ترک محل انجام می‌گرفت. بدین معنی که ابتدا هواگرد دشمن شناسایی و در این رابطه که آیا امکان یک حمله غافلگیر کننده وجود دارد تصمیم‌گیری می‌شد. سپس حمله صورت می‌پذیرفت و بلافاصله محل ترک می‌گشت. هارتمان از درگیر شدن در داگ‌فایت با هواگردی که از حضور او مطلع است، خودداری می‌کرد. او این روش را با تجربیات و آموزه‌هایی که از روسمان، گریسلاوسکی و کروپینسکی، هم‌بال‌های خود، دریافت کرده بود، برای خود برگزید.
هارتمان فردی صریح، صادق، شکیبا و مؤدب توصیف شده‌است. هارتمان سال ۱۹۳۷ در سن پانزده سالگی با ارزولا پِچ دختر مدرسه‌ای ۱۳ ساله در کُرنتال-اشتوتگارت آشنا شد و برای سال‌ها با او در رابطه بود. در حالی که قرار آن برای پس از جنگ گذاشته شده بود، در دوران مرخصی پس از دریافت الماس‌ها، این دو روز ۱۰ سپتامبر سال ۱۹۴۴ با یکدیگر ازدواج کردند. هارتمان همسر خود را «اوش» خطاب می‌کرد. سال ۱۹۴۸ درحالیکه هارتمان در شوروی در اسارت به سر می‌برد، پتر اریش، پسر سه ساله‌اش در آلمان از دنیا رفت. او تا سال ۱۹۵۰ از این مسئله مطلع نشد. وقتی از اسارت بازگشت پدرش را نیز از دست داده بود. به هر صورت به سرعت سلامتی خود را بازیافت و زندگی با همسر و خانواده را ادامه داد. سال ۱۹۵۸ صاحب دختری شد که همانند مادر، ارزولا نام گرفت.
هارتمان، جز زبان مادری، قادر به سخن گفتن به سه زبان خارجی انگلیسی، روسی و فرانسوی بود.
برادرش آلفرد نیز به "لوفت‌وافه" پیوست و به عنوان تیربارچی دم هواگرد یو-۸۷ در کارزار شمال آفریقا خدمت کرد تا این که به اسارت بریتانیایی‌ها درآمد و سال‌های پایانی جنگ را در اردوگاه جنگی گذراند.
تروور کونستابل و ریموند تالیور، مؤلفان آمریکایی کتابی در رابطه با زندگانی هارتمان نگارش کرده‌اند که "شوالیه بلوند آلمان" (The Blond Knight of Germany) نام دارد. این کتاب با عنوان "هارتمان را از آسمان به زیر افکن!" (Holt Hartmann vom Himmel!) یه آلمانی ترجمه شده‌است.
عبدی بهروانفر آهنگساز، نوازنده، خواننده و ترانه‌سرای ایرانی است.
در ۱۲ سالگی با شنیدن آهنگ Roll On از گروه کانتری آلاباما عاشق گیتار زدن شد. سال ۱۳۷۳، دانشجوی رشته صنایع و در تهران ساکن بود که با خرید یک گیتار آکوستیک شکسته فراگیری گیتار را نزد فلمینگ خوشقدمی در سبک کانتری و بلوز شروع کرد. اصول نوازندگی هارمونیکا را نیز پس از گیتار از وی آموخت. بعد از آن، دوره کوتاهی نزد کامران یغمایی به فراگیری تکنیک‌های گیتار الکتریک بالاخص در سبک بلوز و راک پرداخت. در سال ۱۳۸۵به قصد آموختن گیتار جز به ارمنستان رفت و نزد اساتیدی چون جورج مانگاساریان و یرزنگیان و اساتید دیگر به تحصیل پرداخت. پس از برگشت به ایران به یادگیری دوتار نزد علی غلامرضایی آلماجوقی مشغول شد و یادگیری دو تار با آشنایی با اوسنه‌ها و حکایت‌های کهن ایران همراه بود و موجب نزدیکی بیشتر او به موسیقی محلی و مقامی شد. سپس به آموختن قشمه نزد علی‌اکبر بهاری پرداخت. یادگیری این سازها برای او دروازه‌ای شد برای ورود به موسیقی محلی و مقامی و آشنایی عینی با بخشی‌ها و عاشیق‌ها.
در دی ۱۳۷۹ گروه ماد تأسیس شد. فکر شکل‌گیری یک گروه راک از سال ۱۳۷۷ در ذهن عبدی بهروانفر بود که پس از برگشت به مشهد و اجرای یک کنسرت با همکاری سعید معقول درامز و سعید بیاتی باریتون در همان سال و بعد از آشنایی و تمرین با نوازندگان مختلفی در مشهد، سال ۱۳۷۸ تحقق یافت.
به ترتیب علی باغفر: درامز، نوید اربابیان: گیتار باس، سامان رجبی: کیبورد و گیتار، محسن نامجو: سه تار و آواز به عبدی بهروانفر: گیتار، هارمونیکا و آواز پیوستند و گروه در سال ۱۳۷۹ با نام ماد (به معنای لجن) و با این اعضا شکل گرفت.
پس از ۲ سال تمرین و شکل‌گیری چند قطعه، گروه ماد در سال ۱۳۸۱ اولین اجرای خود را در سالن گلستانه به سرپرستی عبدی بهروانفر برگزار کرد. در شب سوم گلستانه آهنگ رفتم سر کوچه به عنوان یک آهنگ خارج از برنامه اجرا شد.
تا این تاریخ اعضای گروه سعی در رسیدن به شکلی از تلفیق راک و موسیقی سنتی ایران داشتند که بدین منظور از تجربه‌های مختلفی همچون کاور کردن قطعات کلاسیک راک، بلوز، کانتری و تلفیق آن با موسیقی آوایی و ردیف‌ها و دستگاه‌های ایرانی و موسیقی محلی ایران استفاده می‌شد.
پس از کنسرت اول تمرین‌ها و به تبع آن نوع آهنگسازی با عدم حضور محسن نامجو و برگشت او به تهران ادامه داشت و به سمت خالص تری از موسیقی راک و ریشه‌های آن در بلوز و جز نزدیک می‌شد. در این زمان بود که عبدی بهروانفر با مصطفی یاوری آشنا شد. وی به عنوان شاعر و ترانه‌سرا به گروه پیوست. آموخته‌های مصطفی یاوری و نزدیکی سنی او به عبدی بهروانفر و به تبع آن نوع تجربه‌های شخصی او تأثیر زیادی در نوع ترانه‌های گروه ماد گذاشت. خیلی از ترانه‌ها در ضمن تمرین و به صورتی کاملاً بداهه اجرا می‌شد که بعداً به یکی از مشخصه‌های اصلی گروه حتی در نوازندگی نیز تبدیل شد. در این مدت سروش مقدم هم به عنوان نوازنده فلوت به گروه پیوست.
با گرفتن مجوز اجرای کنسرت راک در تاریخ شهریور سال ۱۳۸۲در سالن هلال احمر، گروه برای دومین بار به روی سن رفت. دو روز قبل از برگزاری اجرا محسن نامجو به گروه پیوست. در شب اول، گروه علی‌رغم اینکه نیروهای انصار حزب‌الله به قصد تعطیلی کنسرت به داخل سالن هجوم آورده بودند اجرای خود را به پایان رساند. اما شب دوم و سوم اجرا با حکم قاضی و به دلایل نامعلوم برگزار نشد. آهنگ واق واق سگ در پایان برنامه اجرا شد. این آهنگ در سومین جشنواره تهران اونیو به مقام نهم دست یافت.
حاشیه‌هایی که بعد از این اجرا گروه را فرا گرفت باعث شد اعضا مدتی از هم فاصله داشته باشند. اما عبدی مدتی بعد به همراهی نوید اربابیان و مهدی عزیزی: درامز در اجرایی که در سالن ابن سینا مشهد و به درخواست انجمن اسلامی دانشکده پزشکی برگزار شد شرکت کردند. اجرای گروه شکلی شفاف‌تر از راک، از گروه ماد بود که با وجود توجه و در عین حال عجیب بودن نوع اجرا برای مردم اعضای گروه پس از چهارمین آهنگ و به درخواست رئیس سالن به پایین هدایت شدند. این آخرین اجرای گروه در مشهد بود و پس ازآن عبدی بهروانفر به تهران رفت.
در مدت دو سال اقامت عبدی بهروانفر در تهران و به پیشنهاد محسن نامجو، گروه ماد او را برای ضبط آلبومش ترنج همراهی کرد که اولین تجربه گروه جهت ضبط یک آلبوم بود که دو سال بعد از ضبط آن در استودیو رهگذر، مجوز پخش گرفت.
اجرای تابستان ۱۳۸۶ نیز که با نوازندگی عبدی بهروانفر، محسن نامجو و احسان زارع قشلاقی: تمبک در ارمنستان انجام شد شکل تازه‌ای از اجرا را برای گروه ماد به ارمغان آورد.
عبدی بهروانفر به عنوان بازیگر در فیلم کوتاه «خرس‌های پاندا» - کاری از انجمن سینمای جوان مشهد ایفای نقش کرده‌است.
وی در سال ۱۳۸۷ در فیلم کوتاه «کافه قبر» به نویسندگی و کارگردانی شهیار کبیری بازی کرده و ترانهٔ «آقا غضنفر» را نیز در این فیلم اجرا کرده‌است. او در سال ۱۳۸۸ در فیلم مستند «آسمان بدون گذرنامه» ساخته ناصر ضمیری ایفای نقش کرده‌است.
همچنین عبدی بهروانفر، به علت محدودیت‌های شدید برای موزیسین‌ها و بالاخص موزیسین‌های راک، کنسرت‌هایی (یا به بیان بهتر «اجراهایی») را به صورت پراکنده و زیرزمینی، اغلب در کافه‌های تهران اجرا می‌کند که علیٰ‌رغم کمبودهای ذاتی اجراهای این چنینی (مانند کوچک بودن ارکستر، صدابرداری غیرحرفه‌ای و کمبود فضا)، مورد استقبال مخاطبان و هواداران موسیقی او قرار گرفته‌است.
داستان بی‌پایان رمان خیال‌پردازی آلمانی است که توسط میشائل انده نگاشته شده و در سال ۱۹۷۹ در آلمان انتشار یافته‌است. تا کنون چندین فیلم از این داستان اقتباس شده‌است.
داستان کتاب در "دنیای رؤیاها" به وقوع می‌پیوندد. دنیای رؤیاها که به موازات دنیای حقیقی وجود دارد، در حال نابودی توسط "هیچ" است. اولین قهرمان داستان پسری است که توسط ملکه مأموریت یافته‌است که دنیای رؤیاها را نجات دهد. دومین قهرمان پسری از دنیای حقیقی است که کتابی را با همین نام در دست دارد و داستان به تدریج برایش شکلی حقیقی به خود می‌گیرد.
این کتاب توسط شیرین بنی احمدی ترجمه، به سال ۱۳۶۸ توسط نشر روز، و پس از آن در سال ۱۳۷۹ توسط نشر چشمه، کتاب ونوشه در ایران انتشار یافته‌است.
"باستیان بالتازار بوکس" با مردی ملاقات می‌کند که صاحب یک کتاب فروشی قدیمی است. او کتابی را از این کتاب فروشی می‌دزدد، شروع به مطالعه‌اش کرده و به آرامی به بخشی از آن تبدیل می‌شود.
داستان کتاب از آنجایی آغاز می‌شود که دنیای رؤیاها با خطری جدی مواجه شده‌است. "هیچ" (ویا "پوچی") به آرامی همه جا را فرا می‌گیرد. "ملکهٔ بی‌آلایش" که خود نیز به سختی بیمار است، جنگجویی به نام "آتریو" از نژاد سبز پوستان را برای پیدا کردن راه علاجی به دنبال "جستجوی بزرگ" می‌فرستد. "آتریو" بسیار شجاع است و با وجود اینکه هم سن و سال باستیان است، همانند مردان تفکر می‌کند.
"آتریو" در جستجوی خود با شخصیت‌های گوناگونی همانند "مورلای کهنسال"، دو کوتوله به نام‌های "اورگل" و "انگیووک"، "اویولالا" و همچنین یک اژدهای بخت به نام "فوخور" مواجه می‌شود. "فوخور" که "آتریو" او را از دام "ایگرامولِ بی‌شمار" نجات داده‌است، تا پایان سفر به همراه "آتریو" مانده و کمکش می‌کند. در طول سفر "آتریو" متوجه می‌شود که برای نجات دنیای رؤیاها باید نام جدیدی به "ملکهٔ بی‌آلایش" داده شود، و این کار تنها از عهدهٔ فرزند انسان بر می‌آید.
"باستیان" با دادن نام "فرزند آفتاب" به دنیای رؤیاها که تقریباً نابود شده‌است وارد شده و "ملکهٔ بی‌آلایش" از او می‌خواهد تا دنیای رؤیاها را دوباره و با کمک تصور خویش بسازد. "باستیان" با کمک گردنبند "آرین" که به او قدرتی اعطا می‌کند تا به وسیلهٔ آرزوهای خود هر آنچه را اراده می‌کند در سرزمین رؤیاها به انجام رساند، سرزمین رؤیاها را کاوش کرده، از میان "گوپ، خلنگزار رنگ‌ها" می‌گذرد، با "گزائید" جادوگر مبارزه می‌کند و در طول این ماجراها با "آتریو" دوست می‌شود. اما به مرور زمان "گزائید" "باستیان" را خام کرده و "باستیان" که اکنون رؤیای پادشاهی دنیای رؤیاها را در سر می‌پروراند، تا آنجا پیش می‌رود که در جنگی نابرابر به روی "آتریو" شمشیر کشیده و او را زخمی می‌کند.
هر بار که یکی از آرزوهای "باستیان" به حقیقت می‌پیونند، او یکی از خاطراتش را در دنیای حقیقی از یاد می‌برد. هنگامی که تقریباً خاطره‌ای برایش باقی نمانده، به معنای راستین مأموریتی که باید توسط "آرین" به انجام رساند پی می‌برد. "آتریو" و "فوخور" به کمک "باستیان" آمده و سرانجام او موفق می‌شود که به دنیای حقیقی بازگردد.
هنگامی که "باستیان" به دنیای حقیقی بازمی‌گردد، کتاب ناپدید شده‌است. "باستیان" سعی می‌کند که با صاحب کتاب فروشی، آقای "کورِآندر" صحبت کرده و توضیح دهد که کتاب چگونه ناپدید شده‌است، و با تعجب در می‌یابد که صاحب کتاب فروشی به داستان او علاقه‌مند است. کتاب با این جملات پایان می‌یابد:
«باستیان بالتازار بوکس، اگر اشتباه نکنم تو به بعضی‌ها راه ورود به سرزمین رؤیاها را نشان خواهی داد تا از آب چشمهٔ زندگانی برای ما ارمغان بیاورند.» آقای کورآندر اشتباه نمی‌کرد؛ ولی این داستان دیگری است که بعدها بازگو خواهیم کرد.
آلوارو آربه‌لوآ کوکا (؛ زادهٔ ) بازیکن فوتبال پیشین اهل اسپانیا است. پست اصلی وی دفاع راست بود اما بعضاً به عنوان دفاع چپ نیز بازی می‌کرد.
بعد از امضای قرارداد به عنوان یک نوجوان با رئال مادرید، آربه‌لوآ برای تیم جوانان باشگاه بازی کرد. او وقتی از این رده سنی خارج شد توانست برای تیم رزرو باشگاه بازی کند و دو بار برای تیم اصلی بازی کرد.
دهه ۱۳۲۰ صدو سی و دومین دهه تقویم هجری خورشیدی است.
دهه ۱۳۳۰ صدو سی و سومین دهه تقویم هجری خورشیدی است.
دهه ۱۳۴۰ صدو سی و چهارمین دهه تقویم هجری خورشیدی است.
دهه ۱۳۵۰ صد و سی و پنجمین دهه تقویم هجری خورشیدی است.
دهه ۱۳۶۰ صد و سی و ششمین دهه تقویم هجری خورشیدی است . این دهه از روز ۱ فروردین ۱۳۶۰ آغاز شد و در تاریخ ۲۹ اسفند ۱۳۶۹ به پایان رسید این دهه در تقویم گاهشماری میلادی معادل ۲۰ مارس ۱۹۸۱ تا ۲۰ مارس ۱۹۹۱ میلادی می‌باشد. از رویدادهای مهم و تاریخی این دهه میتوان به جنگ ایران و عراق و رشد بی سابقه جمعیت در ایران اشاره نمود.
(۱۳۶۰)
دهه ۱۳۸۰ از ۱ فروردین ۱۳۸۰ آغاز شد تا و در ۲۹ اسفند سال ۱۳۸۹ پایان یافت. این دهه در تقویم میلادی معادل ۲۱ مارس ۲۰۰۱ تا ۲۰ مارس ۲۰۱۱ است.دهه ۱۳۸۰ صد و سی و هشتمین دهه تقویم هجری خورشیدی است. این دهه در زمان ریاست جمهوری سید محمد خاتمی آغاز و در زمان ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد پایان یافت.
دهه ۱۳۹۰ صدو سی و نهمین دهه تقویم هجری خورشیدی است.این دهه از روز ۱ فروردین ۱۳۹۰ آغاز شد و در تاریخ ۳۰ اسفند ۱۳۹۹ به پایان رسید در تقویم گاهشماری میلادی آغاز این دوره معادل است با ۲۱ مارس ۲۰۱۱ تا ۲۰ مارس ۲۰۲۱. از رویدادهای مهم و تاریخی این دهه میتوان به پیروزی انتخابات حسن روحانی .تفاهم نامه برجام.تشدید مشکلات اقتصادی در ایران.تحریم های اقتصادی.کشف و همه گیری ویروس کرونا اشاره کرد.
شارل پیر آنری ریو (زادهٔ ۸ ژوئن ۱۸۲۰ - مرگ ۱۹ مارس ۱۹۰۲) خاورشناس سوئیسی بود.
وی زادهٔ ژنو بود. در دانشگاه بن دانش اندوخت و در ۱۸۴۳ دکترایش را گرفت. در ۱۸۴۷ به استخدام موزه بریتانیا درآمد و پس از بیست سال خدمت به نگهبانی از دستنوشته‌های خطی گمارده شد.
در ۱۸۷۱ او کار دستنوشته‌های عربی کاتالوگوس کودیوم مانوسکریپتوروم اورینتالوم را که ویلیام کیوریتن آغاز کرده‌بود به انجام رساند و در ۱۸۹۴ آن را با فزوده‌هایی به چاپ رساند. او همچنین در ۱۸۸۸ فهرست دست‌نوشته‌های ترکی و میان سال‌های ۱۸۷۹-۱۸۹۵ فهرست دست‌نوشته‌های فارسی را در چهار جلد مرتب نمود. در پایان آرشیوی از آگاهی‌های کتاب‌ها و نویسندگان آنها فراهم‌آورد. در ۱۸۹۵ او استاد عربی دانشگاه کمبریج شد. او در شهر لندن درگذشت.
محققین ایرانی مانند ایرج افشار، در تلاش برای یافتن نسخ خطی متون کهن ایرانی و تهیه میکروفیلم از آنها، از یادداشت‌های و کتاب‌های وی، بسیار سودجسته‌اند.
اسکار شیندلر (به انگلیسی: Oskar Schindler)، (زادهٔ ۲۸ آوریل ۱۹۰۸ در سویتاوی، اتریش-مجارستان – درگذشتهٔ ۹ اکتبر ۱۹۷۴ در هیلدس‌هایم، آلمان غربی) تاجر و صنعت‌گر اهل آلمان و عضو حزب ناسیونال سوسیالیست کارگران آلمان بود که در خلال جنگ جهانی دوم و در جریان هولوکاست و کشتار یهودیان در لهستان، توانست به همراه همسرش حدود ۱۲۰۰ یهودی را از اردوگاه‌های کار اجباری آلمان نازی نجات داده و آن‌ها را در کارخانه‌های میناکاری و تولید مهمات خود، واقع در لهستان اشغالی و بوهم و موراویا استخدام کند. در این راه او تقریباً همه دارائی‌اش را صرف متقاعد کردن و پرداخت رشوه و هدایا به افسران نازی برای زنده نگاه داشتن کارگران یهودی‌اش کرد.
داستان زندگی اسکار شیندلر و تغییر و تحول شخصیتی او از یک فرصت‌طلب اقتصادی به انسانی که با شجاعت و پیگیری و پشتکار، باعث نجات زندگی کارکنان یهودی‌اش می‌شود، دستمایه آثار هنری چون رمان "کشتی شیندلر" (توماس کنیلی، ۱۹۸۲) و فیلم "فهرست شیندلر" (استیون اسپیلبرگ، ۱۹۹۳) شده‌است.
شیندلر در سال ۱۹۰۸ در سویتاوی متولد و در همین شهر بزرگ شد و تا سال ۱۹۳۶ در شغل‌های مختلفی فعالیت کرد. او در سال ۱۹۲۸ با امیلی شیندلر ازدواج کرد و با او دارای دو فرزند پسر و دختر شد. شیندلر در سال ۱۹۳۶ به استخدام سرویس اطلاعات نظامی آلمان نازی، «آبور» درآمد و در ۱۹۳۹ به حزب نازی پیوست. او پیش از آغاز جنگ جهانی دوم به جاسوسی و جمع‌آوری اطلاعات نظامی در چکسلواکی و لهستان برای نازی‌ها می‌پرداخت. پس از افشای فعالیت‌های جاسوسی‌اش، به دلیل خیانت و افشای اسرار راه‌آهن چکسلواکی به آلمانی ها به اعدام محکوم شد. حمله هیتلر به چکسلواکی در سال ۱۹۳۹ مانع از اجرای حکم اعدام وی شد."ویکی پدیای آلمانی"
شیندلر کارخانهٔ میناکاری خود را در سال ۱۹۳۹ در کراکوف لهستان تأسیس کرد. این کارخانه در سال ۱۹۴۴ دارای ۱۷۵۰ کارگر بود که حدود ۱۰۰۰ نفر از آن‌ها یهودی بودند. او در حزب نازی و سازمان‌های اطلاعاتی آلمان دارای روابط و نفوذ زیادی بود و از طریق پرداخت رشوه و اهدای الماس و جواهرات و هدایای لوکس به مسئولان نظامی و سیاسی حزب، از کارگران یهودی خود محافظت می‌کرد.
پس از پایان جنگ جهانی دوم و اشغال آلمان، شیندلر به‌عنوان یکی از اعضای حزب نازی و به دلیل سوابق‌اش در آبور، در خطر دستگیری توسط روس‌ها قرار داشت. به همین دلیل، او و همسرش به سوی نیروهای آمریکایی مستقر در مناطق غربی آلمان حرکت کردند و با کمک یک افسر آمریکایی یهودی، به سوئیس رفتند. در طول جنگ، تمامی اموال شیندلر و به گفتهٔ خود او بیش از یک میلیون دلار، صرف نجات و نگهداری از یهودیان شده بود. شیندلر به همراه همسرش در سال ۱۹۴۹ به آرژانتین مهاجرت کرد اما در سال ۱۹۵۸ و پس از شکست در چند پروژهٔ تجاری از همسرش جدا شد و به آلمان بازگشت. کوشش شیندلر برای برپا کردن یک تجارت سود آفرین در آلمان نیز بی‌ثمر بود و او در ۱۹۶۳ اعلام ورشکستگی کرد. روابط خوب شیندلر با یهودیان تا سال‌های پایانی عمر او همچنان ادامه داشت و او همواره کمک‌هایی مالی از یهودیان از سراسر دنیا دریافت می‌کرد. اسکار شیندلر سرانجام در فقر و تنگنا در سال ۱۹۷۴ درگذشت. محل دفن او در اورشلیم واقع است و مورد ستایش و احترام یهودیان می‌باشد.
صور بنیانی حیات دینی عنوان کتابی است از امیل دورکیم که در ۱۹۱۲ در فرانسه منتشر شد. موضوع کتاب بررسی خاستگاه نخستین شکل از دین است. این کتاب از متون کلاسیک جامعه‌شناسی دین به‌حساب می‌آید.
دورکیم در ابتدای کتاب هدف این مطالعه را چنین اعلام می‌کنددورکیم: ۱۳۸۳، ص ۱: «هدف ما مطالعهٔ ساده‌ترین و بدوی‌ترین دینی است که بشر تاکنون بدان پی‌برده؛ می‌خواهیم این شکل از دین را تحلیل و تبیین کنیم.»
ریمون آرون این کتاب را مهم‌ترین، عمیق‌ترین، اصیل‌ترین و گویاترین کتاب دورکیم به‌لحاظ روشن‌کردن منبع الهام فکری او می‌داند.آرون: ۱۳۸۴، ص ۳۹۱
در فارسی دو ترجمهٔ زیر از این کتاب موجود است:
امیل دورکیم در این کتاب، به جنبهٔ اجتماعی دین توجه می‌کند و این جنبه را اساس دین به حساب می‌آورد. به باور دورکیم، اگر دین همچنان که هیوم و دیگر دین‌پژوهان نخستین می‌گفتند، تنها مبتنی بر شناختی نادرست و حتی احمقانه از طبیعت بود، خیلی زود از بین می‌رفت. دین از نظر دورکیم جنبه‌ای حقیقی دارد که به رغم خطاهای شناختی، دین را طی تاریخ طولانی‌اش حفظ کرده و این همان جنبهٔ اجتماعی دین است. دین پیش از آن که چیزی باشد که یک فرد می‌نشیند و به آن فکر می‌کند، کاری است که یک گروه اجتماعی گرد می‌آیند و انجام می‌دهند.
دورکیم برای مطالعۀ گوهر اصلی دین، به سراغ ساده‌ترین دین می‌رود. چرا که دین‌های پیچیده به مرور زمان با آموزه‌های فلسفه یونان و حقوق روم و بسیاری امور دیگر آمیخته شده‌اند و دیگر دین خالص را بازنمایی نمی‌کنند. بلکه ترکیبی از همۀ دستاوردهای فرهنگی بشر شده‌اند. در این راستا، دورکیم با انتخاب چند سنت دینی در استرالیا و پس از آن سرخپوستان آمریکا مطالعه خود را آغاز می‌کند.
دورکیم توجه می‌کند که در جوامع بدوی استرالیایی، محور اصلی دین نه یک شیء خاص، بلکه یک کیفیت است. هر چند در نظر اول این جوامع یک جانور یا گیاه توتمی را می‌پرستند، اما با دقت در رفتارشان می‌توان دید که آن حیوان خاص یا این گیاه خاص نیستند که موضوع پرستشند. چرا که می‌بینیم ممکن است یک سنگ معمولی با طرح توتم در مناسک قبیله‌ای مورد پرستش قرار گیرد و پس از پایان مراسم به سادگی به دور انداخته شود. حتی خود نماد توتم نیز موضوع اصلی پرستش نیست. بلکه کیفیت مقدس بودن، در مقابل نامقدس بودن، کیفیتی غیرملموس است که در چیزی قرار می‌گیرد و آن را مقدس می‌کند. با بررسی امور مقدس و نامقدس در میان قبایل بدوی، دورکیم نشان می‌دهد که هر آن چه به زندگی شخصی و نیازهای روزمره مربوط می‌شود نامقدس است، و هر آن چه به زندگی جمعی قبیله مربوط می‌شود، مقدس. در حقیقت این خود حیات اجتماعی قبیله است که چیزی را مقدس می‌کند و توتم نیز در مرحلهٔ اول نه یک حیوان خارجی، بلکه نماد یا پرچم قبیله است. نمادی است که به ذهن سادهٔ انسان نخستین اجازه می‌داد به چیزی انتزاعی که نمی‌توانست درست درک کند (حیات اجتماعی) شکل عینی و بیرونی بدهد تا بتواند موضوع پرستش قرار گیرد. جوامع ابتدایی با توتم‌پرستی و جوامع بعدی با نمادهای دینی دیگر، در حقیقت خود را می‌پرستیدند. خود را در نمادی خارجی که نماد وحدتشان بود برون‌فکنی می‌کردند و در آینۀ آن، خود را می‌پرستیدند.
دورکیم سپس این فعالیت اجتماعی را که دین می‌نامد، در مقابل فعالیتی فردی قرار می‌دهد که جادو می‌خواند و تفاوت‌های آن‌ها را بررسی می‌کند. جادو بر خلاف دین کلیسا یا معبدی برای اجتماع و عبادت جمعی ندارد. فرد بنا به نیاز شخصی سراغ جادوگر می‌رود و پس از برطرف شدن نیازش از جادوگر جدا می‌شود. وجه سودطلبانه و فردی جادو آن را از دین جدا می‌کند.
این وجه اجتماعی دین تنها امری انتزاعی نیست، بلکه حقیقتا در جمع‌های دینی، افراد حالت روانشناختی خاصی تجربه می‌کنند که در فعالیت دینی منفرد تجربه نمی‌کنند. خلسه‌ها و احساس وحدت با جمع و گذشتن از فردیت خود و غرق شدن در شور جمع، تجربه‌های واقعی روانی است که افراد در این اجتماعات تجربه می‌کنند.
هاله افشار یا بارونس افشار ( – ) استاد علوم سیاسی دانشگاه یورک و عضو مجلس اعیان بریتانیا بود.Nouse.co.uk Haleh Afshar takes House of Lords peerage
هاله افشار فرزند حسن افشار، استاد سابق حقوق دانشگاه تهران و نماینده مجلس شورای ملی است. هاله افشار در ۱۴ سالگی با اصرار خودش از ایران به انگلستان مهاجرت کرد. او تابستان‌ها به ایران بازمی‌گشت. افشار پس از پایان تحصیلات در انگلستان، مدتی در وزارت تعاون در ایران مشغول به کار شد و سپس به انگلستان بازگشت. او در سال ۲۰۰۵ مدال افتخار بریتانیای کبیر را برای خدمت به تساوی بشریت دریافت کرد.Times Higher Education - Queen's Birthday Honours List افشار بنیانگذار و رئیس "شبکه زنان مسلمان"(وبگاه) است. وی برخی نوشته‌های خود را با نام مستعار هما امید به چاپ رسانیده است.Confirmed Keynote Speakers
هاله افشار دارای مدرک دکترا از دانشگاه کمبریج انگلستان و عضو آکادمی علوم اجتماعی بریتانیا بود.
هاله افشار خود را یک شیعه و فمینیست مسلمان می‌نامید و عضو هیئت ویراستاری بیش از ۱۰ ژورنال آکادمیک در جهان بود.
او ۲ کتاب نوشته و ۱۳ کتاب دیگر را مشترکاً به تحریر در آورده است.
در ۱۳ دسامبر ۲۰۰۷ میلادی، هاله افشار با لقب بارونس هاله افشار به عضویت مجلس اعیان پارلمان بریتانیا انتخاب شد.BBCPersian.comUK Parliament - New Members
دانشگاه یورک یک دانشگاه کالجی تحقیقاتی، واقع در شهر یورکhttps://www.york.ac.uk/about/transport-maps-parking/، انگلستان است. این دانشگاه که در سال ۱۹۶۳ تأسیس شد، به بیش از ۳۰ بخش و مرکز گسترش یافته است که طیف گسترده ای از موضوعات را پوشش می دهد.دانشگاه یورک یکی از معتبرترین دانشگاه های جهان و عضو گروه راسل است.رتبه این دانشگاه ۱۶۲ جهانی است.
یورک یکی از اولین دانشگاه‌های پلاک گلاس بود که در دهه ۱۹۶۰ تأسیس شد و از سال ۲۰۲۲ یک سیستم دانشگاهی متمایز با ۱۱ کالج را اداره می‌کند.https://www.york.ac.uk/study/accommodation/rooms-prices/#colleges
فارن افرز ، یک دوماهنامه جامع علمی آمریکایی است که در سال ۱۹۲۲ تأسیس شده‌است. تخصص این نشریه در علوم سیاسی و روابط بین‌الملل است.
این نشریه که چاپ شورای روابط خارجی در آمریکا است، توسط بسیاری جزو معتبرترین نشریه ها در زمینه سیاست ها و روابط خارجی ایالات متحده آمریکا محسوب می‌گردد.
چپ یا چپ‌گرایی در ادبیات سیاسی، به مواضعی گفته می‌شود که خواهان تغییرات تدریجی یا رادیکال در جهت ایجاد برابری در توزیع ثروت و قدرت هستند. "چپ" در ادبیات سیاسی معاصر غرب معمولاً به معنی سوسیال لیبرال یا سوسیالیست به کار می‌رود.JoAnne C. Reuss, "American Folk Music and Left-Wing Politics", The Scarecrow Press, 2000, Van Gosse, "The Movements of the New Left, 1950 - 1975: A Brief History with Documents", Palgrave Macmillan, 2005,
و در برابر راست قرار می‌گیرد. ریشهٔ اصطلاحات "راست" و "چپ" به انقلاب فرانسه برمی‌گردد و به محل نشستن اعضای پارلمان اشاره دارد؛ کسانی که در سمت راست می‌نشستند از حفظ نهادهای پادشاهی، آریستوکراسی و مذهب رسمی حمایت می‌کردند.The Architecture of Parliaments: Legislative Houses and Political Culture Charles T. Goodsell British Journal of Political Science, Vol. 18, No. 3 (Jul. , 1988), pp. 287–302Gerhard Linski, "Current Issues and Research in Macrosociology", Brill Archive, 1984, pg; 59Barry Clark, "Political Economy: A Comparative Approach", Praeger Paperback, 1998, pgs; 33–34. این اصطلاح همچنین برای توصیف سوسیال دموکراسی و بیشتر اشکال آنارشیسم به کار می‌رود.Brooks, Frank H. (1994). The Individualist Anarchists: An Anthology of Liberty (1881–1908). Transaction Publishers. p. xi. "Usually considered to be an extreme left-wing ideology, anarchism has always included a significant strain of radical individualism...
ریشهٔ این اصطلاح به انقلاب فرانسه بازمی‌گردد؛ کسانی که در سمت چپ پارلمان می‌نشستند، مخالف سلسله مراتب سنتی قدرت بودند و از اصلاحات رادیکال پشتیبانی می‌کردند.
در ادبیات سیاسی غالباً چپ‌ها شامل نیروهای انقلابی و خواهان دگرگونی‌های سریع اساسی بوده‌اند که به برقراری عدالت اقتصادی، برابری، تأکید بر انترناسیونالیسم ضد استعماری و بهره‌گیری از روش‌های انقلابی مشهورند و خواهان نظارت دولت بر اقتصاد و مبارزه با سودجویی سرمایه‌داری بوده‌اند.
گروه‌های چپ‌گرا خواستار برابری افراد در حقوق سیاسی و حقوق اقتصادی و طرفدار دخالت دولت در امور اقتصادی به نفع عموم مردم هستند. ازنظر چپ‌گرایان قدرت و منافع باید به‌طور مساوی میان مردم تقسیم شود. به‌طور مثال طرفداری از عدالت اقتصادی، برابری، تأکید بر انترناسیونالیسم ضد استعماری و مبارزه با سودجویی سرمایه‌داری از ویژگی‌های چپ است؛ بنابراین نظام‌های کمونیستی و نظام‌های سوسیال‌دموکراسی اسکاندیناوی چپی هستند. گروه‌های چپ، باورمند به مسئولیت دولت در تأمین رفاه مردم، برابری و نفی امتیازات طبقاتی و اشرافی و عدالت اجتماعی و طرفداری از توده‌های محروم هستند. همچنین حکومت بر پایهٔ سنت را برنمی‌تابند؛ بنابراین عنوان چپ به گروه کثیری از کمونیست‌ها و سوسیالیست‌ها و نیز احزاب گوناگون از حزب کمونیست مائو در چین گرفته تا حزب سوسیال‌دمکرات جمهوری فدرال آلمان داده شده‌ است.http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=38197
از آنجا که جناح چپ در واکنش به سلطهٔ سیاسی کلیسا و تصمیم‌گیری‌های تک‌بعدی‌گرایانهٔ آن در قرون وسطی در اروپا به‌وجود آمده‌است، چپ‌ها از آغاز با دخالت مذهب در امور سیاسی مخالف بودند. آن‌ها سوسیال داروینیسم را با اعتقاد به قانون انتخاب طبیعی (نظریهٔ چارلز داروین) در علم زیست‌شناسی و ژنتیک، به جوامع مختلف تعمیم داده، و معتقدند این نظریه به جریان‌دهی فکری جامعه‌شناختی کمک خواهد کرد.social darwinism درحالی که از قانون بقا نیز در توجیه ظلم نژادی، استثمار فقرا و ستم فرهنگی قدرتمندان استفاده می‌شود. از نظر آن‌ها، برده‌داری و بی‌عدالتی‌های اجتماعی مثالی برای این استدلال است. کشاکش بین راست و چپ سیاسی، مسائل مربوط به مجازات اعدام و قانون «چشم برای چشم» است که با مخالفت شدید چپ روبروست، و برخلاف نظر مذهب، احزاب و جناح‌های چپ سقط جنین را حق قانونی و مطلق زنان می‌دانند.Herbert Spencer هربرت اسپنسر داروینیسم سوسیال
محمدعلی میرزا دولتشاه (متولد: ۱۵ دی ۱۱۶۷ خورشیدی (۷ ربیع‌الثانی ۱۲۰۳ قمری یا ۴ ژانویه ۱۷۸۹ میلادی) در نوا مازندران – درگذشته: ۳۰ آبان ۱۲۰۰ شمسی (۲۶ صفر ۱۲۳۷ قمری یا ۲۱ نوامبر ۱۸۲۱) در مدائن) از شاهزادگان نامدار ایرانی دوران قاجار و سر سلسلهٔ خاندان دولتشاهی است.مختصری از سابقه و احوال محمد علی میرزا دولتشاه، مجله وحید، مهر ۱۳۴۷، شماره ۵۸، حسین بایبوردی وی در قصبهٔ نوا در مازندران به دنیا آمد. پدرش فتحعلی شاه قاجار و مادرش زیباچهر خانم، سی و سومین همسر وی، از اهالی گرجستان بود.خاوری شیرازی، ۱۳۸۰ش، ج ۲، ص ۹۷۳؛ سپهر، ج ۱، ص ۵۵۴. دولتشاه اولین پسر فتحعلی‌شاه قاجار و هفت ماه از عباس میرزا نایب السلطنه بزرگ‌تر بود ولی چون مادرش از ایل قاجار نبود، نمی‌توانست جانشین شاه باشد.پاکروان، ص ۱۰. دولتشاه در سال ۱۲۱۲ حاکم فارس، سال ۱۲۱۴ حاکم قزوین و گیلان، سال ۱۲۱۹ حاکم خوزستان و لرستان و در سال ۱۲۲۱ حاکم کرمانشاه بوده‌است.مفتون دنبلی، ص ۱۰۳؛ قس خاوری، ۱۳۷۹ش، ص ۱۶، که نوشته‌است وی در نه سالگی والی فارس و در دوازده سالگی حاکم قزوین بود.
محمدعلی میرزا دولتشاه چندین بار با زنانی از ملیت‌ها و مناطق گوناگون ازدواج کرده‌است. حکومت کرمانشاه از دیرباز در دست خاندان‌های کُرد بود و در زمان ورود دولتشاه به کرمانشاه نیز، چندین سده بود که سران ایل زنگنه بر این منطقه حکومت می‌کردند. قاجاریانی که حکومت کرمانشاه را به دست گرفتند برای مشروعیت بخشیدن به حکومت خود با دختران بزرگان و اشراف کُرد به ویژه ایلات کلهر و زنگنه ازدواج می‌کردند. محمدعلی میرزا دولتشاه نیز که به دنبال مشروعیت بخشیدن به حکومت خود بود در آغاز قصد کرد تا با خانزاده‌خانم کلهر ازدواج کند که در آن زمان مقتدرانه ریاست ایل کلهر را در دست داشت. با این وجود خان‌زاده خانم درخواست او را رد کرد و حاضر به ازدواج به محمدعلی‌میرزا نشد.چریکف، ۱۳۷۹: ۱۶۰–۱۵۹. او سپس با مهرافروزخانم کلهر دختر یکی از بزرگان ایل کلهر ازدواج کرد که امامقلی میرزا عمادالدوله در نتیجهٔ این ازدواج به دنیا آمد.کشاورز، ۱۳۸۲: ۴۷۵/۱. دولتشاه همچنین در سال ۱۲۱۵ با دختر احمدخان بیگلربیگی مراغه‌ای ازدواج‌کرد.احمد میرزا قاجار، ص ۶۲؛ اعتمادالسلطنه، ج ۳، ص ۱۴۵۸.
دولتشاه دَه پسر و چهارده دختر داشت،سپهر، ج ۱، ص ۵۴۷؛ اعتمادالسلطنه، ج ۳، ص ۱۶۲۵. پسران وی به ترتیب عبارتند از:
شمار نوادگان وی در سراسر جهان که عمدتاً با نام خانوادگی دولتشاه و دولتشاهی (Dowlatshahi or Dolatshahi Dolatshah
) شناخته می‌شوند نزدیک به پنجاه هزار نفر برآورد شده‌است.استاد جلیلی کرمانشاهی، ماهنامه یغما، شمارهٔ ۳۷۰.
محمدعلی میرزا دولتشاه در ۱۲۱۷ به همراه فتحعلی شاه در سرکوب نادر میرزا، پسر شاهرخ شاه، و تصرف خراسان شرکت داشت.مفتون دنبلی، ص ۱۵۴. به سبب اقتدار دولتشاه بود که در ۱۲۲۱ حاکمیت ایالات مجاور کشور عثمانی، یعنی خوزستان و لرستان و کرمانشاه، به وی سپرده شد.رجوع کنید به اعتمادالسلطنه، ج ۳، ص ۱۴۸۲–۱۴۸۳. ناآرامی در مرزهای این مناطق، میان ایران و عثمانی اختلافاتی ایجادمی‌کرد.
دولتشاه، به واسطهٔ قدرتش، والیان سرحدات عراقین را انتخاب می‌کرد و همین امر یکی از عوامل بروز درگیری بین دو کشور می‌شد.رجوع کنید به مستوفی، ج ۱، ص ۳۲؛ الگار، ص ۵۳. درگیریهای متعدد دولتشاه و حاکمان عثمانی از ۱۲۲۱ تا ۱۲۳۶، به‌رغم پیروزی و برتری محمدعلی میرزا، به خواهش سلطان عثمانی و با وساطت علمایی چون شیخ جعفر کاشف الغطاء، محمد نجفی و آقا احمد کرمانشاهی خاتمه‌یافت.رجوع کنید به خاوری شیرازی، ۱۳۸۰ش، ج ۱، ص ۳۲۹–۳۳۱، ۳۵۶؛ سپهر، ج ۱، ص ۱۵۵–۱۵۶، ۲۲۳، ۳۱۰–۳۱۱، ۳۳۰؛ نصیری، ج ۱، ص ۲۵۲.
دولتشاه در این درگیری‌ها شهرهای سلیمانیه و شهر زور را تصرف کرد و حاکم شهر مرزی بابان را مطیع نمود.مفتون دنبلی، ص ۳۵۶؛ سپهر، ج ۱، ص ۲۰۵. اما جدال بر سر تسلط بر قبایل کرد مناطق مرزی و ناآرامی بابان، همچنین موانعی که دولت عثمانی برای تجارت بین بغداد و کرمانشاه به وجود می‌آورد، سبب شد ایران و عثمانی که در آستانهٔ عقد پیمانی علیه روسیه بودند، از این کار چشم‌پوشی نمایند.ایرانیکا، ذیل مادّه. در ۱۲۲۴ محمدعلی میرزا، در دورهٔ اول جنگ‌های ایران و روس، با بیست هزار سوار و پیاده و پنج عراده توپ به طرف تفلیس لشکرکشی کرد.
وی در محال حمانلو، سه منزلی ایروان، در جنگ با قوای روسیه عده‌ای را کشت و اسیر کرد. سپس به تفلیس رفت و ایلات آن مناطق را سرکوب کرد. قبایل بزچلو و دیگر طوایف از ترس محمدعلی میرزا به اطاعت وی درآمدند و او پس از این پیروزی، به کرمانشاه بازگشت.مفتون دنبلی، ص ۳۱۱، ۳۱۳–۳۱۴؛ خاوری شیرازی، ۱۳۸۰ش، ج ۱، ص ۳۰۴. در ۱۲۳۱ دولتشاه به نواحی لرستان و خوزستان نظم داد و اسدخان بختیاری را مطیع کرد.سپهر، ج ۱، ص ۲۷۷. در ۱۲۳۵، به فرمان دولتشاه، ایل حیدرانلو که به عثمانی رفته بودند، به ایران بازگشتند.مفتون دنبلی، ص ۴۵۴؛ پانویس ۱۱۵۴؛ نصیری، ج ۱، ص ۲۳۴.
دولتشاه در آخرین درگیری خود با عثمانی پس از جنگ با محمد پاشا، حاکم شهر زور، هنگامی که از سلیمانیه به طرف بغداد می‌رفت، بیمار شد و در ۲۶ صفر ۱۲۳۷ در ایوان مداین (طاق کسری) درگذشت. پیش از مرگ، حسن خان فیلی و اسدخان بختیاری را، که به اطاعت او درآمده و عفو شده بودند، به شهرهای خود فرستاد تا پس از مرگش برای آن دو اتفاقی روی ندهد. جسد دولتشاه را بیرون کرمانشاه، در باغی که خود احداث کرده بود، دفن‌کردند.احمد میرزا قاجار، ص ۱۲۷؛ سپهر، ج ۱، ص ۳۳۰–۳۳۱.
اعتضادالسلطنه (ص ۱۸۵) تاریخ فوت او را ۲۳ صفر ۱۲۳۶ و مدفن او را در عتبات عالیات ذکر کرده‌است. پس از مرگ دولتشاه، پسر بزرگ وی، محمدحسین میرزا حشمت‌الدوله، حاکم کرمانشاه شد.خاوری شیرازی، ۱۳۸۰ش، ج ۲، ص ۱۰۷۴. دولتشاه از فرزندان محبوب فتحعلی شاه بود. هنگامی که به تهران احضار می‌شد، محل استقرارش عمارتی ویژه و جدا از دیگر شاهزادگان بود، که پس از مرگ دولتشاه تا هنگام فوت فتحعلی شاه، درِ آن باز نشد.احمد میرزا قاجار، ص ۱۴۰–۱۴۱، ۱۵۷. دولتشاه کاردان و باکفایت و شجاع بود (همان، ص ۱۴۰؛ پاکروان، ص ۲۱۷) و به علما ارادت داشت، در ۱۱۲۳ از احمد احسایی خواست مدتی در کرمانشاه بماند. شیخ‌احمد تا زمان مرگ دولتشاه از او مقرری دریافت‌می‌کرد.رجوع کنید به خوانساری، ج ۱، ص ۲۱۸–۲۱۹؛ الگار، ص ۶۸، ۷۰.
داوود پاشا (وزیر بغداد) و محمود پاشا بابان (حاکم شهر زور، سلیمانیه فعلی) و محمد آقا کهیا وزیر سلطان محمود دوم عثمانی به درخواست دولت مرکزی و به منظور پاسخ دادن به حملات شاهزاده عباس‌میرزا، لشکری آراستند و به سوی سرحد ایران در راستای بغداد شتافتند. شاهزاده محمدعلی میرزا (حاکم ولایات غربی ایران) چون خبر حرکت سپاه عثمانی را شنید با حدود پانزده‌هزار جنگجو از کرمانشاه خارج شد و به سوی سرحد تاخت. او به رشادت و شهامت و عقل و ذکا موصوف و به کاردانی و قدرشناسی و به بطش (سخت‌گیری) و جلادت (دلیری) مشهور و معروف بود. فتحعلی‌شاه حکومت کرمانشاهان، خوزستان، بختیاری، بابان و جاف را به او واگذار کرده‌بود.دنبلی در مآثر سلطانیه
محمدعلی میرزا در هیجدهم ذیحجه قریب به شهر زور لشکرگاه کرد و محمدآقای کهیا و محمود پاشا در یاسین‌تپه که از سه جانب با آب پیوسته و از یک جانب با خلاب (لجن‌زار، باتلاق)، سنگری راست کرده بنشست و ۱۵ عدد توپ در پیش سنگر بداشتند.ناسخ‌التواریخ، محمدتقی لسان‌الملک سپهر
در این هنگام محمودپاشا (حاکم زور) کسانی را نزد شاهزاده فرستاد که اگر مرا امان دهید، فردا که دو سپاه در برابر هم صف آراستند، من ناگهان همراه کسان خود به شما خواهم پیوست و با هم بر قوای مقابل می‌تازیم. اما شاهزاده که از پیشنهاد او بوی توطئه می‌شنید پاسخ درستی به او نداد و فرستادگانش را پس فرستاد. محمودپاشا با حمایت محمدعلی‌میرزا و دولت ایران حکومت زور را به دست آورده بود و به همین دلیل هم چنین پیشنهادی فرستاد اما شاهزاده به او اعتماد نکرد و کار را به نبرد روز بعد واگذاشت.
او روز دیگر که خورشید سر بر زد، ساخته جنگ گشت و موسی -رئیس ایل ملکشاهی و دریافت‌کننده فتح نامه- و ده [موسیو وده؟] معلم انگریز -افسران انگلیسی مسئول زنبورک خانه و توپخانه- را با جماعتی از سرباز و سوار و توپخانه و زنبورک‌خانه از میان دره چنان‌که خصم ندیده و ندانست بفرستاد تا ناگاه از قفای دشمن درآیند و نبرد آزمایند و خود لشکر را جنبش داده میمنه و میسره راست کرد و بر فراز تلی صعود کرده جبین بر خاک نهاد و از کارسازِ بی‌نیاز طلب نصرت نمود و سخت بگریست. آنگاه به میان سپاه آمد. از دو سوی گیرودار دلیران بالا گرفت و دهان توپ و تفنگ صاعقه‌بار آمد و از خون مردان خاک میدان گونهٔ لعل و مرجان گرفت. رومیان (عثمانی‌ها) را مجال درنگ نماند، پشت با جنگ داده به یک بار روی برتافتند.
محمودپاشا و محمدآقا کهیا عنان زنان به سوی کرکوک گریختند و لشکرگاه و توپخانه عثمانی‌ها به راحتی به چنگ قوای شاهزاده افتاد. محمدعلی میرزا به سلیمانیه رفت و عبدالله‌پاشا، عموی علی‌پاشا (والی وقت دیاربکر) را که پیشتر به ایران گریخته و به او پناهنده شده بود، به حکومت شهر زور منصوب کرد. ماه محرم رسید و شاهزاده موقتاً دست از جنگ کشید و محرم را در سلیمانیه ماند. با پایان محرم و رسیدن صفر ۱۲۳۷ه‍.ق خیمه بیرون زد و به قصد گشودن بغداد لشکر آراست. اما قضا در کمین او بود.
هنگامی که شاهزاده محمدعلی‌میرزا به منزل «دلو عباس» رسید، «مزاجش از اعتدال بگشت و سخت مریض شد. از آن سوی داود پاشا (وزیر بغداد) هراسان گشت و موسی نجفی را که در میان علمای اثنی‌عشری نامبردار بود شفیع ساخت و به درگاه فرستاد. شاهزاده محمدعلی میرزا را مکانت موسی و شدت مرض از تسخیر بغداد بازداشت و داود پاشا را به جای گذاشته به جانب کرمانشاهان کوچ داده، در منزل طاق گرا زحمت اسهال بر ضعف بدن بیفزود ناچار در آنجا رحل اقامت انداخت و دانست از این مرض جان به سلامت نبرد. حسن‌خان فیلی و اسدخان بختیاری را طلب کرد و فرمود: دور نباشد که چون من نباشم از این لشکرگاه نتوانید به سلامت بیرون شد، اکنون که مرا حشاشه‌ای از جان (خردک رمقی) به جای است طریق مأمن خویش گیرید و برگذرید. شب شنبه ۲۶ شهر صفر در سال ۱۲۳۷ه‍.ق هنگام سپیده‌دم رخت از این جهان به جنان جاویدان کشید و در ۶ ربیع‌الاول این خبر مسموع شاهنشاه ایران افتاد و در سوگواری پسری چونین اگر چه با دل شکسته و خاطر خسته بود، به کبریای سلطنت و شریعت ملکداری اظهار حزن و فزع نفرمود و فرزند اکبر ارشد او محمدحسین‌میرزا را به جای پدر نصب کرد و منشور فرمانگزاری عراقین عرب و عجم را بدو فرستاد و او را حشمت الدوله لقب داد. بالجمله جسد شاهزاده را در بیرون کرمانشاه در میان روضه‌ای که خود کرده بود با خاک سپردند.
به نظر می‌رسد بیماری ناشناخته‌ای که محمدعلی‌میرزا را در کام مرگ فرستاده‌است در پهنه گسترده‌ای شیوع داشته‌است. چنان‌که عبدالرزاق مفتون دنبلی در شرح وقایع سال ۱۲۳۷ه‍.ق می‌نویسد: در این دو سه سال از تأثیر حرکات اجرام علویه و قرانات کواکب، امراض مهلکه در بعضی از بلاد چین و هندوستان اتفاق افتاده، جمع کثیری از زندگانی سیر آمدند و از آن حدود به بعضی از بلاد ایران سرایت کرده در شیراز و اصفهان و یزد و کاشان و قزوین و عراق عجم و از آنجا به بعضی از ولایات آذربایجان… افتاده در همه این ولایات گروهی انبوه رخت هستی به کاخ نیستی کشیدند.
دولتشاه در آبادانی مناطق تحت حکومتش می‌کوشید، از جمله اقدامات وی احداث سد گرگر شوشتر، معروف به سد دولت، بود.خاوری شیرازی، ۱۳۸۰ش، ج ۲، ص ۷۴۶؛ اعتضادالسلطنه، ص ۱۸۵. محمد علی میرزا دولتشاه و فرزندانش در آبادی کرمانشاه و لرستان نیز نقش به سزایی داشتند. از جمله آثار تاریخی به جا مانده از وی می‌توان به موارد زیر اشاره‌نمود:
بازار کرمانشاه مرکز تجاری سنتی شهر کرمانشاه است که در زمان زندیه بنای آن نهاده شد و به صورت بسیار کوچکتر از زمان حال آن بود. این بازار بزرگ‌ترین بازار سرپوشیدهٔ خاورمیانه‌است که دارای تویزه‌های منحصر به فرد است. این بازار در حدود ۲۰۰ سال پیش و در زمان حاکم شهر کرمانشاه، محمد علی میرزای دولتشاه بزرگ شد و توسعهٔ چشمگیری پیدا کرد. دز زمان دولتشاه مجموعهٔ بازار ساماندهی شد و عناصری به آن افزود. فرزند ایشان هم امامقلی میرزا عمادالدوله با ایجاد چندین سرا و احداث چارسوق و ساخت مسجد عمادالدوله و قیصریه بازار را توسعه بخشید. این بازار دارای ۱۸ راسته‌است و در زمان خود بزرگ‌ترین بازار سرپوشیدهٔ خاورمیانه به حساب می‌آمده‌است. بازار کرمانشاه که در اثر عبور خیابانهای اصلی شهر هم‌اکنون به چهار قسمت تقسیم گشته‌است. این بازار از بخش‌ها و راسته بازارهای زیادی تشکیل گشته که جاذبه توریستی محسوب‌می‌شوند.
از راسته‌های این بازار به زرگرها، تاریکه بازار (ادویه فروشیها)، بازار یهودی‌ها (بازار اسلامی)، مسگرها، بزازخانه و توپخانه می‌توان اشاره کرد. این بازار دارای چهارسوق‌ها و ورودی‌های زیبا است که نشانگر دید زیبای معماران عصرهای گذشته و فرهنگ غنی این منطقه می‌باشد. در زمان رونق اقتصادی منطقه و مسیر عبور جاده ابریشم، این بازار محل اصلی داد و ستد بازرگانان اروپایی و آسیایی بوده[نیازمند منبع] و با توجه به موقعیت استراتژیک دارای نشانه‌های خاص فرهنگی زیاد می‌باشد.
این مسجد در محله فیض آباد و در خیابان کزازی شهر کرمانشاه قرار دارد و در کنار دیوان خانه این شهر که دوازده عمارت داشت، ساخته شده‌است. ستون‌های سنگی مارپیچ، محراب مقرنس کار شده و گچ بری‌های زیبای شبستان زنانه، به این مسجد زیبایی خاصی بخشیده‌است. امروزه این مسجد محل سکونت و تحصیل طلاب علوم دینی است.سازمان میراث فرهنگی استان کرمانشاه.
مسجد شاهزاده در اراضی معروف به چهار باغ شهر کرمانشاه قرار دارد و دارای شبستانی است که در داخل آن پانزده طاق چشمه دیده می‌شود. این طاق‌ها بر روی ستون‌های قطور آجری قرار دارند.
دولتشاه در کرمانشاه کاخی زیبا بنا نهاد و در آنجا کتابخانه‌ای عظیم شامل کتب نفیس و مجموعه‌ای از نسخ نادر و نایاب جمع‌آوری نمود. بخشی از نسخ کتابخانه او در کتابخانه مجلس شورای ملی نگهداری می‌شود.
در بخش فوقانی دیوار سمت چپ ایوان بزرگ طاق بستان، سنگ نگاره‌ای از دوره قاجاریه همراه با کتیبه‌ای به خط نستعلیق حجاری شده که لطمه فراوانی به این بنا وارد کرده‌است. در این سنگ نگاره فتحعلی شاه بر روی تختی نشسته‌است. وی صورتی فربه و ریش بلند دارد. سبیل او تاب داده شده و تا آن سوی گونه‌ها ادامه دارد. تاج او از نوع تاج‌های کنگره‌دار لباس او شامل پیراهن چین دار قرمز رنگی است که تا قوزک پا ادامه دارد. وی کمربندی به کمر بسته و در قسمت پائین آن حمایلی قرار دارد. به حمایل او شمشیر و خنجری آویخته شده‌است. در کنار او شعری از بسمل شاعر کرمانشاهی در مدح او نگاشته شده‌است. مطابق با این نوشته محمد علی میرزا کوه طاق بستان را با کوه طور و جمال دولتشاه را با جمال حضرت موسی تشبیه کرده، وی همچنین خسرو پرویز را دربان خود معرفی کرده‌است. در سمت راست او امامقلی میرزا معروف به عمادالدوله به حالت ایستاده، با صورتی سه ربعی و بدنی تمام رخ نقش شده‌است.
وی دارای ریش کوتاه سیاه رنگی است و تاج جواهر نشانی بر سر دارد. لباس او شامل پیراهن گشاد بلندی است که متأسفانه رنگ آن از بین رفته. وی نیز خنجری در کمر بسته و شمشیری در غلاف به سمت چپ آویخته‌است. در سمت چپ فتحعلی شاه، پسر دیگرش نقش شده‌است. متأسفانه جزئیات صورت وی از بین رفته‌است. تاج او از نوع تاج‌های کنگره‌دار و لباس او شامل پیراهن سبز رنگ بلندی است. وی نیز شمشیری در غلاف به حمایلش بسته‌است. در جلو محمدعلی میرزا، آقاغنی به حالت ایستاده با صورت و بدنی تمام رخ نقش شده‌است. تاج او مخروطی بوده و لباس بلند قرمز رنگی پوشیده و به حمایلش خنجری آویزان کرده‌است. در سمت چپ سنگ نگاره، کتیبه‌ای به خط نستعلیق نوشته شده‌است. این کتیبه به صورت وقف نامه‌ای است که مضمون آن حاکی از نحوه درآمد سه دانگ از مزارع کبودخانی است که بایستی جهت عزاداری برای امام حسین در ماه عاشورا و و سایر عزا هزینه‌می‌شد.
طبق کتیبه، این سنگ نگاره در سال ۱۲۳۷ ه‍.ق به دستور آقاغنی خواجه‌باشی محمدعلی میرزا و توسط میرزا جعفر سنگ‌تراش حجاری شده‌است.روزنامه ایران، یادگارنویسی روی نقش‌های طاق بستان! نویسنده: زهرا کشوری، ۴/۷/۸۶.
ازنظر سابقه جغرافیایی تاریخی باید دانست که اگر چه این منطقه از قدیم به نام ملایر شناخته شده‌است اما شهر فعلی ملایر در سال ۱۲۲۴ هجری قمری توسط محمد علی میرزا دولتشاه بنا نهاده شده و شیخعلی میرزا به پاس قدردانی از دولتشاه نام این شهر را دولت‌آباد نامید و با توجه به جمعیت رو به رشد در این شهر در سال ۱۲۳۶ بنیان بازار و مسجد و مدرسه و حمام تازه‌ای نهاده شد و دو سرا برای مسافران و کاروانیان احداث گردیده‌است.تاریخ ملایر نوشته ابراهیم صفایی.
قلعه فلک الافلاک یا دژ شاپور خواست، یکی از آثار کم‌نظیر و با شکوه ایران است. این بنای کهن که بر فراز تپه‌ای باستانی در کنار چشمه‌ای پر خروش و در مرکز شهر کنونی خرم‌آباد قرار گرفته و همچون دیگر آثار تاریخی سرگذشت پر فراز و نشیبی را پشت سر گذاشته‌است. دولتشاه این دژ باستانی مخروب را به صورت امروزی آن بازسازی نمود و به آن نام فلک‌الافلاک داد. دولتشاه در سر یکی از برجهای قلعه که بلندترین برج آن و مسلط بر تمام شهر و بلوک خرم‌آباد بوده اتاقی ساخت و آن را فلک الافلاک نامید و همین نام بعدها بر روی کل مجموعه گذاشته شد. دولتشاه عمارت گلستان خرم‌آباد شامل محوطه اطراف قلعهٔ فلک‌الافلاک در حدود ۱۲۰۰ شمسی احداث کرد. درون این حصار که ۱۲ برج در میان دیوار آن تعبیه گردید، خانه حکام، مسجد، حمام، اصطبل و آسیاب نیز ساخته شد. به مناسبت احداث این ۱۲ برج که به منظور زیبائی و ایجاد پست‌های نگهبانی ایجاد شدند به این منطقه ۱۲ برجی نیز می‌گفتند. البته هر یک از برج‌ها در هر ماه از سال، قرار گرفتن آفتاب در نیمروز را نیز نشان می‌داده‌است. در داخل برج قدیم، دولتشاه برای خود قصری ساخت که فعلاً به حال ویرانی است. در اطراف و دامنه دژ دولتشاه باغی ایجاد نمود که آن را گلستان ارم نامید.آثار باستانی لرستان، حمید ایزدپناه، انتشارات نقش جهان، ۱۳۶۳خرم‌آبادشناسی، سید فرید قاسمی، انتشارات افلاک، ۱۳۷۸شناخت شهرهای ایران، عبدالحسین سعیدیان، انتشارات علم و زندگی، ۱۳۷۹باشگاه مهندسان ایران
در زمان فتحعلی شاه قاجار شوشتر، دزفول و هویزه جزو کرمانشاه شده و به دولتشاه سپرده شد. زمانی که دولتشاه در سال ۱۲۱۱ ه‍.ق وارد شوشتر شد، توانست به شورش‌هایی که پس از حکومت زندیان و ابتدای قاجاریه در این شهر و نواحی اطراف آن شعله‌ور شده بود، پایان دهد و سردسته این شورش‌ها یعنی ابولفتح خان پسر فرج‌الله خان را دستگیر نماید. از جمله مشکلاتی که در این ایام گریبان گیر اوضاع اقتصادی شوشتر شده بود مسئله شکسته شدن بند و انحراف آب کارون در شاخه گرگر و به دنبال آن وخیم شدن اوضاع کشاورزی در این شهر بود. بند میزان قبلاً چندین بار شکسته شده بود، که آخرین بار آن حدود ۷۹ سال پیش از این ایام در زمان سلطنت نادر شاه بود و در طول این مدت زمین‌های مسیر شاخه شطیط و نهر داریون، یعنی مناسب‌ترین زمین‌های کشاورزی بلا استفاده مانده بود. دولتشاه چون بر امور مسلط گشت اقدام به بازسازی مجد این بند نمود و توانست پس از سه سال تلاش پیگیر در سال ۱۲۲۴ ه‍.ق کار آن را به پایان برساند. این اقدام دولتشاه آنچنان در بهبودی وضع مردم خوشایند بود که به قول صاحب کتاب «فائق البیان» آبادی شوشتر را ماده تاریخ یافتند. اما متأسفانه این بهبودی دیری نپایید و باز دیگر در سال ۱۲۲۷ ه‍.ق نا گهان بند میزان شکافته شد و آنچه دولتشاه رشته بود پنبه شد؛ ولی وی بار دیگر اقدام به تعمیر بند مذکور نمود و پس از چهار سال دیگر مجدداً کار یازسازی آن به پایان رسید. شایان ذکر است که بند میزان کنونی همین بندی است که محمد علی میرزا آن را بازسازی نموده و اکنون به نام بند محمد علی میرزا، بند خاقانی و به نام دیرین خود یعنی «بند میزان» معروف‌است.شوشتر در گذر تاریخ: از عهد باستان تا انقلاب اسلامی، محمد تقی‌زاده و غلامحسین سعیدیان، مؤسسه فرهنگی هنری بشیر علم و ادب، ۱۳۸۱