moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
او پس از دریافت دیپلم متوسطه، در سال ۱۹۶۸ میلادی (۱۳۴۷) به دانشگاه آمریکایی بیروت رفت و در سال ۱۳۵۰ مدرک کارشناسی فیزیک را دریافت کرد. وی یک سال بعد کارشناسی ارشد فیزیک خود را در سال ۱۳۵۱ از همان دانشگاه دریافت کرد. او نهایتاً در ۱۳۵۶ از مؤسسه فناوری ماساچوست آمریکا به اخذ درجه دکتری در رشته مهندسی هسته‌ای نائل آمد.Resonance region neutronics of unit cells in fast and thermal reactors.گرایش‌های تحقیقاتی او محاسبات توزیع نوترون در سلول‌های سوخت راکتور، دینامیک رآکتور، مدیریت سوخت رآکتور، پردازش رایانه‌ای داده‌ها و انرژی هستند.
پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ ایران، در سال ۱۳۵۸ قائم مقام معاون آموزشی دانشگاه صنعتی شریف شد. در اواسط دهه شصت همراه هیأتی به ایالات متحده آمریکا رفت تا از میان ایرانی‌های مقیم آمریکا برای دانشگاه‌های کشور، هیئت علمی جذب کند. مدتی معاون آموزشی وزیر وقت علوم (ایرج فاضل) شد. امّا پس از مدتی استعفاء کرد و به بخش مهندسی هسته‌ای دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه صنعتی شریف بازگشت.
صالحی در سال ۱۳۶۷ به عنوان اولین رئیس دانشگاه بین‌المللی امام خمینی قزوین انتخاب شد. اما به دلیل بیماری رئیس وقت دانشگاه صنعتی شریف نتوانست در این سمت بماند و مجدداً به ریاست دانشگاه صنعتی شریف منصوب شد. وی بین سال‌های ۱۳۶۱ تا ۱۳۶۴ و ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۲ ریاست دانشگاه صنعتی شریف را بر عهده داشت.
هم‌اکنون، علی‌اکبر صالحی با مرتبهٔ علمی استاد، عضو هیئت علمی هسته دانشکده انرژی دانشگاه صنعتی شریف است.
او پس از دو دور ریاست بر این دانشگاه، به عنوان نمایندهٔ ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی انتخاب شد که تا سال ۱۳۸۲ در این سمت مشغول کار بود.
وی به اتّفاق دیگر همکاران دانشگاهی، در سال ۱۳۶۷ با اخذ مجوز از شورای عالی انقلاب فرهنگی، دانشگاه غیردولتی غیرانتفاعی خاتم را در تهران تأسیس نموده و از آن تاریخ تاکنون در هیئت مؤسس آن عضویت دارد.
پروژه غنی‌سازی ۲۰ درصدی سوخت هسته‌ای و تبدیل آن به صفحات سوخت برای بکارگیری در رآکتور تحقیقاتی تهران که از افتخار آمیزترین پروژه‌های علمی تحقیقاتی دانشمندان هسته‌ای ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران شمرده می‌شود و همچین غنی سازی تا ۶۰ درصد بمنظور استفاده در پیشران هسته‌ای با پیشنهاد علی اکبر صالحی آغاز و تحت راهنمایی‌های وی با موفقیت به نتیجه رسید.
او عضو فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران و مرکز بین‌المللی فیزیک نظری عبدالسلام (ICTP) در تریسته ایتالیا است.
در شهریور سال ۱۴۰۰، طی حکمی از سوی رضا داوری اردکانی رئیس فرهنگستان علوم، علی اکبر صالحی به سمت معاون پژوهشی و قائم مقام رئیس فرهنگستان علوم منصوب شد. علی اکبر صالحی از سال ۱۳۹۲ عضو وابسته گروه علوم مهندسی فرهنگستان علوم است.
صالحی در سال ۱۳۷۷ توسط رئیس‌جمهور سید محمد خاتمی به عنوان نمایندهٔ دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی منصوب شد و به مدت پنج سال تا آذر ۱۳۸۲ در این سمت فعالیت کرد. صالحی، در دوران نمایندگی در آژانس انرژی اتمی، به دلیل داشتن دیدگاه‌های میانه‌رو، مورد توجه غربی‌ها بوده‌است. او در ۱۸ دسامبر ۲۰۰۳، از سوی ایران پروتکل الحاقی پیمان‌نامه منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای را امضاء کرد. پیروز حسینی جانشین او شد.
صالحی در سال ۱۳۸۳ و هم‌زمان با آغاز مذاکرات ایران به رهبری حسن روحانی و سه کشور اروپایی در رابطه با برنامه هسته‌ای ایران، از سوی کمال خرازی، وزیر امور خارجه دولت هشتم جمهوری اسلامی ایران به عنوان مشاور وزیر در مسائل بین‌الملل منصوب شده و در برخی جلسات مذاکرات هسته‌ای حضور داشت.
صالحی در دوره ریاست اکمل‌الدین احسان‌اوغلو از سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۹، معاونت دبیرکل سازمان کنفرانس اسلامی را بر عهده داشت. با انتصاب صالحی به ریاست سازمان انرژی اتمی ایران، وی از این سمت استعفاء کرد.
پس از اعلام استعفای غلام‌رضا آقازاده از ریاست سازمان انرژی اتمی ایران در تیر ۱۳۸۸، محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور وقت ایران که به شدت از امضای پروتکل الحاقی به معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای انتقاد کرده بود، صالحی را که شخص امضاءکننده این پروتکل بود به عنوان جانشین آقازاده منصوب کرد.رئیس جدید سازمان انرژی اتمی: امیدوارم دوره خصومت تمام شده باشد پس از آنکه صالحی خبر از جایگزینی رضا نجفی با علی‌اصغر سلطانیه به عنوان نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی داد، منوچهر متکی وزیرخارجهٔ وقت، دورهٔ کاری علی‌اصغر سلطانیه را تمدید کرد.دوره فعالیت سلطانیه در آژانس با حکم متکی تمدید شدتمدید دوره فعالیت سلطانیه در آژانس با حکم متکی
در پی ایراد اتهام جاسوسی به حسین موسویان، عضو تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران، صالحی این اتهام را رد کرد.وزارت اطلاعات بر جاسوس بودن موسویان تأکید دارد ولی وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران سه روز پس از سخنان صالحی دربارهٔ حسین موسویان، تأکید کرد اقدام موسویان مصداق جاسوسی است.وزارت اطلاعات: اقدام موسویان مصداق جاسوسی است
پس از برکناری منوچهر متکی که در سفر دیپلماتیک به سر می‌برد در آذر ۱۳۸۹، صالحی با حفظ سمت ریاست سازمان انرژی اتمی به عنوان سرپرست وزارت امور خارجه ایران منصوب شد. او در تاریخ ۳ بهمن ۱۳۸۹، به عنوان وزیر پیشنهادی امور خارجه به مجلس شورای اسلامی معرفی شد و در دهم بهمن از مجلس رای اعتماد گرفت و رسماً وزیر امور خارجه شد.Fars News Agency: صالحی به عنوان وزیر امور خارجه انتخاب شد
علی‌اکبر صالحی، در خرداد سال ۱۳۹۰ به دلیل انتخاب محمدشریف ملک‌زاده به سمت معاونت اداری و مالی، تا آستانه استیضاح پیش رفت. ملک‌زاده روز دوم تیر ۱۳۹۰ بازداشت شد. وی در مصاحبه‌ای که بعد از اتمام دوره مسئولیتش انجام داد، عنوان کرد که شخصاً تمایل زیادی برای برقراری رابطه با کشورهای عربی و آمریکا داشته که به دلیل عدم موافقت رهبر ایران این کار عملی نشده‌است.همه گلایه‌های علی‌اکبر صالحی "فرارو" در سال ۱۳۹۴، موزه آثار و اشیاء اهدایی به صالحی در زمان تصدی او بر وزارت امور خارجه در عمارت سردار مفخم قزوین افتتاح شد.
حسن روحانی هفتمین رئیس‌جمهوری ایران، در روز جمعه ۲۵ مرداد ۱۳۹۲ وی را به عنوان معاون رئیس‌جمهور و ریاست سازمان انرژی اتمی ایران برگزید.http://news.yahoo.com/iran-appoints-pragmatist-salehi-head-nuclear-program-095016886.html پس از تعیین محمد جواد ظریف، به عنوان وزیر امورخارجه و رئیس تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران با گروه پنج به‌علاوه یک، علی اکبر صالحی نیز به عنوان کارشناس فنی تیم مذاکره‌کننده، در جریان مذاکراتی که به تفاهم هسته‌ای لوزان و برنامه جامع اقدام مشترک منجر شد، حضور داشت.
در ۱۹ مهر ۱۳۹۴ علی اکبر صالحی که برای توضیح به سوالات تعدادی از نمایندگان در مجلس حضور یافته بود، در مجلس مدعی شد که وی را به اعدام تهدید کردند. از جمله کسانی که وی را به اعدام تهدید کردند روح‌الله حسینیان است. در پی این جنجال، فایلی صوتی از علی اکبر صالحی انتشار یافت که در این فایل، صالحی اذعان به سیاسی بودن رفتارش در مجلس داشت. روح الله حسینیان خطاب به علی اکبر صالحی گفته بود که قسم جلاله یاد کرده‌اند که وی را در تأسیسات آب سنگین اراک اعدام کنند و داخل بتن قرار دهند.
حمید شیرزادگان، (زادهٔ ۱۳۱۹ خورشیدی در تهران – درگذشتهٔ ۶ مهر ۱۳۸۶ تهران) از قهرمان‌های فوتبال دهه چهل ایران بود.
حمید شیرزادگان در سال ۱۳۲۰ در محله درخونگاه تهران به دنیا آمد و در همان نزدیکی در خیابان شاپور بالید.
وی در دوره دبیرستان در تیم فوتبال بود و بعد در تیم محله بازی کرد تا زمانی که به تیم پرآوازه شاهین پیوست.
فوتبال را از سال‌های ابتدایی دهه ۱۳۳۰ زیرنظر مربیانی همچون اکبر کیا، حسن فاخری، ابتهاج و مسعود برومند در تیم‌های زیرگروه شاهین مثل کولاک و سیمرغ آغاز و در سال ۱۳۳۶برای اولین بار در ترکیب تیم بزرگسالان شاهین حضور یافت. حمید شیرزادگان در سال ۱۳۴۶ عضو تیم شاهین بود که بعنوان منتقد حکومت وقت شهرت یافته بود.
او در سال ۱۳۳۸ در تیم ملی ایران گل زد. شیرزادگان هم‌چنین دانشجوی مدرسه عالی مدیریت بازرگانی بود.
وی از سال ۱۳۳۸ تا ۱۳۴۵ در عضویت تیم ملی ایران بود و به خاطر شمار بالای گل‌هایی که به ثمر رساند «شیری پاطلائی» نام گرفته‌بود.
شیرزادگان در مجموع چهارده بار پیراهن تیم ملی فوتبال ایران را به تن کرد و برای ایران در مسابقات رسمی نه بار گل زد. وی در دورهٔ مقدماتی المپیک ۱۹۶۴ توکیو با هفت گل بهترین گلزن مسابقات شد و در سال ۱۳۴۶ با تیم ملی ایران به مقام نایب قهرمانی آسیا رسید.
او پس از حضور در آمریکا و بازی در تیم کیکرز بالتیمور، به ایران بازگشت و تیم نفت تهران را بنیان گذاشت.
حمید شیرزادگان و همایون بهزادی (معروف به همایون سرطلائی) دو خط حمله تیم ملی ایران بودند، و هر دو از تیم شاهین آمده‌بودند.
حمید شیرزادگان بعداً به تیم لس‌آنجلسی کیکرز پیوست و با این کار اولین بازیکن ایرانی بود که قرارداد بست و پول ثابت دریافت کرد و مدیر برنامه پیدا کرد.
وی در روز ۶ مهر ۱۳۸۶ بر اثر سرطان ریه در بیمارستان آپادانای تهران درگذشت.خبرگزاری مهر، بازدید: ژوئیه ۲۰۰۹.
همتاسازی مولکولی یا همتاسازی ژنی (کلونینگ) اصطلاحی است که به‌طور عام به مراحل جدا کردن یک توالی از ژنوم یک جاندار و قرار دادن آن در ژنوم یا مولکول دی‌ان‌ای دیگر، به کار برده می‌شود. به مولکول دی‌ان‌ای نوترکیب حاصل از کلونینگ که حاوی توالی‌های بیگانه‌است کلون نیز گفته می‌شود. هدف‌های متنوعی از انجام کلون‌سازی دنبال می‌شود. برای مثال، کلون‌سازی ژن در مواردی همچون تکثیر یک قطعه دی‌ان‌ای، شناسایی و نقشه‌برداری ژن‌ها، توالی‌یابی دی‌ان‌ای، جداسازی و بررسی پروموترها و دیگر توالی‌های تنظیمی، تولید پروتئین‌های نوترکیب، ژن‌درمانی، ایجاد جانداران تراریخته، تهیهٔ واکسن و ایجاد کیت‌های تشخیص طبی کاربرد دارد.
برای کلون کردن یک قطعه دی‌ان‌ای به درون سلول میزبان، ابتدا قطعهٔ مزبور توسط آنزیم‌های محدودکننده از ژنوم جدا شده و سپس به کمک آنزیم لیگاز به قطعات دی‌ان‌ای دیگری به نام وکتور متصل می‌شود. سپس این وکتورهای نوترکیب (حاوی مولکول دی‌ان‌ای بیگانه) به سلول میزبان جدید منتقل می‌شوند.
برای همتاسازی مولکولی در آزمایشگاه ابتدا ساختار دو پلاسمید را با استفاده از آنزیم‌های محدود کننده می‌شکنند و با استفاده از آنزیم T۴ لیگاز تکه‌های آن دو را به هم متصل می‌کنند و سپس وارد یاخته‌ها می‌کنند.
خرد ناب نام نوعی خرد است که کانت در کتابش با نام سنجش خرد ناب آن را بررسی کرده‌است.
خرد در فلسفه منبع شناخت انسان است ولی خرد ناب در فلسفهٔ کانت از قوهٔ درک یا فاهمه و نیز حسیّات جدا شده‌است.
در فلسفهٔ کانت خرد ناب هم حکم‌کننده است و هم حکم‌شونده. یعنی خرد ناب می‌تواند در مورد خودش حکم کند.
بحث دربارهٔ خرد ناب و نقش آن در شناخت متافیزیکی انسان در دیالکتیک ترافرازنده کانت است. کانت دربارهٔ خرد ناب جدا از فاهمه و حسیّات بحث کرده و دیالکتیک ترافرازندهٔ کانت مبحثی جدا از منطق ترافرازنده او و زیبایی‌شناسی ترافرازندهٔ (استتیک ترافرازندهٔ) او می‌باشد. ;کانت عقیده دارد روح (شخصیت) و کیهان و خدا فقط ایده‌های برای یکپارچه کردن مفاهیم ناب فاهمه هستند
این ایده‌ها وجود (ماهیت) ندارند و تحت تأثیر رفلکس‌های ترافرازنده موجب یکپارچه کردن مفاهیم ناب فاهمه شده
کانت در کتابش سنجش خرد ناب بحث کرده که امکان شناخت متافیزیکی برای خرد ناب وجود دارد اما در نهایت اثبات وجود یا عدم وجود خدا با خرد ناب امکان‌پذیر نیست.
گل کاملیا ، درختی از تیره ترنسترومیاسه‌هاTernstroemiacees است که اگر در نارنجستان کاشته شود تا ۶ متر رشد می‌کند. از این گل گونه‌های زیادی بدست آمده برگ‌هایش دایمی و براق و گل‌هایش برنگ قرمز - سفید - صورتی - ابلق یا راه راه نیمه پرپر است که فصل زمستان باز می‌شود.
گل کاملیا را در نواحی مرطوب و گرم مانند رشت و مازندران به خوبی می‌توان در هوای آزاد کاشت ولی در نواحی معتدل سرد جزو گل‌های گلدانی است.
شصت ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
محمد عابد جابری () (زادهٔ ۲۷ دسامبر ۱۹۳۶ در مراکش - ۳ مه ۲۰۱۰)Maroc: décès du philosophe marocain de renom Mohamed Abed Al-Jabri | LeMatin.ch استاد فلسفه و اندیشهٔ عربی-اسلامی دانشکده ادبیات در رباط و از روشنفکران بنام معاصر جهان عرب بود.Book review, Texas University Press او در سال ۱۹۳۶ متولد شد و در سال ۱۹۶۷ دیپلم مطالعات عالی در فلسفه را گرفت و سپس به مدرک دکترا با موضوع دولت در فلسفه در سال ۱۹۷۰ از دانشکده ادبیات رباط نایل شد.
یکی از برنامه‌های پژوهشی وی که تاکنون منجر به چاپ چهار جلد کتاب شده، "نقد عقل عربی" است. وی بر آن است می‌توان نقد عقل عربی زمینه را برای قرائتی علمی و آگاهانه از میراث مهیا کرد.
جابری عقل عربی را نتیجهٔ فرهنگی می‌داند که بر سه نظام معرفتی استوار است: نظام زبانی عربی یا "بیان"؛ نظام غنوسی ایرانی هرمسی یا "عرفان" و نظام عقلانی یونانی یا برهان.هاشمی: ۱۳۸۳
اندیشه عربی به‌ویژه عقلانیت سیاسی و اجتماعی آن از گذشته‌های دور از مشکلات و کاستی‌های متعددی رنج برده و اکنون نیز از این امر رنج می‌برد. این کاستی‌ها از ضعف و نقصان در بینش و کوتاهی در نگرش و راهبرد و وجود غبار در نگاه به جلو تا عجز کامل در راه رسیدن به توافق پایدار با دیگران بر اساس رضایت متقابل را شامل می‌شود که این وضعیت از زمانهای قدیم تاکنون بر عقل عربی سایه افکنده‌است.
«خوانشی نوین از زندگی و فلسفه ابن رشد» ترجمه سید محمد آل مهدی، تهران، انتشارات نسل آفتاب، ۱۳۹۲
«سنت و مدرنیته» () ترجمه سید محمد آل مهدی، تهران، انتشارات دنیای اقتصاد، ۱۳۹۵
برخی نگاه وی را کاملاً ایدئولوژیک، غیرتاریخی و غیرعلمی می‌دانند.جنیدی جعفری، محمود؛ جلالی، سید سعید، بررسی و نقد دیدگاه محمد عابد الجابری دربارهٔ تشیع، حکمت معاصر :: تابستان 1392، سال چهارم - شماره 2
فرهنگ عربی همواره میان دو گونه نظام معرفتی در حرکت بوده‌است که هر کدام نماینده یک نظام ایدئولوژیک هستند که با نظام دیگر تعارض دارد. از یک طرف نظام سنت قرار دارد که امری معقول و مورد قبول جابری است و از طرف دیگر نظام شیعی و هرمسی ایرانی مشرقی قرار دارد. جابری معتقد است تنها نظام سنت است که ریشه در اسلام دارد و و می‌تواند نماینده دیدگاه معقول دینی باشد. در حالیکه سنت دوم ریشه در تفکرات ایرانی و هرمسی دارد و امری نامعقول محسوب می‌شود.
یکی از ویژگی‌های آثار جابری توجه به تعاریف بومی و تاریخی است که اندیشمندان سلف اسلامی از واژگان علمی اراده کرده‌اند. او می‌کوشد تا از خلط تعاریف جدید با تعاریف قدیمی بپرهیزد که نمونه بارز آن را می‌توان در فرهنگ اصطلاحات علم عمران ابن خلدون مشاهده نمود. برای مثال واژه دولت در اندیشه ابن خلدون با مفهوم امروزین دولت متفاوت است و جابری خواننده را متوجه ابن تفاوت می‌کند.صفحه 45 الی 83 فرهنگی اصطلاحات علم عمران محمد عابد الجابری از کتاب ابن خلدون تألیف و ترجمه کامیار صداقت ثمرحسینی
کاستی‌های عقل عربی در کندوکاو سیاسی. محمد عابد الجابری
هاشمی، سیداحمد، "تکوین و تطور شیوه‌های تفکر در نخستین سده‌های اسلامی"، مجلهٔ تاریخ علم، شمارهٔ دوم، پاییز ۱۳۸۳، صص ۳–۴۰ (پیوند).
حسین کلانی (زادهٔ ۳ بهمن ۱۳۲۳) بازیکن سابق فوتبال اهل ایران است. او از خاندان غفاری کاشان است. او پیشتر در تیم ملی ایران بازی می‌کرد و سابقه بازی در تیم‌های پیکان، شهباز، شاهین تهران و پرسپولیس را دارد.
وی پس از پایان دوران فوتبال خود، به ایالات متحده آمریکا رفت و در رشته مهندسی معماری تحصیل کرد. وی دارای مدرک دکترای مهندسی معماری تلفیقی از دانشگاه یو-سی-ال-ای است.https://www.isna.ir/news/97070302009/خاطره-جالب-حسین-کلانی-از-داربی-۶-تایی-ها-حضور-پرسپولیسی-ها-در
او فوتبال خود را از ۱۴ سالگی در باشگاه نوجوانان شاهین (پولاد) تهران آغاز کرد و سپس دیهیم تهران و بعد از گلزنی در برابر تیم بزرگسالان شاهین، عباس اکرامی او را در ۱۸ سالگی به باشگاه شاهین، دعوت کرد و پس از مصدومیت، ۲ سال و نیم در آن تیم نیمکت نشین بود تا اولین بار در یک مسابقه در برابر تیم شجاعت تهران و در کنار همایون بهزادی و حمید شیرزادگان حضور یافت و اولین گل خود را در مقابل این تیم به ثمر رساند و در آن سال (۱۳۴۴) شاهین قهرمان جام باشگاه‌های تهران شد.
او در سال ۱۳۴۴ در رشته پزشکی قبول و در همان سال در مسابقات دانشگاهی در اصفهان مصدوم شد.
آخرین حضور او در شاهین به سال ۱۳۴۶ بازمی‌گردد که در پایان آن دوره مسابقات، پروانه فعالیت تیم شاهین، لغو شد.
سال ۱۳۴۸ حسین کلانی و بسیاری از بازیکنان و مربیان شاهین، به تیم تازه تأسیس پیکان که از طرف شرکت ایران ناسیونال حمایت می‌شد، پیوستند و حسن کلانی در اواین دوره حضورش عنوان آقای گلی لیگ را کسب کرد و تیم او توانست در هر دو دیدار رفت و برگشت، تاج را مغلوب سازد.
حسین کلانی در سال ۱۳۴۹ برای پرسپولیس به میدان رفت و در جام منطقه‌ای ایران، به دلیل اخراج دو بازیکن پرسپولیس در حالی که نتیجه مسابقه در برابر تاج یک بر یک بود، پرسپولیس زمین را ترک کرد و فدراسیون وقت نتیجه را ۳ بر صفر بسود تاج، اعلام نمود و پرسپولیس نیز به نشانه اعتراض در رده‌بندی نیز شرکت نکرد و فدراسیون او را یک سال محروم کرد و کلانی به همراه پرسپولیس به عنوان چهارمی رسید و او با ۷ گل بهترین گلزن مسابقات شد. محرومیت او از یک سال به ۹ ماه تقلیل یافت و در آن دوره به فعالیت‌های روزنامه‌نگاری در نشریه جوانان امروز می‌پرداخت.
شاهین تهران در اواخر سال ۱۳۵۲ مجوز حضور خود را با شرط شروع دوباره از دسته سوم، بازپس گرفت، او در سال ۱۳۵۳ پرسپولیس را ترک کرد و به تیم شهباز یا شاهین تازه تأسیس پیوست و این تیم با کمک او توانست در سال ۱۳۵۴ به دسته اول جام تخت جمشید صعود کند.http://takhtejamshidcup.com/index.php?option=com_content&view=article&id=573&catid=78
خاطرات و شرح‌زندگانی حسین کلانی در قالب مصاحبه تاریخ شفاهی، با عنوان طلایه‌دارِ هشتِ سرخ‌پوش‌ها، توسط محمدحسین یزدانی‌راد و پیمانه صالحی تدوین و از سوی انتشارات روزنه در سال ۱۴۰۲ منتشر شده است.
کلانی می‌گوید بیش از بیست هزار جلد کتاب در کتابخانه شخصی خود دارد.
این کتابها مربوط به حوزه خاصی نیست و در همه زمینه‌ها نوشته شده‌است؛ که در طول ۵۰–۶۰ سال اخیر بعلت شدت علاقه وی به مطالعه، توسط وی خریداری و گردآوری شده و پس از مطرح شدن موضوع توسط وی در برنامه تلویزیونی ۹۰، از کتابخانه ملی با او تماس گرفتند و نامبرده آمادگی خود را برای اهدای این کتاب‌ها به کتابخانه ملی اعلام کرد.
سد سه‌دره یا سد سه دهانه ، که بر روی رود یانگ‌تسه در چین ساخته شده‌است. نیروگاه برق‌آبی ساخته‌شده در این سد، بزرگ‌ترین نیروگاه جهان (در بین همهٔ انواع نیروگاه‌ها) است و از نظر تولید برق از سد ایتایپو پیشی گرفته‌است.
کار ساخت بدنهٔ این سد، در سال ۲۰۰۶ به پایان رسید، ولی تکمیل سد و تأسیسات نیروگاه برق‌آبی آن در ۴ ژوئیه ۲۰۱۲ با نصب آخرین توربین به پایان رسید. از زمان تکمیل نیروگاه برق‌آبی این سد در سال ۲۰۱۲ میلادی، توان تولید برق آن برابر با ۲۲۵۰۰ مگاوات می‌باشد. لازم است ذکر شود توان ۲۲۵۰۰ مگاواتی این سد با بهره‌گیری از ۳۲ ژنراتور ۷۰۰ مگاواتی و ۲ ژنراتور ۵۰ مگاواتی فراهم شده‌است.
در سال ۲۰۱۴ میلادی نیروگاه برق‌آبی این سد با تولید ۹۸٫۸ تراوات ساعت انرژی از نظر میزان انرژی تولیدی در سال به رتبه اول جهان دست یافت. این در حالی است که تولید انرژی سالانه سد ایتایپو ۸۷٫۸ تراوات ساعت در سال ۲۰۱۴ بود.http://news.xinhuanet.com/english/china/2015-01/01/c_127352471.htmhttp://www.itaipu.gov.br/energia/geracao
این سد علاوه بر تولید برق، ظرفیت کشتی‌رانی رودخانه یانگ‌تسه را افزایش داده و همچنین پتانسیل وقوع سیل در پایین‌دست را به کمک فراهم کردن فضای ذخیره سیل کاهش داده‌است. دولت چین به این پروژه به عنوان یک مهندسی تاریخی و همچنین یک موفقیت اجتماعی و اقتصادی نگاه می‌کند. توربین‌های بسیار بزرگ و در ضمن بسیار پیشرفته این نیروگاه برق‌آبی گامی به سوی کاهش انتشار گازهای گل‌خانه‌ای است. با این حال، با آب‌گیری این سد برخی از محوطه‌های باستان‌شناسی و فرهنگی منطقه به زیر آب رفت و سبب آواره شدن حدود ۱٫۳ میلیون نفر شد. ضمن آنکه باعث تغییرات زیست‌محیطی قابل توجهی، از جمله افزایش خطر رانش زمین شد. به هر صورت این سد یک موضوع بحث‌برانگیز هم در داخل و هم در خارج از کشور چین بوده‌است.
سید محمد مهدی طباطبایی شیرازی (متولد ۱۵ آبان ۱۳۱۵ در رفسنجان - متوفای ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۷ در تهران) فرزند سید محمدحسین، نماینده ادوار دوم، سوم و هفتم مجلس شورای اسلامی و از همفکران سید نواب صفوی و گروه فداییان اسلام و از قدیمی‌ترین شاگردان روح الله خمینی بود.
سید مهدی طباطبایی پس از پیروزی انقلاب سمتهای مختلفی از جمله سرپرستی زندان قصر، دادستانی کل انقلاب مازندران و نمایندگی مجلس را برعهده داشت. وی روحانی مجتهد و خطیب و استاد مشهور اخلاق اسلامی تهران بود و معمولاً در مناسبت‌های گوناگون، در برنامه‌های تلویزیونی صدا و سیمای ایران به بحث‌های اخلاقی می‌پرداخت. طباطبایی پس از تحمل یک دوره بیماری عفونت ریوی در ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۷ درگذشت.
اخوان ایشان عبارتند از:مرحوم سید محمد طباطبایی
مرحوم سید حسن طباطبایی
سید جعفر طباطبایی
سید علی طباطبایی
سید کاظم طباطبایی
سید مهدی طباطبایی اکبر هاشمی را شهید دانسته و می‌گوید: من هاشمی را شهید می‌دانم، شهید حتماً نباید با شمشیر کشته شود، کسی که در طلب حق باشد، شهید است… ایشان را به اندازه ۴ شهید می‌دانم.http://www.entekhab.ir/fa/news/315683/آیت-الله-هاشمی-را-شهید-می-دانم-بدگویانِ-هاشمی-حداقل-از-خدا-بترسید-دیگر-او-نیست-که-شما-را-عفو-کند-به-عقل-بیایید-هاشمی-در-حرم-پیامبر-مخالفانش-را-بخشید-بعد-از-هاشمی-نمازجمعه-تعطیل-شد-صداوسیما-اگر-از-هاشمی-تجلیل-نکند-بیننده-اش-کم-می-شود
او که به مناسبت شب مبعث در برنامهٔ زندهٔ تلویزیونی «این شب‌ها» که از شبکه یک پخش می‌شود، مهمان بود، با اشاره به استفادهٔ احمدی‌نژاد از شال سبز گفت: «متأسفانه رئیس‌جمهور روز بعد از انتخابات در مقابل طرفدارانشان، معترضین و مخالفین خودش مقام سیادت را مسخره کرد و اگر این استهزا نبود بسیاری از فتنه‌ها به راه نمی‌افتاد.»
او در آخرین شب ماه صفر ۱۳۹۰ با اشاره به مشکلات اقتصادی در کشور اظهار داشت: «دولت باید از مردم عذر خواهی کند، عذر خواهی عزت و عظمت است. مردم آنقدر خوب هستند که اگر بفهمند ما اشتباه کردیم کمک و یاری می‌کنند. ای کاش دولت به مردم بگوید اشتباه کردم و ای کاش ما هم که حمایت کردیم بگوییم اشتباه کردیم.»
در ۱۸ فروردین ۱۳۹۳ مصاحبه نامه نیوز با مهدی طباطبایی منتشر گردید. او در این مصاحبه گفت: «آقای احمدی‌نژاد را برای اولین بار در شهرداری ملاقات و چند جلسه با ایشان صحبت کردم و متوجه شدم که سبک ایشان خاص است و آنقدر که نشان می‌دهد عمیق نیست. مطالبی که می‌شنوند بلافاصله جواب می‌دهند و گاهی به صحبت‌ها خوب گوش نمی‌دهند تا سخن شروع می‌شود، ایشان به فکر جواب دادن هستند. ضمن استماع سخن منتقد، ایشان جواب درست می‌کنند. این کار رشته علمی من است.»
در مهر ۱۳۹۱ دربارهٔ سید محمد خاتمی چنین اظهارنظر کرد: «در جریان حوادث سال ۸۸ آقای خاتمی فراجناحی بود. شکستن حرمت ایشان غلط بود.»سید مهدی طباطبایی: شکستن حرمت خاتمی غلط بود/ برای انتخابات آبرومند باید همه را دعوت کنیم آفتاب نیوز
وی در این دوره انتخابات با نامزد شدن هاشمی رفسنجانی از وی حمایت کرد و منتقد رد صلاحیت او بود. او سپس به حامیان حسن روحانی پیوست و پس از انتخاب وی به ریاست جمهوری به او نامه نوشت.نامه سیدمهدی طباطبایی به حسن روحانی تابناک
در مصاحبه نامه نیوز با مهدی طباطبایی در ۱۸ فروردین ۱۳۹۳ وی اظهار داشت: «ضمن تجلیل از آقای مصباح به لحاظ علمیت و حوزویت، ایشان را فارغ از رفتارهای سیاسی می‌دانم؛ چون هیچ‌گاه در سیاست و در نهضت‌ها و انقلاب حضور نداشتند و هر جا هم حضور داشتند در حاشیه بودند. ایشان را از لحاظ علمی و فلسفی قبول دارم؛ ولی از لحاظ سیاسی نه. ایشان انسان خوبی هستند؛ ولی آشنایی سیاسی ندارند؛ بنابراین وقتی وارد این مسائل می‌شوند برای خود مشکلاتی ایجاد می‌کنند.»
طباطبایی در واکنش به سخنان مصباح یزدیhttp://www.entekhab.ir/fa/news/165875 در خرداد ۱۳۹۳ در جمع اعضای کاروان پیاده عازم حرم خمینی علیه حسن روحانی، گفته‌است:
مصباح یزدی در سالروز وفات خمینی در جمع اعضای کاروان پیاده عازم حرم خمینی در پاسخ به سخنان حسن روحانی (برخی دچار توهم هستند و مدام غصه دین مردم را می‌خورند در حالی که نه دین را می‌شناسند و نه آخرت را) گفت:
وی که به دلیل عفونت شدید ریوی چندین بار در سال ۱۳۹۶ در یکی از بیمارستان‌های تهران بستری بود، سرانجام در ظهر پنجشنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۷ (مصادف با نخستین روز ماه رمضان) در سن ۸۲ سالگی درگذشت. پیکر وی، روز بعد در قم دفن شد.
سید علی خامنه ای،حسن روحانی،علی لاریجانی و سید محمد خاتمی در پیام های جداگانه درگذشت وی را تسلیت گفتند.
پیگ (از انگلیسی PIG که سرنام Pipeline Inspection Gauge است) وسیله‌ای است مورد استفاده در لوله‌های انتقال سیالات از جمله لوله‌های آب، فاضلاب، انتقال نفت و انتقال گاز. از پیگ معمولاً برای اهداف زیر استفاده می‌شود:
به کار استفاده از پیگ در داخل لوله‌ها، «پیگ‌رانی» گفته می‌شود. پیگ‌رانی بدون متوقف کردن جریان سیال امکان‌پذیر است.
پیگ‌های اولیه تنها برای تمیز کردن لوله – به عنوان روشی کم‌هزینه و سریع – مورد استفاده قرار می‌گرفته‌اند؛ و در حال حاضر نیز پیگ‌رانی معمولی (تنها برای تمیزکاری) استفادهٔ فراوانی دارد.
پیگ‌رانی هوشمند، توسط پیگ‌های هوشمند انجام می‌شود که وظایفی از قبیل نظارت بر بدنهٔ لوله و ضبط اطلاعات هندسی لوله را نیز به عهده دارند.
پیگ‌ها دارای دیسک‌ها و برس‌هایی هستند که دیوارهٔ داخلی لوله را تمیز می‌کنند. همچنین ذرات معلق و اضافی موجود در سیال به دلیل اغتشاش و جریان گردابی به وجود آمده در سیال جابه‌جا می‌شوند.
پیگ‌های عمومی (Utility PIGs)، دارای اندازه‌های مختلف و تعداد سرها (cops) و تعداد برس‌های مختلف است که انتخاب آن‌ها برای کاربردهای مختلف، متفاوت است.
پیگ به وسیلهٔ تلهٔ فرستنده (PIG Launcher) وارد خط لوله شده و پس از آن، به وسیلهٔ فشار جریان معمول سیال، داخل لوله حرکت می‌کند؛ تا در انتهای خط لوله، به تلهٔ گیرنده (PIG Catcher) برسد.
پیگ‌رانی در موارد بسیاری از قبیل مخلوط، ذخیره‌سازی، صنایع روان‌سازی، نقاشی، مواد شیمیایی، لوازم بهداشتی، غذایی، خطوط انتقال نفت و گاز و... مورد استفاده قرار می‌گیرد.
از جمله مزایای استفاده از پیگ‌رانی می‌توان به صرفه جویی، عدم نیاز به شستن با جریان سریع، ایجاد قابلیت نمونه‌برداری سریع و قابلیت استفاده از کنترل‌گر منطقی برنامه‌پذیر یا پی‌ال‌سی (PLC یا Programmable Logic Controller) اشاره کرد.
در روش‌های قدیمی، تنها راه اطمینان از خالی شدن لوله از محتویات آن، شستن با جریان سریع با آب یا حلال بود، که مشکلاتی را به دنبال دارد. استفاده از پیگ رانی علاوه بر صرفه‌جویی و جلوگیری از این مشکلات، از اثرات مخرب زیست‌محیطی روش‌های قدیمی جلوگیری می‌کند.
تمامی سیستم‌های پیگ‌رانی قابلیت دریافت پیگ در قسمت پرتاب‌کننده را دارند، تا در مواردی که راه پیگ مسدود شده، پیگ به نقطهٔ شروع بازگردانده شود. درصورتی‌که نیاز به باز کردن لوله باشد، قبل از بازکردن، تخلیهٔ فشار لوله انجام می‌شود. با این وجود، باز کردن لوله خطراتی به همراه دارد.
توپک‌ها (spheres) یکی از انواع پیگ‌ها هستند که گاهی به غلط، به تمام انواع پیگ، توپک گفته می‌شود. توپک‌رانی (sphering) نیز راندن توپک در خط لوله است که یکی از انواع پیگ‌رانی است.
پیگ‌ها را از نظر شکل ظاهری می‌توان به 6 دسته تقسیم کرد:
1- ژل پیگ‌ها:
ژل‌پیگ‌های شیمیایی، بر پایهٔ آب، هیدروکربن و اسید هستند، انعطاف‌پذیری مناسبی دارند و معمولاً جهت پاک‌سازی آب و روغن مورد استفاده قرار می‌گیرند. مزیت پیگ‌های شیمیایی نسبت به پیگ‌های مکانیکی آن است که در لوله گیر نمی‌کنند و زیست‌تجزیه‌پذیر هستند.ب
2- پیگ‌های بدنه فلزی:
پیگ‌های بدنه‌فلزی یا میله‌ای یا محوری، در طیف گسترده‌ای از نظر تعداد سر (کاپ)، برس یا تجهیزات، تولید و به‌کار گرفته می‌شوند.
3- پیگ‌های توپر ریختگی:
برای خطوط هیدروکربن و آب و برخی از محصولات پتروشیمی و نیز خطوطی که قبلاً پیگ‌رانی نشده اند قابل استفاده است.
4- توپک‌ها:
برای جداسازی سیال و عبور از زانوئی کمتر از 3D قابل استفاده است.
5- پیگ‌های اسفنجی:
جهت خشک کردن خطوط از مایعات و انتقال برخی از سیالات بر پایهٔ هیدروکربن و آب مناسب است و محدودیتی در عبور از بندهای کمتر از 3D ندارد.
6- پیگ‌های خاص:
در شرایط عملیاتی خاص، در مواردی که استفاده از پیگ‌های رایج امکان پذیر نباشد؛ پیگ‌های ویژه‌ای طراحی و تولید می‌گردد.
مهم‌ترین این پیگ‌ها عبارتند از:
پیگ‌های تراشندهٔ رسوبات سخت و کریستالی (Decaling pin type)
قطارهای چند منظوره (Pig Train)
پیگ‌های انعطاف پذیر (Universal Joint)
پیگ‌های دو و چند اندازه‌ای (Dual & Multi Size)
پیگ‌های ترکیبی (Combination)
پیگ‌های انتقال حلال و مواد شیمیائی
در کنار استفاده از پیگ‌ها می‌توان از ابزارهای کمکی و جانبی دیگری استفاده نمود که کاربری پیگ‌ها را افزایش می دهند . این ابزارها می‌توانند قابلیت‌های متفاوتی داشته باشند و با اتصال به پیگ در حین پیگ رانی وظیفه خود را انجام می دهند .
نمونه‌ای از مهمترین این ابزارها عبارتند از:
پیگ هوشمند (Intelligent PIG یا Smart PIG)، به عنوان تنها وسیله برای حمل ابزارهای تست غیرمخرب، پیگی است که وظیفهٔ جمع‌آوری اطلاعات مختلفی راجع به مسیر حرکت خود را بر عهده دارد.
فناوری‌های مختلفی در پیگ‌های هوشمند مورد استفاده قرار می‌گیرند که بر اساس نیازهای تعریف شده و طراحی پیگ، قابلیت‌های پیگ تعریف می‌شوند. این قابلیت‌ها شامل تشخیص حفره (pitting)، خوردگی (corrosion)، ترک (crack)، آثار جوشکاری می‌شود.
نشتی شار مغناطیسی (MFL یا Magnetic Flux Leakage) و مافوق صوت (Ultrasonics) دو روش نظارت بر بدنهٔ لوله هستند. همچنین پیگ‌های کولیسی، (Caliper PIGs) قابلیت اندازه‌گیری کروی لوله برای پیدا کردن شکست‌ها و تغییر شکل‌ها و به‌طور کلی ضبط اطلاعات هندسی لوله را دارند.
به وسیلهٔ روش‌های فوق می‌توان مکان عیوب، نوع و اندازهٔ آنان را تعیین کرد و با حفاری محل عیوب ایجاد شده به رفع آن‌ها پرداخت. همچنین به وسیلهٔ ایجاد نقشهٔ عیوب، می‌توان ایجاد نشتی‌ها و عیوب را پیش‌بینی کرد.
لازم است قطعات الکترونیکی این نوع پیگ، برای جلوگیری از ورود محتویات خط لوله و در برخی موارد به دلیل وجود مواد خورنده و با دمای بسیار بالا، به‌طور کامل آب‌بندی شوند.
توان دستگاه از طریق باتری‌های آب‌بندی شده تأمین می‌شود؛ و ضبط اطلاعات می‌تواند به طرق مختلف از جمله بر روی نوار قیاسی (آنالوگ) با فرم حلقه فیلم (reel-to-reel format) نوار رقومی (دیجیتالی) یا حافظهٔ حالت جامد (solid state memory) انجام شود.
درصورتی‌که ایجاد ارتباط مستقیم با بیرون لوله، به دلیل فاصلهٔ زیاد یا جنس لوله امکان‌پذیر نباشد، می‌توان با استفاده از دستگاه‌هایی مثل کیلومتر شمار (odometer)، ژیروسکوپ و... می‌توان مسیر طی شده را به‌طور کامل مشخص نمود.
تایید اطلاعات داخل پیگ، به وسیلهٔ حسگرهایی که بر روی سطح خارجی لوله نصب می‌شوند و عبور پیگ را از طریق روش‌های صوتی یا میدان مغناطیسی، تشخیص می‌دهند، انجام می‌شود. همچنین امکان استفاده از سامانهٔ موقعیت‌یاب جهانی (GPS)، در این حسگرها وجود دارد.
با تحقیق خبرهای منتشر شده در مورد پیگ‌رانی هوشمند در ایران، این‌گونه برداشت می‌شود که خریداری پیگ‌های هوشمند از خارج از کشور، هزینه‌های زیادی را می‌طلبد (1500 دلار در هر کیلومتر ) و از طرفی، احساس نیاز به استفاده از پیگ‌رانی هوشمند باعث شده است، تحقیق و ساخت پیگ هوشمند توسط متخصصین ایرانی پیگیری شود.
با این وجود، از آنجا که استفاده از پیگ‌رانی هوشمند – چه خارجی و چه ساخت داخل – هنوز در کشور ما بسیار محدود است و پیگ‌رانی معمولی، استفادهٔ گسترده‌ای دارد، که تمامی موارد آن قابلیت ارتقاء به پیگ‌رانی هوشمند را دارند.
آشوری‌ها، مردمی هستند که ریشه آن‌ها به مردم سامی در بین‌النهرین باستان می‌رسد. آن‌ها علاوه بر زبان محل سکونت خود، به زبان آرامی نو آشوری (زبانی از خانواده زبان‌های سامی) سخن می‌گویند و بیشتر آن‌ها پیرو مسیحیت سریانی هستند. سرزمین آشوری‌ها اکنون در شمال کشور عراق (استان‌های دهوک و نینوا)، جنوب شرقی ترکیه (در منطقه‌ی حکاری و طور عبدین)، شمال شرقی سوریه (استان حسکه) قرار دارد.
در طول قرن گذشته میلادی بسیاری از آشوری‌ها به نقاط دیگر دنیا از جمله قفقاز، آمریکای شمالی، اروپا و استرالیا مهاجرت کردند. حوادثی چون کشتارهای دیاربکر، نسل‌کشی آشوری‌ها (همراه با نسل‌کشی یونانی‌ها و نسل‌کشی ارمنی‌ها) توسط امپراتوری عثمانی در طول جنگ جهانی اول، کشتار سمیل در ۱۹۳۳ در عراق، سیاست‌های ملی‌گرایی عربی، حزب بعث عراق و انقلاب ۱۳۵۷ ایران، حمله داعش و اشغال مناطقی از عراق و سوریه، از عوامل برون‌کوچی آشوری‌ها بوده‌اند.
تخمین زده می‌شود که تعداد آشوری‌های جهان ۵ میلیون نفر باشد. تعداد آشوری‌های ایران تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷ حدود ۷۰ تا ۹۰ هزار نفر بود. بیشتر جمعیت آشوری‌ها در شهرهای اروميه، تهران، شاهين شهر، سلماس، تبريز، اهواز، همدان، كرمانشاه، شيراز، مشهد، بندرعباس، ماهشهر، بابلسر، بندر انزلی، فرديس و قزوين واقع شده‌است.
بیشتر آشوری‌ها، مسیحیت سریانی و عموما پیرو کلیسای کاتولیک کلدانی، کلیسای آشوری مشرق و کلیسای باستانی مشرق و عده‌ای دیگر پیرو کلیسای کاتولیک سریانی یا کلیسای ارتدکس سریانی هستند.For Assyrians as a Christian people, see
آشوری‌ها در قرون اول اسلامی با ترجمهٔ علوم و معارف دنیای باستان به زبان عربی خدمت بزرگی به توسعهٔ دانش در میان مسلمانان و نگهداری آثار علمی دوران باستان کردند. بعضی از بزرگ‌ترین دانشمندان و مترجمان خلافت اسلامی از این مردم بودند. آشوری‌ها بعد از قرون وسطی مورد توجه کلیسای کاتولیک و پس از آن کلیسای پروتستان قرار گرفتند. در جریان حوادث ناشی از جنگ جهانی اول و حضور ارتش‌های روسیه و عثمانی در آذربایجان و جنگ‌های قومی و مذهبی که پس از کشتن مارشیمون بنیامین، رهبر آشوری‌ها، آسیب‌های فراوان دیدند و بسیاری از آن‌‌ها ناگزیر به نقاط دیگر مهاجرت کردند.
آشوری‌های شمال عراق و سوریه که خود را آرامی می‌نامیدند، پس از گرویدن به مسیحیت خود را سریانی یا سوریایا نامیدند، تا از هم نژادان غیر مسیحی خود که آن‌ها را آرامایا می‌نامیدند، متمایز باشند.
آشوری‌ها مردمانی هستند که از دوران باستان در بین النهرین زندگی کرده‌اند و امروزه می‌توان آن‌ها را در سرتاسر جهان یافت. آن‌ها به خاطر امپراتوری آشور و شهرهایی چون نینوا و نمرود شناخته می‌شوند.
در دوران باستان، تمدن آشوری معمولا در مرکز شهر آشور قرار داشت، که نام آن برگرفته از نام آشور خداوند بزرگ آشوری‌ها بود. محققان معمولا تاریخ آشوری‌ها را به سه قسمت، آشور کهن، آشور میانه و آشور نو تقسیم می‌کنند.
آشوریان پس از نسل‌کشی بزرگ برای زندگی آسوده و امن به کشورهای غربی رفتند.
زبان و فرهنگ آشوری از جمله گویش‌های نوین آرامی و در شمار زبان‌های سامی شرقی- شمالی است و با زبان آشوری باستانی تفاوت دارد. آشوریان به گویش‌های گوناگون آشوری سخن می‌گویند و می‌نویسند. ازجمله این گویش‌ها می‌توان اورمژیانا (گویش ارومیه‌ای) و صلمسنایا (گویش سلماسی) را نام برد. گویش اورمژیانا تنها گویش آسوری است که دست‌کم از حدود سال ۱۸۴۸ به این سو ادبیات مکتوب ویژه خود را پدیدآورده است. نخستین فراورده‌های مکتوب آشوریان، متون مذهبی بوده‌است. در پی آن اشعار و داستان‌هایی به این زبان پدید آمد. برگردان آثار ادبی از زبان‌های دیگر به شکل‌گیری ادبیات آشوری سرعت بخشید. مارتوما او دو مشهورترین شاعر آشوری است. از برجسته‌ترین نویسندگان آسوری می‌توان شموپیل بیت کولیا دگوپتایا و پیره سرمس (نویسنده تاریخ ادبیات آسوری به زبان آسوری) را نام برد.
«انجمن ادبی جوانان آشوری» در تهران مهم‌ترین مرکز ادبی آشوریان در ایران است. چاپ و انتشار مجلات گاه‌گاهی به زبان آسوری از دوره پهلوی دوم به این سو رونق داشته‌است. در ایران آشوریان اقلیتی رسمی به‌شمار می‌روند و نمایندگانی نیز در مجلس دارند.
آشوری‌ها نخستین قومی بودند که یکجا همه با هم مسیحی شدند. یکی از حواریون مسیح تمام آنان را در دریاچه ارومیه غسل تعمید داد. نسطوریت یا نستوری ریشه عمیقی در فرهنگ مردم آشوری دارد. با این حال عده ای نیز یعقوبی، کاتولیک کلدانی، مارونی و قلیلی نیز ارتدکس یونانی و پروتستان هستند. تسرت.آسوریان-دانشنامه بزرگ اسلامی محلّمیان نیز از آشوریان محسوب می‌شوند.
جمعیت آشوریان ایران در میانهٔ قرن نوزدهم میلادی به ۱۳۸۰۰۰ نفر می‌رسید که عمدتاً در آذربایجان غربی ساکن بودند و به دو گروه عمدهٔ مذهبی نستوری و کاتولیک تقسیم می‌شوند. جمعیت آشوریان ایران در میانهٔ قرن بیستم میلادی به ۲۰٬۰۰۰ نفر کاهش پیدا کرد.
گروه‌های قومی ساکن ایران به گروه‌های قومی که هم‌اکنون در کشور ایران زندگی می‌کنند، گفته می‌شود. این تبارها، همچنین دارای همانندهایی در بیرون مرزهای ایران هستند. این اقوام، با وجود گوناگونی‌های فرهنگی، همگی از هویت و درون‌مایهٔ ایرانی، پشتیبانی می‌کنند و در طول تاریخ، روابط دوستانه میان یکدیگر را حفظ کرده‌اند.قاسمی، علی اصغر؛ خورشیدی، مجید و حیدری، حسین. همسازی هویت ملی و قومی در ایران و رویکرد اقوام ایرانی به وحدت ملی و حق تعیین سرنوشت. فصلنامه علوم اجتماعی، شماره ۱۸ (۵۵)، ص ۵۷–۹۹.
ایران، مردمی از اقوام گوناگون دارد که همگی، خود را دارای هویت ایرانی (ملی) می‌دانند و تاکنون، جشن‌های ملی ایران را پاس داشته‌اند. اعیاد و سوگواری‌های اسلامی نیز در این کشور بسیار رایج است. پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، این مراسم‌ها شکلی مجلل به خود گرفتند و هویت اسلامی، توسط حکومت تازه، پشتیبانی شد. جشن سال نوی ایرانی، نوروز، از سوی یونسکو به عنوان میراث فرهنگی و معنوی بشریت ثبت شده‌است و مجمع عمومی سازمان ملل متحد با تصویب قطعنامه‌ای، ۲۱ مارس، برابر با اول بهار را به عنوان روز جهانی نوروز به رسمیت شناخته‌است. این آیین باستانی ایرانی، توسط پیروان ادیان مختلف و در کشورهای دیگر نیز جشن گرفته می‌شود. این جشن به عنوان مهم‌ترین تعطیلات ایران شناخته می‌شود و از چهارشنبهٔ آخر سال که چهارشنبه‌سوری در آن برگزار می‌شود، آغاز شده و با تعطیلات یک هفته‌ای، به روز سیزدهم سال جدید می‌رسد که سیزده‌به‌در نام دارد و در آن، مردم به پیک‌نیک می‌روند.
آشپزی ایرانی اگرچه پس‌از اسلام تاثیراتی از روش‌های آشپزی جهان عرب و اهل شبه قاره عربستان گرفته‌است اما به اندازهٔ زیادی محصول جغرافیا و محصولات خوراکی درون ایران است.Yarshater, Ehsan Persia or Iran, Persian or Farsi , "Iranian Studies", vol. XXII no. 1 (1989)
فارسی‌زبانان بزرگترین جمعیت از لحاظ فرهنگی در داخل ایران هستند. فارسی‌زبانان به عنوان یک قوم شناخته نمی‌شوند و در مناطق مختلف ایران دارای فرهنگ‌ها و گویش‌های گوناگون هستند. زبان فارسی زبان مشترک این گروه است که بیشترین گویشوران را در ایران دارد و به باور برخی از پژوهشگران، عامل تقویت کننده و پیوند دهنده سایر اقوام ایرانی است.
آذربایجانی‌ها ایرانی جمعیت بومی ایران، دومین گروه قومی ایران پس از فارسی‌زبانان هستند. که غالباً در جهت شمال غربی کشور در حد فاصل غرب دریای خزر تا دریاچه ارومیه جمعیت حداکثری را تشکیل می‌دهند. زبان مادری آذربایجانی‌ها ترکی آذربایجانی که ترکی، آذری و آذربایجانی نیز نامیده می‌شود و ساختاری شبیه به ترکی استانبولی اما با دستور زبانی نسبتاً متفاوت دارد. نیمی از آذربایجانی‌ها شهرنشین هستند که بزرگترین شهرها به ترتیب تبریز، ارومیه، اردبیل، زنجان، خوی و مراغه است، علاوه بر این، آذربایجانی‌ها به صورت اقلیت‌های قابل توجهی در شهرهایی نظیر همدان و قزوین نیز سکونت دارند. بیشتر جمعیت آذربایجانی‌ها مسلمان شیعه با فرهنگ ایرانی هستند و اسلام شیعی توسط این تبار ایرانی در سراسر ایران در زمان صفویان بنیان گذاشته شد. اتنولوگ جمعیت گویشوران زبان ترکی آذربایجانی در ایران را در سال ۲۰۱۶ میلادی ۱۰٬۹۰۰٬۰۰۰ نفر برشمرده است و گسترش آن را در شمال غربی و مرکز ایران می‌داند.
لباس آذربایجانی یا لباس سنتی آذربایجانی، که از فرایندهای طولانی فرهنگ و دین و دیگر عوامل مردم آذربایجانی‌ها پدید آمده‌است، از نشانه‌های خاص آذربایجانی‌ها می‌باشد. از قرن بیستم به بعد، لباس آذربایجانی در شهرها کاربرد خود را از دست داده و حالت مدرنیته به خود گرفته‌است؛ ولی عموماً در مناطق عشایری و روستایی و مناطقی که اهالی آذربایجانی سکونت دارند، به مانند سابق کارکرد خود را حفظ کرده‌است. موسیقی آذربایجانی به موسیقی سنتی مردمان آذربایجانی اطلاق می‌شود. هنرمندان آذربایجانی، با خلاقیت خود، موسیقی منحصربه فردی را می‌آفرینند؛ کسانی که این نوع موسیقی را به همراه سروده‌های خود به زبان ترکی آذربایجانی می‌خوانند، «عاشیق» خوانده می‌شوند. عاشیق‌ها در وصف آذربایجان و دلاوری‌های بزرگان آن، در مراسم جشن و عزاداری، سروده‌های زیبایی را به همراه موسیقی آذربایجانی می‌خوانند و مورد توجه مردم قرار می‌گیرند.
بلوچ‌ها یکی از اقوام ایرانی ساکن جنوب شرقی ایران کنونی و دارای ریشهٔ آریایی هستند. اکثریت قریب به اتفاق بلوچ‌ها، تا اواخر سدهٔ نوزدهم، در داخل مرزهای سرزمین ایران می‌زیستند، ولی با تشدید رقابت بین انگلستان و روسیه بر سر افزایش دامنهٔ قدرت و نفوذ خود در منطقهٔ خاورمیانه و ایجاد اختلافات و برخوردهای قومی و تغییر مرزها، محلّ سکونتشان بین کشورهای ایران، هند (بعدها پاکستان و افغانستان) تقسیم شد. امروزه بیش از ۱٫۳ میلیون نفر از بلوچ‌های ایرانی در استان سیستان و بلوچستان و بقیه در سایر استان‌های ایران به سر می‌برند.عبداللهی، محمد و حسین بر، محمد عثمان. گرایش دانشجویان بلوچ به هویت ملی در ایران. مجله جامعه‌شناسی ایران، شماره ۴، ص ۱۰۱–۱۲۶.
دین بیشتر مردمان بلوچ اسلام، و اکثریت آنان اهل سنت حنفی اند. هرچند اقلیتی از اهل تشیع و فرقه ذکری نیز در بین آنان وجود دارد.سرافرازی، عباس. "فرقهٔ مذهبی ذکری‌ها در بلوچستان"، در "پژوهش‌نامهٔ تاریخ اسلام"، سال یکم، شماره ۳، پاییز ۱۳۹۰؛ صص ۴۹–۷۴؛ زبان بلوچی از زبان‌های ایرانی شاخهٔ شمال‌باختری است. این زبان توسط مردم بلوچ در کشورهای ایران، پاکستان، افغانستان و سایر کشورها صحبت می‌شود. پوشاک بومی سیستان و بلوچستان با پشتوانه‌ای تاریخی، به‌عنوان یکی از نمادهای پوشاک اصیل ایرانی به‌شمار می‌رود که بهره‌گیری از آن، هنوز در طراح و رنگ‌های گوناگونی در میان این مردم، گسترش دارد. در دوران کنونی، این پوشاک در تابستان بیشتر سفید هستند و در زمستان نیز به رنگ تیره در می‌آیند. طراحی پوشاک، رنگ و تزئینات روی آنان، همانند سوزن‌دوزی‌ها، گوناگونی دارد.
کردهای ایران، به مردم مناطقی از ایران گفته می‌شود که کردزبان می‌باشند. کردها پس از فارسی‌زبانان و آذربایجانی‌ها، سومین گروه قومی عمده در ایران به‌شمار می‌آیند که در سه استان عمدتاً کردنشین کرمانشاه، کردستان، ایلام و بخش‌های کُردنشین آذربایجان غربی و خراسان شمالی ساکن می‌باشند. کردها با جمعیتی حدوداً ۷ تا ۸٫۵ میلیون نفری، ۱۰ درصد از باشندگان ایران را تشکیل می‌دهند. بیشتر کردهای ایران پیروی مذهب تسنن شافعی هستند اما در استان‌های کرمانشاه و ایلام بیشتر کردها پیروی مذهب تشیع می‌باشند.
یکی از مهم‌ترین شاخصه‌های هویتی اقوام کرد، زبان کردی می‌باشد. زبان کردی زبانی است ایرانی و متعلق به گروه زبان‌های شمال غربی یا جنوب غربی این خانواده است و در گسترهٔ جغرافیایی خود، از گذشته تاکنون، به دلایل گوناگون از جمله شرایط جغرافیایی، طبیعی، اقلیمی، تاریخی، و سیاسی به شاخه‌ها و زیر شاخه‌های گوناگونی تقسیم شده‌است. از دیگر نمادهای برجسته قوم کُرد، لباس کردی می‌باشد. پوشاک مردان و زنان کرد شامل تن‌پوش، سرپوش و پای‌افزار است. ساخت و کاربرد هریک از این اجزاء، بسته به فصل، نوع کار و معیشت و مراسم و جشن‌ها با یکدیگر تفاوت دارد. هرچند پوشاک نواحی مختلف کردستان مانند اورامان، کرمانشاه، مکریان، بابان، گروس، بانه، سنندج، ایلام و … متفاوت است، اما از نظر پوشش کامل بدن، همه با هم یکسان هستند.
عرب‌های ساکن ایران یکی از اقوام ایرانی هستند که در جنوب و جنوب غرب کشور و در بخش‌هایی از استان خوزستان ساکن‌اند. عرب‌های ساکن ایران بیشتر به گویش عربی خوزستانی که لهجه‌ای از عربی بین‌النهرینی است صحبت می‌کنند. بیشتر عرب‌های ایران در چهار استان خوزستان و هرمزگان و بوشهر و نواحی جنوبی استان ایلام و اندکی از آنان نیز در استان‌های خراسان رضوی و فارس پراکنده‌اند، با این حال بیشتر آنها در استان خوزستان ساکن هستند و عموماً شیعه دوازده امامی‌اند. البته عرب‌های سنّی مذهب نیز در ایران وجود دارند، اما درصد بسیار پایینی را شامل می‌شوند. تخمین زده می‌شود اعراب حدود دو و نیم میلیون نفر میلیون نفر معادل ۲٫۷۵ درصد از جمعیت ایران را تشکیل می‌دهند. مردم عرب خوزستان همچون دیگر مردم کشور ایران فرهنگ خاص خود را دارند و به تبعیت از دیگر مسلمانان، روز عید فطر از اهمیت و جایگاه بسیار بالاتری در فرهنگ عمومی ایشان برخوردار است و گرامیداشت این روز با هنجارها، رفتارها، و آداب و رسوم بسیاری همراه است. یکی دیگر از سنن کهن رایج در میان عربهای خوزستان مراسم گرگیعان است که هر ساله در پانزدهم ماه رمضان در اهواز اجرا می‌شود و در این شب، کودکان عرب با پوشیدن لباس‌های عربی به خیابان‌ها می‌آیند و کیسه‌های کوچکی که از قبل تهیه کرده‌اند را به گردن می‌آویزند و با خواندنِ سرودهای مردمی این شب، به در منزل همسایگان می‌روند و از آنان عیدی و شیرینی می‌گیرند. از دیگر مراسم بسیار مهم و رایج در بین عربها، می‌توان از مراسم قهوه خوری و دله قهوه نام برد که با آداب و تشریفات بسیار انجام می‌شود. عرب‌های خوزستان که در شهرهای مرکز و غرب و جنوب و جنوب شرقی خوزستان ساکن هستند، از دشداشه استفاده می‌کنند. دشداشه لباس است مردانه بلند و راحتی که معمولاً آن را با چفیه بین‌النهرینی (شماغ)، عقال و عبای عربی (بشت) می‌پوشند. دشداشه‌های گوناگون تفاوت جزئی دارند، مثلاً عرب‌های ایران و عراق دشداشهٔ یقه‌دار استفاده می‌کنند.
ایران کشوری است با اقوام و گروه‌های متنوع و گوناگون که بر اساس دلایل تاریخی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و … در سراسر سرزمین ایران پراکنده شده‌اند. عمده‌ترین گروه از میان اقوام و مذاهب که اکثریت جمعیتی را در کشور تشکیل می‌دهند اقوام فارسی‌زبان و پیروان مذهب تشیع می‌باشند."Iran ". Official Website of Central Intelligence Agency (CIA). 22 Januaryٔ 2009. Retrieved 11 February 2009. امروزه در ایران، هویت‌های جمعی مختلف لر، بلوچ، ترکمن، آذری، طبری‌ (مازندرانی)، گیلک، تالش، عرب، کرد، و فارسی‌زبان ساکن‌اند و می‌توان اذعان کرد که تقریباً بیشتر این اقوام در مناطق مرزی ساکن‌اند و پیوندهایی فرهنگی و مذهبی با اقوام کشورهای همسایه دارند.
باورمندان به نظریه‌های کشمکش و تضاد اعتقاد دارند در ایران بیشتر قدرت، ثروت، امکانات و تسهیلات در دست مرکزنشینان عمدتاً شیعه مذهب و فارسی‌زبان قرار گرفته آنان با تحمیل ارزش‌ها و باورهای خود به سایر اقوام، مذاهب و گروه‌های کشور آنان را از نظر هویتی و امکانات در سایه و حاشیه قرار داده‌اند.Amirahmadi, Hoshang. A Theory of collective Movements and its Application to Iran. Ethnic and Racial Studies, (4)10. (1987). طبق این نظریات عمده‌ترین مسئله اجتماعی دربارهٔ چالش‌های اقوام در ایران را می‌توان گسست اجتماعی و سیاسی نام برد که موجب شکل‌گیری مطالبه عدالت‌محور از جانب اقوام و اقشار جامعه ایران شده‌است. می‌توان تغییرات وضعیت معیشتی و اقتصادی کشور را به‌عنوان یک پدیده محوری نام برد که بنیان سایر مطالبات اقوام شده‌است. طبق این دیدگاه این وضعیتْ حاصل نوع مدیریت سرمایهٔ اجتماعی کشور است که دهه‌هاست با زوال مواجه شده‌است و منشأ سایر چالش‌ها گشته‌است.رمضان‌زاده، عبدالله، روند بحران قومی در ایران. فصلنامه مطالعات راهبردی سال ۱۳۷۷، پیش‌شماره 1، ص ۲۱۷–۲۲۸.
طبق ادعای باورمندان به وجود تبعیض قومیتی در ایران، بخش عمده صنایع سنگین، ازجمله شرکت‌های فولاد و خودروسازی در استان‌های فارسی‌زبان نظیر اصفهان، البرز، سمنان، و مرکزی استقرار یافته‌اند و بیشترین حجم درآمدهای اقتصادی به این استان‌ها اختصاص دارد.مهرگان، نادر، تیموری، یونس. محاسبه شدت تمرکز جغرافیایی صنایع در بین استان‌های کشور، فصلنامه پژوهشها و سیاستهای اقتصادی سال بیستم، شماره 61 ،بهار 1391 ،صفحات 192 –175.صباغ کرمانی، م. (1379). تمرکز نسبی اشتغال در فعالیتهای صنعتی استانهای کشور (کاربرد مدل اقتصاد پایه). پژوهشنامه بازرگانی، 5(17), 63-86.
بعد از فارسی‌زبانان، آذری‌ها (به‌خصوص در استان آذربایجان شرقی) از لحاظ تأمین درآمدهای اقتصادی در مرحلهٔ دوم بهره‌مندی قرار دارند.ملکی سعید، کاملی فر محمدجواد، کاملی فر زهرا. تحلیل فضایی شاخص‌های توسعه اقتصاد منطقه ای در استان آذربایجان شرقی. آمایش جغرافیایی فضا. بهار 1397, دوره 8 , شماره 27 ; از صفحه 53 تا صفحه 64.توسعه اقتصادی آذربایجان شرقی از نگاه استاندار.
در مناطق کردنشین ایران، از شهرهای جنوب استان آذربایجان غربی گرفته تا استان‌های کردستان و کرمانشاه و ایلام، در بخش صنعتی، توسعه کارخانه‌ها و کارگاه‌ها و شهرک‌های صنعتی ناچیز است و آمار بیکاری در این مناطق، با وجودِ نیروی انسانی جوان و تحصیل‌کرده بالا است و این جوانان مجبورند برای امرار معاش به استان‌های دیگر، به‌خصوص تهران، کوچ کنند یا در کارگاه‌های تولیدی در استان آذربایجان شرقی و دیگر مناطق به کار مشغول شوند.خانی، سعید، ضرغامی، حسین. بررسی روند نرخ بیکاری در استان کردستان طی سالهای 85 -1375؛ * با تأکید بر جوانان، فصل‌نامه مطالعات جامعه شناختی جوانان / سال چهارم/ شماره یازدهم /پاییز 1392 / صفحات80-65. به‌علاوه در نبود اشتغال رسمی در این مناطق، کولبری وسعت چشمگیری یافته‌است و حتی جوانان بیکار با تحصیلات عالیه نیز بدان اشتغال دارند.برخی از کارشناسان یکی از علت‌های کمبود تأسیسات صنعتی و بالا بودن حساسیت‌های امنیتی دربارهٔ کردها را به زبان و مذهب متفاوت آن‌ها نسبت به چارچوب‌های حاکمیت می‌دانند که در آن زبان فارسی و مذهب تشیع جزو ساختارهای بنیادین آن حساب می‌آیند.
عرب‌های ایران در استان‌های خوزستان، بوشهر و هرمزگان پراکنده شده‌اند. نفت‌خیز بودن مناطق محلّ سکونت آن‌ها و وجود بنادر مهم جنوب غرب و جنوب کشور در آن مناطق موجب رونق بازرگانی و تجارت بین‌المللی در آن‌جا شده‌است و جدا از نیروی کار منطقه‌ای، پذیرای نیروی کار دیگر مناطق نیز هست و محلّ اشتغال غیرعرب‌ها شده‌است که این موضوع احساس نابرابری و نارضایتی عرب‌ها از حاکمیت را فراهم کرده‌است. به علاوه کمبود زیر ساخت‌ها رفاهی، بیکاری فزاینده، بحران آب آشامیدنی و آب کشاورزی، آلودگی هوا، تداوم پروژه انتقال آب، نادیده گرفتن شاخصه‌های هویت عربی در سیاست گذاری‌ها و تصمیم‌گیری‌ها همگی موجب نارضایتی‌های روزافزون در این مناطق شده‌است که نمود آن را می‌توان در اعتراضات مختلف در کشور مانند دی ۹۶، آبان ۹۸، تابستان ۱۴۰۰، تأسیس احزاب مخالف حکومت و گروه‌های مسلح مانند جنبش آزادی‌بخش الاحواز مشاهده کرد.
درهایت می‌توان گفت احساس نارضایتی و نابرابری در میان اقوام و تصور نقش حاکمیت در ایجاد و تداوم آن از گذشته شکل گرفته و روزبه‌روز اوج گرفته‌است و در این باره داده‌های حاکی از آن است که بلوچ‌ها بدترین شرایط اقتصادی و بیشترین نارضایتی را دارند و دلیل عمدهٔ این مسئله را تفاوت دوگانهٔ قومیتی و مذهبی خود با حاکمیت می‌دانند.مظفری، آرزو. قومیت و امنیت اجتماعی؛ مطالعه موردی قوم بلوچ ساکن استان سیستان و بلوچستان. همایش ملی شهرهای مرزی و امنیت؛ چالشها و رهیافتها. (۱۳۹۱).
به اعتقاد کارشناسان و متخصصین اجتماعی، برعکس باورهای رایج که تمرکزگرایی در قدرت و ثروت را عاملی برای اقتدار، ثبات و امنیت کشور می‌دانند، اصل تمرکزگرایی در حوزه‌های مختلف در کشور می‌تواند عاملی برای بروز تبعیض میان اقوام، افزایش فساد در قدرت و بروز شکاف میان گروه‌ها و مردمان مختلف در کشور باشد،کوزه گز، لطفعلی، رضایی، مصطفی. رهیافت توسعه؛ تمرکززدایی از حکومت ملی به حکومت محلی، فصل نامه توسعه پایدار محیط جغرافیایی، سال اول، شماره اول، بهار 1398 ،صفحات 70 -92.لشگری تفرشی، احسان. تکوین حکمرانی متمرکز در ایران از منظر جغرافیای سیاسی در سده معاصر، فصلنامه دولت پژوهی، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، سال چهارم، شماره ۱۶، زمستان ۱۳۹۷، صفحات ۳۹–۷۲.
اَرَّجان (معرب ارگان/آریاگان) نام باستانی شهرستان بهبهان در استان خوزستان است. این شهر باستانی متعلق به دوره ایلامی، دوران میانی در ایران بود که در مرز خوزستان و فارس واقع شده‌بود. خرابه‌های شهر در ۱۲ کیلومتری شمال شرقی بهبهان در دو طرف حاشیه رود مارون اطراف قدمگاه امام رضا بهبهان واقع شده‌است. وسعت این محوطه باستانی حدود ۵۰۰ هکتار است. در اولین مطالعات پیرامون شهر قدیم ارجان، قدمت این شهر به دوره ساسانیان (۲۲۴–۶۵۲ میلادی) نسبت داده شده ولی در سال ۱۳۶۱خورشیدی در نزدیکی این محوطه باستانی، آثار یک آرامگاه متعلق به حدود هزاره دوم قبل از میلاد و به دوره ایلامی کشف شد که باب جدیدی در باستانشناسی این محوطه تاریخی گشود. این آرامگاه حاوی تابوتی بزرگ از جنس برنز بود. به همراه این تابوت یک حلقه طلایی، نود و هشت دکمه زرین، ده ظرف استوانه‌ای، یک خنجر، یک میله نقره‌ای، تنگ و ساغر و سینی برنزی با تصاویر تاریخی پیدا شدند که به ۸۰۰ سال پیش از میلاد برمی‌گردند.
نقش‌های سینی ارجان شامل یک گل رز شانزده‌پر در مرکز سینی، سپس یک ردیف شیر، و پنج ردیف نقوش متنوع مربوط به مراسم مختلف در بقیه فضا کنده شده و فاصله بین این نقوش را چند ردیف گیس بافت پر کرده‌است. بر اساس نقوش این سینی، ظاهراً یکی از فرمانروایان ایلامی برای مدتی به یکی از مناطق کوهستانی برای شکار عزیمت کرده، و در غیاب وی در محل حکومت شورش به وجود آمده‌است. شاه به محل حکومت برمیگردد و شورش را سرکوب می‌کند. سردسته شکارچیان نیز در یکی از نگاره‌ها، حیوانات شکار شده را به پیش شاه می‌برد و شاه طی مراسمی جشن می‌گیرد. همچنین، قدیمی‌ترین تصویر از یک چنگ‌نواز یا به قولی لیرنواز ایرانی در میان گروه نوازندگان در این سینی به چشم می‌خورد. در لبهٔ پشت جام نیز کتیبه ای میخی به خط ایلامی نقش بسته‌است.
جام اَرجان یا جام ارگان یا جام کیدین هوتران، نام یک سینی است که از تابوت کیدین هوتران یکم به همراه تعدادی ار اشیا دیگر در محوطه باستانی ارجان متعلق به تمدن دوره ایلامی، دوران میانیدر سال ۱۳۶۱ کشف شده‌است. جام ارجان پس از اینکه در سال ۱۳۹۹ به عنوان نماد کاروان المپیک ایران برگزیده شد مورد توجه قرار گرفت و این جام که بخشی از اشیای داخل تابوت بود از سایر اقلام این تابوت مشهورتر گردید. وسعت این محوطه باستانی حدود ۵۰۰ هکتار است. در اولین مطالعات پیرامون شهر قدیم ارجان، قدمت این شهر به دوره ساسانیان (۲۲۴–۶۵۲ میلادی) نسبت داده شده ولی در سال ۱۳۶۱ خورشیدی در نزدیکی این محوطه باستانی، آثار یک آرامگاه متعلق به حدود هزاره دوم قبل از میلاد و به دوره ایلامی کشف شد[۶] که باب جدیدی در باستانشناسی این محوطه تاریخی گشود. این آرامگاه حاوی تابوتی بزرگ از جنس برنز بود.
ویژگی این آرامگاه استفاده از ملاط قیر و اندود گچ به لحاظ جلوگیری از نفوذ رطوبت همجواری با رودخانه مارون بوده‌است. یکی از کشفیات مهم این محوطه تاریخی حلقه قدرت طلایی ارجان است. شکل حلقه طلائی (قدرت) ارجان تجسمی از یک لوتوس (نیلوفر آبی) است که حامل پیامهای ذهنی و اساطیری است. این حلقه طلائی ۲۳۷ گرم وزن دارد و متصل به یک دسته مجوف است. قدمت این حلقه قرن هشتم قبل از میلاد است. تا کنون نظیر این حلقه طلائی در هیچ‌یک از حفاریهای علمی بدست نیامده است.
به نظر برخی مورخان از جمله آرتور کریستنسن (۱۹۲۵، ص۷)، بعدها قباد یکم پادشاه ساسانی در یورش به امیدا در شمال بین‌النهرین (منطقه کُردنشین دیاربکر در کشور ترکیه کنونی)، هشتاد هزار تن از اهالی آن را به اسارت گرفته و به ارگان آورده، و این منطقه به مرکز تولید پارچه کتان که مردم امیدا در ساخت آن ماهر بودند، مبدل شده‌است. منابع تاریخی از نام‌های دیگری چون "رامقباد"، "بِرامقباد"، "اَبَرقباد" و "به از" "آمِدِ کَواد" برای ارجان استفاده کرده‌اند، که بخش دوم مشترک در همهٔ آن‌ها به نام پادشاه قباد یکم ساسانی اشاره دارد.
اصطخری در کتاب المسالک و الممالک دربارهٔ دژ ارجان می‌نویسد:
دژ جیس در ناحیه ارجان است. در آنجا مجوسان یادگارهای ایرانیان را نگاهداشته و در آن‌ها پژوهش می‌کنند. این دژی است بسیار استوار.تمدن ایران ساسانی - نوشته و.گ. لوکونین، ترجمه دکتر عنایت الله رضا، ص. ۸
محوطه باستانی ارجان در تاریخ ۱ مرداد ۱۳۸۶ با شمارهٔ ثبت ۱۹۲۸۸ به‌عنوان یکی ازآثار ملی ایرانبه ثبت رسیده‌است.
ارجان از ایالات مهم دوره ساسانی در منطقه جنوب غربی ایران بود. رشد و شکوفایی این منطقه در دوران اسلامی بیشتر شد؛ و سلسله‌هایی همچون صفاریان، آل بویه، سلجوقیان و اتابکان در این ناحیه حکومت کردند. تا پیش از ورود اسلام ساکنان این منطقه پیرو آئین‌هایی همچون یهودیت، زرتشتی و صابئین بودند، پس از اسلام گروه‌های مختلف اسلامی در این ناحیه حضور داشتند که از جمله آنان می‌توان به اسماعیلیان، خوارج، فرقه‌های مختلف اهل سنت و شیعهٔ اثنی عشری اشاره کرد. سرانجام ارجان پس از سال‌ها رونق بین قرون، شش و هفت هجری متروک گشت.
در روند متروک شدن و نابودی ارجان دو عامل عمده تأثیر داشت که به دو دستهٔ طبیعی و انسانی تقسیم می‌شود.
از عوامل طبیعی می‌توان:زلزله‌های متعدد، قحطی و بیماری را نام برد؛ و عوامل انسانی که بسیار مهم‌تر هستند عبارت اند از:
جنگ‌های متعدد بین مدعیان حکومت، وجود قلعه‌های اسماعیلی و مشکلات وابسته به آن که از جملهٔ آنان می‌توان غارت، دزدی و ناامنی را نام برد. مهاجرت‌های متعدد خارج از منطقه و تغیرات اساسی در سیستم جغرافیای سیاسی-اداری ایالت‌های فارس و خوزستان که باعث حذف نام ارجان شد اشاره کرد.