moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
نصیر شهر از سال ۱۳۸۵ از بخش مرکزی دهستان میمنت به یکی از شهرهای تابع شهرستان رباط کریم تبدیل شد.نصیرشهر ازشمال با شهرستان شهریار، ازشرق به شهرستان بهارستان، از غرب با شهر رباط کریم و از جنوب با شهرستان ری هم مرز است.
نصیرشهر در بعضی از اقدامات جز اولین ها در منطقه می باشد. احداث دهکده سلامت و نشاط شهید سلیمانی در استان تهران بی نظیر است و بعنوان تفرجگاه و مجموعه ورزشی از امکانات و فضای مناسبی برخوردار است.
احداث بوستان جنگلی 76 هکتاری نیز یکی دیگر از فضاهای بی نظیر نصیرشهر در منطقه است که ضمن توسعه فضای سبز وپالایش هوا و جلوه منحصر به فرد ، محل تفریحی مناسبی را برای گذران ساعاتی خوش را رقم زده است.
افزایش سرانه ورزشی از دیدگان شهردار و اعای شورای اسلامی نصیرشهر دور نمانده و با احداث سالن های ورزشی فوتسال، خانه ژیمناستیک، سالن والیبال و همچنین زمین های چمن مصنوعی در پرورش استعداد های ورزشی نوجوانان گام های خوبی در سال های اخبر برداشته شده است.
با وجود سه شهرک صنعتی، نصیرشهر بعنوان قطب صنعتی در استان تهران مطرح می باشد و در حدود 20 هزار شغل پایدار را ایجاد کرده است.
در دوران دولت محمود احمدی‌نژاد شهرداری نصیرشهر بر اساس مصوبه هیئت دولت ۳۵ هزار متر زمین خود را در اختیار اداره ورزش و جوانان شهرستان رباط کریم قرار داد تا این اداره بتواند با استفاده از این زمین اقدام به احداث یک استادیوم ورزشی پنج هزار نفری کند، اما این پروژه هیچ گاه به اجرا نرسید."آرزوی بر باد رفتهٔ جوانان نصیرشهر". 2018. Api.Khabarfarsi.Net. Accessed July 5 2018. .
صالحیه شهری است در بخش مرکزی شهرستان بهارستان. در تاریخ ۹ بهمن ۱۳۹۱ نام این شهر رسماً از صالح‌آباد به صالحیه تغییر کرد.خبرگزاری مهر: چهار شهر جدید به نقشه تقسیمات کشوری اضافه شد. ۹ بهمن ۱۳۹۱.صالحیه از سمت شرق به اسلامشهر و از غرب به رباط‌کریم محدود می‌شود.
این شهر در سال ۱۳۸۴ با حکم سازمان تقسیمات کشوری به عنوان شهر مستقل ایجاد شد.
سودجان شهری از توابع بخش لاران شهرستان شهرکرد در استان چهارمحال و بختیاری ایران است که در ساحل زاینده‌رود قرار دارد.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: گیتاشناسی ۱۳۸۳.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۵۵۸۱ نفر (در ۱۶۵۸ خانوار) بوده‌است.
از این شهر خانوارهای زیادی مهاجرت کرده‌اند و به همین دلیل جمعیت این شهر نسبت به سال‌های گذشته کمتر شده‌است. (جمعیت در سال۱۳۷۰ حدوداً ۶۰۰۰ نفر بوده‌است). اکنون شغل بیشتر اهالی دامپروری و دامداری است.
در خصوص مردم این شهر حاج ابدلغفار نجم الملک در حدود دویست سال پیش ذکر می‌کند. بعد از طی فرسخی به قریه بزرگ سودجان رسیدیم که جز چنارود است، اهالی آن شصت خانوار بختیاری اند.زبان مردم سودجان، ترکی است که در آن واژگان بختیاری و فارسی فراوان دیده می‌شود وبا ترکی آذری تفاوت زیادی نیز دارد. گویش بختیاری از زبان های رایج دیگر شهر استبه دلیل ایلراه بودن اقوام لر نيز در آن ساکن ميباشند.فرهنگ ساکنان منطقه با آداب و رسوم بختیاری پیوند خورده‌است. برای نمونه لباس رسمی و سنتی سودجانی‌ها چوقا و دبیت (از جمله پوشش‌های بختیاری)است. بسیاری از ده نشینان اطراف این شهر که اکثراً بختیاری زبان نیز هستند به این منطقه مهاجرت کرده و سکنی گزیده‌اند.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۲٬۹۷۱ نفر (در ۴٬۰۴۹ خانوار) بوده‌است.
شهر بن در ۲۵ کیلومتری شمال شهرکرد قرار دارد. بن از شمال به سد زاینده رود، از جنوب به کوه جنگی، از غرب به کوه افغان و از شرق به کوه شیراز محدود می‌شود.
قدمت و تاریخ هسته اصلی شهر بن مشخص نیست و نیاز به مطالعه دارد. از مهمترین رویدادهای تاریخی مستند شهر بِن که توسط تاریخ نگارانی همچون لارنس لاکهارت، کروسینسکی و پطروشفسکی ذکر شده‌است، می‌توان به مقاومت مردم بِن در حوادث مربوط به اشغال ایران توسط افغان‌ها اشاره کرد که برخی آثار آن همچون کتیبه و قلعه محمود افغان و قنات‌های ویران شده در اطراف شهر به جای مانده‌است.
بعد از ظهور نادرشاه افشار، او به همراه مردم، با توپ‌های جنگی به پناهگاه‌های افغان‌ها شلیک کرد که آثار آن بر کوه افغان برجا مانده‌است از جمله حفره‌ای بزرگ و فروریختن صخره‌ها، که به خوبی مبین برخورد گلوله توپ است. افاغنه چاره را در این می‌دیدند که به نقاط مرتفع تر بروند و اقدام به کندن پلکان بلندی نموده‌اند (که امروزه به پلکان تاریخی افغان معروف است) تا از شر گلوله توپ‌ها در امان باشند و در نهایت آنان را وادار به فرار کرد.
از محلات قدیمی بن می‌توان به محله بازار قدیم واقع در جوار سیل بند مرکزی شهر، محله قوزی یا سایه کوه، تپه سیاه (قرایال) و قبرستان قدیم اشاره نمود.
زبان و نژاد مردم شهر بن از ترک های اغوز و قزلباشی می باشد که به سبب نزدیکی به مردم قشقایی با اشتباه قشقایی نامیده میشود و دلیل این نیز تفاوت های تلفظ واژگانی در زبان دو طرف می باشد.
بنابر شواهد موجود و تطبیق قرائن تاریخی، ترک های ساکن در این منطقه و بخشی از شهرستان های اطراف آن (همچون شهرستان سامان یا شهرستان فریدن در غرب استان اصفهان) عمدتاً توسط سلسله صفویه و پس از انتخاب اصفهان به عنوان پایتخت صفویان، در این ناحیه اسکان داده شده اند. در واقع ایلات ترکی که بخش اصلی نیروهای حامی صفویان در ابتدای تشکیل این سلسله را تشکیل می دادند، به پاداش حمایت های خود و به منظور حفاظت از پایتخت صفویه به این منطقه وارد شدند و به مرور زمان از زندگی ایلی به زندگی یکجانشینی تغییر سوق پیدا کردند.
در این شهر اشتغال در صنعت، باغداری و دامپروری رواج دارد. اراضی و باغات دشت بن که یکی از بزرگترین دشتهای استان چهارمحال و بختیاری است از طریق بیش از ۱۵۰ رشته قنات و ۷۰ حلقه چاه نیمه عمیق و عمیق مشروب می‌شود. همچنین کارخانه گازکربنیک (CO2) بن یکی از نقاط مهم گازکربنیک ایران می‌باشد.
هنر قالیبافی از دیرباز همراه با کشاورزی در بن رونق داشته‌است.ناوک «http://navakcarpet.com/news.php?item.18.2 ، قالی‌های بن با استفاده از گره ترکی بافته می‌شوند و رج شمار آن‌ها پایین است. شایان ذکر است که یکی از بزرگترین قالی‌های دستباف جهان (در زمان خود) در بن بافته شده‌است. دنیل پرل، خبرنگار وال استریت ژورنال، در گزارش خود در سال ۱۹۹۷ میلادی می‌نویسد که این قالی توسط ۸۴ زن بافته می‌شود و دارای مساحتی حدود یک سوم هکتار (سه هزار متر مربع) است و می‌تواند قیمتی تا یک میلیون دلار داشته باشد.
از سایر مکان‌های گردشگری اطراف شهر بن و شهرستان بن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
میرزا حبیب دستان بِنی ازمشاهیر این دیار است. میرزا حبیب بِنی را پیشگام تدوین دستور زبان امروزی برای زبان فارسی دانسته‌اند. او نخستین کسی است که کلمه «دستور» را با عنوان کتابی دربارهٔ قواعد زبان فارسی به‌کار برده و این قواعد را از عربی جدا و آن‌ها را از دایره تقلید از صرف و نحو عربی بیرون برده‌است. براساس اطلاعات موجود، او نخستین کسی بوده که اجزای کلام را در زبان فارسی بررسی و طبقه‌بندی کرده‌است، هرچند که خود را مبتکر این طبقه‌بندی نمی‌داند. میرزا عبدالعظیم خان قریب از الگوی او پیروی کرده‌است. دستور سخن (استانبول ۱۲۸۹)، دبستان فارسی (استانبول ۱۳۰۸)، خلاصه رهنمای فارسی (استانبول ۱۳۰۹) و رهبر فارسی (استانبول ۱۳۱۰) کتابهایی است که میرزا حبیب برای آموزش دستور زبان فارسی تألیف کرده‌است.
سورشجان مرکز بخش لاران در شهرستان شهرکرد از توابع استان چهارمحال و بختیاری است.
مردم این شهر ازایل بختیاری هستند. و به گویش بختیاری تکلم می کنند
چشمه مایک یا چشمه ماهک در فاصله ۲ کیلومتری شهر سورشجان در امتداد جاده سورشجان – فارسان و در میان باغ‌های این شهر از پائین کوهی به نام دره سیر بیرون می‌آید. آب این چشمه گوارا و منبع اصلی آب باغهای این منطقه می‌باشد. این چشمه دائمی است و بعد از سیراب کردن باغات اطراف به رودخانه گرگک می‌ریزد. فاصله‌ی شهر تا چشمه مایک، خاکی می‌باشد اما طبیعت منطقه و در کنار هم قرار گرفتن کوه، چشمه، جنگل همه و همه اوقات خوشی را برای گردشگران بوجود آورده‌است. پوشش درختی اطراف چشمه بیشتر بید، کبوده و سپیدار می‌باشد.
مردم به زبان لری بختیاری تکلم می‌کنند.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۲۳۰۸ نفر بوده‌است.
وجود دو تنگه پارسان (پردنجان) و کردیت (درکش ورکش) در غرب این شهر موقعیت خاصی به این شهر می‌داده و به گونه درب ورود و خروج منطقه انزان و ایران بوده‌است. و بر اساس این موقعیت‌ها نام قدیم این شهر را ابتدا جاکردیت و سپس چرکچیان و سپس سورشجان نامیده‌اند. در دوران مشرطه خواهی سورشجان یکی از پایگاه‌های مهم مشروطه خواهان و محل سکونت بی بی مریم بختیاری بوده‌است که در خاطرات او می‌توان به شکست قشون انگلیس در این شهر اشاره کرد.
نافچ یکی از شهرهای شهرستان شهرکرد در استان چهارمحال و بختیاری است.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۸۰۵۹ نفر (در ۱٬۱۹۲ خانوار) بوده‌است.
شهر نافچ در ۱۲ کیلومتری شهرکرد واقع شده و یکی از شهرهای ورزشی شهرستان شهرکرد به‌شمار می‌آید.ایرنا، کد خبر: ۴۶۰۳۳۴ زمان مخابره: ۱۳۸۸/۲/۹
ارتقای نافچ به شهر در تاریخ ۲ شهریور ۱۳۷۹ تصویب شد و این تصویب‌نامه در تاریخ ۱۳۷۹٫۶٫۲۰ به تأیید ریاست‌جمهوری وقت رسید.معاونت حقوقی و امور مجلس ، بازدید: سپتامبر ۲۰۰۹.
فضای این شهر مزین شده به صحن سید علی اکبر از نوادگان جعفر صادق می‌باشد. در این شهر عالمانی همچون علامه محمدحسن قلزم زندگی می‌کرده‌اند.از چهره‌های سرشناس این شهر می‌توان اشاره کرد به عبدالرضا علیمحمدی (دادستان عمومی شهرستان شهرکرد) و محمد باقر طبيعى نژاد نافچى و محمد رییسی(نماینده دو دوره مجلس شورای اسلامی) اشاره کرد.
"فرهنگ جغرافیایی ایران"، ج۱۰، ص۱۹۴ می‌نویسد: «نافِچ دهی است از دهستان لار بخش حومهٔ شهرستان شهرکرد، در ۱۲هزارگزی شمال‌غربی شهرکرد و متصل به راه عمومی سامان به شهرکرد در منطقهٔ کوهستانی معتدل هوایی واقع است و ۱۷۷۳ تن سکنه دارد. آبش از قنات است و محصولش غلات، شغل اهالی زراعت و دامپروری و از صنایع دستی آن قالی‌های بختیاری است. در فصل تابستان با ماشین می‌توان به آن‌جا رفت.نافِچ دهخدا، سرواژهٔ نافِچ در سال‌های اخیر که این ده به شهر تبدیل شده پیشرفت‌های فراوانی در آن صورت گرفته‌است.
5- تاریخچه، فرهنگ و جاذبه‌های گردشگری شهر نافچ
6- اخبار و رویدادهای شهر نافچ
7- تاریخچه و جغرافیای شهر نافچ
گَهرو شهری در شهرستان کیار و استان چهارمحال و بختیاری است. گهرو در فاصله ۸ کیلومتری از شلمزار ۴۳ کیلومتری از شهرکرد واقع شده‌است. گهرو به معنی جای پر از درخت است، زادگاه شاعران و دلیر مردان و مشروطه خواهان همچون اسماعیل خان حافظی است. شهر گهرو در فاصله ۸ کیلومتری از تالاب بین المللی چغاخور قرار دارد.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۶٬۲۶۳ نفر (۱٬۸۹۴ خانوار) بوده‌است.
این شهر در ۴۳ کیلومتری شهرکرد و۱۳۲ کیلومتری از شهر اصفهان و ۳۹۵ کیلومتری شهر اهواز قرار دارد. از محصولات مهم کشاورزی این شهر انگور است. این شهر از سمت غرب به شهر شلمزار و از سمت شرق به شهر بلداجی وازسمت شمال به ارتفاعات زاگرس وازسمت جنوب به روستای زوردگان و تالاب بین‌المللی چغاخور محدودمی‌باشد.گهرو طبق سر شماری سال ۱۴۰۰ دارای ۷۸۵۶ نفر جمعیت است.
مردم شهر گهرو از ایل بختیاری شاخه هفت لنگ باب دورکی طایفه زراسوند میباشند و به زبان لری بختیاری نیز سخن میگویند.بختیاری در جلوه‌گاه فرهنگ، عبدالعلی خسروی، ۱۳۸۴
چشمه گهرو، استخر مینو، تفریحگاه دره بید، تنگه گهرو، کوهستان زردگله، چشمه سرچاییلی در ارتفاع ۲۰۰۰ متری، دره ته تنگ، مزرعه همایی، دالان بهشت و امامزاده گهرو از نقاط دیدنی این شهرستان است.خبرگزاری مهر، ۱۳۸۷/۰۸/۲۱
این دره در مسیر جاده خوزستان بین گهرو تا زوردگان می‌باشد.
کل مسیر این دره پوشیده از درختان انگور می‌باشد که منظره فوق‌العاده زیبایی را به وجود آورده‌است.
آرین شهر یا سده شهری است در استان خراسان جنوبی. این شهر مرکز بخش سده شهرستان قائنات می‌باشد.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۳٬۷۲۹ نفر (در ۱٬۰۹۰ خانوار) بوده‌است.
نام قدیم آرین شهر سده بوده، سده از ادغام سه روستای «انجمن قهراً و نوغاب» تشکیل شده که در سال ۱۳۸۳ از روستا به شهر ارتقاء یافت و نام آن از سده به آرین شهر تغییر کرد.
از آثار باستانی آرین شهر می‌توان به قلعه، مسجد جامع، آب‌انبار اشاره کرد.
کوه سفید کمر
مزارکلاته
روستای وزق
اِسْفِدِن شهری است در استان خراسان جنوبی.
این شهر در بخش مرکزی از توابع شهرستان قائنات قرار دارد. اسفدن در فاصلهٔ ۵۷ کیلومتری شرق قاین (قائن) قرار دارد و ارتفاع آن از سطح دریا ۱٬۲۰۰ متر است. اسفدن در سال ۱۳۸۳ به شهر ارتقاء یافت.»سفری افسانه‌ای به دره هندوستان اسفدن». 2019. ایسنا. Accessed March 24 2019. .
از محصولات این شهر میتوان به زرشک، پسته، زعفران، عناب و ... نام برد.
اهالی شهر اسفدن بسیار مهمان نواز و مهماندوست هستند و شغل اغلب مردم این شهر کشاورزی و دامداری است.
از مکان های شهر اسفدن میتوان به دره هندوستان،دشت اسفدن و... اشاره کرد.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۳٬۵۹۸ نفر (در ۱٬۰۷۰ خانوار) بوده‌است.
اسفدن در میان دو رود بزرگ و سفید جای گرفته و از این‌رو نام آن را مرتبط به واژه سپید و اسپیدده (روستای سفید) می‌دانند.شهرداری اسفدن، بازدید: ژوئن ۲۰۱۰.
حمدالله مستوفی به روستای اسفدن در کتاب خود این‌گونه اشاره می‌کند:
«بلاد قهستان نیمروز و زابلستان را ولایتی است به نام زیرکوه که آن را سه قصبه است یکی را «اسفدن» یکی راشاهرخت و دیگری را آبیز گویند. در گورستان قلعه مقبره عارفی بزرگ خودنمایی می‌کند.»شهرداری اسفدن، دربارهٔ اسفدن.
دره هندوستان اسفدن دره‌ای است با پوشش گیاهی متنوع در نزدیکی اسفدن. پوشش گیاهی آن در قسمت کوهستانی شامل درخت‌های انجیر وحشی، بنه، پسته کوهی، بادامشک و گز است و بوته‌های آویشن و زیره است. پوشش گیاهی دامنه‌های آن شامل سینه‌کفتر، سوسن و شقایق است. درون دره نیز زرشک، عناب، پسته و کاج، قیچ، تاغ و گل شقایق می‌روید."سفری افسانه‌ای به دره هندوستان اسفدن". 2019. ایسنا. Accessed March 24 2019. .
در این مکان امکانات رفاهی و خدماتی اندکی از قبیل سرویس بهداشتی، آلاچیق و سکو وجود دارد.
حاجی‌آباد، شهری در استان خراسان جنوبی و مرکز شهرستان زیرکوه است.
حاجی‌آباد در میانه راه شهر قائن به دَقّ پِترِگان و مرز افغانستان واقع شده‌است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران. تهران: ۱۳۸۳. منطقه حاجی‌آباد با خشکسالی روبه‌رو است و احداث خط لوله آبرسانی آبیز در مسیر رودخانه حاجی‌آباد از طرح‌های بهبود وضعیت آب در این منطقه است.روستا نیوز. مه ۲۰۱۱.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۶٬۱۶۸ نفر (در ۱٬۴۶۴ خانوار) بوده‌است.
کارشناسان باستان‌شناسی از شهری تاریخی در دق پترگان نام می‌برند که همان یزودیه (یزدان) قدیمی‌ترین اثر باستانی در پترگان می‌باشد. یزدان واقع در دق پترگان طی قرون سوم تا پنجم هجری قمری آباد و بارونق بوده و این شهر باستانی بر اثر زلزله یا سیل در عمق دو متری خاک مدفون شده‌است.شهرداری حاجی‌آباد . 07 اردیبهشت 1395.
پس از متروکه شدن قنات قدیمی موجود در این مکان، مرحوم حاج محمد علم کامرانی جد امام جمعه فقید این شهر با کمک تعدادی اهالی گازار و شاهرخت نسبت به احیاء قنات اقدام نموده و اولین قلعه حاجی‌آباد را بنا نهاده‌است و این شهر بر همین اساس حاجی‌آباد نامیده شده‌است. قلعه ساخته شده توسط حاج محمد علم تا قبل از زلزله سال ۷۶ وجود داشت و بعد از آن کاملاً تخریب شده‌است.معرفی شهر حاجی‌آباد دانشگاه پیام نور زیرکوه . 12 بهمن 1392
در زمین لرزه قائن در سال ۱۳۷۶ این شهر و روستاهای اطراف آن به کلی تخریب گردید و شهر جدید حاجی‌آباد از مهاجرات ساکنین روستاهای بمرود، حسین‌آباد، اردکول، دزگ و سورند شکل گرفت
طبق مصوبه سال ۱۳۹۱ هیئت دولت شهرستان زیرکوه به مرکزیت حاجی‌آباد از قاین استقلال یافت و این شهر به شهرستان تبدیل شد.استقلال شهرستان زیرکوه وب سایت نماینده مجلس موسی قربانی. 22 اردیبهشت 1391
اداره ثبت احوال زیرکوه
نیمبلوک شهری در بخش نیمبلوک در شهرستان قائنات استان خراسان جنوبی است. پیش از شهر شدن نام این روستا «اسلام‌آباد» بوده‌است. کارخانه فولاد قاینات در نزدیکی این شهر واقع شده است.
موقعیت جغرافیایی و تاریخی شهر نیمبلوک: نیمبلوک در حدفاصل(15دقیقه33درجه تا12دقیقه و24 درجه)عرض شمالی و(38 دقیقه و58درجه تا56 دقیقه و60 درجه)طول شرقی واقع شده‌است،شهر نیمبلوک در شمال استان خراسان جنوبی قرارگرفته وفاصله آن از شهرستان بیرجند(مرکز استان)135 کیلومترو از شهر قاین(مرکز شهرستان)35 کیلومتر بوده که دارای204 هکتار محدوده خدماتی می‌باشد .
بنای اولیه شهر نیمبلوک: بعد از زلزله شهریور 1347 جنوب خراسان که منجر به خسارات جانی و مالی فراوان گردید و بیشتر آبادی‌های منطقه را با خاک یکسان کرد .حدود 5 ماه بعد از این زلزله توسط یک شرکت آنکارایی به دستور دولت وقت بنا نهاده شد به این ترتیب دولت وقت بازماندگان زلزله رادر سال 1349 خورشیدی در دو قسمت به نام‌های شاه آباد (1 (و شاه آباد (2 (اسکان داد و به منظور امرار معاش آنان طرح تأسیس شرکت‌های سهامی زراعی رادرهمین مناطق به اجرا درآورد.منظور از شاه آباد (1 (شهرخضری"مرکز بخش نیمبلوک" و شاه آباد(2 (شهر نیمبلوک می‌باشد . ساکنین اصلی شاه آباد (2 (بازماندگان روستهای صلایانی،اسداباد،سفیددشت،و میان دشت بودند که به صورت یک کاسه درآمدند و بعد از شروع فعالیت‌های شرکت سهامی زراعی که نیازمند کشاورزان بیشتر بود به تدریج مهاجرانی از روستاهای اطراف در این محل ساکن شدند.
مردم پس از انقلاب اسلامی ایران و سقوط رژیم شاهنشاهی نام این روستا را از شاه آباد (2(به اسلام آباد تغییر دادند که در سال 1383 پس از ارتقاء از دهستان به شهر به نیمبلوک تغییر نام یافت .
پوشش گیاهی:
پوشش گیاهی این منطقه عموماًدرختان سوزنی برگ،کاج و سرو و به ندرت درختچه‌های گز دیده می‌شود
جمعیت: طبق آمار گرفته شده در سال ۱۳۹۰ کل جمعیت نیمبلوک حدود 5010 نفر و تعداد خانوار آن 1351 می‌باشد .
فرهنگ و گویش : فرهنگ مردم نیمبلوک آمیخته ای از ملی وطنی و دینی که ضرب المثل‌ها و آداب و رسوم و رفتارهای اجتماعی به خوبی مبین آن است که تاکنون هویت خود را حفظ کرده و در عین حال مردمی آرام،محتاط،قانع،ساده وخونسرد، دانش دوست و بادیانت دارد.
شهر نیمبلوک قطب کشاورزی و صنعت استان خراسان جنوبی : با وجود شرکت سهامی زراعی و کشاورزی پر رونق در این شهر و وجود مجتمع فولاد قاینات در این شهر آن را به "قطب کشاورزی و صنعت استان خراسان جنوبی" معروف کرده است.
سطح زیر کشت محصولات کشاورزی در شرکت سهامی زراعی که دارای ۲۲ حلقه چاه کشاورزی می باشد، ۱۲۰۰ هکتار است که در این زمین های حاصل خیز محصولاتی از قبیل؛ گندم، جو، ذرت علوفه ای، چغندر قند و کلزا می باشد.
البته مردم در این منطقه چاه های کشاورزی شخصی هم دارند و محصولاتی از قبیل زرشک، پسته و عناب هم در ۳۵۰ هکتار زمین کاشت و برداشت می کنند.
وجود بزرگترین مجتمع فولادی در این شهر و اشتغال حدود هزار نفر بصورت مستقیم و ۳هزار نفر بصورت غیر مستقیم توانسته در اقتصاد و اشتغال جوانان منطقه نقش به سزایی را ایفا کند.
مجتمع فولاد قاینات داری دو بخش احیای مستقیم و فولادسازی می باشد که محصول تولیدی واحد احیا "آهن اسفنجی" با ظرفیت سالیانه ۸۰۰ هزار تن آهن اسفنجی و واحد فولاد سازی "بیلت یا شمش فولادی" با ظرفیت سالیانه ۱میلیون تن شمش فولادی می باشد. البته طرح توسعه این مجتمع فولادی "واحد نورد" می باشد که در آينده نچندان دور به بهره برداری خواهد رسید.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۴٬۷۶۲ نفر (در ۱٬۳۳۲ خانوار) بوده‌است.
خضری دشت‌بیاض شهری از توابع شهرستان قائنات در استان خراسان جنوبی و مرکز بخش نیمبلوک است. این شهر به دلیل اینکه شمالی‌ترین و نخستین شهر خراسان جنوبی پس از ورود به این استان (از خراسان رضوی) است، به «پیشانی سرسبز خراسان جنوبی» شهرت یافته‌است. جمعیت خضری دشت بیاض بنا بر آمار سرشماری سال ۱۳۹۵، برابر با ۵٫۶۸۰ نفر بوده‌است.
خضری و دشت بیاض دارای تاریخی کهن و مربوط به پیش از اسلام هستند. آنچه قطعی است، در روایت داستان تدفین امامزاده عبدالله کارشک که در سال ۲۴۷ هجری (۲۴۰ شمسی) درگذشت، سخن از خضری و دشت بیاض به میان آمده‌است.
در دوره جدید، خضری و دشت بیاض دو روستای نزدیک به یکدیگر بودند که در سال ۱۳۶۲ با تجمیع جمعیت دو روستا، به شهر تبدیل شدند.
شهر خضری دشت بیاض از شمال با شهرستان گناباد، از جنوب با بخش مرکزی شهرستان قائنات، از شرق با شهرستان زیرکوه و از غرب با شهرستان فردوس و شهرستان سرایان همجوار می‌باشد. فاصله آن تا قاین ۵۵ کیلومتر، تا بیرجند ۱۶۰ کیلومتر، تا فردوس ۹۵ کیلومتر، تا گناباد ۴۵ کیلومتر و تا مشهد ۳۲۰ کیلومتر است.
خضری دشت بیاض در غرب دشتی قرار گرفته که توسط کوه‌های زیر احاطه شده‌است:
آب و هوای منطقه به‌طور معمول گرم و خشک است. گرمترین ماه‌های سال در این منطقه تیر و مرداد و سردترین آن‌ها دی و بهمن می‌باشد و ماه‌های یخبندان از اواخر آذر تا اواسط اسفندماه بطول می‌انجامد.
بادهای اصلی منطقه در تابستان بیشتر از شرق به طرف غرب می‌وزد که به باد شمال معروف است و در زمستان از طرف غرب به شرق از بادهای مدیترانه‌ای که بنام سیاه باد معروف است.
میانگین بارش سالانه در این منطقه ۱۷۴ میلی‌متر می‌باشد که بارش به صورت برف و باران می‌باشد.
آب شرب شهر از طریق دو حلقه چاه عمیق تأمین می‌شود. آب کشاورزی منطقه نیز از طریق چاه‌های عمیق موجود تأمین می‌شود در سال‌های پرباران رودخانه‌های اصلی معروف به دهنه که از کوه‌های جنوب و جنوب غربی سرچشمه می‌گیرد و همچنین سیل‌بندهای احداث شده در بالا دست دشت قسمتی از آب کشاورزی منطقه را تأمین می‌کنند.
شیوه معیشت مردم این منطقه از گذشته مبتنی بر کشاورزی و دامداری بوده‌است. دشت خضری برای کشاورزی بسیار مناسب بوده و دارای آب و خاک مناسب می‌باشد محصولات عمده این منطقه گندم، جو، چغندر قند، زعفران و محصولات باغی می‌باشد.
در چنین بستری، شرکت سهامی زراعی خضری با تولید محصولات زارعی، دامی، باغی و لبنی شکل گرفته و نقش به سزایی در رونق اقتصادی مردم، تأمین نیازمندی‌های منطقه و ایجاد اشتغال داشته‌است.
از نظر پتانسیل‌های معدنی این منطقه موقعیت مناسبی دارد. تاکنون معادنی ازجمله سنگ مرمر، خاک نسوز، سنگ آلومنیم، گچ و… در این منطقه شناسایی شده‌است.
شهر خضری دشت بیاض به دلیل سرسبز بودن بهترین نقطه ییلاقی و گردشگری استان خراسان جنوبی محسوب و به لحاظ سابقه تاریخی و آثار تاریخی باارزش و پتانسیل‌های موجود محل جاذبی برای مسافران، زائرین و گردشگران می‌باشد.
یکی از مهمترین جاذبه‌های گردشگری منطقه، غار فارس است. آنطور که از روایت ساکنان محلی فهمیده می‌شود، در گذشته‌های بسیار دور شهری آباد وجود داشته که هر دو روستای دشت بیاض و مَیَم را دربرگرفته و به فارس مشهور بوده‌است که در نقشه‌های تاریخی نیز این منطقه ثبت شده‌است و غاری به همین نام وجود نیز دارد.
در شاهنامه فردوسی نیز این نام‌ها ثبت و ضبط شده‌است:همان به که سوی کَلات و چَرَم ***** برانیم و منزل کنیم از مَیَماز اندک آثار تاریخی و مکان‌های زیارتی و جاذبه‌های گردشگری به جا مانده از دوران کهن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
این شهر دارای ۳ باب دبستان، ۳ باب راهنمایی و ۲ دبیرستان دخترانه و پسرانه است که به صورت شبانه‌روزی می‌باشند. همچنین این شهر دارای ۲ مهد کودک است. ۴ مسجد در خضری و ۳ مسجد در دشت بیاض و ۲ حسینیه در خضری از مکان‌های مذهبی شهر است. همچنین در این شهر چهار سالن ورزشی ساخته شده‌است که آماده خدمت رسانی به ورزش دوستان است. در سال تحصیلی ۱۳۹۸–۱۳۹۷ نیز یک باب دبستان غیرانتفاعی در این شهر شروع به کار کرده‌است.
خضری دارای یک کلینیک بهداشتی درمانی شامل درمانگاه، کلینیک دندانپزشکی و بخش زنان و زایمان است. همچنین دو خانه بهداشت نیز در خضری دشت بیاض فعالیت می‌کنند.
اداره دامپزشکی نیز در حاشیه جاده آسیایی به شهروندان خدمات ارائه می‌کند.
خضری به لحاظ قدمتی که دارد، میزبان یا پرورش دهنده شخصیت‌های بزرگی بوده‌است که در سطوح مختلف تأثیرگذار بوده‌اند. از خضری در کتابها و سفرنامه‌های مختلفی نام برده‌است که نشان دهنده قدمت و اهمیت این منطقه است.
ذیلاً به برجسته‌ترین شخصیت‌های این شهر اشاره شده‌است:
نیم فرسخی اینجا قریه خضری سر راه و منزل جناب آخوند ملا علی آنجاست، خدمتشان رسیدم. خانه ای دارد مثل خانه حضرت نوح. اما تاریک. عرض کردم چرا درها یعنی آغشقه این اتاق را که حالا پنجره کوچک دارد، تمام باز نمی‌کنید که روشن شود؟ فرمود خانه ملک من نیست و من هیچ شبی در اینجا نخوابیده‌ام مگر اینکه فردا عزم رحیل داشته‌ام و حالا قریب پنجاه سال است که در همان بیغوله عمر گذرانیده اند. بر حالت ایشان تأسف خوردم.
ولی دشت بیاضی
زهان شهری است در استان خراسان جنوبی. این شهر در بخش زهان از توابع شهرستان زیرکوه قرار دارد. این روستا ابتدا به‌نام «زه‌آب» بوده یعنی محل جوشش آب که به‌تدریج به تغییر لهجه به‌اسم زهان درآمده‌است. عمده درآمد اهالی این منطقه از طریق کشاورزی است که زرشک بیشترین سطح زیر کاشت را به خود اختصاص داده‌است.
جمعیت این شهر در سال ۱۳۸۵ برابر ۷۰۷ نفر گزارش شده‌است.
قدمت تاریخی این شهر به دوران پیش از اسلام برمی گردد. بازار زهان در حدود سیصد سال پیش در منطقه‌ شهرت داشته‌است و تا صد سال پیش اهمیت آن در جنوب خراسان بیشتر از قاین و بیرجند بوده‌است. کتاب زهان؛ دیار یاقوت سرخ اثر دکتر علی‌اکبر عباسی، عضو هیئت‌علمی گروه تاریخ دانشگاه اصفهان، منبعی مهم و مفید درباره‌ی تاریخ و فرهنگ این منطقه است.
برپایه‌ی سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱٬۱۱۸ نفر (در ۲۹۰ خانوار) بوده است.
مود شهری است در استان خراسان جنوبی. این شهر در بخش مود از توابع شهرستان سربیشه قرار دارد.
مود شهری با قدمت تاریخی در جنوب استان خراسان جنوبی و در ۳۰ کیلومتری جاده ارتباطی بیرجند به زاهدان واقع شده‌است.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۳٬۴۷۷ نفر (در ۱٬۰۶۱ خانوار) بوده‌است.
کلمه «مود» و معنی فارسی سره آن، چنان‌که در فرهنگ نفیس آمده به معنای عقابی است که پرهایش را به تیر چسبانند.
برخی دیگر کلمه مود را آشیانه عقاب معنی کرده‌اند، به اعتقاد گذشتگان مود از ماد (قوم ماد) گرفته شده‌است و آنان در این منطقه تأسیساتی داشته‌اند.
به نظر می‌رسد که مود در اصل موده بوده یعنی «ده مو» زیرا در مود تاکستان و باغ‌های «مو» فراوان بوده‌است و هم‌اکنون هم باغ‌های انگور در آن وجود دارد و خاک آن برای پرورش مو قابلیت فراوانی دارد، طرفداران این نظریه معتقدند هر دهی را بیشتر به خاطر محصولی که در آن محل وجود داشته‌است، به همان نام می‌شناختند و مود هم که موده بوده به همین دلیل شهرت یافته و «ه» آخر کلمه هم بر اثر کثرت استعمال از بین رفته و فقط مود باقی‌مانده است.
مدارک زیادی وجود دارد که ثابت می‌کند بین سربیشه و مود در گذشته جنگلی وجود داشته و سراسر آن منطقه بیشه زار بوده‌است؛ بنابراین وجه تسمیه دیگر دربارهٔ مود این است که مود به معنای انتهای بیشه بوده چنانچه سربیشه به معنای ابتدای بیشه معنی می‌دهد. این نظریه شاید به حقیقت نزدیک‌تر باشد؛ زیرا نام مود برگرفته شده از عارضه طبیعی بوده که در این جا همان جنگل و بیشه است.
بافت قدیم مود شامل خانه‌های خشتی با سقف‌های گنبدی است.
"بالای شهر"، پایین شهر، "خاک سبزی"،"عاشورخانه"، پشت حصاری و "پیش حصاری" از محله‌های این شهر است.
صنعت فرش شهر مود شهرت جهانی دارد و زینت بخش موزه‌ها و مجموعه‌های مخصوص جهان است و جزو صنعت‌های مهم شهر محسوب می‌شود به طوری که برخی فرش‌های دست بافت مود جزو نفیس‌ترین فرش‌های ایران است.
قالی‌های این منطقه از گذشته دور شهرت داشته‌است و قدمت آن به دوره قبل از صفویه می‌رسد. رنگ‌آمیزی قالی‌های مود هماهنگ، موزون و سرشار از زندگی است.
رونق و شکوفایی صنایع فرش دستباف در این منطقه به زمانی بر می‌گردد که شخصی معروف به مصباح السلطنه قبل از سال ۱۳۰۰ تا ۱۳۱۲ در شهر مود کارگاه قالی‌بافی با ۴۰ دار قالی، دایر کرده بود.
طرح‌هایی که اکنون بافته می‌شود عبارت است از "ریز ماهی"، خشتی و "کله اسبی".
باغ و قلعه مود از آثار تاریخی و منحصر به فرد مود می‌باشد که قسمت‌های اصلی بنا در دوره زندیه ساخته شده‌است و عمارت دوم در دوران قاجار بنا گشته است.
از دیگر آثار تاریخی این شهر می‌توان به مسجد جامع شهر که به دستور و با هزینه الله‌قلی‌خان خزاعی و به دست میرزا حسن زابلی ساخته شده و نیز حمام قدیمی شهر که به فرمان الله‌قلی‌خان خزاعی ساخته شده‌است.
تایْباد از شهرهای استان خراسان و مرکز شهرستان تایباد است، این شهر در شرق استان خراسان رضوی در نزدیکی مرز ایران و افغانستان قرار دارد.
نام شهر تایب‌آباد بوده و تایباد مخفف آن است. این شهر در ۶۰ کیلومتری جنوب تربت جام و ۲۲۵ کیلومتری جنوب شرقی مشهد واقع شده‌است. ارتفاع این شهر از سطح آب‌های آزاد ۸۰۶ متر گزارش شده‌است.
این شهر در مسیر ارتباطی تربت جام و فریمان به مشهد متصل می‌شود.
زبان مردم شهر تایباد فارسی است.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۵۶٬۵۶۲ نفر (در ۱۴٬۹۹۶ خانوار) با ترکیب جمعیتی ۲۸٬۹۸۱ نفر مرد و ۲۷٬۵۸۱ نفر زن بوده‌است.
علی بن حسن باخرزیشهاب‌الدین ابی عبدالله یاقوت حموی (۱۹۷۷)، معجم‌البلدان، بیروت: دارصادر، ص. ج۱، ص۳۱۶ فقیه شافعی،نویسنده و شاعر عربی
سیف الدین باخرزی،شاعر و صوفی قرن 6 و7
زین الدین ابوبکر تایبادی،صوفی و شاعر
ابوالمشعر مالینی ،محدث
ابوالمفاخر یحیی باخرزی،صوفی و نگارنده کتاب اوراد الاحباب و فصوص الآداب
صولت السلطنه هزاره
باخَرز با نام تاریخی مالین مرکز شهرستان باخرز در استان خراسان رضوی است.
افزون بر رشته‌قنات‌های میروَس، ریگستان و تقی‌آباد، رود روس و ریزابه‌های آن که به هریرود می‌ریزند؛ زمین‌های باخرز را سیراب می‌کنند. محصولات آن زعفران (امروزه کشت غالب زعفران است)، تره‌بار، زیره، گندم، جو، پنبه و چغندر قند است و از درختان میوهٔ انار، توت، انجیر، آلو، زردآلو و انگور دارد.
گروه‌هایی از طوایف هزاره و بهلولی و تیموری بربری (خاوری) در آن سکونت دارند. به نوشتهٔ سفرنامهٔ کلنل ییت، باخرز در دورهٔ قاجاریان، بارها گرفتار هجوم و غارت ترکمن‌ها شده‌است. در عهد ناصرالدین شاه جمعیت عمدهٔ باخرز را ایرانیان تشکیل می‌دادند که «باخرزی» خوانده می‌شدند و طوایفی مانند هزاره‌ای و تیموری و افغانی نیز در آن ساکن بودند.
امروزه زبان اهالی باخرز، فارسی با گویشی شبیه گویش تربتی است و دین مردمان آن اسلام (سنی حنفی و شیعهٔ دوازده‌امامی) است.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۹٬۰۴۴ نفر (در ۲٬۵۳۶ خانوار) بوده‌است.
در دوره‌های تاریخی، محدودهٔ سیاسی باخرز اغلب دستخوش دگرگونی شده‌است. در ۱۳۱۶ ه‍. ش، طبق قانون تقسیمات کشوری، باخرز احتمالاً به عنوان دهستان، در بخش طیبات (تایباد) در شهرستان مشهد تشکیل یافت.
در ۱۳۲۹ ه‍. ش، بخش طیبات (تابع مشهد) از سه دهستان پایین ولایت باخرز (مرکز: یوسف آباد)، میان ولایت باخرز (مرکز: مشهدریزه) یا بالا ولایت باخرز و شهرنو، در مجموع با ۱۰۵ آبادی، تشکیل می‌شد (رزم‌آرا، ج ۹، ص ۲۶۱). در ۱۳۳۱ ه‍. ش، باخرز جزو شهرستان «جام و باخرز» و مشتمل بر دهستان‌های بالا ولایت (با ۵۳ ده)، پایین ولایت (با ۲۴ ده) و میان ولایت (با ۳۱ ده) بود (ایران. وزارت کشور. ادارهٔ کل آمار و ثبت احوال، ج ۳، ص ۱۲۷–۱۲۸، ۱۳۰–۱۳۱).
در تقسیمات کشوری ایران در ۱۳۵۵ ه‍. ش، شهرستان باخرز (مرکز، تایباد) با همان تقسیم‌بندی، و در فهرست واحدهای تقسیمات کشوری تا پایان شهریور ۱۳۶۵، شهرستان باخرز به نام تایباد همچنان دارای سه دهستان میان ولایت، پایین ولایت و بالا ولایت قید شده‌است. در قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری در مهر ۱۳۶۵، باخرز دهستانی در شهرستان تایباد (به مرکزیت شهرِنو باخرز) ضبط شده‌است و در تقسیمات کشوری (۱۳۶۹ ش) به جای شهرنو، شهرنو باخرز آمده‌است.
در مرداد ماه سال ۱۳۸۹ باخرز به شهرستان ارتقا یافت.
از تاریخ پیش از اسلام باخرز آگاهی چندانی نداریم. برخی از جغرافی‌نویسان مسلمان نام آن را «کواخرز» ضبط کرده‌اند (اصطخری، ۱۹۶۷، ص ۲۵۶، ۲۸۳؛ ابن حوقل، ص ۴۳۳، ۴۵۵). به نوشتهٔ یاقوت حموی، باخرز در زبان پهلوی «بادهرزه» بوده‌است (ج ۱، ص ۴۵۸). در یورش تازیان به ایران در دورهٔ خلافت عثمان (۲۳–۳۵) ابن عامر، یزید جُرشی (پدرسالم بن یزید) را به رستاق زام] جام * [ از توابع نیشابور فرستاد و او آن بلد را به عَنْوه بگشود و باخرز را که رستاقی از نیشابور بود، فتح کرد (بلاذری، ص ۳۹۰). در ۱۸۰، هنگامی که علی بن عیسی بن ماهان در خراسان حکومت می‌کرد، میان او و حمزة بن آذرک * در باخرز جنگی درگرفت که به شکست لشکریان حمزه انجامید (ابن اثیر، ج ۵، ص ۱۰۲).
ظاهراً شهر در کنار مالین * یا مالان ] شهر ساسانی-اسلامی [ احداث شده‌است (لسترنج، ص ۳۸۲). در ۱۲۹۹، در نزدیک شهرنو، آبادی دیگری به نام شهر کهنه قرار داشت (منشی، ص ۱۱۳) که احتمالاً همان شهر مالین است چون در آن منطقه جز مالین شهر قدیمی دیگری وجود نداشته‌است. به نوشتهٔ مک گرگر در دورهٔ ناصرالدین شاه، شهرنو دارای برج و بارو بود و هزارخانه داشت ولی تنها صد خانهٔ مسکونی بود و اطراف آن را باغ‌ها و کشتزارهای بسیار فراگرفته بود (ج ۱، ص ۲۲۵). ییت می‌نویسد که، شهرنو به دست محمدخان بیگلربیگی، از خوانین ایل هزاره که، احداث شده و آب آن از قنات تأمین می‌شود.
در قرن سوم ابن خرداذبه باخرز را از شهرهای نیشابور شمرده‌است (ص ۲۴). اصطخری و ابن حوقل، مالن (یامالان) باخرز (کواخرز) را در مقابل مالن هرات نوشته‌اند (ابن حوقل، ص ۴۳۳؛ اصطخری، ص ۲۵۶). در قرن سوم، یعقوبی هم باخرز را از کوره‌های نیشابور ضبط کرده‌است (ص ۲۷۸). در قرن چهارم، مقدسی می‌نویسد: «باخرز شهر حُبوب و مویز است و از آن پوشاک] پارچه دوخته [صادر می‌شود و مرکز آن مالن است که آباد می‌باشد (ص ۳۱۹). در سده‌های پنجم و ششم به گفته: اصطخری، بوزگان] یابوزجهان یا پوچکان مطابق با شهرکنونی تربت جام [و مالن] باخرز [ و چند ناحیهٔ دیگر از محدودهٔ گستردهٔ نشابور (نیشابور) شمرده می‌شد و بوزگان تا مالن یک مرحله فاصله داشت (۱۳۴۰ ه‍.ش، ص ۲۰۵، ۲۲۳).
در ۵۸۳، خوارزمشاه جام و باخرز و زیرپل را به سلطان شاه پسر ایل ارسلان واگذار کرد (جوینی، ج ۲، ص ۲۵–۲۶). در ۶۴۵، منکوقآن، ملک شمس‌الدین (از سلسلهٔ آل کرت *) را به حکومت همهٔ ولایات خراسان و هرات] از جمله باخرز [ و نیمروز رساند (رشیدالدین فضل‌الله، ج ۳، ص ۱۰۳؛ وصاف حضرة، ص ۴۷؛ خوافی، ج ۲، ص ۳۱۶).
در اوایل قرن هفتم، به نوشتهٔ یاقوت حموی، باخرز ۱۶۸ قریه داشت و مرکز آن قصبهٔ مالین بود (ج ۱، ص ۴۵۸). او به قریهٔ جوذقان، از توابع آن، اشاره می‌کند و از رجال آنجا احمد بن اسماعیل بن جوذقانی باخرزی (متولد ۴۸۳) را نام می‌برد (همان ، ج ۲، ص ۱۴۵). امروزه جوزقان در حدود سی کیلومتری شمال غربی شهر تایباد واقع است.
از مطالب تاریخی چنین برمی آید که محدودهٔ باخرز در قدیم وسیع‌تر بوده و کمابیش با شهرستان امروزی تایباد مطابقت داشته‌است.
در ۶۶۸، در جنگ میان مغول‌ها، آباقاخان (یا پسر ارشدش ارغون) از مرغزار رادکان وارد باخرز شد و به براق، سردار شورشی مغول‌ها، پیشنهاد صلح کرد و چون براق پیشنهاد او را نپذیرفت میان آن دو جنگ درگرفت (رشیدالدین فضل‌الله، ج ۳، ص ۱۲۰–۱۲۱؛ بناکتی، ص ۴۲۹). در ۷۰۶، در زمان اولجایتو سردار او بوجای با ۰۰۰، ۳۰ مرد، که براعیان خواف و باخرز و حکام مرو و سرخس مشتمل بود، به جنگِ جمال‌الدین محمد سام حکمران هرات رفت و مدتی شهر را محاصره کرد (اسفزاری، ج ۲، ص ۷۳، ۸۱؛ میرخواند، ج ۵، ص ۴۵۷).
در ۷۴۰، حمدالله مستوفی دربارهٔ باخرز چنین نوشته‌است: «باخرز ولایتی است از اقلیم چهارم و ولایتی بسیار دارد و معتبر است و از مجموع مواضع، باغات انگور و میوهٔ فراوان باشد، بتخصیص قصبهٔ مالان] مالین [که جای عظیم و پرنزهت است و خربزه بلند از جمیع خراسان مشهوراست » (ص ۱۵۳). در ۸۱۷، به نوشتهٔ حافظ ابرو، ولایت باخرز تابع هرات بود (ص بیست و پنج ، بیست و هشت). در ۸۶۱، هنگامی که سلطان سعید] محمدبن میرانشاه [از دارالسلطنه هرات به جانب بلخ عزیمت کرد،] شاهزاده [میرزا ابراهیم در ولایت باخرز و خواف به سر می‌برد (روملو، ج ۱۱، ص ۳۶۹ـ۳۷۱؛ میرخواند، ج ۶، ص ۸۱۵ـ۸۱۶) در ۸۷۴، باخرز مانند خواف و ترشیز و زاوه غارت شد (اسفزاری، ج ۲، ص ۳۳۴، ۳۴۵). در ۸۸۴، میرزا ابابکر ولد سلطان ابوسعید در جنگ با سلطان حسین میرزا رهسپار خواف و باخرز شد (روملو، ج ۱۱، ص ۵۸۷٬۵۸۹). در ۸۹۵، به نوشتهٔ اسفزاری، ترکمانان بر باخرز و قهستان ترشیز و خواف مستولی بودند (ج ۲، ص ۳۵۰، ۳۵۴). در ۹۱۳، شیبک خان ازبک ، «راهی بی» را بر باخرز حاکم کرد (روملو، ج ۱۲، ص ۱۳۳). در ۹۴۳ که شاه طهماسب اول برا جلوگیری از حملهٔ ازبکان به سوی خراسان حرکت کرد باخرز در تصرف عبیدخان ازبک، بود (همان، ج ۱۲، ص ۳۵۷ـ۳۵۸). در اوایل دورهٔ سلطنت سلطان محمد خدابنده (حک :۹۸۵ـ۹۹۶)، ولایت خواف و باخرز به مرشد قلی خان تکلو واگذار شد. درهمین زمان جلال خان ، فرزند دین محمدخان ازبک ، ۰۰۰ ، ۶۷ کس به مرو و نسا و ابیورد و مشهد مقدس حمله و آنجا را غارت کرد (اسکندرمنشی ، ج ۱، ص ۲۲۸ـ۲۲۹؛ حسینی استرآبادی ، ص ۱۰۴ـ۱۰۵). در ۹۹۸، در سال سوم جلوس شاه عباس اول ، اوزبکیه پس از قتل‌عام مردم مشهد، ولایت بسطام و جام وخاف] = خواف [و غوریان] و باخرز [ را متصرف شدند و آهنگ عراق کردند (حسینی استرآبادی ، ص ۱۴۵ـ۱۴۶). در ۱۰۲۴ و ۱۰۲۵، قرانغمه خان از سرداران ازبک با گروهی از طایفهٔ آلمانچی به خراسان حمله کرد و ولایت جام و خواف و باخرز را غارت و غنایم فراوانی به دست آورد (اسکندرمنشی ، ج ۲، ص ۸۹۳). در ۱۰۴۰، ازبکان به خراسان تاختند و قلعهٔ غوریان را محاصره کردند؛ چون نتیجه‌ای نگرفتند به جام و خواف و باخرز یورش بردند ولی نتوانستند کاری از پیش ببرند (خواجگی اصفهانی، ص ۱۱۷، ۱۲۲ـ۱۲۳). در ۱۱۲۸، پس از اینکه میان حاکم ایرانی هرات ـ جعفرخان ـ و افغانان جنگی درگرفت وی از ایشان شکست خورد.
عبدالله خان ، از ابدالی‌های افغان، پس از این پیروزی در اندک زمانی، توابع هرات از جمله باخرز را تصرف کردند (مرعشی صفوی، ص ۱۹ـ۲۱). در ۱۱۶۳، قشون قزلباش از راه باخرز و خواف، که به دست افغانان افتاده بود، عازم هرات شدند (گلستانه ، ص ۴۱۰). در ۱۲۳۱، در دورهٔ فتحعلیشاه قاجار، هنگام شورش خان‌های خراسان، که در رأس آنان محمدخان قرایی قرار داشت، مددخان افغان نایب هرات برای مدتی غوریان و جام و باخرز را به فرمان خود درآورد (سپهر، ج ۱، ص ۲۷۳ـ۲۷۸). در ۱۲۳۵، شجاع‌السلطنه قصد سفر هرات کرد. در این سفر ولایت باخرز و شهرنو را از دست بنیاد خان هزاره‌ای درآورد و آنجا را به امیر قلچ خان تیموری سپرد (رضاقلی هدایت، ج ۹، ص ۵۷۹ـ۵۸۰؛ سپهر، ج ۱، ص ۳۱۳ـ۳۱۴). در ۱۲۳۶، حسنعلی میرزا (شجاع‌السلطنه) ابراهیم خان هزاره را به حکومت شهرنو و باخرز تعیین کرد (سپهر، ج ۱، ص ۳۱۸، ۳۲۰). در ۱۲۴۸، حکومت جام و باخرز را به ابراهیم خان حاکم سابق هزاره واگذار شد (اعتمادالسلطنه، ج ۳، ص ۱۵۲–۱۵۳). در ۱۲۵۳ و ۱۲۵۴، محمدشاه با سپاهی بزرگ به قصد تسخیر هرات رهسپار باخرز و جام شد گرچه پس از یک سال محاصره از تصرف آنجا صرفنظر کرد (سپهر، ج ۲، ص ۲۵۸، ۲۶۶–۲۷۰؛ صدیق الممالک، ص ۶۹، ۷۲–۷۳؛ مهدیقلی هدایت، ص ۶۴). در ۱۲۶۲ ه‍. ش، محمدشاه قاجار پس از محاصرهٔ هرات حدود ۸٬۰۰۰ خانوار از طوایف تیموری راکه از تاتارهای بودند با رئیس آن‌ها، قلیچ خان، به خراسان منتقل کرد و قلیچ خان بعدها، که قدرتی به دست آورده بود، به عنوان امیر، سرپرستی نواحی جام و باخرز و هرات و زورآباد را عهده‌دار شد (ییت، ص ۳۸–۳۹). در ۱۲۷۲، شاهزاده محمد یوسف ابدالی ۷۰۰ خانوار باخرزی را، که شیرمحمدخان هزاره از باخرز به بادغیس برده و یارمحمدخان حاکم هرات آنان را به هرات آورده بود، به باخرز بازگرداند (رضاقلی هدایت، ج ۱۰، ص ۶۶۵٬۶۶۷–۶۶۸؛ اعتمادالسلطنه، ج ۳، ص ۲۴۴).
باخرزی‌ها که هزاره‌ها هم با آنان بودند «وقتی که مراجعت کردند، هرکس به خط مستقیم به سرخانه و مسکن خود بازگشت، مثل کسی که به سفری رفته و بعد به خانهٔ خود معاودت نموده باشد» (مجموعه اسناد و مدارک فرخ خان امین الدوله، ج ۲، ص ۲۸۱). در اواسط قرن سیزدهم، به نوشتهٔ زین العابدین شیروانی. باخرز از ولایت خراسان شمرده می‌شد و در اقلیم چهارم قرار داشت و پنجاه پاره دهِ آباد داشت و مردم آن اکثراً حنفی مذهب بودند و محمدخان هزاره‌ای شهرمیانه‌ای در آن ساخته بود که شهرنو (یا نوشهر) خوانده می‌شد و جمعاً هزارخانه داشت و نزدیک ده هزار تن از هزاره‌ای‌ها در آنجا زندگی می‌کردند (۱۳۱۵، ص ۱۲۹؛ همو، ۱۳۶۱ ش، ص ۱۵۰). در ۱۲۹۴، یوسف خان پس از او پسرش، اسماعیل خان، به حکومت باخرز گماشته شدند. در دورهٔ ناصرالدین شاه، اسماعیل خان، با لقب امیر تومانی و عنوان شجاع‌الملک، حاکم باخرز شد (ییت، ص ۱۲۱). باخرز در طی بیست سال، دو بار شاهد شورش هزاره‌ای‌ها بود. نخستین بار در ۱۳۰۰ ه‍. ش، که با کلنل محمدتقی خان پسیان به جنگ پرداختند. در این هنگام محمدرضا شجاع الملک حاکم باخرز سرپرستی هزاره‌ای‌ها را به عهده داشت و والی قاینات و دیگر خوانین خراسان نیز از او حمایت می‌کردند. باردوم، پس از شهریور ۱۳۲۰ (سقوط رضا شاه) که در شورش عشایر خراسان شرکت کردند. در این جنگ، دهکدهٔ احدآباد و قلعهٔ کلات را مرکز خود قرار دادند به‌سهولت شهرهای تربت جام، تایباد (طیبات)، فریمان و تربت حیدریه را متصرف شدند. شورشیان پس از شکست از قوای دولتی در رباط سنگ بست و کشته شدن صولت‌السلطنه خان این هزاره (رجوع کنید به صولت السلطنه *، هزاره)، متفرق و تسلیم شدند. پس از این جنگ، طایفهٔ هزاره‌ای‌ها به‌تدریج در معرض فروپاشی قرار گرفت و ساختار ایلی خود را از دست داد. (بیات، ص ۲۳–۸۴؛ میرنیا، ص ۱۰۶؛ رزم‌آرا، ج ۹، ص ۲۴۸؛ بهار، ج ۱، ص ۱۴۹، ۱۵۳–۱۵۴).
از ناحیهٔ باخرز بزرگانی چون ابوالحسن باخرزی، سیف الدین باخرزی، ابوالمفاخر یحیی باخرزی، شیخ رجبعلی محدثی خراسانی، غلامحسین سمندری و محمد ابراهیم شریف‌زاده برخاسته‌اند.
کاریز شهری در بخش مرکزی شهرستان تایباد استان خراسان رضوی ایران است. که در زمان‌های قدیم به دلیل موقعیت جغرافیایی و تجاری دو کشور ایران و افغانستان، بیشتر مرکز کاروانسراها و استراحتگاه‌های کاروان هاو مسافرین بوده‌است.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۰ جمعیت این شهر ۱۰٬۳۹۱ نفر (در ۲٬۵۰۹ خانوار) بوده‌است.
این شهر در فاصله کمی در شمال شهر تایباد و در جاده تایباد به مشهد قرار دارد. از ادغام روستاهای کاریز و سعد آباد در سال ۱۳۸۲ شهر کاریز تأسیس شده‌است. عملیات ساخت راه کنارگذر شهر کاریز نیز در دست انجام است.
ساختمان بیمارستان قدیمی کاریز در سال ۱۳۸۴ تبدیل به دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه آزاد واحد تایباد شد.
کاریز به معنی قنات است.
اَنابَد () معروف به شهر رضوی نام شهری در بخش انابد، شهرستان بردسکن، استان خراسان رضوی، ایران است. جمعیت این شهر در سال ۱۳۹۵ برابر با ۶۱۸۶ نفر (در ۱۸۶۱ خانوار) نفر بوده‌است. انابد در تاریخ از روستا به شهر ارتقا یافت. این شهر در دامنه‌های جنوبی رشته‌کوه کاشمر-تربت قرار دارد.
در وجه تسمیه آن چند نظر قابل توجه‌است: اول اینکه این محل ابتدا به علت داشتن باغ‌های انار زیاد و مرغوب، انارآباد نام داشته‌است و به تدریج به انارباد-اناربد و انابد تبدیل شده‌است. نظر دیگر این است که این لفظ اشاره به‌آبادی دور است یعنی ابتدا «آن آبادی» بوده‌است و به تدریج آن آباد و اناباد و انابد شده‌است. نظر دیگر این است که ابتدا آن رباط (اشاره به کاروانسرا) بوده‌است که به مرور آنارباط-آناربط و انابط و انابت شده‌است.
با توجه به وجود موقوفه‌های زیاد از جمله موقوفه بزرگ سوم شعبان که توسط مردم وقف آستان قدس رضوی و علی بن موسی الرضا و حسین بن علی شده‌است، این شهر به شهر رضوی معروف است. همچنین این ناحیه به عنوان دروازه ورودی جنوب‌غربی استان خراسان رضوی محسوب می‌شود و هرسال میزبان هزاران زائر امام هشتم می‌باشد. آرامگاه امامزاده سیدهاشم انابد و قطب فرهنگی این شهر است. از سال ۱۳۸۰ شهرداری تشکیل و اولین شهردار امین‌الله مقصود بود که مدت ۴٫۵ سال خدمت نمود و پس از وی دومین شهردار حامد علوی می‌باشد.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۶۱۸۶ نفر (در ۱۸۶۱ خانوار) بوده‌است.
این شهر از طرف شمال با شهرستان ششتمد و بخش روداب سبزوار، از غرب و شمال‌غرب با بخش بیارجمند شاهرود، از جنوب با بخش بخش دستگردان طبس، از شمال‌شرق با دهستان کوهپایه بردسکن، از شرق با شهر بردسکن، و از جنوب‌شرق با بخش شهرآباد بردسکن همسایه است.
اسکوبا مجموعه وسایل و تجهیزاتی است که به‌کمکِ آنها می‌توان در زیر آب، به‌راحتیِ روی آب، تنفس کرد. این وسایل شامل کپسول، شیر و رگلاتور است.
رگلاتور وسیله‌ای‌ست که هوای تنفسیِ پرفشار درون سیلندر را برای تنفس غواص آماده می‌کند و او را قادر می‌سازد تا در زیر آب تنفس کند. این بخش از تجهیزات اجازه می‌دهد که هوا با فشار مناسب و به‌صورت یکسان به غواص رسانده شود. رگلاتورها دارای دو مرحله کاهش فشار هستند: در مرحلهٔ نخست، هوای پرفشار درون تانک به فشار متوسط کاهش می‌یابد؛ در مرحلهٔ دوم آن فشار متوسط به فشاری معادل با فشار محیط کاهش می‌یابد تا غواص بتواند به‌سادگی از آن تنفس کند. مرحلهٔ دوم رگلاتورها، که در دهان قرار می‌گیرد، دارای دکمه‌ای فشاری در جلو است که برای بیرون راندن آب از درون آن استفاده می‌شود.
تانک هوا یا کپسول اسکوبا، سیلندر فلزیِ خاصی‌ست که می‌توان هوای تنفسی را با فشار در آن ذخیره کرد. این وسیله از نوع مارین استیل (فولاد دریایی) یا آلومینیوم ساخته می‌شود و هوای درون آن به‌وسیلهٔ یک شیر به خارج راه می‌یابد.
کپسول اسکوبا سیستم تنفس زیرآبی که محتوای هوای فشرده می‌باشد است و مخفف اصطلاح انگلیسیِ Self-contained underwater breathing apparatus است، حاوی هوای تنفسی‌ست که مهم‌ترین عنصر موردنیاز فعالیت‌های زیرآبی است و همان‌گونه که اشاره شد، این هوا مخلوطی از ۲۱٪ اکسیژن و ۷۹٪ نیتروژن است. بنابراین و بر خلاف عقیدهٔ بسیاری از مردم، که تصور می‌کنند غواصان به‌هنگام غواصی اکسیژن تنفس می‌نمایند، این هوا، هوای معمولیِ موجود در اتمسفر زمین است و اکسیژن نیست.
این هوا در غواصیِ تفریحی توسط کمپرسورهای مخصوص هوای تنفسی فشرده شده و پس از خشک شدن (رطوبت‌گیری) درون سیلندر یا تانک هوا ذخیره می‌گردد.
باجگیران شهری در بخش باجگیران شهرستان قوچان استان خراسان رضوی ایران است. این شهر نقطهٔ صفر مرزی بین ایران و ترکمنستان است.
شهر باجگیران در ۷۸ کیلومتری شمال شهر قوچان و دو کیلومتری جنوب مرز ایران و جمهوری ترکمنستان قرار دارد.
بیشتر مردم آن از کردهای کرمانج تیرهٔ سیوکانلو هستند که از شرق ترکیه به این منطقه مهاجرت کرده‌اند زبان‌های متداول در شهر بیشتر کردی کرمانجی و به صورت اقلیت ترکی و فارسی است.فرهنگستان زبان کردی مذهب تمامی اهالی شیعه دوازده‌امامی است.گمرک جمهوری اسلامی ایران : حوزه نظارت خراسان رضوی. بازدید: مارس ۲۰۱۰.
در ۱۰ اردیبهشت ۱۳۰۸ زمین لرزه‌ای شمال شرقی ایران و ترکمنستان را لرزاند که بر اثر آن خانه‌های باجگیران آسیب دید.نیکلاس امبرسز، چارلز. ملویل، تاریخ زمین لرزه‌های ایران، ترجمه ابوالحسن رَده، تهران ۱۳۷۰ خ. ص ۲۱۵–۲۱۶ .
منطقه باجگیران دولت خانه و چنزقان در قدیم زمستانگاه کُردهای تیرهٔ کیلانلو بود.کلیم‌الله توحدی، حرکت تاریخی کرد به خراسان در دفاع از استقلال ایران، مشهد، ج ۲، ۱۳۶۴ خ. ج ۲، ص ۱۸۷)
بخش باجگیران که یکی از مراکز مهم داد و ستد ایران - ترکمنستان می‌باشد توسط چپانلوئی‌ها بنا گردیده‌است.
اداره گمرگ‌های ایران در زمانی که در دوره قاجار به بلژیکی‌ها واگذار شده‌بود برای گرفتن سهم دولت از کالاهایی که از مرز عشق‌آباد خارج می‌شد باج‌گیرهایی را که اسب و تفنگ داشتند برای این کار استخدام کرد. این افراد باج‌گیر نخست در روستای بردر (در ۸ کیلومتری باختر باجگیران) جای گرفتند. بعداً که این گروه به محل کنونی شهر باجگیران انتقال یافتند نام آن‌ها (باجگیران) نیز به محل جدید داده شد. محل گمرک نخست ساختمان حاتم بیک، سپس کاروانسرای حاجی قربان و پس از آن به محل فعلی که با کمک آلمانی‌ها ساخته شده‌است منتقل شد.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۵۹۴ نفر (در ۱۸۸ خانوار) بوده‌است.
ابوالقاسم جُنَید بن محمد بن جنید بغدادی، عارف ایرانی بود که او را قواریری و زجاج نیز خوانده‌اند، بدان سبب که پدرش آبگینه‌فروش بود؛ هم چنین وی را خراز نیز نامیده‌اند. در متون صوفیه او را با القاب متعددی مانند سید الطایفه، لسان القوم، اعبد المشایخ، طاووس العلماء و سلطان المحققین معرفی کرده‌اند.
ابوالقاسم در نیمه دوم قرن سوم که صوفیان بیشتر در بغداد زندگی می‌کردند از معروف‌ترین آن‌ها و از مشایخ صوفیان بود و سری سقطی دایی او بود. اصلیت او از نهاوند در ایران است. او به زهد و عرفان شناخته شده و چون زیاد اهل سفر نبود مریدان و شاگردان از جاهای دیگر به دیدار او به بغداد می‌آمدند. پس از اواسط قرن سوم که ارتباط اهل سلوک با هم بیشتر شد، تعالیم جنید بغدادی و ابوبکر شبلی به شهرهای دیگر نفوذ کرد. از آنجا که جنید تقریباً در راس صوفیه قرار دارد، بسیاری از صوفیان بعد از او طریقه خود را منسوب به او می‌دانند.
جنید به روایتی پیرو سفیان ثوری بود و بر مذهب او تفقه می‌کرد و ابن سریج نیز مرید و پیرو جنید بود. صوفیه به کرامات جنید قائلند.
وی در زمان خود با فِرق صوفیه و متفکران مذهبی از نقاط مختلف آشنا بود و با آن‌ها تماس داشت و هرچه از سخنان آنان مقبول او بود در نوشته‌ها و سخنانش منعکس نمود و با ترتیب قابل استفاده‌ای آن‌ها را رواج داد. او نخستین کسی بود که تصوف را مقبول اهل شریعت گردانید. سخنان گزاف و طامات صوفیه را کنار زد و اصول آن‌ها را حفظ نمود و بدین سبب او را «شیخ الطایفه» گفتند. حتی محافظه‌کاران ضد صوفی مانند ابن تیمیه و ابن قیّم از وی حساب می‌بردند و از طریقت او تعریف می‌کردند. او با هویتی ایرانی و تسلط به زبان و تفکر عربی وارث دو فرهنگ بود.«جنید»، مقدمه
جنید مرید و جانشین سری سقطی بود.
او در سال ۲۹۷ در شهر بغداد درگذشت.
کلمهٔ نعمت‌اللهی از نام شاه نعمت‌الله ولی گرفته شده و چون در دوران او، پیروان او را «نعمت‌اللهی» می‌خواندند، این عنوان به کسانی که بعد از وی از عقاید و روش صوفیانه وی تبعیت کردند، داده شد. قبل از شاه نعمت‌الله نام طریقت همنام با قطب وقت بوده، چنان‌که در زمان معروف کرخی به «معروفیه» و در زمان جنید بغدادی به «جنیدیه» مشهور بوده‌است.علیرضا نوربخش
[سلسله نعمت‌اللهی] یکی از طریقت‌های تصوف و درویشی است که از قرن هشتم هجری به بعد، به دلیل اجتهادات و خدمات شاه نعمت‌الله ولی، از معروفیه به نعمت‌اللهی شهرت یافت.دهخدا
شاه نعمت‌الله ولی نسبت خرقه خود را در یک مثنوی بیان داشته که در آن نسبت ارشاد یا خرقه جنید که از پیران قبل از وی بوده نام برده شده‌است:
برابن اساسل درویشان سلسله نعمت‌اللهی نسبت خرقه جنید را چنین می‌دانند:
علی ابن ابیطالب»حسن بصری»حبیب عجمی»داود طائی»معروف کرخی»سری سقطی»جنیدنوربخش، پیران طریقت
۱) قصیده صوفیه ۲) السر فی انفاس الصوفیه ۳) دواء الارواح ۴) رساله الی بعض اخوانه ۵) رساله الی یحیی بن معاذ رازی ۶) رساله الی عمرو بن عثمان المکی ۷) کتاب الفناء ۸) کتاب المیثاق ۹) کتاب الالوهیه ۱۰) کتاب فی الفرق بین الاخلاص و الصدق ۱۱) مسائل فی التوحید ۱۲) ادب المفتقر الی الله ۱۳) رساله الی ابی بکر الکسائی الدینوری ۱۴) کتاب دواء التفریط ۱۵) شرح شطحاتت ابی یزید البسطامی ۱۶) الوصایا ۱۷) کتاب الی ابی العباس الدینوری ۱۸) رساله الی الی اسحاق المارستانی و چند کتاب دیگر منسوب به او
در تذکرةالاولیا عطار نیشابوری در ذکر شماره ۴۳ در مورد جُنَید بغدادی آورده شده‌است:
«آن شیخ علی اطلاق، آن قطب به استحقاق، آن منبع اسرار، آن مرتع انوار، آن سَبَق برده به استادی، سلطان طریقت، جنید بغدادی رحمة الله علیه. شیخ المشایخ عالَم بود، و امام الائمه جهان؛ و در فنونِ علم زیاد، و در اصول و فروع، مفتی؛ و در معاملات و ریاضات و کرامات و کلماتِ لطیف و اشارات عالی بر جمله سبقت داشت؛ و از اول تا آخر روزگار، پسندیده بود و مقبول و محمودِ همه فرقت بود؛ و جمله بر امامت او متفق بودند؛ و سخن او در طریقت حجت است، و به همه زبانها ستایش شده؛ و هیچ‌کس بر ظاهر و باطن انگشت نتوانست نهادن به اختلاف سنت، و اعتراض نتوانست کرد مگر کسی که کور بود؛ و مقتدای اهل تصوف بود؛ و او را «سیدالطایفه» و «لسان القوم» خوانده‌اند؛ و «اَعبدالمشایخ» نوشته‌اند و «طاووس العلما» و «سلطان المحققین»...»تذکرةالاولیاء، ص ۴۴۷
ابن محمّد بن جنید خزاز زجاج، ملقّب به ابوالقاسم، از مشایخ تصوف بنام و از عالمان و فقهای طراز اول اهل سنت محسوب می‌شده‌است. محل تولّد و وفاتش بغداد بود. اصل او از نهاوند است و به «قواریری» مشهور گردید. او را پیشوای مذهب صوفیه می‌دانند، زیرا تصوّف او با قواعد کتاب و سنّت سازگار و از عقاید سخیف، مصون و از شبهه‌های غلات برکنار و از آنچه موجب ناسازگاری با شرع باشد، به دور است. از سخنان اوست که: «روش ما با کتاب و سنّت مضبوط و منطقی است. هر کس قرآن به حفظ نداشته باشد و حدیث ننویسد، قابل اقتدا نیست.»
عرفاً و متصوفه او را (سیدالطائفه) می‌خوانند. همچنان‌که فقهاء شیعه، شیخ طوسی را (شیخ الطائفه) می‌خوانند. جنید یک عارف معتدل به‌شمار رفته و در اصطلاح صحوی خوانده می‌شود، که به معنای عرفای مقید به مذهب و شریعت بود و از هر چیزی که حتی به ظاهر معارض با شریعت بوده‌است پرهیز می‌کردند. برخی شطحیات که از دیگران شنیده شده از او شنیده نشده‌است. او حتی لباس اهل تصوف به تن نمی‌کرد و در زی علما و فقها بود.
به او گفتند: «به خاطر یاران هم که هست، خرقه (لباس اهل تصوف) بپوش.» گفت: «اگر می‌دانستم که از لباس کاری ساخته‌است از آهن گداخته جامه می‌ساختم اما ندای حقیقت این است که: «لیس الاعتبار بالخرقة، انما الاعتبار بالحرقة» (از خرقه کاری ساخته نیست، حرقه (آتش دل) لازم است)».
جنید خواهرزاده، مرید و شاگرد سری سقطی و هم شاگرد حارث محاسبی در سیر و سلوک و شاگرد ابو ثور ابراهیم بن خالد یا سفیان ثوری در فقه بوده‌است. وی به سال ۲۹۷ یا ۲۹۸ق در ۹۱ سالگی در بغداد درگذشت و در مقبره شونیزیه دفن شد.
از موارد مهم در مورد جنید این است که وی در سلسله بسیار از سلاسل صوفیه قرار دارد و در معروف‌ترین سلسله تصوف که سلسلة الذهب نام دارد نیز دیده می‌شود. تصوف به وسیله بیان سلسله معرفت خود را به امامان شیعی متصل می‌نمایند.
جنید از بزرگان و پیر طریقت مکتب بغداد بود.
بنیان‌گذاران مکتب بغداد در اصل دو نفر بودند: سری سقطی و محاسبی. سرّی اصلش ایرانی بود و محاسبی عرب بود. سرّی نمانیده جناح ترقی‌خواه و پیرو توحید بود، در حالی که محاسبی نماینده جناح محافظه‌کار بود و به مسائل اخلاقی و آداب و رسوم مذهبی بیشتر توجه داشت.
مطلب اصلی مکتب بغداد «توحید» بود و پیروان این مکتب به «ارباب توحید» مشهور بودند. تعالیم توحیدی را به‌طور پنهانی ترویج می‌نمودند. برای این کار اصطلاحات ویژه‌ای درست کردند تا راز خود را با اشارات به مریدان بگویند و دیگران آگاهی نیابند.
عبدالعزیز بن باز معروف به بن باز از مفتیان اهل سنت اهل عربستان سعودی و از جمله هواداران اصلی اندیشه سلفی‌گری بود. او غالباً به عنوان بزرگ‌ترین مفتی سلفی در دوران معاصر به‌شمار آورده می‌شود.
بن باز در بیست و یکم نوامبر ۱۹۱۰ میلادی برابر با چهاردهم ذیحجه ۱۳۳۰هجری قمری در شهر ریاض عربستان سعودی به دنیا آمد. در سال ۱۹۱۳میلادی پدرش عبدالله بن عبدالرحمن بن محمد بن عبدالله ابن باز و در سال ۱۹۲۱مادرش حفصه بنت سمیح درگذشت. در ۱۹۳۲ عبدالعزیز ابن باز بینایی خود را از دست داد. وی در روز پنج شنبه سیزدهم ماه مه سال ۱۹۹۹ (بیست و هفتم محرم۱۴۲۰ هجری قمری) در سن هشتاد و هشت سالگی درگذشت. ملک فهد و ولیعهد عبدالله بن عبدالعزیز، در مسجدالحرام مکّه بر جنازهٔ او نماز خواندند.
مهم‌ترین استادان او در اصول، فقه و ادبیات عرب، شیخ صالح بن عبد العزیز بن عبد الرحمن بن حسن بن الشیخ محمد بن عبد الوهاب، شیخ، محمد بن عبداللطیف بن عبدالرحمن آل الشیخ، شیخ محمد بن ابراهیم بن عبداللطیف آل شیخ سعد بن حمد بن عتیق القاضی، حمد بن فارس و امام محمد امین شنقیطی و شیخ عبدالرزاق عفیفی بودند. وی در محضر سعد وقاص البخاری تجوید قرآن را آموخت.
او از سال ۱۳۵۷ تا ۱۳۷۱ هجری، قاضی خرج بود. در سال ۱۳۷۱ هجری، ریاست مؤسسه علوم شریعت ریاض را بر عهده گرفت. در سال ۱۳۸۱ هجری ق، به عنوان رئیس دانشگاه اسلامی مدینه برگزیده شد. در سال ۱۴۱۳ به عنوان مفتی بزرگ عربستان سعودی به مجلس علما معرفی گردید. در ۱۴۰۲، ملک فیصل و در سال ۱۴۱۲ ملک فهد از او به خاطر خدماتش به اسلام قدردانی کردند.
شصت و هفت کتاب، از سخنرانی‌های وی در زمینه‌های حدیث، تفسیر، فرائض، توحید، فقه و احکام عملی از او باقی‌مانده‌است.
از جمله آن‌ها کتاب:
فتاوی و رسائل فی الأفراح.
جنجالی‌ترین نظر وی در کتاب «الأدلة النقلیة و الحسیة علی جریان الشمس و سکون الأرض و إمکان الصعود إلی الکواکب» مطرح شد وی در این کتاب گفت: هرکس بگوید خورشید ثابت است و زمین می‌چرخد کافر است وی معتقد بود ایده حرکت زمین با آموزه‌های دینی تناقض دارد. او با این که حنبلی و از پیروان محمد بن عبدالوهاب و معتقد به دعوت سلفیه است، اسامه بن لادن را خارجی می‌دانست. او پیروان (منظور از پیروان روئس مذاهب شیعه مانند کلینی و شیخ صدوق و امثالهم) را نیز کافر اعلام کرده بود.
مجلهٔ المصور در شمارهٔ ۲۱۶۶ خود ۱۵ آوریل ۱۹۶۶ میلادی در صفحهٔ ۱۵ مطلبی را منتشر کرده‌است. او در کتاب «الادله النقلیه و الحسیه علی جریان الشمس و القمر و سکون الارض وامکان الصعود الی الکواکب»
(دلایل نقلی و عقلی بر حرکت خورشید و ثابت بودن زمین) اعلام کرد که قرآن کریم، حدیث و آموزه‌های پیامبر و اکثریت دانشمندان اسلامی ثابت کرده‌اند که خورشید در حال چرخش و زمین ثابت است و مخالفان این عقیده را تکفیر کرد.الأدلة النقلیة و الحسیة علی إمکان الصعود الی الکواکب و علی جریان الشمس و القمر و سکون الأرض ، صفحات ۲۱ و ۲۴ ۷۲