moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
در یک مصاحبه در می ۲۰۱۳، برد برای بار دیگر علاقه‌اش را برای ساخت دنبالهٔ فیلم ابراز کرد. او در این باره گفت «در موردش اندیشیده‌ام» و ادامه داد «چون عاشق آن شخصیت‌ها و عاشق آن جهان هستم.» او همچنین گفت «چانه‌ام را دست می‌کشم و سرم را می‌خارانم. من عناصر بسیار زیادی دارم که می‌پندارم در یک فیلم "شگفت‌انگیزان" دیگر واقعاً خوب کار خواهند کرد و اگر بتوانم همه‌شان را با هم سازگار کنم، احتمالاً می‌خواهم این کار را انجام دهم».
دیزنی برنامه‌اش برای ساخت "شگفت‌انگیزان ۲" را در مارس ۲۰۱۴ اعلام کرد. برد نیز برای کارگردانی و نوشتن فیلمنامه بازگشت. نلسن، هانتر، واول، جکسون، برد و راتزنبرگر بازگشتند تا شخصیت‌های خود را همچون فیلم نخست صداپیشگی کنند، در هنگامی که شخصیت دش توسط هاک میلنر صداپیشگی شد؛ چراکه صدای فاکس با گذشت سال‌ها دگرگون شده بود. همچنین پس از بازنشستگی باد لاکی در ۲۰۱۴، ریک دیکر توسط جاناتان بنکس صداپیشگی شد. فیلم دوم ادامهٔ مستقیم "شگفت‌انگیزان" بوده‌است. "شگفت‌انگیزان ۲" بر الستیگرل تمرکز داشت و یک اکشن تمام‌عیار بود.
تیزر تریلر این دنباله در ۱۸ نوامبر ۲۰۱۷ به نمایش درآمد. نخست، "شگفت‌انگیزان ۲" قرار بود که در ۲۱ ژوئن ۲۰۱۹ به عنوان فیلم پسین پیکسار پس از داستان اسباب‌بازی ۴ اکران شود. به دلیل تأخیر در آن عنوان، پیکسار تاریخ‌های انتشار را عوض کرد و "شگفت‌انگیزان ۲" در ۱۵ ژوئن ۲۰۱۸ به‌طور رسمی در ایالات متحده منتشر گردید. پس از این، فاصلهٔ زمانی ۱۴ ساله میان تاریخ‌های انتشار فیلم نخست و "شگفت‌انگیزان ۲" مورد توجه قرار گرفت.
نوسان (به انگلیسی: Oscillation)، تغییر تکرارشونده حول تعادل است. حرکت آونگ نمونه‌ای از نوسان است. به حرکت رفت و برگشتی نوسان گویند.
در حرکت آونگ، انرژی جنبشی و پتانسیل، متناوب به هم تبدیل می‌شوند. هنگامی که آونگ در پایین‌ترین نقطه مسیر خود قرار دارد، بیشترین انرژی جنبشی و کمترین انرژی پتانسیل را داراست. به عبارت دیگر، سرعت آونگ در این نقطه، بیشترین است. وقتی آونگ در بالاترین نقطه از مسیر خود قرار دارد، انرژی جنبشی آن صفر است و انرژی پتانسیل آن، بیشترین است، یعنی سرعت آونگ درین نقطه، صفر است.
اگر میرایی سیستم صفر باشد، یعنی هیچ‌گونه اتلاف انرژی نباشد، مجموع انرژی پتانسیل و جنبشی، ثابت می‌ماند.
ارتعاش در سیستم‌های مکانیکی هم حرکت نوسانی است.
نوسان علاوه بر فیزیک و مکانیک، در دیگر رشته‌ها مانند زیست‌شناسی و اقتصاد نیز دیده می‌شود.
انرژی جنبشی یا (Kinetic Energy) یکی از صورت‌های انرژی است که جسم بخاطر حرکت دارا می‌باشد. انرژی جنبشی عبارت است از کار مورد نیاز برای شتاب دادن به جرم جسم برای رسیدن به سرعت مورد نظر از حالت سکون. از آنجا که این انرژی در حین شتاب گرفتن جسم به آن اضافه می‌شود، جسم این انرژی را تا زمانی که تغییری در سرعت جسم داده نشود حفظ خواهد کرد؛ بنابراین از نظر تئوری همین مقدار کار برای کاهش سرعت جسم از سرعت کنونی به حالت توقف مورد نیاز خواهد بود.
انرژی جنبشی یک جسم با جرم جسم و مجذور سرعت رابطه مستقیم دارد. به عبارت دیگر بین کار کل انجام شده روی یک جسم و تغییرات انرژی جنبشی آن، رابطه ای وجود دارد که به قضیه کار انرژی جنبشی معروف است و به این نوع جنبشی حرکتی می‌گویند.
انرژی جنبشی یک جسم در حال حرکت با جرم آن جسم و مجذور سرعتش متناسب است.
انرژی جنبشی برابر است با حاصل ضرب نصف جرم در مجذور سرعت آن جسم. اگر جرم جسم را با m و سرعت آن را با v نشان دهیم، در این صورت انرژی جنبشی که با K نمایش داده می‌شود، به صورت زیر است:
یکای انرژی جنبشی در دستگاه بین‌المللی یکاها (SI) مانند هرنوع دیگر انرژی به افتخار جیمز پرسکات ژول، ژول (با نماد: "J") نامیده شده. انرژی جنبشی یک کمیت نرده‌ای است. یکای انرژی جنبشی بر حسب یکای اصلی اس‌آی برابر است با:
معمولاً در مورد حرکت جسم صلب به عنوان سیستمی از ذرات، دو نوع انرژی جنبشی می‌توانیم تعریف کنیم.
از آنجا که انرژی کمیتی نرده‌ای است؛ بنابراین در مورد یک سیستم متشکل از چند ذره، انرژی جنبشی کل برابر با مجموع انرژی جنبشی تک تک ذرات خواهد بود. اما در مورد یک جسم صلب که تعداد ذرات خیلی زیاد است، نقطه‌ای به عنوان مرکز جرم تعریف می‌شود که نماینده کل جسم صلب است؛ بنابراین انرژی جنبشی انتقالی نیز به صورت نصف حاصلضرب جرم جسم صلب در مجذور سرعت مرکز جرم تعریف می‌شود.
جسم صلبی را در نظر بگیرید که با سرعت زاویه‌ای ω حول محوری که نسبت به یک چارچوب لخت خاص ثابت است، می‌چرخد. هر ذره این جسم در حال دوران مقدار معینی انرژی جنبشی دارد. چون تعداد این ذرات در جسم صلب زیاد است، لذا کمیتی به نام گشتاور لختی (لختی دورانی) تعریف می‌شود. لختی دورانی به صورت مجموع جملاتی تعریف می‌شود که هر جمله با حاصل ضرب جرم یک ذره از جسم صلب در مجذور فاصله عمودی ذره از محور دوران برابر است؛ بنابراین انرژی جنبشی دورانی جسم صلب که بخاطر دوران حاصل می‌شود، برابر است با نصف حاصل ضرب لختی دورانی جسم صلب در مجذور سرعت زاویه‌ای.
این رابطه شبیه انرژی جنبشی انتقالی جسم است؛ یعنی سرعت زاویه‌ای مانسته سرعت خطی است و لختی دورانی مانسته جرم لختی یا جرم انتقالی است. هر چند جرم یک جسم به محل آن بستگی ندارد، ولی لختی دورانی به محوری که جسم حول آن می‌چرخد، بستگی دارد. در واقع می‌توان گفت که انرژی جنبشی دورانی همان انرژی جنبشی انتقالی معمولی تمام اجزای جسم است و نوع جدیدی از انرژی نیست. انرژی جنبشی دورانی در واقع راه مناسبی برای بیان انرژی جنبشی هر جسم صلب در حال دوران است. انرژی جنبشی دورانی جسمی که با سرعت زاویه‌ای معین می‌چرخد، نه تنها به جرم جسم بستگی دارد، بلکه به چگونگی توزیع جرم آن نسبت به محور دوران نیز وابسته است.
http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=انرژی+جنبشی&SSOReturnPage=Check&Rand=0
قشر مخ یا قشر مغز یا کورتکس مغز لایه نازکی از جنس ماده خاکستری است که سطح مغز را می پوشاند.قشر مخ مرکز بسیاری از اعمالات ارادی بدن و مرکز پردازش اطلاعات حسی در مغز می باشد که چین خوردگی های این لایه به پردازش بهتر اطلاعات حسی کمک می نماید.این لایه از سلول‌های عصبی مغز تشکیل شده است.علت خاکستری رنگ بودن این لایه بیرونی مخ، تجمع جسم سلولی ( پریکاریون) یاخته های عصبی تشکیل دهنده آن می باشد پس در این لایه میلین وجود ندارد.ضخامت آن در نواحی مختلف مغز متفاوت است اما تقریباً در همه جا ضخامتی بین ۲ تا ۴ میلی‌متر دارد.
از نظر سلولی، قشر مغز از ۶ لایه روی هم تشکیل شده است. البته ضخامت هر لایه در نواحی مختلف قشر متفاوت است و در برخی نواحی مغز برخی از این لایه‌ها ممکن است وجود نداشته باشند. لایه‌های سلولی مغز از بیرون به داخل عبارت‌اند از:
قشر مغز مسئول کلیه رفتارهای ارادی انسان است. رفتارهای شناختی (cognitional) انسان نیز از این ارگان سرچشمه می‌گیرند.
سعید سهراب‌پور استاد دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه صنعتی شریف و قائم‌مقام سابق بنیاد ملی نخبگان است. وی از سال ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۹ رئیس دانشگاه صنعتی شریف بوده‌است.
سعید سهراب‌پور دارای مدرک دکترا در رشته مهندسی مکانیک از دانشگاه برکلی در کالیفرنیا در سال ۱۳۵۰ است. وی همچنین عضو پیوستهٔ فرهنگستان علوم بوده و به عنوان چهره ماندگار انتخاب شده‌است.
آکادمی ملی مهندسی آمریکا در فوریه ۲۰۱۹ سهراب‌پور را «به خاطر تثبیت دانشگاه صنعتی شریف به عنوان یک مرکز رشد دانشگاهی و پیشرفت آموزش مهندسی و علوم در ایران» به عنوان عضو خارجی خود برگزید.https://www.nae.edu/?id=204037
شهر نورث ونکوور یا شهر ونکوور شمالی شهری است در ساحل شمالی شاخاب بورارد در استان بریتیش کلمبیای کانادا که در شمال شهر ونکوور واقع شده‌است و یکی از شهرهای مترو ونکوور به‌شمار می‌آید. این شهر بخشی از منطقه پیوسته کلانشهری لوئر مین‌لند محسوب می‌شود.
هرچند نورث ونکوور صنعت قابل توجهی از خود ندارد اما صنایعی همچون کشتیرانی، مواد شیمیایی، و فیلمسازی در آن فعال هستند.
این شهر دارای نقاط مشترک زیادی با منطقه نورث ونکوور و شهر وست ونکوور است. معمولاً به این سه منطقه شهری با هم، به عنوان نورت شور یا ساحل شمالی اشاره می‌شود.
در سال ۱۷۹۲ کاپیتان جرج ونکوور با کشتی‌هایش وارد شاخاب بورارد شد و مورد پذیرایی و میهمان‌نوازی بومیان ساکن این منطقه قرار گرفت. هدایای بومیان به او ماهی بود و او به آنان آهن داد.
در ده ۱۸۶۰ پس از استقرار اروپاییان در نورث شور یا ساحل شمالی، نخستین صنعت که در این محل استقرار یافت کارخانه چوب‌بری بود که در گرد آن کمپانی و شهرک مودیویل گسترش پیدا کرد. مدیر این کارخانه، سول پرسکات مودی، نخستین صنعتگری بود که صادرات چوب بریتیش کلمبیا را به صورت مداوم به آمریکا و سایر کشورهای آن سوی دریا آغاز نمود. مودی ویل به یکی از پیشرفته‌ترین شهرک‌های کنارهٔ شاخاب بورارد تبدیل شد. دستاوردهای مودی، صنعت چوب را در این منطقه توسعه داد و موجب شد که ساحل بورارد به مهمترین بندر بازرگانی کانادا در ساحل اقیانوس آرام بدل شود.
به دنبال گسترش و رفاه رو به توسعه، شهر نورث ونکوور در ۱۹۰۷ به ثبت رسید و نقش این شهر به مجرای مرکزی حمل و نقل در ساحل شمالی توسعه یافت. صنعت کشتی‌سازی در دوران جنگ اول جهانی به صنعتی بارز تبدیل شد. در ۱۹۰۶ کارخانهٔ کشتی‌سازی والاس در پایین خیابان لانزدل ایجاد شد و به این خیابان مرکزیتی داد که تا به امروز برقرار است.
نورث ونکوور در جنوب به‌وسیله شاخاب بورارد از شهر ونکوور جدا می‌شود و از سه جهت شمال، شرق و غرب با منطقه مسکونی نورث ونکوور همسایه است. این شهر توسط خلیجک بورارد به اقیانوس آرام و آب‌های آزاد راه دارد.
در سال ۲۰۱۱ جمعیت این شهر ۴۸٫۱۹۶ نفر و صدمین شهر پرجمعیت کانادا برآورد شد.2011 NHS/Census Profile of North Vancouver: http://www12.statcan.gc.ca/nhs-enm/2011/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&Geo1=CSD&Code1=5915051&Data=Count&SearchText=north%20vancouver&SearchType=Begins&SearchPR=01&A1=All&B1=All&Custom=&TABID=1
برآورد جمعیت با توجه به آمار بریتیش کلمبیا:
شمار زیادی از ایرانیان مهاجر مقیم در ونکوور بزرگ، در این شهر و شهر وست ونکوور و شهرهای سه‌گانه زندگی می‌کنند. طبق آمار سرشماری سال ۲۰۰۱ زبان مادری ۳٬۵۰۵ نفر معادل ۷/۳٪ از اهالی این شهر (۲۲/۸٪ از کسانی که به زبان‌های غیررسمی تکلم می‌کنند) فارسی است., Focus on Geography Series, 2011 Census-Census subdivision of North Vancouver, CY - British Columbia
مساحت این شهر ۱۱/۸۳ کیلومتر است که به‌وسیله شاخاب بوررارد از ونکوور جدا می‌شود و از سه جهت دیگر با منطقه نورث ونکوور احاطه شده‌است.
نورث ونکوور یکی از پایین‌ترین نرخ جرایم را در شهرهای کانادا دارد. در سال ۲۰۰۵ نرخ قتل در این شهر ۸۳مین در میان ۱۰۰ شهر بزرگ کانادا بوده که از شهرهای استان بریتیش کلمبیا فقط رتبه شهرهای پورت کوکیتلام (رتبه ۸۵) و سانیچ (رتبه ۹۰) کمی از آن بهتر است.
نورث ونکوور به شهر ونکوور توسط دو پل متصل می‌شود. پل لاینز گیت و پل دیگری موسوم به معبر باریک دوم یادبود آهنگران . همچنین مسافران پیاده توسط کشتی یا اتوبوس دریایی می‌توانند بین این دو شهر سفر کنند.
برخی از مکان‌های دیدنی شهر نورث ونکوور عبارتند از:Historic places in North Vancouver
رودخانه کپیلانو از کوهستان ساحلی واقع در ساحل شمالی ونکوور سرچشمه گرفته و در جنوب مقابل پارک استنلی به خلیج برارد می‌ریزد. مسیر آن از جنگل‌های ساحلی و در مناطق جنوبی از دره‌ای با دیواره‌هایی ۴۰ متری از گرانیت رد می‌شود. این رودخانه یکی از منابع آب شیرین منطقه است.
پل معلق کپیلانو یکی از جاذبه‌های جهان‌گردی ونکوور شمالی بر روی این رودخانه بنا شده است. این پل در ارتفاع ۷۰ متری ساخته شده و طول آن ۱۴۰ متر است.
ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۱۵ اوت ۲۰۰۷.
وِست ونکوور یا ونکوور غربی یک منطقه شهری در ونکوور بزرگ واقع در استان بریتیش کلمبیا در کشور کانادا است. وست ونکوور در شمال غرب ونکوور بزرگ در ساحل انگلیش بی قرار دارد. طبق آمار سرشماری سال ۲۰۰۱ جمعیت وست ونکوور ۴۱٬۴۲۱ نفر بوده‌است و زبان مادری ۳۴۰۰ نفر معادل ۳/۴٪ از اهالی این شهر (۸/۱٪ از کسانی که به زبان‌های غیررسمی تکلم می‌کنند) فارسی است., Focus on Geography Series, 2011 Census-Census subdivision of West Vancouver- British Columbia
از نظر هزینه مسکن، این شهر گران‌ترین منطقه در ونکوور بزرگ به‌شمار می‌آید.
تعدادی از رشته‌های اسکی آزاد و اسنوبردینگ المپیک زمستانی ۲۰۱۰ در پارک استانی سایپرس در شمال این شهر برگزار شد.
وست ونکوور به عنوان پایتخت فرهنگی کانادا در سال ۲۰۰۶ نامگذاری شد.
املاک بریتانیا یکی از مناطق مسکونی در وست ونکوور است. منطقه ۴۰۰۰ هکتاری توسط شهرداری وست ونکوور به شرکت بریتانیایی املاک اقیانوس آرام در سال ۱۹۳۱ فروخته شد، که تا به امروز به توسعه زمین ادامه می‌دهد.
این توسعه با شروع تبدیل آهسته وست ونکوور از یک منطقه ساحلی به سبک استراحتگاه و تنها با دسترسی به کشتی، به یک جامعه حومه‌ای سرسبز با جاده‌ها، پارک‌ها و مراکز خرید گسترش پیدا کرده‌است.
این محله به‌خاطر سیاست‌های سختگیرانه سفیدپوستی معروف بود. عناوین دارایی شامل میثاق‌هایی مانند ممنوعیت فروش به «هر شخص یا افراد با نژاد آفریقایی یا آسیایی یا آفریقایی‌تبار یا آسیایی‌تبار» یهودیان نیز همچنین مستثنی شده بودند. این ممنوعیت تا سال ۱۹۵۵ برقرار بود.‏
در سال ۱۹۷۸، بخش ۲۲۲ به قانون مالکیت زمین بریتیش کلمبیا معرفی شد که هر عهد و پیمانی که بر اساس جنسیت، نژاد، ملیت، اصل و نسب یا محل مبدأ تبعیض قائل می‌شود، را باطل می‌سازد. با این وجود هنوز قراردادهای ملکی ای باقی مانده‌اند که زبان نژادپرستانه را حفظ کرده‌اند، علی‌رغم اینکه قابل اجرا نیستند.‏
در دوران مدرن، جمعیت ساکن به دلیل ارزش دارایی و سایر عوامل جذب سرمایه‌گذاران آسیایی و بین‌المللی متنوع شده‌است. در نهایت، اولین کنیسه در غرب ونکوور در مقابل ورودی املاک بریتانیا ساخته شد. گفته می‌شود که ساکنان به همان اندازه که انگلیسی صحبت می‌کنند به زبان فارسی یا چینی ماندارین صحبت می‌کنند.
بخش قُطور یکی از بخش‌های تابعه شهرستان خوی در استان آذربایجان غربی در شمال غربی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
بخش قطور از بخش‌های سنی‌نشین شهرستان خوی است. مردمان بخش قطور کرد (کرمانج) و آذری (کره‌سنی)Parçalanmış toplum - Kürəsünni türkləri (Audio)
https://urmiatourism.ir/tag/%DA%A9%D8%B1%D9%87-%D8%B3%D9%86%DB%8C/https://www.tabnak.ir/fa/tags/180429/1/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%DB%8C بوده و به زبان‌های کردی کرمانجی و ترکی آذربایجانی تکلم می‌کنند.
مهم‌ترین مسئله در مورد تاریخ شهر قطور این است که حتی تا سال‌ها پس از پایان جنگ میان حکومت صفوی و امپراتوری عثمانی، این شهر در تملک حکومت عثمانی باقی مانده و جزء خاک کشور کنونی ترکیه محسوب شده‌است. الحاق مجدد این شهر به کشور ایران به دوران رضاشاه برمی گردد.
کمیسیون مرزی ایران و دولت عثمانی که در سال‌های ۱۹۱۴–۱۹۱۱ میلادی تشکیل شد در مورد مسائل مرزی در محدوده آرارات به یک تفاهم کلی رسیدند و همین تفاهم سنگ بنای مرزهای کنونی قرار گرفت، البته جنگ جهانی اول تصویب نهایی رأی این کمیسیون را به تعویق انداخت. با پایان یافتن جنگ جهانی اول و فروکش کردن آشوب‌های داخلی، ایران و ترکیه از ۱۳۰۱ش مجدداً به مذاکره بر سر مسئله مرزها پرداختند. توافقهای مرزی شوروی و ترکیه در ۱۹۲۱ که طی دو نشست در قارص (عهدنامه قارص) و مسکو (عهدنامه مسکو (۱۹۲۱)) با مبادله اراضی مرزهای خود را تغییر دادند، موجب تسلط ترکیه بر منطقه راهبردی آرارات شد.
در ۱۳۱۰ش در دیدار وزیران خارجه ایران و ترکیه، کمیسیون مرزی دیگری شکل گرفت و قرار شد بخشی از اراضی دو کشور مبادله شود. بدین ترتیب آرارات کوچک به ترکیه واگذار شد و ترکیه از بخشی از ادعاهای خود در بخش قطور دست برداشت و این پایه شکل‌گیری بعدی مرزهای دو کشور شد. در سال‌های ۱۳۱۳–۱۳۱۱ش کمیسیونی تحت سرپرستی "مظفر اعلم" این توافقنامه را به تصویب رساند.سخنرانی: شکل‌گیری مرزهای ایران و ترکیه (۱۳۰۰ تا ۱۳۱۲)، سخنران:کاوه بیات؛
ریشه نامگذاری این شهر به روایتی به دوران تسلط امپراتوری عثمانی بر این منطقه برمی گردد که در آن زمان حاکم این منطقه سرداری به نام «قطور» بوده‌است.
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش قطور شهرستان خوی در سال ۱۳۸۵ برابر با ۲۷۰۰۰ نفر بوده‌است.
شهر : قطور
یکی از ویژگی‌های غیرمعمولی که برخی سرامیک‌ها و پلیمر‌ها از خود نشان می‌دهند، پدیدهٔ پی‌اِیزوالکتریک یا اثر فشاربرقی است. با اعمال نیروی خارجی، دوقطبی‌های این سرامیک‌ها تحریک می‌شوند و میدان الکتریکی ایجاد می‌شود. وارونه کردن اثر نیرو (مثلاً از کششی به فشاری) جهت میدان را معکوس می‌کند.
از مواد پیزوالکتریک در مبدل‌ها و وسایلی که انرژی الکتریکی را به انرژی مکانیکی تبدیل می‌کنند یا برعکس استفاده می‌شود. کاربردهای نام‌آشنایی از جمله پیکاپ گرامافون، میکروفون‌ها، مولدهای ماوراء صوت و حسگرهای سونار از خاصیّت پیزوالکتریک استفاده می‌کنند. در پیکاپ گرامافون همچنان که قلم شیارهای رکورد را می‌پیماید یک اختلاف فشار به مادهٔ پیزوالکتریک موجود در پیکاپ وارد می‌شود که نهایتاً به سیگنال الکتریکی تبدیل می‌شود. این سیگنال قبل از ورود به بلندگو تقویت می‌شود. خاصیّت پیزوالکتریک یک ویژگی مواد کریستالی دارای ساختار پیچیدهٔ بدون تقارن است. رفتار پیزوالکتریک یک پلی‌کریستال به‌وسیلهٔ گرم کردن بالاتر از دمای پخت و سپس خنک کردن تا دمای اتاق در مجاورت میدان الکتریکی قوی بهبود می‌یابد.
اثر پیزوالکتریک توانایی برخی مواد برای تبدیل انرژی مکانیکی به انرژی الکتریکی و تبدیل انرژی الکتریکی به انرژی مکانیکی می‌باشد. این اثر را برادران کوری، پیر و ژاک کوری، در دههٔ ۱۸۸۰ کشف کردند. موادی که این پدیده را از خود بروز می‌دهند مواد پیزوالکتریک نامیده می‌شوند. اثر پیزوالکتریک در انواع بسیاری از مواد از جمله تک بلورها، سرامیک‌ها، بسپارها و مواد مرکب دیده می‌شود. تولید اختلاف پتانسیل الکتریکی در برخی بلورهای نارسانا مثل کوارتز تحت کشش یا فشار معکوس هم‌اند و هر چه میزان فشار یا کشش بیش‌تر باشد، اختلاف پتانسیل تولید شده بیش‌تر است. اثر پیزوالکتریک معکوس به معنی تغییر شکل آن‌ها بر اثر اعمال اختلاف پتانسیل الکتریکی است. اگر دو وجه روبرویی در هریک از این بلورها را به اختلاف پتانسیل متناوب الکتریکی وصل کنیم، تغییر شکل متناوبی در آن رخ می‌دهد و به ارتعاش در می‌آید.
پیزوالکتریک بار الکتریکی‌ای است که در مواد جامد مشخصی به علت فشار مکانیکی انباشته می‌شود (به ویژه در کریستال‌ها، بعضی سرامیک‌ها و مواد آلی مانند استخوان، DNA و پروتئین‌های مختلف). واژه پیزوالکتریک یعنی الکتریسیتهٔ ناشی از فشار که از لغت یونانی پیزو به معنای فشردن و الکترون به معنی کهربا (اولین مشاهدات مربوط به الکتریسیته مربوط به خاصیت باردار شدن کهربا در اثر مالش با سایر مواد بوده‌است و به همین دلیل مدت‌ها بعد واحد سازنده برق را الکترون نامید) برگرفته شده‌است.
اثر پیزوالکتریک از ارتباط خطی بین حالت مکانیکی و الکتریکی در مواد بلورین و شفاف بدون تقارن مرکزی درک می‌شود.
اثر پیزوالکتریک یک فرایند برگشت‌پذیر است؛ موادی که به‌طور مستقیم اثر پیزوالکتریک (تولید داخلی بار الکتریکی به دلیل اعمال نیروی مکانیکی) را انباشته می‌کنند اثر پیزوالکتریک معکوس (تولید داخلی نیروی مکانیکی در اثر اعمال میدان الکتریکی) را نیز انباشته می‌کنند.
به عنوان مثال سرامیک‌های PZT (Pb[ZrxTi1-x]O۳ ۰≤x≤۱) اگر به اندازه ۰٫۱ درصد از ابعادشان تغییر شکل دهند نیروی پیزوالکتریک قابل اندازه‌گیری تولید خواهند کرد. برعکس اگر میدان الکتریکی به آن‌ها اعمال شود به اندازه ۰٫۱ درصد از ابعادشان تغییر شکل خواهند داد. پیزوالکتریک استفاده‌های مفیدی دارد از جمله تولید و ردیابی صوت، تولید ولتاژهای بالا، تولید فرکانس الکترونیکی، میکروبالانس‌ها (ترازوهای بسیار دقیق) و متمرکز کردن پرتوهای نور در مقیاس بسیار بزرگ. این پدیده همچنین بنیانی برای بسیاری از تکنیک‌های علمی و سودمند در مقیاس اتمی است؛ بررسی میکروسکوپی مثل STM, AFM, MTA SNOM و… همچنین استفاده‌های روزمره به عنوان منبع احتراق برای سیگار.
اثر پیزوالکتریک (تولید پتانسیل الکتریکی در پاسخ به دما) در اواسط قرن هجدهم توسط "کارل لینائوس"Carl Linnaeus و "فرنز آپینوس"Franz Aepinus مطالعه شد و با الهام از این موضوع "رنه جاست هاووی"René Just Haüy و "آنتونی سزار بکورل"Antoine César Becquerel ادعا کردند بین فشار مکانیکی و بار الکتریکی رابطه‌ای وجود دارد گرچه آزمایش‌های آن‌ها نتیجهٔ قاطعی نداد.
اولین اثبات تجربی اثر پیزوالکتریک در سال ۱۸۸۰ توسط برادران "پیری کیوری"Pierre Curie و "جکوئیز کیوری"Jacques Curie انجام شد. آن‌ها دانششان را از پیروالکتریک با درکشان از ساختار کریستالی اساسی ترکیب کردند که منجر به پیش‌بینی رفتار کریستال‌ها شد و اثبات کردند کریستال‌های ترمالین، کوارتز، زبرجد هندی، نیشکر و پتاسیم سدیم تارترات (نمک راشل) خاصیت پیزوالکتریک دارند. کوارتز و نمک راشل بیش‌ترین پیزوالکتریک را در خود انباشته می‌کنند. کیوری‌ها اثر پیزوالکتریک معکوس را پیش‌بینی نکردند، اثر معکوس با روابط ریاضی توسط "گابریل لیپمان"Gabriel Lippmann در سال ۱۸۸۱ از قوانین ترمودینامیک نتیجه شد. کیوری‌ها بلافاصله وجود اثر معکوس را تأیید کردند و به تحقیقات خود ادامه دادند تا اثبات کامل تغییر شکل الکتریکی-الاستیکی-مکانیکی سرامیک‌های پیزوالکتریک را به‌دست‌آورد.
تا چند دهٔه بعد، پیزوالکتریک یک پدیدهٔ کمیاب آزمایشگاهی باقی ماند. کارهای بیش‌تری برای تعریف ساختار کریستال‌هایی که پیزوالکتریک را در خود ذخیره می‌کنند انجام شد که در سال ۱۹۱۰ با انتشار کتابی با موضوع فیزیک کریستال‌هاWoldemar Voigt'sLehrbuch der Kristallphysik به اوج خود رسید که ۲۰ دستهٔ کریستال طبیعی را که قابلیت ذخیرهٔ پیزوالکتریک داشتند، شرح داد و ثابت‌های پیزوالکتریک را با دقت زیاد توسط تحلیل‌ها و آمارهای کششی به‌دست‌آورد.
اولین استفادهٔ عملی از دستگاه‌های پیزوالکتریک، سونار (دستگاه کاشف زیردریایی به وسیلهٔ امواج صوتی) بود که در جنگ جهانی اول توسعه پیدا کرد. در سال ۱۹۱۷ در فرانسه پائول لانگ وین و همکارانش روی یک آشکارگر ماوراء صوت کار کردند. دستگاه از یک مبدل که از کریستال‌های نازک کوارتز که با دقت بین دو صفحهٔ نازک فولاد متصل شده بودند و یک هیدروفن (دستگاهی که اصوات زیر آب را ثبت می‌کند) برای شناسایی و بازگرداندن انعکاس صوت، تشکیل شده‌بود. با فرستادن صوت فرکانس بالا از مبدل و اندازه‌گیری مدت زمان رفت و برگشت صدا می‌توان فاصله تا شیء مورد نظر را اندازه‌گیری کرد.
استفادهٔ موفقیت‌آمیز پیزوالکتریک در سونار موجب شد علاقهٔ فزاینده‌ای در توسعهٔ دستگاه‌های پیزوالکتریک ایجاد شود. در چند دههٔ بعد، مواد و کاربردهایی جدیدی از پیزوالکتریک کشف شد.
دستگاه‌های پیزوالکتریک در بسیاری از زمینه‌ها جا باز کردند. دستگاه ضبط صدای سرامیکی هم ارزان و هم دقیق بود و آسان‌تر ساخته می‌شد. پیشرفت مبدل‌های ماوراء صوت موجب شد سنجش گران‌روی (ویسکوزیته) و کشسانی در مایعات و جامدات آسان‌تر شود که نتیجهٔ آن پیشرفتی عظیم در مطالعه بر روی مواد بود. بازتاب سنج‌های ماوراء صوت می‌توانستند ترک‌های فلزات را در ریخته‌گری بیابند که موجب افزایش ایمنی ساختار شد.
در جریان جنگ جهانی دوم گروه‌های غیر مستقل پژوهش در ایالات متحدهٔ آمریکا، روسیه و ژاپن دستهٔ جدیدی از مواد ساخت بشر را کشف کردند که فروالکتریک نام‌گذاری شد و خیلی بیش‌تر از مواد طبیعی پیزوالکتریک را ذخیره می‌کردند و موجب علاقه‌ای وافر در توسعهٔ تیتانات باریم و بعدها ZrTiO3 با ویژگی‌هایی منحصربفرد شد.
یک نمونهٔ مهم کاربرد پیزوالکتریک توسط آزمایشگاه‌های تلفن بل توسعه یافت. به دنبال جنگ جهانی اول فردریک بر روی تلفن بیسیم در دانشکدهٔ مهندسی مشغول به کار بود که باعث توسعهٔ کریستال “AT cut” شد. کریستالی که در محدودهٔ دمایی وسیعی مورد استفاده قرار می‌گرفت. این به لوازم فرعی سنگینی که کریستال قبلی نیاز داشت، نیاز نداشت. نتیجهٔ آن تسهیل استفاده در صنایع هوایی بود. با استفاده از رادیو در صنعت، هواپیماها می‌توانستند حملات دسته جمعی هماهنگ انجام دهند.
پیشرفت دستگاه‌های پیزوالکتریک و علم مواد منحصراً در داخل کمپانی‌های توسعه دهنده نگهداری شد که بیش از همه به علت شروع جنگ همچنین برای محفوظ داشتن حق امتیاز بود. کریستال‌های کوارتز اولین موادی بودند که از آن‌ها بهره‌برداری شد، اما دانشمندان به دنبال موادی با کارایی عالی بودند. با وجود پیشرفت در علم مواد، و کامل شدن فرایند تولید، بازار ایالات متحده به آن سرعت رشد نکرد. بدون بازار مصرف جدید، پیشرفت صنعت پیزوالکتریک ایالات متحده با مشکل جدی مواجه بود.
در مقابل تولیدکننده‌های ژاپنی اطلاعاتشان را به اشتراک گذاشتند و به سرعت، هم از نظر فنی و هم از نظر تولیدی در مسابقه پیروز شدند و بازارهای جدیدی برای محصولات خود به وجود آوردند. تلاش‌های ژاپنی‌ها در علم مواد موجب ساخت مواد پیزوالکتریک جدیدی شد که با ایالات متحده رقابت می‌کرد، اما بدون محدودیت گران حق امتیاز. بیش‌تر پیشرفت‌های ژاپنی‌ها در علم پیزوالکتریک شامل طراحی‌های جدید در صافی‌های پیزوسرامیک برای رادیوها، تلویزیون‌ها، پیزوبوزر‌ها (تولید صدای تیز و تند)، مبدل‌های صدا که می‌توانند مستقیماً به مدارهای الکتریکی متصل شوند و چاشنی‌های پیزوالکتریک که برای سیستم موتورهای کوچک (و بریان‌کن‌ها) جرقه تولید می‌کنند، بود. مبدل‌های ماوراء صوت که امواج را به هوا می‌فرستند مدت زیادی وجود داشتند اما اولین استفادهٔ تجاری در کنترل‌های تلویزیون بود. امروزه این مبدل‌ها بر روی انواع مختلف ماشین‌ها به عنوان ردیاب کاربرد دارند و به راننده کمک می‌کنند فاصلهٔ عقب ماشین تا اجسامی که در سر راه آن قرار دارد را بفهمد.
ذات اثر پیزوالکتریک به دوقطبی‌های الکتریکی لحظه‌ای در جامدات مربوط می‌شود. سطح خارجی ممکن است در شبکهٔ کریستالی با بار نامتقارن محیطی تحریک شده باشد (از جمله درBaTiO۳ و PZTها) یا ممکن است مستقیماً توسط گروه‌های مولکولی حمل شود (به عنوان مثال در نیشکر). چگالی دوقطبی یا پلاریزاسیون [Cm/m۳] به سادگی با نتیجه‌گیری از دوقطبی‌های لحظه‌ای در واحد حجم سلول واحد برای کریستال‌ها محاسبه می‌شود. همچنان‌که هر دوقطبی یک بردار است، چگالی دوقطبی نیز بردار است (یک کمیت برداری است). دوقطبی‌های نزدیک هم در مناطقی به نام قلمرو ویس جهت‌گیری می‌کنند. این قلمروها معمولاً تصادفی جهت‌دار می‌شوند اما می‌توانند توسط فرایند قطبی‌سازی (با قطبی‌سازی مغناطیسی متفاوت است) هم‌جهت شوند، فرایندی که یک میدان الکتریکی قوی (معمولاً در دماهای بالا) به جسم اعمال می‌شود. تمام مواد پیزوالکتریک قطبی نمی‌شوند.
نکتهٔ قطعی در مورد اثر پیزوالکتریک تغییر قطبش هنگام اعمال فشار مکانیکی است که ممکن است به علت ایجاد آرایش فضایی جدید دوقطبی‌ها یا به علت جهت‌گیری مولکول‌های قطبی لحظه‌ای تحت اثر نیروی خارجی باشد سپس خاصیت پیزوالکتریک در اثر تنوع در قدرت دوقطبی‌ها یا جهت آن‌ها یا هر دو به وجود آید. این اثر بستگی دارد به:
تغییر در قطبش در تغییر چگالی سطحی بار در سطوح کریستالی ظاهر می‌شود یعنی تنوع میدان الکتریکی در سطوح، چون که واحد چگالی بار سطحی و قطبش یکسان است [C/m۲] = [Cm/m۳]. اگرچه خاصیت پیزوالکتریک بر اثر تغییر در چگالی بار سطحی سبب نمی‌شود، اما به علت چگالی دو قطبی در سطح سبب می‌شود. به عنوان مثال اگر به یک سانتی‌متر مکعب کواتز ۲ کیلونیوتن نیرو وارد شود ۱۲۵۰۰ ولت اختلاف پتانسیل ایجاد می‌کند.
خاصیت پیزوالکتریک اثر ترکیب شدهٔ رفتار الکتریکی ماده است.
از ۳۲ گروه کریستال، ۲۱ گروه تقارن مرکزی ندارند و از این‌ها ۲۰ گروه خاصیت پیزوالکتریک دارند (گروه ۲۱ام کلاس مکعب ۴۳۲ است) که ۱۰ تا از آن‌ها کلاس کریستال قطبی را نشان می‌دهند که قطبش خودبه‌خودی بدون فشار مکانیکی را دارا هستند و خاصیت پیزوالکتریک را ذخیره می‌کنند. اگر دوقطبی لحظه‌ای توسط میدان الکتریکی معکوس شود به آن ماده فروالکتریک گویند.
کلاس‌های کریستالی قطبی: ۱، ۲، m, mm2, 4, 4 mm, 3, 3m, 6, 6 mm.
کلاس‌های کریستالی پیزوالکتریک: ۱، ۲، m, 222, mm2, 4, 4, 422, 4 mm, 42m, 3, 32, 3m, 6, 6, 622, 6 mm, 62m, 23, 43m.
کریستال‌های قطبی بدون اعمال فشار مکانیکی نیز قطبی هستند. اثر پیزوالکتریک خود به خود بر اثر قدرت یا جهت قطبش یا هر دو آشکار می‌شود. از طرف دیگر کریستال‌های پیزوالکتریک غیرقطبی در اثر ایجاد دو قطبی فقط بر اثر اعمال فشار مکانیکی به وجود می‌آید. در این کریستال‌ها، تنش کریستال را از گروه غیرقطبی به گروه قطبی تبدیل می‌کند.
بسیاری مواد چه طبیعی چه ساختهٔ دست بشر پیزوالکتریک را ذخیره می‌کنند.
اثر پیزوالکتریک عموماً به عنوان یک حسگر نیروی بیولوژیکی عمل می‌کند. این اثر در تحقیقات انجام شده در دانشگاه پنسیلوانیا در اواخر دهه ۱۹۷۰ و اوایل ۱۹۸۰ به کار گرفته شد که در نتیجه مشخص گردید استفادهٔ پیوسته از پتانسیل الکتریکی می‌تواند هم تخریب استخوان‌ها و هم رشد استخوان‌ها را (بسته به پلاریته یا قطبیت آن‌ها) باعث شود. مطالعات بیش‌تر انجام گرفته در دههٔ ۱۹۹۰ معادلهٔ ریاضی را فراهم نمود که شباهت انتشار موج استخوان‌های بلند را همانند کریستال‌های شش گوشه (کلاس ۶) تأیید می‌کرد.
خانوادهٔ سرامیک‌های دارای ساختارهای پروسکایت یا تنگستن- برنز، خواص پیزوالکتریک از خود نشان می‌دهند:
اخیراً نگرانی‌ها در خصوص سمی بودن دستگاه‌ها و اجزای حاوی سرب افزایش یافته و در این خصوص استفاده از قوانین و مقررات محدودکننده مواد خطرناک را مطرح ساخته‌است. افزایش این نگرانی‌ها تأکید بر توسعهٔ کامپوزیتی مواد پیزوالکتریک بدون سرب می‌باشد.
تاکنون، نه اثر محیطی این مواد تأیید شده و نه پایداری این مواد به هنگام تهیهٔ آن‌ها.
PVDF خاصیت پیزوالکتریک را چندین بار بیش‌تر از کوارتز نشان می‌دهد. برخلاف سرامیک‌ها، که در آن ساختار کریستالی ماده به وجود آورندهٔ اثر پیزوالکتریک است، در پلیمرها مولکول‌های زنجیرهٔ بلند مزدوج هنگامی که در محدودهٔ یک میدان مغناطیسی قرار می‌گیرند یکدیگر را جذب و دفع می‌کنند.
امروزه کریستال‌های پیزوالکتریک کاربردهای متعدد و بسیاری دارند از جمله:
همان‌گونه که پیش از این اشاره گردید، پیزوالکتریسیتهٔ مستقیم برخی مواد مانند کوارتزها می‌توان تفاوت‌های فراوانی را در میزان ولتاژ ایجاد نماید.
شناخته‌شده‌ترین کاربرد موجود فندک الکتریکی می‌باشد: فشار شستی باعث می‌گردد چکش فنری به کریستال پیزوالکتریک ضربه وارد کند و جریان الکتریکی با ولتاژ کافی ایجاد گردد و جرقه جاری می‌گردد، و در نتیجه گاز را گرم و مشتعل می‌نماید. در حال حاضر بسیاری از جرقه‌زن‌های قابل حمل مبتنی بر این فناوری ساخته می‌شوند.
تحقیقات مشابهی نیز توسط دارپا در ایالات متحده صورت گرفته که پروژهٔ آن زراعت انرژی نام گرفته‌است. این پروژه شامل بر فعالیت‌هایی بود که تجهیزات زمین جنگ از طریق ژنراتور‌های پیزوالکتریک جای گرفته در چکمهٔ سربازان باردار شود. با این حال، این منابع زراعت انرژی در مجموع آثاری بر روی بدن سربازان دارند. تلاش‌های دارپا در جهت به دست آوردن ۱ تا ۲ وات از اثر برخورد مستمر پوتین سربازان با زمین به هنگام راه رفتن، به واسطه عدم کاربردی بودن و به خاطر ناراحتی‌های ناشی از انرژی ایجاد شده توسط فردی که پوتین‌ها را به پا کرده‌است، متوقف گشت.
مبدل پیزوالکتریک نوعی چندراهه با ولتاژ متناوب می‌باشد. برخلاف یک مبدل معمولی که از جفت‌شدن مغناطیسی بین ورودی و خروجی بهره می‌گیرد، مبدل پیزوالکتریک از جفت‌شدن صوتی استفاده می‌کند. این ابزارها می‌توانند در تبدیل‌های ای‌سی-دی‌سی برای به کار انداختن لامپ‌های فلورسنت با کاتد سرد به کار گرفته شوند.
اصل مورد بحث در به‌کارگیری حسگرهای پیزوالکتریک این است که یک بعد فیزیکی که به یک نیرو تبدیل شده در دو جنبه متضاد از عنصر حسگر بودن عمل می‌کند. بسته به طراحی یک حسگر، گونه‌های مختلفی می‌تواند برای بارگذاری پیزوالکتریک مورد استفاده قرار گیرد.
تشخیص انواع فشار به شکل صدا معمول‌ترین نوع عمل حسگر است، به عنوان مثال میکروفن‌های پیزوالکتریک امواج صوتی ماده پیزوالکتریک را مرتعش ساخته و باعث تغییر ولتاژ می‌شوند، یا گیرنده‌های پیزوالکتریک در گیتارهای الکتریکی. حسگر پیزوالکتریک که به بدنهٔ یک آلت (موسیقی) متصل شده باشد را میکروفن اتصال می‌خوانند.
حسگرهای پیزوالکتریک به‌طور ویژه توأم با صداهای با فرکانس بالا در مبدل‌های مافوق صوت جهت عکسبرداری‌های پزشکی مورد استفاده قرار می‌گیرند. هچنین در حسگر دمای از پیزو استفاده می‌شود.
بنا به تحقیقی منتشرشده در آوریل و مارس سال ۲۰۰۹ میلادی در دانشگاه ام‌آی‌تی، "ژونگ لینگ ونگ" فکر می‌کند که سیم‌های پیزوالکتریک نانو می‌توانند به وسایل پزشکی گذاشته شده در بدن نیرو برساند و به عنوان حسگرهای کوچک عمل کنند.
نانو حسگرها به شدت حساس، کم مصرف و البته بسیار کوچکند. آن‌ها می‌توانند در شناسایی علائم مولکولی بیماری در خون، مقادیر جزئی گازهای سمی در جو و آلودگی‌ها در غذا مورد استفاده قرار گیرند. اما منابع انرژی و مدارهای لازم برای فعال‌سازی این وسایل کوچک ساخته شدن آن‌ها را دشوار می‌کند. هدف ونگ، نیرو بخشیدن به دنیای نانو توسط مولدهای کوچکی که از پیزوالکتریک بهره می‌برند است. اگر او موفق شود، نانو حسگرهای زیستی و شیمیایی قادر خواهند بود به خودشان نیرو ببخشند.
ونگ برای اولین بار در سال ۲۰۰۵ این پدیده را در مقیاس نانو با خم کردن اکسید روی توسط پایهٔ میکروسکوپ اتمی نشان داد. هنگامی که سیم خم می‌شود و به حالت اولیه برمی‌گردد پتانسیل تولید شده توسط یون‌های اکسیژن و روی جریان الکتریکی به وجود می‌آورند. جریانی که او از نخستین آزمایش به‌دست‌آورد اندک بود. پتانسیل الکتریکی حداکثر به چند میلی ولت می‌رسید. اما ونگ مطمئن بود که با علم مهندسی و با مهار کردن لرزه‌های کوچک اطرافمان یک نانو منبع انرژی طراحی کند از جمله امواج صدا، باد و تلاطم گردش خون بر روی وسیلهٔ کار گذاشته شده در بدن. این حرکات کوچک موجب خم شدن نانو سیم‌ها می‌شود که به تولید جریان الکتریکی می‌انجامد.
ونگ نانو سیم اکسید روی را در یک لایه پلیمر جاسازی کرد. هنگامی که ورقه خم شد mv۵۰ اختلاف پتانسیل تولید شد. این گامی بزرگ در راستای نیرو بخشیدن به نانو حسگرهاست. او امیدوار است نهایتاً این مولدها در تار و پود لباس بافته شود. در این صورت یک پیراهن می‌تواند انرژی لازم را برای شارژ شدن باتری وسایلی مثل آی‌پاد تأمین کند.
برخلاف اجزای الکترونیکی قدیمی، نانوپیزوترونیک‌ها به منبع جریان خارجی نیاز ندارند و وقتی در معرض نیروی مکانیکی قرار می‌گیرند به خودشان نیرو وارد می‌کنند.
یک سمعک نانو پیزو الکترونیک ترکیب شده با نانو مولد از رشته‌ای از نانو سیم‌ها استفاده می‌کند که هر کدام تنظیم شده‌است در محدودهٔ عظیمی از صداها با فرکانس متفاوت به ارتعاش درآید. نانو سیم‌ها صداها را به سیگنال‌های الکتریکی تبدیل و آن‌ها را پردازش می‌کنند به همین جهت آن‌ها مستقیماً می‌توانند به نرون‌های مغز فرستاده شوند. سمعک‌ها نه فقط متراکم‌تر و حساس‌تر می‌شوند بلکه باتری‌های آن‌ها قابل تعویض خواهد بود.
حسگرهای نانو پیزو الکترونیک همچنین برای تشخیص فشار مکانیکی در موتور هواپیما استفاده می‌شوند؛ فقط چند ترکیب کوچک نانو سیم فشار را برصفحه نمایش می‌آورد؛ اطلاعات را پردازش می‌کند و به کابین خلبان منتقل می‌کند.
ونگ pH و حسگرهای اشعهٔ UV را با این وسایل ملحق کرد و نشان داد که وقتی تحت فشار قرار بگیرند می‌توانند به حسگر نیرو بدهند.
وسایلی که انرژی هدر رفته را ذخیره می‌کنند و امکانات جدیدی را به ارمغان می‌آورند مثل لباس‌هایی که با حرکات بدن وسایل الکترونیکی را شارژ می‌کنند از مواردی است که در شاخهٔ نانوپیزوالکتریک دنبال می‌شود. هم‌اکنون محققان اولین مولدها را که بر پایهٔ نانو سیم‌ها کار می‌کنند تولید کرده‌اند که انرژی مکانیکی لازم را برای نیرو رساندن به وسایل الکترونیکی کوچک مثل دیودها و صفحهٔ نمایش کریستال مایع ذخیره می‌کنند.
پیزوالکتریک‌ها قبلاً در میکروفن‌ها، حسگرها، ساعت‌ها و… استفاده شده‌اند اما تلاش برای ذخیرهٔ انرژی بیومکانیکی توسط آن‌ها بی‌نتیجه مانده‌است زیرا آن‌ها بیش از اندازه سفت‌اند. پلیمرهای پیزوالکتریک موجودند اما استفاده از آن‌ها به صرفه نیست.
معادله تشکیل دهنده مواد پیزوالکتریک به صورت زیر تعریف می‌شود:
که در معادله فوق formula_3 و D به ترتیب، تنش مکانیکی و جابجایی الکتریکی هستند و ماتریس‌های Q, e، formula_4 به ترتیب ضریب پیزوالکتریکی، مدول الاستیسیته و گذردهی الکتریکی هستند.http://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/1045389X07085639
کمیت نرده‌ای یا اِسکالِر به کمیتی گفته می‌شود که فقط دارای اندازه هستند و تنها با یک عدد نمایش داده می‌شود، برخلاف کمیتهای برداری که دارای مقدار و جهت هستند. در واقع کمیتهای نرده‌ای یک تانسور درجه صفر هستند.
علاوه بر اینها، توان، مول، زمان، طول، فشار هم کمیت نرده‌ای هستند.
میدان الکتریکی و شتاب کمیت نرده‌ای نیستند.
شرق روزنامه‌ای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. «شرق» در معرفی خود می‌گوید به حزب، مرام یا تشکل سیاسی خاصی وابسته نیست. اما جهت‌گیری سیاسی آن نزدیک به جناح اصلاح‌طلب است و در دسته روزنامه‌های اصلاح طلب دسته‌بندی می‌شود. این روزنامه در ۲ شهریور ۱۳۸۲ به سردبیری محمد قوچانی، مدیرمسئولی مهدی رحمانیان و با حضور محمد عطریانفر به عنوان رئیس شورای سیاست‌گذاری منتشر شد. سردبیر کنونی روزنامه علی دهقان و سردبیر بخش آنلاین (شبکه شرق) سینا رحیم‌پور است.
روزنامه "شرق" که از روزنامه‌های اصلاح طلب ایران به‌شمار می‌رود در دوم شهریورماه ۱۳۸۲ با صاحب امتیازی و مدیرمسئولی مهدی رحمانیان انتشارش را آغاز کرد. مهدی رحمانیان در زمانی که در دولت سید محمد خاتمی فرماندار چابهار بود مجوز هفته‌نامه محلی با نام "شورای شرق" را در سال ۱۳۷۷ می‌گیرد. پس از پایان دوره فرمانداری اش در چابهار مجوز آن هفته نامه محلی را به روزنامه سراسری تبدیل کرده و همین روزنامه‌ای است که با نام "شرق" منتشر می‌شود. اولین شماره روزنامه "شرق" در ۲ شهریور ۱۳۸۳ منتشر شد. اولین اعضای تحریریه "شرق" را گروه محمد قوچانی در تحریریه همشهری ضمیمه (جهان) شکل دادند که پس از انتخابات دومین دوره شوراها در سال ۱۳۸۱، شهرداری و در نتیجه روزنامه "همشهری" را به احمدی‌نژاد و گروهش باخته بودند و همراه با رئیس‌شان محمد عطریانفر به روزنامه "شرق" کوچ کرده بودند.
"شرق" در این دوره هر چند روزنامه اصلاح‌طلبی بود، مطالب متنوع در حوزه سیاست، تاریخ، فرهنگ و اندیشه چاپ می‌شد و برای مخاطب ایرانی جذاب بود. اما انتشار "شرق" با این گروه دیری نپایید و روزنامه "شرق" در پی توقیف‌های مکرر در سال ۱۳۸۶ با سردبیر و تحریریه‌ای نسبتاً متفاوت انتشار خود را ادامه داد. معمولاً هر شماره‌اش ۲۰ صفحه (پس از گران شدن قیمت کاغذ در سال ۹۶ در ۱۶ صفحه) و در ۶ ستون منتشر می‌شود. صفحهٔ اولش کمتر با آگهی پُر می‌شود. مانند همه روزنامه‌های ایران روزنامه "شرق" هم به موضوعات مختلف سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، ورزشی و فرهنگی می‌پردازد، هر چند روزنامه سیاسی به‌شمار می‌رود. تحریریهٔ این روزنامه، تحریریهٔ سابق یکی از ضمیمه‌های "همشهری" با نام "همشهری جهان" بودند که با روی کار آمدن دومین دورهٔ شورای شهر تهران و انتخاب محمود احمدی‌نژاد به عنوان شهردار و تغییراتی که در مدیریت "همشهری" به وجود آمد مجبور به استعفاء شدند.
مهدی رحمانیان در فروردین ۱۳۹۵، از جایگاه رسانه‌ها در ایران گفت و "شرق" را نیز مثال زد:
روزنامه "شرق" از شهریور ۱۳۹۲ به عنوان اولین روزنامه ایرانی به توییتر پیوست و از مهر همان سال با انتشار مطالب روزنامه و اخبار روز در این شبکه اجتماعی فعالیت چشمگیری را آغاز کرد. حساب توییتر روزنامه "شرق" در فرودین ۱۳۹۳ رسماً از سوی توییتر تأیید شد. بیشتر خبرنگاران روزنامه "شرق" نیز به همراه مهدی رحمانیان، مدیر مسوول، این روزنامه در شبکه اجتماعی توییتر حضور و فعالیت دارند. بر اساس آمار شرکت خدمات‌دهنده اطلاعات آماری شبکه‌های اجتماعی سوشل‌بیکرز، توییتر روزنامه "شرق" در کمتر دو سال توانست در توییتر بیش از ۱۰۰ هزار دنبال‌کننده کسب کند و در میان ۲۰ حساب برتر توییترهای ایرانی از نظر تعداد دنبال‌کننده در آن زمان قرار بگیرد.
صفحه توییتر شرق هم‌اکنون بیش از ۴۰۰ هزار دنبال‌کننده دارد و اینستاگرام این رسانه ۷۰ هزار کاربر را جذب خود کرده‌است.
این روزنامه ۴ بار دور دوران فعالیت خود توقیف شد. اولین بار به مدت یک روز و در کنار روزنامه "یاس نو" پیش از برگزاری انتخابات مجلس هفتم و به دلیل پوشش دادن خبر مربوط به نامه اعتراضی نمایندگان مجلس ششم به رهبر انقلاب اسلامی پس از رد صلاحیت گسترده ایشان بود و همچنین پوشش دادن سخنان وکیل زهرا کاظمی در جریان دادگاه بود. پس از ارسال نامه‌ای به سعید مرتضوی و عذر خواهی از وی به دلیل انتشار نامه نمایندگان مجلس ششم، "شرق" توانست فعالیت خود را از سرگیرد. این روزنامه یک‌بار دیگر در تاریخ ۳۰ دی ۱۳۸۲ از سوی شعبهٔ ۶ دادسرای ویژهٔ کارکنان دولت توقیف و در تاریخ ۷ اسفند ۱۳۸۲ رفع توقیف شد و بار دوم در تاریخ ۲۰ شهریور ۱۳۸۵ مجدداً خبر توقیف آن انتشار یافت که علت آن چاپ یک کاریکاتور در صفحه پایانی شماره ۸۵۳ روز پنجشنبه ۱۶ شهریور ۱۳۸۵ عنوان شد. در این کاریکاتور تصویری از یک خر در برابر یک اسب در صفحه شطرنج کشیده شده بود. به گفته مقامات دور سرِ خر هاله نور کشیده شده و مقصود از آن محمود احمدی‌نژاد بوده‌است که مدعی وجود هاله نور دور سر خود در مجمع عمومی سازمان ملل شده بود. پیش از توقیف دوم به "شرق" دستور داده شده بود که مدیر مسئول و سردبیر خود (محمد قوچانی) را تغییر دهد.
تیم "شرق" پس از توقیف دوم و در آستانه انتخابات دور سوم شوراهای شهر و روستا، اقدام به استفاده از امتیاز روزنامه روزگار و انتشار مجدد آن گرفت. در حالیکه روزنامه‌های همشهری و جام جم نیز علی‌رغم آنکه مجوز اجتماعی دارند دارای صفحات و مطالب سیاسی هستند، وزارت ارشاد روزنامه روزگار را برای عدم انتشار هر گونه صفحه سیاسی تحت فشار قرار داده و در نهایت پس از انتشار ۳ شماره آن را توقیف کرد.
این روزنامه مجدداً در تاریخ ۲۰ اسفند ۱۳۸۵ رفع توقیف شد. و پس از هشت ماه توقیف از سوی هیئت نظارت بر مطبوعات، انتشار مجدد خود را از روز دوشنبه ۲۴ اردیبهشت از سرگرفت. در دوره جدید انتشار روزنامه "شرق"، محمد قوچانی (سردبیر سابق) و محمد عطریانفر (رئیس سابق شورای سیاست گذاری) از آن جدا شدند و به همراه بخشی از تحریریه سابق "شرق" به روزنامه تازه رفع توقیف شده هم‌میهن به مدیر مسئولی غلامحسین کرباسچی رفتند.شناسنامه روزنامه هم میهن - دوره جدید شماره ۱۷
روزنامه "شرق" در ۱۵ مرداد ۱۳۸۶ بار دیگر به دستور هیئت نظارت بر مطبوعات توقیف شد. علت توقیف چاپ مصاحبه با ساقی قهرمان شاعر اشعار اروتیک اعلام شد. "شرق" دو بار برای انتشار این مصاحبه به صورت غیرعمد، عذر خواهی کرد اما در نهایت توقیف گردید. رحمانیان گفت :"موردی در این مصاحبه پیدا نکردیم اما گفته می‌شود علت توقیف، چاپ این مصاحبه بوده‌است… هیچ انگیزه‌ای برای باز شدن دوبارهٔ "شرق" نداریم. مگر چند بار برای یک کار فرهنگی می‌توان سرمایه‌گذاری و هزینه کرد؟"ISNA - 08-06-2007 - 86/5/15 - سرویس: / فقه و حقوق - حقوق سیاسی / شماره خبر: 973828۱۳ مرداد ۱۳۸۶ متن مصاحبه روزنامه "شرق" با ساقی قهرمانباز هم تعطیلی "شرق" "(سایت محمد ابطحی ،۱۵مرداد ۱۳۸۶)"من شاعرم و نویسنده، همین "توضیحات مجتبی پور محسن که مصاحبه‌اش با ساقی قهرمان بهانه توقیف "شرق" توسط شد (رادیو زمانه، ۱۷ مرداد ۱۳۸۶)"
توقیف "شرق" بازتاب‌هایی در رسانه‌های بین‌المللی داشت.Iran paper banned for interviewing gay activist: staff ABC NEWS , Aug 6, 2007
روزنامه هم میهن نیز اندکی قبل از "شرق" توقیف شد. هیئت تحریریه هر دو روزنامه که تداوم انتشار روزنامه‌ای با مشی اصلاح طلبانه را در دوران احمدی‌نژاد غیرممکن می‌دیدند هفته‌نامه شهروند امروز را که نشریه‌ای با محدوده توزیع در اصفهان بود، در سطح کشور فعال کردند.
سایت روزنامه "شرق" که تا پایان سال ۱۳۸۶ به عنوان یکی از منابع بزرگ فارسی بر روی شبکه در دسترس و قابل استفاده بود، از ابتدای سال ۱۳۸۷ تعطیل شد. مدیر مسئول "شرق" از یکی از اتهامات وارد شده توسط مدعی العموم که نشر اکاذیب بود تبرئه شد.مدافع مدیرمسوول «"شرق"» از تبرئه موکلش خبر داد "(ایسنا، ۱۸ مرداد ۱۳۸۷)"
در شهریور سال ۱۳۸۸، شعبه ۷۶ دادگاه کیفری استان تهران پس از رسیدگی به اتهامات رحمانیان مدیر مسئول روزنامه، او را مجرم شناخته ولی مستحق تخفیف در مجازات دانست. در این حکم روزنامه "شرق" رفع توقیف و مدیر مسئول آن به پرداخت یک میلیارد ریال جزای نقدی محکوم شد. سید محمود علیزاده طباطبایی وکیل این روزنامه خبر از انتشار مجدد این روزنامه را داد ولی زمان آن را اعلام نکرد. روزنامه "شرق" در تاریخ یکشنبه ۲۲ فروردین ۱۳۸۹ انتشار گسترده را با مدیر مسئولی مهدی رحمانیان و سردبیری احمد غلامی آغاز کرد. احمد غلامی بیان کرد که در دور جدید انتشار این روزنامه، بیشتر به مسایل اجتماعی و فرهنگی توجه خواهد شد.
در پنجم مهر ۱۳۹۱، روزنامهٔ "شرق" به دلیل انتشار کاریکاتوری از هادی حیدری با عنوان چشم‌بندان؛ برای چهارمین بار توقیف شد. این کاریکاتور که صفی از افراد را در حال چشم‌بند زدن به یکدیگر نشان می‌داد؛ بنا بر حکم هیئت نظارت بر مطبوعات ایران، «توهین‌آمیز علیه رزمندگان اسلام» خوانده شد و برای مهدی رحمانیان مدیرمسئول این روزنامه به دلیل انتشار آن قرار بازداشت صادر شد.
این روزنامه، که بیش از سه ماه توسط هیئت نظارت بر مطبوعات توقیف شده بود، ۱۱ دی ۱۳۹۱، انتشار خود را در تهران از سر گرفت. هیئت نظارت بر مطبوعات ایران دلیل توقیف روزنامه "شرق" را انتشار کاریکاتوری اعلام کرده بود که از نظر این هیئت «توهین به ایثارگران» تلقی می‌شد، محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور وقت ایران در ۱۱ مهر ۱۳۹۱ در نشست خبری خود که به صورت زنده از شبکه خبر صدا و سیما جمهوری اسلامی ایران پخش می‌شد دربارهٔ توقیف روزنامه «"شرق"» گفت: کار وزیر ارشاد قطعاً اشتباه بوده‌است. وی تصریح کرد: در هیئت نظارت، سه قوه، البته بیش از سه قوه، حضور دارند که باید این مسئله را پیگیری کنند؛ البته یادتان باشد که این تصمیمات در غیاب من گرفته شده‌است. هیئت منصفه مطبوعات نهایتاً این اتهام را وارد ندانست. هیئت نظارت بر مطبوعات روزنامه "شرق" را در عدم رعایت مصوبه شورای عالی امنیت ملی مجرم شناخته بود، اما دادگاه در این مورد هم حکم تبرئه صادر کرده‌است.
سیمین بهبهانی، عزت‌الله انتظامی، رضا کیانیان، هادی خانیکی،ضیاء موحد، صادق زیباکلام،سهیل محمودی، کریم ارغنده‌پور، جواد مجابی، ناصر فکوهی، احمد پورنجاتیو فریدون صدیقی "شرق" را ستوده‌اند یا گفته‌اند روزانه آن را می‌خوانند.
سیمین بهبهانی "شرق" را یکی از خواندنی‌های دلخواه خود دانسته که پویایی آن را «امیدی برای فردا [آینده]» و «راهنمای بسیاری از هم‌میهنانم، از جمله خود من» خواند. ضیاء موحد هر مصاحبه‌اش با "شرق" را از «بهترین برخوردهای رسانه‌ای» با خودش نامید. صادق زیباکلام ویژگی‌های "شرق" را «جلب اعتماد عمومی» «رعایت اخلاق و وجدان روزنامه‌نگاری» دانست.
تیله یا تشله یا گوله جسم کروی کوچکی است که معمولاً از جنس شیشه و گاهی خاک رس، فولاد، پلاستیک یا عقیق است. تیله‌ها در اندازه‌های متفاوتی از قطر ۱ میلی‌متر تا بیش از ۳۰ سانتی‌متر تولید می‌شوند اما به‌طور معمول، قطر آن‌ها حدود ۱٬۲ سانتی‌متر است.
معمولاً داخل تیله‌های شیشه‌ای، رگه‌های رنگی قرار داده شده‌است. تیله‌ها، وسیلهٔ بازی «تشر» یا تیله‌بازی هستند.
از برخی تیره های فلزی (ساچمه) در بلبرینگ استفاده می‌شود
نام این توپ در لهجه‌های مختلف فارسی و در نقاط مختلف ایران متفاوت است. اما متداول‌ترین نام آن همان تیله است که گاهی «گلوله» یا گلول گفته می‌شود. در زبان لکی به آن گولو و به بازی آن گلوون می‌گویند در اورامان به آن «بیل» و به بازی آن «بیلانی» می‌گویند. در ایلام (شهرستان آبدانان) به آن «فِنگ (fəŋ)» گفته می‌شود. در شهر اهواز نیز به آن «فِنگ» می‌گویند. در لار به آن «مایه» گفته می‌شود. در کرمانشاه به آن تَشیله و در همدان «تِشِله» می‌گویند. در خراسان به آن «تُشْله» یا «توشْله» یا «تیشْله» گفته می‌شود. در تبریز به آن «مازی» می‌گویند. در ایلام «گُلو» و چاله‌ای که باید ابتدا گلو را در آن انداخت «نِگِر» نام دارد. در سقز به آن «کَللا» و به بازی آن «کَللا مِشان» می‌گویند. در سنندج به آن «هل مات» و به بازی آن «هل ماتان» می‌گویند. در اصفهان به آن «گولی» و به بازی آن «گولی بازی» و در گلستان هم به ان «توشنه» وبه ان بازی «توشنه بازی» می‌گویند. در لامرد فارس به تیله‌ها هل و به بازی هل بازی گفته و در میان افراد بزرگسال محبوبیت زیادی داشته و در فصل زمستان و بهار زمان اوج این بازی است.
احتمالاً تیله‌های اولیه در تمدن دره سند (در پاکستان کنونی) ساخته شده‌اند. این تیله‌ها گوی‌های شیشه‌ای یا سنگی یا گِلی ساده‌ای بودند.Serious Marbles: History , Seriousmarbles website
در مقبره‌های مصر باستان و سرخپوستان آمریکا و اهرام تمدن آزتک‌ها نیز گوی‌های گِلی یافت شده‌است.Marble History , Thinkquest website
این منطقه در کنار رودخانه مهران و رو بروی نخلستان باغ زرد ار طرف شمال واقع شده‌است.
از شمال دشت جوکار و دهستان کوخرد، و از جنوب دشت جوکار و رودخانه مهران، و از مغرب نخلستان گاکُش (گاو کُش)، و از سمت مشرق به بست پچی و بند مُلائی و عالی مد بکی منتهی می‌شود.
در دوران گذشته مزارع نخلستان گستردهٔ علی شاهی ونخلهای سر بفلک کشیده در بندهای خاکی و پر از آب باران جلوه خاصی به این منطقه می‌داده‌است، خرمای «گچخاو» و «لِشت» و «زامِردان» با طعم خاص ومطبوع و همچنین نخلهای دیگر نیز مانند: «پیبا»، «مصلی»، «بگیشی»، خواصوئی و خنیزی، «نارسان» و «شاهانی» و غیره در منطقه در کوخرد مشهور بودند، در فصل تابستان رطب رنگارنگ نخلهای علی شاهی جلوه حاصی به سفره گسترده مردم می‌بخشید، در دشتهای اطراف علی شاهی مردم از زمان‌های بسیار دور جو و گندم می‌کاشتند. در این دشتها آثار چند چاه چرخ گاوی به چشم می‌خورد. متأسفانه در چند سال اخیر بیشتر نخلهای علی شاهی در اثر بی بارانی و کم بود آب خشک شده‌اند.
ترکیب آلی یا ترکیب اُرگانیک به گونه‌ای از ماده و ترکیب شیمیایی (جامد-مایع-گاز) گفته می‌شود که در مولکول‌های خود دارای کربن باشد. این تعریف عام نیست و شامل همه ترکیبات دارای کربن مانند دوده، کاربید، کربنات، سیانید و اکسیدهای سادهٔ کربن (کربن دی‌اکسید و کربن مونوکسید) نمی‌شود. به تعریفی دیگر ترکیبات آلی موادی هستند که در بدن موجودات زنده ساخته می‌شوند ترکیب‌های نام‌برده شده با اینکه دارای کربن هستند اما در رده ترکیب معدنی قرار می‌گیرند. در گذشته معتقد بودند که مواد آلی موادی هستند که در آن یک موجود زنده نقش داشته‌است. ساده‌ترین ترکیبات آلی (هیدرو کربن)ها هستند.
تا اوایل سدهٔ ۱۹ میلادی، مواد شیمیایی دارای منشأ حیوانی یا گیاهی را آلی می‌نامیدند و آن‌ها را به علت ضروری بودن "نیروی حیاتی" برای تولیدشان از مواد معدنی (مواد غیر آلی) متمایز می‌دانستند. نظریهٔ نیروی حیاتی در سال ۱۸۲۸ توسط ولر با سنتز اوره رد شد ولی اصطلاح آلی همچنان باقی ماند.
امروزه به بیشتر موادی که از دو عنصر کربن و هیدروژن تشکیل شده‌باشد "مواد آلی" گفته می‌شود.
نیمه رساناهای آلی (ارگانیک) یکی از موادی هستند که در ساخت سلول خورشیدی و دیود نوری مورد توجه قرار گرفته‌اند. هر چند که استفاده از این مواد در سلول‌های خورشیدی بازده کمتری را نسبت به هم‌تایان سیلیسیمی خود موجب می‌شوند اما به دلایل زیر برای استفاده‌های غیر صنعتی و کاربردهای روزانه نامزد خوبی هستند:
۱. تهیه آن‌ها به‌صورت لایه‌های نازک راحت است. معمولاً از تکنیک‌های پوشش‌دهی چرخشی (Spin coating) ٫ doctor balde techniques (wet_possessing)g و تبخیر برای این کار استفاده می‌شود.
۲. در مقایسه با مواد غیر آلی مقدار کمی از مواد آلی برای هدف‌های تولید انرژی کافی است (لایه‌هایی با ضخامت ۱۰۰ نانومتر) و در عین حال تولید آن‌ها به صورت انبوه به صورت مواد شیمیایی ممکن است.
این ویژگی‌ها و برتری‌های جالب دیگر نیمه‌رساناهای آلی را برای کاربردهای تجاری مورد توجه قرار داده‌است.
این مواد آلی برای اهداف بالا مورد بررسی بیشتری قرار گرفته‌اند:
1. Organic photovoltaic materials and devices , C. R. Physique 3 (2002) 523- 542: doi:10.1016/S1631-0705(02)01335-X
2. Organic photovoltaics: technology and market, Solar Energy Materials & Solar Cells 83 (2004) 273–292: doi:10.1016/j.solmat.2004.02.030
دِیموس کوچک‌ترین و دورترین قمر مریخ است.
نام عارضه‌های دیموس مربوط می‌شود به نگارندگانی که در مورد قمرهای مریخ نوشته‌اند. هم‌اینک دو عارضهٔ نام‌گذاری‌شده بر دیموس وجود دارد یکی دهانهٔ سویفت و دیگری دهانهٔ ولتر. جاناتان سویفت و ولتر وجود قمرهای مریخی را پیش‌بینی کرده‌بودند.
دیموس در ۱۲ اوت ۱۸۷۷ توسط آساف هال (Asaph Hall) کشف شد. هال هم‌زمان، قمر دیگری به نام فوبوس را در پیرامون بهرام کشف کرد.
نام دیموس به معنی دلهره و فوبوس به معنی ترس است. این دو نام مربوط به اسطوره‌های یونانی باستان هستند.
منشأ پیدایش این قمر به صورت کامل شناخته‌شده نیست. در برخی مطالعات فوبوس و دیموس به عنوان سیارک‌هایی که توسط میدان گرانش مریخ اسیر شده‌اند ذکر شده‌اند و در برخی مطالعات آن‌ها را حاصل برخورد جسمی دیگر به مریخ می‌دانند. مطالعات اخیر نشان می‌دهد فوبوس و دیموس حاصل از هم گسیخته‌شدن یک قمر بزرگ‌تر در حدود ۲٫۷ - ۱ میلیارد سال پیش هستند.
تیربار گاتلینگ (مسلسل) (زبان انگلیسی: "Gatling Gun یا Gatling Machine Gun") نام عمومی رده‌ای از مسلسل و توپ‌های اتوماتیک است که به جای داشتن یک لوله دارای چند لوله است که هنگام شلیک حول مرکزی می چرخند. مسلسل‌های گاتلینگ نواخت تیر بسیار بیشتری از مسلسل‌های دیگر دارد. این مسلسل از زمان اختراع تا به امروز دستخوش تغییرات و تحولات بسیاری شده است. بعنوان مثال نواخت تیر تئوریک ام۶۱-ولکان با ۶ لوله، که مسلسل اغلب هواپیماهای جنگی آمریکاست، ۶۰۰۰ تیر در هر دقیقه است.
اولین مسلسل این‌گونه را مخترع آمریکایی ریچارد گاتلینگ اختراع کرد. گردش لوله‌ها در «توپ گاتلینگ» با دست و به‌کمک یک دسته گرداننده انجام می‌شد به همین دلیل یک سلاح اتوماتیک محسوب نمی‌شد و اولین سلاح اتوماتیک مسلسل ماکسیم است که در سال ۱۸۸۴ اختراع شد و پش از هر شلیک با فشار گاز باروت گلوله مسلح می‌شد. گاتلینگ‌های امروزی با موتور برقی می‌گردند.
اختراع گاتلینگ در واقع پیش از اختراع مسلسل‌های تک لول انجام شد و می‌توان آن را اولین نوع مسلسل دانست. ریچارد گاتلینگ این اختراع خود را در سال ۱۸۶۲ ثبت کرد و چندی بعد توسط ایالت‌های شمالی در جنگ داخلی آمریکا استفاده شد.
هواپیمای آمریکایی ای-۱۰ تاندربولت ۲ که برای حمایت نزدیک ساخته شده است به توپ گاتلینگ ٣٠ میلی متری جی ای یو-٨ اَونجر(به انگلیسی:GAU-8 Avenger) مجهز شده است، سنگین‌ترین توپ گاتلینگی است که تاکنون روی یک هواپیما نصب شده‌است. همچنین در ناوهای هواپیمابر انواع نوع پیشرفته ای از توپ های گاتلینگ با نام سامانه دفاع نزدیک دریایی فالانکس یا سامانه دفاع نزدیک دریایی دروازه بان با نواخت تیر و دقت و حساسیت بسیار بالا، جهت مقابله با موشک های ضد کشتی و یا هواپیماهای مهاجم استفاده میشود.
Wikipedia contributors, "Gatling gun," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Gatling_gun&oldid=188787043 (accessed February 5, 2008).
مسلسل یا تیربار نوعی سلاح گرم تمام خودکار است که توانایی شلیک پی‌درپی دارد. در برخی از ارتشها مسلسل‌هایی با کالیبر بیشتر از ۲۰ میلی‌متر را «توپ مسلسل» می‌نامند.https://www.almaany.com/en/dict/ar-en/مسلسل/
برخلاف سلاح‌های نیمه اتوماتیک که در آن‌ها برای هر شلیک باید یکبار ماشه را چکاند، در مسلسل تا وقتی‌که ماشه کشیده باشد شلیک ادامه دارد.
مسلسل‌ها از نظر بزرگی به سه دسته سبک، متوسط (نیمه سبک) و سنگین تقسیم می‌شوند.
نخستین توپ مسلسل، مسلسل گاتلینگ ساخته فردی آمریکایی به‌نام ریچارد گاتلینگ و نخستین مسلسل گلوله‌انداز مسلسل ماکسیم ساخته مخترع بریتانیایی هیرام ماکسیم می‌باشد.
مسلسل‌ها به چندین دسته تقسیم می‌شوند، مسلسل‌های دستی که بسیار کوچک و سبک هستند و فشنگ مشابه فشنگ اسلحه کمری (۹ م‌م) را شلیک می‌کنند همچون یوزی یا ام‌پی۵، و تیربارها که یا با دوپایه بر روی زمین قرار داده می‌شوند یا بر روی خودروهای جنگی قرار می‌گیرند. تیربارها خود بر اساس وزن، اندازه، و کالیبر به تیربارهای سبک که وزن کمتری داشته و فشنگ‌های (۵٫۵۶x۴۵ م‌م) را شلیک می‌کنند مانند اف‌ان مینیمی، تیربارهای متوسط و چندمنظوره همچون پی‌کا و ام‌ژ۳ که معمولاً از فشنگ‌های (۷٫۶۲x۵۱ م‌م) استفاده می‌کنند و تیربارهای سنگین همچون دوشکا که از فشنگ کالیبر ۰٫۵۰ (۱۲٫۷ م‌م) یا بالاتر استفاده می‌کنند، تقسیم می‌شوند. البته حتی سبک‌ترین تیربارها هم وزن بسیار بیشتری از تفنگ‌های اتوماتیک (مانند کلاشنیکف یا ام۱۶) دارند.
بر اساس نظریه جنگی ارتش آمریکا تفاوت یک مسلسل و تفنگ اتوماتیک در روش استفاده از آن‌هاست. تفنگ یک سلاح تک‌نفره‌است اما برای استفاده از تیربار حداقل دو نفر نیاز است. با چنین تعریفی برخی سلاح‌ها ممکن است هم یک تفنگ اتوماتیک و هم یک تیربار طبقه‌بندی شوند. برای مثال "ام۲۴۹" (مدل آمریکایی تیربار بلژیکی اف‌ان مینیمی) هم به عنوان یک تفنگ اتوماتیک و هم به عنوان یک تیربار سبک در ارتش آمریکا مورد استفاده است.U.S. Army Training and Doctrine Command Field Manual 3-22.68 "Crew-Served Machine Guns", para. 4-207 https://rdl.train.army.mil/soldierPortal/atia/adlsc/view/public/6713-1/fm/3-22.68/chap4.htm#sec5
ام‌پی۵ (آلمان) در کنار یوزی (اسرائیل)، از مسلسل‌هایی هستند که بیشترین فروش را در سراسر جهان داشته‌اند.آلمان در زمینه صادرات جنگ‌افزار رکوردی جدید ثبت کرد، دویچه وله فارسی
در گذشته این نوع سلاح را در ایران با نام‌های دیگر که گاه از نام کارخانه سازنده گرفته شده بود می‌نامیدند: