moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
منطقه یازده شهرداری تهران از بخش‌های مرکزی کلان‌شهر تهران است. سابقه شکل‌گیری بافت‌های مسکونی به دوره قاجار (۱۲۸۰ قمری) بازمی‌گردد. رونق، توسعه و شکل‌گیری ساختارهای اصلی منطقه مربوط به دوران پهلوی اول در فاصله سال‌های ۱۳۰۴ تا۱۳۲۰ است. در این دوره زمانی به تدریج در محدوده منطقه یازده یا همجوار با آن مراکزی نظیر راه‌آهن، دانشگاه، پادگان، بیمارستان و پارک شهر احداث شده‌است. به طورکلی تا سال ۱۳۴۲ بخش‌های مهمی از منطقه ۱۱ از مناطق مرفه‌نشین و پررونق تهران محسوب می‌شد.اما همزمان به لحاظ موقعیت مرکزی منطقه فعالیت‌های کارگاهی و بازارهای تخصصی در بخش‌های شمالی منطقه رونق یافت. منطقه یازده از نظر تاریخی یکی از مناطق مهم میراث فرهنگی به‌شمار می‌آید که از جمله می‌توان به دروازه قزوین، باغ شاه، خیابان شیخ هادی و خیابان منیریه اشاره کرد. محله جمشید در دوره پهلوی بخشی از بافت این منطقه بود که بنا بر گزارش‌هایی میزان آسیب اجتماعی در آن بالا بود و روسپی‌گری در این منطقه رواج بالایی داشت.خانه شهریاران منطقه ۱۱ - آشنایی با فعالیت‌های خانه شهریاران منطقه ۱۱:
منطقه یازده شهرداری تهران از شمال به میدان انقلاب و خیابان آزادی، از شرق به خیابان‌های وحدت اسلامی و حافظ، از جنوب به میدان راه‌آهن و خیابان شوش و از غرب به خیابان‌های نواب صفوی و شهید ابراهیمی (عباسی) و میدان حق‌شناسمحدود می‌شود.
این منطقه با مساحت ۱۱٫۷۵ کیلومتر مربع دارای ۴ ناحیه و۱۷ محله است. همچنین در گزارش مرکز آما ایران عنوان شده‌است؛ جمعیت این منطقه براساس سرشماری سال ۱۳۹۰ ایران، ۲۸۸٬۸۸۴ نفر (۹۸٬۵۵۶ خانوار) شامل ۱۴۲٬۸۷۷ مرد و ۱۴۶٬۰۰۷ زن است.نتایج سرشماری ۱۳۹۰ وبگاه مرکز آمار ایران
منطقه یازده شهرداری تهران محل استقرار مراکز سیاسی و نظامی و علمی متعدد و مهم است. از آن جمله ساختمان‌های مراکزی نظیر بیت رهبری، نهاد ریاست جمهوری، شورای نگهبان، شورای عالی امنیت ملی و همچنین سفارت‌خانه کشورهای ایتالیا، فرانسه، واتیکان، ارمنستان در این منطقه قرار دارد. وجود ایستگاه راه‌آهن تهران و نیز بازار بزرگ کتاب ایران مراکز یاد شده سبب شده منطقه یازده منطقه پرتردد شهری تهران باشد. بر اساس گزارش شهرداری منطقه روزانه دو میلیون مسافر در سطح منطقه تردد می‌کنند که اغلب جهت رسیدن به سایر مناطق شهری یا انجام امور اداری خود از معابر این منطقه استفاده می‌کنند.
این منطقه دارای طبقه‌بندی مشخص می‌باشد به طوری که خیابان ولیعصر بورس لوازم ورزشی، خیابان حافظ بورس مبل و صندلی، خیابان جمهوری تولیدی‌ها و بورس لوازم صوتی و تصویری، خیابان انقلاب روبروی دانشگاه تهران بورس کتابفروشی‌ها و خیابان هلال احمر و میدان گمرک مخصوص فروش خودرو علی‌الخصوص موتور سیکلت می‌باشد. ضمناً صنف‌های دیگری مانند صافکاری، گاراژ، آهنگری و… درمنطقه وجود دارد. بیشتر آن‌ها در خیابان‌های قزوین و غفاری مستقر هستند.
منطقه یازده دارای ۴ ناحیه و۱۷ محله است.
در این منطقه مراکز علمی، سیاسی، نظامی، تاریخی و درمانی متعددی وجود دارد که در ادامه به برخی از آن‌ها اشاره می‌شود.
در این منطقه علاوه بر کارگاه‌های متعدد در زمینه وسائل موتوری کارخانه دخانیات نیز قرار دارد.
در منطقه یازده امکان تاریخی ثبت ملی شده و خانه موزه‌های متعددی وجود دارد.
منطقه یازده در محدوده مرکز تهران واقع شده‌است و دسترسی خوبی به شبکه حمل و نقل عمومی اعم از مترو و اتوبوس تندرو دارد. از محورهای اصلی منطقه می‌توان اشاره کرد به خیابان‌های حافظ، وحدت اسلامی، کارگر، ولیعصر، امام خمینی، جمهوری، منیریه، ابوسعید، قزوین، هلال احمر، مولوی و خیابان پاستور است.
شمار قابل توجهی از ایستگاه‌های خط اتوبوس تندرو پایانه جنوب - پایانه شهید افشار در این منطقه قرار دارد.
همچنین شهروندان این منطقه از طریق ایستگاه‌هایی از خط مترو دو، سه و چهار و هفت به شبکه مترو تهران دسترسی دارند.
▪︎ایستگاه مترو مهدیه
منطقه ۱۲ شهرداری تهران، از مناطق قدیمی شهری تهران است. از شمال به خیابان انقلاب، از غرب به خیابان حافظ و خیابان وحدت اسلامی و از جنوب به خیابان شوش و از شرق به خیابان ۱۷ شهریور و اتوبان شهید محلاتی محدود می‌شود.منطقه دوازده از شمال با مناطق هفت و شش، از شرق با مناطق سیزده و چهاردهٰ، از جنوب با مناطق پانزده و شانزده و از غرب با منطقه یازده همجوار است.منطقه دوازده شهرداری تا سال ۱۴۰۰ به شش ناحیه و سیزده محله تقسیم شده‌است. از جمله محله‌های مطرح آن می‌توان اشاره کرد به دروازه شمیران، بهارستان، امامزاده یحیی، پامنار، سنگلج
قدمت سکونتگاهی آن به دوره صفویه بازمی‌گردد و دوره قاجاریه این منطقه از شهر تهران به عنوان مرکز دارالخلافه برگزیده می‌شود. مستند به گزارش‌های تاریخی عمده رشد و توسعه کالبدی و اجتماعی این منطقه در دوره قاجاریه است. به اعتبار این قدمت و تعدد و تنوع مراکز فرهنگی، تاریخی، امکان مذهبی و تجاری قدیمی از منطقه دوازده شهرداری تهران به عنوان قلب تاریخی تهران یاد می‌شود.به عنوان یکی از مناطق مهم تهران برای جذب گردشگر‏از اقصی نقاط تهران و ایران و گردشگراان خارجی است.‏ بنا به گزارش‌هایی در ایام تعطیلات نوروز در سال‌ها متوالی قریب چند هزار نفر‏از مراکز و امکان متعدد گردشگری و تاریخی منطقه دوازده تهران بازدید کردند.‏ منطقه دوازده تهران بیش از سیصد اثر تاریخی دارد که درصد قابل توجهی از آن‌ها به عنوان آثار ملی به ثبت رسیدند. از جمله می‌توان به این موارد اشاره کرد. کاخ گلستان، بازار، مسجد جامع بازار، مسجد شاه، مدرسه ژاندارک، کلیسای ژاندارک، امامزاده سید نصرالدین، میدان توپخانه، سبزه میدان، دارالفنون، میدان مشق، سر در باغ ملی، عمارت مسعودیه، خیابان سی تیر (معروف به گذر ادیان)، باغ نگارستان، مدرسه سپهسالار، مسجد سپهسالار، مدرسه مروی، کاروانسرای خانات، حمام نواب، خانه مستوفی‌الممالک، مدرسه فیروز بهرام، مسجد حکیم‌باشی و…
عمده سابقه تاریخی و تمدنی منطقه دوازده شهرداری تهران به قدمت پایتخت شدن تهران بازمی‌گردد.
به دلیل آنکه دوره صفویه و زندیه پایتخت سیاسی در شهرهای شیراز و اصفهان بود، بسط و گسترش تهران و مناطق آن چندان مورد توجه نبود.
رشد کالبدی و اجتماعی و فرهنگی منطقه دوازده شهرداری تهران در دوره قاجاریه آغاز شد.
از شمال به خیابان انقلاب، از غرب به خیابان حافظ و خیابان وحدت اسلامی و از جنوب به خیابان شوش و از شرق به خیابان ۱۷ شهریور و اتوبان شهید محلاتی محدود می‌شود.‏ منطقه دوازده از شمال با مناطق هفت و شش، از شرق با مناطق سیزده و چهاردهٰ، از جنوب با مناطق پانزده و شانزده و از غرب با منطقه یازده همجوار است.
جمعیت منطقه ۱۲ شهر تهران بر اساس سرشماری نفوس و مسکن انجام شده توسط مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰ به نقل از سایت شهرداری تهران، جمعیت کل منطقه بالغ بر ۲۳۹٬۶۱۱ نفر است. از این میزان ۱۲۱٬۹۳۷ نفر زن و ۱۱۷٬۶۷۴ نفر مرد است. مجموع خانوار ساکن در منطقه دوازده ۷۸٬۵۰۶ خانوار اعلام شده‌است. همچنین مستند به گزارشی دیگر جمعیت این منطقه براساس سرشماری سال ۱۳۹۰ ایران، ۲۴۰٬۷۲۰ نفر (۷۶٬۶۲۸ خانوار) شامل ۱۲۲٬۱۴۱ مرد و ۱۱۸٬۵۷۹ زن است.نتایج سرشماری ۱۳۹۰ وبگاه مرکز آمار ایران همچنین وسعت منطقه ۱۶۰۰٬۸۲۳۵ هکتار عنوان شده‌است.
منطقه دوازده شهرداری تهران از حیث سابقه و قدمت تاریخی و دارا بودن بناهای متعدد تاریخی، همچین حکومتی و سیاسی به دلیل شمار قابل توجهی از مراکز سیاسی و حکومتی، وجود سفارتخانه کشورهای دیگر در این منطقه و نیز از جهت اقتصاد و تبادلات مالی و تجاری حائز اهمیت است. از سویی دیگر این منطقه از دیر باز یکی از مناطق قابل توجه در رشد و پروش علمی و وجود مراکز علمی متعدد بوده‌است.
منطقه دوازده شهرداری تا سال ۱۴۰۰ به شش ناحیه و سیزده محله تقسیم شده‌است. از جمله محله‌های مطرح آن می‌توان اشاره کرد به دروازه شمیران، بهارستان، امامزاده یحیی، پامنار، سنگلج
منطقه دوازده شهرداری بیش از سیصد بنای تاریخی دارد که شمار قابل توجهی از این آثار به ثبت ملی رسیده‌است.
منطقه دوازده شهرداری تهران به عنوان قلب گردشگری پایتخت ایران یاد می‌شود. در این منطقه از دوره قاجار، پهلوی اول و دوم تا کنون آثار متعددی اعم از کاخ، باغ، مدرسه، مسجد، کلیسا و معبد و کنیسه و … برجای مانده‌است. در این‌جا برخی از آن‌ها معرفی می‌شوند.
برخی از بناهای تاریخی موجود در منطقه دوازده شهرداری تهران به عنوان موزه نیز مورد استفاده و کاربری قرار گرفته‌است. در این‌جا برخی از آن‌ها معرفی می‌شود.
در این منطقه مراکز متعدد فرهنگی و تجاری فعالیت می‌کنند.
منطقه دوازده شهرداری تهران به دلیل واقع شدن در بافت تاریخی و مرکزیت شهر از وضعیت ترافیکی متفاوتی نسبت به دیگر مناطق تهران برخوردار است. این منطقه دارای ۵۶٫۳۹ کیلومتر معابر شریانی، ۶۹٫۱۹ کیومتر معابر جمع و پخش‌کننده محلی، ۴ پایانه اتوبوس‌رانی و تاکسی‌رانی درون‌شهری، ۵ کیلومتر مسیر دوچرخه‌سواری، ۴٫۳۲ کیلومتر پیاده‌راه، ۱۹۲ ایستگاه تاکسی و اتوبوس و دارای ظرفیت پارکینگ ۷۷۰۰ خودرو است.احمدی، س. گزارش سالیانه کیفیت هوای تهران. ۱۳۹۰–۱۳۹۱ همچنین شهروندان و مسافران به این منطقه از طریق ایستگاه‌هایی در متروهای خط یک و دو به شبکه مترو تهران دسترسی دارند.
چهره‌های مطرحی در محله‌های منطقه دوازده تهران به دنیا آمدند و زیستند. در ادامه به برخی از آن‌ها اشاره می‌شود.
منطقه سیزده شهرداری تهران یکی از مناطق شهری تهران است. این منطقه که در شرق تهران قرار دارد از شمال به خیابان دماوند، از شرق به بزرگراه یاسینی، از جنوب به خیابان پیروزی و از غرب به خیابان هفده شهریور محدود می‌شود.‏ این منطقه واقع شده در منتهی‌الیه بخش شرقی شهر تهران با مناطقی دیگر همسایه است؛ از شمال به مناطق منطقه چهار، منطقه هشت ومنطقه هفت (محور دماوند)، از غرب به منطقه دوازده (محور ۱۷ شهریور)، از جنوب به منطقه چهارده (محور پیروزی) و از شرق به بزرگراه اسبدوانی و سرخه حصار (حریم شرق تهران) محدود می‌شود. این منطقه در عرض جغرافیاییً۲۶ َ ۴۲° ۳۵ شمالی و طول جغرافیاییً۳۵ َ ۲۹ °۵۱ شرقی قرار دارد. مساحت منطقه در حدود ۱۲٫۹ کیلومترمربع می‌باشد و از این سطح حدود ۹٫۳ کیلومترمربع به بافت پر شهری و مابقی اراضی نظامی، صنایع و … می‌باشد. همچنین حریم منطقه ۱۳ با مساحت ۸۰ کیلومترمربع شامل روستاهای سرخه‌حصار، همه سین (ده ترکمن)، اراضی موسوم به زیتون، ترقیون، سنجریون، خجیر و پارک‌های جنگلی پارک ملی سرخه‌حصار، پارک ملی خجیر و سعیدآباد می‌شود. این منطقه در سال‌های دهه چهل شاهد یکی از اعتراض‌های خونین مردم تهران بوده‌است که در روایت‌های تاریخی از آن به عنوان جمعه سیاه یاد می‌شود. مستند به گزارش‌های تاریخی در تاریخ ۱۷ شهریور ۱۳۵۷ خورشیدی، اعتراض مردم در محله‌های جنوبی و میدان شهدا (ژالهٔ سابق) تهران، منجر به سرکوب خونین تظاهرکنندگان توسط چریک های مسلح فلسطینی ولی به نام نیروهای نظامی ارتش شاهنشاهی ایران شد.
بررسی کلی سیر پیدایش و گسترش بخش‌های مختلف منطقه سیزده نشان می‌دهد؛ این منطقه به لحاظ قدمت و تاریخ تکوین به سه بخش مجزا قابل تفکیک می‌باشد. این سه بخش به این شرح است. بخش غربی ناحیه یک در غربی‌ترین قسمت منطقه واقع شده‌است. شامل بافت و کالبدی عمدتاً فرسوده و قدیمی است. این بخش بین خیابان ۱۷ شهریور و خیابان مهام قرار دارد و در فاصله سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۳۳۵ شکل گرفته‌است. از مهم‌ترین ابنیه در این محدوده، شرکت برق منطقه‌ای در مجاورت میدان شهدا و کارخانه مهمات‌سازی در مجاورت محور پیروزی است. این از ابنیه تاریخی بین سال‌های ۱۳۰۵ تا ۱۳۲۰ به وجود آمدند.
در این بخش اطلاعاتی دربارهٔ جمعیت، محدوده و وسعت و نظایر این ارائه می‌شود.
منطقه ۱۳ در منتهی‌الیه بخش شرقی شهر تهران قراردارد؛ از شمال به مناطق منطقه چهار، منطقه هشت ومنطقه هفت (محور دماوند)، از غرب به منطقه دوازده (محور ۱۷ شهریور)، از جنوب به منطقه چهارده (محور پیروزی) و از شرق به بزرگراه اسبدوانی و سرخه حصار (حریم شرق تهران) محدود می‌شود. این منطقه در عرض جغرافیاییً۲۶ َ ۴۲° ۳۵ شمالی و طول جغرافیاییً۳۵ َ ۲۹ °۵۱ شرقی قرار دارد.
مواردی دیگری که می‌توان دربارهٔ مسائل جمعیتی منطقه اشاره کرد به این شرح است.
مقداری از مساحت منطقه ۱۳ بافت پر شهری و مابقی اراضی نظامی، صنایع، حرایم و … می‌باشد. همچنین پارک جنگلی سرخه حصار در خارج محدوده قانونی و در حاشیه منطقه قرار دارد. منطقه در وضعیت موجود دارای ۱۳ محله می‌باشد. در این تقسیم‌بندی فضای پادگان نیروی هوایی مستثنی شده‌است و نواحی و محلات به صورت گسسته از هم قرار گرفته، فاقد یک ساختار یکپارچه و پیوسته می‌باشد. از کل نواحی، دو ناحیه دارای نقش غیر مسکونی و عمدتاً به کاربری‌های کارگاهی و صنعتی تخصیص یافته‌است.
منطقه ۱۳ شهر تهران براساس تقسیمات شورای اسلامی شهر تهران دارای ۴ ناحیه و ۱۳ محله می‌باشد.
در منطقه سیزده مراکز فرهنگی، تفریحی و تاریخی متعددی وجود دارد. از جمله می‌توان اشاره کرد به شصت و هفت بوستان شهری به مساحت مساحت ۶۰۹۶۶۵ مترمربع در این منطقه در دسترس شهروندان است.
در منطقه سیزده دسترسی به راه‌های مواصلاتی و شبکه حمل و نقل عمومی نسبتاً خوب است.
بیش از دو کیلومتر از خط یک سامانه اتوبوس تندور از این منطقه می‌گذرد.
منطقه سیزده دارای چهار بزرگراه به طول نوزده کیلومتر است و این منطقه از طریق بزرگراه‌های بزرگراه شهید یاسینی، بزرگراه شهید دوران، بزرگراه شهید باقری، بزرگراه امام علی به شبکه بزرگراهی تهران دسترسی دارد.
علاوه بر چهار پایانه مسافربری درون‌شهری در منطقه سیزده، پایانه شرق به عنوان مسافربری بین شهری نیز در این منطقه است.
منطقه ۱۶ شهرداری تهران از مناطق جنوب شرقی شهر تهران است.‏ با ۱۶۵۱ هکتار وسعت در شمار مناطق کوچک شهر تهران به‌شمار می‌رود. منطقه شانزده از شمال به خیابان شوش، حدفاصل انبار نفت و میدان شوش، از شرق به خیابان فدائیان اسلام حدفاصل میدان شوش و بزرگراه آزادگان، از جنوب به بزرگراه آزادگان (حدفاصل خیابان فدائیان اسلام تا پل دوم آزادگان) و از غرب خیابان بهمنیار و بزرگراه شهید تندگویان و بزرگراه نواب محدود می‌شود. منطقه شانزده با مناطق هفده ،نوزده، بیست، پانزده، یازده و دوازده همسایه است. پارک بعثت با وسعت ۴۶ هکتار بزرگ‌ترین پارک منطقه و از جمله پارک‌های با مساحت زیاد در میان پارک‌های تهران منطقه شانزده قرار دارد. همچنین راسته بلورفروش‌های تهران در این منطقه قرار دارد.همشهری محله | همسایه‌ها به مادرم می‌گفتند پسرت دزد شده!. (2018). Mahaleh.hamshahrilinks.org. Retrieved 12 June 2018, from http://mahaleh.hamshahrilinks.org/Mahaleh/منطقه-16/Contents/همسایه‌ها-به-مادرم-می‌گفتند-پســرت-دزد-شده!?magazineid= منطقه به شش ناحیه و نه محله تقسیم می‌شود. از جمله محله‌های قدیمی و مطرح این منطقه می‌توان اشاره کرد به جوادیه، نازی‌آباد، یاخچی‌آباد، باغ آذری، و خزانهشماری از چهره‌های هنری، سیاسی و ورزشی در محله‌هایی از منطقه شانزده به دنیا آمدند و بزرگ شدند. از جمله می‌توان اشاره کرد به ساعد باقری، بهروز پیروزیان، اکبر عبدی، پرویز پرستویی، مرتضی فنونی‌زاده، حمید استیلی، فرشاد پیوس، امیر قلعه‌نویی
سابقه شکل‌گیری و گسترش کالبدی منطقه ۱۶ به سال ۱۲۹۹ و روی کار آمدن رضاشاه بر می‌گردد. عوامل متعددی در بسط و گسترش این منطقه در فاصله سال‌های ۱۲۹۹ تا ۱۳۲۰ مؤثر بود که به برخی از آن‌ها اشاره می‌شود.
در این بخش اطلاعاتی دربارهٔ محدوده، وسعت و جمعیت و نیز ویژگی‌های منطقه ارائه می‌شود.
منطقه شانزده از شمال به خیابان شوش، حدفاصل انبار نفت و میدان شوش، از شرق به خیابان فدائیان اسلام حدفاصل میدان شوش و بزرگراه آزادگان، از جنوب به بزرگراه آزادگان (حدفاصل خیابان فدائیان اسلام تا پل دوم آزادگان) و از غرب خیابان بهمنیار و بزرگراه شهید تندگویان و بزرگراه نواب محدود می‌شود. منطقه شانزده با مناطق هفده ،نوزده، بیست، پانزده، یازده و دوازده همسایه است. مرتفع‌ترین نقطه منطقه با ۱۱۱۸ متر ارتفاع درشمال منطقه و پست‌ترین نقطه با ارتفاع ۱۰۸۶ متر در جنوب منطقه واقع شده‌است.
منطقه با۱۶۵۱ هکتار برای همین منطقه در شمار مناطق کوچک شهر تهران به‌شمار می‌رود. بر اساس آمار سال ۱۳۸۵ این منطقه دارای جمعیتی بالغ بر ۲۶۷۶۷۸ نفر است. همچنین جمعیت این منطقه براساس سرشماری سال ۱۳۹۵ ایران، ۲۷۸۷۸۳ نفر (۸۹٬۹۲۸ خانوار) شامل ۱۴۴٬۵۷۸ مرد و ۱۴۳٬۲۲۵ زن می‌باشد.نتایج سرشماری ۱۳۹۰ وبگاه مرکز آمار ایران
مراکز متعدد فرهنگی و تفریحی، در این منطقه قرار دارد. بر اساس گزارش سال ۱۴۰۰ میزان فضای سبز منطقه ۱۷۸/۴۱ هکتار است؛ سرانه فضای سبز برای هر نفر معادل ۶/۷ مترمربع است. پارک بعثت با وسعت ۴۶ هکتار بزرگ‌ترین پارک منطقه و از جمله پارک‌های با مساحت زیاد در میان پارک‌های تهران منطقه شانزده قرار دارد.
برخی از مراکز فرهنگی و تفریحی منطقه به شرح زیر است.
شماری از چهره‌های هنری، سیاسی و ورزشی در محله‌هایی از منطقه شانزده به دنیا آمدند و بزرگ شدند.
منطقه به شش ناحیه و نه محله تقسیم می‌شود.
فلکه چهارم خزانه
منطقه شانزده بار به عنوان یکی از خروجی‌های مهم تهران به سمت جنوب کشور بار ترافیکی قابل توجهی از شهر تهران را دارد. شهروندان تهرانی برای خروج از جنوب تهران از مسیرهای و شریان‌های مهم ارتباطی منطقه شانزده می‌گذرند؛ از جمله از طریق خیابان شهید رجایی، خیابان فداییان اسلام، بزرگراه تندگویان، بزرگراه بعثت همین مسئله به تردد جمعیت شناور یا گاه گره ترافیکی در منطقه شانزده دامن می‌زند. همچنین این منطقه به دلیل قرار گرفتن در مسیر حرم شاه عبدالعظیم، بهشت زهرا اواخر هفته معمولاً دارای ترافیک سنگین است.
شهروندان منطقه شانزده به بزرگراه‌های تندگویان و بعث دسترسی دارند. مجموعاً ۷٬۷۲ کیلومتر از شبکه بزرگراهی تهران از منطقه شانزده می‌گذرد.
پایانه بین شهری ترمینال جنوب از جمله پایانه‌های بزرگ بین شهری تهران در این منطقه قرار دارد.
مترو در محدوده شمال شرقی به جنوب شرقی در منطقه به طول۴۶۰۰ متر با شش ایستگاه در دسترس شهروندان است.
منطقه ۱۸ شهرداری تهران یکی از مناطق شهری جنوب غربی تهران است.‏ منطقه از شمال به بزرگراه فتح و ۴۵ متری زرند، از شرق به بزرگراه آیت‌الله سعیدی، از غرب به بزرگراه آزادگان و شهرستان قدس و شهریار، از جنوب نیز به بزرگراه آیت‌الله سعیدی و بزرگراه آزادگان همجوار با شهرستان اسلامشهر و شهر چهاردانگه محدود می‌گردد. این منطقه همجوار با مناطق هفده، نهوبیست و یک است. منطقه هیجده تهران به هفت ناحیه وهیجده محله تقسیم شده‌است. مساحت کل منطقه ۸۸/۱۸ کیلومتر مربع است. سابقه سکونت شهری و در شمار بافت شهری قرار گرفتن منطقه هیجده به سال ۱۳۵۹ بازمی‌گردد. مناطق مسکونی واقع در منطقه ۱۸ به‌طور عمده مورد استفاده و سکونت اقشار کم درآمد و شاغلین کارگاه‌های تولیدی و صنایع است. در تهران قدیم کانون سکونتگاهی این محدوده روستای یافت‌آباد بود و هم‌اکنون هم نام محله‌ای در این منطقه است. بزرگراه آزادگان در بخش جنوبی و غربی منطقه واقع است. این محور به بزرگراه فتح واقع در شمال منطقه متصل می‌شود. کلیه ترددها و ترافیک شهری واقع در جنوب شهر تهران در این محورها سر ریز می‌گردد. بزرگراه آیت‌الله سعیدی (جاده ساوه) در شرق و جنوب شرق منطقه واقع شده و به خیابان آذری متصل می‌شود. این بزرگراه مرز منطقه ۱۸ با مناطق هفده و نوزده محسوب می‌شود.
در این منطقه خیابان‌ها و شهرک‌ها و محله‌های خلیج فارس شمالی و جنوبی، نوروزآباد، شادآباد، کوی ۱۷ شهریور یا (کوی مهرزاد)، سعیدآباد، شمس‌آباد، تولید دارو، شهرک ولی‌عصر شمالی و جنوبی (شهرک ولیعهد سابق)، یافت‌آباد شمالی و جنوبی، ابراهیم‌آباد، ارشد آباد، ترک آباد، عرب آباد، شهرک قائم، شهرک صادقیه، شهرک صاحب‌الزمان، بهداشت، بازار آهن، گلدسته، کوی فردوس و… قرار دارد.منطقه هیجده بر خلاف دیگر مناطق تهران به عنوان یک منطقه حاشیه‌ای بیشتر در برگیرنده دامداری‌های صنعتی، کارخانه شیر پاستوریزه و نظایر این است. در این منطقه دو بنای تاریخی ثبت ملی رسیده امامزاده زیدٰ، یخچال قدیمی ترشنبه نام دارد. همچنین برخی دیگر از مراکز قابل توجه فرهنگی و تفریحی عبارت است از ورزشگاه امام رضا، موزه شهدا، بوستان بانوان نرگس، پردیس سینمایی تماشا
سابقه سکونت شهری و در شمار بافت شهری قرار گرفتن منطقه هیجده به سال ۱۳۵۹ بازمی‌گردد.
در این بخش اطلاعات محدوده، وسعت و جمعیت ارائه می‌شود.
منطقه از شمال به بزرگراه فتح و ۴۵ متری زرند، از شرق به بزرگراه آیت‌الله سعیدی، از غرب به بزرگراه آزادگان و شهرستان قدس و شهریار، از جنوب نیز به بزرگراه آیت‌الله سعیدی و بزرگراه آزادگان همجوار با شهرستان اسلامشهر و شهر چهاردانگه محدود می‌گردد.
این منطقه همجوار با مناطق هفده، نهوبیست و یک است. تهران به پنج حوزه شمالی، جنوبی، مرکزی، شرقی و غربی تقسیم شده‌است. منطقه ۱۸ به همراه مناطق پانزده، شانزده، هفده، نوزده و بیست در حوزه جنوبی استقرار یافته‌است. در طرح ساماندهی به لحاظ استقرار حرم شاه عبدالعظیم و آرامگاه سید روح‌الله خمینی، گورستان بهشت زهرا به هویت حوزه جنوبی رنگ و بوی مذهبی داده‌است. بازتاب این وجهه مذهبی و سنتی در مناطق نوزده و بیست بیشتر است؛ در حالی که عملکرد غالب منطقه ۱۸ صنعتی و انبارداری و حمل و نقل است.
مساحت کل منطقه ۸۸/۱۸ کیلومتر مربع که از این میزان ۳۷/۸۸ کیلومتر مربع مساحت محدوده قانونی منطقه است. بالغ بر ۵۰/۳۰ کیلومتر مربع هم مساحت حریم منطقه است. بر اساس گزارش سایت شهرداری منطقه در سال ۱۴۰۰ جمعیت منطقه ۴۴۴۸۸۶ است. همچنین در گزارشی دیگر عنوان شده‌است که جمعیت این منطقه براساس سرشماری سال ۱۳۹۰ ایران، ۳۹۱٬۳۶۸ نفر (۱۱۵٬۱۵۱ خانوار) شامل ۱۹۹٬۶۲۳ مرد و ۱۹۱٬۷۴۵ زن می‌باشد.نتایج سرشماری ۱۳۹۰ وبگاه مرکز آمار ایران
مناطق مسکونی واقع در منطقه ۱۸ به‌طور عمده مورد استفاده و سکونت اقشار کم درآمد و شاغلین کارگاه‌های تولیدی و صنایع است. ماهیت وجودی این مناطق سکونت به تبع شغل رقم خورده‌است. نحوه شکل‌گیری و موقعیت محله‌های مسکونی، به‌طور عمده در حاشیه محورهای اصلی شمالی و شرقی منطقه (محور ساوه) و نیز محورهای اصلی موجود در منطقه مانند معلم، الغدیر، هفده شهریور و بهرامی است. از مهم‌ترین عوامل تأثیر گذار در ساختار اجتماعی ساکنان منطقه ۱۸ شهرداری تهران می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.
- حاشیه‌ای بودن و تداخل شدید کاربری‌های شهری و فرا شهری، مهاجر بودن ساکنان، متراکم بودن بافت‌های مسکونی، ریزدانه بودن قطعات تفکیکی در بافت مسکونی، وسعت زیاد اراضی کشاورزی و باغات در بین بافت‌های خودرو، گسستگی بافت و عدم انسجام فضائی، وجود اشتغال پایه و مولد در منطقه و اشتغال بخش عمده ساکنین در کارگاه‌ها و صنایع موجود در منطقه، عدم تمایل سایر شهروندان تهران به اسکان در این منطقه به لحاظ ساخت و بافت خاص فرهنگی و اجتماعی و اقتصادی آن و کاهش جمعیت آن
بر اساس ساختار فضایی منطقه، بخش صنعتی شامل کارگاه‌ها، صنایع و انبارهای مرتبط با آن در قسمت شمال غربی منطقه شکل گرفته‌است. همچنین در لبه جنوبی در جوار محور ساوه نیز کاربری‌های برون‌شهری مانند تعمیرگاه‌ها، انبارها و بعضًا صنایع پراکنده مستقر شده‌است. اکثر اراضی این منطقه را در چند دهه پیش باغ‌ها و مزارع کشاورزی تشکیل می‌داد که با توسعه تهران به طرف غرب، بخشی از اراضی مذکور تحت پوشش توسعه شهری قرار گرفت. به دنبال استقرار کاربری‌های یاد شده بخش‌هایی از این منطقه برای اسکان شاغلان کارگاه‌های صنعتی منطقه استفاده شده‌است. همچنین هسته‌های مسکونی در اطراف مراکز اشتغال کارگاهی و صنعتی شکل گرفته‌است. به لحاظ ماهیت طبقاتی و نوع مشاغل ایجاد شده، خصوصیات فرهنگی و اقتصادی ساکنان بافت مسکونی تشکیل شده‌است. گسترش این بافت شهری آشکار متأثر پاسخ به مهاجران جویای کار در واحدهای صنعتی است. عملاً این منطقه بدون طرح و برنامه و با تراکم بسیار زیاد ایجاد شده‌است. تراکم خالص مسکونی ۷۱۸ نفر در هکتار و سرانه زمین ۱۳/۹۲ متر مربع است از سویی معابر با دسترسی کم عرض تشکیل شد. حتی پس از تهیه و تصویب طرح ساماندهی تهران در سال ۱۳۷۰ هم نسبت به اجرای این طرح در منطقه هیجده بی‌توجهی شده‌است و در مرکز منطقه که برای ایجاد خدمات فرا منطقه‌ای پیش‌بینی شده بود؛ اقدام به احداث بازار آهن کردند که این هم به یکی از مشکل‌ها و چالش‌های پایدار منطقه بدل شده‌است.
بخش وسیعی از اراضی این منطقه حدود ۷۴۵ هکتار به کمربند سبز تهران اختصاص یافته که در مجاورت محدوده ۲۵ ساله قرار گرفته‌است. وجود این اراضی در محدوده قانونی منطقه و عدم تملک یا احیای کامل آن توسط شهرداری منطقه که بعضاً ساخت و سازهایی نیز در آن صورت گرفته، از عوامل گسستگی و عدم انسجام بافت منطقه محسوب می‌شود.
این منطقه به عنوان منطقه حاشیه‌ای در برگیرنده ۴/۲۳ درصد دامداری‌های تهران، صنایعی با عملکرد فرامنطقه‌ای همچون شیر پاستوریزه و کیان تایر، همچنین کاربری تجاری فرامنطقه‌ای نظیر بازار آهن است. به‌طور کلی می‌توان گفت کارگاه‌ها، صنایع و انبارهای مرتبط با آن در قسمت شمال غربی منطقه، کاربری‌های برون‌شهری نظیر تعمیرگاه‌ها، انبارها و صنایع پراکنده در لبه جنوبی مجاور محور ساوه قرار گرفته‌اند. بازار آهن نیز در مرکز هندسی منطقه استقرار یافته‌است.
منطقه هجده تهران به هفت ناحیه هیجده محله تقسیم شده‌است.
سلسله مراتب شبکه معابر منطقه ۱۸ با توجه به نقش و عملکرد آنها در سه قالب بزرگراه و آزاد راه، شریانی درجه یک و دو و معابر جمع و پخش کننده قابل دسته‌بندی هستند.
بزرگراه آزادگان در بخش جنوبی و غربی منطقه واقع است. این محور به بزرگراه فتح واقع در شمال منطقه متصل می‌شود. کلیه ترددها و ترافیک شهری واقع در جنوب شهر تهران در این محورها سر ریز می‌گردد. بزرگراه آیت‌الله سعیدی (جاده ساوه) در شرق و جنوب شرق منطقه واقع شده و به خیابان آذری متصل می‌شود. این بزرگراه مرز منطقه ۱۸ با مناطق هفده و نوزده محسوب می‌شود.
بلوار خلیج فارس، ابوسعید شرقی، ابوسعید غربی، برادران بهرامی، بلوار الغدیر، بلوار مدائن، بلوار معلم، بلوار بهار، ۱۷ شهریور و … شبکه شریانی درجه یک منطقه را تشکیل می‌دهند و عمده عبور و مرور درون منطقه از طریق این معابر صورت می‌گیرد. همچنین محورهای ارتباطی با عملکرد منطقه‌ای شامل شریانی‌های معلم، مدائن، الغدیر و هفده شهریور و مابقی محورها به عنوان محورهای پاره منطقه‌ای مطرح هستند. دسترسی بوستان قائم از طریق شریان‌های الغدیر و معلم امکانپذیر است. این شریان‌ها تبادلات موجود در درون منطقه و پاره منطقه را دریافت نموده و به محورهای فرا منطقه‌ای انتقال می‌دهند.
کشاورزان شهرستان خمین در مرکز ایران نخستین بارش برف در این شهرستان را جشن گرفته و مراسم دیرینه‌ای با عنوان "برفی کردن" را به جا می‌آورد، که طی آن مردم برای همسایه یا بستگان خود مقداری برف به صورت پنهانی می‌برند، در صورتی که طرف دریافت کننده متوجه نشود که آنچه دریافت می‌کند برف است باید برای آورنده برف آش رشته بپزد و در غیر این صورت می‌تواند آورنده برف را با زغال سیاه کند.
زیارت یکی از روستاهای بخش مرکزی شهرستان گرگان در استان گلستان ایران است.
این روستا در دهستان استرآباد جنوبی قرار داشته و براساس سرشماری سال ۱۳۸۵جمعیت آن ۲٬۲۸۰ نفر (۴۷۸ خانوار) بوده‌است.درگاه ملی آمار ایران
زیارت در ادامه جاده ناهارخوران به سوی کوهستان‌های جنوب شهر گرگان حدود ۱۰ کیلومتر جلوتر از ناهارخوران قرار دارد.
در سال ۱۳۸۵ خورشیدی حدود دو هزار نفر در روستای زیارت زندگی می‌کردند. این روستا گالش‌نشین است اما گالش‌ها در این منطقه در حال ترک سبک زندگی گله‌داری سنتی و مقیم شدن و اشتغال به کارهای کشاورزی و ساخت‌وساز هستند.عامریان، فاطمه: نقد و بررسی کتاب گالش‌ها در گذر زمان، پنج گفتگو از روستای گالش‌نشین زیارت. در مجله زبان و زبان‌شناسی. دوره و شماره: دوره ۱۱، شماره ۲۲، بهار و تابستان ‍۱۳۹۵، صص ۱۱۹–۱۳۰.
از اماکن دیدنی این روستا می‌توان به آبشارهای آن، چشمه آبگرم، امامزاده و همچنین بافت قدیمی روستا نام برد.
از نکات جالب در مورد این روستا، میانگین عمر بالای مردم آن است که علت آن نیز زندگی طبیعی و استفاده از مواد غذایی جنگلی است.
زیارت به علت برخورداری از هوای نسبتاً خشک و خنک بازدیدکنندگان بسیار زیادی دارد. روستای زیارت به سرعت رو به گسترش است اگر چه از آغاز سال ۱۳۸۳ استانداری گلستان بدون هر گونه برنامه مشخصی محدودیت‌هایی را برای ساخت‌وساز ایجاد کرده ولی آپارتمان‌سازی در این روستا با شتاب فراوان ادامه دارد.
گویش زیارتی گونه‌ای از زبان طبری است و زیر شاخه طبری استرآبادی قرار دارد. گالش‌های زیارت خود را مازندرانی می‌دانند اما زبان مادری خود را گونه‌ای مجزا به نام زیارتی (و نه گالشی یا مازندرانی و نه حتی گرگانی) می‌نامند.برخی نیز گویش رایج در این روستا را «زبان روستایی» می‌خوانند. بسیاری از جوان‌ترها ترجیح می‌دهند به فارسی صحبت کنند.
هر چند گونه زبانی روستای زیارت دارای حالت کُنایی (ارگاتیو) نیست اما بقایایی محدود از وجود یک ساخت کهن کنایی در آن به چشم می‌خورد. گویش زیارتی به شدت تحت تأثیر زبان فارسی است و این تأثیر در تمام سطوح صرفی، نحوی و واژگانی این گویش مشاهده می‌شود. این گویش ولی همچنان هویت طبری خود را حفظ کرده که به ویژه در نظام فعلی آن به روشنی قابل مشاهده است.
گالش‌های طبری شاخه ای از اقوام طبری تبار هستند که در مناطق کوهستانی استان‌های گلستان و مازندران زندگی می‌کنند و به زبان طبری سخن می گویند.گالش یا گاولش «Galeš»، در زبان طبری معنای گاوبان را می‌دهد. بعبارت ساده‌تر گالش یعنی کسی که دامداری می‌کند و گاو و گوسفند پرورش می‌دهد. کلمه گالش از ریشه سانسکریت گئورکش «Gao-rakš» گرفته شده‌است «Gao» به معنی گاو و «Rakš» به معنی پاییدن و نگهبانی کردن است. همچنین در زبان طبری به چوپان گاو گالش «Galeš» و به چوپان گوسفند کرد «kerd» گفته می‌شود. در متون کهن طبری از کلمه گالش به معنای چوپان استفاده شده‌است.http://mazandnume.com/fullcontent/15868/گالش-مازندرانی-و-گالش-روسی/
محمد بُشرا (درویش گیلانی) پژوهندهٔ فرهنگ مردم و مردم‌شناس و شاعر گیلانی است. او از شاعران نوگرای ایران است که بیشتر اشعارش را به «زبان گیلکی» سروده‌ است و از پایه گذاران هساشعر است. او اولین شاعر نوپرداز گیلان است که اشعار نوی خود را در سال ۱۳۴۴ به چاپ رساند.
محمد بُشرا در ۲۳ فروردین سال ۱۳۱۶ در محله سرخبندهٔ رشت، در خانواده‌ای مذهبی متولد شد و تا پایان دورهٔ آموزشی «تربیت معلم» در شهر رشت زندگی کرد.
از سال ۱۳۴۲ به استخدام آموزش و پرورش گیلان درآمد و معلم روستا شد. او در سال هفتادوسه خورشیدی با پایه دبیری مدارس راهنمایی، به بازنشستگی رسید.
محمد بُشرا از سال ۱۳۳۲ در دورهٔ اول دبیرستان، سرودن شعر فارسی را آغاز کرد. وی از سال ۱۳۴۰ به سرودن اشعار نیمایی فارسی روی آورد و نخستین کسی بود که از سال ۱۳۴۲ اوزان نیمایی را در شعر گیلکی به کار گرفت و نخستین کارهای گیلکی نیمایی‌اش به سال ۱۳۴۴ در ماهنامه «هنر و ادبیات ویژه بازار» که سردبیری آن را شادروان محمد تقی صالح پور، شاعر و روزنامه‌نگار گیلانی بر عهده داشت، چاپ شد و مورد اقبال قرار گرفت.
تداوم و پایداری و ارائۀ اشعار استوار و اصیل گیلکی نیمایی محمّد بشرا، این شیوه شعری را در ادبیات گیلکی رواج داد و امروزه گروه بسیاری از شاعران گیلکی سرا، در پی او به این سبک شعری روی آورده‌اند و آثار ارزندۀ بسیاری آفریده‌اند.
از سال ۱۳۷۰ به سرایندگان «هسا شعر» پیوست و هم چنان از سرایندگان این سبک تازۀ شعری است و آثارش در ماهنامه‌ها، گاهنامه‌ها، فصل نامه‌ها و هفته‌نامه‌های بومی و غیر بومی، در گیلان و دیگر شهرستانها و تهران به چاپ می‌رسد.
از محمد بشرا (درویش گیلانی) تاکنون دو کتاب شعر به نام‌های «ایله جار» و «هرای» به چاپ رسیده است. کتاب دومِ هسا شعر شاعر، با نام «هوزار» نیز در سال ۱۳۸۹ به چاپ رسید.
مجموعه آثار کلاسیک (گیلکی و فارسی) و مجموعه آثار نیمایی وی نیز فراهم آمده‌است که به نوبت چاپ خواهد شد.
نمایشنامه نویسی، بازیگری تئاتر و گریم، داستان‌نویسی (فارسی و گیلکی)، روزنامه‌نگاری (خبرنگاری فرهنگی، گزارش گری، مقاله نویسی)، همکاری با رادیو و تلویزیون گیلان (سردبیری اخبار محلی، نویسندگی، تحقیق و تهیهٔ فیلم‌های مستند و مترجم اخبار گیلکی) شعر گیلکی و فارسی، تحقیق و مقاله‌نویسی در زمینهٔ مردم‌شناسی و فرهنگ مردم گیلان و نوشتن برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی.
محمد بُشرا (درویش گیلانی) از سال ۱۳۴۲ خورشیدی مقاله نویسی، خبرنگاری فرهنگی، روزنامه‌های کیهان و اطلاعات را آغاز کرد و به گزارش گری و نوشتن مقاله های انتقادی-اجتماعی، مردم‌شناسی و فرهنگ مردم گیلان پرداخت بعد از انقلاب عضو هیئت تحریریهٔ روزنامهٔ جنگل شد و در عمر روزنامه‌نگاری خود که همچنان ادامه دارد مقاله‌ها ی متعددی نوشت و به چاپ رسانید.
در سال‌های پایانی دههٔ پنجاه، یک سال گویندهٔ برنامهٔ «نغمه‌ها و ترانه‌های گیلکی» بود که شادروان سرهنگ اسحاق شهنازی، ادیب و شاعر گیلانی، برای رادیو رشت تهیه می‌کرد و متن آن را نیز می‌نوشت و با معرفی «ا شعرانا سرهنگ شهنازی جمه جورا کونه» ساعت یک بعدازظهر هر روز - به جز روزهای تعطیل - از رادیو رشت برای دوستداران شعر گیلکی پخش می‌شد
از سال ۱۳۴۹ که مرکز تلویزیون گیلان و مازندران در رشت گشوده شد، سردبیری اخبار محلی این مرکز را به عهده گرفت و به گروه نویسندگان و محققان مرکز تلویزیون گیلان و مازندران پیوست. بعد از انقلاب پس از وقفه‌ای چندساله بار دیگر از سال ۱۳۶۲ به عنوان محقق و نویسنده و تهیه‌کنندهٔ صدا و سیمای مرکز گیلان فعالیت‌های هنری و تحقیقی خود را از سر گرفت.
وی در سال‌های همکاری با تلویزیون در تهیه، تحقیق و نویسندگی فیلم‌های مستند بسیاری شرکت داشت پس از پیوستن رادیو به تلویزیون، برنامه‌های هفتگی «اندیشهٔ شاعر» و «شعر و اندیشه» را برای رادیو گیلان می‌نوشت. از سال ۱۳۵۲ تهیه و تولید و کارشناسی برنامهٔ «فرهنگ گیلان» را برعهده گرفت. این برنامه در سال‌های متوالی، بین نیم تا یک ساعت، بعد از اخبار ساعت بیست و یک رادیوی ایران به جای برنامهٔ فرهنگ مردم «شادروان استاد» انجوی شیرازی «از رادیو رشت پخش می‌شد که تا سال ۱۳۵۸ ادامه یافت. همکاران وابسته و پیوستهٔ بسیاری از جوانان باذوق و جستجوگر شهرها و روستاهای گیلان فراهم آورد که چند نفری از آنان روی در نقاب خاک کشیده‌اند و گروهی دیگر، هنوز فعالند و فرهنگ مردم روستای خود را گردآوری و گاه رساله‌ای از آن را به چاپ می‌رسانند. در برنامهٔ فرهنگ گیلان" جنبه‌های گوناگون فرهنگ مردم گیلان به صورت گفتار، مصاحبه‌های حضوری رادیویی و صدای مراسم گوناگون که در موقع اجرا ضبط می‌شد، به صورت، برنامه‌های هفتگی و برنامه‌های ویژه پخش می‌شد
گویندگی این برنامه را در سال‌های متمادی، شادروان «هادی طاهباز»، زنده یاد خانم «کازرانی» و آقای «خسرو آران» که از گویندگان مرکز رشت بودند برعهده داشتند و نویسندهٔ برنامه نیز به عنوان کارشناس در برنامه شرکت می‌کرد. از فراهم آمده‌های این برنامهٔ رادیویی، جنگ‌های فرهنگی گوناگونی تنظیم و تهیه و به دیگر رادیوهای محلی سراسر کشور فرستاده و پخش می‌شد و نوعی تبادل فرهنگی صورت می‌گرفت که نویسندگی بیشتر این برنامه‌های فرهنگی برعهدهٔ او بود.
= کتاب شناسی و مقاله شناسی محمد بُشرا (درویش گیلانی) =
ایله جار: دوج‍ه‌ گ‍ی‍ل‍ک‍ی‌ ش‍ع‍ران‌ ج‍ه‌ س‍الان‍ه‌ ( ۱۳۴۴ - ۱۳۵۶ ) م‍ح‍م‍د ب‍ش‍را. ناشر: ن‍ش‍ر گ‍ی‍ل‍ک‍ان‌‏‫، ۱۳۶۸
ه‍َرای: ‬دوج‍ه‌ ه‍س‍اش‍ع‍ران‌ و ک‍وت‍اش‍ع‍ران‌ ( ۱۳۷۷ - ۱۳۷۰ ) م‍ح‍م‍د ب‍ش‍را. ناشر: پ‍ارس‌ ه‍خ‍ام‍ن‍ش‌‏‫، ۱۳۸۲
هوزار: هسا شعران محمد بشرا. ناشر: دهسرا‏‫، ۱۳۸۹
هَنگی ایسِه هَنگی نیِه دفتری در مسله (چیستان) گیلکی پژوهش و نگارش: محمد بشرا. اداره کل فرهنگ و هنر استان گیلان‏‫، ۱۳۵۳
هَنگی ایسِه هَنگی نیِه کتابی در مسله (چیستان) گیلکی پژوهش و نگارش: محمد بشرا. ناشر: طاعتی، ۱۳۸۱
فرهنگ واژگان گیلکی پژوهش و نگارش: محمد بشرا. به سفارش حوزه هنری گیلان. ناشر: فرهنگ ایلیا ، ‏‫۱۳۹۸
گیلان تماشا: (تصویری از مردم‌شناسی) مجمو‌عه‌ای از محمد بشرا (درویش گیلانی). ناشر: فرهنگ ایلیا ، ‏‫۱۳۹۰
آیین‌ها و آداب سوگواری در گیلان پژوهش و نگارش: محمد بشرا. به سفارش حوزه هنری گیلان. ناشر: فرهنگ ایلیا ، ‏‫۱۳۹۹
آداب و آیین‌های عروسی در گیلان (برم گیلاکونی) پژوهش و نگارش: محمد بشرا؛ به سفارش حوزه هنری گیلان. ناشر: فرهنگ ایلیا ، ‏‫۱۳۹۸
آیین‌های گذر در گیلان (مراسم تولد تامرگ) محمد بشرا، طاهر طاهری. دانشنامه فرهنگ و تمدن گیلان (جلد ۳۴). ناشر: فرهنگ ایلیا ، ‏‫۱۳۹۸
جشن‌ها و آئین‌های مردم گیلان۱( آیین‌های نوروزی) محمد بشرا، طاهر طاهری. دانشنامه فرهنگ و تمدن گیلان (جلد ۳۴). ناشر: فرهنگ ایلیا ، ‏‫۱۳۹۸
جشن‌ها و آیین‌های مردم گیلان۲ (به جز آیین‌های نوروزی) محمد بشرا، طاهر طاهری. دانشنامه فرهنگ و تمدن گیلان (جلد ۲۳). ناشر: فرهنگ ایلیا ، ‏‫۱۳۹۸
باورهای عامیانۀ مردم گیلان محمد بشرا، طاهر طاهری. دانشنامه فرهنگ و تمدن گیلان (جلد ۱۵). ناشر: فرهنگ ایلیا ، ‏‫۱۳۸۶‬
طب سنتی مردم گیلان (گیله تجروبه) محمد بشرا. دانشنامه فرهنگ و تمدن گیلان (جلد ۳۲). ناشر: فرهنگ ایلیا ،۱۳۸۹‏‫
بازارهای هفتگی (دوره‌ای) گیلان محمد بشرا. دانشنامه فرهنگ و تمدن گیلان (جلد ۵۶). ناشر: فرهنگ ایلیا ، ‏‫۱۳۹۳
اَ دَرا واکون باد بایه! شعرهای عامیانه و کودکانه‌ گیلکی پژوهش و نگارش محمد بشرا. به سفارش حوزه هنری گیلان. ناشر: فرهنگ ایلیا ، ‏‫۱۳۹۷
اف‍س‍ان‍ه‌ه‍ا و ب‍اورداش‍ت‌ه‍ای‌ م‍ردم‌ش‍ن‍اخ‍ت‍ی‌ ج‍ان‍وران‌ و گ‍ی‍اه‍ان‌ در گ‍ی‍لان‌ (جانوران) ن‍وی‍س‍ن‍ده‌: م‍ح‍م‍د ب‍ش‍را. ناشر: ده‍س‍را، ۱۳۸۰
افسانه‌ها و باورداشت‌های مردم‌شناختی جانوران و گیاهان در گیلان (خزندگان، دوزیستان، آبزیان و حشرات) محمد بشرا. ناشر: ده‍س‍را، ۱۴۰۱
اوشانان (جیندی پیری) پژوهش و نگارش محمد بشرا. به سفارش حوزه هنری گیلان. ناشر: سپیدرود‏‫، ۱۳۹۶
سوگند و نفرین در فرهنگ مردم گیلان پژوهش و نگارش محمد بشرا. به سفارش حوزه هنری گیلان. ناشر: سپیدرود‏‫، ۱۳۹۶
ک‍ت‍اب‌ ک‍ادوس‌ ۱ (م‍ج‍م‍وع‍ه‌ ه‍ن‍ری‌ و ادب‍ی‌ و...) ب‍ه‌ک‍وش‍ش‌: م‍ح‍م‍د ب‍ش‍را. ناشر: معلم، ۱۳۷۲
کله کچله نقلان (قصه‌های کچلک در گیلان) پژوهش و نگارش محمد بشرا. به سفارش حوزه هنری گیلان. ناشر: سپیدرود‏‫، ۱۳۹۶
محمد بشرا (درویش گیلانی) از سال ۱۳۴۲ که همکاری با مطبوعات را آغاز کرد، مقاله‌های بیشمار انتقادی-اجتماعی به امضای خود یا نام‌های مستعار نگاشته است. این مقاله‌ها به مرور سال‌ها تا زمان ما در روزنامه‌هایی همچون اطلاعات، کیهان، جنگل، گام، گیلان ما و ... به چاپ رسید. گهگاه پاره‌ای از این مقاله‌ها درونمایۀ طنز دارد. محمد بشرا (درویش گیلانی) علاوه بر امضای حقیقی خود با نام‌های مستعار ( م-درویش، م-ب-درویش، م-پرند، م-ترنگ، م-آسیب دیده، پیک خوش، دوچوکه وینجی، گرزنه و ...) نیز در مطبوعات گیلان و کشور مقاله های متعددی نوشته است.
گفتگوی امین حق ره با محمد بشرا همراه با مروری بر آثار وی و خوانش شعر برنامۀ رو‌به‌رو شماره‌‌ی۱۰ جمعه پنجم آذرماه ۱۴۰۰ خورشیدی رشت گیلان
ترانۀ گیلکی "می مرثیه" (مرثیۀ من) آهنگ و اجرا: جوما شعر: بریده‌ای از سروده‌‌ی بلندِ محمد بشرا (درویش گیلانی) ۱۳۵۴ خورشیدی تاریخ نشر: ۲۳ دی‌ماه ۱۴۰۱خورشیدی
ترانۀ گیلکی "واجامو دیهاتی" (روستاییِ سختی دیده) آهنگ و اجرا: علی زیبا كناری شعر: محمد بشرا (درویش گیلانی) تنظیم كننده: علی اكبر كنعانی شیوۀ اجرا: اركستر
کاباره نام مکانی عمومی و سرپوشیده است که در آن بر روی سکویی اجرای نمایش موزیک، آواز، تئاتر، رقص یا کمدی می‌شود و تماشاگران بر روی صندلی‌هایی در پیرامون سکو نشسته و به خوردن و آشامیدن می‌پردازند.
واژه کاباره حرف تصغیر از camera لاتین است و معنی آن می‌شود «اتاق کوچک». این واژه لاتین به صورت camberette به فرانسوی شمالی قدیم راه یافت و از آنجا به صورت cabret به هلندی میانه و از آن طریق به دیگر زبان‌ها راه یافت.
کاباره نوعی سرگرمی تئاتری است که شامل موسیقی، آهنگ، رقص یا نمایش است. این مکان عمدتاً با مکان اجرا متمایز می‌شود، که می‌تواند یک میخانه، کازینو، هتل، رستوران یا یک کلوپ شبانه باشد با یک صحنه برای اجراها. مخاطب که غالباً مشغول صرف ناهار خوری یا آشامیدن است، به‌طور معمول نمی‌رقصد بلکه معمولاً پشت میزها می‌نشیند. نمایش‌ها معمولاً توسط یک استاد مراسم یا MC برگزار می‌شود. سرگرمی، همان‌طور که توسط مجموعه ای از بازیگران انجام می‌شود و با توجه به ریشه‌های اروپایی آن، اغلب (اما نه همیشه) به سمت مخاطبان بزرگسال و از یک ماهیت کاملاً زیرزمینی هدایت می‌شود. در استریپتیز ایالات متحده، بورلسک، نمایش‌های درگ یا یک خوانندهٔ انفرادی با پیانیست و همچنین سالن‌هایی که این سرگرمی را ارائه می‌دهند، اغلب به عنوان کاباره تبلیغ می‌شوند.
این اصطلاح در اصل از زبان Picard یا واژه‌های زبان والونی camberete یا cambret برای یک اتاق کوچک (قرن ۱۲) گرفته شده‌است. اولین کاربرد چاپی واژه kaberet در سندی از سال ۱۲۷۵ در تورنی یافت شده‌است. این اصطلاح از قرن ۱۳ در هلندی میانه به معنای مسافرخانه یا رستوران ارزان قیمت (caberet , cabret) استفاده می‌شد.
واژه cambret، خود احتمالاً از شکل قبلی chambrette، اتاق کوچک یا از واژه فرانسوی نورمن chamber به معنای میخانه گرفته شده‌است، خود از واژه لاتین camera به معنای سقف قوسی گرفته شده‌است.
کابارات حداقل در اواخر قرن پانزدهم در پاریس ظاهر شده بود. آنها از میخانه‌ها متمایز بودند زیرا آنها غذا و همچنین شراب سرو می‌کردند، میز را با پارچه پوشانده بودند و قیمت آن را بشقاب می‌گرفت نه لیوان., page 737 آنها به خصوص با سرگرمی همراه نبودند حتی اگر نوازندگان گاهی در هر دو اجرا می‌کردند.Jim Chevallier, "A History of the Food of Paris: From Roast Mammoth to Steak Frites", 2018, , pp. 67-80 اوایل، کابین‌ها بهتر از میخانه‌ها در نظر گرفته می‌شدند. در پایان قرن شانزدهم، آنها مکان ترجیحی برای صرف غذا بودند. در قرن هفدهم، تمایز واضح تری هنگام ظهور میخانه‌ها به فروش شراب، و بعداً به سرو گوشت سوخاری پدیدار شد.
کاباره اغلب به عنوان مکان ملاقات نویسندگان، بازیگران، دوستان و هنرمندان مورد استفاده قرار می‌گرفت. مشهور بود که نویسندگانی چون لا فونتین، مولیر و ژان راسین کاباره ای به نام Mouton Blanc را در خیابان du Vieux-Colombier و بعداً Croix de Lorraine واقع در خیابان مدرن بورگ-تیبورگ را ملاقات می‌کردند. در سال ۱۷۷۳ شاعران، نقاشان، نوازندگان و نویسندگان فرانسوی در یک کاباره به نام Le Caveau در خیابان دو بوسی ملاقات کردند و در آنجا ترانه‌سرایی و آواز خواندند. کاوو تا سال ۱۸۱۶ ادامه داشت، زمانی که مجبور به تعطیلی شد زیرا مشتریانش آهنگ‌هایی را می‌ساختند که دولت سلطنتی را به سخره می‌گرفتند.
کاباره آمریکایی توسط جسی لویی لاسکی در سال ۱۹۱۱ از کاباره فرانسه وارد شد.Vogel, Shane (2009) "The scene of Harlem cabaret: race, sexuality, performance" , ch.1, p.39Erenberg, Lewis A. (1984) "Steppin' out: New York nightlife and the transformation of American culture, 1890-1930" pp.75-76Malnig, Julie (1992) "Dancing till dawn: a century of exhibition ballroom dance" , p.95 در ایالات متحده، بیشتر به دلیل تأثیر موسیقی جاز، کاباره به چندین سبک مختلف تقسیم شد. کاباره شیکاگو به شدت به گروه‌های بزرگتر گروه موسیقی متمرکز شد به اوج خود رسید.
کاباره نیویورک هرگز توسعه نیافته‌است که دارای بسیاری از تفسیرهای اجتماعی باشد. وقتی کاباره‌های نیویورک از موسیقی جاز برخوردار بودند، تمرکز آنها بیشتر بر روی خواننده‌های مشهوری مانند نینا سیمون، بت میدلر، ارتا کیت، پگی لی و هیلدگارد بود تا نوازندگان ساز. بازنگری سالانه جولیس مونک استاندارد کاباره نیویورک را در اواخر دهه ۱۹۵۰ و ۶۰ ایجاد کرد.
کاباره در ایالات متحده از دهه ۱۹۶۰ به دلیل محبوبیت روزافزون نمایش‌های کنسرت راک، نمایش‌های متنوع تلویزیونی، و تئاترهای عمومی کمدی رو به زوال است. با این حال، در برخی از نمایش‌های شام به سبک لاس وگاس، مانند Tropicana، با بخش‌های کمدی کمتر، باقی ماند. شکل هنری همچنان در قالب‌های مختلف موسیقی و همچنین در قالب استندآپ کمدی و در نمایش‌های محبوب دراگ شو زنده مانده‌است.
اواخر قرن بیستم و اوایل قرن بیست و یکم شاهد احیای کاباره آمریکایی بود، به ویژه در نیواورلئان، شیکاگو، سیاتل، پورتلند، فیلادلفیا، اورلاندو، تولسا، اشویل، کارولینای شمالی و کانزاس سیتی، میزوری، زیرا نسل جدید مجری‌ها تعبیر قدیمی فرم در موسیقی و تئاتر. بسیاری از گروه‌های کاباره معاصر در ایالات متحده و جاهای دیگر ترکیبی از موسیقی اصیل، بورلسک و هجو سیاسی را ارائه می‌دهند. در نیویورک، از سال ۱۹۸۵، کارهای موفق، ماندگار یا ابتکاری کاباره توسط جوایز سالانه Bistro مورد تقدیر قرار می‌گیرند.Hall, Kevin Scott. "@ the 2010 Bistro Awards" . "Edge" magazine, April 15, 2010
از مراکز تجمع کاباره‌ها در تهران قدیم، خیابان لاله‌زار بود. کاباره‌های معروف آن زمان عبارت بودند از کاباره مولن‌روژ و کاباره میامی و در شیراز کاباره کازابا معروفیت داشت. در زبان عوام به کاباره، گاه «رقاص‌خانه» هم گفته می‌شد.
معروف است که قدیمی‌ترین کابارهٔ ایران، کابارهٔ شکوفه نو بوده و توسط شخصی به نام حجازی تأسیس شده است و در آن ایام با نام کابارهٔ شکوفهٔ حجازی شناخته می‌شد. بعدها نام کابارهٔ شکوفه به شکوفهٔ نو تغییر یافت و مدت‌ها معروف‌ترین و درخشان‌ترین کابارهٔ ایران و جایگاه اجرای معروف‌ترین هنرمندان بود. این کاباره در زمان انقلاب سال ۵۷ توسط انقلابیان اسلام‌گرا همزمان با کارخانهٔ آبجوسازی شمس به آتش کشیده شد.
Wikipedia contributors, "Cabaret," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Cabaret&oldid=198557985
میر احمد سید فخری نژاد، متخلص به شیون فومنی (۳ دی ۱۳۲۵، فومن – ۲۳ شهریور ۱۳۷۷، تهران) از شاعران محبوب و مشهور خطه گیلان در سال ۱۳۲۵ ه.ش در شهرستان فومن دیده به جهان گشود
شیون فومنی در ۳ دی ۱۳۲۵ در شهرستان فومن متولد شد. او تحصیلات ابتدایی و سه سالهٔ خود را در رشت سپری کرد و بعد از آن به کرمانشاه کوچ کرد و سه سالهٔ دوم دبیرستان را تا اخذ دیپلم طبیعی در ۱۳۴۵ در آنجا گذراند. او در کرمانشاه با محافل ادبی و شاعران این شهر ارتباط داشت و با افرادی همچون جعفر درویشیان و عباس درویشی در مراوده بود.روزنامۀ نقد حال: "عباس درویشی شاعر پیشکسوت کرمانشاهی در گفت‌وگو با نقدحال: «شعر» اثرگذارترین عنصر ارتباط انسان و جامعه است"، نوشته‌شده در شمارۀ ۷۴۳، سال پانزدهم، سه‌شنبه ۶ اسفند ۱۳۹۸، ص ۷؛ بازدید در ۶ اسفند ۱۳۹۸.
شیون در سال ۱۳۴۶ وارد سپاه دانش در طارم شد و یک سال بعد به استخدام ادارهٔ آموزش و پرورش استان مازندران درآمد و در سال ۱۳۴۸ وارد زندگی زناشویی شد. در کوچی عهده‌دار مدیریت و تدریس در یکی از مدارس فولاد محله ساری گشت و تا سال ۱۳۵۱ به کار تدریس مشغول بود. پس از آن نیز در دیگر نقاط گیلان به این شغل ادامه داد.
او در سال ۱۳۷۲ مبتلا به بیماری نارسایی کلیه شد و یک سال بعد برای درمان این نارسایی به وسیله دیالیز به تهران کوچ کرد و در همین سال با وجود درد شدید موفق به اخذ مدرک تحصیلی لیسانس در ادبیات فارسی، از دانشگاه تربیت معلم شد.
شیون در سال ۱۳۷۶ پس از سال‌ها تدریس، بازنشسته شد.
او در شهریور ۱۳۷۷ پس از یک دوره بیماری مزمن کلیوی و انجام پیوند کلیه در یکی از بیمارستان‌های تهران از دنیا رفت.
آرامگاهش در بقعه سلیمان داراب رشت بنا به وصیتش در کنار مقبرهٔ میرزاکوچک جنگلی و در نزدیکی مزار مادرش قرار دارد.
شیون فومنی به عنوان یکی از شاعران موفق دو زبانه، شعر محلی و بومی گیلکی را که داشت در محاق فراموشی قرار می‌گرفت سینه به سینه تا آن سوی مرزهای کشورمان اشاعه داد و از سوی دیگر در حوزهٔ شعر فارسی با انتشار مجموعه‌های شعر فارسی و ارائهٔ قالبهای معمول و مرسوم شعر فارسی از شاعران اثرگذار و توانای شعر معاصر به‌شمار می‌رود.
تحقیق و پژوهش در زمینهٔ فرهنگ و ادب گیلان و ارائهٔ مجموعه اشعار گیلکی در قالب غزلیات، منظومه‌ها و دو بیتی‌های محلی از جمله آثار اوست.
علاوه بر اینها، ترانه‌سرایی یکی از جنبه‌های ادبی و هنری شیون است که با مهارت، چیرگی و تسلط بر موسیقی، آواها و ملودی‌های محلی و فارسی از وی به‌عنوان موفق‌ترین شاعر ترانه‌سرا که در این حوزه ترانه‌های متعددی از وی به وسیله خوانندگان نامور خوانده شده، نام برده شده‌است.
شیون در کنار شعر گیلکی و شعر فارسی فعالیت‌های پردغدغه‌ای در سایر حوزه‌های ادبی داشته‌است که از آن جمله است: شعر و ادبیات کودکان، قصه، داستان کوتاه و فیلمنامه (سناریو) که طبعاً برشی دیگر از تواناییهای وی به‌شمار می‌رود.
شیون فومنی در شعر فارسی در دو شیوهٔ کلاسیک و نو اشعار ماندگاری را از خود به یادگار نهاده‌است. غزل‌های شیون، از برجسته‌ترین غزل‌های معاصر شعر فارسی است که وی را در ردیف ممتازترین شاعر غزل‌سرا در حوزهٔ غزل امروز نئوکلاسیک قرارداده‌است.
غزل‌های شیون، شیوهٔ تخیل و فکرپردازی شاعران سبک هندی، تشبیهات، استعارات، تصاویر و زبان امروزی همراه با تمثیل، ترکیب‌سازی، مضمون‌یابی و پارادوکس‌های زیبایی را در خود دارد که البته همهٔ اینها در کنار عناصر بومی و چه با اصطلاحات و ترکیبات زبانی گیلک، همانند: این سفر (این دفعه)، وعده خلافی، خرسخواری، تن شده، چموش پا تاوه و … به واقع دیده می‌شود که کلمات را به راحتی دستکاری می‌کند و با آن‌ها فضای تخیلی می‌سازد.
در غزل‌های او حتی قافیه‌ها بسیار طبیعی و زیبا بجا می‌نمایند. خود او می‌گوید: وزن و قافیه و ردیف اگر اندیشیده آید پوشال کم بهایی است که خار کنی را به کار نمی‌رود.
تشخیص زبانی او مربوط به گزینش لطیف‌ترین واژه‌ها رایج است و ناخودآگاه از واژه‌های خشک و خشن پرهیز می‌کند. وی بلاغت را با تخیل و زیبایی در کنار هم نشانده‌است، به ویژه که سراسر اشعار و مجموعه‌های او هوای شمال را دارد و فضای گیلان را می‌توان در شعر او به وضوح مشاهده کرد. این گونه بوم‌گرایی که از عناصر سبکی اوست، یکی از محصولات نوگرایی نیمایی است که شاعر را با محیط خویش پیوند می‌دهد.
در کنار غزل در حوزهٔ اشعار کلاسیک، رباعی، دو بیتی، مثنوی و قصیده از جمله طبع‌آزمایی‌های شاعر بوده‌است که همواره با توجه به ظرفیت قالبها شاهد توانمندیها و موفقیتهای شیون هستیم.
امّا اشعار نو و اشعار سپید از پر دغدغه‌ترین لحظه‌های سرودن شاعر بوده‌است که چهرهٔ دیگر شاعر را در این قالب به خوبی می‌بینیم که چقدر از ظرفیتهای بیانی، زبانی، عاطفی و … شاعر را با خود به همراه داشته‌است تا بدان پایه که شاعری با آن همه غزل‌های زیبا و دلنشین گرایش خاصی به سرودن اشعار سپید نشان می‌دهد.
در ۲۷ آبان ۱۳۹۹ خیابان دوم در محدوده خیابان کلاهدوز بنام شیون فومنی تغییر نام یافت.
سایت رسمی بنیاد شیون فومنی
شیخ‌موس حسن (۱۹۰۳–۱۹۸۴) ملقب به جگرخون (به کُردی جگه‌رخوین Cegerxwîn) شاعر, نویسنده, ادیب و مورخ ملی گرای کُرد بود.وی در سال ۱۹۰۳ ، در روستای حسار از توابع ماردین (باتمان امروزی) از شهرهای امپراتوری عثمانی دیده به جهان گشود.در سال ۱۹۱۴ با آغاز جنگ جهانی اول خانواده‌اش به شهر عامودا در نزدیکی قامشلی در شمال شرقی سوریه امروزی پناهنده شدند.
در ۱۹۲۰ از این روستا به آن روستا به دنبال تحصیل علوم دینی می‌رود و به تحصیل می‌پردازد و با بسیاری از روحانیان منطقه آشنا شده و با آثار شعرایی همچون "باباطاهر همدانی، ملای جزیری، فقیه طیران، احمد خانی، پرتو هکاری و نالی " آشنا می‌گردد.
در سال ۱۹۲۴ یعنی در بیست و یک سالگی به سرودن شعر می‌پردازد.
او در یک خانواده تهی دست در در ترکیه امروزی به دنیا آمد و در سنین کودکی یتیم شد. او به دلیل فقر و جابجایی‌های مکرر خانواده‌اش قادر به تحصیل در مدرسه معمولی نبود، اما در روستاهایی که خانواده‌اش در آنجا ساکن شدند، از ملایان درس خواندن قرآن آموخت. او به عنوان یک کارگر کشاورزی و چوپان امرار معاش می کرد و از همین تجربیات اولیه شروع به جذب آثار زندگی کرد و حفظ اشعار و ترانه هایی کرد که از دراویش شنیده بود و بعدها الهام بخش اشعار اجتماعی او بود.
از دهه 30 میلادی به بعد خود را وقف فعالیت اجتماعی و شعر کرد.زندگی دشوار و طاقت فرسای دهقانان او را متقاعد کرد که نظم اجتماعی و سیاسی حاکم ناعادلانه است. او شاهد سرکوب وحشیانه شورش شیخ سعید پیران در ترکیه در سال 1925 بود که او را به عنوان یک فعال و شاعر عمیقاً تحت تأثیر قرار داد ( او که عمیقاً تحت تأثیر این تجربیات قرار گرفته بود، نام مستعار خود را جگرخون (Cegerxwin) «دل خونین») انتخاب کرد. او با اشتیاق برای ایجاد تغییر، به تأسیس انجمن‌های مختلفی از جمله «Ciwankurd» (کرد جوان) در سال 1938 برای ترویج مطالعه زبان و تاریخ کردی، و در سال 1946 «Civata Azadî» (جامعه آزادی) و «Yekîtiya Kurd»(وحدت کرد) کمک کرد که اهداف سیاسی مشخصی داشت. او در سال 1949 به حزب کمونیست سوریه پیوست و از این رو خود را با جنبش بین‌المللی کمونیست مرتبط کرد و به یکی از حامیان قوی کارزار اتحاد جماهیر شوروی علیه استعمار غرب تبدیل شد.چنین فعالیت‌هایی منجر به دستگیری‌های متعددی شد، اولین مورد در سال 1949. او در نهایت در سال 1957 بر سر اصول از کمونیست‌ها جدا شد، زیرا رهایی مردم خود را هدف اصلی خود قرار داده بود و به عنوان آلترناتیو به حزب دموکراتیک کرد سوریه پیوست.
زبان و فرهنگ
عرب شامیلوف (به کردی: عرب شمو، "عه‌ره‌ب شه‌مو " "Erebê Şemo") (۱۸۹۷-۱۹۷۸)، از رمان‌نویسان برجسته کُرد و ایزدی بود.
شامیلوف در روستای سوسوز در نزدیکی شهر قارص در شرق ترکیه که آن زمان در قلمرو روسیه بود چشم به جهان گشود. در جریان جنگ جهانی یکم طی سال‌های ۱۹۱۴/۱۹۱۷ به عنوان مترجم برای ارتش روس کار می‌کرد. بعدها به عنوان عضو کمیته مرکزی حزب کمونیست ارمنستان انتخاب شد. در سال ۱۹۳۱ در دانشگاه لنینگراد با Qanate Kurdo آشنا می‌شود و در آنجا به نوشتن در عرصه ادبیات کردی می‌پردازد مقالاتش را در مورد زبان کردی آماده می‌کند و در ارمنستان به چاپ می‌رساند.
درد ملت (به کُردی: ژانی گه‌ل) رمانی به زبان کُردی سورانی است که توسط ابراهیم احمد نویسندۀ کُرد نوشته شده‌است.
این رمان توسط محمد قاضی و احمد قاضی زیر عنوان درد ملت از کردی سورانی به فارسی ترجمه و در ۱۹۸۰ در ایران به چاپ رسید. ابراهیم احمد این رمان را در سال ۱۹۵۶ نوشت ولی تا سال ۱۹۷۲ به صورت کتاب به چاپ نرسیده بود. در ۱۹۶۹ بخش‌هایی از آن در روزنامه کردی رزگاری در سلیمانیه منتشر شده بود. ابراهیم احمد این رمان را به جنگجویان الجزایر تقدیم کرده بود. رمان درد ملت به ترکی و فرانسوی هم ترجمه شده و در سال ۱۹۹۲ نسخه کرمانجی آن هم در استکهلم به چاپ رسید.
احمدزاده، هاشم، Nation and novel, a study of Persian and Kurdish narrative discourse، اوپسالا ۲۰۰۳، صص۲۳۶-۲۳۷.
مکانیک کوانتومی شاخه‌ای بنیادی از فیزیک نظری است که با پدیده‌های فیزیکی در مقیاس میکروسکوپی سر و کار دارد. در این مقیاس، کُنِش‌های فیزیکی در حد و اندازهٔ ثابت پلانک هستند.
مقدار عددی ثابت پلانک نیز بسیار کوچک و برابر است با
۶٫۶۲۶x10-۳۴. ژول-ثانیه یا 15-^10×4.14 الکترون ولت-ثانیه.
بنیادی‌ترین تفاوت مکانیک کوانتومی با مکانیک کلاسیک در این است که مکانیک کوانتومی توصیفی سازگار با آزمایش‌ها از ذرات در اندازه‌های اتمی و زیراتمی در اختیار می‌نهد، در حالی که مکانیک کلاسیک در قلمرو میکروسکوپی(فیزیک در ابعاد هسته)و سرعت های نزدیک نور به نتایج نادرست می‌انجامد. در حقیقت، مکانیک کوانتومی بنیادی‌تر از مکانیک نیوتونی و الکترومغناطیس کلاسیک است؛ زیرا در مقیاس‌های اتمی و زیراتمی که این نظریه‌ها با شکست مواجه می‌شوند، با دقت زیادی بسیاری از پدیده‌ها را توصیف می‌کند. مکانیک کوانتومی به همراه نسبیت پایه‌های فیزیک نوین را تشکیل می‌دهند.
مکانیک کوانتومی یا نظریهٔ کوانتومی شامل نظریه‌ای دربارهٔ ماده و تابش الکترومغناطیسی و برهمکنش میان ماده و این تابش است.هالیدی، دیوید. رزنیک، رابرت. واکر، جرل. -مبانی فیزیک. تهران، انتشارات مبتکران، 1386.
واژهٔ لاتین کوانتوم در مکانیک کوانتومی از این‌جا می‌آید که این نظریه به بعضی از کمیت‌های فیزیکی (مانند انرژی اتم ساکن) در شرایط خاص مقدارهای گسسته‌ای نسبت می‌دهد. پایه‌های مکانیک کوانتومی در نیمهٔ اول قرن بیستم به کوشش ورنر هایزنبرگ، ماکس پلانک، آلبرت اینشتین، لویی دو بروی، نیلز بور، اروین شرودینگر، ماکس برن، جان فون نویمان، پل دیراک، ولفگانگ پاولی، ریچارد فاینمن ودیگران ساخته شد. بعضی از جنبه‌های بنیادی این نظریه هنوز هم در حال پیشرفت است.
در ابتدای قرن بیستم، کشفیات و تجربه‌های زیادی نشان می‌دادند که در مقیاس اتمی نظریه‌های کلاسیک نمی‌توانند توصیف کاملی از پدیده‌ها ارائه دهند. وجود همین نارسایی‌ها موجب نخستین ایده‌ها و ابداع‌ها در مسیر ایجاد نظریهٔ کوانتومی شد.
نمونهٔ مشهور این بود که اگر قرار است مکانیک نیوتنی و الکترومغناطیس کلاسیک بر رفتار اتم حاکم باشند، الکترون‌ها باید به سرعت به سمت هستهٔ اتم حرکت و بر روی آن سقوط می‌کردند و در نتیجه اتم‌ها ناپایدار می‌شدند، ولی در دنیای واقعی الکترون‌ها در نواحی خاصی دور اتم‌ها باقی می‌مانند و چنین سقوطی مشاهده نمی‌شود. اولین راه حل این تناقض را نیلز بور با پیشنهاد فرضیه‌اش دایر بر وجود مدارهای مانا مطرح کرد که از قضا در توصیف طیف اتم هیدروژن موفق هم بود.
پدیدهٔ دیگری که در این مسیر جلب توجه می‌کرد رفتار امواج الکترومغناطیسی مانند نور در برهمکنش با ماده بود. ماکس پلانک در سال ۱۹۰۰ هنگام مطالعهٔ تابش جسم سیاه پیشنهاد کرد که برای توصیف صحیح مسئلهٔ تابش جسم سیاه می‌توان انرژی این امواج را به شکل بسته‌های کوچکی (کوانتوم) در نظر گرفت. آلبرت اینشتین از این فکر بهره برد و نشان داد که امواجی مثل نور را می‌توان با ذره‌ای به نام فوتون که انرژی‌اش به بسامد موج بستگی دارد توصیف کرد:
در ادامه، دوبروی توصیف موج‌گونهٔ حرکت ذرات را مطرح کرد که اکنون به دوگانگی موج-ذره موسوم است. برطبق آن، ذرات دو نوع رفتار (موجی و ذره‌ای) را از خود نشان می‌دهند.
نظریه کوانتومی که در ابتدا با کشف نظری فوتون به کوشش ماکس پلانک در ۱۹۰۰ آغاز شد و با کارهای نیلز بور به پیشرفت چشم‌گیری رسید هنوز نظریهٔ منسجمی نبود، بلکه مجموعه‌ای بود از فرضیات و اصول و قضایا و دستورالعمل‌های محاسبه‌ای. در واقع، هر مسئلهٔ کوانتومی را ابتدا به روش مکانیک کلاسیک حل می‌کردند و سپس جواب را یا با شرایط کوانتومی وفق می‌داند یا با اصل تطابق به زبان کوانتومی درمی‌آورند. به عبارت دیگر، تلاش‌ها بیشتر بر اساس حدس‌های زیرکانه بود تا استدلال‌های منطقی.