moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
پیش از گسترش زبان ترکی مردم ابهر به زبان آذری سخن می‌گفتند، ظهور زبان ترکی در ابهر در زمان سلجوقیان درنتیجهٔ مهاجرت طوایف ترک از فرارود به فلات ایران شروع شده‌است و سپس در عهد حکومت مغول که قشون ایشان عمدتاً ترک بوده‌اند، شیوع ترکی در ابهر رفته رفته قوت گرفته، تا در دوران تیموریان و قراقویونلو و آق قویونلو، یعنی در دورهٔ فترت میان مغول و صفویه، به نهایت درجهٔ انتشار و شیوع خود رسیده‌است. به‌طور کلی می‌توان گفت که پس از یورش‌های تیمور لنگ به ایران و نفوذ و تسلط سلسله‌های قراقویونلو و آق قویونلو در ابهر، آذری بزرگ‌ترین آسیب‌ها را دید و در برابر زبان ترکی به مرور عقب‌نشینی کرد و تنها در شماری از روستاهای دوردست و در پناه کوهپایه‌ها باقی ماند. به‌ویژه در دورهٔ صفویه به سبب چیرگی و انبوهی تیره‌های ترک شیعه که هواخواه خاندان صفوی بودند، به مرور آذری در ابهر متروک شد. جغرافی‌دان مسلمان حمدالله مستوفی در کتاب نزهةالقلوب (تألیف در ۷۴۰ق/۱۳۳۹م) زبان زنجان، ابهر، مراغه و تالش گشتاسبی را پهلوی ذکر می‌کند و می‌گوید «زبانشان پهلوی به جیلانی بازبسته است»مقاله زبان آذری در: آفتاب ، بازدید: اکتبر ۲۰۰۸.که منظور همان گویش‌های گوناگون زبان‌های تاتی‌تبار (بازمانده زبان آذری) است.دائرةالمعارف بزرگ اسلامی ، سرواژةٔ زبان آذری. بازدید: اکتبر ۲۰۰۸. مستوفی همچنین در کتاب تاریخ گزیده به شاعری به نام «جولاهه ابهری»، اشاره می‌کند که به زبانِ پَهلَوی (پارسی میانه) اشعار نیکو دارد؛دانشنامه ایرانیکا؛ شاعری به نام «جولاهه ابهری» و اشعار پهلوی،These poems consist of a dobaytī by Abu’l-Majīd Bāygānī in the dialect of an environ of Qazvīn; two dobaytīs by Jūlāha of Abhar, apparently a contemporary of Mostawfī, in the dialect of Abhar, a town in Ḵamsa, and a fragment of nine dobaytīs, by a certain Uyanj or Utanj, in the dialect of Zanjān
سند دیگر از وجود زبان آذری جمله‌ای از شیخ صالح ادریس صانع ابهری است که در کتاب التدوین فی اخبار قزوین عبدالکریم بن محمد رافعی قزوینی آمده‌است. ژان شاردن که در مجموع یازده سال در دوره صفویان (۷۰–۱۶۶۴ و ۷۷–۱۶۷۱ میلادی) در ایران بوده و از ابهر دیدن کرده دربارهٔ زبان مردمش می‌نویسد:
پیش از پیدایش و گسترش اسلام مردم ابهر مانند دیگر نواحی ایران پیرو دین زرتشتی بودند فتح ابهر در سال ۲۴ هجری به دست مسلمانان سرآغاز گسترش اسلام در این شهر شد.} حمدالله مستوفی در سدهٔ ۸ قمری (۱۴ میلادی) می‌گوید؛ مردم ابهر شافعی بودند، اما در آغاز دورهٔ سلجوقی شیعیان و اشعریان در آن‌جا نفوذ داشته‌اند. در مورد حضور گرایش‌های شیعی در ابهر خبرهایی نقل شده‌است. راوندی اهل ولایت ابهر را رافضی می‌داند، اما قزوینی رازی از ایشان با لقب «بی نفسان ابهر» یاد می‌کند که احتمالاً این صفت به دلیل وجود برخی گرایش‌های معتزلی و مشبهی در این شهر باشد. در این ناحیه یورش مغولان نه تنها حضور شیعیان را کاهش نداد، بلکه حتی در مواردی سبب گسترش تشیع در این شهر گردید. امروزه اکثر مردم این شهر پیرو مذهب شیعه دوازده امامی هستند. زکریای قزوینی در کتاب آثارالبلاد و اخبارالعباد در مورد دین مردم ابهر چنین می‌گوید؛
بازار بزرگ سنتی ابهر در زمینی به مساحت حدوداً ۴۵۰۰ متر مربع به طول ۲۸۰ متر در سال ۱۳۶۴ شروع و در سال ۱۳۶۷ آن بنا شد. در سال ۱۳۹۱ شهرداری با جذب سرمایه‌گذار تکمیل بازار را با سرمایه‌گذاری بخش خصوصی اقدام به تکمیل و راه اندازی ۱۲۰ مغازه در آن راسته شد که نهایتاً در سال ۱۳۹۶ به پایان رسید. معماری این بازار تلفیق معماری اصیل ایرانی با نیازهای عصر جدید است که به دست معماران هنرمند منطقه بنا شده.
ابهر دارای حصار عظیم در زمان ساسانیان بوده و دو دروازه شرقی و غربی داشته که دروازه شرقی آن جنب قلعه تپه به نام دَرْبُ اَلْمَذوقْ نامیده می‌شده و دروازه غربی آن به نام فلاج آباد یا خلج آباد مشهور بوده سید محمد نوربخش در مشجره سلسله الاولیاء خود در صفحات ۳۴ و ۳۸ از این دو دروازه ابهر نام برده‌است.
کاروانیان عازم شهرهای قزوین، همدان و ری از دروازه شرقی ابهر عبور می‌کردند در ابهر محلاتی بنامهای دروازه ایشیگی و دَرْمَذَقانْ معروف است.
از راه‌های قدیم که از جنوب ابهر عبور می‌کرده، جاده ابریشی بود که از کشور چین آغاز و پس از طی سمرقند و بخارا – مرو – گرگان – ری قزوین – وارد ابهر می‌شده و به سمت زنجان – تبریز – ایروان ادامه داشته. راهی نیز از تبریز آغاز و به ابهر می‌رسید و ابهر را از طریق ساوه و قم به اصفهان و بغداد مربوط می‌ساخت و در این منطقه به جاده اصفهان معروف بود. راه ابهر به ری نیز وجود داشت.
شهر ابهر دومین شهر بزرگ استان بعد از زنجان می‌باشد. ابهر با وسعتی برابر ۲۷۷ هزار هکتار در ۸۵ کیلومتری مرکز استان واقع شده‌است. این شهرستان به علت قرار داشتن در کناره جاده بین‌المللی تهران – بازرگان از نظر شاخص‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در بهترین و مطلوبترین موقعیت استان قرار دارد.
وجود کارخانه‌های بزرگ و متعدد در حوزه شهرستان، کشاورزی پر رونق، باغ‌های سرسبز و پر محصول، طبیعت زیبا و بکر، وجود منابع، شن و ماسه و همچنین آثار تاریخی و بناهای قدیمی، از دیگر عوامل رونق، شهرت و اعتبار این شهرستان می‌باشد.
شهرستان ابهر با داشتن آب و هوای مناسب و قرار گرفتن در مسیر جاده ترانزیت و نزدیکی به مرکز استان و همجواری با استان قزوین و شهرهای خرمدره و خدابنده و تاکستان ودارا بودن امکانات حمل و نقل چون آزادراه و وجود ایستگاه راه‌آهن خرمدره در شهرستان خرمدره با فاصلهٔ بسیار کم دارای موقعیت مناسبی است و با داشتن جاذبه‌های تاریخی و طبیعی فراوان در جای جای این شهرستان می‌تواند به‌عنوان یک قطب گردشگری استان مطرح شود و با جذب گردشگران داخلی وخارجی کسب در آمدهای توریستی و اشتغال بیشتر را نصیب این استان نماید که جا دارد بخش دولتی تعامل لازم را با بخش خصوصی جهت سرمایه‌گذاری مؤثر برای رسیدن به اهداف یادشده معمول نماید.
حداکثر رطوبت نسبی درشهر بالغ بر ۵/۹۴٪ وحداقل آن ۳/۲۳٪ آب‌وهوا عموماً در ابهر سرد و معتدل است. در زمستان میزان بارش بسیار بیشتر از تابستان است. برطبق سامانهٔ طبقه‌بندی اقلیمی کوپن، آب و هوا بر اساس Dsb طبقه‌بندی می‌شود. میانگین دما در ابهر ۱۰٫۳ سانتی گراد است. در سال میزان بارش به ۵۲۷ میلی‌متر می‌رسد.
در کتاب البلاد و اخبار العباد آماده است: شهر ابهر هوای سازگار دارد و آبش بسیار و گوارا، باغ و باغات و میوه شهر ابهر شهرت جهانی دارد. از فراورده‌های میوه و سر درختی، انگور، گلابی، گردو ممتاز و در انتخاب میوه جات دارای اکثریتند. نوعی امرود در ابهر هست به اندازه نارنج و همچون نارنج گرد است، آن را عباسی گویند. عباسی در خوشمزگی ضرب‌المثلی شده‌است که [متداول است] می‌گویند، از هر جای مملکت میوه فروشان به شهر ابهر می‌آیند که گلابی عباسی را خرید کنند. باغستانی پیرامون شهر هست بهاء الدین آباد گویند و استفاده از آن برای همه حتی مسافران مجانی است آثار دژی در ابهر هست که گویند پناهگاه یاغیان از دولت بود. در ابهر آبی موجود است که از چشمه‌ای می‌جوشد هر تیغ پولادینی را اعم از شمشیر و غیره وسیله آن، آب دهند. فوق‌العاده تیز و بادوام می‌شود. در پیرامون ابهر به هر طرف نگاه کنی، آسیاها را می‌بینی که وسیله آب می‌چرخند. در جایی دیگر می‌گوید ابهریان در زیبایی گوی سبقت را از اهل هر شهر دیگری ربوده‌اند و همه باهم یکدل و متحدند. در مشترک یاقوت حموی آمده‌است که ابهر شهر بزرگ مشهوری است میان قزوین و زنجان از ناحیه‌های جبل که گروه بسیاری از فقیهان مالکی و شافعی و محدثان از آن برخاسته‌اند.
جاذبه‌های تاریخی:
جاذبه‌های مذهبی:
بقعه امامزاده محمد (در مسجد نور)
بقعه امامزاده اسماعیل شناط
بقعه امامزاده زیدالکبیر
بقعه امامزاده ابراهیم
و جاذبه‌های طبیعی شامل کوه‌ها و قلعه‌ها و شیب‌های مهم و چشمه‌های آب معدنی، رودخانه‌های مهم را می‌توان نام برد.
نقل است که در گذشته تولید کفش در ابهر رونق داشته و از ابهر به هیدج راه یافته‌است، در این دوران سوغات ابهر کفش آن بوده (هم‌اکنون این صنعت در هیدج رونق دارد) لکن در حال حاضر سوغات شناخته شده ابهر نان سنتی آن است که مردم محلی به آن اَردَک(نان اگردک) می‌گویند، از سوغاتی‌های دیگر شهر می‌توان به انگور و کشمش آن اشاره کرد که از مرغوب ترین‌های این محصولات در سطح کشور هستند.
ابهر از قدیم‌الایام به دو قسمت بزرگ به نام محله بالا و محله پایین تقسیم شده که در حال حاضر نیز این تقسیم‌بندی به قوت خود باقی است. ساکنین دو محله بزرگ ابهر آداب و رسوم مشترکی دارند از نظر گویش و لهجه اختلاف بسیار اندکی درمیان ایشان مشاهده می‌شود. مسجد کبیر ابهر که امروزه به نام مسجد نورالنبی نامیده می‌شود در اوایل صفویه دارای گنبد و گلدسته بوده و یکی از سه مسجد بزرگ شهر محسوب می‌گردیده در محله بالا قرار دارد مسجد جامع ابهر که از سابقه بیشتری برخوردار است در محله پایین قرار گرفته به‌طوری‌که در تواریخ ذکر شده قدیمی‌ترین محل سکونت درابهر محله پایین و اطراف قلعه تپه بوده و شهر یکپارچه ابهر را تشکیل می‌داده و دارای بارو و حصار و دو دروازه بوده‌است. محله بالا نیز خان‌نشین بوده وبا داشتن چند امامزاده و دروازه از قدمت بالایی برخوردار است. امروزه این محلات در ابهر مشهوراند:
این شهر دارای جایگاه مناسب برای یک شهرک صنعتی است. پارس حیات کیمیا یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های ترکیه دارای کارخانه تولید محصولات سلولزی در ابهر است.
خُرَّمدَرّه سومین شهر بزرگ استان زنجان و مرکز شهرستان خرمدره می باشد.
این شهر با وسعتی برابر ۱۰ کیلومتر مربع در ۸۰ کیلومتری جنوب شرق زنجان واقع شده است و به علت قرار داشتن در کناره جاده بین‌المللی تهران – بازرگان از نظر شاخص‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در بهترین و مطلوب‌ترین جایگاه استان قرار دارد. زبان مردم این شهر ترکی آذربایجانی است جمعیت این شهر طبق آمار سال ۱۳۹۵، ۶۸٬۱۲۱ نفر بوده است.
ارتفاع شهر خرمدره از سطح دریا حدود ۱۵۷۰ متر است.
خرمدره طی سرشماری سال ۱۳۹۵، ۶۸٬۱۲۱ نفر جمعیت دارد و به این لحاظ سومین شهر پرجمعیت در استان زنجان می باشد.
شهر خرمدره سومین شهر پرجمعیت استان زنجان بعد از شهر های زنجان و ابهر است و در۸۰کیلومتری مرکز استان واقع شده است. خرمدره در ۴۹ درجه و ۲۵ دقیقه تا ۴۸ درجه و ۵۵ دقیقهٔ طول شرقی نصف‌النهار مبدأ و ۳۶ درجه و ۲۵ دقیقه تا ۳۶ درجه و ۱۰دقیقهٔ شمالی خط استوا قرار دارد. شهرستان خرمدره که احاطه کننده شهر است، از شمال با شهرستان قزوین (استان قزوین)، از شرق و جنوب با شهرستان ابهر و از غرب با شهرستان خدابنده همسایه و هم‌مرز است.این شهر به دلیل قرار گرفتن بر سر آزادراه زنجان قزوین و جاده ترانزیت بین المللی تهران-بازرگان از جایگاه راهبردی مطلوبی برخوردار است. وجود کارخانه هایی همچون شرکت صنعتی مینو،شرکت کشت و صنعت و شهرک صنعتی،کشاورزی پر رونق، باغ‌های سرسبز و پر محصول، طبیعت زیبا و بکر، و آب و هوای مناسب،از دلایل پیشرفت و توسعه شهر و شهرستان است.خرمدره با داشتن آب و هوای مناسب و قرار گرفتن در مسیر جاده ترانزیت و نزدیکی به مرکز استان(حدود۸۰ کیلومتر) و همجواری با شهر های ابهر،هیدج و خدابنده و دارا بودن امکانات حمل و نقل چون آزادراه،جاده ترانزیت،خط راه آهن و همچنین وجود ایستگاه راه‌آهن خرمدره دارای موقعیت مناسبی در استان است.
از جمله جاذبه های گردشگری خرمدره می توان به حمام تاریخی یان یان،تپه باستانی خالصه،سد تفریحی خلیفه لو،ارتفاعات زیبای انجلین،الوند،سد خاکی شویر و همچنین به کوچه باغ های سرسبز و زیبای داسداران(انتهای خیابان طالقانی)،محمودآباد(انتهای خیابان۱۷شهریور) وجاده توریستی سوکهریز اشاره کرد که سالانه به خصوص در ایام تابستان که اغلب نقاط کشور در گرمای شدید هستند، به علت سرسبزی و وجود باغات زیاد و خنک بودن و اعتدال دمای هوا توریست ها و گردشگران زیادی را به خود جذب می کند و به همین سبب به نگین سرسبز استان زنجان مشهور است.
شهر خرمدره دارای تمدنی ۸۰۰۰ ساله است و کهن ترین شهر استان زنجان می باشد. در باغات جنوب شهر خرمدره، تپه خالصه کشف شده است که بیانگر متمدن بودن این شهر است. تپه باستانی خالصه با قدمتی که به ۶۰۰۰ سال قبل از میلاد(۸۰۰۰سال پیش) و دوره نوسنگی برمی‌گردد به عنوان مهم‌ترین منبع برای مطالعه درباره تاریخچه فلات مرکزی و شمال غربی ایران محسوب می‌شود.کشف دانه‌های گیاهی مانند نخود لپه‌ای و لوبیا در تپه خالصه به خوبی نشان می‌دهد که مردم آن زمان به شغل کشاورزی مشغول بوده‌اند. وجود کوره‌های سفالگری هم خودکفایی آن‌ها را به تصویر می‌کشد. موضوع دیگری که در این کاوش‌ها مشخص شده این است که مردم آن زمان برای تدفین مرده‌های خود از روش خمره‌ای استفاده می‌کردند؛ یعنی مرده‌های خود را درون خمره قرار می‌دادند. وجود ۲ اسکلت ۸۰۰۰ ساله که به صورت خمره‌ای دفن شده‌اند، این موضوع را به خوبی اثبات می‌کند.
شهرداری خرمدره
سایت فرمانداری شهرستان خرمدره
سایت بخشداری خرمدره
سایت رسمی اداره ثبت احوال خرمدره
سایت رسمی بیمارستان بو علی سینا خرمدره
مجتمع کشت و صنعت و دامپروری و مرغداری دشت خرمدره در محدوده‌ای به وسعت حدود ۱۱۲۵ هکتار در شهرستان خرمدره قرار دارد. این شرکت در چهار زمینه «دامپروری»، «زراعت»، ـ «باغبانی» و «مرغداری» فعالیت می‌کند. واحد دامپروری دارای ۷۵۰۰ رأس دام و تولید روزانه ۱۲۵ تن شیر می‌باشد. سطح باغات ۳۰۰ هکتار و سطح اراضی تحت کشت ۶۰۰ هکتار می‌باشد که سالیانه ۳ هزار تن انواع میوه و ۱۵ هزار تن انواع محصولات زراعی تولید می‌کند.
هیدج شهری از توابع بخش مرکزی شهرستان ابهر در استان زنجان است. زبان مردم این شهر ترکی آذربایجانی است.
این شهر واقع در بخش مرکزی شهرستان ابهر، بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، جمعیتی بالغ بر ۲۰٬۰۰۳ نفر، متشکل از ۹٬۶۶۱ مرد و ۱۰٬۳۴۲ زن در قالب ۳٬۷۶۴ خانوار داشته‌است. این شهر در بین شانزده شهر استان رتبه پنجم جمعیتی بعد از مراکز شهرستان‌های زنجان، ابهر، خرمدره و قیدار (خدابنده) را داراست.
شهر هیدج از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان کفش کشور می‌باشد (یکی از سه قطب تولید کفش در ایران) که البته در زمینه تولید کفش بچه گانه مقام اول را در کشور دارد
شهرک صنعتی هیدج دارای شرکت‌هایی تولیدی در زمینه بسته‌بندی و بوجاری حبوبات و غلات و خوراک دام - تولید لوله - سیم و کابل - صنایع چوب دستمال کاغذی و… می‌باشد.
این شهر دارای حوزه علمیه است که قدمت بنای آن به بیش از ۱۸۰ سال می‌رسد حوزه علمیه هیدج مربوط به اواسط دوره قاجار است و در شهرستان ابهر هیدج واقع شده. ین اثر در تاریخ ۲ شهریور ۱۳۷۸ با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۷ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
در گذشته مردمان آن را «هیه» می‌نامیدند که در آن دروازه و کاروانسرا برای استراحت کاروان بوده، نام هیدج از هودج یا محمل گرفته شده که در زمان‌های گذشته برای حمل بزرگان استفاده می‌شده، (نام هیدج را با هودج (کجاوه) سنجیده‌اند ولی این نام به صورت هودژ (شکلی از هودج) به معنی محل دژ خوب است) قدمت این شهر به زمان‌های دور برمی گردد ولی از زمانی که دختر شاه خدابنده سلطان محمد خدابنده که مقبره آن در گنبد سلطانیه است، هنگام عبور از آن شهر که آن زمان روستایی دور بوده، دخترش دچار بیماری شدیدی شده و بعد از مداوا در همان مکان فوت می‌کند. از آنجا که این منطقه آب و هوایی بسیار مطبوع داشته در همان‌جا دخترش را دفن و مقبره‌ای زیبا از سنگ مرمر سفید برایش می‌سازد که مقبره و سنگ قبر به سرقت رفت و مابقی آرامگاه به دست شهردار وقت تخریب شد که این محل به هی مردان معروف بود که اکنون دوباره ساخته شده‌است.
جمعیت هیدج در سال ۱۳۴۵ در حدود (۴۷۰۰ نفر) در سال ۱۳۵۵(۶۲۱۲ نفر) در سال ۱۳۶۵ (۹۱۰۷نفر) در سال ۱۳۷۵ (۱۰۷۲۷ نفر) بوده‌است و نسبت جمعیت شهری هیدج نسبت به شهرستان به ترتیب ۱۵درصد، ۱۰ درصد، ۹در صد بوده‌است که یک سیر نزولی داشته‌است.
مساحت این شهر در حدود ۵ کیلومتر مربع و ارتفاع آن از سطح دریا ۱٬۶۲۷ متر است. به دلیل وجود شیب و کوه‌های شمالی و جنوبی این شهر دارای منابع آب زیادی می‌باشد و به دلیل وجود منابع آب سطحی و زیر زمینی فعالیت‌های کشاورزی رونق زیادی دارد و به لحاظ آب هوایی جزء اقلیم خیلی سرد. معتدل می‌باشد.
این شهر به لحاظ تقسیمات سیاسی اداری در دهه‌های گذشته دچار تحولاتی گردیده، به‌طوری‌که از سال۱۳۵۷جزء شهرستان ابهر بوده و با تغییراتی که در سال۱۳۷۶در تقسیمات سیاسی اداری شهرستان رخ داد خرمدره از ابهر منتزع و با الحاق شهر هیدج و روستاهای همجوار، شهرستان جدیدی بدون لحاظ کردن ویژگی‌های طبیعی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی شکل گرفت بار دیگر در سال ۱۳۷۸ این شهر از شهرستان خرمدره منتزع و به شهرستان ابهر الحاق گردید.
با به وجود آمدن این تغییرات در تقسیمات سیاسی اداری منطقه و تغییر مرزها و رقابت بین شهرهای منطقه به ویژه مراکز این دو شهرستان، هیدج به دلیل شرایط ذکر شده دچار دستخوش تغییراتی در خصوص زیر ساخت‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی شد. به‌طوری‌که شهر هیدج از قدیم‌الایام به عنوان مرکز تجاری و خدماتی و فرهنگی منطقه عمل می‌نمود و حوزه نفوذ آن نه تنها شهرها و روستاه‌های همجوار بلکه مناطق خدابنده، سلطانیه و طارم را نیز شامل می‌شد.
منابع ==
صائین‌قلعه شهری از توابع بخش مرکزی شهرستان ابهر در استان زنجان است. فاصله از مرکز شهرستان ۲۴ و مرکز استان ۶۵ کیلومتر می باشد.
از دیرباز باغ‌ها و زمین‌های کشاورزی صائین‌قلعه زبان زد عام و خاص بوده و بسیاری از اهالی شهرها و روستاهای اطراف برای کار در این مزارع به این شهر مهاجرت کرده‌اند، از باغات و زمین‌های زرخیز این شهر محصولاتی چون غلات و حبوبات، اکثر محصولات باغی شامل انواع سیب، انواع هلو، انواع آلو، گیلاس، آلبالو، بادام و گردو، گلابی، سنجد، انواع سبزی و سیفی جات، انواع گیاهان علوفه‌ای برداشت می‌شود خاص‌ترین محصول این شهر را می‌توان انگور دانست که در تاکستان‌های صائین قلعه برداشت می‌شوند.
شغل مردم کشاورزی، صنعت، و فعالیت در بخش حمل و نقل (کامیون داری) و همچنین بخش خدمات است. زبان مردم این شهر ترکی آذربایجانی و مذهبشان شیعه دوازده امامی می‌باشد. این شهر در مشرق سلطانیه واقع شده و نام قدیمی آن قهود بوده‌است. در مورد وجه تسمیه یا علت تغییر نامش به صایین قلعه یک روایت تاریخی وجود دارد که گویا پس از حمله مغولان به دلیل مقاومت دلیرانه اهالی مهاجمان لقب «صایین قالا» یا قلعه استوار و مورد احترام را بر این شهر نهادند، امروزه نیز در زبان ترکی «صایین» برای بیان احترام و ارادت گوینده نسبت به شخص مقابل به کار می‌رود.(جغرافیای سیاسی کیهان ص۳۷۸).
در شهر صائین‌قلعه در سطوح علمی بالا، دانشگاه‌های دانشگاه جامع علمی کاربردی و دانشگاه پیام نور و حوزه علمیه رضوی برای برادران و حوزه علمیه ریحانه النبی برای خواهران فعالیت دارند.
به دلیل دیرینگی صائین‌قلعه، محوطه و آثار باستانی متعددی در گوشه و کنار شهر به چشم می‌خورد که بسیاری از آن‌ها اکتشاف نشده و از آن جمله می‌توان به تپه باستانی علی یورد، تپه باستانی در محوطه امامزاده یحیی، محوطه قدیمی طالیب ایوانی (ایوان طالب)، حوض باستانی گاودره. همچنین بقعه‌های متبرکه چند امامزاده از جمله امامزداه یعقوب، امام زاده یحیی، ینگه امام (سارا و قاسم)و امامزداه عبدالله اشاره کرد.
محوطه باستانی تپه علی یورد در میان دشت حاصل خیز اولیاجوشکل تغییر یافته نام الجایتو شاه مغول قرار داشته و حدود ۲۶ متر ارتفاع داردو به علت شکل ظاهری آن احتمالاً به دست انسان ایجاد شده‌است. یورد در زبان ترکی به معنای مُلک یا زمین‌های علا می‌باشد اما از علت دقیق و تاریخ به وجود آمدن این محوطه اطلاع دقیقی در درسترس نیست. امروزه توجه چندانی به این محوطه نمی‌شود؛ سارقان اشیاء باستانی هر روز بخشی از آن را کنکاش می‌کنند. علی‌رغم حفاری‌های غیرمجاز و تخریب‌های فراوان ناشی از آن این اثر در تاریخ دوازدهم دی ۱۳۸۶ با شماره ثبت ۲۰۴۵۱ در دفتر ثبت آثار ملی ایران به ثبت رسید. پس از ثبت این محوطه دانشجویان رشته باستان‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر با مجوز پژوهشکده باستان‌شناسی پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و با سر پرستی دکتر امیر صادق نقشینه، این تپهٔ تاریخی را مورد نظارت قرار داده و حفاری‌ها و کاوش‌های باستانی توسط تعدادی از باستان شناسان در حال انجام است.
از مکان‌های گردشگری شهر نیز علاوه بر محوطه زیبا و سرسبز امامزاده یعقوب، ایستگاه تلویزیونی در کنار آستان امامزاده یعقوب بر بالای تپه ای بلند که بعنوان بام منطقه نامیده شده و به طرز اعجاب انگیزی منطقه ای وسیع به وسعت 60 کیلومتر از ابهر تا سلطانیه را در دید عموم قرار میدهد. دربند و آبشار خراسانلو در شمال صائین قلعه سلسله کوهایی وجود دارد که دارای طبیعت بسیار جالب و خیره‌کننده‌ای می‌باشند از جمله جاذبه‌های طبیعی این کوها دربند و اوجاق (مکان زیارتی در کمرکش کوه) و همچنین آبشار در خراسانلو و سد چرگر را می‌توان برشمرد. همچنین در کوه‌های شمالی ده‌ها معدن فعال گرانیت و سنگ آهک وجود دارد.
شکل‌گیری تمدنی چون صائین قلعه در بسترتاریخ با تأثیرپذیری از منابع و یافته‌های طبیعی و اکولوژیک و انعکاس قواعد و اندام فرم طبیعت در اشکال معماری مساکن همگی مبنای توسعه ارگانیک را در این محدوده اثبات می‌کند. از تاریخ دقیق احداث قلعه این شهر اطلاعات دقیقی وجود ندارد ولی در قرن سوم هجری این قلعه در امتداد قلعه سرو جهان و سایر قلاع دیگر منطقه مورد استفاده کنگریان بوده که به این منطقه حاکم شده‌اند. بعدها که نفوذ اسماعیلیه به این حدوده تعمیم یافته‌است. از این قلاع که شامل: شمیران طارم، یاستی انگوران، سروجهان، میموندز، صایین قلعه به مرکزیت قلعه بزرگ گازرخان الموت یک نوع بهره ارتباطی مخابراتی می‌برده‌اند. به این نحو که با تابانیدن نورخورشید به آیینه مخصوص و قطع و وصل نور یک نوع ارتباط مورس به وجود آورده بودند؛ و به این ترتیب رسانیدن پیام بصری از قلعه‌ای به قلعه دیگر در مدت کمی میسر می‌شده‌است. جالب توجه است که برقراری این نوع ارتباط مکالمات بصری در آن عصر ویژه کشورهای متمدن جهان بوده‌است. بنا به اقوال مورخین و محققین همچون حمدالله مستوفی این شهر از قدمت دیرینه‌ای برخوردار است. در این زمینه حمدالله مستوفی در صفحه ۹۰ کتاب نزهه القلوب می‌نویسد:
محمد حسن صنیع‌الدوله در کتاب تاریخ مرآت البلدان در مورد سلطانیه می‌نویسد: اولجایتو غیاث الدین سلطان محمد شاه خدابنده آن شهر را در سنه ۷۰۵ هجری برای جشن پسرش ابوسعید توسعه داد و محیط حصار را به سی هزار قدم رسانید و آن را پایتخت خود قرار داد وزرا و اعیان هریک قسمتی را در شهر بنا کردند و بنای آن در سال ۷۱۳ تمام شد.» و سپس در مورد صائین قلعه می‌گوید: در شرق سلطانیه قریه موسوم به صائین قلعه که اسم قدیمی آن قهود رود بوده می‌باشد.
در سفرنامه اوژن سفیر فرانسه در ایران به سال ۱۹۰۶ آمده‌است که یکدسته دهکده به صورت پشت سر هم زیر سایه درختان بید و تبریزی و در وسط تاکستان‌ها واقع شده‌اند و همه از آب ابهر رود سیراب می‌شوند نام آن‌ها عبارتند از: خرمدره، هیدج، صائین قلعه و… آنچه امروز به عنوان خاستگاه اولیه شهر باید گفته شود قلعه صائین است که در انتهای جنوبی شهر واقع گردیده‌است.
در سفرنامه نظام العلمای تبریزی از علمای دوره ناصرالدین شاه آورده شده‌است: منزل دهم صائین قلعه شب چهارشنبه در سلطانیه مانده صبح از آنجا به قریه صائین قلعه آمدیم که خالصه دیوان است راه تقریباً چهار فرسخ بود به فاصله یک فرسخ و دو فرسخ و سه فرسخ کنار راه دهات معتبر نمایان است که گفتند مال حاج میرزا حسین خان سپه سالار است بدواً مجدالدوله امیر اصلان خوان آباد کرده در امیرآباد که سه فرسخی سلطانیه است نهار خوردیم. صائین قلعه منزل‌های خوب و حمام خوب دارد شب پنج شنبه آنجا بودیم
همچنین گای لسترنج(Guy le Strange) در کتاب جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی می‌نویسد:" سر راه ابهر پنج فرسخی مشرق سلطانیه قریه قهود واقع است که مغول‌ها آن را صایین قلعه می‌نامند و هنوز این محل به نام صاین وجود دارد و آن را با توخان هم می‌گویند و با توخان اسم نواده چنگیز است. قلعه مرتفع سروجهان بر فراز قله کوهی درنیمه راه صایین قلعه و سلطانیه واقع و تا سلطانیه پنج فرسخ فاصله داشت؛ و از فراز آن کوه بر جلگه بزرگی که ازسمت مشرق تا ابهر وقزوین امتداد داشت مشرف بود.یاقوت حموی که یکی از جغرافی‌دانان و تاریخ‌نویسان مشهور قرن هفتم هجری قمری است در کتاب خود با اشاره به صائین قلعه نوشته و قریه‌های اطراف آن سرو جهان را جزو ولایت طارم دانسته و این قلعه را یکی از مستحکم‌ترین دژهایی زمان خود دانسته‌است. اما در زمان حمد اله مستوفی آن دژ خراب بوده و آلات جنگی وساخلوان به صائین قلعه انتقال یافته‌است. نام صائین قلعه بصور گوناگون در تواریخ آمده از جمله: سایین قالا، صائین قلعه، قهود، قهود رود، صاین دژ، زرین دژ.
فرخ‌شهر، مرکز شهرستان فرخ‌شهر در استان چهارمحال و بختیاری است.
نام قدیم این شهر قهفرخ بوده‌است که در سال ۱۳۴۹ به درخواست اهالی و خواست شهرداری شهر به فرخشهر تغییر نام داد، گروهی بر این عقیده‌اند که قهفرخ برگرفته از گردنه‌ای به نام رخ در حوالی این شهر است به عبارتی قهفرخ معرب کهفرخ هست که کهفرخ نیز مخفف کوه رخ می‌باشد. در دامنه شمالی گردنه رخ، کتیبه سنگی رخ قرار دارد که در زمان شاه عباس دوم صفوی و به سال ۱۰۶۲ ه‍.ق در مسیر راه باستانی اصفهان – خوزستان که از این مکان می‌گذشت، حک شده‌است. از جمله مراکز تفریحی این شهر می‌توان به پارک بزرگ سرچشمه (استخر) اشاره کرد که چشمهٔ (دیریژنو) در آن جاری است. دیگر مکان‌های تفریحی عبارتند از: قنات (بِرُوی)، تفریحگاه بابازکی، چشمه رباط، چشماکَت. پولکی و نبات، انگور، نان، لبنیات و گوشت و قالی و قالیچه‌های فرخ‌شهر مشهورند. مردم این شهر به زبان پارسی لهجه دار صحبت می‌کنند. پیشه بسیاری از مردم این شهر رانندگی و کشاورزی است.
در کتاب فرهنگ جغرافیایی ایران دربارهٔ فرخ‌شهر، قهفرخ سابق چنین نوشته‌است:قهفرخ قصبه‌ای از دهستان لار بخش حومه شهرستان شهرکرد است. در ۱۲ کیلومتری جنوب خاوری شهر کرد، متصل به‌راه اصفهان به شهرکرد. کوهستانی و سردسیر. دارای ۹۳۲۵ سکنه. شیعه مذهب. زبان مردم فارسی و لری. دارای آب از قنات. محصولات غلات، کشمش، انواع میوه‌جات و مزارع، انگور آن معروف است. شغل مردم زراعت و گله‌داری، شغل زنان صنایع دستی، قالیچه و قالی‌بافی که از لحاظ مرغوبی و ثبات رنگ معروف است. دارای راه ماشین‌رو، دبستان، پست و تلگراف و در حدود ۱۵۰ باب دکان. یک قلعه قدیمی و بیش از ده مزرعه دارد. قهفرخ زادگاه ثریا پهلوی ملکه سابق ایران و مرکز ییلاقی خوانین بختیاری است.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهر فرخ‌شهر برابر با ۳۱٬۷۳۹ نفر (۹٬۲۹۲ خانوار) بوده‌است.
مردم فرخ‌شهر به زبان فارسی با گویش قهفرخی که گویش بومی این منطقه است سخن می‌گویند. لرهای بختیاری نیز در این شهر سکونت دارند که به زبان لری سخن می‌گویند.
موقعیت جغرافیائی فرخ‌شهر در شمال شرقی استان چهار محال وبختیاری در قسمت شرقی رشته کوه‌های زاگرس و در ارتفاع ۲۰۴۰ متری از سطح دریا واقع شده‌است. این شهر در ۱۰ کیلومتری شهرکرد و ۸۰ کیلومتری شهر اصفهان قرار دارد.
فرخ‌شهر در طول جغرافیایی ۵۰ درجه و ۵۸ دقیقه شرقی و عرض جغرافیایی ۳۲ درجه و ۱۷ دقیقه شمالی قرار دارد. از شمال به کوه‌های «برات» و «پنجه»، از جنوب به تپه ماهورهای خیرآباد، از غرب به اراضی کشاورزی شهرکیان و از شرق به کوه‌های «برآفتاب حاجی»، «رخ» و «سه چاه» محدود می‌شود. مساحت منطقه فرخ‌شهر حدود ۳۰۰ کیلومتر مربع است. ناهمواری‌ها، این شهر را از سه طرف احاطه کردند و جهت رشته کوه‌های آن بیشتر شمالی - جنوبی است. بلندترین ارتفاعات اطراف فرخ‌شهر کوه چفت با بیش از ۳۱۰۰ متر ارتفاع، در جنوب و دشت غازدانی و گلستان پست‌ترین نقطه فرخ‌شهر که در غرب آن واقع شده‌است.
موقعیت جغرافیائی: این منطقه با وسعت تقریبی ۲۷ هکتار در جنوب شرقی فرخ‌شهر و در ۱۲ تا ۴۰ کیلومتری جنوب شرقی شهرکرد واقع شده‌است. محیط اطراف این منطقه ۸۷ کیلومتر است.
این منطقه در سال ۱۳۵۲ به عنوان منطقه حفاظت شده و بخشی از آن در سال ۱۳۷۴ به عنوان پارک ملی اعلام شد. این منطقه حالت کوهستانی داشته و از کوه‌هایی با ارتفاع ۲۶۰۰ تا ۳۰۰۰ متر از سطح دریا شکل گرفته‌است.
از مهم‌ترین کوه‌های منطقه می‌توان به کوه رنگرزی با ۳۱۱۴ متر ارتفاع از سطح دریا، کوه جولان، کوه سرخ، کوه پاچفت (همایون) کوه شهیدان و کوه برآفتاب اشاره کرد. بلندترین قله این منطقه جیلان با ۳۱۸۹ متر ارتفاع در جنوب منطقه حفاظت شده و پارک ملی تنگ صیاد فرخ‌شهر واقع شده‌است.
منطقه تنگ صیاد دارای دره‌های بسیار بزرگ و وسیع می‌باشد که نه تنها زیستگاه وحوش به‌شمار می‌رود، بلکه منبع غنی از گیاهان داروئی نیز محسوب می‌شود. ازجمله این دره‌ها می‌توان به دره مارون، بستان شیر، گل دره، ایرانچه، ماماکوله، دره سنگی، دره بید و… اشاره کرد.
در این منطقه هیچ آب جاری که بتوان عنوان رودخانه به آن داد، وجود ندارد اما به دلیل ریزش برف و باران، تعداد زیادی چشمه فصلی و دائمی در این منطقه وجود دارد. برخی چشمه‌های معروف منطقه عبارتند از: چشمه تنگ صیاد، نساء بنو، دره خرس، چشمه ماران، کاسه‌چی، ریزآب، آبشرشر، حسن خان، گل دره، پیرکوه، تنگ لاسان، بیدخل، کورچی و…
آب و هوای این منطقه کاملاً کوهستانی است و دارای زمستان‌های بسیار سرد و تابستان‌های معتدل است.
در تنگ صیاد فرخ‌شهر حیوانات وحشی وجود دارد که می‌توان به پلنگ (که تعداد آن دقیقاً مشخص نیست) گرگ و کفتار اشاره کرد.
بی شک فرخ شهر که همواره یکی از آبادترین و پررونق‌ترین نواحی چهارمحال وبختیاری بوده‌است نیز قدمت زیادی دارد و شواهد متعددی موید این ادعاست. ابتدا فرخ شهر در کنار راه‌دار خانه‌ای در دامنه کوه (رخ) که از موقعیتی راهبردی برخوردار بود و در کنارجاده‌ای که از طرف (گابه) یا (گبیانه)(اصفهان کنونی) به دشت (سوزیانا)(خوزستان کنونی) امتداد می‌یافت، قرار داشت. این راه پس از گذر از گردنه رخ و نیز پشت قریه شهرک در ادامه به هفشجان متصل شده و با عبور از تنگ خراجی و مناطق پشتکوه در انتها تا استان کنونی خوزستان ادامه می‌یافته‌است.
سنگ نوشته رخ مربوط به دوره صفوی است و در فرخ شهر، گردنه رخ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
این سنگ نوشته در مسیر راه باستانی اصفهان به خوزستان قرار داشته‌است و در سال ۱۰۶۲ هجری قمری و به هنگام عبور شاه عباس صفوی از این مسیر، بر دامنه شمالی کوه رخ حک شده‌است.
مسجد جامع فرخ شهر
مسجد جامع فرخ شهر مربوط به اواخر دوره صفوی است و در فرخ شهر، مرکز شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. در دهه گذشته این اثر تاریخی دوباره بازسازی شده‌است.
قلعه اسفندیار خان فرخ شهر
قلعه فرخ شهر مربوط به اواخر دوره قاجار است و در فرخ شهر، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
این قلعه تاریخی متعلق به اسفندیار خان بختیاری است و در چندین سال گذشته در حال مرمت و باسازی است.
عصارخانه‌ها
عصارخانه حاج سید حسین صالحی
بنای عصارخانه صالحی در ابتدای جاده ورودی شهر و بر روی صفه‌ای که در دامنه جنوبی تپه کلات ایجاد شده و در جاده کمربندی به سمت اصفهان و در جوار مزار عارف بزرگ ثابت علیشاه و شعرای بزرگی همچون امامی قهفرخی و آصف واقع شده‌است.
عصارخانه صالحی در پای کوه و با تراشیدن بخشی از دامنه سنگی و صفه‌سازی اجرا شده و دیوار ضلع شمالی عصارخانه بخشی از بستر سنگی کوه است.
این بنا ۶۰۰ متر زیربنا دارد و سبک ساختمانی آن به شیوه معماری ۱۰۰ تا ۲۰۰ سال گذشته و به صورت طاق و گنبد ساخته شده‌است.
تمامی وسایل قدیمی روغن کشی دستی در این عصارخانه هم چنان در سلامت کامل قرار دارند. این عصارخانه دارای سه فضای اصلی است: فضای میانی تیرپوش و ارتفاع هرچه به سمت شمال می‌رود کوتاه‌تر شده و دو تنه چنار ۱۲ متری برای له کردن دانه‌ها در آن وجود دارد. در بخش شرقی مواد اولیه و در بخش غربی سنگ‌های بزرگ عصاری وجود دارد که اهمیت و وجه امتیاز آن به واسطه سنگ زیبا و نفیسی است که مربوط به دوران صفوی بوده و در سال ۱۱۱۰ه‍.ق کنده کاری و ساخته شده‌است.
عصارخانه حاج رمضانعلی
جنب مسجد جامع عصارخانه قرار دارد که در سال ۱۳۷۸میراث فرهنگی استان اقدام به خرید آن از سید مجید رضوی و مرمت آن نمود. بنای عصارخانه در سال ۱۲۵۶هجری قمری نهاده شده‌است.
گرمابه سادات
حمام‌های تاریخی «سادات» فرخ شهر یکی از کاملترین نوع حمام‌های دوقلوی استان است و قدمت این بنا و سبک معماری آن مانند ساختمان قدیم مسجدجامع است که در سال ۸۹۲هجری قمری توسط «عزیز بیک بلوردی» ساخته شد.
گرمابه «سادات» با بیش از پانصد سال قدمت بدون شک قدیمی‌ترین ساختمان موجود در فرخ شهر است که در هسته اولیه شهر و در جوار مسجد جامع، بازار و میدان صفویه قرار دارد.
این اثر تاریخی در سال ۸۹ به شماره ۲۹۵۸۸ در آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این حمام پس از تکمیل مرمت به موزه مردم‌شناسی فرخ شهر تبدیل خواهد شد.
محلات قدیمی و دروازه‌ها
در عصر قاجار قهفرخ متشکل از چند محله به نام‌های محله نو، محله تورگلدی، محله میر نصیر، محله شاهقلی‌ها، محله احسنی، محله یخچال، محله قلعه مظفر خان بود. در آن زمان قهفرخ دارای برج و بارو بوده و ورود و خروج از طریق شش دروازه صورت می‌گرفت. دروازه‌های مذکور عبارت بودند از: دروازه حاج سید حسن در ضلع شرقی، دروازه سید یوسف در ضلع شرقی و دروازه غلام علی در ضلع شمالی قهفرخ.
دروازه‌ها و حصار قهفرخ در گذر زمان از بین رفتند و محدوده آن گسترش یافت. آخرین دروازه که تا دو دهه پیش نیز موجود بود دروازه سید یوسف بود که در مسیر خیابان هفتم تیر نیز قرار داشت و ویران شد.
پارک جنگلی سرچشمه
پارک جنگلی سرچشمه با مساحتی بالغ بر ۱۲۰ هزار مترمربع بزرگ‌ترین پارک جنگلی در استان چهار محال و بختیاری می‌باشد. اساس آبادانی وشکل‌گیری پارک سرچشمه فرخ شهر چشمه‌ای است که در بالای پارک قرار گرفته‌است. یکی از ویژگی‌های منحصر به فرد این پارک دارا بودن درختان قدیمی و کهنسال است که زیبایی خاصی به آن بخشیده‌است.
بابازکی
این مکان یکی از قدیمی‌ترین محل‌های تفریحی و اعتقادی مردم این شهر بوده‌است که دارای چشمه و غار طبیعی می‌باشد.
دانشگاه پیام نور واحد فرخ شهر
از سال ۱۳۸۳ شورای اسلامی شهر فرخشهر با همکاری هیئت مؤسس دانشگاه اقدام به راه‌اندازی دانشگاه پیام نور واحد فرخشهر نمودند.
طی بازدیدهای متوالی مسئولین پیام نور کشور از این شهر و بررسی امکانات و پتانسیل‌های آن با توافق و نظر مساعد مسئولین و همزمن در راستای سیاست توسعه دانشگاه پیام نور کشور، موافقت تأسیس بزرگ‌ترین دانشگاه جدید التأسیس پیام نور صادر گردید و این دانشگاه به‌طور رسمی از سال ۱۳۸۶ ب پذیرش بیش از ۴۰۰ دانشجو در هشت رشته تحصیلی در مقطع کارشناسی آغاز به فعالیت نمود.
در سال ۱۳۹۲ با پیگیری‌های مستمر و بی‌وقفه مسئولین دانشگاه، ساختمان جدید دانشگاه با ۱۷۰۰ متر زیر بنا شامل ۶ کلاس درسی، سایت کامپیوتر و آزمایشگاه قبل از شروع سال تحصیلی ۹۲–۹۳ و با حضور مسئولین و ریاست دانشگاه پیام نور استان افتتاح گردید.
دانشگاه پیام نور واحد فرخشهر هم‌اکنون با ۸۰۰ دانشجو در مقطع کارشناسی در ۱۶ عنوان رشته تحصیلی مشغول به ادامه فعالیت می‌باشد.
مرکز آموزش عالی شهید رجایی فرخ شهر
مرکز علمی کاربردی علم و فرهنگ دریژنو
این مرکز در سال ۱۳۹۷ با همت جمعی از هنرمندان تئاتر فرخشهر افتتاح گردید.
این دانشگاه اولین مرکز تخصصی آموزش بازیگری تئاتر، گریم سینمایی و دیگر رشته‌های هنری در استان چهارمحال و بختیاری می‌باشد.
اردل مرکز شهرستان اردل در استان چهارمحال و بختیاری است.
اهالی اردل از مردم بختیاری می‌باشند.راولینسون، هنری لرزیک. سفرنامه راولینسون: گذر از ذهاب به خوزستان. ترجمهٔ سکندر امان‌اللهی بهاروند. تهران: ترجم، ۱۳۶۲. ۱۵۲.امان‌اللهی بهاروند، سکندر (1370): قومُ لر پژوهشی دربارهٔ پیوستگی قومی و پراکندگی جغرافیاییُ لرها در ایران، تهران، آگاه.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۰٬۱۱۳ نفر (در ۲٬۶۴۲ خانوار) بوده‌است.
جونـِقان مرکز بخش جونقان در شهرستان فارسان و استان چهارمحال و بختیاری است. http://jooneghan.com/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D9%88%D9%86%D9%82%D8%A7%D9%86/ این شهر در دل رشته کوه‌های زاگرس و در دامنه جنوبی قله جهانبین واقع شده‌است.
در باره وجه‌ تسمیه این‌ شهر آرای‌ گوناگونی‌ وجود دارد، از جمله‌ گفته‌ شده‌ است‌ که‌ اهالی آن‌ از اعقاب‌ ترکان‌ قشقایی مهاجری‌ بودند که‌ برای‌ تملک‌ مراتع‌ و چراگاههای‌ شهر، با بختیاری‌ها درگیریهای‌ بسیاری‌ داشتند که‌ طی‌ آن‌ عده‌ای‌ نیز کشته‌ شدند؛ از این‌رو، جونقان‌ به‌ معنای‌ محل‌ جاری‌شدن‌ خون‌ دانسته‌ شده‌ است‌ (در ترکی‌، قان‌ به‌ معنای‌ خون‌ است‌). دیگر اینکه‌ به‌ سبب‌ کشاورزی‌ پررونق‌ این‌ محل‌، نام‌ آن‌ ابتدا جای‌ دهقان‌ بوده‌ و سپس‌ تبدیل‌ به‌ جانقان‌ و جونقان‌ شده‌ است‌. همچنین‌، این‌ شهر به‌ لُری‌ «گینه‌کان‌» نیز خوانده‌ می‌شود
مردم شهر جونقان از قوم لرِ بختیاری و ایل قشقایی هستند و به زبان‌های لری بختیاری، ترکی قشقایی سخن می‌گویند.اطلس زبانشناسی ایران:جونقان
زبان مردم جونقان در کتاب فرهنگ جغرافیایی ایران لری بختیاری و مذهب آنها شیعه ذکر شده است.جلد دهم فرهنگ جغرافیایی ایران تألیف حسینعلی رزم آرا، صفحه ۶۰
جمعیت این شهر بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۴٬۴۳۳ نفر (در ۴٬۱۵۴ خانوار) بوده‌است.
مکان‌های دیدنی شهر جونقان عبارتند از:
حمام تاریخی کربلایی موسی
قلعه جونقان
آبشار کردیت
بنای طاق سنگی خان اوی
چشمه‌های باغ رستم
چشمه بلبل
چشمه صالح
سنگ نوشته سراب جونقان
قزقلعه سی (قلعه دختر)
مین زر داشی
قورد دلیگی
کنده باخان
پیرویس
باغهای بکان
پل قز جونقان
سنگ نوشتهٔ سراب جونقان که بر فراز ارتفاعات جهان بین در کناره یکی از مسیرهای مربوط به جاده باستانی دزپارت بر روی صخره‌ای حکاکی گردیده و مربوط به زمان قاجاریه است. این سنگ نوشته در سال جلوس مظفر الدین شاه و در ماه فلکی میزان که برابر با مهرماه است و در اواسط ماه شعبان نوشته شده و موضوع آن دربارهٔ بیماری وبا و شیوع آن در تمام میزدج است که در آن حال گروهی از خوانین از جونقان کوچ و در سراب سکنی گزیده‌اند. این سنگ نوشته در دامنهٔ کوه جهان بین و در کنار چشمهٔ سراب خودنمایی می‌کند.
در نزدیکی شهر جونقان آثار بقایای جاده سنگفرش نردبانی (دزپارت، اتابکی، لینچ یا بختیاری) باقی‌مانده‌است که معرف هویت تجاری این شهر از قدیم ترین ازمنه بر سر راه تجاری فرهنگی و ارتباط دهنده نجد مرکزی ایران به جلگه بین‌النهرین سفلی می‌باشد. همچنین به واسطهٔ کنترل آمد و شد در این جاده در نزدیکی این شهر، در کنار محل تلاقی دو سر شاخه رودخانه کارون به نام‌های رودخانهٔ کیار (کلار) و آب جونقان در ابتدای تنگ درکش ورکش آثار سنگی طاق سنگی در عرف محل خان اوی (به ترکی به معنای خانهٔ خان) به چشم می‌خورد که بر اساس حفاری‌های باستان‌شناسی انجام شده، قدمت آن‌ها حد فاصل ادوار پیش از اسلام تا دورهٔ اتابکان را پوشش می‌دهد.
قلعه شخصی سردار اسعد بختیاری که بعداز بازگشت از اروپا ساخته شد و این بنای دو طبقه اواخر دورهٔ قاجاریه با الهام از کاخ‌های اروپایی قرن نوزدهم میلادی با و از پایگاه‌های مشروطیت بود.
آبشار کردیت در نزدیکی شهر جونقان در شهرستان فارسان و از توابع استان چهارمحال و بختياري قرار گرفته است.این آبشار در مسیر رود جونقان در تنگه درکش ورکش جونقان قرار گرفته‌است. این آبشار توسط رودخانه جونقان به رودخانه کاج و در نهایت به رود کارون می ریزد.
دانشگاه‌های پیام نور، دانشکده فنی و دانشکده کشاورزی از جمله موسسات عالی این شهر است. ۷۰ درصد مدارس شهر و ۵۰ درصد مساجد جونقان توسط مردم شهر و خیرین جونقانی ساخته شده‌است.
فَرادُنبِه، شهری در شهرستان بروجن از توابع استان چهارمحال و بختیاری است که مردم آن به زبان ترکی سلجوقی صحبت می‌کنند.http://iranatlas.net/index.html?module=module.language-distribution.chahar_mahal_va_bakhtiari#eyJ0IjoieCIsImkiOiI0ZjRkNzFhMjIxNDA1NDdhMWFkOWViNzU3MDBiOWQ3NCIsInMiOjE2NjgyODE4MjU0NjN9
احتمالاً ریشهٔ ترکانِ این شهر به طایفه قشقاییِ ابیوردی می‌رسد که از خراسان به فارس و سپس به این ناحیه کوچیدند.
فرادنبه. [فَ دُمْ بَ] (اِخ) قصبه‌ای است از دهستان گندمان بخش مرکزی شهرستان بروجن، واقع در ۱۱ هزارگزی باختر بروجن متصل به راه بروجن به اصفهان. ناحیه‌ای است واقع در دامنهٔ کوه و معتدل که دارای ۴٬۰۰۴ تن سکنه‌است. آب آنجا از قنات تأمین می‌شود و محصولاتش غلات، حبوب، کتیرا و لبنیات است. اهالی به کشاورزی و گله‌داری گذران می‌کنند. صنعت دستی زنان قالی‌بافی است. راه ماشین رو و یک باب دبستان و نیز یک قلعهٔ قدیمی و یک زیارتگاه و در حدود ۳۵ باب دکان دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ۱۰).
بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۹۵) جمعیت فرادنبه ۱۳۳۱۷ نفر (۳۸۰۸ خانوار) بوده‌است.https://www.amar.org.ir/سرشماری-عمومی-نفوس-و-مسکن/نتایج-سرشماری
نزدیکترین ایستگاه هواشناسی به فرادنبه، ایستگاه بروجن می‌باشد که حدوداً در ۵ کیلومتری فرادنبه قرار دارد. از بروجن همواره به عنوان یکی از سردترین شهرهای کشور در گزارش‌ها هواشناسی نام برده می‌شود
ارتفاع این شهرستان از سطح متوسط دریا ۲۴۳۲ متر است. از لحاظ اقلیمی دارای شرایط نیمه مرطوب با تابستان معتدل و زمستان بسیار سرد می‌باشد. تعداد روزهای یخبندان در حدود ۱۲۲ روز در سال می‌باشد. حداقل مطلق دمای این ایستگاه به ۳۶- درجه می‌رسد و حداکثر مطلق دمای مشاهد شده به ۳۶درجه سانتیگراد بالغ گردیده‌است. بارش سالانه این ایستگاه به‌طور متوسط به ۳۶۰ میلی‌متر بالغ می‌گردد و دارای دو فصل خشک و مرطوب است. فصل خشک آن از خرداد تا شهریور ادامه دارد و فصل مرطوب آن از مهر ماه آغاز و تا اردیبهشت ادامه دارد. در مجموع بارش فصل زمستان به ۴۴ درصد و پاییز به ۳۲درصد و بهار به ۲۴درصد می‌رسد و تابستان ۱ در صد بارش را داراست.
بر اساس موقعیت منطقه و سنگ قبور موجود در گورستان‌های قدیمی شهر و آنچه به جای مانده قبل از پیدایش شهر در منطقهٔ فعلی اجداد ساکنین امروزی در چندین منطقه مجزا قلعه‌های اطراف شهر مستقر بودند که بر اثر یورش‌های پی در پی متجاوزین بر دستاوردهای این دهات ایل‌نشین آن‌ها مجبور به اسکان در محل فعلی می‌گردند اگر چه تاریخ دقیق این اسکان مشخص نیست اما حدود تقریبی و قدمت تاریخی آن به سنه‌های ۱۰۲۴ و ۱۰۲۵ ه‍.ق خود گواه این اسکان می‌باشد.
آثار و ابنیه‌های تاریخی فرادنبه:
در این شهر حدود نیمی از مردم اقتصادی مبتنی بر کشاورزی نیمه مکانیزه و مکانیزه و دامداری سنتی و نیمه صنعتی دارند. محصولات موفق آن در زمینه کشاورزی سیب‌زمینی، چغندر قند، گندم، جو و یونجه می‌باشد.
قالی‌بافی از صنایع دستی مشهور آن است و نقش «گل پتو» در این شهر به صورت انحصاری استفاده می‌شود.
سوغات فرادنبه عبارتند از: کشک. قارا. گلیم و فرش دستباف. لبنیات و…
گندمان مرکز بخش گندمان از توابع شهرستان بروجن در استان چهارمحال و بختیاری است.
کلمه «گندمان» از «گندم‌گان» گرفته شده‌است. یکی از هفت قصر بهرام گور در این محل قرار داشته‌است(خانه سابق میرزاعلی علیدادی گندمانی و فعلی محمدآقا رستمی) و نام آن را «گندمان» نهاده بوده‌است.
گندمان نام یکی از محال چهارگانه چهارمحال می‌باشد که مصداق آن در این شعر هویدا و مبرهن است که:
مردم شهر گندمان دارای فرهنگ و گویش اصالت بختیاری می باشند.
شهر بُلْداجی یکی از شهرهای شهرستان بروجن در استان چهارمحال و بختیاری است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
بیشتر باشندگانِ این شهر از بازماندگان طایفه ابولوردی هستند و به زبان ترکی قشقایی و فارسی سخن می‌گویند.اطلس زبان‌شناسی ایران
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۱۹۸۰ نفر (در ۳٬۵۴۶ خانوار) بوده‌است.
مهم‌ترین سوغات و تولید این منطقه، گز است. گز بلداجی از سال ۱۳۵۲ در شهر بلداجی در استان چهارمحال و بختیاری تولید می‌شود. که البته این هنر توسط، کارگران اهل بلداجی در کارگاه‌های ساخت گزدر اصفهان آموخته شد و پس از آن کارگران مذکور از اصفهان بازگشته و اقدام به تولید گز نمودند. شهر بلداجی دارای ۸۷ کارگاه گزسازی است، ۸۰۰ تن گز در ماه تولید می‌کند که پس از اصفهان با تولید ۹۶۰۰ تن در ماه دومین تولیدکننده محسوب می‌شود.
در سال ۱۳۹۷ بالاخره پس از ۴ سال پیگیری، گز بلداجی ثبت جهانی شد. با دریافت این نشان، تولید و صادرات این محصول افزایش یافت. ثبت برند، هزینه‌های بازاریابی کمتر و در مقابل کسب سود بیشتر را به همراه خواهد داشت همچنین در صنعت برای افزایش اعتبار و وجهه تولید بسیار حائز اهمیت است.
از سوغات محلی این شهر می‌توان به کشک، قارا، پنیر گوسفندی، روغن حیوانی، کره محلی و همچنین سوغات محلی باغی مانند گردو، بادام، کشمش، شیره انگور و… اشاره نمود.
از جاهای دیدنی این شهر می‌توان به امامزاده حمزه علی (مهم‌ترین زیارتگاه استان)، تالاب چغاخور، باغ تاریخی هفت چشمه، مجتمع تفریحی پارک بزیال، قلعه درگاه، قلعه سفید، دره بید، باغ ارجنه، باغ الله قولی، کت رمضان، دره پلنگی، تالاب چالتر، آق چشمه، گریکی چشمه، یان بولاغی و چمن کلملگاه اشاره کرد.
از نقاط تاریخی بلداجی می‌توان به تپه باستانی بالاشگرد مربوط به بلاش پادشاه اشکانی و پایتخت تابستانه اشکانیان٬حمام صفوی که مربوط به دوران صفوی می‌باشد و مسجد ابوذر غفاری و مسجد امام خمینی که مربوط به دوره صفوی می‌باشد. قبرستان ارامنه در جنوب شهر بلداجی مربوط به ۳۰۰ سال پیش می‌باشد. قدمت سکونت در بلداجی مربوط به ۹۰۰۰ هزار سال پیش می‌باشد که یکی از قدیمی‌ترین نقاط سکونت گاهی کشور می‌باشد.
بر پایه کاوشهای باستان‌شناسی اخیر، سابقه سکونت مردم در این محل به بیش از سه هزار و پانصد سال می‌رسد. شهر بلداجی در کنار یکی از امامزادگان آرمیده برقله کوه، واقع شده‌است، امامزاده " حمزه علی " بلداجی در ارتفاعی مشرف به کوه کلار و سبزکوه مامن و زیارتگاه خیل مشتاقان است. این مکان به علت جاذبه مذهبی و موقعیت طبیعی و آب و هوا و دیگر جاذبه‌های پیرامون آن سالانه حدود ۳۰ هزار نفر را به خود جذب می‌کند و یکی از قطب‌های گردشگری استان چهارمحال و بختیاری محسوب می‌شود.
حزب کار آلبانی حزبی کمونیست بود که تنها حزب قانونی در این کشور در دوران حکم رانی رژیم کمونیست از ۱۹۴۶ تا ۱۹۹۱ بود. این حزب در ۸ نوامبر ۱۹۴۱ به نام «حزب کمونیست آلبانی» تأسیس شد اما در ۱۹۴۸ نام خود را به «حزب کار آلبانی» تغییر داد.
رهبر و چهرهٔ اصلی این حزب انور خوجه بود.
ایدئولوژی این حزب مارکسیسم-لنینیستی بود و تشکیلاتش بر پایه اصول سانترالیسم دموکراتیک مرسوم در احزاب چپ سازمان یافته بود. ماده ۳ قانون اساسی ۱۹۷۶ آلبانی نقش حزب را اینگونه تعریف می‌کند: «نیروی سیاسی رهبری کننده دولت و جامعه.»
پس از تحولات جهان در اواخر قرن بیستم این حزب نیز دچار تغییراتی شد و به مواضع سوسیال دمکرات روی آورد و در ۱۹۹۱ نامش را به «حزب سوسیالیست آلبانی» تغییر داد.
در اواخر دهه ۷۰ و با تغییرات در حزب کمونیست چین پس از مرگ مائو بسیاری از احزاب کمونیست (و بخصوص مائوئیست) در سراسر دنیا در مخالفت با هم چین و هم شوروی به موضع حزب کار آلبانی روی آوردند و خود را «روی خط انور خوجه» معرفی می‌کردند. معروف‌ترین این احزاب، حزب کمونیست برزیل، بود. در ایران نیز سازمان مارکسیست لنینیستی طوفان (بعدها:حزب کار ایران (طوفان)) طرفدار خط حزب کار آلبانی بود و هنوز هم هست. پس از سقوط رژیم آلبانی این طرفداری هم رو به زوال گذاشت.
امروز احزابی که هنوز طرفدار این خط هستند اکثراً در "کنفرانس بین‌المللی احزاب و سازمان‌های مارکسیست لنینیست (اتحاد و مبارزه)" متشکل شده‌اند.
Wikipedia contributors, "Albanian Party of Labour," Wikipedia, The Free Encyclopedia (بازیابی ۹ ژوئیه ۲۰۰۶).
شهرستان شهرکرد، یکی از شهرستان‌های استان چهارمحال و بختیاری است که با نزدیک به ۱۴۰۰ کیلومتر مربع گستردگی، بالغ بر ۹٪ از کل مساحت چهارمحال و بختیاری را تشکیل داده‌است."سالنامه
آماری استان چهارمحال و بختیاری ۱۳۹۱". دفتر آمار و اطلاعات. چاپ ۱۳۹۲. تهران: معاونت
برنامه‌ریزی و بودجه استانداری چهارمحال و بختیاری، ۱۳۹۲ خورشیدی. ص۲۴.   مرکز این شهرستان، شهر شهرکرد است.
بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ خورشیدی، شهرستان شهرکرد دارای ۲۷۸٬۹۱۲(۸۲٬۱۷۰ خانوار) جمعیت بوده‌است.|
این شهرستان در طول شرقی ۴۹ درجه و ۲۲ دقیقه تا ۵۰ درجه و ۴۹ دقیقه و از نظر عرض جغرافیایی در عرض شمالی ۳۲ درجه و ۲۰ دقیقه تا ۳۳ درجه و ۳۱ دقیقه قرار گرفته‌است. به لحاظ وضعیت توپوگرافی این شهرستان در بخش شرقی سلسله جبال زاگرس و در حاشیه گسل زاگرس قرار گرفته و مهم‌ترین ارتفاعات آن کوه جهان بین است که با ارتفاع بیش از ۳۳۰۰ متر آن را پوشانیده‌است.
این شهرستان در قسمت شمال شرقی استان چهارمحال و بختیاری قرار گرفته‌است. شهرستان شهرکرد از شمال به شهرستان‌های سامان و بِن، از شرق به استان اصفهان، از غرب به شهرستان فارسان و از جنوب به شهرستان فرخ‌شهر و شهرستان کیار محدود می‌گردد. فواصل بین رشته کوه‌ها را دشتهای وسیعی فرا گرفته‌است از عمده‌ترین دشتهای منطقه می‌توان به دشت شهرکرد و دشت بن اشاره نمود.
شهرستان شهرکرد دارای ۲ بخش، ۴ دهستان و ۸ شهر به شرح زیر است:
شهرستان شهرکرد دارای گویش فارسی، لریِ بختیاری و ترکی قشقایی می‌باشد که در مناطقی همچون شهرکرد، هفشجان مردم به فارسی لهجه دار تکلم می‌نمایند و در برخی از مناطق همچون شهرکیان، طاقانک و مردم به زبان ترکی قشقایی و در برخی مناطق دیگر همچون سورشجان بخش لاران مردم به گویش بختیاری تکلم می‌نمایند.
لازم بذکر است که نواحی شرقی استان چهارمحال و بختیاری شامل شهرستان‌های شهرکرد و بروجن از دیرباز سکونت گاه گروه‌هایی از ارامنه بوده‌است. هر چند در دهه‌های اخیر تعداد بسیاری از ارامنه چهارمحال به اصفهان مهاجرت کردند.ارامنه و فرش‌های ارمنی باف ایران، وبگاه آفتاب http://www.aftabir.com/art/handicrafts/rugweaving/iranian-carpet_armenian.php
تپه اسکندری اولین، کهن‌ترین و بزرگ‌ترین اثر ملی استان چهارمحال و بختیاری، مربوط به دوران پیش از تاریخ است و در شهر هفشجان واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. قدمت این دولت شهر تاریخی به ۹۰۰۰ سال قبل برمی‌گردد و جزو اولین سکونتگاه‌های دوره نوسنگی محسوب می‌گردد. وجود سفالینه‌های پیش از تاریخ و وفور ابزار سنگی همچون فِلینت و اُبسیدین از استقرار این مکان از هزاره هفتم قبل از میلاد خبر می‌دهد و بیانگر توالی تمدنی منطقه است.Zagarell, A. (1982). The Prehistory of the Northeast Bakhtiari Mountains, Iran “The Rise of a Highland Way of Life
تپه شهر کهنه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان شهرکرد، شمال باختری هفشجان واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
کتیبه گر نوشته هفشجان کهن‌ترین کتیبه استان چهارمحال و بختیاری مربوط به هزاره چهارم قبل از میلاد و ۶۰۰۰ سال پیش است و در هفشجان، کوه جهان بین شهرستان شهرکرد واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
در کنار این کتیبه که بر دیوارهٔ صخره‌ای و صیقلی کوه جهان بین در حومه شهر هفشجان شهرکرد ایجاد شده‌است، بقایای راهی سنگ چین وجود دارد که به گفته کارشناسان، احتمالاً بقایای اولین مسیر ارتباطی برای انتقال فرهنگ و تمدن شوش و دشت خوزستان به محیط تمدن تابستانی اسکندری هفشجان بوده‌است. به عبارت دیگر در گذشته شاهراه خوزستان به اصفهان یا همان راه دسپارت (دزپارت) از هفشجان که مرکزیت مطلق منطقه بوده، عبور می‌کرده‌است. اما متأسفانه امروزه هنوز حریم حفاظتی کتیبه گر نوشته و حداقل ایجاد سقف بروی آن برای جلوگیری از فرسایش تدریجی توسط برف و باران توسط هیچ‌یک از سازمان‌های استان انجام نپذیرفته‌است و این اثر ۶۰۰۰ ساله را که قدیمی‌ترین کتیبه استان است را در معرض نابودی تدریجی قرار داده‌اند.
محوطه باستان شناختی گورگای تپه (تپه شهر کهنه) درتاریخ با شماره ۸۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران ثبت شده‌است. گورگای تپه در شمال شهرکیان و در مجاورت جاده شهرکیان-شهرکرد قرار دارد و پیشینه این محوطه متعلق به دوره پیش از تاریخ و خصوصاً دوره نوسنگی به بعد است. آثار ۷۰۰۰ ساله این تپه بیانگر قدمت فراوان و اهمیت ثبت ملی این تپه می‌باشد. این تپه باستانی برای اولین بار در سال ۱۳۵۶ خورشیدی توسط آلن زاگارل، باستان‌شناس آلمانی، مورد بررسی و گمانه زنی باستان شناختی قرار گرفت.
مدیر کل میراث فرهنگی گفت: تپه سراب شهرکیان، مهم‌ترین سایت دوره نوسنگی در زاگرس جنوبی و قدیمی‌ترین سکونت‌گاه انسانی در استان چهارمحال و بختیاری است. تپه سراب با قدمت ۱۰۰۰۰ ساله مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شمال شهرکیان واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت۲۹۰۷۸به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
قلعه چالشتر مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان شهرکرد، شهر چالشتر واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۱۰۱ و همچنین در تاریخ ۲۰ آذر ۱۳۷۹ با شماره ثبت ثبت ۲۹۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
مسجدجامع محب علی بیگ مربوط به دوره افشار است و در مرکز شهرکیان واقع شده و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است، این اثر توسط محبعلی بیگ سردار بزرگ نادرشاه افشار تأسیس گردید.
گردشگاه چشمه زنه هفشجان در دامنه رشته کوه جهان بین و ۲ کیلومتری هفشجان و ۲۰ کیلومتری شهرکرد واقع شده‌است. در روز طبیعت هرسال بیش از ۱۰ هزار نفر از گردشگاه چشمه زنه و طبیعت زیبای آن دیدن می‌کنند.
این گردشگاه در غرب هفشجان و ۲۰ کیلومتری جنوب غربی شهرکرد می‌باشد. این گردشگاه از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری نزدیک به شهرکرد مرکز کنونی استان چهارمحال و بختیاری است و آب معدنی و لاله‌های واژگون آن از مهم‌ترین ویژگی‌های آن می‌باشد. به منظور تأمین بخشی از آب کشاورزی دشت هفشجان، سدی در ۲۰ کیلومتری جنوب شهرکرد و شمال کوه جهان بین و ۳ کیلومتری شهر هفشجان بر روی این چشمه احداث شده‌است. این سد خاکی با هسته رسی، دارای مخزنی به حجم ۱/۳ میلیون مترمکعب می‌باشد. طول تاج سد ۴۱۰ متر و عرض تاج آن ۸ متر و ارتفاع از روی پی در عمیق‌ترین ناحیه ۴۲ متر است. در وجه تسمیه نام چشمه زنه باید توجه داشت که نام زنه به علت زایش چشمه‌ای جوشان در کوه جهان بین هفشجان می‌باشد.
کوه جهان‌بین در غرب شهر هفشجان در استان چهار محال و بختیاری قرار دارد. این کوه یکی از کوه‌های رشته کوه زاگرس است. کوه جهان بین به طول ۳۰ کیلومتر از جنوب روستای شمس‌آباد شروع و تا غرب روستای مصطفی آباد در حومه شهر هفشجان امتداد دارد. بلندترین قلل آن به نام‌های دالانک با ۳۳۴۲ متر، هفشجان با ۳۳۱۵ متر و شمس‌آباد با ۳۱۳۸ متر ارتفاع می‌باشد.
رشته کوه جهان بین در حومه شهرکرد قرار دارد. چون از فراز قله دالانک، مرتفع‌ترین قله رشته جهان بین، منطقه عظیمی شامل شهرکرد و شهرهای نجف‌آباد و اصفهان کاملاً دیده می‌شود به همین مناسبت به آن نام جهان بین داده‌اند. کوه جهان‌بین بهترین انتخاب برای صعودهای یک روزه در شهرستان شهرکرد می‌باشد. این کوه دارای جاذبه‌های طبیعی فراوانی است که از آن جمله می‌توان به گردشگاه و سد چشمه زنه، چشمه حسن، چشمه شعبان و وقت و ساعت و نیز منطقه یورتیچه جهان‌بین اشاره کرد که در اواسط بهار مملو از لاله‌های واژگون می‌باشد.
غار جهان‌بین در دامنه کوه جهان‌بین و در غرب شهر هفشجان و ۲۰ کیلومتری شهرکرد قرار دارد. این غار با بیش از ۱۴۰ متر عمق و متراژ عمودی عمیق‌ترین چاه‌غار طبیعی کشف شده در ایران محسوب می‌گردد.
شهرستان بروجن دومین شهرستان از نظر اهمیت در استان چهارمحال و بختیاری و سومین شهرستان از حیث جمعیت در استان است که در دشتی به وسعت حدود ۵۸۰ کیلومتر مربع در شرقی‌ترین نقطه استان و در محل تلاقی راه‌های سه استان چهارمحال و بختیاری، اصفهان و خوزستان قرار گرفته‌است. مرکز این شهرستان، شهر بروجن است.
عمده مردم این شهرستان به زبان لری و فارسی سخن می‌گویند. افزون بر این، مردم سفیددشت، فرادنبه ، نقنه و بلداجی را ترکان تشکیل می‌دهند.http://iranatlas.net/index.html?module=module.language-distribution.chahar_mahal_va_bakhtiari
شهرها: بروجن، فرادنبه، سفیددشت و نقنه
شهر: گندمان
شهر: بلداجی
شهرستان بروجن یکی از مناطق صنعتی کشور بوده که کارخانه‌های مهمی را در خود جای داده‌است.
سوغات: فرش بختیاری، قالی یلمه، گز بلداجی، پولک و نبات، گیوه و چوقای آن شهرت جهانی دارد.
شهرستان لردگان یکی از شهرستان‌های استان چهارمحال و بختیاری ایران است. مرکز این شهرستان، شهر لردگان است.
این شهرستان در تاریخ ۱۴ خرداد ۱۳۵۹ از شهرستان بروجن جدا شد و مستقل گردید.
شهرستان لردگان از شمال شرقی با شهرستان خانمیرزا، از شمال غربی با شهرستان اردل، از شرق با شهرستان فلارد، از غرب با شهرستان دزپارت استان خوزستان، از جنوب شرقی با شهرستان دنا، از جنوب با شهرستان مارگون و از جنوب غربی با شهرستان کهگیلویه استان کهگیلویه و بویراحمد همسایه است.
شهرستان لردگان شامل ۳ بخش، ۶ دهستان و ۳ شهر به شرح زیر است:
از جاذبه‌های گردشگری این شهرستان می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان لردگان برابر با ۱۲۲٬۹۳۰ نفر بوده‌است.
شهرستان فارسان یکی از شهرستان‌های استان چهارمحال و بختیاری است. مرکز این شهرستان، شهر فارسان است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ. زبان مردم این شهرستان لریِ بختیاری است.
شهرستان فارسان از شرق تا شمال با شهرستان شهرکرد، از شمال غربی با شهرستان کوهرنگ، از جنوب تا جنوب غربی با شهرستان اردل و از جنوب شرقی با شهرستان کیار همسایه است.
از قدمت، چگونگی نام‌گذاری و پیشینه‌ی‌تاریخی فارسان اطلاع جامعی در دست نیست. اما آن طور که از ظواهر امر پیداست، مردم این دیار در سوارکاری و تیراندازی مهارت داشته‌اند. فارس "[فا.رِ.س]" در لغت به معنی سوار یا سوارکار یا صاحب است و مرور به فارسان تبدیل شده‌است.
آبشار کردیت (خروشان‌ترین آبشار ایران) در جونقان
قلعه جونقان (سردار اسعد بختیاری)
تنگ درکش ورکش در جونقان