moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
وجود امکانات متعددی از تفریحات خانوادگی و دسته جمعی از جمله؛ ماهیگیری، غواصی، پینت بال، قایقرانی، کارتینگ، ماشین شارژی و پل معلق و… لحظات مفرح و هیجان انگیزی را برای گردشگران رقم می‌زند. آرامش یک استراحتگاه ییلاقی با امنیت کامل محیطی خانوادگی از نخستین ویژگی‌هایی است که دهکده فرهنگی تفریحی زاینده رود را برای مسافرانش محبوب کرده‌است. تنفس در فضای آرام و پاک کوهستانی دهکده، قدم زنی در میان انبوه فضای سبز و گلزار‌های پرتعداد، ماهیگیری در ساحل آرام و وسعت آبی دریاچه، به تماشا نشتن انواع گونه‌های گیاهی در گلخانه ای به وسعت ۵۰۰۰ متر مربع، در کنار بهره جستن امکانات وسیع ورزش‌هایی چون استخر ساحلی، مانژ سوارکاری، و زمین تنیس و… تجربه ای را رقم می‌زند.
چـِرمَهین شهری در شهرستان لنجان از توابع استان اصفهان است که در حاشیه زاینده رود و آبشار شاه لولاک قرار دارد. از نام‌های پیشین آن چهره مینو، قلعهٔ چَرمی و چرمین می‌باشد. فاصله چِرمَهین تا اصفهان ۵۵ کیلومتر، تا زرین شهر ۲۰ کیلومتر و تا شهرکرد ۳۰ کیلومتر می‌باشد.fallingrain.com ، وبسایت فالگرین - لیست شهرها و روستاهای دنیاباشگاه خبرنگاران جوان، نمایی از آبشار بکر "شاه‌لولاک" در چرمهین
به نوشته برخی از سیاحان و تاریخ نویسان از جمله خانم ایزابلا بیشوپ انگلیسی روزگاری (دوره باستان) در کنار جاده دژپارت و گذر مسافران و کاروانیان و یکی از منازل و باراندازهای کهن فلات مرکزی ایران به مناطق بختیاری، خوزستان بوده‌است.
آثار کوره ذوب فلز عصر آهن (۵–۳ هزار سال)، تیرهای پیکان یافت شده (از دوره‌های گوناگون در موزه شهر)، غار چهل‌دختران، آثار سنگی مهرپرستان و سنگ نبشته‌های پیرامون آبشار شاه‌لولاک، سنگ‌نگاره‌ها، ده‌ها رشته قنات، قلعه‌های تاریخی، گورستانها - تونلهای خشک زیر زمینی و مسجد خشتی ناروندی با پیشینه نزدیک به ۸۰۰ سال نشانه‌های تمدن باستانی و تاریخی پیرامون چرمهین می‌باشد.
مردم چرمهین در حال حاضر علی‌رغم دوری از رودخانه زاینده‌رود تنها جامعه شهری لنجان به‌شمار می‌روند که غالباً به کشاورزی اشتغال دارند، بر طبق گزارش‌ها حدود ۴۵٪ از نیروی فعال این شهر به کشاورزی مشغولند.
هرساله مردم محلی برای برگزاری آئین شالورا جاری نزد آبشار شاه‌لولاک در جنوب چرمهین گردهم می‌آیند. آئین شالورا جاری نزد اداره میراث فرهنگی به عنوان میراث ناملموس کشور ثبت گردیده‌است.
زیارت چهل دختران در مجموعه آبشار شاه‌لولاک، چاووشی خوانی برای حاجیان، برگزاری مراسم سوگواری تاسوعا و عاشورا، نخل گردانی و مویه خوانی - نواختن ساز و دهل در مراسم شادی - همراه با چوب بازی و رقص دستمال - تخم مرغ بازی در نوروز و… رویدادهای فرهنگی چرمهین بوده‌اند که امروزه بسیاری از آن‌ها همچنان برگزار می‌شوند.
مجموعه نمونه گردشگری آبشار شاه‌لولاک به همت شهرداری چرمهین برای پیاده‌روی، کوه‌نوردی، سنگ‌نوردی، شب‌مانی و کمپینگ آماده‌سازی شده‌است. شنبه‌گردی (گردش و پیاده‌روی نخستین شنبه پس از نوروز در دشت و دمن)، جشن ملی چهارشنبه سوری، نوروز و سیزده بدر در دامان طبیعت برنامه‌های تفریحی و گردشگری هستند که در چرمهین انجام می‌شود.
کشک، قارا، انار، انگور، گردو، روغن حیوانی و فرش دستباف از جمله سوغات چرمهین است.
حاج آقا رحیم ارباب دانشمند علوم دینی زاده چرمهین و مدفون در گورستان تخت پولاد اصفهان است. او شاگرد جهانگیرخان قشقایی و آخوند کاشی، حسین طباطبایی بروجردی و هم عصر با سید ابوالحسن اصفهانی بود که دانش خود را نخست در زادگاه و سپس با مهاجرت به اصفهان تکمیل کرد.
رحمت‌الله قدیمی چِرمَهینی دانشمند ایرانی مکاترونیک که با سازمان فضایی آمریکا ناسا و سازمان فضایی سوئد FFA, همکاری کرده‌است، دانش‌آموخته دانشگاه اولد دامینیون (ODU) ویرجینای ایالات متحده آمریکا دیگر شخص شناخته شدهٔ شهر چرمهین است.
چرمهین با استناد به مسجد ناروندی با قدمت هشتصد ساله، شهری تاریخی است. از جمله مکان‌های گردشگری این شهر، می‌توان به آبشار شاهلولاک اشاره کرد.
شاه‌لولاک نام آبشاری دائمی است در نزدیکی شهر چرمهین از شهرستان لنجان در استان اصفهان. این آبشار نزد مردم محلی به نامهای شالورا، شاهلورا، شالوران نیز نامیده می‌شود.
چهل دختران حفره‌ای سنگی است در زیر آبشار هولوکی به شکل غاری کوچک، در آن چشمه دائمی کوچکی هست و درختی در آن روییده‌است.
مسجد ناروندی (مسجد امیرالمؤمنین یا مسجد کهنه) با پیشینه ای قریب هشتصد سال قدیمی‌ترین اثر ثبتی خشت و گلی لنجان می‌باشد و به همین خاطر در دوره‌های بعدی (صفویه - قاجار) مورد بازسازی قرار گرفته که متأسفانه برخی یا این مسجد را با مسجد حاج امیر که در دوران قاجار ساخته شده اشتباه گرفته یا این که تاریخ تعمیر مسجد را به جای سال ساخت آن ذکر کرده‌اند.
چرمهین روی یک دشت وسیع آبرفتی میان کوهی در دامنه کوه رخ تا آبشار شاهلولاک از رشته کوه زاگرس میانی است که آبخوان‌های سرشاری دارد. پیشینیان با حفر چندین رشته قنات که برخی از آنان به قبل از اسلام بر می‌گردند، منبع سرشاری از آب آشامیدنی و کشاورزی را برای کشاورزی چرمهین فراهم کرده‌اند و گویا برخی از این قنوات در زمان خشک سالی زاینده رود و در زمان اشکانیان حفر شده و آب آن‌ها مستقیماً از طریق دره شورچه به رودخانه متصل می‌شد که بسیاری از آن‌ها تا امروز جریان دارند و در مالکیت خصوصی یا عمومی مردم هستند.
همچنین چشمه‌های فصلی یا دایمی در اطراف چرمهین هستند. گفتنی است که میزان آبدهی قنات‌ها و چشمه‌ها در سال‌های اخیر به خاطر میزان بارندگی‌ها تغییراتی داشته‌است.
چَمگُردان شهری در بخش مرکزی شهرستان لنجان آز توابع استان اصفهان است که در حاشیه زاینده رود قرار دارد.
به درستی معلوم نیست که آغاز حیات بشری در این خطّه ازچه زمانی بوده‌است امّا آنچه هست لفظ «چَم گُردان» فارسی است و احتمال قریب به یقین مربوط به پیش از اسلام.اگر تاریخ چمگردان را ورق بزنیم به نام بِـوِه (Beveh)برمی‌خوریم و آن روستایی بوده در غرب چمگردان کنونی که در زمان آبادی برای خود آب و ملک مشخص و قلمرو معیّن داشته‌است و بنابر اقوال محلّی با حمله افغان‌ها در پایان دوره صفوی و به قولی با حمله مغول ویران شده و اندک بازماندگان آن به مناطق دیگر کوچیده‌اند. گفته می‌شود که چمگردان، هم‌زمان با «بوه» ایجاد شده و پس از ویرانی بوه با جذب مهاجران آن گسترش یافته‌است. هم‌اکنون مزارع کشاورزی موجود، عناوینی مثل «صحرای بوه» و «صحرای گُردان» دارند واین، خود، گویای جدایی جغرافیایی این دو آّبادی قدیمی است. بدون بزرگنمایی، برنج چمگردان مرغوب‌ترین برنج شهرستان لنجان است و کشاورزان این دیار در کاشت، داشت و برداشت آن استاد و زنان هنرمندش در پختش ماهر و باسلیقه‌اند.
زبان‌گفتاري چمگردان زبان فارسی‌چمگردانی است و دارای ریشه زبان پهلوی است و در چمگردان ۹۸درصد مردم به این زبان سخن می‌گویند و زیر ۱درصد زبان لری ک زبان لرهای که به چمگردان آمده اند است.
دیدنی‌های این شهر شامل دریاچه قایقرانی، پارک ساحلی، ساحل زیبای زاینده رود، قنات کمال‌آباد، حمام قدیمی، محله گلستان،آخرین بازمانده برج‌ها و قلعه بوه‌است.
چمگردان در گذر زمان نوشته اکبر حسامی نشر جمال قم ۱۳۸۱
حَبیب‌آباد یکی از شهرهای شهرستان برخوار از توابع استان اصفهان در مرکز ایران است.
سایت خبری شهر حبیب آباد می باشد
حبیب آباد که به نام هباد نیز خوانده می‌شود، از قدیمی ترین شهرهای منطقه برخوار محسوب میگردد.
شهر حبیب آباد دارای طول جغرافیایی ۵۱درجه و۴۶دقیقه و۵۰ثانیهٔ شرقی و۳۲درجه و۴۹دقیقه و ۱۲ثانیه شمالی قرار دارد. محدوده شهری حبیب آباد از جنوب به شهر اصفهان از شمال به شهر کمشچه از شرق به مناطق کوهستانی و از غرب به شهر دولت‌آباد محدود می‌شود. این شهر در ۱۰ کیلومتری شمال شرقی شهر اصفهان واقع شده‌است.
درایام قدیم به دلیل وجود معادن نمک (در زبان محلی:گود نمک) فراوان و سرشار از نمک مرغوب شغل بسیاری از اهالی این شهر استخراج وفروش نمک به سایر شهرها بوده‌است که با احداث فرودگاه این معادن در محدوده فرودگاه قرار گرفتند و از برداشت نمک توسط اهالی جلوگیری به عمل آمد که این امر خود باعث تغییر شغل بسیاری از اهالی به کارگری فرودگاه شد. هم‌اکنون هم شغل وکار اصلی مردم حبیب آباد کشاورزی - دامداری - و کارمند سازمان‌هایی مانند آموزش پرورش، هسا، دانشگاه اصفهان و ارتش می‌باشد.
از جمله مکان‌های دیدنی و تاریخی این شهر:
پارک جنگلی بزرگ حبیب آباد :
این پارک بزرگ ۲۴۰ هکتاری در زمان تصدی قوام صانعی، شهردار وقت حبیب آباد، درختکاری شد و امروزه این پارک بزرگ دارای درختان زیادی (عمدتا کاج و اقاقیا) است. درون این پارک ساختمان‌هایی در یک مجموعه تالار فرهنگی-اجتماعی برای برگزاری مراسم گوناگون در نظر گرفته شده‌است.
حمام تاریخی :
در مرکز شهر حمامی تاریخی وجود دارد که طی سال‌های گذشته توسط شهرداری دیوار بیرونی آن بهسازی شد.
امام زاده عبدالمومن :
تنها امامزاده شهر حبیب آباد که در محله پایین این شهر واقع شده‌است. مزار شهدای دفاع مقدس حبیب آباد در جوار این امامزاده است.
تکایا و حسینه‌های مذهبی :
این شهر چهار تکیه دارد. تکیه امام حسین (ع) واقع در محله بالا، دو تکیه در محله پایین، و تکیه قائم در محله پاریس چهار تکیه مذهبی شهر هستند که در ایام مذهبی و به خصوص محرم مراسم تعزیه برگزار می‌کنند.
قنات‌های تاریخی :
قنات‌های طویل و بزرگی در قدیم از شهر حبیب آباد عبور می‌کردند که امروزه نیز می‌توان بقایای آن را در اطراف شهر مشاهده کرد.
حبیب آباد از موقعیت جغرافیایی و ارتباطی بهتری نسبت به سایر شهرهای شهرستان برخوردار است. عبور بزرگراه اردستان-اصفهان و آزادراه کنارگذرشرق اصفهان نشان از جایگاه ارتباطی مناسب این شهر است.
از سوغات این شهر می‌توان به نان خشکه و نرمه محلی آن که در تنورهای گلی پخته می‌شود و در کل استان اصفهان زبانزد عام و خاص است نام برد.
جمعیت حبیب آباد بر طبق سرشماری سال ۱۳۹۰ هجری شمسی برابر با ۹۴۴۴ نفر بوده‌است.
بر طبق سرشماری جمعیت سال ۱۳۹۵ هجری شمسی جمعیت حبیب آباد ۹۴۹۱ نفر برآورد شده که نشان دهنده این است که جمعیت شهر حبیب آباد در ۵ سال گذشته فقط ۴۷ نفر افزایش یافته‌است.
دکتر عباس ادیب استاد دانشگاه و پدر علم فارماکولوژی ایران
دکتر هوشنگ فقیهی فوق تخصص چشم پزشکی
پرویز بیگی حبیب آبادی شاعر معاصر
دکتر محمود منصوری جراح متخصص ارتوپدی
سردار حسن منصوری حبیب آبادی فرمانده مهندسی رزمی لشکر ۱۴ امام حسین (ع) اصفهان
مهندس حسین ادیب حبیب آبادی عضو هیئت مدیره و مدیر بازرگانی شرکت پالایش نفت آناهیتا
دکتر جعفر مهوری حبیب آبادی متخصص مغز و اعصاب، فلوشیپ صرع و الکتروآنسفالوگرافی، دانشیار دانشگاه علوم پزشکی
دکتر محبوبه رضوانی حبیب آبادی (جراح و متخصص زنان)
آیت الله حاج شیخ عباسعلی ادیب حبیب آبادی استاد حوزه و منجم و فقیه نامی مشهور به شیخ بهایی زمان
آیت الله معلم میرزا محمد علی معلم حبیب آبادی فقیه و مورخ
آیت الله شیخ علی محمد فقیه حبیب آبادی استاد حوزه و فقیه
آیت الله عالم حبیب آبادی استاد حوزه و فقیه
حجت الاسلام حاج سید علی مؤمنی از شاگردان امام خمینی ره و مؤسس حوزه علمیه اهل البیت ع حبیب آباد
حجت الاسلام و المسلمین حاج سید رضا مؤمنی ره از شاگردان امام خمینی ره و از روحانیون انقلابی و مجاهد و مبلغین مکتب تشیع
حسن‌آباد، مرکز بخش جرقویه علیا و یکی از شهرهای شهرستان جرقویه در استان اصفهان ایران است که در فاصله ٣۵ کیلومتری شهرستان ورزنه واقع شده است.
براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهر حسن‌آباد برابر با ۴،۴۷۸ (۱،۴۹۷ خانوار) نفر بوده‌است.
حنا ، یکی از شهرهای استان اصفهان در مرکز ایران است که جزء دهستان‌های شهرستان سمیرم حساب می‌شد، اما اخیراً تبدیل به شهر شده‌است. راه‌های دسترسی به این بخش، از طریق شهر سمیرم و آباده می‌باشد.
طبق پرس‌وجو و تحقیق از بزرگان و پیرمردان که نقل قول کرده‌اند، به واسطهٔ کاشت گیاه حنا و آثار باقی‌مانده از سنگ‌های حناسابی در این منطقه، این محل به نام حنا معروف شده‌است و بیشتر اهالی به این قول واقف اند اما استاد محمد مهریار در کتاب (فرهنگ جامع نام آبادی‌های کهن اصفهان) می‌گوید: در برخی منابع هنا را حنا نوشته‌اند که مأخوذ از حرف (ح) عربی است. حنا، بدون تشدید و نون، نوعی گیاه رنگی است که برای خضاب به کار می‌رود و در فارسی و عربی استعمال می‌شود و نواحی کشت آن در حوالی کرمان است و نه در سمیرم، بنابراین این ناحیه، هیچ ارتباطی با کشت حنا ندارد. هنا یک لغت فارسی است و (هن + نا)- هن در فارسی به به معنای خانه است و (هن – خن) به یک معناست و «نا» به معنی آب است و روی هم رفته، هنا یعنی جایگاه آب.
حنا یکی از شهرهای شهرستان سمیرم به حساب می‌آید. در سال ۱۳۴۷ تعداد ۴۲۸ خانوار و ۱٬٫۹۴۵ نفر جمعیت داشته‌است که در سال ۱۳۷۵ جمعیت این روستا ۴٬۱۵۳ نفر بوده‌است. ویژگی‌های جغرافیایی و تاریخی و جامعه‌شناسی این ناحیه از بسیاری جهات جالب توجه است.
مردم شهر حنا از قوم لر هستند و به زبان لری صحبت می‌کنند.
حنا در جنوب اصفهان واقع شده‌است و به اسفرجان و هونجان بسیار نزدیک است - مرکزی برای داد و ستد ایل قشقایی می‌باشد.کشاورزی آن معتبر است و مردم آن به دامداری علاقه بسیاری دارند – آب و هوای سرد سمیرم مراتع پر علف این ناحیه را برای دامداری و زراعت مستعد می‌سازد.
هسته اولیه حنا در نقطه‌ای به نام سهران (صحران) بوده (سحران به معنای جایی است که خاک سرخ دارد) به دلیل حمله وغارت تخریب شده و محل قبلی حدود ۵ کیلومتری محل کنونی بوده‌است که طبق سنگ نوشته‌های خوانده شده از قبرستان‌های آنجا مربوط به حدود ۷۰۰ سال پیش می‌باشد. آنجا به علت هجوم اشرار و نا امنی به دامن کوه و در محل فعلی کوچ می‌کنند و برای حفاظت بیشتر اقدام به ساختن قلعه می‌کنند و در آن زندگی می‌کنند که آثار دو قلعه بزرگ از آن زمان در شهر مشاهده می‌شود. شهر حنا در طول جغرافیای ۵۱ درجه و ۳۴ دقیقه و ۲۷ ثانیه و عرض ۲۱ درجه ۱۱ دقیقه قرار دارد.
دمای شهر سردترین زمان ۲۳- و گرمتری ۵/۳۷+ درجه در سال ۱۳۸۴ نشان داده شده ارتفاع شهر حنا از سطح دریا ۲۳۳۲ متر و طبق آخرین سرشماری جمعیت شهر ۵۳۹۷ نفر می‌باشند. درصد باسوادان ۵۷/۸۷. بی سوادان در شهر حنا ۴۳/۱۲ درصد بناهای جدید ۳۰٪ بناهای قدیمی ۷۰٪ و تعدادواحدهای تجاری ۱۱۷ می‌باشند. اراضی زیر کشت آبی ۴۰۰/۸ هکتار و اراضی دیم ۱۰۷۰ هکتار است.
شهر حنا به ۵ محله تقسیم می‌شد، ۲ محلهٔ آن قدیمی به نام‌های محل قلعه گِنده و محل قلعه کهنه که هر دو محل در قسمت شمال رودخانه حنا واقع شده‌است سه محله حنا جدید است و نوساز که تقریباً در ۳ دهه اخیر ساخته شده‌است. محله نو، ۲- محله شکار راه، ۳- محله شهرک گودرزی، هستهٔ اولیه شهر کنونی در قسمت شمال شهر و در محل قلعه گنده بوده‌است. گسترش شهر حنا به جنوب و جنوب شرقی باعث به وجود آمدن محله گودرزی شده که اراضی این محله توسط بنیاد مسکن واگذار شده‌است. شبکه ارتباطی شهر حنا، از سمت شمال به سمیرم و از غرب به شهر نوپای کمه است. شهر حنا در منطقه کوهستانی واقع شده‌است و وجود رودخانه حنا که از شمال شرقی شهر وارد شده و از غرب در محدوده شهر خارج می‌شود جلوهٔ ویژه‌ای به شهر داده‌است.
مساحت کل شهر در سال ۱۳۸۵ حدود ۷/۱۳۱ هکتار و جمعیت پیش‌بینی شده در سال ۱۳۸۰ ،۵۷۲۰ نفر می‌باشد. در شهر حنا امامزاده بی بی ناز بانو زیارتگاه است. بنا به عقیدهٔ عده‌ای از اهالی، بی بی نازبانو دختر امام موسی بن جعفر می‌باشد. آثار کهن و محل دیدنی و تفریحی این شهر قدیمی قلعه تکی، قلعه نو و قلعه گنده از آثار کهن و محل دیدنی و تفریحی این شهر قدم گاهی در گاوتپه و سواحل زیبای سد حنا می‌باشد.
شغل مردم حدود ۵۰ درصد کشاورز و دام پرور و حدود ۲۰ درصد صنعت و ساختمان و بقیه شغل خدماتی دارند. صنایع دستی شهر حنا بیشتر قالی بافی می‌باشد که حدود ۲۰۰ دستگاه قالی در شهر فعال است و میزان تولید حدود ۱۴۰۰ متر مربع در سال می‌باشد.
نرخ رشد جمعیت در سال ۱۳۸۶، ۹۲/۱ درصد می‌باشد و ازجمعیت سال ۱۳۸۶ حدود ۶۷ درصد بالای ده سال خواهد بود و در حال حاضر شهر حنا دارای ۱۱۰۰ خانوار می‌باشد که در سال ۱۳۸۱ حدود ۹۰۵ خانوار بوده‌است.
میانگین بارندگی حدود ۱۷ سال یعنی ۶۹ – ۱۳۵۳ معادل ۳۶۰ میلی‌متر می‌باشد بیشترین میزان بارندگی از مهر تا خرداد و حداقل تیر تا شهریور که کمتر از ۶ میلی‌متر می‌باشد. بیشترین میزان که مربوط به دی، بهمن، اسفند، فروردین، تا حدود ۵۰ میلی‌متر می‌باشد.
از زلزله‌های ثبت شده از سال ۱۵۰۲ میلادی (۴۳۱ شمسی تا ۱۳۶۱ شمسی) نشان می‌دهد که جمعاً حدود ۸۵ زلزله با حداقل ۹/۳ و حداکثر ۵/۷ ریشتر در منطقه‌ای بین فارس – اصفهان و خوزستان اتفاق افتاد که حنا و اطراف آن، مرکز آن بوده‌است. حنای سمیرم شهری در بخش مرکزی شهرستان سمیرم در طول ۱۵۰ درجه و ۲۸ کیلومتری شهرستان سمیرم و ارتفاع ۲۲۹۰ متری از سطح دریا منطقه‌ای سرد و خشک کوهستانی در کنار رودخانه بزرگ حنا که در دره شمالی کوه حنا واقع شده‌است و سد خاکی حنا در ۲۸ کیلومتری جنوب شرقی سمیرم بر روی رودخانه خرسان حنا احداث شده‌است که ارتفاع دیواره آن از پی ۳۵ متر و گنجایش مخزن آن ۵۰ میلین متر مکعب است که در آبادانی این شهر نوپا تأثیر به سزایی دارد.
قبل از جنگ سمیرم یعنی در سال ۱۳۲۱ سران کهگیلویه و بویر احمد علاوه بر این که با خود نزاع داشتند با قشقایی‌ها نیز رابطه خوبی نداشتند تا اینکه در ۴ خرداد خوانین ایلات در منطقه‌ای به نام چم اسپید دور هم جمع می‌شوند و قرار دادی مبنی بر دوستی و پشتیبانی یکدیگر با هم امضا می‌کنند. «امضا کنندگان زیر به موجب اتحاد نامه علی‌حده متحد گردیدند پیش آمدی که برای هریک از متعهدین مشتمل بر ایلات قشقایی و ایلات بویر احمدی و غیره واقع شود عموماً با تمام قوا تا آخرین قدرت از هرگونه مساعدت کوتاهی نکنیم»
ولی جنگ حنا بی‌توجه از این معاهده انجام گرفته بود و جنگ سمیرم بعد از این معاهده. در سال قبل از انعقاد معاهده چم اسپید گروهی از طایفه – گود سرایی بویر احمد به منطقه حنا واقع در شهرستان سمیرم هجوم برده و اموال قشقایی ساکن در آن محل را غارت می‌کنند. برخی از سران قشقایی نزد عبدالله خان پیغام فرستاده و تقاضای استرداد اموال غارت شده را کردند. عبدالله خان ضرغام پور کلانتر کهگیلویه سفلی با توجه به پیمان چم اسپید تقاضای آن‌ها را پذیرفت- هنگامی که قشقایی‌ها برای بازپس گرفتن اموال خود به منطقه بویر احمد آمدند تعدادی ژاندارم جمعی گروهان حنا همراه آنان آمده بودند با توجه به حساسیتی که در کهگیلویه نسبت به حضور نظامیان در منطقه خود داشتند به ویژه در فضای بعد از شهریور ۱۳۲۰ در شرایط ضعف دولت مرکزی، عبدالله خان از این امر برآشفت، ژاندارم‌های مزبور را خلع سلاح کرده و متعاقب آن تصمیم گرفت که گروهان ژاندارمری حنا را سرکوب کند او به این گروهان حمله کرد و آن را خلع سلاح کرد و حدود سیصد قبضه اسلحه به غنیمت گرفت و چون از نظر تسلیحات تقویت شده بود در بازگشت از حنا به منطقه بویر احمد علیا هجوم برد و پس از زد و خورد و کشته شدن چندین نفر از طرفین به منطقه بویر احمد سفلی بازگشت. دوباره در سال ۱۳۲۲ پادگان نظامی حنا از توابع شهرستان سمیرم مورد حمله و هجوم ایلات قشقایی و بویر احمدی قرار گرفت پادگان خلع سلاح شد این پادگان مورد هجوم آن عده از مهاجمان که از گردنه بیژن و عشایری که از آن منطقه قصد هجوم به سمیرم داشتند قرار گرفت و پس از زد و خورد شدید پادگان خلع سلاح گردید ولی از کشته شدن نظامی یا غیرنظامی اطلاعاتی در دست نیست.
خمینی شهر مرکز شهرستان خمینی شهر در استان اصفهان است. این شهر از سال ۱۳۳۵ تا ۱۳۵۷، همایون شهر و پیش تر از آن سدِه و ماربین نامیده می‌شد.
شهر خمینی شهر با مساحت برابر ۱۷۵ کیلومتر مربع، در منطقهٔ بلوک ماربین و در شمال غربی اصفهان وور جوار اصفهان واقع شده و از شمال به شهرستان شاهین شهر و میمه، از شرق و شمال شرقی به شهرستان اصفهان، شمال غربی و غرب به شهرستان نجف آباد، و از جنوب به مرزهای قانونی شهر اصفهان و فلاورجان محدود می‌شود. نواحی شمال و شمال غربی آن را کوه‌های محمودآباد با ۲۴۷۳ متر و سرچاه ۲۲۵۰ متر و کوه صالح یا صلا با ۲۵۱۱ متر فرا گرفته و نواحی جنوبی و خاوری آن را دشت همواری پوشانده‌است. در شمال شهر ارتفاعات سید محمد و پلارت با ارتفاع ۲۴۵۰ متر (محمودآباد)، زیبایی خاصی به منطقه داده‌است. ارتفاع شهرستان از سطح دریا، حدود ۱۵۹۵ متر و به قولی ۱۶۰۲ متر است؛ بنابراین، ۱۸ متر از اصفهان مرتفع تر می‌باشد. موقعیت جغرافیایی شهر خمینی شهر "۴۵ '۳۱ °۵۱ طول شرقی و "۰۰'۴۱ عرض شمالی است. در برخی کتب دیگر طول و عرض جغرافیایی خمینی شهر را چنین محاسبه نموده‌اند ۵۱ درجه و ۳۵ دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ و۳۲ درجه و ۴۱ دقیقه عرض شمالی از استوا، و نیز ۴۰ دقیقه و ۳۲ درجه عرض جغرافیایی و ۳۳ دقیقه و ۵۱ درجهٔ طول جغرافیایی. در این ناحیه شاخه‌هایی از زاینده رود به صورت مادی و کانال آب‌رسانی مورد استفاده قرار می‌گیرند. به‌علاوه تاکنون هفت رشته قنات، ۱۳۰ حلقهٔ چاه عمیق، و ۶۰ حلقه چاه نیمه عمیق، در خمینی شهر حفر شده‌اند.
در حال حاضر، از نظر بافت شهری این شهرستان به دو قسمت بافت کهنه و نو تقسیم می‌شود. بافت نوی این شهرستان پس از انقلاب اسلامی ایران آغاز و در حال گسترش است. شهرک اقماری منظریه نیز از نوع همین بافت است. بافت کهنه خمینی شهر از جنوب این شهر تا بافت نوی شهری ادامه دارد. در این بافت ساختمان‌های کهن و بعضی از ساختمان‌های جدید وجود دارند.
بسیاری از صاحب نظران امور شهری معتقدند تنها راه درمان‌مشکلات عدیده ی این‌شهر الحاق به شهر اصفهان‌می باشد
چند بخش با قدمت زیاد در این شهرستان وجود دارند.
۱ ورنوسفادران: (شامل محله‌های گارسله، زاغ آباد یا زوگا، باولگان، گاردر و کوشکباج)
۲ فروشان: (شامل محله‌های ملاحیدرعلی، دیمیتریان، درب بالا مرده، جوادیه یا عمو فضلگاه، درب سید، قلعه آقا، لادره، محله نو، سرپل)
۳ خوزان: (شامل محله‌های فتح‌آباد، کو بَرز یا کو بذر یا سکة الضرب،اسفریز، جعفرآباد، کهندژ، شمس‌آباد و درب محکمه)
از بخش‌های جدید می‌توان موارد زیر را نام برد:
از بخش‌های صنعتی و کارگاهی آن می‌توان موارد زیر را نام برد:
این شهر که در گذشته به نام سدژ یا سده می‌شناختند، در ادوار گذشته مهم‌ترین بخش بلوک ماربین محسوب می‌شد. بلوک ماربین شامل سدژ و بخشهای اطراف آن بوده‌است که عبارتند از: احمدآباد، احمدآباد وازیچه، آدریان، آزادان، اسفریز، آشنستان، آفاران، الیادران، اندوان (قنات معروفی دارد اما نسبت به قنات دیمیرتیان در فروشان سدژ در درجه دوم است. قنات دیمیرتیان از مهم‌ترین قنات‌های بلوک ماربین است که خیلی قدیمی و پرآب است و آب آن هم کم و زیاد نمی‌شود. چون این قنات در سرچشمه دارای نقب‌ها و حفره‌های عجیب است، اهالی می‌گویند که این قنات به امر طهمورث معروف به وسیله دیوها حفر شده)، بهارانچی، تیرانچی، جروکان، جعفرآباد، جوزدان، درباغ مهیار، درباغشاه، دستجرد مورچا، دهچی، دینان، رنان، زهران (زران و در اصل به طوری که می‌گویند رزان بوده)، عاشق آباد، کارلادان (بنای تاریخی منارجنبان اصفهان در این قریه واقع شده. ساختمان ایوان آن، که روی قبر عمو عبدالله سقلا از زهاد قرن هشتم هجری بنا شده، به سبک ساختمان‌های قرن هشتم است و تزیینات کاشیکاری نیز از آن دوره دارد. دو مناره طرفین ایوان از سطح پشت بام آن هفت متر و تا سطح زمین مجاور بقعه ۱۷ متر ارتفاع دارند. احتمالاً در دوره صفوی به بنای اصلی افزوده شده و آنچه درآن جالب توجه است، متحرک بودن مناره‌های آن است که در موقع حرکت دادن یکی از آن‌ها دیگری نیز حرکت می‌کند. سنگ قبر عمو عبدالله مورخ به سال ۷۱۶ هجری است)، کوجان، کوشک، هرستان (این دهکده نیز سابقه تاریخی دارد و به طوری که مافروخی نوشته‌است صدو هفتاد سال قبل از اسلام، آذر شاپوران پسر آذر مانان از دیه هرستان از طرف فیروز بن یزد گرد به اتمام باروی مدینه جی فرمان یافت)، کرتمان، تیرانچی، میان رشید، ولاشان، ککنان، نصرآباد (یکی از قرای زیبای ماربین و دارای باغ‌های میوه فراوان و مصفا می‌باشد. سر در خانقاه نصرآباد از بناهای تاریخی و مورخ به سال ۸۵۵ هجری در این قریه واقع است و جنب آن مقبره میرزا طاهر نصرآبادی تذکره نویس معروف عهد صفوی واقع شده)، گورتان (به معروف اصفهان از آن جا است)، کرم و کلیچه. سده در ابتدا شامل سه بخش به نام‌های فروشان (پریشان یا پروشان یا پرشون)، خوزان (خیزون) و ورنوسفادران (بن اسفون) بوده‌است. برخی نویسندگان معتقدند که در دوره ساسانیان سه دژ به نام‌های گاردژ، دیمیردژ و کهندژ در این شهر وجود داشته‌است که به همین دلیل این شهر را سده به معنای سه دژ نامیده‌اند. البته هنوز یکی از محله‌های خوزان به نام یکی از همین سه دژ، یعنی کهندژ نامیده می‌شود که در وصف آن چنین آمده‌است: در محله خوزان واقع در خمینی شهر، قلعه دفاعی مهمی به نام کهندژ وجود داشته که خرابه‌های آن در محله مزبور موجود است. و گمان می‌رود نام محله گاردر نیز از نام باستانی گاردژ گرفته شده باشد. نام یکی از محله‌های فروشان هم دیمیتریان است که گمان می‌رود ریشه آن دیمیردژ باشد.
هر یک از محله‌های تشکیل دهنده سَده، خود بعلت خاصی نام گرفته‌است. در کتاب نصف جهان فی تعریف اصفهان، نوشته محمد مهدی بن محمدرضا الاصفهانی، ذکر شده‌است که: فریشان معرف پریشان و پریشان خود مخفف پریوشان است که به نام زنی به اسم پریوش که در زمان ساسانی بنای این محل را نهاده، منسوب گشته‌است.
خوزان از واژه «خوز» و «ان» نشانه کثرت و جمع تشکیل شده‌است. خوز در سنگ نوشته‌های شاهنشاهان هخامنشی به صورت xuvata (uvaja)<nEK و به قوم عیلامیان و سرزمین آنها گفته می‌شد که در منطقه کوهستاهی بین‌النهرین تا فلات ایران گسترده شده‌است. شاید خوزان (خیزان) در اصل زرخیزان بوده چون محله سکه الزر از زر می‌آید و محله زرگران و مسگران است. همچنین خیزان شهری است در کشور ترکیه که در استان بتلیس واقع شده‌است.در متون تاریخی خوزان نام پهلوان ایرانی تبار است که خوزان اصفهان(خیزون) را بنانهاده و قومی از اقوام هندوایرانی در آنجا ساکن شدند.
دربارهٔ ریشه کلمه وَرنوسفادران نمی‌توان به‌سادگی گفت بُن اصفهان است. چون کلماتی که آخرشان آدران (آذران) هست در نام محلات بچشم می‌خورد از جمله آدریان، الیادران. اقوام آریایی به مناسبت توجه و علاقه به آتش، آتش‌های گوناگون داشتند از کوچک و بزرگ و آتشگاه بزرگ را در بالای مرتفعات و کوه‌ها می‌ساختند تا همیشه روشنایی آن از دور دیده شود. «آذر» یا «آذران» آتشکده‌های کوچکتری بودند. ریشه واژه آدریان هم آذریان بمعنی زرتشتیان است. پس ریشه ورنوسفادران، ورنوس+آذران بوده. بنابر روایتی قوم ورنوس از اقوام ترک در ایران است و از شجاع‌ترین سپاهان ملکشاه سلجوقی بودند، همچنین این قوم، نیروی مسلح ملکشاه را تشکیل می‌داده‌اند. پس از پیروزی‌های ملکشاه و آرام شدن اوضاع ایران، وی مجلس جشنی ترتیب داد و به علت شجاعت و شهامت آنها، زمین‌های گاردژ را به آنها اهداء کرد و محل اسکان آنها نیز ورنوس بهادران نامیده شده که به مرور زمان به ورنوسفادران تبدیل شده‌است. همچنین شهرهایی بنامهای باغبهادران و سروشبهادران (سروشفادران) در استان اصفهان وجود دارند که این نامگذاری را پذیرفتنی می‌کند.
در زمان فتح اصفهان توسط حمله افغان‌ها، اهالی این منطقه تا حد توان مقاومت نمودند، چنان‌که سرکیس گانهیچ نتز در کتاب «سقوط اصفهان» می‌نویسد، افغان‌ها نتوانستند دژهای خیزون (خوزان) و ورنوسفادران و فروشان را تصرف کنند، چون ساکنان این سه محل سخت مقاومت کردند. یک راه زیرزمینی دراز از کهندژ تا آتشگاه وجود داشته که گویا راه رساندن سربازان به بالای کوه برای جنگ با افغانها و دیگر یورشگران بوده‌است. کوی بزم نیز از دیگر محله‌های کهن خوزان می‌باشد، که نام این محل به وجود جشن سَده در این شهر هویت و واقعیت بیشتری می‌بخشد.
دکتر سیروس شفقی در کتاب خود بنام «جغرافیای اصفهان»، معتقد است که مقارن کوچ عده‌ای از ساکنان منطقه اصفهان در نیمه دوم هزاره چهارم، قبل از میلاد مسیح، آبادی‌های کوچکی در محل فعلی شهر اصفهان و سرتاسر زاینده رود وجود داشته که با آمدن عده‌ای از شمال به فلات مرکزی پرجمعیت آنها افزوده شد و محل‌های جدیدی به وجود آمده‌است، بر این اساس می‌توان قدمت اولین کانون‌های جمعیتی این خطه را به دوران قبل از اسلام مربوط دانست و در روایات دیگر نیز آمده: حمله اسکندر به سه دژ، گاردژ، کهندژ و دیمیردژ که در این منطقه واقع شده بودند باعث ویران شدن آنها به دست اسکندر مقدونی گردیده و این منطقه تا دوران پادشاهی ساسانیان (۲۲۴ میلادی) یعنی تا ۶ قرن بعد به صورت بیابانی بی آب و علف باقی ماند. تا آنجا که پیروز شاه ساسانی به سلطنت رسید و به سدژ آمد و بنا به خواسته او بار دیگر این محل آباد شد، وی دستور حفر قناتی داد که به نام خودش به قنات «پیروز شاهی» معروف گردید، و به دستور پیروز شاه، مردم متفرق شده گردهم آمدند و زمین‌ها بین مردم تقسیم شد.
بسیاری از رویدادهای تاریخی شهرستان خمینی شهر متأثر از وقایعی است که در اصفهان به وقوع پیوسته‌است. با این وجود قدمت تاریخی این منطقه به زمان ساسانیان می‌رسد، کهن دژ که بر سر راه اصفهان قرار دارد، گویا پایتخت ساسانیان بوده‌است. مردم این شهر به زبانی به نام ولاتی سخن می‌گویند که به زبان ساسانیان بسیار نزدیک است. در دوران اسلامی نیز این ناحیه از اهمیت زیادی برخوردار بوده و وجود مسجد جامع بزرگ در کوی خوزان، شهر بودن آن را در گذشته می‌رساند. چرا که مسجد جامع از ویژگی‌های شهری است و روستاها فاقد آن می‌باشند. در یورش محمود افغان به اصفهان، مردم سده دلیرانه پایداری کرده و شمار زیادی از لشکریان محمود را به اسارت گرفتند.
فاصلهٔ شهر (خمینی شهر) تا اصفهان به طول راه بستگی دارد اما در حالت عادی ۸ کیلومتر می‌باشد. شهرستان خمینی شهر در مغرب استان اصفهان قرار گرفته و از سوی شمال به شهرستان شاهین شهر و میمه، از جنوب به شهرستان فلاورجان، از مشرق به شهرستان اصفهان و از مغرب به شهرستان نجف آباد محدود می‌شود. این شهرستان یکی از خوش آب و هواترین و با صفاترین نواحی استان اصفهان است. خاک آن از رودخانه زاینده رود آبیاری می‌شود و تمامی نهرهایش پرآب است. علاوه بر آن کاریزهای مهمی نیز دارد که سبب گردیده‌است سه چهارم خاک این شهرستان باغ‌های بزرگ میوه و یک چهارم آن کشتزار باشد.
مادی «قمیش» از میان زمین‌های جنوبی شهرستان می‌گذرد و چون در محل جدا شدن از رودخانه با چشمه‌ها پیوند دارد، آب آن هرگز تمام نمی‌شود.
گونه‌های میوه و فرآورده‌های زمینی مانند گندم، جو، خیار، خربزه، حبوبات، تنباکو، در این شهرستان بعمل می‌آید و بعضی از انواع آن چون خربزهٔ بهارهٔ کوشک و انگور و گیلاس نصرآباد و گورتان شهرت دارد و نظیر آن در دیگر نقاط یافت نمی‌شود.
آب و هوای آن معتدل و خشک است. بیشترین درجهٔ حرارت در تابستان‌ها ۳۹ درجه بالای صفر و کمترین آن در زمستان‌ها ۸ درجه زیر صفر می‌باشد.
خمینی شهر (همایونشهر) در سال‌های نه چندان دور یکی از تولیدکنندگان اصلی گلابی در سطح استان و کشور بود. بیشترین کشاورزی این شهرستان در حاشیه زاینده رود واقع است (درچه پیاز) که پیاز و سیب زمینی و محصولات جالیزی تولید می‌کنند. باغ داران این شهر نیز علاوه بر شاه میوه، گلابی دوفصله و انواع دیگر گلابی (کبوتربچه، گونجانی، لاقه، لالا، قارا سوری، جوزقند، آردالانی، لپ سرخ)، محصولی منحصر به فرد و بومی به نام سیبری تولید می‌کنند. این میوه خوشمزه، آبدار، ترد و با طعم گلابی است که رایحه سیب را همراه دارد. گفتنی است این شهر تولیدکنندهٔ بهترین تنباکوی طلایی جهان می‌باشد که تماماً به کشورهای خارجی (کشورهای عربی مانند عراق) صادر می‌گردد. همچنین این شهر از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان گل، انواع کاکتوس و محصولات گلخانه‌ای می‌باشد به‌طوری‌که بزرگ‌ترین مرکز گل شب بوی کشور در این منطقه قراردارد.
خمینی شهر از بزرگ‌ترین شهرستانهای استان اصفهان بوده و از نظر موقعیت علمی دانشگاهی و صنعتی قابل توجه می‌باشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد خمینی شهر و دانشگاه صنعتی اصفهان، دانشگاه پیام نور اصفهان، شهرک علمی و تحقیقاتی استان اصفهان و دانشگاه صنعتی و اولین پارک رشد علم و فناوری یونسکو در خاورمیانه و دانشگاه‌هایی مانند راغب اصفهانی، فیض الاسلام، پالایش، جهاد دانشگاهی، پیام نور و .. نیز در این شهرستان وجود دارند.
از صنایع این شهر می‌توان سنگ بری، موزائیک سازی، خاتم کاری، قلمزنی، مسگری، تولیدی ظروف ملامین، نساجی، دباغی، حوله بافی و قالی بافی را نام برد که بیشتر کارخانه‌های سنگبری در شهرک صنعتی محمودآباد و شهرک صنعتی دوشاخ قرار دارند و از شهرتی جهانی برخوردار می‌باشد (پایتخت سنگ اصفهان).
مردم خمینی شهر به زبان فارسی که در اصطلاح محلی به آن «ولاتی» یا سِدِهی گفته می‌شود سخن می‌گویند.
این گویش (ولاتی) که جزو گویش‌های مرکزی ایران است گویش اهالی تعدادی از محلات خمینی‌شهر از قبیل ورنوسفادران، اسفریز، باولگان، زاغ‌آباد، کوشکباج، گاردر و گارسله است که در حال حاضر بیشتر اهالی محله باولگان از این گویش در مکالمات روزمره استفاده می‌کنند. متأسفانه این گویش در حال فراموشی است ولی با این حال به همت اهالی ورنوسفادران اقداماتی از جمله برگزاری کلاس‌های آموزشی و گردهم آییها و شعر خوانی‌ها به زبان ولاتی این زبان همچنان زنده مانده‌است.ایسنا: زبان وِلاتی، گویشی در حال فراموشی. ۲۰۱۸. بازدید: ۴ اردیبهشت ۱۳۹۹.
براساس اطلاعات رسمی سرشماری سال‌های ۸۵ و ۹۰ حدود ۶۰هزار نفر طی ۱۵سال به خمینی شهر مهاجرت داشته‌اند که اکثر این افراد از اقوام لر و بختیاری هستند که در حال حاضر نیز قریب به ۱۰۰هزار نفر از جمعیت شهرستان را تشکیل می‌دهند.
این گویش در نواحی اطراف اصفهان مانند ونداده، رودشت، کوهپایه، گرکویه، هرند، گز برخوار، خورزوق، وانشان، مشکنان، ورزنه، سیان، اژیه، قورتان، ینگ‌آباد و غیره نیز بکار می‌رود.
شاعرانی مثل درویش عباس از شهر گز یا رضا مداحی از شهر کوهپایه و بسیاری دیگر از شاعران بنام ولاتی‌سرا بودند. در محله ورنوسفادران خمینی‌شهر نیز بیش از ده تن از شعرا و ترانه‌سرایان به این زبان شهر گویش می‌کردند و ترانه سروده‌اند. از جمله استاد طلایی، استاد قیام، اصغر حاج حیدری (خاسته)، سعید بیابانکی، داود حاج حیدری، حسین حاجی هاشمی و غلامرضا مهدی‌پور.
شماری از زبان‌شناسان و مورخان ایرانی و غربی از جمله احسان یارشاطر، حبیب برجیان و اسکار مان (Oskar Mann) در زمینه پژوهش گویش سدهی کار کرده‌اند. کاربرد این گویش امروزه کمتر شده و رو به فراموشی است.
از بناهای تاریخی خمینی شهر می‌توان از: کوه آتشگاه،
غار دستکند قهرمان به قدمتی به دوران عیلامی، در کوه لادُر،
خانه تاریخی زهتاب خوزان،
عصارخانه صفوی محله گارسله در بازار قدیم ورنوسفادران، ایوان گزیها جنب امامزاده سید محمد، مجموعه حمامهای اندوآن، مجموعه حمام‌های گاردر، مسجد زنجیری پنج شنبه بازار، مسجد گلوله، مسجد آخوند، مسجد ملا محسن، گورستان ورنوسفادران، مسجد لادره، مسجد ملاحیدر علی، مسجد گاردر، خانه مجیر، مسجد آقا علی اکبر، مسجد ابوالبرکات، مسجد امام حسن عسگری، مسجد جامع فروشان، امامزاده سید ابراهیم ورنوسفادران، حسینیه لادره، کلاس قرآن، حمام درب سید، حمام کوبرز، خانهٔ تاریخی سرتیپ سدهی، برج کبوتر خوزان و دستگرد قداده، برج کبوتر هویه، برج کبوتر تیرانچی، برج کبوتر وازیچه، مسجد جامع خوزان با قدمتی به دوران سلجوقی، عصارخانهٔ صفوی، آرامگاه ابن مردویه، خانه تاریخی خلیلی‌ها متعلق به استادعلی صفاری و همین‌طور خانه تاریخی معروف به نوروزی‌ها، متعلق به عباس قاسم که قدمت آن به یازده قرن قبل از خانه تاریخی خلیلی‌ها برمی‌گردد که که از آن می‌توان به عنوان قدیمی‌ترین خانه تاریخی واقع در پنج شنبه بازار را نام برد.
جنوب خمینی شهر به کوه آتشگاه و رودخانه زاینده رود محدود می‌شود و شمال و شمال غربی شهرستان به کوه محدود می‌شود برخی مناطق طبیعی این شهر به شرح ذیل است:
میانگین بارش خمینی شهر در یک سال زراعی ۱۴۰ میلیمتر است اقلیم شهرستان نیمه خشک و نیمه بیابانی است بیشینه دما در روزهای گرم تابستان به ۴۰ درجه سلسیوس می‌رسد و کمینه دما در روزهای سرد زمستان به‌طور میانگین به ۵ درجه سانتیگراد زیر صفر می‌رسد
خورزوق، شهری از توابعبخش مرکزی شهرستان برخوار در استان اصفهان است.
این شهر در ارتفاع ۱۵۷۲ متری از سطح دریا قرار دارد که از ارتفاع اصفهان ۳ متر کمتر است. این شهر در ۲ کیلومتری شمال اصفهان و تا تهران ۴۱۰ کیلومتر فاصله دارد.
جمعیت این شهر امروزه بالغ بر ۵۰ هزار نفر است. شهرک سیمرغ یا یکی از مناطق توسعه این شهر است. خورزوق در زبان عامیانه، خورزوک گفته می‌شود.شهرداری خورزوقشهرداری خورزوق
محله‌های این شهر عبارت‌اند از: خورزوق، دلیگان، اسلام‌آباد و شهرک سیمرغ. سفره قلمکار یکی از مهم‌ترین صنایع دستی است که در محله دلیگان درست می‌شود.
دامنه یکی از شهرهای بخش مرکزی شهرستان فریدن در استان اصفهان در مرکز ایران است.
دامنه شهری در میان کوه‌های دالان‌کوه است و بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، جمعیت آن حدود ۱۰۰۰۰ نفر (۲۱۰۰ خانوار) برآورد شده‌است.
دامنه در ۱۲۰ کیلومتری غرب اصفهان در ۵۰ درجه و ۲۵ دقیقه طول شرق و ۳۲ درجه و ۵۸ دقیقه عرض شمالی واقع شده‌است. این شهر در بخش مرکزی شهرستان فریدن قرار دارد.
شهر دامنه در طول تاریخ چندین بار جابجا شده‌است، در ابتدا محل تأسیس این شهر در دشت قهیز بوده و در ادامه در کنار امام زادگان عبدالله و ابراهیم که تا محل فعلی شهر دامنه حدود دو کیلومتر فاصله دارد مستقر شده‌است.
دامنه فعلی از اواخر دوره صفویه و اوایل دوره قاجار شکل گرفته و در دوره‌های مختلف مورد هجوم قرار گرفته‌است به صورتی که محمود افغان نیز به این سرزمین حمله و خساراتی را به آن وارد کرده‌است، همچنین در جنگی که بین «علیمردان خان» به پشتیبانی از «ابوتراب میرزا» نوهٔ دختری شاه سلطان حسین صفوی و از طرفی دیگر «ابوالفتح خان بختیاری» که ازجانب «شاهرخ شاه نادری» حاکم اصفهان، درگرفت؛ علیمردان خان مغلوب شد و دوباره تهیه سپاه دید و از کریم خان زند کمک طلبید و کریم خان زند که در یکی از بلوک ملایر سکنی داشت با نیروهای خود در چمن قهیز به علیمردان خان پیوست و از طرف دیگر ابوالفتح خان، سلیمان خان افشار و حسن قلی خان افشار و فتح علی خان افشار و سی چهل نفر دیگر از خوانین بختیاری با عساکر زیاد وارد اصفهان شده و از آنجا به دفع علی مردان خان به جانب قهیز شتافتند تلاقی فریقین رخ داد و شکست فاحشی از علیمردان خان یافته و به طرف شهر فراری شدند. این جنگ در روز بیستم جمادی‌الاولی سال ۱۳۶۰ هجری قمری رخ داد.
ضلع جنوبی شهردامنه را دومین قلهٔ بزرگ بخش غربی استان یعنی دالانکوه دربرگرفته‌است. دالانکوه، کودالان یا دارابشاه یک قله در شرق شهرستان فریدن و جنوب منطقه کرون در مجاورت شهر دامنه است که به علت استفاده‌های فراوان مشهور است. ارتفاع دالانکوه از سطح دریا در حدود ۳۹۴۵ متر است. دالانکوه از اهمیت فراوانی برخوردار است. مجموعه این کوه‌ها یک زیست‌بومفوق‌العاده است. در بهار و تابستان دامنه‌ها و دشت‌های این کوه محل مناسبی برای چرای دام هاست. در اواسط بهار برف‌های باقی‌مانده از فصل زمستان شروع به آب شدن می‌کنند و چشمه‌های کوچک و بزرگ بسیار زیادی را پدیدمی‌آورند که پذیرای گردشگران و مهمانان زیادی می‌باشند. این چشمه‌ها که بزرگ‌ترین آن سیاه دره نام داشته و اولین سرچشمه شرقی زاینده رود محسوب می‌شود علاوه بر جنبهٔ گردشگری و استفاده دام و طیور در مصارف کشاورزی نیز بکار برده می‌شود.
در حال حاضر نیز آب آشامیدنی شهر از طریق سه حلقه چاه و به صورت کلر زنی و منبع تأمین می‌گردد.
از حیوانات وحشی در این منطقه خرگوش، روباه، شغال، گرگ، پلنگ، گراز، بز کوهی و از خزندگان لاک‌پشت، مارمولک، انواع مار دیده می‌شود.
مار «کورال» که در این منطقه به مار جعفری مشهور است و نیز ماری زهر دار و دارای لکه‌های قرمز روی پوست خود دارد.
از پرندگان می‌توان به باز، باشه، عقاب، تیهو، کبک، لک لک، کلاغ، زاغ، چلچله، چکاوک، سار و گونه نایاب بلدرچین نام برد.
شهر دامنه که به قولی شهر متحرک کشور نیز نام گرفته‌است از دوران شکل‌گیری با توجه به جنگ‌ها و لشکرکشی‌های مختلف سه بار جابجا شده و قدمت مکان فعلی این شهر به ۵۰۰ سال پیش برمی‌گردد.
اما پیدا شدن شهری زیر زمینی در دامنه فعلی به گونه‌ای که با توجه به وسعت تخمین زده این شهر می‌توان دامنه را از این پس شهر دو طبقه ایران نامید.
بازیهای محلی مردم در قدیم که تا سه دههٔ اخیر نیز رونق داشت؛ شامل: لِک لِکی، اَلیچ بازی، دُرونه بازی، کمربند بازی، زو بازی، کفش پازنی، کُپولی، خَرُم گازگاز، از مَن داری، قائم بازی، پرتاب سنگ، وزنه‌برداری، کوزه برداری، مرده برداری، کوزول، سنگ زنی. این بازی‌ها مخصوص پسران و مردان بوده اما در خصوص بازی‌های دختران غیر از بازی‌هایی مانند خاله بازی و عروسک بازی و تاب بازی، «توتو عباسی» در بین دختران طرفدار فراوان داشت که به شرح آن می‌پردازیم:
این بازی نه به وسیلهٔ خاص و نه جای وسیع نیاز داشت. حتی می‌شد در داخل خانه روی گل قالی آن را انجام داده و به این شکل که یک دایره به قطر یک متر یک‌نفره ایستاده و در حالی که دست‌ها را به صورت افقی می‌گرفت و با گفتن و تکرار عبارت «توتو عباسی، خدا منو نندازی» شروع به چرخش به دور خود می‌نمود و سپس چندی می‌ایستاد و چرخش را به جهت عکس انجام می‌داد و تا زمانی که پای او از دایره بیرون نمی‌رفت یا بر اثر دَوَران سر، به زمین نمی‌نشست بازی را ادامه می‌داد. در پایان برندهٔ بازی کسی بود که بیشترین چرخش و گردش را انجام داده بود.
بازی‌های «دوز بازی» و «ریج جیله بازی» مخصوص کلیة اعضای خانواده بود که همه حتی در کنار یا روی کرسی با هم در آن شرکت می‌کردند و ریگ جیله به این شکل شروع می‌شود: ابتدا هر یک از اعضا سنگ‌های خود را در کف دست قرار می‌داد و پرتاب کردن به بالا با پشت دست آن‌ها را می‌گرفت. هر کس بیشترین سنگ را با پشت دست خود می‌گرفت آغازکننده بازی بود و به این عمل «یک من، دو من» می‌گفتند. بعد تمام سنگ‌ها را کف دست آغازکننده قرار می‌دادند و او همان کار اول را انجام داده و با سنگ‌هایی که در پشت دست او می‌ماند می‌توانست آن‌ها را دوباره به بالا پرتاب نموده و بگیرد و هم‌زمان بقیه سنگ‌ها را از زمین برمی‌چیند. در این عمل ظرافت خاصی بود که مثل دانه برچیدن مرغ از زمین انجام می‌شد. برنده یا برنده گان بازی بازندگان را با نیشگون تنبیه می‌کردند
دامنه فعلی از اواخر دوره صفویه و اوایل دوره قاجار شکل گرفته و در دوره‌های مختلف مورد هجوم قرار گرفته‌است به صورتی که محمود افغان نیز به این سرزمین حمله و خساراتی را به آن وارد کرده‌است.
حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ خانه زیر زمینی در این شهر و در زیر خانه‌های فعلی وجود دارد که تاکنون ۲۵ مورد از این خانه‌های زیر زمینی کشف شده و یک نمونه بعد از آماده‌سازی جهت بازدید عمومی باز گشایی شده‌است و در نوروز ۱۳۹۴ بیش از ۵۰۰۰ بازدیدکننده داشته‌است. تعدادی از این خانه‌های زیر زمینی از زیر زمین به هم راه داشته و تعدادی نیز به صورت دو طبقه حفر شده‌اند.
این خانه‌های زیر زمینی شامل یک دالان ورودی، هشتی، محل نگهداری گوسفند، محل نگهداری گاو، دالان ورود به حیاط مرکزی، حیاط مرکزی و تعدادی اتاق می‌باشد.
در حیاط مرکزی چاه آب، حوض آب و سکوی نماز وجود دارد.
از جمله صنایع دستی که از زمان‌های گذشته تا به امروز در این شهر رایج بوده قالی بافی است. قالی‌های دست بافت زنان این شهر در نقش‌های متنوع «صولتی، ماهی، کربلایی بیگم، حوضی، هشت خوانی، شاه عباسی، ترنجی، سفره آردی، بوته سر کج، بادامی، خشتی، سینه ریز، درویشی، جنگلی، لیلی و مجنون، تخت جمشید» و نقش‌های دیگر می‌باشد که در کمال دقت و ظرافت بافته می‌شوند و از شهرت بسزایی برخوردار می‌باشند.
از دیگر صنایع دستی که در گذشته رایج بوده پارچه بافی و گلیم بافی است و از صنایع دستی که در حال حاضر رایج می‌باشد می‌توان به معرق، مشبک، هویه کاری، انواع بافتنی، گل‌سازی و… اشاره نمود.
شهر دامنه با توجه به دشت حاصلخیز و کم‌نظیر قهیز و همچنین سفره آب‌های زیرزمینی زیاد به یکی از قطب‌های کشاورزی استان اصفهان و کشور تبدیل شده‌است. محصولات دامنه که در حجم و کیفیت بالا تولید شده به تمام مناطق کشور و دنیا از جمله عراق. سوریه. قطر. ترکیه. روسیه. پاکستان. کویت و… صادر می‌شوند. پیشهٔ اکثر مردم دامنه از سالیان دور کشاورزی بوده و قدمت کشاورزی در این شهر هم پایهٔ قدمتِ خودِ شهر است.
از گذشته تاکنون محصولات متعددی در دشت دامنه کاشت می‌شده و در طول زمان با توجه به نیاز مردم این محصولات تغییر می‌کردند. عمده محصولات تولیدی یک دهه اخیر دامنه عبارتند از:
مهم‌ترین محصول تولیدی و استراتژیک دامنه سیب زمینی است. طبق روایات و منابع متعدد دامنه به اولین و بزرگ‌ترین تولیدکننده سیب کشور مشهور است. کشت سیب زمینی در این منطقه کاملاً به صورت مکانیزه انجام شده و با واردات بذرهای اصلاح شده و مینی تیوبرها از کشورهای مختلف از جمله فرانسه و هلند و المان و… به یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان بذرهای اصلاح شده در کشور مبدل شده‌است.۹۰هزار تن سیب زمینی در فریدن تولید شده‌است
پس از سیب زمینی، پیاز تولیدی دامنه در حجم بسیار بالا (بین ۵۰ تا ۱۰۰ هزار تن در سال) به بازار عرضه می‌شود می‌شود.
بخش بسیار بزرگی از حمل و نقل کالایی غرب استان اصفهان در فصل تابستان مربوط به صدور پیاز دامنه است که به بسیار از مناطق کشور از جمله میدان‌های میوه و تره بار مراکز استان‌ها به ویژه تهران و بازارهای کشورهای اصراف صادر می‌شود.
چغندرقند یکی دیگر از محصولاتی است در دشت قهیز دامنه کشت می‌شود. با توجه به باردهی زیاد چغندر و سهولت کاشت این محصول نیز چند سال است که در بین کشاورزان دامنه به محبوبیت رسیده و در مقیاس نسبتاً بالا کشت می‌شود. کاشت چغندر با همکاری کارخانه‌های تولید قند و شکر استان اصفهان انجام شده و این همکاری منجر به صنعتی تر شدن کشاورزی در دامنه شده‌است. هر سال ده‌ها هزار تن چغندرقند در دامنه برداشت می‌شود که از این نظر دامنه را به یکی از رکورد داران استان اصفهان تبدیل کرده‌است. البته با توجه به شرایط آب و هوایی فریدن کاشت چغندرقند به اندازهٔ پیاز و سیب زمینی در دامنه رونق ندارد.
ذرت و دانه‌های روغنی از دیگر محصولاتی است که در چند سال اخیر بسیار مورد استقبال کشاورزان دامنه و فریدن قرار گرفته و در دشت قهیز کشت می‌شود. شرایط آب و هوایی دامنه بسیار برای کشت ذرت مناسب است به همین دلیل از نظر وسعت کشت تقریباً ذرت را می‌توان چهارمین محصول دامنه نامید و حجم ان در حدودی است که تقریباً می‌توان گفت با وارد شدن ذرت دامنه به بازار علوفه قیمت ذرت افت چشمگیری پیدا کرده و و به علت کیفیت بالا تقاضا برای خرید محصول ذرت این منطقه زیاد می‌شود.
گندم به نوعی قدیمی‌ترین محصولی است که در دامنه کشت می‌شده اما در حال حاضر به دلیل کاهش قیمت و به صرفه نبودن و از طرفی دیگر خشکسالی‌های پی در پی خیلی مورد استقبال کشاورزان دامنه قرار نمی‌گیرد. سیر نزولی سطح کشت گندم و جو در دامنه از ده سال پیش آغاز شد به‌طوری‌که امروزه کاشت این محصول تنها به صورت اندک در دامنه رونق دارد.پایین آمدن سطح کشت گندم در فریدن
غیر از محصولات اشاره شده بالا، جو به صورت پاییزه و بهاره، یونجه، کاهو، کلم به صورت‌های بروکلی و گل و کلم معمولی، ذرت مکزیکی، سیب استامبولی، شلغم، چغندر لبویی، هویج، زعفران، موسیر کشت ارگانیک، گوجه، خیار، عدس. نخود و لوبیا، میوه جات سرد سیری ازجمله گردو و بادام و هلو و زردآلو و گیلاس و … در دامنه کشت و به بازار عرضه می‌شود که توضیح هرکدام به صورت خاصه، وقت شما خواننده عزیز را بسیار می‌گیرد.
در زیر کوه گاه‌بست و در ۶ کیلومتری شمال شهرستان بستک چشمهٔ نمکی به نام مُروا در جریان است.محمدیان، کوخردی، محمد ، " (شهرستان بستک و بخش کوخرد) "، ج۱. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۵ میلادی.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhai Iran] ("Gitashenasi Province Atlas of Iran ").بالود، محمد. " (فرهنگ عامه در منطقه بستک) " ناشر همسایه، چاپ زیتون، انتشار سال ۱۳۸۴ خورشیدی.محمد، صدیق «تارخ فارس» صفحه‌های (۵۰ ـ ۵۱ ـ ۵۲ ـ ۵۳)، چاپ سال ۱۹۹۳ میلادی.
آب این چشمه به گودال حوضچه مانندی می‌ریزد، سپس می‌بندد و تبدیل به نمکی سفید و تمیز و خالص می‌گردد که آن را خشک می‌کنند و برای مصرف و فروش می‌برند.عباسی، قلی، مصطفی، «بستک وجهانگیریه»، چاپ اول، تهران : ناشر: شرکت انتشارات جهان معاصر، سال ۱۳۷۲ خورشیدی.الکوخردی، محمد، بن یوسف، "(کُوخِرد حَاضِرَة اِسلامِیةَ عَلی ضِفافِ نَهر مِهران Kookherd, an Islamic District on the bank of Mehran River)" الطبعة الثالثة، دبی: سنة ۱۹۹۷ للمیلاد.
در کنار این چشمه کاروانسرا و آب انبار (برکه) وجود دارد و چون استحمام در این چشمه نمکی برای بیماری‌های جلدی و غیره مفید است، مردم در فصول بهار و پاییز به «مروا» می‌رفته‌اند که این امر تاحدی جنبه‌ای تفریح نیز داشته‌است.عباسی، قلی، مصطفی، «بستک وجهانگیریه»، چاپ اول، تهران : ناشر: شرکت انتشارات جهان معاصر، سال ۱۳۷۲ خورشیدی.
دهستان خمیر، یکی از دهستان‌های
بخش مرکزی شهرستان خمیر در استان هرمزگان ایران است. مرکز این دهستان، روستای درگور است.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت دهستان خمیر برابر با ۴٬۶۵۹ نفر بوده‌است.
جان ارنست استاین‌بک جونیور (زاده ۲۷ فوریه ۱۹۰۲ – درگذشته ۲۰ دسامبر ۱۹۶۸) که در منابع فارسی بیشتر با نام جان اشتاین‌بک شناخته می‌شود، یکی از شناخته شده‌ترین و پرخواننده‌ترین نویسندگان قرن بیستم آمریکا، برندهٔ نوبل ادبیات و همچنین یکی از مهم‌ترین نمایندگان مکتب ادبی ناتورالیسم می‌باشد. از بهترین آثارش می‌توان به "خوشه‌های خشم" (۱۹۳۹) اشاره کرد.
جان استاین‌بک در سال ۱۹۰۲ در کالیفرنیا به‌دنیا آمد. پدرش خزانه‌دار و مادرش آموزگار بود. پس از تحصیل ادبیات انگلیسی در دانشگاه استنفورد، در سال ۱۹۲۵ بی‌آنکه دانشنامه‌ای دریافت کرده باشد دانشگاه را رها کرد و به نیویورک رفت. در این شهر خبرنگاری کرد و پس از دو سال به کالیفرنیا برگشت. مدتی به عنوان کارگر ساده، متصدی داروخانه، میوه‌چین و … به کار پرداخت و به همین سبب با مشکلات برزگران و کارگران آشنا شد. پس از آن پاسبانی خانه‌ای را پذیرفت و در این زمان وقت کافی برای خواندن و نوشتن پیدا کرد. زمانی که جهان به‌سرعت به سمت مدرنیسم پیش می‌رفت و ادوات جدید کشاورزی جایگزین بیل و گاوآهن می‌شد، او در اندیشهٔ غم و درد و رنج آنان بود. نخستین اثرش "جام زرین" را در سال ۱۹۲۹ نوشت. نگاه انسان‌دوستانه و دقیق او به جهان پیرامون و چهرهٔ رنج‌کشیدهٔ خودش سبب درخشش او در نوشتن آثاری چون "موش‌ها و آدم‌ها" و "خوشه‌های خشم" شد.
"خوشه‌های خشم" او در سال ۱۹۳۹ منتشر شد و جایزه پولیتزر را از آن خود کرد. استاین‌بک به سبب خلق این آثارش جایزهٔ نوبل سال ۱۹۶۲ را برد. از نوشته‌های دیگر او به "چمنزارهای بهشتی"، "به خدایی ناشناس"، "تورتیلافلت"، "دره دراز"، "ماه پنهان است"، "دهکدهٔ ازیادرفته"، "کره اسب کَهَر"، "شرق بهشت"، "مروارید" و "پنجشنبهٔ شیرین" می‌توان اشاره کرد.
استاین‌بک در سال ۱۹۶۲ برنده جایزهٔ نوبل ادبیات شد. مشهورترین آثار او "موش‌ها و آدم‌ها" (۱۹۳۷) و کتاب برنده جایزه پولیتزر، "خوشه‌های خشم" (۱۹۳۹) هستند که هردو نمونه‌هایی از زندگی طبقه کارگر آمریکا و کارگران مهاجر در دوره رکود بزرگ هستند.
البته وی در اواخر عمر همانند جرج اورول از مواضع چپ خود اظهار ندامت کرده و از جنگ آمریکا در ویتنام علیه حکومت کمونیستی آن نیز پشتیبانی کرد. حتی خود به ویتنام رفته و به قول خود از «عملیات قهرمانانه» سربازان آمریکایی گزارش تهیه می‌کرد. جی پارینی، نویسندهٔ زندگی‌نامهٔ او، می‌گوید دوستی استاین‌بک با رئیس‌جمهور لیندون بی. جانسون دیدگاه او را در خصوص جنگ ویتنام تحت تأثیر قرار داد.
اَهَر یکی از شهرهای مهم استان آذربایجان شرقی و مرکز شهرستان اهر و منطقه ارسباران و در شمال شرق این استان واقع شده‌است و به‌ عنوان بزرگ‌ترین شهر منطقه ارسباران شناخته می‌شود. اهر در مسیر ارتباطی تبریز به باکو و قفقاز قرار گرفته است. این شهر در ۸۸ کیلومتری شمال شرق تبریز و ۶۵ کیلومتری مشگین‌شهر بر سر مسیر ارتباطی تبریز به استان اردبیل قرار گرفته‌است. همچنین به مرکز دو شهرستان‌های دیگر ارسباران یعنی ۶۰ کیلومتری کلیبر و ۳۵ کیلومتری ورزقان با جاده اصلی و ۵۵ کیلومتری هوراند با جاده ی فرعی مسیر دارد و با دارا بودن مناطق بکر و زیبا، کوه‌ها، دشت‌ها و جنگل‌ها یکی از خوش آب و هواترین مناطق استان آذربایجان شرقی محسوب می‌شود.
شهر اهر با دارا بودن ۱۰۵٬۶۴۱ نفر جمعیت (سال ۱۳۹۵ خورشیدی) و ۱۲٫۷۶ کیلومتر مربع مساحت (سال ۱۳۹۴ خورشیدی)، چهارمین شهر پرجمعیت استان پس از تبریز، مراغه و مرند محسوب می‌شود.
مردم شهر اهر به زبان ترکی آذربایجانی سخن می‌گویند. اهر بزرگتر از شهرستان ویژه میانه اما فاقد فرمانداری ویژه است.
نام‌آوران اهر: شیخ شهاب‌الدین محمود اهری-ستارخان قراجه داغی-عبدالقادر اهری-سعدالدین وراوینی-دکتر امامی اهری-دکتر حسن اهری بنیان‌گذارطب کودکان ایران-دکتر قاسم خان اهری اولین چشم پزشک ایران-پروفسور مدقالچی ریاضیدان و چهره ماندگار-پروفسور محمود آخوندی پدر آیین دادرسی نوین ایران-مقصود ده نمکی-حسین محب اهری-جلال نصیریان پدر صنعت گردشگری ایران-و... بسیار مردان و زنانی که از قلم افتاده‌اند.
در آغاز جنگ‌های روسیه - ایران بخش مهمی از مردم ارسباران زندگی عشایری داشتند. آن زمان، اهر به عنوان مرکز ناحیه ۳۵۰۰ نفر جمیعت داشت.Bibliothèque orientale Elzévirienne, Volume 52; Volume 55, 1887 p.224. در میانه‌های دهه ۱۸۳۰ جمعیّت شهر در بین ۵ تا ۶ هزار نفر و تعداد خانه‌ها ۹۰۰ واحد تخمین زده شده‌اند.Robert Mignan, A Winter Journey Through Russia, the Caucasian Alps, and Georgia: Thence … , Vol. 1, 1839, London جمعیّت در سال ۱۳۳۵ به۱۹۸۱۶ نفر رسیده بود. علی‌رغم افزایش چهار و نیم برابری جمعیت در ۶۰ سال گذشته اهر شکوه پیشین خود را هیچگاه بازنیافت.
در اوایل قرن نوزدهم میلادی، جیمز موریر، دیپلمات انگلیسی و مؤلف «ماجراهای حاجی بابای اصفهانی»James Morier,The Adventures of Hajji Baba of Ispahan, 2005, Cosimo Inc. دربارهٔ نام اهر چنین می‌نویسد، «بنظر می‌آید اهر کاندید خوبی است برای محل شهر تاریخی «هارا»، یکی از سه شهری که بر طبق نوشته توراتhttp://biblehub.com/1_chronicles/5-26.htm پادشاه آشور ، تیلگته پیلنسر (Tilgath Pilneser)، افراد قبایل ربنیت (Reubenites)، گادیت (Gadites) و مناشه (Manasseh) را به آنجا تبعید کرد…"James Morier, A second journey through Persia, Armenia, and Asia Minor, to Constantinople … , 1818, p. 234 نظریه موریر توسط برخی تاریخ‌نگاران غربی پذیرفته شده‌است.Edward Farr, History of the Assyrians, Chaledeans, Medes, Lydians and Carthaginians, 1850, 135.
در کوه‌های اطراف اهر بازمانده‌های زیادی مربوط به دوره پیش از اسلام، مخصوصاً زمان ساسانیان، پیدا شده‌است. از اواخر قرن دوم هجری تا سال ۲۲۲ (۸۳۷ میلادی) اهر در محدودهٔ قلمرو جاودان و بابک خرمدین قرار می‌گرفت. در قرن سوم، اهر مرکز ناحیه میمذ (Mīmaḏ) بود. در سال ۹۴۵ (میلادی)، اهر شهری آبادان گزارش شده‌است. در اواخر قرن دوازدهم و اوایل قرن سیزدهم اهر پایتخت حکمرانان سلسله پیشتکین (Pīškīn) بود. یاقوت حموی هشتصد سال پیش اهر را این‌گونه توصیف می‌کند، "اهر، علیرغم وسعت کم آن، اقتصاد شکوفایی دارد. این شهر بین تبریز و اردبیل قرار گرفته و توسط امیری به نام «ابن پشتگین» اداره می‌شود. اهر فقهای بزرگی پرورده‌است. دو روز راه آن را از «وراوی»، دیگر شهر بزرگ این دیار جدا می‌کند. من شخصی بس آگاه از آذربایجان با نام الهجان المنشی را، که صاحب چند رساله بود، می‌شناختم. او در نوشته‌هایش اهر را «اهریج» می‌نوشت، و بر این اساس فکر می‌کنم نام اولیه همان «اهریج» باشد".Yaqut ibn 'Abd Allah al-Rumi al-Hamawi, Charles Adrien Casimir Barbier de Meynard, Dictionnaire géographique, historique et littéraire de la Perse et des contrees adjacentes, 1851, Paris, p. 57
در دوره ایلخانان مغول، اهر استراحت‌گاه تابستانی ایلخانان بود (در اکتبر ۱۲۸۴ خواجه شمس الدین محمد جوینی در اهر اعدام شد). به نظر می‌آید که در طی یک و نیم قرن بعد از یاقوت حموی اهر اهمیت خود را در دوران مغول ها از دست داد. حمدالله مستوفی در نیمه قرن هشتم هجری چنین می‌نویسد، "اهر شهرکی کوچک و هوایش سرد است و آبش از رودی که بدان‌جا منسوب است از جبال اشکنبر برمی‌خیزد و از عیون و قنوات نیز آب دارد. حاصلش قلعه و اندک میوه بود و مردمانش شافعی مذهب اند و حقوق دیوانیش بتمغا مقرر است و غرب ده هزار دینار حاصل دارد و ولایتش غریب بیست پاره دیه بود و غرب پنج هزار دینار قرب دارد".نزهةالقلوب، حمداله مستوفی، به کوشش محمد دبیر سیاقی، انتشارات کتابخانه طهوری، چاپ اول، تهران، ۱۳۳۶، ص. ۹۵.نزهةالقلوب، حمداله مستوفی، به کوشش محمد دبیر سیاقی، انتشارات کتابخانه طهوری، چاپ اول، تهران، ۱۳۳۶، ص. ۹۶.
در زمان صفویان اهر توجه پادشاهان را جلب کرد چرا که قبر شیخ شهاب الدین (مرشد شیخ صفی الدین) در آنجا قرار داشت. برای مثال شاه عباس بزرگ دو بار در سال‌های ۱۶۰۵ و ۱۶۱۱ از شهر دیدن کرد. در دوره قاجاریان اهر توسط شاهزادگان قاجار اداره می‌شد.http://www.iranicaonline.org/articles/ahar-the-name-of-a-county-sahrestan-and-town-in-azerbaijan
عباس میرزا برای مدتی این اهر را مرکز فرماندهی خود علیه روسها قرار داد. در آن زمان عشایر ارسباران قسمت عمده‌ای از جنگاوران قشون ایران را تأمین می‌کردند.R. Khanam, Encycl. Ethnography Of Middle-East And Central Asia, 2005, p. 313 اهر در طی جنگ به شدت آسیب دید. مسافرین فرنگی که در دوره بین ۱۸۳۷–۱۸۴۳ اهر را دیده‌اند آن را «شهری در وضعی اسفبار» وصف کرده‌اند. بر اساس برداشت آنها، شاهزادگان قاجار، که به عنوان حکمران ارسباران به شهر اعزام می‌شدند، به این فکر بودند که جیبشان را قبل از پایان مأموریت پر کنند.Richard Tappe, Frontier Nomads of Iran: A Political and Social History of the Shahsevan, 1997, Cambridge University Press, p. 171