moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
دو آبشار بزرگ آتوره و مایپوره، رود اورینوکو را به دو بخش بالایی و پایینی تقسیم می‌کند. این رود در بیشتر طول خود قابل کشتی‌رانی است و لایروبی آن، دسترسی کشتی‌های اقیانوس‌پیما تا شهر سیوداد بولیوار در ۴۳۵ کیلومتری بالادست رودخانه را امکان‌پذیر می‌سازد. سیوداد بولیوار همراه با سیوداد گوایانا از مهمترین شهرهای واقع در مسیر رود اورینوکو هستند که در اواخر دههٔ ۱۹۶۰ و در منطقه‌ای صنعتی توسعه یافتند. این دو شهر امروزه از طریق پلی بزرگ بر روی رودخانه به یکدیگر متصل شده‌اند.
کریستف کلمب احتمالاً نخستین اروپایی‌ای است که دهانهٔ رود اورینوکو را در سال ۱۴۹۸ کشف نمود
"Orinoco." The American Heritage® Dictionary of the English Language, Fourth Edition. Houghton Mifflin Company, 2004. Answers.com. بازبینی در تاریخ ۱۶ نوامبر ۲۰۱۱. و پس از او نیز احتمالاً لوپه ده آگره، ماجراجوی اسپانیایی، بیشتر طول رودخانه را در سال ۱۵۶۰ پیمود. در ۱۷۹۹ آلکساندر فون هامبولت، طبیعی‌دان آلمانی بخش‌های بالادست رودخانه را مورد کاوش قرار داد تا آنکه طی جستجویی هوایی در سال ۱۹۴۴، سرچشمهٔ رود اورینوکو در بلندی‌های دوردست شناسایی شد. همچنین کاوش‌های بعدی در فاصلهٔ سال‌های ۱۹۵۱ تا ۱۹۵۶ منجر به کشف دو جویبار گردید که امروزه به‌عنوان سرچشمهٔ اورینوکو شناخته می‌شوند.
دکتر محمدتقی میر، پزشک، شاعر و استاد دانشگاه در سال ۱۲۹۲ در شهر کازرون متولد شد. تحصیلات ابتدایی را در کازرون و شیراز گذراند. در سال ۱۳۲۴ موفق به اخذ درجه دکترای پزشکی از دانشگاه علوم پزشکی تهران شد. سپس برای ادامه تحصیلات راهی آمریکا شد و موفق به اخذ درجهٔ فوق‌تخصص جراحی از دانشگاه کلرادوی آمریکا شد. وی سپس به ایران بازگشت و استاد دانشگاه علوم پزشکی شیراز شد. او سرانجام در سال ۱۳۷۵ در ۸۲ سالگی در شیراز درگذشت و در باغچهٔ شاه داعی‌الله در شیراز به خاک سپرده شد.
از آثار دکتر میر می‌توان به کتاب‌های "جراحی عمومی"، "پزشکان عملی"، "پزشکان نامی فارس"، "ترجمه و تحشیهٔ قانونچهٔ چغمینی"، "شرح حال و آثار علامه قطب کازرونی"، "بزرگان نامی فارس" (در دو جلد) و "گنجینهٔ غزل" اشاره کرد.
مسجد و مدرسه حاج صفرعلی در ضلع جنوب غربی بلوار چای‌کنار، تقاطع خیابان دارایی در شهر تبریز واقع است. این مسجد در ضلع شمالی حیاط مدرسه حاج صفر علی، در یمنی دوز بازار، واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۵۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این مسجد به نام بانی فعلی آن، بازرگان معاصر نایب السطنه، حاج صفرعلی خوئی، خوانده شده‌است.
تاریخ ساخت این مسجد به زمان صفویه بر می‌گردد؛ و در زمان نایب‌السلطنه، عباس میرزا به صورت فعلی بازسازی شده‌است.
این مسجد دارای گنبدی بلند با مناره‌ای منقش به کاشی‌های آبی رنگ، که کلاهک و قسمتی از بالای آن فرو ریخته‌است. ساختمان این مسجد در حد اعلای تقارن و استحکام بناء شده‌است. با وجود اینکه در سیل معروف سال ۱۲۸۸ ه. ق تا بیشتر از نصف فضای مسجد را پر کرده بود ولی خوشبختانه آسیبی به آن نرسید.
پاکده (به تاتی: "پایده") روستایی کهن در استان گیلان، در نیمه شرقی شهرستان رودبار ،۳۰کیلومتری جهت شرقی شهر لوشان، مرکزبخش عمارلو، شهرجیرنده، است.
پاکده از توابع بخش عمارلو از شهرستان رودبار در استان گیلان واقع در ۳۰ کیلومتری لوشان می‌باشد. این روستا در جنوب غربی جیرنده و در شمال شرقی روستایاسکابن جای گرفته است.
بافت سنتی و تاریخی روستای پاکده در اثر زلزله مهیب ۳۱ خرداد سال ۱۳۶۹ به کل ویران گشت و تعداد زیادی از مردم نیز جانشان را از دست دادند.
زبان مردم پاکده تاتی است.دکتر جهاندوست سبزعلیپور، مقاله «گویش تاتی رودبار» (تاتی رودبار: مرکز بخش عمارلو، جیرنده است و علاوه بر آن روستاهای انبوه، کلیشم، یکنم، نوده فاراب، لایه، ناوه، ویه، خرمکوه، پارودبار، بیورزین، داماش، پاکده، آینه ده به تاتی تکلم می‌کنند.)، فصلنامه گیلان ما- شماره ۳۷، ۱۳۸۹ مردمان این روستا شامل اقوام‌های مختلف ایرانی است که در اثر مهاجرت به این روستا ماندگار شدند و هر یک از این اقوام با نام خاصی در این روستا از دیگر قومیت‌ها متمایز می‌شوند برای مثال:نجار،غلام،کیان، قزوینی‌ها، کردها، سیدها، چاقری‌ها، جافری‌ها، شیخ ها ،بلنگ‌ها و ترک‌ها، البته تعداد قومیت‌ها کم نیست و موارد فوق بخشی از تمام موارد است.
شهرک و تاسیسات معدن زغال‌سنگ البرز غربی در زمین های این روستا قرار دارد .
بر اساس کتاب تاریخ گیلان و دیلمستان میر ظهیرالدین مرعشی در بخشی از این کتاب که ایشان از سفر خویش یاد می‌کنند از روستای پاکده که دقیقاً با همین اسم از آن یاد شده‌است دوبار نام می‌برند، تاریخ تألیف این کتاب به قرن نهم هجری قمری بر می‌گردد و این بدان معناست که نام روستای پاکده حداقل دارای قدمتی ۶۰۰ ساله است.
ایشتوان سوم(زادهٔ ۱۱۴۷- مرگ ۴ مارس ۱۱۷۲) پادشاه مجارستان، کرواسی و دالماسی بود.
او بزرگترین پسر گزای دوم بود و پدر مادرش هم لویی هفتم بود.و در خردسالی به پادشاهی رسید. بزرگترین چالش او با عمویش بود که با پشتیبانی امپراتوری روم شرقی مدعی تاج و تخت بود. او توانست تاج و تخت خود را نگاه‌دارد، ولی دالماسی و کرواسی را به ناچار به روم شرقی واگذاشت و هرگز نتوانست این سرزمین‌ها را پس بگیرد.
شبدیز (به معنی "شب‌رنگ" و "شب‌مانند")"فرهنگ عمید"، ذیل «شبدیز». اسب سیاه‌رنگ مهین خانم، عمه شیرین همسر خسروپرویز بود که در نهایت تحت تملک خسرو پرویز قرار گرفت که بسیار مورد علاقهٔ وی بود و گفته بود هرکس خبر مرگ شبدیز را بیاورد اعدام خواهد کرد.
اساس بیستون و شکل شبدیز
همیدون در مداین کاخ پرویز
طبق داستانی که قدیمی‌ترین آن در شعر عربی خالد بن فیاض است، پس از مرگ شبدیز باربد قطعه ای بسیار غمناک برای خسرو پرویز اجرا کرد و در آن به‌تلویح به این خبر اشاره کرد، خسرو پرویز این را فهمید و گریست و گفت «شبدیز مرد!» و باربد گفت «این را [=خبر مرگ شبدیز] شاه گفت» و بدین‌ترتیب از مرگ رهایی یافت. مشابه این داستان در منابع دیگر نیز آمده‌است.
شبدیز واژه‌ای به معنی "شب‌رنگ" است و به این موارد اشاره دارد:
شکسپیر و شرکا نام دو کتاب‌فروشی مستقل از هم در ساحل چپ پاریس است. این کتاب‌فروشی اولین بار در ۱۷ نوامبر ۱۹۱۹ توسط "سیلویا بیچ" در "خیابان هشتم دوپویترن" بازگشایی شد و پس از مدتی در سال ۱۹۲۲ به محل بزرگتری در خیابان دوازدهم اودئون در منطقهٔ ۶ پاریس نقل مکان کرد. در طول دههٔ ۱۹۲۰، این کتاب‌فروشی به پاتوقی برای نویسندگانی چون "ازرا پاوند"، "ارنست همینگوی"، "ویلیام اس. باروز"، "جیمز جویس" و "فورد مادوکس فورد" بدل شد. در سال ۱۹۴۱ در دوران اشغال پاریس توسط آلمان این کتاب‌فروشی بسته شده و دیگر دوباره باز نشد.
کتاب‌فروشی دوم در خیابان سی‌وهفتم بوشری، واقع در منطقهٔ ۵ پاریس قرار گرفته‌است. این کتاب‌فروشی که در سال ۱۹۵۱ توسط "جرج ویتمن" افتتاح شد، در اصل «لو میسترال» نام داشت اما در سال ۱۹۶۴ برای ادای احترام به کتاب‌فروشی "سیلویا بیچ" به «شکسپیر و شرکاء» تغییر نام داد. امروزه این فروشگاه هم به عنوان کتاب‌فروشی معمول و هم به عنوان پاتوق کتاب‌خوانی در زمینهٔ تخصصی ادبیات انگلیسی خدمات می‌دهد. این فروشگاه در فیلم پیش از غروب اثر "ریچارد لینکلیتر" و نیمه‌شب در پاریس اثر "وودی آلن" مورد تأکید قرار گرفته‌است.
"سیلویا بیچ"، آمریکایی مقیم خارج اهل نیوجرسی کتاب‌فروشی «شکسپیر و شرکاء» را در سال ۱۹۱۹ در خیابان هشتم دوپویترن پاریس تأسیس کرد. این فروشگاه به عنوان کتابخانهٔ قرضی و همچنین کتاب‌فروشی فعالیت می‌کرد. "بیچ" در ۱۹۲۱ به یک مکان بزرگتر در خیابان دوازدهم اودئون نقل مکان کرد که فروشگاه تا سال ۱۹۴۱ در همین مکان باقی‌ماند. در طول این مدت، این فروشگاه به رومرکز فرهنگ ادبی و نوگرایی انگلیسی-آمریکایی در پاریس بدل شد. نویسندگان و هنرمندان «نسل گمشده»، مانند "ارنست همینگوی"، "ازرا پاوند"، "اسکات فیتزجرالد"، "گرترود استاین"، "جرج آنتیل" و "من ری" زمان زیادی را در «شکسپیر و شرکاء» می‌گذراندند. این فروشگاه توسط "جیمز جویس" که از آن به عنوان دفتر کار خود استفاده می‌کرد به «استراتفورد در اودئون» ملقب گشته بود. کتاب‌های «شکسپیر و شرکاء» کیفیت بالایی داشته و منعکس‌کنندهٔ ذوق ادبی شخص "سیلویا بیچ" بود. در پاریس جشن بیکران "همینگوی" از «شکسپیر و شرکاء» با همان ساکنین ادبی‌اش یاد شده‌است. در این کتاب‌فروشی مراجعان می‌توانستند کتاب‌های بحث‌برانگیزی نظیر فاسق خانم چترلی اثر "دیوید هربرت لارنس"، که در انگلستان و ایالات متحده ممنوع شده بود را خریده یا امانت بگیرند.
با وجودی که اولیس "جیمز جویس" در ایالات متحده و انگلستان ممنوع اعلام شده بود، بیچ در سال ۱۹۲۲ اولین ناشری بود که آن را منتشر کرد. ویرایش‌های بعدی از اولیس در سال‌های بعد تحت مشخصات ناشر «شکسپیر و شرکاء» منتشر شد.
شکسپیر و شرکای اصلی در ۱۴ ژوئن ۱۹۴۰، در دوران اشغال فرانسه توسط آلمان در دوران جنگ جهانی دوم بسته شد شد. گفته می‌شود ممکن است به این دلیل دستور تعطیلی فروشگاه رسیده باشد که "سیلویا بیچ" آخرین نسخهٔ رستاخیز فیلیگان "جیمز جویس" را به یک افسر آلمانی نداد. وقتی جنگ تمام شد، "ارنست همینگوی" فروشگاه را «شخصاً آزاد کرد»، با این وجود فروشگاه هرگز بازگشایی نشد.
در سال ۱۹۵۱ کتاب‌فروشی انگلیسی‌زبان دیگری در ساحل چپ پاریس توسط "جرج ویتمن" آمریکایی، تحت نام «لو میسترال» بازگشایی شد. محل آن، مکان یک صومعهٔ قرن شانزدهمی، در خیابان سی‌وهفتم بوشری، در نزدیکی میدان سن-میشل، در چند قدمی سن، کلیسای نوتردام و ایل دولاسیته است. درست همانند «شکسپیر و شرکا»ی اصلی، این فروشگاه نیز به یک نقطهٔ کانونی برای فرهنگ ادبی کولی‌وار پاریس و بسیاری از نویسندگان نسل بیت، از جمله "آلن گینزبرگ"، "گرگوری کورسو" و "ویلیام اس. باروز" بدل گردید.
در سال ۱۹۶۴، پس از مرگ "سیلویا بیچ"، "ویتمن" برای ادای احترام به جسارت اولیه، نام فروشگاهش را به «شکسپیر و شرکاء» تغییر داد. او نام کتاب‌فروشی را «رمانی در سه کلمه» می‌داند و این ریسک را «آرمانشهر سوسیالیستی در لباس مبدل یک کتاب‌فروشی» می‌خواند. مشتریان این کتاب‌فروشی کسانی نظیر "هنری میلر"، "آنائیز نین" و "ریچارد رایت" بوده‌اند. این کتاب‌فروشی شامل امکانات خواب با ۱۳ تخت بوده، و "ویتمن" مدعی است که در طول سالیان بیش از ۴۰،۰۰۰ نفر در فروشگاه خوابیده‌اند.
فعالیت‌های منظمی که در کتاب‌فروشی رخ می‌دهد شامل مراسم چای یکشنبه، شعرخوانی و نشست‌های نویسندگان است. در حال حاضر سیلویا بیچ ویتمن، دختر ویتمن، فروشگاه را اداره می‌کند.
هم‌اکنون گردانندهٔ فروشگاه "سیلویا بیچ ویتمن"، دختر "جرج ویتمن" است که ادارهٔ فروشگاه را با همان رویهٔ پدرش ادامه داده و اجازه می‌دهد نویسندگان جوان در فروشگاه به کار و زندگی بپردازند. او همچنین بی‌ینال جشنوارهٔ ادبیای راه انداخته که پذیرای نویسندگانی همچون "پل استر"، "سیری هاستودت"، "جانت وینترسن"، "جونگ چانگ" و "مرجان ساتراپی" است.Festivalandco.com
"سیلویا ویتمن" همچنین در قسمت‌های پاریس شوی خیلی خیلی دیروقت با کریگ فرگوسن ظاهر شد که در ۱ اوت ۲۰۱۱ روی آنتن رفت.
لاسلوی دوم(زادهٔ ۱۱۳۱- مرگ ۱۴ ژانویهٔ ۱۱۶۳) پادشاه مجارستان بود.
لاسلو دومین پسر بلای دوم بود. او با یاری امپراتوری روم شرقی و برای به دست آوردن تاج و تخت با ایشتوان سوم جنگید. بسیاری از اشراف مجارستان نیز وی را پادشاه برحق می‌شمردند. ولی کلیسای کاتولیک نیز پادشاهی وی را به رسمیت نمی‌شناختند. او بر اثر مسمومیت کشته‌شد و پیکرش را در سکش‌فهروار به خاک سپرده‌شد.
بریانی حیدرآبادی یک بشقاب برنج باسماتی و گوشت بز می‌باشد. گاهی از گوشت مرغ به جای گوشت بز استفاده می‌شود که به بریانی مرغ معروف است.
ترکیب غذاهای مغولی یا گورکانیان هند و آندرا پرادشی در آشپزخانهٔ نظام حیدرآباد، حاکم قلمرو تاریخی حیدرآباد، منجر به پیدایش بریانی حیدرآبادی شد.
مواد تشکیل‌دهندهٔ این غذا شامل برنج باسمتی، گوشت، ماست، پیاز، ادویه جات، لیمو، زعفران، گشنیز و پیاز سرخ کرده به عنوان چاشنی می‌باشد.
بهترین نوع گوشت برای استفاده در بریانی، گوشت مرغ، گوشت بز و بره می‌باشد.
ژان-ژاک سروان شرایبر اندیشمند معروف فرانسوی و نویسنده کتاب‌هایی همچون تکاپوی جهانی (کتاب) و تکاپوی آمریکایی بود. وی سال‌ها در نشریه اکسپرس L'EXPRESS فعالیت داشته و مقالات معروفی در دهه‌های ۵۰ تا هفتاد میلادی ارائه کرده‌است که از معروفترین آنها می‌توان به انتقاد از فشار فرانسه بر الجزایری‌ها در آن در سال ۱۹۵۷ نام برد. وی در سال ۲۰۰۶ در فرانسه و بر اثر سکته چشم از جهان فرو بست
احمد آزاد ( – ۳۱ شهریورماه ۱۴۰۰) خواننده و ترانه‌سرای اهل ایران بود. ترانه "ساقی"، پرآوازه‌ترین ترانه او است. وی تهیه‌کننده برنامه بامداد آدینه نیز بود، که بامداد هر جمعه از تلویزیون پارس پخش می‌شد.
احمد آزاد در ۱۷ فروردین ۱۳۴۰ در روستای خمک استان سیستان و بلوچستان زاده شد. او در کودکی به همراه خانواده به اصفهان رفت و پس از آن فراگیری ردیف‌ها و دستگاه‌های موسیقی ایران را نزد جلال‌الدین تاج (تاج اصفهانی) و سلفژ را نزد هوشنگ بهشتی آغاز کرد. پس از خروج از ایران و زمانی که در رشته مهندسی برق به تحصیل اشتغال داشت مبانی موسیقی را با لقمان ادهمی و مهدی تاکستانی آغاز کرد.
با رفتنِ سیاوش زندگانی به آمریکا احمد آزاد همکاری خود را با او آغاز کرد و به اجرای کنسرت پرداخت. او همچنین به خواندن و تمرین ردیف‌های آوازی موسیقی ایرانی از جمله ردیف آوازی عبدالله دوامی، میرزا عبدالله فراهانی، محمود کریمی و دیگر استادان پرداخت. وی از آموزش‌های حبیب‌الله بدیعی، جلیل زلاند، و ایرج خواجه‌امیری نیز بهره برد.
آشنایی بیشتر احمد آزاد با موسیقی ایرانی و روش خواندن و اجرای ردیف‌های موسیقی، پس از رفتن ایرج و گلپایگانی به آمریکا و آشنایی با این دو موسیقی‌دان بود. وی همچنین در دانشگاه‌های آمریکا به تحصیل در رشته‌های مهندسی برق، مهندسی پرواز، خلبانی، دکترای متافیزیک، روان‌شناسی اجتماعی، و هیپنوتیزم بالینی پرداخت. او همچنین مجری و برنامه‌ساز برنامهٔ «بامداد آدینه» بود که در هر قسمت به گفتگو با یکی از چهره‌های موسیقی می‌پرداخت.
احمد آزاد در ۳۱ شهریور ماه ۱۴۰۰ به دلیل ایست قلبی، در لس آنجلس آمریکا درگذشت. پیکر او پس از انتقال به ایران در ۱۰ آبان ۱۴۰۰ در باغ رضوان اصفهان با حضور برخی هنرمندان و خانواده‌اش به خاک سپرده شد.
موری نیوتن رتبارد (زاده ۲ مارس ۱۹۲۶ – درگذشته ۷ ژانویه ۱۹۹۵) اقتصاددان، تاریخدان و نظریه‌پرداز سیاسی امریکایی است.
رتبارد از چهره‌های نامدار مکتب اتریشی اقتصاد بود که با طرح گونه‌ای از آنارشیسم بازار آزاد، که خود آن را آنارکو-کاپیتالیسم می‌نامید، بر جنبش لیبرترین آمریکا و اندیشه‌ی معاصر لیبرترین و لیبرالیسم کلاسیک تأثیر بنیادین گذاشت.F. Eugene Heathe. Encyclopedia of Business Ethics and Society. SAGE. 2007. p. 89
رتبارد بیش از بیست کتاب نوشته است و از او به‌عنوان چهره‌ای مهم در جنبش لیبرتارین آمریکا یاد می‌شود.Ronald Hamowy, Editor, "The encyclopedia of libertarianism," p 441.
رتبارد بر اساس مفهوم ترتیب آنی مکتب اتریش، هواداری از اقتصاد آزاد در خلق پول، و محکوم کردن برنامه‌ریزی متمرکز، از حذف کنترل قاهرانه‌ی جامعه و اقتصاد به دست دولت مرکزی دفاع می‌کرد. او نیروی انحصاری دولت را بزرگترین خطر برای آزادی و رفاه بلندمدت مردم می‌دانست و حکومت را «سازمانی متشکل از ابزار سیاسی» و محلی برای غیراخلاقی‌ترین، بی‌پرواترین و خودخواه‌ترین افراد در هر جامعه می‌دانست که در کار چپاول سیستماتیک مردمان آزاد است."Free Market Money System" by F.A. HayekThe Ethics of Liberty, Murray RothbardRepudiating the National Debt , Murray RothbardTo Save Our Economy From Destruction , Murray Rothbard
راتبارد نتیجه گرفت که همه خدمات انحصاری ارائه شده توسط دولت‌ها می‌تواند به گونه‌ای بهتر از سوی بخش خصوصی ارائه شود. او بسیاری از مقررات و قوانینی را که ظاهراً برای «منفعت عمومی» وضع شده را قدرت ربایی‌های خودخواهانه توسط بوروکراتهای دولتی توطئه‌گر می‌دید که خود را به طرز نامحدودی بزرگ می‌کنند، به گونه‌ای که گویی تابع مکانیسم قیمت نیستند. راتبارد می‌گفت ناکارآمدی‌هایی در خدمات دولتی وجود دارد و اظهار می‌کرد که اگر خدمات بر اساس رقابت در بخش خصوصی ارائه شود، مکانیسم قیمت می‌تواند آن‌ها را حذف کند.The Great Society: A Libertarian Critique , Murray RothbardThe Noble Task of Revisionism , Murray RothbardThe Fallacy of the 'Public Sector' , Murray Rothbard
راتبارد به همین اندازه شرکت‌گرایی دولتی را محکوم کرد و بسیاری از مواردی را نقد می‌کرد که در آن‌ها نخبگان کسب و کار با قدرت انحصاری دولت برای تأثیرگذاری بر قدرت و سیاست تنظیمی به نحوی که در برابر رقبایشان به ایشان نفع برساند، همکاری می‌کردند."For a New Liberty", Chapter 3
او استدلال می‌کرد که مالیات‌گیری نمادی از دزدی اجباری در مقیاس بزرگ، و «انحصار زوری» برای ممنوع کردن خرید داوطلبانه خدمات کارامدتر دفاعی و قضایی از تأمین کنندگان رقیب است.Tax Day, Murray Rothbard
او بانکداری مرکزی و بانکداری ذخیره کسری تحت نظام پول فیات را شکلی از اختلاس قانونی شده مورد حمایت دولت می‌داند و معتقد است که این نظام پولی با اصول و اخلاقیات لیبرترین در تضاد است.Rothbard, Murray. "The Mystery of Banking" Ludwig von Mises Institute. 2008. p. 111The Case for the 100% Gold Dollar , Murray RothbardSee also Murray Rothbard articles: Private Coinage ; Repudiate the National Debt ; and Taking Money Back
رتبارد با دخالتگرایی نظامی، سیاسی و اقتصادی در امور دیگر کشورها مخالف بود.Rothbard on War, excerpts from a 1973 Reason Magazine article and other materials, published at Antiwar.com, undated.Murray N. Rothbard "For a New Liberty", p. 265.
موری ررتبارد از دیوید و ری راتبارد به دنیا آمد. والدین او یهودیانی بودند که از لهستان و روسیه به ایالات متحده مهاجرت کرده بودند. پدرش شیمی‌دانی مهاجر یهودی از لهستان و مادرش مهاجری یهودی روس بود. Reprinted from "15 Great Austrian Economists", edited by Randall G. Holcombe.
پس از ورود به دانشگاه کلمبیا، لیسانس خود را در رشته ریاضیات و اقتصاد در ۱۹۴۵ و فوق‌لیسانس را در ۱۹۴۶ دریافت کرد. دکترای اقتصاد خود را در ۱۹۵۶ زیر نظر جوزف دورفمن در ۱۹۵۶ دریافت کرد.David Gordon, Murray N. Rothbard (1926-1995) biography, Ludwig Von Mises Institute.Gary North, Ron Paul on Greenspan’s Fed , Lew Rockwell.com, February 28, 2004.
راتبارد، افزون بر فلسفه، تاریخ و اقتصاد و برخی موضوعات دیگر، شطرنج، معماری کلیسایی سبک باروک آلمان و جازهای نخستین را بسیار دوست می‌داشت.Introduction to The Irrepressible Rothbard . او مخالف و منتقد تباهیدن جاز و آوازهای مردم‌پسند و تبدیل آن به موسیقی راک و بیباپ بود.Rothbard, Murray. Jazz Needs a Melody! .
راتبارد به قانونی باور داشت که مطابق آن مردم گرایش دارند که در آنچه بدترین در آنند، تخصص یابند. مثلاً هنری جرج در همه‌کاری بسیار خوب بود به جز زمین، اما در ۹۰٪ اوقات به نگارش دربارهٔ زمین می‌پرداخت. فریدمن در همه‌کاری بسیار خوب بود به جز پول، اما تمرکزش بر پول بود!Interview with Murray N. Rothbard, Ludwig von Mises Institute, Summer 1990.
در ۱۹۵۳ و در شهر نیویورک او با جواَن شوماخر ازدواج کرد، کسی که راتبارد، او را چهارچوب اصلی زندگی و کارش قلم‌داد می‌کرد.
سرانجام راتبارد در ۱۹۹۵ در منهتن بر اثر حمله قلبی درگذشت. مرثیه‌نامه نیویورک تایمز راتبارد را چنین معرفی کرد: «اقتصاددان و فیلسوفی اجتماعی که پرحرارت به دفاع از آزادی فردی در برابر مداخلات دولت می‌پرداخت.»David Stout, Obituary: Murray N. Rothbard, Economist And Free-Market Exponent, 68, "The New York Times", January 11, 1995.
راتبارد از منتقدین سرسخت اندیشه اقتصادی کینزی و نظریه فایده‌گرایی جرمی بنتام فیلسوف بود.Keynes the Man, originally published in "Dissent on Keynes: A Critical Appraisal of Keynesian Economics", Edited by Mark Skousen. New York: Praeger, 1992, 171–198; Online edition at The Ludwig von Mises Institute."Jeremy Bentham: The Utilitarian as Big Brother" published in his work, "Classical Economics". در عوض روش خودش مبتنی بر این نگاه بود که نظریه اقتصادی اتریشی اثبات درستی پیامد عملی این واقعیت است که انسان‌ها در عمل هدفمند مشغول می‌شوند.Grimm, Curtis M. ; Hunn, Lee; Smith, Ken G. Strategy as Action: Competitive Dynamics and Competitive Advantage. New York Oxford University Press (US). 2006. p. 43 راتبارد با توجه به نظرهای بازار آزادیش، استدلال کرد که حتی دفاع ملی و حفاظت از افراد باید در بازاری رقابتی و بدون انحصار اجباری دولت عرضه شود.
راتبارد در "انسان، اقتصاد و حکومت" انواع مختلف مداخله حکومت را به سه رده تقسیم می‌کند: «مداخله توهمی»، که مداخله در فعالیت‌های غیر مبادله‌ای خصوصی؛ «مداخله دودویی»، که مبادلهٔ بین افراد و حکومت به زور است؛ و «مداخله مثلثی»، که مبادلهٔ بین افراد به اجبار دولت است. بنا به سنفرد آیکیدا، نوع‌شناسی راتبارد «شکاف‌ها و ناسازگاری‌هایی را که در فرمولبندی اصلی میزس به نظر می‌رسید را حذف می‌کند.»Ikeda, Sanford, "Dyamics of the Mixed Economy: Toward a Theory of Interventionism", Routledge UK, 1997, 245.Murray Rothbard, Chapter 2 "Fundamentals of Intervention" from "Man, Economy and State", Ludwig von Mises Institute.
راتبارد در "قدرت و بازار" می‌نویسد که نقش اقتصاددان در بازار آزاد محدود است ولی نقش و قدرت اقتصاددان در دولتی که به‌طور پیوسته در اقتصاد دخالت می‌کند گسترش می‌یابد، زیرا مداخله مشکلاتی را به راه می‌اندازد که نیاز به بررسی و توصیه سیاست‌های بیشتر دارد. راتبارد استدلال می‌کند که این منفعت شخصی ساده باعث می‌شود بسیاری از اقتصاددانان نسبت به مداخلهٔ فزایندهٔ دولت تعصب داشته باشند.Peter G. Klein, Why Intellectuals Still Support Socialism, Ludwig von Mises Institute, November 15, 2006Man, Economy, and State, Chapter 7 – Conclusion: Economics and Public Policy, Ludwig von Mises Institute.
راتبارد به قانونی باور داشت که مطابق آن مردم گرایش دارند که در آنچه بدترین در آنند، تخصص یابند. مثلاً هنری جرج در همه‌کاری بسیار خوب بود به جز زمین، اما در ۹۰٪ اوقات به نگارش دربارهٔ زمین می‌پرداخت. فریدمن در همه‌کاری بسیار خوب بود به جز پول، اما تمرکزش بر پول بود!
راتبارد در اواخر دههٔ ۱۹۴۰ پرسید در اقتصاد لسه فر، چرا حفاظت پلیس خصوصی نتواند جای خدمات حفاظتی دولت را بگیرد و در ۱۹۴۹ به این نتیجه رسید که این شدنی است. او تحت تأثیر آنارشیست‌های فردگرای آمریکایی قرن نوزدهم نظیر لیسندر اسپونر و بنجامین تاکر و اقتصاددان بلژیکی گوستاو دو مولیناری بود که در این باره می‌نوشتند که یک سیستم چگونه می‌تواند کار کند.Gordon, David. "The Essential Rothbard", Ludwig von Mises Institute, 1st edition. February 26, 2007, p 12-13. PDF version در نتیجه او «اقتصاد "لسه فر" میزس را با نظرات مطلق گرایانه در خصوص حقوق بشر و نفی حکومت» از آنارشیست‌های فردگرا ترکیب کرد."Blackwell Encyclopaedia of Political Thought", 1987, ISBN 0-631-17944-5, p. 290
راتبارد در خصوص مسئلهٔ اخلاق، از میزس جدا شد، چون میزس ترجیح می‌داد از مباحث اخلاقی پرهیز کند و نشان دهد که قوانین اقتصادی مداخله‌گرا از دستیابی به اهداف‌شان بازمانده‌اند. راتبارد معتقد بود که قوانین مداخله‌گرا در واقع به برخی از جمله حتی افرادی که ممکن است مخرب باشند منفعت می‌رسانند، و نتیجتاً بنیانی اخلاقی برای بازار آزاد ضروری است. اصل او «خود مالکیتی» بود. او با اعمال این اصل به قانون قرارداد، نوشت که این اخلاقی نیست که مردم با قرارداد خود را به بردگی بکشند.Gordon, David. "The Essential Rothbard", p. 87-89. دیدگاه‌های اخلاقی راتبارد، همچنین تحت تأثیر لیبرالیسم کلاسیک و امپریالیسم ستیزی راست قدیم قرار داشت.Justin Raimondo, "An Enemy of the State", p. 134, Prometheus Books, 2000.
راتبارد در ۱۹۵۴، در کنار چندین دانشجوی دیگر لودویگ فن میزس، چون جورج ریسمن و رالف ریکو، در ارتباط با آین رند بنیان‌گذار آبجکتیویسم قرار گرفتند. او به زودی از رند جدا شد، و بین دیگر چیزها، نوشت که نظرات او آن طور که اعلام می‌کرد اصیل نبود ولی به ارسطو، تامس آکویناس و هربرت اسپنسر شباهت داشت.Justin Raimondo, "An Enemy of the State", p. 109-114. راتبارد در ۱۹۵۸ پس از انتشار رمان اطلس شورید از رند، راتبارد نامه‌ای به او نوشت و کتابش را «گنج‌خانه‌ای بی‌پایان،» و «نه تنها بهترین رمانی که نوشته شده، بلکه یکی از بهترین کتاب‌های داستانی یا غیرداستانی که نوشته شده،» خواند. او همچنین نوشت که «شما زمینهٔ حقوق طبیعی و فلسفهٔ حقوق طبیعی را به من معرفی کردید،» که او را برانگیخت «سنت افتخارآمیز حقوق طبیعی» را بیاموزد.Justin Raimondo, "An Enemy of the State", p. 121, 132-134.Burns, Jennifer, "Goddess of the Market: Ayn Rand and the American Right", Oxford Univ. Press, 2009, p. 145, 182. , Mises and Rothbard Letters to Ayn Rand, Journal of Libertarian Studies, Volume 21, No. 4 (Winter 2007): 11–16. رتبارد چند ماه دیگر هم دوباره به حلقهٔ او پیوست، ولی به زودی به دلیل تفاوت‌های متعدد با رند از جمله دفاع راتبارد از آنارشیسم از او جدا شد. بعدها، راتبارد حلقهٔ رند را در نمایشنامهٔ "موتسارت یک سرخ" بود و نوشته «جامعه‌شناسی فرقهٔ این رند» هجو کرد.Burns, Jennifer, "Goddess of the Market: Ayn Rand and the American Right", p.184.Murray Rothbard play Mozart was a red , early 1960s, at LewRockwell.com.Murray Rothbard, "The Sociology of the Ayn Rand Cult." , 1972, at LewRockwell.com].
او در سال‌های بعد دیدگاه‌های اخلاقی و سیاسیش را به‌طور کامل توسعه داد. شلدن ریکمن او را «نظریه‌پرداز پیشروی لیبرترینسم لاکی رادیکال که با اقتصاد اتریشی آمیخته، که نشان می‌دهد که بازارهای آزاد کامیابی گسترده، همکاری اجتماعی و هماهنگی اقتصادی ایجاد می‌کنند بدون انحصار، رکود یا تورم‌های شدید که ریشه‌شان را می‌توان در مداخله دولت دید» توصیف می‌کند.Richman, Sheldon Libertarian Left , "دی امریکن کنسروتیو" او این‌ها را به دیدگاه‌های مدرن‌تر مربوط می‌کرد و نوشت: «در بدنه اندیشه شناخته شده به نام 'اقتصاد اتریشی'، توضیحی علمی برای کار کردن بازار آزاد (و نتایج مداخله دولت در آن بازار) وجود دارد که آنارشیست‌های فردگرا می‌توانند به آسانی از آن در ولتانشاوئونگ سیاسی و اجتماعیشان بهره ببرند.»"The Spooner-Tucker Doctrine: An Economist's View"
راتبارد با آنچه بیش از حد تخصصی‌سازی دانشگاه‌ها می‌دانست مخالف بود و خواستار آمیختن حوزه‌های اقتصاد، تاریخ، اخلاق و علوم سیاسی به منظور ایجاد یک «علم آزادی» بود. راتبارد پایه اخلاقی جایگاه آنارکو-کاپیتال خود را در دو تا از کتاب‌هایش توصیف کرد: "برای یک آزادی جدید"، منتشر شده در ۱۹۷۳، و "اخلاق آزادی"، منتشر شده در ۱۹۸۲. راتبارد در قدرت و بازار (۱۹۷۰)، توصیف می‌کند که یک اقتصاد غیرحکومتی چگونه می‌تواند کار کند.Hans-Hermann Hoppe, Anarcho-Capitalism: An Annotated Bibliography , LewRockwell.com.
راتبارد در ۱۹۶۳، نوشت «انقلاب سیاهان بعضی عناصری دارد که باید مطلوب یک لیبرترین باشد، با بقیه آن باید مخالف باشد. نتیجتاً لیبرترین با جداسازی اجباری و خشونت پلیسی و در عین حال با ادغام اجباری و مهملاتی نظیر سهمیهٔ شغلی اجباری قومی مخالفت می‌کند.Murray N. Rothbard, The Negro Revolution, New Individualist Review, Volume 3, Number 1, Summer 1963.» بنا بر گفتهٔ زندگی‌نامه‌نویس راتبارد، جاستین ریموندو، او مالکوم ایکس را یک «رهبر بزرگ سیاه» می‌دانست و معتقد بود مارتین لوتر کینگ به این دلیل محبوب سفیدهاست که «نیروی اصلی مهارکنندهٔ انقلاب کاکاسیاه‌ها» بود. راتبارد استفادهٔ لیندون جانسون از نیروی نظامی برای سرکوب آشوب‌های شهری در ۱۹۶۸ پس از ترور کینگ را با استفادهٔ او از نیروهای آمریکایی در جنگ ویتنام مقایسه می‌کند.Justin Raimondo, "An Enemy of the State", p. 167–168, Prometheus Books, 2000.
او در کتاب ۱۹۷۴ خود مساوات خواهی بمثابه قیام علیه طبیعت و دیگر انشاها بیان کرد، «برابری در نظم طبیعی چیزها نیست، و نبرد برای برابر ساختن همگان در هر جنبه (جز در برابر قانون) مسلماً تبعات فاجعه‌باری در برخواهد داشت.»George C. Leef, Book Review of Egalitarianism as a Revolt Against Nature and Other Essays by Murray Rothbard, edited by David Gordon (2000 edition) , The Freeman, July 2001. راتبارد در آن نوشت، «در قلب چپ مساوات خواه این باور بیمارگونه وجود دارد که واقعیت هیچ ساختاری ندارد؛ این که دنیا یک لوح سفید است که می‌توان آن را در هر لحظه تنها با اعمال ارادهٔ انسانی به هر سوی دلخواهی تغییر داد.»Murray Rothbard, Egalitarianism as a Revolt Against Nature and Other Essays , essay published in full at Lewrockwell.com, 2003. See also Rothbard's essay The Struggle Over Egalitarianism Continues, the 1991 introduction to republication of "Freedom, Inequality, Primitivism, and the Division of Labor", Ludwig von Mises Institute, 2008. راتبارد همچنین بیان کرد که حکومت محوران پژوهش دانشگاهی در خصوص نژاد را سرکوب کردند تا هدفشان مبنی بر استفاده از حکومت برای اعمال اهداف مساوات خواهانه را جامعه عمل بپوشانند.Murray Rothbard, Race! That Murray Book , LewRockwell.com, December 1994.
راتبارد همچون رندالف بورن معتقد بود که «جنگ مایه بقای حکومت است.» به گفته دیوید گوردون، این دلیل مخالفت راتبارد با سیاست خارجی تهاجمی بوده‌است.
راتبارد معتقد بود که جنگ‌های جدید لازم نیست و اطلاع از این که دولت چگونه شهروندان را درگیر جنگ‌های پیش تر کرد، حائز اهمیت است. دو نوشته بر پایه این نظرات نوشته شد «جنگ، صلح و حکومت» و «آناتومی حکومت.» راتبارد از دید ویلفردو پرتو، گایتانو مسکا و رابرت میچلز برای ساختن مدلی از کارکنان، اهداف و ایدئولوژی حکومت بهره برد.Joseph R. Stromberg, "Murray Rothbard on States, War, and Peace: Part I" (also see Part II), Antiwar.com, originally published June 2000.See both essays, Murray N. Rothbard, "War, Peace, and the State" , first published 1963; "Anatomy of the State" , first published 1974. در نوشته‌ای به مناسبت مرگ دوست تجدیدنظر طلب تاریخی اش هری المر بارنز، راتبارد نوشت:
ورود ما به جنگ جهانی دوم اقدامی حیاتی در قالب کردن یک نظامی گری دائمی بر اقتصاد و جامعه، در حاکم کردن یک حکومت همواره پادگانی، یک مجتمع خودسر نظامی-صنعتی، یک سیستم سربازگیری دائمی بر کشور بود. این اقدامی حیاتی در خلق اقتصادی مخلوط بود که دولت بزرگ، نظامی از سرمایه‌داری در انحصار حکومت، حکومت مرکزی با همکاری کسب و کار بزرگ و وحدت گرایی بزرگ آن را اداره می‌کند.
در اوایل دهه ۱۹۵۰، در سمینارهایی که اقتصاددان اتریشی لودویگ فن میزس در دانشگاه نیویورک ترتیب داده بود، شرکت کرد و زیر نظر او به مطالعه پرداخت و به شدت تحت تأثیر کتاب کنش انسانی او قرار گرفت. او توجه گروه اصلی حامیان پژوهش‌گران لیبرال کلاسیک در دهه ۱۹۵۰ و اوایل ۱۹۶۰ را به خود جلب کرد. راتبارد نگارش کتابی درسی را آغاز کرد تا کنش انسانی را به‌شیوه‌ای مناسب برای دانش‌جویان سال‌های نخست دانشگاه توضیح دهد؛ نمونه فصلی که او دربارهٔ پول و اعتبار نگاشت، تأیید میزس را در پی داشت. هم‌چنان‌که راتبارد به این کار می‌پرداخت، پروژه‌اش را دگرگون کرد. دست‌آورد این کوشش، انسان، اقتصاد، و حکومت، کتابی شد که از متون اصلی اقتصاد اتریشی است. از ۱۹۶۳ تا ۱۹۸۵، او در انستیتو پلی‌تکنیک بروکلین تدریس کرد که بعدتر بخشی از دانشگاه نیویورک در بروکلین نیویورک شد. از ۱۹۸۶ تا زمان مرگش او استاد برجسته دانشگاه نوادا در لاس وگاس بود. راتبارد مرکز مطالعات لیبرتارین را در ۱۹۷۶ و مجله مطالعات لیبرتارین را در ۱۹۷۷ تأسیس کرد. او در بنیان‌گذاری مؤسسه لودویگ فن میزس همکاری کرد و بعدها معاون آکادمیک آن شد. در ۱۹۸۷ او آغاز به تهیه مجله پژوهشی "مروری بر اقتصاد اتریشی" کرد که هم‌اکنون فصل‌نامه اقتصاد اتریشی خوانده می‌شود.
مکتب اتریش در تلاش است تا اصول موضوع کنش انسان را (که در سنت اقتصاد اتریشی پراکسیولوژی (کنش‌شناسی) خوانده می‌شود) کشف کند. از اقتصاد بازار آزاد حمایت می‌کند و منتقد اقتصاد دستوری است. مبلغان اثرگذار آن اویگن فن باوم-باورک، فردریش هایک و لودویگ فن میزس هستند. راتبارد مدعی است که کل تئوری اقتصاد اتریشی محصول فکر بر نتایج منطقی این واقعیت است که آدمی درگیر کنش هدفمند می‌شود. در تأمل بر این اصول موضوع بود که او معتقد شد که قیمت انحصاری در بازار آزاد به وجود نمی‌آید، او هم‌چنین بخش زیادی از دیدگاه انتظارات عقلایی را در اقتصاد پیشاپیش مطرح کرد.
راتبارد، مطابق با دیدگاهش از بازار آزاد، استدلال می‌کند که به جای عرضه از راه انحصار اجباری دولت، حفاظت شخصی و دفاع ملی نیز می‌بایستی به بازار محول شود. راتبارد منتقد سرسخت اقتصاد کینزیKeynes the Man , originally published in "Dissent on Keynes: A Critical Appraisal of Keynesian Economics", Edited by Mark Skousen. New York: Praeger, 1992, 171–198; Online edition at The Ludwig von Mises Institute. و تئوری فایده‌گرایی جرمی بنتام است.See Rothbard's essay, "Jeremy Bentham: The Utilitarian as Big Brother" published in his work, "Classical Economics".
راتبارد در "انسان، اقتصاد و دولت"، انواع مداخلات دولت را در سه دسته جای می‌دهد: «مداخلات یک‌سویه» که دخالت در اعمال شخصی افراد بدون مبادله و عوض است؛ «مداخلات دوسویه» که مبادلاتی بین افراد و دولت برقرار می‌کند؛ و «مداخلات سه‌جانبه» که مبادلات تحت کنترل دولت است میان افراد. سنفورد ایکدا می‌گوید که تیپولوژی روتباد «شکاف‌ها و ناسازگاری‌هایی که در صورت‌بندی میزس ظاهر می‌شود را از بین می‌برد.»Murray Rothbard, Chapter 2 "Fundamentals of Intervention" from "Man, Economy and State", Ludwig von Mises Institute.
راتبارد در تاریخ و فلسفه سیاسی نیز صاحب دانش بود. کتاب‌های او، هم‌چون "انسان، اقتصاد، و حکومت"، "قدرت و بازار"، "اخلاق آزادی"، "برای آزادی تازه"، از سوی برخی، کارهایی کلاسیکی در حقوق طبیعی و اندیشه‌های لیبرتارین قلم‌داد می‌شوند که چشم‌اندازی از بازار آزاد، آنارشیسم ضد دولتی و فلسفه حقوق طبیعی لیبرتارین را در تجزیه و تحلیل رده‌ای از موضوعات اقتصادی (و هم‌زمان) اجتماعی ترکیب می‌کنند. به سبب مطالعه مکاتب اقتصادی بازار آزاد پیش از آدام اسمیت او دانش وسیعی نیز در تاریخ اندیشه‌های اقتصادی داشت و در کار چند جلدی ناتمامش، تاریخ اندیشه‌های اقتصادی از دیدگاه اتریشی، دربارهٔ آن به بحث می‌نشیند.ویکی‌پدیای انگلیسی، مدخل موری راتبارد
در "قدرت و بازار"، راتبارد می‌نویسد که نقش اقتصاددان در بازار آزاد محدود است، اما در حکومتی که مدام در بازار دخالت می‌کند، نقش و قدرت اقتصاددان، هم‌چنان‌که مداخلات در مسائلی را هدف می‌گیرد که نیازمند تشخیص و توصیه‌های سیاست‌گذاری بیشتر است، فزونی می‌یابد و گسترده‌تر می‌شود. راتبارد چنین استدلال می‌کند که این نفع شخصی در پیش‌داوری بسیاری از اقتصاددانان و تغییر دیدگاه‌شان به تمایل به افزایش مداخلات دولت‌ها نقش دارد.Peter G. Klein, Why Intellectuals Still Support Socialism, Ludwig von Mises Institute, November 15, 2006Man, Economy, and State, Chapter 7-Conclusion: Economics and Public Policy, Ludwig Von Mises Institute.
مشارکت در کتب
تک نگاری‌ها
بخش بزرگی از مطالب نقل از مقاله‌ای است که در بخش منبع یاد شده‌است و در آن از منابع زیر یاد شده‌است:
منابعی که از آن‌ها یاد شده‌است.
دانشگاه فنی مونیخ یک دانشگاه تحقیقاتی دولتی در مونیخ، آلمان است. بر اساس نظام رتبه‌بندی QS و TIMES این دانشگاه یکی از بهترین و برجسته‌ترین مراکز تحقیقاتی در اروپا و جهان است.According to official policy, the name “Technische Universität München” shall not be translated into any other languages in any documents produced by university members. If a translation is given in addition to the name as a reference, it shall be translated as "University of Technology, Munich".
این دانشگاه که در سال ۱۸۶۸ توسط پادشاه لودویگ دوم بایرن تأسیس شد، اکنون دارای پردیس‌های اضافی در گارشینگ، فرایزینگ، هایلبرون، اشتراوبینگ و سنگاپور است که پردیس گارشینگ بزرگ‌ترین آن است. این دانشگاه در هشت مدرسه و بخش سازماندهی شده‌است و توسط مراکز تحقیقاتی متعددی پشتیبانی می‌شود. این دانشگاه یکی از بزرگ‌ترین دانشگاه‌های آلمان است که دارای ۵۰۴۸۴ دانشجو و بودجه سالانه ۱۷۷۰٫۳ میلیون یورو (شامل بیمارستان دانشگاه) است.
این دانشگاه در بین دانشگاه‌های ممتاز آلمان، بر اساس رتبه‌بندی اصلی در سال 2023 برترین دانشگاه آلمان در نظر گرفته می‌شود و در میان دانشگاه‌های پیشرو در اتحادیه اروپا قرار دارد. براساس نظام رتبه‌بندی TIMES، این دانشگاه در جایگاه ۳۰ ام برترین دانشگاه‌های جهان قرار دارد و در حوزه صنعت و نوآوری بهترین دانشگاه در جهان به حساب می‌آید. همچنین بر اساس نظام رتبه‌بندی QS در جایگاه ۳۷ جهان و در رشته‌هایی همچون فیزیک و مهندسی برق در بین ۲۰ دانشگاه برتر جهان قرار دارد. این دانشگاه همچنین با نرخ پذیرش ۸ درصد (۱ به ۱۲) برای مقطع دکترا یکی از رقابتی‌ترین دانشگاه‌های اروپا به حساب می‌آید. محققان و فارغ التحصیلان آن شامل ۱۸ برنده جایزه نوبل و ۲۳ برنده جایزه لایب نیتس هستند.
در سال ۱۸۶۸، لودویگ دوم، پادشاه باواریا، دانشکده پلی تکنیک مونیخ (Polytechnische Schule München) را با کارل فون باورنفایند به عنوان مدیر مؤسسه تأسیس کرد. محل مدرسه جدید در خیابان آرسیس بود، جایی که هنوز هم در آن قرار دارد. در آن زمان حدود ۳۵۰ دانشجو تحت نظارت ۲۴ استاد و ۲۱ مدرس بودند. این مؤسسه به شش بخش تقسیم شد:
در سال ۱۸۷۷، دانشکده پلی تکنیک مونیخ به مؤسسه فنی مونیخ (Technische Hochschule München) تبدیل شد و در سال ۱۹۰۱ حق اعطای مدرک دکترا به آن اعطا شد. با میانگین ۲۶۰۰ تا ۲۸۰۰ دانشجو، دانشگاه فنی مونیخ برای مدتی به بزرگ‌ترین دانشگاه فنی آلمان، جلوتر از دانشگاه فنی برلین تبدیل شد. در سال ۱۹۷۰ این مؤسسه به دانشگاه فنی مونیخ (Technische Universität München) تغییر نام داد.
در سال ۱۹۰۶، پس از اینکه دولت باواریا به زنان اجازه داد در دانشگاه‌های فنی در امپراتوری آلمان تحصیل کنند، آنا بویکسن اولین دانشجوی دختری شد که در رشته مهندسی برق ثبت نام کرد. مارتا اشنایدر-بورگر اولین زن آلمانی مهندس عمران بود که در سال ۱۹۲۷ از دانشگاه فارغ‌التحصیل شد.
در سال ۱۹۱۳، جاناتان زنک مدیر مؤسسه تازه تأسیس فیزیک شد.
در طول جمهوری وایمار، مؤسسه فنی مونیخ با چالش منابع محدود مواجه شد و در طول انقلاب نوامبر، رکود بزرگ، و ظهور آدولف هیتلر به درگیری‌های سیاسی رادیکال کشیده شد. دو تن از ۱۶ نازی که در کودتای نافرجام هیتلر در سال ۱۹۲۳ کشته شدند، دانشجویان این دانشگاه بودند. اتحادیه ناسیونال سوسیالیست دانشجویان آلمان در سال ۱۹۳۰ به قوی‌ترین جناح در کمیته عمومی دانشجویان تبدیل شد و اساتید یهودی و از نظر سیاسی نامحبوب توسط دانشجویان جوان تهدید و مرعوب شدند.
در طول جنگ ۸۰ درصد از امکانات دانشگاه در مونیخ تخریب شده بود. در این شرایط سخت، تدریس در آوریل ۱۹۴۶ از سر گرفته شد.
در سال ۱۹۵۶، ساخت یک رآکتور تحقیقاتی در گارشینگ، آغاز شروع به کار پردیس گارشینگ بود. در سال ۱۹۶۹، ساختمان دپارتمان فیزیک در آنجا افتتاح شد و در سال ۱۹۷۷ ساختمان‌های جدیدی برای دپارتمان‌های شیمی، زیست‌شناسی و علوم زمین افتتاح شدند.
در سال ۱۹۷۰، مؤسسه فنی مونیخ به نام فعلی آن دانشگاه فنی مونیخ تغییر نام داد. زمانی که قانون آموزش عالی باواریا در سال ۱۹۷۴ اجرایی شد، شش دانشکده با یازده بخش جایگزین شدند. در سال ۱۹۹۲، رشته علوم کامپیوتر به عنوان یک دپارتمان مستقل انفورماتیک تأسیس شد که قبلاً از سال ۱۹۶۷ بخشی از گروه ریاضیات بود.
در سال ۲۰۰۲، مؤسسه علم و فناوری آلمان با همکاری دانشگاه صنعتی نانیانگ و دانشگاه ملی سنگاپور در سنگاپور تأسیس شد. این اولین بار بود که یک دانشگاه آلمانی یک شرکت تابعه در خارج از کشور تأسیس کرد.
از زمان آغاز طرح ممتاز سازی دانشگاه‌های آلمان در سال ۲۰۰۶، دانشگاه فنی مونیخ برنده هر دور ارزیابی و عنوان دانشگاه ممتاز شده‌است.
= دانشگاهیان =
به عنوان یک دانشگاه فنی، این دانشگاه در رشته‌های مهندسی، فناوری، پزشکی و علوم کاربردی و طبیعی تخصص دارد. در مقایسه با دانشگاه کامل (یک دانشگاه جهانی)، فاقد علوم انسانی، از جمله حقوق و بسیاری از شاخه‌های علوم اجتماعی است.
از سال ۲۰۲۲، دانشگاه فنی مونیخ به هشت مدرسه و بخش سازماندهی شده‌است:
دانشکده مدیریت دانشگاه فنی مونیخ دارای اعتبار سه‌گانه توسط سیستم بهبود کیفیت اروپا (EQUIS)، انجمن پیشرفته دانشکده‌های بازرگانی دانشگاهی (AACSB) و انجمن MBAs (AMBA) است.
سلامت، ایمنی و محیط زیست (اچ‌اس‌ای) () از سه کلمه سلامت Health، ایمنی Safety و محیط زیست Environment تشکیل شده‌است.
این سیستم مدیریتی که هدفش شناسایی و کنترل ریسک‌های بهداشت جسمانی، بهداشت روانی، ایمنی و محیط زیستی است، از رشته‌های مختلفی از قبیل ایمنی صنعتی، بهداشت حرفه‌ای و محیط زیست و بهداشت محیط و ارگونومی تشکیل شده‌است، که کارشناسان این رشته‌ها در کنار یکدیگر و تعامل باهم این سیستم مدیریتی را بر اساس اهداف کلان شرکت، کارخانه، سازمان و هر نهادی به‌طور بهبود مستمر فرایندهای شغلی به پیش می‌برند.
حرکت به سوی یکپارچه‌سازی نظام‌های مدیریتی باعث به وجود آمدن مجموعه استانداردهای ISO گردید. پس از موفقیت مجموعه 9000 ISO سازمان جهانی استانداردسازی بر آن شد تا در زمینه محیط زیست و ایمنی نیز استانداردی تهیه نماید.
سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت کار بر اساس با رویکرد ایمنی و بهداشت شغلی در جهت بهبود شرایط محیط‌های کاری و پیشگیری از بیماری‌های شغلی و حوادث ایجاد شده‌است. همچنین سیستم مدیریت زیست‌محیطی بر اساس استاندارد ISO14001:2015 با رویکرد محیط زیست، سعی در حفظ و جلوگیری از آسیب به محیط زیست دارد. هر دو این استانداردها در بسیاری از سازمان‌های ایرانی پیاده‌سازی و مستقر شده‌اند و با اجرای این دو استاندارد، می‌توان مسائل HSE یک سازمان را به خوبی مدیریت و به سوی بهبود مستمر هدایت نمود.
طرح‌ریزی و داشتن برنامه‌ای مشخص و از پیش تدوین‌شده از شرط‌های ISO می‌باشد و مدیریت HSE را در شناسایی راه درست یاری می‌نماید. داشتن خط مشی زیست‌محیطی و ایمنی برای یک مجموعه افق‌های دید را روشن می‌نماید و استقرار چرخه PDCA (طرح‌ریزی - انجام - بررسی - اقدام و بازنگری) باعث پویایی مجموعه و بهبود مستمر خواهد شد.
شناخت جنبه‌های مختلف کار از نظر HSE و حرکت به سوی بهبود مستمر از اهداف استاندارد کردن روش‌های اجرایی است.
بعد از شناخت مجموعه و بررسی تحلیلی وضعیت موجود، مدیریت باید سرسپردگی و تعهد خود را اثبات نماید و این اولین گام در استقرار سیستم است؛ که به وجود آورنده خط مشی مجموعه‌است؛ و افق دید را مشخص می‌نماید.
در مرحله طرح‌ریزی و مدون کردن فرایندها باید دقت شود و شاخص‌ها که از مهم‌ترین فرایندها است به خوبی تشخیص داده شود که معیار درستی برای ارزیابی درست فرایند بوجود آورد.
۱- اداره ایمنی و بهداشت شغلی آمریکا:(به اختصار: OSHA)
این اداره یکی از مجموعه‌های سازمان کارامریکا می‌باشد که رسالت و حیطه کاری آن عبارتست از اطمینان از ایمن بودن شرایط کاری برای کار مردان و زنان با تنظیم و اجرای استانداردها و با ارائه آموزش، اطلاع‌رسانی، آموزش و پرورش. این سازمان قدرت اجرایی و قانونی دارد
۲- انجمن بهداشت صنعتی آمریکا:(به اختصار: AIHA)
این سازمان یکی از بزرگ‌ترین انجمن‌های بین‌المللی در خدمت نیازهای متخصصان بهداشت حرفه‌ای و ایمنی است.
۳- مؤسسه ملی ایمنی و بهداشت شغلی (آمریکا):(به اختصار: NIOSH)
مسئول انجام تحقیقات و ساخت توصیه‌هایی برای پیشگیری از آسیب‌های شغلی است. رسالت NIOSH تولید دانش جدید در زمینه ایمنی و بهداشت حرفه‌ای و انتقال این دانش برای بهبود عملکرد کارگران است
۴-سازمان HSE انگلستان
HSE در انگلستان نام اداره ایمنی و بهداشت اجرایی استhttp://en.wikipedia.org/wiki/Health_and_Safety_Executive
رسالت این اداره ارسال چهارچوب بیانیه مدیریت و استانداردها و عملکردها در سازمان‌های مختلف می‌باشد۵- سازمان بین‌المللی محافظت در برابر آتش:(به اختصار: NFPA)رسالت NFPA کاهش بار آتش و خطرات آن در کیفیت زندگی در سراسر جهان، با ارائه استانداردها، تحقیقات، آموزش و آموزش و پرورش می‌باشد.
چنان‌که مشاهده می‌شود هیچ سازمان بین الملی به نام HSE به این معنی که محیط زیست یا بهداشت محیط در کنار ایمنی و بهداشت حرفه ای باشد وجود ندارد بلکه مباحث محیط زیستی به صورت مستقل توسط سازمان‌های تخصصی مرتبط خود پیگیری می‌شود
HSE، یک سیستم مدیریتی اجرایی است که از سال ۸۲ در وزارت نفت با پیگیری‌های دکتر مرتضوی استاد تمام رشته مهندسی بهداشت حرفه ای و ایمنی کار دانشگاه تربیت مدرس وارد شد. و الان که حدود ۱۹ سال می‌گذرد هنوز اشکالاتی در جهت رفع و روان شدن استقرار آن وجود دارد.
به دنبال آن نیز وزارت صمت (صنعت، معدن، تجارت) دپارتمانی تحت عنوان HSEE (بهداشت، ایمنی، محیط زیست، انرژی) را ایجاد نمودند.
HSE در ایران تحت عناوین دوره‌های کوتاه مدت ممیزی و HSE-MS برگزار می‌شده‌است تا اینکه در سال‌های اخیر به صورت عجیب و غیر کارشناسی از طرف دانشگاه آزاد، رشته‌های تحصلی با عناوین مدیریت HSE (بهداشت، ایمنی و محیط زیست) و مهندسی HSE که در هیچ‌کجای دنیا به خصوص کشورهای پیشرو و حوزه ایمنی و بهداشت حرفه ای وجود خارجی نداشت را ایجاد کرد اساساً رشته‌ای بنام HSE وجود خارجی ندارد و تنها در حد یک دپارتمان اجرایی است و طرح این رشته در ایران اساساً غلط بوده چون هر کدام از مولفه‌های آن امروزه چند رشته جدید است و لذا چگونه می‌تواند کسی متخصص این مجموعه چند رشته‌ای شود؟
و جدیداً دانشگاه‌های علمی کاربردی و غبر انتفاعی و علوم پزشکی‌ها نیز وارد گردونه رقابت تربیت HSE شدند.
آنچه که در سرفصل‌های مصوب این رشته آمده ادعا دربارهٔ تعداد زیادی دانشگاه خارجی است که این رشته را دارند ولی بیان نشده عنوان رشته‌ای که دارند ایمنی صنعتی و بهداشت شغلی در محیط کار است یا مدیریت زیست‌محیطی اگر به سایت دانشگاه نام برده در لیست‌ها نیز مراجعه شود شما شاهد وجود دپارتمان اجرائی HSE مستقر در آن دانشگاه‌ها مواجه می‌شوید که دارای تخصص‌های مختلف مثل کارشناس مهندسی ایمنی، مهندسی بهداشت حرفه ای، کارشناس محیط زیست و … است نه رشته آکادمیک و اینکه اکثراً در برخی کشورا دوره‌های کوتاه مدت حضوری یا غیرحضوری حتی به صورت یک ساله یا دو ساله منجر به گواهی اند تا مدرک دانشگاهی!؟ یعنی فرد کورس‌هایی را بگذراند، پایان‌نامه ای بنویسید و مقاله و فارغ‌التحصیل شود.
شایان ذکر است که در قانون کار ایران واحد یا دپارتماتی با نام HSE توجیه قانونی ندارد و ملاک بازرسان کار وزارت کار و بازرسان بهداشت حرفه ای وزارت بهداشت مباحث قانون کار، کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار مرتبط مباحث ایمنی ایمنی بهداشت حرفه ای کارگاه‌ها می‌باشد و اساساً دخالتی در حوزه مباحث زیست‌محیطی که بر عهده سازمان حفاظت محیط زیست می‌باشد نمی‌کنند.
ایمنی H.S.E و بهداشت روانی در محیط کار
یکی از مهم‌ترین موضوعات برای مدیران ارشد در سازمانها و وزارتخانه‌ها، شرکت‌ها و کارخانه‌ها، کاهش آمار حوادث صنعتی و افزایش راندمان کاری پرسنل، انگیزش شغلی، بهره‌وری، افزایش تولید و سرعت انجام کار و … است، که با استفاده و استقرار سیستم مدیریت ایمنی- بهداشت - محیط زیست یا H.S.E که از رشته‌های مختلف از جمله بهداشت حرفه ای، محیط، روان‌شناسی صنعتی و سازمانی، ایمنی صنعتی، محیط زیست و … در تمامی مراکز شغلی به وسیله تدوین دستورالعمل‌ها و روش‌های اجرایی، ارزیابی ریسکها در ابعاد بهداشت جسمانی و روانی، ایمنی و محیط زیست تشکیل شده، انجام می‌گردد. این کارشناسان در نتیجه عملکرد و خدماتشان ریسکهای مربوطه برای سازمان را مدیریت و کاهش می‌دهند، اما یکی از بیشترین دلایل وقوع حوادث شغلی بر اساس آمارها و گزارش آنالیز علل وقوع حوادث، خطای نیروی انسانی است از این رو بررسی و ارزیابی ریسکهای روانی مربوط به خطای انسانی پرسنل و نیروی انسانی در سیستم مدیریت H.S.E.M.S بر عهده روانشناسان صنعتی و سازمانی می‌باشد. کارگر، مهندس و هر فردی که در محیط کاری قرار دارد هر چقدر هم آموزش دیده باشد و تجربه کاری نیز داشته باشد، باید از نظر جسمانی و روانشناختی در وضعیت سالمی باشد، از طرفی استرس شغلی و فرسودگی شغلی اش نیز شناسایی و کنترل شده باشد تا با داشتن توجه و تمرکز باعث وقوع حوادث نشود، این ارزیابی ریسکهای روانشناختی و انجام اقدامات پیشگیرانه از وظایف روانشناسان صنعتی و سازمانی شاغل در ادارات و واحدهای HSE می‌باشد. کارشناسان ایمنی و بهداشت روانی در کنار یکدیگر و با کار تیمی، با همکاری هم سازمان را برای دستیابی به اهداف از پیش تعیین شده و بهبود مستمر یاری می‌دهند. همان‌طور که ذکر گردید سیستم مدیریت ایمنی- بهداشت و محیط زیست، قسمت بهداشت شامل بهداشت محیط، بهداشت جسم و بهداشت روان است، و این سیستم مدیریتی بین رشته‌ای با بهره‌گیری از خدمات فارغ التحصیلان و کارشناسان این رشته‌ها سطح ریسک‌های بهداشتی و خطرات ایمنی و بحران‌های زیست‌محیطی را شناسایی، مدیریت، پیشگیری و کاهش می‌دهند.
مهندسی ایمنی و بازرسی فنی: تجهیزات و ماشین
مهندسی ایمنی صنعتی (حفاظت فنی) و HSE: نیروی انسانی
از جمله رشته‌های مرتبط با HSE در مقطع کاردانی، کارشناسی و کارشناسی ناپیوسته و کارشناسی ارشد در ایران می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
در دانشگاه‌های دولتی و فنی و حرفه ای و آزاد و غیرانتفاعی:
کاردانی صنایع گرایش ایمنی صنعتی
در دانشگاه‌های علوم پزشکی:
کاردانی بهداشت حرفه ای
در دانشگاه‌های علمی کاربردی:
کاردانی حرفه ای ایمنی و بهداشت در واحدهای صنفی
کاردانی فنی ایمنی کار و حفاظت فنی
مهندسی ایمنی صنعتی
مهندسی بهداشت حرفه‌ای و ایمنی کار
کارشناسی ناپیوسته مهندسی ایمنی صنعتی و محیط کار
کارشناسی ناپیوسته مهندسی بهداشت حرفه ای و ایمنی کار
کارشناسی ناپیوسته مهندسی فناوری سلامت، ایمنی و محیط زیست (HSE)
در دانشگاه‌های وزارت علوم:
مهندسی ایمنی صنعتی «منسوخ شده»
مهندسی شیمی گرایش ایمنی، بهداشت و محیط زیست «منسوخ شده»
مهندسی ایمنی، بهداشت و محیط زیست (HSE)
مهندسی بهداشت حرفه ای و ایمنی کار
مدیریت سلامت، ایمنی و محیط زیست (HSE)
در هیچ‌یک از وزارت خانه‌های علوم و تحقیقات یا بهداشت و درمان، رشته‌ای تحت عنوان ایمنی صنعتی یا HSE تدوین نشده‌است،
فقط رشته دکترای تخصصی مهندسی بهداشت حرفه ای در دانشگاه‌های علوم پزشکی تدریس می‌شود.
مهندسی شیمی با گرایش HSE
دانشگاه محیط زیست در سال ۱۳۵۱ و تحت عنوان «آموزشکده محیط زیست» به منظور تأمین و تربیت نیروی انسانی متخصص و ماهر مورد نیاز عرصه محیط زیست کشور و با جهت‌گیری ترویج و نشر مفاهیم محیط زیستی تأسیس گردید.
هیئت وزیران در جلسه مورخ ۷ / ۱۰ / ۸۹ خود ارتقای این مرکز به دانشگاه محیط زیست را به تصویب رساند.
دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی دارای دو دانشکده بهداشت و دانشکده HSE است.
دانشکده سلامت، ایمنی و محیط زیست در سال۱۳۵۴ تحت عنوان «مدرسه عالی حفاظت و بهداشت کار» تأسیس و با یک رشته تحصیلی کاردانی حفاظت و بهداشت کار شروع به کار نمود
دانشگاه آزاد اسلامی واحد دهقان را یکی از اولین دانشگاه‌های فعال در حوزه ایمنی صنعتی می‌توان عنوان کرد. رشته ایمنی در این دانشگاه از دهه ۷۰ شمسی ایجاد و اقدام به جذب و تربیت دانشجویان در این حوزه نمود.از سال ۱۳۶۲ براساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، با پذیرش دانشجو در رشته‌های بهداشت حرفه‌ای و بهداشت محیط در مقطع کاردانی به کار خود ادامه داد. در سال ۱۳۶۳ نیز در رشته ایمنی صنعتی در مقطع کاردانی و در سال ۱۳۶۵ در رشته مهندسی بهداشت حرفه‌ای در مقطع کارشناسی ناپیوسته دانشجو پذیرفت.در سال ۱۳۶۸ به نام «دانشکده حفاظت و بهداشت کار» تغییر نام یافت. این دانشکده در سال ۱۳۸۱ در رشته مهندسی صنایع- ایمنی صنعتی و در سال ۱۳۸۵ در رشته کارشناسی ناپیوسته ایمنی صنعتی و محیط کار دانشجو پذیرش نمود.
دانشکده در سال ۱۳۸۸ در رشته کارشناسی پیوسته مهندسی بهداشت حرفه‌ای و کارشناسی ارشد ناپیوسته ارگونومی دانشجو پذیرفت. دوره کارشناسی ارشد رشته مهندسی ایمنی صنعتی نیز در اواخر سال ۱۳۸۸ به تصویب وزارت علوم، تحقیقات و فناوری رسیده و پذیرش دانشجو جهت تحصیل از بهمن‌ماه سال۸۹ انجام شده‌است.شایان ذکر است که ضرورت ایجاد رشته کارشناسی ارشد سلامت، ایمنی و محیط زیست به تصویب شورای عالی برنامه‌ریزی علوم پزشکی رسیده‌است و تصویب برنامه آموزشی آن در دستور کار شورای مذکور می‌باشد. توجیه راه‌اندازی کارشناسی ارشد رشته بهداشت روانی محیط کار و برنامه آموزشی آن نیز به دفتر گسترش و ارزیابی آموزش پزشکی ارائه گردیده‌است.
این دانشکده در حال حاضر دارای پنج گروه آموزشی بوده که دو گروه آن گروه بهداشت حرفه‌ای و بهداشت محیط می‌باشد و در مقاطع مختلف کارشناسی، کارشناسی ارشد و PhD با پذیرش دانشجو در دوره‌های مختلف فعال می‌باشد. در این دانشکده رشته مهندسی ایمنی صنعتی از رشته‌های مرتبط با HSE تدریس نمی‌شودپروفسور منصور رضازاده آذری و دکتر محمد جواد جعفری از اعضای هیئت علمی این دانشکده می‌باشند
دانشگاه صنعتی امیرکبیر اقدام به پذیرش دانشجو در مقطع کارشناسی ارشد رشته مهندسی HSE با زمینه‌های کارشناسی مهندسی عمران و مهندسی شیمی نموده‌است.دانشجویان در این مقطع با مفاهیم و اصول مهندسی در زمینه ایمنی، بهداشت و محیط زیست آشنا می‌گردند.دروس طراحی شده تماماً بر اساس جدیدترین دستاوردهای مهندسی روز دنیا در رشته HSE می‌باشد. از آنجا که گذراندن گرایش‌های مهندسی عمران برای گروه مهندسی عمران-HSE و همچنین دروس مهندسی شیمی برای گروه مهندسی شیمی HSE ضروری به نظر می‌رسد لذا توصیه می‌گردد که دانشجویان در هنگام ثبت نام در گرایش مهندسی عمران-HSE و گرایش مهندسی شیمی-HSE دانشگاه صنعتی امیرکبیر توجه ویژه‌ای را به سابقه تحصیلی خود معطوف دارند.
از دانشگاه‌های دیگر که اقدام به پذیرش رشته‌های مرتبط با HSE می‌کنند می‌توان به دانشگاه آزاد اسلامی واحد دهاقان، دانشگاه علمی کاربردی کرمانشاه دانشگاه صنعت نفت آبادان، دانشگاه سمنان، دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه صنعت آب و برق شهید عباسپور، مجتمع آموزش عالی اسفراین، مرکز آموزش عالی لامرد، دانشگاه تربیت مدرس، دانشگاه تهران، دانشگاه‌های علوم پزشکی تهران، شیراز، اصفهان، اهواز و یزد و زنجان و همدان، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه علمی کاربردی پلیمر بوشهر، و دانشگاه آزاد واحد بروجرد دانشگاه علمی کاربردی آلومینیوم اراک، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سیرجان، دانشگاه علمی کاربردی صفا واحد ساوه و مؤسسات غیردولتی همچون مؤسسه آموزش عالی تابناک لامرد، مؤسسه آموزش عالی کاسپین البرز قزوین و مؤسسه آموزش عالی کار قزوین، دانشگاه غیرانتفاعی ندای دانش در رشته ایمنی صنعتی و محیط کار و دانشگاه علمی کاربردی آلومینیوم هرمزگان اشاره کرد.
با توجه به اهمیت اچ اس ای در صنایع و الزامات وجود نفرات HSE در سازمان‌ها، وجود مراکز تخصصی در این زمینه یکی از مهم‌ترین نیازهای مطرح در کشور شناخته می‌شود. از مراکز معتبر و با سابقه در این حوزه ، آکادمی تخصصی HSE فارسی یا مؤسسه مهندسی و آموزشی کادیک را می‌توان نام برد که دوره‌های مختلف ایمنی، بهداشت کار و محیط زیست را برای صنایع مختلف طراحی و برگزار می‌کند.
میثاق-۱ یک موشک زمین به هوا ایرانی قابل حمل توسط نفر و سیستم هدایت مادون قرمز است. این برنامه (موشک) توسط مجتمع شهید کاکایی در تهران توسعه یافته و گونه‌ای از موشک چینی QW-۱ Vanguard است.
این موشک دوش پرتاب با سیستم جدید موشک میثاق-۲ جایگزین شده‌است.
برایان اسپونر انسان‌شناسی بریتانیایی است. او لیسانس زبان فارسی و پهلوی از دانشگاه آکسفورد گرفت، سپس در تهران به عنوان دستیار در انجمن بریتانیایی مطالعات فارسی مشغول به کار شد و بعد مدرک دکترایش در زمینه جامعه‌شناسی بلوچ در دانشگاه آکسفورد را گرفت. او تدریسش را در زمینه گویش‌های قومیت‌ها در شرق ایران، افعانستان، پاکستان، و تاجیکستان در دانشگاه آکسفورد آغاز کرد اما در اواخر دهه ۱۹۶۰ به دانشگاه پنسیلوانیا نقل مکان کرد و اکنون در گروه انسان‌شناسی فرهنگی این دانشگاه تدریس و تحقیق می‌کند.
برایان جی. اسپونر، استاد گروه مردم‌شناسی و مدیر مرکز مطالعات خاورمیانه ای دانشگاه پنسیلوانیا، در سال ۱۹۶۷ با مدرک دکترا در رشته فلسفه از دانشگاه آکسفورد فارغ‌التحصیل شد و از سال ۱۹۶۸ به تدریس در رشته مردم‌شناسی در دانشگاه پنسیلوانیا پرداخت. او پس از مدتی مدیریت مرکز مطالعات خاورمیانه در این دانشگاه را برعهده گرفت و در حال حاضر نیز رئیس مؤسسه آمریکایی مطالعات پاکستان است.
پروژه‌های تحقیقاتی دکتر اسپونر عبارتند از:
- تحقیق در زمینه ساختار اطلاعات در ترکیب اسناد و مدارک مربوط به کشورهای آسیای غربی، جهت مطالعه ساختار زندگی اجتماعی؛ بررسی دفاتر خاطرات و یادداشت‌ها به عنوان منابع قوم شناختی و قومی- تاریخی؛ تحلیل تعامل عوامل و شاخص‌های زیست شناختی، فنی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی در تاریخ ابریشم؛ مطالعهٔ ابعاد بوم شناختی تاریخ خاورمیانه، با توجه به معضل خشکسالی.