moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
پس از خواب، گودرز پسرش گیو را به دنبال کیخسرو به توران فرستاد تا او را به ایران بیاورد. گودرز بعد از کیخسرو نیز زنده بود و پس از مشایعت کیخسرو از نیمهٔ راه هنگامی که کیخسرو ترک سلطنت می‌کند به همراه رستم و زال باز گشت. آورده شده کیخسرو به همرا نزدیکان خویش پس از کولاک شدید در کوهستان تنها به آسمان صعود کرد.
چون کیکاووس از کیفیت قتل سیاوش خبر یافت که چگونه با زاری و خواری او را هلاک نمودند عزای بسیار نمود ولی از کیخسرو که هنوز متولد نشده بود کسی خبر نداشت.
گودرزیان یا کشوادیان یکی از خاندان های پهلوانی در شاهنامه اند که از نسل گودرز پسر کشواد و از نوادگان کاوه آهنگرهستند. اصالت گودرزیان در ادوار بعد به اشکانی منتسب شده است ولی پیشینه آن‌ها بسیار مقدم‌تر از دوره اشکانی می‌باشد. گودرزیعنی کسی که از رازها خبر دارد.مترادف معنی فال بین
این خاندان بر اثر دلاوریهای بسیار به داستان‌های حماسی ملی ایران راه یافتند. گودرزیان که شامل خود گودرز و پسرانش رُهام و گیو وهژیر و بهرام و شیدوش ... نوادگانش بیژن و ... بودند. پسران گودرز در جنگهای بسیاری در سپاه ایران مشارکت کردند و دلاوری‌های زیادی بروز دادند از جمله جنگ با خاقان چین و کاموس کشانی و جنگ با تورانیان که به علت خونخواهی سیاوش بود شرکت و در اغلب جنگ‌ها مانند جنگ دوازده رخ خود گودرز سپهسالار سپاه ایران بود. در شاهنامه از زبان گیو آمده است که هفتاد و هشت برادر دارد«برادر مرا هست هفتاد و هشت / جهان شد چو نام تو اندرگذشت» (داستان سیاوش ص ۱۱۱ بیت ۲۴ )
نیای بزرگ گودرزیان کشواد بود، او احتمالاً در زمان فریدون می‌زیست ولی صراحتاً در آن دوران از ایشان نامی نیامده است شیدوش که اصالت گودرزی دارد در زمان فریدون یاور منوچهر بود. در زمان نوذر و پس از واقعه جنگ پشنگ کشواد از جمله نام‌آوران ایرانی است که هنگام فتح ری توسط لشکر افراسیاب، با سایر نامداران ایرانی در زابل نزد زال بسر می‌برند. البته چون تمام کشورهای ایران مفتوح افراسیاب شده بودند همهٔ بزرگان و حاکمان ایرانی در این زمان پناهندهٔ به زال هستند از جمله طوس و گستهم فرزندان شاه مقتول ایران:
بنابه داستانهای شاهنامه گودرزیان از نوادگان کاوه آهنگر بوده‌اند و در جنگها درفش کاویانی را همراهی میکرده‌اند.
به گردش سواران گودرزیان میان اندرون اختر کاویان
آبخوست کیش، یک آبخوست تفریحی ورزشی در شهرستان بندر لنگه، استان هرمزگان در جنوب ایران واقع در خلیج فارس است. کیش به دلیل وجود منطقه آزاد تجاری، مراکز تفریحی و تجاری، جاذبه‌های گردشگری و هتل‌های فراوان یکی از مقاصد عمده گردشگری در ایران به‌شمار می‌رود. جمعیت جزیره حدود ۱۴۰٬۰۰۰ نفر است و سالانه حدود ۱۲ میلیون گردشگر از آن بازدید می‌کنند.
جزیره کیش سومین مقصد پربازدید تعطیلات در خاورمیانه پس از دبی و شرم‌الشیخ است. گردشگران بسیاری از کشورهایی که ایران معمولاً برای آن‌ها نیاز به ویزا دارد، از اخذ ویزا برای کیش معاف هستند. این جزیره دارای ۹۱٫۵ کیلومتر مربع مساحت است و از شمال به ایران، از شرق به تنگه هرمز، از جنوب به کشور امارات متحده عربی و از غرب به کشورهای بحرین، قطر و عربستان منتهی می‌شود.
کیش در گذشته به صورت معرب به نام «قیس» نیز شناخته می‌شد. در زبان پارسی پهلوی کیش به کانال زیرزمینی قنات گفته می‌شود که جزیره را به دلیل داشتن قنات‌های بسیار کیش می‌خوانند. دهخدا نیز نام کیش را با ترکش و جای تیر مرتبط می‌داند.
جزیره کیش در تاریخ با نام‌های کامتینا، اراکیا ()، آراکاتا و قیس نام برده شده‌ است. موقعیت جغرافیایی استراتژیک جزیره کیش از دوران تمدن‌های باستانی آشور و ایلام مشخص شد که قایق‌های بادبانی در امتداد خط ساحلی جنوبی از این جزیره در کنار جزایر قشم و هرمز به عنوان ایستگاهی در طول مسیر استفاده می‌کردند. با از بین رفتن این تمدن‌ها، موقعیت برتر جزیره کیش از بین رفت. با بنیانگذاری شاهنشاهی هخامنشیان، خلیج فارس به شدت تحت تأثیر قرار گرفت. در سایه هخامنشیان جزایر خلیج فارس رونق یافتند، دریانوردی در خلیج فارس گسترش یافت و از کشتی‌های بهتری برای حمل مسافر و کالا استفاده شد. در این دوره ابزار کمک‌ناوبری از جمله فانوس دریایی برای تسهیل دریانوردی در خلیج فارس نیز راه‌اندازی شد.
اسکندر مقدونی پس از حمله به ایران، در سال ۳۲۵ پیش از میلاد نئارخوس را برای سفری اکتشافی به دریای عمان و خلیج فارس روانه کرد. نوشته‌های نئارخوس در مورد آراکاتا حاوی اولین اشاره شناخته‌شده جزیره کیش در دوران باستان است.
حاکمیت کیش در دوره اشکانیان و ساسانیان نیز در دست ایران بود و با گسترش اسلام، این جزیره به دست خلفای اموی افتاد. سرانجام در سال ۲۴۹ قمری یکی از ایرانیان اهل ری بر خلیفه شورش کرد و تمامی جزایر خلیج فارس را از جمله و بحرین تسخیر کرد. از دوران حکومت آل‌بویه کیش دوباره تحت حکومت ایران قرار گرفت.
در دورهٔ سلجوقیان، کیش به بزرگ‌ترین مرکز تجاری خلیج فارس تبدیل شد. در همین دوران دودمانی به نام قیاصره در کیش به قدرت رسیدند. ایشان که در ابتدا بسیار فقیر بودند، با دزدی دریایی پایه‌های اقتصادی حکومت خود را مستحکم نمودند. حاکمان قیاصره از نسل شخصی به نام «قیس» از اهالی سیراف بودند. آخرین حاکم قیاصره ملک سلطان نام داشت که به دست حاکم هرمز در سال ۶۲۶ قمری به قتل رسید.
در دوران طلایی کیش، مورخان زیادی راجع به آن اظهارنظر کرده‌اند. ابن خرداد، ابن بطوطه و یاقوت حموی یا به کیش سفر کرده یا در باب بزرگی آن سخنوری کرده‌اند. سعدی در آثار خود دو جا از جزیرهٔ کیش و سفر به آن در این دوران یاد می‌کند. هنگامی که مارکوپولو در دربار امپراتوری چین بود، در مورد مرواریدهای مرغوب همسر امپراتور سؤال کرد. به او گفته شد که آن‌ها از کیش تهیه شده‌اند.
کیش نیز هم چون هرمز از سال ۹۱۲ تا ۱۰۳۱ به دست نیروی نظامی پرتغال افتاد و سرانجام در این سال، امام قلی خان، سپهسالار شاه عباس موفق به فتح خلیج فارس و بحرین و همه جزایر آن شد و از آن پس کیش یکی از جزایر ایرانی خلیج فارس شناخته می‌شود.
تا سال‌های آغازین حکومت محمدرضا پهلوی، کیش مرکز صید ماهی و مرکز تجارت مروارید خلیج فارس بود با ورود مروارید ژاپن به بازار ایران، به تدریج از اهمیت مروارید کیش کاسته شده و کیش نیز اهمیت خود را از دست داد. در سال ۱۳۴۹ هیئتی از مشاوران ایرانی و آمریکایی، جزیره کیش را مورد بازدید قرارداد و با توجه به ویژگی‌های طبیعی، سواحل زیبای مرجانی و آب‌های زلال اطراف آن، به عنوان مرکز توریستی مجلل بین‌المللی و کانون گردشگری انتخاب شد. محمدرضا شاه با استفاده از بودجه دولت اقدام به توسعه جزیره کیش کرد. به دستور شاه، تمام زیرساخت‌های مدرن از جمله هتل، نمایشگاه بین‌المللی، فرودگاه، کازینو و اقامت‌گاهی برای استفاده شاه و خانواده‌اش ساخته شد.The Crisis by DAVID HARRIS, The New York Times به گفته اسدالله علم، تا پیش از انقلاب ایران، جزیره کیش با هوای مطبوعش در زمستان‌ها، به عنوان محل اقامت و تفریح خانواده سلطنتی مورد استفاده قرار می‌گرفت.
جزیره کیش در سال ۱۳۶۱ به عنوان نخستین منطقه آزاد اقتصادی کشور برگزیده شد. امروزه اقتصاد کیش برپایه گردشگری و تجارت استوار است.
کیش در خلیج فارس در ۱۹ کیلومتری از سرزمین اصلی ایران واقع شده‌است و با شکلی تقریباً بیضوی، دارای مساحت ۹۱ کیلومتر مربع و محیطی ۴۰ کیلومتری است. در امتداد ساحل کیش صخره‌های مرجانی و جزایر کوچک فراوانی قرار دارند. این جزیره در امتداد خط ساحلی ۱۳۵۹ کیلومتری ایران در شمال خلیج فارس و در یک‌چهارم اول ورودی هرمز به خلیج فارس قرار دارد. طول جزیره از ساحل غربی تا ساحل شرقی آن (فاصله مجتمع مریم تا میدان هور) ۱۵٫۴۵ کیلومتر است. حداکثر عرض آن نیز از سواحل جنوبی تا سواحل شمالی (فاصله گمرک تا فانوس دریایی) ۷٫۵ کیلومتر است.
سطح جزیره صاف و فاقد کوه یا حتی تپه‌های بلند است. فرودگاه بین‌المللی کیش در مرکز و در منطقه ۳۵ تا ۴۰ متر بالاتر از سطح دریا ساخته شده‌ است. بیشترین شیب سطح آن از فرودگاه تا سواحل نزدیک هتل شایان امتداد دارد. جزیرهٔ کیش فاقد رودخانه دائمی است اما تعداد زیادی منابع آب شیرین زیرزمینی دارد.
مسافت بین کیش تا تهران از راه هوایی ۱۰۵۲ کیلومتر، تا بندرعباس ۲۵۰ کیلومتر، تا بندر لنگه ۹۰ کیلومتر و تا جزیره هندورابی ۲۸ کیلومتر است. همچنین نزدیکترین بندر ایران به جزیرهٔ کیش، بندر آفتاب می‌باشد که با این جزیره ۱۸ کیلومتر فاصله دارد.
کیش دارای آب و هوای نیمه استوایی بسیار خشک است. در یک بازه زمانی ۸ ساله، میانگین بارندگی سالانه در کیش ۱۴۵ میلیمتر (۵۴٪ در زمستان، ۲۸٪ در پاییز، ۱۴٪ در تابستان و ۲٪ در بهار) بوده‌ است و میانگین دمای سالانه آن ۲۶٫۶ درجه سلسیوس بوده‌است. رطوبت نسبی کیش آن را به جز در فصول سرد سال مانند جزیره‌ای دریایی کرده‌است. رطوبت در اکثر فصول سال تقریباً ۶۰ درصد است. در ماه‌های مهر تا فروردین، آب و هوای کیش معتدل و از ۱۸ تا ۲۵ درجه سلسیوس متغیر است. داده‌های آماری موجود در آرشیو منطقه آزاد کیش کیش نشان می‌دهد که دمای جزیره از خیلی گرم تا نسبتاً گرم متغیر است که با رطوبت نسبتاً زیاد همراه است و اغلب با بارندگی‌های شدید در زمان کوتاه در فصول خاص در هم می‌آمیزد. به استثنای برخی از مناطق ساحلی جنوب شرقی و چند جزیره دیگر در خلیج فارس، جزیره کیش بیشترین ساعات آفتابی را در منطقه دارد که تقریباً ۳۱۰۰ ساعت در سال است. بر اساس طبقه‌بندی اقلیمی و شرایط کلی آب و هوا، نزدیکی کیش به راس السرطان و قرار گرفتن آن در معرض سیستم‌های پرفشار گرمسیری و همچنین موقعیت آن در میان آب‌های گرم و کم‌عمق، به این معنی است که این جزیره در بیشتر اوقات سال گرم و مرطوب است.
کیش مانند سایر جزایر خلیج فارس به ویژه جزایر تنگه هرمز بر روی نوار باریکی از پوشش گیاهی گرمسیری در نیمکره شمالی قرار دارد که فلات ایران در شمال و شبه‌جزیره عربستان در جنوب آن قرار دارد. کیش علاوه بر ویژگی‌های خاص جغرافیایی و اقلیمی خود، مانند سایر جزایر مجاور همچون فرور، هندورابی، شیدور و لاوان و حتی قشم، تحت تأثیر اقلیم نیمه‌استوایی حاکم بر آن از پوشش گیاهی خاصی برخوردار است. ویژگی این منطقه وجود گیاهان مقاوم در برابر خشکی است که موجب سازگاری بیشتر در گیاهان منطقه شده‌ است.
از پوشش‌های گیاهی جزیرهٔ کیش می‌توان به باغ‌های نخل خرما، درختان بومی کهور ایرانی و کنار و درختان غیر بومی مانند کهور پاکستانی (سمر)، اکالیپتوس، آکاسیا، کنوکارپوس و ابریشم اشاره کرد. در سال‌های گذشته این جزیره، مرکز تاکستانهای معروفی بوده‌است و همچنین از زمان حضور پرتغالی‌ها در کیش، این جزیره یکی از مراکز رشد درخت کمیاب لور می‌باشد.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت جزیره کیش برابر با ۳۹٬۸۵۳ نفر بوده‌است که عمدتاً در شهر کیش ساکن هستند. به شهروندان جزیره کیش، "کیشوند" گویند و برای آن‌ها کارت کیشوندی صادر می‌شود.
کیش امروزه محل زندگی تمامی اقوام ایرانی است. کیش را با توجه به تنوع قومی و فرهنگی می‌توان ایران کوچک دانست به طوری که هر قوم با آداب و فرهنگ خود در کنار سایر اقوام ایرانی با صلح و دوستی در حال زندگی است.
پوشاک محلی مردان بومی عرب دشداشه همراه با عرقچین است و مهم‌ترین جشن‌های مردم کیش، نوروز باستانی ایرانیان و عید قربان و عید فطر می‌باشند. ساز اصلی محلی نوعی طبل است. شغل سنتی بومیان، ماهی‌گیری، دام داری، دریانوردی و بازرگانی است. مردم کیش در گذشته به صید مروارید نیز می‌پرداخته‌اند. غذاهای محلی کیش شامل انواع «قلیه»، «مضروبه»، «هریسه» و «مچبوس» است که اغلب با ماهی تهیه می‌شوند. بومیان جزیره اهل سنت هستند‌. از نژادهای دراویدی، سامی و سیاه‌پوست بوده و به زبانهای فارسی و عربی صحبت می‌کنند.
یکی از صنایع دستی که از خاک جزیره کیش ساخته می‌شود کوزه‌های سفالی است. گل این کوزه‌ها رنگی متفاوت با کوزه‌های معمولی دارد. در عمق۵ تا۳۰ متری خاک جزیره کیش، گلی مرغوب به نام گِل «مارون» وجود دارد که برای کارهای سفالگری مرغوب است.
از دیگر صنایع دستی این شهر می‌توان به زیورآلاتی از جنس صدف اشاره کرد. این صنایع دستی جزیره کیش که با صدف و گوش‌ماهی‌های رنگارنگ ساخته شده‌اند در بازارهای محلی کیش عرضه می‌شوند. بافت چادر شب از دیگر صنایع دستی کیش است. چادرشب‌های جزیره کیش اغلب زمینه قرمز رنگی دارند و در ابعاد دو در دو متر هستند. حصیر بافی هم از دیگر صنایع دستی این شهر است. حصیرهای بافته شده از نخل‌های خرما درست می‌شوند و امروزه نیز مردم محلی با استفاده از نوارهای نخل خرما سبدهای حصیری، زیرانداز و کیف‌های رنگارنگ درست می‌کنند. «شیریکی پیچ» نیز از صنایع دستی جزیره کیش است. نام دیگر شیریکی پیچ، گلیم سوزنی است که به عنوان زیراندازی سنتی هم کاربرد دارد. یکی دیگر از هنرهای اصیل کیش گلابتون‌دوزی است. در گلابتون‌دوزی روی پارچه‌های مختلف نقش و نگاری پیاده‌سازی می‌کنند و سپس با استفاده از ابزار گلابتون‌دوزی و نخ زری، این طرح‌ها را می‌دوزند.
جزیره کیش میزبان رویدادهای ورزشی بین‌المللی متعددی از جمله مسابقات قهرمانی بین‌المللی اسکواش فجر است که بخشی از تور سالانه انجمن حرفه‌ای اسکواش است. کیش همچنین مسابقات بازی‌های سنتی و قهرمانی ایران را برگزار می‌کند که سالانه بیش از ۱۷ کشور جهان را به خود جذب می‌کند.
کیش دارای یک ورزشگاه المپیک چند منظوره با گنجایش ۱٬۲۰۰ تماشاگر است که برای ۱۱ رشته ورزشی از جمله والیبال، بسکتبال، هندبال، فوتسال، ژیمناستیک، کشتی، تکواندو، جودو، کاراته و شطرنج در نظر گرفته شده‌است. همه این‌ها توسط مربیان حرفه‌ای و بین‌المللی نظارت می‌شود. پیست کارتینگ کیش نیز یکی از بزرگترین پیست‌های جنوب غربی آسیا و یکی از اولین‌ها در نوع خود در ایران است.
مجموعه‌ای از ورزش‌های آبی نیز در کیش ارائه می‌شود، از جمله غواصی، جت اسکی، اسکی روی آب، پاراسل، فلای‌بورد، کایت‌بورد، موج سواری، ماهیگیری و همچنین قایقرانی و کروز با قایق‌های موتوری، پدالی و بنانا و دیگر انواع کشتی‌ها. اخیراً پارک آبی اوشن، نخستین تم‌پارک و پارک آبی روباز ایران در جزیره کیش به‌طور رسمی افتتاح شد که دارای ۱۳ سرسره آبی، چهار استخر و جاذبه‌های دیگری است.
این جزیره با بهره‌گیری از امکانات باکیفیت، آب و هوای خوب و محیطی آرام، تیم‌های ملی و باشگاه‌های برتر فوتبال را جذب می‌کند که اغلب از کیش به عنوان یک کمپ تمرینی تابستانی استفاده می‌کنند. خود جزیره دارای یک تیم فوتبال حرفه‌ای به نام کیش ایر است که در لیگ استان هرمزگان بازی می‌کند. کیش همچنین دارای سه زمین استاندارد بین‌المللی والیبال است و میزبان مسابقات والیبال ساحلی قهرمانی آسیا در سال ۲۰۰۶ بود. کیش میزبان رویداد رسمی والیبال ساحلی فدراسیون بین‌المللی والیبال به نام مسابقات آزاد کیش ۲۰۱۶ بود که از ۱۵ تا ۱۷ فوریه همان سال برگزار شد. دور مقدماتی تور جهانی والیبال ساحلی نیز از ۱۵ تا ۱۸ فوریه ۲۰۱۷ در کیش برگزار شد.
اقتصاد کیش در حال توسعه است؛ از اهداف اصلی پیش روی آن می‌توان توسعهٔ گردشگری و تجارت را نام برد. طبق آماری، سالانه به‌طور متوسط بیش از یک میلیون و ۷۰۰ هزار تن گردشگر از جزیره کیش بازدید می‌کنند. کیش همچنین مراکز خرید و فروشگاه‌های زیادی دارد که بخشی از اقتصاد آن را تشکیل می‌دهند.
از اواسط دهه ۱۹۹۰، دولت ایران یک کمپین تبلیغاتی و توسعه‌ای تهاجمی را برای قرار دادن کیش به عنوان رقیب دبی و دوحه آغاز کرد. این کمپین شامل پروژه‌هاو برنامه‌های ساختمانی عظیمی بود که برای جذب سرمایه‌گذاری و تجارت خارجی طراحی شدند. در محدوده منطقه آزاد کیش، همان‌طور که از نامش مشخص است، قوانین استاندارد جمهوری اسلامی ایران به مراتب راحت‌تر از سرزمین اصلی است. این امر منجر به افزایش قابل توجه گردشگری عمدتاً داخلی و همچنین فراوانی تجارت بین‌المللی در جزیره شده‌است. در سال ۲۰۰۹ مجموع تجارت خارجی منطقه آزاد کیش حدود ۹٫۲ میلیارد دلار در سال بوده‌است. ۱۵ درصد کل واردات به ایران از طریق کیش انجام می‌شود.
در کنار بورس نفت ایران، بورس کیش نیز در سال ۲۰۱۰ به منظور تسهیل سرمایه‌گذاری خارجی و فعالیت‌های پولی افتتاح شد.
کیش با اینکه جزیره کوچکی است اما جاذبه‌های گردشگری متعددی دارد.
از جاذبه‌های تاریخی کیش می‌توان به شهر باستانی حریره، کاریز، آب‌انبار پنج‌بادگیر، مسجد ماشه و مسجد امیر اشاره کرد. حریره، نام شهر ویرانه‌ای است خالی از سکنه و مربوط به دوران قیاصره که نام آن از نام بانویی که ملکه شهر بوده برگرفته شده‌ است. هم‌اکنون بخشی از شهر که عمارت کاخ بانوی حریره بوده مرمت شده‌است. مهمترین ابنیه کشف شده در این مجموعه عمارت اعیانی، حمام، آب‌انبار، قنات و بقایای مسجد جامع حریره می‌باشند.
خانه (موزه) مردم‌شناسی بومیان کیش یکی از قدیمی‌ترین خانه‌های جزیره کیش با برخورداری از سبک معماری کاملا بومی است. این خانه تاریخی متعلق به حاج عبدالله بن شاهین، تاجر مروارید و صاحب یکی از بزرگترین لنج‌های بادبانی آن زمان بود. او در نجاری و لنج‌سازی نیز مهارت داشت. این خانه تاریخی به منظور معرفی تاریخ، فرهنگ، آداب و رسوم و صنایع دستی بومیان جزیره، در فروردین ماه ۱۳۹۳ به خانه مردم‌شناسی بومیان کیش تبدیل شد. این موزه به انتخاب شورای بین المللی موزه‌ها (ICOM) موفق به کسب عنوان ارزشمند موزه برتر کشور در سال ۹۹-۹۸ شد.
جزیره کیش به دلیل ماهیت گردشگری خود، طی سال‌های اخیر مورد توجه قرار گرفته‌ است. علاوه بر آثار تاریخی که مورد توجه گردشگران است، پارک‌های ساحلی و تفریحی مانند پارک برفی پنگوئن، تم پارک آبی اوشن، پارک هنر، سواحل ماسه‌ای-مرجانی، باغ وحش، آکواریوم، باغ پرندگان کیش، دلفیناریوم، شهر زیر زمینی کاریز، تله‌کابین میکامال، کلبه هور، کشتی‌های تفریحی و همچنین کشتی به گل نشسته یونانی از دیگر دیدنی‌های کیش می‌باشند. از دیگر جاذبه‌های تفریحی کیش می‌توان به پارک کیبل اسکی کیش، باغ راه، پارک برفی پنگوئن، تفریحات دریایی، غواصی، موتور سواری و گشت دور جزیره کیش اشاره کرد.
جزیره به عنوان چهارمین مقصد گردشگری در جنوب غرب آسیا از سوی سازمان گردشگری اعلام شده‌است. وجود جاذبه‌های گردشگری و فضاهای زیبا و دیدنی جزیره کیش بوده و چشم‌انداز بسیار زیبای دریای هرمز علت این امراست. در منطقه آزاد کیش جاذبه‌های دیدنی وجود دارد، مانند کشتی یونانی، منطقه جنگلی آهوان آزاد، پارک دلفین‌ها و تعدادی اسکله دیدنی. کشتی یونانی که نماد جزیره کیش است به عنوان یکی از مناطق پر بازدید جزیره محسوب می‌شود. این کشتی دیدنی در سال ۱۳۴۵ نزدیک به روستای باغو به گِل نشته است.
جزیرهٔ کیش دارای بیش از ۸۲۰۰ تخت اقامتی است که بیشترین تراکم امکانات اقامتی در ایران را داراست. جزیرهٔ کیش سالانه پذیرای بیش از یک‌میلیون نفر گردشگر داخلی و خارجی است. عدم نیاز به دریافت ویزای ورود برای کلیهٔ اتباع خارجی، یکی از زمینه‌های ورود گردشگران خارجی است؛ گرچه به‌دلیل وجود محدودیت‌های اجتماعی، به‌ویژه گردشگرانِ زنِ خارجی کشش کمتری به این جزیره دارند. همچنین موقعیت منطقهٔ آزاد اقتصادی این جزیره باعث شده تا مراکز خرید کیش به یکی از جاذبه‌های گردشگری جزیره تبدیل شود. همچنین کیش پارک‌های سرسبز و زیبایی دارد که می‌توان به پارک شهر و پارک مینا و باغ راه و… اشاره کرد.
سازمان منطقه آزاد کیش سازمان منطقه آزاد کیش برای ارتقای کمی و کیفی آموزشی اقدام به ایجاد فضاهای آموزشی با ساخت مدارس جدید و اولویت دادن به دوره‌های فنی و حرفه‌ای کرده‌ است. این امکانات به گونه ای قرار گرفته‌اند که به ویژه برای مردم محلی به راحتی در دسترس باشند. کیش در سال ۲۰۰۵ بیش از ۴۶۵۸ متر مربع فضای آموزشی داشت که نسبت به ابتدای سال ۲۰۰۱ رشد ۴۰ درصدی داشته‌ است. با این وضعیت و همچنین شرایط بهتر زندگی خانواده‌ها در کیش، تعداد دانش آموزان در هر مقطع رو به افزایش است.
جزیره کیش دارای دانشگاه‌هایی است که اکثراً به دانشگاه صنعتی شریف
و دانشگاه تهران وابسته‌اند. این دانشگاه‌ها اکنون دوره‌های بین الملی کارشناسی و کارشناسی ارشد و دکترا را در رشته‌هایی مانند فناوری اطلاعات، ام‌بی‌ای و مهندسی برق و الکترونیک و حقوق را با همکاری دانشگاه‌هایی مانند دانشگاه چند رسانه‌ای مالزی و دانشگاه موناش (Monash) استرالیا برگزار می‌کند.
ارتباط با کیش به دو صورت دریایی و هوایی از طریق بندر و فرودگاه کیش انجام می‌شود.
فرودگاه بین‌المللی کیش محل ورود صدها هزار گردشگر است که به جزیره کیش می‌آیند. این فرودگاه به شهروندان خارجی که از یک کشور خارجی وارد می‌شوند، با قانونی متفاوت از سرزمین اصلی ایران ۱۴ روز بدون ویزا اجازه ورود می‌دهد. پروازهای هوایی، فرودگاه کیش را به بسیاری از شهرهای ایران نیز متصل می‌کنند. این فرودگاه، در سال ۲۰۱۶ میلادی ۲۳٬۹۱۴ نشست و برخاست هواپیما داشت و ۲٬۸۲۵٬۵۴۹ کیلوگرم بار و ۳۰٬۶۷۷٬۴۳۰ نفر مسافر از طریق آن جابجا شدند.
بندر جزیره کیش محل ورود کلیه کالاهای مصرفی و ساختمانی و مایحتاج غذایی مردم و همچنین مسافرین دریایی می‌باشد. سفر دریایی به جزیره کیش برای افرادی که با خودرو شخصی سفر کرده‌اند، از طریق یکی از بنادر و به وسیله شناورهای انجام می‌شود که هر روزه در ساعات مشخصی از بندر چارک و بندر آفتاب به جزیره کیش حرکت می‌کنند. شناورهای موجود در این بنادر هم به صورت مسافری (اتوبوس دریایی) و هم به صورت خودرویی (لندینگ کرافت) اقدام به جابه‌جایی افراد می‌کنند.
اصلی‌ترین وسیلهٔ نقلیهٔ عمومی کیش، تاکسی است. تاکسی‌های کیش غالباً به رنگ‌های سفید و زرد هستند. به‌طور معمول، تاکسی‌های سفید رنگ به‌عنوان تاکسی‌های تلفنی یا دربستی و تاکسی‌های زردرنگ به‌عنوان تاکسی‌های خطی استفاده می‌شوند. دیگر وسیلهٔ نقلیهٔ عمومی جزیرهٔ کیش، مینی‌بوس‌ها هستند. این سرویس حمل و نقل عمومی دو خط مجزا در جزیره دارد؛ خط یک مینی‌بوسرانی دارای ۱۳ ایستگاه و خط دو مینی‌بوسرانی دارای ۴۲ ایستگاه است. افزون بر این شرکت‌های متعددی در جزیره، اقدام به اجاره دادن خودروهای بدون راننده می‌کنند.
کیش و چابهار تنها عضو سازمان مناطق آزاد جهان از ایران است.
این روستا در هفت کیلومتری شمال شرقی بندر چارک واقع شده‌است.
جمعیت آن در حدود ۱۵۰ نفر است. دارای مسجد، برق، آب‌انبار (برکه)، خانه بهداشت، و دبستان است.
مردم این روستا از نژاد عرب و اهل سنت از شاخه حنبلی هستند یعنی از پیروان امام احمد ابن حنبل هستند.
ساکنان این روستا به زبان عربی و فارسی به گویش محلی تکلم می‌کنند.
اهالی روستا از طریق صید، ماهی‌گیری دربنادرهمجوار و کشاورزی امرار معاش می‌کنند.
حدود ۵۰۰ اصله نخل دیم و ۶۰ من زمین زیر کشت دیم دارد و در زمین‌های آن جو و گندم کشت می‌شود.
جزیرهٔ لاوان یکی از جزایر استان هرمزگان در خلیج‌فارس است.
لاوان از توابع دهستان لاوان در بخش کیش شهرستان بندر لنگه است و در مقابل منطقهٔ گاوبندی (پارسیان) و شیبکوه قرار دارد ولی به منطقهٔ شیبکوه نزدیک‌تر است.
این جزیره از شمال‌شرقی به بندر مقام و از شرق به جزیرهٔ شیدور (شتور) منتهی می‌شود و در ۲۸ کیلومتری غربی ساحل نخیلوه در آب‌های خلیج‌فارس واقع شده‌است.
طول این جزیره ۲۳٫۵ و عرض آن حداکثر ۴٫۸ کیلومتر و مساحت آن ۸۱ کیلومتر مربع است و از سمت باختر رو به خاور کشیده شده‌است. جزیرهٔ لاوان پس از جزایر قشم و کیش، بزرگ‌ترین جزیرهٔ ایرانی در آب‌های خلیج‌فارس است.
فاصلهٔ این جزیره تا بندر عسلویه ۱۱۷ کیلومتر و تا بندر لنگه ۱۴۷ کیلومتر است.
این جزیره از دیرباز به دلیل آنکه قطب صید مروارید بوده به نام مروارید پنهان خلیج‌فارس شناخته شده‌است، که البته در حال حاضر به دلیل وجود نفت جولانگاه مهندسان داخلی در صنعت نفت است. لاوان علی‌رغم جاذبه‌های زیست‌محیطی از امکانات چندانی برخوردار نیست و با توجه به دما و رطوبت بالا در جزیره زندگی تا حدودی سخت و طاقت‌فرسا می‌گردد.
تعداد معدودی از اهالی جزیره از دیر باز در تابستان به صید مروارید می‌پرداخته‌اند که دیگر کمتر نشانی از آن یافت می‌شود. شغل اساسی مردم جزیره در حال حاضر ماهی‌گیری است ولی در سال‌های اخیر گرایش مردم روستا به کار کردن در شرکت نفت رواج یافته‌است.
نژاد بومیان لاوان عرب و از قبیله بنی حماد هست و اعراب به آن جزيرة شيخ شعيب ميگویند .
این جزیره دارای مسجد، حسینیه، برق، آب لوله‌کشی، آب‌انبار، برکه، دبستان و راهنمایی و دبیرستان است.
جمعیت جزیرهٔ لاوان در سال ۱۳۹۵ برابر با ۱٬۲۱۴ نفر بوده‌است که بیشتر آنان از نژاد عرب و از اهل سنت پیروان امام محمد ادریس شافعی هستند. مردم به زبان‌های عربی و فارسی تکلم می‌کنند.
در این جزیره حدوداً یکصد و پنجاه راس جبیر که نوعی آهو است یافت می‌شود. همچنین تعداد زیادی گوسفند وحشی در سراسر جزیره پراکنده شده‌است که از میان گوسفندان اهلی ساکنان جزیره به دامان طبیعت فرار کرده‌اند. جزیره از اواسط اسفند تا اوایل مرداد ماه محل تخم‌گذاری چندگونه لاک‌پشت دریایی از جمله پوزه عقابی و سبز نیز هست.
ذخایر نفت آب‌های نزدیک جزیره لاوان بسیار قابل توجه‌است، در حال حاضر صنایع جزیره منحصر به تأسیسات نفتی است که به نام «پالایشگاه لاوان» فعالیت است.
شرکت نفت فلات قاره ایران بعنوان بزرگترین شرکت تولید کننده نفت دریایی () ایران، چند سکوی استخراج و بهره‌برداری نفتی از جمله سکوی سلمان، سکوی بلال، سکوی رسالت (مشهور به R۱) و سکوی رشادت (مشهور به R۴) در نزدیکی جزیره دارد که رفت‌وآمد به این سکوها با بالگرد و کشتی انجام می‌شود. همچنین این منطقه دارای یک سکوی گازی در نزدیکی سکوی سلمان نفتی نیز می باشد.
سازمان منطقه ویژه اقتصادی لاوان مسئول توسعه امکانات جزیره لاوان است. این سازمان زیرنظر شرکت ملی نفت ایران فعالیت می‌کند. محورهای توسعه لاوان در سه حوزه اقتصاد انرژی، آبخیزداری و شیلات صورت می‌گیرد. مدیریت جدید سازمان منطقه ویژه اقتصادی لاوان قصد دارد با محوریت قرار دادن توسعه پایدار و رعایت اصول زیست‌محیطی اولین دهکده سبز ایران را در جزیره لاوان احداث نماید. بر این اساس در این دهکده سبز با وجود دسترسی به منابع ارزان قیمت و سهل الوصول نفتی و گازی جزیره از منابع انرژی تجدیدپذیر باد و خورشید استفاده خواهد شد و همچنین در ساخت بناهای جدید از معماری سازگار با طبیعت مناطق گرمسیری و بر اساس معماری بومی هرمزگان بهره‌گیری خواهد شد.
واژهٔ آذربایجانی ممکن است به یکی از موارد زیر اطلاق شود:
ادبیات شفاهی آذربایجانی (در ترکی آذربایجانی: Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatı)قسمتی از ادبیات مردمان آذربایجانی، باورهای عامه، افسانه‌ها، داستان‌ها، موسیقی، ضرب‌المثل‌ها و رسوم‌های دهان به دهان یا سینه به سینه یا نسل به نسل از نسل‌های گذشته بجا مانده گفته می‌شود.بایاتی قسمتی از ژانرهای مهم در ادبیات شفاهی مردم آذربایجان است در این سبک مضامین عمیق فلسفی، تاریخی، دینی، اخلاقی و لیریک در مصراع‌های کوتاه بیان می‌شود.
ادبیات بسیار گسترده شفاهی و زنده‌ای در آذربایجان رایج است. این ادبیات شامل منظومه ها، اشعار، بیاتی ها، ترانه‌ها و غیره می‌شود. یکی از خصایص این ادبیات حالت پویائی و متغیر این ادبیات است. عاشق‌ها بنا به موقعیت‌های مختلف اجتماعی و زمانی ابعاد جدیدی به این حماسه‌ها یا داستان‌های رمانتیک اضافه می‌کنند و در نتیجه زبان این داستان‌ها و مضوع آنها در حد امکان همراه با تحولات جامعه پیش می‌رود ولی عناصر و شخصیت‌های اصلی آنها در بطن منتقل می‌شود. خصوصیت دیگر این ادبیات نزدیکی قهرمانها و شخصیت نقشها به آمال و آرزوهای توده‌های مردم است، چنان‌که گاه آنها در نقش قهرمانی مردمی همچون کوراوغلی هستند که با خانهای ظالم در می‌افتد یا در نقش یک عاشیق هنرمندی که دلباخته دختر خان شده. یکی از نقشهای اصلی این داستانها انتقال ارزشهای اخلاقی و احیای هویت گروهی هستند. تأثیر این ادبیات در سده‌های پیشین کمتر از تأثیر دین و فرهنگ عامه در ایجاد سجایای اخلاقی و تربیتی نبوده است. البته با تأثیر روز افزون آموزشهای رسمی و رسانه‌های عمومی این تأثیر را کمتر نموده.
منظومه‌هایی همچون کور اوغلو، اصلی و کرم، عاشیق غریب، شاه صنم عمدتاً به وسیله نوازندگان مردمی آذربایجان عاشیق‌ها نقل می‌شوند. بسیاری از داستان‌ها مانند کور اوغلو مربوط به اسطوره‌ها و حماسه‌های قدیمی قبایل ترک است که با تغییرات اندکی در بعضی از دیگر زبان‌های ترکی نیز و جود دارند.
قسمت دیگر این ادبیات شامل اشعار، و دو بیتیها است که به آذربایجانی بیاتی نامیده می‌شوند. تعداد بسیار زیادی ترانه، متل و افسانه نیز سینه به سینه در طول قرن‌ها از نسلی به نسل دیگر منتقل گشته است.
در جمهوری آذربایجان این ادبیات به نحو علمی تحقیق و تا حدودی ثبت شده. شمار این گونه پژوهش‌ها در ایران چندان زیاد نبوده است. این بدین دلیل بوده که در آذربایجان ایران، تعلیم و آموزش به زبان آذری در مدارس ممنوع است و آگاهی نوشتاری نیز بدین سبب از زبان مادری اندک می‌باشد.
موسیقی آذربایجانی به موسیقی سنتی مردمان آذربایجانی گفته می‌شود. موسیقی آذربایجان به سه دسته کلی موسیقی مقامی ، عاشیق و موسیقی میخانه ای تقسیم میشود. هنرمندان آذربایجانی با خلاقیت خود، موسیقی منحصربه‌فردی را می‌آفرینند. کسانی که این نوع موسیقی را به‌همراه سروده‌های خود به‌زبان ترکی آذربایجانی می‌خوانند، عاشیق خوانده می‌شوند. عاشیق‌ها در وصف آذربایجان و دلاوری‌های بزرگان آن، در مراسم جشن و عزاداری، سروده‌های زیبایی را به‌همراه موسیقی آذربایجانی می‌خوانند و مورد توجه مردم قرار می‌گیرند. عاشیق‌ها از دوران قبل از اسلام در بین مردمان ترک‌تبار وجود داشته‌اند.
موسیقی آذربایجانی از دو نوع یا شاخهٔ اصلی تشکیل شده که از لحاظ تقسیم‌بندی موسیقایی منشاء و حالت‌های مختلفی دارند. معمولاً نوع سازهای موسیقی آذربایجانی، خاستگاه و دوستداران اقسام موسیقی با هم تا حدی متفاوتند، هرچند بسیاری دوستدار هردو هستند. تعداد بسیاری از موسیقی‌دانان آذربایجانی با آشنایی به هردو نوع از این موسیقی‌ها توانسته‌اند آثاری هنری بزرگی در قالب اپرا‌ها، موسیقی سمفونیک و موسیقی برای باله خلق نمایند. از مهم‌ترین گونه‌های موسیقی آذربایجانی می‌توان به موسیقی میخانه‌ای، هنر اجرای آذربایجانی تار، بالابان، ناقارا، باغلاما و گارمان اشاره کرد.
. اگرچه موسیقی موغام آذربایجان به دستگاه‌های موسیقی ایرانی نزدیک است و در بعضی مواقع حتی یکی هم هستند، ولی طرز اجرای این دو موسیقی ملی در انسان احساس بسیار متفاوتی ایجاد می‌کند. موسیقی آذربایجانی مملو از حس قهرمانی و جسارت است. در حالی که موسیقی ایران عارفانه است. درست است که موسیقی آذربایجان نیز دارای مقام‌های حزین و غمگین و عارفانه است، ولی به‌هنگام شنیدن آن، امید و تحرک در آن احساس می‌شود. در این موسیقی حرکت و دینامیسم وجود دارد.
این نوع موسیقی شامل موسیقی «عاشیقی»، «بزمی» و «ایلی» است.
یک جزیره می‌تواند در یک رودخانه یا یک دریاچه یا ممکن است در کنار ساحل باشد. یک گروه از جزیره‌ها مجمع الجزایر نامیده می‌شوند. مانند فیلیپین. بزرگترین جزیرهٔ جهان گرینلند است با ۲٬۱۷۵٬۵۹۰ کیلومتر مربع پهناوری که بخشی از خاک کشور دانمارک شمرده می‌شود.
البته استرالیا با مساحت ۷٬۶۸۶٬۸۵۰ کیلومتر مربع از گرینلند بزرگتر است ولی از نظر زمین‌شناسی یک قاره محسوب می‌گردد.
دو نوع اصلی از جزیزه‌ها وجود دارد: جزیره‌های قاره‌ای و جزیزه‌های اقیانوسی.
حدود ۴۰ جزیره ایرانی خلیج فارس در حوزه سیاسی سه استان بوشهر، خوزستان و هرمزگان قرار دارند که بیش از نیمی از آن‌ها غیرمسکونی هستند. همچنین در دریای کاسپین نیز یک جزیره ایرانی وجود دارد. جزیره شیطان نیز که جزیره‌ای بسیار کوچک در دریای عمان است، در حوزه سیاسی استان سیستان و بلوچستان قرار گرفته‌است.
گرینلند بزرگ‌ترین جزیره جهان با مساحت بیش از ۲٫۱ میلیون کیلومتر مربع است، در حالی که استرالیا، کوچکترین قاره جهان، با مساحت ۷٫۶ میلیون کیلومتر مربع است، اما هیچ استانداردی که جزیره‌ها را از قاره متمایز سازد وجود ندارد.Brown, Mike. "How I Killed Pluto and Why It Had It Coming" . New York: Random House Digital, 2010. Royle, Stephen A. "A Geography of Islands: Small Island Insularity" . Psychology Press, 2001. pp. 7–11
بین جزیره‌‌ها و قاره‌ها از لحاظ زمین‌شناسی تفاوت است. قاره‌ها بزرگترین جزیره‌های قاره‌ای هستند؛ استرالیا در لتیوسفر قاره‌ای و صفحه تکتونیکی خود (صفحه استرالیا) قرار دارد. در مقابل، جزیره‌ها متعلق به یک صفحه قاره‌ای هستند که حاوی زمین‌های بزرگتر است؛ به عنوان مثال، گرینلند که در صفحه آمریکای شمالی قرار دارد.
جزیره‌های قاره‌ای بخشی از ایوان قاره هستند. مثل بورنئو، جاوه، سوماترا، ساخالین، تایوان و هاینان از آسیا.
گینه نو، تاسمانی و جزیره کانگارو استرالیا؛ بریتانیا، ایرلند و سیسیل از اروپا.
گرینلند، نیوفاندلند، لانگ آیلند و جزیره سبل در شمال آمریکا؛ و باربادوس، جزایر فالکلند و ترینیداد در جنوب آمریکا.
جزیره‌های اقیانوسی جزیره‌هایی هستند که روی ایوان قاره قرار ندارند و در قفسه‌های قاره‌نشین نشسته‌اند. اکثریت قریب به اتفاق آتشفشان‌ها از جمله جزیره‌های سنت هلن در اقیانوس اطلس جنوبی جزیره‌های اقیانوسی هستند.Lomolino, Mark V. (editor); (et al.) (2004) "Foundations of Biogeography: Classic Papers with Commentaries" . University of Chicago Press. p. 316. جزیره‌های اقیانوسی که آتشفشانی نیستند از لحاظ زمین شناختی زمانی به وجود می‌آیند که در آنجا حرکات پلاک‌ها باعث افزایش سطح کف اقیانوس‌ها می‌شود. نمونه‌هایی از سنگ‌های سنت پیتر و پل نمونه‌هایی در اقیانوس اطلس و جزیره مک‌کواری در اقیانوس آرام است.
یک نوع جزیره اقیانوس آتشفشانی در قوس جزیره آتشفشانی یافت می‌شود. این جزایر از آتشفشان‌ها به وجود می‌آیند که در آن فرورفتگی یک صفحه زیر دیگری رخ می‌دهد. نمونه‌هایی جزیره‌های آلیوتی، جزیره‌های ماریانا و اکثر تونگا در اقیانوس آرام. تنها نمونه‌های موجود در اقیانوس اطلس، بعضی از آنتیل‌های کوچک و جزیره‌های جورجیای جنوبی و ساندویچ جنوبی.
تقریباً ۴۵٬۰۰۰ جزیره گرمسیری با مساحت حداقل وجود دارد. نمونه‌هایی از جزیره‌های صخره‌های مرجانی شامل مالدیوها، تونگا، ساموا، نائورو و پولینزی است. جزیره‌های گرانیتی شامل سیشل و تایتان و جزیره‌های آتشفشانی مانند سنت هلن است.
تنوع اجتماعی و اقتصادی جزیره‌های گرمسیری از جوامع سن سنگ در داخل ماداگاسکار، بورنو و پاپوآ گینه نو به شیوه‌های پیشرفته ای از شهرها و جزیره‌ها مانند سنگاپور و هنگ کنگ متفاوت است.
گردشگری بین‌المللی عامل مهمی در اقتصاد بسیاری از جزیره‌های گرمسیری از جمله سیشل، سریلانکا، موریس، رئونیون، هاوایی، و مالدیو است.
تقریباً تمام جزیره‌های زمین طبیعی هستند و توسط نیروهای تکتونیکی یا فوران آتشفشانی شکل گرفته‌اند. با این حال، جزیره‌های مصنوعی (ساخت انسان) نیز وجود دارد، مانند فرودگاه بین‌المللی کانسیای در جزیره اوزاکا از جزیره ژاپن.
جزیره‌های مصنوعی می‌توان با استفاده از مواد طبیعی (به عنوان مثال، زمین، سنگ، یا شن و ماسه) یا آن‌هایی که مصنوعی (ساخته شده از بتن اسلب یا بازیافت زباله) ساخت. بعضی وقت ها جزیره‌های طبیعی به‌طور مصنوعی بزرگ شده‌اند، مانند جزیره Vasilyevsky در شهر روسیه سنت پترزبورگ.
کوچکترین جزیره‌های دنیا که به عنوان کشورهای مستقل نیز شناخته می‌شوند به ترتیب عبارتند از:
کرون دانمارک یکای پول کشور دانمارک، گرینلند و جزایر فارو است.
البته این یکای پول در جزایر فارو، کرون فارویی نامیده می‌شود ولی ارزش آن برابر با کرون دانمارک است.
هر کرون دانمارک به صد اوره بخش می‌شود. کد ایزو ۴۲۱۷ کرون دانمارک DKK است.
Krause, Chester L. and Clifford Mishler (1991). Standard Catalog of World Coins: 1801-1991 (18th ed. ed.). Krause Publications. .
آبادان شهری در استان خوزستان و مرکز شهرستان آبادان است و بر جزیره آبادان در ۵۳ کیلومتری خلیج فارس جای گرفته‌است. این شهر به‌دلیل داشتن پالایشگاه نفت و پتروشیمی، راهبردی‌بودن و هم‌مرزی با کشور عراق، از زمان جنگ جهانی دوم یکی از مهم‌ترین شهرهای ایران بوده‌است. یکی از بزرگ‌ترین پالایشگاه‌های نفت جهان (پالایشگاه نفت آبادان) در این شهر قرار دارد.
برخی مورخان بر این باورند که پیش از روزگار تاریخ‌نگار یونانی هرودت، منطقهٔ آبادان سکونت‌پذیر بوده‌است. «بهمن‌شیر» یا «بهمن‌اردشیر» یا «وهمن‌اردشیر»، برگرفته از نام نخستین شاه ساسانی (اردشیر بابکان)، نام پیشین شهری بندری بوده که اکنون آن را آبادان می‌شناسیم، و اردشیر بابکان در این بخش ایران اقدامات بسیار انجام داده بود.[یاقوت حموی، ج۱، ص ۷۷۰؛ ابن بلخی، ص ۶۱] این شهر در تاختن اعراب به خوزستان به‌کلی نابود شده و یک پادگان به‌جای آن برپا شد. چون‌که نخستین فرمانده این پادگان مردی به‌نام عباد ابن حصین حبطی بود، شهر کوچکی در اطراف این پادگان ایجاد شد، به این مرد منصوب شده و "عبادان" نام گرفت.[انساب الاشراف، ۳۷/۱۳]
امپراتوری عثمانی همواره بر روی آبادان و خرمشهر ادعای مالکیت داشت و در دورهٔ ناصرالدین‌شاه این دو شهر را اِشغالِ نظامی کرد. امیرکبیر به نمایندگی از دولت ایران به مذاکره با امپراتوری عثمانی برای بازپس گرفتن خرمشهر و آبادان رفت. عثمانی‌ها به فکر تطمیع شیوخ قبایل عرب افتادند و وعدهٔ معاف‌کردن از پرداخت مالیات در صورت الحاق به عثمانی دادند و متقابلاً دولت ایران اطمینان داشت که عرب‌های ساکن این شهرها خواهان بازگشت به ایران هستند و برای قدرت‌نمایی جلوی دولت عثمانی اعلام کرد که اگر شیوخ عرب گفتند که خواهان بازگشت به ایران هستند، مبلغ سنگینی بر مالیات سالیانهٔ آن‌ها افزوده خواهد شد. باوجوداین، قبایل عرب خواهان بازگشت به ایران شدند و به‌این‌ترتیب در سال ۱۸۴۷ در جریان عهدنامهٔ ارزروم عثمانی‌ها حق حاکمیت مطلقهٔ دولت ایران بر این شهرها را به رسمیت شناختند و از تمامی ادعاهای خود دست کشیدند. در قرن بیستم، عبدالکریم قاسم پس از آن که با کودتا به ریاست دولت عِراق رسید، ادعا کرد که عهدنامهٔ ارزروم باید باطل شود و خرمشهر و آبادان باید از ایران جدا و به عراق الحاق بشوند. قاسم، این دو شهر و نیز کشور کویت را متعلق به عراق نامید و در اتحادیهٔ عرب نیز تقاضای الحاق این‌ها به عراق را ارائه کرد.Farhang Rajaee, "The Iran-Iraq War" (University Press of Florida, 1993), pp. 111-112. صدام حسین با همین انگیزه به ایران تجاوز نظامی کرد و این دو شهر را مورد حمله خود قرار داد. آثار جنگ ایران - عراق هنوز در این شهرها باقی مانده‌است.
آبادان تا سال ۱۳۵۵ خورشیدی از نظر جمعیت شهر نخست استان خوزستان بود و پس از آن سال جای خود را در رتبه یکم به اهواز داد.حاتمی‌نژاد، حسین: تحولات جمعیتی شهرهای خوزستان. در: نشریه: «علوم جغرافیایی». بهار ۱۳۸۵ - شماره ۱. ص۱۱۹.
موقعیت جغرافیایی این شهر در طول ۴۸ درجه و ۱۷ دقیقه و عرض جغرافیایی ۳۰ درجه و ۲۰ دقیقه و با بلندای ۳ متر از سطح دریا و با پهناوری ۲۷۹۶ کیلومتر مربع است. حدود آبادان از شمال به شادگان، از خاور و جنوب به خلیج پارس از جنوب غرب و غرب به کشور عراق که حد فاصل مرز طبیعی را رودخانه اروند تشکیل می‌دهد و از شمال غربی به خرمشهر محدود می‌شود.
در تجزیه و تحلیل ریشهٔ نام آبادان به کلمهٔ پهلوی اوپاتان می‌رسیم که به معنی «محلی برای پاسداری و نگهبانی از آب» رسید و بطلمیوس، پدر جغرافیای یونان، نام «آرپفانا» و «آپفادانا» را برای آبادان به کار می‌برد. واژهٔ «عَبّادان»، که در دوره‌های اخیر به آبادان استناد می‌شد، معرّب همان واژه است. مارکیانوس، جغرافی‌دان سدهٔ ۴ میلادی نیز آن را به صورت «آپفادانا» (Apphadana) آورده‌است.دانشنامه ایران، "دائرةالمعارف بزرگ اسلامی"، جلد اول، ص۲۶.
آبادان ، به معنای «آباد، باصفا، بارونق و ضدویران» گفته شده‌است."فرهنگ فارسی عمید"، جلد اول، سرواژهٔ «آبادان». در "فرهنگ فارسی معین"، «معمور، دایر، برپا و مقابل ویران و خراب» گفته شده‌است."فرهنگ فارسی معین"، جلد اول، سرواژهٔ «آبادان».
از منابع قرون وسطی، و تا قرن حاضر، نام این جزیره همواره به‌صورت عربی عَبّادان آمده‌است. این نام گاهی از عَبّاد (به معنی پرستشگر) اشتقاق یافته‌است. بلاذری، از سوی دیگر، داستانی را نقل می‌کند که بر اساس آن شهر به وسیلهٔ عَبّاد بن حسن خابطی که در دورهٔ حکومت حجاج در آنجا پادگانی بنا کرد، بنیان گذاشته شده‌است. فره‌وشی برای این نام یک ریشه‌شناسی ایرانی ارائه داده‌است (از آب، و ریشهٔ پا (نگهبانی) بدین‌ترتیب به‌معنای ایستگاه نگهبانی ساحل). شواهد احتمالی پشتیبان آن نام آپانا است که بطلمیوس آن را بر جزیره‌ای در نزدیکی دهانهٔ دجله اطلاق کرده‌است. مارسیان، جغرافی‌دان قرن چهارم، که اطلاعاتش را از بطلمیوس می‌گیرد، نام آپپادانا را ذکر می‌کند. بدین‌ترتیب ممکن است برای اصلاح نام به آبادان مبنایی موجود بوده باشد. این نام بر اساس فرمان رسمی در سال ۱۳۱۴ کاربرد عمومی یافت.
نام آبادان تا پیش از ۱۳۱۴ خورشیدی عَبّادان (محل عبادت) بوده هست، که به پیشنهاد فرهنگستان ایران و تصویب دولت نام آن تغییر می‌کند. همهٔ مورخان و جغرافی‌نویسان اسلامی که در گذشته یادی از این ناحیهٔ ایران کرده‌اند و نام عَبّادان را به کار برده‌اند. آنان، عبادان را هم بر دِه یا شهر آبادان اطلاق کرده‌اند، هم بر خود جزیره. آبادان در گذشته روستایی به نام عَبّادان بوده‌است.فرهنگنامه کودکان و نوجوانان، جلد اول، ص۱۲.
بهرام فره‌وشی این نام را به معنای «ایستگاه پاسداران ساحلی» می‌داند."دانشنامهٔ ایرانیکا"، سرواژهٔ آبادانGeographia Marciani Heracleotae, ed. David Hoeschel, Augsburg 1600 p. 48 وی همچنین معتقد است که شکل کهن نام "آبادان"، "اُپاتان" بوده‌است که از سه بخش تشکیل شده‌است: "اُ" به معنای «آب»، "پات" از ریشهٔ "پاییدن" و "ان"، پسوند نسبت. به نظر می‌رسد نام "آبادان"، معرّب همین نام باشد. تا پیش از سال ۱۳۱۴ به شکل "عبادان" نوشته و خوانده می‌شد. تمام مورخان و جغرافی‌دانان اسلامی که از این ناحیه یاد کرده‌اند، همین تلفظ و شکل نوشتاری را به کار برده‌اند. در وجه نام‌گذاری آبادان، چند قول وجود دارد: بلاذری در ریشه‌یابی، این نام را برگرفته از نام "عبّاد بن حَصین حبطی" از قبیلهٔ بنی‌تمیم می‌داند که از ملازمان حجاج بن یوسف بوده و در این منطقه پادگانی برپا کرده‌است. گروهی آن را برگرفته از نام مردی مقدس به نام عَبّاد، که در سده‌های دوم و سوم قمری می‌زیسته‌است، نسبت داده‌اند و گفته‌اند که وی عبّادان را بنا نهاده‌است.دانشنامه ایران، "دائرةالمعارف بزرگ اسلامی"، جلد اول، ص۲۵.
حاج عبدالغفار نجم‌الملک، همانند سایر مورخان پیش از خود، آن ناحیه را جزیرةالخضر نامیده‌است.سفرنامهٔ خوزستان، ص ۹۱
احمد کسروی نیز در طول کتابش آنجا را جزیرةالخضر، می‌نامد اما در قسمت واپسینِ کتابش نام آنجا را عبادان می‌آورد.احمد کسروی، تاریخ پانصد سالهٔ خوزستان، ص ۲۱۳
در سال ۱۳۱۴ هجری خورشیدی، به‌موجب تشکیل فرهنگستان ایران و با تصویب هیئت دولت در دورهٔ رضاشاه، واژهٔ "عبادان" به "آبادان" تغییر نام یافت.
بخشی از جزیرهٔ آبادان در دورهٔ ساسانیان "بهمن‌اردشیر" خوانده می‌شده‌است که نام رود بهمنشیر یادگار آن نام کهن است. "اوپاتان" نیز، که نام کهن‌تر آبادان است، امروز بیشتر زیب شرکت‌ها و سازمان‌ها در شهر آبادان است. به‌دلیل وجود زیارتگاه کوچکی که ادعا می‌شود خضر نبی در آن دیده شده‌است، گاهی به این منطقه نام مذهبی "جزیرةالخضر" هم داده شده‌است. در "نزهةالقلوب" حمدالله مستوفی آبادان مرز آخر ایران‌زمین در جنوب غرب معرفی می‌شود و در گذشتهٔ دور نیز آبادان را آخرین شهر ایران می‌دانستند و ورای آن جایی دیگر در ایران‌زمین نمی‌پنداشتند، که مصداق آن مصراعی از منوچهری دامغانی، شاعر دورهٔ غزنوی است که به صورت مَثَل درآمده‌است، که می‌گوید:
براساس نوشته‌های مورخان و جغرافی‌دانان، آبادان روزگاری از لحاظ کشتی‌رانی و سیاحت، اعتباری داشته‌است. به نوشتهٔ ابن بطوطه این شهر در زمینی شوره‌زار قرار داشته، بارندگی در آن کم و کشاورزی در آن رونقی نداشته‌است. نویسنده "حدود العالم" آن را شهرکی کوچک و آباد بر کرانهٔ دریا دانسته‌است. او می‌گوید:
انصاری دمشقی از آبادان به‌عنوان «آخرین ده بر کنارهٔ دریا»، ابن بطوطه به‌عنوان «قریه‌ای بزرگ» و ابن حوقل به‌عنوان «قلعه کوچک آبادی بر کنارهٔ دریا» یاد می‌کند. برخی پیشینیان، بنای آن را به اردشیر نسبت داده‌اند.
براساس رهنامهٔ دریای اریتره «در انتهای دریای پارس بر کنار رود، شهر بسیار آباد و سعادتمندی وجود دارد که تجار پارسی - هندی - رومی در آنجا تجارت دارند و حاکم آن عادل‌ترین است».
شهرت آبادان در سده‌های نخست هجری، بیشتر مربوط به کاروان‌سراها، خانقاه‌ها، و مساجد و نیز به‌خاطر وجود مقبره‌ای منسوب به خضر و الیاس بوده‌است. این مقبره همچنان وجود دارد و به همین علت، آبادان را تا مدت‌ها "جزیرةالخضر" می‌گفتند. آبادان به‌تدریج از سده‌های ۷ و ۸ رو به ویرانی رفت و به‌دلیل پیش‌روی کرانه‌اش در دریا، اهمیت بازرگانی خود را نیز از دست داد.دانشنامه ایران، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، جلد اول، صص ۲۷ و ۲۸.
همچنین باید دانست که عبادان از ولایات تابعهٔ بصره به‌شمار می‌آمده‌است.رک: احسن التقاسیم فی معرفة الاقالیم، بخش اول، ص ۱۵۸ و بخش دوم، ص ۶۱۴–۶۱۷؛ نزهة القلوب، ص ۴۰. البته راه «بصره ـ عَبّادان» به‌طور جزئی، چنین بود که از بصره تا ابلّه، دو برید (پیک)، سپس تا «بیان»شهر «بیان» در ساحل خاوری اروندرود قرار داشت که بعدها بندر خرمشهر در همان‌جا ساخته شد. رک: جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی، ص ۵۲؛ همچنین برای آگاهی بیشتر دربارهٔ شهر «بیان»، رک: معجم البلدان، ج ۱، ص ۶۱۴. یک مرحله، و بعد تا عبادان یک مرحله دیگر راه بود.احسن التقاسیم فی معرفة الاقالیم، بخش اول، ص ۱۸۸.
جمعیت شهر آبادان طبق سرشماری سال ۱۳۸۵ برابر با ۲۳۱٬۴۷۶نتایج سرشماری سال ۱۳۹۵ وبگاه مرکز آمار ایران و جمعیت نسبی در هر کیلومتر مربع ۱۷۱ نفر است.
مردم آبادان بیشتر عربی و فارسی را با لهجهٔ آبادانی صحبت می‌کنند.
جمعیت شهر آبادان که در سال ۱۳۵۵ برابر با ۲۹۴۰۶۸ تن بود در پی وقوع جنگ، در سال ۱۳۶۵ به ۸۰ هزار نفر کاهش یافت. در دوران پس از جنگ پس از بازسازی پالایشگاه و بخش‌هایی از شهر جمعیت شهر در سال ۱۳۷۵ به ۲۱۲۴۵۰ نفر رسید.حاتمی‌نژاد، حسین: تحولات جمعیتی شهرهای خوزستان. در: نشریه: «علوم جغرافیایی». بهار ۱۳۸۵ - شماره ۱. ص۱۱۴.
از محله‌های مشهور آبادان می‌توان به احمدآباد، امیری، کوی کارگر، امیرآباد، بریم، بوارده (شمالی و جنوبی)، کارون، کوی ولایت «اروسیه»، کوی لاله، هزاری‌ها، هندی‌ها و سیکلین اشاره کرد.
کوی بهار، کوی قدس، کوی سلیچ (غربی و شرقی)، کوی بهارستان، کوی گلستان، کوی ذوالفقاری، کوی ملت، کوی بهمن، کوی ولی‌عصر، تانک فارم، جمشیدآباد، سرویس قنواتی، هلال بریم، کوی نیرو؛ فیه و ۷۰۰ دستگاه، همچنین کوی فرهنگیان که با ساخت مسکن مهر در مجاورت آن توسعه پیدا کرده‌است از دیگر محله‌ها و کوی‌های این شهر هستند.نقشهٔ شهر آبادان
جزیرهٔ شادمانی در رود بهمنشیر و جزیرهٔ ارگ در اروندرود نیز از جزیره‌های کوچک درون این شهر هستند.دانشنامه بزرگ اسلام؛ نسخه عربی جلد۱ف ص۵.
در دههٔ ۵۰ خورشیدی فرهنگ شهرنشینی آبادان به‌ویژه پس از ساخت پالایشگاه بزرگ آبادان تا زمان ملی شدن نفت ویژگی‌های یک شهر استعماری را تداعی می‌کرده‌است. محلات آن در این زمان ترکیب جمعیتی جدا و چه بسا متخاصم داشتند. ساکنان بخش مرکزی، احمدآباد و محلهٔ بهمن‌شیر را گودنشینان و حاشیه‌نشینان شهری، و محله‌های بریم، بوارده را اروپاییان و کارکنان ایرانی مرتبط با آن‌ها تشکیل می‌دادند.حاتمی‌نژاد، حسین: تحولات جمعیتی شهرهای خوزستان. در: نشریه: «علوم جغرافیایی». بهار ۱۳۸۵ - شماره ۱. ص۱۱۰.
شهر آبادان یک شهر خطی است و اگر دقت به آن بشود حاشیهٔ اروند و تمام منازل سازمانی تا خسروآباد به‌دلیل وجود آب این‌گونه طراحی و ساخته شده.
با روی‌دادن جنگ ایران و عراق این شهر تقریباً خالی از سکنه شد و پس از بازسازی و بازگشت ساکنان، شکاف‌های طبقاتی میان محلات کمتر شد اما هنوز نابرابری‌های فضایی میان محلاتی چون بریم، ایستگاه ۷ و پل بهمن‌شیر وجود دارد.
آبادان در دشت واقع شده‌است و به‌علت همسایگی با صحراهای بزرگ و سوزان نظیر صحرای بزرگ عربستان و عراق، در مجموع هوای گرم و بیابانی دارد. حداقل درجه حرارت آن در سال ۷/۱۷ و حداکثر ۶/۳۲ درجهٔ سانتی‌گراد است. ایام یخبندان آن حداکثر در طول سال نه روز است. بادهای سرد شمال که بیشتر در فصل زمستان به این منطقه می‌وزند، گاهی میزان دما را به صفر نزدیک می‌کنند و گاهی بادهای شمال غربی هم همراه با رطوبت مدیترانه، باعث ریزش نزولات جوی نسبتاً زیادی می‌شود. حداکثر گرما در آبادان بیش از ۵۰ درجه و شدت آن از تیر تا پایان شهریور ماه است. اختلاف گرمای شب و روز ۲۵ تا ۳۰ درجهٔ سانتیگراد و آب‌وهوای متغیر و غیرقابل پیش‌بینی دارد.
جنوبی‌ترین نقطهٔ خوزستان هفت درجه از مدار رأس‌السرطان بالاتر است از این رو اقلیمی مشابه با مناطق استوایی دارد. خوزستان از زمان‌های قدیم به داشتن هوای گرم معروف بوده‌است و آبادان نیز که شهری از شهرهای جنوبی خوزستان است، از این ویژگی مانند سایر شهرهای جنوبی استان برخوردار بوده‌است. در برخی از کتاب‌ها از آن به‌عنوان شهری که فاقد زمستان است نام برده‌اند، حتی برخی منابع، آبادان را تنها دارای دو فصل تابستان و پاییز می‌دانند. محمد بن احمد شمس‌الدین المقدسی در احسن التقاسیم آن را «اقلیم حاره» خوانده‌است. اما واقعیت این است که آبادان به‌علت قرارگرفتن در کنار اروندرود، رود بهمن‌شیر و رود کارون و به‌طورکلی در جوار خلیج فارس دارای تابستانی بسیار گرم و زمستانی معتدل و فرح‌بخش است چنان‌که لطافت هوای آن گردشگران زمستانی و نوروزی را به خود جذب می‌کند.
میانگین درجهٔ حرارت این شهر حدفاصل سال‌های ۱۳۲۶ تا ۱۳۳۷ ۳/۲۶ درجهٔ سانتی‌گراد، سال‌های ۱۳۳۷ تا ۱۳۳۸ حدود ۸/۲۴ درجه و حدفاصل سال ۱۳۳۸ تا ۱۳۳۹ ۷/۲۵ درجهٔ سانتی‌گراد بوده‌است. در گزارش دیگری که مربوط به سال‌های ۱۳۴۰ تا ۱۳۵۳ در ایستگاه «سینوپتیک» حداقل مطلق آن ۵/۴- درجهٔ سانتی‌گراد بوده‌است. در این دورهٔ زمانی معدل حداقل، تغییر چندانی نکرده‌است (۷/۱۷ درجه سانتی‌گراد). اما معدل حداکثر درجهٔ حرارت بین ۶/۳۱ تا ۶/۳۲ درجه در نوسان بوده‌است. براساس آمار موجود، حداکثر دمای بهمن ماه و حداقل دمای همان ماه از بقیهٔ ماه‌ها کمتر است. درحالی‌که حداکثر دمای شهریور از بقیهٔ ماه‌ها بیشتر است، حداقل دمای مرداد ماه از بقیه ماه‌ها بیشتر است. به استناد برخی منابع انتشار یافته معدل حداکثر حرارت سال‌های پیش از انقلاب در آبادان ۵۱ درجهٔ سانتی‌گراد بوده‌است که فقط ۶/۴ درجه از حداکثر مطلق در جهان (یعنی ۶/۵۶ درجه در تریپولی لیبی) کم‌تر است. این رقم نشانگر گرم و سوزان بودن درجهٔ حرارت آبادان است یا به‌عبارت‌دیگر وضع درجهٔ حرارت سالیانه آبادان به‌طور مشخص جنبهٔ برّی دارد و تعداد روزهای یخبvvدک است. معدل روزهای یخبندان در طول سال‌های قبل از انقلاب ۱۳۵۷ در آبادان ۷/۱ روز در سال بوده‌است.
پراکندگی فشار هوا در آبادان در طی سال، به دو صورت مشخص فصلی در می‌آید. بدین‌ترتیب در آخر فصل پاییز و آغاز زمستان (آذر، دی، بهمن) که درجهٔ گرما پایین است، میزان فشار جو به حداکثر خود می‌رسد و در تابستان (خرداد، تیر، مرداد) که درجه گرما بالا است، فشار هوا به حداقل کاهش می‌یابد.
بادهای آبادان بر سه نوع است. نخست «بادهای منظم فصلی» که براثر تغییرات فشار هوا در فصل‌های مختلف سال به وجود می‌آیند. این بادها معمولاً شدید نیستند مگر اینکه عامل جوی دیگری موجب تشدید آن‌ها شود.
دوم «بادهای محلی» که خود بر دو نوع است: «باد شمال» و «باد شرجی». باد شمال از جریان‌های مدیترانه‌ای است که به ایران می‌رسد. این باد در تابستان دائمی و با رطوبت کم می‌وزد. باد شمال در زمستان اغلب طوفان‌های ناگهانی به وجود می‌آورد؛ ولی در تابستان از ۱۵ خرداد تا آخر تیر (۴۰ روز) با نظم و شدت زیادی می‌وزد. وزش ناگهانی و شدید باد شمال، همیشه برای قایق‌های کوچک ماهیگیری خطرناک است. وجود بادهای شمالی در آبادان، رطوبت روز را کاهش داده و گرما را قابل تحمل می‌کند. باد شمال، ۹ ماه در آبادان می‌وزد. «باد شرجی» از جنوب غربی می‌وزد و با عبور از خلیج فارس مرطوب و باتوجه‌به بالابودن درجهٔ حرارت هوا تا حدود زیادی سنگین می‌شود و نفس کشیدن را به‌خصوص برای کسانی که مشکلات تنفسی دارند دشوار می‌کند. این باد بسیار نامطلوب است و سبب تغییرات کلی در آب‌وهوای آبادان می‌شود. این تغییرات آب‌وهوایی جزیرهٔ آبادان و حوالی آن را به‌شدت تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. این باد از زمستان تا اواسط بهار در آبادان می‌وزد، اما معمولاً در اوایل تابستان هم احساس می‌شود. چون معمولاً مرطوب و گاهی توأم با ابر و مه است سبب بارندگی می‌شود.
نوع سوم بادهای آبادان «باد سموم» یا «سام» است که از عربستان می‌وزد و همیشه خاک و شن همراه دارد. این باد بسیار خشک، گرم و سوزنده‌است. وزش آن به هنگام تابش آفتاب مخصوصاً در میانهٔ روز شخص را مسموم می‌کند. این‌گونه بادها هر چند سالی یک بار در آبادان می‌وزد و آسمان روز را به‌مثابهٔ شب کاملاً تیره و تاریک می‌کند. البته همه‌ساله نوع ملایم‌تر آن می‌وزد که با خاک و گرد و غبار توأم است و تا حدودی شرایط عادی زندگی را دچار اخلال می‌کند.
حمزه اصفهانی مؤلف کتاب "سنی الملوک الارض و الانبیاء" دربارهٔ این باد و گذر آن در آبادان می‌نویسد:
آبادان به‌طور کلی یک منطقهٔ رطوبتی است. این رطوبت در بهار و تابستان کمتر از پاییز و زمستان است. رطوبت در زمستان حداکثر به ۸۹ درصد می‌رسد اما از آبادان رطوبت ۱۰۰ درصد هم گزارش شده‌است. رطوبت نسبی آبادان در ماه‌های تیر و مرداد ۵۰ تا۶۰ درصد است و در ماه‌های دی و بهمن به ۷۰ تا۸۰ درصد هم می‌رسد. با توجه به ارقام جدول در هر صورت آبادان یک شهر با میزان بالای رطوبت است.
رطوبت نسبی در آبادان در میانهٔ روز کاهش می‌یابد و در مواقعی که باد از جنوب جریان دارد رطوبت به سرعت بالا می‌رود. رطوبت نسبی آبادان در ساعت ۳۰/۶ صبح ۶۴ درصد است، ولی همین رطوبت نسبی در ساعت ۳۰/۱۲ به ۳۲ درصد کاهش می‌یابد. کاهش مزبور به‌علت وزش بادهای شمالی است که رطوبت وسط روز را تقلیل می‌دهد، ولی به‌طورکلی توأم‌شدن حداکثر درجهٔ حرارت (۵۰ درجهٔ سانتی‌گراد) با رطوبت نسبی بیش از ۵۰ درصد در آبادان، به‌طور محسوسی غیرقابل تحمل است.
آبادان از مناطق کم‌بارش کشور است که عمدهٔ همین بارندگی هم به رگبارهای زودگذر باران اختصاص دارد. بعضی مواقع این باران توأم با تگرگ است. میزان بارندگی آبادان در طول ده سال آمارگیری حدفاصل سال‌های ۱۳۴۳ تا۱۳۵۳ بین ۶/۵۴ تا ۷/۳۵۳ میلی‌متر در نوسان بوده‌است. متوسط بارندگی سالانه ۳/۱۴۶ میلی‌متر گزارش شده‌است. گزارش دیگر این میزان بارندگی را در سال‌های ۱۳۵۵ تا ۱۳۵۷ به‌طور متوسط بین ۲۰۰ تا۲۵۰ میلی‌متر نشان داده‌است.
باران‌های موسمی و گاه بسیار شدید، از آذر تا اردیبهشت برخی مواقع موجب جاری‌شدن سیل در سطح خیابان‌ها می‌شود. اهمیت این بارندگی‌ها در کشاورزی منطقه حیاتی است. اوج بارندگی آبادان در ماه‌های آبان، آذر و دی است در ماه‌های بهمن، اسفند و فروردین باران نسبتاً مناسبی می‌آید اما شدید نیست و صرفاً در تغییرات جوی مؤثر است. معمولاً در آبادان در ماه‌های خرداد، تیر و مرداد بارندگی وجود ندارد در اردیبهشت و شهریور برخی از سال‌ها بارندگی بسیار خفیف گزارش شده‌است.
خاک آبادان به دلیل آبرفت رودهای کارون و دجله (که به هم پیوسته‌اند) به وجود آمده‌است. شهر آبادان به جزیره‌ای می‌ماند که گرداگردش رود است. این خشکی به جزیرهٔ آبادان شناخته شده‌است. شهر آبادان و همچنین بخش اروندکنار و نیمی از شهر خرمشهر در این جزیره‌اند. رودهای گرداگرد آبادان که همگی به خلیج فارس می‌ریزند از دو رود بزرگ‌تر پیشیاد دجله و کارون است. بزرگ‌ترین شاخه‌ای که از برخورد این دو رود پدید آمده‌است اروندرود است. بخش دیگر این رود که در آن‌سوی این جزیره روان است و اهمیت کمتری دارد بهمن‌شیر خوانده می‌شود. رود بهمنشیر در بخش‌هایی از گذرگاهش کارون هم خوانده می‌شود.
نوع خاک آب رسوبی ریز بافت و برای کشاورزی بسیار مناسب می‌باشد البته این خاک در زمان‌های دور بسیار شور و غیرقابل کشت بوده‌است ولی عبور از دو رودخانهٔ پرآب و رسوب‌گذاری مدام آن‌ها در طی قرون بسیار، باعث تغییر بافت خاک گردیده‌است و امروز به برکت وجود این دو رودخانه آبادان مستعد کشت بسیاری از انواع نباتات است یکی از این دو رودخانه بهمنشیر نام دارد که در زمان باستان آن را بهرام اردشیر می‌نامیدند و رودخانهٔ دیگر اروند است که ریشه در تاریخ باستان ما دارد. اروندرود از به هم پیوستن دجله و فرات تشکیل می‌شود.
اقتصاد در آبادان عمدتاً برپایهٔ شرکت نفت است؛ که درسال۱۲۹۱ خورشیدی جهت تصفیهٔ نفت مسجدسلیمان احداث شد. درآغاز ملی شدن صنعت نفت حدود ۶۰۰هزار بشکه در روز توان تولیدی پالایشگاه بوده که امروز پس از حوادث جنگ هشت ساله ظرفیت تولید آن به ۴۰۰ هزار بشکه در روز کاهش یافته‌است. آبادان همچنین یک پتروشیمی به‌نام پتروشیمی آبادان دارد که در جوار پالایشگاه آبادان احداث شده‌است. در سال ۱۳۸۷ خورشیدی افزون بر ۱۴۷ فروند لنج و بیش از ۵۸۰ قایق موتوری صیادی در منطقهٔ آبادان به امر صید و صیادی فعالیت داشتند.خبرگزاری فارس ، بازدید: فوریه ۲۰۰۹. همچنین از تاریخ چهارم خرداد سال ۱۳۸۳ منطقهٔ آزاد تجاری اعلام شد که باعث ورود سرمایه‌گذاران خارجی و داخلی درون شهر شد. بندر آبادان واقع در ساحل رودخانهٔ اروند به‌طورکلی توان جابه‌جایی بیست‌هزار تن کالا را دارد که باتوجه‌به رونق منطقهٔ آزاد تجاری اروند بر اهمیت آن بیش از پیش افزوده شده‌است. همچنین آبادان بزرگ‌ترین تولیدکنندهٔ خرما در سطح استان خوزستان است دارای زمین‌هایی به وسعت ۱۲۴۵۱ هکتار تنها مربوط به نخیلات است و بیش از دو میلیون اصله نخل دربردارد توسط انهار منشعب از رودخانهٔ اروند و بهمنشیر آبیاری سنتی صورت می‌گیرد. باتوجه‌به شوری آب رودخانهٔ اروندرود طرح آبیاری و زهکشی مکانیزه نیز که یکی از طرح‌های مهم ملی است در شهرستان در حال اجرا است، که به‌وسیلهٔ آن آب مناسب از رودخانهٔ بهمنشیر برای نخیلات حاشیهٔ اروندرود پمپاژ می‌شود.اقتصاد آبادان
پس از کشف نفت در شهر مسجد سلیمان لزوم ایجاد یک پالایشگاه نفت برای تصفیهٔ نفت به نظر می‌رسید. به همین دلیل این پالایشگاه در سال ۱۲۹۱ توسط انگلیسی‌ها ساخته شد. این پالایشگاه در ابتدا روزانه ۲۵۰۰ بشکه در روز نفت تصفیه می‌کرد.
ظرفیت پالایشگاه آبادان در سال ۱۳۳۰ به ۵۰۰۰ بشکه در روز رسید که پس از سرمایه‌گذاری شرکت‌های خارجی به ۶۰۰هزار بشکه در روز رسید که می‌توان از آن به‌عنوان برزگ‌ترین پالایشگاه جهان یاد کرد.