moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
بنا بر افسانه‌ها و شاهنامه فردوسی، فریدون پس از پیروزی بر ضحاک و در بند کشیدن او؛ در یکم مهر ماه بر تخت شاهی نشست و دستور داد تا به این مناسبت جشنی بر پا کنند که به نام مهرگان شناخته شد. شاهنامه ماه مهر و مهرگان را یادگار او می‌داند:
در خراسان یکی از مهم‌ترین جشنهای سنتی، جشن سر میزو یا جشن اول میزان بوده که یکم مهر آغاز آن بوده‌است. در قدیم کشاورزان با آغاز فصل سرما و پایان چرای علوفه ناچار بودند قوچ، بز نر و حتی گاو نر را، که بیش‌تر کاربرد پرواری دارد، سر ببرند؛ زیرا با آغاز زمستان گیاه کافی برای خوراک وجود نداشته‌است. پس به ناچار چارپایان پرواری ذبح می‌شدند که به این کار پرواربندی و جشن غلیه کنان می‌گفتند و گوشت آن را قیمه و کاملاً خشک می‌کردند، نمک‌سود می‌کردند و در کیسه‌ای در محلی بلند آویزان می‌کردند تا در طول پاییز و زمستان از گوشت آن برای خوراک خود استفاده کنند. سایر دام‌ها برای زاد و ولد نگهداری می‌شدند. در این فصل موقع جفت‌گیری نیز به پایان می‌رسید و دام‌ها در اوایل بهار نوزاد خود را به دنیا می‌آوردند.
در عربستان سعودی، تقویمی قمری با نام ام‌القری وجود دارد که به آن تقویمی خورشیدی با مبدأ هجرت پیامبر اسلام از مکه به مدینه ضمیمه شده‌است که آغاز آن با اعتدال پاییزی است.
اَفزایه یا پلاگین ابزاری کاربردی و کوچک و وابسته به یک نرم‌افزار میزبان دیگر (مانند مرورگرهای وب) است و به تنهایی کاربردی ندارد. افزایه، خود نوعی برافزا (Add-on) است.
برنامه‌های کاربردی از افزایه‌ها پشتیبانی می‌کنند. این کار دلایل زیادی دارد از جمله آنکه به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهند تا برنامه کاربردی را گسترش دهند، حجم برنامه کاربردی را کاهش دهند، از ویژگی‌هایی که در آینده کشف می‌شوند پشتیبانی می‌کنند و کد منبع را از برنامه کاربردی به علت ناسازگار بودن لایسنس نرم‌افزار، جدا می‌سازند.
از جمله برنامه‌های کاربردی و افزایه‌هایشان شامل:
برنامه‌های کاربردی میزبان، خدماتی را ارائه می‌دهند که افزایه‌ها می‌توانند از آن‌ها استفاده کنند، از این طریق داده‌ها میان افزایه و برنامه کاربردی تبادل می‌شوند. افزایه‌ها به این خدمات وابسته هستند و به تنهایی معمولاً کار نمی‌کنند. برنامه‌های کاربردی از این افزایه‌ها مستقل هستند اما این امکان را فراهم می‌آورند که افزایه‌ها به آن‌ها اضافه شده و به صورت خودکار بدون آنکه تغییراتی را در برنامه کاربردی میزبان به وجود آورند، به روز شوند.
افزایه‌ها کمی با افزونه‌ها (extension) متفاوتند. افزایه‌ها معمولاً از واسط کاربری برنامه کاربردی استفاده می‌کنند و چارچوبی معین برای عملکردهایشان دارند، اما افزونه‌ها معمولاً محدودیت کمتری داشته و بعضاً واسط کاربری مربوط به خود را دارند.
بازی‌های ویدئویی امروزه از دو منبع سرچشمه می‌گیرند، که یکی از آن‌ها ماشین‌های سکه‌ای هستند. ماشین‌هایی که به صورت نیمه مکانیکی کار کرده و با انداختن سکه در آن‌ها می‌توانستید از آن‌ها استفاده کنید. JukeBox که در سال ۱۹۴۸ به یکی از این ماشین‌های مهم و معمول تبدیل شد مثالی برای این سرچشمه است.
اما قبل از آن، PinBall را نباید از یاد ببریم.
صنعت ماشین پینبال در سال ۱۹۳۲ با تولید ماشین Baffle Ball که توسط David Gottlieb به این کس وارد شده و به حدی گسترده شد.
پس از جنگ جهانی دوم، این ماشین وارد ژاپن شد. شرکتهایی مثل Michael Kogan آن را در این کشور گسترش دادند.
این شرکت یک شرکت یهودی بود که تجارت دستگاه‌های سرگرمی سکه‌ای را جهان گسترش داد.
شرکتهایی مثل Sega Enterprice نیز کار خود را با ساخت دستگاه‌های سکه‌ای شروع کردند.
بازی‌های این دستگاه‌ها جزء اولین بازی‌های اکترونیکی بودند.
همچنین کشورهای آمریکا، آلمان و انگلیس نیز بین سال‌های ۱۹۳۷ تا ۱۹۴۵ اولین کامپیوترهای الکترونیکی را طراحی کردند که می‌شود بعضی از مصرف‌های آن‌ها را در این برگه به حساب آورد.
اولین بازی الکترونیکی شناخته شده دستگاه Cathode-Ray Tube نام دارد که در سال ۱۹۴۸ توسط Thomas T. Goldsmith Jr. و Estle Ray Mann تهیه گردیده است.
این دستگاه از لوله های خلا استفاده می‌کرد و برای شناخت و هدفگیری هدف‌ها به کار می‌رفت که در نوع خود پیشرفت بزرگی به حساب می‌رفت.
برنامه‌هایی همچون Christopher Strachey و OXO نیز جزء اولین برنامه‌های شبیه ساز کامپیوتری بودند.
با این حال، اولین بازی واقعی کامپیوتری در سال ۱۹۵۸ و در تکنولوژی Oscilloscope تهیه شده‌است. ویلیام هگنباتوم، این بازی را تهیه نمود و نام آن تنیس برای دو Tennis For Two بود.
این بازی در لابراتوار Brookhaven National Laboratory به نمایش گذاشته شد. این بازی به صورت ۲ نفره و بسیار ساده بود. نفر اول باید یک زاویه را انتخاب کرده و با کلید انرا به سمت دیگر بیندازد و نفر دوم نیز همینکار را نجام دهد.
صنعت بازی‌های کامپیوتری در دهه‌های ۶۰ و ۷۰ متولد شد، اما در این دهه گسترده نشد.
در سال ۱۹۶۱، یک گروه جوان با نام‌های Steve Russell, Wayne Witanen, and J. Martin Graetz که عضو کلوب Tech Model Railroad بودند و دانشجوی مدارس MIT، تصمیم گرفتند برنامه‌ای بنویسند که یک داستان را روایت کند. ساخت یک بازی ایدهٔ راشل بود. این پروژه یکسال بعد در سال به پایان رسید و Spacewar! نام گرفت.
بازی به طوری بود که دو پلیر تا نابود کردن یکدیگر با هم دیگر می‌جنگیدند
مدلین پرو (۱۹۷۴-) خواننده جاز و گیتاریست و ترانه‌ساز آمریکایی است که صدا و طرز خواندش بسیار شبیه به بیلی هالیدی است.
او در شهر آتنز در ایالت جورجیای آمریکا به دنیا آمد. پدر و مادرش که شغل دانشگاهی داشتند، به گفته خودش، هیپی بودند. خانواده‌اش در شش سالگی او به نیویورک رفتند و او در آن شهر بزرگ شد. پس از طلاق والدینش همراه مادر به پاریس رفت.
مدتی در پاریس به نواختن و خوانندگی در کنار خیابان می‌پرداخت. نخستین آلبوم او بنام دریم‌لند (سرزمین رویا) در سال ۱۹۹۶ منتشر شد.
خانواده کپوردندان‌ماهیان (Cyprinodontidae) یکی از خانواده‌های راسته کپوردندان‌ماهی‌شکلان است. این خانواده شامل ۹ سرده و ۱۰۴ گونه است. به خاطر اندازه کوچک، رنگ‌آمیزی زیبا و سازگاری با شرایط آبزیدان مورد توجه است. جنس‌های نر و ماده دوریختی نشان می‌دهند و به راحتی از هم قابل تشخیص هستند. در اغلب گونه‌های ایران نرها دارای نوارهای عمودی و ماده‌ها دارای لکه یا نقطه‌های تیره رنگ هستند. این خانواده برخلاف خانواده پشه‌ماهیان، خانواده دیگر این راسته، تخم‌گذار هستند. در ایران فقط یک سرده از آن وجود دارد که عموماْ با نام کپوردندان، ماهی گورخری و آفانیوس شناخته می‌شوند.
سینما لاله (نام پیشین: سینما رکس)، یکی از سینماهای تهران است که در خیابان لاله‌زار قرار دارد.
این سینما که متعلق به قدرت‌الله رشیدیان و سیفت‌الله رشیدیان بود، در روز ۱ مهر ۱۳۲۴ کار خود را با نمایش فیلم جایی تو را خواهم یافت آغاز کرد.
پس از انقلاب ۱۳۵۷، این سینما توسط بنیاد مستضعفان مصادره شد و نام آن به «سینما لاله» تغییر یافت.
بعدها مالکیت این سینما از بنیاد مستضعفان به حوزه هنری انتقال یافت و در نهایت این سینما در پایان سال ۱۳۷۲ تعطیل شد.
در روز اول مهر ۱۳۸۶ در حاشیهٔ فیلمبرداری فیلم تردید - اثر واروژ کریم‌مسیحی - و به همت عزیز ساعتی، فیلمبردار این فیلم، مراسم کوچکی به مناسبت شصت و دومین سالگرد افتتاح سینما رکس در محل این سینما برگزار شد.
"تجدید خاطره در ویرانه‌های سینما رکس"، ماهنامهٔ سینمایی فیلم، شمارهٔ ۳۶۹، صفحهٔ ۱۴.
انجمن مهندسان مکانیک آمریکا و به اختصار ASME، یک انجمن علمی مهندسی با تمرکز در زمینهٔ مهندسی مکانیک است.
این انجمن در سال ۱۸۸۰ برای تدوین استاندارد دیگ‌های بخار بنیان گذاشته شد. امروزه این مؤسسه در راستای اهدای کمک مالی، برای توسعه تکنولوژی و توسعه نیروی انسانی به منظور بهبود افزایش کیفیت زندگی بشر فعال می‌باشد. این مؤسسه یکی از بزرگترین ناشران مجلات علمی و تخصصی می باسد و همه ساله تعداد زیادی همایش تخصصی و حرفه‌ای در زمینه‌های مختلف مهندسی مکانیک برگزار می‌کند. ASME بیش از ۱۳۰٬۰۰۰ نفر عضو در ۱۵۸ کشور دنیا دارد.
انجمن مهندسان مکانیک آمریکا یکی از قدیمی‌ترین سازمان‌هایی است که دست به تدوین استاندارد زد. این انجمن بالغ بر ۶۰۰ استاندارد و آیین‌نامه نوشته است، شامل استانداردهایی در زمینه دیگ بخار و مخازن تحت فشار، آسانسورها، اندازه‌گیری جریان سیالات در کانال‌های بسته، جرثقیل‌ها، ابزار دستی و ماشینی.
لیزه مایتنر (زاده ۷ نوامبر ۱۸۷۸ – درگذشته ۲۷ اکتبر ۱۹۶۸) فیزیک‌دان اتریشی و بعدها سوئدی بود. او ۴۹ بار نامزد دریافت جایزهٔ نوبل شد، ولی هیچ‌بار نتوانست آن را به‌دست آورد.
او در سال ۱۸۷۸ در خانواده‌ای هشت نفری به دنیا آمد و با تمام مشکلاتی که به خاطر زن بودنش بر سر راه ورود وی به دانشگاه وجود داشت، در سال ۱۹۰۱ وارد دانشگاه وین شد. در این دانشگاه ٬ تحت نظارت لودویگ بولتزمان یکی از فیزیکدانان به نام دنیا در رشته فیزیک تحصیل کرد و در سال ۱۹۰۷ دکترای خود را گرفت.
لیزه به همراه همکارش اتو هان اولین کسانی بودند که شکافت هسته‌ای را توضیح دادند. آنها در سال ۱۹۳۹ در مجله طبیعت (Nature) مقاله معروف خود را در مورد شکافت هسته‌ای ارائه دادند و بدین ترتیب راه را برای استفاده از این انرژی گشودند. به همین دلیل ٬پس از جنگ جهانی دوم به مایتنر لقب «مادر بمب اتمی» داده‌شد. در سال ۱۹۴۴ جایزه نوبل شیمی به اوتو هان داده شد گرچه بسیاری مایتنر و هان هردو را شایسته دریافت این جایزه می‌دانستند.
کمیته‌ی جایزه نوبل شیمی در سال ۱۹۴۴ زحمات لیزه مایتنر را در رابطه با شکافت هسته‌ای نادیده گرفت و جایزه را به اتو هان داد. اتو هان، درباره‌ی اشتباه و سهم مایتنر هیچ سخنی به زبان نیاورد.این سکوت هان تاثیر زیادی بر مایتنر گذاشت و باعث شد که او دیگر با هان به صورت اشتراکی به کار نپردازد.
با اینکه مایتنر جایزه نوبل را نبرد ولی بسیاری از جوایز مهم را دریافت کرد که از جمله‌ی مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به این موارد اشاره کرد: جایزه ماکس پلانک که در سال ۱۹۴۹ در آلمان دریافت کرد و جایزه انریکو فرمی که در سال ۱۹۶۶ از کمسیون انرژی اتمی ایالات متحده دریافت کرد.
در سال ۱۹۹۷ عنصر ۱۰۹ جدول تناوبی به افتخار او مایتنریوم نامیده شد.
آلساندرو ولتا (زاده ۱۸ فوریه ۱۷۴۵ – درگذشته ۵ مارس ۱۸۲۷) دانشمند نام‌دار ایتالیایی مخترع باتری‌های نسل امروز است.
ولتا در ۱۸ فوریه سال ۱۷۴۵ در کومو که در نزدیکی میلان ایتالیا بود به دنیا آمد. تحت نظر دایی‌های خود با اعتقادات یسوعی تربیت شد. ولتا تحصیلاتش را در مدرسهٔ مذهبی بنتسی ادامه داد و در آنجا بود که با کتاب لوکریتوس آشنا شد و به شدت تحت تأثیر قرار گرفت.
برخلاف نظر دایی‌هایش که می‌خواستند او در رشتهٔ وکالت تحصیل کند، ترجیح داد از نبوغ خود پیروی کند.
این نبوغ او را در هجده سالگی به مطالعه دربارهٔ برق کشانید. ولتا در بیست و نه سالگی معلم مدرسه شبانه‌روزی سلطنتی «کومو» گردید. در همین موقع اسباب‌های مختلف الکتریکی از قبیل الکتروفور، آب‌سنج، الکتروسکوپ و غیره را ساخت و شهرت بسیاری کسب نمود. در سال ۱۷۷۹ با سمت استادی در دانشگاه پاوی مشغول به کار شد ولتا در اختراع الکتروفور (دستگاه برق‌ساز) خود یعنی شگفت‌آورترین ابزار برقی پس از بطری لید این بینش را که صمغ (رزین) برق خود را بیش از شیشه حفظ می‌کند با این واقعیت تلفیق کرد که یک ورقهٔ فلزی و عایق بارداری که خوب تنظیم شده باشند می‌توانند جرقه‌های فراوان تولید کنند بی‌آنکه برق را ضعیف سازند در سال ۱۷۷۲ ولتا صورت مفصل و دشواری از کتاب الکتریک آرتیفیشال را منتشر کرد که بیش از پیش مؤید این نظر عجیب بود که برق‌های ناهم‌نام در پیوند یک عایق باردار و یک هادی که موقتاً به زمین وصل شده‌است فقط به این منظور یکدیگر را خنثی می‌کنند که در تجزیه‌های بعدی با تقویت مجدد پدید آیند گازسنج ولتا یکی از مهم‌ترین کشف‌های سده هیجدهم را محقق ساخت و آن عبارت بود از کشف ترکیب آب که لاووازیه در میان چیزهای دیگر با جرقه زدن اکسیژن و هیدروژن روی جیوه به دان پی برد.
مطالعات بعدی ولتا در مورد هوا مربوط می‌شد به عمل و تأثیر گرما در گازها و بخارها تصور کلی او از گرما دنباله نظریه‌های کرافردوکرون دربارهٔ سیالات است با یک استثنای خاص گوآنکه منابع او پدیدهٔ گرمای نهان را به ترکیبی شیمیایی نسبت می‌دادند که موجب تغییر حالت بود او گرما را عمده ساخت و گرمای نهان را نتیجهٔ جهش بعدی در ظرفیت گرمایی ویژه دانست ولتا در اندازه‌گیری انبساط هوا به عنوان تابعی از گرما یا شاید تابعی از دمای که در دماسنج جیوه‌ای نشان داده می‌شود موفق‌تر بود ولی مجلاتی که مخصوص انتشار این نتایج بودند در خارج ایتالیا کمتر خوانده می‌شدند در هر حال حق قضیه «ثابت بودن ضریب انبساط هوا» بنابر رأی یکپارچه کنگره بین‌المللی فیزیک‌دانان در کومو که به پاس صدمین سال درگذشت دو تشکیل شده بود بار دیگر به ولتا برگردانده شد در سال ۱۷۸۰ موضوع بحث مجامع علمی «الکتریسیته» بود والش ثابت کرده بود که تکان حاصل از تماس با ماهی تورپیل از نوع تکان‌های الکتریکی است. در سال ۱۷۷۳ ماهی مزبور را تشریح کرد و عنصر مولد الکتریسیته را پیدا نمود هنتر در همان عنصر مشابهی در بدن یکی از انواع مارماهی پیدا کرد به این ترتیب فکر اینکه حیوانات دیگر هم باید دارای این عضو باشند قوت گرفت لویی گالوانی استاد تشریح دانشگاه بولونی در سال ۱۷۸۰ این آزمایش را روی قورباغه انجام داد به‌طوریکه قورباغه را به برق‌گیر آویزان نمود و ملاحظه نمود که هنگام عبور ابر عمل انقباض در پنجه‌های قورباغه انجام می‌شود گالوانی برای اطمینان کامل در هوای خوب قورباغه را به بالکن فلزی منزل خودش آویزان کرد ولی نتایج قبلی را مشاهده نکرد یک شب که حوصله‌اش از نگرفتن نتیجه به سر آمده بود با عصبانیت قورباغه را از محلی که آویزان کرده بود جدا کرد و در این موقع به موجب تصادف دراثر تماس گازانبری که بوسیلهٔ آن قورباغه را گرفته بود با بالکن تکانی در قورباغه مشاهده می‌نماید و فکر می‌کند که واقعاً مسئله الکتریسیته حیوانی را کشف کرده‌است؛ ولی صدای مخالفی از ولتا بلند شد که الکتریسیته که در این عمل به وجود آمده‌است فقط در اثر تماس گاز انبر و بالکن آهنی است ولتا در واقع تجربیات گالوانی را تکرار نمود و درصدد برآمد که ثابت کند قورباغه دخالتی در ایجاد الکتریسیته نداشته‌است آنگاه سکه‌ای از نقره و قطعه‌ای روی به کار برد و آن‌ها را با پارچه پشمی اسیددار از هم جدا نمود و بدینوسیله پیل الکتریکی تشکیل شد این پیل فقط جرقه تولید نمی‌کرد بلکه جریانی متصل که در حال عبور بود ایجاد می‌نمود دانشمند بزرگ روز بیستم مارس ضمن نامه‌ای اکتشاف خود را به جامعه پادشاهی اطلاع می‌دهد و از همین زمان شهرت فراوانی در سراسر اروپا کسب می‌نماید و کشف او تأثیر عمیقی در مجامع علمی به وجود آورد و ناپلئون او را به پاریس دعوت می‌کند و از او می‌خواهد که تجربه‌اش را در مقابل آکادمی تکرار کند و بعد از اثبات آن او را به سمت کنت و سناتور کشور ایتالیا انتخاب می‌کند ولتا بعد از سه سال از شغل خود کناره می‌گیرد و به کومو می‌رود.
در سال ۱۸۰۹، ولتا به عضویت مؤسسه سلطنتی هلند پذیرفته شد. به خاطر کارهایش، ولتا در سال ۱۸۱۰ توسط ناپلئون بناپارت مورد تقدیر قرار گرفت. در سال ۱۸۱۹، ولتا بازنشسته شد و به ملک خود در کامنا گورا، بخشی از کومو در ایتالیا، که اکنون به نام "کامنا گورا ولتا" شناخته می‌شود، بازگشت. او در تاریخ ۵ مارس ۱۸۲۷، درست پس از جشن زایش ۸۲ سالگی خود، در آنجا درگذشت. پیکر ولتا در کامنا گورا ولتا به خاک سپرده شد.
دانشنامه ایرانیکا
دمیتری ایوانُویچ مِندِلیف ، شیمی‌دان معروف اهل روسیه بود. وی پایه‌گذار جدول تناوبی عناصر شیمیایی است، او به وسیلهٔ جدول توانست وجود تعداد زیادی از عنصر‌های کشف نشده را پیش‌بینی نماید. وی ترتیب قرار گرفتن عنصرها را در جدول بر پایهٔ افزایش تدریجی جرم اتمی آن‌ها در یک تناوب به صورت افقی قرار داد تا به این وسیله خواص شیمیایی در یک گروه به صورت عمودی تکرار شود.
دیمیتری ایوانویچ مِندِلیف، فرزند یکی از مدیران یک مدرسهٔ محلی در ۸ فوریهٔ ۱۸۳۴ در روستایی نزدیک شهر توبولسک در کشور روسیه متولد شد. پدربزرگ وی، پاول ماکسیمویچ سوکودوف، یک کشیش در کلیسای ارتدکسDmitriy Mendeleev: A Short CV, and A Story of Life, mendcomm.org و پدر وی معلم علوم سیاسی، فلسفه و هنرهای زیبا بود.
تصور می‌شود که مندلیف کوچک‌ترین فرد خانواده در میان ۱۱، ۱۳ ،۱۴ یا ۱۷ فرزند بوده‌است. بعد از نابینا شدن پدر مندلیف و از دست دادن شغل تدریس، مادر وی، مجبور به کار شد و کارخانهٔ شیشه‌ای را که متعلق به آن‌ها ولی رهاشده بود احیا کرد. در سن ۱۳ سالگی در پی درگذشت پدرش و تخریب کارخانهٔ شیشه در آتش‌سوزی دمیتری وارد مدرسهٔ ژیمناسیم در توبولسک شد.
وی در سال ۱۸۶۵ دکترای علوم را به خاطر پایان‌نامه‌اش با عنوان «دربارهٔ ترکیبات آب با الکل» دریافت کرد. در سال‌های ۱۸۶۴ و ۱۸۶۵ به ترتیب استاد شیمی در مؤسسهٔ ایالتی تکنولوژی سن پترزبورگ و دانشگاه ایالتی سن پترزبورگ شد.
با اینکه مندلیف افتخارات زیادی در سازمان‌های علمی سرتاسر اروپا از جمله انجمن سلطنتی انگلستان داشت، در ۱۷ اوت ۱۸۹۰ از دانشگاه سن پترزبورگ استعفا داد. او در ۱۸۹۳ به عنوان مدیر اداره بین‌المللی اوزان و مقیاس‌ها منصوب شد.
در سال ۱۹۰۵ مندلیف به عنوان عضو آکادمی سلطنتی علوم سوئد انتخاب شد. یک سال بعد از آن کمیسیون شیمی نوبل کمیتهٔ جایزهٔ نوبل شیمی، مندلیف را به خاطر کشف ساختار تناوبی عناصر برای جایزه نوبل سال ۱۹۰۶ به آکادمی سوئد توصیه نمود. بخش شیمی آکادمی سوئد این پیشنهاد را به صورت مشروط پذیرفت، اما برخلاف انتظار در جلسهٔ اصلی آکادمی، یک مخالف از اعضای کمیتهٔ نوبل، پیشنهاد انتخاب هانری مواسان، فرد مورد نظر خود را مطرح نمود. سوانت آرنیوس نیز با وجود اینکه عضو کمیتهٔ نوبل نبود با بیان این که کشف ساختار تناوبی عناصر، برای جایزه نوبل سال ۱۹۰۶ قدیمی است با انتخاب مندلیف مخالفت نمود. به گفتهٔ برخی از معاصران او، آرنیوس به دلیل انتقاد مندلیف از نظریهٔ تفکیک وی، با انتخاب او مخالفت کرد. سرانجام پس از بحثی طولانی، اکثریت آکادمی به هانری مواسان رأی دادند. تلاش برای انتخاب مندلیف برای جایزه نوبل سال ۱۹۰۷ نیز با مخالفت کامل آرنیوس بی فرجام ماند.
"دمیتری ایوانویچ مِندِلیف" در سال ۱۹۰۷ در سن ۷۲ سالگی بر اثر آنفلوآنزا در سن پترزبورگ درگذشت.
در آن زمان تنها شصت و سه عنصر از نظر رسمی شیمی‌دان‌ها شناخته شده بود. مِندِلیف در این اندیشه بود که خواص فیزیکی و شیمیایی عناصر تابعی از جرم اتمی آن‌ها است. بدون قانون تناوبی نه پیش‌بینی خواص عناصر شیمیایی ناشناخته میسر بود و نه پی‌بردن به فقدان یا غیبت برخی از عناصر. کشف عناصر منوط به مشاهده و بررسی بود. قانون تناوبی راه جدیدی در این زمینه گشود.
جدول تناوبی پایه‌ای برای این کار شد. ساختار این جدول نشان می‌داد که در چه جاهایی مکان خالی باقی می‌ماند که می‌بایست در آینده پر یا توجیه شود. با آگاهی از خواص عناصر موجود در جوار این مکان‌های خالی می‌شد خواص مهم آن عنصرهای ناشناس را تخمین زد و چند مشخصه مقداری آن‌ها (جرم‌های اتمی، چگالی، نقطه ذوب و نقطه جوشش و مانند آن‌ها را) به کمک نتیجه‌گیری‌های منطقی و چند محاسبهٔ ریاضی ساده، تعیین کرد.
او جدولی درست کرد و شصت و سه عنصر شناخته شده را به ترتیب جرم‌های اتمی‌شان در جدول قرار داد. تعداد عناصر در سطرهای جدول یکی نبود مثلاً سطر پنجم ۳۲ عنصر داشت در حالی که سطر ششم تنها شامل ۶ عنصر بود؛ ولی عناصری که خواص آن‌ها شبیه به هم بود در این جدول نزدیک هم قرار داشتند و بدین علت مقداری از خانه‌های جدول خالی ماند. مندلیف در مورد خانه‌های خالی اظهار داشت که خانه‌های خالی متعلق به عناصری است که تاکنون شناخته نشده‌اند. وی این نتیجه را در سال ۱۸۶۹ به جامعهٔ شیمی روسیه تقدیم کرد.
در سال ۱۸۶۳ با عنصرهای تازه پیداشده‌ای که با نرخ تقریبی یک عنصر در سال معرفی می‌شدند تعداد عناصر شناخته‌شده ۵۶ عنصر بود. جان نیولندز در سال ۱۸۶۵ با انتشار توصیف قانون اکتاو، به وزن نسبی اتمی توجه کرد. این پیشنهاد، بالقوه وجود عناصر جدیدی مانند ژرمانیوم را مشخص کرد. این مفهوم مورد انتقاد قرار گرفت و نوآوری او تا سال ۱۸۸۷ توسط انجمن شیمیدانان به رسمیت شناخته نشد. لوتار مایر هم در نوشتاری در سال ۱۸۶۴، ۲۸ عنصر بالقوه را با توجه به ظرفیت شیمیایی آن‌ها تخمین زد.
جدول مندلیف که وجود ۹۲ عنصر را پیش‌بینی می‌کرد به غیر از لوتار مایر؛ که یک سال بعد از مندلیف جدولی مشابه با جدول مندلیف انتشار داده بود، طرفداری نداشت. پیش‌بینی‌های به ظاهر عجیب مندلیف زمان درازی به صورت مثال‌های موجود در همه کتاب‌های شیمی درآمده بود و کمتر کتاب شیمی وجود دارد که در آن از «اکاآلومینیوم» و «اکابور» و «اکاسیلیسیم» یاد نشده باشد، عناصری که بعدها پس از کشف به نام‌های گالیوم، اسکاندیم ژرمانیوم نامیده شدند.
در میان سه عنصری که مندلیف پیش‌بینی کرده بود «اکاسیلیوم» (ژرمانیوم) بعد از سایرین کشف شد (۱۸۸۷) و کشف آن بیش از کشف دو عنصر دیگر مرهون یاری بخت و تصادف مساعد بود. در واقع کشف گالیوم توسط بویسباودران (۱۸۷۵) مستقیماً توسط روش‌های طیف‌سنجی بود و جدا کردن اسکاندیم توسط نیلسون و کلیو (۱۸۷۹) مربوط به بررسی دقیق خاک‌های نادر بود که در آن زمان اوج گرفته بود. اندک اندک همه پیشگویی‌های مندلیف تحقق یافتند. آخرین تأیید در مورد وزن مخصوص اسکاندیم فلزی بود. در سال ۱۹۳۷، فیشر شیمیدان آلمانی موفق به تهیه اسکاندیم با درجه خلوص ۹۸ درصد شد. وزن مخصوص آن سه گرم بر سانتی‌متر مکعب بود و این دقیقاً همان رقمی است که مندلیف پیش‌بینی کرده بود.
در پاییز سال ۱۸۷۹، انگلس کتاب جامعی به دست آورد که نویسندگانش روسکو و شورلمر بودند. در آن کتاب برای نخستین بار به پیشگویی «اکاآلومینیوم» توسط مندلیف و کشف آن تحت نام گالیوم اشاره شده بود. در مقاله‌ای که بعدها انگلس در کتابی هم نقل کرده‌است، اشاره به مطلب آن کتاب شیمی شده‌است و نتیجه گرفته‌است که: «مندلیف با به کار بردن ناخودآگاه قانون تبدیل کمیت به کیفیت هگل، واقعیتی علمی را تحقق بخشید که از نظر تهور فقط قابل قیاس با کار لوریه در محاسبه مدار سیاره ناشناخته نپتون بوده‌است.»
با کشف آرگون (در ۱۸۹۴)، هلیوم و استفادهٔ ویلیام رمزی از جدول مندلیف برای پیش‌بینی وجود عناصر نئون، کریپتون و گزنون، جدول مندلیف سرشناس شد. در این سال‌ها بود که تمام آکادمی‌های کشورهای جهان او را به عضویت دعوت نمودند.
از هنگامی که جدول مندلیف به وجود آمد خانه‌های خالی آن یکی پس از دیگری با کشف عناصر پر می‌شد و آخرین خانه خالی جدول در سال ۱۹۳۸ با کشف آکتینوم در پاریس پر شد.
مندلیف همچنین در مطالعات دیگری در شیمی سهم مهمی داشته‌است. شیمیدان و مورخ علم روس، لو چوگایف از او با عنوان یک شیمیدان نابغه، فیزیکدانی تراز اول، پژوهشگری پرثمر در زمینه‌های هیدرودینامیک، هواشناسی، زمین‌شناسی، برخی زمینه‌های فناوری شیمی نظیر مواد منفجره، نفت و سوخت؛ و دیگر مباحث نزدیک به فیزیک و شیمی؛ یک متخصص در صنایع شیمیایی و به‌طور کلی متخصص در صنعت و نیز یک متفکر اصیل در اقتصاد یاد کرده‌است. مندلیف در زمینهٔ علوم کشاورزی نیز کار کرد و در مورد اتر نیز فرضیاتی طرح نمود.
در مطالعات خود در زمینهٔ شیمی‌فیزیک، مندلیف انبساط مایعات با گرما را بررسی نمود و یک رابطه شبیه به قانون گیلوساک در مورد یکنواختی انبساط گازها به دست آورد.
او منشأ پیدایش نفت را مورد بررسی قرار داد و نتیجه گرفت که هیدروکربن‌ها در اعماق زمین تشکیل شده‌اند. مندلیف همچنین ترکیبات تشکیل دهندهٔ نفت را بررسی کرد و در ساخت اولین پالایشگاه نفت در روسیه کمک نمود. وی متوجه اهمیت نفت به عنوان منبع مشتقات نفتی و مواد حاصل از نفت شده بود. این تعبیر معروف از اوست که سوزاندن نفت به عنوان سوخت «همانند برافروختن اجاق گاز با اسکناس است».
مندلیف دو بار - یک بار در سال ۱۸۶۲ و دیگر بار در سال ۱۸۸۲ ازدواج کرد که ازدواج اول او در سال ۱۸۸۲ به جدایی انجامید. او از همسر اول خود یک پسر و دو دختر و از همسر دوم خود دو پسر و یک دختر داشت.
http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Dmitri_Mendeleev&oldid=459639864
گاسپار مونژ (زاده ۱۰ مه ۱۷۴۶ – درگذشته ۲۸ ژوئیه ۱۸۱۸)، ریاضی‌دان فرانسوی که به پژوهش در بعضی از شاخه‌های هندسه، نظریه معادلات دیفرانسیل جزئی و مسائل فیزیک، شیمی و فناوری پرداخت.
گاسپار مونژ که فرزند کاسب دوره‌گردی بود و تا شانزده سالگی به تیز کردن چاقو و قیچی و غیره می‌پرداخت و در دهم مه ۱۷۴۶ متولد شد. او برای تدریس فیزیک به مدرسه کشیشان لیون رفت. مونژ به محاسبه و اندازه‌گیری مفصل پرداخت و در همین هنگام هندسه ترسیمی را ابداع کرد.
مونژ مردی شجاع و از دوستان ناپلئون بود و در سال ۱۷۹۸ به اتفاق او به مصر رفت و در این سفر ناپلئون نتوانست او را از شرکت در حمله به اسکندریه منصرف کند. بعد از اینکه ناپلئون روانه سنت‌هلن گردید مخترع هندسه ترسیمی و ایجاد کننده اصلی آموزشگاه پلی‌تکنیک هم تمام عناوین خود را از دست داد و از آکادمی اخراج گردید.
قضیه حد مرکزی در نظریه احتمالات بیان می‌کند که در بیشتر مواقع، مجموع تعدادی متغیر تصادفی مستقل، که هر یک میانگین و واریانس به خوبی تعریف شده دارند، به‌طور تقریبی دارای توزیع نرمال خواهد بود. هرچه تعداد این متغیرهای مستقل افزایش یابد، این تقریب بهتر می‌شود.
مثال: در این مثال فرض شده‌است که formula_1 متغیر تصادفی، همگی دارای توزیع احتمال یکنواخت (Uniform Probability Distribution) هستند. بر اساس قضیه حد مرکزی اگر متغیر تصادفی جدیدی
formula_2 تعریف شود به‌طوری‌که formula_3 ، می‌توان اثبات کرد که فارغ از نوع توزیع احتمال اولیهٔ متغیرهای تصادفی (در این مثال توزیع یکنواخت)، توزیع احتمال متغیر جدید، توزیع نرمال خواهد بود.
دنباله formula_4 از متغیرهای تصادفی مستقل با توزیع یکنواخت پیوسته formula_5 را که بر یک فضای احتمال تعریف شده‌اند در نظر بگیرید. فرض کنید میانگین formula_5 برابر formula_7 و انحراف از معیار آن formula_8 است. حالا سری formula_9 را در نظر بگیرید. می‌دانیم که میانگین formula_10 برابر formula_11 و انحراف از معیار آن formula_12 است. بر اساس قضیه حد مرکزی formula_10 در بی‌نهایت به سمت توزیع نرمال formula_14 میل می‌کند.
توزیعهای آماری
هادی قابل (زادهٔ ۵ تیر ۱۳۳۴ در تربت جام) عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت، رئیس جبهه مشارکت استان قم، یک روحانی نواندیش است که در ۲۱ شهریور ۸۶ از سوی دادگاه ویژه روحانیت قم بازداشت شدBBCPersian.comProminent Iranian Cleric Released From Jail Radio Free Europe / Radio Liberty و در آذر ۱۳۸۸ پس از تحمل بیست و دو ماه زندان آزاد شد. جرم هادی قابل «تبلیغ علیه نظام» اعلام شده بود.هادی قابل پژوهشگر اسلامی آزاد شد رادیو بین‌المللی فرانسه، ۹ دسامبر ۲۰۰۹
وی دروس مقدمات تا شرح لمعه را در مدرسه آیت‌الله میلانی در مشهد گذراند. سپس تحصیلات خود را در حوزه علمیه قم ادامه داد تا به درجه اجتهاد رسید. اساتید وی در خارج فقه و اصول؛ منتظری، وحید خراسانی، فاضل لنکرانی، میرزا جواد تبریزی، موسوی اردبیلی و یوسف صانعی بوده‌اند. وی در خرداد سال ۱۳۵۴ در مدرسه فیضیه دستگیر و روانه زندان اوین شد.هادی قابل پایگاه اندیشه‌وران حوزه
او برادر احمد قابل روحانی نوگرا و اصلاح‌طلب است.
فلوئوروپلیمرها نوعی از پلیمر‌ها می‌باشند که حاوی اتم‌های فلوئور می‌باشد. این نوع پلیمرها در مقابل اسیدها و بازها دارای مقاومت زیادی می‌باشد.
شرکت دوپونت ایالات متحده مخترع این نوع پلیمر می‌باشد و تفلون‌ها (شامل PTFE, PFA و بسیاری موارد دیگر) نمونه اصلی این پلیمرها می‌باشد.
مزیت اصلی این پلیمرها اصطکاک بسیار پایین آن‌ها می‌باشد. از این ترکیبات در ساخت ظروف نچسب استفاده میشود.
مونومر (به انگلیسی: Monomer) یا تک‌پارتک پار و مونومر -هر دو- واژه‌های مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی به جای "polymer" در انگلیسی هستند. نوعی مولکول است که واحد اصلی پلیمرها را تشکیل می‌دهد. مونومرها از طریق فرایندی که با عنوان پلیمریزاسیون شناخته می‌شود، به سایر مونومرها متصل می‌شوند و مولکول‌هایی با زنجیره‌های تکراری را تشکیل می‌دهند. واکنش‌های مختلفی معمولاً از طریق کاتالیزورها منجر به پلیمریزاسیون می‌شوند که در آن دو مولکول مجزا با اشتراک جفت‌الکترون‌ها به یکدیگر متصل شده و پیوندهای کووالانسی را تشکیل می‌دهند. مونومرها ممکن است منشأ طبیعی یا مصنوعی داشته باشند.
ایزوپرن، پروپیلن و وینیل کلرید چند نمونه از مونومرهایی هستند که در علوم و صنایع پلیمری کاربرد دارند. در علوم زیستی نیز مونومرهای طبیعی با پیوند به یکدیگر مولکول‌های بزرگ‌تر را می‌سازند مثلاً گلوکز مونومر نشاسته، گلیکوژن و سلولز است یا آمینواسید مونومر پروتئین است.بر پایهٔ تعریف آیوپاک، مونومر، مولکولی است که می‌تواند تحت پلیمریزاسیون قرار گیرد و به این وسیله واحدهای اساسی را به ساختار اساسی یک درشت‌مولکول تبدیل می‌کند.
واژهٔ monomer از واژه‌های یونانی mono به‌معنی یک و meros به‌معنی بخش گرفته شده‌است.
مونومرها را می‌توان از جهات مختلف طبقه‌بندی کرد. بسته به نوع پلیمری که تشکیل می‌شوند، می‌توان آن‌ها را به دو گروه گسترده تقسیم کرد. مونومرهایی که در پلیمریزاسیون تراکمی شرکت می‌کنند، استوکیومتری متفاوتی نسبت به مونومرهایی دارند که در پلیمریزاسیون افزایشی شرکت می‌کنند.D.Margerison,G.C.East,J.E.Spice, An Introduction to Polymer Chemistry, Pergamon Press,1967.
پلیمریزاسیون تراکمی نوعی پلیمریزاسیون است که در آن مونومرها یا الیگومرها با یکدیگر واکنش می‌دهند و واحدهای ساختاری بزرگ‌تری ایجاد می‌کنند درحالی‌که مولکول‌های کوچک‌تر را به‌عنوان محصول جانبی مانند آب یا متانول آزاد می‌کنند. یک نمونهٔ مشهور از واکنش تراکم، استری شدن اسیدهای کربوکسیلیک با الکل‌ها است. پلیمرهای خطی از مونومرهای دوعاملی، یعنی ترکیباتی با دو گروه انتهایی واکنش‌پذیر تولید می‌شوند. پلیمرهای تراکمی متداول شامل پلی‌آمیدها و پروتئین‌ها هستند.D. Margerison, G. C. East, J. E. Spice (1967). An Introduction to Polymer Chemistry. Pergamon Press.
در پلیمریزاسیون افزایشی مونومرها بدون از دست دادن مولکول، به یکدیگر متصل می‌شوند؛ بنابراین پلیمر تولیدشده با این واکنش دارای واحدهای تکرارشونده‌ای همانند مونومر اولیه هستند. از جمله پلیمرهای افزایشی می‌توان به پلی‌اتیلن، پلی‌وینیل کلراید، پلی‌تترافلوئورواتیلن (تفلون) اشاره کرد. به‌عنوان مثال، واکنش پلیمریزاسیون افزایشی پلی‌اتیلن، به‌صورت زیر است:George Odian ,"Principles of polymerization,fourth edition",Willey Intersience. (gas) → – (solid)همان‌طور که ملاحظه می‌شود، طی انجام واکنش هیچ مولکولی کم نشده‌است.
اتیلن در صنایع پتروشیمی با روش کراکینگ با بخار آب تولید می‌شود. در این فرایند هیدروکربن‌های گازی و محلول‌های سبک هیدروکربن حاصل از نفت به‌مدت بسیار کوتاه در دمای ۹۵۰–۷۵۰ درجهٔ سانتی‌گراد حرارت داده می‌شوند. عموماً در این واکنش هیدروکربن‌های بزرگ به هیدروکربن‌های کوچک شکسته شده، هیدروکربن‌های اشباع با ازدست‌دادن هیدروژن به هیدروکربن‌های غیراشباع تبدیل می‌شوند. محصول این واکنش مخلوطی از انواع هیدروکربن‌هاست که اتیلن عمده‌ترین آن است. مخلوط را به‌وسیلهٔ متراکم‌سازی و تقطیر جزء به جزء جداسازی می‌کنند. روش‌های دیگر، هیدروژن‌دارکردن استیلن با استفاده از کاتالیزور و آبگیری از اتانول است.
مونومرهای اتیلن با اتصال به یکدیگر به صورت‌های مختلف پلی‌اتیلن را ایجاد می‌کنند که بسته به شیوهٔ اتصال آن‌ها به یکدیگر، پلی‌اتیلن با ویژگی‌های متفاوت ایجاد می‌کنند. به‌طور مثال پلی اتیلن با وزن مولکولی بسیار بالا (HDPE) حاصل اتصال مونومرهای اتیلن به‌صورت زنجیره‌ای و پلی‌اتیلن با چگالی کم (LDPE) حاصل اتصال مونومرهای اتیلن به‌صورت شاخه‌ای است. در طول ایجاد پلی‌اتیلن، مونومرهای اتیلن به حالت اشباع (سیر شده) می‌رسند.Kniel L, Winter O, Stork K (1980). Ethylene, keystone to the petrochemical industry. New York: M. Dekker.
مونومر وینیل کلرید به‌عنوان خوراک رآکتورهای پلیمریزاسیون استفاده می‌شود که در نهایت به پلیمر پلی‌وینیل کلراید (PVC) تبدیل می‌شود و در تولید مبلمان، لوازم خانگی و قطعات داخلی خودرو استفاده می‌شود. وینیل کلرید یک گاز غیراشباع (سیر نشده) است که با تشکیل پلی‌وینیل کلرید اشباع می‌شود.
استایرن در تولید مونومر پلی‌استایرن به‌کار می‌رود که از آن ظروف یک‌بار مصرف، عایق حرارتی در یخچال‌ها و سردخانه‌ها، لوازم ورزشی و… ساخته می‌شود.
توپولف تو-۲۰۴ یک هواپیمای میان‌برد دوموتوره است که نخستین‌بار در ۱۹۸۹ (میلادی) معرفی شد. این هواپیما قابل مقایسه با بوئینگ ۷۵۷ است. در اکتبر ۲۰۰۶ هما اعلام کرد که قصد خرید ۵ فروند از این هواپیما را دارد.
فوکر ۱۰۰ یک هواپیمای مسافربری ساخت شرکت فوکر در کشور هلند است. این هواپیما از سال ۱۹۸۸ روانه بازار شد. این هواپیماها از روی مدل قدیمی‌تر فوکر اف ۲۸ ساخته شدند.Endres, G. & Gething M.J. Aircraft Recognition Guide. New York: Collins, 2005
در آغاز این هواپیما توانست بازار هواپیماهای مسافربر کوچک را تسخیر کند اما با ورود بوئینگ ۷۳۷ و ایرباس آ-۳۱۸ و ایرباس آ-۳۱۹ به این بازار نتوانست به رقابت ادامه دهد و از سال ۱۹۹۷ دیگر ساخته نمی‌شود. در مجموع ۲۸۳ فروند از این هواپیما ساخته شد.
ایران ایر با داشتن ۱۶ فروند فوکر ۱۰۰ و آسمان با داشتن ۲۰ فروند یکی از بزرگترین اپراتورهای این هواپیما هستند. بعد از اعمال تحریم‌ها این هواپیماها، بیشترین تعداد هواگردهای زمین‌گیرشده در ایران را به موجب کمبود قطعات یدکی، شامل شد و انگلستان از ارائه سرویس به این هواپیماها، خودداری کرد.۱۰۰ فروند هواپیما زمین‌گیر هستند/ خروج ۴ میلیارد دلار ارز از ایران "خبرگزاری مهر"
هواپیمایی ایران ایر ١۶ فروند.
هواپیمایی آسمان ٢٠ فروند
هواپیمایی کارون ۵ فروند
هواپیمایی کیش ۳ فروند
هواپیمایی قشم ۴ فروند
فوکر ۱۰۰ دارای دو موتور توربوفن در دو سوی انتهای بدنه‌است.
بوئینگ ۷۰۷ یک هواپیمای جت تجاری باریک‌پیکر دوربرد با اندازهٔ متوسط است که دارای چهار موتور جت است و توسط شرکت بوئینگ طراحی و ساخته شده. از این هواپیما در فاصلهٔ بین سال‌های ۱۹۵۸ تا ۱۹۷۹ به تعداد ۱۰۱۰ فروند ساخته و تحویل شده‌است. این پرنده در نزد عموم به صورت هفت صفر هفت (به انگلیسی: Seven oh Seven) تلفظ می‌شده‌است. این هواپیما در میان گونه‌های مختلف خود بین ۱۴۰ تا ۲۱۹ مسافر ظرفیت داشته و بُرد آن بین ۴۶۳۰ تا ۱۰۶۵۰ کیلومتر است.Best source for range is http://www.boeing.com/commercial/airports/acaps/707sec3.pdf , which shows 2800 nm for a 707-120B with maximum payload and 5750 nm for a −320B with zero payload. It does not include a graph for the −120, for which range would be 2500 nm or less with full payload.Endres, G. & Gething M.J. Aircraft Recognition Guide. New York: Collins, 2005
۷۰۷ لقب اولین هواپیمای جت ساخت بوئینگ را دارد و بال‌های آن متمایل و مجهز به طراحی شده‌است. ۷۰۷ اولین هواپیمای مسافربری جت طراحی شده نبود اما اولین نمونه‌ای بود که به موفقیت تجاری دست یافت. تسلط کامل بر حمل و نقل هوائی مسافری در دههٔ ۶۰ میلادی و همچنین حضور مستمر در دههٔ ۷۰ به بوئینگ ۷۰۷ اعتبار پیشتاز بودن در را بخشید.Wilson, p. 13. Quote: "The Boeing 707, the airliner which introduced jet travel on a large scale."Wilson 1999, p. 48. Quote: "The USA's first jetliner, the 707 was at the forefront of jet travel revolution..."
این هواپیما بوئینگ را به عنوان یکی از بزرگ‌ترین سازندگان هواپیمای مسافربری در دنیا مطرح کرد و منجر به تولید مجموعهٔ جت‌های تجاری با اسم شد. هواپیماهای ۷۲۰، ۷۲۷، ۷۳۷ و ۷۵۷ که بعدها ساخته شدند عناصر طراحی مشترک زیادی در بدنه با بوئینگ ۷۰۷ دارند.
۷۰۷ از هواپیمای توسعه یافت و پیش نمونهٔ آن در سال ۱۹۵۴ پرواز کرد. بزرگتر کردن ابعاد کابین و برخی دیگر از بهبودها منجر به تولید اولیهٔ بوئینگ ۱۲۰–۷۰۷ شد که از موتور توربوجت شرکت پرت اند ویتنی نیرو می‌گرفت و در تاریخ ۲۰ دسامبر ۱۹۵۷ پرواز کرد. شرکت پان آمریکن در ۲۶ اکتبر سال ۱۹۵۸ از این هواپیما در خطوط هوائی خود استفاده نمود. در سال ۱۹۵۹ گونه‌های کوچک و برد بلند ۱۳۸–۷۰۷ و همچنین کشیدهٔ ۳۲۰–۷۰۷ به خدمت درآمدند. یک گونهٔ کوچکتر با برد کم نیز در سال ۱۹۶۰ با نام ۷۲۰ به پرواز درآمد. ۴۲۰–۷۰۷ یک گونه با طول بیشتر از ۷۰۷ بود که با موتورهای توربوفن پرواز می‌کرد و در ۱۹۶۰ معرفی شد. همچنین گونه‌های 707-120B و 320B-۷۰۷ نیز در سال‌های ۱۹۶۱ و ۱۹۶۲ با موتور توربوفن به تولید رسیدند.
۷۰۷ برای پروازهای داخلی، بین قاره‌ای و بین اقیانوسی و همچنین حمل بار و کاربردهای نظامی مورد استفاده قرار گرفته‌است. یک گونهٔ قابل تبدیل مسافری-باری با نام 707-320C نیز در سال ۱۹۶۳ وارد خدمت شده و گونه‌های مسافری نیز به نموهٔ باری تبدیل شده‌اند. نمونه‌های نظامی شامل هواپیمای آواکس ای-۳ سنتری و هواپیمای وی آی پی سی-۱۳۷ استراتولاینر می‌باشد. بوئینگ ۱۰۱۱ فروند از این هواپیما که شامل گونهٔ ۷۲۰ هم می‌باشد را تولید کرده‌است که در کنار آن بالغ بر ۸۰۰ نسخه از گونهٔ نظامی هم در اختیار مشتریان قرار گرفته‌است. تا ژولای ۲۰۱۳ ده فروند بوئینگ ۷۰۷ تجاری هنوز در خدمت بوده‌اند.
با گسترش ناوگان جنگنده‌های نیروی هوایی در زمان پهلوی، تجهیز ناوگان با هواپیماهای سوخت‌رسان در دستور کار قرار گرفت؛ در این راستا هواپیماهای سوخت‌رسان Boeing 707-3J9C که خود مشتق شده از Boeing 707-320C بودند و به صورت دو منظوره بوده و قابلیت تبدیل به انواع باربر، مسافربر (یا هر دو) را داشتند، انتخاب شدند که مجهز به دو لوله شلنگی در دو طرف بال و یک بوم تلسکوپی در انتهای بدنه برای مأموریت‌های سوخت‌رسانی بودند.
جعبهٔ سیاه، پروازنگار یا ضبط‌کننده اطلاعات پرواز در هواپیما (و همچنین در کشتی، بالگرد و فضاپیما‌های سرنشین دار) ابزاری است که در طول پرواز جهت ذخیره پارامترهای خاصی به کار می‌رود.
با بروز هر سانحه‌ای برای یک هواپیما سوالات زیادی در مورد علت سقوط هواپیما مطرح می‌شود. پاسخ به این سوالات به کمک دستگاه ثبت اطلاعات فنی پرواز (FDR) خلاصه (Flight Data Recorder) و دستگاه ثبت صداهای کابین و هواپیما (CVR) خلاصه (Cockpit voice recorder) که در مجموع جعبه سیاه نامیده می‌شود، انجام می‌گیرد. این سیستم‌ها که هر یک قیمتی حدوداً بین ۱۰ تا ۱۵ هزار دلار دارند، جزئیات پرواز را در طول مسیر ضبط می‌کنند. سیستم جعبه سیاه علی‌رغم آنچه از نامش پیداست، دارای رنگ نارنجی آتشین است. داشتن چنین رنگ شاخصی به همراه نوار انعکاس دهنده متصل شده به بخش خارجی ضبط‌کننده بعد از وقوع سانحه در پیدا کردن جعبه سیاه به‌خصوص در هنگام سقوط هواپیما در آب، بسیار مؤثر است.
برادران رایت اولین کسانی بودند که از این سیستم‌ها استفاده کردند. آن‌ها از وسیله‌ای برای ضبط چگونگی چرخش پره‌های ملخ استفاده می‌کردند. اما استفاده گسترده از این‌گونه سیستم‌ها تا پیش از جنگ جهانی دوم آغاز نشد. این سیستم در واقع بیشتر اطلاعات مربوط به نحوه عملکرد هواپیما را ضبط می‌نمود.
با این وجود استفاده از جعبه سیاه بعد حملات یازده سپتامبر بسیار جدی تر دنبال شد.
جعبه سیاه پارامترهای پروازی را ضبط می‌کند. حساسه‌های زیادی از قسمت‌های مختلف هواپیما از طریق سیم‌کشی به سیستم FDR مرتبط شده‌اند. زمانی که کلیدی روشن یا خاموش می‌شود، عملیات آن توسط سیستم FDR به ثبت می‌رسد. کمیت و بازه اطلاعات ضبط شده توسط این سیستم به میزان زیادی متفاوت بوده و به عمر و اندازه هواپیما وابسته است. طبق استانداردهای هوایی حداقل اطلاعاتی که باید توسط این سیستم ضبط شود شامل موارد زیر است:
جعبه‌های سیاه معمولاً اطلاعات ۲۵ ساعت آخر پرواز را ضبط می‌کنند. جعبه‌های سیاه قدیمی‌تر از نوارهای مغناطیسی که همانند نوار ضبط صوت عمل می‌کنند، با استفاده از هد الکترومغناطیسی به ثبت اطلاعات می‌پردازند. از سال ۱۹۹۰، سازندگان سیستم جعبه سیاه به سمت استفاده از تکنولوژی‌هایی پیش رفته‌اند که در آن قطعهٔ متحرک وجود نداشته باشد، و جعبه‌های سیاه مدرن به جای نوارهای مغناطیسی بکار رفته در نوع متوسط آن از تراشه‌های حافظهٔ الکترونیکی استفاده می‌کنند.
مرکز تحقیقات اطلاعات پرواز بریتانیا در فارن‌بورو یکی از سه مرکزی در اروپا است که اطلاعات ثبت شده در جعبه سیاه هواپیماها را بررسی می‌کند. این مراکز بسیار محرمانه هستند و بر اساس قوانین بین‌المللی تنها بازرسان این مراکز و خدمه پرواز اجازه ورود به آن‌ها را دارند. تحقیقات در این مراکز در اتاق‌های عایق صوتی با قفل‌های مغناطیسی انجام می‌شود تا جلوی هر گونه شنود الکترونیک گرفته شود. در چهار دیواری این اتاق‌های عایق، بلندگوهایی نصب شده تا حال و هوای داخل هواپیما را بازنمایی کنند.
در صورت بیرون کشیدن جعبه سیاه از آب، متخصصان ابتدا جعبه سیاه را در آب مقطر غوطه‌ور می‌کنند تا سرعت خوردگی آن را کمتر کنند و سپس آن را به صورت کامل خشک می‌کنند. برای این کار جعبه سیاه را سه روز در محفظه‌های خشک کن قرار می‌دهند. در این محفظه تمام آب جعبه سیاه کشیده می‌شود تا رطوبت باعث از دست رفتن اطلاعات نشود. متخصصان وقتی مطمئن شدند احتمال از دست رفتن اطلاعات منتفی شده شروع به گوش دادن و بررسی اطلاعات ضبط شده می‌کنند. متخصصان به صداهای پس زمینه نیز با دقت گوش می‌کنند که زیرا می‌تواند اطلاعاتی مثلاً دربارهٔ کارکرد موتورها فراهم کند. وقتی اطلاعات آماده شد، متخصصان با ترکیب صداهای ضبط شده و اطلاعات فنی دقیق، سعی می‌کنند تصویری از آنچه ممکن است اتفاق افتاده باشد ترسیم کنند.جعبه سیاه هواپیمای سقوط کرده چطور رمزگشایی می‌شود؟ بی‌بی‌سی فارسی، ۲۳ دی ۱۳۹۳
در بسیاری از سوانح هوایی، معمولاً اسکلت و بقیه اجزاء داخلی به میزان زیادی آسیب می‌بینند و تنها بخشی از هواپیما که سالم می‌ماند، واحدهای حافظه مقاوم در برابر سانحهCrash-Survivable Memory Units یا CSMU است ("CSMU")، که مربوط به دستگاه‌های FDR و CVR هواپیما است. دستگاه CSMU وسیلهٔ استوانه‌ای شکل بزرگی است که به دستگاه ضبط اطلاعات متصل شده‌است. این وسیله به گونه‌ای ساخته شده‌است که در برابر گرمای شدید، سقوط‌های سخت و فشارهای بالای چند تُن مقاوم است. در نمونه‌های قدیمی نوارهای مغناطیسی این بخش درون یک جعبه مستطیل شکل قرار می‌گرفت.
پس از یافتن جعبه سیاه و انتقال آن به آزمایشگاه اطلاعات از روی ضبط‌کننده‌ها پیاده شده و تلاش برای بازسازی سانحه آغاز می‌شود. این فرایند تا تکمیل شدن می‌تواند هفته‌ها یا ماه‌ها ادامه یابد. در حال حاضر تولیدکنندگان این سیستم در آمریکا، NTSB را برای تحلیل کامل اطلاعات ذخیره شده در ضبط‌کننده‌ها به سیستم‌های بازخوانی و نرم‌افزارهای لازم برای انجام این امر مجهز می‌نمایند.
در صورتی‌که جعبه سیاه آسیب ندیده باشد، محققان به آسانی می‌توانند با اتصال آن به سیستم بازخوانی، اطلاعات ذخیره شده را بخوانند. اما در بسیاری از موارد پس از یافتن ضبط‌کننده‌ها از میان لاشه هواپیما، واحد حافظه الکترونیکی آن را خارج کرده و پس از تمیز کردن آن، یک کابل رابط بر روی آن نصب کرده و حافظه را مستقیماً به یک دستگاه بازخوانی حافظه متصل می‌نمایند. این دستگاه دارای نرم‌افزار مخصوصی است که اطلاعات را بدون کوچک‌ترین کم‌ و کاستی بازخوانی می‌کند.
جعبه سیاه (شامل FDR و CVR) هر دو سیستم‌های ارزشمندی برای هواپیما محسوب می‌شوند و از آنجائیکه معمولاً تنها بخش سالم باقی‌مانده از هواپیما هستند مهم‌ترین کلید در فهم چگونگی بروز سانحه می‌باشند.
کِی۲ (یا چوگوری، به انگلیسی: K2)، نام دومین قلهٔ بلند روی زمین (پس از اورست) است. این قله با ارتفاع ۸٬۶۱۱ متر از سطح دریا، در منطقهٔ قره‌قروم در رشته‌کوه‌های هیمالیا و در شمالشرقی پاکستان قرار گرفته و دارای فنی‌ترین و سخت‌ترین مسیر صعود در جهان است. تعداد کوه‌نوردانی که در راه رسیدن به این چکاد جان خود را از دست داده‌اند، برابر با یک‌چهارم شمار کسانی است که صعود موفق داشته‌اند. کی۲ کشنده‌ترین و پرتلفات‌ترین قله کره زمین، تنها کوه از گروه هشت‌هزارمتری‌ها است که از جبهه شرقی آن تاکنون صعودی صورت نگرفته‌است.
نخستین‌بار، در ۱۸۵۶ تی جی مونتگومری به‌عنوان یک نقشه‌بردار، این کوه را از فاصله حدود ۲۰۰ کیلومتری (احتمالاً از هاراموش) مشاهده کرد. این کوه در میان رشته‌ای از کوه‌های بلند قرار داشت و به همین دلیل از هیچ منطقهٔ مسطحی در هند یا چین قابل مشاهده نبود (در آن زمان هنوز پاکستان بخشی از خاک هند بود). مونتگومری بدون داشتن اطلاعات دقیقی از نام کوه‌های منطقهٔ قلل رفیع، آنها را به نام‌های قراقروم ۱ تا ۷ نامگذاری کرد، و نام کی۱ تا کی۷ را بر آنها نهاد که برگرفته از حرف نخست واژهٔ karakoram بودند. بعدها نیز نام «کی۲» همچنان به‌عنوان تنها کوه مرتفعی که یک نقشه‌بردار آن را نامگذاری کرده بود، بر روی دومین قلهٔ رفیع جهان باقی ماند.
این قله درنهایت در۱۶ژانویه۲۰۲۱ برای اولین بار توسط گروه کوهنوردی نیرمال پورجا نپالی در فصل زمستان صعود شد.
نقشه‌برداری از این منطقه برای نخستین‌بار در سال ۱۸۵۶ توسط تیم نقشه‌برداری اروپایی به سرپرستی هنری هاورشام،سینیوریتا استاری و گادوین-آستن انجام شد. توماس مونتگمری عضوی از این تیم بود که کی۲ را به‌عنوان دومین قلهٔ بلند منطقهٔ قره‌قروم تعیین کرد. بقیهٔ قله‌ها نیز کی۱ کی۳ و کی۴ و کی۵ نام‌گذاری شدند، ولی در نهایت به‌ترتیب به نام‌های ماشربروم و برود پیک و گاشربروم ۲ و گاشربروم ۱ تغییر نام دادند.
اولین تلاش جدی برای صعود به این کوه، در سال ۱۹۰۲ توسط اسکار اکنستاین و آلستر کراولی برنامه‌ریزی شد اما بعد از ۵ بار تلاش جدی هیچ‌کدام از افراد تیم نتوانستند دقیقاً به نوک قله برسند.
تلاش‌های بعدی در سال‌های ۱۹۰۹، ۱۹۳۴، ۱۹۳۹ و ۱۹۵۳ نیز ناکام ماند. اما سرانجام در سال ۱۹۵۴ دو تن از اعضای تیم ایتالیایی به نام‌های لینو لاچدلی و آکیله کومپانیونی موفق به فتح قله شدند. رهبری این تیم به عهدهٔ آدریتو دزیو بود.
این قله از ابتدا تا سپتامبر ۲۰۱۸ هرگز صعود زمستانی نداشته و تاکنون هرگونه تلاش از سوی خیل عظیمی از کوهنوردان مطرح جهان برای صعود زمستانی این قله، تاکنون ناموفق بوده‌است. و سر انجام در سال ۲۰۲۱ گروهی از شرپا‌های نپالی به سرپرستی استاری پورجا صعود زمستانه کردند
۱) کاظم فریدیان کوهنورد باشگاه دماوند تهران، جمعه ۲۹ تیر ۱۳۸۶ موفق شد به عنوان نخستین کوهنوردان ایرانی به قله کی۲ صعود کند. این صعود بدون استفاده از اکسیژن و باربر ارتفاع صورت پذیرفت.
۲) عظیم قیچی ساز کوه‌نورد تبریزی سه‌شنبه ۱۰ امرداد ۱۳۹۱ توانست به قله کی۲ صعود کند. این صعود بدون اکسیژن صورت گرفت.
۳) رضا شهلایی صبح روز یکشنبه ۵ امرداد ۱۳۹۳ پرچم ایران را بر فراز قله کی۲ به اهتزاز درآورد.
۴) حسین بهمنیار کوهنورد خرسان شمالی، اولین کوهنورد ایرانی صعود کننده به قله کی ۲ از مسیر سزن که فنی‌ترین مسیر صعود محسوب می‌شود در تاریخ ۲۵ ژوئیه ۲۰۱۹ بدون کمک شرپا و بدون استفاده از کپسول اکسیژن موفق به صعود این قله شد.
۵) افسانه حسامی فرد کوهنورد خراسان شمالی در ساعت ۵ و ۴۰ دقیقه بامداد به وقت پاکستان جمعه ۳۱ تیر ۱۴۰۱ بعنوان اولین زن ایرانی موفق به صعود کوه کی۲ شد.
۶) ایمان احمدپور کوه‌نورد اصفهانی، روز پنجشنبه ۶ مرداد ۱۴۰۱ توانست بدون اکسیژن کمکی و بدون کمک باربر (شرپا) به قله k2 صعود کند.
۷) سارا عبدویس،کوهنورد تهرانی در تاریخ ۵مرداد ۱۴۰۲ موفق به فتح این قله سرسخت گردید.
این مجموعه به دنبال ارائه مفهوم بسیار سنگین فلسفه و گنوسیسم و پیداکردن گره‌های زندگی بشری است و داستان را لایه‌به‌لایه مانند جورچین پیش می‌برد و در قسمت آخر به نحو حیرت‌انگیزی تکمیل می‌شود. به گفته کارگردان، فلسفه ساخت این انیمه، جواب به این پرسش است که ارزش انسان به ابزارها و وسایلی که در اختیار دارد است یا به نیروی درونی و عواطف و احساساتش بستگی دارد.
داستان به سبک پسا-رستاخیزی در آینده‌ای تاریک بعد از نابودی قسمت عمده نسل بشر به واسطه یک فاجعه اتمی آغاز می‌شود. تأثیر آشکار این فاجعه تغییرات سریع آب‌وهوا را به همراه داشت که به دلیل انفجارهای رشته‌ای در ذخایر ترکیب هیدرات متان بود. این رخداد در نیمه دوم سدهٔ ۲۱ میلادی اتفاق می‌افتد، و انفجارهای حاصل از این فاجعه موفق به از بین بردن ۸۵٪ از جمعیت انسان‌ها در سیاره شد. انسان‌ها به دلیل تغییرات زیست‌شناسی حاصل از بمب‌های اتمی در شهرهای سرپوش‌دار زندگی می‌کنند که توسط حباب‌هایی برای محافظت احاطه شده‌است. در این بین، برخی از انسان‌ها به یک فضاپیما غول‌پیکر در مَدار به نام ستارهٔ بومرنگ عقب‌نشینی کردند. اما در آنجا جای کافی برای همه انسان‌ها نبود، و کسانی که جا مانده بودند شرایط سختی را سپری می‌کردند.
انسان‌هایی که عقب‌نشینی کرده بودند پروژه‌ای جدید به نام «پراکسی»Proxy Project (PP) را آغاز کردند. آن‌ها تعداد ۳۰۰ پراکسی را زمانی که خودشان در آنجا حضور نداشتند، برای مراقبت و نگهداری از مناطق زمین خلق کردند. پراکسی‌ها دارای مقادیر باورنکردنی انرژی، قدرت زیاد، توانایی‌های مختلف و عملکردهای چشمگیری هستند. آن‌ها همچنین حاوی سلول‌های آمریتاAmrita Cells هستند (برگرفته از آمبروزیا، نوشیدنی ایزدان یونانی) که سبب جاودانگی آن‌ها می‌شد. با این حال امواجی خاص با انرژی بسیار بالا قادر به از بین بردن سلول‌های آمریتا هستند. پراکسی‌ها نیز توانایی ایجاد چنین امواجی را دارند، و به همین سبب قادر به نابود کردن یکدیگر می‌باشند. پراکسی‌ها یک نقطه ضعف دیگر نیز دارند و آن تابش نور طبیعی خورشید است. اما این مسئله به طور طبیعی تهدیدی برای آن‌ها به‌شمار نمی‌رفت، از آن جهت که آسمان جهان مملو از ابرهای غبارآلود بود و اجازه عبور نور خورشید را نمی‌داد و همچنین پراکسی‌ها در مکان‌های گنبدی شکل زندگی می‌کردند. پس از خلق پراکسی‌ها، هر کدام وظیفه ساخت یک شهر و مکانی گنبدی شکل در آن با رحم مصنوعی را داشتند. آن‌ها به‌وسیلهٔ این رحم انسان‌هایی خلق می‌کردند تا در داخل آن زندگی کنند. بنابراین تعداد ۳۰۰ شهر/گنبد وجود داشت، که هر کدام به یک پراکسی اختصاص داشت. هر پراکسی برای اداره جامعه شهر خود آزادی عمل در دست داشت.
در این جامعه منظم، انسان‌ها در کنار یکدیگر زندگی می‌کنند و البته ربات‌هایی با نام «اُتُورایوز»AutoReivs به انسان‌ها جهت رفاه بیشتر کمک می‌کنند. انواع اصلی اُتُورایوز به دو نوع «همراه»Companion و «همدم»Entourage، بسته به نقشی که ایفا می‌کنند تقسیم می‌شود. انواع دیگری نیز وجود دارند که برای مصارف تفریحی یا جنگی طراحی شده‌اند، و کاربرد کمتری دارند. یکسری از ربات‌هایی که توسط ویروسی با نام کاگیتوCogito Virus آلوده شدند شروع به قتل‌هایی در این محیط آرام و حساس می‌کنند. خانم کارآگاهی با نام "ریئل مِیار" به همراه ربات دستیارش با نام ایگیIggy شروع به تحقیقات در مورد پیدا کردن منشاء این قتل‌ها می‌کنند. او با دو موجود ناشناخته و بسیار قدرتمند روبرو می‌شود، که بعدها پی می‌برد یک پراکسی در این امر دخیل بوده است. داستان با اضافه شدن وینسنت لا، مهاجری از شهر موسکMosk که بطریقی با پراکسی در ارتباط است و بار گذشته‌ای محنت بار را به دوش می‌کشد پیچیده‌تر می‌شود، از طرف دیگر بزرگان شهر بر روی طراحی یک شبه انسان با نام "پراکسی" کار می‌کنند که به نظر آن‌ها راه نجات نسل بشر از مشکلات پیش رو است. وینسنت پس از اینکه مورد تعقیب قرار می‌گیرد، همراه با یک اُتُورایوز از نوع همراه به نام پینو، که به ویروس کاگیتو آلوده است برای مدتی در یک کومونی خارج از شهر زندگی می‌کند، اما در طی کشتار کومون توسط دفتر امنیتی، وینسنت آنجا را با هدف بازیابی خاطراتش به مقصد موسک، زادگاهش ترک می‌کند. در این بین ریئل مِیار نیز به او ملحق می‌شود تا حقیقت پشت پرده پراکسی و گنبدها را کشف کند.
فیلم نخست این اثر در سال ۱۹۹۵ تولید گردید و به حدی موفقیت کسب کرد که به‌دنبال آن دو سریال تلویزیونی با نام‌های "" و "اس. ای. سی دومین گیگ" توسط سازندگان آن ساخته گردیدند. سپس فیلم دومی هم در سال ۲۰۰۴ با نام "" ساخته گردید. تمامی انیمه‌ها در استودیو پروداکشن آی.جی تهیه شده‌اند. به‌علاوه یک فیلم لایو اکشن آمریکایی توسط پارامونت پیکچرز در ۳۱ مارس ۲۰۱۷، به نمایش درآمد.
موضوعات این سریال بزرگسالان بیشتر در مباحث هوش مصنوعی، خودآگاهی، تکامل بشری، و فلسفه ذهن با زمینه علمی-تخیلی می‌باشد.
کابوی بیباپ عنوان یک مجموعه تلویزیونی انیمه وسترن فضایی ژاپنی، تولید استودیو سانرایز است که به رهبری تیم تولیدی متشکل از کارگردان شینیچیرو واتانابه، فیلم‌نامه‌نویس کِیکو نُبوموتو، طراح شخصیت‌ها توشیهیرو کاواموتو، طراح مکانیک کیمیتوشی یامانه، و آهنگ‌ساز یوکو کانو می‌باشد، که به‌طور کلی تحت نام هاجیمه یاتاته نامگذاری شده‌اند. این مجموعه توسط انتشارات کادوکاوا شوتن به مانگا هم برگردانده شده‌است. مجموعه انیمه "کابوی بیباپ" از ۳ آوریل تا ۲۶ ژوئن ۱۹۹۸ در شبکه تی‌وی توکیو و فقط به تعداد ۱۲ قسمت پخش شد. سپس تمامی ۲۶ قسمت این سری از اکتبر تا آوریل ۱۹۹۹ در شبکه WOWOW پخش شد. داستان مجموعه در سال ۲۰۷۱ روایت می‌شود، و زندگی یک خدمه شکارچی جایزه‌بگیر را در سفینه‌ای فضایی به نام «بی‌باپ» دنبال می‌کند. اگرچه داستان مجموعه دارای طیف گسترده‌ای از ژانرها است، اما بیشتر از سبک‌های وسترن، نوآر با زمینه علمی-تخیلی تأثیر پذیرفته‌است، و راجع به ماجراهای یک گروه ۴ نفری لژیونر متشکل از اسپایک اسپیگل، جت بلک، فِی ولنتاین و ادوارد وُنگ می‌باشد. برجسته‌ترین مضامین آن عبارتند از هستی گرایی، حوصله‌سررفتگی، تنهایی و ناتوانی در فرار از گذشته‌است.
این مجموعه در سال ۱۹۹۸ تولید گردید و به حدی موفقیت کسب کرد که به‌دنبال آن یک بازی ویدئویی در سال ۱۹۹۸، فیلمی سینمایی در سال ۲۰۰۱ و یک مجموعه تلویزیونی آمریکایی در سال ۲۰۲۱ ساخته شد.
تَرخون یا تَلخون ، گیاهی پایای علفی چندساله از جنس Artemisia و تیرهٔ کاسنی و بومی آسیای میانه و شمالی، قفقاز و خاور دور است. خاستگاه اصلی ترخون در دره‌های آبرفتی روسیه و نواحی غربی آمریکای شمالی بوده‌است اما اکنون پرورش آن در تمام نقاط ایران معمول است.
شهر گلباف استان کرمان معروف به شهر ترخون در ایران است.
ریشه نام ترخون فارسی مشخص نیست اما گمان می‌رود که شاید از «دراکون» یونانی به معنی مار و اژدها گرفته شده باشد. زبان‌های اروپایی نام ترخون را از زبان‌های خاورمیانه گرفته و این واژه برای نمونه در اسپانیایی به صورت taragona، در فرانسوی به صورت estragon و در انگلیسی به شکل tarragon درآمده است."Tarragon | Search Online Etymology Dictionary". 2020. Etymonline.Com. Accessed January 8 2020. .
ترخون به ارتفاع ۳۰ سانتیمتر تا یک متر و دارای برگهای ساده به رنگ سبز است. برگ‌های قاعده ساقه آن به ۳ لوب تقسیم می‌شود و کاپیتول‌های آن کوچک و به رنگ سبز و خوشه‌ای است. تکثیر آن از طریق پیدایش جوانه‌ها در ریزوم گیاه صورت می‌گیرد. قسمت مورد استفاده ترخون برگ‌ها و سر شاخه‌ها جوان گیاه است. از ترخون برای طعم‌دار کردن خوراکی‌هایی مثل شور نیز استفاده می‌شود.
تعداد دیگری از گونه‌های این جنس (مانند خاراگوش و برنجاسف) در داروسازی و نیز برای تهیه چاشنی به کار برده می‌شوند. طبق نظر هگر (۱۹۵۹) دو واریته ترخون زراعی یعنی ترخون فرانسوی با آلمانی و ترخون روسی وجود دارد. طبق نظر رزن گارتن (۱۹۹۹) در واقع دو گونه اختصاصی زراعی ترخون کشت می‌شوند و ترخون روسی A. dracunculoides Pursh است. در مجارستان نیز مانند سایر نقاط جهان ترخون فرانسوی کشت می‌شود؛ این گونه نسبت به سایر گونه‌ها عطر و طعم بیشتری دارد.
اما در کل ترخون فرانسوی گونه‌ای است که بیشتر برای پخت و پز در آشپزی استفاده می‌شود و از طریق دانه یا بذر رشد نمی‌کند، زیرا همهٔ گل‌ها بذر آن عقیم هستند. ولی در عوض با تقسیم ریشه پاجوش تکثیر می‌شود.دانشنامه ویکی‌پدیا انگلیسی
ترخون روسی را می‌توان از دانه رشد داد، اما در مقایسه با نوع فرانسوی آن از نظر طعم بسیار ضعیف تر است. با این حال، ترخون روسی گیاهی به مراتب مقاوم‌تر و قوی‌تر است که از طریق ریشه گسترش می‌یابد و ارتفاع آن به بیش از یک متر می‌رسد. این نوع ترخون در واقع خاک‌های فقیر را ترجیح می‌دهد و خشکسالی به خوبی تحمل می‌کند.زراعت و فرآوری گیاهان دارویی. ویراستار ال. هورنوک. مترجم اشکان عباسیان. کرج: نشر آموزش کشاورزی. ۱۳۸۷. ص۳۲۰
ترخون ریشه‌های گسترده‌ای دارد و از زمین‌ساقه کوتاه آن یک شبکه ریشه ای متراکم تکامل می‌یابد. بیشتر ریشه‌ها تا عمق ۳۰–۲۰ سانتی‌متری در خاک نفوذ می‌کند. دستک که برای تشکیل یک شاخساره از سطح خاک بیرون می‌آید نیز از زمین‌ساقه تولید می‌گردد.
شاخساره‌های گیاه چوبی و سبز رنگ هستند و قسمت تحتانی آنها به رنگ قرمز مایل به قهوه ای است. ارتفاع اندام‌های هوایی بسته به شرایط محل رشد ۱۵۰–۸۰ سانتی‌متر می‌باشد. برگها دارای طول ۳۸ سانتی‌متر، عرض ۱ / ۲–۰ / ۵ سانتی‌متر، کاملاً لبه دار، بدون پرز، به شکل نیزه ای لیفی و در هر دو طرف براق هستند. گل آذین‌های کلاپرک ترخون یک آرایش خوشه ای سبز رنگ، برگدار و بسیار منشعب را تشکیل می‌دهند. گل‌ها به رنگ زرد یا قرمز مایل به قهوه ای هستند. ترخون فرانسوی بذری تولید نمی‌کند. اما ترخون روسی بذر تولید می‌نماید. ارزش ترخون مربوط به روغن فراری است که در بوته‌ها ذخیره می‌شود. بوی روغن فرار ترخون تا حدودی شبیه بادیان رومی است. و در عین حال دارای طعم تند و گرمی می‌باشد. ترخون فرانسوی در زمان گلدهی دارای بیشترین میزان روغن فرار است (۲ / ۸–۰ ٫ ۵٪). مهم‌ترین ترکیب روغن فرار ترخون متیل کاویکول (استراگول) است که این ماده ایزومر آنتول می‌باشد و میزان ۷۰–۵۰٪ از حجم کل روغن را به خود اختصاص داده‌است. ترکیب‌های دیگر روغن فرار شامل کامفن، اسیمن، سابیش، میرس، آئیسول و یوجنول هستند. ترخون ۱۰–۸ سال زنده می‌ماند.
گیاه تازه ترخون دارای ۶۰ تا ۷۰ درصد استراگول، ۱۵ الی ۲۰درصد اوسیمن (ocimene) و متیل کاویاکول (methylchaviacol) می‌باشد. همچنین مقدار کمی نیز تانن در ترخون وجود دارد.
چنگدو جی-۱۰ یک هواپیمای جنگنده چندمنظوره است که توسط شرکت چنگدوی چین برای ارتش چین طراحی و تولید شده‌است. این هواپیما، که در غرب به نام «اژدهای نیرومند» معروف است، می‌تواند به‌طور هم‌زمان به عنوان یک جنگنده و یک هواپیمای تهاجمی ایفای نقش کند. این هواپیما برای اجرای عملیات در هرگونه شرایط آب و هوایی در شب و روز طراحی شده‌است.