moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
دشت دینور ۲۰۰ کیلومتر مربع وسعت دارد ولی کل بخش دینور ۷۴۲ کیلومتر مربع وسعت دارد و دارای آب و هوای کوهستانی است و جزء مراتع ییلاقی استان کرمانشاه قرار می‌گیرد.
شغل اصلی مردم کشاورزی و دامداری و در بعضی از روستاها باغبانی است. دشت دینور دارای زمین‌های کشاورزی مرغوب و مستعدی می‌باشد، زمین‌های منطقه دینور استعداد فراوانی در زمینه تولید آفتابگردان، گندم و چغندرقند و … دارند.
بخش دینور از شمال به استان کردستان شهرستان کامیاران و از شمال و شمال شرق و شرق به شهرستان سنقر، از جنوب به بخش مرکزی صحنه، از غرب به دهستان بیلوار از توابع بخش مرکزی شهرستان کرمانشاه و از سمت جنوب غربی به دهستان چمچمال از توابع بخش بیستون از شهرستان هرسین محدود می‌شود.
دینور دارای یک نقطه شهری به نام شهر دینور و سه دهستان به نام‌های دهستان دینور (مرکزی) به مرکزیت شهر دینور، دهستان حُر به مرکزیت روستای موئینه، دهستان کندوله به مرکزیت روستای کندوله تشکیل شده‌است.
ابن خلکان می‌گوید: سمعانی در کتاب انساب آن را به فتح دال ضبط کرده ولی صحیح نیست. لفظ دینور در میان فارس و عرب مشترک بوده و تنها به یک تلفظ در کتاب‌های جغرافیای آمده‌است؛ ولی دربارهٔ وجه تسمیهٔ واژه دینور اختلاف نظر بسیاری وجود دارد: نام دینور از دو قسمت «دین» و «ور» تشکیل شده‌است. معلوم است که مردمان سرزمین ایران بخصوص مردمان باستانی اطراف رشته کوه‌های زاگرس تا قبل از پیدایش آیین زرتشت به دینور معروف بودند. ماموستا پروفسور توفیق وهبی دربارهٔ آیین کهن کردها می‌گویید: «تا قبل از ظهور آیین زرتشت مردمان اطراف رشته کوه‌های زاگرس پیرو آیین‌های «مهرپرستی»، «شیدا» یا «دئێوه» بودند؛ و یکی از پری و فرشتگان بزرگ این آیین که فرشتهٔ «قلم» بوده به «دین» معروف بوده‌است و آن‌هایی که مجسمه این فرشته را داشتند به «دینوران» شناخته می‌شدند.» مشخص است کسی که حامل این فرشته – دین- بوده‌است به «دینه ور» معروف بوده‌است یعنی «صاحب و حامل دین». اما پس از پیدایش آیین زردتشت مردمان این سرزمین آیین قدیمی خود را کنار گذاشتند اما نام دینور همچنان بر آن منطقه باقی ماند. برخی از تاریخ نویسان می‌گویند کلمه «دینور» از «دینه‌ور» که یکی از خدایان سریانی بوده‌است اقتباس شده‌است؛ و برخی دیگر نیز معتقدند که این اسم از «دیونوسیوس» که یکی از خدایان یونانی بوده گرفته شده‌است. عبدالرحمان شیخ صوفی در کتاب صورالکواکب معتقد است که دینور به معنی «دین آور» بوده یعنی محلی که دین بدانجا آورده شده‌است. یاقوت حموی در معجم البلدان می‌نویسد: «ماه دینار اسم دینور بوده و اصلش از قدیم دیناوران بوده چرا که اهالیش دین زرتشت را بی اکراه و اجبار قبول کردند، بنابراین آن شهر را دین آوران گفتند نه به معنای دینار که زر است». ماه بهزادان نیز به دینور گفته می‌شده‌است این نام را برخی از متون تاریخی و از جمله طبری ذکر کرده‌اند (تاریخ دینور: نوشته اقبال امیری)
از گذشته‌های دور دینور محل سکونت انسان‌ها و اقوام گوناگون بوده‌است، حتی نخستین سکونت‌گاه بشر حداقل در محدوده خاورمیانه در دینور می‌باشد (تپه شیخی آباد در روستای کرتویج علیا دینور) ولی آنچه از منابع تاریخی معتبر آمده‌است که در گذشته و در دوران رونق دینور در این شهر اعراب و مردم کرد زندگی می‌کرده‌اند و از آنجایی که دینور به عنوان یک شهر ارتباطی مطرح بوده از اقوام و قومیت‌های گوناگون در آن زندگی می‌کرده‌اند. چنانچه در کتاب حدود العالم من المشرق و المغرب آمده: «دینور شهری است برابر وی (لمغان) بر کرانهٔ رود نهاده و اندر وی جای بازرگانان‌ست از همه خراسان و اندر وی بتخان‌هاست و اندرین شهر بازرگانان مسلمانند مقیم و این شهر آباد است یا نعمت». «دینور و شهر ژور شهرهای اند انبوه و بسیار نعمت و مردمانی آمیزه‌اند». در دوران امویان و عباسیان دینور بسیار بسیار آباد بود و اعراب توجه ویژه‌ای به سکونت در منطقه دینور داشتند و همین امر باعث شکوفایی بیش از پیش آن شد. در ایران زبان عربی زبان روزمرهٔ مهاجران عرب بود در پاره‌ای از شهرها نظیر دینور دارای شمار زیادی سکنهٔ عرب بود؛ ولی با این وجود می‌توان گفت که دینور همواره سکونتگاه اصلی اقوام کُرد بوده‌است. حمداله مستوفی در کتاب نزهت القلوب در سنه ۷۴۰ ه‍.ق با نام بردن از ۱۶ منطقه کردنشین دینور را یکی از ولایات اصلی کردنشین برشمرده است.
و از مهم‌ترین ایلات و اقوام: جلیلوند. زنگنه، مافی، کلیایی،حسنوند،یوسفوند،کاکاوند،کولیوند،ذوله،پایروند و… می‌باشند.
یکی دیگر از اقوام ساکن دینور لک‌ها می‌باشند، که در سال ۱۳۲۰ از مناطقی چون سلسله و دلفان به دینور کوچانده شده‌اند و به گویش لکی الشتری و کاکاوندی تکلم دارند.
ساکنان بخش دینور به زبان کردی با گویش مایانی(دینوری) سخن می‌گویند.
در دهستان کندوله کردهای هورامی (اورامی) بومی و سورانی که از شهرزور یا همان سلیمانیه به این منطقه کوچ کردند و در دهستان حر کردهای کلیایی هستند و آن‌ها نیز به گویش و لهجه کردی خود که شامل کردی کلهری، مایانی و کلیایی است تکلم می‌کنند. بیشتر ساکنان بخش دینور پیرو دین اسلام و شیعه ۱۲ امامی هستند؛ ولی در روستاهای جیحون آباد و ارمنی جان پیروان آیین یارسان نیز زندگی می‌کنند.آیت محمدی. سیری در تاریخ سیاسی کرد. ا نتشارات پرسمان. ۱۳۸۲ گردشگری استان کرمانشاه، بازدید: فوریه ۲۰۰۹. ایل کلهر در دوره مشروطیت، علیرضا گودرزی انتشارات کرمانشاه، ۱۳۸۱
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران جمعیت بخش دینور در سال ۱۳۹۵ برابر با ۱۶٬۳۴۴ نفر بوده‌است.
روستاهای بخش دینور شهرستان صحنه
۱-تینمو سفلی،۲-تینمو علیا،۳-دستجرده سفلی،۴-دستجرده علیا،۵-مریم نگار،۶-کرج سفلی،۷-کرج علیا،۸-چمه،۹-کاکاوند،۱۰-جیحون آباد،۱۱-احمدآباد جیحون آباد،۱۲-احمدآباد مله ماس،۱۳-محمدآباد بانمله،۱۴-دوآبان،۱۵-میرطاهر،۱۶-چالاب قجر،۱۷-امام زاده اله،۱۸-عزیزآباد،۱۹-باباکمال،۲۰-چراغ آباد،۲۱-ینگیجه،۲۲-قیطاس آباد،۲۳-کله جوب درتنگ،۲۴-امیرآباد،۲۵-بالاجوب،۲۶-زیباجوب،۲۷-شاهمار،۲۸-خدرآباد،۲۹-ده خانجان،۳۰-طاهرآباد،۳۱-سیدشهاب،۳۲-پیرقاسم،۳۳-امین آباد،۳۴-حسن آباد سفلی،۳۵-حسن آباد علیا،۳۶-قلعه دهخانجان،۳۷-گیلانه،۳۸-ارمنی جان،۳۹-رشیدآباد،۴۰-سفیدخانی،۴۱-شیرخان،۴۲-کرکسار،۴۳-کله جوب علیا،۴۴-هریله،۴۵-جبارآباد،۴۶-ده آسیاب،۴۷-نظرآباد،۴۸-گونبان،۴۹-محمودآباد (ویرانه).
۱-پشت کلان،۲-سربرزه،۳-سرتخت،۴-سنگ سفید،۵-سیاه دره،۶-کوره،۷-مله بید،۸-اشرف آباد،۹-بلشت،۱۰-پویان،۱۱-حرین،۱۲-سادول،۱۳-شاهپورآباد،۱۴-قلعه سبزی،۱۵-قزل دره،۱۶-کلکان آفتابرو،۱۷-کلکان نسار،۱۸-چوبینه،۱۹-دره خلیل،۲۰-سلطان آباد،۲۱-قره قاچ،۲۲-گیچی دره،۲۳-مویینه،۲۴-عبدل محمد،۲۵-جامیشان سفلی،۲۶-جامیشان علیا،۲۷-زحمانی،۲۸-شاه ویس آباد،۲۹-شوربلاغ،۳۰-قنداب سفلی،۳۱-قنداب علیا،۳۲-محمدآباد.
۱-امیرآباد،۲-تازه آباد،۳-چشمه آلوچه،۴-خلیل الله،۵-سرچمن،۶-سیاه خانی،۷-قروجنک سفلی،۸-قروجنک علیا،۹-کرتویج سفلی،۱۰-کرتویج علیا،۱۱-گرماب،۱۲-ملحانه،۱۳-کری زاغه،۱۴-اسلام آباد بزه رود،۱۵-ترازوبره،۱۶-چشمه غلام ویس،۱۷-حجت آباد،۱۸-قلعه بزه رود،۱۹-کندوله،۲۰-شریف آباد،۲۱-پریان،۲۲-ازناب سفلی،۲۳-ازناب علیا،۲۴-چشمه بیگلر،۲۵-چشمه قنبر،۲۶-علی آباد،۲۷-کنگ،۲۸-کهریز.
عیاران طبقه‌ای از اجتماع سیستان(عیاران سیستان) بودند که اصول اخلاقی و مبارزاتیِ ویژه‌ای را برگزیده و کمک به فقیران را پیشه خود ساخته بودند. عیاران گروهی بودند که طرفدار جوان‌مردی و بخشش و کمک به ضعیفان بودند و افرادی را که ظالم تشخیص می‌داند را بدون اعتنا به قوانین حاکم مجازات می‌کردند و اموال آنان را بین مردم بذل و بخشش می‌نمودند.تاریخ دوم راهنمایی، شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران، ۱۳۸۱، صفحهٔ ۲۳.
عیار به معنای زیرک، چالاک. حیله باز، مکار، و جوانمرد آمده‌است. عیاری گونه ای از تربیت قدیم بوده و از اواخر قرن دوم هجری وجود داشته‌است. عیاران اصول و روش‌های مخصوصی در زندگانی داشته‌اند که به‌تدریج با تصوف آمیخت به صورت فتوت درآمد.
پیشینه تاریخیِ عیاران را باید در ایران پیش از اسلام جستجو کرد. آنچه مسلم است مکتب عیاری همانند مکتب فتوّت یا جوانمردی ریشه در آیین‌های پهلوانی در ایران پیشا اسلامی دارند. مرجع اصلی در همه آیین‌های پهلوانی قهرمانان اساطیری اند که همواره در قالب داستان‌ها و افسانه‌ها اصول خود را سینه به سینه رواج می‌داده‌اند. آئین عیاری و جوانمردی شامل مرّوت، ایثار، فداکاری، یاری مظلومان و بی پناهان، شفقت به خلق، وفای به عهد و بالاخره خودشکنی بود و تمامی این خصوصیّات بعدها در تصوّف به صورت صفات ممتاز انسان کامل درآمد. جوانمردان علاوه بر صفات انسانی که داشتند مقیّد به انجام آدابی بودند که معرّف جوانمردی بود. پس از اسلام که جوانمردان دین اسلام را پذیرفتند به تدریج اساس مذهب تصوّف بر پایه اسلام و فتوّت استوار شد و آداب جوانمردی در رسوم خانقاهی میان صوفیان متداول و مرسوم گردید.چهل کلام و سی پیام، دکتر جواد نوربخش، چاپ دوم، تهران ۱۳۸۱، ص ۱۱، شابک: ۸-۲۶-۵۷۴۵-۹۶۴
آنچه در فرهنگ‌ها دربارهٔ واژه عیار نوشته شده‌است، حاکی از آن است که این واژه در برگیرنده مفهوم چالاکی و شجاعت و جوانمردی است. ملک الشعرای بهار اعتقاد داشته‌است که لفظ عیار همان «ای‌یار» فارسی و «ادییار» پهلوی است. برخی نیز واژه عیار را مترادف دزد و طرار و شب‌رو دانسته‌اند، اگر چه این نام‌ها عمدتاً از سوی مخالفان آنان به آن‌ها داده شده‌است.
ایار به معنی یاری رساندن به دیگران است.
از منابع بسیار مهمی که دربارهٔ عیاران آگاهی‌هایی در اختیار ما می‌گذارد، «قابوسنامه امیر عنصرالمعالی و سمک عیار فرامرز بن خداداد بن عبدالله الکاتب الارجانی می‌باشد.
چنان‌که در آن کتاب‌ها و برخی کتب دیگر می‌خوانیم، عیاران به سختی به اصول خود که اصول جوانمردان بود پایبند بودند و هر کس آن اصول را زیر پا می‌گذاشت کیفر می‌دید. اصل و ریشه جوانمردی از دیدگاه عیاران سه چیز بود: هر چه گویی بکنی و خلاف راستی نگویی و شکیب را کار بندی.
اصول عملی که در طول زندگی خود به کار می‌گرفتند، عبارت بود از رازداری، راستگویی، یاریِ درماندگان، عفت، فداکاری، استغنا و بی‌نیازی، دوستِ دوست بودن و دشمنِ دشمن بودن، بی‌باکی و دلیری، دعوی نکردن، بازجست نکردن از کار کسان، پیمان‌داری، سوگند نشکستن، غمازی نکردن، گشاده‌دستی.
روزگار صفاریان یعقوب لیث صفاری که خود قبل رسیدن به حکومت ایران عیار بود، درخشش فعالیت عیاران بوده‌است.
آیین عیاری به صورت فایل متنی
مون‌پلیه یا مونپولیه مرکز استان هرو (Hérault) در ناحیه لانگ دوک -روسیون (Languedoc-Roussillon) در جنوب فرانسه واقع است. این شهر بین شهرهای نیم (Nîmes) و بزیه (Béziers) قرار دارد. مونپولیه مرکز لانگدوک روسیون است. این شهر در نزدیکی حوزه مدیترانه و نه چندان دور از پاریس قرار دارد.
این شهر در ۱۰ کیلومتری دریای مدیترانه قرار دارد. فاصله این شهر تا نیم ۵۴ کیلومتر، مارسی ۱۶۸کیلومتر، تولوز ۲۴۸ کیلومتر، لیون ۳۰۵ کیلومتر و پاریس ۷۵۰ کیلومتر است.
مونپولیه اقتصادی را بر مبنای فعالیتهای پیشرفته علمی و خدماتی پیرامون شرکتهایی چون IBM و شرکتهای معتبر دیگر مانند HORIBA, دلPalm Computing, Cap Gemini, Alstom, Inforud, Genesys یا PC soft بنیان گذاشته‌است. تخصصهای بسیار دیگری نیز مانند کشاورزی مناطق گرمسیری و مدیترانه‌ای، بهداشت، محیط زیست، فناوری اطلاعات در این شهر گسترش یافته‌است.
موزه آگروپلیس، موزه علم و جامعه، به نوبه خود موضوع کشاورزی و تغذیه را به نمایش می‌گذارد و به گسترش فرهنگ علمی آن می‌پردازد.
فرهنگ اولین جایگاه را در مونپولیه دارد. هنرهای سنتی با فناوری مدرن همراه شده‌اند و کنسرتها، نمایشگاه‌ها، آفرینش‌های نمایشی و جشنواره‌ها در تمام سال حیات فرهنگی شهر را پربارتر می‌سازند.
۶۰٬۰۰۰ دانشجو، ۳ دانشگاه، ۵ مدرسه عالی مهندسی و ده‌ها پژوهشکده در پویایی و کیفیت زندگی این شهر مشارکت دارند. در مونپولیه از هر چهار نفر یک نفر دانشجو است.
آگروپلیس، قطب بین‌المللی تحقیقات و آموزش عالی کشاورزی با بیش از ۲۰۰ واحد و آزمایشگاه، ۳۰۰۰ پژوهشگر، مدرس – پژوهشگر و تکنسین در مونپولیه و حومه آن استقرار دارند. ۶۰۰ دانشمند از مناطق ماوراءدریای فرانسه، در ۶۰ کشور جهان پراکنده‌اند و با آنان همکاری می‌کنند. موضوع این تحقیقات گسترش اقتصادی و اجتماعی مناطق مدیترانه‌ای و گرمسیری است.
مون پلیه دارای ۳ دانشگاه است:
گاز طبیعی که گاهی گاز فسیلی یا به سادگی گاز نیز نامیده می‌شود، مخلوطی طبیعی از هیدروکربن‌های گازی است که عمدتاً از متان و مقادیر کمتری از آلکان‌های بالاتر تشکیل شده‌است. مقادیر کمی از سایر گازها مانند دی‌اکسید کربن، نیتروژن، سولفید هیدروژن و هلیوم نیز معمولاً در آن وجود دارد. گاز طبیعی بی‌رنگ و بی‌بو است، و به همین دلیل از گازهایی مانند مرکاپتان (مانند متیل مرکاپتان و اتیل مرکاپتان که بویی شبیه به گوگرد یا تخم مرغ فاسد می‌دهد) برای بودار کردن آن به منابع گاز طبیعی اضافه می‌شود تا در صورت نشت به راحتی قابل تشخیص باشد.
گاز طبیعی یک سوخت فسیلی است و منبع تجدیدناپذیر محسوب می‌شود که وقتی لایه‌هایی از مواد آلی (عمدتاً میکروارگانیسم‌های دریایی) در شرایط بی‌هوازی تجزیه می‌شوند و طی میلیون‌ها سال در زیر زمین تحت فشار و گرمای شدید قرار می‌گیرند، تشکیل می‌شود. انرژی را که ارگانیسم‌های پوسیده در اصل از طریق فتوسنتز از خورشید به دست می‌آورند به شکل انرژی شیمیایی در مولکول‌های متان و سایر هیدروکربن‌ها ذخیره می‌شود.
گاز طبیعی را می‌توان برای گرمایش، پخت و پز و تولید برق سوزاند. همچنین به عنوان یک ماده اولیه شیمیایی در ساخت پلاستیک و سایر مواد شیمیایی آلی مهم تجاری کاربرد دارد و گاهی نیز به عنوان سوخت در وسایل نقلیه استفاده می‌شود.
گاز طبیعی را می‌توان در سازندهای زمین‌شناسی زیرزمینی، اغلب در کنار سایر سوخت‌های فسیلی مانند زغال‌سنگ و نفت یافت. عمدهٔ گاز طبیعی از طریق فرآیندهای بیوژنیک یا ترموژنیک ایجاد شده‌است. گاز بیوژنیک یا زیست زاد زمانی تشکیل می‌شود که موجودات متان‌زا در مرداب‌ها، باتلاق‌ها، محل‌های دفن زباله و رسوبات کم عمق به صورت بی‌هوازی تجزیه می‌شوند اما در معرض دما و فشار بالا قرار نمی‌گیرند. تشکیل گاز ترموژنیک یا گرمازاد مدت زمان بیشتری طول می‌کشد و زمانی ایجاد می‌شود که مواد آلی در اعماق زمین گرم و فشرده می‌شوند.
در فرایند تولید نفت، گاهی گاز طبیعی به جای جمع‌آوری و استفاده، در مشعل‌هایی سوزانده می‌شود. قبل از اینکه گاز طبیعی به عنوان سوخت سوزانده شود یا در فرآیندهای تولید استفاده شود، تقریباً همیشه باید برای حذف ناخالصی‌هایی مانند آب، فرآوری شود. محصولات جانبی این فرآوری شامل اتان، پروپان، بوتان‌ها، پنتان‌ها و هیدروکربن‌های با وزن مولکولی بالاتر هستند. سولفید هیدروژن (که می‌توان آن را به گوگرد خالص تبدیل کرد)، دی‌اکسید کربن، بخار آب و گاهی هلیوم و نیتروژن نیز باید حذف شوند.
گاز طبیعی می‌تواند به نحوی طبیعی از زمین خارج شود و باعث آتش‌سوزی طولانی‌مدت شود. در یونان باستان، شعله‌های گاز در کوه کیمرا (Chimaera) به ایجاد موجودی اساطیری و آتش‌نفس‌نکش به نام شیمر نقش داشت. در چین باستان، گاز حاصل از حفاری برای آب‌نمک برای اولین بار در حدود ۴۰۰ سال قبل از میلاد مورد استفاده قرار می‌گرفت. چینی‌ها گاز طبیعی بدست آمده از زمین را با خطوط لوله‌ای خام ساخته شده از بامبو به مکانی دیگر و برای جوشاندن آب نمک و برداشت نمک در منطقه زیلیوژینگ در سیچوآن منتقل می‌کردند.
کشف و شناسایی گاز طبیعی در قاره آمریکا در سال ۱۶۲۶ میلادی اتفاق افتاد. در سال ۱۸۲۱ میلادی، ویلیام هارت با موفقیت اولین چاه گاز طبیعی را در فردونیا، نیویورک، ایالات متحده حفر کرد و منجر به تشکیل شرکت «Fredonia Gas Light Company» شد. شهر فیلادلفیا اولین شرکت توزیع گاز طبیعی متعلق به شهرداری این شهر را در سال ۱۸۳۶ میلادی ایجاد کرد.
در قرن نوزدهم، گاز طبیعی عمدتاً به عنوان محصول جانبی تولید نفت به دست می‌آمد. زنجیره‌های کربنی کوچک و سبک با کاهش فشار از مخزن نفت تا سطح زمین از داخل محلول آزاد می‌شدند، شبیه به باز کردن در یک بطری نوشابه که در آن دی‌اکسید کربن جوش می‌زند. گاز اغلب به عنوان یک محصول جانبی، یک خطر و یک مشکل دفع در میدان‌های نفتی فعال در نظر گرفته می‌شد. تا زمانی که خطوط لوله نسبتاً گران‌قیمت و تأسیسات ذخیره‌سازی برای رساندن گاز به بازارهای مصرف ساخته نشده بود، امکان استفاده از این حجم بالای گاز تولید شده وجود نداشت.
تا اوایل قرن بیستم، بیشتر گاز طبیعی مرتبط با نفت یا به سادگی به هوا آزاد می‌شد یا در میدان‌های نفتی سوزانده می‌شد. تخلیه گاز به هوای آزاد و سوزاندن آن هنوز در دوران مدرن انجام می‌شود، اما تلاش‌ها در سراسر جهان برای جایگزینی این روش‌ها با سایر جایگزین‌های اقتصادی و مفید ادامه دارد. گاز ناخواسته (یا گاز سرگردان فاقد بازار) اغلب از طریق چاه‌های «تزریق» به مخزن بازگردانده می‌شود، که هدف از این کار ذخیره برای بازار احتمالی آینده یا فشرده سازی مجدد سازند است، که می‌تواند نرخ استخراج نفت از چاه‌های دیگر را افزایش دهد. در مناطقی با تقاضای گاز طبیعی بالا (مانند ایالات متحده)، خطوط لوله زمانی ساخته می‌شوند که انتقال گاز از محل چاه به مصرف‌کننده نهایی از نظر اقتصادی امکان‌پذیر باشد.
علاوه بر انتقال گاز از طریق خطوط لوله برای استفاده در تولید برق، سایر مصارف نهایی گاز طبیعی عبارتند از صادرات به عنوان گاز طبیعی مایع (LNG) یا تبدیل گاز طبیعی به سایر محصولات مایع از طریق فناوری‌های تبدیل گاز به مایع (GTL). فناوری‌های تبدیل گاز به مایع می‌توانند گاز طبیعی را به محصولات مایع مانند بنزین، دیزل یا سوخت جت تبدیل کنند. انواع فناوری‌های GTL از جمله فیشر-تروپش (F-T)، متانول به بنزین (MTG) و سین‌گاز به بنزین پلاس (STG+) توسعه یافته‌اند. فرایند F-T یک نفت خام مصنوعی تولید می‌کند که می‌تواند بیشتر فراوری شده و به محصولات نهایی تبدیل شود، در حالی که فرایند MTG می‌تواند بنزین مصنوعی را از گاز طبیعی تولید کند. فرایند STG+ می‌تواند بنزین، گازوئیل، سوخت جت و مواد شیمیایی معطر را مستقیماً از گاز طبیعی از طریق یک فرایند تک حلقه تولید کند. در سال ۲۰۱۱، کارخانه فرایند F-T شرکت رویال داچ شل با ظرفیت ۱۴۰ هزار بشکه در روز، در قطر راه اندازی شد.
گاز طبیعی می‌تواند «همبسته» (موجود در میدان‌های نفتی) یا «غیر مرتبط» (منزوی شده در میدان‌های گاز طبیعی) باشد، و همچنین در بسترهای زغال‌سنگ (به عنوان متان زغال‌سنگ) یافت می‌شود.
در مورد اینکه کدام کشور بزرگ‌ترین ذخایر گاز اثبات شده در جهان را دارد، اختلاف نظر وجود دارد. منابعی که معتقدند روسیه تاکنون بزرگ‌ترین ذخایر اثبات شده را دارد شامل آژانس اطلاعات مرکزی ایالات متحده (۴۷۶۰۰ کیلومترمکعب) و اداره اطلاعات انرژی (۴۷۸۰۰ کیلومترمکعب)US Energy Information Administration, International statistics, accessed 1 December 2013. و همچنین سازمان کشورهای صادرکننده نفت (۴۸۷۰۰ کیلومترمکعب) است. درعوض، بریتیش پترولیوم، روسیه را تنها دارای ۳۲۹۰۰ کیلومتر مکعب گاز می‌داند که این کشور را کمی پس از ایران (۳۳۱۰۰ تا ۳۳۸۰۰ کیلومتر مکعب، بسته به منبع) در رتبه دوم قرار می‌دهد.
تخمین زده می‌شود که حدود ۹۰۰ هزار کیلومتر مکعب گاز «غیر متعارف» مانند گاز شیل وجود دارد که ۱۸۰ هزار کیلومتر مکعب آن ممکن است قابل استخراج باشد.
بزرگ‌ترین میدان گازی جهان میدان میعانات گازی پارس جنوبی / گنبد شمالی دریایی است که بین ایران و قطر مشترک است.IEA, World Energy Outlook 2008 - Chapter 12 - Natural gas resources and production prospects, p.298 تخمین زده می‌شود که ۵۱۰۰۰ کیلومتر مکعب گاز طبیعی و ۵۰ میلیارد بشکه (۷٫۹ میلیارد متر مکعب) میعانات گازی طبیعی در این میدان گازی موجود باشد.
گاز شیل همان گاز طبیعی است که از درون شیل استخراج می‌شود. از آنجایی که سنگ شیل دارای نفوذپذیری ماتریس بسیار پایینی است که اجازه نمی‌دهد گاز در مقادیر اقتصادی از درون آن جریان یابد، چاه‌های گاز شیل از شکستن این سنگ‌ها برای ایجاد جریان گاز استفاده می‌کنند. چاه‌های اولیه گاز شیل به شکستگی‌های طبیعی که از درون آن گاز جریان می‌یابد، وابسته بودند؛ اما امروزه تقریباً همه چاه‌های گاز شیل با ایجاد شکستگی‌های مصنوعی توسط شکست هیدرولیکی فعالیت می‌کنند. از سال ۲۰۰۰، گاز شیل به منبع اصلی گاز طبیعی در ایالات متحده و کانادا تبدیل شده‌است. به دلیل افزایش تولید گاز شیل، ایالات متحده در سال ۲۰۱۴ اولین تولیدکننده گاز طبیعی در جهان بود.‌تولید گاز شیل در ایالات متحده به عنوان «انقلاب گاز شیل» و به عنوان «یکی از رویدادهای برجسته در قرن بیست و یکم» توصیف شده‌است.
به دنبال افزایش تولید در ایالات متحده، اکتشاف گاز شیل در کشورهایی مانند لهستان، چین و آفریقای جنوبی آغاز شده‌است. زمین شناسان چینی حوضه سیچوان را به عنوان یک هدف امیدوارکننده برای حفاری گاز شیل شناسایی کرده‌اند، زیرا شیل‌های آنجا با شیل‌هایی که تولیدشان در ایالات متحده به اثبات رسیده‌است، شباهت دارد.
گاز زغال‌سنگ یک سوخت گازی قابل اشتعال است که از تقطیر مخرب زغال‌سنگ ساخته می‌شود. این گاز شامل انواع گازهای گرمازا از جمله هیدروژن، مونوکسید کربن، متان و سایر هیدروکربن‌های فرار، همراه با مقادیر کمی از گازهای غیرگرمازا مانند دی‌اکسید کربن و نیتروژن است و مانند گاز طبیعی از آن استفاده می‌شد. این گاز یک فناوری قدیمی است و معمولاً از نظر اقتصادی با سایر منابع سوخت گازی امروزی قابل رقابت نیست.
چگالی گاز متان ۵۵ صدم است، ولی با توجه به ترکیبات سنگین تر همراه گاز طبیعی، چگالی آن می‌تواند به حدود ۶۵ صدم نیز برسد؛ بنابراین گاز طبیعی از هوا سبکتر بوده و در صورت نشت از خطوط لوله یا سایر اجزاء شبکه گاز یا لوله‌کشی وسایل گاز سوز در منازل به سمت بالا حرکت می‌کند و در مکان‌های مسقف قسمت زیادی از گاز نشت شده در زیر سقف تجمع پیدا می‌کند.
اما سبکتر بودن گاز طبیعی باعث نمی‌شود که همه گاز نشت یافته از یک محل به سمت بالا برود بلکه بخشی از گاز نیز، به ویژه در صورتی که عناصر تشکیل دهنده هوا با آن اختلاط کامل پیدا کنند، به همراه هوا به اطراف نیز پراکنده می‌شود؛ و چون غلظتهای پایین گاز در هوا خطرناکتر است قابلیت انفجار در اطراف محل نشت نیز وجود دارد.
گاز طبیعی بعد از هیدروژن پاک‌ترین نوع سوخت فسیلی برای طبیعت است؛ زیرا عمدتاً دی‌اکسیدکربن و بخار آب تولید می‌کند. علاوه بر این متان یکی از مواد خام اصلی برای ساخت حلال‌ها و دیگر مواد شیمیایی ارگانیک است. پروپان و بوتان نیز از گاز طبیعی استخراج می‌شوند. گاز نفتی مایع شده (Liquefied Petroleum Gas) یا (LPG) اصولاً همان پروپان است و اغلب به جای گاز طبیعی در مناطق فاقد خطوط لوله مورد استفاده قرار می‌گیرد.
گاز طبیعی غالباً ناخالصی‌هایی چون دی‌اکسیدکربن (گاز اسیدی)، سولفید هیدروژن (گاز ترش) و آب و همچنین نیتروژن، هلیوم و سایر گازهای نادر را به همراه دارد. دی‌اکسید را به حوزه‌های نفتی قدیمی تخلیه شده تزریق می‌کنند تا تولید آن‌ها افزایش یابد. نیتروژن نیز گازی است قابل تزریق به حوزه‌های نفتی و هلیوم در صنایع الکترونیک تارتل موارد استفاده ارزشمند و فراوان دارد.
سولفید هیدروژن (H2S) بسیار سمی است و مقادیر بسیار ناچیز آن نیز می‌تواند کشنده و مهلک باشد. سولفید هیدروژن بسیار خورنده و فرساینده است و می‌تواند به لوله‌ها، اتصالات و شیرهای چاه آسیب و خسارت وارد کند؛ بنابراین قبل از انتقال گاز طبیعی به خطوط لوله، سولفید هیدروژن جداسازی شده و دی‌اکسید کربن و آب آن نیز از طریق آب‌زدایی یا نمک‌گیری گرفته می‌شود.
ذخیره‌سازی گاز طبیعی یا حمل و نقل آن با وسیله نقلیه به دلیل چگالی کم آن آسان نیست. ایجاد خطوط لوله گاز طبیعی در امتداد اقیانوس‌ها غیر عملی هستند، زیرا گاز باید خنک شده و سپس فشرده شود، زیرا اصطکاک در خطوط لوله باعث گرم شدن گاز می‌شود. بسیاری از خطوط لوله موجود در ایالات متحده در آستانه رسیدن به ظرفیت نهایی خود هستند و برخی از سیاستمداران نماینده ایالت‌های شمالی را بر آن داشته تا از کمبودهای احتمالی صحبت کنند. هزینه تجارت زیاد نشان می‌دهد که بازارهای گاز طبیعی در سطح جهانی کاملاً غیر یکپارچه هستند و این امر باعث تفاوت قیمت قابل توجهی در بین کشورها می‌شود. در اروپای غربی، شبکه خط لوله گاز در حال حاضر متراکم است.
کریرهای ال‌ان‌جی، گاز طبیعی مایع (LNG) را در امتداد اقیانوس‌ها حمل می‌کنند، در حالی که کامیون تانکرها می‌توانند گاز طبیعی فشرده (CNG) یا گاز طبیعی مایع (LNG) را در مسافت‌های کوتاه‌تری حمل کنند.
گاز در یک کارخانه مایع سازی به مایع تبدیل می‌شود و در کارخانه تبدیل مجدد به گاز در ترمینال به شکل گاز بازمی‌گردد. تجهیزات گازرسانی مجدد کشتی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. LNG شکل ارجح برای حمل و نقل گاز طبیعی در مسافت‌های طولانی و حجم بالا است، در حالی که برای حمل و نقل گاز برای مسافت‌های تا ۴۰۰۰ کیلومتر از روی خشکی و تقریباً ۲۰۰۰ کیلومتر از فراساحل، استفاده از خطوط لوله ترجیح داده می‌شود.
CNG در فشار بالا، معمولاً بالای ۲۰۰ بار حمل می‌شود. کمپرسورها و تجهیزات رفع فشار سرمایه کمتری دارند و ممکن است در اندازه‌های کوچکتر نسبت به کارخانه‌های مایع سازی/گازسازی مجدد مقرون به صرفه باشند. کامیون‌ها و حامل‌های گاز طبیعی می‌توانند آن را مستقیماً به کاربران نهایی یا به نقاط توزیع مانند خطوط لوله انتقال دهند.
گاز طبیعی می‌تواند به‌طور غیر مستقیم از طریق جذب در سایر خروجی‌های فیزیکی صادر شود. یک مطالعه اخیر نشان می‌دهد که گسترش تولید گاز شیل در ایالات متحده باعث کاهش قیمت‌ها نسبت به سایر کشورها شده‌است. این امر باعث رونق صادرات بخش تولید صنایع انرژی‌بر شده‌است، به طوری که میانگین واحد دلاری صادرات تولیدی ایالات متحده تقریباً محتوای انرژی خود را بین سال‌های ۱۹۹۶ و ۲۰۱۲ سه برابر افزایش داده‌است.
گاز طبیعی عمدتاً در نیمکره شمالی استفاده می‌شود. آمریکای شمالی و اروپا از مصرف‌کنندگان عمده آن هستند.
اغلب گازهای سر چاهی نیاز به حذف مولکول‌های هیدروکربنی مختلف موجود در گاز دارند. برخی از این گازها عبارتند از هپتان، پنتان، پروپان و سایر هیدروکربن‌هایی که وزن مولکولی بالاتری از متان (CH) دارند. خطوط لوله انتقال گاز طبیعی به کارخانه یا واحد پردازش گاز طبیعی امتداد می‌یابد تا هیدروکربن‌های با وزن مولکولی بالاتر را حذف کرده و گاز طبیعی با محتوای انرژی بین ۳۵ تا ۳۹ مگاژول بر متر مکعب تولید کند. سپس این گاز طبیعی فرآوری شده می‌توان برای مصارف مسکونی، تجاری و صنعتی استفاده کرد.
گازی که در خطوط توزیع گاز طبیعی جریان پیدا می‌کند را گاز میان-مسیر یا میان-جریان (mid-stream) می‌نامند و اغلب برای تأمین انرژی موتورهایی که کمپرسورها را می‌چرخاند استفاده می‌شود. این کمپرسورها در خط انتقال برای تحت فشار قرار دادن و فشار مجدد گاز طبیعی میان مسیر در حین حرکت گاز مورد نیاز هستند. به‌طور معمول، موتورهای کمپرسورهای گاز طبیعی به گازی با محتوای انرژی ۳۵ تا ۳۹ مگاژول بر متر مکعب نیاز دارند تا بتوانند با مشخصات تعیین شده بر روی پلاک دستگاه کار کنند. چندین روش برای جداسازی این گازهای با وزن مولکولی بالاتر، جهت استفاده توسط موتور گاز طبیعی وجود دارد که برخی از آنها عبارتند از:
نیروگاه گازی، نوعی نیروگاه حرارتی است که گاز طبیعی را برای تولید برق می‌سوزاند. نیروگاه‌های گاز طبیعی تقریباً یک چهارم برق جهان و بخش قابل توجهی از انتشار گازهای گلخانه‌ای جهانی و در نتیجه تغییرات آب و هوایی را تولید می‌کنند. با این حال، این نیروگاه‌ها می‌توانند برای متعادل کردن انرژی تجدیدپذیر (که تولید برق آنها بسته به شرایط آب و هوایی متغیر است)، با تقاضا سازگار شده و بسته به نیاز برق تولید کنند.
گاز طبیعی که در یک محیط مسکونی توزیع می‌شود می‌تواند دمایی بیش از ۱۱۰۰ درجه سلسیوس ایجاد کند که آن را به یک سوخت خانگی قدرتمند برای پخت و پز و گرمایش تبدیل می‌کند. در بسیاری از کشورهای توسعه یافته گاز از طریق لوله‌کشی به خانه‌ها عرضه می‌شود، که از آن برای اهداف بسیاری از جمله روشن کردن اجاق گاز و فر، گرمایش یا سرمایش و گرمایش مرکزی استفاده می‌شود.
CNG جایگزین تمیزتر و ارزان‌تری برای سایر سوخت‌های خودرو از جمله بنزین است. تا پایان سال ۲۰۱۴، بیش از ۲۰ میلیون وسیله نقلیه گاز طبیعی در سراسر جهان وجود داشت که در راس آنها ایران (۳٫۵ میلیون)، چین (۳٫۳ میلیون)، پاکستان (۲٫۸ میلیون)، آرژانتین (۲٫۵ میلیون)، هند (۱٫۸ میلیون) و برزیل (۱٫۸ میلیون) قرار دارند. راندمان انرژی خودروهای گازسوز عموماً برابر با موتورهای بنزینی است، اما در مقایسه با موتورهای دیزلی مدرن کمتر است. خودروهای بنزینی یا دیزلی که برای کار با گاز طبیعی تغییر داده می‌شوند به دلیل نسبت تراکم پایین موتورهایشان رنج می‌برند که این امر منجر به کاهش توان تحویلی هنگام کار با گاز طبیعی می‌شود (۱۰ تا ۱۵ درصد). با این حال، موتورهای مخصوص CNG از نسبت تراکم بالاتری استفاده می‌کنند که دلیل آن عدد اکتان بالاتر گاز طبیعی است (عدد اکتان گاز طبیعی ۱۲۰–۱۳۰ است).
علاوه بر استفاده در وسایل نقلیه جاده‌ای، CNG را می‌توان در هواپیما نیز استفاده کرد. به عنوان مثال، سازنده هواپیمای روسی توپولف، پروژه توسعه‌ای را برای تولید هواپیماهای LNG و هیدروژن دنبال می‌کند.
گاز طبیعی یک ماده اولیه اصلی برای تولید آمونیاک، از طریق فرایند هابر، برای استفاده در تولید کود است. توسعه کود نیتروژن مصنوعی به‌طور قابل توجهی از رشد جمعیت جهانی حمایت کرده‌است - تخمین زده شده‌است که تقریباً نیمی از مردم روی زمین در حال حاضر در نتیجه استفاده از کود نیتروژن مصنوعی تغذیه می‌شوند.
گاز طبیعی همچنین در ساخت پارچه، شیشه، فولاد، پلاستیک، رنگ، روغن مصنوعی و سایر محصولات استفاده می‌شود.
یکی از روش‌های ذخیره‌سازی گاز طبیعی به صورت جذب شده می‌باشد. در این فرایند از جاذب‌های خاصی مانند کربن فعال در دما اتاق و فشار ۳٫۵ تا ۴ مگا پاسکال استفاده می‌شود. از این نوع ذخیره‌سازی می‌توان برای انتقال گاز یا در وسایل نقلیه استفاده نمود. مقدار گاز طبیعی جذب شده به بازیابی شده (نسبت حجم به حجم) از پارامترهای مهم در طراحی این فرایند می‌باشد که بهترین ظرفیت از نظر اقتصادی برای جاذب مورد استفاده حدود ۱۵۰ می‌باشد.
مقادیر کمی گاز طبیعی در متر مکعب استاندارد (متر مکعب گاز در دمای ) و فشار یا فوت مکعب استاندارد (فوت مکعب گاز در دمای ۶۰٫۰ درجه فارنهایت و فشار ، (۱ متر مکعب استاندارد = ۳۵٫۳۰۱ فوت مکعب استاندارد) محاسبه می‌شود. گرمای ناخالص احتراق گاز طبیعی دارای کیفیت تجاری حدود می‌باشد. این عدد اما می‌تواند چندین درصد و حدود ۵۰ تا ۵۴ MJ/kg وابسته به چگالی متفاوت باشد.Range calculated from برای مقایسه، گرمای احتراق متان خالص 37.7 MJ در هر متر مکعب استاندارد یا ۵۵٫۵ MJ/kg است.
به جز در اتحادیه اروپا، ایالات متحده و کانادا، گاز طبیعی در واحدهای خرده فروشی گیگاژول (به انگلیسی:gigajoule) فروخته می‌شود. LNG (گاز طبیعی مایع) و LPG (گاز نفتی مایع‌شده) با متریک تن (۱۰۰۰ کیلوگرم) یا میلیون BTU به معامله می‌شود. قراردادهای بلندمدت توزیع گاز طبیعی به مترمکعب و قراردادهای LNG بر حسب تن متریک امضا می‌شود. LNG و LPG توسط کشتی‌های حمل و نقل تخصصی گاز طبیعی حمل می‌شوند. گاز در دماهای کرایوژنیک مایع می‌شود. مشخصات هر محموله LNG/LPG معمولاً حاوی اطلاعاتی مربوط به محتوای و چگالی انرژی است، اما این اطلاعات به‌طور کلی در دسترس عموم نیست. اتحادیه اروپا قصد دارد در سال ۲۰۲۲ میلادی وابستگی گازی خود به روسیه را به میزان دو سوم کاهش دهد.در اوت ۲۰۱۵، احتمالاً بزرگ‌ترین اکتشاف گاز طبیعی تاریخ توسط یک شرکت گاز ایتالیایی انی انجام و اطلاع‌رسانی شد. این شرکت فعال در حوزه انرژی ادعا دارد که یک میدان گازی «فوق‌العاده بزرگ» را در دریای مدیترانه کشف کرده‌است. به گفته این شرکت این میدان حدود را پوشش می‌دهد. این میدان، میدان گازی ظهر (به انگلیسی:) نام گرفته و به گفته این شرکت می‌تواند میدان گاز طبیعی را در خود جای داده باشد. به گفته شرکت انی انرژی این میدان حدود است. میدان ظهر در آبهای عمیق سواحل شمالی مصر کشف شده و شرکت انی ادعا می‌کند که بزرگ‌ترین میدان دریای مدیترانه و حتی جهان خواهد بود.
قیمت گاز برای کاربران نهایی در سراسر اتحادیه اروپا بسیار متفاوت است. بازار یکسان و واحد انرژی اروپا که یکی از اهداف کلیدی اتحادیه اروپا است، باید قیمت گاز را در تمام کشورهای عضو اتحادیه اروپا یکسان کند. همچنین این بازار یکسان گاز به حل مشکلات عرضه و گرم شدن کره زمین، و همچنین تقویت روابط با سایر کشورهای مدیترانه کمک کرده و سرمایه‌گذاری در این منطقه را گسترش می‌دهد. ایالات متحده از قطر درخواست کرده‌است تا در صورت بروز اختلال در عرضه گاز طبیعی به دلیل بحران روسیه و اوکراین، گاز اضطراری به اتحادیه اروپا صادر کند.Reuters. (1 February 2022). "Qatar seeks EU guarantee not to resell emergency gas". Jerusalem Post website Retrieved 1 February 2022.
کتانژانت یکی از نسبت‌های مثلثاتی است که در ریاضیات و اخترشناسی و فیزیک کاربرد فراوان دارد و در گذشته به آن ظِلّ تمام می‌گفتند.
این نسبت مثلثاتی چنین تعریف می‌شود: نسبت ضلع مجاورِ هر زاویهٔ حادّه به ضلع مقابل آن.
همان‌طور که در شکل پیداست، تابع کتانژانت تابعی متناوب با دورهٔ تناوب formula_1 است. بی‌نهایت مجانب قائم دارد و پیوستگی ندارد.
چرات روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان سوادکوه در استان مازندران ایران. زبان مردم چرات مازندرانی است.
ماشاءالله آجودانی ( آجدانی )(زادهٔ ۱۳۲۹ در آمل) نویسنده ؛ ادیب و تاریخ‌دان برجسته ایرانی مقیم انگلستان، از نام آور ترین پژوهش گران تاریخ معاصر ایران و بنیانگذار و رئیس کتابخانه مطالعات ایرانی در لندن است.
ماشاءالله آجودانی در سال ۱۳۲۹ در آمل متولد شد. تحصیلات دانشگاهی وی در دانشگاه تهران در رشته زبان و ادبیات فارسی بوده و دکترای خود را نیز از همین دانشگاه با نگارش رسالهٔ دکتری با نام «بررسی تحلیل و انتقادی شعر مشروطه» زیر نظر دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی در سال ۱۳۶۵ دریافت کرده‌است. آجودانی نزدیک هفت سال عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان و مربی گروه زبان و ادبیات فارسی بوده‌است. وی در بهمن ۱۳۶۵ شمسی(ژانویه ۱۹۸۷م) به لندن رفت و در این شهر با منوچهر محجوبی مدیر مسئول و ناشر مجله فصل کتاب در انتشار آن مجله همکاری کرد و از همان آغاز سردبیری آن مجله را به عهده گرفت. آجودانی از سال ۱۳۶۵ در لندن زندگی می‌کند.
از وی تاکنون حدود ۵۰ مقاله در باب ادبیات فارسی و تاریخ در نشریات معتبری چون آینده، نشر دانش، ایران نامه و ایران‌شناسی (آمریکا) گلستان (آمریکای شمالی) فصل کتاب (لندن)، دایرةالمعارف ایرانیکا (نیویورک) چاپ و منتشر شده‌است.
از آثار مهم او می‌توان به "مشروطه ایرانی" و "یا مرگ یا تجدد" اشاره کرد ، که از مهم ترین منابع و مراجع پژوهشی و دانشگاهی در حوزه ایران شناسی است. کتابخانه مطالعات ایرانی لندن نیز از مهم ترین مؤسسات ایرانی است که او بنیاد گذارده است ۰این کتابخانه با نگهداری بیش از سی هزار جلد کتاب و نشریات و اسناد ، و نیز برگزاری میزگردها و سخنرانی های علمی و فرهنگی و جلسات نقد و بررسی کتاب ، یکی از مهم ترین و بزرگترین مراکز علمی و فرهنگی ایرانی در انگلستان و اروپا است.
در سال ۱۴۰۰ شمسی ، ماشاالله آجودانی از سوی موسسه غیرانتفاعی بین المللی بنیاد میراث پاسارگاد ، برای یک عمر تلاش و روشنگری در زمینه ی تاریخ و فرهنگ ایران زمین و توجه به شیوه های تاریخ نگاری و نقد ادبی مدرن و ارائه نظریه های جدی و جدید در حوزه ی تاریخ و ادبیات و فرهنگ ایران ، برنده ی جایزه ی بهترین شخصیت سال در رشته ی میراث فرهنگی و تاریخی گردید. آثار و دیدگاه های علمی و پژوهشی آجودانی، محل توجه بسیاری از بزرگترین متفکران و شخصیت های برجسته ای چون عبدالحسین زرین کوب، محمدرضا شفیعی کدکنی و احسان یارشاطر قرار گرفته است.
شیشه‌ماهیان (Atherinidae) یا سیمین‌پهلوهای بَرّ قدیم خانواده‌ای از ماهیان راسته گل‌آذین‌ماهی‌سانان هستند.
شیشه‌ماهیان ماهی‌های طویل و تا حدودی از دو پهلو فشرده و نقره‌ای رنگ هستند که طول آن‌ها به ندرت از ۱۲ سانتی‌متر تجاوز می‌کند.
معمولاً دهان کوچک، مورب و انتهایی دارند، استخوان‌های پیش فکی دارای زائده بالا رونده با اندازه متغیر است، زائده جانبی آن وجود دارد، یا موجود نیست، قطعه راموس استخوان دندانی از سمت عقب برامده‌است، یا اینکه از بخش قدامی آرواره پایین ناپیدا است (شکل استخوان پیش فکی در آرواره بالا و استخوان دندانی در آرواره پایین در بعضی از گونه‌ها نسبتاً اختصاصی است و می‌توان آن را به عنوان یک ویژگی تشخیصی برای شناسایی بعضی از گونه‌ها استفاده کرد. برای مشاهده این استخوان‌ها به‌طور واضح توصیه می‌شود که پوست آرواره‌های بالا و پایین را تراشیده و از یک ذره بین برای مشاهده آن‌ها استفاده شود)
قابلیت بیرون زدن آرواره‌ها متغیر است، دندان‌ها بر روی آرواره‌ها، کام، پرویز نی یا سمت خارجی دهان وجود دارند یا مشاهده نمی‌شوند.
رنگ: در هنگام زنده بودن پشت آن‌ها آبی سبز، سبز یا زیتونی است. قسمت‌های بالای خط میانی پهلوها شفاف بوده و فلس‌هایی دارد که خط و مرز آن‌ها توسط سلول‌های رنگی کوچک به خوبی مشخص می‌شود.
دو طرف سر و بدن و همچنین شکم به رنگ نقره‌ای است، معمولاً نوار ناحیه میانی پهلوها متمایز است و از مرز فوقانی باله سینه‌ای تا باله دمی امتداد دارد، اما گاهی اوقات با شکم نقره‌ای در سمت قدامی در هم می‌آمیزد.
باله‌ها روشن یا تیره هستند، در بعضی از گونه‌ها یک خال بر روی باله‌های سینه‌ای مشاهده می‌شود.
محققان قبلی این خانواده را با کفال‌ها و کوترماهیان در یک گروه قرار می‌دادند اما امروزه اعتقاد بسیاری این است که آن‌ها ارتباط نزدیکی با کپور ماهیان دندان دار، پوسیلی ایدها و نیم منقار داران دارند.
گونه موجود در ایران:"Atherina boyeri Risso": پراکنش در حوضه دریای خزر، بیشینه درازا و وزن به ترتیب ۱۴ سانتی‌متر و ۱۵ گرم
پس از استقرار دین اسلام در سرزمین ایران که در نتیجه پیروزی اعراب مسلمان بر ساسانیان و فتح ایران توسط آنها روی داد، تحولات بسیاری در عرصه‌های اجتماعی، مذهبی و سیاسی ایران به وجود آمد.
طاهریان برای اولین بار پس از ظهور اسلام نواحی شرقی ایران همچون خراسان امارت استخلاف تشکیل دادند و صفاریان نیز برای نخستین بار از زبان فارسی به جای زبان عربی استفاده کردند. در دوره سامانیان (۹۹۹–۸۱۹ م) از خط پهلوی ساسانی، خط فارسی نوین پدیدآورده شد و الفبای عربی با زبان فارسی رواج یافت.
حکام آل بویه (۱۰۵۵–۹۴۵ م) پس از فتح شیراز و تأسیس حکومت خویش راهی بغداد شده آن را تصرف نمودند و مقام خلافت را به آلت دست خویش تبدیل نمودند و قدرت واقعی را در دستان خویش گرفتند.
غزنویان (۱۱۸۶–۹۷۷ م) خود را به عنوان غازیان یا جنگجویان مسلمان مطرح ساختند و سرزمین‌هایی همچون هندوستان را مورد تهاجم خویش قرار دادند.
سلجوقیان (۱۱۹۴–۱۰۳۸ م) با پیروزی بر غزنویان حکومت خویش را تأسیس نمودند و سراسر ایران را تحت سیطره خویش درآوردند و به یاری وزرای بزرگ و دانشمند ایرانی قدرت خود را تثبیت نمودند ولی در نهایت توسط خوارزمشاهیان از میان رفتند.
در دوره حکومت خوارزمشاهیان (۱۲۳۱–۱۰۷۷ م) تهاجم مغول‌ها به خاک ایران آغاز گردید. نتیجه این تهاجم انقراض حکومت خوارزمشاهیان و غارت شهرها و قتل‌عام مردم ایران بود که با نابودی اقتصاد و کشاورزی ایران همراه گردید.
مغول‌ها به سرعت خاک ایران را تصرف نمودند و ضمن لشکرکشی به بغداد و به قتل رساندن خلیفه عباسی خلافت اسلامی را از میان بردند (۱۲۲۸ م)
پس از مغول‌ها، تیموریان (۱۵۰۶–۱۳۷۰ م) به خاک ایران هجوم آوردند و بار دیگر سرزمین ایران را عرصه تاخت و تاز و غارت قرار دادند.
در دوره شاه عباس کبیر شهر اصفهان به عنوان پایتخت ایران انتخاب گردید و به اوج عظمت و شکوه دست یافت به‌طوری که یادگارهای بسیاری از آن دوران تا عصر حاضر نیز بر جای مانده‌اند. صفویان در نتیجه تهاجم افغان‌ها و تصرف اصفهان توسط آنها از میان رفتند.
نادرشاه افشار افغان‌ها را شکست داد و ضمن تسلط بر تمامی خاک ایران، سلسله افشاریان را تأسیس نمود (۱۷۳۴ م). پس از افشاریان، زندیان (۱۷۹۶–۱۷۵۰ م) بر اریکه قدرت تکیه زدند و در دوره حکومت آنها شهر شیراز به پایتختی انتخاب گردید و به شهری باشکوه و بزرگ تبدیل شد.
در دوره قاجاریان (۱۹۲۴–۱۷۷۹ م) نفوذ قدرت‌های استعماری همچون انگلیس و روسیه تزاری در ایران توسعه یافت و این قدرت‌ها با تحمیل عهدنامه‌هایی همچون ترکمانچای، گلستان و معاهده پاریس بر دولت ایران سرزمین‌های وسیعی در آذربایجان، گرجستان، ارمنستان و خراسان را از خاک ایران جدا کردند. نتیجه این تحولات وقوع جنبش‌هایی چون قیام تنباکو، مشروطیت، جنبش جنگل و قیام محمد خیابانی در ایران بود.
در سال ۱۹۲۵ میلادی، شاهنشاهی پهلوی توسط رضاشاه بنیان نهاده شد. این دوران با اصلاحات گسترده و ایجاد زیرساخت نوین برای ایران، همراه شد. دوران محمدرضا پهلوی اصلاحات ادامه یافت و ایران رشد اقتصادی سریعی را شاهد بود؛ در این دوران، صنعت نفت ایران، ملی شد. سپس نارضایتی‌ها افزایش یافت تا با انقلاب ۱۳۵۷ به رهبری روح‌الله خمینی، این کشور، تحت نظام جمهوری اسلامی اداره شود. از سال ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۷ نیز این کشور درگیر جنگی گسترده با عراق بود.
گرماجفتواژه‌های مصوب فرهنگستان https://wiki.apll.ir/word/index.php/Thermocouple یا ترموکوپل یک حسگر تشخیص دمای ترمو-الکتریکی مدار-بسته شامل دو سیم ناهم‌جنس است، که در یک انتها به هم متصل شده‌اند. زمانی‌که دما در یک سمت با دما در سمت دیگر تفاوت داشته باشد یک جریان الکتریکی در مسیر برقرار می‌شود. به این پدیده اثر سیبک گفته می‌شود که اساس کار ترموکوپل‌ها می‌باشد.
به یک طرف این اتصال، "اتصال گرم" و به طرف دیگر آن "اتصال سرد" گفته می‌شود. سمت گرم داخل یک محفظه محافظ قرار داده شده و در معرض فرایند قرار داده می‌شود.
اگر محل اتصال دو فلز ترموکوپل حرارت داده‌شود، به دلیل اثر ترموالکتریکی در دو سر دیگر آن‌ها که آزاد هستند اختلاف پتانسیلی (ولتاژ) تولید شود. این ولتاژ تابع دما است و با اندازه‌گیری آن، می‌توان دما را اندازه گرفت.
ترموکوپل یک مبدّل (ترانسدیوسر) خودمُولّد است که از اتصال دو فلز ناهم جنس تشکیل شده‌است. اتصال سرد بایستی در دمای مرجع قرار داده شود. به عنوان مثال، اتصال مرجع را بایستی در ظرف حاوی یخ در حال ذوب شدن قرار داد. سمت دیگر ترموکوپل بایستی به جسمی که می‌خواهیم دمای آن را اندازه بگیریم، کاملاً جفت شود.
فلزات ترموکوپلی به‌طور کلی نسبت به قیمت آنها به دو گروه تقسیم می‌شوند؛ ترموکوپل فلز پایه و ترموکوپل فلزات قیمتی.
مزیت اصلی ترموکوپل‌ها، محدودهٔ وسیع اندازه‌گیری آن‌هاست که معمولاً از ۱۸۰- تا ۱۸۰۰+ درجه سلسیوس را در برمی گیرد. از معایب ترموکوپل‌ها هم می‌توان به خطی نبودن نسبت دما به ولتاژ در محدوده اندازه‌گیری، دقت متوسط، سرعت کم در پاسخ گویی (در ترموکوپل‌هایی که با محافظ سرامیکی پوشیده شده‌اند این اثر یافت می‌شود) و … اشاره نمود.
طبق اثر سیبک، ولتاژ اندازه‌گیری شده در اتصال سرد، متناسب با اختلاف دما بین اتصال گرم و اتصال سرد می‌باشد. به این ولتاژ "ولتاژ سیبک، ولتاژ ترموالکتریک" یا "EMF ترموالکتریکی" گفته می‌شود. با افزایش دما، ولتاژ اندازه‌گیری شده در اتصال سرد با رابطه ای غیر-خطی افزایش می‌یابد. میزان خطی بودن رابطه دما-ولتاژ به ترکیب فلزهای انتخاب شده برای ساخت ترموکوپل وابسته است.
برای محاسبه اختلاف ولتاژ بین اتصال سرد و اتصال گرم نیاز به دانستن دمای اتصال سرد داریم. در نتیجه دمای اتصال سرد باید مشخص باشد. به این فرایند «جبران اتصال سرد» گفته می‌شود. این کار معمولاً توسط ترنسمیتر انجام می‌شود. انجام دقیق جبران اتصال سرد در تعیین دقیق دما امری حیاتی است. صحت انجام اینکار به دو عامل وابسته است: دقت محاسبه دمای نقطه مرجع و میزان نزدیک بودن محل دمای مرجع به اتصال سرد. بسیاری از ترنسمیترها از یک بلوک دما-ثابت (که معمولاً از مس ساخته می‌شود) به همراه یک ترمیستور داخلی، یا RTD یا یک مدار ترانزیستوری برای محاسبه دمای بلوک استفاده می‌کنند.
ترموکوپل‌ها دارای انواع مختلفی (تیپ‌ها) برای اندازه‌گیری دما هستند. به‌طور مثال انواع R - S - B با قابلیت اندازه‌گیری دما در محدوده ۲۰۰- الی ۱۸۰۰ و انواع L - K- J با قابلیت اندازه‌گیری دما در محدوده ۱۸۰- الی ۱۰۰۰ درجه سلسیوس بکار می‌روند.
ولتاژ تولید شده دو سر انتهای ترموکوپل، در حد میلی‌ولت، و رفتار الکتریکی ترموکوپل، بسته به آلیاژ آن، تابع جداول استانداردی است که تقریباً در هر نوع، یکسان است. یکی از انواع معمول آن، آلیاژ کروم و نیکل (نیکروم) است. معمولاً برای جلوگیری از آسیب دیدن ترموکوپل آن را درون محفظهٔ فلزی یا سرامیکی قرار می‌دهند. روش اتصال (جوشکاری) دو سر ترموکوپل تابع ضوابط خاصی است به‌طوری که نباید هنگام جوشکاری فلز یا چیز دیگری در فرایند جوش دخالت نماید در غیر این‌صورت رفتار ترموکوپل، رفتار استاندارد تعریف شده در جداول مربوطه نخواهد بود.
ترموکوپل‌ها در صنعت دارای کاربردهای بسیاری هستند. از جمله مهم‌ترین کاربردها در صنایع تولید لوازم گرمازا است؛ مثلاً از ترموکوپل برای ایمنی تجهیزات گازسوز وقتی شعله گاز به دلایلی (از جمله باد) خاموش می‌گردد و برای قطع‌کردن گاز استفاده می‌شود. همچنین از ترموکوپل‌های صنعتی می‌توان در کوره‌های برقی و حرارتی، اکسترودرها، مصارف پزشکی، صنایع نفت، گاز، پالایش و پتروشیمی به شکل گسترده‌ای استفاده کرد.
بوئینگ بی-۵۲ استراتوفورترس هواپیمای جت بمب‌افکن راهبردی زیرصوت است که شرکت بوئینگ آن را برای نیروی هوایی ایالات متحده طراحی کرده و ساخته‌است. این هواپیما قادر است که تا ۳۲ تُن تسلیحات، را بارگیری و حمل کند."Fact Sheet: B-52 Superfortress." "Minot Air Force Base", United States Air Force, October 2005. Retrieved: 12 January 2009. شعاع عملیاتی این هواپیما، با یک بار سوختگیری اولیه ۱۴٬۰۸۰ کیلومتر است.
این هواپیما برای مأموریت‌های محرمانه هسته‌ای در دوره جنگ سرد و به عنوان جایگزینی برای بمب‌افکن کانویر بی-۳۶ ساخته شد.
مطالعات طراحی اولیه برای بمب‌افکن سنگین بی-۵۲ در سال ۱۹۴۶ آغاز شد و در سال ۱۹۵۴ پیش‌نمونه آن برای نخستین بار پرواز کرد. این هواپیما از سال ۱۹۵۵ تاکنون به‌طور پیوسته در خدمت فعال ارتش ایالات متحده آمریکا است. تولید این هواپیما تا سال ۱۹۶۲ ادامه داشت و به۳۵۱فروند (شامل دو پیش‌نمونه) رسید.B-52 STRATOFORTRESS The official Website of the US Air Force
آخرین بمب‌افکن بی-۵۲ با توانایی حمل بمب هسته‌ای در سال ۱۹۶۲ ساخته شد.
بین سال‌های ۲–۱۹۶۱ تعداد ۶۵ فروند از مدل بی-۵۲اچ این هواپیما با توانایی حمل و شلیک ۱۵ موشک کروز ساخته شد.
بی-۵۲ توانایی پرواز با سرعت‌های نزدیک به سرعت صوت تا ارتفاع ۱۲ هزار متری را دارد. این هواپیما قادر به حمل بمب اتمی یا نا متعارف هدایت‌شونده و قابلیت ناوبری جهانی است. از بی-۵۲ در جنگ‌های نا متعارف برای مأموریت‌های تهاجمی استراتژیک، پشتیبانی نزدیک هوایی، و عملیات دریایی استفاده می‌شود. بی-۵۲ در مأموریت‌های پایش اقیانوس هم کارآمد است و می‌تواند به نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا در عملیات‌های ضد کشتی و مین‌گذاری کمک کند. این هواپیما می‌تواند در طول دو ساعت ۱۶۲ هزار کیلومتر مربع از سطح اقیانوس را دیده‌بانی کند.
برد عملیاتی بی-۵۲ با سوخت کامل به بیش از۱۲ هزار کیلومتر می‌رسد در حالی‌که با سوخت‌گیری هوایی می‌تواند تا جایی که توانایی جسمی خدمه پروازی آن اجازه دهد به پرواز خود ادامه دهد. این بمب‌افکن می‌تواند که به مدت۱۴ ساعت، بیش از۱۲هزار کیلومتر را بدون سوخت‌گیری مجدد پرواز کند. حمله به نیروگاه برق و مراکز مخابراتی بغداد در سال ۱۹۹۶ با برد۲۲ هزار و ۳۰۰ کیلومتر در طول ۲۴ ساعت طولانی‌ترین مسافتی بود که تاکنون با این هواپیما در یک مأموریت جنگی پیموده شده‌است.
حداکثر سرعت بی-۵۲ حدود ۱۰۰۵ کیلومتر در ساعت (۰٫۸۶ ماخ) است.
طول بال‌های این هواپیما ۵۶٫۴ متر، طول بدنه آن ۴۸٫۵ متر، ارتفاع آن ۱۲٫۴ متر و وزن آن ۵۳ تن است. حداکثر وزن برخاست آن ۲۱۹٫۶ تن است و می‌تواند حداکثر ۳۱٫۵ تن انواع مهمات شامل انواع بمب، موشک، مین و موشک‌های کروز را حمل کند.
قیمت هر فروند از مدل B-52 این هواپیما در سال ۱۹۵۶ ۱۴/۴ میلیون دلار آمریکا و در ۲۰۱۶، ۷۹/۹ میلیون دلار و مدل B-52H در سال ۱۹۶۲ ۲۸٫۹ میلیون دلار و در ۲۰۱۶ حدود ۵۷٫۸ میلیون دلار آمریکا بوده‌است.
پنج خدمه هواپیما شامل فرمانده، خلبان، ناوبر، مسئول رادار و افسر جنگ الکترونیک می‌شود.
هم‌اکنون تنها مدل بی-۵۲اچ این هواپیما در خدمت نظامی است. تنها ۶۴ فروند از این هواپیما در خدمت فعال نیروی هوایی آمریکا قرار دارند و ۸ فروند در حالت ذخیره نگهداری می‌شوند.
این هواپیمای سالخورده هنوز هم در خدمت نیروی هوایی ایالات متحده قرار دارد و چندین برنامهٔ روزآمدسازی را پشت سر گذاشته‌است. بمب‌افکن بی-۵۲ از هشت دستگاه موتور توربوفن پرات اند ویتنی تی اف۳۳-پی-۳ (هر یک با رانش ۱۳٬۰۰۰ پاوند) نیرو می‌گیرد. ارتقای این هواپیما احتمالاً در آینده نیز ادامه خواهد داشت و به‌کارگیری موتورهای پرات اند ویتنی اف۱۱۷ یا سی اف‌ام مدل سی‌اف‌ام۵۶ از جمله موارد ارتقای مورد نظر برای آن می‌باشد.
ارتش آمریکا برنامه دارد که تا سال ۲۰۳۴ از این هواپیما استفاده کند.
پالایشگاه گاز طبیعی مجموعه‌ای صنعتی متشکل از واحدهای فرآیندی، تأسیساتی، ذخیره‌سازی و غیره است که گاز ترش یا هیدروکربن‌های ناخالص دریافتی (از مخزن گاز طبیعی) را جهت مصارف گوناگون (خانگی، صنعتی و صادرات) پالایش می‌کند.
از مهم‌ترین پالایشگاه‌های گاز در ایران می‌توان به پالایشگاه‌های گاز پارس جنوبی (در عسلویه)، پالایشگاه گاز خانگیران (در سرخس) و پالایشگاه گاز پارسیان (در مهر)، پالایشگاه گاز ایلام (در چوار)، پالایشگاه گاز یادآوران (در هویزه) و پالایشگاه گاز بیدبلند (در بهبهان) اشاره نمود.
در ورودی به پالایشگاه جریان سه فازی (آب و گلایکول، گاز و میعانات گازی) دریافتی از چاه‌ها که خوراک نامیده می‌شود با افت فشار مواجه شده و جداسازی اولیه انجام می‌گیرد. گازهای خروجی از جداساز به واحد شیرین‌سازی گاز ارسال می‌شود و میعانات به واحد تثبیت میعانات گازی فرستاده می‌شود.
این واحد از اصلی‌ترین واحدهای هر پالایشگاه گاز است. در این مرحله بخش زیادی از ترکیبات گاز سولفید هیدروژن و قسمتی از گاز کربنیک از گاز جدا می‌شود و به مقدار مطابق با استاندارد محصول مورد نیاز رسانده می‌شود. جداسازی این ترکیبات از طریق حلال جاذب و معمولاً حلال آمین (متیل دی‌اتانول‌آمین) انجام می‌گیرد و سپس آمین مصرف شده احیا می‌گردد.
هدف از این واحد بازیافت گوگرد مایع از گازهای اسیدی تولیدشده در واحد شیرین‌سازی می‌باشد. غلظت گوگرد بازیافتی حدود ۹۵ درصد است.
غار چنشت مربوط به قرن ۵ تا ۹ ه‍.ق است و در شهرستان سربیشه، بخش مود، دهستان نهارجان، روستای چنشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۷۰۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تورشه تره نوعی خورش گیلانی است که در گیلان و نواحی غرب مازندران طبخ و معمولا با ماهی سرخ شده یا ماهی دودی و یا به تنهایی سرو می شود.
طرز تهیه تورشه تره اصیل گیلکی:
سبزیجات را خوب خرد میکنیم، می توانیم یکی دو حبه سیر یا یک عدد پیاز را هم با آن رنده کنیم، به میزان مورد نیاز آب در داخل ظرف محتوی سبزی می ریزیم و برنج نیمدانه محلی را نیز برای لعابدار کردن به آن اضافه میکنیم، سبزیجات باید یک ساعت با شعله ملایم بپزد تا آب آن خشک شود، در صورتی که آب بخار شد می توان به آن آب جوش اضافه کرد، در مرحله بعد سیرداغ به همراه زردچوبه را آماده و به آن تخم مرغ را اضافه کرده و خوب سرخ می کنیم، اکنون سبزیجات پخته شده را که آبش خشک شده در تابه ریخته و به آن روغن اضافه میکنیم و با شعله کم حداقل تا یک ربع تفت میدیم و ماده ترش کننده را نیز اضافه میکنیم، و همچنین سیرداغ و تخم مرغ را نیز اضافه میکنیم، اکنون باید بگذاریم که مواد با شعله ملایم حرارت ببیند تا روغن پس دهد. زمان پخت غذا حداقل یک ساعت و نیم است. البته فرمولهای دیگری نیز برای پخت این غذا پیشنهاد شده که همگی غیر اصیل و اشتباه هستند و قدیمی ترین و اصلی ترین و خوشمزه ترین شیوه پخت آن، همین هست.
صافی‌ماهیان (Siganidae) خانواده‌ای از ماهیان هستند.
سردهٔ صافی‌ماهی (Siganus) در این خانواده، ۲۸ گونه دارد.FishBase (۲۰۰۶)
از این خانواده دو گونه زیر در آب‌های جنوبی ایران زندگی می‌کنند:
دفاع اسلاو یکی از گشایش‌های بازی شطرنج است که با حرکت‌های "1. d4 "d5 2. c4 c6 در شروع بازی آغاز می‌شود.
دفاع اسلاو از مهمترین گشایش‌های بسته و از شاخه‌های اصلی گامبی وزیر محسوب می‌شود. اولین بررسی‌های به‌جامانده از این شروع بازی به دههٔ ۱۵۹۰ بازمی‌گردد. استادان شطرنج اسلاو و شوروی از جمله آلخین، برونشتین، ویدمار و اسمیسلوف بیشترین ایده‌ها را در این دفاع وارد کرده‌اند.
در سال‌های اخیر دفاع اسلاو از محبوب‌ترین شروع بازی‌های استادانی چون آناند، کرامنیک، ایوانچوک، ژول لوتیه و نایجل شورت بوده است. کرامنیک در مسابقه قهرمانی جهان سال ۲۰۰۶ خود با وسلین توپالف در ۶ بازی از ۸ بازی خود با مهره سیاه دفاع اسلاو را به کار بست.
از مزایای حرکت c6 سیاه که به دفاع اسلاو منجر می‌شود (نسبت به حرکت سنتی‌تر "e6") در گامبی وزیر نپذیرفته؛ مسدود نشدن راه فیل سفیدرو، آچمز نشدن اسب سیاه در "f6" در صورت حرکت فیل سفید به خانه "g5" و تهدید "b5" پس از گرفتن گامبی سفید "(dxc4)" است. عیب این دفاع هم در آن است که ممکن است سیاه برای انجام "c5" تمپو از دست بدهد و اسب" b8" از خانهٔ "c6" محروم می‌شود.
سردار همایون قاسم خان والی (زاده ۱۲۵۳ – ۲۳ مرداد ۱۳۱۲) اولین شهردار شهر تبریز بود. او همچنین از فرماندهان بریگاد قزاق بود.
قاسم‌خان پسر علی‌خان والی بود. او از مدرسه نظامی سن سیر فرانسه فارغ‌التحصیل شد. ابتدا آجودان محمد علی میرزا بود و بعدها اولین شهردار تبریز شد.
وی در سال ۱۲۸۱ امتیاز اولین کارخانه برق ایران را برای احداث در تبریز بدست آورد و در دورانی که وی ریاست بلدیه (شهرداری) تبریز را بر عهده داشت، اولین مرکز تلفن ایران، در تبریز دایر شد. وی معاون فرمانده قشون آذربایجان، سازمان‌دهنده نخستین گارد مخصوص سلطنتی، رئیس قشون آذربایجان، رئیس شهربانی مرکز، حاکم تهران، رئیس بریگاد قزاق نیز بوده‌است.
او در دوران قاجاریه صاحب منصب ارتش و در چند ماه پایانی پیش از کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ و پس از اخراج افسران روس و استاروسلسکی، به مقام فرماندهی بریگاد قزاق رسید. بعد از کودتا و در ارتش رضاخان به مقام سرلشکری (امیر تومانی) نایل شد. در سال ۱۳۱۲ در ارومیه درگذشت و در صحن امام‌زاده ابراهیم در چهار فرسنگی آن شهر به خاک سپرده شد.نجفقلی پسیان و خسرو معتضد، از سوادکوه تا ژوهانسبورگ: زندگی رضاشاه پهلوی، نشر ثالث، ۷۸۶ صفحه، چاپ سوم، ۱۳۸۲، .
همسر سردار همایون زرین کلاه عدل ملقب به مشرف‌السلطنه دختر سید حسن عدل‌الملک بود. دومین دختر آنان، مریم والی با عبدالله ممتاز پسر ممتازالسلطنه ازدواج کرد و دختر دیگر، هما والی، همسر احمدحسین عدل شد.عدل، شهریار. علی‌خان والی و سردار همایون والی
ایمپرس سی‌اِم‌اِس یک سیستم پویا و شی گرا و آزاد است که با زبان پی‌اچ‌پی نوشته شده‌است.
ایمپرس سی‌ام‌اس از چند پایگاه داده پشتیبانی می‌کند،
استفاده از ایمپرس سی‌ام‌اس یک گزینه ایده‌آل برای ساختن سایت‌های پویای کوچک تا بزرگ بر مبانی کامیونیتی، سایت‌های شرکت‌ها، وب لاگ‌ها و مانند آن‌ها است.
ایمپرس سی‌ام‌اس تحت قانون کپی رایت قوانین جامع کپی رایت یاGNU General Public License که اختصاراً GPL نامیده می‌شود منتشر شده و استفاده از آن و دست بردن در کدهای آن مجانی و مجاز است؛ و می‌توان آن را دوباره منتشر کرد با شرط اینکه همچنان تحت قانون GPL منتشر شود.
ایمپرس سی‌ام‌اس، سیستم مدیریت محتوایی است که توسط عوام توسعه می‌یابد. به کمک این ابزار نگهداری از محتوای سایت و انتشار آنها همانند نوشتن یک متن در برنامه word خواهد بود. ایمپرس سی‌ام‌اس ایده‌آل برای مجموعه بزرگی از کاربران اینترنتی می‌باشد: از سایت‌های تجاری تا عمومی و کاربران حرفه‌ای و کاربران تازه‌کاری که فقط یک سایت ساده برای خود با امکان وبلاگ نویسی آسان می‌خواهند. ایمپرس سی‌ام‌اس سیستم قدرتمندی می‌باشد که آن یاز واقعی شما را تحقق می‌بخشد و کاملاً نیز مجانی می‌باشد.
استفاده از پایگاه داده
ایمپرس سی‌ام‌اس از یک پایگاه داده جهت ذخیره اطلاعات شما استفاده می‌کند. در حال حاضر پایگاه داده مورد استفاده MySQL می‌باشد، بزودی امکان استفاده از پایگاه داده DBMSنیز میسر خواهد شد.
محتوای وبسایت می‌توانند توسط ماژول‌ها و ابزارهای اینترنتی مدیریت شوند. تنها کار لازم، نصب کردن ماژول مورد نیازتان می‌باشد: ماژولی برای اخبار، انجمن‌های گفتگو، مقالات، آلبوم تصاویر، و …، شما انتخاب‌های بسیاری را در این مورد دارید.
ثبت نام کاربران به روش انتخابی شما: قابلیت سند دهی به کاربران عضو شده توسط سیستم اصلی ایمرس سی‌ام‌اس یا با استفاده از سیستمLDAP.
امنیت: بستن IP، بستن دسترسی به محتوا برای گروه‌ها خاص، امکانات امنیتی برای backend به منظور جلوگیری از دستکاری در پایگاه داده، نشانه گذاری امنیتی در سیستم برای زمان اعتبار و امنیت فرم‌ها و …
شخصی‌سازی: کاربران عضو می‌توانند پروفایل خود را ویراش کنند، قالب‌های دلخواه خود را انتخاب کنند و آواتارهای دلخواه خود را آپلود کنند، علاو بر تمام این‌ها شما امکانات بسیار دیگری را نیز درار هستید!
تطبیق پذیری دسترسی گروه‌ها: امکان بسیار قدرتمند و کاربر پسند گروه‌بندی و ساختن گروه‌های کاربری توسط مدیران سایت.
ایمپرس سی‌ام‌اس توسط یک تیم سخت کوش از تمامی نقاط جهان ساخته شده و توسعه می‌یابد. به همین منظور سایت‌های پشتیبانی برای زبان‌های غیر انگلیسی برای کاربران با زبان‌های گوناگون ایجاد شده‌اند.
پشتیبانی کامل از زبان‌های چند بایت مانند: فارسی، ژاپنی، چینی باستانی و ساده شده، کره‌ای و غیره.
کامی سن-سانس (زاده ۹ اکتبر ۱۸۳۵ در پاریس ـ درگذشته ۱۶ دسامبر ۱۹۲۱ در الجزیره) آهنگساز فرانسوی دوره رمانتیک است.