moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
یک از هدف‌های اصلی طرحی اف-۳۵ رسیدن به پنهان‌کاری بالا برای افزایش بقاپذیری این جنگنده بوده‌است. مهندسین در طراحی اف-۳۵ فاکتورهای بسیاری را به کار گرفته‌اند که از جمله آن‌ها می‌شود به موارد زیر اشاره کرد:
طراحی ظاهری اف-۳۵ به گونه شکل گرفته که تا بخش اعظمی از امواج راداری برخوردکننده با آن پراکنده شده و به سمت منبع اصلی امواج بازنگردد. طراحی ورودی‌ها هم از فناوری DSI شده‌است. از طرح‌های دندانه‌ای شکل در جاهای مختلف جنگنده از جمله روی خروجی موتور استفاده شده‌است. یکپارچگی در ساخت اف-۳۵ نیز به کار رفته به‌طوری‌که ساختار بال و بدنه این جنگنده یکپارچه است. اف-۳۵ جایگاه داخلی جنگ‌افزار نیز دارد که می‌تواند بخشی از سلاح‌های خود را در آن حمل کند. تمامی این موارد در طراحی باعث کاهش سطح مقطع راداری این جنگنده شده‌است.
پوسته جاذب رادار اف-۳۵ از فیبر حصیری ساخته شده که این پوسته توانایی جذب امواج را در باندهای ایکس و اس را به خوبی داراست. این پوسته مقاومت بالاتر و نیاز تعمیراتی کمتری نسبت به نسل قبلی را داراست.
طراحان اف-۳۵ برای کاهش این علائم که می‌تواند باعث کشف جنگنده توسط دوربین‌های فروسرخ شود نیز تمهیداتی اندیشده‌اند. اف-۳۵ از یک موتور توربوفن نسل جدید استفاده می‌کند که حرارت کمتری نسبت به موتورهای قبلی تولید می‌کند. خروجی موتور نیز از سرامیک‌های ضد حرارت ساخته شده و همچنین از فناوری هیت‌سینک نیز بهره برده شده.http://manglermuldoon.blogspot.nl/2013/06/f-35-vs-f-15se-south-koreas-f-x-iii.html طراحی خود جنگنده نیز به گونه‌ای ست که خروجی موتور بین سکان‌های افقی و عمودی قرار دارد و دید به آن بسیار کم است.
سیگنال‌های انتشاری از رادار و سامانه‌های ارتباطی جنگنده‌ها می‌تواند باعث شناسایی آن‌ها شوند. طراحان جنگنده اف-۳۵ با اضافه کردن قابلیت LPI و LPD به رادار و سامانه‌های ارتباطی اف-۳۵، از شناسایی شدن اف-۳۵ به هنگام انتشار سیگنال جلوگیری کرده‌اند.
جنگنده اف-۳۵ از روبرو سطح مقطع راداری ۰٫۰۰۱۴۳ مترمربع دارد که به اندازه یک توپ گلف است این سطح از رادارگریزی کشف اف-۳۵ بر روی باندهای فرکانسی ایکس و اس که مورد استفاده رادارهای کنترل آتش جنگنده‌ها و سامانه‌های پدافندی دوربرد و میان برد می‌باشند را بسیار مشکل کرده‌است. اف-۳۵ بر روی باندهای فرکانسی دیگر سطح مقطع بیشتری دارد و امکان کشف آن بر روی باندهای فرکانسی دیگر بیشتر است.
رادار AN/APG81 یک رادار آرایه فازی فعال است که توسط کمپانی نورثروپ گرومان برای جنگنده اف-۳۵ توسعه داده شده‌است. رادار جنگندهٔ اف-۳۵ نتیجه رقابت شرکت‌های وابسته به دولت ایالت متحده برای عقد بزرگ‌ترین قرارداد خرید رادار ارائه فازی فعال در جهان است. رادار AN/APG-81 یک رادار جانشین برای رادار AN/APG-77 اف-۲۲ رپتور است.
رادار AN/APG81 جنگنده اف-۳۵ یک رادار طراحی شده با سامانه چند حالته است. این رادار در مجموع ۳۲ حالت دارد که در تمام مدل‌های این جنگنده یکسان است. ۱۲ حالت هوا به هوا، ۱۲ حالت هوا به زمین (شامل دو حالت دریایی: کشف اهداف و جستجو دریا)، ۴ حالت جنگ الکترونیک (حمله الکترونیک و مقابله الکترونیک)، دو حالت مسیریابی و دو حالت هواشناسی.
رادار AN/APG81 با استفاده از ویژگی‌های LPI (احتمال کم رهگیری) و LPD (احتمال کم تشخیص) کار می‌کند که کشف هواپیما از طریق انتشار امواج را به حداقل ممکن می‌رساند که یکی از ملزومات پنهانکاری جنگنده‌ها است. این رادار دارای عمر عملیاتی ۱۰ هزار ساعت است.
این رادار توانایی حمله الکترونیکی مستقیم را نیز دارد که شامل ایجاد اهداف کاذب، حمله به شبکه‌های ارتباطی، اخلال پیشرفته و بسته‌های الگوریتمی جریان داده‌است. این توانایی به اف-۳۵ اجازه می‌دهد در رسیدن به اهداف از خود به خوبی دفاع کرده و رادارهای دشمن را سرکوب کند.
تیم طراحی رادار AN/APG81 در سال ۲۰۱۰ موفق به دریافت جایزه David Packard برای عملکرد عالی در برابر اخلالگرهای الکترونیکی شدند.
یکی از مهم‌ترین برگ‌های برنده اف ۳۵ نسبت به نسل قبلی جنگنده‌ها و همچنین سایر جنگنده‌های نسل پنجم مجموعه الکترواپتیکی DAS است که از ۶ حسگر الکترواپتیکی فروسرخ AN/AAQ-37 ساخته شرکت نورثروپ گرومن تشکیل شده‌است. این ۶ حسگر هر کدام ۹۶ درجه را پوشش می‌دهند و طوری در قسمت مختلف جنگنده جانمایی شده‌اند که در مجموع زاویه پوششی ۵۷۰ درجه‌ای دارند، تصاویر این ۶ حسگر توسط نرام افزار و پردازشگرهای اف ۳۵ همپوشانی شده و یک تصویر کامل ۳۶۰ درجه از محیط اطراف را فراهم می‌کنند.
سامانه DAS سه توانایی را برای اف-۳۵ به‌طور هم‌زمان فراهم می‌کند:
سامانه DAS در سال ۲۰۱۰ طی یک پرواز آزمایشی بر روی بستر آزمایشی BAC-111 موفق به کشف و رهگیری موشک فالکون ۹ از فاصله ۱۳۰۰ کیلومتری شد و همچنین در رزمایش رد فلگ آلاسکا ۲۰۱۴ این سامانه رکورد جدیدتری ثبت کرده و یک موشک شلیک شده را از فاصله ۱۹۰۰ کیلومتری کشف نمود.
این سامانه همچنین در آزمایش‌ها موفق به کشف محل شلیک توپخانه و تانک‌ها شده‌است که البته این یک نیاز برای اف-۳۵ نیست.
سامانه هدفگذاری الکترواپتیکی یک سامانه با صرفه، سبک‌وزن و با کاریی بالا است که برای جستجو و تصویر برداری فروسرخ هوا به هوا و هوا به زمین ساخته شده‌است. این سامانه از یک لیزر نشان‌گذار نیز بهره می‌برد که امکان استفاده از سلاح‌ها ی هدایت لیزری را برای اف-۳۵ فراهم می‌آورد. این سامانه همچنین باعث افزایش آگاهی وضعیتی خلبان اف-۳۵ از صحنه نبرد می‌شود.
سامانه هدفگذاری الکترواپتیکی در یک قالب پنجره‌ای چند ضلعی ساخته شده از یاقوت کبود با دوام قرار گرفته‌است و زیر دماغه اف-۳۵ نصب می‌گردد. طراحی این سامانه بر اساس اصول کم پیدایی صورت گرفته تا خللی در رادار گریزی اف-۳۵ ایجاد نکند.
سامانه هدف‌گذاری الکترواپتیکی قابلیت تصویر برداری دوربرد باکیفیت بالا را داراست، طوری‌که به وسیله این سامانه می‌توان از فاصله ۸۰ کیلومتری پنجره‌های یک ساختمان را از هم تشخیص داد.
این سامانه ساخته شده توسط کمپانی بی ای ئی سیستمز بر اساس سامانه AN/ALR-94 جنگنده اف ۲۲ رپتور است اما گزارش که چندین بار حساس تر از نسل قبلی است. AN/ASQ-239 از ۱۰ مجموعه آنتن که در پیش بال‌ها، فلپ‌ها و سکان‌های افقی قرار دارند تشکیل شده‌است و یک پوشش ۳۶۰ درجه مناسب را فراهم نموده‌است.
CNI یک مجموع از سامانه‌های ارتباطی، راهبری و شناسایی است که توسط کمپانی نورثروپ گرومن برای جنگنده اف-۳۵ طراحی شده‌است. این مجموعه سامانه‌های زیر را شامل می‌شود:
سامانه MADL توسط کمپانی هریس اختصاصاً برای جنگنده اف-۳۵ در حال توسعه است. سامانه MADL از شش آنتن آرایه فازی (AAAs) و سه واحد آنتن رابط (AIUs) که تمامی جهات را پوشش می هند تشکیل شده‌است.
سامانه MADL از باند فرکانس Ku برای ارسال سیگنال در یک الگو "daisy chain" استفاده می‌کند بدین گونه که هواپیمای اول سیگنال را برای هواپیمای دوم و سپس هواپیمای سوم و هواپیماهای بعدی ارسال می‌کند.
استفاده از باند فرکانسی Ku و الگوی ارسال "daisy chain" توانایی LPI (احتمال کم رهگیری) و LPD (احتمال کم تشخیص) را برای این سامانه ارتباطی فراهم می‌کند. سامانه MADL به اف-۳۵ توانایی برقراری یک ارتباط شبکه‌ای امن و کشف ناپذیر با واحدهای هوایی، دریایی، زمینی و ماهواره‌ای را فراهم می‌کند.
سیستم عامل کامپیوتری جنگنده اف-35 Integrity DO-178B نام دارد که توسط شرکت Green Hills Software در حال ساخت است. Integrity یک سیستم عامل real-time است و بلوک ۳ این نرم‌افزار از ۸٫۶ میلیون کد خط تشکیل شده که این نرم‌افزار را به پیچیده‌ترین برنامه کامپیوتری نوشته شده برای یک جنگنده تبدیل می‌کند. به گفته ژنرال Norton Schwartz روند توسعه این نرم‌افزار بزرگ‌ترین دلیل تأخیر در عملیاتی شدن اف-۳۵ است.
برنامه کامپیوتری جنگنده اف-۳۵ بیشتر از ۴ برابر برنامه کامپیوتری جنگنده اف ۲۲ رپتور کد خط برنامه‌نویسی دارد. این برنامه وظیفه کنترل پرواز، ترکیب داده‌های حسگرهای اف-۳۵، حمله الکترونیک، کنترل سلاح‌ها و همین‌طور به وجود آوردن یک تصویر کامل از کل صحنه نبرد را برعهده دارد. تا ماه مه ۲۰۱۵ حدود ۹۹٫۹ درصد از نرم‌افزار اف ۳۵ کدنویسی شده‌است.
اتاقک خلبان اف-۳۵ شامل یک صفحه نمایش ِ عریضِ تمام‌لمسی سراسرنما به اندازه ۲۰*۸ اینچ با تفکیک‌پذیری ۱۰۲۴ * ۲۵۶۰ پیکسل است. سامانه شناسایی گفتار موجود در اتاقک خلبان توسط کمپانی استرالیایی Adacel ساخته شده و طوری برنامه‌ریزی شده که به خلبان امکان کار کردن با هواپیما را به صورت ویژه‌ای می‌دهد. اف-۳۵ اولین هواپیمای عملیاتی آمریکا است که از این سامانه استفاده می‌کند، گرچه این سامانه در هارییر ۲ نیز مورد استفاده قرار گرفته بود و در دیگر جنگنده‌ها به صورت آزمایشی استفاده شده بود که می‌توان اف ۱۶ ویستا را در این میان نام برد.
یک سامانه نمایشگر نیز در کلاه خلبان گذاشته شده‌است. اف-۳۵ اولین جنگنده‌ای است که سامانه هاد ندارد و تنها از این سامانه بهره می‌جوید. اهرمک کنترل جنگنده نیز در سمت راست اتاقک خلبان قرار دارد.
سامانه نمایشگر جدید نصب شده بر روی کلاه خلبان در هواپیمای اف-۳۵ محدودهٔ دید گسترده‌تری را برای خلبان این هواپیما فراهم می‌آورد، علاوه بر این توانایی دید در شب را نیز در خود جای داده‌است که درنگاه اول می‌تواند برای خلبان حریف ترسناک باشد. این سامانه باعث بی‌نیازی خلبان از نمایشگرهای درون اتاقک به مدت طولانی شد و از سویی دیگر خلبان را به شکل یک روح ترسناک درآورد. سامانه نمایشگر نصب شده درون کلاه خلبان،HDMS(کوتاه‌شده Helmet-Mounted Display System)، هواپیمای اف-۳۵ دربرگیرندهٔ انواعی از جذابیت‌های فراوان و شگفت‌انگیز است که از بین آن‌ها می‌توان به هدف‌گیری خارج از محور و جستجوگر بالای کلاه اشاره کرد که سطح هوشیاری بی‌سابقه و قابلیت‌های تاکتیکی فوق‌العاده‌ای را در اختیار خلبان قرار می‌دهد.
صندلی پران مدل US16E ساخت کمپانی مارتین بیکر آمریکا در اف-۳۵ مورد استفاده قرار گرفته‌است. این صندلی براساس معیارهای بسیار دقیقی طراحی شده که امکان پرش خلبان در ارتفاع پست، فشار گرانشی کنترل‌شده در هنگام پرتاب خلبان و اندازه بدن خلبان را دربر میگرد. یواس۱۶ئی از دو پرتاب‌کننده که به صورت ریلی قرار گرفته‌اند استفاده می‌کند.
شرکت نورثروپ گرومن در حال طراحی و ساخت یک سامانه لیزری برای جنگنده اف ۳۵ در جهت اخلال و از کار انداختن موشک‌های هدایت فروسرخ شلیک شده به سمت جنگنده‌ها است. در حال حاضر نمونه‌هایی از سامانه‌های مقابله مستقیم فروسرخ همچون AN/AAQ-24 بر روی هواپیماهای سی ۱۳۰ و وی-۲۲ اوسپری نصب شده‌است. اف ۳۵ اولین جنگنده‌ای خواهد بود که از چنین سیستم بهره خواهد برد. این سامانه لیزری که نام ThNDR گرفته با سامانه الکترواپتیکی روزنه توزیع شده DAS هماهنگ بوده و یک پوشش ۳۶۰ درجه را خواهد داشت.
موشک هوا به هوای کودا مهم‌ترین سلاح نسل آینده در حالی طراحی برای جنگنده اف ۳۵ است. اف ۳۵ قادر به حمل ۸ تا ۱۲ فروند از این موشک در جایگاه داخلی جنگ‌افزارهایش است، درحالی‌که فقط توان حمل ۴ تا ۶ موشک نسل حاضر ایم-۱۲۰ امرام را داراست.
کودا درحالی‌که کوچک‌تر از آمرام خواهد بود، بردی برابر با آمرام خواهد داشت. همچنین کودا همانند موشک‌های سامانه پاتریوت PAC-3 از جستجوگر داخلی چند حالته بهره می‌برد.
کودا از چنان دقت بالایی برخودار است که برای آن سر جنگی از نوع انرژی جنبشی طراحی شده‌است. این موشک توانایی هدف قرار دادن موشک‌ها را نیز خواهد داشت.
موتور فعلی جنگنده اف ۳۵ دارای ضریب کنار گذر بالای ۰٫۵۷ است که اجازه پروازهای دوربرد در حالت کروز را فراهم می‌کند. کنار گذر بالا در موتورهای جت باعث افزایش کارآمدی و کنار گذر پایین باعث افزایش نیروی خروجی موتور می‌شود همانند موتور جنگنده اف ۱۶ که دارای ضریب پایین کنار گذر ۰٫۳۶ است.
برنامه موتورهای چندمنظوره تطبیق پذیر در سال ۲۰۰۷ آغاز شد. هدف نیروی هوایی آمریکا از این برنامه حمایت از ساخت یک موتور جت با کنارگذر متغیر بود، موتوری که می‌تواند با بازکردن کانال‌های ورودی هوای کنار گذر را افزایش و با بستن آن‌ها کنار گذر را کاهش دهد. این ویژگی باعث افزایش نیروی خروجی و در عین حالا باعث بهره‌وری مناسب سوخت می‌شود. همچنین یک ویژگی جانبی این موتورها کاهش چشمگیر تشعشعات فروسرخ است.
هدف برنامه موتورهای تطبیق پذیر چند منظوره ارتقاء جنگنده اف ۳۵ پس از سال ۲۰۲۰ به این موتورها است که باعث کاهش ۲۵ درصدی مصرف سوخت، افزایش ۵ درصدی قدرت نظامی، افزایش ۱۰ درصد نیروی رانش و در نهایت افزایش ۳۰ درصدی برد جنگنده می‌شود.
اخلالگرهای نسل بعد از منبع نیرو، سیستم خنک‌سازی و کامپیوتر داخلی استفاده می‌کنند که عمدتاً توان فعالیت مستقل از جنگنده را دارا هستند. این اخلالگرها دارای یک بانک اطلاعاتی کامل از تمام تهدیدات شناخته شده می‌باشند که با رجوع به این منبع می‌توانند بهترین پاسخ را به تهدیدات داشته باشند.
این اخلالگرها دارای ۶ آنتن آرایه فازی فعال با یک پوشش ۳۶۰ درجه خواهند بود. فناوری آرایه فازی فعال این امکان را فراهم خواهد کرد که از طریق یک حمله سایبری سیستم‌های کامپیوتری هدف را هک یا از کار انداخت.http://lexingtoninstitute.org/wp-content/uploads/2013/11/Next_Gen_Jammer.pdf
اخلالگرهای نسل بعد توان فعالیت روی تمامی باندهای فرکانسی از فرکانس‌های پایین همچون VHF تا ریز موج‌ها همانند Ku را دارا خواهند بود و در اصطلاح wide-band jammer محسوب می‌شوند.
این اخلالگرها از جریان هوا در هنگام پرواز برای تأمین نیرو استفاده خواهند کرد و همچنین یک اخلالگر دورایستا (SOJ) محسوب می‌شوند که می‌توانند از فواصل بسیار دور بر روی هدف اخلال ایجاد کنند
پروژه جنگنده تهاجمی مشترک (JSF) در سال ۲۰۰۱ با هدف توسعه و ساخت ۳۰۰۰ فروند از این جنگنده با هزینه ۲۳۳ میلیارد دلاری آغاز شد که در آن قیمت هر جنگنده ۳۵–۴۵ میلیون دلار برآورد شده بود. با گذشت زمان مشخص گردید دستیابی به چنین سطح از تکنولوژی با برآوردهای هزینه‌ای که در ابتدا شده بود ممکن نیست و برآوردهای نهایی که در سال ۲۰۱۴ توسط وزرات دفاع آمریکا صورت گرفت مشخص کرد هزینه تولید و توسعه ۲۴۴۳ فروند جنگنده اف-۳۵، ۳۹۲٫۲ میلیارد دلار هزینه در برخواهد داشت که با احتساب تورم قیمت دلار هزینه‌های این پروژه ۶۸ درصد نسبت به آنچه در سال ۲۰۰۱ پیش‌بینی شده بود افزایش پیدا کرده‌است.
قیمت کنونی هر فروند اف-۳۵ در آخرین سفارش خط تولید (LRIP ۱۱):
بوده‌است؛ که قرار است با افزایش تعداد سفارش‌ها طی سال‌های آینده کاهش یابد.
وزرات دفاع آمریکا همچنین با افزایش هزینه‌ها چرخه حیات این جنگنده را برای بیش از ۵۵ سال ۱٫۱ تریلیون (هزارمیلیارد) دلار برآورد کرده بود. اما در برآوردهای جدید و دقیق تر این وزارتخانه هزینه چرخه حیات این جنگنده برای بیش از ۵۵ سال ۸۵۷ میلیارد دلار ذکر شده که ۲۲ درصد نسبت به برآورد قبلی کمتر است.
افزایش هزینه‌های پروژه ساخت و توسعه اف-۳۵ منتقدان زیادی داشته با این حال اف-۳۵ ازران قیمت‌ترین جنگنده رادار گریز و نسل ۵ است که در آمریکا ساخته شده به‌طوری‌که قیمت آن نصف قیمت دیگر جنگنده نسل ۵ آمریکا اف ۲۲ است. همچنین قدرت نبرد این جنگنده این چند برابر جنگنده‌های نسل قبلی بوده که تمایل به استفاده از آن را بیش از پیش کرده‌است.
ایالات متحده آمریکا مشتری و سرمایه‌گذار اصلی پروژه توسعه و ساخت اف-۳۵ است و بیشتر هزینه‌های توسعه این پروژه که بیش از ۴۰ میلیارد دلار است را پرداخت کرده‌است. با این حال پروژه اف-۳۵ یک پروژه بین‌المللی ست که شرکای این پروژه شامل کشورهای بریتانیا، ایتالیا، هلند، ترکیه، کانادا، استرالیا، نروژ و دانمارک ۴٫۳۷۵ میلیارد دلار از هزینه‌های توسعه این پروژه را پرداخت می‌کنند.
بریتانیا به عنوان شریک سطح یک ۲٫۵ میلیارد دلار از هزینه توسعه پروژه را پرداخت می‌کند. در سطح دوم شرکای کشورهای ایتالیا و هلند قرار دارند که که به ترتیب ۱ میلیارد دلار و ۸۰۰ میلیون دلار پرداخت می‌کنند. در سطح سوم شرکا ترکیه با ۱۹۵ میلیون دلار، کانادا با ۱۶۰ میلیون دلار، استرالیا با ۱۴۴ میلیون دلار، نروژ با ۱۲۲ میلیون دلار و دانمارک با ۱۱۰ میلیون دلار هزینه برای توسعه پروژه قرار دارند. اسرائیل و سنگاپور نیز به عنوان شرکای امنیتی پروژه شناخته می‌شوند.
تا به حال کشورهایی اقدام به دستیابی به اطلاعات این جنگنده کرده‌اند از جمله چین و ایران. مظفر خزاعی، از جمله کسانی بود که به عنوان مهندس در استخدام شرکت آمریکایی پرت اند ویتنی و در این سمت، وظیفه آزمایش استحکام قطعات موتور جت را برعهده داشت. آقای خزاعی روز ۹ ژانویه ۲۰۱۴ در فرودگاه بین‌المللی لیبرتی نیوآرک در ایالت نیوجرسی پیش از پروازی به آلمان دستگیر شد. مقام‌ها می‌گوید او از آلمان به ایران می‌رفت. گفته می‌شود او اطلاعات حساسی دربارهٔ جت‌های جنگنده اف ۳۵ و اف ۲۲ به همراه داشت. احتمالاً ایران قصد استفاده از این اطلاعات در ساخت قاهر ۳۱۳ داشته‌است.
در ماه آپریل سال ۲۰۰۹، پنتاگون گزارش کرد که فناوری و اطلاعات مربوط به ساخت لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲ توسط یک هکر چینی به صنایع دفاع چین منتقل شده و لو رفته‌است؛ بنابراین احتمال دارد در ساخت جنگندهٔ چنگدو جی-۲۰ از فناوری‌های به‌کار رفته در ساخت اف-۳۵ استفاده شده باشد؛ زیرا فناوری به‌کار رفته در جی-۲۰ در زمینهٔ سامانه‌های هدف‌گیری پیشرفتهٔ لایتنینگ و سامانه‌های رمزنگاری شدهٔ ارتباطی، دقیقاً مشابه فناوری اف-۳۵ آمریکایی هستند.http://www.andrewerickson.com/2011/01/j-20-fighter-development-outlook-strategic-implications/http://www.ausairpower.net/APA-NOTAM-090111-1.htmlhttps://www.wsj.com/articles/SB124027491029837401طبق گزارش فارین پالیسی، هکرهای چینی با جاسوسی از اسرائیل که از فناوری‌های آمریکایی استفاده می‌کند، به فناوری‌های این جنگنده دست پیدا کرده‌اند.https://foreignpolicy.com/2019/03/24/china-and-russia-are-spying-on-israel-to-steal-u-s-secrets-putin-netanyahu-xi-haifa-ashdod-iai-elbit/ نشریه نشنال اینترست در مقاله‌ای از همکاری‌های آشکار و پنهان کشور اسرائیل با چین در زمینهٔ فناوری‌های پیشرفته ابراز نگرانی کرد و آن را برای ایالات متحدهٔ آمریکا زیان‌بار دانست.https://nationalinterest.org/blog/middle-east-watch/israels-support-chinese-military-could-harm-united-states-53872
ایالات متحده آمریکا:
به دلیل التهابات سیاسی بین آمریکا و ترکیه در خصوص خرید سامانه موشکی S400 از روسیه قرارداد خرید و آموزش خلبان به‌صورت یکجانبه توسط دولت آمریکا لغو گردید و دولت آمریکا تا نهم مرداد ۱۳۹۸ به خلبانان F35 تحت آموزش ترکیه فرصت داد تا خاک آمریکا را ترک کنند.
بریتانیا:
اسرائیل:
کره جنوبی:
در ۲۳ ژوئن ۲۰۱۴ یک فروند اف-۳۵ ای در پایگاه نیروی هوایی اگلین آمریکا، هنگام آماده شدن برای برخاست در ناحیه موتور دچار آتش‌سوزی شد. این آتش توسط آتش‌نشان‌ها با موفقیت مهار شد و خلبان به سلامت از هواپیما خارج شد. در پی این حادثه تمامی موارد تمرین در ۲۵ ژوئن متوقف و در پی آن پرواز تمامی جنگنده‌های اف-۳۵ در تاریخ ۳ ژوئیه متوقف شد. در بررسی حادثه توسط کارشناسان، بخش‌هایی از قطعات موتور آتش گرفته بر روی زمین کشف شد که نشان‌دهندهٔ یک نقص فنی قابل توجه بود. ناوگان‌ها جنگنده‌های اف-۳۵ دوباره از ۱۵ ژوئیه اجازه پرواز را به‌دست آوردند. یافته‌های اولیه نشان می‌دهد که سایش بیش از حد تیغه‌های فن موتور ایجاد افزایش فشار در نهایت به شکست فاجعه‌بار فن انجامیده‌است. به گفته برخی منابع یک اف_۳۵متعلق به ایالات متحده آمریکا سقوط کرده‌است اما از سرنوشت جنگنده خبری نیست.
در تاریخ ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸، یک فروند اف-۳۵ بی سپاه تفنگداران دریایی ایالات متحده آمریکا در نزدیکی پایگاه نیروی هوایی، دریایی بیوفورت کارولینای جنوبی، پس از اجکت موفقیت‌آمیز خلبان سقوط کرد. خلبان این جنگده نجات یافت اما خود هواپیما در این حادثه نابود شد. این نخستین سقوط در تاریخچه اف ۳۵ بود که به سرعت خبرساز شد. در پی این سقوط وزارت دفاع آمریکا پرواز این جنگنده‌ها را متوقف کرد. سخنگوی پروژه اف-۳۵ گفت: آمریکا، اسرائیل و بریتانیا پرواز این هواپیماها را به حال تعلیق درآورده‌اند. تعلیق پرواز این هواپیما به خاطر بازرسی در سیستم سوخت‌رسانی صورت گرفته‌است.پس از انجام بازرسی‌های فنی تا اواسط ماه اکتبر ۲۰۱۸ بیشتر جنگنده‌های اف ۳۵ پروازهای خود را دوباره از سر گرفتند.
در تاریخ ۹ آوریل ۲۰۱۹ یک جنگنده اف-۳۵ نیروی هوایی ژاپن در حالی که مشغول پرواز بر فراز اقیانوس آرام بود، ناپدید شد. این جنگنده در حالی که در ۱۳۵ کیلومتری میساوا، آئوموری، شهری در شمال شرق ژاپن پرواز می‌کرد از صفحه رادار محو شد. یک روز بعد از این حادثه تاکشی ایوایا وزیر وزارت دفاع ژاپن اعلام کرد که تیم جستجو و نجات توانسته دُم این جنگنده را پیدا کند و این نشان می‌دهد که این جنگنده سقوط کرده اما جسد خلبان جنگنده هنوز پیدا نشده‌است. حدود یک ماه بعد تاکشی ایوایا خبر داد که تیم جستجو و نجات ژاپن موفق شده‌است جعبه سیاه و کابین خلبان این جنگنده را از داخل آب‌های اقیانوس آرام بیرون بکشند. ایوایا گفت حافظهٔ جعبه سیاه این هواپیما به‌طور کامل پاک شده‌است. ایوایا احتمالاً به دلیل مسائل امنیتی نگفت که ژاپن در چه مکان و در چه عمقی در اقیانوس آرام موفق به یافتن باقی ماندهٔ لاشهٔ این جنگنده شده‌است. این درحالی است که خلبان جنگنده همچنان مفقود است. بعد از این حادثه ژاپن ۱۲ جنگنده دیگر اف-۳۵ خود را زمین‌گیر کرد.
در نوامبر ۲۰۲۱ یک فروند اف-۳۵ نیروی دریایی انگلیس پس از نقص فنی در دریا سقوط کرد. خلبان با موفقیت ایجکت نمود.
در ۱۵ دسامبر ۲۰۲۲، یک فروند اف-۳۵بی در طی یک فرود عمودی ناموفق در پایگاه هوایی فورت ورث در تگزاس سقوط کرد. خلبان موفق به اجکت به موقع از جنگنده شد و آسیب جدی‌ای ندید. این هواپیما تحت آزمایش بود و هنوز توسط لاکهید مارتین به ارتش ایالات متحده تحویل داده نشده بود.
GAU-22/A یک توپ ۲۵ میلی‌متری که توسعه یافته توپ GAU-12 است. توپ GAU-22/A یک توپ ۴ لول است که مهترین تفاوت این توپ، با توپ GAU-12 که ۵ لول است، به‌شمار می‌آید. این توپ دارای نرخ آتش ۳٬۳۰۰ گلوله در دقیقه است و دقت آن ۱٫۴ میلی رادیان است.
اف۳۵ ای این توپ را در داخل بدنه بالای ورودی هوای سمت چپ حمل می‌کند ولی اف-۳۵ بی و سی این توپ را داخل یک غلاف رادارگریز خارج از بدنه حمل می‌کنند.
اف-۳۵ از توان حمل و استفاده از بمب‌های هدایت لیزری سری پیووی ۲ (GBU-12، GBU-16، GBU-10 GBU-24) را دارد که از این میان فقط بمب GBU-12 قابل حمل در جایگاه داخلی اف-۳۵ است و دیگر بمب‌ها قابل حمل بر ۴ پایلون خارجی هستند.
خدمه:یک نفر
طول:۱۵٫۶ متر
طول بالها:۱۰٫۷ متر
ارتفاع:۴٫۳ متر
مساحت بال:۴۲٫۷ متر مربع
وزن خالی:۱۳٬۳۰۰ کیلوگرم
وزن با تسلیحات:۲۲٬۴۷۰ کیلوگرم
حداکثر وزن برخاست:۳۱٬۸۰۰ کیلوگرم
پیشران:یک عدد موتور توربوفن Pratt & Whitney F-135 به همراه پس سوز
نیروی رانش:۲۸۰۰۰ پوند
نیروی رانش با پس سوز:۴۳۰۰۰ پوند
ظرفیت حمل سوخت مخازن داخلی:۸٬۳۸۲ کیلوگرم
حداکثر سرعت:۱٫۶ + ماخ(۱٬۹۳۰ کیلومتر بر ساعت)
برد:۲٬۲۰۰ (فقط مخازن داخلی سوخت)
شعاع عملیاتی:۱٬۰۹۰ کیلومتر (فقط مخازن داخلی سوخت)
حداکثر ارتفاع پروازی:۶۰٬۰۰۰ فوت(۱۸٬۲۸۸ متر)
نرخ صعود:محرمانه
ظرفیت حمل بال:۵۲۶ کیلوگرم بر متر مربع
رانش بر وزن:با مخازن پر سوخت ۰٫۸۷-با مخازن نیمه پر سوخت ۱٫۰۷
تحمل فشار g تا 9g
· یک عدد توپ چهار لول ۲۵ م. م نصب شده در داخل بدنه با نرخ ۱۸۰ تیر
محل‌های نصب سلاح: ۶ پایلون خارجی با قابلیت حمل ۱۵٬۰۰۰ پوند سلاح و دو محفظه داخلی حمل تسلیحات که قابلیت استفاده از سلاح‌های زیر را دارند.
موشک‌های هوا به هوا
· AIM-120 AMRAAM
· AIM-132 ASRAAM
· AIM-9X Sidewinder
· IRIS-T
· MBDA Meteor
· JDRADM
موشک‌های هوا به سطح
· AGM-154 JSOW
· AGM-158 JASSM
· Brimstone missile
· Joint Air-to-Ground Missile
· SOM
موشک ضد کشتی
· JSM
بمبهای
· Mark 84, Mark 83 and Mark 82 GP bombs
· Mk.20 Rockeye II cluster bomb
· Wind Corrected Munitions Dispenser capable
· Paveway-series laser-guided bombs
· Small Diameter Bomb (SDB)
· JDAM-series
· B61 بمب اتمی
· Northrop Grumman Electronic Systems AN/APG-81 AESA radar
· Northrop Grumman Electronic Systems AN/AAQ-37 Distributed Aperture System (DAS) missile warning system
· BAE Systems AN/ASQ-239 (Barracuda) electronic warfare system
· Harris Corporation Multifunction Advanced Data Link (MADL) communication system
رشته‌کوه آپالاشدهخدا: مدخل الگانی.
موریس پارکر، برتا: فرهنگنامه پارکر، جلد اول. تهران: شرکت سهامی کتابهای جیبی با همکاری مؤسسه انتشارات فرانکلین. ترجمه و تنظیم و نگارش زیر نظر رضا اقصی. چاپ اول ۱۳۴۶. مدخل: آپالاش.
جنگل ملی پیسگاه، پارک ملی کوه‌های بزرگ اسموکی و پارک ملی شنندوا در این کوه‌ها قرار دارند.
آپالاش از کوه‌های بسیار مختلفی تشکیل شده‌است. کوه‌های آبی، کوه‌های سفید، کوهای سبز، کوه‌های سیاه همه قسمتی از رشته کوه آپالاش هستند. ارناندو د سوتو، کاوشگر معروف، و اسپانیاییان زیر فرمان او به این کوهستان نام آپالاش دادند. آپالاش یا آپالاچی نامه گروهی از سرخپوستان آمریکا است.موریس پارکر، برتا: فرهنگنامه پارکر، جلد اول. تهران: شرکت سهامی کتابهای جیبی با همکاری مؤسسه انتشارات فرانکلین. ترجمه و تنظیم و نگارش زیر نظر رضا اقصی. چاپ اول ۱۳۴۶.
رشته‌کوه آپالاش از کوه‌های دیگر جهان کهنسال‌تر است. این رشته کوه از رشته کوه‌های روشوز، هیمالیا و آلپ سالخورده‌تر است و از عمرش در حدود ۲۰۰ میلیون سال می‌گذرد. پیش از آن زمان در محل فعلی کوه‌های آپالاش فرورفتگی بسیار عظیمی بود که شاخه‌ای از آب دریا آن را می‌پوشاند. اما پس از مدتی در کف این فرورفتگی چین و شکن پدید آمد و تمام آن ناحیه خشک شد. چین خوردن کف این فرورفتگی همچنان ادامه داشت، اما بسیار آرام و آهسته. این کوه‌ها در تاریخ ایالات متحده امنیت بسیار داشته‌اند. تا حدود صد سال نخستین، ماندگاران ایالات متحده نمی‌توانستند از این کوه‌ها بگذرند به طرف مغرب این سرزمین بروند.
این رشته کوه‌ها از بیش از ۱۳ ایالت عبور می‌کنند و کل مسیر توسط بیش از ۳۰ باشگاه کوه‌نوردی مدیریت و پشتیبانی می‌شود. اکثریت قسمت‌های رشته کوه‌های آپالاچیان در بیابان‌ها محصور هست اما برخی از نقاط آنها نیز در جنگلهای بسیار دیدنی و زیبا محصور شده‌است که گونه‌های بسیار زیادی از جانداران در این جنگل‌ها یافت می‌شود. این رشته کوه‌ها به خاطر مناظر بسیار زیبایی که دارا هستند، مورد علاقه بسیاری از کوهنوردان می‌باشند. رشته کوه‌های آپالاچیان که با نام رشته کوه‌های کوهنوردی نیز معروف هستند در شرق کشور آمریکا مابین کوهستان اسپرینگر در ایالت جورجیا و و کوهستان کاتادین در مین گستره پیدا کرده‌اند و طول آن تقریباً ۳۵۰۰ کیلومتر است.
جنگل ملی شوشونی یک جنگل ملی در آمریکا است.
مساحت این جنگل ۱۰۱۱۷ کیلومتر مربع است و در ایالت وایومینگ گسترده است.
دریاچه اواچیتا یکی از دریاچه‌های واقع در آمریکای شمالی است که در ایالات متحده آمریکا در آرکنسا قرار گرفته است.
جنگل ملی اواچیتا در مجاورت این دریاچه قرار دارد.
جنگل ملی پایک یک جنگل ملی در آمریکا است.
مساحت این جنگل ۴۴۷۸ کیلومتر مربع است و در ایالت کلرادو گسترده است.
جنگل ملی الگینی یک جنگل ملی در آمریکا است.
مساحت این جنگل ۲۰۷۶ کیلومتر مربع است و در ایالت پنسیلوانیا گسترده است.
جنگل ملی هورون-منستی یک مجموعه جنگل ملی در آمریکا است.
مساحت این جنگل ۴۰۵۰ کیلومتر مربع است و در ایالت میشیگان گسترده است.
جنگل ملی هایاواتها یک مجموعه جنگل ملی در آمریکا است.
مساحت این جنگل ۳۵۶۱ کیلومتر مربع است و در ایالت میشیگان گسترده‌است.
جنگل ملی پیزگاه یک جنگل ملی در آمریکا است.
مساحت این جنگل ۲۰۶۴ کیلومتر مربع است و در ایالت کارولینای شمالی گسترده است.
دوپرگار یکی از صور فلکی جنوبی و کوچک آسمان است و یکی از جنوبی‌ترین صور فلکی می‌باشد
نقشه برداری و توضیح این صورت فلکی توسط نیکلاس لوئس د لاکایله در قرن ۱۸ انجام گردید.
جنگل ملی چوگاچ یک جنگل ملی در آمریکا است.
مساحت این جنگل ۲۳٫۰۰۰ کیلومتر مربع (بزرگتر از استان بوشهر) است و در ایالت آلاسکا گسترده است.
ساعت یکی از صور فلکی جنوبی است که بسیار عرض پایینی دارد.
نام اصلی آن Horologium Oscillitorium بوده که توسط کاشفش نیکلاس لوئس د لاکایله و بعداً توسط کریستین هویگنس به نام Horologium Oscillitorium عوض گردید.
علینقی مشایخی (متولد ۱۳۲۷ در خمین) استاد مدیریت دانشگاه صنعتی شریف، دانش‌آموخته دانشگاه ام‌آی‌تی و رئیس انجمن ایرانی پویایی‌شناسی سیستم‌هاست. او در سال ۱۳۷۸ با کمک وزارت صنایع و سازمان برنامه دانشکده مدیریت دانشگاه صنعتی شریف را تأسیس کرد.این ده نفر، آفتاب
علینقی مشایخی در خمین به دنیا آمد و تا پایه نهم دبیرستان در خمین آموزش دید. سپس، به دلیل علاقه به رشته ریاضی، در ۱۳۴۲ برای تحصیل در سه سال آخر دبیرستان به تهران آمد و در دبیرستان ادیب ادامه تحصیل داد. در ۱۳۴۵ پس از گرفتن دیپلم ریاضی، در دانشگاه صنعتی شریف پذیرفته شد. او در خرداد ۱۳۴۹ در رشته مهندسی مکانیک دوره کارشناسی را به پايان رساند. وی با سه سال کار در این دانشگاه به عنوان دستیار آموزشی، آزمایشگاه ترمودینامیک و انتقال حرارت دانشکده را با نظر استادان آن دوره راه‌اندازی کرد.
مشایخی در سال ۱۳۵۲ برای تحصیل در دوره دکترا در رشته مدیریت به دانشگاه MIT آمریکا رفت و در اردیبهشت ماه ۱۳۵۷ درجه دکترای خود را دریافت نمود و به عنوان دانشیار تحقیقاتی در آن دانشگاه مشغول به کار شد. در آبانماه سال ۱۳۵۷ به اصرار خود از کار درMIT دست کشید و به ایران بازگشت و در دانشگاه صنعتی اصفهان مشغول کار شد. او به اتفاق همکاران خود در آن دانشگاه رشته مهندسی صنایع را در سال ۱۳۵۸ تأسیس نمود. سپس در سال ۱۳۶۱ به اتفاق تعدادی دیگر از همکاران دانشگاهی دوره کارشناسی ارشد در مهندسی سیستم‌های اقتصادی و اجتماعی را برای اولین بار در کشور و در همان دانشگاه پایه‌گذاری نمود. همچنین در سال‌های اول دهه ۱۳۶۰ به عنوان مشاور محمدتقی بانکی، رئیس سازمان برنامه و بودجه دولت میرحسین موسوی در تدوین برنامه اول توسعه جمهوری اسلامی ایران نقش داشت.
وی سپس در سال ۱۳۶۵ به دانشگاه صنعتی شریف در تهران منتقل شد. در سال ۱۳۶۶ برای فرصت مطالعاتی یک ساله به عنوان استاد مدعو به دانشگاه ایلاتی نیویورک در آلبانی رفت. در بازگشت از فرصت مطالعاتی، دوره معادل کارشناسی ارشد مدیریت سیستم‌ها را در دانشکده صنایع طراحی و راه‌اندازی نمود. این دوره بعداً، تبدیل به دوره رسمی کارشناسی ارشد مدیریت سیستم‌وبهره وری در رشته صنایع شد.
مشایخی مؤسسه عالی آموزش و پژوهش در برنامه‌ریزی و توسعه (که بعدها به موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی تبدیل شد) را راه‌اندازی نمود و از ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۴ به عنوان رئیس مؤسسه انجام وظیفه نمود. این مؤسسه فعالیت‌های تحقیقاتی مختلفی در زمینه‌های توسعه، انرژی، حمل و نقل، مدیریت و اقتصاد انجام داد. همچنین در مؤسسه انتشار مجله علمی پژوهشی برنامه و توسعه را پایه‌گذاری کرد. همچنین در شهریور ۱۳۸۶ طی حکمی از سوی مهندس نجابت، مدیر عامل پتروشیمی، به مدیریت عامل شرکت راهبران پتروشیمی منصوب شد. او پیشتر عضو هیئت مدیره شرکت کیسون بوده‌است. وی دروسی همچون اصول مدیریت، حسابداری، بودجه ریزی و کنترل، مدیریت استراتژیک، دینامیک سیستم‌های اقتصادی و اجتماعی، دینامیک صنعتی و سازمان‌های یادگیرنده را تدریس می‌کرد.
کتب تألیف شده توسط مشایخی به شرح زیر است:
گُلبَرگ از جمله قسمت‌های گل است.
دومین حلقهٔ گل، مرکب از قطعاتی به نام گلبرگ است.
در آن‌ها معمولاً پهنک، و قسمتِ زیرینِ باریک‌تری به نام ناخنک قابل تشخیص است. ناخنک، گلبرگ را به نهنج متصل می‌کند. پهنک ممکن است صاف (مانند آلاله)، دندانه‌دار، ریشک‌دار، یا لپ‌دار باشد.
غالباً در قاعده گلبرگ‌ها نوش جای ماده شیرینی ترشح می‌کند که حشرات طالب آن‌اند. گلبرگ‌ها ممکن است کاملاً به صورت نوش جای شیپور مانند، تغییر شکل دهند (مانند اقونیطون).ساختار و رده‌بندی گیاهان آوندی/گی دیسون/ترجمه محمد صانعی شریعت پناهی، حسین لسانی/ فصل سوم/ص ۲۸۸/جلداول/فارسی
در نوعی طبقه‌بندی قدیمی‌تر گیاه‌شناسی (رده‌بندی طبیعی) گیاهان گلدار دولپه‌ای را به سه گروه بی‌گلبرگان، جداگلبرگان و پیوسته‌گلبرگان تقسیم می‌کردند.
پیوسته‌گلبرگانGamopetalous گیاهانی هستند که گلبرگ‌های آنها به هم پیوسته‌است مانند نرگس.
گیاهان با گلبرگ‌های جدا از هم جداگلبرگانdialypetalous نام دارند.
لغت‌نامه دهخدا. سرواژه گلبرگ، پیوسته‌گلبرگان.
وَرَمِ بـِیضِه یا اُرکیت اصطلاح پزشکی، التهاب و تورم بیضه‌ها را گویند و غالباً در دنباله یک عفونت این عارضه پدید می‌آید.medlineplus
ورم بیضه معمولاً بسیار دردناک است. البته تورم بیضه در نتیجهٔ آب آوردن بیضه (هیدروسل) که در طی آن مایع در درون غشاهای اطراف بیضه جمع می‌شود دردناک نیست.
ماستیت ، التهاب پستان یا عفونت پستان به التهاب غده پستانی بدون توجه به علت آن گفته می‌شود.
در انسان خانم‌ها در دوران شیردهی گاه با این مشکل مواجه می‌شوند.
در دام‌ها ماستیت از طریق تغییرات فیزیکی یا شیمیائی و معمولاً با مشاهده آلودگی میکروبی در شیر و همچنین تغییرات حاصل از بیماری در بافت غده پستانی مشخص می‌شود.ادارهٔ کل دام‌پزشکی استان فارس ، بازدید: اکتبر ۲۰۰۸.
از علائم ماستیت می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
باکتری‌های شناخته شده عامل ورم پستانی عبارتند از:
دق بهلول، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان سرخس در استان خراسان رضوی.
این روستا در دهستان خانگیران قرار دارد و بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۰ جمعیت آن ۱۳۰ نفر (۳۴ خانوار) است.
تام مختار، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان سرخس در استان خراسان رضوی.
این روستا در دهستان سرخس قرار دارد و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن (۹۰ خانوار) ۴۱۵ نفر
چشمک زدن یک نوع بیان کردن به واسطه صورت است که به صورت بین‌المللی شناخته شده می‌باشد و با بستن واضح و ارادیِ یکی یا هر دو چشم در یک حرکت سریع صورت می‌پذیرد. چشمک زدن یک شکل از ارتباط نیمه رسمی می‌باشد که نگفتنی‌هایی را که طرف مقابل متوجه می‌شود نشان می‌دهد.
چشمک زدن مخفیانه می‌تواند یک راز مشترک گفته نشده را بیان کند، که در برخی منابع برای زخم معده نیز مفید شمرده شده‌است؛ به عنوان مثال اگر فروشنده‌ای به یک مشتری یک بروشور بدهد و به او بگوید: «بفرمایید، این مجانی است»ا ین جمله ممکن است این معنی را هم داشته باشد که «گرفتمش» یا «بله من می‌فهمم».
در فرهنگ غرب، زنانی که به مردان چشمک می‌زنند نشان می‌دهند که علاقه‌مند به رابطه با آن مرد هستند، ولی این نوع رفتار دیگر از طرف زنان رو به منسوخ شدن نهاده و به ندرت دیده می‌شود. همین طور اگر یک مرد به یک زن نیز چشمک بزند ای معنی را القا می‌کند که «من از تو خوشم می‌آید» یا «سلام، من علاقه‌مندم تو را بیشتر بشناسم».
در فرهنگ آمریکای لاتین، چشمک زدن نوعی دعوت رومانتیک نیز می‌باشد، اما می‌توان آن را به صورت علامتی شناخته شده و قابل قبول بین دوستان هم دید. در نیجریه، چشمک زدن یک علامت برای بچه‌ها است که اتاق را هرچه سریعتر ترک کنند. در بین بسیاری از مردم آسیایی، مخصوصاً زنان چینی و هندی، چشمک زدن بسیار ناپسند و خارج از ادب تلقی می‌شود.
همه افراد قادر به چشمک زدن به صورت ارادی نمی‌باشند، یک دسته از افراد فقط قادرند با یک چشم چشمک بزنند، و دسته دیگر قادرند با هر دو چشم چشمک زده ولی فقط از یکی از چشمان خود استفاده می‌کنند.
تام میرزا حسن، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان سرخس در استان خراسان رضوی.
این روستا در دهستان سرخس قرار دارد و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن (۴۶۶ خانوار) ۲۱۸۰ نفر
سد جیرفت، یکی از بزرگ‌ترین سدهای ایران، واقع شده در شهرستان جیرفت و استان کرمان که بر روی رودخانهٔ هلیل رود احداث شده‌است. ساخت این سد در سال ۱۳۵۴ خورشیدی آغاز اما با وقوع انقلاب با توقف و کندی رو به رو شد. نهایتاً در اواخر سال ۱۳۷۰ عملیات اصلی ساختمان سد جیرفت به پایان رسید و در ۶ دی‌ماه همان سال عملیات آبگیری آن آغاز شد.
در بهمن سال ۱۳۷۱ پیش از اینکه عملیات آبگیری سد به اتمام برسد، سد جیرفت با سیلی بسیار عظیم با دورهٔ بازگشت حدود ۸۰۰ سال به میزان ۵٬۰۳۵ متر مکعب بر ثانیه مواجه شد که بدون اینکه آسیبی به سد وارد شود، پذیرای سیل ورودی شده و ۵۰٪ آن را ذخیره و نیم دیگر به پائین‌دست رها گردید.بر گرفته از پایان‌نامهٔ فوق لیسانس عبدالرضا بهره‌مند در خصوص روش‌های روندیابی سیل مخزن در سد جیرفت، آذر ۱۳۷۶، دانشگاه تهران)
مساحت حوضهٔ آب‌خیز بالا دست سد، حدود هشت‌صد هزار هکتار می‌باشد.
سد جیرفت یکی از سدهای مدرن و بزرگ در کشور محسوب می‌شود. یک سد بتنی دو قوسی است که ارتفاع آن از پی ۱۳۴ متر و درازای تاج آن ۲۷۷ متر است. ضخامت این سد بین ۱۷ متر در کف تا ۵ متر در تاج متغیر است. حجم مخزن در تراز نرمال در حدود ۴۱۰ میلیون متر مکعب می‌باشد. از نظر بهره‌برداری سد مخزنی، کشاورزی و برق‌آبی محسوب می‌شود. سطح زیر کشت در نظر گرفته شده برای آن ۱۴٬۲۰۰ هکتار است. این سد به صورت چندمنظوره ساخته شده و با داشتن دریاچه‌ای با مساحت ۱٬۰۰۰ هکتار و گنجایش زیاد آن، نقش بسیار مهمی از لحاظ کنترل سیلاب دارد. سرریزهای قابل کنترل و دریچه‌های آن در مجموع قادر به تخلیهٔ حداکثر ۶٬۵۰۰ متر مکعب آب در ثانیه هستند.بر گرفته از پایان‌نامهٔ فوق لیسانس عبدالرضا بهره‌مند در خصوص روش‌های روندیابی سیل مخزن در سد جیرفت، آذر ۱۳۷۶، دانشگاه تهران)
ظرفیت نصب شده نیروگاه سد ۳۲ مگاوات است. در سال ۱۴۰۰ پروژه انتقال آب پشت سد به شهرهای جیرفت و عنبرآباد در جهت تآمین آب شرب شهرهای فوق کلید خورد . محمدرضا عطارپور مجری طرح انتقال آب شرب از سد جیرفت به شهرستانهای جیرفت و عنبرآباد به خبرنگار ایرنا گفت: این پروژه با توجه به بحران کم آبی ودر شهرهای فوق و مشکلات کیفی و کمی منابع زیرزمینی موجود و از طرفی وجود سد مخزنی جیرفت در نزدیکی این دو شهر در دستور کار شرکت آب منطقه ای کرمان قرار گرفت. این پروژه به شرکت جنرال با مدیریت آقای امیری و مدیریت پروژه آقای مهرداد موسوی واگذار گردید و طبق تحقیقات و مطالعات و اخذ مجوزهای لازم در نهایت طرح فوق در سال ۱۴۰۰ و با هدف تامین ۲۹/۱ میلیون مترمکعب آب شرب وارد فاز اجرایی شد و به این منظور باید ۷۲ کیلومتر لوله گذاری و ساخت حوضچه های مخصوص تصفیه آب انجام بگیرد که به علت مشکلات تآمین بودجه و اعتبار فعلا کار به کندی و با وقفه انجام میگیرد .
کلیسای کلدانی نام شاخه‌ای مرتبط با کلیسای کاتولیک اما مستقل از واتیکان است. کلیسای کلدانی مقام «پاپ» را به رسمیت می‌شناسد.مقام رهبری کلیسای کلدانی را «لوئیس روفائیل اول ساکو» به عهده دارد و ساکن عراق می‌باشد.
درقرن پانزده تا شانزده میلادی و در ۱۵۱۷ میلادی، میلیون‌ها نفر از پیروان کلیسای کاتولیک به کلیسای پروتستان گرویدند. این شکست دردناکی برای کلیسای کاتولیک بود. کلیسای کاتولیک درصدد بر آمد که شکست خود را با تفرقه انداختن در کلیساهای مشرق زمین جبران سازد. با فرستادن هزاران مسیونر و میلیون‌ها لیره و فرانک به هدف خود رسید. کلیسای کاتولیک موفق شد که تفرقه بزرگی در تمامی کلیساهای مشرق زمین به وجود آورد.
در قرن هفدهم میلادی، هیئت‌های تبلیغ کاتولیسیزم فرانسوی برای تبلیغ این مذهب در میان مسیحیان شرقی به کردستان آمدند. برای فراهم آوردن زمینهٔ فعالیت آن‌ها، پادشاه فرانسه نزد سلطان عثمانی وساطت کرد. تا قبل از این تغییر دینی، به جز ارمنیان پیروی کلیسای گریگوری، دو گروه جمعیتی مسیحی دیگر در میان کردها زندگی می‌کردند. نخست مسیحیان سریانی که عمدتاً در طور عبدین، جزیره و دیگر شهرهای کردستان شمال غربی می‌زیستند و زبان آن‌ها آرامی و عربی بود. این دسته از مسیحیان به کلیسای ارتدکس سریانی متعلق بودند و یعقوبی نیز نامیده می‌شدند. دستهٔ دوم مسیحیان آشوری (آشوری) بودند که اگرچه در زبان با گروه اول مشترک بودند، اما پیروی کلیسای نسطوری بودند. میسیونرهای کاتولیک فرانسوی تقریباً نیمی از گروه دوم یعنی آشوری‌های ساکن نواحی غرب کردستان را به مذهب کاتولیک گرواندند. این دسته از آشوریان پس از گرویدن به کاتولیسیزم، کلدانی نامیده شدند.وان‌بروئین‌سن، مارتین. ۱۳۹۳. "جامعه‌شناسی مردم کُرد"، ترجمۀ ابراهیم یونسی، تهران: پانیذ؛ صص ۴۱-۴۰.
از قرن پانزدهم به بعد این کلیساها پسوند کاتولیک به خود گرفتند، کلیسای ارامنه، کلیسای قبطی مصر، کلیسای روس، کلیسای سریان، و...
جدایی کلیسای کلدانی از کلیسای شرق آشوری/کلیسای نسطوری توسط میسیونرهای کلیسای کاتولیک در سال ۱۵۵۱-۱۵۵۳ اتفاق افتاد و کلیسای کلدانی زاده این تفرقه است. یوحنا سولقااسقف کلیسای شرق آشوری/ کلیسای نسطوری در دیر القوش در ۴۰ کیلومتری شمال شهر نینوا/موصل به خدمت کلیسای کاتولیک در می‌آید و به مقام پاتریارکی نائل می‌شود.
باید اشاره کرد که کلیسای شرق آشوری/کلیسای نسطوری پیشتر در سال ۴۳۱ در افسس از کلیسای کاتولیک جدا شده بود.
کلیسای کاتولیک مجبور به نامگذاری جدیدی برای کلیسای شرق آشوری /کلیسای نسطوری شد. نام‌هائی مانند «کلیسای شرق آشوری کاتولیک» یا «کلیسای نسطوری کاتولیک» پیشنهاد شد که هیچ‌یک مورد قبول واقع نگردید.
نامگذاری جدید کار بسیار دشواری بود. کلیسای کاتولیک نیز از خلاقیت خود استفاده کرده و با هدف اینکه نام جدید از نظر تاریخی با قدمت واژهٔ آشور برابری داشته باشد، از کتاب مقدس نام «کلیسای کلدانی کاتولیک» را انتخاب کرد.
درواقع «کلیسای کلدانی کاتولیک» همان کلیسای شرق آشوری/کلیسای نسطوری است، اما به شاخه کاتولیک تعلق دارد.
اکثریت جامعه مسیحیان عراق که جمعیتشان بیش از هفتصد هزار نفر تخمین زده می‌شود، از پیروان کلیسای آشوری کلدانی هستند.اسقف اعظم کلدانی در شمال عراق ربوده شد ("بی‌بی‌سی فارسی")
در تاریخ ۱ مارس ۲۰۰۸ اعلام شد که فرج رحو، اسقف اعظم موصل هنگام ترک کلیسایی در محله النور در شرق موصل به وسیلهٔ افراد مسلحی ربوده شده‌است. نهایتاً در تاریخ ۱۲ مارس مقامات پلیس عراق از پیدا شدن جسد فرج رحو، در نزدیکی شهر موصل خبر دادند.جسد اسقف اعظم کلدانی در شمال عراق پیدا شد ("بی‌بی‌سی فارسی")
نهایتاً در تاریخ ۱۸ مه دادگاهی در عراق یکی از رهبران گروه تروریستی القاعده در این کشور را به اتهام قتل فرج رحو به اعدام محکوم کردحکم اعدام برای «عامل قتل» اسقف کلدانی‌ها ("بی‌بی‌سی فارسی")
قلعه‌نو یا قلعه نو، ممکن است به یکی از مکان‌ها یا موارد زیر اشاره داشته باشد:
بخش قلعه‌نو ، یکی از بخش‌های شهرستان ری استان تهران
قلعه نو، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان سرخس در استان خراسان رضوی.
این روستا در دهستان سرخس قرار دارد و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن (۱۸ خانوار) ۹۳ نفر
ارتینج، روستایی است از توابع بخش مرزداران شهرستان سرخس در استان خراسان رضوی.
این روستا در دهستان گل بی بی قرار دارد و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن (۶ خانوار) ۱۸ نفر
پلک زدن یک عمل سریع و به هم خوردن چشمان است که با استفاده از پلک‌ها چشم پوشانده می‌شود. این عملکرد فعالیت انعکاسی می‌باشد. عمل پلک زدن از این جهت برای چشم ضروری است که باعث پخش شدن اشک در چشم و عبور آن از روی قرنیه و از بین بردن عفونت‌های احتمالی می‌شود. به صورت متوسط عمل پلک زدن حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلی ثانیه طول می‌کشد، این سرعت تحت عواملی چون وارد شدن یک شی ریز خارجی مثل ریزه چوب، ضربات وارد شده به چشم، مصرف دارو و عفونت تغییر می‌کند. هر فرد تقریباً در هر ۲ تا ۱۰ ثانیه یک بار پلک می‌زند. نرخ و میزان پلک زدن توسط "blinking center" تعیین شده است اما همچنان این میزان تحت عواملی دیگر تغییر پیدا می‌کند. چشمک زدن وقتی است که یک حیوان (معمولاً انسان) تصمیم می‌گیرد که تنها یک چشم خود را باز و بسته کند، که این کار نوعی علامت اجتماعی (استفاده از بدن برای رساندن موضوعی) می‌باشد. به‌هرحال، این موضوع فقط مختص انسان نمی‌باشد و بعضی حیوانات (به عنوان مثال، لاک‌پشت و هَمستِر) نیز هنگام پلک زدن از چشم‌های خود به صورت مستقل استفاده می‌کنند بدین معنی که در هنگامیکه یک چشم باز است چشم دیگر را بسته و برای بار دوم بالعکس عمل می‌کنند.
پلک زدن با پخش کردن اشک و نرم کردن و به نوعی روغن کاری نمودن چشم است. که ایجاد اشک در چشم باعث مرطوب نگه داشتن چشم می‌شود. پلک‌های چشم با روی هم آمدن باعث نوعی ساکشن در چشم شده که از مجاری اشک به کل کره چشم به جلوگیری از خشک شدن چشم کمک می‌کنند.
پلک زدن همچنین چشم را ازگرفتن عفونت حفظ می‌کنند. مژه‌ها موهایی هستند که به بالا و پایین پلک‌ها متصل هستند و یک خط محافظتی در مقابل گرد و غبار و نظیر آن‌ها ایجاد می‌کنند. مژه‌ها بیشتر عفونت‌ها را قبل از اینکه عفونتی به چشم برسد گرفته و از رسیدن آن‌ها به کره چشم جلوگیری می‌کنند؛ بنابراین با پلک زدن چشمان شما از مژه‌ها به عنوان سلاح دفاعی برای جلوگیری از ورود بسیاری عفونت‌ها به چشم استفاده می‌کند. هزاران ماهیچه در چشم برای کنترل عملکرد پلک زدن وجود دارد. مهم‌ترین و اصلی‌ترین ماهیچه‌ها که در پلک بالایی کنترل باز و بسته شدن چشم را به عهده دارند عضله ماهیچه حلقوی چشم
پلک زدن با پخش کردن اشک و نرم کردن و به نوعی روغن کاری نمودن چشمه‌های ایجاد اشک در چشم باعث مرطوب نگه داشتن چشم می‌شود. پلکهای چشم با روی هم آمدن باعث نوعی ساکشن در چشم شده که از مجاری اشک به کل کره چشم به جلوگیری از خشک شدن چشم کمک می‌کنند.
پلک زدن همچنین چشم را ازگرفتن عفونت حفظ می‌کنند. مژه‌ها موهایی هستند که به بالا و پایین پلکها متصل هستند و یک خط محافظتی در مقابل گرد و غبار و نظیر آن‌ها ایجاد می‌کنند. مژه‌ها بیشتر عفونتها را قبل از اینکه عفونتی به چشم برسد گرفته و از رسیدن آن‌ها به کره چشم جلوگیری می‌کنند؛ بنابراین با پلک زدن چشمان شما از مژه‌ها به عنوان محافظی دفاعی برای جلوگیری از ورود بسیاری عفونتها به چشم استفاده می‌کند.
هزاران ماهیچه در چشم برای کنترل عملکرد پلک زدن وجود دارد. مهم‌ترین و اصلی‌ترین ماهیچه‌ها که در پلک بالایی کنترل باز و بسته شدن چشم را به عهده دارند عضله اوربیکولاریس اکولی (orbicularis oculi) و عضله بالا برنده پلک فوقانی (levator palpebrae superioris muscle) نامیده می‌شوند. ماهیچه اوربیکولاریس اکولی چشم را می‌بندد و برای باز شدن پلک، ماهیچه levator palpebrae و ماهیچه مولر منقبض می‌شوند. ماهیچه مولر Müller (یا superior palpebral) در پلک بالایی و ماهیچه inferior palpebral در پلک پایینی مسئولیت بزرگ کردن چشم را به عهده دارند. این ماهیچه‌ها نه تنها نقشی حیاتی در پلک زدن چشم دارند بلکه در عواملی مثل چشمک زدن یا با چشم نیمه بازبودن یا چپ کردن چشم دخیل هستند.
میزان پلک زدن کودکان با بزرگسالان متفاوت است. در واقع کودکان به صورت متوسط در هر دقیقه یک یا دو بار پلک می‌زنند. دلیلی که این میزان با میزان پلک زدن بزرگسالان متفاوت است هنوز شناخته نشده، اما بسیاری بر این معتقدند که کودکان به این میزان رطوبت چشمی به اندازه بزرگسالان نیاز ندارند چون پلک آن‌ها در مقایسه با اندازه پلک ادمهای بزرگ باز نشده‌است. به علاوه، کودکان در طول ماه‌های اول از زندگی تولید اشک ندارند. بچه‌ها همچنین بیش از بزرگسالان در طول شبانه روز می‌خوابند و همان‌طور که پیش تر بحث شد چشمهای باز در معرض خطر بیشتر پلک می‌زنند. به هر حال در طول مدت زمان بچگی این میزان افزایش می‌یابد و در سن بلوغ این میزان پلک زدن به اندازه بزرگسالان می‌رسد.
زنان و مردان درمیزان پلک زدن با یکدیگر فرق چندانی ندارند. به صورت متوسط در شرایط آزمایشگاهی برآورد شده که بزرگسالان در هر دقیقه ۱۰ بار پلک می‌زنند؛ ولی هنگامی که چشمان روی جسم برای مدت زمان طولانی فوکوس می‌کند، مثل زمان خواندن و مطالعه، میزان پلک زدن به ۳ یا ۴ بار در هر دقیقه کاهش می‌یابد. دلیل عمده خشک شدن چشم و خستگی آن‌ها هنگام مطالعه میزان کم‌آب شدن آن‌ها می‌باشد.
پلک زدن می‌تواند برای تشخیص بعضی بیماری‌ها به کار رود. به‌طور مثال: بیش از اندازه بودن میزان پلک زدن یکی از علایم سکته یا اختلالات سیستمهای عصبی می‌باشد. میزان کم بودن پلک زدن می‌تواند نشان دهنده اختلال پارکینسون باشد. بیماران پارکینسون نوعی نگاه خیره کننده بدون پلک زدن دارند که این بسیار معروف است.
سنگتراش یکی از صور فلکی جنوبی است که توسط نیکلاس لویس د لاکایله کشف شد .
این صورت فلکی در قرن هفدهم ساخته شده و هیچ افسانه‌ای ندارد.
این صورت فلکی ستاره‌ای روشنتر از قدر ظاهری ۳ ندارد و درخشانترین ستاره آن آلفا سنگتراش است با قدر ۴.۳۱ آلفا سنگتراش ستاره‌ای متغیر از نوع متغییرهای SX بره‌ای می‌باشد.
سه پایه یکی از صور فلکی بسیار جنوبی است پرنورترین ستاره آن آلفا سه پایه و بعد از آن بتا سه پایه که فاصله اش از ما 62.9 سال نوری است
ستاره کاپتیننزدیکترین ستاره به زمین در این صورت فلکی است با فاصله 12.78 سال نوری این ستاره یک کوتوله قرمز است.
این صورت فلکی توسط نیکلاس لویس د لاکایله و در قرن هفدهم ساخته شد به همین دلیل افسانهٔ مهمی ندارد.
سیمرغ یکی از صور فلکی جنوبی است که توسط پیتر دریکسزون کیسر و فردریک د هاتمن کشف و در سال ۱۶۰۳ توسط ژوهان بایر نقشه برداری شد.
فقط دو ستاره درخشانتر از قدر ظاهری ۵ دارند میل آن از −۳۹° تا −۵۷° است و بعد آن h۲۳٫۵ تا h۲٫۵ کشیده شده‌است و مردم استرالیا و آفریقای جنوبی به‌راحتی این صورت فلکی را در تابستان می‌بینند.
این صورت فلکی از صور فلکی معاصر است به همین دلیل افسانه محکمی ندارد اما سیمرغ نام پرنده است که در افسانه‌های چینی، هندی،‌ مصری و ایرانی نیز دیده شده‌است بالاخص ایران زیرا این داستان‌های این پرنده در بخش حماسی شاهنامه نیز موجود است.
آلفا سیمرغ نام خاصی به نام آکا دارد که به معنی قایق بادی است.
سرعت مافوق صوت یا سرعت فراصوت یا سرعت سوپرسونیک سرعت جسمی است که از سرعت صوت (ماخ ۱) بیشتر باشد. برای جسمی که در هوای خشک با دمای ۲۰ درجه سلسیوس در سطح دریا حرکت می‌کند، این سرعت تقریباً ۳۴۳٫۲ متر بر ثانیه است. سرعت‌های بیشتر از پنج برابر سرعت صوت (ماخ ۵) اغلب به عنوان هایپرسونیک یا ابرفراصوت شناخته می‌شود. پروازهایی که در طی آن فقط برخی از قسمت‌های هوای اطراف یک جسم، مانند انتهای پره‌های روتور، به سرعت مافوق صوت می‌رسند، ترنسونیک یا هَماصوتی نامیده می‌شوند. این پدیده معمولاً بین ماخ ۰٫۸ و ماخ ۱٫۲ رخ می‌دهد.
صداها ارتعاشاتی هستند که به شکل امواج فشار در یک محیط الاستیک حرکت می‌کنند. زمانی گفته می‌شود که سرعت یک جسم فراصوت است که سرعت آن بیشتر از سرعت صوت در آن محیط باشد. در گازها، صوت با سرعت‌های مختلفی به صورت طولی حرکت می‌کند که بیشتر به جرم مولکولی و دمای گاز بستگی دارد و فشار تأثیر کمی دارد. از آنجایی که درجه حرارت و ترکیب هوا به‌طور قابل توجهی با ارتفاع متفاوت است، سرعت صوت و اعداد ماخ برای یک جسم در حال حرکت ممکن است تغییر کند. در آب در دمای اتاق، سرعت فراصوت را می‌توان به عنوان هر سرعتی بیشتر از ۱۴۴۰ متر بر ثانیه در نظر گرفت. در جامدات، امواج صوتی می‌توانند به صورت طولی یا عرضی قطبی شوند و حتی سرعت بالاتری داشته باشند.
صوت، در شرایط عادی (دما، فشار و … معمولی) در سطح آب‌های آزاد دارای سرعتی معادل ۳۴۰ متر بر ثانیه است که این سرعت، با افزایش ارتفاع و کاهش فشار و تراکم هوا، کاهش یافته و در ارتفاعات بالاتر، صوت فواصل را با سرعت کمتری می‌پیماید. این مسئله بدین صورت است که صوت از طریق ضربات ملکول‌های هوا به یکدیگر و انتقال انرژی آن‌ها فضا را طی می‌کند و هر چه تعداد مولکول‌ها در یک حجم معین بیشتر باشند، انتقال انرژی زودتر صورت پذیرفته و صوت با سرعت بیشتری انتقال می‌یابد؛ چنان‌که سرعت صوت در مایعات بیشتر از هوا و در جامدات بسیار بیشتر از مایعات و هوا و معادل ۶۰۰۰ متر بر ثانیه است.
پس در نتیجه افزایش ارتفاع، تعداد ملکول‌ها در یک حجم معین کاهش یافته و صوت با سرعت کمتری فضا را می‌پیماید. دیوار صوتی، شیئی فیزیکی و قابل روئیت نیست؛ بلکه به دلیل اینکه گذشتن از سرعت صوت نیازمند توان بسیار بالای موتور و آیرودینامیک بسیار خوب می‌باشد، این حد را یک مانع برای رسیدن به سرعتهای بالاتر دانسته و از آن به نام دیوار صوتی یاد می‌کنند. عدد ماخ، در حقیقت همان نسبت سرعت شیء پرنده یا همان هواپیما به سرعت صوت محیط است که به احترام دانشمندی اتریشی که برای اولین بار چنین مقیاسی را در نظر گرفت، آن را «ماخ» نام نهادند. پس عدد ماخ، کمیتی متغیر است و بسته به خصوصیات هوا مانند دما و فشار، تغییر کرده و کاهش یا افزایش می‌یابد.
امواج شوک در حقیقت همان عامل اصلی ایجاد دیوار صوتی هستند. امواج ضربه‌ای، تغییری ناگهانی در فشار و دمای یک لایه از هواست که می‌تواند به لایه‌های دیگر منتقل شده و به صورت یک موج فضا را بپیماید. برای درک بهتر مطلب، وقتی که سنگی در آب انداخته می‌شود، موجهایی در آب به وجود می‌آیند که به سمت خارج در حال حرکتند. این امواج، نتیجه افزایش سرعت یا اعمال نیرو به لایه‌ای از ملکول‌های آب است که قادر به انتقال به لایه‌های دیگر نیز می‌باشد، و امواج ضربه‌ای نیز، همان امواج درون آب هستند، با این تفاوت که آن‌ها در سیالی دیگر به جای آب به نام هوا، تشکیل می‌شوند.
به سرعتی که در آن حداقل یکی از سطوح هواپیما به سرعت صوت رسیده باشد، گر چه این پدیده در مورد خود هواپیما صادق نباشد، عدد ماخ بحرانی می‌گویند. عدد ماخ بحرانی را می‌توان به سرعتی که نمودار پسا در مقابل سرعت سیر صعودی می‌گیرد، نیز تعریف نمود. در این سرعت، فرامین هواپیما کم‌کم شروع به درست جواب ندادن کرده و حالتی شبیه به کوبیدن بر روی بال توسط امواج ضربه‌ای به وجود می‌آید که با گذر از دیوار صوتی، فرامین هواپیما به حالت طبیعی خود بازمی‌گردند.
امواج ضربه‌ای توسط هواپیما در سرعت صوت، بسیار قدرتمند می‌باشند، چنان‌که در صورت پرواز هواپیما نزدیک به زمین و گذر آن از دیوار صوتی، امواج ضربه‌ای با منتهای قدرت به اجسام زمینی مانند شیشه‌های منازل و ساختمان‌ها برخورد نموده و باعث شکستن آن‌ها می‌شود، یا حتی اگر شخصی در معرض امواج ضربه‌ای به‌طور مستقیم قرار گیرد، احتمال از دست دادن شنوایی و پاره شدن پرده گوش بسیار است.
از امواج ضربه‌ای، در بمب‌ها و تسلیحات دیگر نیز استفاده می‌شود. بمب‌ها با یک افزایش دما و فشار ناگهانی در لایه‌هایی از هوا، امواج ضربه‌ای به وجود آورده که از طریق هوا انتقال یافته و باعث شکستن شیشه‌ها و تخریب دیوارها نیز می‌شود. اگر شخصی در فاصله‌ای نسبتاً نزدیک در فضایی تهی از هوا و خلأ، حتی نزدیک یک بمب ده تنی ایستاده باشد، بر فرض منفجر کردن بمب، آسیبی به وی نخواهد رسید، چون هوایی برای انتقال امواج ضربه‌ای وجود ندارد.
به دلیل تولید امواج ضربه‌ای در سرعتهای حدود سرعت صوت، خلبانان سعی می‌کنند فقط مدت کوتاهی در چنین سرعتهایی ترانسونیک پرواز کرده و به زودی از دیوار صوتی گذر کنند، چون پرواز در این سرعت‌ها نیروی بسیار زیاد موتور در نتیجه افزایش فوق‌العاده میزان مصرف سوخت را در پی دارد.
آصف علی زرداری (زاده ۲۶ ژوئیه ۱۹۵۵) سیاست‌مدار پاکستانی و همسر بی‌نظیر بوتو نخست‌وزیر فقید پاکستان است. وی پس از ترور بوتو معاونت رهبری حزب مردم پاکستان را بر عهده گرفت و در ۶ سپتامبر ۲۰۰۸ با رأی مجالس ایالتی، ملی و سنای پاکستان به ریاست‌جمهوری پاکستان رسید.
آصف علی زرداری از اعضای برجسته طایفه زرداری است که در سال ۱۹۸۷ با بی نظیر بوتو ازدواج کرد. وی همچنین در زمان نخست‌وزیری همسرش، سمت وزیر سرمایه‌داری را بر عهده داشت.
آصف زرداری تا به حال با اتهاماتی در خصوص فساد مالی روبرو بوده‌است. زرداری یازده سال از عمر خود را در زندان به سر برده‌است. برخی از پزشکان پیش از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری پاکستان ادعا می‌کردند که زرداری از افسردگی ناشی از شکنجه در دوران زندان رنج می‌برد.
او به علت رو به رو بودن با اتهاماتی از جمله دریافت رشوه در دوران وزارت خود به آقای ده درصدی نیز معروف است.
آصف علی زرداری، در ۲۱ ژوئیه سال ۱۹۵۶ در شهر نوابشاه، ایالت سند در یک خانواده بلوچ چشم به جهان گشود. پدرش حکیم علی زرداری از سیاستمداران پاکستانی بود. او بیشتر دوران آموزش خود را در مدرسه "سن پاتریک" کراچی، جایی که پرویز مشرف نیز در آنجا مشغول تحصیل بود، گذراند.
وی سپس برای ادامه تحصیل به دانشکده اقتصاد لندن رفت و پس از بازگشت در ۱۸ دسامبر ۱۹۸۷ با بی نظیر بوتو ازدواج کرد. آن‌ها پس از ازدواج صاحب سه فرزند به نام‌های بلاول، بختاور و آصفه شدند.
زرداری بیش از یک‌پنجم عمر خود را در زندان سپری کرده‌است. اولین تجربه زندان او در در سال ۱۹۹۰ بود. آصف به اتهام بستن یک بمب کنترل از راه دور به پای مرتضی بخاری تاجر پاکستانی مقیم انگلیس و اجبار او به رفتن به بانک و خالی کردن حساب ۸۰۰ هزار دلاریش دستگیر شد.
او در سال ۱۹۹۳ با قدرت گرفتن حزب مردم و نخست‌وزیری همسرش تبرئه و آزاد شد.
زرداری در سال ۱۹۹۶ دوباره به اتهام فساد مالی دستگیر شد و پس از مدت کوتاهی به قتل میرمرتضی بوتو برادر همسرش نیز متهم شد. مهمترین اتهام مالی او در آن هنگام دریافت ۲۰۰ میلیون دلار رشوه از یک پیمانکار فرانسوی برای خرید ۴ میلیارد دلار جنگنده برای ارتش پاکستان بود. آصف نهایتاً در نوامبر ۲۰۰۴ به قید کفالت آزاد شد، اما در دسامبر همان سال دوباره دستگیر شد و در نهایت با مذاکرات حزب مردم و نواز شریف نخست‌وزیر وقت، قضات حکم آزادی او را صادر کردند.
زرداری پس از آن برای درمان دیابت و ناراحتی در ستون فقرات خود، رهسپار آمریکا شد ولی با بازگشت همسرش به کشور دوباره وارد صحنه سیاست کشورش شد.
پس از ترور بی نظیر بوتو در ۲۷ دسامبر ۲۰۰۷ فرزند ۱۹ ساله آن‌ها بیلاوال به رهبری حزب مردم برگزیده شد و قرار شد تا پایان دوران تحصیل او در دانشگاه آکسفورد (در رشته تاریخ) آصف علی رهبری حزب را بر عهده گیرد.
حزب مردم در ۱۸ فوریه ۲۰۰۸ در انتخابات مجالس قانونگذاری پاکستان به پیروزی رسید و او در ائتلاف با نواز شریف رهبر مسلم لیگ حزب دوم انتخابات، جمعیت علمای اسلام و چند حزب دیگر دولت ائتلافی پاکستان را تشکیل داد.
اختلاف دولت و پرویز مشرف بر سر بازگشت قضات اخراج شده به مناصب خود موجب شد تا زرداری با حمایت احزاب دیگر طرح استعفا یا استیضاح مشرف را مطرح کرد. فشارهای وارده بر مشرف در نهایت منجر به استعفای او شد. استعفای مشرف به آشکار شدن اختلاف میان دو حزب اصلی تشکیل دهنده دولت انجامید. حزب نواز شریف یک هفته پس از استعفای مشرف از دولت خارج شد و سعیدالزمان صدیقی از قضات بازنشسته را به عنوان کاندیدای خود برای انتخابات ریاست جمهوری معرفی کرد.