moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
همچنین آلبوم "موسم گل" حاصل همکاری او با محمدرضا درویشی بود که در آن برخی از تصنیف‌های قمرالملوک وزیری را بازخوانی کرد. این آلبوم به همراه "بی کاروان کولی" تنها آثار ایرج بسطامی، با سازهای بیشتر غربی، هستند. در این مجموعه پرویز مشکاتیان کار نظارت بر اجرا و نوازندگی سه تار را بر عهده داشت.
ایرج بسطامی در ۴۰ سالگی به اوج فعالیت خود رسید و در ۱۴ سال فعالیت، ۱۱ آلبوم موسیقی به یادگار گذاشت. اجراهای ایرج بیشتر با همراهی سنتور بود و در گام‌های بلند هیچ‌کس به مهارت وی نرسید، همچنین آوازهای دشتی و محای او نیز در کرمان و ایران دارای شهرت بسیاری است.
به دلیل مشکلات زندگی، ایرج بسطامی از سال‌های پایانی دهه ۷۰ دیگر جدی کار نمی‌کرد. با این همه پرویز مشکاتیان یادآور می‌شود که او یکی از پرتیراژترین آلبوم‌های موسیقی را عرضه کرد، آلبوم "وطن من" با شعری از ملک الشعرا بهار ساخته شده‌است و چنین آغاز می‌شود: ای خطه ایران مهین ای وطن من. این قطعه (تصنیف وطن من) مربوط به آهنگی از پرویز مشکاتیان است که از طرف سازمان یونسکو سرود ملی اعلام شد.
بیشتر آثار ایرج بسطامی (مانند "بی کاروان کولی"، "خزان و آرزو" و "بداهه خوانی و بداهه نوازی") پس از مرگ او انتشار یافتند. او بیشتر پس از مرگش مشهور شد. بسطامی معمولاً اجازه نمی‌داد تصویرش روی آلبوم‌هایش چاپ شود.
برخی از آثار بسطامی که پس از مرگش انتشار یافته‌اند مربوط به اجراهای خصوصی و ضبط‌های خارج از استودیوی او هستند (مثل "خزان و آرزو") و طبق آنچه روی جلد آلبوم خزان و آرزو نوشته شده‌است، از کیفیت استاندارد برخوردار نیستند، هر چند پیش از انتشار پالایش و تصحیح شده‌اند.
ایرج بسطامی در اوج فعالیت هنری خود با مرگ یکی از برادرانش (نصرت‌الله بسطامی) روبه‌رو می‌شود و از این رو برای سرپرستی خانواده او به بم بازمی‌گردد. او علاقه زیادی به برادرش داشت. زمانی که برای یادگیری آواز به تهران رفته بود، برادر مخارج زندگیش را می‌پرداخت و این بار نوبت ایرج بود که به بازماندگان برادرش ادای دین کند.
بسطامی، ازدواج نکرد و با این‌که در فقر به سر می‌برد، سرپرستی خانوادهٔ برادرش (نصرت‌الله بسطامی) را بر عهده گرفت.
او به دور از جنجال و هیاهو در شهرستان بم و استان کرمان، به تدریس آواز به جوانان محروم و مستعد بم و سرپرستی خانواده برادرش پرداخت.
وی که در اواخر عمر به زادگاهش بم بازگشته بود و در خانهٔ کاه‌گلی پدرش زندگی می‌کرد، در پنجم دی ۱۳۸۲ در پی زمین‌لرزه بم زیر آوار ماند. به این ترتیب، او و خانواده برادرش (به جز خاطره، دختر برادر ایرج) درگذشتند.زندگی‌نامه ایرج بسطامی (وب سایت رسمی بنیاد فرهنگی و هنری ایرج بسطامی)بخش تصاویر بسطامی و خانواده اش ، دربرگیرندهٔ تصاویر مربوط به نصرت‌الله بسطامی و دختر او (خاطره بسطامی)
پس از زمین‌لرزه بم، فاطمه بسطامی (خواهر ایرج) و محمدعلی بسطامی (برادر ایرج) بنیاد فرهنگی هنری ایرج بسطامی را تأسیس کردند که از فعالیت‌های آن می‌توان به معرفی افراد بااستعداد در موسیقی به جامعه، برگزاری مراسم نکوداشت پرویز مشکاتیان و ایرج بسطامی اشاره کرد.درباره بنیاد ایرج بسطامی - وب سایت رسمی بنیاد ایرج بسطامیآلبوم تصاویر مراسم نکوداشت پرویز مشکاتیان و ایرج بسطامی (وب سایت رسمی بنیاد ایرج بسطامی)
محمدعلی بسطامی در گزارشی از نشست مطبوعاتی نخستین جایزه آوازی ایرج بسطامی دربارهٔ معرفی جوانان اهل موسیقی به جامعه با بیان این که شجریان و مشکاتیان، ایرج را به جامعه شناساندند، گفت: به یقین ما در تمام مراحل کاری (معرفی موسیقی دانان به جامعه و..). مدیون این دو استاد بزرگ هستیم. البته یکی دیگر از فعالیت‌های این بنیاد تقدیر از هنرمندان در زمان حیاتشان است که در این باره می‌توان به مراسم بزرگداشت استاد پرویز مشکاتیان اشاره کرد.نکوداشت بسطامی و بزرگداشت مشکاتیان سال 1385 (تصاویر مراسم) ، وب سایت رسمی بنیاد فرهنگی هنری ایرج بسطامی (بخش تصویر فعالیت‌های بنیاد)
همچنین کتابی به نام سکوت گویا که در آن نوشته‌هایی دربارهٔ ایرج بسطامی و آثار وی گرد آمده، از سوی انتشارات آتنا عرضه شده‌است. مسعود زرگر این کتاب را از مقالات و نوشته‌های کسانی چون علی شیرازی گرد آورده‌است.سکوت گویا؛ کتابی کامل درباره بسطامی، وب سایت همشهری آنلاین
سخن پرویز مشکاتیان در مصاحبه‌ای دربارهٔ ایرج بسطامی: «تنها افتخارم در زندگی این است که ترانه وطن من با صدای ایرج، از طرف سازمان یونسکو سرود ملی اعلام شد.»مشاهده ویدئوی سخنان استاد مشکاتیان درمورد بسطامی (تصویری) در وب سایت آپارات -مشاهده ویدئو در وب سایت رسمی بنیاد فرهنگی هنری ایرج بسطامی (بخش فیلم‌ها)
سخن محمدرضا شجریان دربارهٔ ایرج بسطامی: بسطامی! خداوند گوهری به تو داده و من می‌خواهم این گوهر را شکل بدهم. او ۶ سال شاگرد من بود. تا میانه دوره عالی هم با من کار کرد. آینده خوبی برایش پیش‌بینی می‌کردم. گلی بود که زود پرپر شد.نقطه نظرات - وب سایت رسمی بنیاد بسطامی
کاتانا (یا کِتانا) (در ژاپنی: 刀، انگلیسی: Katana) نام یک نوع شمشیر ژاپنی است که از قرن ۱۳ میلادی مورد استفاده ساموراییها بوده‌است.
از ویژگی‌های بارز کاتانا شکل زیبای آن و استحکام بالا‌اش است. در طول تاریخ، شکل آن تغییرات مختصر و جزئی یافته، ولی اصول پایهٔ آن همچنان بدون تغییر مانده‌ است. از جمله ویژگی‌های شمشیر کاتانا می‌توان به شکل منحنی تیغهٔ آن اشاره کرد. همچنین یک طرف شمشیر (لبهٔ بیرونی آن) بسیار تیز است و اصولاً قسمت عقب سطح شمشیر از قسمت تیز و بُرندهٔ آن ضخیم تر است.
کاتانا اصولاً برای بریدن (قطع کردن) اجزای بدن طراحی شده و نه زخمی‌کردن دشمن ؛ به همین دلیل هر تیغهٔ آن به شکل خاصی طراحی شده‌ است تا قدرت برندگی آن هر چه بیشتر اثرگذار باشد.
شمشیرهای ژاپنی اصولاً بر سه پایه طبقه‌بندی و تقسیم می‌شوند.
تمام شمشیرهای ژاپنی بر این پایه تولید می‌شوند. چیزی که شمشیرهای ژاپنی را از یکدیگر متمایز می‌کند طول تیغهٔ آن‌هاست. شمشیرهای ژاپنی با واحد شَکو (به ژاپنی: Shaku) اندازه‌گیری می‌شوند (۱ شکو تقریباً برابر با ۳۰٫۳ سانتیمتر یا ۱۱٫۹۳ اینچ، یعنی اندکی کمتر از یک فوت (پا) است). همچنین، برای دقت بیشتر هر «سان»، «بو» و «رین» (به‌ترتیب برابر با یک‌دهم، یک‌صدم و یک‌هزارم شَکو) مورد استفاده قرار می‌گیرد (به سانتی متر طول کلی کاتانا حدودا 98 الی 103 می باشد). برای مثال:
از نوع شمشیر ژاپنی، می‌توان به محل ساخت و مدرسه سامورائی که شمشیر در آن ساخته شده‌است پی برد.
در واقع هر شش مدرسه معروف و صاحب سبک سامورائی، یعنی مدرسه سوشو، مدرسه یاماتو، مدرسه بیزن، مدرسه یاماشیرو، مدرسه مینو و مدرسه واکیمونو که هر کدام در استان‌هایی به همین نام متمرکز بودند، به‌خاطر خواص منحصر به فرد شمشیرهای خود مشهور بودند. برای مثال شمشیرهایی که در استان مینو ساخته می‌شدند به دلیل قدرت بسیار بالای برندگی یا شمشیرهای استان یاماتو به‌خاطر خسته نشدن دست و سبکی شمشیر معروف بودند.
همچنین هر یک از این مدارس امضای مخصوص مدرسهٔ خود را بر روی شمشیرهایشان حک می‌کردند.
خوشکار، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان بافت در استان کرمان ایران است.
این روستا در دهستان کیسکان قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۸۷ نفر (۵۸خانوار) بوده‌است.
تام گودوین نویسندهٔ آمریکایی سبک علمی-تخیلی سخت که در ۱۹۱۵ متولد شد و در ۱۹۸۰ از دنیا رفت . بسیاری از داستان‌های او در دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ میلادی در مجلات پالپ (Pulp) به چاپ رسیدند.
یکی از داستان‌های علمی-تخیلی او با نام معادلات سرد که برای اولین بار در سبک سخت نوشته شده بود بسیار مورد تحسین قرار گرفت و از آن زمان به بعد، او را پدر علمی-تخیلی‌نویسی سخت خواندند.
سری راگناروک :
و یک رمان:
جنیفر روو (زادهٔ ۱۹۴۸) نویسندهٔ استرالیایی است. بسیاری از داستان‌های او در صدر فهرست پرفروش‌ترین کتابهای کودکان استرالیا قرار دارند. او اولین کتابش ("چیزی استثنایی") را در سال ۱۹۸۴ و دومین کتابش ("خوک‌ها پرواز می‌کنند") را در سال ۱۹۸۶ چاپ کرد. وی همچنین فیلمنامهٔ فیلم "Murder Call" را نوشته‌است. در ایران انتشارات افق و انتشارات بنفشه برخی از کتاب‌های این نویسنده را (از جمله مجموعه‌کتاب‌های "در جستجوی دلتورا و روون") به فارسی چاپ کرده‌اند.
جنیفر روو، در آثاری که برای کودکان می‌نویسد، از نام مستعار امیلی رودا استفاده می‌کند، اما در آثار معمولی‌اش از نام اصلی خود بهره می‌گیرد.
اثر وی روون است که در چهار جلد ("روون پسری از رین"، "روون و کولی‌ها"، "روون و نگهبان کریستال"، و "روون و زباک‌ها" است. یکی از معروف‌ترین و پرطرفدارترین کتابهای امیلی رودا مجموعهٔ «دلتورا» است که از سه مجموعه به نامهای "در جستجوی دلتورا"، "سرزمین سایه‌های دلتورا"، و "اژدهایان دلتورا" تشکیل شده‌است.
آنتونی هورویتس (زاده ۵ آوریل ۱۹۵۶) نویسندهٔ انگلیسی ادبیات جنایی، کارآگاهی، گونهٔ وحشت و تخیلی است. او بیشتر به نوشتن رمان‌های نوجوانان می‌پردازد.
شاید بتوان گفت زندگی آنتونی هوروویتس از داستان‌های چارلز دیکنز یا برادران گریم برگرفته شده‌است. در سال ۱۹۵۶، هوروویتس در خانواده‌ای یهودی در استن‌مور، میدل‌سکس انگلستان به‌دنیا آمد. پدرش بازرگان ثروتمندی بود که برای نخست‌وزیر هارولد ویلسون کار می‌کرد. او با دانستن این‌که ممکن است ورشکسته شود، حساب‌های بانکی‌اش را با نامی مستعار، به بانک دیگری انتقال داد و چندی بعد درگذشت. با وجود تلاش‌های بسیار، خانوادهٔ وی هرگز نتوانست پول را پیدا کند.
وقتی هوروویتس کودک بود، مادرش -که او همیشه ستایش‌اش می‌کند- کتاب‌های فرانکنشتاین و دراکولا را به او معرفی کرد و در سیزده سالگی نیز، یک جمجمهٔ انسان به‌عنوان هدیهٔ تولد به او داد.
مادربزرگش، زنی بدذات بود که تأثیر بدی بر زندگی وی گذاشت. چنان‌که خود هوروویتس می‌گوید: «او حقیقتاً آدمی شیطانی بود.»
در هشت سالگی، هوروویتس را به یک مدرسهٔ شبانه‌روزی فرستادند و او آن‌جا بزرگ شد. آن‌طور که خودش می‌گوید، مدرسه بسیار وحشتناک بود و مدیرش، بچه‌ها را آن‌قدر شلاق می‌زد تا بدن‌شان تاول بزند.
آنتونی هوروویتس نوشتن را از ۸ سالگی و به‌طور حرفه‌ای از ۲۳ سالگی شروع کرد. او می‌گوید: «تنها زمانی که کاملاً احساس خوش‌حالی می‌کنم، وقتی است که دارم می‌نویسم.»
اولین کتاب وی، با نام «راز شوم فردریک ک. باور - The Sinister Secret of Frederick K Bower»، یک طنز ماجرایی برای کودکان بود که در سال ۱۹۷۹ به چاپ رسید و بعداً تحت عنوان Enter Frederick K Bower تجدید چاپ شد. دومین رمان او «میشا، جادوگر و طلسم اسرارآمیز» نام داشت که در سال ۱۹۸۱ منتشر شد. اولین مجموعهٔ داستانی او، سری «ستارهٔ پنج‌پر» بود که هیچ‌وقت آن را کامل نکرد.
او هم‌چنین در نوشتن در زمینهٔ شخصیت‌های افسانه‌ای نیز فعالیت داشته‌است. وی با هم‌کاری ریچارد کارپنتر، چند قسمت از مجموعهٔ تلویزیونی رابین هود را نوشت و در سال ۱۹۸۱ سه قسمت از این مجموعهٔ تلویزیونی را برای کودکان نوشت و به چاپ رساند.
به سال ۱۹۸۸ کتاب «گروشام گرینج» منتشر شد که سال ۱۹۸۹ جایزهٔ کتاب کودکان لانکاشیر را از آن خود کرد. گروشام گرینج داستان دیوید الیوت ۱۳ ساله‌است که با توجه به افسانهٔ «هفتمین فرزندِ هفتمین فرزند بودن»، جادوگر محسوب می‌شود (در غرب افسانه‌ای هست که می‌گوید اگر کسی هفتمین فرزندِ هفتمین فرزند باشد، جادوگر می‌شود). مثل هوروویتس، کودکی دیوید نیز به بدی می‌گذرد.
موفقیت وی با انتشار کتاب «مالتیِ شاهین» (۱۹۸۶ - اولین جلد از سری «برادران دایمند») آغاز شد که فیلم تلویزیونی آن نیز با عنوان Just Ask For Diamond ساخته شد. تا به حال سری برادران دایمند در ۷ جلد ادامه پیدا کرده.
در دههٔ ۹۰، هوروویتس تعدادی رمان مستقل نوشت که شامل «مادربزرگ» (۱۹۹۴)، «ژانوس، ستارهٔ آرزو» (۱۹۹۶ - The Switch)، شیطان و پسرکش (۱۹۹۸) و «جام نحس» (۱۹۹۹) می‌شود. جام نحس در واقع ادامهٔ داستان گروشام گرینج است که به سال ۲۰۰۳ برای مشخص‌شدن ارتباط آن با گروشام گرینج، به «بازگشت به گروشام گرینج» تغییر نام یافت.
وی هم‌چنین کتاب «ترسناک‌های هوروویتس» (۱۹۹۹) و «ترسناک‌ترهای هوروویتس» (۲۰۰۰ – More Horowitz Horror) را نوشت که مجموعه‌ای از چند داستان کوتاه ترسناک‌اند. این دو کتاب، بعداً دوباره به‌صورت کتاب‌هایی که هرکدام دو یا سه تا از داستان‌های ترسناک هوروویتس را شامل می‌شدند، تحت عنوان «پاکت هوروویتس» منتشر شدند.
در سال ۲۰۰۰، هوروویتس نوشتن مجموعهٔ موفق «الکس رایدر» یا مأمور «دوصفر هیچ» را آغاز کرد که دربارهٔ نوجوانی ۱۴ ساله به نام آلکس رایدر است که برای سازمان جاسوسی MI6 کار می‌کند. این مجموعه را می‌توان به عنوان موفق‌ترین مجموعه آنتونی هوروویتس نام برد که دارای جایزه‌های معتبر بسیار زیادی است. (سال ۲۰۱۷) بیش از ۶۰۰ میلیون نسخه از این کتاب به فروش رسیده. از روی این کتاب مانند هری پاتر؛ توسط هالیوود فیلم ساخته شده که فیلمی بسیار جذاب و مهیج با نام توفان شکن (Storm Breaker) است. این کتاب در اروپا و آمریکا مانند هری پاتر پرطرفدار است.
در سال ۲۰۰۵، هم‌زمان با انتشار کتاب‌های الکس رایدر (که تا به حال ۱۱ جلد از آن نوشته شده)، هوروویتس مجموعهٔ دیگری را با نام «قدرت پنج» آغاز کرد. می‌توان گفت قدرت پنج، نسخهٔ جدید و بازنویسی‌شدهٔ مجموعهٔ ستارهٔ پنج‌پر است که هرچند قرار بود پنج جلد باشد، تنها چهار جلد از آن نوشته شد.
وی کتاب طنزی هم با نام «شوخیِ کشنده» (۲۰۰۴ The Killing Joke) برای بزرگسالان نوشته‌است.
آنتونی هوروویتس در عرصهٔ سینما نیز فعالیت دارد. او تا به حال فیلم‌نامهٔ مجموعه‌های تلویزیونی از قبیل «جنگِ فویل» (Foyle's War) و هرکول پوآرو (از کتاب پوآرو آگاتا کریستی) را نوشته‌است.
وی اکنون با همسرش جیل گرین (تهیه‌کنندهٔ برنامه‌های تلویزیونی) و دو فرزندش نیکلاس و کاسیان، در لندن زندگی می‌کند. تمام خانواده درگیر حرفهٔ اوست. همسرش، تابه‌حال تهیه‌کنندهٔ چندین فیلم‌نامهٔ او (از جمله Foyle's War) بوده. پسرش کاسیان بازیگر است و در سه تا از نمایش‌های او حضور داشته. و پسر بزرگش نیکلاس، برای کمک به هوروویتس در نوشتن سری الکس رایدر، همه‌چیز را از جمله غواصی، اسکی روی برف و موج‌سواری امتحان کرده‌است!
همچنین وی در سال ۲۰۱۱ بالاخره اولین اقتباس ادبی شرلوک هلمزش را با عنوان «خانه ابریشمی» منتشر کرد و با استقبال بسیار فراوانی روبرو شد و محبوبیت چشمگیری را در میان دوست داران ادبیات جنایی و شرلوک هلمز به دست آورد. این کتاب را می‌توان آن را به عنوان یکی از برترین اقتباسات ادبی شرلوک هلمز در تاریخ معرفی کرد. این کتاب توسط مریم رفیعی ترجمه و در انتشارات ایرانبان به چاپ رسید و تاکنون چهار مرتبه تجدید چاپ شده‌است.
سرانجام ۴ سال پس از انتشار خانه ابریشمی یعنی در سال ۲۰۱۵ آنتونی هوروویتس بار دیگر قلم به نوشتن اقتباس دیگری از هلمز برد و اینبار اثر زیبای «موریارتی» را خلق کرد. اگرچه شرلوک هلمز در این کتاب حضوری کمی دارد و بیشتر در رابطه با پروفسور موریارتی است اما این کتاب نیز از محبوبیت بسیاری بهره‌مند شد. در ایران نیز این کتاب توسط خانم مریم رفیعی ترجمه و در انتشارات ایرانبان به چاپ رسید.
گفته شده که احتمالاً خانم رولینگ (نویسنده هری پاتر) از این کتاب الهام گرفته‌است و البته نامی از آنتونی هوروویتس ذکر نکرده‌است و آقای هوروویتس فقط در وب‌گاه رسمی‌اش به این موضوع اشاره کوچکی کرده‌است.
کتاب‌هایی که در ایران منتشر شده‌اند با ستاره علامت زده شده‌اند.
این مجموعه به‌طور کامل در ایران به چاپ نرسیده.**
لرستان فیلی ( به لری : لورسّو فیلی ) نامی تاریخی است که به سرزمین‌های تحت حکومت والیان فیلی گفته می‌شود. سرزمین لرستان فیلی در غرب کشور ایران قرار داشته‌است و به دو قسمت پیشکوه و پشتکوه تقسیم می‌شده‌است.
تقسیم بندی طوایف منطقه‌ی لر کوچک یا لرستان فیلی بر اساس گفته هنری راولینسون.
لرستان به معنی سکونتگاه مردم لر واژه‌ای است که به سرزمین‌های لرنشین گفته می‌شود و به معنای گستره جغرافیایی است که مردم لر در آن سکونت دارند. گستره نام لرستان پیش از حکومت صفویان، سکونتگاه لرهای بختیاری، لرهای کهگیلویه و لرهای بویراحمدی را هم شامل می‌شد. اما پس از حکومت صفویان سکونتگاه لرهای بختیاری را منطقه بختیاری نام‌گذاری کردند و جغرافیای نام لرستان به حدود استان لرستان و ایلام کنونی محدود شد. این منطقه نیز در حکومت قاجاریان به دو بخش پشتکوه و پیشکوه تقسیم شد. امروزه لرستان نام یکی از استان‌های غربی ایران است. در نمودار زیر تقسیمات لرستان از ۳۰۰ هجری قمری تاکنون آورده شده‌است.
مردم ساکن لرستان فیلی‌ به گویش‌های متفاوتی سخن می‌گویند که معروفترین آن‌ها لری خرم‌آبادی، لری‌چگنی، لری شوهانی ، کردی ایلامی است.http://www.iranicaonline.org/articles/lori-dialects ایزابلا بیشوپ که در سال ۱۸۹۰ به منطقهٔ کردستان و لرستان سفر کرده‌است، در سفرنامهٔ خود می‌گوید که گویش لرهای فیلی (لر کوچک) «کمی با کردهای کرمانشاه مغایرت دارد».بیشوپ، ایزابلا، ۱۳۷۵. "از بیستون تا زردکوه بختیاری"، ترجمهٔ مهراب امیری، تهران: نشر آنزان و نشر سهند، چاپ اول؛ ص ۵۲.
پورتوریکو با نام رسمی قلمرو همسود پورتوریکو مجمع‌الجزایری ‌در شمال شرقی منطقه کارائیب است. پورتوریکو از نواحی غیرضمیمه به خاک ایالات متحده آمریکا به‌شمار می‌آید که تحت حاکمیت سیاسی ایالات متحده آمریکا قرار دارد.
جمعیت پورتوریکو سه میلیون و ۱۹۴ هزار نفر و زبان‌های رسمی آن اسپانیایی و انگلیسی است. زبان رایج اکثریت مردم جزیره، اسپانیایی است و تنها حدود یک‌چهارم جمعیت پورتوریکو انگلیسی را روان صحبت می‌کنند.
نزدیک به ۷۶ درصد از مردم این جزیره سفیدپوست هستند که تبار بیشتر آن‌ها از اسپانیا است. کوبا و پورتوریکو تنها جزایری در حوزه کارائیب هستند که سفیدپوستان اکثریت جمعیت آن‌ها را تشکیل می‌دهند.
۸۵ درصد از مردم پورتوریکو کاتولیک هستند. پورتوریکو بیش از ۴۰۰ سال در کنترل اسپانیا بود تا این‌که پس از شکست اسپانیا از ایالات متحده در جنگ، این جزیره به کنترل ایالات متحده درآمد. نام پورتوریکو از زبان اسپانیایی گرفته شده و به معنای «بندر ثروتمند» است.
جزیره پورتوریکو هم‌اکنون تحت حاکمیت سیاسی ایالات متحده آمریکا قرار دارد، دلار آمریکا پول رایج آن است و شهروندانش با گذرنامه آمریکایی سفر می‌کنند، با این وجود مجمع‌الجزایر پورتوریکو در سنای آمریکا سناتور ندارد و تنها یک «نماینده بدون حق رای» در کنگره ایالات متحده آمریکا دارد.مردم پورتوریکو به پیوستن به ایالات متحده آمریکا رای دادند، بی‌بی‌سی فارسی
هرچند که ساکنان این جزیره شهروند آمریکا بشمار می‌آیند اما نمی‌توانند در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا شرکت کنند.صدای آمریکا. مه ۲۰۱۴. در انتخابات سراسری آمریکا در سال ۲۰۰۰ میلادی حدود شش میلیون و نیم شهروند آمریکایی با تبار لاتین شرکت کرده بودند که بیش از یک میلیون نفر آنان از کسانی بودند که شهروندی آمریکا را گرفته و دارای‌تبار پورتوریکوئی بودند.
این کشور کوچک‌ترین و شرقی‌ترین جزیره از جزایر آنتیل بزرگ از هند غربی به‌شمار می‌آید که از شمال به اقیانوس اطلس، از شرق به جزایر آنتیل کوچک، از جنوب به دریای کارائیب، و از غرب به جمهوری دومینیکن محدود می‌شود. پورتوریکو کشوری است کوهستانی با آب و هوای گرمسیری و منابع زیر زمینی و معدنی اندک.
جزیره اصلی پورتوریکو توسط کریستف کلمب در طول دومین سفر دریایی‌اش به قاره جدید در سال ۱۴۹۳ کشف شد،TRAVEL ADVISORY; San Juan Plaza Salutes Columbus - The New York Times بر اساس شواهد به دست آمده از تاریخ پیش‌کلمبی، جمعیت این جزیره حدود ۳۰ هزار نفر در سال ۱۵۰۸ برآورد شده‌است. سرخ‌پوستان بومی جزیره موسوم به قوم تاینو، این جزیره را «بوریکن» به معنای «سرزمین شاهزادهٔ نجیب» می‌خواندند. اما کلمب آن را به یاد یحیای تعمید دهنده به سان خوان تغییر نام داد. این نام هنوز بر پایتخت این کشور باقی است.
در سال ۱۵۰۸ نخستین مهاجران اسپانیایی وارد پورتوریکو و بندر خوان پونس دلئون شدند، عده‌ای نیز رهسپار کاپارا شدند و اولین حکومت محلی در آنجا تشکیل شد. یکی از مردان خوان پونس دلئون از فرماندهان تحت نظر کلمب، شایعاتی در مورد ثروت تاینوهای پورتوریکو شنیده بود. اختلافات آغاز شد و تازه‌واردان شروع به سرکوب و مطیع کردن بومیان جزیره کردند. مهاجران اسپانیایی رفته‌رفته مردم تاینو را محو و معادنشان را در ظرف اندک زمانی ضبط کردند. در طول یک سال، پونس دولئون، تاینوها را مطیع خود ساخته و کنترل اکثریت منطقه را بدست گرفت. در آن زمان، آن جزیره مجدداً تغییر نام داده و به پورتوریکو به معنای «بندر ثروتمند» تغییر نام یافت.
تاینوها در ابتدا در معادن طلا کار می‌کردند. در سال ۱۵۱۱، مقامات این جزیره بابت بدرفتاری با تاینوها از سوی کلیسای کاتولیک اخطاری دریافت کردند؛ اما همچنان نرخ مرگ و میر بر اثر کارهای سخت و طاقت‌فرسا و بردگی و بیماری و سوءتغذیه بالا بود. در سال ۱۵۱۸، هنگامی که آبله در میان این قوم شیوع پیدا کرد، بیشتر جمعیت آنان نابود شده بود. این وضعیت آنقدر ادامه پیدا کرد که دیگر تاینوهای زیادی برای کار وجود نداشتند. در این زمان اسپانیایی‌ها مجبور شدند، برده‌های سیاهپوست را جایگزین آن‌ها کنند.
در اوائل سده ۱۷ م. این جزیره به دست انگلستان افتاد لیکن طولی نکشید که دوباره به اسپانیا بازپس داده شد.لغتنامه دهخدا: مدخل پورتوریکو.
آمریکا به دنبال جنگ با اسپانیا برای تصرف پورتوریکو، پس از اشغال این جزیره در سال ۱۸۹۸ کنترل آن را در دست گرفت. به علت اینکه پورتوریکو از مستملکات آمریکاست همهٔ شهروندان پورتوریکو دارای تابعیت آمریکایی هستند. در سال ۱۹۴۸ سنای آمریکا اجازهٔ انتخاب حاکم توسط خود پورتوریکویی‌ها را صادر کرد، در سال ۱۹۵۲ این لایحه توسط کنگره تصویب و ضمانت اجرایی پیدا کرد. در ۱ نوامبر ۱۹۵۰ استقلال طلبان افراطی پورتوریکویی با سفر به واشینگتن و ورود به محل کار رئیس‌جمهوری (هری ترومن) قصد ترور او را داشتند که البته موفق به این کار نشدند، در ۱ مارس ۱۹۵۴ نیز عده‌ای از افراطیون پورتوریکویی با ورود به ساختمان کنگره، ۵ تن از نمایندگان کنگره را مجروح کردند.
پورتوریکو امروزه نقطه انتقال عمده برای قاچاقچیان مواد مخدر بین آمریکای جنوبی و ایالات متحده است.صدای آمریکا: بازداشت باند قاچاق مواد مخدر در فرودگاه پورتوریکو. بازدید: مه ۲۰۱۴.
این کشور دارای نظام دولتی نیمه خودمختار است. در امور مالی، دفاعی، روابط خارجی و تجارت بین ایالتی، پورتوریکو کاملاً تحت قیمومیت سیاسی ایالات متحده آمریکا عمل می‌کند. بغیر از موارد مذکور، قانون اساسی پورتوریکو امور جاری داخلی کشور را تبیین می‌کند. مردم پورتوریکو شهروندان آمریکایی بشمار می‌آیند، اما در انتخابات آمریکا حق رأی ندارند.
نظام سیاسی و حکومتی پورتوریکو به گونه‌ای است که در مسائل مالی، اقتصادی، دفاعی، روابط خارجی و تجاری تحت نظارت و حاکمیت سیاسی آمریکا قرار دارد و در مسائلی به غیر این موارد، قانون اساسی خود را اعمال و اجرا می‌کند.
از سال ۱۹۵۲ تاکنون پورتوریکو سه حزب سیاسی اصلی داشته‌است: حزب دموکراتیک مردمی، حزب پیشرو جدید و حزب استقلال پورتوریکو. این سه حزب برای کسب سه وضعیت سیاسی مختلف تلاش می‌کنند. حزب دموکراتیک به دنبال حفظ وضعیت پیوستگی با آمریکا به عنوان مشترک‌المنافع است و در همه‌پرسی رأی مردمی را کسب کرد. حزب پیشرو به دنبال این است که پورتوریکو ایالتی از آمریکا شود و حزب مستقل هم به دنبال ایجاد حاکمیت و جمهوری مستقل است.
در سال ۲۰۰۷ حزب چهارمی به نام پورتوریکویی‌ها برای حزب پورتوریکو ثبت شد. این حزب ادعا می‌کند که به دنبال مشکلات جزیره در وضعیت خنثی است. اما پس از اینکه حزب نتوانست تعداد آراء مورد نیاز را کسب کند، تنها به عنوان یک حزب سیاسی ثبت شده باقی ماند. احزاب ثبت نشده دیگر این کشور شامل حزب پورتوریکویی‌های ملی‌گرا و جنبش کارگران سوسیالیست می‌شوند.
پورتوریکو حکومتی جمهوری‌خواه تحت حاکمیت و نظارت آمریکا دارد، اما تحت حمایت کامل قانون اساسی آمریکا قرار ندارد. رئیس دولت پورتوریکو رئیس‌جمهور امریکاست. دولت پورتوریکو بر اساس سیستم جمهوری‌خواهی بوده و از سه بخش تشکیل شده‌است: مجریه، مقننه و قضائیه؛ قوه مجریه توسط فرماندار هدایت می‌شود که اکنون لوئیس فورتونو آن را بر عهده دارد.
پورتوریکو در کنگره آمریکا نماینده‌ای دارد که حق رأی ندارد، این فرد کمیساریای مقیم نامیده می‌شود (در حال حاضر پدرو چیرلیسی این سمت را بر عهده دارد). انتخابات پورتوریکو توسط کمیسیون انتخابات فدرال و کمیسیون انتخابات ایالت پورتوریکو اداره می‌شود. با وجود اینکه مردم پورتوریکو در کنگره آمریکا نماینده دارند، اما نمی‌توانند در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا شرکت کنند، تنها می‌توانند در مرحله مقدماتی انتخابات رأی دهند. پورتوریکوهایی که مقیم ایالات متحده شده‌اند می‌توانند در انتخابات شرکت کنند.
پورتوریکو یک کشور مستقل نیست و هیچ سفارتخانه‌ای در این کشور وجود ندارد. تنها میزبان کنسولگری ۴۱ کشور است که اغلب آن‌ها از آمریکا و اروپا هستند. اکثر کنسولگری‌ها در سان خوان، پایتخت آن مستقر هستند. از آنجایی که این کشور بخشی از قلمرو اصلی آمریکا به حساب نمی‌آید، دفاتر دولتی سطح اول به همان صورتی که در دولت آمریکا تعریف شده در آن وجود ندارد، اما ۷۸ شهرداری در آن مستقر است.
در جریان همه‌پرسی غیررسمی و غیر الزام‌آوری که در سال ۲۰۱۲ برگزار شد، بیش از نیمی از رأی‌دهندگان پورتوریکویی‌تبار از وضعیت دوگانگی سیاسی این مجمع الجزایر ناراضی بوده و چیزی بیش از ۶۰ درصد آنان نیز خواهان آن بودند تا این کشور به عنوان پنجاه و یکمین ایالت آمریکا به رسمیت شناخته شود. آنان ایالتی شدن این کشور را حتی به خودمختاری کامل آن ترجیح دادند.مؤسسه مطالعات آمریکا . بازدید: مه ۲۰۱۴.
قانون اساسی آمریکا قدرت پذیرش ایالت جدید را به کنگره اعطاء نموده‌است. اما کنگره آمریکا به نظر تمایلی به الحاق پنجاه و یکمین ایالت به اتحادیه نداشته و این عدم تمایل ناشی از شبهات پیرامون اعتبار همه‌پرسی، اختلاف عمیق احزاب و مشکلات دیگری نظیر مسئله صخره مالی، کسری بودجه فدرال و اصلاحات مهاجرتی است. افزون بر تمامی مسائل سیاسی، نگرانی‌های مالی و اقتصادی در صدر مسائلی قرار دارند که عضویت پورتوریکو در ایالات متحده را با تأخیر مواجه می‌کند. بر پایهٔ گزارش ۲۰۱۰ کمیته منابع طبیعی مجلس نمایندگان، اگر پورتوریکو تبدیل به یک ایالت آمریکایی شود، برای برنامه‌های اجتماعی، خدمات درمانی و دیگر موارد، سالیانه ۷٫۷ میلیارد دلار هزینه اضافی بر دوش دولت فدرال گذاشته می‌شود.
مساحت کشور پورتوریکو ۹٬۱۰۴ کیلومتر مربع و به تقریب نصف کویت است. جزیره اصلی پورتوریکو از لحاظ وسعت، کوچک‌ترین جزیره در میان جزایر ویکس به‌شمار می‌رود. اگر چه از لحاظ جمعیت، رتبه سوم را در بین این گروه چهار جزیره‌ای دارد. سایر جزایر، کوبا، هیسپانیولا و جامائیکا هستند. پورتوریکو، به دلیل موقعیت جغرافیایی، آب و هوایی استوایی داشته و در بعضی فصول، توفان‌های آتلانتیک را هم تجربه می‌کند.
پورتوریکو در شرق کشور دومینیکن و غرب جزایر ویرجین واقع شده‌است، و در نزدیکترین نقطه ۱۲۰۰ کیلومتر با خاک ایالات متحده آمریکا فاصله دارد. این مجمع‌الجزایر شامل جزیره اصلی پورتوریکو و چندین جزیره کوچک دیگر است. همسایه پورتوریکو کاستاریکا است.
شکل آن مستطیل غیر منتظم است و از مشرق به مغرب امتداد می‌یابد. کرانه‌های ناهموار دارد و دارای رشته‌کوه‌های کم‌ارتفاعی است که از شرق بسوی غرب امتداد پیدا کرده‌است. رودهای زیادی از این کوه‌ها جاری و اراضی جزیره را سیراب می‌کند. هوایش معتدل و خاکش حاصلخیز است.
آب و هوای گرم و استوایی این کشور، جهانگردان زیادی را جذب می‌کند.
دمای هوای پورتوریکو همواره تابستانی است و میانگین دمای سالانه آن به ۲۶ درجه سانتی‌گراد می‌رسد. بین ماه‌های دسامبر و آوریل اوج فصل گردشگری در این جزیره است.
پارک ملی ال یانگ که در فاصله یک هزار و ۸۰ متری از سطح دریا قرار دارد و در اکثر مواقع سال شاهد بارش باران‌های استوایی است، یکی از مناطق پر طرفدار جهانگردان محسوب می‌شود. رصدخانه آرسیبو در این جزیره قرار دارد.
نخستین شهر این جزیره سان خوان بود که در سال ۱۵۲۱ تأسیس شد. با افزایش سکونت در شهرها ۳۰ شهر در قرن ۱۸ به وجود آمد و ۳۴ شهر نیز در قرن ۱۹ تأسیس یافت. ۶ شهر نیز در قرن ۲۰ ایجاد شد که آخرین آن فلوریدا در سال ۱۹۷۱ بود.
پورتوریکو استان ندارد اما از نظر اداری به ۷۸ شهرستان تقسیم شده‌است که فرمانداری‌ها در آن‌ها مانند استانداری در کشورهای دیگر عمل می‌کنند. این شهرستان‌ها خود به بخش (barrio) و بخش‌ها نیز به دهستان (sector) تقسیم شده‌اند.
در حال حاضر نیویورک و فلوریدا دارای بیشترین جمعیت پورتوریکویی‌تباران می‌باشند. نیویورک با ۱٫۲ میلیون جمعیت پورتوریکویی‌تبار و فلوریدا با یک میلیون نفر پورتوریکویی پذیرای کسانی است که به دلیل شرایط نامناسب اقتصادی از این کشور نیمه خودمختار وارد ایالات متحده شده‌اند.
بسیاری از کشاورزان پورتوریکویی به دنبال وقوع توفان در کشورشان، اغلب محصولات خود را از دست دادند. به همین دلیل این کشور با کمبود مواد غذایی روبه‌روست که این مشکل بحران‌های پس از زمین‌لرزه سال ۲۰۱۰ را نیز وخیم‌تر کرده‌است.لایت‌هاوس‌ویور . بازدید: مه ۲۰۱۴.
محصولات پورتوریکو عبارت است از: شکر، قهوه، تنباکو، پنبه دانه، الوار، و درختان صنعتی و غیره. پرندگان اهلی و حیوانات شکاری بسیار دارد و ماهی نیز در سواحل آن فراوان است. صادرات پورتوریکو را عمدتاً فراورده‌های دارویی و لوازم الکترونیکی تشکیل می‌دهند. گردشگری و بانکداری نیز از جمله صنایع مهم در پورتوریکو می‌باشد. پورتوریکو از اعضای کشورهای همسود به‌شمار می‌رود.
عدم وجود قوانین سختگیرانه مالیاتی و استقبال این کشور از ارز دیجیتال سبب شده گروهی از سرمایه‌گذاران به فکر تبدیل این کشور به قطب ارز رمزی و استخراج آن و نیز بهره‌گیری از زنجیره بلوکی برای مدیریت امور مختلف باشند
گروشام گرینج نام مجموعه‌ای از داستان‌های تخیلی است نوشته‌شده در سال ۱۹۸۸ توسط آنتونی هوروویتس نویسندهٔ انگلیسی گونه وحشت و خیال‌پردازی.
شخصیت اصلی این کتاب که دیوید نام دارد به مدرسه‌ای به نام گروشام گرینج دعوت می‌شود. که این دعوت نیز به نوبه خود عجیب بوده زیرا نامه را به جای پستچی کلاغی آورده‌است و نامه از اتفاقات داخل خانه با خبر است. پدر دیوید نیز با خوشحالی این دعوت را قبول می‌کند و دیوید را به گروشام گرینج می‌فرستد.
گروشام گرینج واقع در جزیره‌ای است که بر روی نقشه وجود ندارد و در نامه ذکر شده‌است که باید در سکوی قطار منتظر سرایدار مدرسه بماند و از آنجا با کشتی به مدرسه بروند. در قطار دیوید با دو نفر که به همان مدرسه قرار است بروند آشنا می‌شوند که هر دوی آنها نیز مانند دیوید به آن مدرسه دعوت شده‌اند.
در همان شب اول دیوید متوجه می‌شود که آن مدرسه با بقیه مدرسه‌ها تفاوت دارد زیرا از آن با خون خودشان به جای جوهر امضا گرفتنداز متن پشت جلد ترجمه کتاب در ایران، آنتونی هوروویتس، "گروشام گرینج و جام نحس،"ترجمه گیتا گرکانی، انتشارات کاروان!
هوروویتس چند سال پس از گروشام گرینج، قسمت دوم آن جام نحس یا بازگشت به گروشام گرینج را منتشر کردسایت رسمی آنتونی هوروویتس.
دشه روستایی است در شمال غربی استان کرمانشاه ایران.
روستای دشه در شهرستان پاوه قرار دارد و با شهر پاوه ده کیلومتر فاصله دارد.
به زبان کردی سورانی تکلم می‌کنند.
دشه در دامان کوه بَرُوژ واقع شده‌است تَپه‌دول پوشیده از درخت در مقابل آن قرار گرفته.
آب آشامیدنی آن از چشمهٔ سَرتاویران تأمین می‌گردد.
تعدادی از اهالی دامدار وعده‌ای باغدار می‌باشندو گروهی نیز در شغل‌های دولتی شاغل وبقیه کارهای مناسب با فصل و زمان خاص را انجام می‌دهند مانند سقزچینی گردو شکنی توت فروشی پرورش مقطعی دام (چوب داری)
جمعیت آن بالغ بر۱۸۰۰ نفر در تابستان ۱۳۸۶ برآورد شده‌است.
روستای دشه تقریباً در شمال غربی شهرستان پاوه قرار گرفته‌است. این روستا از نظرآب وهواهمانند شهرستان‌های اطراف، معتدل کوهستانی است و به همین دلیل دارای چشمه‌های خدادادی متعددی است.
اماعلت نام‌گذاری روستا را می‌توان برگرفته از کلمهٔ دژ به معنی قلعه دانست، چرا که در قسمت شرقی روستا قلعه‌ای به اسم قلعهٔ پاسکَه (همان پاسگاه)وجود دارد که به مرور کلمهٔ دژ به دشه تبدیل شده‌است. لازم است ذکر شود که از این قلعهٔ باستانی حال چیزی جز گودالی حوض مانند در میان تخته سنگی واقع در محدودهٔ قلعه باقی نمانده‌است.
کوه بَرُوژ = به‌روژ قله‌ای است مشرف بر روستا و از مرتفع‌ترین نقاط آن می‌باشد. کوپایهٔ آن به سه قسمت تقسیم می‌شود: که در قسمت شمالی آن روستا و در قسمت جنوبی آن ییلاق کْرِنْ و در قسمت غربی آن نیز مرتع زیبای دَرَتفی قرار دارند؛ و از دیدنی‌های روستا می‌توان به منطقهٔ ییلاقی هیلاوو اشاره کرد که جدیداً به دلیل احداث جاده دسترسی به آن آسان‌تر شده‌است، قبلاً به دلیل وجود چشمهٔ جوشان و هوای مطبوع ییلاقی مناسب برای دامداران روستا بود که در اواخر فصل بهار و فصل تابستان به آنجا کوچ می‌کردند و از مراتع و چراگاه‌های مناسب آنجا برای چرای دامهایشان بهره می‌جستند. از جاهای زیبای روستا می‌توان به تَپه‌دول اشاره کرد که جنگلی انبوه و زیبا آن را پوشانیده است؛ و اما از مکان‌های دیدنی ممتاز روستا می‌توان به چشمهٔ خروشان هانه‌کوان و قهوه خانهٔ سنتی آن اشاره کرد. این چشمه در پایین دست روستا قرار دارد و نیز از بزرگ‌ترین چشمه‌های منطقهٔ اورامان می‌باشد، این مکان هر ساله شاهد گردشگران زیادی از سراسر ایران و حتی خارج از کشور است. در حال حاضر نیز پروژه انتقال آب این چشمه برای تأمین آب شرب ساکنین شهر پاوه در حال اجرا است.
از نظر آموزشی در این روستا یک دبستان و یک مدرسه راهنمایی وجود دارد که در حدود ۶ تا ۷ سال است که مکان آن به جای جدید انتقال یافته‌است، همچنین با پیگیری‌های کارکنان مدرسه راهنمایی توانسته‌اند که سال اول دبیرستان را نیز در این مدرسه تحت پوشش خود قرار دهند.
تا حدود ۱۰ سال پیش اکثر مردم روستا دامدار بوده‌اند ولی هم‌اکنون افراد معدودی در روستا مشغول به این کار هستند، درآمد مردم روستا بیشتر مربوط به شغل‌های آزاد و شغل‌های فصلی مانند خرید و فروش خشکباری همچون گرد و توت و …، سقزچینی و … مشغول هستند، برخی از اهالی زنبوردار و برخی دیگر نیز باغدارند و تعدادی از اهالی هم به شغل‌های دولتی مشغول‌اند.
همان‌طور که گفته شد آب شرب مردم روستا از آب چشمهٔ سَرتاویران تهیه می‌شود که در مرکز روستا واقع شده‌است. از چشمه‌های دیگر روستا می‌توان به چشمه‌های هانه‌کوان، سْیاسه‌ر، هه‌والیس، دَرَتْفی، هیلاوو، هانه‌گل و …" اشاره کرد.
از محصولات روستا می‌توان به گردو، توت، و انار اشاره کرد.
این روستا اخیراً پیشرفت‌های زیادی داشته‌است. یکی از پیشرفت‌های این روستا آسفالت معابر اصلی روستا می‌باشد که در مرداد ماه ۱۳۹۶ به پایان رسید.
و از میان شخصیت‌های برجستهٔ روستای دشه می‌توان به؛ ملا محمود دشی، علامه عبدالله دشی، ملا محمود مفتی‌زاده (پدر کاک احمد مفتی‌زاده)، برهان الدین مهری، ماموستا خالد مفتی‌زاده، دکتر محمد صدیق مفتی‌زاده (خانواده مفتی‌های هورامان)، شیخ حبیب‌الله نقشبندی، میرزا عنایت الله دشه‌ای و …
در بهمن ۱۴۰۱ اعلام شد که روستای دشه با پدیدۀ رانش زمین مواجه شده‌است.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "پیگیریم ۱۸ روستای دیگر کرمانشاه «هدف گردشگری» شود"، نوشته‌شده در ۱۱ بهمن ۱۴۰۱؛ بازدید در ۱۱ بهمن ۱۴۰۱.
وبگاه پاوه و اورامان
کتاب مشاهیر کورد بابا مردوخ روحانی
نیایشگاه باستانی اسپی مزگتhttp://www.mehrnews.com/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=853673 مربوط به دوران پیش از اسلام است و در دوران دوره‌های سلجوقی و صفوی هم از ان استفاده شده است و در ۸۰ کیلومتری باختر شهر رشت و ۲۲ کیلومتری جنوب شهر تالش، در دهستان دیناچال پره‌سر در حاشیه باختری رودخانهٔ دیناچال جای دارد.جهانی، ولی ۱۳۹۵، اسپی مزگت: کهن‌ترین مسجد تاریخی گیلان، نشر بلور
این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
امروزه تنها ورودی اصلی بنا، نیمی از شبستان و چند دیوار مجاور آن سالم مانده‌است. ورودی اصلی شامل طاق بلند شاخص معماری دوره سلجوقی است.
واژه ایسپیه مزگت به معنای مسجد سپید به زبان تالشی (اسپید) است. واژهٔ مسجد در زبان عربی هم برگرفته از همین واژهٔ کهن ایرانی است.
علیرغم این ادعا که این بنا در دوره ساسانی یک آتشکده بوده، اما در کاوش‌های انجام شده هیچ نوع بقایای معماری یا سفال دورهٔ ساسانی در اسپی مزگت یافت نشده‌است. سنگ نوشته‌های بنا آن را وابسته به سدهٔ چهارم و آغاز سدهٔ پنجم هجری معرفی می‌کند و سفال‌های یافت شده همگی وابسته به سدهٔ هشتم هجری (دوره ایلخانی) هستند.فاطمه کشاورز خالقی: مجله اثر، تابستان 1383 - شماره 36 و 37
با توجه به کاوشهای باستان‌شناسی انجام شده در سالهای ۱۳۷۹، ۱۳۸۱ و ۱۳۸۵ توسط کارشناسان میراث گیلان از جمله یوسف فلاحیان، این مکان در دو دوره مورد استفاده بوده‌است. دوره اول یعنی قرون پنجم و ششم (همزمان با دوره سلجوقی) بنا ساخته شده‌است. بنا و محوطه اطراف آن حدود شش هکتار مساحت داشته‌است. در این دوره، بنا کاربری مسجد و عبادتگاه داشته و یک گورستان هم در مجاورت آن قرار داشته‌است. در دوره دوم، یعنی دوره صفوی بنا مجدداً احیا و مورد استفاده بوده‌است.جهانی، ولی ۱۳۹۵، اسپی مزگت: کهن‌ترین مسجد تاریخی گیلان، نشر بلور
در دراز مدت عوامل گوناگون انسانی (نظیر یادگاری، حفاری غیرمجاز، آتش) و طبیعی (سیل، رشد درخت، چرای گاو، زلزله) موجب ویرانی بنای «اسپی مزگت» شده‌اند. ریشه درختان در دیوارها نفوذ کرده و چند ترک بزرگ در دیواره و سقف بوجود آمده‌است. رودخانه سیلابی دیناچال نیز بخشی از جنوب بنا را تخریب و فرسوده‌است.
دسترسی به این بنا از طریق جاده رضوان شهر به تالش، به فاصله ۱۶۰۰ متر پس از پل رودخانه دیناچای، از فرعی شمالی میسر است. راه دسترسی جنگلی و آسفالته است و طول آن از جاده اصلی تا بنا ۱۳۰۰ متر است. این بنا در ۶۰ متری غرب رودخانه دیناچال قرار دارد.
چرخ‌دنده وسیله‌ای برای انتقال توان دَوَرانی از یک محور به محور دیگر است که طی آن، مقدار گشتاور یا سرعت دَوَرانی یا جهت چرخش یا راستای محوری می‌تواند تغییر کند. تسمه و زنجیر نیز همین کار را با کیفیتی متفاوت می‌کنند.
استفاده کردن از چرخ‌دنده‌ها به سالیان قبل برمی‌گردد. اگرچه چرخ‌دنده‌های اصلی آن به شکل امروزی نبوده و دارای معایب زیادی بودند. آن‌ها از چوب و میله‌های چوبی ساخته شده بودند که با چربی‌های حیوانات روان‌کاری می‌شدند و کاربردهای آن در پمپ‌ها و بلند کردن اجسام سنگین مانند مصالح ساختمانی و .. بود. همچنین دستگاه‌هایی در یونان باستان کشف شده‌است که برای محاسبهٔ حرکت ستاره‌ها و سیارات استفاده می‌شده‌است.
در قرن هجدهم، پس از انقلاب صنعتی در انگلستان، شروع به استفاده از چرخ‌دنده‌های فلزی در ماشین‌آلات نساجی شد. ساخت چرخ‌دنده‌ها امروزه تحول یافته‌است و این چرخ‌دنده‌ها بسیار پیشرفته‌تر هستند و پیشرفت آن‌ها همچنان ادامه دارد.
داخلی‌ترین قسمت چرخ‌دنده‌ها توپی است که به محور محرک متصل است. در بیرون این قسمت جان چرخ‌دنده قرار گرفته‌است. بیرونی‌ترین قسمت در جهت شعاعی، محیط چرخ‌دنده است که دندانه‌های چرخ‌دنده در این قسمت قرار می‌گیرند. این بخش از چرخ‌دنده منبع اصلی ایجاد صدا است.
مهم‌ترین اصطلاحاتی که در طراحی چرخ‌دنده به‌کار می‌روند عبارت‌اند از:
مدول: نسبت قطر دایرهٔ گام به تعداد دندانه‌ها. دیمانسیون آن طول است و معمولاً میلی‌متر واحد کمیت آن است. مطابق اصول، دو چرخ‌دندهٔ درگیر باید «هم مدول» باشند تا جفت شوند.
دایرهٔ گام: دایره‌ای فرضی است که تمامی‌محاسبات بر اساس آن انجام می‌گیرد. دایرهٔ گامِ دو چرخ‌دندهٔ درگیر برهم مماس هستند.
گام محیطی: طول کمانی از دایرهٔ گام که بین دو نقطهٔ متناظر از دو دندانهٔ مجاور قرار گرفته‌است.
ارتفاع سردنده: فاصلهٔ بین بالای دندانه تا دایرهٔ گام.
ارتفاع ته‌دنده: فاصلهٔ بین ته دندانه تا دایرهٔ گام.
لقی محیطی: مقداری که فضای خالی بین دو دندانهٔ یک چرخ‌دنده از ضخامت دندانه‌های چرخ‌دندهٔ درگیر با آن در امتداد دایرهٔ گام بیشتر است.
چرخ‌دنده‌ها بر اساس وضعیت قرارگیری محورهای دو چرخ‌دندهٔ درگیر نسبت به هم به دو گروه اصلی تقسیم می‌شوند:
ساده‌ترین و پرکاربردترین نوع چرخ‌دنده‌است. هر چرخ‌دنده شامل دیسک یا سیلندری است که دندانه‌های آن در راستای شعاع روی سطح آن قرار گرفته‌اند و محور هر دو دنده می‌بایست موازی هم باشد.
این نوع از چرخ‌دنده‌ها از متداول‌ترین نوع چرخ‌دنده‌ها هستند که استفادهٔ بسیار زیادی در ساخت گیربکس‌ها دارند. چرخ‌دنده‌های ساده به‌دلیل سادگی فرایند تولید، نسبت به سایر چرخ دنده‌ها قیمت پایین‌تری دارند. این چرخ‌دنده‌ها برای انتقال قدرت و تبدیل گشتاور مناسب هستند و در انواع صنایع سبک و سنگین کاربرد دارند.
دندانه‌های این چرخ‌دنده برخلاف چرخ‌دندهٔ ساده موازی با محور چرخ‌دنده نیستند، بلکه هر دندانه به شکل مقطعی از مارپیچ است. این قابلیت باعث می‌شود دندانه‌ها به آرامی با هم درگیر شوند، در حالی که دندانه‌های چرخ‌دندهٔ ساده به یکباره با هم درگیر شده و از هم جدا می‌شوند. این مسئله باعث می‌شود که چرخ‌دنده‌های مارپیچ نسبت به چرخ‌دنده‌های ساده آرام‌تر و با صدای کمتر کار کنند. محور این چرخ‌دنده‌ها می‌تواند به‌صورت موازی یا متقاطع قرار گیرد. در مقایسه با چرخ‌دنده‌های ساده، چرخ‌دنده‌های مارپیچ بیشتر دارای کاربرد در سرعت‌های بالا و توان‌های بالا است. همچنین به‌دلیل آن‌که این چرخ‌دنده‌ها با سر و صدا و ارتعاشات کمتری کار می‌کنند، در مواردی که کنترل سر و صدای بالا حائز اهمیت است از این‌گونه چرخ‌دنده استفاده می‌گردد.
این نوع چرخ‌دنده عمدتاً جهت انتقال محور دَوَران از حالت محور عمودی به محور افقی یا بالعکس استفاده می‌شود؛ و در صنایع خودروسازی از کاربرد فراوانی برخوردار است. دیفرانسیل اتومبیل‌ها و محورهای محرکه همگی از این نوع هستند.
چرخ‌دنده‌های حلزونی، یکی از انواع چرخ‌دنده‌ها با قابلیت‌های نیمه منحصر به فرد است که انتقال قدرت را از دو محور که با هم زاویهٔ ۹۰ درجه دارند را میسر می‌سازد. از ویژگی‌های این نوع چرخ‌دنده‌ها می‌توان به یکسو بودن انتقال (از پیچ به چرخ) اشاره کرد که از جمله موارد استفادهٔ این چرخ‌دنده‌ها در مکانیسم‌های بالابر و «خودقفل‌شونده» (مانند جرثقیل‌ها) است. دیگر ویژگی این چرخ‌دنده‌ها کاهش چشمگیر نسبت دور است که نسبت کاهش ۳۰۰:۱ و حتی بالاتر را میسر می‌سازد.
ایجاد دنده‌های مدولار روی یک محور افقی این چرخ‌دنده را به وجود می‌آورد و جهت انتقال محور حرکت از حالت کشویی به حالت دورانی یا بالعکس مورد استفاده قرار می‌گیرد. آن‌ها در واقع قسمتی از چرخ‌دنده‌ای با قطر بی‌نهایت هستند.
چرخ‌دندهٔ مغناطیسی از نظر هندسه و عملکرد شبیه به چرخ‌دنده‌های مکانیکی معمول است که به‌جای دندانه از آهنربا استفاده می‌کند.
شَمشیر یک سلاح سرد است که از یک تیغه بلند و لبه‌تیز و یک دسته تشکیل شده‌است. این سلاح انواع و شکل‌های متفاوتی داشته است که در هر کشور بسته به نوع مبارزه آن را تغییر می‌دادند.
واژۀ «شمشیر» برگرفته از واژگان پهلوی "شَم" (به معنای ناخن و انحنا)+"شیر" است تلویحاً به معنای ناخن شیر.
شمشیر در دیگر زبان‌های هندو-اروپایی به صورت انگلیسی sword، در روسی сабля (ترانویسی: sabla).
"شمشیر" در فارسی میانهٔ هم به همین صورت (با یای مجهول) بوده‌است.مکنزی
واژهٔ انگلیسی (و معادل‌هایش در زبان‌های اروپایی) نیز برگرفته از این واژه و به معنی نوعی شمشیر خمیده‌اند."scimitar", "Online Etymology Dictionary"
در خاور قدیم برای ساخت شمشیر از سه نوع فلز به نام‌های نرم‌آهن (آهن نرم)، شاپورگان (آهن سخت) و پولاد آمیخته بهره‌می‌گرفتند.Medieval Islamic swords and swordmaking: Kindi's treatise "On swords and their kinds"
by Robert G Hoyland; Brian J J Gilmour; Kindī
،Warminster: Gibb Memorial Trust, 2006.
پولاد گوهردار که برای شمشیرسازی نیز استفاده می‌شد روهینا نام داشت. به ابزار ساخته‌شده از روهینا، روهنی می‌گویند.لغتنامه دهخدا، سرواژه روهینا.
نمونه شعر از مسعود سعد سلمان:
شمشیرهای خاورمیانه قدیم
ژاپن:
ارتش بزرگ ایرانیان در زمان شاهنشاهی هخامنشی از آکیناکه استفاده‌ می‌کرد؛ این شمشیر که اندازه‌ای قابل حمل نیز داشته دولبه بوده و قابل فرو بردن نیز بوده‌است. این نوع شمشیر برای حمله‌های سریع و ناگهانی کاربرد عالی و خوبی داشت. در پایان دسته شمشیر، برآمدگی بزرگی وجود داشت که به‌نظر می‌رسد کاربرد خاصی داشته‌باشد. همچنین مدارکی وجود دارند مبنی بر این که پادشاهان ایرانی نیز از این سلاح استفاده می‌کردند. این نوع شمشیر در دو نوع بلند و کوتاه ساخته می‌شده‌است.
شمشیر ایرانی
دربارهٔ شمشیر ایرانی (به انگلیسی)
بهمنشیر محله‌ای است در شهر آبادان که کارگران شرکت نفت در آن زندگی می‌کردند. نام دیگر این محله (کواترا) بوده که به هنگام انقلاب ۱۳۵۷ به کوی کارگر نیز خوانده شد. این محله از کلانتری به نام کلانتری ۳ (کلانتری ۱۳ کنونی) شروع شده تا میدان مجسمه سابق (میدان انقلاب کنونی) ادامه داشته‌است.
محله بوارده محل زندگی کارمندان شرکت نفت ایران در آبادان بود. سطح زندگی در این محل از بریم پایین‌تر بود. این منطقه خاطره انگیز دارای دو بخش شمالی و جنوبی است که متعلق به کارمندان رده میانی و بالای شرکت ملی نفت ایران بود.
همچنین نام این محله به احتمال زیاد از واژه Bow-ward که به معنی محله جلویی است گرفته شده که سابقه نامگذاری در کشورهای انگلیسی زبان نیز دارد
نام محله مأخوذ از مالک اصلی زمین‌های منطقه یعنی فردی به نام "ابو ورده" است. منطقه‌ای که ناحیه مسکونی «بوارده» در آن واقع است، متعلق به فرد عربی به نام «ابو ورده» بوده است. ظاهراً ایشان فرزند پسری نداشته، بنابراین وی را به نام فرزند دخترش که «وردا» یا «ورده» (به معنی گل) بوده می‌نامیده‌اند. پس از استقرار شرکت ملی نفت ایران در آبادان، شرکت ملی نفت وقت جهت احداث منازل مسکونی پرسنل و نیز تأسیس «تانک فارم» خود، اقدام به خریداری زمین‌های ایشان می‌نماید. از آنجایی که صاحب زمین‌ها «ابو ورده» بوده است، همین نام نیز بر آن منطقه مسکونی شرکت نفت اطلاق می‌گردد و بر آن باقی می‌ماند. در گذر زمان و به جهت سهولت بیان ابوورده به بوارده تبدیل مشود.پیرزاد (۱۳۸۰)، ص ۲۱۴
در خصوص ریشه نام‌ها در شهر ابادان میبایست به منابع بریتانیایی نیز رجوع نمود بسیاری از نامهای کنونی تغییر یافته نامهای انگلیسی در زبان محلی نیز میباشند واژه bow -ward در نقشه شهر لندن و‌سایر کشورهای انگلیسی زبان دارای کاربرد است.
رمان چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم اثر زویا پیرزاد در دهه ۱۳۴۰ در بوارده شمالی در آبادان روی می‌دهد.
شمشیرهای ژاپنی بر واحد (Shaku) شکو اندازه گیری می‌شوند. (۱ شکو = تقریباً ۳۰٫۳ سانتی‌متر یا ۱۱٫۹۳ اینچ که بسیار نزدیک به یک فوت است چون هر فوت ۱۲ اینچ و ۳۰٫۳۴ سانتی‌متر است) همچنین برای دقت بیشتر هر «سان»، «بو» و «رین» به ترتیب برابر با (یک دهم، یک صدم و یک هزارم شکو) مورد استفاده قرار می‌گیرد.
تیغه بلندتر از دو شکو (۶۱ سانتی متر) دایتو (شمشیر دراز) نامیده می‌شود. شمشیرهای کتانا در این بخش قرار می‌گیرند که متداول‌ترین و معروفترین نوع شمشیر ژاپنی است.
فلسفهٔ زیست‌شناسی یکی از زیر شاخه‌های عمده در فلسفهٔ علوم است.
تاملات فلسفی در پدیده‌های زیست‌شناسی و معرفت آن تاریخی طولانی دارد. برخی از موضوعاتی که مورد علاقه فیلسوفان امروزی زیست‌شناسی است تاریخی دارد که دست کم به زمان ارسطو برمی گردد مانند غایت‌شناسی، ماهیت قوانین، رده‌بندی و ماهیت و منطق تبیین و علیت. اما دوران جدید با انتشار کتاب منشأ انواع داروین زیست‌شناسی از الهیات طبیعی خارج شد و هم پای علومی مانند فیزیک و شیمی قلمداد شد فلسفه زیست‌شناسی با مورتون بکنر آغاز می‌شود. بکنر با انتشار کتاب روش تفکر زیست‌شناسی و با استفاده از ابزارهای تحلیلی و روش‌های معرفت‌شناسی، متافیزیکی و منطقی، بسیاری از مباحث ذکر شده را مورد بررسی قرار داد.
نظریهٔ داروین از اهمیت و مرکزیت در فلسفهٔ زیست‌شناسی برخوردار است؛ زیرا که این نظریه مباحثی مانند غایت انگاری حیات گرایی و دیگر نظریات در الاهیات را کنار می‌گذارد دوبژانسکی یکی از معروفترین ژنتیکدان‌های اکراینی می‌گوید:"درآمدی بر فلسفهٔ زیست‌شناسی" نوشته مکشی ترجمهٔ پریسا صادقی
هلاله پادشاه زن ایرانی، هفتمین پادشاه کیانی است که نامش را «همای چهر آزاد» نیز گفته‌اند گذشته پر افتخار، آورده‌اند که چون کیانیان بر منطقه ای در سپیدان فارس مسلط گشتند پادشاه کیانی که دارای دو دختر به نامهای هما و هرا بود منطقه‌های اطراف را به دو دختر بخشید. همایجان را به هما و هرایجان را به هرا. هما روستای سرتلی را پایتخت خود قرار داد و روستای دهپاگاه را که مرغزاری زیبا و دارای چشم‌اندازی دل‌انگیز بود به پایگاه نظامی خود تبدیل کرد و مرکز اصلی نظامیان روستای دهپاگاه به هزارخانه مشهور شد که الان آن را حصارخانه می‌نامند.
هما آب بادنا را توسط تونلی با قطر تقریبی ۱۰ اینچ از زیر کوه عبور داد و به پایتخت خود روستای سرتلی و به هزارخانه در روستای دهپاگاه آورد. خزانه هما در چند کیلومتری تخت در تپه ای به نام تل گرد قرار داشت که بعضی از پیران شاهد آن بودند که انگلیسی‌ها آن را به یغما بردند.
اسناد تاریخی وجود دارد که سپاهی از همایجان در جنگ چالدران شرکت کرده‌اند، هما در سی سال پادشاهیش هرگز خطایی نکرده و مردمان در زمان او همواره در آسایش و سلامت زندگی می‌کرده‌اند؛ دوران زندگی همای نقطه تلاقی میان مستندات تاریخی با متون شاهنامه است. بعضی از محققان همای را به سلاله هخامنشیان ربط می‌دهند. این برهه از تاریخ به ویژه دوران همای بسیار مغشوش و آمیخته به روایات جعلی و غرض‌آلود است:پیروان سایر ادیان ازدواج همای با پدرش بهمن را بهانه‌ای برای بی‌محتوا جلوه دادن کیش زرتشت قلمداد می‌کنند، و عامدانه برخی حقایق را عمداً یا سهواً کتمان می‌کنند مانند دشمنی هخامنشیان با عقیده مزدیسنا و علقه ایشان به عقیده تورات
فردوسی همای را با عناوین هنرمند، بادانش، و نیک رای، وصف می‌کند و دربارهٔ او این داستان را ارائه می‌دهد: همای محبوب پدر خود بود و مطابق با سنت و عقاید خویدوده، بهمن با او ازدواج کرد و او را وارث تاج و تخت پس از خود برگزید. بهمن همچنین صاحب پسری بنام داراب از همای شد، پس از مرگ بهمن، همای نوزاد خود را جهت حفظ سلطنت خویش به انواع لعل و گوهر بیاراست و در گهواره‌ای نهاد و آن را به رود فرات افکند.به نوشتهٔ طبری و بلعمی، رود کر در فارسداستانی شبیه زمان تولد حضرت موسی و به رها شدن موسی در آب آرام نیل سپس اعلام کرد که مولود مرده به دنیا آمده‌است.
همای همراه طفل عده‌ای را مأمور کرد تا صندوق را از کنار ساحل تعقیب نمایند تا از سرنوشت کودک آگاهی حاصل شود، عاقبت صندوق توسط گازُر نامی رخت‌شوی یا آسیابان نجات می‌یابد در آن هنگام مأموران سر رسیده کودک غرق در جواهرات را در دست او می‌بینند و اعلام می‌کنند مخارج و هزینه طفل تا آخر عمر همراهش هست می‌تواند او را نگهداشته بزرگ نماید امّا احدی نباید از این راز با خبر گردد. گازر او را به خانه آورد به همسرش داد آنگاه نام او را داراب نام نهادند.
دوران سلطنت همای در بندهشن و منابع اسلامی ۳۰ سال و در شاهنامه و بهمن‌نامه ۳۲ سال ذکر شده‌است. تنها یک منبع پهلوی حاوی گزارشی دربارهٔ همای است: در طول پادشاهی بهمن تنگ‌سالی پدید آمده بود، ایرانیان در میان خود دچار کشمکش و نزاع شده بودند، و از دودمان شاهی کسی نمانده بود که فرمان‌روایی کند؛ ایرانیان همای، دختر بهمن (وهومن) را به تخت سلطنت نشاندند و او سی سال سلطنت کرد. منابع اسلامی به‌طور کلی با این گزارش هم داستانند اما در برخی جزییات تفاوت‌هایی هست. برای نمونه، نام همای در منابع موجود به صورت Xomaani (خمانی)، Xomaay (خمای)، Homaaya (حمایه) آشکار می‌شود، که همگی ترانوشت‌های گوناگون واژهٔ پارسی میانهٔ Humaay، که از واژهٔ ایرانی باستان Humaaya* (اوستایی Humaaiiaa، نام دختر ویشتاسپ در یشت ۱۳/۳۹؛ ایلامی u-ma-ya) گرفته شده، هستند.همای دختر ویشتاسپ (گشتاسپ) همان کسی است که در رویین‌دژ نزد ارجاسپ بسر می‌برد که احتمالاً هر دو همای یک شخصیت تاریخی هستند
به نظر می‌رسد همای همان شخصیت تاریخی آتوسا (دختر اردشیر دوم) که با پدرش ازدواج کرد، است. به کار بردن نام اردشیر برای بهمن از سوی فردوسی این نظریه را تقویت می‌کند.
موضوع نام و معنای همای مورد بحث و جدل پژوهشگران است. بنونیست آن را خوش‌بخت، اشمیت مفهوم آن را دارای اندیشهٔ نیک، و مایرهوفر به معنی دارای هنرهای نیک، معنا کرده‌است. لقب همای، یعنی چهرزاد، که کوتاه شدهٔ چهرآزاد به معنای «از تباری نجیب» است، که در بسیاری از منابع آورده شده‌است. شکل شهرآزاد (Shehraazaad) در کتاب طبری و فارس‌نامهٔ ابن بلخی، گونهٔ پارتی این واژه را نشان می‌دهد. به نوشتهٔ مسعودی و یعقوبی، شهرآزاد لقب مادر هما بود، حال آن که حمزهٔ اصفهانی به هما لقب اضافی شمیران (shemiran) را نیز می‌دهد.
در حماسهٔ داستانی بهمن‌نامه برای همای یک‌سرهٔ متفاوتی ارائه شده‌است. در این داستان گفته می‌شود که بهمن به سبب دسیسه‌های همسر نخستین‌اشیک شاه‌دخت کشمیری از ایران بیرون رانده شد، و به‌طور ناشناس در مصر زندگی کرد و در آن جا به همای، دختر جنگ‌جوی شاه مصر، برخورد. بهمن پس از چند نبرد تن به تن با او، دل‌باخته‌اش شد و با وی ازدواج کرد و با یاری همای پادشاهی خود را بازیافت. سپس، هنگامی که بهمن احساس کرد زمان مرگ‌اش فرارسیده است، همای را به جانشینی خود منصوب کرد و او نیز به نیکی سلطنت کرد.در این گزارش واقعیت‌های وجود دارد محتملا موضوع فتح مصر توسط کمبوجیه دوم یا داریوش بزرگ است
بسیاری از روی‌داده‌های نسبت داده شده به دوران سلطنت همای، نشان دهندهٔ ترکیب تاریخ روایی کیانیان با تاریخ دودمان هخامنشی هستند. برای نمونه، گفته می‌شود که همای با یونانیان (رومیان) به نبرد پرداخت و یونانیانی را که اسیر گرفته بود برای ساختن چندین بنای یادواره‌ای مانند کاخ‌های صد ستون تخت جمشید در استخر فارس به کار گرفت. داستان‌هایی نیز دربارهٔ دو دارابپسر و نوهٔ همای گفته شده که مبتنی بر آمیزه‌ای از اسطوره‌های ایرانی باستان با افسانه‌های یونانی و یهودی هستند. به روایت شاهنامه همای، برادری به نام ساسان داشت که جانشین سلطنت بهمن شناخته می‌شد. ممکن است منظور از ساسان همان پدر اردشیر بابکان باشد خواسته‌اند نشان دهند ساسانیان با کیانیان پیوند داشته‌است در نتیجه، مشروعیت ساسانیان به عنوان جانشینان آن شاهان باستان، استوار و تثبیت گردد.
به هر حال آنچه مشهود است، همای یا همای چهرآزاد دختر بهمن بوده که سی سال پادشاهی بر ایران نمود، و پسرش داراب را وقتی یافت و شناخت بر سریر سلطنت گماشت و خود کناره گرفت. همای را چهرآزاد نیز گفته‌اند. از بناهای او شهر چهرازادگان است که آن را معرب کردند و جرفادقان می‌گویند و بعضی گلپایگان می‌خوانند.
امام محمد غزالی در کتاب «نصیحه الملوک» که به فارسی نگاشته شده، از همای بنت بهمن یاد می‌کند.
پرواز همای با نام سابق سعید جعفرزاده احمدسرگورابی (زادهٔ ۲۰ بهمن ۱۳۵۸) خوانندهٔ موسیقی سنتی ایرانی است. او همراه با گروه مستان که مجموعه‌ای از نوازندگان سازهای ایرانی هستند، به اجرای کنسرت می‌پردازد. او ترانه‌هایی را به زبان‌های گیلکی و تالشی نیز اجرا کرده و اپراهایی را هم به‌روی صحنه برده‌است.
سعید جعفرزاده احمدسرگورابی (نام و نام خانوادگی او توسط خودش و با اجازهٔ پدرش به منظور تسهیل در تلفظ نام و فامیلش به «پرواز همای» تغییر یافته)، متولد ۲۰ بهمن ماه ۱۳۵۸ است و در احمدسرگوراب، شهرستان شفت به دنیا آمد و دوران کودکی و نوجوانی خود را در آنجا سپری نمود.
او دیپلم خود را از هنرستان کمال‌الملک رشت کسب کرد و با علاقهٔ فراوان به رشتهٔ موسیقی وارد دانشگاه آزاد تهران شد و با ساز تخصصی سه‌تار و پیانو تحصیلات خود را در دانشگاه به‌پایان رساند. به گفتهٔ وبگاه رسمی همای وی آواز ایرانی را نزد استادانی چون فریدون پوررضا، کمال‌الدین عباسی، هنگامه اخوان و کریم صالح عظیمی فرا گرفته‌است.
اجرای اپرای حلاج که از شامگاه ۲۱ مرداد ۱۳۹۷ در کاخ‌موزه سعدآباد، ایوان عطار آغاز شد، روایت ادیب و سراینده‌ای بزرگ به نام حسین منصور حلاج است.
وی در مصاحبه‌ای دربارهٔ این اپرا گفت: «تازه‌ترین اپرایی که مشغول آماده‌کردنش هستم، اپرای حلاج است که در کاخ‌موزه سعدآباد و در ایوان عطار روی صحنه می‌رود. این اپرا داستان ظهور و پیدایش و مبارزه و محاکمهٔ حلاج را به تصویر می‌کشد.»
رشید وطن‌دوست در مصاحبه‌ای دربارهٔ اپرای حلاج همای گفت: «حالا که گفتید من هم راجع به آن بگویم. روبه‌روی آموزشگاه ما هم بنری زده بود و نوشته بود اپرای حلاج، با کم و بیش ۱۰ نوازنده و تعدادی بازیگر حرکات موزون. این اپرا نیست آقای پرواز همای. در اپرا ۶۰، ۷۰ نفر آن پایین در ارکستر می‌نوازند، دکور، لباس، بازی و خوانندگی. شما چرا اسم اپرا را روی کارت می‌گذاری؟! این توهین به اپرانویس‌هاست، با ۱۰ نوازنده و ۱۰ رقصنده اسم کارت را اپرا می‌گذاری؟! من این را به علی ترابی هم گفتم، به مدیرکل دفتر موسیقی، گفت من اطلاعی نداشته‌ام و ندیده‌ام. گفتم مرا که ۵۰ سال است آواز می‌خوانم بگذارید در شورای موسیقی تا جلوی این‌ها را بگیرم.»http://www.iranart.news/بخش-موسیقی-8/29923-وطن-دوست-بعد-از-انقلاب-اپرانویس-نداریم-کار-پرواز-همای-توهین-به-اپرانویس-هاستhttps://www.ilna.news/بخش-فرهنگ-هنر-6/704386-در-این-سال-ایرانی-ای-ندیده-ام-که-بتواند-اپرا-بنویسد-آن-چه-پرواز-همای-اجرا-می-کند-اپرا-نیست
‏همای پس از سرنگونی پرواز شماره ۷۵۲ هواپیمایی بین‌المللی اوکراین با نسبت دادن سقوط‌های زیاد به هواپیماهای بوئینگ از مردم خواسته بود در انتخاب پروازها فقط به قیمت پایین پرواز فکر نکنند. واکنش‌ها به نظر او شدید بود و او بعداً این پست را در اینستاگرامش حذف کرد. پس از اعلام شلیک دو موشک سپاه پاسداران به این هواپیما، او از مردم عذرخواهی کرد.