moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
در سال‌های ابتدایی پس از انقلاب ۱۳۵۷ یکی از خیابانهای اصلی شهر تهران به نام خیابان شاهپور به نام شهید محمد حنیف‌نژاد نام‌گذاری شده بود که پس از جداشدن خط فکری سازمان مجاهدین خلق از روح‌الله خمینی در سال ۱۳۶۱ نام این خیابان نیز عوض شد و هم‌اکنون خیابان وحدت اسلامی نام دارد اما در مسجدسلیمان خیابانی از مرکز شهر منتهی به میدان همافران به نام وی نام‌گذاری شده‌است و هنوز هم به همین نام معروف است.
تذکر: این کتاب‌ها لزوماً بیطرف نیستند. اما کوشیده شده که شامل تمامی آثار مرتبط باشند:
دکتر فلورتین اسمارانداچ (زاده ۱۰ دسامبر ۱۹۵۴ در بلچش) نویسنده پروفسور همکار رشته ریاضی دانشگاه نیومکزیکو در آمریکا اهل رومانی است.
وی بیش از ۷۵ کتاب و ۱۰۰ مقاله و نوشته در زمینه ریاضیات، فیزیک، فلسفه، روانشناسی، ادبیات و معمای مصور منتشر نموده‌است.
تحقیقات وی در ریاضیات در زمینه‌های زیر می‌باش د: نظریه اعداد، هندسه غیر اقلیدسی، هندسه ترکیبی، ساختارهای جبری، استاتیک، منطق و مجموعه نوتروسوفیک (به ترتیب تعمیم منطق غیرواضح شهودی و مجموعه غیرواضح شهودی است)، احتمال نوتروسوفیک (تعمیم احتمال کلاسیکی و غیر دقیق). همچنین، در زمینه‌های زیر تحقیقات محدودی را انجام داده اند: فیزیک ذره‌ای و فیزیک هسته ای، ترکیب اطلاعات (نظریه دزارت-اسمارانداچه در زمینه منطق پارادوکسیک و محتمل، ۲۰۰۲ را ببینید)، فلسفه (نوتروسوفی، یا تعمیمی از دیالکتیک‌ها را ببینید)، روانشناسی (قانون احساسات و محرک ها)، جامعه‌شناسی (پارادوکس‌های اجتماعی)، زبان‌شناسی ( پارادوکس‌های معنائی و کلمات حشو و زائد) و غیره.
وی در زمینه ادبیات، در سال ۱۹۸۰ جابجائی پارادوکسیزم را بنا کرد، که بر اساس استفاده مفرط از تناقض‌ها، تضادها و پارادوکس‌ها در بیان، بنا شده‌است.
در زمینه هنر، در اعتراض به هنر مرسوم که در آن همه چیز هنر پنداشته می‌شد، وی به صورت طعنه‌آمیزی خواستار نامگذاری هنر-بیرونی که به معنای کار هنری وارونه است، شد. به‌طور مثال، انجام کار هنری به صورتی که نباید انجام شود، مثلاً تا جائی که می‌شود آن را زشت، مسخره و غلط انجام دهی، و به‌طور کلی به بیشترین غیرممکن‌های ممکن را انجام دهی!
در زمینه فلسفه، وی در سال ۱۹۹۵ دیالکتیک‌های نوتروسوفی، که یک شاخه جدید از فلسفه که به اصل، طبیعت و هدف خنثی‌ها و همچنین کنش‌های آن‌ها با خیال‌های ایده آل می‌پردازد، را تعمیم بخشید. این نظریه، هر تصور یا ایده را همراه با ضد یا منفی آن <آنتی-A> و منظر "خنثی‌های آن" <Neut-A> در نظر می‌گیرد (بطور مثال، تصور یا ایده‌های واقع شده بین دو اکسترمم که با یا <آنتی-A> مطابق هستند). ایده‌های <Neut-A> و <آنتی-A> به همراه یکدیگر <غیر-A> نامیده می‌شوند. بر حسب این نظریه، هر ایده A گرایش به خنثی یا بالانس شدن با ایده‌های <آنتی-A> و <غیر-A> را، به عنوان حالت تعادل، خواهند داشت.
وی یک الگوریتم برای یگانگی نظریات و قوانین امتزاج (UFT) که در طب، روبوتیک و ارتش استفاده می‌گردد را طراحی نمود.
در زمینه فیزیک، او یک سری از پارادوکس‌ها را یافت کرد (پارادوکس‌های کوانتومی اسمارانداچه را ببینید)، و این فرضیه را که هیچ مانع سرعت در عالم نیست را مطرح نمود – فرضیه‌ای بسیار جدال‌آمیز در میان دانشمندان. همچنین، احتمال حالت سوم ماده را به نام غیر-ماده در نظر گرفت، که ترکیبی از ماده و آنتی ماده است (یا کوارک‌ها و آنتی کوارک ها).
در ریاضیات، وی توابع و توالی‌های زیادی را در نظریه اعداد به وجود آورد. وی درجه خنثی‌سازی یک قضیه حقیقی یا یک تئوری در هندسه (هندسه اسماراندچه را که می‌توانند قسمتی اقلیدسی و قسمتی غیر اقلیدسی باشند، سال ۱۹۶۹، را ببینید)، چند ساختاری‌ها (n-ساختاری‌های اسمارانداچه را که در آن یک ساختار ضعیف شامل جزیره‌ای از ساختار قوی است) و چند فضائی‌ها (ترکیبی از فضاهای ناهمگن) را مطرح نمود.
شگفتی و برجستگی سیستان متن کوتاهی است به پهلوی و چنانکه از نامش برمی‌آید راجع است به شگفتیها و برجستگیهای سرزمین سیستان از لحاظ اساطیری و جهانشناسی مزدیسنی.
نوتروسوفی شاخه جدیدی از فلسفه می‌باشد که به اصل، طبیعت و منظور خنثی‌ها و همچنین کنش‌های آن با تخیل ایده‌آلی می‌پردازد.
نوتروسوفیک‌ها توسط فلورنتین اسمارانداچ در سال ۱۹۹۵ معرفی شدند.
این نظریه شامل هر تصور یا ایده را همراه با ضد آن یا <آنتی-A> و توهم "خنثی ها" <Neut-A> در نظر می‌گیرد (به‌طور مثال تصورات یا ایده‌های واقع شده بین دو اکسترمم که نه با و نه با <آنتی-A> تطابق دارند). ایده‌های <Neut-A> و <آنتی-A> با یکدیگر با عنوان <غیر-A> یاد می‌شوند.
مطابق این نظریه، هر ایده گرایش به خنثی یا بالانس شدن با ایده‌های <آنتی-A> و <غیر-A> را، به عنوان حالت تعادل، خواهند داشت.
به روشی کلاسیکی، ، <Neut-A>، <آنتی-A> دو به دو مجزا هستند. ولی از آنجا که در بسیاری از حالات مرز بین تصورات مبهم و غیر دقیق هستند، ممکن است که ، <Neut-A>، <آنتی-A> (و به‌طور بدیهی <غیر-A>) دو به دو اجزاء مشترکی نیز داشته باشند.
نوتروسوفی، پایه منطق نوتروسوفیک، مجموعه نوتروسوفیک، احتمال نوتروسوفیک. استاتیک نوتروسوفیک مورد استفاده در مهندسی (خصوصاً در ترکیب اطلاعات یا نرم‌افزار)، طب، ارتش، فیزیولوژی و فیزیک می‌باشد.
منطق نوتروسوفیک یک چارچوب عمومی برای وحدت بسیاری از منطق‌های موجود می‌باشد و منطق غیر شفاف را تعمیم می‌دهد (خصوصاً منطق غیر شفاف شهودی را).
ایده اصلی منطق نوتروسوفیک (NL) مشخص کردن هر عبارت منطقی در یک فضای سه بعدی نوتروسوفیک می‌باشد که در آن هر بعد فضا به ترتیب معرف درستی (T)، غلط بودن (F) و عدم قطعیت (I) عبارت مورد نظر می‌باشد و در آن T، I و F زیرمجموعه‌های استاندارد یا غیراستاندارد ]-0, 1+[ می‌باشند.
برای طرح‌های مهندسی نرم‌افزار بازه واحد کلاسیکی [0, 1] را می‌توان مورد استفاده قرار داد.
T، I و F اجزاء مستقلی هستند، که جایی برای اطلاعات ناقص (وقتی که جمع بالائی آنان < 1 باشد)، اطلاعات غیرسازگار و متناقض (وقتی که جمع بالائی آنان > 1 باشد) یا اطلاعات کامل (مجموعه اجزاء مساوی 1 باشد) باز می‌نمایند.
به عنوان یک مثال، یک عبارت می‌تواند بین [0.4, 0.6] و درست، {0.1} یا بین (0.15,0.25) و غیرقابل تعیین، یا 0.4 یا 0.6 و غلط باشد.
مجموعه نوتروسوفیک تعمیمی از مجموعه غیر شفاف می‌باشد (خصوصاً مجموعه غیر شفاف شهودی).
فرض کنید U یک عالم مباحثه باشد، و M یک مجموعه واقع در U باشد. یک جزء x از U نسبت به مجموعه M به صورت x(T, I, F) بیان می‌شود و به صورت زیر متعلق به M می‌باشد:
t% درست در مجموعه است، i% غیرقابل تعیین (یا ناشناخته) در مجموعه است، و f% هم غیر درست در مجموعه است، که t در T تغییر می‌کند، I در I، و f در F.
به‌طور استاتیکی، T، I و F زیرمجموعه هستند، ولی به‌طور دینامیکی T، I و F توابع/عملگر هستند (بسته به بسیاری از پارامترهای شناخته شده و ناشناخته).
احتمال نوتروسوفیک تعمیمی از احتمال کلاسیک و احتمال غیر دقیق می‌باشد که در آن احتمال آنکه پدیده A رخ دهد، t% درست می‌باشد – که در آن t در زیرمجموعه T تغییر می‌کند، i% غیرقابل تعیین – که در آن I در زیر مجموعه I تغییر می‌کند، و f% غلط می‌باشد – که در آن f در زیرمجموعه F تغییر می‌کند.
در احتمال کلاسیک n_sup <= 1 می‌باشد، در حالیکه در احتمال نوتروسوفیک n_sup <= 3+ می‌باشد.
در احتمال غیردقیق: احتمال یک پدیده یک زیرمجموعه T در [0, 1] می‌باشد، نه یک عدد p در [0, 1]، و آنچه می‌ماند برعکس فرض می‌شود، یعنی زیرمجموعه F (باز هم در بازه واحد [0, 1])، هیچ زیرمجموعه غیرقابل تعیین I در احتمال غیر دقیق وجود ندارد.
استاتیک نوتروسوفیک آنالیز پدیده‌های توصیف شده توسط احتمال نوتروسوفیک می‌باشد. استاتیک نوتروسوفیک تعمیم استاتیک کلاسیکی است.
تابعی که احتمال نوتروسوفیک متغیر تصادفی x را مدول می‌کند، توزیع نوتروسوفیک نامیده می‌شود: NP(x) = (T(x), I(x), F(x)) که در آن T(x) معرف احتمال وقوع پدیده x، F(x) معرف احتمال وقوع نیافتادن پدیده x، و I(x) معرف احتمال غیرقابل تعیین/ناشناخته پدیده x می‌باشد.
در بسیاری از پروژه‌های نرم‌افزاری، منطق، مجموعه و احتمال نوتروسوفیک در حال جایگزینی منطق غیرشفاف، مجموعه غیر شفاف و احتمال کلاسیکی می‌باشد.
شهرستان زابل یکی از شهرستان‌های استان سیستان و بلوچستان در جنوب شرقی ایران است. مرکز این شهرستان، شهر زابل است.
براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان زابل برابر با ۱۶۵٬۶۳۴ نفر بوده‌است.
مردم شهرستان زابل عمدتا به زبان (گویش) فارسی سیستانی تکلم می‌کنند. زابل به لحاظ دارا بودن پیشینه تاریخی خوب و غنی فرهنگی و تاریخی، از جایگاه و ارزش بسیار والایی در میان شهرستان‌ها و مناطق مختلف کشور برخوردار است. آیین‌ها بر گرفته از اقلیم و طبیعت منطقه، اعتقادات و طبقات اجتماعی مردم است و به مناسبت‌های مختلف انجام می‌شودhttps://www.sbportal.ir/fa/cities/zabol پرتال سیستان
شهرستان زابل در تقسیمات کشوری جدید ایران که در سال ۱۳۱۶ بصورت شهر رسمی شد.
هم‌اکنون، شهرستان زابل دارای ۲ بخش، ۴ دهستان و ۲ شهر به شرح زیر است:
_ آیین‌ها در موقع کار (مراسم حشر) آیین کهن لای روبی بستر رودخانه هیرمند است که حاکی از یک نوع تعاون و همبستگی منطقه ای و تبلور عینی اتحاد در حل معضلات است که هنوز هم در منطقه انجام می‌گردد.
-مراسم جشن گندم جشن و پایکوبی به مناسبت برداشت گندم و شکرگزاری از درگاه ایزد منان است که با رقص و پایکوبی خاص منطقه برای هر تازه‌واردی بسیار جذاب می‌باشد.
-آیین‌های مذهبی (عید فطر، عید غدیر، عید قربان و مبعث پیامبر _ تولد امام علی (ع) و مراسم آیینی نیمه شعبان که مردم در این روز به زیارت اهل قبور رفته و یک نوع شیرینی محلی به نام چلبک درست می‌کنند.
-رمضان‌خوانی و سحرخوانی دو آیین مهم این منطقه در ماه رمضان است که هر کدام ویژگی خاص خود را دارد. برخی سوابق تاریخی و گفته‌ها نشان می‌دهد که آیین سحرخوانی و رمضان‌خوانی از حدود ۱۴۰۰ سال قبل یعنی از اوایل اسلام نزد ساکنین مرسوم بوده‌است. در این آیین که بین شب‌ها ی ۱۲تا ۱۷ ماه مبارک رمضان اجرا می‌شود، جمع زیادی از جوانان و نوجوانان هر محله در مقابل منازل مردم اجتماع کرده و اشعار محلی را با صدای رسا قرائت می‌کنند که از جمله آن اشعار «رمضو الله الله رمضو، رمضو الله خوشنوم خدا، رمضو اومْده مهمونش کنه، گوو گوساله ره قربونش کنه، ای سرا از کِنه که کولَک داره، اگه فهمو صابیو بورک داره، ای سرا از کِنه که رو و بادَه، دو پسر داره که نو دوماده» است.
-مراسم عزاداری در ماه محرم با اجرای تعزیه و سوگواری.
-آیین‌های ملی (نوروز و جشن سیزده بدر مردم به زیارت کوه خواجه و سایر زیارت‌ها می‌روند جشن می‌گیرند و شادی می‌کنند مراسم و آیین‌های بسیار زیبایی نیز در هنگام تولد، ازدواج اجرا می‌گردد.
-رقص شمشیر که از نمونه‌های شاخص موسیقی سازی و آوازی در منطقه است که ضمن داشتن شهرت جهانی باشور و اشتیاق خاصی در جشن‌ها و مراسم آیینی این دیار برگزار می‌گردد.
شهرستان زابل با مساحت ۳۴۴کیلومترمربع در ضلع شمال شرقی استان سیستان و بلوچستان قرار گرفته و فاصله مرکز شهرستان تا مرکز استان (زاهدان) ۲۰۷ کیلومتر است.
شهرستان زابل دارای اقلیم بیابانی گرم و خشک است. میانگین بارش سالانه در این شهرستان ۵۹٫۶ میلی‌متر و دمای آن در سال از ۹٫۵- تا ۴۹ درجه سانتی‌گراد متغیر است.
رودخانه‌های هیرمند و شیله از رودخانه‌های این شهرستان می‌باشد. آب این شهرستان در گذشته از طریق حفر چاه و قنات تأمین می‌شده‌است و امروزه آب شرب زابل از مخازن بزرگ آب به نام چاه نیمه (که توسط رود هیرمند تغذیه می‌شوند) تأمین می‌گردد.
بیراند رایس، محقق آلمانی در کتاب خود با نام زابل، زمان پیدایش زابل را سال ۱۸۶۹ میلادی می‌داند.
اکثریت مردم این شهر از طریق کشاورزی امرار معاش می‌کنند. در سال زراعی ۸۳–۱۳۸۲ سطح زیر کشت محصولات زراعی و باغی شهرستان زابل بالغ بر ۲۵۸۶۱ هکتار شامل می‌شد که ۱/۱۶ درصد از سطح زیر کشت استان سیستان و بلوچستان را تشکیل می‌دهد. از این مقدار ۵۶/۱ درصد به کشت باغات و ۱/۱۶ درصد به زراعت‌های سالانه اختصاص دارد. محصولات عمده زراعی این شهرستان غلات، محصولات جالیزی و نباتات علوفه‌ای است. طی همان سال، ۱۱۸ واحد صنعتی پرورش و نگهداری دام و طیور در سطح شهرستان فعال بوده، همچنین میزان تولید شیر، گوشت قرمز، گوشت مرغ و ماهی به ترتیب ۳۷، ۱/۷، ۳ و ۱۰۸ هزار تن بوده‌است.
"و یکی دیگر از اماکن گردشگری زابل کوه خواجه است که در مسیر روستا فیروزه ای واقع شده
تراکم جمعیت یا انبوهی جمعیت راهی است برای سنجش جمعیت در واحد مساحت یا واحد حجم که تاکنون بارها در مورد موجودات زنده به ویژه آدمی به کار بسته شده‌است. واحد تراکم جمعیت، نفر بر کیلومتر مربع است.
در کشور ایران تراکم حسابی جمعیت در سرشماری‌های متعدد رو به افزایش است و علت آن است که مساحت کشور ثابت است ولی جمعیت رو به فزونی است. میزان تراکم زیستی یا فیزیولوژیک جمعیت نیز همواره بالاتر از تراکم حسابی جمعیت خواهد بود، زیرا مساحت اراضی زیر کشت کشور که مخرج کسر است، همواره کمتر از مساحت کل منطقه است.پژوهشکده باقرالعلوم
تراکم ناخالص مسکونی در شهرهای ایران از طیف وسیعی برخوردار است، به طوری که کم تراکمترین شهرهای ایران در میان شهرهای با جمعیت بالای بیست و پنج هزار نفر، خرمشهر (با تراکم ناخالص ۸/۵ نفر در هکتار) و اقلید (۶/۶ نفر در هکتار) می‌باشند. در مقابل پرتراکمترین شهرهای ایران در میان شهرهای با جمعیت بالای بیست و پنج هزار نفر، بندر ترکمن (۵۰۹ نفر در هکتار)، زرقان (۸۵۵/۹ نفر در هکتار)، و گوهردشت (۱۱۱۳ نفر در هکتار) می‌باشند. (مرکز آمار ایران، ۱۳۷۲) گرچه میان و به متوسط تراکم ناخالص مسکونی در شهرهای بالای ۲۵ هزار نفر ایران (۴۵/۴ نفر در هکتار) نزدیک است. تراکم ناخالص مسکونی در ۸۷ درصد شهرهای ایران کمتر از ۱۰۰ نفر می‌باشد که از این میان تراکم ۵۰ درصد شهرها کمتر از ۵۰ نفر در هکتار و ۳۷ درصد شهرها بین ۵۰ الی ۱۰۰ نفر در هکتار است. همچنین می‌توان گفت که تراکم در شهرهای بزرگ بیشتر از تراکم در شهرهای کوچک و عمدتاً بین ۵۰ الی ۱۰۰ نفر در هکتار است. به عنوان مثال، تراکم ناخالص مسکونی در مراکز استان‌ها به ویژه کلان‌شهرهای کشور، در همین سطح قرار دارد.
تراکم ناخالص مسکونی در شهر تهران ۷۴ نفر در هکتار، تبریز ۸۷/۷ نفر در هکتار، مشهد ۵۹/۱ نفر در هکتار، شیراز ۶۹/۸ نفر در هکتار و در اصفهان نیز ۴۵/۲ نفر در هکتار می‌باشد.
متراکم‌ترین شهر ایران شهرستان بندر ماهشهر در استان خوزستان و پس از آن نصرآباد در استان اصفهان و شاهی (قائمشهر) مازندران است.
مهدخت صنعتیمه‌دخت صنعتی یا مهین صنعتی (م. ۲۹ خرداد ۱۳۱۲‌) پژوهشگر، نویسنده و فعال اجتماعی است. او از بنیان‌گذاران انجمن حمایت از حقوق کودکان است. او پیش از انقلاب سردبیر پیک دانش آموز بود.
صنعتی دختر عبدالحسین صنعتی زاده و قمرتاج دولت‌آبادی (دختر میرزا هادی دولت‌آبادی) و خواهر همایون صنعتی زاده است.‌
او مدت زیادی به پژوهش دربارهٔ مسایل زنان در ایران به ویژه استان کرمان پرداخت. همچنین به ویراستاری آثار نوشتاری برجای مانده از خاله اش صدیقه دولت‌آبادی، فعال حقوق زنان پرداخت. سپس با انقلاب ۱۳۵۷ از ایران رفت و بعد از بازگشت بر مسایل و حقوق کودکان متمرکز شد. او یکی از مؤسسین انجمن حمایت از حقوق کودکان است.فرخزاد، پوران؛ ص ۵۲۵
مهدخت صنعتی از مشاوران مؤسسه پژوهشی کودکان دنیا است. وی با کمک ناصر یوسفی در سال ۱۳۷۳ این انجمن را بینان‌گذاری کرد.
این مؤسسه به دلیل ترویج تفکر ضرورت حمایت همه‌جانبه از کودکان خردسال از بدو تولد تا ۷ سالگی، از سوی بنیاد ترویج علم برنده جایزه ویژه ترویج علم در سال ۱۳۸۰ شد.
مهدخت صنعتی در پاییز سال ۱۳۹۳ کتاب داستان «زنان سایه روشن» را منتشر کرد.http://mahdokhtsanati.com/
صنعتی خواهرزاده صدیقه دولت‌آبادی، ار پیشگامان جنبش زنان در ایران و یحیی دولت‌آبادی، مشروطه‌خواهِ به نام است.
www.koodakandonya.org
دهستان مقام، یکی از دهستان‌های بخش شیبکوه شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان ایران است. مرکز این دهستان، روستای بندرمقام است.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت دهستان مقام برابر با ۸،۸۱۴ نفر بوده‌است.
مکانیک سیالات یا مکانیک شاره‌ها شاخه‌ای از فیزیک است که به بررسی سیالات (مایعات، گازها و پلاسما) و نیروهای آنها می‌پردازد. این رشته در طیف گسترده‌ای از رشته‌ها، از جمله مهندسی مکانیک،مهندسی هوافضا،مهندسی عمران، مهندسی شیمی و زیست‌پزشکی، ژئوفیزیک، اقیانوس‌شناسی، هواشناسی، اخترفیزیک و زیست‌شناسی کاربرد دارد.
مکانیک سیالات را می‌توان به دو دسته کلی تقسیم کرد: استاتیک سیالات که مطالعه سیالات در حال سکون است و دینامیک سیالات که مطالعه سیالات و اثر نیروها بر روی آنها در حال حرکت است. این رشته شاخه‌ای از مکانیک محیط‌های پیوسته است، که در آن ماده در سطح "ماکروسکوپی" مدل می‌شود و نه "میکروسکوپی". مکانیک سیالات، به ویژه دینامیک سیالات، یک زمینه تحقیقاتی فعال است که به‌طور معمول از نظر ریاضی پیچیده‌است. بسیاری از مسئله‌ها تا حدی یا کاملاً حل نشده‌است و بهتر است با روش‌های عددی، معمولاً با استفاده از رایانه، حل شوند. یک رشته مدرن، به نام دینامیک سیالات محاسباتی (CFD)، به این روش اختصاص یافته‌است.
استاتیک سیالات یا هیدرواستاتیک، شاخه‌ای از مکانیک سیالات است که سیالات را در حالت سکون مطالعه می‌کند. این مطالعه شامل شرایطی است که مایعات ساکن در تعادل پایدار هستند؛ و با دینامیک سیالات، که مطالعه سیالاتِ در حال حرکت است، در تضاد قرار دارد. هیدرواستاتیک توضیحات فیزیکی بسیاری از پدیده‌های زندگی روزمره را ارائه می‌دهد، از جمله اینکه چرا فشار جو با افزایش ارتفاع تغییر می‌کند، چرا چوب و روغن روی آب شناور می‌شوند و چرا سطح آب با وجود شکل ظرف‌های مختلف همیشه مسطح است. علم هیدرواستاتیک برای علم هیدرولیک اساسی است. همچنین به برخی از جنبه‌های ژئوفیزیک و اخترفیزیک (به عنوان مثال، در درک زمین‌ساخت صفحه‌ای و ناهنجاری‌ها در میدان جاذبه زمین)، هواشناسی، پزشکی (در زمینه فشار خون) و بسیاری از زمینه‌های دیگر مربوط می‌شود.
دینامیک سیالات زیرشاخه مکانیک سیالات است که با جریان سیالات سرو کار دارد، به عبارتی دانش مایعات و گازهای در حال حرکت است.Batchelor, C. K. , & Batchelor, G. K. (2000). An introduction to fluid dynamics. Cambridge University Press. دینامیک سیالات ساختار منظمی را ارائه می‌دهد - که زیربنای این رشته‌های عملی است - که قوانین تجربی و نیمه تجربی حاصل از اندازه‌گیری جریان را در بر می‌گیرد و برای حل مشکلات عملی مورد استفاده قرار می‌گیرد. راه حل مسئله‌های دینامیک سیالات معمولاً شامل محاسبه خصوصیات مختلف سیال مانند سرعت، فشار، چگالی و دما به عنوان توابعی از فضا و زمان است. این شاخه خود چندین زیرشاخه دارد، از جمله آیرودینامیکBertin, J. J. , & Smith, M. L. (1998). Aerodynamics for engineers (Vol. 5). Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall.Anderson Jr, J. D. (2010). Fundamentals of aerodynamics. Tata McGraw-Hill Education.Houghton, E. L. , & Carpenter, P. W. (2003). Aerodynamics for engineering students. Elsevier.Milne-Thomson, L. M. (1973). Theoretical aerodynamics. Courier Corporation. (مطالعه هوا و سایر گازهای در حال حرکت) و هیدرودینامیک (مطالعه مایعات در حال حرکت).Milne-Thomson, L. M. (1996). Theoretical hydrodynamics. Courier Corporation.Birkhoff, G. (2015). Hydrodynamics. Princeton University Press. دینامیک سیالات طیف وسیعی از کاربردها را شامل می‌شود، از جمله محاسبه نیروها و حرکات هواپیماها، تعیین نرخ دبی جرمی نفت عبوری از درون خطوط لوله، پیش‌بینی الگوهای در حال تکامل هوا، درک سحابی‌ها در فضای بین ستاره‌ای و مدل‌سازی انفجارها. برخی از اصول دینامیک سیالات در مهندسی ترافیک و دینامیک جمعیت‌ها استفاده می‌شود.
معادله‌های اساسی حاکم بر مکانیک سیالات، معادلهٔ پایستگی جرم (پیوستگی) و معادله پایستگی تکانه (یا همان معادلات ناویر ـ استوکس) می‌باشند.
با وجود ابداع معادلات حاکم بر دینامیک سیالات که تاریخچهٔ آن به بیش از ۱۵۰ سال می‌رسد، غیر از چند مورد خاص (همانند جریان بر روی صفحه تخت و جریان درون لوله‌ها در حالت آرام) حل تحلیلی برای این معادلات یافت نشده‌است. به جز چند حالت خاص اساسی مکانیک سیالات، بقیهٔ حل‌ها به صورت تجربی استخراج و استفاده می‌شود.
روش دیگر برای حل معادلات استفاده از روش دینامیک سیالات محاسباتی می‌باشد.
بندرچارک شهری از توابع بخش شیبکوه شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان ایران است.
شهر چارک را «بندر چارک» نیز می‌نامند. در لغت‌نامه دهخدا راجع به پیشینه تاریخی بندر چارک می‌خوانیم، بندری از بخش شیبکوه است که در شهرستان بندر لنگه واقع است. لنگرگاه آن برای کشتی‌های کوچک مناسب است.در ۲۵ خرداد ۱۴۰۱ زلزله ای به بزرگی ۵.۳ ریشتر بندر چارک را لرزاند که در کیش هم احساس شد و در ۴ تیر ۱۴۰۱ زلزله ۵.۷ ریشتری بار دیگر این منطقه را لرزاند زلزله ۵‌.۷ ریشتری ۳۰ درصد قلعه تاریخی آل علی چارک را تخریب کرد
چارک. [رَ] (اِخ) قریه‌ای است از قرای توابع بلوک لارستان فارس در کنار بحرالعجم واقع و جزو بنادر محسوب می‌شود. اهالی آنجا و اکثر لارستان شافعی مذهب می‌باشند. (مرآت البلدان ج ۴ ص ۵۰) و مؤلف فارسنامه ذیل «ناحیهٔ شیب کوه لارستان» نویسد: قصبهٔ این ناحیهٔ «بندر چارک» است به مسافت بیست و پنج فرسخ از شهر لار دور افتاده‌است… و رجوع به جغرافی سیاسی کیهان ص ۴۸۳ شود.
روایت است که زنی در آن ناحیه بوده به نام «رقیه» چاه آبی داشته که آبش شیرین بوده و آب از چاه می‌کشیده و می‌فروخته، آن چاه بین مردم منطقه به «چاه رقیه» مشهور می‌گردد، که با گذشت زمان به چارک تبدیل می‌شود، و هم چنین منطقه نیز به نام چارک نامگذاری می‌شود.
از شمال باوردان، از جنوب خلیج فارس، از مغرب طاحونه، و از سمت مشرق به حسینه محدود می‌گردد.
جمعیت شهر بندرچارک طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵، برابر با ۲۹۵۸ نفر بوده‌است.
، بیشتر آن‌ها از نژاد عرب هستند، و به زبان عربی و فارسی تکلم می‌کنند.
دارای تأسیسات زیر است: مسجد، دانشگاه، بندرگاه، تلفن همراه، دبستان، برق و لوله‌کشی آب، بانک، آب‌انبار (برکه) و تلفن است.
بندر چارک هم‌اکنون شهری است با تمام امکانات دارای آب شیرین کن است که باعث شده آبش در سطح شهرستان بهترین آب باشد. دارای مدارس راهنمایی دبیرستان پیش دانشگاهی و هنرستان است و نزدیکترین جا برای رفت‌وآمد به جزیره کیش می‌باشد.
شهر بندر چارک در ۳۰۰ متری مشرق خلیج فارس واقع است؛ و ارتفاعش از سطح دریا ۴۰ متر است. روستای تاوونه در سمت مغرب چارک واقع شده‌است، و در سمت شمال آن روستای سکروه قرار دارد.
دهستان چارک در گذشته مقر حکمرانی قبیله (آل علی) بود، چون قبیله آل علی بر این منطقه حاکم بودند.
قلعه بزرگی در دهستان چارک وجود دارد که مقر حاکم وقت بوده‌است، این قلعه شیخ صالح بن شیخ محمد آل علی یکی از حاکمان چارک ساخته‌است و مقر حکم خود قرار داده‌است.
اولین کسی که حاکم آنجا بوده‌است: شیخ محمد بن شیخ حسن آل علی بودند، اما آخرین کسی که زمام حکم در قبضه داشتند شیخ عبدالله بن شیخ محمد آل علی بوده‌است.
دهستان چارک ده آبادی است و یکی از بندرهای پرجنب‌وجوش منطقه شیبکوه‌است.
لاور نادردون منطقهٔ گسترده‌ای است در بخش شیبکوه که در ارتفاعات کوه نادردون واقع شده‌است. این منطقه در استان هرمزگان و در جنوب ایران واقع است.
لاور نادردون به مسافت ده کیلومتر از مشرق به طرف مغرب و هفت کیلومتر از شمال به طرف جنوب در جلگه ای در دل کوه سفید (ازناحیه جنوب کوه) و در جنوب بخش کوخرد قرار دارد.
حدوداً: از شمال به کوه سفید، و از جنوب به روستای نخل خلفان، و از مغرب به روستای امیران، و از مشرق به کوه منتهی می‌شود.
لاور به جائی گفته می‌شود که از سه گوشه آب باران به سویش سرازیر می‌شود و از یک گوشه خارج می‌گردد.
در لاور نادردون جنگل‌های انبوهی از درخت «نادر» (مورد) وجود دارد که سرتاسر لاور را فرا گرفته‌است، به همینجهت این منطقه ((نادر دون)) نام‌گذاری شده‌است، یعنی جایی که جنگلی از درخت نادر وجود دارد.
همچنین در لاور نادردون درخت‌های دیگری نیز وجود دارد مانند: بنه،سمر، کُنار، سَلَم
،کُور، کِرت، کُوهِنگ. گستردگی لاور و وجود این درخت‌های گوناگون در لاور نادردون، وسط لاور همیشه سایه بندان است، بنابراین جانوران مختلفی در این لاور پهناور زندگی می‌کنند.
جانوران مختلفی که در لاور وجود دارند عبارت‌اند از:گرگ، پلنگ، روباه، یوزپلنگ، آهو، خرگوش، شغال، خار پشت، خوک و گراز، و کفتار و غیره از حیوانات کوهی وجود دارد، همچنین از پرندگان نیز مانند: کبک، تیهو، قُمری، بادخور، و پرندگان مختلف کوهستانی در این لاور وجود دارد.
در لاور نادردون چشمههای فراوانی جاری است که آب بعضی از آن‌ها شیرین و آب بعض دیگر تلخ است.
گوشه‌ای از این لاور وسیع که زمینی هموار است مردم برای کشت وکار استفاده می‌کنند و در آن جو و گندم کشت می‌کنند، همچنین در این قسمت هموار در فصل زمستان و بهار و بعد از باریدن باران دمبل‌ (خیر) درست می‌شود.
آرتور اشر میلر (؛ ۱۷ اکتبر ۱۹۱۵–۱۰ فوریه ۲۰۰۵) نویسنده، نمایش‌نامه‌نویس و مقاله‌نویس آمریکایی بود. او برنده جایزه پولیتزر برای نمایش‌نامه در ۱۹۴۹ شد.
میلر با نوشتن تعداد زیادی نمایش‌نامه برای بیشتر از ۶۰ سال نقش برجسته‌ای در ادبیات و سینمای آمریکا داشت. هنگام درگذشت میلر، بسیاری از بزرگان ادبیات و سینما به او ادای احترام کردند و بعضی‌هاشان او را «بزرگ‌ترین نمایشنامه‌نویس آمریکا» خواندند.
معروف‌ترین اثر میلر نمایش‌نامهٔ "مرگ فروشنده" است که بارها در صحنه‌های مختلف اجرا شده‌است.
وی هم‌چنین به‌خاطر همسری پنج‌‌ساله (۱۹۶۱-۱۹۵۶) با مرلین مونرو شهرت دارد.
بخش مرکزی از شمال به بخش جناح و کوه سفید و بخش کوخرد، و از جنوب به خلیج فارس، و از مغرب به بخش کوشکنار، و از مشرق به بخش شیبکوه منتهی می‌شود، دارای دو دهستان وبیش از ۲۰ روستای بزرگ وکوچک است.
مارسل پروست با نام کامل والانتَن لویی ژرژ اوژن مارسل پروست () (زادهٔ ۱۰ ژوئیه ۱۸۷۱ – درگذشتهٔ ۱۸ نوامبر ۱۹۲۲) نویسنده و مقاله‌نویس فرانسوی بود. او به دلیل نگارش اثر باشکوهی با عنوان "در جستجوی زمان ازدست‌رفته"، یکی از بزرگ‌ترین نویسندگان تاریخ ادبیات جهان قلمداد شده‌است.
مارسل پروست چهل روز پس از پایان خونین کمون پاریس در اوتوی (محله‌ای در منطقهٔ شانزدهم پاریس) به دنیا آمد. پدرش آدرین پروست پزشکی سرشناس بود که دربارهٔ بیماری وبا در اروپا و آسیا تحقیق می‌کرد. مادرش ژن وی، زنی فرهیخته و علاقه‌مند به هنر و ادبیات فرزند یک دلال ثروتمند بورس بود. با آنکه مادرش یهودی بود اما مارسل با مذهب پدرش که کاتولیک بود رشد و پرورش یافت. او را روز ۵ اوت ۱۸۷۱ در کلیسا غسل تعمید دادند. تنها برادرش "روبر" که بعدها حرفهٔ پدر را دنبال کرد، در ۲۴ مارس ۱۸۷۳ متولد شد.
وی در سال ۱۸۸۲ وارد مدرسهٔ "کندروسه" شد. در سال ۱۸۸۶ در "شانزلیزه" با "مری دو بنارداکی" دختر یک اشراف‌زادهٔ لهستانی آشنا شد که در رمان "در جستجوی زمان از دست رفته" یکی از الگوهای "ژیلبر سوان" بود. در خلال سال‌های ۱۸۸۸–۹ در "کندورسه" به کلاس فلسفه رفت که دبیر آن «ماری آلفونس دارلو» (۱۹۲۱–۱۸۴۹) بر تربیت فکری او اثر بسیار گذاشت، با نشریهٔ ادبی دبیرستان به نام "روو لیلاس" همکاری کرد و پایش به محافل اشرافی باز شد. مارسل پروست در ۱۵ ژوئیه ۱۸۸۹ دیپلم ادبی گرفت. در نامه‌ای به آناتول فرانس (که در «جستجو» همان "برگوت" نویسنده‌است) می‌نویسد که از چهار سال پیش کتاب‌های او را حفظ کرده‌است.
در ماه نوامبر سال ۱۸۸۹ دورهٔ یک سالهٔ سربازی داوطلبانهٔ پروست در هنگ ۷۶ پیاده اورلئان آغاز شد. در ۱۹ مارس همان سال مادربزرگ پدری‌اش در "ایلیه" (الگوی کومبره در جستجو) درمی‌گذرد و در دوم ژوئیهٔ سال ۱۸۹۰ مادربزرگ مادری خود را از دست داد. او در این سال در دانشکدهٔ حقوق پاریس نام‌نویسی کرد. در سال ۱۸۹۱ گذشته از دانشکدهٔ حقوق به‌طور نامرتب در کلاس‌های "آلبر سورل" و "آناتول لوروا بولیو" در دانشکدهٔ علوم سیاسی و در کلاس‌های برگسون در سوربن شرکت کرد. دوستی وی با "ژان پوکه" (یکی دیگر از الگوهای ژیلبر سوان) در این سال آغاز شد. او تابستان را در "کابور" (یکی از الگوهای "بلبک" در «جستجو») گذراند.
در سال ۱۸۹۲ فعالیت‌های ادبی جدی پروست آغاز شد و او همکاریش را با نشریهٔ "لو بانکه" شروع کرد. در این نشریه ۱۵ مقاله از پروست چاپ شد که بعدها در کتاب "خوشی‌ها و روزها" دوباره منتشر شد. در این سال او با آناتول فرانس آشنا شد. دررفت‌وآمد هرچه بیشتر به محافل اشرافی به "کنتس لور دوشنیه" (یکی از الگوهای "دوشس دو گرمانت") دلبسته شد. در سال ۱۸۹۳ با کنت روبر دو مونتسکیو (از مشخص‌ترین الگوهای "بارون دوشارلوس") و "کنتس گرفول" (از دیگر الگوهای "دوشس دو گرمانت") آشنا شد. در این سال رمان "بی‌اعتنا" را نوشت که می‌توان آن را نخستین طرح "عشق سوان" دانست. در ۱۰ اکتبر لیسانس حقوق خود را دریافت کرد. سال ۱۸۹۴ رفت‌وآمد هر چه بیشتر پروست به محافل اشرافی "فوبور سن ژرمن" محلهٔ اشراف پاریس آغاز شد و تدارک لیسانس ادبیات در سوربن با درس خصوصی نزد "دارلو" فراهم گشت. در همین سال است که دوستی او با رنالدو آن (۱۹۴۷–۱۸۷۴) موسیقی‌دان جوان ونزوئلایی و شاگرد "ماسنه" شکل می‌گیرد. در آوریل این سال با اسکار وایلد آشنا شد.
در ماه مارس سال ۱۸۹۵ لیسانس ادبیات خود را نیز دریافت کرد. در ماه ژوئن در مسابقه‌ای برای گرفتن سمت دستیار کتابدار در کتابخانه مازارین پاریس برنده شد. او همکاری خود را با نشریات ادبی ادامه داد. برای نخستین بار با "سونات در دو مینور" برای پیانو و ویلن اثر سن سان آشنا شد (در جستجو به صورت "سونات ونتوی " درآمد) و نگارش رمان ژان سنتوی آغاز شد. در سال ۱۸۹۶ رمان "بی اعتنا"ی وی در نشریهٔ زندگی معاصر چاپ شد. همچنین ۴ شعر از او که رنالدو آن برای آنها آهنگ ساخته‌بود نیز به چاپ رسید. در ۱۳ ژوئن همان سال چاپ کتاب "خوشی‌ها و روزها"ی وی با مقدمهٔ آناتول فرانس و تصاویر "مادلن لومر" منتشر شد. اما این سال با مرگ دایی بزرگ و پدربزرگ مادری پروست مقارن بود.
در فوریهٔ سال ۱۸۹۷ با "ژان لورن" روزنامه‌نگاری که پروست را به همجنس‌گرایی متهم کرده بود، دوئل کرد. سال ۱۸۹۹ آغاز علاقهٔ پرشور پروست به آثار جان راسکین هنرشناس انگلیسی است. او ترجمهٔ "تورات آمیین" راسکین را در همین سال آغاز کرد؛ و در ژوئن سال ۱۹۰۲ ترجمهٔ تورات آن را به پایان رساند. این اثر در سال ۱۹۰۴ منتشر شد. در سال ۱۹۰۰ پروست از کتابخانهٔ مازارن برکنار می‌شود. مقالات پروست دربارهٔ سالن‌های پاریسی برای روزنامهٔ فیگارو در سال ۱۹۰۳ آغاز می‌شود. در نوامبر همان سال پدر پروست از دنیا رفت. در ماه سپتامبر سال ۱۹۰۵ مادرش را نیز از دست داد و در ماه دسامبر، در بولونی سورسن زیر نظر دکتر سولیه بستری شد. سال ۱۹۰۶ در آپارتمان شمارهٔ ۱۰۲ بولوار "هوسمن" ساکن شد. دیوارهای اتاق خوابش را با لایه‌ای از چوب‌پنبه پوشاند تا سر و صدای بیرون در آن رخنه نکند. ترجمهٔ "کنجد و سوسن‌ها" اثر راسکین را منتشر کرد.
پروست در ژانویهٔ سال ۱۹۰۸ نگارش اثر عظیمش "جستجو" را آغاز کرد. سال ۱۹۰۹ او هر گونه رفت‌وآمد را کنار گذاشت و یکسره به نوشتن پرداخت. نخستین نگارش "عشق سوان" در همین سال به پایان رسید. در سال ۱۹۱۲ بخش‌هایی از جستجو در روزنامهٔ فیگارو چاپ شد. سال ۱۹۱۳ پس از شکست تلاش‌های بسیارش برای قبولاندن اثر به چند ناشر، سرانجام انتشارات "برنار گراسه" می‌پذیرد که «در جستجوی زمان از دست رفته» را در سه جلد به خرج نویسنده چاپ کند. "طرف خانه سوان" در نیمهٔ دوم نوامبر منتشر شد. در ماه اوت سال ۱۹۱۶ از انتشارات برنار گراسه جدا شد و حق چاپ جلد دوم اثر خود را به انتشارات گالیمار واگذار کرد.
در سال ۱۹۱۸ پروست مقدمه‌ای برای "گفته‌های نقاش" نوشتهٔ "ژاک امیل بلانش" نوشت. در ماه ژوئن "در سایهٔ دوشیزگان شکوفا" و مجموعه مقالات pastiches et Melamges چاپ شد. در ماه نوامبر جایزهٔ ادبی گنکور به "در سایهٔ دوشیزگان شکوفا" تعلق گرفت و پروست ناگهان معروف شد. او در سال ۱۹۲۰ بخش اول "طرف گرمانت"، در سال ۱۹۲۱ بخش دوم "طرف گرمانت" و بخش اول "سودوم و گماره" و در سال ۱۹۲۲ بخش دوم "سودوم و گماره" در سه جلد را چاپ می‌کند.
پروست از کودکی بیمار بود و سلامتی شکننده ای داشت. او در سال ۱۸۸۰ برای نخستین بار دچار حملهٔ بیماری آسم شد. سرانجام در میانهٔ اکتبر سال ۱۹۲۲ به برونشیت دچار شد و روز هجدهم نوامبر جان سپرد. مارسل پروست در گورستان پر-لاشز پاریس به خاک سپرده شده‌است.
پس از مرگ او، در سال ۱۹۲۳ "اسیر" در دو جلد، در سال ۱۹۲۵ "گریخته" در دو جلد، در سال ۱۹۲۷ "زمان بازیافته" در دو جلد، در سال ۱۹۵۲ رمان "ژان سنتوی" در دو جلد و در سال ۱۹۵۴ اثر ناتمام "ضد سنت‌بوو" به چاپ رسید.
رابطهٔ عاشقانهٔ رنالدو آن و پروست از نخستین دیدارشان در ژوئن ۱۸۹۴ شکل گرفت و با خشم و حسادت در تابستان ۱۸۹۵ پایان یافت. پروست که همجنس‌گرایی را یک انتخاب می‌دانست تلاش می‌کرد رابطهٔ خود را مخفی نگاه دارد. با این وجود برخی از اطرافیان آن‌ها از این رابطه آگاه بودند و امروزه از نامه‌های باقی‌مانده چنین برداشت می‌شود که پروست رنالدو آن را عاشقانه دوست داشته‌است. با وجود آنکه رابطه جنسی آن‌ها یک سال بیشتر دوام نیاورد وانگهی پروست و آن تا زمان مرگ پروست در ۱۹۲۲ دوستان نزدیکی باقی ماندند. آن‌ها علایق هنری مشترک بسیاری داشتند و با یکدیگر در اپراها و سالن‌ها حضور می‌یافتند. رنالدو آن از افرادی بود که بر زندگی پروست تأثیر قابل توجهی گذارد.Frank Rosengarten, The Writings of the Young Marcel Proust (1885-1900): An Ideological Critique (New York: Peter Lang, 2001), http://www.questia.com/read/106745740/the-writings-of-the-young-marcel-proust-1885-1900.
The Cambridge Companion to Proust (Cambridge Companions to Literature) by Richard Bales, Cambridge University Press، ۲۰۰۱
وان نام یکی از استان‌های بزرگ و مهم ترکیه است که مرکز آن هم شهری به نام وان است. دریاچه وان در حاشیه این استان قرار دارد.
ماهنامهٔ فنی مهندسی راه و ساختمان یکی از ماهنامه‌های فارسی و انگلیسی زبان منتشره در تهران در زمینه مسائل رشته عمران است.
دکتر مهدی زارع، دکتر سیدمهدی زهرایی، دکتر مازیار حسینی، دکتر نادعلی رمضانپور، دکتر محمد حسن رامشت، دکتر جواد برنجیان، دکتر سعید غفرانی، دکتر علی خیرالدین، دکتر سید مرتضی مرندی، دکتر عباسعلی شاهرودی، دکتر منوچهر بهرویان، دکتر مهناز امیراحمدی، دکتر غلامحسین مجتهدزاده، مهندس محمدرضا واسع ، مهندس مهدی وجودی، مهندس حسن قربان کریمی، مهندس احمد واقفی ، مهندس ابراهیم زاده سپاسگزار، مهندس نیما امینیان
دکتر اردکانیان، دکتر عطارنژاد، مهندس منوچهر شیبانی اصل، مهندس رضا منتظری، انجمن بتن ایران، مرکز مدیریت بحران تهران، پژوهشگاه بین‌المللی زلزله و زلزله شناسی، سازمان نظام مهندسی استان تهران، انجمن کنترل کیفیت ساختمان، انجمن تونل ایران، دفتر همکاری‌های فن آوری ریاست جمهوری، جمعیت کاهش خطرات زلزله ایران، شهرداری بم، سازمان نظام مهندسی استان مازندران، کانون مهندسین ساری، دبیرخانه کنگره ملی عمران، معاونت فنی وزارت کشور، انجمن جوش و آزمایش‌های غیر مخرب.
خیابان سپاه، خیابان زیبا، پلاک 43
کوه سفید رشته کوه بزرگی است به ارتفاع ۲۴۷۰ متر از سطح دریا و در جنوب شرقی بخش جناح شهرستان بستک و در جنوب استان هرمزگان ایران واقع است.
این رشته کوه در بخش جناح و در شمال لاور نادردون قرار دارد.
سلسله کوه‌های «کوه سفید» از طرف مغرب به بخش جناح و بیخهٔ فرامرزان، و از سمت مشرق تا بون کوه زیر و کوه لوز و بون کوه چهار برکه امتداد دارد.
از سمت شمال این کوه بزرگ پشتخه‌ها وغارها و اشکفتها و نرگهای بزرگی وجود دارد که جانوران درنده آن زندگی می‌کنند.
در قسمت شمالی این رشته کوه راه‌های پر پیچ وخم و ناهمواری وجود دارد که از طریق آن‌ها به قله کوه سفید می‌روند، در قسمت شمال غربی این کوه راهی است نیمه هموار که بنام (بَست رَه) معروف است، از این راه کوه نوردان به «قله» کوه سفید می‌روند.
در قله این کوه جنگلهای انبوهی از درخت برکو (بنه) بادام کوهی، کیهون، همچنین درختهای تنوهمندی وجود دارد مانند: کنار، نادر، سمر، سلم، وکلی وجود دارد.
در سینه این کوه بزرگ آودونهای فراوانی وجود دارد که آبش شیرین است، در سمت جنوب این رشته کوه دقیقاً در دل کوه جلگه ی لاور نادردون واقع شده‌است. این منطقه مملوه از درختان تنوه مند: کُور، کُنار، کِرت، سمر، کُوهِنگ، بنه و سَلَم است.
و در جنوب شرقی کوه سفید یک درخت نخل کهن‌سالی است که سر بفلک کشیده‌است، این درخت خرما بنام «خُوَرُه خان» معروف است، روایت است که در دوران قدیم «خان بستک» در آنجا به شکار می‌رفته‌است. در کوه سفید مانند سایر کوه‌های بزرگ ایران حیوانات مختلفی وجود دارد، حیات وحش این کوه‌ها شامل آهو، بز کوهی، پلنگ، خرگوش، یوزپلنگ، روباه، گرگ، خوک، گراز، کفتار، شغال، خار پشت، وسایر حیوانات کوهی، و همچنین سایر پرندگان نیز وجود دارد مانند: کبک، شاهین، و قمری و بلبل و تیهو و غیره از پرندگان کوهی و صحرائی.
متأسفانه امروزه به دلیل نبودن نظارت کافی و شکار بی‌رویه و غیرمجاز، نسل اکثر این حیوانات در حال انقراض است.
همچنین بر فراز دره‌های کوه سفید گیاهای دارویی وجود دارد مانند: انغوزه، آویشن، مرو تلخ، پونه، مرو خوش،
گونیس، اسوقدوس، سُرُه بَرزُه، بروز، خارشتر، خاکشور، دریمه، زرو، شربتو، کریشکو، کمو، گل عالی عمر، پُدُه، و دیگر گیاهایی که برای دارو وتداوی استفاده می‌شود.
زبان اسپرانتو معروف‌ترین زبان فراساختهٔ میانجی جهانی است، که در میان ، بیشترین گویشوران را در جهان دارد.خبرگزاری کتاب ایران (IBNA) - اسپرانتو؛ پرطرفدارترین زبان بی‌طرف
کسی را که به زبان اسپرانتو سخن بگوید یا از آن استفاده کند اسپرانتیست (اسپرانتودان) می‌نامند.
نام این زبان از اسم مستعار لودویک زامنهوف (اسپرانتو)، پدیدآورندهٔ این زبان بین‌المللی، گرفته شده‌است. نخستین کتاب که وی برای معرفی و آموزش زبان اسپرانتو نگاشت، با نام مستعار «اسپرانتو» ، به معنی «امیدوار» ، منتشر کرد؛ چون امیدوار بود با بهره‌گیری از این زبان به عنوان زبان میانجی جهانی، به ایجاد صلح و دوستی در سطح دنیا کمک شود. عنوان این کتاب «اینترناتسیا لینگوو» به معنی «زبان بین‌المللی» بود؛ که بعدها تحت عنوان «کتاب اول» یا اونوا لیبرو مشهور شد. هدف زامنهوف، که به افتخار او یونسکو نیز سال ۱۹۸۷ را به‌مناسبت جشن صدسالگی زبان اسپرانتو «سال زامنهوف» نامید، خلق زبانی بی‌طرف و صلحپرور بود که یادگیری آن نیز آسان باشد و به درک متقابل فرهنگ‌های مختلف جهان توسط مردم کمک کند.
ویژگی منحصربه‌فرد الفبای اسپرانتو، آوایی بودن صددرصد آن است؛ به‌این معنی که هر حرف و کلمه در زبان اسپرانتو، تنها یک‌جور می‌تواند تلفظ یا نوشته شود؛ لذا پس از فراگیری آن، دیگر هیچ‌گونه مشکلی برای زبان‌آموز در تلفظ یا دیکتهٔ واژگان وجود نخواهد داشت. الفبای اسپرانتو دارای ۲۸ حرف از الفبای لاتین است که چهار حرف Q, W, X, Y در این الفبا وجود ندارند و در عوض شش حرف تکراری دارد که روی پنج حرف آن، هشتک قرار گرفته‌است و روی یک حرف دیگر، یک هفتک قرار داده‌اند تا آوای آن‌ها را تغییر دهند: Ĉ، Ĝ، Ĥ، Ĵ، Ŝ، Ŭ.
زبان بین‌المللی اِسپِرانتو در سال ۱۸۸۷ (میلادی) (۱۲۶۶ خورشیدی) توسط لودویک لازاروس زامنهوف لهستانی ساخته شد. اسپرانتو به علت ساختار علمی و آسان خود مورد توجه متفکران و دانشمندان با ملیت‌های گوناگون قرار گرفته و به خاطر ویژگی‌های منحصربه‌فرد آن، سازمان علمی، فرهنگی و تربیتی سازمان ملل متحد (یونسکو) در سال ۱۹۵۴ (میلادی) به اتفاق آرا آن را طی قطعنامه‌ای به عنوان زبان بین‌المللی و بی‌طرف به رسمیت شناخت و آموزش اسپرانتو را به همهٔ کشورهای عضو خود توصیه کرد. همچنین «یونسکو» در استقبال از صدمین سالگرد انتشار زبان اسپرانتو در سال ۱۹۸۶ (میلادی) (۱۳۶۵) در قطعنامه‌ای دیگر ضمن تأکید بر تصمیم قبلی خود، مراتب پشتیبانی خود را از آموزش و گسترش زبان بین‌المللی اسپرانتو در سراسر جهان ابراز داشته‌است.
برخی یوسف اعتصامی (اعتصام الملک)، پدر پروین اعتصامی، را اولین کسی می‌دانند که ایرانیان را با زبان اسپرانتو، توسط نشریهٔ خود بهار آشنا کرد. احمد کسروی نیز از کسانی بوده‌است که ضمن فراگیری زبان بین‌المللی اسپرانتو، همان‌طور که در اثر خود تحت عنوان زبان پاک بیان کرده‌است، از ساختار علمی و منطقی آن، و هم چنین سامانهٔ واژه‌سازی چسبانشی یا پیوندی آن، برای تقویت و ویرایش زبان فارسی، الهام گرفته‌است، و در عین حال برای گسترش زبان اسپرانتو در ایران نیز کمک فراوانی کرده‌است. در زمان افتتاح دانشگاه تهران در سال ۱۳۱۳ خورشیدی، زبان اسپرانتو از مطالب درسی این دانشگاه بوده‌است.
در دههٔ ۱۹۲۰ میلادی و تشکیل اولین اجلاس جامعه ملل، نمایندگان ایران پیشنهاد دادند تا زبان اسپرانتو به عنوان زبان مراودات بین‌المللی انتخاب شود. سیلوان زفت (Sylvan Zaft)، که دارای کتاب‌های متعددی به زبان انگلیسی در مورد زبان اسپرانتو است، در یکی از کتاب‌های مشهور خود که تحت عنوان اسپرانتو، زبان مشترک دهکدهٔ جهانی در سال ۲۰۰۳ منتشر کرده‌است،مشخصات کتاب "اسپرانتو، زبان دهکدۀ جهانی"، در سایت کتاب‌فروشی آمازون. در این باره می‌نویسد:
شانسی بزرگ برای اسپرانتو پدیدار شد، هنگامی که در دههٔ ۱۹۲۰ میلادی، نمایندگان ایران در جامعه ملل پیشنهاد دادند تا اسپرانتو به عنوان زبان ارتباطات بین‌المللی پذیرفته شود. در بین این مبحث حمله‌های شدیدی به اسپرانتو شد. مخصوصاً هیئت فرانسوی هیاهوی بسیاری ضد این طرح راه انداخت. از نگاه فرانسویان، زبان فرانسه باید زبان بین‌المللی می‌شد. پیشنهاد ایران شکست خورد.
در دهه‌های اخیر، به‌ویژه در پی تأسیس نخستین نهاد رسمی اسپرانتو در ایران، مؤسسهٔ سبزاندیشان (انجمن اسپرانتوی ایران) که در سال ۱۳۷۵ تحت شماره ۹۰۸۵ به ثبت رسید، و انتشار فصل‌نامهٔ پیام سبزاندیشان از پائیز سال ۱۳۸۱ تاکنون، و پیوستن رسمی انجمن اسپرانتوی ایران به سازمان جهانی اسپرانتو (دارای روابط رسمی با سازمان ملل متحد و یونسکو) در سال ۱۳۸۴، دورهٔ جدیدی برای پیشرفت هرچه بیشتر زبان اسپرانتو در ایران آغاز شد، که با برگزاری سخنرانی‌ها، سمینارها، و کلاس‌ها در فرهنگ‌سراها، دانشگاه‌ها و مدارس گوناگون، و انتشار مقالات مختلف در مجلات و روزنامه‌های متفاوت، و همچنین تألیف، ترجمه و انتشار کتاب‌های جدیدی در ارتباط با زبان بین‌المللی اسپرانتو، همراه بوده و هست.
فصل‌نامهٔ پیام سبزاندیشان، که به دو زبانِ فارسی و اسپرانتو منتشر می‌شود، به معرفی به هنگامی از زبان بین‌المللی اسپرانتو به فارسی‌زبانان، و معرفی ادبیات و فرهنگ ایران به اسپرانتودانان جهان می‌پردازد.
همچنین انتشار کتاب که علاوه بر ترجمهٔ متن کامل کتاب پدیدهٔ اسپرانتو نوشتهٔ ویلیام اُلد (که چندین بار نامزد دریافت جایزهٔ ادبی نوبل شده‌است)، حاوی ۱۴ پیوست گوناگون است که به منظور ارائهٔ تصویری کامل از زبان اسپرانتو و بی‌طرفی آن به این کتاب اضافه شده‌است، ازجمله، پیوست شمارهٔ ۱: نظرات بزرگان جهان در مورد زبان مشترک جهانی و اسپرانتو، صفحهٔ ۱۷۳، که در آن برای نمونه، نظر ۱۵ شخصیت مهم و مشهور جهان در مورد زبان اسپرانتو، مانند مهاتما گاندی، لئو تولستوی، رومن رولان، اومبرتو اکو، رودولف دیزل، ژول ورن، هلن کلر، رابیندرانات تاگور، ماکسیم گورکی، ناظم حکمت، جی. آر. آر. تالکین (نویسندهٔ ارباب حلقه‌ها) و … آورده شده‌است. نظرات این نوابغ، که از نقاط گوناگون جهان، و با جهان‌بینی‌ها و مذاهب و مسالک گوناگون هستند، برای نشان‌دادن بی‌طرفیِ زبان اسپرانتو و این‌که مورد حمایت و توصیهٔ بزرگانی با گرایش‌های مختلف سیاسی، مسالک، مذاهب و ایدئولوژی‌های متفاوت است، ذکر شده‌است. در نتیجه، خواننده به روشنی متوجه می‌شود که زبان اسپرانتو کاملاً بی‌طرف است و اختصاص به گروه، نژاد، ملیت یا مذهبی خاص ندارد. در این اثر، ویلیام الد یکی از دلایل مهم موفقیت زبان فراساختهٔ اسپرانتو را نسبت به دیگر زبان‌های ابداعی (که اکنون بالغ بر چند هزار عدد از آن‌ها طراحی و منتشر شده‌اند)، بی‌طرفی آن می‌داند و این‌که زامنهوف در نخستین همایش بین‌المللی اسپرانتو در شهر بولونی-سور-مر فرانسه در سال ۱۹۰۵، آن را به کل بشریت اهداء کرد و هیچ حقی را – مادی یا معنوی – برای خود لحاظ ننمود.
در صفحهٔ ۱۳۶ این کتاب، ویلیام الد بخشی تحت عنوان «بی‌طرفی و مدرن شدن، رمز موفقیتِ اسپرانتو» دارد که در قسمتی از آن می‌گوید:
در طول همین دوران، نهضت بی‌طرف اسپرانتو، از میان بحران‌هایی که مربوط به سازمان‌دهی بود، به سلامت گذشت. اوج این بحران‌ها در سال ۱۹۳۷ (۱۳۱۵ هـ. ش) بود که انفکاکی در این نهضت به‌وجود آمد و باعث پیدایش اتحادیهٔ بین‌المللی اسپرانتو شد که اکثریت - و به‌طور قطع، فعال‌ترین – انجمن‌های کشوری به آن پیوست. با وجود این، پس از جنگ جهانیِ دوم به‌خاطر قدرت سازمان‌دهیِ با انرژیِ ایوو لاپنا یگانگی از دست‌رفته، دوباره به‌دست آمد. وی همچنین در طولِ همین مدت، مبتکر تبلیغات منظمی علیه فراوانیِ بیش از حد ستاره‌های سبز (نمادِ اسپرانتو)، و «چیزهای عجیب و غریب» مشابه دیگر گشت: اساس این حرکت، این بود که اسپرانتودان‌ها، خود را از ظاهر «یک فرقهٔ عجیب کوچک» (به تعبیر کالوچای شاعر)، رها ساخته و به دنیای عادی پای گذارند. لاپنا اصرار داشت که اسپرانتودانان به دنیای واقعی پیوسته و از امکانات آن، برای رسیدن به اهداف خود بهره جویند. وی اقدامات بسیاری را به‌منظور ایجاد احساسِ هدف‌مندی در نهضت اسپرانتو، به انجام رساند و نهضت را با استراتژی روز و مدرن، تجهیز کرد.
روشن است که این تبلیغات منظم لاپنا، موفق بوده‌است. امروزه، این نهضت عموماً، در آمال و آرزوهای خود، مدرن‌تر و هنگامِ مطرح شدن در مجامع عمومی، دارای ظاهری عادی‌تر است.
در خصوص بی‌طرفی زامنهوف و عمرآورد او، زبان بین‌المللی اسپرانتو، در صفحهٔ ۲۹۷ این کتاب آمده‌است:
دیگر از دریافت‌های صحیح و سریع زامنهوف این نکتهٔ بسیار با اهمیت بود که زبان تنها یک وسیله یا ابزار ارتباطی بین انسان‌ها است و نباید با مرام یا مسلکی خاص پیوند یابد (بی‌طرفیِ سیاسی، مذهبی، نژادی و ملیتیِ اسپرانتو). به‌همین سبب، شخصِ زامنهوف بیانیهٔ ۱۹۰۵ را نگاشت و آن را در نخستین کنگرهٔ جهانیِ اسپرانتو (۱۹۰۵) به تصویب رساند که در واقع تا به امروز نیز بنیاد دوم اسپرانتو – و به‌عنوانِ اساسی مستحکم برای پیشبرد نهضت اسپرانتو در دنیا - محسوب می‌گردد.
و همچنین در صفحهٔ ۲۲۱ این کتاب، از ماریو پی زبان‌شناس و زبان‌دان برجستهٔ ایتالیایی الاصل آمریکایی نقل شده‌است، که:
و بالأخره، به دلیل دورنمای جهانی‌ای که اسپرانتو در اختیار فراگیرنده‌اش می‌گذارد، این زبان بیش از هر زبان ملیِ دیگری می‌تواند در جهت شکل‌دهی به فرهنگ جهانی نقش داشته باشد، چراکه هریک از زبان‌های ملی، تنها قادر است شناختی از فرهنگ ملت یا مللی را که زبان مربوط متعلق به آن است، در دسترس فراگیرندهٔ خود قرار دهد، و در عین حال، این تمایل نیز در زبان‌های ملی وجود دارد که شخصِ فراگیرنده را از فرهنگ‌های دیگر جدا سازد.
من اعتقاد دارم که جهان – در حال حاضر به مقدار بسیار زیاد و در آینده به‌مراتب نیز بیشتر – به یک زبان مشترک احتیاج دارد که تمامیِ انسان‌ها بتوانند به‌یاریِ آن آزادانه و به دور از هرگونه سوءتفاهمی، با یک‌دیگر ارتباط برقرار سازند. با وصف این، تاکنون همهٔ کوشش‌های انجام شده برای به‌کارگیریِ یک زبان ملی به این منظور، با شکست روبرو شده‌است. در این عرصه، زبانی فراساخته که در بطن خویش از امتیازاتی مانند بی‌طرفیِ کامل، فراگیریِ آسان، آوانگاریِ صددرصد و قانون‌مندیِ جامع، برخوردار است، به احتمال قوی پیروز خواهد گشت - عرصه‌ای که زبان‌های ملی، در آن با شکست روبرو شده‌است.
دیگر از پیوست‌هایی که به‌منظور نشان‌دادن موفقیت‌های زبان و نهضت بی‌طرف اسپرانتو در جهان، به این کتاب الحاق گردید، موارد زیر است:
بنابر تعریفی که از زبان زنده شده‌است، زبان اسپرانتو، زبانی زنده استhttps://www.ethnologue.com/cloud/epo که حتی مطابق با کمینه‌گراترین برآوردهای انجام شده،https://www.ethnologue.com/language/epo بیش از یک قرن است که به‌طور روزانه توسط میلیون‌ها انسان در سراسر جهان در زمینه‌های گوناگون مورد استفادهٔ شفاهی و کتبی است، بالغ بر صدها مجله و روزنامه به آن منتشر می‌شود و هزاران کتاب (چه اصیل و چه ترجمه‌شده از زبان‌ها و فرهنگ‌های متفاوت جهان) به آن منتشر گردیده‌است؛ و میلیون‌ها سایت و صفحهٔ اینترنتی به آن وجود دارد که از جمله شامل ایستگاه‌های متعدد رادیویی و تلویزیونی به این زبان است.
به این ترتیب، زبان اسپرانتو، از بین هزاران زبان فراساختهای که تاکنون (و عمدتاً در طول ۵ قرن گذشته) ارائه شده‌اند، مانند بالائی‌بالان، ولاپوک، سل ر سل، اینترلینگوا، لگلان، لژبان و زبان کلینگانها، تنها زبان ابداعیِ زنده در جهان محسوب می‌شود که در حال توسعه نیز هست.
کد این زبان زنده در سامانهٔ alpha-3 code عبارت است از epo و در سامانهٔ alpha-2 code کد آن eo است.http://www.nationsonline.org/oneworld/language_code.htm
نخستین نهادهایی که در جهان از زبان بین‌المللی اسپرانتو استقبال کردند، آکادمی‌ها یا فرهنگستان‌های علمی در کشورهای گوناگون بودند. شاید علت اصلی این امر، علمی بودن یا طراحیِ علمی شدنِ زبان اسپرانتو توسط خالق آن، زامِنهوف، بوده‌است. برای نمونه، در یکم ماه جون سال ۱۹۲۶، ۴۲ تن از اعضای «آکادمی علوم فرانسه» (که شکل نخستین آن از قرن هفدهم به‌وجود آمده‌است و یکی از آکادمی‌های ۵گانهٔ «انستیتوی فرانسه» است) این بیانیه را در مورد اسپرانتو امضا کردند:
از آن‌جا که این امضاکنندگان، اعضای «آکادمی علوم»، معتقدند که به‌کارگیری زبان کمکی و بین‌المللی اسپرانتو در ارتباطات بین‌المللی:
همان‌طور که اشاره شد، بیانیه‌های مشابهی توسط نهادهای علمی و دانشمندان دیگر کشورها نیز صادر شده‌است؛ برای مثال ۸۵ دانشمند ژاپنی در سال ۱۹۵۰، ۲۰ دانشگاهی چین در سال ۱۹۵۱ و …؛ اما نکات جالبی که در مورد این استقبال علمی از اسپرانتو و پیامدهای آن می‌توان گفت (به‌ترتیب موارد اعلام‌شده در بیانیهٔ فوق) این است که خوشبختانه در حال حاضر:
وجود کتاب‌ها، مجلات، همایش‌ها و سایت‌های بی‌شمار اسپرانتو در زمینهٔ علم و فناوری، گویای توانایی و قدرت این زبان در بیان مفاهیم علمی است؛ ولی شاید در مورد توانایی‌های زبان بین‌المللی اسپرانتو برای بیان موضوعات دقیق علمی، و غنی بودن انبان واژگان و کلمات تخصصی آن برای این منظور، شاید این نیز کافی باشد که به دانشمندان برندهٔ جایزهٔ نوبل اشاره کرد که یا زبان اسپرانتو را می‌دانند و از آن برای نگاشتن و منتشر کردن مطالب و کتب علمی خود بهره جسته‌اند یا در خصوص شایستگی‌ها و قدرت اسپرانتو در این زمینه، لب به سخن گشوده و توصیه کرده‌اند که از این زبان به عنوان زبان مشترک در دنیای علم و فناوری استفاده شود تا سرعت پیشرفت آن‌ها در جهان به مراتب بیشتر گردد. برای نمونه، رِینهارد زِلتن (-۱۹۳۰) آلمانی، برندهٔ جایزهٔ نوبل ۱۹۹۴ در رشتهٔ اقتصاد است که از جوانی اسپرانتو را آموخت و نخستین کتابش را در مورد «نظریهٔ بازی‌ها» به اسپرانتو نوشت.
در حالی که بسیاری از زبان‌های ملیِ جهان با وجود سابقهٔ چندهزار سالهٔ خود هنوز موفق به ارائهٔ نویسنده‌هایی نشده‌اند که نامزد جایزهٔ ادبیِ نوبل گردند، زبان اسپرانتو بارها موفق به کسب چنین افتخار بزرگی شده‌است. برای مثال، در سال‌های ۱۹۹۹، ۲۰۰۰ و ۲۰۰۵ میلادی ویلیام اُلد، نویسندهٔ توانای اسکاتلندی به پاس تألیف بیش از پنجاه کتاب به زبان بین‌المللی اسپرانتو، کاندیدای دریافت جایزهٔ ادبیِ نوبل گردید. از زمان انتشار زبان اسپرانتو، یعنی سال ۱۸۸۷ تا هنگام به وقوع پیوستنِ این واقعهٔ زبان‌شناسی و ادبیِ بزرگ و بی‌نظیر در جهان، تنها ۱۱۴ سال گذشته بود. این امر خود به تنهایی گویای نبوغ بسیار زیاد زامنهوف در ساخت زبان اسپرانتو نیز هست؛ چرا که زبان‌های ابداعیِ فراوانی، چه قبل از پیدایشِ اسپرانتو چه پس از آن وجود داشته‌اند که حتی نام اکثریت قریب به‌اتفاق آن‌ها را نیز کسی به یاد ندارد. در سال ۲۰۰۷ هم بالدور راگنارسون (-۱۹۳۰)، شاعرِ اسپرانتودان ایسلندی، نامزد دریافت جایزهٔ ادبی نوبل از طرف کانون نویسندگان اسپرانتوزبان گردید.
«سازمان جهانیِ اسپرانتو» (UEA) که مهم‌ترین و بزرگ‌ترین نهاد در ارتباط با زبان اسپرانتو در دنیا است و دارای روابط رسمی با «سازمان ملل متحد» و «یونسکو» است و در راه ترویج زبان اسپرانتو و صلح و دوستی در جهان نقش غیرقابل‌انکاری داشته، بارها نامزد کسب جایزهٔ صلح نوبل شده‌است و قطعنامه‌هایی که یونسکو و دیگر نهادهای بین‌المللیِ دنیا در جهت بزرگداشت و پیش‌برد زبان اسپرانتو به تصویب رسانده‌اند، تا حدود بسیار زیادی مدیون فعالیت‌های UEA است. مقر اصلی یا دفتر مرکزیِ این سازمان در شهر روتردام هلند است.
از بین دانشمندان اسپرانتودانی که موفق به دریافت جایزهٔ صلح یا علمی نوبل شده‌اند، می‌توان به رِینهارد زِلتن آلمانی (نوبل اقتصاد در سال ۱۹۹۴)، که نخستین کتابش را در مورد «تئوری بازی‌ها» به زبان اسپرانتو نگاشته‌است، اشاره کرد. وی در خودزندگی‌نامهاش در سایت نوبل چنین نوشته‌است:
در سال ۱۹۵۹ با الیزابت لانگ‌رِینِر ازدواج کردم که در طول تمامی این سال‌ها به من برای تبدیل شدن به کسی که هم‌اکنون هستم، کمک کرده‌است. ما دوست داشتیم بچه داشته باشیم ولی هیچ بچه‌ای نداریم. هردوی ما به نهضت اسپرانتو تعلق داریم و توسط همان نیز با یکدیگر آشنا شدیم. زبان بین‌المللی اسپرانتو هنوز هم تأثیر به‌سزایی بر زندگی ما دارد.
ده‌ها برندهٔ جایزهٔ نوبل دیگر نیز بوده‌اند که یا مانند زلتن اسپرانتو را فراگرفته‌اند و از آن در تألیفات خود استفاده کرده‌اند؛ مانند جوزف تامسون (برندهٔ نوبل فیزیک در سال ۱۹۰۶)، دانیل باوِت (نوبل پزشکی در سال ۱۹۵۷)، ایزاک بشویس سینگر (نوبل ادبیات در سال ۱۹۷۸)؛ یا اسپرانتو را فراگرفته و در تحسین و توصیهٔ آن زبان گشوده‌اند؛ مثل ویلهِلم اُستوالد (نوبل شیمی در سال ۱۹۰۹)، رابیندرانات تاگور (نوبل ادبیات در سال ۱۹۱۳)، و لینوس پائولینگ (نوبل شیمی در سال ۱۹۵۴ و نوبل صلح در سال ۱۹۶۲)؛ یا با اسپرانتو آشنایی داشتند و استفاده از آن را به مردم جهان توصیه کرده‌اند؛ همانند: ویلیام رَمزی (نوبل شیمی در سال ۱۹۰۴)، بِرتا فون سوتنِر (نوبل صلح در سال ۱۹۰۵)، سِلما لاگِرلوف (نوبل ادبیات در سال ۱۹۰۹)، هنری لافونتِن (نوبل صلح در سال ۱۹۱۳)، رومن رولان (نوبل ادبیات در سال ۱۹۱۵)، فریتیوف نانسن (نوبل صلح در سال ۱۹۲۲)، هیدکی یوکاوا (نوبل فیزیک در سال ۱۹۴۹)، برتراند راسل (نوبل ادبیات در سال ۱۹۵۰)، یاروسلاو هیروفسکی (نوبل شیمی در سال ۱۹۵۹)، آلفرد کاستلر (نوبل فیزیک در سال ۱۹۶۶)، ویلی برانت (نوبل صلح در سال ۱۹۷۱)، و …
اعداد و ارقام زیادی وجود دارند که استفادهٔ فزاینده از زبان بین‌المللی اسپرانتو را در طول چند دههٔ گذشته نشان می‌دهند.
به عنوان نمونه، بنابر سرشماری‌های انجام شده در کشور مجارستان، ۹۴۲ اسپرانتودان در سال ۱۹۴۱، و ۲۰۸۳ اسپرانتودان در سال ۱۹۹۰، ۴۵۷۵ در سال ۲۰۰۱ و ۸۳۹۷ در سال ۲۰۱۱ در این کشور وجود داشته‌است. برای تعداد ۹۸۵ تن از این اسپرانتودانان، زبان فراساختهٔ اسپرانتو حکم زبان مادری را داشته و در خانواده صحبت می‌شده‌است. به دیگر سخن، ایشان اسپرانتودان مادرزاد تلقی می‌گردند.
در دههٔ ۱۹۶۰ سالنامهٔ (Jarlibro) انجمن جهانی اسپرانتو نام «اسپرانتودانان مادرزاد» را با این ارقام آورده‌است: ۵۸ نفر (۱۹۶۱)، ۶۷ (۱۹۶۲) و ۸۳ (۱۹۶۵).See the references at در سال ۱۹۹۶، حدود ۳۵۰ خانواده وجود داشته‌است که در منزل به اسپرانتو با یکدیگر صحبت می‌کردند.Corsetti, Renato (1996). A mother tongue spoken mainly by fathers. Language Problems and Language Planning 20: 3, 263-73
در حال حاضر انجمن‌های اسپرانتو در بیست کشور آفریقایی وجود دارند؛Universal Esperanto Association که تقریباً همهٔ آن‌ها پس از سال ۱۹۶۰ تأسیس شده‌اند. تعداد آدرس‌های اسپرانتودانان آفریقایی در خدمات گذرنامه‌ای Pasporta Servo از ۱۸ عدد در سال‌های ۱۹۸۸–۱۹۸۹ به ۵۹ عدد در سال ۲۰۰۵ رسیده‌است.See for sources
در دههٔ شصت، چهار آلبوم جدید موسیقی به زبان اسپرانتو منتشر شد؛ ۱۷ عدد در دههٔ هفتاد، ۵۸ عدد در دهه هشتاد، ۷۵ آلبوم در دههٔ نود و بیش از یک صد آلبوم جدید در دههٔ اول هزاره جدید ارائه گردید.See the list of music albums on در حال حاضر بیش از ۳۰۰۰ آهنگ به زبان اسپرانتو وجود دارد.
تعداد شرکت‌کنندگان در همایش‌های اسپرانتو در آلمان که یک هفته یا بیشتر به طول انجامیدند، از حدود ۱۰۰ نفر در اوایل دههٔ هفتاد به حدود ۸۰۰ نفر در سال ۲۰۰۸ رسید.
ویکی‌پدیای اسپرانتو در حال حاضر (ژوئیه ۲۰۲۱) حاوی بیش ۲۹۸٬۰۰۰ مقاله است. حدود ۱۰۰۰ مقاله جدید در هر ماه در این مرجع معتبر بین‌المللی ارائه می‌گردد. این ارقام شبیه به اعداد مربوط به ویکی‌پدیای اسلواکی (حدود ۲۳۷٬۰۰۰ مقاله)، بلغاری (۲۷۳٬۰۰۰) و دانمارکی (۲۶۷٬۰۰۰) است.List of Wikipedia, 2015-06-15, 5h58 UCT پیش از تأسیس ویکی‌پدیای اسپرانتو در سال ۲۰۰۱، دائرةالمعارف عمومی دانش به زبان اسپرانتو در اینترنت وجود نداشت. کتاب دائرةالمعارف اسپرانتو Enciklopedio de Esperanto (مرجعی مستند در مورد جنبش اسپرانتو) در سال ۱۹۳۴ منتشر شده بود و پس از آن تنها تجدید چاپ گردیده بود، اما هرگز ویرایش مجدد نشده بود. در حال حاضر ویکی‌پدیای اسپرانتو نقش نسخهٔ به‌روز آن را نیز به‌خوبی بازی می‌کند.
در بین سال‌های ۱۹۰۶ و ۱۹۷۱ حدود ۲۸ پایان‌نامهٔ دانشگاهی در مورد زبان فراساختهٔ اسپرانتو و زبان‌شناسی تطبیقی (interlinguistics/interlingvistiko) نگاشته شد: در حدود یک پایان‌نامه در دو یا سه سال. این تعداد به طرز قابل‌توجهی افزایش داشته‌است: بین سال‌های ۱۹۷۵ و ۱۹۸۷ حدود ۹۵ پایان‌نامه به تحریر درآمد؛ و پس از سال ۱۹۷۵ به‌طور متوسط هفت پایان‌نامه در هر سال.Edward Symoens. Bibliografio de disertacioj pri Esperanto kaj interlingvistiko. Rotterdam (UEA). 1989. See