moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
سقوط رضاشاه زندگی ملکی را تغییر داد. او از زندان آزاد شد و به جامعه‌ای پیوست که تازه داشت دموکراسی را تجربه می‌کرد. به استثنای دکتر ارانی که به طرز مشکوکی در زندان درگذشت، بسیاری از اعضای گروه ۵۳ نفر برای تشکیل حزب توده متحد شدند. این حزب از همان بدو تأسیس مرهون اتحاد شوروی بود، و با وجود آرزوها و نیت پاک بسیاری از اعضا، نهایتاً به ابزاری برای پیشبرد سیاست خارجی شوروی و جاسوسی برای این کشور تبدیل شد. ملکی در ابتدا از عضویت در این حزب سر باز زد.
او در خاطراتش از اینکه شاهد فساد و ضعف اخلاقی بسیاری از رهبران حزب بوده حکایت می‌کند. او نهایتاً به نگرانی‌های اولیه‌اش غلبه می‌کند و به حزب می‌پیوندد، و بلافاصله به یکی از نظریه پردازان اصلی آن تبدیل می‌شود. ملکی کمی بعد از پیوستن به حزب با بخش اعظم کادر رهبری حزب دچار تنش می‌شود. نقاط اختلاف و افتراق میان آن‌ها کم نبود. ملکی طرفدار دموکراسی بیشتر در درون حزب و استقلال بیشتر نسبت به شوروی و توجه بیشتر به واقعیات ایران بود. این اختلافات در زمان بروز مسئله آذربایجان به اوج خود رسید. اتحاد شوروی از سال ۱۳۲۰ (۱۹۴۱ میلادی) این بخش از ایران را اشغال کرده بود، و فرقه دموکرات را در این منطقه تشکیل داده بود. از سال ۱۳۲۳ (۱۹۴۴ میلادی) این حزب بنحو فزاینده‌ای به یک جنبش جدایی طلب به رهبری پیشه‌وری تبدیل شده بود. علاوه بر آن، شوروی به حزب توده دستور داده بود تشکیلاتش در منطقه آذربایجان را منحل کند و از اعضایش بخواهد به فرقه دموکرات بپیوندند. ملکی از طرف کمیته مرکزی حزب برای بررسی وضعیت و تهیه گزارش به آذربایجان اعزام شد. او در آنجا با وضعیت هولناکی روبرو شد. شوروی‌ها مثل یک نیروی اشغالگر رفتار می‌کردند، و افسران آن‌ها حتی با کمونیست‌های ایرانی هم برخوردی تحقیرآمیز داشتند. ملکی صفوف جنبش کمونیست در این منطقه را پر از افراد فرصت طلب یافت. پس از بازگشت از آذربایجان، ملکی حزب را ترک کرد. طرح او نهایتاً در آذر ۱۳۲۶ منجر به بزرگترین انشعاب در حزب توده شد. اهمیت این انشعاب باعث شد روایت‌های زیادی در مورد ریشه و سیر رویدادهای منجر به آن ایجاد شود. حزب توده، درست مانند دیگر احزاب تمامیت‌خواه، ادعا کرد که ملکی از حزب «اخراج شده». ظاهراً در کتاب‌های مرجع مارکسیسم هیچ‌کس نمی‌تواند به خواست خود حزب را ترک کند، و همه افراد نامطلوب از آن «اخراج» می‌شوند. روایت رسمی قضیه جدایی ملکی از حزب توده هم همین‌طور بود: او در آستانه اخراج از حزب بوده، و برای همین هم پیشدستی کرده و ادعای «انشعاب» از حزب را کرده‌است.
یرواند آبراهامیان در کتاب ایران بین دو انقلاب، خلیل ملکی را مانند سایر سوسیالیستهای حزب توده معرفی می‌کند و می‌نویسد: «ملکی مسیر چندان متفاوتی را نسبت به دیگر توده‌ای‌های مارکسیست نپیمود که به هر حال او زمانی در حزب توده کنار کامبخش می‌ایستاد و برخی میانه‌روها را منکوب می‌کرد.»
بعد از جدایی از حزب توده، اضطراب و نگرانی ناشی از آن، و از آن مهم‌تر شوک حملات بی‌رحمانه و ترور شخصیت رادیو مسکو و ملازمان ایرانی آن، ملکی را دچار یأس و سرخوردگی شدید کرد. او تصمیم گرفت کلاً از عالم سیاست کنار بکشد و تا آستانه خودکشی پیش رفت.
استراتژی آن‌ها این بود که ملکی را اگر نه آلت دست شاه، دستکم هم پیمان حکومت او و بریتانیایی‌ها نشان دهند. یکی از اولین اقدامات آن‌ها چاپ تلگرافی بود که علی الظاهر امضای ملکی را در پای خود داشت و در روز سوء قصد به جان محمدرضا شاه پهلوی ارسال شده بود. این تلگراف که در یکی از دو روزنامه پر تیراژ آن روزهای تهران چاپ شد، به «حمله ناجوانمردانه و خائنانه» به شاه اعتراض می‌کرد. اعضای بلندپایه حزب توده گمان می‌کردند با این کار ملکی را در وضعیتی دو سر باخت قرار داده‌اند. اگر او جرأت می‌کرد ارسال تلگراف را تکذیب کند، دچار خشم حکومت می‌شد. معنی چنین تکذیبی این بود که او از سوء قصد به جان شاه متأسف نشده‌است. اما اگر همان‌طور که آن‌ها امیدوار بودند، ارسال تلگراف را انکار نمی‌کرد، می‌توانستند او را خائن جا بزنند. آن‌ها همواره تکرار می‌کردند که دلیل بریدن او از حزب این بوده که با حکومت و بریتانیایی‌ها زد و بند کند. ملکی آنان را با صدور بیانیه‌ای در همان روزنامه غافلگیر و ارسال تلگراف کذایی را تکذیب کرد.BBC فارسی - ایران - خلیل ملکی، توده‌ای که حزب را ترک کرد
پیروان ملکی از سال ۱۳۲۶ خود را حزب نیروی سوم می‌خواندند، عنوانی که ایده مارشال تیتو [رهبر یوگسلاوی] را تداعی می‌کرد که امیدوار بود راهی متمایز از نظام سرمایه‌داری آمریکایی و سوسیالیسم شوروی پیدا کند. در همین دوره بود که ملکی انتشار و ویرایش بخشی از نشریه‌ای را آغاز کرد که بیانگر عقاید و ایدئولوژی «نیروی سوم» بود. آن‌ها معتقد بودند که به نوعی از «کمونیسم و مارکسیسم ایرانی» مستقل از کمونیسم بین‌الملل و با تکیه بر عناصر هویت ملی ایرانیان رسیده‌اند.حزب نیروی سوم
ملکی تا سه سال بعد از جدایی دردناکش از حزب توده، فعالیت سیاسی نداشت. اما با بالا گرفتن منازعات بر سر ملی کردن صنعت نفت در اواخر دهه ۲۰ (دهه ۴۰ میلادی)، ملکی تصمیم گرفت دوباره وارد عرصه شود. او این کار را قبل از هر چیز به تشویق جلال آل‌احمد انجام داد. سابقه رفاقت و صمیمیت جلال آل احمد با خلیل ملکی، البته مربوط به ماجرای انشعاب در سال ۱۳۲۶ است، ولی این روابط به تدریج گسترده‌تر و عمیق‌تر شد تا رسید به زمانی که جلال آل احمد علاوه بر کار تدریس، با روزنامه شاهد که توسط مظفر بقایی کرمانی و حسین مکی اداره می‌شد، همکاری داشت، یعنی حدود سال‌های ۱۳۲۸ و ۱۳۲۹. در آن موقع، جلال آل احمد مقالاتی را برای چاپ در روزنامه شاهد از خلیل ملکی می‌گرفت و همین موضوع باعث آشنایی و نزدیکی خلیل ملکی با مظفر بقایی و بازگشتش به عرصه سیاست شددوبرادر، خاطرات محمدحسین دانایی، انتشارات اطلاعات، چاپ دوم، تهران، 1393، صص 223 - 230 مظفر بقایی کرمانی در آن موقع، یک چهره سیاسی سرشناس ضد کمونیست و جنجالی بود و ملکی هم در همان ایام به درخواست جلال آل احمد به او پیوست. آن‌ها سپس با هم حزب زحمتکشان ملت ایران را تأسیس کردند. برنامه آن‌ها دفاع از دولت محمد مصدق و مبارزه با کمونیست‌ها بود. جلال آل احمد در بقیه عمر ملکی نیز دوست و مدافعی خستگی ناپذیر و قابل اعتماد برای او بود.
حزب زحمتکشان حدود یک سال در زمینه جذب توده مردم و توانایی بسیج آن‌ها برای حمایت از دولت مصدق با حزب توده برابری می‌کرد. اما مجموعه‌ای از اتفاقات به اختلافات فزاینده ملکی و بقایی دامن زد. بقایی هر روز بیشتر از مصدق دلزده می‌شد و از آنچه بیشتر شدن جنبه استبدادی حکومت مصدق می‌خواند انتقاد می‌کرد. اما ملکی در حمایت از مصدق راسخ بود.
مجله نیروی سوم تداعی‌کننده این جریان بود، و نشانه‌ای بود از توانایی ملکی در گرد هم آوردن مردان و زنانی با توانایی ذهنی و هنری بالا. هیئت تحریریه مجله را بعضی از تأثیرگذارترین صداهای ادبیات مدرن ایران تشکیل می‌دادند.
جلال آل‌احمد و همسر نویسنده‌اش سیمین دانشور، و علی زهری به همراه ملکی عضو هیئت تحریریه مجله بودند. علاوه بر آن فهرست بلند بالایی از چهره‌های درخشان هم در مجله می‌نوشتند. برای مثال، شماره ویژه سال نوی آن در سال ۱۳۳۰ حاوی مقاله‌ای بود در مورد جنبش منشور گرایی در انگلستان، و نیز ترجمه شعری از ویستن هیو اودن، مطلبی انتقادی از زندگی روزمره در اتحاد شوروی، مقاله‌ای در تمجید از نقش دانشمندان اسلامی در رشته فیزیک در قرن دوازدهم میلادی، مطلبی انتقادی در مورد علم ژنتیک در شوروی، داستان کوتاهی به قلم توماس مان، و مقاله‌ای از خود خلیل ملکی که در آن به شباهت‌های اتحاد شوروی و آلمان نازی اشاره می‌کند و کمونیست‌های ایرانی طرفدار شوروی را «ستون پنجم» یک دولت امپریالیستی معرفی می‌کند. پشت جلد مجله تبلیغی در مورد انتشار قریب‌الوقوع ترجمه فارسی رمان معروف ضد تمامیت‌خواهی و ضد شوروی آرتور کوستلر، بنام ظلمت در نیمروز است. مترجمان کتاب مرتب در این مجله می‌نوشتند و ارتباطشان با ملکی باعث می‌شد استالینیست‌ها کتاب‌های آن‌ها را در لیست سیاه قرار دهند و آن‌ها را صرفاً «تبلیغات امپریالیستی» بخوانند.
نهایتاً در یک جلسه تبادل نظر دسته‌ای از فعالان حزب که طرفدار ملکی بودند بقایی را به همدستی با دربار متهم کردند، و میان دو طرف برخورد پیش‌آمد. ملکی از جلسه بیرون رفت و حزب زحمتکشان دچار انشعاب شد. از آن پس یاران خلیل ملکی نام حزب خود را «حزب زحمتکشان نیروی سوم» که بنام نهادند که به حزب نیروی سوم معروف شد.
ملکی در بسیاری از مواقع تمجید از مصدق را با انتقاد مودبانه، اما در عین حال جدی سیاست‌های او در هم می‌آمیخت. او مصدق را به نداشتن برنامه برای حل مشکلات ایران متهم می‌کرد. درست یک سال پیش از کودتای مرداد ۱۳۳۲ ملکی با ناکافی دانستن مبارزه با دشمن خارجی، مصدق را سرزنش کرد. او می‌گفت دولت هیچ برنامه‌ای برای پایان دادن به نابرابری‌ها در ایران ندارد. او همچنین مصدق را بخاطر ناتوانی در تأسیس یک حزب سیاسی مورد انتقاد قرار می‌داد. ملکی سقوط مصدق را در صورت تغییر ندادن سیاست‌هایش قطعی می‌دانست. او با آنکه مخالف سرسخت بعضی از جنجالی‌ترین تصمیمات نخست‌وزیر (بخصوص تصمیم به برگزاری همه‌پرسی برای انحلال مجلس و در نتیجه دادن بهانه قانونی به شاه برای عزل او از نخست‌وزیری) بود، با وجود مخالفتش با مصدق پیر و خسته، به او گفته بود که «آقای دکتر مصدق راهی که می روی به جهنم است ولی من تا جهنم به دنبال شما می‌آیم».
روز دوم شهریور ۱۳۳۲، درست قبل از اینکه خود را تسلیم کند، نامه سرگشاده پر حرارتی به مردم ایران نوشت. این نامه که هرگز منتشر نشده، شرایطی که به شکست جنبش منجر شد را به تفصیل توضیح می‌دهد. ملکی نامه را با حمله به ایالات متحده، انگلستان و شوروی بخاطر دست داشتن در سرنگونی مصدق شروع می‌کند. او از پیروانش می‌خواهد «جنبش» را «زنده» نگه دارند و بخاطر تندروی کودکانه چپی‌ها یا قساوت دست راستی‌ها از راهشان برنگردند. او به پایبندی بر «اصلاحات قانونی و مسالمت آمیز» به عنوان تنها راه مشروع برای اصلاح اوضاع ایران و دیگر جوامع تأکید می‌کند.
او حزب توده را دشمنی حتی خطرناک‌تر از خود حکومت می‌داند و آن‌ها را «متحجرترین و خطرناکترین نیروی امروز جهان» می‌خواند. موضوع مبارزه با کمونیست‌ها در باقی عمر ملکی موضوع ثابت ایدئولوژی او باقی‌ماند. دومین تجربه حبس طولانی او بعد از وقایع مرداد ۱۳۳۲ پیش‌آمد. ملکی بعد از تسلیم خود برای حدود دو سال زندانی شد. او می‌نویسد بدترین شکنجه‌ها را نه از مأموران پلیس، که از اعضای حزب توده دید که او را دشمن عقیدتی خود می‌دانستند. او بلافاصله پس از آزادی از زندان مطلبی طولانی علیه قرارداد نفتی که ایران قرار بود با کنسرسیوم شرکت‌های نفتی غربی امضا کند نوشت. این متن در اختیار دوست و همفکر قدیمی اش محمد درخشش قرار گرفت که شجاعانه قبول کرد کل آن را در مجلس، که در آن بواسطه نمایندگی اش در آن دارای مصونیت بود، بخواند. شاید بتوان این سخنرانی را سخت‌ترین سخنرانی انتقادی علیه قرارداد کنسرسیوم در مجلس ایران دانست.
ملکی در اواخر دهه ۳۰ تصمیم گرفت دوباره گروه سوسیالیستی اش را راه اندازی کند. او به مدت دو سال مخفیانه جلسات منظمی با اسدالله علم، معتمدترین مشاور و دوست شاه، و وزیر کشور داشت. ملکی در یکی از این جلسات نسخه‌ای از پیش‌نویس برنامه حزب را به علم داد و از او خواست آن را به پادشاه ارائه کند و نظر او را جویا شود. علم در جریان یکی از ملاقات‌های بعدی به ملکی پیشنهاد کرد با شاه ملاقات کند. علم گفت: «اعلیحضرت خود در اعماق وجودشان سوسیال دموکرات هستند». این دومین ملاقات او با شاه بود.https://www.bbc.com/persian/iran/2012/01/120131_l44_tudeh_party_maleki_milani.shtml
ملاقات دوم ملکی با شاه در شرایط متفاوتی انجام شد. این بار شاه به مراتب قدرتمندتر بود و کنترل کامل کشور را در دست داشت. او از سوی آمریکایی‌ها زیر فشار بود تا با آوردن نیروهای تازه، به ویژه جبهه ملی، جان تازه‌ای به دولت بدهد. ملکی قرار بود در این میان نقش واسطه را بازی کند. اما مذاکرات بی‌نتیجه ماندند. هیچ‌یک از طرفین به دیگری اعتماد نداشتند، اما مثل ملاقات اول، این بار هم ملاقات با شاه به رقبای ملکی بهانه داد که او را به عنوان «عامل حکومت» مورد حمله قرار دهند.
یکی از مهم‌ترین تصمیمات خلیل ملکی، بعد از ملاقات با شاه پشتیبانی ضمنی از اصلاحات شاه (انقلاب سفید) و اصلاحات ارضی در سال ۱۳۴۱ بود − طرحی که جدا از مخالفت شدید روحانیون تندرو از جمله آیت الله خمینی، با محکومیت یا بی‌توجهی حزب توده و جبهه ملی که از سال‌ها پیش همان شعارها را می‌دادند، نیز روبرو شده بود.
او تحلیلی به نام کمیته مرکزی «جامعه سوسیالیست‌های ایران» نوشت و در آن اعلام کرد که: شاه با اتخاذ و اجرای برخی از خواسته‌ها و شعارهای اصلی اپوزیسیون، ابتکار عمل سیاسی را بدست گرفته‌است. او برآورد می‌کرد که حتی در صورت برگزاری انتخابات آزاد، سهم اپوزیسیون چیزی بیشتر از چند کرسی نخواهد بود. او بعدها در نامه‌ای به مصدق از رهبران جبهه ملی به خاطر ناتوانی در درک ماهیت و گستره اصلاحات شاه، ضعفشان در ابتکار بخرج دادن و تشکیل دولت در موقعی که موقعیت آن نصیبشان شد (دوران امینی)، و فرصت طلبی رقت انگیزشان گلایه کرد. نهایتاً ناتوانی جنبش سکولار، و ظهور آشکار رهبری روحانیون که ارزش‌هایشان با همه اعتقادات ملکی در تضاد بود، باعث شد در سال ۱۳۴۲ تصمیم به ترک ایران بگیرد.
ملکی در اواخرِ دههٔ ۱۳۳۰ مجلّهٔ "علم و زندگی" را منتشر می‌کرد.
ملکی به همراه پسر کوچکترش به وین رفت (پسر بزرگترش در آن زمان در ایتالیا تحصیل می‌کرد). او در آنجا دچار حمله قلبی خفیفی شد و حدود یک ماه در بیمارستان بستری بود. پزشک متخصص قلب به او توصیه کرد رژیم غذایی اش را تغییر دهد و دیگر الکل ننوشد. او با نقل حکایتی از ابن سینا به پزشک جواب داد. برای ملکی هم عرض زندگی به اندازه طول آن اهمیت داشت، و به باور ملکی الکل «از ملزومات عرض دادن به زندگی» بود. علاوه بر آن، به احتمال زیاد الکل برای ملکی حکم نوعی دارو برای مبارزه با اضطراب ناشی از زندگی سیاسی اش را داشت. او در نامه‌ای به دوست و همقطار معتمدش، دکتر امیر پیشداد، نوشت: «این دکترها که از ترک الکل حرف می‌زنند، نمی‌دانند ما اینجا چه می‌کشیم.»
ملکی بعد از حدود یک سال و نیم به ایران برگشت؛ ولی بعد از اینکه با یک نماینده عضو حزب کارگر مجلس بریتانیا ملاقات کرد، بار دیگر دستگیر، و به سه سال زندان محکوم شد. رهبران سوسیالیست جهان بشدت با این حکم مخالفت کردند. بعد از حدود یک سال و نیم ساواک تصمیم گرفت که از آزار ملکی دست بردارد چون فهمید که او بیمار و در آستانه مرگ است.
ساواک در گزارشی به این نتیجه رسید که «اگر او در زندان بمیرد از او قهرمانی خواهند ساخت». به همین خاطر توصیه کرد که او عفو شود. در این زمان ملکی با استفاده از جلال آل‌احمد تماس‌های خود را با اسدالله علم ادامه داد از همین طریق از علم خواست که اسباب آزادیش را فراهم کند. این تلاش به ثمر رسید و ملکی نه تنها آزاد شد (مهر ماه ۱۳۴۵http://www.iichs.org/index.asp?id=674&doc_cat=7) بلکه با دخالت دفتر علم کاری در مرکز تحقیقات علوم اجتماعی به او واگذار شد. چندین بار دوستان و اقوامش او را در اطراف منزل بی‌حال یافتند.
بالاخره در ۲۲ تیر ماه ۱۳۴۸ (۱۳ ژوئیه) خلیل ملکی در گذشت. در آن زمان مردی تنها بود و فقط حدود صد نفر در مراسم تدفینش شرکت کردند. وصیت کرده بود که در احمدآباد دفنش کنند، می‌خواست نزدیک مصدق باشد. اما به دلایلی که روشن نیست خواست ملکی اجابت نشد و در قبرستان فیروز آبادی کنار مسجد فیروز آبادی شهر ری دفن شد.عباس میلانی: صد چهره قرن بیستم - خلیل ملکی
م‍ج‍م‍وع‍ه م‍ق‍الات خ‍ل‍ی‍ل م‍ل‍ک‍ی. به کوشش رض‍ا آذری‌ش‍ه‍رض‍ای‍ی. ت‍ه‍ران: اختران، ۱۳۹۳.
او علاوه بر کارهای سیاسی به ترجمه برخی از آثار غربی پیرامون جهان سوم هم پرداخت:
ملکی و همسرش، صبیحه، از شخصیت‌های رمانِ "کمی بهار"ِ شهرنوش پارسی‌پور هستند.
سنت دیمیتری ایوانویچ دنسکُی(روسی: Дмитрий Донской)(دوازدهم اکتبر ۱۳۵۰ مسکو - ۹ می۱۳۸۹ مسکو) به عنوان شاهزاده بزرگ مسکو از ۱۳۵۹ و دوک بزرگ ولادمیر از ۱۳۶۳ تا پایان زندگی اش حکمرانی می‌کرد. او نخستین شاهزاده مسکو بود که آشکارا رؤسای تاتار در روسیه را به مبارزه طلبید. نام دنسکی او(به معنای «از دُن») به پیروزی بزرگ او بر تاتارها در جنگ کولیکو(۱۳۸۰) اشاره می‌کند.
دیمیتری در سن ۹ سالگی بر تخت دوک نشین مسکو نشست. در هنگام طفولیتش حکومت حقیقتاً توسط السکیس مطروپی روس اداره می‌شد. در ۱۳۶۰ بالاترین رتبه در میان شاهزادهای روسی که دوک بزرگ ولادمیر بود به وسیله یک خان مغول به دیمیتری کنستانتیویچ از «نیژنی نُوگُرُد» واگذار شده بود. در سال ۱۳۶۳ هنگامی که آن شاهزاده عزل شد، سرانجام ایوانویچ در ولادمیر تاج گذاری کرد. او سه سال بعد با دیمیتری کنستانتیویچ صلح کرد و با دخترش إودُخیا ازدواج کرد. در ۱۳۷۶ ارتش متحد آنان ولگای بلغارستان را ویران کرد. مهم‌ترین اتفاق در دوران آغازین پادشاهی او ساختن اولین سنگ بنای کرملین بود که در سال ۱۳۶۷ کامل شد. دژ نو این امکان را به شهر داد تا در دو محاصره الگیرداسهای لتونی در سال‌های ۱۳۶۸ و ۱۳۷۰ ایستادگی کند.
دیمیتری تصمیم گرفت تا نبرد خود را با «توِر» در مکان دلخواه خود انجام دهد. دیگر شاهزادهای شمالی روسیه ریاست او را تصدیق کردند و سربازان خود را در جنگ مشرف به وقوع ضد مغولان شرکت دادند.
حکومت ۳۰ ساله دیمیتری منجر به پایان یافتن سلطه مغولان در مکانی که هم‌اکنون روسیه‌است شد. سپاه مغول به شدت به وسیله جنگ‌های داخلی و رقابت‌های قومی ضعیف شد. دیمیتری از این موقعیت به سود خود استفاده کرد و رهبر مغول را آشکارا به مبارزه طلبید.
اگرچه او امتیاز مقام خان را برای جمع‌آوری مالیات از تمام روسیه نگه داشته بود اما به دلیل رهبری اولین سپاه پیروز روسی بر مغولان شهرت دارد. «مامای» افسر مفول و مدعی تخت در ۱۳۷۸ ارتشی را برای تنبیه او به خاطر تلاشش برای گسترش قدرت فرستاد که به وسیله دیمیتری دفع شد. دو سال بعد «مامای» شخصآ رهبری نیروی بزرگی را ضد مسکو به عهده گرفت که دیمیتری این سپاه را در جنگ کولیکُوُ شکست داد.
«مامای» شکست خورده خیلی زودی به وسیله حریف ژنرالش تُختامیش عزل شد، آن خان ادعای دوباره قوانین مغول بر سرزمین‌های روسیه را کرد و برای پایداری دیمیتری در مقابل «مامای» به مسکو تاخ و تاز کرد. دیمیتری وفاداری خود را تُختامیش و سپاه مغول متعهد شد و دوباره به مقام اولیه مأمور جمع‌کننده مالیات مغولو دوک بزرگ ولادمیر رسید.
دیمیتری تاهنگام مرگش در سال ۱۳۸۹ اولین دوک بزرگی بود که تمام تمام عناوینش را به غیر از خان به پسرش واسیلی واگذار کرد.
http://en.wikipedia.org/wiki/Dmitry_Donskoy
سنگسر از شهرهای استان سمنان است.
سنگسر همچنین ممکن است یکی از موارد زیر باشد:
روان‌شناسی خواب، تلفیقی از دو دانش روان‌شناسی و دانش خواب است که به بررسی عوامل رفتاری ، روانشناختی و فیزیولوژیکی مربوط به خواب طبیعی می‌پردازد و همچنین روشهای روانشناختی مبتنی بر شواهد را برای پیشگیری و درمان اختلالات خواب، آزمایش و اعمال می کند. در این شاخه از روان‌شناسی اختلالات خواب، از جمله خوابگردی، فلج خواب، هراس شبانه، پرخوابی و کم‌خوابی مورد بررسی قرار می‌گیرد. در یکی از شاخه های این رشته، محتوا و معنای احتمالی رویاها تجزیه می‌شود. زیگموند فروید بنیانگذار رشتهٔ تفسیر رویا و خواب بود اما امروزه دانش روانشناسی خواب با دانش تجربی و پزشکی خواب تلفیق شده است و فراتر از تئوری های مربوط به تفسیر رویا است.
ژرفای خواب اندازه خواب آلودگی است که آن را می‌توان با ثبت الکتروآنسفالوگرام، حرکت‌های چشم، فشارخون و ضربان‌های قلب سنجید. از شروع خواب تا عمیق‌ترین مرحلهٔ آن بین سه تا پنج مرحله فاصله است.رویا در مراحل خواب سطحی اتفاق می افتد. معمولاً به هنگام خواب رفتن، نظام منطقی افکار به هم می ریزد، تصاویر بینایی از ذهن می‌گذرد. به دنبال این مرحله، عبوری سریع به خواب عمیق دیده می‌شود که به عمیق‌ترین سطح خواب در تمام طول شب می‌رسد. این خواب، بین بیست تا سی دقیقه به طول می‌انجامد. آن‌گاه خواب به تدریج سبک می‌شود، هفتاد دقیقه پس از به خواب رفتن، خواب به سطحی‌ترین حالت خود می‌رسد. در طول این مرحله خواب سبک، نخستین مرحله رویای شبانه شروع می‌شود و بین پنج تا ده دقیقه به‌طول می‌انجامد. به دنبال این مرحله، یک مرحله خواب عمیق‌تر آغاز می‌شود که سومین ساعات خواب را به دورهٔ دوم طولانی‌تر رویا و خواب سطحی‌تر متصل می‌کند.دوره سوم رویا، در پنجمین یا ششمین ساعت خواب اتفاق می‌افتد و بیست تا سی دقیقه به طول می‌انجامد. در هفتمین ساعت خواب دوره دیگری از خواب سبک و رویا موجود است که حدود یک ساعت طول می‌کشد.
ثبت حرکات کرهٔ چشم، نشان دهندهٔ فعالیت رویا است. چشم‌ها در طول خواب، معمولاً حرکات آهسته‌ای دارند. کرهٔ چشم در این حرکات به بالا و داخل چرخش دارد، گاهی ناگهان، مجموعه‌ای از حرکات سریع چشم در محور افقی یا بالا و پایین ملاحظه می‌شود که ممکن است بیست دقیقه یا بیشتر، به طول انجامد. این مرحله هم‌زمان با رویا است زیرا هم‌زمان با حرکات سریع چشم، فعال شدن هیپوفیز نیز دیده می‌شود.
خواب طبیعی به چهار مرحله تقسیم می‌شود که خواب‌شناسان، هر یک را با تغییرات خاص الکتروآنسفالوگرام مشخص می‌کنند. ویژگی الکتروآنسفالوگرام در حالت بیداری، وجود امواج آلفا به تعداد ۸ تا ۱۲ موج در ثانیه و فعالیت با توانش پایین و بسامدهای متغیر است. با شروع خواب آلودگی امواج آلفا ناپدید می‌شوند. مشخصهٔ مرحلهٔ اول که سبک‌ترین مرحلهٔ خواب است فعالیت با توانش پایین و ناهم‌زمانی می‌باشد که به‌ندرت با فعالیت منظم ۶ موج در ثانیه و با ولتاژ پایین همراه می‌شود. مرحلهٔ دوم که چند دقیقه پس از مرحله اول آغاز می‌شود و ویژگی آن تکرار فراوان نقش‌های دوکی موج در ثانیه است که دوک‌های خواب نام دارند. دیگر ویژگی مرحله دوم، امواج سوزنی پرتوان و مجموعه‌های ترکیبی است که به فاصله چند دقیقه دیگر امواج دلتا با توانش بالا با برگشت ۵/۰ تا ۲ موج در ثانیه ظاهر می‌شود که مشخصه مرحلهٔ سوم است. مرحلهٔ چهارم، هنگامی است که امواج دلتا، قسمت بیش‌تری از نوار را پر می‌کند.
خواب، نوسان خاصی را سیر می‌کند که شامل چهار یا پنج دوره است و هر یک با ظهور مراحل دوم، سوم و چهارم خواب که به مرحله‌ای شبیه مرحله اول باز می‌گردد، مشخص می‌شود. این دوره‌ها با فعالیت رویا همراه است و ویژگی آن حرکات سریع چشم است. خواب با حرکات سریع چشم، خواب ناراست یا خواب متناقض نما نامیده می‌شود که باالکتروآنسفالوگرام کم ولتاژ و ناهم‌زمان همراه است. در این مرحله حرکات چشم‌ها سریع است، تونوس ماهیچه‌ها از بین می‌رود، و تعداد ضربان قلب و تنفس افزایش می‌یابد و بی نظم می‌شود، فشار خون افزایش می‌یابد، آلت تناسلی دچار شق شدگی می‌شود، بر گردش خون مهبل افزوده می‌شود و ترشح هورمون رشد بدون تغییر باقی می ماند.
فعالیت رویا در این مرحله با خواب‌های مختلف مشخص می‌شود. به طور معمول در جریان خواب شبانه، چهار یا پنج مرحله رویا وجود دارد که جمع زمانی آن‌ها یک ساعت و نیم می‌شود که اندکی بیش از ۲۰ درصد تمامی زمان خواب است. نخستین مرحلهٔ رویا تقریباً ۹۰ تا ۱۰۰ دقیقه پس از شروع خواب روی می‌دهد و این امر هر ۹۰ دقیقه یک بار در طول خواب تکرار می‌شود. خواب هم‌زمان را می‌توان، بر مبنای عمق به چهار مرحله از خفیف‌ترین تا عمیق‌ترین طبقه بندی کرد.
خواب بدون حرکات سریع چشم را خواب اصیل می‌گویند که دارای امواج آهسته است، دوک‌های خواب و مجموعه‌های ترکیبی با الکتروآنسفالوگرافی شناخته می‌شوند. در این نوع خواب، چشم‌ها حرکات سریع ندارند، تونوس ماهیچه کاهش یافته، تعداد ضربان قلب و تنفس ثابت و عادی است، فشار خون کاهش یافته و آلت تناسلی دچار شل‌شدگی می‌شود، گردش خون مهبل کاهش و میزان ترشح هورمون رشد افزایش می‌یابد، رویاها کم، مبهم و مقطع است و قابل یادآوری نیستند.
خوابگردی قدم زدن و انجام دادن کارهایی به صورت نیمه‌خودکار در ضمن خواب است بی‌آنکه شخص در بیداری آنچه را انجام داده به یاد آورد. اصولاً خوابگردی منشأ خانوادگی دارد و ارثی است.Sleep Walking Overview, Causes and Treatment
خوابگردی یکی از اختلالات خواب است که در رشته روان‌شناسی خواب مورد مطالعه و بررسی قرار می‌گیرد. در این حالت بدن بیدار و ذهن در خواب است. در این حالت ممکن است بیمار در خواب راه برود، بدود، لباس بپوشد، حمام یا ادرار کند، رانندگی کند، اشیاء را پرت کند. بر اساس برخی منابع آماری، هجده درصد جمعیت جهان خوابگرد هستند.Sleeحwalking at h2g2
آمار هم چنین نشان می‌دهد که ۱۶ درصد کودکان در ایالات متحده آمریکا، خوابگرد هستند. حدود ۸۷ درصد خوابگردان مرد هستند. بعضی خوابگردها در حین خوابگردی چشم خود را نمی‌بندند. خوابگردی ممکن است زمانی مانند ۳۰ ثانیه یا ممکن است زمانی مانند ۳۰ دقیقه طول بکشد.
مشخصه‌های خوابگردی:
چشم‌های خوابگرد خواب باز است اما ممکن است به صورت خیره یا خالی از احساس باشد و مردمک چشم گشاد می‌باشد. آنها غالباً گمراه شده و متعاقب آن بیدار می‌شوند: خوابگرد ممکن است گیج و مبهوت باشد، و ممکن است نداند چرا یا چگونه از رختخواب بلند شده‌است. با این حال، گمراهی ظرف چند دقیقه کمرنگ می‌شود. آنها ممکن است هنگام راه رفتن در خواب صحبت کنند، اما معمولاً این صحبت برای ناظر منطقی نمی‌باشد. درجات مختلفی از فراموشی در ارتباط با راه رفتن در خواب وجود دارد، فراموش کردن، خاطرات مبهم یا روایتی.Schenck, Carlos H. Sleep: The Mysteries, The Problems, and The Solutions. New York: Avery/Penguin Group, 2007. Print.
اکثر افراد خوابگرد در برخی از زمان‌های خوابگردی دچار جراحات شده‌اند که اغلب آسیب‌های جزئی مانند بریدگی یا کوفتگی می‌باشد. با این حال در موارد نادر، افراد خوابگرد دچار شکستگی استخوان شده و در اثر سقوط جان خود را از دست داده‌اند. خوابگردان ممکن است به دلیل برهنه ظاهر شدن در انظار عمومی، خجالت زده شوند.
علت راه رفتن در خواب مشخص نیست. تعدادی از فرضیه‌هایی که هنوز اثبات نشده‌اند، عللی را که باعث بروز خوابگردی می‌شود را بدین شکل توضیح می‌دهند: تأخیر در بلوغ سیستم عصبی مرکزی، افزایش موج خواب آهسته، کمبود خواب، تب و خستگی بیش از حد. ممکن است یک مولفه ژنتیکی برای خوابگردی وجود داشته باشد. یک مطالعه نشان داد که ۴۵٪ کودکانی که یکی از والدین آنها عارضه خوابگردی را دارند و در ۶۰٪ کودکانی که هر دوی والدین در خواب راه می‌روند، دچار خوابگردی می‌شوند.
پلی سومنوگرافی تنها ارزیابی دقیق از یک دوره خوابگردی است. از آنجا که این کار پرهزینه است و شب‌هایی که افراد خوابگردی می‌کنند معمولاً کم است، اقدامات دیگری برای تشخیص به کار گرفته می‌شود که معمولاً شامل گزارش خود فرد، والدین یا شریک زندگی است. سه سیستم تشخیصی رایج که به‌طور کلی برای اختلالات راه رفتن در خواب استفاده می‌شود، طبقه‌بندی بین‌المللی بیماری‌ها، طبقه‌بندی بین‌المللی اختلالات خواب ۳ و کتابچه راهنمای تشخیصی و آماری می‌باشد.
برای کسانی که خوابگردی برایشان مخاطره آمیز است، زنگ خطر درب ممکن است مقداری از حفاظت را فراهم آورد. انواع مختلفی از زنگ هشدارهای درب وجود دارد که می‌تواند به درب اتاق خواب متصل شده و هنگام باز شدن درب، زنگ هشدار به صدا در آید. مقصود از زنگ هشدار این است که صدا شخص را کاملاً بیدار کرده و از خوابگردی وی ممانعت گردد، یا اگر خوابگرد با دیگران زندگی می‌کند، صدای زنگ هشدار آنها را وادار می‌کند تا شخص را بررسی و کنترل کنند.
خوابگران باید اتاق خوابشان در طبقه همکف منزل، آپارتمان، خوابگاه، هتل و غیره تعبیه کنند.
به دلیل این عارضه، خوابگردان نباید در اتاق خواب یا هر اتاق از خانه سلاح‌هایی را که به راحتی (اسلحه پر شده، چاقو) قابل استفاده است در دسترس داشته باشند. اگر اسلحه وجود دارد، باید آنها را با کلیدهایی که از مخصوص خوابگردان است، قفل کنند.
خوابگردی رمز و رازهایی را در خود دارد، اما تا قرن نوزدهم مورد بررسی و تشخیص جدی قرار نگرفته بود. بارون کارل لودویگ فون رایشنباخ (شیمی‌دان و روانشناس) آلمانی (۱۷۶۹ و ۱۸۶۹) مطالعات گسترده‌ای را در مورد خوابگردان انجام داد و با استفاده از کشفیات خود نظریه خود را در مورد نیروی اودیک تدوین نمود.Sillesen NH, Nielsen LT, Bonde C. Complex injuries associated with somnambulism. Ugeskr Laeger. 2010;172(50):3489–90
در ابتدا پنداشته می‌شد که خوابگرد فردی است که رؤیا می‌بیند و آن را در واقعیت انجام می‌دهد.
البته در طی خواب در مرحلهٔ حرکت تند چشم در خواب-یعنی مرحله‌ای که فرد خواب رؤیا می‌بیند-مغز انتقال پیام‌های عصبی به‌سوی عضلات اسکلتی یا ماهیچه اسکلتی (به استثنای عضله دیافراگم و عضلات چشم، زیرا در مورد عضله دیافراگم در صورت توقف و اختلال پیام عصبی به آن ، تنفس فرد مختل و ممکن است متوقف شد که به مرگ فرد منجر می شود. توجه داشته باشید که اغلب اندام های درونی انسان ، دارای ماهیچه اسکلتی نمی باشند و بیشتر دارای ماهیچه صاف و قلب داری ماهیچه قلبی می باشد پس در خواب فعالیت آنها متوقف نمی شود بلکه فعالیت گروهی زیاد و گروهی دیگر کمتر می شود به استثنای قلب که ریتم ثابتی دارد) را متوقف می‌سازد تا انسان رؤیاهای خود را برون‌ریزی نکند یعنی مثلاً وقتی در خواب می‌بیند می‌دود، از رخت‌خواب، بلند نشود و شروع به دویدن نکند که این خود نوعی خوابگردی است و در این حالت مغز بر محیط پیرامون خود کنترلی ندارد یعنی مثلا هنگام راه رفتن در خواب متوجه محیط اطرف نمی شود و به اشیا یا دیوار و افراد برخورد می کند به گونه ای نمی تواند محیط اطراف را ارزیابی کند ، در این حالت اغلب چشمان فرد بسته است
نوع دیگر حالتی است که مغز بر محیط پیرامون خود کنترل دارد و چشمان گاهی باز است ، فرد در حال خواب متوجه این وضعیت نمی شود به طور مثال فرد از خواب بیدار می شود و می بیند در دستشویی است و یا درحال کتاب خواندن است و در محل خوابش نیست و یا خانواده ی فرد می بینند که فرد در خواب مسیر مشخصی را حرکت می کند و به موانع برخورد نمی کند به گونه ای که اینگار بیدار است یا کاری را انجام می دهد به گونه ای که به نظر می رسد رفتار شخص آگاهانه است در حالی که خود فرد متوجه این وضعیت نمی شود
خوابگردی را از طریق درمان دارویی به سادگی می‌توان درمان کرد.
فلج خواب حالتی است (طی بیدار شدن یا به خواب رفتن) که در آن فرد هوش‌یار است اما قادر به حرکت یا صحبت نیست. در طول حادثه، فرد می‌تواند هالوسه (شنیدن، احساس کردن یا دیدن چیزهایی که وجود ندارند) شود که اغلب منجر به وحشت می‌شود. این حادثه معمولاً بیش از دو یا سه دقیقه طول نمی‌کشد. این حادثه می‌تواند عود کند یا به صورت یک حمله تکی رخ دهد.
فلج خواب در غیر این صورت می‌تواند در افراد سالم یا مبتلایان به نارکولپسی رخ دهد یا ممکن است در خانواده‌ها بر اثر تغییرات ژنتیکی به‌خصوص ایجاد شود. این وضعیت می‌تواند به‌وسیلهٔ محرومیت از خواب، فشار روانی یا چرخه‌های خواب غیرعادی تحریک شود. اعتقاد بر این است که مکانیسم اساسی باعث اختلال در خواب REM می‌شود. رؤیای شفاف بر احتمال فلج خواب تأثیر نمی‌گذارد، اما برخی از رویاپردازان شفاف از این وضعیت برای دیدن رؤیای شفاف استفاده می‌کنند. تشخیص آن بر اساس توصیف فرد است. سایر شرایطی که می‌توانند به‌طور مشابه بروز کنند عبارتند از: نارکولپسی، تشنج آتونیک و فلج دوره‌ای هیپوکالمی.
گزینه‌های درمانی برای فلج خواب خیلی کم مورد مطالعه قرار گرفته‌است. توصیه می‌شود به مردم اطمینان داده شود که این بیماری شایع است و به‌طور کلی خطرناک نیست. دیگر اقداماتی که ممکن است امتحان شوند عبارتند از: بهداشت خواب، رفتاردرمانی شناختی و داروهای ضدافسردگی.
بین ۸ تا ۵۰ درصد افراد در طول زندگی خود فلج خواب را تجربه می‌کنند. حدود ۵ درصد از مردم حمله‌های منظم دارند. مردان و زنان به یک اندازه تحت تأثیر این وضعیت قرار می‌گیرند. فلج خواب در طول تاریخ شرح داده شده‌است. اعتقاد بر این است که این وضعیت در خلق داستان‌هایی با موضوع ربوده‌شدن توسط موجودات بیگانه و سایر رخدادهای فراهنجار نقش داشته‌است.
حمله‌های خواب در ساعات بیداری را حملهٔ خواب یا خواب‌تازشواژه‌های مصوّب فرهنگستان تا پایان دفتر یازدهم فرهنگ واژه‌های مصوّب یا نارکولپسی می‌گویند. حملهٔ خواب یکی از اختلالات خواب است و عبارت است از میل ناگهانی و مقاومت‌ناپذیر به خواب. مبتلایان به حملهٔ خواب، در پی هیجان‌های شدید دچار گرفتگی ماهیچه می‌شوند. بسیاری از این بیماران به فلج خواب نیز مبتلا هستند.
بیماری خواب‌تازش با پنج علامت خواب‌آلودگی بیش از حد در طول روز، تن‌انداختگی (کاتاپلکسی)، فلج خواب (بختک)، توهم پیشاخواب (هیپناگوژیک) و توهم پیشابیداری (هیپنوپامپیک) مشخص می‌شود. خواب‌آلودگی بیش از حد در طول روز علامت اصلی و اولیه در خواب‌تازش است. دمای بدن مبتلایان به حملهٔ خواب، پس از بیدار شدن افزایش می‌یابد و گاهی خُلق آن‌ها نیز تغییر خواهد کرد. معمولاً مبتلایان به حملهٔ خواب دچار افسردگی هستند. حملهٔ خواب از طریق محرک‌های دستگاه عصبی مرکزی درمان می‌شود. تشخیص موارد نیازمند درمان دارویی بر عهدهٔ پزشک است.
شیوع این بیماری ۲۵ تا ۵۰ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر است؛ مردان و زنان به‌طور یکسان درگیر این بیماری می‌شوند و اوج بروز سنی آن دههٔ دوم و سوم زندگی است؛ با این حال ممکن است قبل از پنج‌سالگی و بعد از ۴۰ سالگی هم دیده شود.
بی‌خوابی یا کم‌خوابی یک علامت Retrieved on 2008-08-04. است که فرد به‌طور مستمر به خواب نمی‌رود. به عبارتی دیگر مشکل در به خواب رفتن، بیدار شدن مکرر در خلال شب همراه با ناتوانی یا اشکال در به خواب رفتن مجدد، بیدارشدن خیلی زود در صبح و خوابی که باعث تجدید قوا نشود را بی‌خوابی می‌گویند. در هر سنی که باشید ممکن است بی خوابی به سراغتان بیاید و ارتباطی با گروه سنی خاصی ندارد.جدید ترین دانستنی های پزشکی در رخسار
بی‌خوابی یکی از اختلالات خواب است که در روان‌شناسی خواب مورد مطالعه و بررسی قرار می‌گیرد. ناتوانی در خوابیدن یا ناتوانی در خواب ماندن در مدت طولانی یا خواب عمیق را کم خوابی می‌گویند. کم‌خوابی در واقع خود بیماری به حساب نمی‌آید بلکه جزء علایم بیماری محسوب می‌شود. کم‌خوابی معمولاً ناشی از اضطراب و تنش هیجانی است. از دیگر علل کم خوابی، می‌توان احساس عدم امنیت، ترس از تنهایی، افسردگی و مصرف کافئین را نام برد. کم‌خوابی در بین زنان ۱٫۴ برابر مردان رایج است. بنابر آمارهای وزارت بهداشت آمریکا سالانه ۶۴ میلیون نفر از آمریکایی‌ها از کم‌خوابی رنج می‌برند.
مصرف داروهای ضدافسردگی، قرص‌های خواب‌آور می‌تواند برای درمان موقت این بیماری مفید باشد؛ اما بهترین راه برای درمان بی‌خوابی در بیش‌تر افراد، استفاده از روش CBT-I است. به این درمان، درمان شناختی رفتاری بی‌خوابی نیز می‌گویند.
به تازگی محققان با توجه به تحلیل رفتار و عادات گروه‌های مختلفی از مردم در کشورهای مختلف و از گروه‌های سنی متفاوت، و همچنین بررسی گروه‌های مختلف از افرادی که از انواع بی‌خوابی رنج می‌برند به این نتیجه رسیده‌اند که استفاده از تلفن همراه به دلیل وجود نرم‌افزارهایی مانند شبکه‌های اجتماعی و شبکه‌های پیام‌رسان در آن‌ها یکی از عوامل تأثیرگذار در بی‌خوابی هستند. این نرم‌افزارها به خصوص زمانی که روی تلفن همراه استفاده می‌شوند و با کاربر به تخت خواب می‌روند، باعث برهم زدن تمرکز پیش از خواب می‌شوند؛ به گونه‌ای که تقریباً بعد از دریافت یا ارسال یک پیغام، بدن برای آنکه بتواند مجدداً به تمرکز لازم برای خواب برگردد به حدود ۳۰ دقیقه زمان نیاز دارد. این موضوع به دلیل تکرار شدن و با در نظر گرفتن اینکه شبکه‌های اجتماعی در همه جای دنیا در دسترس بوده و تعطیلی و هزینهٔ چندانی هم ندارند، به یکی از عوامل بی‌خوابی در عصر حاضر تبدیل شده‌است.شبکه‌های اجتماعی و تأثیر آن در بی خوابی وبلاگ یک شهروند الکترونیکی
بر طبق دپارتمان سلامتی و خدمات انسانی آمریکا در سال ۲۰۰۷، ۶۴ میلیون آمریکایی از کمبود خواب رنج می‌برند. Retrieved on 2007-12-16. زنانِ بی‌خواب ۱٫۴ برابر مردانِ بی‌خواب هستند. Retrieved on 2008-09-05.
به نظر متخصصان میزان بی‌خوابی با بالا رفتن سن افزایش می‌یابد و در افراد بالای ۶۵ سال این میزان از درصد بالاتری برخوردار است؛ اما به‌طور کلی اختلالات خواب در همه سنین حتی در سنین کودکی نیز مانند بزرگسالی وجود دارد. آمار گویای این نکته است که یک سوم مردم ایران از بی‌خوابی به عنوان شایع‌ترین اختلال خواب رنج می‌برند.یک سوم ایرانی‌ها از بی خوابی رنج می‌برند . [خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) http://www.irna.ir]
محققان معتقدند که بازدیدهای پرتکرار روزانه از شبکه‌های اجتماعی مانند فیسبوک و توییتر فرصت برخورداری از یک خواب خوب شبانه را از بین می‌برد و از سوی دیگر، افرادی نیز که مشکلات خواب دارند، ممکن است از پرسه زدن در این شبکه‌های مجازی به عنوان راهی برای وقت‌گذرانی استفاده کنند.بی خوابی ارمغان شبکه‌های اجتماعی . [خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران(ایرنا) http://www.irna.ir]
سه نوع بی‌خوابی تاکنون شناخته شده‌است: گذرا، حاد و مزمن.
دلایل زیادی وجود دارد که چرا نمی‌توان خوابید. این مسائل می‌توانند به زندگی شخصی شما مربوط شوند، مانند استرس در مورد کار یا خانواده یا می‌توانند کاملاً پزشکی باشند، مانند درد شدیدی که از بین نمی‌رود.
اما پزشکان هنوز نتوانسته‌اند علت دقیق بیخوابی غیر از مسائل پزشکی مانند بیماری‌ها را کشف کند.
مطالعات نشان می‌دهد کمبود تحرک روزانه و تحریک بدن نقش مؤثری در بی خوابی دارد. همچنین استرس‌های روزانه مانند اینکه ذهن شما از استرسی به استرس دیگر سوق پیدا می‌کند و عملکرد مغز را بالا می‌برد همین امر شما را ساعت‌ها بیدار نگه می‌دارد. درست زمانی که چشمهایتان را می‌بندید و هزاران فکر در ذهنتان می‌گذرد و دائم از این فکر به فکر دیگری می‌روید.
برخی از دلایل پزشکی و غیر پزشکی بیخوابی عبارتند از:
استرس یا فشار: اساساً، هنگام تلاش برای خوابیدن، استرس باعث می‌شود مغز شما بیش از حد کار کند. استرس به دلیل فکرهای زیاد و مخدوش و مشوش مانع از به خواب رفتن مغز می‌شود.
افسردگی: مطالعات نشان می‌دهد که در صورت بروز مداوم بی خوابی، شما سه برابر بیشتر از دیگران دچار افسردگی می‌شوید. رابطه بین بی خوابی و افسردگی بسیار پیچیده‌است، اما پزشکان دریافته اند که بی خوابی اغلب درست قبل از اینکه بیماران دچار افسردگی شوند، وجود دارد. در تحقیقی مشخص شده‌است که بیش از ۸۰ درصد بیمارانی که از نوعی بی خوابی رنج می‌برند، دارای اختلال خلقی مانند اضطراب یا افسردگی هستند.
درد مزمن: درد، زمان خواب را تشخیص نمی‌دهد، هر زمان که بخواهد به سراغتان می‌آید و خواب را از چشمان شما می‌رباید. یک مطالعه در مورد خواب نشان داد که فقط ۳۶ درصد از افراد مبتلا به درد مزمن می‌توانند خواب راحتی داشته باشند. در مقابل کسانی که از آرتروز، ریفلاکس معده، ناراحتی مفصلی و غیره رنج می‌برند هر شب حداقل ۴۵ دقیقه از زمان خوابشان را به علت درد از دست می‌دهند.
بیماری مزمن: نه تنها درد مزمن ناشی از بیماری‌هایی مانند آرتروز و رفلاکس معده سبب بیخوابی می‌شود، بلکه بیماری‌های شدید مانند سرطان یا آلزایمر نیز می‌توانند شما را ساعت‌ها بیدار نگه دارند. مطالعه ای روی بیش از ۵ هزار بیمار مبتلا به طیف وسیعی از بیماری‌های مزمن نشان داد که بیش از ۳۰ درصد بیماران به دلیل بیماری به ندرت خواب خوبی دارند.
اختلال وسواسی-جبری (OCD): افراد مبتلا به OCD اغلب در خواب مشکل دارند، دلیل آن هم این است که نسبت به انجام کار یا گفتن ناخودآگاه حرفی در خواب نگران می‌شوند. این موضوع می تواند منجر به بروز احساس اضطراب و استرس شود و افراد را از داشتن یک خواب خوب در شب باز دارد. Insomnia: Why Can’t I Sleep Even Though I’m Tired? . [www.opo.life http://opo.life]
اثرات جانبی دارو: اگرچه ممکن است در نهایت برای درمان بی خوابی برای شما دارو تجویز شود، اما عجیب این که داروهایی وجود دارند که سبب بی خوابی می‌شوند داروهایی مانند: داروهای ضد افسردگی، استاتین‌ها (برای کلسترول)، بتا بلاکرها
بسیاری از این داروها حاوی کافئین هستند و موجب اختلال خواب می‌شوند.
حساسیت: در مطالعه ای میان ۲ گروه از افراد مشخص شد افراد مبتلا به آلرژی بیشتر دارای اختلال خواب هستند تا دیگران.
همان‌طور که آلرژی‌ها باعث بی خوابی می‌شوند در داروهایی که برای درمان آلرژی استفاده می‌شود نیز ممکن است مواد شیمیایی باشد که موجب بیخوابی شود.
درمان اولیه بی‌خوابی به روش‌های غیر دارویی مانند مناسب نمودن بستر، مطالعه قبل از خواب، اصلاح عادات غذایی و روش‌های دارویی مانند مصرف بنزودیازپین‌ها و زولپیدم صورت می‌گیرد.
باید توجه داشت که مصرف داروهای خواب‌آور اعم از بنزودیازپین‌ها، باربیتورات‌ها و زولپیدم باعث ایجاد اعتیاد شده و مصرف آنها معمولاً بیش از دو هفته توصیه نمی‌شود
درمان‌های غیر دارویی بهترین روش درمان بی خوابی مزمن است. این درمان‌ها به‌صورت حرفه ای در کلینیک‌های خواب ارائه می‌شوند و شامل روش‌های شناختی-رفتاری و همچنین روشهای مبتنی بر پذیرش و تعهد و روش‌های فراشناختی است.
در میان درمان‌های طبیعی گاهی ریشه گیاه سنبل الطبیب می‌تواند در درمان بی خوابی خفیف مفید باشد. همچنین عسل و برخی مواد غذایی مشابه حاوی تریپتوفان، ممکن است برای درمان بی خوابی خفیف مفید باشند.
هراس شبانه از اختلالات خواب است که در دانش روان‌شناسی خواب مورد بررسی و مطالعه قرار می‌گیرد. شخص مبتلا به هراس شبانه، با ترس شدید از خواب برمی‌خیزد در حالی که هنوز خواب است. این حالت نوعی از خواب تجزیه ای است. هراس شبانه بیش‌تر در بین کودکان و به ویژه پسران بین دو تا شش سال رایج است. در بین بزرگسالان، زنان بیش‌تر مبتلا به هراس شبانه هستند. هراس شبانه معمولاً به عنوان علامتی شدیدتر از کابوس تلقی می‌گردد.
در این اختلال کودک با گریه و بی‌قراری از خواب ناگهان برمی‌خیزد و در حالی که بشدت عرق کرده ناآرام است و جملاتی نامفهوم می‌گوید گاهی شروع به حرکت می‌کند و در حالی که ظاهراً چشمانش باز است اما کماکان در خواب است
هراس شبانه ناشی  از برانگیختی مفرط سیستم عصبی مرکزی در طول خواب است. خواب مراحل مختلفی دارد. خواب یا رؤیا دیدن در مرحله حرکت سریع چشم (REM) اتفاق می­افتد. هراس شبانه طی فاز عمیق مرحله حرکت غیر سریع چشم (non-REM) اتفاق می­افتد. از نظر فنی هراس شبانه یک رؤیا نیست اما بیشتر شبیه واکنش ترس ناگهانی است که طی تغییر فازهای خواب (انتقال از یک فاز به فاز دیگر) اتفاق می­افتد.
شب هراسی معمولاً حدود 2 تا 3 ساعت بعد از به خواب رفتن بچه اتفاق می­افتد یعنی زمانی که عمیق‌ترین مرحله خواب غیر رم به مرحله سبک­تر خواب رم تغییر می­کند. معمولاً این انتقال به‌آرامی صورت می­گیرد اما گاهی بچه می­ترسد یا آشفته می­شود و آن واکنش ترس یک هراس شبانه است.
کودک در طول شب هراسی ممکن است:
بعد از چند دقیقه یا گاهی اوقات بیشتر، کودک به‌سادگی آرام شده و به خواب برمی­گردد. بچه برخلاف کابوس، که اغلب آن را به خاطر می­آورد، هیچ‌گونه خاطره­ای از هراس شبانه شب قبل به خاطر نمی­آورد زیرا هنگام وقوع آن در خواب عمیقی­ بوده است و هیچ­گونه تصویر ذهنی از آن ندارد.
این بیماری سامنیفوبیا نام دارد
https://niniomaman.com/what-is-night-terrors/
رؤیا مسیر شناخت، تحریک احساسات، آگاهی، ارتقا شناخت است و تجربهٔ افکار، تصاویر یا احساساتی است که در هنگام خواب عمیق (اغلب در مرحله خواب آر ای ام) انجام می‌پذیرد. رؤیا ممکن است شامل اتفاقات عادی و روزمره یا عجیب و غریب بشود. انسان‌ها به صورت تاریخی همواره اهمیت زیادی برای رؤیا قائل بوده به طرق مختلف به آن نگریسته‌اند. به عنوان مثال: گروهی آن را پنجره‌ای به سمت مقدسات، گذشته، آینده یا دنیای مردگان در نظر گرفته‌اند. برخی جوابهای خلاقانه‌ای برای سؤالات فکری یا عاطفی خویش در رؤیاها یافته‌اند، و هنرمندانی ایده‌های هنری نوینی از خواب اتخاذ کرده‌اند. معروف‌ترین نظریه روانشناسی در مورد اهمیت رؤیاها متعلق به زیگموند فروید می‌باشد. فروید عقیده داشت که خواب از آن جهت حائز اهمیت می‌باشد که امیال سرکوب شده‌ای که خودآگاه از آن‌ها مطلع نیست عموماً به اشکال نمادینی در خواب ظاهر می‌شوند.Britannica Concise Encyclopedia, "dream" نظریه دیگر متعلق به یونگ بوده که خواب را افشاگر ذهن ناخودآگاه می‌دید. به عقیده یونگ، خواب حوادث آینده را پیش‌بینی کرده و به نکاتی در شخصیت خواب بیننده که شخص از آن‌ها غافل شده‌است اشاره می‌کند. نظریه‌ای دیگر خواب را بر اساس بارهای الکتریکی ای که محرک بخش‌های مربوط به حافظه مغز هستند توضیح می‌دهد.
مطالعات مربوط به واسط مغز و رایانه (که بر پایه اندازگیری الکتریکی فعالیت‌های مغزی استوار هستند) نشان داده‌اند که نوزادان پنجاه درصد خواب را در وضعیت خواب رم (REM) می‌گذرانند. این زمان با افزایش سن کم شده چنانچه بالغان جوان در هر هشت ساعت خواب بین ۱٫۵ تا ۲ ساعت رؤیا می‌بینند. در هنگام خواب دیدن ضربان قلب و فشار خون، افزایش یافته و نفس خواب بیننده سریعتر می‌شود، در حالی که بدن حرکتی نمی‌کند. محروم کردن افراد از خواب-رؤیا دیدن باعث کاهش سطح مهارت‌های آن‌ها شده و آن‌ها را زودرنج می‌کند.Columbia Encyclopedia, "Dream"
نظریه‌پردازی در مورد رؤیاها، نیازمند جمع‌آوری داده‌ها و تحلیل آن‌ها می‌باشد. از آنجاکه مشاهده مستقیم رؤیاهایِ افرادِ مختلف ناممکن است، رؤیاها باید از بخش قابل مشاهده رفتاری انسان‌ها استنتاج شوند، اما این‌گونه روش‌های جمع‌آوری داده و اهدافی که این روش‌ها دنبال می‌کنند، خود بر نتایجی که نهایتاً گرفته می‌شوند تأثیر می‌گذارند. گزارش‌هایی که از خواب افراد در محیط خانه جمع می‌شوند با آنهایی که در آزمایشگاه جمع‌آوری می‌شوند تفاوت‌هایی دارد (عموماً خواب‌هایی که در خانه دیده می‌شود ماهیت احساسی و جنسی بیشتری دارند). افراد به ندرت به صورت فوری ذکر می‌کنند که خوابشان را رنگی دیده‌اند، اما پس از پرسیدن سؤالات دقیق عموماً وجود رنگ‌ها را در خوابشان ذکر می‌کنند. زمان خواب روی آن تأثیر می‌گذارد، مثلاً خواب‌های صبح عموماً غنی تر و پیچیده‌تر از خواب‌های اول شب است. همچنین آنچه که شخص پس از بیداری از خوابش به یاد می‌آورد، با آنچه پس از گذشت مدتی زمان در وضعیت بیداری به یاد می‌آورد متفاوت است. خواب‌های افراد مختلف دارای ویژگی‌های منحصربه‌فرد می‌باشد.«dream." Encyclopædia Britannica. 2009
تخمین خواب بیننده از مدت زمانی که خواب آن‌ها طول کشیده از خوابی تا خواب دیگر می‌تواند بسیار متفاوت می‌باشد. از این مشاهده می‌توان نتیجه گرفت که طول زمانی واقعی خواب نیز ممکن است از خوابی تا خواب دیگر بسیار متفاوت باشد. هنگامی که از افراد در آزمایشگاه سؤال شد که فوراً خواب خود را توضیح دهند، عموماً طول آن‌ها بسیار کوتاه می‌باشد؛ ۹۰ ٪ خواب‌ها طولشان از ۱۵۰ کلمه کمتر بوده و طولانی‌ترین خواب‌ها از ۱۰۰۰ کلمه نیز می‌گذشت. هنگامی که سؤالات بیشتری از آن‌ها پرسیده شده، گزارش خواب آن‌ها طولانی‌تر شده چنانچه یک سوم خواب‌ها از ۳۰۰ کلمه رد می‌شدند.
رؤیاها عموماً خودمدار بوده و خود شخص، یک بازیگر در خواب می‌باشد. به ندرت دنیای خواب بدون جمعیت و خالی می‌باشد. به صورت تقریبی دو سوم افرادی که در خواب ظاهر می‌شوند افرادی هستند که شخص می‌شناسد. عموماً این افراد آشنایان نزدیک بوده و افراد خانواده در یک پنجم خواب‌ها حضور دارند. به تصویر کشیدن عجیب و غریب افراد در خواب نادر می‌باشد.
گزارش‌های رؤیا عموماً تصویری می‌باشد. در زمان‌هایی که خواب تصویری نیست شخص رؤیا بیننده ممکن است آن را به فکر کردن در حال خواب توصیف کند تا به رؤیا دیدن. اگر چه اکثر خواب‌ها حاوی ویژگی‌های صوتی می‌باشند، ولی عموماً این‌گونه ویژگی‌ها در خواب برجسته نیستند. وجود ابعاد احساسی در خواب‌ها معمول است. در خواب‌های خیلی احساسی، ترس، نگرانی و پس از آن خشم بیشترین تکرار را دارند. احساسات مسرّت‌آمیز از میان بقیه احساسات دوستانه بیشتر اتفاق می‌افتد. در بین افرادی که در آزمایشگاه روی آن‌ها آزمایش صورت گرفته خواب‌های با غلظت جنسی بالا نادر می‌باشند.
رابرتو کاساتی*Roberto Casati معتقد است که محتویات رؤیاها اکثراً ساخته و پرداخته ذهن هستند، زیرا: گاهی اوقات رؤیاها تحت تأثیر شرایط محیط خارجی قرار می‌گیرند، ولی در این حال بین آنچه در رؤیاها اتفاق می‌افتد و وضعیت دنیای فیزیکی خارج توافق نظام‌مندی وجود ندارد. به‌علاوه تحریکات خارجی مانند صدای زنگ ساعت نیز ممکن است وارد خواب اشخاص بشود. همچنین آزمایش‌ها نشان داده‌است که ارتباطی میان خواب دیدن و فعالیت شدید مغز، حرکت نکردن ماهیچه‌ها، و در برخی حیوانات حرکت سریع چشم وجود دارد. اگر اشخاص را در این وضعیت مغزی از خواب بیدار کنیم به سادگی و به شفافی رؤیای در حال دیدن خود را به یاد می‌آورند.
هر نظریه فیزیولوژی از رؤیا باید پنج مشخصه زیر را توضیح دهد:Allan Hobson, the first article on "Dreams", Encyclopedia of Physchology, Vol 3, pp. 78-81
این پنج مشخصه با آنچه در - که به دلیل صدمه فیزیکی به مغز اتفاق می‌افتاد - مشاهده می‌شود قرابت داشته و ممکن است بین این دو ارتباطی باشد.
اولین فرضیه رؤیا توسط ویلهلم وندت و در اواسط قرن نوزدهم پیشنهاد شد اگر چه پیش از وندت برخی از متفکران عصر روشنگری رؤیا را به فعالیت مغزی نسبت داده بودند، ولی این دیدگاه‌ها به دست فراموشی سپرده شده بود و به صورت جدی دنبال نشده بود. بر اساس فرضیه وندت در هنگام دیدن رؤیا، برخی از فعالیت‌های مغزی مانند تصویرسازی و عاطفه تشدید شده ولی برخی دیگر مانند حافظه و خودآگاهی از کار می‌افتند). پس از او فروید نظرات وندت را ادامه داد، ولی بزودی به دلیل موجود نبودن داده‌ها و اندازه‌گیری نظرش را تغییر داده و تفسیری روانشناسانه از رؤیا ارائه داد که رؤیا را حاصل سرکوب شدن امیال درونی ناخود آگاه توصیف می‌کند.
رویابینی آگاهانه حالتی از خواب و رؤیا است که رویابین در آن خودآگاه است و می‌داند که خواب است و خواب می‌بیند.
اکثراً در این حالت افراد قادر هستند که خواب خود را کنترل کنند و آنجایی که می‌خواهند بروند یا همان تصاویری که می‌خواهند را ببینند.
روش‌ها و تکنیک‌هایی برای قرارگرفتن در این وضعیت وجود دارد ولی بیشتر به خود فرد و ذهن او برمیگردد. اکثر روش‌ها با تمرکز بر خودآگاهی در هنگام رؤیا است تا وارد فاز رؤیا بینی آگاهانه شوند.
در عهد عتیق، رؤیا به عنوان کانالی ارتباطی از دنیای ماورای طبیعت به دنیای انسانی در نظر گرفته شده که از طریق آن وحی یا بصیرت‌های پیامبرانه به انسان‌ها منتقل می‌شود (مثلاً سفر پیدایش فصل ۱۵ آیه ۱، اشعیا فصل ۲۹ آیه ۷، ایوب فصل ۳۳، آیات ۱۴–۱۶ را ببینید). رؤیا وسیله انتقال وحی به اکثر پیامبران بیان شده، ولی موسی تنها پیامبری معرفی شده که خداوند چهره به چهره با او صحبت نمود (سفر اعداد فصل ۱۲ آیه ۶ تا ۸ را ببینید). یوسف و دانیال دو مفسر برجسته رؤیا هستند که این قابلیت خود را هدیه‌ای از جانب خداوند می‌دانستند. تمامی رؤیاهای عهد عتیق بدون استثنا به وقایع آینده اشاره داشته، یا هشداری نسبت به وقوع حادثه‌ای می‌دهند. رؤیاها اکثراً نمادین بوده و نیاز به تعبیر دارند، چنانچه بجز موارد اندکی معنی رؤیا برای شخصی که آن را دیده واضح نیست. کتب متأخرتر عهد عتیق دیدگاه اشکال گیرانه تری نسبت به رؤیا دارند (اشعیا فصل ۲۹ آیه ۸، ایوب فصل ۲۰ آیه ۸، جامعه فصل ۵ آیه ۶). کتب اپوکریفا متعلق به آن زمان نیز بیانگر رواج دیدگاه‌های اشکال گیرانه نسبت به رؤیاها بوده (کتاب حکمت یشوع بن سیراخ فصل ۳۴ آیات ۱ تا ۷ را ببینید) و کابوس‌ها پریشانی‌هایی به حساب می‌آمدند که اشرار به آن دچار می‌شوند. علمای یهودی دیدگاه‌های مختلف و ناسازگاری نسبت به رؤیا بیان کرده‌اند: از طرفی رؤیاها بی‌اثر خوانده شده‌اند،Git. 52a; Hor. 13b یا بازتاب دهنده تفکرات شخصی که خواب دیده بوده،Ber. 55b یا اینکه الزاماً شامل مقداری یاوه و پرت و پلا هستندBer. 55a یا اینکه «خوابی که تفسیر نشده مانند نامه‌ای که خوانده نشده» که هیچگاه غیرممکن را نشان نمی‌دهد و همیشه تا حدی برآورده می‌شود. از طرف دیگر، برخی خواب‌ها را بسیار جدی می‌گرفتند، چنانچه اگر کسی در خواب عهدی یا طرد کردنی کسی را می‌دید، خواب حکم اجرایی داشت و فقط توسط مجمع ده نفره می‌توانست از باطل شود.The New Encyclopedia of Judaism, Dreams, Geoffrey Wigoder, G.G. The Jerusalem Publishing House, Ltd.
تلمود معانی نمادینی برای تفسیر خواب بیان کرده که برخی از آن‌ها به شرح زیر است: خروس جوان نشانه به دنیا آمدن پسر بوده، ورود به استخر نشانه رئیس مدرسه مذهبی شدن؛ اسب سفیدی که ایستاده یا چهار نعل می‌رود نشانه فال نیک بوده، ولی اسب سرخی که چهار نعل می‌رود نه؛ تمامی حیوانات بجز فیل، میمون یا جوجه تیغی نشان خوبی می‌باشند. در سنت یهودی، راه‌هایی جهت تبدیل رؤیای ترسناک به رؤیای نیک نیز پیشنهاد شده‌است که شامل خواندن آیات خاصی از کتاب مقدس (مانند غزلهای سلیمان فصل ۳ آیه ۷ و ۸)، صدقه دادن، یا روزه گرفتن می‌باشد. نام این روزه خاص ta'anit ḥalomShab. 11a, Ta'an. 12b بوده که حتی در روز سبت (شنبه)، روش هشانا یا یوم‌کیپور ممکن است گرفته شود.
در مسیحیت به ویژه مسیحیت پروتستان رؤیا می‌تواند از جانب خدا باشد تا اراده خداوند از طریق نبی (کسی که رؤیا را گرفته‌است) انجام شود البته باید رؤیاها سنجیده شود (تضادی با حکمت یا احکام خدا یا روح کتاب مقدس نداشته باشد)
در حبقوق ۲: ۲۰ بیان می‌دارد رؤیایی که از خداست را می‌بایست بر لوح‌های بزرگ آن چنان نوشت که هر دونده‌ای بتواند آن را بخواند
و یا در اعمال می‌خوانیم که "خدا می‌گوید در ایام آخر چنین خواهدبود که از روح خود بر تمام بشر خواهم ریخت و پسران و دختران شما نبوت کنند و جوانان شما رؤیاها و پیران شما خوابها خواهند دید.
چهار کلمه مختلف در قرآن به معنای رؤیا به کار رفته‌اند. سه کلمه اول که در معنی رؤیای خوب عبارتند از:Kinberg, Leah. "Dreams and Sleep." Encyclopaedia of the Quran.
کلمه‌ای که قرآن در معنی رؤیای بد به کار می‌برد:
تفسیر رازی رؤیاهای قرآن را به سه دسته تقسیم می‌کند: (۱) آنهایی که پیام یا توصیفی که در رؤیا آمده به واقعیت تبدیل می‌شود (مانند خواب محمد در حدیبیه که فتح مکه را پیشگویی می‌کرد)؛ (۲) رؤیاهایی که پیام رؤیا در جهت بر عکس برآورده می‌شود (مانند خواب ابراهیم که مضمونش قربانی کردن پسرش بود)؛ (۳) رؤیاهایی که نیاز به مفسر دارند (مانند چهار خواب ذکر شده در سوره یوسف).Tafsīr Al-Rāzī, xxvi, 157
شباهت‌های بین مشاهده رؤیا و مشاهده واقعیت این سؤال را برمی‌انگیزد که چگونه می‌توان بین این دو تفاوت قائل شد. برتراند راسل معتقد بود که «واضحاً امکان دارد که آنچه ما تجربه زندگی در بیداری می‌خوانیم تنها یک کابوس مداوم و غیرمعمول باشد»، و اینکه «من فکر نمی‌کنم که در حال حاضر در حال خواب دیدن هستم، ولی آن را نمی‌توانم اثبات کنم.» فیلم‌های پرفروشی در هالیوود همانند سرآغاز نیز حول محور همین تفکرات می‌چرخند.
فلاسفه عموماً شفافیت و پیوستگی تجربه بیداری در مقایسه با تجربه رؤیا را تفاوتی کلیدی در نظر می‌گیرند. بگفته رنه دکارت «حافظه هیچگاه نمی‌تواند خواب‌های ما را به یکدیگر یا به کل مسیر زندگی ما مربوط کند، در حالی که وقایعی که در حال بیداری برای ما اتفاق می‌افتند دارای اتحاد می‌باشند.» راسل نیز تجربه بیداری را یکنواخت دانسته ولی رؤیا را بسیار نامنظم می‌دید،
ماهیت رؤیا موضوع جنجال‌برانگیزی بوده چنانچه برخی از فلاسفه اینکه رؤیا تجربه‌ای است که هنگام خواب رخ می‌دهد را زیر سؤال برده‌اند و استدلال می‌کنند که رؤیا را باید بر اساس آنچه ما هنگام بیداری «بیاد می‌آوریم» فهمید.CASATI, ROBERTO (1998). Dreaming. In E. Craig (Ed.), Routledge Encyclopedia of Philosophy. London: Routledge. Retrieved March 15, 2009, from http://www.rep.routledge.com/article/V010
خواب‌ها برون ریزی نخاله‌های مغزی بر پایه خاطرات بد می‌باشد
کابوس یا کابوس شبانه، یکی از اختلالات خواب است که در دانش خواب‌شناسی یا روان‌شناسی خواب مورد بررسی و مطالعه قرار می‌گیرد. کابوس یک رویای وحشتناک و ناخوشایند است که دستگاه عصبی شخص را تحریک می‌کند و در نتیجه شخص به‌طور ناخودآگاه به آن پاسخ عصبی می‌دهد. کابوس ریشه در رویدادهای روز گذشته یا جریانات زندگی شخص دارد و در بعضی موارد می‌تواند به فلج خواب بینجامد.
از جمله عواملی که ممکن است باعث به‌وجود آمدن کابوس شوند می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
کراک ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره کند:
خواب عبارت است از عدم توانایی ارادی در کنترل محیط فیزیکی و کاهش یا فقدان سطح هوشیاری، تعلیق نسبی ادراکات حسی و غیرفعال شدن تقریباً تمام عضلات ارادی در زمان استراحت طوری که فعالیت بدن و ذهن تغییر کرده و توهم‌های بینایی جایگزین تصاویر واضح واقعی شوند. در بین پستانداران، پرندگان، ماهیان و دیگر جانوران مراحل خواب و بیداری وجود دارد. خواب برای سلامت و بازسازی سیستم اعصاب، سیستم ایمنی و سیستم عضلانی_اسکلتی انسان‌ها و جانوران اهمیت دارد.
خواب حالتی است که در مقابل بیداری (هماهنگی توانایی ارادی و آگاهی نسبت به این توانایی) قرار می‌گیرد.
انسان محتمل است که از اختلالات خواب متنوعی شامل بدخوابی مثل بی‌خوابی، پرخوابی، حمله خواب و آپنه خواب؛ خواب‌پریشی مثل راه رفتن در خواب، اختلال رفتاری حرکت سریع چشم در خواب ؛ دندان‌قروچه و خروپف رنج ببرد. استفاده از نور مصنوعی در الگوی خواب انسان تغییر اساسی ایجاد میکند
اختراع دستگاه نوار مغزی به دانشمندان اجازه داد تا به مطالعه خواب انسان، به روش‌هایی که پیش از آن ممکن نبود، بپردازند. در خلال دهه ۱۹۵۰ فردی به نام اوژن آسرینسکی که تازه از دانشگاه فارغ‌التحصیل شده بود، از این وسیله برای کشف آنچه امروز خواب REM خوانده می‌شود استفاده کرد. مطالعات بیشتر بر روی خواب انسان نشان داده‌است که خواب، از یک سری مراحل گذر می‌کند که الگوهای امواج مغزی در هر مرحله با یکدیگر متفاوت هستند.
خواب دارای دو نوع اصلی است: