moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
بالاترین مقام اجرایی در شهر خان یا سلطان یا وزیر آن بخش شمرده می‌شد (چه در آن شهر جای‌گیر باشد چه نباشد). پس از خان یا سلطان یا وزیر، داروغه شهر جای داشت. اداره‌کننده اصلی شهر، به راستی داروغه بود. داروغه کار نگهداری امنیت و نظم شهر و همچنین کار رسیدگی به دعاوی وابسته به زد و خورد و کشت را به دوش داشت. عسس، کوتوال، کلانتر و محتسب همه زیر فرمان داروغه کار می‌کردند. عسس فرماندهی نگهبانان شب را به دوش داشت. کوتوال مسئول نگاهبانی و نگهداری از استحکامات بود و در شهرهایی که داروغه نداشت، عسس کار داروغه را نیز دارا بود.
کلانتر میانجی بین داروغه و مقام‌های بالاتر و مردم عادی بود. در شهرهای بزرگ هر محله برای خود دارای کلانتر بود. کلانتر کار نگاهبانی از حقوق مردم در برابر دولتیان و بخش‌بندی کارهای سخت (گفته‌شده از سوی مقام‌ها) به گونهٔ برابر بین مردم و گرفتن مالیات‌ها از مردم را بر دوش داشت. در روستاها کدخداها کارهای کلانترها را انجام می‌دادند. محتسب بر درستی اندازه‌ها و اوزان در شهر نظارت می‌کرد و نرخ کالاهای اساسی را نیز در شهر تعیین و اعلام می‌کرد.
ساختار اجتماعی دوران صفوی به شکل هرمی بود که شاه در رأس آن و مردم عادی که شامل دهقانان، صنعتگران، دکان‌داران و تجار کوچک بودند در قاعدهٔ هرم قرار می‌گرفتند. مابین این دوطبقه، اشراف لشکری و کشوری و گروهی از مقامات روحانی در سطوح مختلف قرار داشتند. قشرها مردم دارای اصناف و انجمن‌های اجتماعی و مذهبی بودند به‌طوری‌که در هر شهر با اهمیتی، کسبه، بازرگانان، کارگران و سایر گروه‌ها نماینده‌ای برای خود داشتند. ویژگی جامعهٔ صفوی، تلاش برای ایجاد پیوند میان جامعهٔ ایرانی و ترکمان قزلباش و اتحاد میان علما و بازاریان بود. مقامات روحانی ادارهٔ املاک بسیاری را بر عهده داشتند که یا از طریق وقف یا بخشش‌های افراد برای امور مذهبی، تحت اختیارشان بود.
کمپفر دربارهٔ وزیر اعظم صفوی می‌گوید: «وزیر در رأس دیوانسالاری صفوی قرار دارد. بزرگ‌ترین مقام دولتی مخصوص رئیس دیوان عالی و شخص اول از بین بزرگان مملکت یعنی وزیر اعظم است؛ او نیابت اعلیحضرت را نیز عهده‌دار است و به‌دلیل مقام مهمش، لقب اعتمادالدوله و وزیر اعظم گرفته‌است. لقب اعتمادالدوله اغلب در خطاب و در محاوره به کار می‌رفت، در حالی که وزیر اعظم اصولاً در مکاتبات استفاده می‌شد. این دو لقب نشان‌دهندهٔ بزرگ‌ترین منصب دولتی ایران است. وزیر اعظم را می‌توان محور ادارهٔ امور ایران دانست زیرا تمامی کارها و حیات عمومی به‌وسیلهٔ او جریان دارد.
نیروهای سپاه ایران در آغاز به پادشاهی رسیدن شاه اسماعیل یکم تا زمان پادشاهی شاه عباس یکم، درست‌شده از ایل‌های قزلباش بود. قزلباشان به گونهٔ سواره می‌جنگیدند و سواران آن‌ها را قورچی می‌نامیدند. قورچی‌ها مسلح به شمشیرهای هلالی شکل (مناسب برای نبرد سواره)، کمان و تفنگ بودند. از زمان شاه عباس بزرگ به بعد نیروهای پیاده مسلح به تفنگ از مردم تاجیک (غیر قزلباش) و نیز سپاه غلامان خاصه (درست‌شده از گرجیها، چرکسها و ارمنی‌ها) ساخته شد. توپخانه نیز معمولاً در دوره‌گیری (محاصره) شهرها از زمان شاه تهماسب یکم به کار گرفته می‌شد اما به شوند (دلیل) گونهٔ تاکتیک‌های جنگی ایرانیان که بر اساس تحرک زیاد در میدان جنگ بود، در جنگ‌های مستقیم نقش زیادی نداشت. بالاترین مقام نظامی از زمان شاه عباس یکم به بعد سپهسالار ایران بود. این سمت در ابتدا دائمی بود ولی از زمان شاه صفی در زمان جنگ تعیین می‌شد. مقام‌های اصلی سپاه ایران در زمان شاه سلیمان (گفته از سفرنامه کمپفر) به شرح زیرند:
زبان رسمی دولت صفوی، زبان فارسی بود. شاه عباس بزرگ در زمان خود زبان فارسی را در سراسر ایران به عنوان زبان میانجی تثبیت کرد.دانشنامه بریتانیکا
همچنین تمام نسک‌های تاریخی در دورهٔ صفوی به زبان فارسی نگاشته شده‌است.تاریخ تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ایران در دوران صفویه، صص ۱ تا ۲۰ (تمام فصل اول این کتاب به معرفی و بررسی منابع تاریخی صفویه اعم از ایرانی و غیرایرانی و سفرنامه‌ها و منشات و غیره پرداخته‌است) با وجود رسمی بودن زبان فارسی، درباریان صفویه همچون دیگر مردم ایران در دربار از زبان محلی خود (ترکی آذربایجانی) بهره می‌بردند. همچنین شاه‌عباس خود اشعاری به ترکی سروده‌است.کتاب :ایران عهد صفوی، نوشته راجر سیوری، ترجمه کامبیز عزیزی، صفحهٔ ۲۱۲ ژان شاردن جهانگرد فرانسوی هم که زمان یازده سال (۷۰–۱۶۶۴ و ۷۷–۱۶۷۱) در ایران بوده، می‌نویسد: ترکی زبان دربار و لشکریان است، زنان و مردان منحصراً به ترکی آذربایجانی سخن می‌گویند، به ویژه خانواده‌های اشرافی. شوند این کار آن است که خاندان صفوی از سرزمین‌های ترک‌زبان و جاهایی که زبان مادری‌شان ترکی است، برخاسته‌اند.Voyages du Chevalier Chardin en Perse (Paris, 1811),IV,238
همزمان با دوره صفویه زبان فارسی در اوج گستردگی خود قرار داشت. فارسی، زبان رسمی گورکانیان هند (همسایه خاوری ایران) بود و شاعران پارسی‌گوی بزرگی از آن برخاستند. در باختر ایران (آسیای صغیر) که زیر فرمان امپراتوری سنی‌مذهب عثمانی و رقیب راستین صفویان جای داشت نیز مورد بهره بود. بیشتر سخن‌وران ترک بدان آشنا بوده و غزل و شعرهای کوتاه فارسی می‌سرودند. Retrieved on 2 April 2008.
هنر دورهٔ صفوی (۱۱۰۱ - ۸۸۰ خورشیدی) از دوران درخشان هنر ایران است. هنر این دوره در بسیاری از زمینه‌ها، ادامهٔ دوران طلایی هنر دربار تیموریان است.تاریخ تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ایران در دوران صفویه (ص ۳۳۶) هنر ایران در این دوره در زمینه‌های معماری، نگارگری، خوشنویسی، قالی‌بافی، فلزکاری، سفالگری، پارچه‌آرایی و … نمایانگر می‌شود.
شاه اسماعیل در سال ۹۱۶ هجری قمری بر خاندان شیبانی تسلط یافت و حکومت خاندان صفوی را تشکیل داد. او پایتخت را از هرات به تبریز منتقل کرد و هنرمندان و صنعت گران را از گوشه کنار کشور به آنجا دعوت کرد. ایران در دوران سلطنت پادشاهان صفوی به اتحاد و یکپارچگی و عظمت دست یافت. شاه اسماعیل صفوی، استاد کمال الدین بهزاد را که در عهد تیموری پرورش یافته بود به تبریز دعوت کرد و او را به سرپرستی گروهی از نقاشان و خوشنویسان، رنگ کاران و صحافان و… برگزید. این گروه حرکت فرهنگی و هنری مکتب تبریز را به وجود آوردند.طاووسی، ابوالفضل. کارگاه نگارگری. تهران. ناشر شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران، ۱۳۹۰. صفحه ۲۵ تا ۲۷
مکتب قزوین، در سال ۹۵۵ ه‍.ق و پس از آنکه شاه تهماسب یکم به قدرت رسید و مرکز حکومت صفویان را از تبریز به قزوین منتقل ساخت؛ شکل گرفت. مکتب نگارگری قزوین جدا از مکتب هرات، مکتب تبریز و دیگر مکاتب دارای ویژگی‌هایی است که آن را از سبک‌های دیگر متمایز می‌کند.
مکتب اصفهان عنوانی است که برای اوج‌گیری فعالیت‌های مختلف فلسفی، فقهی و هنری در طی سده ۱۷ و اوایل ۱۸ میلادی (۱۰ و ۱۱ هجری قمری) در اصفهان به کار برده می‌شود. این دوره از زمانی آغاز شد که شاه عباس در ۱۰۱۷ هجری قمری/ ۱۵۹۸ میلادی پایتخت صفویان را به اصفهان منتقل کرد. این دوره با سقوط اصفهان به دست افغان‌ها و سرنگونی صفویان در سال ۱۱۳۶ هجری قمری/۱۷۲۲ میلادی به پایان رسید.
تعداد بیشتری از عمارات دوران صفوی در مقایسه با بناهای دوران‌های دیگر ایران، باقی مانده‌است؛ با این وجود، معماری دوران صفوی نسبت به معماری سلجوقی، ایلخانی و تیموری ناشناخته مانده‌است. چند عامل به تعیین این تناقض کمک می‌کند. یکی از این عوامل، عامل به‌ظاهر پیش پا افتادهٔ تعصب و پیشداوری است. عمارت زشت دوران صفوی را به وجود آورده از این رو به سادگی در زمرهٔ طبقه‌بندی ناخوشایند جذابیت‌های توریستی قرار گرفته و به همین دلیل تعدادی از آن‌ها به صورت جدی ارزیابی مفصل و محققانه نشده‌است. از طرف دیگر، می‌توان مستندات ناقض و ناکافی معماری صفوی را نیز ذکر کرد: یعنی کمبود نسبی مقاله‌ها، طراحی‌ها و رسالات علمی در این زمینه به جستارهای عموماً شتابزده انجامیده‌است. عامل مهم دیگر، بی حفاظی و در دسترس همگان بودن معدودی از بناهای مهم اصفهان است که این امکان دسترسی به‌آن‌ها باعث شده که در مقایسه با آثار غیرقابل دسترس اردبیل، ماهان، کرمان و مشهد به‌طور غیر منصفانه نا شناخته باقی بمانند. معنای این غفلت متناقض از آثار خلاقه و غنی این دوره، در این‌است که اصطلاح صفوی به‌منظور کاربرد آن در زمینهٔ معماری چندان وافی به‌مقصود نیست. هنوز نمی‌توان نوع خاصی از پلان کف، سازمان‌بندی فضایی، ترکیب بندی نمای پیشین، مقرنس، نیمرخ‌های قوسی یا طاق‌بندی را بدان اطلاق کرد.معماری ایران در دوره صفویان، پژوهش از دانشگاه کمبریج. ترجمه دکتر آژند. انتشارات جامی. ص۴۰۳
بازرگانی در عصر صفویان هم به صورت مبادلهٔ کالا با کالا و هم مبادلهٔ کالا با پول نقد (سکهٔ نقرهٔ صفوی یا خارجی) صورت می‌گرفت. بازرگانان عمده برای انجام کارهای تجاری، نمایندگی داشتند که به نقاط گوناگون سفر می‌کردند. برخی از بازرگانان در کشورهای دور مانند سوئد و چین فعالیت تجاری داشتند. بازرگانان به خاطر حمایت حکومت، از اعتبار بالایی برخوردار بودند. تجارت داخلی در دست تاجران ایرانی مسلمان بود. یکی از محصولات عمده صادراتی، ابریشم بود. بازرگانان ارمنی، انگلیسی و هلندی، در صدور ابریشم خام ایرانی با یکدیگر رقابت می‌کردند. غیر از ابریشم و پارچه، تیماج، پشم شتر و گوسفند، چرم، ظروف مدل چینی، مصنوعات طلا و نقره، قالی و سنگ‌های قیمتی، به کشورهای اروپایی صادر می‌شد. در مقابل، از آن جا ماهوت و منسوجات، جام، آینه و شیشهٔ پنجره، اجناس فلزی تجملی، چراغ و کاغذ تحریر وارد می‌شد.
در کتاب مهم تذکرةالملوک دربارهٔ ولایت‌های ایران در دورهٔ صفویان این چنین آمده‌است:
... والی در ممالک ایران چهار است که اسامی هر یک موافق اعتبار و شرف و ترتیب نوشته می‌شود: اول والی عربستانخوزستان کنونی که به اعتبار سیادت و شجاعت و زیادتی ایل و عشیرت از والی‌های دیگر بزرگ‌تر و عظیم‌الشأن‌تر است؛ و بعد از آن والی لرستان فیلی است که به اعتبار اسلام، اعز از والی گرجستان است و ولات گرجستانات متعلقه به ایران، گرجستان کارتلی و کاخت و تفلیس است.کرانه‌های غربی گرجستان در تصرف عثمانی بوده‌است و بعد از مرتبهٔ والی گرجستان، والی اردلان است که سنندج محل سکنای ایشان می‌باشد و بعد از او حاکم بختیاری و در قدیم‌الایام کمال اعزاز و احترام داشته‌اند.
اما بیگلربیگیان عظیم‌الشأن ایران سیزده‌است: اول قندهار،در افغانستان کنونی دوم شیروان،یا همان شروان که بخش‌های اصلی جمهوری آذربایجان کنونی است سوم هرات، چهارم آذربایجان،آذربایجان کنونی پنجم چخورسعد،ارمنستان کنونی ششم قراباغ و گنجه،در جمهوری آذربایجان کنونی هفتم استرآباد،استان گلستان کنونی هشتم کهگیلویه،استان کهگیلویه و بویراحمد کنونی نهم کرمان، دهم مرو شاهی‌جان،مرو که اکنون بخشی از ترکمنستان است یازدهم قلمروی علیشکر،استان همدان کنونی دوازدهم مشهد مقدس معلی، سیزدهم دارالسلطنهٔ قزوین...
ایران قاجاری، نامی مستعار است که اشاره به دوره‌ای ۱۳۰ ساله از تاریخ ایران میان سال‌های ۱۱۷۵ تا ۱۳۰۴ خورشیدی (۱۲۱۰ الی ۱۳۴۴ قمری) تحت سلطه دودمان قاجار دارد. نام‌های رسمی ایران در این دوره دولت عَلیّهٔ ایران و ممالک محروسه ایران بود.Persia. Encyclopaedia Britannica. بنیان‌گذار ایران قاجاری، آقامحمدخان قاجار است. او پس از فتح قفقاز و سرکوب کلیه امراء و حکام داخلی، در تهران مستقر شد و آن را پایتخت نامید. آشنایی با تمدن غرب و معاهده‌های مهم، موجب آغاز انقلاب مشروطه شد. بعد از انقلاب مشروطه که در زمان مظفرالدین‌شاه انجام شد، محمدعلی‌شاه پادشاه بعدی، با آن مخالفت کرد و مجلس را به توپ بست. کشمکش‌های داخلی و خارجی موجب ناآرامی در مملکت شد و آخرین پادشاه قاجار، احمدشاه قاجار بود که در سال ۱۳۰۴ برکنار شد و رضا پهلوی، شاه ایران شد.
پس از شورش افغان‌ها و فروپاشی حکومت صفویه، شاه تهماسب دوم — پادشاه آواره صفوی — پس از مدتی به مازندران گریخت و فتحعلی‌خان قاجار خدمت وی را پذیرفت. فتحعلی خان قاجار سردار سپاه تهماسب دوم شد و در حقیقت تهماسب بازیچه‌ای در دست فتحعلی خان بود. اما با پیوستن نادر به سپاه تهماسب، فتحعلی خان مقام پیشینش را از دست داد و در مشهد به تحریک نادر کشته شد.
پس از فتحعلی خان، پسر دوازده ساله‌اش محمدحسن‌خان قاجار جای او را گرفت؛ ولی نادر شاه افشار در زمان حکومتش برای جلوگیری از به قدرت رسیدن محمدحسن خان که در هنگام قتل پدر ۱۲ سال بیش نداشت یوخاری‌باشها که ساکنین بالادست رود گرگان بودند را به حکمرانی منصوب کرد تا بدین ترتیب با ایجاد شکاف و چندگانگی میان طوایف قاجار، نگران ناآرامی‌های داخلی نگردد و آشاغی باش‌ها زیر نظر حکومت ایشان گردند.
پس از مرگ نادرشاه در سال ۱۱۲۶ هجری خورشیدی، طایفه قاجارهای استرآباد به سردمداری محمدحسن خان در پی به دست آوردن پادشاهی برآمدند. اما در نهایت از کریم خان زند شکست خوردند و محمدحسن خان در نبرد با سپاه صادق خان زند کشته شد. فرزندان او از جمله آقامحمد خان و حسینقلی خان جهانسوز به عنوان گروگان در دربار زندیه نگهداری شدند. یک‌بار حسینقلی خان که از سوی کریم خان زند برای سرکوبی حاکم استرآباد فرستاده شده بود، در سمنان یاغی شد، ولی به دست زکی‌خان زند کشته شد.
هنوز مراسم خاکسپاری کریم خان (۱۱۹۳هجری قمری) پایان نیافته بود که سران حکومت برای کسب قدرت به کشمکش پرداختند. سرانجام در سال ۱۲۰۳ هجری قمری لطفعلی خان فرزند جعفرخان به قدرت رسید. شش سالی که لطفعلی خان به ظاهر قدرت را در دست داشت جز درگیری با مخالفان کار دیگری نداشت. در این دوران کشمکش‌های داخلی زندیه باعث شده بود، سران ایل قاجار که در شمال ایران، نواحی گرگان و مازندران علی‌الخصوص در استرآباد نفوذ داشتند، به سوی گرفتن قدرت خیزبردارند و پس از آخرین درگیری‌های بین لطفعلی خان و آقامحمدخان، خان قاجار به شیراز لشکرکشی کرد و پایتخت آخرین بازمانده دودمان زند را محاصره کرد.
دو ماه محاصره، باعث کمبود مواد غذایی برای سربازان و چارپایان قجرها شد و آن‌ها به ناگزیر به تهران بازگشتند. لطفعلی خان به خیال پیشگیری از حمله مجدد وی به کرمان لشکرکشی کرد تا بر آنجا مسلط شود و راه نفوذ خان قاجار را سد کند. اما وی در این حمله موفق نبود و به شیراز بازگشت. این شکست سیاسی آثار بدی در درون نظام زندیه گذاشت و برخی سران و قدرتمندان درون حکومت به دلیل عدم کفایت لطفعلی خان به فکر توطئه علیه وی افتادند.
سرانجام با لشکرکشی آقا محمدخان به شیراز، با نوعی حیله جنگی لطفعلی خان شکست خورد و به کرمان گریخت. مدت‌ها قبل تر، حسین‌قلی‌خان از کریمخان زند درخواست کرد که او را به حکومت دامغان منصوب و برادرش مرتضی‌قلی‌خان را نیز به نیابت وی اعزام دارد. وکیل این تقاضا را پذیرفت و همین که حسینقلی‌خان و برادرش به دامغان رسیدند با ایلات ترکمان و قاجار روابطی برقرار کردند و سر به طغیان برداشتند. حسینقلی‌خان با لقب جهانسوز شاه با کمک برادرانش بر حاکم مازندران دست یافت و او را به قتل رسانید و در بابل سلطنت خود را اعلام کرد. سلطنت پادشاه بی‌تاج و تخت قاجار در مازندران چندان طول نکشید زیرا وی در برابر سپاه اعزامی زندیه و سردار سفاک و بی‌رحم آنان، زکی‌خان زند تاب مقاومت نیاورد و به گرگان گریخت تا بار دیگر از ماجراجویان ترکمان و قاجار سپاهی فراهم آورد. در واقع عده زیادی از مردم بابل به جرم هواخواهی از جهانسوز شاه به امر زکی‌خان به فجیع‌ترین وضع به قتل رسیدند و بار دیگر طغیان یک خانواده قاجاری باعث قتل و خونریزی در مازندران شد و شاید به همین علت پس از آنکه جهانسوز شاه با سپاهی معدود به سراغ حاکم جدید مازندران آمد و او را دستگیر کرد، سپاهیان جهانسوز با قوای مردم او را رها کردند و دو تن از غلامانش را به قتل وی تحریک کردند و جهانسوزشاه به‌دست آنان مقتول شد و طفل کوچکی به نام باباخان از او باقی ماند که بعدها با نام فتحعلی‌شاه جانشین پدر و عمویش شد. آقا محمد خان در سال ۱۲۰۶ هجری قمری در عمارت کلاه فرنگی شیراز به تخت نشست. طی دو سال بعد میان این دو رهبر نبردهای پراکنده یی رخ داد تا لطفعلی خان سرانجام در ۱۲۰۸ بر کرمان مسلط شد. این خبر آقامحمدخان را برانگیخت که کار وی را یکسره کند؛ لذا در تابستان همان سال وی با لشکری مجهز به کرمان حمله برد و پس از نه ماه از محاصره شهر در حالیکه اردوی قاجار به شدت خسته شده بود و خان قاجار قصد مراجعه به تهران و دست بردار شدن از حکومت زندیه را داشت، با خیانت عده‌ای از داخل شهر کرمان و بازکردن یکی از دروازه‌های شهر و با شکست لطفعلی خان کرمان را تسخیر کرد و به کشتار و قتل‌عام مردم آن دیار پرداخت. بسیاری از مردم را کور کرد و عده زیادی را به طرز فجیعی به قتل رساند.
لطفعلی خان نیز که به بم گریخته بود توسط حاکم آنجا دستگیر و تسلیم آقا محمد خان شد. به دستور وی ابتدا لطفعلی خان را کور کرده و به طرز فجیعی به قتل رساندند. بدین سان سلسله زندیه به نقطه پایان خود رسید.
به دلیل هجده سال فتح و تثبیت خستگی‌ناپذیر آقامحمدخان است که ایران (در وسعت امروزی خود) سرانجام تحت سلطنت یک پادشاه واحد قرار گرفت و بدین ترتیب توانست از طوفان‌های قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم عبور کند. بین سالهای ۱۷۸۵ تا ۱۹۲۵، ایران تحت سلطنت قاجار متحد شد. قاجارها باعث وحدت کشوری شدند که پیش از آن سالها در آشوب بود، و تصویری از شکوه و عظمت شاهنشاهی را که آخرین بار در دوران صفویه در قرن ۱۷ دیده شده بود، دوباره زنده کردند. رنگ‌ها و ترتیب آن‌ها در پرچم کنونی ایران در زمان زمان پادشاهی ناصرالدین شاه قاجار و در زمان صدارت امیرکبیر مدون گردید و برای اولین بار نیز در دوران صدارت امیرکبیر به سال ۱۸۴۹ در سفارت ایران در لندن، پرچم شیر و خورشید ایران برافراشته شد.
هم‌زمان با دوران حکومت قاجاریه که مصادف با اوج انقلاب صنعتی در اروپا بود، ایران با دنیای غرب آشنا گردید. بسیاری از دستاوردهای دنیای صنعتی همچون کارخانه‌های تولید انبوه، تولید الکتریسیته، چاپخانه، تلگراف، تلفن، چراغ برق، شهرسازی مدرن، راهسازی مدرن، خط آهن، سالن اپرا (که در ایران به سالن تعزیه تغییر کاربری داد) در کشورهای صنعتی بوقوع پیوسته بودند، بنابراین در ایران نیز تلاش گردید که مشابه آن‌ها به اجرا گذاشته یا احداث گردد. تمامی اولین اقدامات در جهت مدرنیزاسیون با کوشش‌های عباس میرزا در تبریز آغاز شد اما به علت مرگ نابه هنگام وی عقیم ماند و بعدها امیرکبیر این اقدامات را در تهران پی گرفت.
مدرسه دارالفنون در زمان صدارت امیرکبیر، در هفت شعبه تأسیس شد و اولین مدرسهٔ جدید ایران بود. شاهزادگان قاجار نخستین دانشجویان دارالفنون بودند. در دارالفنون اصول علمی جدید و دانش‌های مهندسی، پزشکی و فنون به جوانان آموزش داده می‌شد و بسیاری از معلم‌های آن از اروپا و به ویژه از کشورهایی چون اتریش، اسپانیا، ایتالیا و فرانسه به کار گرفته شده بودند.Dar ul-Funun (Persia) اعزام اولین گروه‌ها از دانشجویان ایرانی به اروپا جهت تحصیل در شاخه‌های پزشکی و مهندسی در زمان حکومت قاجاریه و توسط عباس میرزا انجام پذیرفت.
در طی قرارداد بازسازی ارتش ایران جهت مقابله با ارتش امپراتوری روس در زمان حکومت فتحعلی‌شاه قاجار و پس از قرارداد نظامی‌اش با ناپلئون بناپارت امپراتور فرانسه بازسازی ارتش با روش مشق و تجهیز آن به جنگ‌افزار نوین اروپایی آغاز شد. در دوره قاجاریه با همت و تلاش عباس میرزا و سپس امیر کبیر، سازمان ارتش ایران مجدداً به صورت منسجم و هماهنگی درآمد و ارتش ایران به ده تومان تقسیم شد که هر تومان متشکل از چهار تا یازده فوج و فرمانده هر فوج یک سرتیپ بود. بعد از شکست ایران از روسیه و تشکیل دیویزیون قزاق در ایران، به‌طور کلی نیروی زمینی ارتش را بخش‌های زیر تشکیل می‌دادند:
در زمان این سلسه و بعد از کشمکش بسیار بین شاهان قاجار و آزادی خواهان، جنبش مشروطه در ایران برپا شد و سرانجام ایران دارای مجلس (پارلمان) شد و بخشی از قدرت شاه به مجلس واگذار گردید. احمد کسروی می‌نویسد: «در زمان قاجار، ایران بسیار ناتوان گردید و از بزرگی و جایگاه و آوازه آن بسیار کاسته شد و انگیزه این بیش از همه یک چیز بود و آن اینکه جهان دیگر شده و کشورها به تکان آمده، ولی ایران به همان حال پیشین خود بازمی‌ماند.». کسروی در ادامه می‌افزاید: «اینان خود کاری نمی‌کردند و دیگران را هم نمی‌گذاردند. در زمان محمدشاه قاجار، میرزا ابوالقاسم قائم مقام وزیر کاردانی بود و به شایستگی کارها را پیش می‌برد؛ ولی محمد شاه او را کشت و جایش را به حاجی میرزا آقاسی داد. در زمان ناصرالدین شاه، میرزا تقی خان امیرکبیر به پیراستن و آراستن ایران می‌کوشید …، ولی ناصرالدین شاه او را کشت …، سپس هم حاجی میرزا حسین خان سپهسالار به کارهایی برخاست …، ولی ناصرالدین شاه او را نگه نداشت و مردم نیز ارج او و کارهایش را ندانستند». از اوائل پادشاهی ناصرالدین شاه قاجار ناخشنودی مردم از ستم وابستگان حکومت رو به افزایش بود. تأسیس دارالفنون و آشنایی تدریجی ایرانیان با تغییرات و تحولات جهانی، اندیشه تغییر و لزوم حکومت قانون و پایان حکومت استبدادی را نیرو بخشید.Iranian Constitutional Revolution کشته شدن ناصرالدین شاه به دست میرزا رضا کرمانی که آشکارا انگیزه خود را قطع ریشه ظلم و نتیجه تعلیمات سیدجمال الدین دانسته بود، کوشش بیشتر در روند مشروطه خواهی را سبب شد.
قراردادهای منعقد شده بین ایران و انگلستان در دوره قاجار یکی از رویدادهای مهم در آن زمان بوده‌است که آشنایی با آنها، باعث فهم بهتر آن دوران می‌گردد.
در ۱۲ سپتامبر ۱۸۰۱، چهار سال پس از مرگ آقامحمدخان قاجار، روس‌ها زمان را مناسب دیدند و کارتلی-کاختی (گرجستان شرقی) را ضمیمه خاک خود کردند. در سال ۱۸۰۴، روس‌ها با حمله به شهر گنجه در ایران، هزاران نفر از ساکنان آن را قتل‌عام و اخراج کردند بدین ترتیب جنگ ایران و روسیه درسال‌های ۱۸۰۴ تا ۱۸۱۳ آغاز می‌شود.[https://books.google.al/books/about/Russia_at_War_From_the_Mongol_Conquest_t.html?id=KTq2BQAAQBAJ&redir_esc=y Russia at War: From the Mongol Conquest to Afghanistan, Chechnya, and Beyond [2 volumes]] در زمان فتحعلی شاه (حدود ۱۸۳۴–۱۷۹۷)، قاجارها برای جنگ علیه امپراتوری روسیه عزیمت کردند که مشتاق تصرف اراضی ایران در منطقه بودند.A Global Chronology of Conflict: From the Ancient World to the Modern Middle East (6 Vol. Set)
اندکی پس از کودتای ۱۲۹۹ و قدرت گرفتن سردار سپه، احمدشاه به اروپا رفت. پس از خروج احمدشاه از ایران عوامل رضاخان، اندیشه الغای سلطنت و رئیس‌جمهور شدن سردار سپه را پیش آوردند که با مخالفت و مقاومت شدید برخی از سیاسیون، روحانیان و مردم، طرح جمهوری با شکست روبرو شد. پس از اعلام وفاداری سردار سپه به احمدشاه، وی به ایران بازگشت اما بار دیگر پس از نخست‌وزیری سردار سپه به اروپا رفت.
متن مصوبه انقراض قاجاریه:
سرانجام سید محمد تدین نایب رئیس مجلس پنجم شورای ملی در روز ۹ آبان ۱۳۰۴ خورشیدی، لایحه‌ای را به مجلس ارائه نمود که با تصویب آن توسط نمایندگان مجلس، احمد شاه از سلطنت خلع شد و حکومت موقت «در حدود قانون اساسی و قوانین موضوعه مملکتی به رضاخان پهلوی» سپرده شد و «تعیین تکلیف حکومت قطعی» به مجلس مؤسسان واگذار شد. سپس با تشکیل مجلس مؤسسان ی که سردار سپه ترتیب داده بود با از قدرت برکنار کردن آخرین «شاه» دودمان قاجار شاهنشاهی قاجاریان را به پایان رساند. در ۲۱ آذر ۱۳۰۴، سلطنت ایران به «رضا شاه پهلوی» واگذار شد. مراسم تاجگذاری رضاشاه در ۴ اردیبهشت ۱۳۰۵ انجام شد.
روز نهم آبان ۱۳۰۴ با تصویب ماده واحده‌ای در مجلس شورای ملی ایران، رسماً انحلال سلسله قاجار اعلام شد.
سرانجام در نهم آبان ۱۳۰۴، ماده واحده‌ای توسط سید محمد تدین، نایب رئیس مجلس شورای ملی که از هواداران رضاخان بود، به مجلس ارائه گردید که در آن، خلع قاجاریه از سلطنت و سپردن حکومت موقت به رضاخان خواسته شده بود. این ماده واحده در همان روزِ طرح، در مجلس تصویب شد.
۱۰ روز پس از خلع احمدشاه از سلطنت، سفیر انگلستان نزد رضاخان رفت و طی یادداشتی از سوی دولت انگلستان حکومت وی را به رسمیت شناخت. فردای همان روز نیز سفیر شوروی نزد رضاخان رفته و به رسمیت شناختن حکومت او را توسط دولت متبوعش اعلام کرد.
با این حمایت همه‌جانبه از سوی دولتهای بزرگ خارجی، رضاخان روز ۱۵ آذر ۱۳۰۴ مجلس مؤسسان را با نطق خود افتتاح کرد. این مجلس پس از یک هفته بحث، رضاخان را به پادشاهی ایران برگزید و سلطنت را در خانواده او موروثی کرد.
۲۲ آذر ۱۳۰۴، از سوی مجلس مؤسسان، سلطنت دایمی در ایران به رضاخان و خانواده اش واگذار شد. این واگذاری دو هفته پس از اعلام انقراض سلسله قاجار و به دنبال تشکیل جلسه و تغییر اصول ۳۶، ۳۷، ۳۸ و ۴۰ متمم قانون اساسی صورت گرفت. خبر این انتصاب، روز ۲۳ آذر توسط میرزا حسن خان مشارالملک وزیر خارجه وقت به تمام سفارتخانه‌های ایران ابلاغ شد.
بنابر نظریه‌ای که توسط "عباس امانت" در یک سخنرانی در دانشگاه لس آنجلس بیان گشته آمده‌است که: «به علت مشکلات روی داده در دوره افشاریه و دوره زندیه سرزمین ایران دارای ناامنی‌های داخلی (مانند ناامنی‌های جاده‌ای) بود و ارتباط با خارج از کشور از جنوب و شمال ایران کاهش یافته بود و زمانی که دولت قاجاریه به وجود آمد ایران از نظر اقتصادی و سیاسی در وضعیت بدی به‌سر می‌برد و اولین انسجام ایران به شکل امروزی مدیون آقا محمدخان قاجار است هرچند که در زمان پادشاهان بعدی قاجاریه بخش‌هایی از ایران جدا شدند ولی خاک اصلی به صورت یک دولت متحد از زمان آقا محمدخان قاجار به بعد شکل گرفت و از نظر مورخان آن دوره وی به عنوان قهرمان ایران شناخته می‌شد و با وجود آغاز جنگ‌های عقیدتی که از زمان وی آغاز شد ولی ایران از نظر جنگ‌های داخلی به ثبات نسبی‌ای رسید».از سرسره فتحعلیشاه تا تکیه دولت؛ آیا هنر در دوران قاجار رشد نکرد؟
در مقابل نظریه "مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران" در این جهت است که: «عدم مشروعیت و مقبولیت ملی و شیوه حکومتی آقامحمدخان و جانشینانش دفاع ملی ایرانیان را در مقابل بیگانگان خدشه‌دار کرد. در تهاجم انگلیسیها در جریان جنگ‌های هرات و حملات روسها، عنصر تهاجمی ذاتی ایرانیها و قومیتهای مسلح میان دفاع از حکمران غیرمسئول و قوای بیگانه دچار تضاد و تزلزل جدی می‌شد و همین امر کار بیگانگان را در ورود به خاک ایران با همه تدارکات اندکشان موفق جلوه می‌داد و دولتمردان را وادار به عقد معاهدات ویرانگر می‌کرد. حذف یا عدم تحمل عنصر دیوانسالاری ایرانی در جای جای حکمرانی این سلسله هویداست. حذف فیزیکی حاج ابراهیم کلانتر، قتل قائم مقام (فراهانی) و امیرکبیر و حذف سیاسی سایر رجال آشنا به هویت و جایگاه شایسته مردم ایران را که امیدهایی برای نجات مردم و حتی هدایت خود حکمرانان بودند، باید از نمونه‌های بارز این شیوه حکمرانی غیر بومی و غیر ملی حاکمان این عصر به‌شمار آورد».http://www.iichs.ir/s/706
دوران قاجار مصادف بود با دوران استعمار و جهانگشایی امپراطوری‌های مدرن. در این دوران ایران درگیر جنگ‌های متعددی شد و سال‌ها مقابل روس‌ها و انگلیسی‌ها مقاومت کرد. با اینکه ایران در دوران قاجار بر خلاف کشورهای منطقه هرگز مستعمره نشد ولی بخش‌هایی از خاک خود را در این جنگ‌ها به‌ویژه با روسیه از دست داد. [۳]
دو جنگ بزرگ بین ایران و روسیه تزاری در زمان پادشاهی فتح‌علی‌شاه قاجار روی داد. این جنگ‌ها با شکست ایران از روسیه پایان یافت و بخش‌هایی از ایران (قفقاز) به قلمرو امپراتوری روسیه پیوست. در این جنگ‌ها ایران و روسیه معاهده گلستان و معاهده ترکمنچای را امضا کردند.
دو جنگ بین ایران و امپراتوری بریتانیا که در صدد گسترش امپراتوری بود در زمان پادشاهی ناصرالدین شاه قاجار روی داد. در این جنگ‌ها ایران و انگلیس معاهده پاریس را امضا کردند.
دوره قاجار شاهد دو قحطی بزرگ در تاریخ ایران بود.
قحطی بزرگ ۱۲۵۰–۱۲۴۹ هجری شمسی (۱۲۸۸–۱۲۸۷ هجری قمری) (۱۸۷۰ تا ۱۸۷۱ میلادی) باعث تلفات جانی فراوانی در ایران گردید. برطبق برآوردها حدود یک دهم جمعیت ایران در این سال‌ها از گرسنگی مردند.
قحطی بزرگ ۱۲۹۸–۱۲۹۶ هجری شمسی (۱۹۱۷ تا ۱۹۱۹ میلادی) قحطی بزرگی بود که تلفات جانی فراوانی را در ایران سبب شد در این قحطی علاوه بر بی‌کفایتی شاهان قاجار دولت انگلیس متهم به نسل‌کشی می‌باشد.
از دیدگاه مجد در این قحطی حدود ۴۰٪ (در برخی دیگر از منابع ۲۵ درصد) از جمعیت ایران به‌دلیل گرسنگی و سوءتغذیه و بیماری‌های ناشی از آن جان باختند.
در دوره پادشاهی ناصرالدین شاه با توسعه روابط خارجی ایران و اروپا افراد مختلفی به کشورهای اروپایی سفر کردند و به تدریج با پیشرفت‌های آنان آشنا شدند. این آشنایی موجب آگاهی مردم از ضعف و عقب‌ماندگی کشور و اعتراض آنان به نظام استبدادی شد. افزون بر این، نابسامانی‌هایی مانند مشکلات اقتصادی، قحطی‌ها و شیوع ویروس‌ها در بروز نارضایتی و اعتراض عمومی نقش داشتند.
ادامه انقلاب مشروطه با گسترش اعتراضات، حمایت روحانیون برجسته و در پی آن مهاجرت صغری و کبری و بست‌نشینی در سفارت انگلیس سرانجام در تاریخ ۱۴ مرداد ۱۲۸۵ خورشیدی صدور فرمان مشروطیت توسط مظفرالدین‌شاه، تشکیل مجلس شورای ملی و همچنین تدوین قانون اساسی را به دنبال داشت.
مظفرالدین‌شاه مدت کوتاهی پس از صدور فرمان مشروطیت درگذشت و محمدعلی‌شاه که مخالف مشروطه بود جانشین او شد. او با حمله به مجلس و به توپ بستن آن مجلس را منحل کرد. اما با مقاومت مردم ایران به‌ویژه در تبریز و گیلان روبه‌رو شد که در پایان با فتح تهران محمدعلی شاه برکنار شد و فضل‌الله نوری نیز اعدام شد.
بنابر نظریه‌ای که توسط "عباس امانت" در یک سخنرانی در دانشگاه لس آنجلس بیان گشته آمده‌است که: «دولت قاجاریه باوجود نقاط ضعف گوناگون، در نیمه اول قرن نوزدهم به عنوان پشتیبان و پرورندهٔ یک فرهنگ شاخص و قابل توجه در طول تاریخ ایران یگانه بود و قاجاریه در مقایسه با کشورهای دیگر دنیای اسلام در خاورمیانه از جمله مصر و حتی دولت عثمانی کارنامه روشن و جذابی دارد».
در مقابل نظریه "مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران" در این جهت است که: «بی‌توجهی ذاتی آقامحمدخان قاجار (با انتساب خود به خاندانهای مغول) به هویت ایرانی، زبان پارسی، و شیوه‌های ایرانی حکمرانی که با هدایت عنصر ایرانی امثال نظام‌الملکها، خواجه‌نصیرها، جوینیها و کسانی که با پیروی از نظام دیوانسالاری ملی ایرانی اندکی از تندخوییهای مهاجمان ترک و تاتار می‌کاست، بعدها در اوج گرایشهای ملی در جهان، دست شاهان قاجار را در بسیج مردمی در چالشهای بزرگ ملی از این سرمایه بزرگ تهی کرد. تا جایی که مجبور شدند پس از کمرنگ شدن جنگجویی قاجارها بر اثر شرایط جدید جهانی به نیروی معنوی روحانیون تکیه نمایند، همان عنصری که بعدها در ماجرای مشروطه با پیوند با مِلّیون و تحصیل‌کردگان اروپا به زیان استبداد آن‌ها تمام شد و بعدها طومار پادشاهی آن‌ها را در هم پیچید».
تعدادی از خاندان‌های ایران در دوره قاجاریه با توجه به تداوم اعتقادی و ثروتی که داشتند در نشر و نگهداری فرهنگی خاص کوشا بودند به عنوان مثال:
واحد پول ایران در دوران قاجاری «قِران» نام داشت که از نقره ضرب می‌شد. هر قران بیست شاهی و هر شاهی پنجاه دینار ارزش داشت؛ یعنی هر قران برابر با هزار دینار بود. دو شاهی را صد دینار (صنار) و چهار شاهی را عباسی می‌گفتند. هر تومان نیز ده قران یا ده هزار دینار ارزش داشت. اصطلاح ریال در بعضی نقاط کشور رایج بود و به یک قران و پنج شاهی (۱٫۲۵ قران) گفته می‌شد. سکه‌های سیاه کم‌ارزشی هم با نام پول و قاز رایج بودند. هر دو پول یک شاهی و هر پنج قاز یک شاهی ارزش داشت.علی‌اصغر شمیم، "ایران در دوره سلطنت قاجار"، ته‍ران: انتشارات علمی، ۱۳۷۱، ص ۲۸۷
حکومت قاجار با بحران‌های مالی منظم و متعدد روبرو بود، اولین موج بحران‌ها در دهه ۱۸۲۰م/۱۲۰۰ش شروع شد، هنگامی که در اثر جنگ‌های ایران و روسیه هم بخش‌هایی از ایران جدا شد هم این کشور مجبور به پرداخت غرامت سنگین گردید، این بحران در دهه بعد به اوج رسید اما با اصلاحات مالی امیرکبیر از ۱۸۴۸م/۱۲۲۷ش تا ۱۸۵۱م/۱۲۳۰. ش بودجه متعادل و شدت بحران مالی کمتر شد. این وضعیت در دهه ۱۸۸۰م/۱۲۶۰ش عوض شد و ایران به یک بحران مالی مزمن دچار شد. آن‌چنان‌که لمبتون ادعا می‌کند: «از حکومت محمدشاه قاجار (۱۸۴۸–۱۸۳۴م/۱۲۲۷–۱۲۱۳ش) به بعد ایران مدام با بحران‌های مالی روبرو بوده‌است»Lambton,Persian Trade,237. غرامتی که ایران باید برای برهم زدن قرارداد انحصار تنباکو به شرکت بریتانیایی رژی می‌پرداخت و همچنین از بین رفتن تولید ابریشم به عنوان یکی از منابع اصلی درآمد دولت، آن را مجبور کرد برای اولین بار از خارجی‌ها وام دریافت کند. اسراف شاه و حرم‌سرای او، فساد در دستگاه مالیاتی و سفرهای خارجی شاهان هم به این بحران‌ها دامن می‌زد. در دهه ۱۸۹۰م/۱۲۷۰ش کسری بودجه دولت به ۳۰۰ هزار تومان (۶۰ هزار پوند استرلینگ) رسید و این کسری ۱۵ سال بعد، ده برابر افزایش یافته بود و ایران در سال ۱۹۰۵م/۱۲۸۴ ش با سه میلیون تومان (۶۰۰ هزار پوند استرلینگ) کسری بودجه روبرو بود.Edward G.Brown,The Persian Revolution of 1909-1905,240جان فوران، مقاومت شکننده:تاریخ تحولات اجتماعی ایران از صفویه تا سالهای پس از انقلاب اسلامی: ترجمه احمد تدین، مؤسسه خدمات فرهنگی رسا، چاپ هفتم ۱۳۸۶، صص ۲۱۹–۲۱۷. به دنبال بی‌ثباتی اوضاع سیاسی و اجتماعی ایران پس از جنگ جهانی اول، در فاصله سال‌های ۱۲۹۷ تا ۱۲۹۹ هجری شمسی، فضای اجتماعی و سیاسی ایران بحرانی بود. همین امر موجبات کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹ را فراهم آورد. پس از رسیدن رضاخان به مقام نخست‌وزیری کم‌کم فکر حمایت از صنایع داخلی و وطنی شکل گرفت و بهترین راهکار برای اجرای این هدف تعیین مالیات‌های سنگین برای کالاهای خارجی بود. تصویری از یک سند در فضای مجازی انتشار یافته‌است که ظاهراً به این نکته اشاره دارد که در دوره احمد شاه قاجار و در زمان نخست‌وزیری رضاخان مجلس قانون «استعمال البسه وطنی» را که چند ماه پیش‌تر تصویب کرده بود لازم‌الاجرا نمود و با حکم شاه قرار شد لباس مقامات و مستخدمین دولت از منسوجات داخلی تهیه شود و دستور به استفاده از لباس وطنی صادر گردید. برطبق متن حکمی که در تصویر نامبرده در فضای مجازی انتشار یافته، احمد شاه قاجار فرمان اجرای قانون استعمال البسه وطنی مصوب مجلس شورای ملی در ۱۳۰۱ شمسی را لازم‌الاجرا اعلام داشته‌است: «ما سلطان احمد شاه قاجار، مقرر می‌داریم ماده اول قانون استعمال البسه وطنی که ضمیمه این دستخط است مثل قوانین مملکتی به موقع اجرا گذارده شود.»
Enterm,Russo-Persian Commercial Relation,64 Table.
Ashraf and Hekmat,Merchant and Artisan,734.Platt,Finance,Trade and Politics,228.Keddie,The impact of The West,93.Rabino, An Economists Note on Persia,267.Enterm,Russo-Persian Commercial Relation,8-9.جان فوران، مقاومت شکننده:تاریخ تحولات اجتماعی ایران از صفویه تا سالهای پس از انقلاب اسلامی: ترجمه احمد تدین، مؤسسه خدمات فرهنگی رسا، چاپ هفتم ۱۳۸۶، جدول ۱–۴، ص ۱۷۶.
Nashat,From Bazaar to Market,54.Rabino,Banking in Persia,352.Issawi,Population and Resources,389 note 46.جان فوران، مقاومت شکننده:تاریخ تحولات اجتماعی ایران از صفویه تا سالهای پس از انقلاب اسلامی: ترجمه احمد تدین، مؤسسه خدمات فرهنگی رسا، چاپ هفتم ۱۳۸۶، جدول ۴–۵، ص ۲۱۸.
محمد عبادی‌زاده (زاده ۱۳۴۲ در رودان) امام جمعه بندرعباس و نماینده ولی فقیه در استان هرمزگان است. او در ۲۶ تیر ۱۳۹۸ از سوی سید علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی ایران به این سمت منصوب شده است.انتصاب نماینده ولی فقیه در هرمزگان
او پیش از این مدتی امام جمعه قشم و مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان هرمزگان بوده است.
محمد عبادی‌زاده در سال ۱۳۴۲ در شهرستان رودان از توابع استان هرمزگان متولد شد. تحصیلات حوزوی خود را تا اتمام سطح عالی حوزه به مدت ۱۰ سال نزد اساتیدی چون اعتمادی، محمدی خراسانی، قدیری، موسوی تبریزی، پاکتچی، سجادی و... گذراند و سپس به مدت شش سال به تحصیل دروس خارج فقه و اصول نزد استادانی چون: مکارم شیرازی، جعفر سبحانی، بهجت، فاضل لنکرانی و احمدی فقیه یزدی اشتغال داشت.
وی مدرک تحصیلی کارشناسی ارشد الهیات و معارف اسلامی دارد و همینک دانشجوی دکتری مدرّسی معارف اسلامی با گرایش فلسفه اخلاق است.
او در حال حاضر عضو هیئت علمی رسمی دانشگاه هرمزگان است.
وی دارای پانزده سال سابقه تدریس در دانشگاه‌های مختلف از جمله دانشگاه صنعت آب و برق و دانشکده اقتصاد واحد مرکز تهران، دانشگاه جامع هرمزگان، دانشگاه‌های آزاد اسلامی و پیام نور واحد بندرعباس و قشم است.
عبادی‌زاده همچنین سابقه تدریس در حوزه‌های علمیه مدرسه مهدی موعود قم، جامعه الزهرای قم، مرکز حوزه علمیه خواهران قم وابسته به دفتر تبلیغات اسلامی، حوزه علمیه مدرسه‌النبی برادران بندرعباس، مدرسه علمیه سطح ۳ خواهران و مدرسه علمیه شهید بهشتی تهران را در کارنامه‌اش دارد.
مسابقه آمریکا و ایران در جام جهانی ۱۹۹۸، یک دیدار فوتبال بود که در تاریخ ۲۱ ژوئن ۱۹۹۸، بین ایران و ایالات متحده در مرحله گروهی جام جهانی ۱۹۹۸ در ورزشگاه ژرلان در لیون فرانسه برگزار شد. این مسابقه که از آن به عنوان «مادر تمام بازی‌ها» و «سیاسی‌ترین بازی تاریخ جام جهانی» نام برده شده‌است، با پیروزی ۲–۱ برای ایران به پایان رسید. که نخستین پیروزی این تیم در تاریخ جام‌های جهانی بود.
حمید استیلی و مهدی مهدوی‌کیا برای ایران گلزنی کردند، درحالی که برایان مک‌براید تک گل آمریکا را به ثمر رساند.
از زمان انقلاب اسلامی و روی کار آمدن جمهوری اسلامی، روابط میان آمریکا و ایران حالت خصمانه‌ای به‌خود گرفته بود. با حمله دانشجویان پیرو خط امام به سفارت آمریکا و همچنین حمایت آمریکا از عراق در جریان جنگ ایران و عراق، روابط میان دو کشور تیره‌تر هم شد.
بر اساس قوانین فیفا، در آغاز مسابقه تیم B باید برای دست‌دادن به سمت تیم A برود. در این دیدار، ایران تیم B بود و آمریکا A؛ در نتیجه، ایرانی‌ها باید به سمت آمریکایی‌ها می‌رفتند. اما مهرداد مسعودی، یکی از مسئولان رسانه‌ای فیفا، با آمریکایی‌ها مذاکره کرد و قرار شد تا برخلاف شیوه مرسوم، آنان به سمت ایرانیان بروند و با آن‌ها دست بدهند.
در جریان مراسم پیش از آغاز مسابقه، بازیکنان ایرانی به رقیبان آمریکایی خود رزهای سفید، به‌عنوان سمبل صلح، هدیه دادند.
پس از پیروزی تاریخی ایران در برابر ایالات‌متحده، ایرانیان برای رقص و پایکوبی به خیابان آمدند.
جف آگوس، مدافع سابق آمریکا، دربارهٔ این مسابقه گفت: «کاری که ما در ۹۰ دقیقه انجام دادیم، از کاری که سیاست‌مداران در ۲۰ سال انجام داده بودند، تاثیرگذارتر بود». ۱۸ ماه بعد، دو تیم در یک دیدار دوستانه به‌مصاف هم رفتند.
با وجود این، هر دو تیم در همان مرحله گروهی حذف شدند و نتوانستند به مرحله بعد راه پیدا کنند. ایران در جایگاه سوم قرار گرفت و آمریکا، بدون هیچ امتیازی، چهارم شد.
فوتبال پرطرفدارترین ورزش در روسیه است و هاکی روی یخ را با فاصله هنگفتی پشت سر می‌گذارد.
خرید برای فنگس یک فیلم درام آمریکایی-کانادایی محصول سال ۱۹۹۷ به کارگردانی کوئنتین لی و جاستین لین است.
این فیلم با بوجه‌ای کمتر از صد هزار دلار در ۲۱ روز در لس آنجلس فیلمبرداری شد.
این فیلم در تاریخ ۶ اکتبر ۲۰۰۹ به صورت فیلم ویدئویی منتشر شد.
پاشا پاتریکی (انگلیسی: Pasha Patriki) یک فیلمساز سینمایی، کارگردان و تهیه‌کننده فیلم کانادایی است. او به خاطر کار خود به عنوان مدیر فیلمبرداری در فیلم‌های متعدد از جمله "لطفاً همه چیز کشتن را بدانید"، "محاصره" و صدا (فیلم ۲۰۱۷) "شناخته می‌شود." او بنیانگذار یک شرکت تولید فیلم بنام: اینترتاینمنت ۹، ( به انگلیسی: 9 Entertainment Light) است. که تعدادی از فیلمهای تولید شده این کمپانی از جمله: مایل شکسته ("Broken Mile) را نیز تولید کرده‌است". در ژانویه ۲۰۱۷ پاشا پاتریکی جایزه بهترین فیلمبرداری در رده تلویزیونی "درام " جایزه انجمن فیلمبرداران کانادایی "را دریافت کرد."
در ترابری ریلی، یک سامانه ریل برقی ()، نیروی برق را به قطارهای راه‌آهن و ترامواها بدون نیاز به موتور در لوکوموتیو یا منبع سوخت محلی تأمین می‌کند. راه‌آهن‌های برقی از لوکوموتیوهای برقی (حمل مسافر یا بار در واگن‌های جداگانه)، قطار خودکشش الکتریکی (ماشین‌های مسافربری با موتورهای خود) یا هر دو استفاده می‌کنند. برق مورد نیاز معمولاً در ایستگاه‌های بزرگ و نسبتاً کارآمد تولید می‌شود وبه شبکه راه‌آهن منتقل وبه قطارها توزیع می‌شود. برخی از راه‌آهن‌های برقی ایستگاه‌های تولید و خطوط انتقال اختصاصی خود را دارند، اما بیشتر آنها برق را از یک شرکت برق خریداری می‌کنند. راه‌آهن معمولاً خطوط توزیع، سوئیچ‌ها و ترانسفورماتورهای خود را فراهم می‌کند. خط برق هوایی یا ریل سوم معمولاً نقش
اصلی را در انتقال جریان برقی به لکوموتیو دارند.
نیرو به قطارهای متحرک با یک رسانای الکتریکی (تقریباً) پیوسته در امتداد مسیر ریل که معمولاً به یکی از دو شکل می‌رود، تأمین می‌شود: یک خط هوایی، معلق از تیرها یا برج‌ها در امتداد مسیر یا از سازه یا سقف تونل، یا ریل سوم نصب شده در سطح مسیر و با یک " کفش پیکاپ " کشویی تماس می‌گیرد. هر دو سیستم خط هوایی و ریل سوم معمولاً از ریل‌ها به عنوان رسانای الکتریکی مورد نیاز خود استفاده می‌کنند، اما برخی از سیستم‌ها از ریل چهارم جداگانه برای این منظور استفاده می‌کنند.
در مقایسه با جایگزین این نوع سامانه که لوکوموتیو دیزلی است، راه‌آهن‌های برقی بازده انرژی بهتر، انتشار گاز خروجی کمتر و هزینه‌های عملیاتی کمتر را ارائه می‌دهد. لوکوموتیوهای الکتریکی نیز معمولاً ساکت‌تر، قوی‌تر و پاسخگوتر و قابل اعتمادتر از دیزل‌ها هستند. آنها هیچ انتشار گازی محلی ندارند، که یک مزیت مهم در تونل‌ها و مناطق شهری است. برخی از سیستم‌های کشش الکتریکی، ترمز احیاکننده انرژی را ارائه می‌کنند که انرژی جنبشی قطار را دوباره به برق تبدیل می‌کند و آن را به سیستم تغذیه بازمی‌گرداند تا توسط قطارهای دیگر یا شبکه عمومی استفاده شود. در حالی که لوکوموتیوهای دیزلی فرآورده‌های نفتی را می‌سوزانند، الکتریسیته می‌تواند از منابع مختلف از جمله انرژی‌های تجدیدپذیر تولید شود.P. M. Kalla-Bishop, "Future Railways and Guided Transport", IPC Transport Press Ltd. 1972, pp. 8-33 از لحاظ تاریخی نگرانی‌های از استقلال منابع انرژی نقش مهمی در تصمیم‌گیری برای برق‌رسانی خطوط راه‌آهن ایفا کرده‌است. کنفدراسیون محصور در خشکی سوئیس که تقریباً به‌طور کامل فاقد ذخایر نفت یا زغال‌سنگ است، اما دارای انرژی آبی فراوان است ، شبکه ریلی خود را تا حدی در واکنش به مشکلات عرضه اقتصادی در طول هر دو جنگ جهانی برقی کرد.
معایب این سامانه الکتریکی عبارتند از: هزینه‌های سرمایه‌ای اولیه بالا که ممکن است در مسیرهای کم تردد غیراقتصادی باشد، فقدان نسبی انعطاف‌پذیری (از آنجایی که قطارهای الکتریکی به ریل سوم یا خطوط‌های برق رسان هوایی نیاز دارند)، و آسیب‌پذیری در برابر قطع برق.P. M. Kalla-Bishop, "Future Railways and Guided Transport", IPC Transport Press Ltd. 1972, pp. 8-33 لوکوموتیوهای الکترودیزلی و واحدهای چندگانه الکترودیزلی این مشکلات را تا حدودی کاهش می‌دهند، زیرا می‌توانند با برق دیزل در هنگام قطع یا در مسیرهای غیر برقی کار کنند.
مناطق مختلف ممکن است از ولتاژها و فرکانس‌های تغذیه متفاوتی استفاده کنند که از طریق سرویس پیچیده‌تر می‌شود و به پیچیدگی بیشتری از قدرت لوکوموتیو نیاز دارد. قبلاً یک نگرانی تاریخی برای حمل و نقل ریلی «دو کابین روی هم» (قطاری که دو کابین یا کانینر را باهم در یک واحد کابین حمل کند) به دلیل وجود خطوط برقی هواییP. M. Kalla-Bishop, "Future Railways and Guided Transport", IPC Transport Press Ltd. 1972, pp. 8-33 وجود داشت، اما دیگر این مشکل دیگر به‌طور جهانی وجود ندارد و دو راه‌آهن هند و راه‌آهن چین به‌طور منظم قطارهای باری دو کابینی روی هم را علیرغم وجود خطوط هوایی را استفاده می‌کنند.
برقی‌سازی راه‌آهن در دهه‌های گذشته به‌طور مداوم افزایش یافته‌است و از سال ۲۰۱۲ میلادی، خطوط برقی تقریباً یک سوم از کل مسیرهای جهانی را تشکیل می‌دهند.
در سال ۲۰۱۲ میلادی، مسیرهای برقی تقریباً یک سوم کل مسیرهای جهانی را تشکیل می‌دادند.
شبکه ریلی سوئیس بزرگترین شبکه کاملا برقی در جهان است و یکی از تنها دو شبکه ریلی که به این هدف دست یافته‌است، دیگری ارمنستان است. چین بزرگترین طول راه‌آهن برقی را با بیش از ۷۰ درصد شبکه ریلی خود دارد. تعدادی از کشورها دارای هیچ‌گونه برق رسانی در خطوط ریلی خود نیستند.
چندین کشور اعلام کرده‌اند که قصد دارند تمام یا بیشتر شبکه راه‌آهن خود را برقی کنند، مانند راه‌آهن هند و راه آهن اسرائیل.
فوتبال پرطرفدارترین ورزش در شیلی است. تاریخ فوتبال در این کشور با دریانوردان انگلیسی و سفرهای آن‌ها با قایق به خاطر پیوندهای تجاری مختلف بین شیلی و بریتانیای کبیر در قرن نوزدهم آغاز گشت.
هومن جوکار از اعضای هیئت مؤسس مؤسسه مردم نهاد حیات وحش میراث پارسیان و رئیس پروژه بین‌المللی حفاظت از یوز ایرانی و از بازداشت شدگان فعالان محیط زیست در ایران است.
سپیده کاشانی همسر او نیز از بازداشت شدگان فعالان محیط زیست در ایران می‌باشد.
جوکار در سی اردیبهشت ۱۳۸۷ مؤسسه مردم نهاد میراث پارسیان را به همراه کاووس سیدامامی و نیلوفر بیانی ثبت کرد. این مؤسسه پس از چهار سال توانست در سال ۱۳۹۱ مجوز فعالیت خود را به عنوان یک سازمان مردم نهاد از نیروی انتظامی دریافت کرده و به فعالیت در زمینه حفاظت از یوزپلنگ‌های ایرانی بپرداخت. پس از مدتی این مؤسسه مجری پروژه بین‌المللی حفاظت از یوز ایرانی با مشارکت برنامه عمرانی سازمان مللی متحد و سازمان محیط زیست انتخاب و هومن جوکار به عنوان رئیس این پروژه انتخاب شد.
هومن جوکار به همراه همسرش سپیده کاشانی و امیرحسین خالقی، سام رجبی، طاهر قدیریان، نیلوفر بیانی، مراد طاهباز و کاووس سیدامامی در اوایل بهمن‌ماه ۱۳۹۶ توسط اطلاعات سپاه به اتهام‌های جاسوسی به نفع سیا و موساد و افساد فی الارض دستگیر شد. دو هفته بعد از بازداشت به خانواده کاووس سیدامامی اعلام شد که او در زندان «خودکشی» کرده‌است ادعایی که با تردید گسترده روبرو شد.
جوکار در حالی در دادگاه به اتهام جاسوسی محاکمه شد که وزارت اطلاعات به عنوان مرجع اصلی تشخیص جاسوسی در کشور این اتهام را نپذیرفت. در زمستان ۱۳۹۸ و پس از یک سال بازداشت موقت، دادگاه انقلاب تهران شعبه ۱۵ به ریاست قاضی ابوالقاسم صلواتی طی پنج جلسه جوکار و سایر متهمان محاکمه کرد. در این دادگاه او از اتهام افساد فی الارض تبرئه و به اتهام جاسوسی برای موساد و سیا به ۸ سال زندان محکوم شد.
در این دادگاه متهمان بارها در مورد تهدیدها اعمال شکنجه در زمان بازداشت انفرادی و شکنجه روانی، تهدید به قتل، تهدید به تزریق داروهای توهم‌زا و تهدید به دستگیری و قتل اعضای خانواده خود اعتراض کردند و اعترافات خود را تحت اجبار و با توجه به شکنجه و ضرب و شتم و مشکلات بیان شده خوانده و فاقد اعتبار دانستند.
جوکار در طول ۱۳۰۰ روز زندان خود از امکان مرخصی محروم بود. پس از بیماری پدرش به او یک بار اجازه دیدار با پدرش در بیمارستان به‌صورت تحت‌الحفظ داده شد ولی او امکان حضور و مرخصی برای ماندن در کنار خانواده به دلیل بیماری سخت پدرش را نیافت و علی‌رغم درخواست بیش از ۱۴۰۰ فعال مدنی و زیست‌محیطی برای مرخصی به او تنها پس از فوت پدرش به او مرخصی داده شد.
عفو بین‌الملل طی بیانیه خواستار آزادی متهمان پرونده فعالان زیست‌محیطی شد.
دیده‌بان حقوق بشر نیز ابراز نگرانی خود را از سرنوشت این بازداشت شدگان اعلام و درخواست آزادی آنان را داشته‌است. مایکل پیج، معاون مدیر بخش خاورمیانه دیده‌بان حقوق بشر، گفت «اعضای مؤسسه میراث حیات وحش پارسیان بیش از ۵۵۰ روز پشت میله‌های زندان به سر برده‌اند و مقامات ایران هیچ مدرکی دربارهٔ جرایم ادعایی‌شان ارائه نکرده‌اند.» وی افزود «مقامات ایران باید گام به تعویق افتاده آزاد کردن همه مدافعان حیات وحش به خطر افتاده ایران را اجرا کند و به این بی‌عدالتی علیه آنها خاتمه دهد.»
برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد با انتشار بیانیه‌ای در مورد بازداشت و دادگاه هشت فعال محیط زیست در ایران اعلام کرد که نگرانی خود را با مقامات ایرانی در این زمینه در میان گذاشته‌است و خواستار برگزاری دادگاهی منصفانه، شفاف و مستقل شد.
فوتبال () پرطرفدارترین ورزش در بلغارستان است. این ورزش در ۱۸۹۳–۱۸۹۴ توسط معلمان ژیمناستیک سوئیسی که به بلغارستان دعوت شده بودند، به این کشور معرفی شد.
بصره در اشغال ایران صفوی از ۱۶۹۷ تا ۱۷۰۱ میلادی پابرجا بود. این دومین بار بود که بصره به دست ایران صفوی افتاد.
سال‌های ۱۵۰۸ تا ۱۵۲۴ میلادی، نخستین بار بود که سلطهٔ دولت صفویه بر بصره ایجاد شد و در نتیجهٔ مرگ شاه اسماعیل یکم از بین رفت. پس از این بود که امپراتوری عثمانی توانست حاکمیت اسمی خود را بر این شهر برقرار کند با این حال حاکمیتِ بالفعل در دست طایفهٔ مغامس از قبیلهٔ ماند. در سال ۱۵۹۶، علی پاشا حاکم بصره، منصب خود را به یک فرد محلی با نام افراسیاب فروخت و برای حدود هفتاد سال، حکومت بصره به شکل موروثی در نسل افراسیاب ماند. تلاش‌های ایران برای تصرف دوبارهٔ بصره در ۱۶۲۴، ۱۶۲۵ و ۱۶۲۹–۱۶۲۸ به دلایل متعددی از جمله دخالت‌های امپراتوری پرتغال، غفلتِ ناشی از توجه به سایر جبهه‌ها و نیز مرگ شاه عباس بزرگ ناکام بود. با این حال، گرایش بصره به ایران به دلایل جغرافیایی و اقتصادی ادامه یافت. مشکلات زیارتی، روابط تیرهٔ عثمانی‌ها با حاکمان بصره، و ناآرامی‌های جنوب شرقی عراق باعث آزار صفویان شده و دخالت نظامی صفویان را سرعت بخشید. با این که ایران در دوران پادشاهی شاه سلیمان فرصت بازپس‌گیری این سرزمین را داشت اما اقدامی انجام نداد. در سال ۱۶۶۷، امپراتوری عثمانی یک لشکرکشی تنبیهی به بصره انجام داد که حسین پاشا حاکم افراسیابیِ بصره، مردم شهر را به سمت قلمروی ایران آورده و کنترل بصره را به صفویان پیشنهاد کرد ولی شاه سلیمان که تمایلی به آغاز جنگ با عثمانی‌ها نداشت، پیشنهاد او را رد کرد.
در سال ۱۶۹۰، طاعون و قحطی باعث بروز ناآرامی‌هایی در قبیلهٔ منتفق شد. شیخ مانع بن مغامس در سال ۱۶۹۵، قبیلهٔ خود را به شورش علیه امپراتوری عثمانی تحریک کرد. شیخ مانع و یارانش با حمایت ۵٬۰۰۰ نفر از قبیلهٔ مشعشع، کنترل بصره را در اختیار گرفت. مشعشعیانِ وفادار به فرج‌الله خان حاکم ولایت عربستان ایران، شیخ مانع و یارانش را در سال ۱۶۹۷ از بصره بیرون کردند. حکومت صفوی متوجه شد که شیخ مانع قصد بازپس‌گیری بصره و حمله به هویزه مرکز ولایت عربستان را دارد. این بار حکومت صفوی، واکنش نشان داد و قوایی را به رهبری علی‌مردان خان به بصره گیسل کرد. شهر بصره در ۲۶ مارس ۱۶۹۷ به دست ایران افتاد؛ هرچند که به علت ضعیف شدن سپاه ایران، حکومت صفوی تمایلی به برهم‌زدن صلح با عثمانی نداشت. همین مسئله به همراه فشار مضاعف شیخ مانع و پیروانش باعث شد تا صفویان، کنترل بصره را به امپراتوری عثمانی واگذار کنند. قوای صفوی در ۹ مارس ۱۷۰۱ از بصره خارج شده و قوای عثمانی در ۱۰ مارس بر شهر مسلط شدند.
باشگاه فوتبال تاج تهران در سال ۱۳۴۳ این فصل، نوزدهمین فصل حضور تیم تاج، که امروزه با نام استقلال شناخته می‌شود، در فوتبال ایران بود. تاج در این فصل در جام باشگاه‌های تهران، جام دوستی تهران و چند دیدار دوستانه شرکت کرد.
سال ۱۳۴۳ دومین فصل پیاپی رکود مسابقات باشگاهی در ایران بود. دلیل نامنظم برگزار شدن مسابقات باشگاهی در سال‎های ۱۳۴۲ و ۱۳۴۳، برگزاری دیدار‎های تیم ملی در رقابت‎های مقدماتی و رقابت‎های المپیک ۱۹۶۴ بود؛ حضور تیم ملی ایران در المپیک ۱۹۶۴، نخستین رویداد بزرگ جهانی برای فوتبال ایران به شمار می‎آمد و رقابت‎های باشگاهی، تحت تاثیر رقابت‎های ملی قرار گرفته بود. ره‎آورد تیم ملی ایران از این مسابقات، کسب تساوی یک بر یک برابر مکزیک بود. زننده گل تاریخی تیم ملی در این دیدار، کرم نیرلو مهاجم تیم تاج بود. در این سال دو بازیکن دیگر از اسطوره‎های نسل اول باشگاه به نام‎های عارف قلی‎زاده و منوچهر طیورچی اعلام بازنشستگی کردند؛ ضمن آنکه چهار بازیکن نام‎آور و نظامی تیم تاج به نام‎های حشمت مهاجرانی، حسن حبیبی، محمد رنجبر و اصغر شرفی هم به تیم شهربانی منتقل شدند.
تاج در فروردین ۱۳۴۳ و پیش از آغاز بازی‌های فصل به اسرائیل سفر کرد و ۳ دیدار برابر تیم‌های این کشور انجام داد. تاج هر ۳ دیدار را با شکست به پایان رساند.
مرحله نخست این رقابت‎ها در بهار و تابستان سال ۱۳۴۳ برگزار شد اما مرحله دوم به علت برگزاری اردو و دیدارهای تیم ملی برگزار نشد و بازی‎ها نیمه تمام باقی ماند. ضمن این که تیم تاج به عنوان تیم نخست به مرحله دوم رسیده بود.
این مسابقات در هفته‎های پایانی سال ۱۳۴۳ آغاز شد اما با توجه به محرومیت بازیکنان تیم شاهین و کنار کشیدن این تیم از جریان مسابقات و همچنین وجود اختلافات گسترده در سطح فوتبال ایران، نیمه تمام رها شد.
بازیکنانی که در این سال برای تیم تاج به میدان رفتند عبارت بودند از: محمد بیاتی، مهدی کشاورز، اونیک کاراپتیان، احمد رحیمی، ناصر ابراهیمی، علی استادعلی، امیر ابارشی، هوشنگ متکلمی، گودرز حبیبی، الک وارطانیان، کامبیز جمالی، حسین فرزامی، کنستانت داویدخانیان، حسین کمایی، بیوک جدیکار، مرتضی شرکا، امیرحسین جابری‌زاده، بیوک صباغ، محمدرضا عادلخانی، پرویز ابوطالب، کرم نیرلو، کنستانت هاراطونیان، حسن اعلم، فریدون عسگرزاده، شهمیرزادی
دریای ساردینیا () پهنه‌ای آبی است در دریای مدیترانه.
دریای ساردینیا از سوی شرق به جزیرهٔ ساردینیای ایتالیا و از سمت غرب به شبه‌جزیره اسپانیا و جزایر بالئاری محدود می‌شود.
ژرف‌ترین نقطه دریای ساردینیا حدود ۳ هزار متر عمق دارد که محل آن حدود ۱۵۰ کیلومتری جزیره مینورکا است.
سازمان آب‌نگاری بین‌المللی نام دریای ساردینیا را به‌رسمیت نمی‌شناسد و این ناحیه را با عنوان کلی حوضه غربی دریای مدیترانه تعریف می‌کند.
فوتبال پرطرفدارترین ورزش در مجارستان است. فدراسیون فوتبال مجارستان بالاترین هیئت فوتبال حرفه‌ای در مجارستان است و در سال ۱۹۰۱ تأسیس شد. تیم ملی مجارستان در تورنومنت‌های بین‌المللی بسیاری از جمله اولین تورنومنت فوتبال در بازی‌های المپیک (۱۹۱۲ استکهلم)، نه جام جهانی و دو قهرمانی اروپا بازی کرده‌است.
شف یانسن (زادهٔ ۱۵ ژانویهٔ ۱۹۵۰ میلادی) یک مربی سوارکاری اهل کشور هلند است.او مدال برنز تیمی درساژ در مسابقات قهرمانی درساژ اروپا و در سال ۱۹۹۱ که در شهر دوناشینگن برگزار می‌شد را بدست آورد.شف یانسن مربی و همسر سوارکار معروف انکی فان گرونسون است.http://dressage-news.com/2010/01/17/isabell-werth-anky-van-grunsven-steffen-peters-to-compete-at-palm-beach-exquis-world-dressage-masters/
پدرش نیز شفکه یانسن دوچرخه سوار هلندی بود.
لباس کار پوششی استحفاظی است که افراد در شرایط کاری ویژه در حین کار از آن استفاده می‌کنند. یک لباس کار مناسب
باید دارای مشخصه‌های خاصی باشد تا بتواند از افراد در برابر خطر محافظت کند. این لباس‌ها به صورت سراسری باید دست‌ها و پاها را پوشش داده و به صورت یک تیکه یا دو تیکه (بلوز و شلوار) باشند.
لباس کار پوشاکی است که در هنگام کار استفاده می‌شود، به خصوص کارهایی که شامل کارهای دستی و فنی است. غالباً افراد شاغل در صنایع مایلند که مجهز به لباس کار باشند زیرا این محصولات برای تأمین ایمنی بدن در شرایط کاری مختلف تولید شده‌است.
صنعت لباس کار در حال رشد است و مصرف‌کنندگان از راه‌های مستقیم از تولیدکننده و واسطه‌های فروش سعی در تأمین این کالا دارند
در انگلستان، اگر لباس کار بدون آرم به کارمند ارائه شود، ممکن است مشمول مالیات بر درآمد باشد که برای " پرداخت در نوع " به کارگر تعلق می‌گیرد. اما، اگر لباس شرکت با آرم ارائه شده باشد، ممکن است کارمند حق تخفیف مالیاتی برای کمک به پرداخت هزینه‌های نگهداری را داشته‌باشد.
در بریتانیا از اواسط قرن ۱۹ تا ۱۹۷۰، رفتگرها و کارگران دستی شناخته شده به عنوان عمله، عینک کلاه، شلوار راه راه مخمل نخی، چکمه‌های سنگین و کاپشن، اغلب با یک دستمال گردن پنبه ای رنگ روشن برای خشک کردن عرق استفاده می‌کردند.
نسخه‌های بعدی خر ژاکت با تکه‌های شانه چرمی برای جلوگیری از پوشیدن در هنگام شانه زدن به یک اسپاد یا انتخاب آمد. کارگران میل در یورکشایر و لانکاشایر گونه ای از این ساز و برگ اساسی را با clogs انگلیسی می‌پوشیدند. کاف‌های شلوار به کرات با رشته‌ای تأمین می‌شد و پیراهن‌های گرانداد بدون یقه پوشیده می‌شدند تا احتمال گرفتار شدن در ماشین آلات بخار را کاهش یابد.
از اواخر قرن ۱۸، دریانوردان تجاری و کارگران بارانداز شلوار شعله‌ور جین، زیر شرت راه راه، جهنده‌های گردن رول بافتنی، و آبی کوتاه می‌پوشیدند. این ساز و برگ اساسی، جفت شده با کمربند چرمی ضخیم، کلاه تخت و clogs، همچنین نشانه ای از شناسایی برای نوبت باندهای جنایی قرن مانند بود.
در کشتی‌های کروز لوکس تر و اقیانوس سواران، عرشه داران لباس‌های یکدست مانند بلوز نیروی دریایی سلطنتی و USN می‌پوشیدند، در حالی که پیشخدمت‌ها و مهمانداران کابین لباس‌های سفید با یقه باند، دکمه‌های برنجی تذهیب شده، و یک راه راه طلا بر روی پای شلوار می‌پوشیدند. در آب و هوای مرطوب، ملوانان پوست روغنی و سوستر می‌پوشیدند، اما ماهیگیران معاصر به‌طور کلی یک ژاکت و شلوار ضدآب زرد یا نارنجی دو تکه می‌پوشند. به روز رسانی‌های مدرن به نگاه سنتی شامل پشم گوسفند قطبی، کاپوت، کلاه بیس بال، و کلاه بافتنی است. کلاه کاهی، کلاه ملوان و کلاه‌های ضدآب تار شده دیگر در استفاده گسترده غیرنظامی قرار ندارد، اما نسخه‌های پشمی یا جین کلاه ماهیگیر یونانی همچنان رایج باقی مانده‌است.
در دوران غرب قدیمی، مهندسان قطار یونیون پاسیفیک و کارگران راه‌آهن لباس‌های متمایز، کلاه و ژاکت‌های کاری ساخته شده از نوار هیکر قبل از اختراع کت و شلوار دیگ بخار در اوایل قرن بیستم می‌پوشیدند. هدایت کنندگان قطار، پورترها و استادان ایستگاه لباس‌های آبی رسمی تری بر اساس کت و شلوار سالن سه تکه، با دکمه‌های برنجی می‌پوشیدند. در دوران مدرن کلاه مهندس راه راه بخشی از لباس رانندگان قطار آمریکایی باقی مانده‌است.
از قدیم الیام، چوب بری‌های آمریکایی و کانادایی ژاکت‌های با پوشش بوفالو، لول‌های پشمی، کلاه اوشانکا، چکمه‌های بلند ضدآب تقویت شده، و چاپ‌ها را به عنوان حفاظت از اره برقی می‌پوشیدند. نسخه‌های زیتون دراب از ژاکت پشمی خالی شده در طول جنگ به خدمه جیپ ارتش آمریکا صادر شد و پندلتون‌های پلیدی در طول دهه ۱۹۵۰ به پوشیدن گاه به گاه محبوب در آمریکا تبدیل شدند.