moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
بررسی این پروتئوم نگاهی گذرا از پیچیدگی کارکردهای هستک به دست می‌دهد. با توجه به دخالت داشتن پروتئین‌های متعدد (بیش از یک سوم از پروتئین‌های پروتئوم) در مراحل مختلف رونویسی، پردازش و تغییر آران‌ای ریبوزومی، و همین‌طور حضور این پروتئین‌ها در میان پروتئین‌های زیرواحد ریبوزوم، نقش کلیدی هستک در تولید این زیرواحد اثبات می‌شود. با این حال، پروتئین‌های زیادی هم هستند که رابطه واضحی با این فرایندهای متداول هستکی ندارند؛ مثلاً تعداد زیادی پروتئین‌های مربوط به تنظیم چرخه سلول (۳/۵ درصد پروتئین‌های پروتئوم)، بازسازی دی‌ان‌ای (حدود ۱ درصد)، پردازش‌های پیش از تولید آران‌ای حامل (حدود ۵ درصد)، در هستک‌های جداسازی شده مشاهده شده‌اند. این مشاهده با این ایده که هستک نقش‌هایی مضاف بر تولید زیرواحدهای ریبوزومی دارد سازگار است.اولسون و دیگران، ٢٠٠٢؛ پدرسون، ١٩٩٨ نمونه‌های جدیدتر از فعالیت‌های سلولی منسوب به هستک شامل این موارد می‌شوند: ویرایش آران‌ای، ترمیم آسیب‌های دی‌ان‌ای، متابولیسم تلومر، پردازش آران‌ای حامل (آران‌ای ای که در تبدیل آران‌ای پیام‌رسان به پروتئین نقش دارد)، و تنظیم پایداری پروتئین.
به رغم پیشرفت‌های چشمگیر در سال‌های اخیر، سوال‌های مهم بسیاری دربارهٔ هستک بدون پاسخ مانده‌است. به عنوان نمونه هنوز معلوم نیست چه اجزایی منشأ یک‌پارچگی ساختاری هستک اند. به جز این، نمی‌دانیم چگونه شکل‌گیری و فروپاشی هستک در هنگام میتوز تنظیم می‌شود؛ و دامنه کامل پروسه‌های زیستی که درون هستک یا با دخالت آن اجرا می‌شوند هم روشن نیست. با اینکه نزدیک است که به یک توصیف دقیق از محتوای پروتئینی هستک برسیم، اما هنوز دربارهٔ کارکردهای این پروتئین‌ها و طیف توالی‌های دی‌ان‌ای و آران‌ای که با هستک مرتبط‌اند اطلاعات کمی داریم، بنابراین محتمل است که هستک منبع اکتشافات باقی بماند و در آینده نزدیک شگفتی‌های بیشتری از آن دیده شود.
ویکی‌چگونه یک پایگاه داده بر پایه ویکی است که به ارائه چگونگی انجام امور (How to) می‌پردازد. این وبگاه که در سال ۲۰۰۵ توسط جک هریک (Jack Herrick) ایجاد شده است، در مه ۲۰۰۸ (میلادی) بیش از ۳۶۵۰۰ مقاله در زبان انگلیسی داشته‌است.
هدف بلند مدت ویکی‌چگونه ساخت یک راهنمای «چگونه...» رایگان برای هرکسی روی کره خاکی است. این وبگاه بجز انگلیسی به زبان‌های دیگری چون اسپانیولی، آلمانی، فرانسوی، ترکی و پرتغالی و فارسی نیز نوشته می‌شود.
تمامی محتوای این سایت زیر مجوز کریتیو کامانز منتشر می‌شود. وب‌گاه از یک ارائه (Version) اصلاح شده نرم‌افزار مدیاویکی ۱٫۹٫۳ بهره می‌برد.هدف ویکی هاو ساخت بزرگ‌ترین و باکیفیت‌ترین کتابچه کمک و راهنما در جهان است. این وب‌گاه تا ماه مه ۲۰۰۸ حدود ۲۳٬۵۰۰٬۰۰۰ بازدیدکننده داشته‌است.
در ۱۵ ژانویه ۲۰۰۵ جک هریک وبگاهی را تأسیس کرد که هدف آن ایجاد راهنمای انجام کار دقیق و به‌روز در زبان‌های مختلف باشد. روز تأسیس آن از روی عمد همزمان با تأسیس ویکی‌پدیا انتخاب شد. جک هریک برای ایجاد این وبگاه از ای‌هاو الهام گرفت که او و شریک تجاری اش جاش هانا در 2004 آن را خریدند.پس از مدیریت ای‌هاو , هریک به این نتیجه رسید که مدل کسب کاری سایت از جامع و با کیفیت تر شدن آن جلوگیری می کند.با فهمیدن اینکه روش ویکی برای تولید محتوا باعث تولید محتوای باکیفیت می شود، آنها ای‌هاو را در سال 2006 به Demand Media فروختند.هریک تفاوت بین ای‌هاو و ویکی‌چگونه را اینگونه توصیف کرد :
در سال 2006، بنیاد غیرانتفاعی یک لپ‌تاپ برای هر کودک، ویکی چگونه را به عنوان یکی از منابع آموزشی برای لپ‌تاپ‌های آموزشی خود که در سراسر جهان توزیع می‌کند، انتخاب کرد.
در 21 سپتامبر 2007، بیست و پنج هزارمین مقاله این وب سایت منتشر شد. در سال 2009، ماهانه وبسایت بیش از 20 میلیون بازدید داشت و مجددا طراحی شد.در سال 2014، گوگل ویکی چگونه را به عنوان یکی از شرکای راه اندازی ،انتخاب کرد.
در 24 مارس 2016، ویکی چگونه با Guidecentral که وبسایتی متمرکز بر دستورالعمل‌های پروژه‌های «دستی» بود، ادغام شد. شرایط ادغام آنها منتشر نشد.
با این حال، Guidecentral بیش از 1 میلیون دلار از سرمایه گذارانی از جمله NXTP Labs، Enterprise Ireland و South Ventures جمع آوری کرد.
انتشارات کاروان به سال ۱۳۷۶ با مدیریت آرش حجازی، نویسنده، مترجم و پزشک ایرانی، تأسیس شد که عمده فعالیت آن در زمینه‌هایی همچون ادبیات داستانی، شعر، ادبیات کودک و ادبیات نوجوان بود. کاروان ناشر انحصاری همهٔ کتاب‌های پائولو کوئلیو در ایران و به زبان فارسی بود. انتشارات کاروان در سال ۱۳۸۱ با همکاری مؤسسه فرهنگی- انتشاراتی اندیشه‌سازان، جایزه ادبی یلدا را بنیان‌گذاری کرد و چهار دوره از این جوایز را اهدا نمود.این انتشارات همچنین از سال ۱۳۸۳، ماهنامه جشن کتاب را منتشر کرد."جشن کتاب" به داستان کوتاه، اطلاعات عمومی و معرفی و بررسی کتاب می‌پرداخت؛ مجوز انتشار دورهٔ جدید این نشریه، که به صورت فصلنامه منتشر می‌گشت در تیرماه ۱۳۸۷ و پس از پنج شماره انتشار، از سوی هیئت نظارت بر مطبوعات لغو گردید. به گفتهٔ آرش حجازی، مجوز این انتشارات، بعد از وقایع سال ۸۸ لغو شده‌است.
سازمان پیمان مرکزی (سنتو) در دوران جنگ سرد و با هدف مبارزه با شوروی و نفوذ مارکسیسم تشکیل شد. جرج اف. کنان سفیر ایالات متحده آمریکا در سال ۱۹۴۷ در مقاله‌ای به دولت آمریکا پیشنهاد کرد برای مقابله با خطر توسعه‌طلبی شوروی، سیاست سد نفوذ را به دور شوروی به مرحلهٔ اجرا گذارد تا با گذشت زمان، نظام شوروی فروپاشد. پیمان‌های ناتو، سیتو و سنتو بر اساس این راهکار به وجود آمدند. پس از فروپاشی بلوک شرق این سازمان‌ها فلسفهٔ وجودی خود را از دست دادند.
نخستین بار نوری سعید نخست‌وزیر عراق در اوایل فوریهٔ ۱۹۵۵ (بهمن ۱۳۳۳) از تشکیل اتحادیه‌ای مرکب از آمریکا، انگلستان، ترکیه، پاکستان، ایران و عراق خبر داد که دولت ایران نه آن را تأیید و نه تکذیب کرد. اسدالله میرزا شهاب‌الدوله سناتور تهران از وزارت امور خارجه توضیح خواست که آیا نوری سعید بی آن‌که ایران خبری داشته باشد، صلاحیت دارد این کشور را جزء اتحادیه یا بلوکی معرفی کند: «با توجه به مسئلهٔ بی‌طرفی ما و با توجه به مقتضیات امروز روزگار، با این اختلافاتی که بین بلوک‌ها موجود است، داخل کردن ما در این قضیه خیلی عجیب می‌نماید».
عبدالله انتظام وزیر امور خارجه وقت، پیوستن ایران را به چنین اتحادیه‌ای تأیید نکرد و گفت: «دولت ایران بعد از این‌که مطالب را مطالعه کرد، هر تصمیمی که بخواهد می‌گیرد و آزاد است و مذاکراتی که در خارج می‌شود به هیچ وجه مربوط به نظریه و مشی دولت ایران نیست».
در همان ماه فوریه، عراق و ترکیه پیمان بغداد را بستند و اعلام کردند که کشورهای عضو اتحادیهٔ عرب و «دیگر کشورهای علاقه‌مند به صلح و امنیت خاورمیانه» که عراق و ترکیه آن‌ها را به رسمیت شناخته باشند، می‌توانند به این پیمان بپیوندند.
در ۲۱ فروردین ۱۳۳۴ خبرنگاران در فرودگاه بیروت از حسین علاء نخست‌وزیر وقت که برای سفر درمانی در راه اروپا بود پرسیدند آیا دولت او با الحاق به پیمان دفاعی خاورمیانه موافق است یا نه؟ علاء در پاسخ گفت که دولت وی موضوع الحاق ایران را به پیمان دفاعی ترکیه - پاکستان مطالعه کرده و اخذ تصمیم در این باره محتاج مدتی وقت است و نمی‌توان عاجلاً در این خصوص تصمیم گرفت. رادیو بی‌بی‌سی نیز همان روز گزارش داد که پیشنهادی برای الحاق ایران به پیمان ترکیه - پاکستان تسلیم دولت ایران شده‌است.
از اظهارات علاء چنین برداشت شد که مقصود او، پیمان ترکیه - عراق است. در ۲۴ فروردین ۱۳۳۴ خبرگزاری فرانسه با حسین علاء که در یکی از کلینیک‌های پاریس دورهٔ معالجات پیش از جراحی را می‌گذراند، مصاحبه‌ای کرد که او در آن، اظهاراتی را که از وی در بیروت نقل شده بود، تکذیب کرد و گفت هرگز نگفته‌است که دولت ایران پیشنهادهایی دربارهٔ الحاق ایران به پیمان ترکیه - عراق را مطالعه کرده‌است. او تأکید کرد که هیچ‌گونه پیشنهادی برای شرکت ایران در پیمان ترکیه - عراق داده نشده‌است.
اما کمی بعد، ایران و بریتانیا و پاکستان به پیمان بغداد پیوستند. در آن سال‌ها آمریکا از نفوذ شوروی در خاورمیانه نگران بود و نگرانی از جمال عبدالناصر، انگلستان را به فکر پیشگیری از نفوذ و گسترش نهضت مصر انداخته بود. انگلستان و آمریکا پیمان بغداد را در «حلقهٔ مالی» دفاع از خاورمیانه در برابر شوروی می‌دانستند. در مقابل، شوروی آن را ابزاری در دست تجاوزگرانی می‌دانست که «علاقه‌ای به صلح و امنیت بین‌المللی ندارند». در مه و ژوئن ۱۹۵۷ نمایندگان آمریکا به عضویت کمیته‌های اقتصادی و نظامی پیمان درآمدند اما ایالات متحده خود به پیمان نپیوست.
عراق پس از کودتای عبدالکریم قاسم در ۲۳ تیر ۱۳۳۷ و سرنگونی نظام سلطنتی، در مارس ۱۹۵۹ از پیمان بغداد خارج شد و این پیمان ضربه‌ای اساسی خورد. در اوت آن سال، نام پیمان بغداد به سازمان پیمان مرکزی (سنتو) تغییر یافت و مرکز آن را از بغداد به آنکارا بردند.
تفاوت پیمان بغداد با پیمان سعدآباد که در سال ۱۳۱۶ میان ایران، ترکیه و افغانستان به امضا رسید، این بود که در آن پیمان این سه کشور متعهد شده بودند به خاک یکدیگر تعرض نکنند ولی در پیمان بغداد، همکاری‌های متقابل نظامی پیش‌بینی شده بود.
پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷، این کشور در ۲۰ اسفند ۱۳۵۷ (۱۱ مارس ۱۹۷۹) از پیمان سنتو خارج شد و به عضویت کشورهای غیرمتعهد درآمد. یک روز پس از ایران، پاکستان نیز که از این پیمان ناراضی بود و منتظر فرصت مناسب می‌گشت، به فاصلهٔ کمتر از ۲۴ ساعت از پیمان سنتو خارج و این پیمان منحل شد.
مسجد لعل، (به معنی: مسجد سرخ) مسجدی واقع در اسلام‌آباد، پایتخت پاکستان است. مدرسه‌ای مذهبی مخصوص زنان و مدرسه‌ای مخصوص مردان به مسجد متصل هستند. این مسجد در ۱۹۶۵ تأسیس شد و نامش را از دیوارهای سرخش گرفته‌است. سال‌های سال است که این مسجد مرکز آموزه‌های تندروانه و بنیادگرایانهٔ اسلامی بوده‌است و بسیاری از اعضای دولت، نخست وزیران، روسای ارتش و روسای جمهور از مریدان این مسجد و رئیس سابق آن، مولانا عبدالله، بوده‌اند. ژنرال ضیاءالحق، دیکتاتور نظامی سابق پاکستان، رابطهٔ بسیار نزدیکی با مولانا عبدالله داشت. در حین جنگ شوروی در افغانستان (۱۹۷۹ تا ۱۹۸۹) این مسجد نقشی کلیدی در سربازگیری برای مجاهدین افغان داشت. این مسجد از پس از واقعهٔ ۱۱ سپتامبر و پیوستن پاکستان به طرفداران آمریکا در «جنگ علیه ترور»، درگیری‌هایی با دولت داشته‌است که اوج آن در ژولای ۲۰۰۷ و ماجرای محاصرهٔ آن بود.
لعل مسجد دارای ۸ مدرسه یا موسسه آموزشی مربوط به خود است؛ و ۲۰۰۰ پسر و ۳۰۰۰ دختر در حال تحصیل در این مسجد هستند. امام این مسجد عبدالعزیز قاضی گفته است که در این مدارس سعی می‌شود افکار و برنامه‌هایی را آموزش دهیم که مد نظر بن لادن بود.روزنامه جام جم ۲۵ آبان ۱۳۹۳، صفحه ۲۰ عنوان «مدرسه بن لادن پرور در پایتخت پاکستان»This segment is teaching students the ideology of Osama Bin Laden. shafaqna.com تمام هزینه‌های این مدرسه مثل ایاب و ذهاب و غذا رایگان است. در مدارس آموزشی دختران، معلمان مرد از پشت دیوارها و حفاظ‌های مشخص شده به دانش آموزان خود تدریس می‌کنند.
شاخ طلایی مدخلی است که بخش اروپاییِ استانبول را به دو قسمت تبدیل می‌کند. در افسانه‌های یونانی، بیزاس آن را به نام مادرش کروئسا نام گذاشت.
این مدخل با دریای مرمره تشکیل شبه‌جزیره می‌دهد. خلیج شاخ طلایی به این دلیل به این نام گذاشته شده که در غروب خورشید به مدت دو یا سه دقیقه نمای خلیج به رنگ طلایی تغییر می‌کند و اگر این خلیج از بالا دیده شود به شکل شاخ شبیه است.
روایت دیگری درباره این نام وجود دارد که طبق آن نام شاخ به دلیل شکل این شاخابه ی تنگه بسفر توسط یونانیان بدان داده شد و کلمه طلایی بعدها به سبب ثروتی به آن اضافه شد که به شکل ماهی غله و کالاهای بسیار به آن وارد می شد.
جزایر پرهنتیان
جزایر پرهنتیان در ۱۹ کیلومتری سواحل شمال شرقی مالزی و ۶۴ کیلومتری جنوب
مرزی تایلند واقع شده است. از آنجایی که این جزایر یک نقطه شروع عملیاتی برای معامله
گران سفر از مالزی به بانکوک بوده است، نام پرهنتیان را که در زبان مالایی
به معنی نقطه توقف می‌باشد را برای این جزایر برگزیدند.
قابل توجه گردشگران تور مالزی که جزایر پرهنتیان دارای دو جزیره اصلی
می‌باشد: جزیره پرهنتیان بزرگ و جزیره پرهنتیان کوچک.
مسافران تور مالزی، جزیره پرهنتیان کوچک را به عنوان محل اقامت ارزان‌تر
می‌شناسند و به همین دلیل این جزیره جذب مسافر بیشتری دارد، در حالی
که جزیره پرهنتیان بزرگ کمی گران‌تر است و بیشتر مورد توجه خانواده‌ها می‌باشد.
گردشگران تور مالزی توجه داشته باشند که تمامی این جزایر متعلق به یک پارک
دریایی حفاظت شده می‌باشد. در این مناطق ماهیگیری، جمع‌آوری مرجان
دریایی و آشغال ریختن ممنوع می‌باشد. همچنین با توجه به باران‌های موسمی
شرقی، فصول گردشگری در پرهنتیان به طور مؤثر بین آغاز ماه مارس تا اواخر ماه
اکتبر محدود شده است. خارج از این دوره دریا می‌تواند بسیار خشن و اندکی
متلاطم، آسمان پوشیده از ابر و با جریان باشد، و در این صورت خارج از این
دوره شنا برای مسافرین تور مالزی بسیار خطرناک خواهد بود.
گردشگران تور مالزی می‌توانند از فعالیت‌های توریستی محبوب از قبیل:
غواصی، شنا، کمپینگ، قایقرانی، ماهیگیری، کوه پیمایی در جنگل و سواری
قایق سواری موزی نیز استفاده نمایند. آب و هوای گرمسیری سراسر پرهنتیان
به رنگ فیروزه ای روشن است. دمای جزیره به طور متوسط حدود ۳۰ درجه سانتی گراد می‌باشد.
گردشگری در پرهنتیان بزرگ برای مسافرین تور مالزی به دلیل دارا بودن
استراحتگاه‌های مختلف و امکانات غواصی در حال افزایش می‌باشد.
غواصان می‌توانند در این جزیره از گونه‌های متعددی نظیر: لاک پشت‌های دریایی،
دلقک، ده پا، اشعه آبی خال دار و کوسه نوک سیاه و سفید دیدن نمایند.
جزایر پـِرهِنتیان (در مالایی: پولائو پرهنتیان) واقع در دریای جنوبی چین هستند و در ۱۹ کیلومتری ایالت ترنگگانو در مالزی غربی و ۶۵ کیلومتری مرز تایلند قرار دارند. دو جزیرهٔ اصلی پرهنتیان بسار (پرهنتیان بزرگ) و پرهنتیان کچیل (پرهنتیان کوچک) نام دارند. جزایر کوچک و بی‌سکونت سوسو دار، سرینگی و راوا نیز در ساحل «پرهنتیان کوچک» هستند. جزایر پرهنتیان جزئی از پارک ملی دریایی جزایر ردانگ هستند و به همین خاطر ماهیگیری، جمع کردن مرجان و آشغال ریختن در آن‌ها به شدت ممنوع است.
جزایر پرهنتیان از مهم‌ترین اماکن گردشگری مالزی هستند و با شن‌های سفید و آب شفاف و آبی سالانه هزاران نفر را به خود می‌کشانند.
در این جزیره‌ها هیچ راهی (مگر راه‌های جنگلی آدم‌رو) وجود ندارد و جز چند هتل و مهمانخانه و رستوران خبری از تأسیسات دیگری هم نیست.
روستای پرهنتیان در «پرهنتیان کچیل» محل اقامت بومیان است.
بندر کوآلا بسوت محلی است که قایق‌های تندرو از آن‌جا عازم این جزایر می‌شوند.
perhentian
www.touremalaysia.ir
کوآلا بسوت بندر ماهیگیری کوچکی در ساحل ایالت ترنگگانو در مالزی غربی است. این شهر بین کوتا باهرو در کلانتان و کوآلا ترنگانو در ترنگانو واقع شده است.
قایق‌های تندرو از این‌جا عازم جزایر پرهنتیان می‌شوند و به همین علت گردشگران بسیاری به این شهر سر می‌زنند.
نُوا اِسکوشیا ، ، (به زبان گِیلیکِ اسکاتلندی: Alba Nuadh) از استان‌های کشور کانادا و واقع در ساحل جنوب‌خاوری این کشور است.
مرکز نوا اسکوشیا شهر هلیفکس است که بزرگ‌ترین شهر این استان نیز به حساب می‌آید و از مراکز اقتصادی منطقه است.
نوا اسکوشیا به همراه انتاریو، کبک و نیو برانسویک، اولین استانهایی بودند که به کنفدراسیون کانادا پیوستند. نوا اسکوشیا یکی از چهار استان کانادای آتلانتیک با ۱ میلیون جمعیت است و در شرق ساحل شرقی کانادا واقع شده‌است و این استان دارای ۳۸۰۰ جزیرهٔ ساحلی به‌علاوهٔ خاک اصلی خود می‌باشد. هلیفکس (Halifax) با جمعیت تقریباً ۴۰۰٬۰۰۰ نفر مرکز سیاسی و بزرگ‌ترین شهر این استان است. این استان همچنین یکی از بندرهای دریایی اصلی کانادا و محل دسترسی به اقیانوس اطلس می‌باشد. در زمانی که اکثریت مردم با قایق به کانادا رسیدند،Halifax’s Pier 21 جایی بود که تقریباً همه مهاجران اولین بار وارد آنجا شدند. قدیمی‌ترین قوم سیاه‌پوست در کانادا در این استان زندگی می‌کنند.
نام «نُوا اِسکوشیا» عبارتی لاتین و به معنای «اسکاتلندِ نو» است. تاریخ استان نوا اسکوشیا به ۱۱٬۰۰۰ سال قبل، زمانی که بومیان اصلی ساکن این استان شدند بر می‌گردد. برخی از ساکنین این استان جزء قوم Mi’kmag بودند که هنوز نقش مهمی در زندگی این استان ایفا می‌کنند. اولین گروه اروپایی که پا به این استان گذاشتند Vikingها بودند که به سال ۹۹۰ بر می‌گردد. هیچ‌کس تا تقریباً ۵۰۰ سال بعد که با ورود دریانورد معروف ایتالیایی John Cabot در Cabe Breton در سال ۱۴۹۷ م همراه بود، به این استان برنگشت. استقرار اروپایی‌ها در نوا اسکوشیا تقریباً ۱۰۰ سال بعد با استقرار فرانسوی‌ها در Port Royale دوباره شروع شد. نوا اسکوشیا از قبل از شکل‌گیری کشور کانادا مقصد مهاجران از سراسر جهان بود. در زمان الحاق نوا اسکوشیا به نیوبرانزویک، انتاریو و کبک جهت تشکیل Dominion of Canada در سال ۱۸۶۷ این استان موطن چندین قوم با فرهنگ مختلف بود. این حالت قرن‌ها بعد نیز ادامه داشت و بسیاری از مهاجران پس از ورود به کانادا در Halifax سکونت داشتند.
بخش جالب تاریخ این استان به نقشی است که ساکنان آن پس از دو تراژدی بزرگ ایفا کردند.
وقتی کشتی افسانه‌ای تایتانیک در اولین سفر خود در سال ۱۹۱۲ غرق شد، چندین قایق از بندرگاه Halifax برای نجات مسافران به سمت آن‌ها شتافتند. بعد از واقعه ۱۱ سپتامبر ساکنین Halifax نقش مهمی در پاسخ به این تراژدی ایفا کردند. بسیاری از هواپیماهایی که نتوانسته بودند در ایالات متحده فرود بیاید در فرودگاه نوا اسکوشیا به زمین نشستند و ساکنان این شهر از مسافران در خانه‌های خود پذیرایی کردند.
پرچم این استان ترکیبی از پرچم و نشان ملی اسکاتلند است.
استان نوا اسکوشیا به مهمان‌نوازی مشهور بوده و تشکیل‌شده از فرهنگهای مختلف می‌باشد. اسکاتلندی‌ها، فرانسوی‌ها، گانلیک‌ها، Mi;kmaqها و سیاه پوستان از جمله اقوامی هستند که تأثیر جاودانی در این استان برجا گذاشته‌اند. حاصل این تأثیر یک فرهنگ کامل نوا اسکوشیایی است.
در این استان شهرهای مرزی وجود دارد که در آن اقوام هنرمندی زندگی می‌کنند. نوع خاصی از موزیک Celtic در این استان شکل گرفته‌است. از جمله هنرمندان این سبک می‌توان به Natalie McMaster و Rankin Familyاشاره کرد. Halifax جایگاه ضبط بسیاری از فیلمها و موزیکها مشهور کانادا و سراسر جهان بوده‌است.
این استان از شبه‌جزیره‌ای متصل به سرزمین اصلی کانادا و جزیرهٔ کیپ برتون و چندین و چند جزیرهٔ کوچک‌تر تشکیل شده‌است.
بخش شبه‌جزیره‌ایِ نوا اسکوشیا با باریکه‌ای به نام «تنگه چیگ نکتو» به سرزمین اصلی کانادا متصل شده‌است و جزیرهٔ کیپ برتون توسط «تنگه کانسو» از شبه‌جزیره جدا شده‌است.
نوا اسکوشیا، به همراه جزیره پرنس ادوارد و نیوبرانزویک از استان‌های ساحلی کاناداست.
این استان، همچنین از استان‌های آتلانتیکی (یعنی واقع بر اقیانوس اطلس) به‌شمار می‌آید.
استان نوا اسکوشیا با جمعیت ۹۳۰٬۰۰۰ نفر جزء کم جمعیت‌ترین استانهای کانادا می‌باشد. البته با توجه به مساحت کم، دومین استان پرتراکم کانادا محسوب می‌شود. اکثر جمعیت در شهر Halifax و اطراف آن می‌باشد.
اسم این استان اصلاً یونانی و به معنی «اسکاتلند جدید» می‌باشد. اصلاً جای تعجب نیست که بیشتر افراد این استان تقریباً ۳۰ درصد اصالتی اسکاتلندی دارند. البته در این استان تعداد زیادی ایرلندی، فرانسوی، عرب، آلمانی، هلندی و چینی زندگی می‌کنند. با توجه به رشد صنعت، این استان، آیندهٔ خود را در جذب مهاجر می‌بیند.
اقتصاد در استان نوا اسکوشیا دارای تنوع زیادی بوده که از جمله آن‌ها می‌توان به تولید، ماهیگیری و معدن اشاره کرد. متأسفانه منابع ماهی در سالهای اخیر با خطر مواجه شده و بر روی صنعت شیلات تأثیر بدی گذاشته‌است. اخیراً با تغییر اقتصاد این استان و با آموزش ماهیگران بی‌کار، از آن‌ها در کارهای جدید استفاده شده‌است.
این رشد سریع در سپتامبر ۲۰۰۶ نرخ بیکاری را به پایین‌تر از میانگین کانادا رساند. هلیفکس (Halifax) که یک مرکز شهری بزرگ می‌باشد دارای صنایع متنوع بوده و قلب اقتصاد بخش آتلانتیک کانادا محسوب می‌شود.
در استان نوا اسکوشیا جنگل‌داری مدرن و کشاورزی پیشرفته وجود دارد. بخش اصلی صنعت معدن، به زغال سنگ مربوط می‌شود. این استان شروع به استفاده از سکوهای نفتی و گازی ساخته شده در دهه‌های گذشته کرده‌است. بعد از تولید اولیه نفت در نزدیک جزیره Sable در سال ۱۹۹۱، درآمد نفتی و گازی به‌طور چشمگیری افزایش یافته و به اقتصاد این استان کمک می‌کند. سالانه بیشتر از یک میلیون نفر از این استان دیدن می‌کنند که تقریباً یک چهارم آن‌ها از خارج کانادا وارد این استان می‌شوند.
میانگین درآمد خانواده ۴۷٬۱۰۰ $ است (که نزدیک به میانگین ملی کانادا است). میانگین درآمد خانواده در هلیفکس (Halifax) کمی بیشتر از میانگین کانادا (۵۸٬۲۶۲ $) می‌باشد. سطح خوب درآمد در این استان هزینه‌های زندگی برای ساکنان این استان را قابل پرداخت می‌سازد. «کمترین مقدار دستمزد» در این استان ۸٫۱۰$ در ساعت و میانگین مالیات بر درآمد تقریباً ۱۹٫۲۵ درصد می‌باشد.
یکی از دلایل پایین بودن هزینه‌ها در این استان قیمت پایین مسکن می‌باشد. قیمت متوسط یک خانه دو طبقه در شهر هلیفکس (Halifax) فقط ۱۴۳٬۰۰۰ $ می‌باشد در حالی که چنین خانه‌ای در شهرهای اصلی دیگر در کانادا تقریباً دو برابر این مبلغ است. درصد میانگین درآمد خانوار با هزینه‌های مالکیت جزء کمترین‌ها در کانادا می‌باشد. (۳۳–۲۱ درصد با توجه به نوع خانه)
تمامی شهروندان کانادا و دارندگان اقامت دائم تا قبل از ۲۰ سالگی می‌توانند تا پایان مقطع دبیرستان از تحصیلات رایگان استفاده نمایند. این استان شرایط تحصیل از مهدکودک تا سال ۱۲ را به زبان انگلیسی و فرانسوی فراهم می‌سازد. معلمان این استان همانند دیگر استانها دارای مدارک دانشگاهی، دورهٔ تربیت معلم پیشرفته می‌باشند و از برنامهٔ تحصیلی قانونمند پیروی می‌کنند.
این استان دارای سیستم کامل و جامع عالی شامل دانشگاه، کالج فنی و برنامه‌های کارورزی می‌باشد. شهریه این دانشگاه‌ها گران‌ترین در کانادا می‌باشد (۶٬۲۸۱ $). تحصیلات عالی این استان ارائه‌کنندهٔ برنامه‌های کامل تحصیلی با ۱۱ دانشگاه و کالج و ۱۳ کالج فنی می‌باشد. از این میان می‌توان به دانشگاه Dalhousie (بزرگ‌ترین دانشگاه کالج king)، دانشگاه saint Mary، دانشگاه Mount Saint Vincent و کالج هنر و طراحیNova Scotia همه در Halifax و دانشگاه فرانسوی Saint – Anne و دانشگاه Cape Breton در Sydney اشاره کرد.
طبق قوانین کانادا تمامی شهروندان از خدمات درمانی رایگان می‌توانند استفاده کنند. به عبارت دیگر اکثر هزینه‌های درمانی در کانادا به‌طور مستقیم از شهروندان اخذ نمی‌گردد. البته خدمات غیرضروری مانند عمل زیبایی یا مراقبت‌های خاص از دندان تحت پوشش این خدمات نمی‌باشند. لیست خدمات غیر رایگان در هر استان متفاوت است. طرح بهداشتی این استان تمامی خدمات ضروری فیزیکی در مطب دکتر، خانه یا بیمارستان را بیمه می‌کند.
تقریباً سالانه ۳۰۰۰ مهاجر وارد نوا اسکوشیا می‌شوند، و انتظار می‌رود در آینده این رقم بیشتر شود. این استان جهت کمک به جذب مهاجر متخصص در برنامه انتخابی استانی PNP شرکت دارد که به روند جذب مهاجر سرعت می‌بخشد. در این برنامه چندین روش از جمله متخصصین، کار خانوادگی و ارتباط خانوادگی در نوا اسکوشیا وجود دارد. اخیراً این استان تلاش بسیاری داشته‌است که دانشجویان خارجی فارغ‌التحصیل این استان را جهت کار و اقامت جذب کند.
دولت کانادا با یک سیستم فدرال با کنترل برخی از امور متعلق به دولت ملی در اتاوا و دیگر امور تحت کنترل دولت استانی عمل می‌کند. دولت نوا اسکوشیا مجلس انتخابی دموکراتیک خود را دارد (Nova Scotia Legislative Assembly) که در شهر مرکزی Halifax واقع شده‌است. در کل ۵۲ نماینده جهت خدمت گذاری به مناطق مختلف استان در این مجلس کار می‌کنند.
دالماسی ، ویا دالماچیهدانشنامه چاغداش سؤزلوک، دانشنامه زبان ترکی عثمانی. دالماچیه https://alam.cagdassozluk.com/osmanlica-ansiklopedi-madde-12687.html منطقه‌ای در ساحل شرقی دریای آدریاتیک است که تقریباً تمام آن در کرواسی امروزی واقع شده و بین جزیرهٔ رب در شمال غربی و خلیج کوتور (مونته‌نگرو) در جنوب شرق پراکنده‌است. منطقهٔ داخلی دالماسی در شمال تا پنجاه کیلومتر عرض دارد اما عرض آن در جنوب به چند کیلومتر محدود می‌شود. بخشی از جنوب دالماسی چند کیلومتر ساحلی است که جز کشور بوسنی و هرزگوین است.
مهم‌ترین شهرهای دالماسی زادار، سیبنیک، اسپلیت، تروگیر و دوبرونویک هستند.
مهم‌ترین جزایر دالماسی دوگی اوتوک، پاسمان، براک، هوار، کورچولا، ویس و لاستووو هستند.
بزرگ‌ترین کوهستان‌های دالماسی دینارا، موسور، بیوکوو، موسچ و کوژاک هستند.
از رودخانه‌ها میٱوان به کرکا، ستینا و نرتوا اشاره کرد.
بسیاری از مناطق موجود در دالماسی پارک ملی هستند و بسیاری در لیست میراث جهانی یونسکو و بسیاری از جلوه‌های گردشگری مهم کرواسی در این‌جا است.
سوساک جزیره‌ای کوچک متعلق به کشور کرواسی و واقع در شمال دریای آدریاتیک است.
سوساک در ۷ کیلومتری جنوب غربی جزیرهٔ لوسینژ و ۱۰ کیلومتری جنوب جزیرهٔ اونیجه واقع شده است.
ساحل ایتالیا حدود ۱۲۰ کیلومتری جنوب غرب این جزیره است. سوساک ۳ کیلومتر طول و ۱.۵ کیلومتر عرض دارد و بلندترین ارتفاعش ۹۸ متر با سطح دریا ارتفاع دارد. این از معدود جزایر کرواسی است که از شن تشکیل شده.
جیمز مونرو (زاده ۲۸ آوریل ۱۷۵۸ – درگذشته ۴ ژوئیه ۱۸۳۱) پنجمین رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا است که بین سال‌های ۱۸۱۷ تا ۱۸۲۵ رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا بود و چهارمین نفر از ویرجینیا است که به این سمت رسیده‌است. این دوران هم‌زمان با ۱۱۹۵ تا ۱۲۰۳ خورشیدی و سال‌های میانی سلطنت فتحعلی شاه قاجار است.
جیمز مونرودر سال ۱۷۵۸ در ناحیه وستمورلند در ویرجینیا به دنیا آمد. او دانش‌آموخته کالج ویلیام و مری بود، در ارتش کانتیننتال با سربلندی خدمت کرد و در فردریکزبرگ (ویرجینیا) به کار وکالت پرداخت. او پیش از رسیدن به مقام ریاست جمهوری آمریکا، سفیر آمریکا در فرانسه، فرماندار ویرجینیا، نماینده ویرجینیا در کنوانسیون قانون اساسی، سناتور، وزیر امور خارجه و وزیر جنگ بود.
جیمز مونرو، زمانیکه سیاستمدار جوانی بود در کنوانسیون ویرجینیا به گروه مخالفان فدرالیست‌ها پیوست. در سال ۱۷۹۰ و در حالیکه طرفدار سیاست‌های جفرسونی‌ها بود به عنوان سناتور برگزیده شد. طی سال‌های ۱۷۹۴ تا ۱۷۹۶ سفیر آمریکا در فرانسه بود و از انقلابیون فرانسه طرفداری می‌کرد. وی بعدها به همراه رابرت لیوینگستون برای مذاکره با فرانسویها بر سر خرید مستعمره لوییزیانا به فرانسه اعزام شد.
مونرو فردی بلندپرواز و پرانرژی بود. با حمایت پرزیدنت مدیسون در سال ۱۸۱۶ نامزد جمهوری خواهان برای احراز ریاست جمهوری شد، و رقیبش روفوس کینگ را با اختلاف فاحشی شکست داد.
جمعیت ایالات متحده در آن زمان نه میلیون و ۶۳۸ هزار و ۴۵۳ نفر بود.
جیمز مونرو پس از پایان دوره نخست ریاست جمهوری، دوباره درانتخابات شرکت کرد و با وجود مخالفت‌های فدرالیست‌ها به راحتی در انتخابات سال ۱۸۲۰ پیروز شد.
مونرو در انتخاب اعضای کابینه اش اقدامات غیرمعمول و جسورانه‌ای انجام داد. مثلاً جان سی کالهون را، که از جنوبی‌ها بود، به عنوان وزیر جنگ منصوب کرد و جان کوینسی آدامز را، که یک شمالی بود، به عنوان وزیر امور خارجه دولتش انتخاب کرد. او می‌خواست هنری کلی را، که از نخبگان و افراد سرشناس غرب آمریکا بود، به کابینه اش اضافه کند اما هنری کلی نپذیرفت.
جیمز مونرو پس از اینکه به عنوان پنجمین رئیس‌جمهوری آمریکا انتخاب شد و به دور آمریکا سفر کرد. سفر مونرو را به بوستون به عنوان آغاز عصر «روزهای خوش» نامیده‌اند. هرچند این احساسات دیری نپایید، اما از محبوبیت جیمز مونرو، که سیاست‌های ملی گرایانه را دنبال می‌کرد، کاسته نشد.
در ورای فضای ظاهری ملی گرایانه در این دوران، آوای جدایی طلبی نیز شنیده می‌شد. درخواست مردم منطقه میسوری برای آنکه به جمع ایالت‌های برده دار بپیوندند رد شد و رکود اقتصادی نیز بر نگرانی‌ها افزود.
بررسی یک لایحه اصلاحی برای رفع تدریجی برده داری در ایالت میسوری دو سال مذاکرات تلخ را در کنگره به همراه داشت.
لایحه آشتی جویانه میسوری به اختلاف‌های پایان داد و در نهایت کنگره تکلیف دو ایالت مین و میسوری را به این صورت روشن کرد که ایالت مین به عنوان ایالت آزاد باقی‌ماند و برده داری در بخش‌های شمال و غرب میسوری برای همیشه ممنوع شد.
از دیدگاه روابط خارجی مونرو سیاست‌های اصولی دولتش را اعلام کرد. اتخاذ این سیاست‌ها در واقع پاسخ به تهدیدی بود که از جانب دولتهای محافظه کار در اروپا وجود داشت و نیز خطر احتمال تشکیل ائتلافی شامل اسپانیا برای بازپس گرفتن مستعمرات در آمریکای لاتین.
مونرو این جمهوری‌های جوان آمریکای لاتین را تا سال ۱۸۲۲ و زمانیکه اطمینان حاصل کرد کنگره به مأموریت‌های دیپلماتیک دولتش رأی می‌دهد، به رسمیت نشناخت.
جیمز مونرو و وزیر امور خارجه اش، جان کویینسی آدامز، هردو از درگیری با اسپانیا اجتناب می‌کردند تا آنکه اسپانیا فلوریدا را واگذار کرد.
بریتانیای کبیر با ناوگان دریایی قدرتمندش نیز مخالف فتح دوباره آمریکای لاتین بود و پیشنهاد کرد که ایالات متحده نیز مخالفت خود را اعلام کند.
توماس جفرسون، رئیس‌جمهوری پیشین، و جیمز مدیسون به مونرو توصیه کردند که پیشنهاد بریتانیا را بپذیرد، اما آدامز وزیر امور خارجه در این مورد گفت، «طبیعی تر خواهد بود… اگر ما با صراحت تمام اصول خود را به روسیه و فرانسه اعلام کنیم تا اینکه سوار بر زورقی به استقبال ناوگان تا دندان مسلح بریتانیا برویم.»
مونرو نصیحت آدامز را پذیرفت. او هشدار داد نه تنها آمریکای لاتین باید به حال خود گذاشته شود، بلکه روسیه هم نباید به سوی سواحل جنوبی اقیانوس آرام دست درازی کند.
جان مونرو گفت، «کشورهای آمریکای لاتین در شرایط آزاد و مستقل هستند و باقی می‌مانند و قدرتهای اروپایی نباید به چشم مستعمرات آینده به آنان نگاه کنند.»
غرض مونرو از اتخاذ این سیاست آن بود که هرگونه اقدام دولتهای اروپایی برای بازپس‌گیری قسمت‌هایی از خاک آمریکای لاتین در نظر ایالات متحده عمل خصمانه‌ای تلقی خواهد شد.
این سیاست پنجمین رئیس‌جمهوری آمریکا در تاریخ سیاسی این کشور و دیپلماسی بین‌المللی به «دکترین مونرو» موسوم شده‌است، که در واقع هشداری به دولتهای اروپایی برای عدم مداخله در امور آمریکای لاتین بود.
جیمز مونزو روز چهارم ژوئیه سال ۱۸۳۱ در نیویورک درگذشت.
عبارت «راست مسیحی» عبارتی است که بعضی محققان و روزنامه‌نگاران برای اشاره به طیفی از جنبش‌ها و سازمان‌های اجتماعی و سیاسی دست راستی مسیحی به کار می‌بندند که مشخصه‌شان حمایت شدید از ارزهای سیاسی و اجتماعی محافظه‌کارانه است. «راست مسیحی» به عنوان جنبشی اجتماعی و سیاسی فعال افرادی از طیف‌های مختلف تئولوژیک را در بر می‌گیرد از جنبش‌های سنتی معتدل مثل لوتریسم و کاتولیسیسم تا جنبش‌های محافظه‌کارانه‌تر مثل اوانجلیسم، پنتاکوستالیسم، و مسیحیت بنیادگرا.
پنطیکاستیسم جنبشی نوگرایانه"Spirit and Power: A 10-Country Survey of Pentecostals", Executive Summary . The Pew Forum on Religion and Public Life. درون مسیحیت اوانجلیکی است که تأکید خاصی بر تجربهٔ شخصی مستقیم خدا از طریق غسل تعمید روح‌القدس، چنان‌که در گزارش انجیل از روز پنطیکاست بیان شده‌است، دارد. پنطیکاستیسم مشابه جنبش کاریزماتیک است اما زودتر شکل یافته و از کلیسای اصلی جدا است (در حالی که مسیحی‌های کاریزماتیک، حداقل در روزهای اول جنبش‌شان، اعضای کلیساهای اصلی خود باقی می‌ماندند).
رستگاری در مسیحیت پنطیکاستی بیشتر آرمینیوسی است تا کالوینیسمJames H. Railey, Jr. and Benny C. Aker in Horton 1994, 50. و امنیت مؤمن در دکترین پنطیکاستی، در تداوم ایمان و توبه قرار دارد.Duffield and Van Cleave 1983, p. 262. در اعتقاد پنتیکوستال، بهشت و دوزخ هردو وجود دارند درحالیکه بهشت هدیه خدا به مؤمن برای نجات و دوزخ برای کسانی است که آن را رد کرده‌اند.Duffield and Van Cleave 1983, p. 524-525, 563-564.
مجموعه کاخ ساسانی سروستان در استان فارس و در ۹ کیلومتری جنوب شهر سروستان در شهرستان سروستان و محله تزنگ قرار داشته و کل مجموعه ۲۵ هکتار وسعت دارد. این کاخ از سنگ و گچ ساخته شده و ایوانی مربع شکل بخش مرکزی آن را تشکیل می‌دهد که دارای ۱۳ متر طول و عرض، و ۱۸ متر ارتفاع دارد. همچنین در مرکز و حیاط دارای گنبدی می‌باشد.
این بنا همانند کاخ فیروزآباد و کوچکتر از آن است و طاق‌های گنبدی آن با آجر زده شده‌است. این بنا که از با شکوه‌ترین کاخ‌های عهد ساسانی است و شامل یک ایوان ورودی و گنبدی در مرکز و حیاط است. در این کاخ نسبت به بناهای دیگر این دوره از معماری و پلان پیچیده و کامل‌تری استفاده شده‌است.
نمای اصلی بنا در ضلع جنوبی قرار دارد که شامل یک ایوان مرکزی و دو ایوان کوچکتر در دو طرف است. ایوان مرکزی به تالار اصلی و پس از آن به چهار حیاط متصل می‌شود و دیوار جنوبی تالار مرکزی به یک ایوان جانبی خارجی راه می‌یابد. ایوانی که در سمت شمال کاخ واقع است بوسیله چند پله به محوطه بیرون کاخ مربوط می‌شود اما ایوان بزرگ شرقی به تالار مرکزی و قسمت‌های دیگر بنا ارتباط دارد و در دو طرف این بنا دو اتاق باریک با طاق گهواره‌ای قرار دارد که مقابل هم قرار نگرفته‌اند. استفاده از فیلپوش برای قرار گرفتن گنبدها روی بنا به وضوح دیده می‌شود.
برای تقویت گنبدهای مدور از گوشواره استفاده شده علاوه بر این شیوه، استفاده از ستون‌ها را به عنوان محافظ سقف در اتاق‌ها دیده می‌شود. همچنین تپه‌ها و ناهمواری‌های زمین‌های مجاور نشانگر ابنیه‌ای است که در اطراف کاخ بنیاد بوده‌است. روی هم رفته نقشه کاخ سروستان شیوه بسیار بدیع و جالب معماری عهد ساسانی را به نمایش می‌گذارد.
برخی از پژوهشگران معماری ساسانی، با توجه به تکنیک پیشرفته‌تر در طرحی کلی و جزئیات بنا آن را متعلق به اواخر دوران ساسانی می‌دانند و معتقدند که ساخت این بنا یکی از نخستین قدم‌ها در جهت سبک ساختمانی ویژه‌ای بود که معماری گوتیک را می‌توان تحقق نهایی آن دانست.
در منابعی تاریخی-جغرافیایی اطلاعاتی در باب کاخ ساسان یافت می‌شود. ابن خردادبه در کتاب "المسالک و الممالک" پس از توضیحات فراوان در مورد شهر استخر و عنوان اینکه استخر یکی از قدیمی‌ترین شهرهای پارس است، سروستان را یکی از قصبه‌های آن می‌شمارد. او در آن میان از بنایی یاد می‌کند که عظیم بوده و ساختمان آن از سنگ و گچ ساخته شده‌است و مشتمل بر گنبدهای تالار ستون دار، چند ایوان، اتاق‌ها و راهروهای متعددی می‌باشد. او بنای این کاخ را به بهرام پنجم ساسانی نسبت می‌دهند.
برای نخستین بار اوزلی بنای سروستان را مورد توجه قرار داد. وی در سال ۱۸۱۰ از آن بازدید کرد و شرحی از آن به عنوان یک بنای آجری با یک سبک معمول دوره اسلامی ارائه کرد. در سال ۱۸۴۰ فلاندن و کست از این محوطه بازدید کردند و یک نقشه افزون بر پنج طرحی که جزئیات قابل توجه آن را برای ما آشکار می‌سازد، تهیه کردند. فلاندن بر این گمان بود که این بنا کاخ بوده و ساختار آن را با تعدادی چار طاقی مقایسه کرده و سپس نتیجه گرفته که به نظر او بنا آتشگاهی از دوره ساسانیان است. مادام دیولافوا، در سال ۱۸۸۰ از سروستان دیدن کرد و نکته‌ای بر تلاش‌های قابل ملاحظه پیشینیان خود نیفزود او با توجه بیشتر به هماهنگی موجود در جزئیات بنا و دقت در معماری آن بر اساس اندازه‌گیری تقریبی، نقشه‌های بس دقیق‌تر از طرح کست و با توضیحات کامل فراهم آورد. تصاویر تهیه شده توسط دیولافوا، کهن‌ترین تصویری است که از بنا داریم و شامل با ارزش‌ترین بخش یعنی تصاویر ساختمان است که به دقت بررسی نشده بود.
دیولافوا با اصراری تمام بنا را متعلق به اواخر امپراتوری هخامنشی یا به گمانی به دوره سلوکی می‌دانست و تنها کسی که تاریخ ساسانی را برای آن حدس زد فلاندن بود. نزدیک به ۱۹۱۰ هرتسفلد تصور کرد که تاریخ بنای سروستان به دوره پادشاهی بهرام پنجم (۴۸۰–۴۲۰) می‌رسد. هرتسفلد برای اثبات مدعای خود از گفته طبری بهره جست و آنکه مهر نرسه صدراعظم بهرام پنجم باغی با دوازده هزار درخت سرو کاشت و این را دلیل بیانات خود ذکر کرد.
در مورد این بنا پژوهشگران و باستان شناسان اظهارات متفاوتی ارائه کرده‌اند اما اکثریت قریب به اتفاق محققین و پژوهشگران داخلی و خارجی این اثر را مربوط به دوره ساسانی و به احتمال بسیار زیاد دوره سلطنت بهرام پنجم (قرن ۵ میلادی) دانسته‌اند. برخی با توجه به عدم وسعت کافی و بنایی که در خور یک کاخ شاهی باشد آن را به عنوان آتشگاه معرفی کرده‌اند و برخی دیگر با توجه به گسترش آن که بیش از محدوده یک آتشگاه است مکان را به مثابه یک استراحتگاه یا شکارگاه سلطنتی معرفی کرده‌اند.
آندره گدار در کتاب هنر ایران از کاخ ساسان یاد کرده و معتقد است که «کاخ سروستان به دستور بهرام پنجم (۴۸۰–۴۲۰م) ساخته شده و از کاخ فیروزآباد بهتر حفظ شده‌است. طرح آن از طرح فیروزآباد پیچیده‌تر است و از نظر اصول فنی کاملتر می‌باشد، و در ساختمان طاق‌ها و گنبدها مهارت زیادتر به خرج داده شده و نمای اصلی این بنا در طرف مشرق است…»
«در عقب تالاری که گنبد اصلی آن را پوشانده حیاطی است که مانند کاخ فیروزآباد در اطراف آن ساختمان‌های محل سکونت واقع شده اما فاقد قرینه‌سازی است و اتاق‌ها به ابعاد مختلف و رابطه میان آن‌ها خیال پردازانه است؛ بنابراین ترکیب کاخ ساسان اساساً نظیر فیروزآباد است اما در جزئیات آزادتر و متنوع‌تر از آن است. در حقیقت اگر محل پذیرایی آن را منحصر به تالار بزرگ بدانیم برای اینکار بسیار تنگ بوده‌است. از طرفی تالارهای دیگر خیلی وسیع ولی تعدادشان کم اما مجلل هستند و دربهای فراوانی به خارج باز می‌شوند. دور از آن است که آنجا را محل سکونت بدانیم. ایوان و تالار مربع نیز بوسیله دربهای تنگ و باریکی با هم مربوط می‌شوند. محتمل است که ساختمان مزبور که وسعتش یک چهارم کاخ فیروزآباد است منحصراً یک کاخ پذیرایی بوده باشد…»
کِنونیکال اِل‌تی‌دی (با مسئولیت محدود) که به آن کانونیکال هم گفته می‌شود، یک شرکت خصوصی است که توسط مارک شاتل‌ورث برای پیشرفت پروژه‌های نرم‌افزار آزاد تأسیس شد.
کنونیکال تا کنون پروژه‌های بسیاری را ایجاد کرده و همچنان به پشتیبانی از آنها ادامه می‌دهد. این پروژه‌ها عمدتاً نرم‌افزار آزاد/نرم‌افزار اُپن‌سورس (متن‌باز) یا ابزارهایی هستند که برای پیشرفت همکاری میان توسعه‌دهندگان و حامیان نرم‌افزار آزاد طراحی شده‌اند.
توزیع اوبونتو مبتنی بر لینوکس و همچنین وبگاه لانچ‌پد از جمله پروژه‌های شرکت کنونیکال هستند.
ریچارد استالمن در هنگام انتشار اوبونتو ۱۲.۱۰ در وبلاگ رسمی خود نوشت که کنونیکال از اطلاعات کاربران سو استفاده می کند و از این پس نباید اوبونتو را در لیست پیشنهادی توزیع های لینوکس قرار داد.
گالیلئو دی وینچنزو بُونایوتی دِ گالیلِی (؛ ۱۵ فوریهٔ ۱۵۶۴ – ۸ ژانویهٔ ۱۶۴۲) مشهور به گالیله، اخترشناس، فیزیک‌دان و مهندس ایتالیایی اهل پیزا بود که برخی نیز او را یک همه‌چیزدان می‌دانند.
گالیله، پدر اخترشناسی رصدی، پدر روش علمی"Thomas Hobbes: Critical Assessments", Volume 1. Preston King. 1993. p. 59 و پدر علم مدرن لقب یافته‌است.
شهرت گالیله، بیشتر به دفاع علمی‌اش از مدل کوپرنیک برمی‌گردد. کوپرنیک، پیش‌از گالیله گفته‌بود که خورشید به گرد زمین نمی‌چرخد. رد مدل زمین‌مرکزی کلیسا، که صدها سال همچون سخنی آسمانی تلقی می‌شد، به محکوم‌شدن گالیله در دادگاه تفتیش عقاید انجامید؛ و اگر توبه نکرده‌بود، چه‌بسا زنده در آتش سوزانده می‌شد. گالیله با تلسکوپی که خود ساخته بود به رصد آسمان‌ها می‌پرداخت و جزئیات سطح ماه را می‌دید و بررسی می‌کرد. در زمانه او چنین می‌پنداشتند که برای ادامه حرکت جسم، نیرو لازم نیست اما او با آزمایشی نشان داد که چنین نیست که بعدها به قانون اول نیوتن انجامید.
گالیله، ۱۵ فوریه ۱۵۶۴ در پیزای ایتالیا زاده‌شد. پدرش، وینچنزو (Vincenzo Galilei) از موسیقی‌دانان نام‌دار ایتالیا بود. گالیله، پنج خواهر و برادر داشت.همان
نخست قرار بود در کلیسا به کشیش شدن بپردازد اما پدرش وی را به تحصیل پزشکی در دانشگاه پیزا فرستاد. گالیله پزشکی نیاموخت، اما به ریاضیات پرداخت و به آن علاقه‌مند شد، طوری‌که ۱۵۸۸، استاد ریاضیات در همان دانشگاه شد.
سه سال بعد به دانشگاه پادوا رفت و به تدریس هندسه، مکانیک و نجوم پرداخت. او تا ۱۶۱۰، آموزش و پژوهش را در این دانشگاه ادامه داد و بیشترین دستاوردهای علمی و تحقیقاتی‌اش در همین دوره‌ بود.
گالیله کاتولیک بود. او با مارینا گامبا رابطه داشت و گرچه با او ازدواج نکرد، از او دارای دو دختر و یک پسر شد. پسر گالیله که در اواخر عمرش با او زندگی می‌کرد و یکی از زندگی‌نامه‌نویس‌های گالیله هم بود، همواره او را به‌سبب این‌که با مادرش ازدواج نکرد، سرزنش می‌کرد. البته گالیله بااین‌که با مارینا گامبا ازدواج نکرد، وظایف همسری را درباره او و وظایف پدری را درباره فرزندانش به‌خوبی به‌جا می‌آورد. او چنان متعهد بود که از برادرش هم حمایت می‌کرد.
گالیله، ۸ ژانویه ۱۶۴۲، در ۷۷سالگی درگذشت. او در فیزیک، نجوم، ریاضیات و فلسفه علم چیره بود.
۱۶۱۰، انتشار یافته‌های علمی گالیله در تأیید مدل کوپرنیک درباره ساکن نبودن زمین و گردش آن به دور خورشید باعث شد تا او از سوی کلیسا بازجویی و تفتیش عقاید شود. این مدل با دیدگاه ارسطو، که کلیسا حامی‌اش بود، هم‌خوان نبود. امروزه چندین نظر درباره آن مطرح شده؛ از جمله چند تئوری‌ توطئه و رابطه گالیله با پاپ. شاید مهم‌ترین نظر، این باشد که خود کوپرنیک با چنین برخورد شدیدی روبه‌رو نشد و کلیسا سال‌ها پس‌از مرگ کوپرنیک، و با این‌که او مشهور بود، مدل خورشیدمرکزی او را ارتداد خواند. به‌هرحال گالیله، پس‌از قرن‌ها که آسمان با چشم بی‌یاور دیده می‌شد، و با تشویق همگان به تماشای آسمان با تلسکوپ، بر این بود که باید کلیسا را از گمراهی رهاند. او حتی در تلاش بود تا الهیاتی را پیش نهد که با آن، مدل خورشیدمرکزی کوپرنیک با کتاب مقدس هم‌خوان شود. کلیسا گالیله را در انتخاب یکی از دو راه‌ سوختن در آتش یا توبه آزاد گذاشت:
او توبه کرد و شش سال بعد از دانشگاه و تدریس نجوم اخراج شد و تا سال‌ها مجبور بود برای نشان‌دادن وفاداری‌اش به نظریهٔ زمین‌مرکزی، مرتب در کلیسا حاضر شود.
گالیله، هشتم ژانویه ۱۶۴۲، حدود صد سال پس از مرگ کوپرنیک، درگذشت.
۱۹۶۹، پس از فرود انسان روی ماه، پاپ ژان پل دوم به بررسی دوباره پرونده ارتداد گالیله دستور داد و ۱۹۹۲، کلیسای کاتولیک اعلام کرد که گالیله را بخشیده‌است، بی‌آن‌که عذر خواهد و اذعان کند که اشتباه کرده که یک دانشمند را به تأیید یک مدل غلط واداشته و این‌که همیشه زمین و دیگر سیارات به دور خورشید می‌چرخیده‌اند و ما انسان‌ها چند هزار سال در اشتباه بوده‌ایم.
گالیله در پیدایش شیوه علمی سنجش و بررسی نقش مهمی داشت. به باور گالیله، یکی از برجسته‌ترین دانشمندان رنسانس در آغاز قرن ۱۶، بدون ابزار شناخت علمی نمی‌توان به علم دست یافت. او معتقد بود که «برای شناخت علمی، به‌جای گمانه‌زدن باید اندازه گرفت و سنجید. نیز باید کوشید آن‌چه را که نمی‌توان اندازه گرفت، قابل اندازه‌گیری کرد.» او همچنین نوشت که «قانون طبیعت به زبان ریاضیات نوشته شده‌است.» روش علمی تازه، نخستین گام اساسی بشر به‌سوی کشف یک دنیای تازه بود و راه را برای انقلاب علمی و فنی و اختراعات تازه و دگرگون‌ساز گشود.
به‌سبب انگیزه‌های دینی و سیاسی، بسیاری از دستاوردهای دیگر دانشمندان به گالیله نسبت داده شد.داستان
۱۶۰۹ شایع شد که در سوئیس با ترکیب عدسی‌ها، وسیله‌ای برای دیدن چیزهای دوردست اختراع کرده‌اند. او همان سال، نخستین تلسکوپ‌ش را با ترکیب چند عدسی ساخت که گرچه بزرگ‌نمایی کمی داشت، با آن مشاهدات علمی فراوانی کرد.
اواریست گالوا (زاده ۲۵ اکتبر ۱۸۱۱ – درگذشته ۳۱ مه ۱۸۳۲) ریاضی‌دان و انقلابی فرانسوی بود. گالوا از پیشگامان مطالعه نظریه گروه‌ها است؛ و با کارهای او بود که نقطه عطفی در جبر ایجاد شد و محاسبات اهمیت خود را از دست دادند و به جای آنها مفاهیم و ساختارهایی همانند گروه، حلقه و میدان اهمیت پیدا کردند. از دستاوردهای مهم نظریه گالوا حل چند مسئلهٔ مشهور بود که از زمانهای دور مطرح بودند. یکی از آنها اثبات این مطلب است که حل جبری کلی (به کمک رادیکال‌ها) برای چندجمله‌ای‌های درجهٔ پنجم و بالاتر وجود ندارد. همین‌طور با کمک نظریات گالوا ثابت شد مسئله‌های کهن تثلیث زاویه و تربیع دایره حل ناپذیر هستند. او یک جمهوری‌خواه سرسخت بود و به‌شدت درگیر آشفتگی‌های سیاسی بود که انقلاب ۱۸۳۰ فرانسه را احاطه کرد. در نتیجه فعالیت‌های سیاسی او، بارها دستگیرشد و یک حکم چند ماه زندان را سپری کرد. به دلایلی که هنوز مبهم باقی مانده‌است، اندکی پس از آزادی از زندان در یک دوئل جنگید و بر اثر جراحاتی که متحمل شده بود جان سپرد.
اواریست گالوا (Evariste Galois) در ۲۵ اکتبر سال ۱۸۱۱ در بورگ-لا-رن در نزدیکی پاریس فرانسه متولّد شد. پدرش نیکلا-گابریل جمهوری‌خواه و رئیس حزب لیبرال دهکده‌شان بود که بعد از بازگشت لوئی هجدهم به تخت، در سال ۱۸۱۴ شهردار شد. مادرش، آدلاید ماری دختر یک مشاور حقوقی بود و متون لاتین را با فصاحت می‌خواند و طرفدار تعلیم و تربیت مذهبی و سنتی بود.
در ۱۲ سال اول زندگی، مادرش گالوا را به‌طور منظم و خوبی تعلیم می‌داد. دوران کودکی گالوا، ظاهراً دوران خوشی بوده‌است. در ۱۰ سالگی از کالج رِن به وی پذیرش داده‌شد ولی مادرش ترجیح داد که وی را در خانه نگه‌دارد. در اکتبر سال ۱۸۲۳ وارد دبیرستان «لوئی-لو-گِران» شد. در ترم اول، دانش‌آموزان اعتصاب کرده و از خواندن سرود در مراسم سر باز زدند و ۱۰۰ نفر از آنان اخراج شدند.
گالوا در دو سال اول مدرسه خوب ظاهر شد و جایزه گرفت، اما بعداً کم‌حوصله و مجبور شد که کلاس‌های سال آخر را تکرار کند و این امر ملال خاطر وی را بدتر کرد. در همین دوره بود که گالوا به ریاضیات علاقه‌مند شد. او به نسخه‌ای از نوشته لُژاندر به نام «اصول هندسه» برخورد که محتوای آن، اصول اقلیدسی هندسه متداول در مدرسه را نقض می‌کرد. گفته می‌شود که وی این نوشته را شبیه یک داستان خواند و با یک مرتبه خواندن بر آن مسلّط شد. کتاب‌های درس جبر دبیرستان در حد شاهکار لژاندر نبودند، لذا گالوا به مقالات علمی لژاندر و آبل روی آورد. در ۱۵ سالگی مطالبی را مطالعه می‌کرد که برای ریاضی‌دانان حرفه‌ای نوشته شده بود. این کار باعث عدم اشتیاق به مطالب درسی شد و به نظر می‌رسد که رغبتش به فراگیری مطالب درسی از بین رفته‌باشد. معلمانش او را درک نمی‌کردند و با تکبر وی را طرد می‌کردند.
همان‌گونه که از بعضی از نسخه‌های خطّی او دیده می‌شود، گالوا در کارهایش نامرتب بود و مایل بود که کارهایش را در مغز خود انجام دهد و تنها نتایج عملیات ذهنی خود را روی کاغذ منتقل می‌کرد. معلمّش، ورنیه (Vernier)، از او می‌خواست که منظّم کار کند اما گالوا به توصیه‌های او توجه نمی‌کرد. او بدون آمادگی کافی در امتحانات ورودی مدرسه پلی‌تکنیک (Ecole Polytechnique) شرکت کرد. گذشتن از این امتحان احتمالاً موفقیّت او را تضمین می‌کرد زیرا پلی‌تکنیک مکان مناسبی برای رشد ریاضیات فرانسه بود، اما او در این امتحانات قبول نشد. دو دهه بعد دانشمند فرانسوی «تراکوم»(۱۷۸۲–۱۸۶۲) (Olry Terquem) سردبیر مجلهٔ علمی «تازه‌های سالانه ریاضیات» (Nouvelles Annales de Mathématiques) نوشت:
«داوطلبی با نبوغ عالی توسط ممتحنی با استعداد کم رد می‌شود؛ زیرا آنها مرا درک نمی‌کنند. من آدم عجیبی نیستم.»
در سال ۱۸۲۸ گالوا وارد دانش‌سرای عالی شد که از پلی‌تکنیک کمتر بود و در یک کلاس پیشرفته ریاضیات توسط ریاضی‌دان فرانسوی ریشار (Richard) شرکت کرد. وی نسبت به گالوا نظر کاملاً موافقی داشت. ریشار عقیده داشت که گالوا بایستی بدون امتحان در پلی‌تکنیک پذیرفته شود. سال بعد، اولین مقاله گالوا را که نشانی از نبوغ او داشت دربارهٔ کسرهای مسلسل مشاهده کرد. در همین حال گالوا در نظریه معادلات چندجمله‌ای‌ها به کشفیات اساسی دست‌یافت و برخی از نتایج آن را نیز به آکادمی علوم ارائه کرد. داور اُگوستَن لویی کُوشی (۱۷۸۹–۱۸۵۷) بود که قبلاً در مورد رفتار توابع هنگام جای‌گشت متغیرها، که موضوع مرکزی نظریه گالوا بود، کارش را چاپ کرده‌بود. کوشی مقاله را رد کرد و مقاله دیگری نیز که هشت روز بعد ارائه شد به همین حال دچار شد. نسخه‌های خطّی گم شدند و دیگر پیدا نشدند.
اواریست گالوا، شرط لازم و کافی برای حل معادلهٔ درجهٔ پنجم یا بالاتر با ضرایب گویا را به وسیله رادیکال‌ها تحقیق کرد. در کار گالوا ساختارهای گروهی و میدانی به کار می‌روند. گالوا نخستین اثر خود را در مورد نظریه گروه‌ها در ۱۸ سالگی (۱۸۲۹) منتشر کرد. اما کارهایش تا قبل از انتشار مجموعه مقالاتش در سال ۱۸۴۶ مورد توجه قرار نگرفت.
به دنبال دستاوردهای گالوا، نظریه گروه‌ها جای خود را در بسیاری از زمینه‌های ریاضی باز کرد؛ مثلاً، ریاضی‌دان آلمانی فلیکس کلاین (۱۸۴۹–۱۹۲۹) در آنچه که به برنامه اِرلانگر معروف است، سعی کرد که تمام هندسه‌های موجود را بر حسب گروه تبدیل‌هایی که تحت آن‌ها ویژگی‌های هندسه ناوردا بودند تدوین کند.
بعد از او آرتور کِیلی و اُگوستین لویی کوشی به اهمیت کارهای گالوا پی بردند و به تحقیقات بیشتر در این زمینه پرداختند. از جمله ریاضی‌دانانی که در قرن نوزدهم در زمینه نظریه گروه‌ها کار می‌کردند می‌توان برتراند، شارل هرمیت، فروبِنیوس، لئوپارد کرونکر، و امیل ماتیو را نام برد.
گالوا به دلیل قضیه اساسی خود که رابطی بین گروه‌ها و حلقه‌ها است و امروزه آن را قضیه گالوا می‌خوانند بسیار مورد توجه است.
سده ۱۶ میلادی یا قرن شانزدهم (میلادی) درتقویم گریگوری به فاصله سال‌های ۱۵۰۱ تا ۱۶۰۰ میلادی گفته می‌شود. کوپرنیک در این دوره با به چالش کشیدن نظریه ارسطو مبنی بر ثابت بودن زمین و مرکزیت زمین در جهان، ادعا کرد که زمین به دور خورشید می‌گردد و ثابت نیست. این نظریه بر خلاف آموزه‌های کلیسا بود و به همین دلیل به شدت از سوی روحانیون مطرود شد. انقلاب بازرگانی تحولاتی بود که بین دهه‌های بیست تا شصت قرن شانزدهم روی داد و منجر به گذار از شکل سنتی داد و ستد شد. در ایران، آغاز سده شانزدهم مصادف با تشکیل حکومت صفویان بوده‌است.
برگرفته از ویکی‌پدیای انگلیسی
لئوپولد اینفلد، (۱۸۹۸ – ۱۹۶۸) نویسنده و فیزیک‌دان لهستانی بود.
اینفلد در آخرین سال‌های قرن نوزدهم میلادی (۱۸۹۸) در کراکوف لهستان به دنیا آمد. در ۱۹۲۱ از دانشگاه یاگیلونیا در کراکوف فارغ‌التحصیل شد. در اوایل دهه ۳۰ میلادی در دانشگاه کمبریج کار می‌کرد و سپس به پرینستون رفت و در سال‌های ۱۹۳۶ تا ۱۹۳۸ همکار آلبرت انیشتین بود. او از فیزیک‌دان‌های برجستهٔ لهستان است و در ۱۹۵۲ به عضویت آکادمی علوم لهستان برگزیده شد. او علاوه بر آثاری که در زمینهٔ فیزیک نظری منتشر کرده‌است چند داستان و زندگی‌نامه نیز نوشته‌است.
سده ۱۵ میلادی یا قرن پانزدهم (میلادی) در تقویم گریگوری به فاصله سالهای ۱۴۰۱ تا ۱۵۰۰ میلادی گفته می‌شود. اختراع چاپ با حروف متحرک که موجب سرعت و کثرت انتشار کتاب شد و نیز اکتشاف قاره آمریکا در اواخر این دوره از مهم‌ترین اتفاقات این قرن بودند. در ایران این دوره مصادف با حکومت تیموریان در سده‌های هشتم و نهم قمری بود.
شروع جنگ‌های ۱۰۰ ساله (۱۴۳۷)
-۱۴۵۳فتح قسطنطنیه توسط سپاه عثمانی آغاز دوران رنسانس
سده ۱۴ میلادی یا قرن چهاردهم (میلادی) در تقویم گریگوری به فاصله سالهای ١٣٠١ تا ۱۴۰۰ میلادی گفته می‌شود. این سده با به قدرت رسیدن امپراتوری عثمانی در خاور میانه همراه شد. بیماری‌های همه گیر جمعیت زیادی را در سراسر دنیا و به ویژه اروپا از پای درآورد. آغاز رنسانس در اروپا مهم‌ترین حرکت علمی و فرهنگی بود که تا سه سده ادامه یافت و موجب دگرگونی دانش و روش زندگی در غرب شد.
سده ۱۳ میلادی یا قرن سیزدهم (میلادی) در تقویم گریگوری به فاصله سالهای ۱۲۰۱ تا ۱۳۰۰ میلادی گفته می‌شود. این سده بخشی از قرون وسطی به حساب می‌آید. به قدرت رسیدن چنگیزخان و تسخیر بخش بزرگی از جهان متمدن آن روز توسط امپراتوری مغول مهم‌ترین شاخصه این سده است.
سده ۱۲ میلادی یا قرن دوازدهم (میلادی) در تقویم گریگوری به فاصله سالهای ۱۱۰۱ تا ۱۲۰۰ میلادی گفته می‌شود. این سده بخشی از قرون وسطی به حساب می‌آید.
پویایی‌شناسی سامانه‌ها یا دینامیک سامانه‌ها ، روشی برای درک رفتارهای یک سامانهٔ پیچیده در طول زمان است. در این روش با تمرکز بر حلقه‌های بازخورد (Feedback Loops) درون سامانه، تأثیرات غیرخطی و تاخیرهای زمانی در میان متغیرها و همچنین ماهیت انباشتی یا جریانی متغیرها به بررسی رفتار یک سامانه می‌پردازند.
با توجه به ماهیت عددی روش پویایی‌های سامانه، این امکان وجود دارد که مدل‌های مبتنی بر این روش را با استفاده بهینه از رایانه شبیه‌سازی کرد و با مجموعه پارامترها و متغیرهای مختلف وضعیت سامانه برای یک بازه زمانی در آینده را پیش‌بینی نمود.
پویایی‌های سامانه با حلقه‌های بازخورد و تأخیرهای زمانی سروکار دارد که رفتار کل سامانه را مورد تأثیر قرار می‌دهند. چیزی که استفاده از پویایی‌های سامانه را از دیگر رویکردهای مطالعهٔ سامانه‌های پیچیده متمایز می‌سازد استفاده از حلقه‌های بازخورد و انباشت و جریان است. این عناصر به شرح چگونگی نمایش تأثیرات غیر خطی در سامانه‌های بظاهر ساده کمک می‌کنند.
پویایی‌های سامانه یک روش‌شناسی و روش مدل‌سازی ریاضی برای چارچوب‌بندی، درک، و بحث پیرامون موضوعات و مسائل پیچیده است. در حالیکه در دههٔ ۱۹۵۰ برای کمک به مدیران شرکت‌ها بمنظور بهبود درکشان از فرایندهای صنعتی ایجاد شد، در حال حاضر پویایی‌های سامانه در تمام بخش عمومی و خصوصی بمنظور طراحی و آنالیز سیاست‌ها بکار می‌رود.
در دههٔ ۱۹۹۰ نرم‌افزار مناسب پویایی‌های سامانه در نسخه‌های کاربرپسند توسعه یافت و به سامانه‌های گوناگون اعمال شد. مدل‌های پویایی‌های سامانه، مشکل همزمانی (علت و معلول متقابل) را با بروزرسانی کلیهٔ متغیرها در افزایش‌های زمانی کوچک با بازخوردهای مثبت و منفی و تأخیرهای زمانی برای ساختاربندی تعاملات و کنترل، حل می‌کنند. احتمالاً بهترین مدل شناخته‌شدهٔ پویایی‌های سامانه مربوط به کتاب «محدودیت‌های رشد»The Limits to Growth چاپ ۱۹۷۲ باشد. این مدل پیش‌بینی می‌کند که رشد تصاعدی منجر به فروپاشی اقتصادی در سدهٔ ۲۱ میلادی تحت طیف گسترده‌ای از سناریوهای رشد شود.
پویایی‌های سامانه جنبه‌ای از نظریهٔ سامانه‌ها به عنوان روشی برای درک رفتار پویای سامانه‌های پیچیده است. اساس روش، درک این مسئله است که ساختار هر سامانه — با روابط دایره‌ای، به‌هم‌پیوسته، و گاهی با تأخیر زمانی بین اجزایشان — اغلب به همان اندازه‌ای در تعیین رفتار اهمیت دارد که خود اجزاء به صورت منفرد. مثال‌هایش نظریه آشوب و پویایی اجتماعی است. همچنین ادعا شده که اغلب به دلیل وجود خواص کلی‌ای که نمی‌توان آن‌ها را در خواص اجزاء یافت، در برخی موارد نمی‌توان به توضیح رفتار کل در قالب رفتار اجزاء پرداخت.
روش پویایی‌های سامانه در اواخر دههٔ پنجاه میلادی توسط جی فارستر در دانشگاه MIT بنیان نهاده شد. جی فاستر که همچنین به عنوان مخترع حافظهٔ مغناطیسی نیز شهرت دارد بعد از جابه‌جایی به دانشکدهٔ مدیریت Sloan همین دانشگاه روش داینامیک سامانه را برای سامانه‌های مختلف از جمله سامانه‌های اقتصادی و اجتماعی به کار برد. اولین مقالهٔ منتشر شده از جانب وی با این مضمون مربوط به مقاله‌ای است که در سال ۱۹۵۶ در مجله Harvard Business Review و با عنوان پویایی‌های صنعتی منتشر شد.
عناصر نمودارهای پویایی‌های سامانه، بازخورد، انباشتگی جریان‌ها در انباشت‌ها و تأخیرهای زمانی هستند.
بعنوان تصویری از نحوهٔ استفاده از پویایی‌های سامانه، سازمانی را در نظر بگیرید که برای معرفی یک محصول مصرفی بادوام جدید نوآورانه برنامه‌ریزی می‌کند. چنین سازمانی به‌منظور طراحی برنامه‌های بازاریابی و تولید، به درک پویایی‌های ممکن بازار نیاز دارد.
در روش‌شناسی پویایی‌های سامانه، یک مسئله یا یک سامانه (مثلاً بوم‌سازگان، سامانه سیاسی، سامانه اقتصادی یا سامانه مکانیکی) نخست به عنوان نمودار حلقهٔ علیتی(حلقه علت و معلول) نمایش داده می‌شود. یک نمودار حلقهٔ علیتی نقشهٔ ساده‌ای از یک سامانه، همراه با همهٔ اجزای تشکیل‌دهنده و برهم‌کنش‌های آن‌هاست. با ضبط برهم‌کنش‌ها و در نتیجه حلقه‌های بازخورد (شکل زیر را ببینید)، یک نمودار حلقهٔ علیتی، ساختار یک سامانه را نشان می‌دهد. با درک ساختار یک سامانه، امکان تعیین رفتار یک سامانه در طول یک دورهٔ زمانی مشخص امکان‌پذیر می‌شود.
نمودار حلقهٔ علیتی مربوط به معرفی یک محصول جدید می‌تواند به این شکل باشد:
در این نمودار دو حلقهٔ بازخورد وجود دارد. حلقهٔ تقویت مثبت (که با R برچسب‌زده شده) در سمت راست که نشان می‌دهد هرچه افراد بیشتری در حال حاضر محصول جدید را به‌کار گرفته‌اند، تأثیر حرف دهان قوی‌تر بوده‌است. همچنین ارجاعات بیشتر به محصول، بازنمود بیشتر، و اظهار نظرهای بیشتری وجود خواهد داشت. این بازخورد مثبت باید فروشی ایجاد کند که به رشد ادامه دهد.
حلقهٔ بازخورد دوم در سمت چپ، تقویت منفی (که با B برچسب‌زده شده) است. روشن است که رشد نمی‌تواند تا ابد ادامه پیدا کند، چون همچنان که افراد بیشتر و بیشتری به‌کار می‌گیرند، آنگاه به‌کارگیرندگان بالقوهٔ کمتر و کمتری باقی خواهند ماند.
هر دوی حلقه‌های بازخورد به‌طور هم‌زمان عمل می‌کنند، اما در زمان‌های متفاوت می‌توانند مقاومت‌های متفاوتی داشته باشند. بنابر این می‌توان انتظار رشد فروش در سال‌های اولیه و کاهش فروش در سال‌های بعد را داشت.
در این نمودار حلقهٔ علیتی پویا باید به موارد زیر توجه داشت:
نمودارهای بلوکی روشی بسیار مفید و کارساز برای نمایش روابط پیچیده ذاتی در بسیاری از سیستم ها و مدل های سیستم در طول زمان است. نمادها در این نمودارها معنای دقیقی از نظر ریاضی دارند، بلوک ها بیانگر فرآیندها و پیکان های وارد شونده و خارج شونده از یک بلوک به ترتیب نشان دهنده، ورودی‌ها(محرک ها) و خروجی‌ها(پاسخ ها) هستند. یک پیکان بیانگر یک متغیر منفرد و علامت دو پیکان نشان‌دهنده‌ متغیرهای چندگانه است.
در شکل بالا یک نمودار بلوکی فرآیند مدیریت انبار را مشاهده می کنید که میتوان با استفاده از تاخیر مدت تحویل، تابع تبدیل میزان مطلوب موجودی انبار(ورودی) به میزان واقعی موجودی انبار(خروجی) را بدست آورد.