moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
گرجیانی که به اصفهان مهاجرت کردند، ابتدا در زمان شاه عباس در «عباس‌آباد» اصفهان و پس از مدتی با تأسیس «نجف آباد» توسط «شیخ بهایی» در نجف آباد زندگی کردند.سپیانی، ایرانیان گرجی. که به دستور شاه عباس عده‌ای از آنان که دارای خصال ستیزه‌جویی و جنگاوری بودند، جهت حفظ منطقهٔ فریدن و همچنین پایتخت (اصفهان) از حملات و غارتگری‌های اقوام لر و کرد همچنین به دلیل آب و هوای مساعد و مزارع و شکارگاه‌های مناسب به فریدن مهاجرت کردند.رحیمی، گرجی‌های ایران.
جمعیت گرجی‌های فریدن حدود ۱۰۰٬۰۰۰ تن است.رضوانی، گرجی‌های فریدن، ۵۲ تا ۷۴.
بیشتر مردم افوس، نوادگان گرجی‌هایی هستند که توسط شاه عباس اول از گرجستان به ایران تبعید شدند.مولیانی، جایگاه گرجی‌ها در تاریخ و فرهنگ و تمدن ایران، ۲۳۶.
مردم افوس، به تدریج و طی حدود ۱۰ نسل، زبان گرجی را منسوخ کرده و فارسی‌زبان شده‌اند، بر خلاف دیگر گرجی‌های فریدن یعنی مردم فریدون‌شهر، میاندشت، سیبک، آغچه و … که هنوز هم زبان گرجی می‌دانند و با همتباران خود به زبان گرجی صحبت می‌کنند و زبان گرجی را به فرزندانشان نیز می‌آموزند.میرمحمدی، جغرافیای تاریخی فریدن، ۱۱۸–۱۲۰.
از معروف‌ترین آداب و رسوم مردم افوس، می‌توان به «مانگالی» و «جشن حکومت زن» اشاره کرد.
از آنجایی که هنگام کریسمس در گرجستان، و نوروز در فریدن، برف روی زمین است، با ورود اولین میهمان برای تبریک سال نو به هر خانه، ردپایی از او بر روی برف‌ها می‌ماند، که در زبان گرجی "მეკვლე" (مِکْوْلِ) نامیده می‌شود. "مِکْوْلِ" که در فریدون‌شهر به "مِنْکْلِ" و در افوس به "مانْگالی" تبدیل شده‌است، نام اولین میهمان عید هر خانه بوده و به باور عموم، آرمغان آورندهٔ خوش‌یمنی برای اهل آن خانه است. به همین خاطر، اگر آن خانواده، اعتقاد به خوش‌یمنی او داشته باشند، آن فرد هر سال مانگالی آن خانواده می‌شود و خانوادهٔ دیگری نمی‌تواند او را برای اولین روز سال نو دعوت کند.قلانی، پ س و، ۹۹–۱۰۰.
در گرجستان، به مانگالی، پول کاغذی و مسکرات هدیه می‌دهند و با شیرینی از او پذیرایی می‌کنند و در فریدن، خوردن صبحانه با مانگالی، و هدیه‌ای که قبل از ورود او به خانه می‌دهند، جزو رسومات است.قلانی، پ س و، ۱۰۰.
هر ساله مصادف با زمان برداشت محصول، در حدود ۸۰ روز بعد از فروردین، جشنی در افوس برگزار می‌شود که به جشن حکومت زن، یا جشن محصول معروف است و آداب و رسوم، قوانین و مقررات خاص خود را دارد.
دشت لاله‌های واژگون افوس و ارتفاعات پربرف از طبیعت زیبای شهر افوس است.
ایمان‌شهر، با تبدیل روستاهای اشترجان و مینادشت یکی از شهرهای بخش مرکزی شهرستان فلاورجان در استان اصفهان است.
شهر ایمان‌شهر از شرق به مراتع سهروفیروزان از غرب به محله مینادشت از جنوب به کوه‌های زاگرس و مرز زرین شهر و از شمال به روستای مهرنجان و قسمتی به سهرو فیروزان منتهی می‌گردد. شغل اکثر مردم کشاورزی می‌باشد و حدود ۴۰ درصد از مردم و جوانان در شهرک صنعتی اشترجان مشغول به کارهستند. هوای مطبوع این شهر باعث شده که اکثر مردم شهر اصفهان برای ایام تعطیل و استراحت به این مناطق سفر کنند و در ایام سیزده بدر جنگلهای کاج فولادشهر مملو از مردم شهر اصفهان و شهرستانهای مجاور شود.
لازم به‌ذکر است تا قبل از خشک شدن رودخانه زاینده رود و جاری بودن آب در کانلهای مختلف این شهر سرسبزی و سرزندگی خاصی حاکم بود و عمده زمینهای کشاورزی پوشیده از درختان مختلف میوه شامل به، گیلاس، زردآلو و ... بود اما با انتقال اب به یزد و نابودی زاینده رود، این منطقه خالی از درختان سر به فلک شده است.
این شهر پیشینهٔ تاریخی دارد و قدمت مسجد جامع در محلهٔ اشترجان به بیش از هفتصد سال پیش بازمی‌گردد.
این شهر براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۱۴٬۶۳۳ نفر (۴٬۲۲۷ خانوار) بوده‌است.
باغبادران شهری از توابع شهرستان لنجان در استان اصفهان است که در در جنوب غربی استان و مسیر جادهٔ اصفهان - شهرکرد قرار دارد. شهر در فاصله ۶۸ کیلومتری شهر اصفهان واقع شده و خیابان‌ها و کوچه‌های باریک و شیب‌دار از خصوصیات آن است. زبان مردم این شهر فارسی است. از مکان‌های گردشگری آن می‌توان به ساحل زاینده رود، قلعه چهار برج و امام‌زاده ابراهیم اشاره کرد. باغبادران جزو مناطق نمونه گردشگری استان اصفهان است.
باغ‌های کشاورزی زیادی در این منطقه وجود دارند که به معتدل‌تر شدن شهر نیز کمک می‌کنند.
این شهر از چند روستا و محله متشکل است که از ملک‌آباد که توسط زاینده رود از بقیهٔ شهر جدا شده، محلهٔ دورُباط، سرچشمه، وَشمَندجان و… می‌توان نام برد.
این شهر به قرار گرفتن در ساحل زاینده رود آب و هوایی معتدل و لطیف دارد و در روزهای تعطیل پذیرای بسیاری از مهمانان از شهرهای دیگر است. ابراهیم چهرازی از مشاهیر این شهر است.
این شهر را با نام‌های دیگری مانند: باغ آذران، باغ بهادران، باغ بادران و باغ وردان نیز می‌شناسند. شهر باغ بهادران از توابع شهرستان لنجان است. برخی از محققان معتقدند که در واقع نام شهر باغ آذران به معنای باغ آتشکده بوده و این نام در گذر زمان به باغ بادران تغییر کرد و امروزه آن را به نام باغ بهادران می‌شناسند. همچنین گفته می‌شود وجه تسمیه باغ بادران به سه‌ کلمه بغ ‌(خدای‌ بزرگ‌)، باد (نگهبان‌) و ران (محل‌) برمی‌گردد که معنی آن این است که خدای بزرگ نگهبان محل است.
در گذشته شغل اصلی مردم این شهر کشاورزی و باغ‌داری بوده‌است. از مهم‌ترین محصولات این شهر می‌توان به گردو و بادام اشاره کرد.
یکی از مهمترین جاذبه‌های گردشگری شهر پارک ساحلی زاینده رود است. رودگردی در زاینده‌رود از جمله تفریحاتی است که در این منطقه برگزار می‌شود. پل کله در نزدیکی این شهر قرار دارد.
قلعه کافر در دوران ساسانیان آتشکده معروفی بوده و مردم با حضور در این قلعه مشغول عبادت می‌شدند. البته در گذر زمان بافت اصلی خود را از دست داده است.
قدمت این قلعه مربوط به دوران صفویه است. در واقع ماهیت قلعه چهار برج یک دژ دفاعی بوده که برای مقابله با حملات مختلف از آن استفاده می‌کردند. چون این دژ، چهار برج دایره‌ای شکل دارد، به آن چهار برج می‌گویند.
از جمله سوغات معروف باغ‌بهادران می‌توان به گردو و بادام و فندق و انواع آلو، آلو خشکه اشاره کرد. علاوه بر آن شیرینی‌جات مختلفی در باغ‌بهادران که قدیم‌الایام تولید می‌شده‌است. مانند پولک و نبات، انواع گز، نقل، شکر پنیر، انواع شیرینی و شربت که این‌ها نیز از سوغات باغ‌بهادران محسوب می‌شوند. پولکی رسی و نبات از شیرینی‌جات پرطرفدار هستند.
از آثار صنایع دستی باغبادران می‌توان به قالی بافی، گلیم‌بافی و کرباسبافی اشاره کرد. صنعت نجاری یا هنر درودگری نیز در باغبادران از قدیم برپا بوده‌است. اکنون نیز برخی ساکنان مشغول به ساخت انواع درب‌های چوبیِ قدیمی و انواعِ کُرسی در اندازه‌های مختلف هستند. آن‌ها گاهی به بازسازی دربهای چوبی باغات و منازل قدیمی و قفس پرندگان و انواع نردبانهای چوبی می‌پردازند.
برزک یکی از شهرهای شهرستان کاشان در استان اصفهان ایران است.
این شهر با جمعیت ۴۵۸۸ نفر (برآورد سال ۱۳۹۵، مرکز آمار ایران) در بخش برزک و در فاصله ۵۰ کیلومتری از مرکز شهرستان قرار دارد. بخش برزک دارای بیشترین سهم گل محمدی در منطقهٔ کاشان با دارابودن ۷۰٪ گُل منطقه است. همچنین، با داشتن کارخانه‌های صنعتی و سنتی گلاب‌گیری سهم قابل‌توجهی از گل و گلاب منطقهٔ کاشان را دارد.
این شهر زیبا کوهستانی در ارتفاع 2060 متری و در دامنه شمالی رشته کوه کرکس قرار دارد
در منتهی علیه جنوبی شهر برزک قلل مرتفع رشته کوه کرکس قرار دارد و دارای درختان گردو و بادام و همچنین شاه‌توت است. برزک بیشترین سهم تولید و توزیع شاتوت را در منطقه داراست. این شهر دارای آب‌وهوایی معتدل در بهار و تابستان است، و در زمستان نیز هوای سردی دارد.
مردم محلی منطقه عمدتاً به باغداری مشغولند. گلابگیری از جاذبه‌های گردشگری روستاها و شهرهای حاشیه منطقه است. سالانه تعداد زیادی گردشگر در اردیبهشت ماه برای تماشای گلابگیری به این شهرها سفر می‌کنند.
برزک از جمله شهرهای انگشت شمار دارای چهار فصل متمایز است. در فصل بهار، سپیدی برف جای خود را به شکوفه‌های سرخ و سفید بهاری می‌دهد و بر زمینش مخملی سبز همراه با رویش گل‌های لاله آماده استقبال از میهمانان طبیعت است و چه خرسندند مردم این شهر که در آخرین ماه فصل بهار زمینشان متبرک می‌شود با بازگشایی گل‌های سرخ محمدی که نقشی بدیع و تزیینی و زیباست بر کوچه باغ‌های این شهر. در این ماه فعالیت گلابگیران با شوری خاص آغاز می‌شود، جشنواره گل و گلاب برپا می‌شود و شهر خود را آماده و مهیا در انتظار گردشگران می‌بیند.
فصل تابستان، فصل به بار نشستن درختان باغ‌ها و دشت‌هاست. تابستان برزک، دارای آب و هوایی معتدل، لطیف و کوهستانی است و مأمن آرامشی برای مسافران گرمازده از کویر است تا قدری در سایه‌سار درختان بیاسایند و صدای آبشارهای همیشه خروشان این شهر را بشنوند و از آب چشمه‌های زلال آن بنوشند.
کوچه‌باغ‌های برزک در پاییز با فرشی رنگین از برگ‌های درختان پوشیده شده‌است و درختان، برگ‌های زرد و سرخ و ارغوانی را با وزش باد در هوا می‌پراکنند و بر سر مسافرانشان گلریزان می‌کنند و چه خیال‌انگیز است وقتی که در کوچه‌باغ‌ها قدم می‌گذاری و صدای خش خش برگ‌ها را زیر پا می‌شنوی و ناگاه نگاهت بر بلندای برزک می‌افتد و کوه‌های باران‌خورده و قله‌های پوشیده از برف را می‌بینی که نزدیکی زمستان را گوشزد می‌کنند.
مردم برزک نیز مانند همه ایرانیان با برگزاری مراسم شب یلدا به استقبال اولین سپیده زمستانی می‌روند و اغلب در این شب به تماشای برف می‌نشینند. زمستان برزک همیشه پربرف است و همین مسئولان برزک را بر آن داشته تا به فکر پیست اسکی و تفریحات زمستانی هم باشند.
مراسم شب نیمه ماه مبارک رمضان، آیین نخلبرداری در روز عاشورا و شهادت حضرت علی (ع)، مراسم ششم امام حسین (ع) که در فهرست میراث معنوی کشور ثبت شده و همین‌طور مراسم آش باران و جشنواره شاهتوت از مهمترین آیینهای برزک به‌شمار می‌روند.
در فصل تابستان و اواخر پائیز (وقتی محصولات برداشت شد) نوعی آش حلیم با گندم، جو، گوشت، نخود و لوبیا پخته می‌شود. سوخت این آش تماماً هیزم بوده و به روشی کاملاً سنتی پخته می‌شود. پخت آش از ساعت‌های آغازین شب تا حدود ساعت ۴ صبح طول می‌کشد. آش را بعد از پخته شدن با چوبهایی به نام تُخماق می‌کوبند و صبح زود پخش می‌کنند.
جشنواره شاه توت نیز در تیر ماه بین دهم تا پانزدهم برگزار می‌شود. بیشتر محصول شاه‌توت منطقه به فرحزاد تهران منتقل می‌شود.
مراسم ششم امام حسین (ع) از ساعت ۲ بعد از ظهر شروع شده و تا نماز مغرب و عشا ادامه دارد. تمام کشاورزان محصولاتی نظیر گردو، بادام، سنجد، کشمش و جوزقند را به مسجد آورده و در سینی‌های بزرگی که به آن‌ها مجمعه گفته می‌شود می‌گذارند. زنان و مردان به صف دور سفرهای به طول ۴۰ تا ۵۰ متر نشسته و آجیل‌ها را با دعا متبرک می‌کنند. سپس آجیل‌ها را بسته‌بندی کرده و بین شهروندان و مهمانان پخش می‌کنند.
تپه تاریخی قلعه برزک: تپه قلعه یک موقعیت مهم طبیعی شهر برزک است که احتمالاً یادآور اولین استقرار روستانشینی بازمانده از دوران باستان در برزک است. در این تپه حفره‌هایی به وجود آمده که بر اساس گفته اهالی در آن استخوان‌های انسانی وجود داشته و هنگام احداث پارک از محل خود برداشته شده‌است. آبراهه‌های ایجاد شده در دل کوه و همچنین فضای غارمانند ضلع جنوبی (که شاید دست‌کند باشد) از جمله آثار موجود در تپه قلعه است که پژوهش در این تپه را ضروری می‌نماید. (گزارش ثبتی تپه قلعه، ۳۸۳۱) تپه تاریخی قلعه دست کم مربوط به دوره سلجوقیان و قبل از آن است. غار کشف شده در این تپه به همراه وسایلی نظیر تنور گلی، ظروف سفالی و گلی و …، حکایت از سکونت و زندگی بسیار دور در این محل دارد. این تفرجگاه دارای سکوهای سنگی جهت اسکان و استراحت، صندلی و نیمکت‌های چوبی، آلاچیق، بنای کوشک در مرتفع‌ترین نقطه تپه، آبشاری که از مرکز کوشک شروع و پس از گذشتن از برکه‌ها و جزیره‌های آب به پایین تپه در محل استخر ذخیره آب ختم می‌شود و… است.
غار برزک در تپه تاریخی قلعه برزک: قدمت این غار به دوران سلجوقیان بازمی‌گردد و شهرداری با همکاری میراث فرهنگی و گردشگری به دنبال ثبت ملی این اثر تاریخی است. بنا به نقل قول سینه به سینه بزرگان شهر، این غار که در سکونتگاه اولیه برزک (تپه قلعه) واقع شده، دارای ۳ مسیر اصلی بوده که یکی از مسیرها به مسجد جامع شهر و مسیر دیگری به حمام میان ده و مسیر سوم به طرف کوه اشک ادامه دارد و هم‌اکنون شهرداری به جهت انجام تحقیقات بیشتر مشغول آزادسازی معبرهای مسدود شده این غار در اثر ریزش‌های سالیان متوالی است. از آثار برجای مانده در این غار می‌توان به حفر کانال‌های کوچک حفاری شده در دل سنگ جهت دفن یا نگهداری استخوان‌های گذشتگان خود، ظروف سفالی و گلی برجای مانده و وجود سقف‌های زیبای آن اشاره کرد.
جاده تفریحی توریستی سعدآباد برزک: این جاده از زیباترین جاده‌های طبیعی و بکر شهرستان کاشان است. جاده تفریحی و توریستی سعدآباد از مرکز شهر آغاز می‌شود و در امتداد رودخانه اصلی شهر به طول ۴ کیلومتر همراه با بدیع‌ترین صحنه‌های طبیعی ادامه دارد و پس از گذشتن از کنار تفرجگاه‌ها، کوه‌ها، چشمه‌ها، آبشارها و باغ‌های زیبا، به مسیر اصلی جاده برزک ـ کاشان ختم می‌شود.
تفرجگاه چشمه احمدآباد: این چشمه در نقطه شمال شرقی برزک و در حریم رودخانه فصلی برزک واقع است و دارای چندین چشمه جوشان است و در قسمت بالادست آن دیواره سدی است که بر اثر رسوب طی سالیان متوالی پر شده و هم‌اکنون با رویش درختان بید و درختچه‌های گز در بستر این سد، منظره زیبایی را ایجاد کرده‌است. این تفرجگاه که در ۱۰۰ متری خیابان اصلی واقع است هر ساله گردشگران زیادی را به سمت خود جذب می‌کند. به دلیل وجود کوه در حاشیه جنوب شرقی تفرجگاه، گردشگران علاقه‌مند به کوهنوردی نیز در کنار استفاده از مناظر بکر و طبیعی از فضای این تفرجگاه برای کوهنوردی بهره می‌برند.
آسیاب آبی سعدآباد و تفرجگاه جنب آن: در قسمت جنوبی جاده سعدآباد، آسیاب آبی با قدمتی حدود ۲۰۰ ساله به چشم می‌خورد. این آسیاب آبی دارای تنوره‌ای است که آب از بالا داخل آن ریخته و فشار آب این تنوره، سنگ‌های آسیاب به وزن ۵۰۰ کیلوگرم را به حرکت درمی‌آورد و گندم را که بین دو سنگ قرار می‌گیرد خرد و آرد می‌کند. شهرداری اقدام به مرمت و بازسازی و احیاء این آسیاب کرده و تفرجگاهی در کنار آن در حال ساخت است. این تفرجگاه مورد استقبال گردشگران قرار گرفته‌است. این اثر در تاریخ ۲۴ / ۸ / ۸۵ به شماره ۱۶۲۱۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
حمام دوره صفویه برزک: یکی دیگر از میراث‌های فرهنگی شهر برزک، حمامی است که مربوط به دوره صفویه است. این بنای کهن توسط فردی بنام سیدحسن کاشانی ساخته شده‌است. برای گودبرداری این حمام ۱۰ متر زمین را کنده و این کار یک سال طول کشیده و بعد از ۷ سال ساخت حمام به پایان رسیده‌است. در ساخت این حمام از ستون‌های سنگی تراشیده شده یکپارچه استفاده شده و برای برپا کردن ستون‌ها و محکم‌کاری پایه‌ها از سرب و ساروج که به صورت سنتی درست می‌شده استفاده کرده‌اند. حمام دارای دو خزینه، دو حوضچه بنام استک و دو تخته سنگ برای نماز خواندن است. برای سوخت حمام از نفت سیاه استفاده می‌کنند. این اثر در تاریخ ۲۴ / ۸ / ۸۵ به شماره ۱۶۲۱۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
امامزاده سراج الدین ابن موسی بن جعفر: ساخت بنای اصلی امامزاده سراج‌الدین ابن موسی ابن جعفر (ع) با قدمتی ۵۰۰ ساله را هنرمندان دوران صفوی به عهده داشته‌اند. بنای این امامزاده که بزرگترین امامزاده شهر است شامل دو بخش است. بخش اصلی که هسته اولیه آن را تشکیل می‌دهد فضای دور مقبره امامزاده است که یک بنای ۸ ضلعی با ضریح در مرکز آن همراه با گنبد خشتی که از درون (زیر آن) آئینه‌کاری شده‌است. در فضای بیرونی امامزاده قبرستان شهر وجود دارد که سنگ‌های قبر بسیار قدیمی گویای قدمت بالای این قبرستان است. این اثر در تاریخ ۲۲ / ۸ / ۸۵ به شماره ۱۶۱۹۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
موزه مردم‌شناسی برزک: قدمت این خانه که به موزه مردم‌شناسی برزک تبدیل شده‌است به دوره زندیه می‌رسد و با توجه به معماری سنتی محل ساخته شده که پس از خرید این بنا و تملک آن توسط شهرداری شهر برزک، تغییر کاربری یافته و به موزه مردم‌شناسی این شهر تبدیل شده‌است. موزه مردم‌شناسی، در دو طبقه با حیاطی طویل و باریک و با شیبی ملایم از شمال به جنوب شکل گرفته‌است. علاوه بر بنای تاریخی خود موزه، گردشگران می‌توانند شاهد دستگاه‌های بافندگی قدیمی همچون دستگاه گلیم بافی، دستگاه چادرشب بافی، دستگاه قالیبافی، درب چوبی مسجد جامع و بیش از ۴۵۰ اثر باقی‌مانده و قدیمی از گذشتگان باشند. این اثر در تاریخ ۱۴ / ۱۲ / ۸۵ به شماره ۱۷۸۱۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است و با همت و مدیریت پژوهشگر میراث فرهنگی، خانم جهانی، پذیرای گردشگران است.
آب انبار سردل برزک: این آب انبار در دوران پهلوی با سبک معماری سنتی محل ساخته شده‌است. بنای این آب انبار به سفارش ساکنان محل جهت استفاده عمومی توسط شیخ میرزا جلال مصطفوی و کربلائی حسینعلی که معماران برزکی بوده‌اند ساخته شده و چون در محله سردُل (شهید رجایی) جنب خانه روحانی ساخته شده به همین نام معروف گشته‌است. این بنای تاریخی در تاریخ ۲۴/ ۸ / ۸۵ در فهرست آثار ملی ایران به شماره ۱۶۲۰۵به ثبت رسیده‌است.
خانه‌های قدیمی کاردان و موسوی برزک: خانه کاردان ها در دوره زندیه بنا شده و یکی از قدیمی‌ترین خانه‌های تاریخی شهر برزک به‌شمار می‌رود. معمار آن استاد کربلائی عبدالله عظیمی معروف به معمار عظیم بوده‌است. این خانه که از زمان ساخت تاکنون در مالکیت خاندان کاردان بوده به همین نام در بین اهالی شهر تاریخی برزک معروف شده‌است. این بنای تاریخی که در بافت قدیم شهر استقرار یافته هم‌اکنون نیز دارای کاربری مسکونی است، در تاریخ ۲۴/ ۸ / ۸۶به شماره ۱۶۳۱۴در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
خانه تاریخی موسوی نیز که در همسایگی خانه تاریخی کاردان قرار دارد یکی از قدیمی‌ترین خانه‌های تاریخی این شهر است که در دوره زندیه و با الهام از معماری سنتی محلی ساخته شده و چون متعلق به خاندان موسوی بوده به همین نام نیز شهرت یافته‌است و در میان اهالی این شهر به نام منزل امام جمعه شهر برزک معروف است. این بنای تاریخی در تاریخ ۲۴/ ۸ / ۸۶به شماره ۱۶۳۰۹در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
آسیاب خاتونی برزک: آسیاب خاتونی در جنوب شرقی شهر برزک، در محله باغستان و روبروی مسجد خاتم‌النبیین قرار دارد. آب قنات علیای برزک به وسیله کانالی به تنوره وارد می‌شود و در ادامه، آب انباشته شده در این مخزن توسط روزنه قیف مانندی به سوی پره‌های چرخ آسیاب هدایت می‌شود و باعث به گردش درآمدن سنگ‌های آسیاب می‌شود. به‌طور کلی سقف فضاهای آسیاب تیرپوش و مصالح بکار رفته در آن سنگ، خشت و آجر است. با وجود بهره‌گیری از دستگاه‌های پیشرفته جهت آسیاب کردن غلات، هنوز هم برخی از ساکنان برزک و روستاهای تابعه کیسه‌های گندم و جو را برای آرد کردن به این آسیاب می‌آورند. در مجموع با توجه به موقعیت مکانی اثر و قرار داشتن آن در بافت شهر برزک و دسترسی آسان به این بنای ارزشمند، همچنین دایر و فعال بودن آن، به عنوان یکی از جاذبه‌های گردشگری منطقه به‌شمار می‌رود.
بافت قدیم برزک: بافت قدیم برزک، با دیوارهای کاهگلی، کوچه‌های پیچاپیچ، و خانه‌هایی که برخی اتاق‌هایشان سقف کوچه شده‌اند، در محله مصلی واقع شده‌است. این بافت که دارای ساختمان‌های خشت و گلی، با تیرهای چوبی بوده و بیشتر دارای کوچه‌های تنگ معروف به کوچه‌های آشتی کنون است. این بافت که در حاشیه تپه تاریخی قلعه و به صورت پلکانی گسترش یافته دارای چشم‌انداز بسیار جالبی است. کوچه‌ها با عرض ۱ متر در اطراف ساختمان‌ها به‌طور خاص و به شکل مارپیچ چرخیده‌است و تمامی منازل را به آسانی با هم ارتباط می‌دهد و هیچ‌کدام از کوچه‌ها بن‌بست نیست.
مردم این منطقه در قدیم به گویش راژی برزکی که یکی از گویش های زبان راژی در شاخه زبان های ایران مرکزی است صحبت می‌کردند؛ تعدادی از سالمندان این شهر به این گویش تکلم می‌کنند؛ نکته قابل توجه این است که گویش راجی این منطقه با گویشهای راجی (رایجی) شهرها و روستاهای همسایه تفاوت دارد.[صادقی، علی اشرف (1393) «گویش برزک کاشان»، دومین همایش بین‌المللی زبان‌ها و گویش‌های ایرانی: گذشته و حال. دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، تهران، ایران. گویش برزک کاشان][کلانتر ضرابی، عبدالرحیم (1378) تاریخ کاشان، سپهر. تهران.
در برزک دو اقامتگاه رسمی بوم‌گردی برای مسافران فراهم است. یک گزینه اقامت در خانه تاریخی روحانی (خانه روحانی برزک) است که به عنوان یک اقامتگاه بوم‌گردی در برزک فعال شده‌است. این اقامتگاه با رختخواب سنتی و کرسی، داخل خانه‌ای کوچک اما تاریخی (با معماری صفوی) و همراه با خدماتی مثل غذای سنتی گشت طبیعت و تاریخ و … فعالیت می‌کند. اقامتگاه سنتی آویلا نیز، در دل بافت تاریخی برزک و پای تپه تاریخی قلعه، گزینه بعدی برای اقامت در برزُک به‌شمار می‌رود. علاوه بر این هتل داریوش در محله کارگاه خیابان دانش با نمایی زیبا از تمام شهر با بافت سنتی و مدرن درخدمت گردش گران است
منطقه حفاظت شده قمصر و برزک در سال ۱۳۸۶ جهت احیاء محیط طبیعی و حیات وحش منطقه به عنوان منطقه شکار ممنوع اعلام شد. پس از آن طی مصوبه شماره ۳۲۸ شورای عالی محیط زیست (کمیسیون زیر بنائی دولت) مورخ ۱۳۸۹/۹/۲۹ به عنوان منطقه حفاظت شده به مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست پیوسته‌است.
منطقه حفاظت شده قمصر و برزک با مساحت ۵۹٬۹۶۶ هکتار در استان اصفهان و شهرستان کاشان واقع شده‌است.
۴/۱۳ درصد از منطقه حفاظت شده قمصر و برزک زیر ۱۴۰۰ متر، ۵۵ درصد بین ۱۴۰۰–۲۵۰۰ متر، ۲۸ درصد ۳۰۰۰–۲۵۰۰ و مابق بیش از ۳۰۰۰ متر ارتفاع دارد.
بیشتر وسعت منطقه کوهستانی است و قسمت محدودی را نواحی دشتی تشکیل می‌دهد.
منطقه حفاظت شده قمصر و برزک در حال حاضر فاقد پاسگاه محیط بانی و تجهیزات حفاظتی متمرکز و مستقر در منطقه است.
منطقه کوهستانی با اقلیم سرد باعث شده تا پوشش گیاهی مستقر در آن پوشش گیاهی ناحیه ایرانی و تورانی کوهستانی باشد. سیمای کلی پوشش گیاهی منطقه از نوع درمنه است و تنوع گونه‌های گیاهی منطقه نسبتاً قابل توجه است.
گونه‌های شاخص گیاهی آن درمنه، انواع گون، چوبک و کلاه میرحسن است.
۲۰ گونه پستاندار، ۱۵ گونه خزنده، ۵۰ گونه پرنده و یک گونه دوزیست از این منطقه شناسایی شده‌است.
گونه‌های شاخص جانوری منطقه حفاظت شده قمصر و برزک را گربه پالاس، قوچ ومیش، کل وبز، گراز، پایکا و مار شاخدار تشکیل می‌دهند.
فعالیت معادن و شکار غیرمجاز مهمترین عوامل تهدیدکننده منطقه به‌شمار می‌روند.
- در مرداد ماه ۱۳۹۰ محیط‌بانان مستقر در منطقه حفاظت شده قمصر و برزک، با همکاری همیاران محیط زیست موفق به کشف یک قلاده توله گربه پالاس شدند. این جانور که در اثر درگیری با چندین کلاغ دچار مصدومیت از ناحیه چشم شده بود جهت معاینه و درمان تحویل اداره حفاظت محیط زیست کاشان گردید.
- در خردادماه ۱۳۹۲ یک رأس بره میش وحشی ۴ روزه که مادرش توسط شکارچیان غیرمجاز کشته شده بود به گله گوسفندی در منطقه حفاظت شده قمصر و برزک پناه آورد.
- دستگیری شکارچی غیرمجاز بره میش وحشی در پوشش تفریح خانوادگی در شهریور ۱۳۹۲
"اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران"، تهران: مؤسسهٔ جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۳خ.
"وب‌گاه خانه روحانی برزک: www.barzokhouse.com"خانه روحانی برزک
"وب‌گاه شهرداری برزک: www.barzok.ir"شهرداری برزک
بَرف‌اَنبار ، شهری در بخش مرکزی شهرستان فریدونشهر استان اصفهان ایران است.
شهر برف‌انبار در دامنه‌های کوه‌های زاگرس قرار گرفته و یکی از شهرهای کوهستانی و برف‌گیر ایران است.
شهرداری این شهر در تاریخ ۲۴ شهریور ۱۳۸۲ تشکیل شد و این در صورتی بود که دو روستای خمسلو و سنگباران با هم ادغام شدند و تحت یک نام و یک شهر شدند. شغل بیشتر مردم کشاورزی و دامداری است.
بیشتر مردم شهر به ترتیب ترک و لر می باشند و هریک به زبان خود تکلم می کنند.در گذشته جمعیت زیادی ارمنی در این شهر ساکن بودند که به مرور از این شهر مهاجرت کرده و ترک ها لرها جای آنها را گرفتند.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۵٬۳۸۲ نفر (۱٬۶۴۴ خانوار) بوده‌است.
بهاران‌شهر یکی از شهرهای بخش پیربکران شهرستان فلاورجان در استان اصفهان در مرکز ایران است.
شهر جدید بهاران از ترکیب چند روستا بصورت یک مجموعه تشکیل شده است که عبارتند از: باغکومه،سهلوان ،اجگرد،حبیب آباد و آب نیل که بعد از گذشت از شهر کلیشاد و سودرجان به سمت چهارراه آب نیل در سمت راست جاده ای شهر قابل رویت است.
این شهر با جمعیت ۱۱،۲۸۴ نفر (۱۳۹۵) در بخش پیربکران شهرستان فلاورجان قرار دارد.
پیربکران یکی از شهرهای شهرستان فلاورجان در استان اصفهان است. این شهر متشکل از چند روستا به نام‌های پیربکران، پاوا، فرتخون، جوچی، خروشاد، رارا و کرافشان مپ است. شهر پیربکران مرکز بخش پیربکران در شهرستان فلاورجان است.
نام این شهر از آرامگاهی به نام «پیربکران» گرفته شده که مقبره محمد بن بکران، از پارسایان نامور این ناحیه است.
این آرامگاه که در ۳۰ کیلومتری جنوب غربی اصفهان قرار دارد میان سال‌های ۷۰۳ تا ۷۱۲ هجری ساخته شده‌است.
پیربکران در گذشته بالان نام داشته‌است که به علت وجود این بقعه، این شهر را پیربکران می‌نامند که هم‌اکنون پسوند نام خانوادگی افراد این شهر، «بالانی» است.
پیربکران شهری تاریخی است که از حدود ۱۰۰۰ سال پیش آثاری کهن در خود دارد که مهم‌ترین آنان عبارت‌اند از:
این بقعه اثر تاریخی آرامگاه پیربکران است که نام شهر از این اثر نشات گرفته این بنای تک ایوانی، از نظر سبک معماری شبیه به معماری دوره ساسانی و یادآور طاق کسری است، ولی طاق ایوان به جای این‌که مانند طاق‌های دوره ساسانی هلالی باشد، نوک‌دار است. گور محمدبن بکران، سازندهٔ اثر، و محمد نقاش، کاشی‌کار و نقاش اثر، در خود اثر قرار دارد.
استراخاتون یا سارا خاتون یا ستاره خاتون یا سارا بنت آشر نوه حضرت یعقوب بنایی مذهبی متعلق به قوم یهود است. نام مقبره استراخاتون یا ستاره خاتون و طبق مستندات تاریخی به مقبره سوشاندخت یا دخت یزدگرد نیز معروف است طبق شواهد تاریخی گویا به هزار و چهارصد و اندی سال قبل بازمی‌گردد. سنگ قبر یافته شده از این بنا که به زبان عبری نوشته شده‌است، صراحتاً تاریخ ۱۲۰۰ سال قبل را نمایش می‌دهد. استرا خاتون یا ستاره خاتون (استرا در زبان کردی به معنی ستاره و خاتون هم به معنی خانم است، استراخاتون در زبان کردی همان ستاره خاتون فارسی است.
تأسیس آن به سال ۷۰۲ هجری و بنا به روایتی ۷۱۲ هجری بازمی‌گردد. این پل توسط حاکم محلی که دست نشانده ایلخان مغول بود به نام اولجایتو و نامش بابا محمود پدر محمد اشترگانی است پی‌ریزی و بنا شده‌است. یکی از ویژگی‌های این بنا داشتن گرده‌ای ملایم در حرکت معماری پل است که تقسیم فشار آب را در دو سوی پل تنظیم می‌نماید. این پل بارها توسط حاکم زمان تعمیر و بازسازی شده‌است طول پل حدود ۱۵۲ متر، عرض از ۵ الی ۸ متر متغیر است و ارتفاع آن از سطح بستر رودخانه ۷۲۰ سانتی‌متر می‌باشد.
این اثر در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۴۵ با شمارهٔ ثبت ۶۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این پل در ۲۸ کیلومتری جنوب غربی اصفهان و در شهر پیربکران روستای سهروفیروزان بر روی زاینده رود ساخته شده‌است. این پل چون در باغ محمود که از روستاهای شهرستان لنجان است قرار گرفته به پل باغ محمود نیز شناخته می‌شود.
تودِشک مرکز بخش تودشک شهری از توابع این بخش در شهرستان کوهپایه استان اصفهان ایران است.
این شهر در شمال شهرستان ورزنه قرار دارد.
این شهر در سال ۱۳۸۵ خورشیدی جمعیتی برابر با ۳٬۹۴۰ نفر داشته‌است. شهرداری این شهر در سال ۱۳۸۰ خورشیدی تشکیل شد.
نقاط تودشک و تودشکچویه به علت قرارگیری در کنار همدیگر دارای پیشینه تاریخی و فرهنگ یکسان می‌باشند. لغت تودشک در زبان فارسی قدیم پارسیک به معنای دژ یا قلعه بوده تلفظ آن تودِشک و نگارش آن Toudeshk است. لغت تودِشکِچویه به معنای تودشک کوچک می‌باشد. منشأ پیدایش نقاط تودشک و تودشکچویه کاملاً مشخص نیست ولی سابقه نقاط مزبور بسیار طولانی بوده بطوریکه ساختار و معماری موجود در شهر تاریخ منطقه را به زمان پیش از میلاد می‌رساند این پیشینه با بررسی گویش، نوع کشاورزی و زندگی مردم این ناحیه به‌وضوح مشخص می‌باشد؛ وجود مدارک در اطراف شهر بیانگر ارتباط قوی مردم این منطقه با کرمان، شیراز، نائین، یزد و زابل است. همچنین بهاء الدین پدر خواجه شمس الدین محمد بن بهاء الدین محمد حافظ شیرازی شاعر و غزلسرای بزرگ سدهٔ هشتم ه‍.ق ایران تاجر و از اهالی تودشک یا تودشکچویه بوده است.
بدنبال شکل‌گیری نقاط ذکرشده مزارع صادق آباد، مزرعه نو و مزرعه کهنه و رجان به عنوان مراکز فعالیت کشاورزی شکل پذیرفته‌اند. روند توسعه نقاط تودشک و تودشکچویه شامل دو بخش قدیم و جدید میشود بخش قدیمی بافت با سابقه‌ای را تشکیل می‌دهد و بخش جدید سابقه کمتری دارد. در نقاط نامبرده بافت جدید شامل محله‌هایی است که عمدتاً در سال‌های پس از انقلاب شکل گرفته‌است و می‌توان به محله نوبنیاد جنوب غربی تودشک و محله نوبنیاد شمال غربی تودشکچویه اشاره کرد. وجود اراضی بایر در جنوب غربی تودشک و در شمال غربی تودشکچویه زمینه توسعه مناسب را فراهم نموده و شکل‌گیری محله نوبنیاد در جنوب غربی تودشک همچنین واگذاری قطعات زیادی از پلاک‌های مسکونی به متقاضیان و مستقرشدن برخی از آن‌ها به خوبی توسعه فیزیکی تودشک را به سمت جنوب غربی نشان می‌دهد. همچنین شکل‌گیری واحدهای خدماتی و منازل مسکونی با تصرف اراضی بایر شمال شرقی تودشکچویه و تشکیل محله نوبنیاد زمینه‌سازی‌های توسعه آن را به سمت شمال شرقی آشکار میکند. سایر نقاط تودشک به علت توسعه اندک کالبدی و فیزیکی از تقسیم‌بندی قابل توجهی برخوردار نیستند.
شهر تودشک در بخش تودشک از شهرستان کوهپایه و در فاصله ۹۰ کیلومتری شرق مرکز استان اصفهان قرار دارد. این شهر در سال ۱۳۸۰ از تلفیق نقاط تودشک، تودشکچویه، صادق آباد، رجان، مزرعه نو و مزرعه کهنه و دهکده‌های کوچک‌تر در منطقه (قندی، انگرود، انجیران و لاگزی) شکل پذیرفت. تودشک در امتداد محور ارتباطی اصفهان–نائین قرار دارد وسایر نقاط سکونتگاهی در جنوب محور ارتباطی با فاصله ۵۰۰ متر تا یک کیلومتر نسبت به همدیگر استقرار دارند. این شهر در سمت شرقی شهرستان کوهپایه قرار گرفته‌است از طرف شمال به شهرستان اردستان، از شرق به شهرستان نائین و استان یزد، از جنوب به شهرستان های ورزنه و هرند و به دهستان جبل محدود می‌شود. این محدوده در عرض جغرافیایی ۳۲ درجه و ۲۳ دقیقه و ۳۲ درجه و ۴۹ دقیقه و طول جغرافیایی ۵۲ درجه و ۳۱ دقیقه تا ۵۲ درجه طول شرقی قرار گرفته‌است. گسترهٔ کنونی تودشک از ارتفاع ۱۹۹۰ تا ۲۱۰۰ متری از سطح دریا امتداد یافته‌است مرکز آن شهر تودشک می‌باشد که در ۲۰ کیلومتری شهر کوهپایه در موقعیت ۳۲ درجه و ۴۲ دقیقه عرض شمالی و همچنین ۵۲ درجه و ۴۰ دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ در کنار جاده ترانزیت اصفهان، به پنج استان جنوب و جنوب شرقی کشور قرار دارد. بر این اساس به‌طور مستند می‌توان گفت از لحاظ موقعیت جغرافیایی شهر تودشک تقریباً در مرکزی‌ ترین نقطه نقشه کشور ایران قرار گرفته‌است.
این منطقه دارای آب و هوایی نیمه صحرایی است بر اساس آمار منتشر شده از ایستگاه هواشناسی شهر ورزنه در بین سال‌های ۱۳۶۹–۱۳۶۰ میانگین حداکثر دما ۳۷ درجه سانتیگراد بالای صفر و میانگین حداقل دما ۶/۵ درجه سانتیگراد زیر صفر می‌باشد. میانگین حداقل دما ۷/۶ درجه سانتیگراد و میانگین حداکثر دمای سالیانه ۶/۲۴ درجه است
مهم‌ترین محور ارتباطی که با عنوان ریسمانی تمام سکونت گاه‌ها را از گذشته تا به امروز به همدیگر پیوند می‌دهد محور ارتباطی اصفهان–نائین است. این محور از مرکز منطقه گذشته و سکونتگاه‌های شمالی و جنوبی را به همدیگر ارتباط می‌دهد. جاده جشوقان که از سمت جنوب و در کنار شهر تودشک به محور ارتباطی وصل می‌شود دومین محور ارتباطی است. طول این محور از شهر تودشک به سمت جنوب تا جشوقان ۷ کیلومتر است. بخش‌هایی از این محور دوم در امتداد نخستین راه ماشین رو اصلی بین تهران-بندرعباس ساخته شده‌است.
جاده جندابه به شهر تودشک نیز به عنوان یک محور ارتباطی دیگری است که سکونتگاه‌های روستایی دولت‌آباد، آبچویه، برز آباد، خیرآباد، جندابه، جلال‌آباد، کی، دستگرد و باقرآباد را به شهر تودشک ارتباط می‌دهد. طول این محور از آخرین روستایی که در حوزه نفوذ تودشک می‌باشد تا شهر حدود ۱۰ کیلومتر است. این محور در ادامه مسیر خود به جاده‌های فرعی روستایی و مسیرهای جیپ رو ختم می‌شود. محور فرعی دیگری در شمال شهر تودشک وجود دارد که سکونتگاه‌های روستایی دستگرد، وج، بادافشان و حسن‌آباد را به محور ارتباطی اصلی یعنی جاده اصفهان–نائین ارتباط می‌دهد، این محور در کنار روستای یزد آباد به جاده می‌پیوندد. سایر آبادیها و سکونتگاه‌های پیرامونی از طریق محورهای ارتباطی خاکی که محور ارتباطی اصلی و شهر ارتباط می‌یابند.
شهر تودشک با جمعیت ۳۷۴۶ نفر در سال ۱۳۸۵ در شهرستان کوهپایه استان اصفهان قرار دارد. از لحاظ جمعیتی در اکثر نقاط دنیا پراکنده شده‌اند و به مشاغل گوناگون اشتغال دارند. از نقش های مورد استفاده در قالیبافی سبک نائین، اصفهان، کاشان و تبریز با مواد و الیاف مرغوب از جنس ابریشم می‌باشد. آثار بی نظیری از سال‌های دور توسط هنرمندان این شهر خلق شده و در حال حاضر در موزه‌های مهم دنیا از این آثار نفیس نگهداری می‌شود.
شاید یکی از بهترین مدارک مستند موجود در باب مردم‌شناسی مردم تودشک در دهه ۱۳۳۰ شمسی، خاطرات هوشنگ گلشیری باشد. وی زندگی کوتاه در کنار مردم تودشک را سرآغاز نقطه عطف زندگی روشنفکرانه و ادبی خود می‌داند. او در بخشی از «هوشنگ گلشیری از زبان خودش» اینطور می‌نویسد:بنیاد هوشنگ گلشیریهوشنگ گلشیری از زبان خودش. مجله گونش، دسته: بیوگرافی، نویسندگان بزرگ ایران. 5 مهر 1389
همه‌جا دربارهُ من نوشته‌اند که با شعر شروع کرده‌است. قضاوت‌ها براساس آثار چاپ شده‌است. حقیقت این است که حداقل دو کار چاپ نشده و بسیار خام هنوز هم دارم که باید مال سال ۳۷ باشد، یعنی وقتی که در دفتر اسناد رسمی کار می‌کردم. پس از گرفتن دیپلم، معلم شدم، در دهی دورافتاده در سرراه اصفهان به یزد. یک سالی در تودشک و بعد مرکز آن ناحیه، کوهپایه، گذراندم که برای من بسیار راهگشا بود. با آدمی آشنا شدم که جدیدترین رمان‌های چاپ شده را می‌خواند و به من هم می‌داد: مصطفی‌پور که از سویی با بهرام صادقی آشنا بود و از سوی دیگر خود هم می‌نوشت. این آدم همان وقتها هم معتاد بود و حرام شد. اما همین آشنایی سبب شد تا من مستقیماً به پیشروترین روشنفکران زمانه وصل شوم، آن هم از راه مطالعه.
امروزه، مهاجرین تودشکی در مراکز مختلف مشغول به تحصیل یا فعالیت در امور اقتصادی، علمی و سیاست می‌باشند. به دلیل عدم وجود آب کافی برای رونق اقتصاد کشاورزی و کافی نبودن درآمد صنایع دستی و قالیبافی، جوانان تودشک از دوره قاجار به تدریج به نواحی مختلف مهاجرت نموده‌اند. ابتدا اصفهان، تهران و کرمان به دلیل صنعتی بودن وجود جاذبه‌های کاری و استخدامی در معادن و صنایع و در دوره پهلوی و پس از انقلاب اسلامی به کشورهای آمریکایی و اروپایی برای تحصیل و کسب موقعیت‌های اجتماعی و رفاهی بهتر. به عنوان مثال، از مقاصد مهاجرت مردم شهر در ایالات متحده آمریکا منطقه شهر دالاس و حومه آن واقع در ایالت تگزاس می‌باشد. تعداد زیادی مهاجر تودشکی الاصل و بستگان نسل دومشان در این منطقه مقیم هستند.
از فامیل‌های اصیل تودشک می‌توان به تودشکی، زارعی تودشکی، اعتمادی تودشکی، رضائی تودشکی، حسینی تودشکی، محمدی تودشکی، کنعانی تودشکی، یوسفی تودشکی، عباسی تودشکی، حمامی تودشکی، قاسمی تودشکی، قاسمی تودشکچو، فیروزی تودشکی، حیدری تودشکی، مردانیان تودشکی، اکبری تودشکی، نام برد. همچنین اقوام سلطانی، مستوفی، علویپور رفسنجانی، قاسم‌زاده، العکراوی، ترابی، باقری، قاسمی زاده شفیعی تودشکی به‌تدریج از دوران حکومت صفویان در زمان پایتختی اصفهان بین سال‌های ۸۸۰ تا ۱۱۱۱ خورشیدی تاکنون به این شهر مهاجرت نموده و این منطقه خوش آب و هوا را برای سکونت انتخاب نموده‌اند.
همچنین در دوره اشغال ایران پس از وقوع جنگ جهانی اول در نیمهٔ اول صفر ۱۳۳۳ قمری تعدادی از تجار و بازرگانان برای حفظ کشور و ناموس خود از چنگ دولت‌های انگلیس و روسیه و در امان ماندن از خطر تجاوز شهر تودشک را که تنها منطقه داری ثبات در این دوره تاریخی بود برای سکونت انتخاب نمودند.
جمعیت شهر تودشک در سال ۱۳۷۵، ۳۷۲۳ نفر در قالب ۸۹۳ خانوار بوده‌است که در سال ۱۳۸۱ این جمعیت به ۴۱۲۴ نفر در قالب۱۰۳۱ خانوار رسیده‌است. در سال‌های بسیار دور دین این منطقه زردتشتی بوده که حدود قرن ششم هجری قمری اسلام با مهاجرت اقوام مختلف برای سطح زندگی بهتر و بازرگانی به تدریج وارد این منطقه شده و با ازدواج در منطقه مستقر شدند. دین اکثریت مردم اسلام و مذهب شیعه است. در دوران جنگ ایران و عراق ۴۰ نفر از اهالی تودشک کشته و تعدادی معلول شدند. زبان مردم تودشک فارسی با گویش تودشکی، نائینی است که با گویش معیار فارسی تا حدودی متفاوت است و ریشه در زبان باستان پهلوی دارد.
بررسی جمعیت نقاط سکونتگاهی منطقه از سال ۱۳۳۵ الی ۱۳۷۵ بر اساس آمارهای رسمی مد نظر قرار گرفته‌است. در شهر شصت نقطه سکونتگاهی قرار دارد که در یک جمع‌بندی ویژگی جمعیتی آن‌ها به صورت جدول زیر مورد بررسی قرار گرفته‌است. سال ۱۳۳۵ – ۴۶۴۶ نفر، سال ۱۳۴۵–۵۷۲۳ نفر، سال ۱۳۵۵ – ۵۹۴۵ نفر، سال ۱۳۶۵ – ۷۴۲۶ نفر، سال ۱۳۷۵ – ۹۱۴۹ نفر
روند تحولات جمعیت نقاط سکونتگاهی شهرستان تودشک نشان می‌دهد که ضریب ماندگار جمعیت در کلیه دوره‌های مورد بررسی بالاتر از ۱۰۰ نفر بوده‌است به نحوی که این روند برای دهه ۴۵–۱۳۳۵، ۱۲۳ درصد، دهه ۵۵ تا ۱۳۴۵، ۱۰۳ درصد، دهه ۶۵–۱۳۵۵، ۱۲۵ درصد و دهه ۷۵–۱۳۶۵ برابر با ۱۲۳ درصد بوده‌است.
بالا بودن ضریب ماندگاری جمعیت نشان می‌دهد که اولاً جمعیت دوره قبلی سرشماری شده در شهر باقی‌مانده و ثانیاً جمعیت مازاد دوره‌های بعدی نیز تا حدودی تثبیت شده‌است؛ که میزان ظرفیت تثبیت جمعیت با عنایت به بالاتر بودن ضریب، نسبت به عدد ۱۰۰ قابل تحلیل است.
زمین‌شناسی منطقه تودشک تابع سامانه زمین‌ساختی محور ارومیه-دختر از تقسیمات ایران مرکزی می‌باشد. از خصوصیات بارز این محور وجود کمربند آتشفشانی دوره میوسن می‌باشد. با توجه به جنس منطقه دارای حداقل نفوذپذیری است. برای ذخیره‌سازی رواناب در بالا دست باید مقاطع مناسب را در منطقه مشخص نمود و در استخر‌ های ذخیره‌ای که با بندهای مشخص و سر ریزها معین بوده و گنجایش حدود یکصد هزار متر مکعب را داشته باشد می‌تواند احداث کرد.حساسیت به فرسایش واحدهای کاری درمنطقه سجزی - کوهپایه اصفهان
منطقه مورد مطالعه در دامنه‌های غربی رشته کوه‌های آتش‌فشانی باروند شمال غربی–جنوب شرقی ارومیه–دختر واقع شده‌است. وجود این ارتفاعات سبب به تله انداختن ابرهای باران‌زای غربی شده و به همین علت میزان بارش در این قسمت با افزایش ارتفاع زیاد شده و این مزیت بزرگی است نسبت به دشت‌ های اصفهان که هر چه از سمت غرب به طرف شرق پیش برویم میزان بارش کم می‌شود.
خاک این منطقه شنی و قابل نفوذ است و در عمق ۱۵ متری خاک یک قشر آهکی به قطر ۱ تا ۲ سانتیمتر وجود دارد؛ بنابراین خاک این منطقه با وجود آثار شوری خاک فقیری است. در تودشک تقریباً اکثریت خانواده‌ها مالک زمین هستند که البته مقدار آن بستگی به سهمیه آب دارد که عبارتست از ۵/۱ حبه که باعث کشاورزی محدوده‌ای به مساحت ۷۰۰۰ متر مربع می‌گردد.
با توجه به نوسانات میزان آب از سالی به سال دیگر میزان زمین زیر کشت تغییر می‌کند، آبی که تودشک را مشروب می‌کند از دو قنات است که مادرچاه آن به عمق ۳۰ تا ۳۲ متر و به فاصله تقریباً دو کیلومتری شمال شرق شهر می‌باشد. آب این قنات‌ها نسبتاً شور می‌باشد. مالکین ۵/۱ حبه حق استفاده از ۴ ساعت آب را برای آبیاری هر ۸ روز یکبار خواهند داشت. با بازده این قنات‌ها که ۲۷ لیتر در ثانیه می‌باشد مقدار کل سهمیه آب برای یک دوره ۸ روزه هر زارع عبارتست از ۳۸۸۸۰۰ لیتر یعنی ۳۸۸ متر مکعب.
شهر تودشک دارای ۱۱۴ هکتار زمین زراعی، ۴۰ هکتار آیش آبی، ۳۵ هکتار بایر قابل استفاده و ۴/۳ هکتار باغات است که میزان محصول تولیدی آن ۷/۴۱۲ تن و تعداد بهره برداران ۸۹ نفر بوده‌اند. منابع تأمین‌کننده آب کشاورزی شامل ۶ رشته قنات با دبی ۲۷ لیتر در ثانیه‌است. در شهر تودشک جمعاً ۱۶۶۰ راس گوسفند و بره، ۵۹۰ راس بز و بزغاله، ۱۳۵۵ قطعه مرغ و خروس و ۱۸ راس گاو و گوساله وجود دارد.
به علت ضعف بخش کشاورزی در تأمین درآمد، قسمتی از نیاز اقتصادی ساکنین از طریق صنعت به ویژه صنایع خانگی تأمین می‌شود. وجود ۱۵ واحد کارگاهی در پیرامون شهر تودشک امکان اشتغال حدود ۳۰۰ نفر از ساکنین را فراهم آورده‌است، که میزان درآمد آنان با توجه به میزان تحصیلات، مهارت، سابقه و۰۰۰ خواهد بود. علاوه بر آن حدود ۲۰۰ نفر از زنان و مردان تودشک به فعالیت قالیبافی اشتغال دارند، که با توجه به نوع فرش تولیدی به‌طور ماهیانه یک نفر شاغل حدود ۴۰۰،۰۰۰ ریال درآمد از این راه کسب می‌نماید؛ ولی به دلیل رکورد بازار فعلی فرش در حال حاضر رونق ندارد.
در شهر تودشک کاربری‌های خدماتی زیر توزیع شده‌است:
علاوه بر زبان فارسی با لهجه یزدی، بسیاری از مردم محلی به گویش نائینی و تودشکی هم صحبت می‌کنند که گویش‌هایی هستند از گویش‌های مرتبط با زبان‌های ایرانی مرکزی و ریشه در زبان باستانی پهلوی دارند که پیش از اسلام در این منطقه رایج بوده‌است.
به استناد تصویب‌نامه شماره ۱۴۹۲/ت۲۴۱۵۹/ک مورخ ۲۳/۳/۸۰ هیئت وزیران شهرداری تودشک تأسیس و در تاریخ ۱/۷/۸۰ رسماً افتتاح و شروع به کار نموده‌است. احداث ساختمان جدید شهرداری بر فراز تپه مجاور جاده اصلی اصفهان- نائین فی‌مابین دو محله تودشک و تودشکچوئیه در سال ۱۳۸۰ آغاز و در مرداد ماه ۸۳ به بهره‌برداری رسید. شهرداری تودشک دارای سازمان تفصیلی اداری شامل یازده پست سازمانی مصوب می‌باشد که در حال حاضر ۴ نفر نیروی اداری در پست‌های مربوطه مشغول به کار می‌باشند. در حال حاضر شهرداری تودشک دارای ۷ دستگاه ماشین آلات از نوع سبک و سنگین می‌باشد که یک دستگاه نیسان آتش‌نشانی و یکدستگاه آمبولانس مزدا جهت حوادث غیر مترقبه مورد استفاده قرار می‌گیرد.
اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران
سرگذشت هوشنگ گلشیری در تودشک
حمام تودشکچویه
آب‌انبار تودشکچویه
وقوع طوفان‌های سرخ در تودشک
ایجاد مجموعه تجاری در تودشک
کامو و‌ چوگان شهری از توابع بخش قمصر شهرستان کاشان استان اصفهان ایران است.
که با پیوستن دو منطقهٔ «کامو» و «چوگان» در دی‌ماه ۱۳۹۲ با تاییدیه و مصوبهٔ هیئت دولت، تشکیل و نام آن از شهر جوشقان‌ و‌ کامو به کامو و چوگان تغییر یافت.
این شهر در دامنه کوه کرکس به زبان محلی کوه گرگش جنوب رصدخانه ملی ایران قرار دارد.این رصد خانه سومین رصدخانه بین المللی دنیاست که مورد توجه ایران و جهان قرارگرفته است.کامووچوگان در ۷۰ کیلومتری کاشان و ۱۲۰ کیلومتری اصفهان قرار گرفته است، طبق گفته معاون علمی و فناوری رییس جمهوری بهره برداری از رصدخانه ملی ایران در کلاس چهار که تنها رصدخانه منطقه جغرافیایی از اسپانیا تا هند محسوب می شود، فخر علمی برای پروژه های علمی در حال اجرا در کشور است.هشت رصدخانه در نیم کره شمالی زمین و از اسپانیا تا هند، هیچ رصدخانه ای در این منطقه جغرافیایی وجود ندارد. کامو‌و‌چوگان در ۷۰ کیلومتری کاشان و ۱۲۰ کیلومتری اصفهان قرار گرفته‌است.
به‌گواه تاریخ بزرگ‌ترین تمدن‌های بشری در کنارهٔ رودها و آبرفت‌های حاصلخیز تشکیل شده است؛ شهر کامووچوگان با وجود رودخانه‌ای دائمی و پر آب در قلب فلات خشک و بیابانی مرکزی ایران هزاران سال است محل اسکان انسان متمدّن بوده که وجود بناهای باشکوهی مانند برج میرزا آقاخان از دورهٔ اسلامی و کشف سفالینه‌هایی از دورهٔ پیش‌از اسلام مهر تاییدی بر این ادعاست.
اسم «کامو» متشکّل از کلمات «کام» به‌ا‌ضافه‌ی «اُوْ» (در زبان زرتشتی) و به معنای دهانه یا سرچشمه‌ی آب است؛ در فلات مرکزی ایران که اقلیمی بیابانی و خشک دارد، مناطق دارای رودخانه‌ی دائمی بسیار پررونق و مهم بوده‌اند. رود کبیر کامو؛ موسوم به «کاس‌رود» طبق نامی که از دیرباز بر خود یدک می‌کشد و بنابر منابع تاریخی به‌عنوان دریای کاس (همان کاشان) یا رودخانه‌ی کاس زبانزد بوده‌است.
علت نام‌گذاری «چوگان» رونق این ورزش و بازی باستانی درگذشته و به‌خصوص عهد صفوی، در منطقه‌ی مسطح وخوش آب‌وهوای جنوب شرقی شهر بوده است.
فرهنگ جغرافیایی ایران جلد ۳ می‌نویسد:
جوشقان قصبه مرکزی دهستان تابع بخش میمه شهرستان کاشان و به جوشقان قالی معروف است. جوشقان میمه را بواسطه معروفیت قالی آن جوشقان قالی می‌نامند. این قصبه در ۱۸ هزارگزی شمال میمه واقع و دارای ۲۷۶۶ تن جمعیت است. آب قصبه از ۷ رشته قنات و رودخانه کامو تأمین می‌گردد. محصول عمده آن غلات، حبوبات، انگور و سیب زمینی و میوه‌جات سردسیری و لبنیات و صنایع دستی قالی بافی بدون نقشه و کرباسبافی است. قالی‌های نقش جوشقان در کشور معروف است. خط تلفن کاشان به میمه از این قصبه می‌گذرد. راه فرعی ماشین‌رو به میمه و دبستان و ۲۰ باب دکان دارد. مزارع و روستای چوگان که مابین کامو و جوشقان است و حدود صد خانوار در آن زندگی می‌کنند که مسجد جامع آن در منطقه معروف است. روانج و چند مزرعه کوچک دیگر جزء این قصبه‌است. از آثار قدیم برج خرابه روی تپه مجاور و بنای امامزاده آن است.لغت‌نامهٔ دهخدا، سرواژهٔ جوشقان.
در تاریخ ۱۲ ماه مه سال ۱۸۴۴ میلادی، مصادف با https://www.bahesab.ir/time/conversion/ یکشنبه ۲۲ اردیبهشت ۱۲۲۳ هجری خورشیدی، در زمان سلطنت محمد شاه قاجار زلزله شدیدی در کامو وچوگان رخ داد که در اثر شدت آن به ایوان مسجد شاه اصفهان نیز آسیب رسید. https://www.sciencedirect.com/topics/earth-and-planetary-sciences/earthquake-damage
از کشتزارهای کامو و چوگان هر ساله ۵۰۰ تن گل محمدی به‌دست می‌آید . دشت‌های کامو نیز از چراگاه‌های خوب ناحیه مرکزی ایران است.
گلاب به دست آمده گاه به خاطر کیفیت بالا به خارج از کشور هم صادر می‌شود.بادام، گردو،انگور،کشمش،گلابی گیلاس،آلبالو،زردآلو، هلو، سیب و.. از دیگر محصولات این شهر است. در این شهر درختان گردوی ۲۰۰ساله‌ای وجود دارد که محصول فراوانی هم می‌دهند. این شهر ۲امامزاده دارد: «عبدالله» و «محمد»
قلعه دز و قلعه خانه و برج میرزا خان کامو و سراه عبدالله کامو و منزل حاج علی عباس در کامو ومسجد جامع در چوگان از آثار دیدنی آن است. از بزرگان این شهر می‌توان به میرعلاءالدین اشاره کرد که بقعه‌اش هنوز پابرجاست. همچنین چوگان مهد ورزش باستانی چوگان بازی در گذشته‌های بسیار دور بوده‌است که اکنون نیز بقایای دشت وسیعی بنام اسب ریز در بین دو روستای کامو و چوگان وجود دارد.
سنگ‌های بنای میدان آزادی تهران همه از کوهی در کامو وچوگان کنده شده‌اند.
کشاورزی و دامداری پیشه‌ی اکثر اهالی این منطقه بوده است که متاسفانه به‌دلیل مهاجرت بیش‌ازحد رونق گذشته را ندارد. بیشترین میزان زیر کشت محصولات کشاورزی را گل محمدی تشکیل می‌دهد و به‌دلیل برودت هوا، آخرین گل محمدی انبوه کشور در منطقه کامووچوگان استحصال می‌شود؛
این‌جا سرزمین عطر و گلاب است که دامنی معطر از گل‌های محمدی دارد و خاکش مبارک است به پینه‌ی دستان مردانِ زحمت و نان حلال؛ مأمن مادران عشق است و موطن رویش فرزندان ایثار؛ شهر کامووچوگان به‌نسبت جمعیت محدود خود  با تقدیم ۴۰ شهید در دفاع از انقلاب اسلامی سهمی بزرگ داشته است.
در کامو، ۳۵ روز پیش از نوروز، روز اول سال است. در میان کامویی‌ها رسم است که مردان در این روز به زنان هدیه‌ای بدهند که به آن «اسفندی» می‌گویند. این رسم مشابه رسم هدیه روز والنتین است.
از جشن‌های دیگر محلی جشن «قوچ پاجن» (قوچ (گوسفند نر) و پازن (بز نر)) است. در این جشن مردم به شاخ قوچ‌ها انار می‌آویزند تا بره‌های بیشتری به‌دنیا آورد.
شیرینی بومی کامو برشتوگ و دیگری نان زنجبیلی نام دارد.، قالی و سفره‌بافی از صنایع دستی اصلی محل (بوده) است.
سفره‌های کامو شهرت جهانی داشته و در رده گرانترین دست باف‌ها محسوب می‌شود.
زبان مردم کامو از گویش‌های ایرانی مرکزی ویا به قول خودشان، راجی، است.
تمامی افراد از کوچک به بزرگ حتی کسانی که سالیان دراز در خارج از محل بوده و با زبان فارسی صبحت می‌کنند هنگامی که وارد وطن خود می‌شوند با زبان محلی تکلم می‌کنند،بزرگترین و قدیمی ترین طایفه کامو به طایفه حسن رمون معروف است.
ادوارد براون انگلیسی که در زمان ناصرالدین شاه قاجار در تاریخ چهارم اکتبر ۱۸۸۷ میلادی تا سپتامبر ۱۸۸۸. م به صورت یک جهانگرد به ایران آمده و کتابی به نام «یکسال در میان ایرانیان» را به رشته تحریر درآورده هنگام عبور از کاشان به اصفهان توقف کوتاهی در روستای «قهرود» کاشان واقع در ۲۲ کیلومتری شمال کامو داشته و تحقیق مختصری را در مورد این زبان انجام داده است. او می‌نویسد:
«راجع به مبدأ و چگونگی پیدایش این زبان از مردم سؤال کردم ولی آن‌ها نتوانستند جوابی به من بدهند و همین قدر گفتند که فارسی قدیم است. در ایران فارسی قدیم به تمام لغات و ریشه‌هایی اطلاق می‌شود که در زبان‌های پهلوی جدید و پهلوی قدیم و ریشه‌های سانسکریت وجود داشته‌است. اما این زبان محلی یک رشته زبان تقریباً مستقلی است که در قسمت مهمی از ایران و با تغییر لهجه متداول می‌باشد و زبان نطنزی همین زبان است. این زبان همچنین با زبان زردشتیان یزد و کرمان قرابت زیادی دارد.»
کامو و فریدون شهر بلندترین شهرهای کشور از سطح دریا به حساب می‌آیند که به بام ایران معروف هستند. در شرح یکی از اصلی‌ترین علل اسم‌گذاری کاشان در تاریخ قم آمده است: «علت نام قاسان به‌خاطر رودخانه‌ای که به‌زبان عجم کاسه‌رود می گویند است. و قاسان دریا بوده است و آن‌را کاس رود خوانده اند و اول موضعی که از آب بیرون آمده بوده و این موضع بلندترین نقطه بوده است.»
آسمان شفاف، ارتفاع و جنس مطلوب زمین و دوری از منابع بزرگ آلودگی نوری باعث شده تا در بین ده‌ها قلهٔ کشور، رصدخانه‌ی ملی ایران در قله‌ی ۳۶۲۲متری گرگش و در شهر کامووچوگان احداث شود.
خاک حاصلخیز، رودخانه‌ی دائمی، چشمه‌ها و قنات‌های پرآب، عوارض متنوع زمین همراه با عرصه‌ای پهناور و مسیر دسترسی سه‌جانبه‌ی مستقیم به سه بخش مهم و غیرمستقیم به سه مرکز استان ازجمله قابلیت‌های استراتژیک شهر است.
کامو در حدود بیست کیلومتری شمال شهر مِیمه، حدود ۷۰ کیلومتری جنوب‌غربی شهر کاشان قرار دارد. کوه‌های گرگش (بلندترین قله ۸۹۵، ۳ متر) از شمال، کَمَر خَرونْجِن از شمال‌شرقی، کَمَر سیاه (ارتفاع ۶۳۰، ۳ متر) از مشرق، کَمَر سفید (ارتفاع ۹۵۰، ۲ متر) و قُرُقْچی از مغرب و چال و پارَند/ پَرَند از شمال‌غربی آن را احاطه کرده‌است.
با توجه به تحقیقات به عمل آمده و اینکه منطقه کامو وچوگان گرانیگاه ایران محسوب می‌شود و از حیث غارهای ایجاد شده در کوه‌های مرتفع و سر به فلک کشیده این منطقه از خاستگاه‌های اولیه پیدایش بشر بوده و ابزارهای سنگی بدست آمده در زمینه شکار حیوانات در کامو وچوگان یکی از قدیمی‌ترین مراکز اسکان بشر بوده و بلندترین نقطه جغرافیایی استان اصفهان نسبت به سطح دریا می‌باشد و بقایای شکل‌گیری خشکی پس از فرورفتن آب اقیانوس اولیه حدود دو میلیارد سال از حیات این ناحیه می‌گذرد.
حجاری، ساخت ابزارهای سنگی، پالایش مواد، پیدایش لوله‌های سفالین انتقال آب در هزاره سوم قبل از میلاد، ساخت استخرهای مهار آب، طراحی وسایل مخصوص پالایش ماست بنام مشک، تولید آهک، ساخت طلا در منطقه پا سنگ زر، سفالگری، ساخت تجهیزات کشاورزی، ابداع ورزش‌های سنتی و ابزارهای مربوط به آن‌ها مانند نبی بازی، کازو، کالاچ و غیره، ساخت قفلهایی مانند کلون، قالی بافی، سفره بافی، گلیم بافی، علم تولید آلیاژ در هزاره‌های قبل از میلاد، علم گیاه‌شناسی و طب سنتی، ترویج کشاورزی، رکورد بذر گندم و سیب زمینی، استفاده از چرم در امر حفاظت از مواد غذایی از دیرباز مانند قلیه و دیگ‌های روغن و مشکوله‌های نگهداری ماستینه، تولید زغال، ابداع تنورهای گلی، صنعت آهنگری، نساجی و پشم ریسی و… از نبوغ منحصربه‌فرد این مردم است.
قله‌ی گرگش، یکی از قلل اصلی رشته‌کوه زاگرس در قسمت شمالی شهر برکات زیادی را برای منطقه و حتی مناطق هم‌جوار به ارمغان آورده است؛ ازجمله ایجاد استثنای اقلیمی در میانه‌ی مناطق کویری کاشان و بیابانی برخوارومیمه که به‌واسطه‌ی نگه ‌داشتن ابرها و سامانه‌های بارشی توسط این کوه، ناحیه‌ای خوش آب‌وهوا با قابلیت‌های مختلف گیاهی و جانوری و سفره‌های زیرزمینی غنی از آب ایجاد کرده است.
کامو در نزدیکی یکی از گرمترین نقاط کره زمین، این روستای سردسیر و ییلاقی قرار دارد که تا خودتان به این منطقه شگفت‌انگیز سفر نکنید باور نمی‌کنید که در کویری گرم و سوزان تکه‌ای از این بهشت سرسبز و زیبا جا خوش کرده‌است. تنها با رفتن به کامو وچوگان می‌توانید لذت برف بازی در نزدیکی کویر داغ را تجربه کنید و با دیدن زیبایی‌ها منحصربه‌فرد آن چشمان خود را نوازش دهید.
کامو یکی از آبادی‌های کاشان است که به علت داشتن آب و هوای خنک و کوهستانی از زمان‌های خیلی دور ییلاق کاشان، بخش کویری و گرمسیری کاشان و آبادی‌های تابعه آن بوده‌است. این روستا در دره‌ای با شیب ملایم قرار دارد و از دامنه‌های بلندی‌های کرکس و گرگش آغاز می‌شود و به سمت جوشقان ادامه پیدا می‌کند.
کامو در ارتفاعات قرار گرفته‌است و به دلیل آب و هوای معتدل سردسیری و رودخانه دائمی پرآب و فراوانی آب‌های جاری دارای طبیعتی کاملاً سرسبز است و کوه‌های اطراف آن با پوشش انبوه درختان چشم‌اندازی وصف ناپذیر دارد. شغل اصلی مردم دامداری و کشاورزی است و محصولات سردسیری بسیار مرغوبی در آن کشت می‌شود. گلستان گل محمدی، موستان انگور، باغ هایی با درختان
گردو،بادام،گیلاس،آلبالو،زردآلو،آلوچه،هلو،سیب درختی،گلابی و ... دراین روستای کوهستانی به وفور دیده می شود.
کامو در چهار فصل سال تماشایی است. شکوفه‌های خندان باغ‌های میوه در بهار، درختچه‌ها و درختان سر به فلک کشیده سرسبز و گل‌ها و گیاهان وحشی و هوای خنک و دلپذیر در تابستان و طبیعت رنگارنگ آن در پاییز و چشم‌انداز ارتفاعات پراز برف و امکان پیست اسکی آن در زمستان تنها گوشه‌ای از زیبایی‌های این روستای دیدنی است. چوگان در همسایگی کامو دارای طبیعتی بکر و زیباست گلستان‌های گل محمدی، مزارع کشت گندم و جو، موستان‌های انگور، باغستان‌های گردو و بادام..
چادگان شهری ساحلی در کرانه دریاچه سد زاینده رود و مرکز شهرستان چادگان در استان اصفهان است.https://www.khuisf.ac.ir/ShowPage.aspx?page_=form&lang=1&sub=107&PageId=4157&tempname=refahiمهریار، محمد، فرهنگ جامع نامها و آباديهاى کهن اصفهان، فرهنگ مردم، ۱۳۸۲، ص ۵۴۵
نام باستانی چادگان «پاراتاک» بوده که بعدها به چادگان تغییر پیدا کرد.
چادگان، یک منطقه گردشگری با تاریخچه‌ی طولانی است. اسناد تاریخی نشان می‌دهد که شهرستان چادگان در دوران صفویه و با فرمان شاه عباس اول بنا شده است. با فاصله‌ی کم و همجواری با رود زاینده رود و موقعیت جغرافیایی مساعد، شهرستان چادگان به یکی از شهرهای زیبا و پرجمعیت تبدیل شده است.در گذشته، این منطقه با نام "پاراتاک" شناخته می‌شد که بعدها به چادگان تغییر نام داده شد.
نام چادگان از دو کلمه‌ی "چاد" و "گان" تشکیل شده است. "چاد" یک کلمه‌ی ترکی به معنای شیار، شکاف و دره است. "گان" هم پسوند نسبت است. چون شهرستان چادگان در میان یک دره‌ی کوچک قرار دارد، به همین دلیل معنای لغوی یکسانی با محل قرارگیری خود دارد.
شاه عباس صفوی ترک زبانان را به این منطقه هدایت کرده است تا از شرایط آب و هوایی مساعد و امکانات زاینده رود استفاده کنند. آخرین پادشاه هخامنشی نیز برای گردآوری سپاه خود به پاراتاک آمده بود و از این راه، با عبور از دهات دیگر، به همدان رسیده بود.
روایت‌های متفاوتی در مورد اقامت اسکندر در شهرستان چادگان وجود دارد، اما وجود روستای اسکندری در مجاورت چادگان و ستون‌های سنگی و ظروف سفالی قدیمی، به اهمیت و قدمت این منطقه اشاره می‌کنند.
فاصله‌ی چادگان تا مرکز استان اصفهان، که به معنای شهر اصفهان است، حدود ۱۱۵ کیلومتر است. مساحت شهرستان چادگان نیز حدود ۱۲۰۰ کیلومتر مربع است و شهرها و شهرستان‌های نزدیکی همچون تیران، کرون، فریدن و فریدون شهر به آن مرز می‌زنند.
شهرستان چادگان با استان چهارمحال و بختیاری نیز مرز دارد. در نظر گرفتن آب و هوای این منطقه، زبانزد خاصی برای شهرستان وجود ندارد. آب رودخانه‌ی زاینده رود و هوای مساعد، از دلایلی هستند که باعث سرسبزی و زیبایی این منطقه شده‌اند. علاوه بر این، شهرستان چادگان از طرفی با رشته‌ی کوه‌های مشهوری هم‌جوار است.
ساختمان‌های شهر چادگان بر روی تپه‌های کم ارتفاع ساخته شده‌اند و به همین دلیل، منظره‌ی خاصی را در شکل‌گیری شهر ایجاد کرده‌اند. اختلاف ارتفاع میان مناطق مسکونی و زمین‌های کشاورزی، باعث حفظ مزارع و باغات و کنترل توسعه‌ی مناطق مسکونی در بافت کشاورزی شهرستان شده است.
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت شهر چادگان در سال ۱۳۹۵ برابر با ۹۹۲۴ نفر بوده‌است. مردم شهر چادگان به زبان ترکی سخن می‌گویند.دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان:از تعداد ۲۴۱۵ خانوار ساكن در شهر چادگان تعداد معدودي صرفا به فارسي تكلم مي نمايند بلكه تكلم محلي ساكنين زبان ترکی است .
دانشنامه جهان اسلام
شهر چادگان در ۱۲۰ کیلومتری غرب استان اصفهان، در حاشیه رودخانه زاینده رود واقع شده‌است. این دهکده تفریحی که در ساحل دریاچه پشت سد زاینده رود قرار گرفته‌است.
در فصل گرما، دهکده تفریحی زاینده رود تا ۶ درجه سانتیگراد از اصفهان، بزرگترین کلانشهر مجاورش که در فاصله زمانی یک و نیم ساعته از آن قرار دارد، خنک تر است و از این رو در تابستان روزانه به‌طور میانگین ۱۴ هزار گردشگر را به سوی خود جلب می‌کند. دهکده زاینده رود، سالانه حدود ۸۰۰ هزار گردشگر را پذیرا است.