moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
گزیلوز (به یونانی ξυλος به معنی چوب) قندی است که برای اولین بار از چوب استخراج شد. گزیلوز به عنوان یک مونوساکارید نوع آلدوپنتوز طبقه‌بندی می‌شود. این به این معنی است که گزیلوز دارای ۵ اتم کربن بوده و یک گروه آلدهید دارد. گزیلوز پیش ساز همی سلولز است که یکی از ماده‌های مهم طبیعت است. یزومرهای مختلفی دربیاید. همچنین به خاطر وجود گروه هیدروکسیل آزاد، یک قند احیاکننده به‌شمار می‌رود.
فرم غیر حلقوی گزیلوز دارای فرمول HOCH2(CH(OH))3CHO است. فرم‌های حلقوی این قند در حالت محلول فراوان تر از فرم غیر حلقوی گزیلوز هستند. گزیلوز حلقوی به دو سکل پیرانوز و فورانوز دیده می‌شوند. هر یک از این دوئ فرم نیز می‌توانند به یکی از دو شکل آلف یا بتا باشند.دانشنامه مدرسه - گزیلوز
گزیلوز مادهٔ اصلی سازندهٔ همی سلولز است که حدود ۳۰% از جرم گیاهان را تشکیل می‌دهد. همچنین در رویان بیشتر گیاهان نیز می‌توان گزیلوز یافت. گزیلوز برای اولین بار توسط کوخ در سال ۱۸۸۱ کشف شد.
همچنین گزیلوز اولین قند ی است که در تشکیل پروتئوگلیکان‌ها به سرین یا ترئونین وصل می‌شود. بنابراین اولین مونوساکارید در مسیر بیوسنتتیک پلی ساکاریدهای آنینونی ای مثل هپاران سولفات و کندروایتین سولفات هست.
تجزیهٔ اسیدی همی سلولز باعث به وجود آمدن فورفورال می‌شود. یک حل شونده شیمیایی که در تهیه پلی ساکاریدهای صناعی نقش مهمی بر عهده دارد. گزیلوز توسط انسان‌ها ساخته نمی‌شود و مستقیماً از روده جذب شده و بدون تغییر توسط کلیه‌ها از بدن دفع می‌شود.
حریم سلطان (به ترکی استانبولی: Muhteşem Yüzyıl؛ به‌معنای "سدهٔ باشکوه") نام یک سریال تلویزیونی تاریخی ترکیه‌ای است. فصل اول این سریال از شبکهٔ تلویزیونی ، شو تی‌وی پخش شد اما از فصل دوم به‌بعد شبکهٔ استار تی‌وی آن را بر روی آنتن برد. این سریال با دوبلهٔ فارسی و با نام «حریم سلطان» از شبکهٔ جم تی‌وی پخش شد. داستان سریال بر پایهٔ زندگی سلطان سلیمان قانونی، دهمین و مشهورترین سلطان امپراتوری عثمانی، و همسرش خرم سلطان (روکسِلانا)،
نام اصلی سریال (سدهٔ باشکوه) به دوران سلطنت سلطان سلیمان قانونی اشاره دارد و این مجموعهٔ تلویزیونی، توطئه‌ها و دسیسه‌هایی را که در حرمسرا و دربار او روی می‌داد به تصویر می‌کشد. جزئیات اکثر حوادث و اتفاقاتی که در سریال روی می‌دهد، واقعیت ندارد اما کلیت حوادث واقعیت تاریخی دارد. سلطان سلیمان در ۲۶سالگی بر تخت سلطنت نشست. او در پی آن بود که امپراتوری عثمانی را قدرتمندتر و گسترده‌تر از امپراتوری اسکندر کبیر سازد و به آن وجهه‌ای شکست‌ناپذیر بخشد. در تمام مدت ۴۶ سال سلطنتش، سلیمان به‌عنوان مقتدرترین سلحشور و فرمانروای شرق و غرب شناخته می‌شد. در سال ۱۵۲۰، سلیمان در حال شکار بود که از مرگ پدر خبردار شد و بدین‌ترتیب امپراتوری عثمانی صاحب سلطانی جدید گشت.
سلیمان همسرش، ماه‌دوران سلطان و پسرش، شاهزاده مصطفی را در کاخ مانیسا ترک گفت و به‌همراه یار و همدم نزدیکش، ابراهیم پارگایی، رهسپار کاخ توپقاپی شد. سلیمان بدون آنکه خود بداند در مسیری قدم گذاشته‌بود که در نهایت، اوج شکوه و عظمت امپراتوری عثمانی را در پی داشت. درحالی‌که آن دو در راه کاخ توپقاپی بودند، یک کشتی متعلق به دولت عثمانی از کریمه در قسطنطنیه پهلو گرفته‌بود و بردگان مسیحیِ به‌اسارت‌گرفته‌شده را به کاخ عثمانی تحویل می‌داد. یکی از بردگان که الکساندرا لاروسا (روکسِلانا) نام داشت، دختر یک کشیشِ ارتودوکس اهل اوکراین بود که قتل پدر، مادر و نامزدش را به‌هنگام یورش تاتارها به چشم خود دیده‌بود. این دختر جوان که به اسارت درآمده‌بود و به کاخ عثمانی فروخته شده‌بود، بعدها نام خرم را اختیار می‌کند و آنچنان سلیمان را شیفتهٔ خود می‌سازد که سلطان حاضر می‌شود با زیر پا گذاشتن رسوم و عادات پیشین، او را به ازدواج نکاحیِ خویش درآورد (پس از آنکه تیمور، بایزید را شکست داد و زنش را به اسارت گرفت، سلاطین عثمانی از ازدواج نکاحی خودداری می‌کردند). خرم برای سلطان پسرانی به دنیا می‌آورَد و از طریق خون‌ریزی و دسیسه‌چینی در کنار سلیمان بر امپراتوری عثمانی حکمرانی می‌کند. عشق شدید سلیمان به خرم باعث می‌شود که راه‌ها برای اِعمال نفوذ خرم بر دربار باز باشد.
سریال تلویزیونی حریم سلطان به روابط حاکم بین اعضای خاندان سلطنتی، به‌ویژه گرفتاری‌ها و رقابت‌های رمانتیک آن‌ها می‌پردازد. عداوت بین خرم سلطان و ماه‌دوران سلطان، ترقی خرم از جایگاه یک کنیز به جایگاه سوگلی سلطان، فروافتادن خرم از چشم سلطان پس از به دنیا آوردن مهرماه سلطان، و اوج گرفتن دوبارهٔ او، مضمون اصلی این سریال تلویزیونی را تشکیل می‌دهد. علاقهٔ وزیر اعظم (ابراهیم پاشا) به یکی از زنان دربار (خدیجه سلطان که خواهر سلطان سلیمان بود) و علاقهٔ نگار کالفا به ابراهیم پاشا و رابطهٔ پنهانی آن‌ها و انتقام‌جویی خرم سلطان از ابراهیم پاشا، تنش بین اروپای مسیحی و امپراتوری سنیمذهب عثمانی و فتوحات سلیمان ازجمله مضامین و داستان‌های فرعی سریال به‌شمار می‌آیند.
داستان با برخورد اتفاقی سلطان سلیمان با ابراهیم پارگایی آغاز می‌شود. در همین حال، الکساندرا لاروسا (روکسِلانا) (بعداً خرم سلطان) در زادگاهش اسیر یورش تاتارهای کریمه می‌شود. پدر، مادر و خواهرش در نتیجهٔ این یورش کشته می‌شوند اما نامزدش، لئو زنده می‌ماند و می‌گریزد (اگرچه الکساندرا گمان می‌کند که لئو مرده‌است). در کشتی‌ای که او را به کاخ توپقاپی می‌برند، زنان دیگری ازجمله بهترین دوستش، ماریا (بعداً گل‌نهال) نیز حضور دارند.
وقتی الکساندرا به کاخ می‌رسد، یکی از خدمتکاران (نگار کالفا) به او می‌گوید که اگر او سوگلی سلطان شود و برای سلطان پسر به دنیا بیاورد، خودش سلطانه خواهد شد و بر دنیا حکمرانی خواهد کرد؛ بنابراین، هنگامی که سلیمان در حال عبور از کنار کنیزان است، تمامی کنیزان به نشانهٔ احترام در برابر او تعظیم کرده‌اند، اما الکساندرا چنین نمی‌کند و درعوض نام سلیمان را فریاد می‌کشد. سلطان که به او نگاه می‌کند، الکساندرا غش می‌کند و سلطان او را می‌گیرد. از همان زمان، الکساندرا مورد توجه سلطان قرار می‌گیرد و سلطان نام خرم را بر او می‌نهد. خرم که مسیحی بود، به اسلام می‌گرود.
ماه‌دوران (سوگلی دیگر سلطان، که از زمان شاهزادگی سلیمان از او صاحب پسری به نام شاهزاده مصطفی شده‌بود) با خرم به‌سختی درگیر می‌شود و او را به‌شدت کتک می‌زند زیرا بر این باور است که خرم موجب سقط جنین او شده‌است. وقتی سلیمان از این قضیه آگاه می‌شود، از ماه‌دوران دل‌آزرده می‌شود. در ادامه، خرم اولین پسرش، محمد را باردار می‌شود. وقتی خرم باردار است، سلیمان از او می‌خواهد که برای خوردن شیرینی به اتاقش بیاید؛ شیرینی‌هایی که توسط ماه‌دوران زهرآلود شده‌اند. با خوردن آن شیرینی‌ها، خرم از حال می‌رود اما سلیمان او را نجات می‌دهد. با روی دادن این ماجرا، نفرت سلیمان از ماه‌دوران فزونی می‌گیرد.
ویکتوریا (بعداً صدیقه)، که شوهرش در یکی از نبردها توسط سلیمان کشته شده‌است، به قسطنطنیه می‌رود تا انتقام شوهرش را بگیرد.
خرم، اولین و تنها دختر سلیمان، مهرماه را باردار می‌شود. پس از زادن مهرماه، جشنی در حرمسرا ترتیب می‌دهد، اما در این جشن با یکی از سوگلی‌های دیگر سلطان به نام عایشه خاتون درگیر می‌شود و او را تهدید به قتل می‌کند. عایشه، که از قصد و نیت صدیقه آگاه شده‌بود، توسط صدیقه کشته می‌شود. از آنجا که خرم پیشتر عایشه را به قتل تهدید کرده‌بود، تمامی شواهد علیه خرم بود. در نتیجه سلیمان، خرم را به کاخ پیشین (کاخ کریمه) تبعید می‌کند.
در این اثنا، ابراهیم پاشا با خدیجه سلطان (خواهر سلطان) ازدواج می‌کند. ابراهیم به خرم می‌گوید که او می‌تواند به کاخ توپقاپی بازگردد به شرطی که دامن ماه‌دوران را ببوسد. خرم در ابتدا این پیشنهاد را رد می‌کند اما در نهایت تغییر عقیده می‌دهد.
لئو، نامزد پیشین خرم، از مکان سکونت خرم آگاه می‌شود و با پیشه کردن شغل نقاش کاخ، سعی می‌کند به خرم نزدیک شود. اما ابراهیم پاشا از رابطهٔ خرم سلطان با لئو آگاه می‌شود و به خرم می‌گوید که او (خرم) یا باید لئو را با راحت‌الحلقوم زهرآلود از میان بردارد یا اینکه خودش (ابراهیم) سلطان را از ماجرا خبردار خواهد کرد.
سلیمان، خارج از قصر ابراهیم، در چادری نشسته‌است، انگور می‌خورد و از مشاهدهٔ مناظر طبیعی لذت می‌برد و صدیقه قرار است از او پذیرایی کند. در سه دقیقهٔ پایانیِ این قسمت می‌بینیم که صدیقه درحالی‌که سینی به دست دارد نزدیک سلطان می‌شود. روی سینی، یک لیوان آب قرار دارد اما زیر آن خنجری در دست صدیقه است. خرم درحالی‌که راحت‌الحلقوم زهرآگین را به لئو می‌خوراند، گریه می‌کند. سپس صدیقه با قرار دادن خنجری زیر گلوی سلیمان، او را به مرگ تهدید می‌کند.
اما سلیمان صدیقه را خلع سلاح می‌کند و به دستور ابراهیم صدیقه توسط چماقدار به دریا انداخته می‌شود.
خرم، که از مرگ لئو ناراحت می‌شود، درصدد انتقام از ابراهیم پاشا برمی‌آید و دفتر مخصوص ابراهیم را به زهر آلوده می‌کند. فرزند خدیجه با کمک خرم به‌سختی به‌دنیا می‌آید.
پرنسس ایزابلا به اسارت درآمده و وارد قصر می‌شود. ابراهیم پاشا مجسمه‌هایی را که غنیمت گرفته به قصر می‌آورد. سپس بر اثر جادوی خرم بیمار می‌شود. نامزدِ پرنسس برای نجات او به قصر می‌آید اما موفق به نجاتش نمی‌شود. پرنسس قصر را آتش می‌زند. ابراهیم پاشا به سینیور گریتی به‌دروغ خبر مرگ پرنسس به‌دلیل آتش‌سوزی را می‌دهد. پرنسس به کاخ خدیجه وارد می‌شود، اما خدیجه از این امر ناراضی است و او را به قصر سلیمان می‌برند. خرم از سلیمان می‌خواهد که پرنسس را رها کند، اما ماهی‌دوران قصد دارد تا پرنسس به خلوت سلیمان برود تا خرم را از چشم سلیمان بیندازد. دفترچهٔ خاطرات لئو به دست ابراهیم می‌افتد و دفتر را نزد سلیمان می‌برد و از خرم می‌خواهد نوشته‌های لئو را برای سلطان بازگو کند. در همین حال، خبر خودکشی خدیجه می‌رسد و ابراهیم و سلیمان شتابان از قصر خارج می‌شوند و خرم دفتر را به باغ می‌اندازد. خدیجه پس از مرگ پسرش و خودکشی نافرجامش افسرده می‌شود و با ابراهیم قهر می‌کند و به دستور سلیمان به مسافرت می‌رود. در همین حال، نگار کالفا با ابراهیم رابطه پیدا می‌کند. خرم از دیدارهای سلیمان با پرنسس بسیار آزرده می‌شود و پرنسس را فراری می‌دهد، اما سمبل خان از این قضیه خبردار می‌شود و ابراهیم پرنسس را از کشتی به قصر بازمی‌گرداند. پرنسس عاشق سلیمان می‌شود و به خلوتش می‌رود. پرنسس هنگام اسب سواری با دسیسه خرم زخمی می‌شود. در همین حال، ابراهیم بار دیگر قصد کنار زدن خرم را دارد و تصمیم به قتل پرنسس می‌گیرد تا قتل را به گردن خرم بیندازد. در عین حال، خرم نیز با همکاری گل‌آغا و نگار کالفا قصد قتل پرنسس با ایجاد بیماری را دارند که پرستار ایزابلا غذای آلوده به سم را می‌خورد و می‌میرد.
در اقدامی دیگر خرم با همکاری گل آقا و نگار کالفا پرنسس را دزدیده و در دریا غرق می کنند.
ولی همه گمان میبرند که پرنسس فرار کرده است.
خرم از والده می‌خواهد تا برای موفقیت و سلامتی سلیمان در جنگ نذر کند. والده می‌گوید که از شیخ‌الاسلام اجازه بگیر. خرم نامه‌ای به شیخ می‌نویسد. شیخ‌الاسلام خرم را برده می‌داند و برده نمی‌تواند تا زمانی که آزاد شود نذری بدهد. دفتر خاطرات لئو به دست والده سلطان می‌افتد و از خرم بازخواست می‌کند. خرم قضایا را برای والده بازگو می‌کند. والده از هوش می‌رود. پس از به هوش آمدن والده، خرم دفتر را در مقابل چشمان والده سلطان در شومینه می‌سوزاند. سلیمان از جنگ بازمی‌گردد و خرم را آزاد می‌کند. نگار کالفا، که از عشق ابراهیم پاشا می‌سوزد، تصمیم به خودکشی می‌گیرد، اما ابراهیم به‌طور ناگهانی متوجه می‌شود و او را نجات می‌دهد. سلیمان خرم را به اتاقش فرامی‌خواند، اما خرم سر بازمی‌زند. سلیمان به اتاق خرم می‌رود. خرم به او می‌گوید باید با هم عقد کنیم. من آزاد شده‌ام و به تو نامحرمم! سلیمان شاکی می‌شود و دستور می‌دهد تا خرم را از قصر اخراج کنند. والده و ماه‌دوران و ابراهیم خشنود می‌شوند. خرم پس از نوشتن نامه‌ای به سلیمان از قصر خارج می‌شود. مهرماه، دختر خرم، از دوری برادران و پدرش بیمار می‌شود. خدیجه دوقلو باردار می‌شود. سلیمان شب به کاخ می‌رود و در آنجا در کنار مهرماه و خرم می‌گذراند. والده سلطان به تحریک ماه‌دوران و با همکاری ابراهیم پاشا نقشهٔ قتل خرم را می‌کشند. خرم شبانه برای ملاقات پسرانش به قصر بازمی‌گردد که در راه مورد یورش قرار می‌گیرد، و اما بالی بیگ که دایه خاتون او را از بازگشت خرم به قصر آگاه کرده، او را نجات می‌دهد. خرم که می‌داند ابراهیم در یورش به او دست داشته، در مراسم ختنه‌سوران مصطفی و محمد نقشهٔ قتل ابراهیم پاشا را ترتیب می‌دهد، اما وقتی به ملاقات خدیجه می‌رود دلش به حال او می‌سوزد و از قتل ابراهیم منصرف می‌شود. سلیمان در مراسم ختنه‌سوران پسرانش خرم را به عقد خود درمی‌آورد و این قضیه را به مادرش اطلاع می‌دهد که موجب خشم او شده و غش می‌کند. ابراهیم در جشن مورد اصابت تیری زهردار قرار می‌گیرد و به‌شدت بیمار می‌شود و برای شفا او را همراه با سمبل خان و نگار کالفا به چشمهٔ آب گرم می‌برند.
آی‌بیگه، برادرزادهٔ والده سلطان، به قصر وارد می‌شود. نگار، که عاشق ابراهیم پاشاست، به‌ناچار با نصوح خان (چماق‌دار) ازدواج می‌کند، اما ابراهیم از نصوح می‌خواهد تا نگار را طلاق بدهد، و در شب عروسی، ابراهیم پاشا با نگار هم‌بستر می‌شود. خدیجه سلطان یک پسر و یک دختر به‌دنیا می‌آورد. ماه‌دوران از سلیمان می‌خواهد که او را نیز همانند خرم آزاد کند، اما سلطان از این موضوع سر بازمی‌زند و ماه‌دوران به‌ناچار از سلطان می‌خواهد که به‌همراه پسرش قصر را ترک کند. سلطان، رفتنِ ماه‌دوران را قبول می‌کند، اما اجازهٔ رفتن پسرش را نمی‌دهد که سرانجام با درخواست مصطفی، سلطان سلیمان قبول می‌کند و آن‌ها به کاخ ادیرنه تبعید می‌شوند.
سال‌ها درگذرند. خرم پنجمین فرزندش به نام جهانگیر را به‌دنیا می‌آورد. شاهزاده مصطفی بزرگ شده و به‌همراه مادرش از ادیرنه بازمی‌گردند. سلطان سلیمان برای فتح شارلکن به جنگ می‌رود و مصطفی را نیز با خود می‌برد. والده سلطان که پیش از این به‌ظاهر و برای رضایت پسرش با خرم صلح کرده‌بود، بار دیگر به تحریک ماه‌دوران در نبودِ سلطان نقشه‌ای برای مرگ خرم سلطان می‌کشند و حرمسرا را به آشوب می‌کشانند. عده‌ای از کنیزان به قصد کشتن به‌زور وارد اتاق خرم شده و چهرهٔ خرم را با مشعل آتش می‌سوزانند. خرم بعد این اتفاق صورتش به‌شدت می‌سوزد. خرم، برای این‌که کودکانش صورت سوختهٔ او را نبینند، به قصر خدیجه سلطان می‌رود و نامه‌ای به سلیمان که در حال جنگ بود می‌فرستد.
بعد، ابراهیم اول نامه را می‌گیرد و پاره می‌کند تا ذهن سلیمان منحرف نشود. سلیمان با دیدن چهرهٔ خرم، که با ماسک پوشیده بود، بسیار تعجب کرد و دو طرف صورت سوختهٔ خرم را بوسید و گفت من تو را چه زیبا و چه زشت باشی دوست دارم. سپس به دستور خرم، افسون خاتون مصطفی را مسحور خود می‌کند. خرم وقتی به کاخ بازگشت فهمید ماهی‌دوران فاطیما را خدمتکار خود کرده و برای انتقام با مشعل صورت فاطیما خاتون را نیز می‌سوزاند.
یک شب که افسون در غذای شاهزاده سم ریخته‌بود، شاهزاده یک قاشق که خورد افسون جلویش را گرفت و فهمید عاشق شاهزاده است.
شاهزاده مصطفی مدت کمی در بستر بیماری می‌افتد.اما مصطفی نجات پیدا می کند و کمی بعد افسون متوجه میشود که باردار است و خیلی می ترسد که نکند خرم قصد جانش را کرده باشد مصطفی و ماهی دوران می خواهند افسون را از قصر خارج کنند تا در ادیرنه فرزندش را به دنیا آورد اما با دخالت خرم والده سلطان از این موضوع آگاه می شود و دستور می دهد تا فرزند افسون سقط شود . در هنگام سقط افسون خونریزی شدیدی پیدا می کند و تلاش های مصطفی هم نتیجه ای ندارد و افسون پس از گفتن حقیقت در آغوش مصطفی جان می دهد و مصطفی با قلبی آکنده از غم به نزد خرم می رود تا او را از دانستن حقیقت آگاه کند و...
در همین حین ماهی‌دوران برای این‌که پسرش را فردا به آماسیه (آماسیا) می‌فرستند و مهمت را به مانیسا، سربازی را می‌فرستد تا شاهزاده مهمت را دچار بیماریِ گال کند و بمیرد. متأسفانه شاهزاده مهمت درگذشت. بالی خان رفت تا خرم سلطان را پیش سلطان سلیمان بیاورد. آخرین قسمت فصل سوم پیدا شدن خرم سلطان هست.
پخش سریال حریم سلطان، انتقادات و اعتراضاتی را در کشور ترکیه برانگیخت. برخی از بینندگان به آنچه ارائهٔ تصویری «نامحترمانه»، «شرم‌آور»، و «خوش‌گذران» از شخصیت تاریخی سلطان سلیمان می‌خواندند واکنش نشان دادند. شورای عالی رادیو و تلویزیون ترکیه ادعا کرد که بیش از ۷۰٬۰۰۰ شکایت دربارهٔ این سریال دریافت کرده‌است و به شو تی‌وی اخطار داد تا به خاطر نمایش نادرست «حریم خصوصی یک شخصیت تاریخی» به صورت عمومی عذرخواهی کند. رجب طیب اردوغان، نخست‌وزیر ترکیه، نمایش این سریال را به دلیل «بد جلوه دادن تاریخ ترکیه به نسل جوان» کشور محکوم کرد. گروه‌های کوچک اسلام‌گرا و ملی‌گرا به نشانهٔ اعتراض مقابل استودیوی شو تی‌وی تجمع کردند اما سریال همچنان مخاطبان و علاقه‌مندان فراوانی دارد.
برخی از نمایندگان مجلس ترکیه و همچنین رجب طیب اردوغان نخست وزیر این کشور خواهان توقف پخش این سریال شدند و لایحه‌ای به مجلس ترکیه دربارهٔ توقف ساخت ادامه سریال ارائه کردند. در همین حال ارطغرل گونای وزیر فرهنگ ترکیه در اظهاراتی دربارهٔ سریال بحث‌برانگیز «حریم سلطان» گفت که دولت هیچ قصدی مبنی بر توقف پخش این سریال ندارد، ولی عوامل و سازندگان این سریال باید دقت بیشتری بر ساخت آن داشته‌باشند تا با حقایق تاریخی در تضاد نباشد. پیش از این، نخست‌وزیر ترکیه در رابطه با این سریال گفته‌بود: «ما هرگز چنین پدرانی نداشته‌ایم و سرزمین ما هم هرگز چنین سلطانی نداشته‌است.»
پس از پایان قسمت صدم از سری سوم، مریم اوزرلی بازیگر نقش خرم سلطان به‌طور ناگهانی به دلیل بیماری روحی این سریال را رها کرد و به آلمان رفت. بدین ترتیب سه قسمت آخر از فصل سوم بدون حضور این هنرپیشه ساخته شد. به نقل از پزشک معالج مریم اوزرلی، او ۵ روز در هفته را برای نقش آفرینی در این سریال، یک روز از تعطیلاتش را برای فیلم‌های تبلیغاتی و مصاحبه‌ها و یک روز دیگرش را نیز برای حفظ کردن سناریو و نقشش در سریال صرف می‌کرد و به همین سبب دچار خستگی مفرط شده بود. پس از ترک مریم اوزرلی سناریست‌های این سریال تصمیم گرفتند که در فصل چهارم نقش خرم سلطان را به وحیده پرچین واگذار کنند.
شباهت سریال "جیران" به سریال ترکیه‌ای معروف انکار ناپذیر است؛ گویی سازندگان آن با تاخیر چندساله نسخهٔ ایرانی "حریم سلطان" را ساخته‌اند.
این سریال از شبکه‌های فارسی‌زبانِ جم تی‌وی پخش شد، ولی پس از مدتی خبر بازداشت دوبلورهای آن منتشر شد.
در یونان، این سریال بینندگان و طرفداران فراوانی را برای خود دست‌وپا کرد و به‌قدری میان مردم محبوبیت یافت که ملی‌گرایان یونانی، همچون حزب نئونازی طلوع زرین و اسقف آنتیموس اهل تسالونیکی پخش سریال را محکوم کردند و از یونانیان خواستند که از تماشای این سریال دست بردارند. اسقف آنتیموس گفت: «هیچ‌کس نباید حریم سلطان را تماشا کند». او افزود: «با تماشای سریال‌های ترکی به آن‌ها این پیام را رسانده‌ایم که تسلیمشان شده‌ایم».
پخش حریم سلطان در کشورهای حوزهٔ بالکان با استقبال فراوانی روبه‌رو شد. بر پایهٔ مطالعات بازارسنجی مؤسسهٔ تحقیقات رسانه‌ایِ نیلسن، سریال حریم سلطان پربیننده‌ترین سریال تلویزیونی در بوسنی و هرزگوین در سال ۲۰۱۳ میلادی و چهارمین سریال پربیننده در صربستان است. پخش این سریال بخشی از فرایند در حال ادامهٔ احیای فرهنگ ترکی در حوزهٔ بالکان از طریق پخش سریال‌های تلویزیونیِ وارداتی از ترکیه است؛ فرآیندی که با پخش سریال‌های "با گذشت زمان" (پربیننده‌ترین سریال در مقدونیه) و "گناه فاطمه گل چیست؟" (پربیننده‌ترین سریال در کوزوو در سال ۲۰۱۲) آغاز شده‌بود. راتکو بوزوویچ، جامعه‌شناس صرب، علت محبوبیت سریال‌های ترکی در بالکان را وجود ارزش‌ها و مضامین سنتی و مردسالارانه و شباهت‌های بی‌شمار زبانی و فرهنگی بین ترکیه و کشورهای حوزهٔ بالکان می‌داند: «ذهنیتی که در این سریال‌ها به تصویر کشیده می‌شود تا حدودی مرتبط است با درک سنتی مردم صربستان از اخلاق و اخلاقیات». به‌عقیدهٔ بوزوویچ، تمامی کشورهای حوزهٔ بالکان در نحوهٔ زندگی خانوادگی متحمل تغییراتی بنیادین شده‌اند و سریال‌های ترکی به آنان کمک می‌کنند تا هویت و ارزش‌هایی را بازیابند که اکنون ازدست‌رفته به نظر می‌رسند.
سریال حریم سلطان نه‌تنها در ترکیه، بلکه در بیش از سی کشور در جنوب‌شرقی اروپا، آسیای میانه و خاورمیانه از چندین شبکهٔ تلویزیونی پخش می‌شود. وزارت فرهنگ ترکیه، این سریال را از موفق‌ترین و پرهزینه‌ترین مجموعه‌های تلویزیونیِ ساخته‌شدهٔ این کشور می‌داند. برآورد می‌شود که این سریال در سراسر جهان بیش از ۱۵۰میلیون بینندهٔ ثابت داشته‌باشد.
سول اج یک بازی ویدئویی در سبک مبارزه‌ای بر پایه سلاح است که توسط پروژه سول توسعه یافته و شرکت نامکو آن را در سال ۱۹۹۵، بر روی دستگاه بازی آرکید منتشر کرد. این اولین قسمت از مجموعه بازی‌های مبارزه‌ای "سول‌کالیبر" به‌شمار می‌رود. "سول اج" جزوه اولین بازی‌های مبارزه‌ای سه‌بعدی و همچنین اولین بازی‌هایی است که بازیکن فقط به جای عقب و جلو رفتن، می‌تواند در جهت‌های مختلف حرکت کند.وبگاه موزه آرکید اطلاعات بازی سول اج - بازبینی در ۳۱ اوت ۲۰۱۲ یک نسخه ارتقا داده شده از این بازی نیز در دسامبر ۱۹۹۶ برای کنسول پلی‌استیشن منتشر گردید. نامکو نام سول بلید را برای بازی در نقاط آمریکا، اروپا و استرالیا انتخاب کرد و به دنبال قسمت بعدی بازی یعنی "سول کالیبر" نام تمامی قسمت‌های این سری، سول‌کالیبر گردید.نام سول اج در نقاط مختلف "سول اج" همچنین نام یک شمشیر اهریمنی و دارای یک چشم است که داستان این مجموعه بر اساس آن است.
روبرت لای (زاده ۱۵ فوریه ۱۸۹۰ _ مرگ ۲۵ اکتبر ۱۹۴۵)یک سیاستمدار آلمانی و از سال ۱۹۳۳ تا سال ۱۹۴۵ رئیس جبهه کارگری آلمانی در رایش سوم بود. وی قبل از محاکمه در دادگاه نورنبرگ خود را با پارچه حوله حلق آویز کرد.
در آنالیز حقیقی، نابرابری برنولی(نام‌گذاری شده به نام ژاکوب برنولی) نابرابری‌ای است که کران پایین را برای توان‌های (1 + x) مشخص می کند.
این نابرابری بیان می‌کند که برای هر عدد صحیح مانند r که r ≥ 0 و هر عدد حقیقی مانند x که x ≥ −1 داریم:
اگر r زوج باشد آنگاه نابرابری برای تمام اعداد حقیقی x برقرار است.
از نابرابری برنولی معمولاً به عنوان یک پله مهم در اثبات دیگر نابرابری‌ها در ریاضیات استفاده می‌شود. خود این نابرابری نیز را می‌توان به کمک استقرای ریاضی اثبات کرد.
برای "r" = 0، formula_2 هم‌ارز با 1 ≤ 1 می‌باشد که صحیح است.
حال فرض کنید حکم برای "r" = "k" (k عددی مثبت) برقرار است. داریم:
و از آنجا:
اما از آنجایی که "kx"2 ≥ 0 داریم: 1 + ("k" + 1)"x" + "kx"2 ≥ 1 + ("k" + 1)"x" در نتیجه: (1 + "x")"k" + 1 ≥ 1 + ("k" + 1)"x". یعنی حکم برای "r" = "k" + 1 برقرار است.
بنابراین با اسقراء نتیجه می‌گیریم که حکم برای تمام rهای بزرگتر یا مساوی صفر برقرار است.
ادوارد کریستوفر شیرن (؛ زادهٔ ۱۷ فوریهٔ ۱۹۹۱) خواننده-ترانه‌سرای انگلیسی است. او نوشتن ترانه را از حدود یازده سالگی آغاز کرد و در اوایل سال ۲۰۱۱ به‌صورت مستقل آلبومی چندآهنگه (ئی‌پی) تحت عنوان "شمارهٔ ۵ پروژهٔ همکاری" منتشر کرد. او در همان سال با آسیلوم رکوردز قرارداد بست.
"+" (۲۰۱۱) آلبوم آغاز به کار شیرن بود که به صدر جدول آلبوم‌های بریتانیا رسید. این آلبوم شامل تک‌آهنگ از لحاظ تجاری موفق «گروه بهترین‌ها» بود. او در سال ۲۰۱۲ برندهٔ دو جایزهٔ بریت در رشتهٔ بهترین هنرمند انفرادی مرد بریتانیایی و هنرمند برجستهٔ بریتانیا شد. دومین آلبوم شیرن، "x" (۲۰۱۴) در سراسر جهان به موفقیت تجاری دست یافت و دومین آلبوم پرفروش سال ۲۰۱۵ شد. این آلبوم در مراسم بریت ۲۰۱۵ جایزهٔ آلبوم سال را کسب کرد. یکی از تک‌آهنگ‌های این آلبوم، «بلند بلند فکر کردن»، در سال ۲۰۱۶ جوایز گرمی ترانه سال و بهترین اجرای پاپ تک‌نفره را کسب کرد.
سومین آلبوم شیرن، "÷" («تقسیم»)، پرفروش‌ترین آلبوم سال ۲۰۱۷ شد. دو تک‌آهنگ نخست این آلبوم، «قلعه روی تپه» و «شکل تو»، در شماری از کشورها رکوردهایی به نام خود ثبت کردند. چهارمین تک‌آهنگ، «بی‌نقص»، نیز موفق بود و در صدر جدول فروش اکثر کشورها قرار گرفت. او در آن سال از سوی فدراسیون بین‌المللی صنعت فونوگرافی، هنرمند موسیقی جهانیِ سال نام گرفت. آلبوم بعدی، "شمارهٔ ۶ پروژه همکاری" (۲۰۱۹) که تمام قطعات آن همکاری با دیگر خوانندگان بود، به صدر جدول فروش اکثر مناطق رسید و شامل تک‌آهنگ موفق «من اهمیت نمی‌دم» بود. شیرن از آن زمان آلبوم‌های "=" (۲۰۲۱) و "-" (۲۰۲۳) را منتشر کرده‌است.
شیرن بیش از ۱۵۰ میلیون از آثارش را در سراسر جهان به فروش رسانده و یکی از پرفروش‌ترین خوانندگان جهان است. شرکت جدول‌های رسمی در سال ۲۰۱۹ او را هنرمند دهه نامید. او در دههٔ ۲۰۱۰ بهترین عملکرد را در جداول فروش موسیقی بریتانیا داشت. او تا آوریل ۲۰۲۲ دارندهٔ بیشترین دنبال‌کننده در اسپاتیفای بود. تور کنسرت ÷ که در سال ۲۰۱۷ آغاز شد، در اوت ۲۰۱۹ پرفروش‌ترین تور کنسرتی جهان شد. شیرن علاوه بر موسیقی، در فیلم "دیروز" (۲۰۱۹) ایفای نقش کرده‌است.
سبک موسیقایی شیرن، پاپ، فولک پاپ و سافت راک توصیف شده‌است. او رپ را نیز در موسیقی خود تلفیق کرده‌است. ابتدایی‌ترین خاطرات شیرن، شامل گوش دادن به موسیقی جونی میچل، باب دیلن و نیز آلبوم "برترین هیت‌ها"ی التون جان می‌شود. شیرن می‌گوید آلبوم "ضربان‌قلب ایرلندی" از ون موریسون باعث آشنایی او با موسیقی شد. طی دوران کودکی پدرش او را به کنسرت‌های زنده برد که الهام‌بخش آثار موسیقی او شد. این کنسرت‌ها شامل اریک کلپتون، پل مک‌کارتنی و باب دیلن می‌شد. شیرن دربارهٔ تأثیر کلپتون می‌گوید: «او دلیلی بود که نواختن گیتار را آغاز کردم».
شیرن همچنین از بیتلز، نیزلپی و امینم به‌عنوان بزرگ‌ترین تأثیر در موسیقی خود یاد کرده‌است. او از طرفداران موسیقی هوی است و از گروه‌هایی مانند کریدل آو فیلث، اسلپ‌نات، کورن، مریلین منسون و برینگ می د هورایزن به‌عنوان دیگر تأثیرات یاد کرده‌است. او در نوجوانی اشتراک مجلهٔ "کرنگ!" را داشت. او می‌گوید در جوانی هنگام صحبت به لکنت زبان مبتلا می‌شد و هم‌خوانی با آلبوم "مارشال مدرز ال‌پی" امینم باعث کمتر شدن لکنت او شد. شیرن از ترانهٔ «گلوله توپ» از دیمین رایس نیز الهام گرفت. او همچنین از تیلور سوئیفت به‌عنوان یکی از اشخاص تأثیرگذار بر خود نام برد، و گفت که در سال ۲۰۱۵ موفقیت‌شان باعث پیشرفت یکدیگر خواهد شد.
او رابطه‌ای را با چری سیبورن دوست دوران کودکی و همکلاسی سابق دبیرستان خود در ژوئیهٔ ۲۰۱۵ شروع کرد."Ed Sheeran strongly hints that he got married in secret". BBC. 28 August 2018. Retrieved 16 September 2018 آن‌ها در ژانویهٔ ۲۰۱۸ نامزد کردند و در مراسمی خصوصی در ژانویهٔ ۲۰۱۹ ازدواج کردند. آنها صاحب دختری به نام لایرا هستند.
اِد آهنگ بی‌نقص (Perfect) را از همسرش الهام گرفته و ساخته‌است.
اوکراینیان یا اوکراینی‌ها (، "ukrayintsi") قومی از گروه اسلاوی خاوری هستند که بومی اوکراین می‌باشند، اوکراینیها ششمین (۶) گروه نژادی بزرگ اروپا به‌شمار می‌روند.The sixth-largest nation in Europe. به دستور قانون اساسی اوکراین همه شهروندان این کشور به عنوان «اوکراینی» شناخته می‌شوند. با توجه به برخی از تعاریف فرهنگ لغت، نام «ساکنان اوکراین»، اوکراینی یا مردم اوکراینی است.Definition of UKRAINIAN, Merriam-Webster بلاروس‌ها و روس‌ها نزدیک‌ترین خویشاوندان نژادی اوکراینی‌ها، به شمار می‌روند.
مارسل بازن جغرافی‌دان و انسان‌شناس فرانسوی و استاد بازنشسته در ریمز فرانسه است.http://www.iran-inde.cnrs.fr/spip.php?article208 او دکترای خود را در زمینه تالش انجام داده‌است. او با ترکی آشناست.http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/141366
اخلاقیات در رسانه یک سازمان ناسودبر در آمریکا است که برای آگاه‌سازی مردم از خطرات پورنوگرافی تلاش می‌کند. این سازمان در سال ۱۹۶۹ میلادی در نیویورک بنیان‌گذاری شد.
انجمن قمری بیرمنگام کلوب شبانه و غیررسمی نخبگان در بیرمنگام انگلستان که در آن صنعتگران، دانشمندان و روشنفکران در سال‌های ۱۷۶۵ میلادی تا ۱۸۱۳ میلادی به‌طور مرتب گرد هم می‌آمدند. ابتدائاً حلقه قمری خوانده می‌شد و نام انجمن قمری از ۱۷۷۵ رسمیت یافت. این نام بدان سبب به انجمن داده شد که اعضا هنگام کامل شدن ماه دیدار می‌کردند، چرا که نور ماه در آن سال‌ها سفر را برای آن‌ها آسان‌تر و مطمئن‌تر می‌ساخت. جیمز وات،ماتیو بولتن، اراسموس داروی، توماس دی، ریچارد لاول اجورث، ساموئل گالتون پسر، جیمز کییر، جورف پرایستلی، ویلیام اسمال، جاناتان استوکس، جان وایتهرست، ویلیام ویذرینگ اشخاصی هستند که تاکنون به‌طور قطع عضویت‌شان در این انجمن مسلم شده‌است.
امروزه، یک انجمن قمری جدید در بیرمنگام انگلستان وجود دارد که هدف آن ایفای نقشی فعال در توسعه شهر و منطقه است؛ انجمن قمری ایتالیا برای بحث دربارهٔ علم و نجوم تأسیس شده‌است؛ و در دانشگاه بیرمنگام یک انجمن قمری دیگر هر پنج‌شنبه بین ۶ تا ۸ بعد از ظهر شکل می‌گیرد و ورود و بحث در آن برای همگان آزاد است.
جایزهٔ ژان امری برای مقاله‌نوسی جایزه‌ای است ادبی در یادبود ژان ارمی که روبرت مناسه نویسندهٔ اتریشی در سال ۱۹۹۹ آن را پایه‌گذاری کرده و هزینهٔ آن از سوی «ارسته بانک» اتریش و انتشارات کلت–کوتا واقع در شهر اشتوتگارت تأمین می‌شود.
این تجلیل ادبی در سال ۱۹۸۲ از سوی ماریا امری بیوهٔ ژان امری نویسندهٔ اتریشی (۳۱ اکتبر ۱۹۱۲ – ۱۷ اکتبر ۱۹۷۸) با همکاری انتشارات کلت–کوتا ناشر آثار این نویسنده برای زنده نگه‌داشتن یاد و خاطرهٔ او راه‌اندازی شد و تا سال ۱۹۹۱ چهار بار اهدا شد. پس از یک وقفهٔ دراز مدت در سال ۲۰۰۰ دیگر بار این جایزه از سوی روبرت مناسه احیا شد و وی همراه انتشارات کلت–کوتا این رقابت را دوباره راه‌اندازی کردند.
جایزهٔ ژان امری که ۱۲ هزار یورو ارزش دارد هر دو یا سه سال یک‌بار در ماه اکتبر در فرانکفورت اهدا می‌شود. این جایزه یکی از معتبرترین جوایز ادبی در مورد مقاله در کشورهای آلمانی‌زبان است.
هیأت داوران این جایزه به سرپرستی روبرت مناسه متشکل از اشتفان گموندر، ایرنه هایدلبرگر لئونارد، یوآخیم کالکا، ایلیا ترویانو و مارتین پولاک است.
آمنت خدای بنیادین جهان است. او همسر آمون و مادر رع است. نام او به معنای «زن پنهان» است. در مصر باستان او را به عنوان محافظ فرعون می‌نامیدند.
این خدا در جشن‌های ست بسیار نقش داشته‌است.
نام او به معنای زن پنهان است.
آمنت به عنوان یک زن با تاج سرخ و حامل یک هیئت از پاپیروس به تصویر کشیده شده‌است.
فهرست شخصیت‌ها، مکان‌ها و رویدادهای افسانه‌ای مصر باستان
http://en.wikipedia.org/wiki/Amunet
یک فن‌ساب (مخخف fan-subtitled به معنی "زیرنویس‌شده توسط هواداران")، نسخه‌ای از یک فیلم خارجی یا یک برنامهٔ تلویزیونی خارجی است که توسط هواداران آن فیلم ترجمه، و به زبانی غیر از زبان اصلی فیلم زیرنویس شده است.
پیدایش فن‌ساب‌ها به رشد یکبارهٔ انیمه‌ها در دههٔ ۱۹۸۰ میلادی در ژاپن برمی‌گردد. در آن زمان محصولات اندکی اجازهٔ توزیع در خارج از ژاپن را دریافت کردند. این امر تهیهٔ عناوین انیمهٔ جدید را برای دوست‌داران آن‌ها دشوار ساخت. بعضی هواداران، که عموماً به زبان ژاپنی تسلط داشتند، به تهیهٔ نسخه‌های آماتوری زیرنویس‌شدهٔ برنامه‌های انیمه‌ای پرداختند تا بتوانند آن‌ها را با هوادارانشان که زبان ژاپنی را متوجه نمی‌شدند به اشتراک گذارند.
یان پالاخ (۱۱ اوت ۱۹۴۸ – ۱۹ ژانویه ۱۹۶۹) دانشجوی تاریخ و اقتصاد سیاسی دانشگاه کارلف چک بود که در حرکتی اعتراضی از طریق خودسوزی، خودکشی کرد. این حرکت نمادین او را در حوادثی که منجر به افتادن پرده آهنین شد، کلیدی خوانده‌اند.
در اوت ۱۹۶۸، شوروی به چکسلواکی حمله کرد تا اصلاحات آزادیبخش دولت الکساندر دوبچک در طول آنچه بهار پراگ خوانده شد را در هم شکند. گروهی از دانشجویان چک شامل پالاخ در یک پیمان خودکشی تلاش کردند در اعتراض به این حمله خود را قربانی کنند. پالاخ نخستین کسی بود که در ۱۶ ژانویه ۱۹۶۹ در میدان ونتسل (واتسلاوسکه) پراگ خود را به آتش کشید.
به گفته یاروسلاوا موسرووا، متخصص سوختگی که اولین فردی بود که در بیمارستان دانشگاه کارلف از پالاخ مراقبت کرد، او در اعتراض به اشغال کشورش توسط شوروی خودسوزی نکرد، بلکه این حرکت در اعتراض به بی‌تفاوتی شهروندان چکسلواکی ناشی از اشغال بود.
«زیاد دراعتراض به اشغال توسطِ شوروی نبود، بیشتر به خاطر جو بی‌روحیگی و بی‌تفاوتی بود. مردم نه تنها ناامید شده بودند، بلکه تسلیم شده بودند. او می‌خواست به جو بی‌روحیگی پایان دهد. من فکر می‌کنم مردمی که در خیابان بودند، جمعیتی خاموش و غمزده با چهره‌های عبوس که با یک نگاه به چهره‌هایشان می‌شد فهمید که همگی درک می‌کردند، همه آدم حسابی‌ها می‌خواستند کاری کنند.»
با دیدن شدت درد و رنج پالاخ در بستر مرگ که به صورت گسترده‌ای منتشر شد، بیشتر دانشجوهای دیگر به عهد خود وفا نکردند.
مراسم تشییع پالاخ تبدیل به اعتراضی بزرگ علیه اشغال شد و یک ماه بعد در ۲۵ فوریه ۱۹۶۹ دانشجوی دیگری به نام یان زاییتس نیز در همان مکان خودسوزی کرد و درگذشت. در آوریل همان سال اوژن پلوتسک نیز در ییهلاوا راه او را دنبال کرد.
پالاخ ابتدا در گورستان اولشانی به خاک سپرده شد. اما، از آن جا که گور او در حال تبدیل شدن به یک زیارتگاه ملی بود، پلیس مخفی چک هر گونه یادمانی از پالاخ را از بین برد و گور او را در شب ۲۵ اکتبر ۱۹۷۳ نبش کرد. پیکر او را پس از سوزاندن به مادرش که در شهر وشِتاتی زادگاه پالاخ می‌زیست، فرستادند و یک پیرزن ناشناس از یک خانه سالمندان را در گورش گذاشتند. مادر پالاخ تا سال ۱۹۷۴ اجازه نیافت که جعبه حاوی خاکستر فرزندش را در گورستان محلی قرار دهد. بالاخره در ۲۵ اکتبر ۱۹۹۰ این جعبه رسماً به محل اولیه در پراگ بازگردانده شد.
در بیستمین سالمرگ پالاخ، اعتراضاتی که ظاهراً برای یادبود او برگزار شده بود، اما در واقع به قصد انتقاد از رژیم بود، تبدیل به چیزی شد که بعداً «هفته پالاخ» خوانده شد. مجموعه تظاهرات ضدکومونیستی که از ۱۵ تا ۲۱ ژانویه ۱۹۸۹ در پراگ برگزار شد، توسط پلیس سرکوب شد. پلیس با شلنگهای آب به تظاهرکنندگان و عابران حمله کرد. هفته پالاخ به عنوانِ یکی از حرکتهای اعتراضی شناخته شده‌است که پیش‌درآمد سقوط کمونیسم در چکوسلواکی در ۱۱ ماه بعد بود.
پس از انقلاب مخملی، یک صلیب برنزی برای یادبود پالاخ و یان زاییتس درست در محل مرگ او جلوی موزه ملی قرار داده و میدانی نیز به نام او خوانده شد. فضانورد چکی لوبوش کوهوتک که سال بعد از آن چکوسلواکی را ترک کرده بود، سیارکی را که در ۲۲ اوت ۱۹۶۹ کشف شده بود به نام او پالاخ ۱۸۳۴ خواند. در شهرهای مختلف اروپا یادبودهای متعددی برای بزرگداشت پالاخ ساخته شده‌است که یکی از آنها بنای کوچکی درون تونل یخچالی در زیرِ یونگفراویوخ در سوئیس است.
چند خودسوزی پس از پالاخ نیز ممکن است متأثر از حرکت او و بازتاب رسانه‌ای آن رخ داده باشد. در بهار ۲۰۰۳ شش جوان چکی از طریق خودسوزی خودکشی کردند. یکی از مشهورترین آنها زدنیک آدامتس، دانشجوی ۱۹ ساله بود که در ۶ مارس ۲۰۰۳ در مقابل موزه ملی و در همان مکانی که که پالاخ خودسوزی کرده بود، خود را سوزاند و یادداشتی از خود باقی گذاشت که در آن مشخصا به پالاخ و بقیه افرادی که در بهار پراگ در ۱۹۶۹ خودکشی کرده بودند، اشاره کرده بود.
در فاصله اندکی از محل خودسوزی پالاخ تندیسی در میدان قدیمی پراگ برای بزرگداشت متفکر دینی مشهور بوهم، یان هوس ساخته شده‌است که در سال ۱۴۱۵ به دلیل عقایدش سوزانده شد. او قرنها به عنوان قهرمان ملی شناخته شده بود و برخی خودسوزی پالاخ را به کشته شدن هوس پیوند داده‌اند.
نماهنگ «کلاب فوت» گروه کاسابیان به پالاخ پیشکش شده‌است. آهنگ «تشییع یان پالاخ» ساخته فیل کلاین که توسط گروه زیپو اجرا شده بود نیز در بزرگداشت اوست.ترانه در سایت آمازون
هنرمند لهستانی ویکتور ژستالو پس از این که به آمریکا پناهنده شد، در «قطعه‌ای برای آزادی»، یاد یان پالاخ را زنده کرد. در این قطعه ژستالو می‌گوید:
""من یان پالاخ هستم،
یک چک، یک لهستانی، لیتوانیایی، ویتنامی،
افغانی‌ام.
من همان تو ام که مورد خیانت واقع شده‌ای.
پس از آن که هزار بار خود را سوزاندم،
شاید ما برنده شویم. ""
در چهلمین سالمرگ پالاخ تندیس او که توسط آندره بک تراشیده شده بود، از فرانسه به جمهوری چک منتقل شد. این تندیس در ملنیک، شهری که پالاخ در آن درس خوانده مستقر شد.
آگنیشکا هولاند فیلمساز لهستانی مجموعه‌ای سه قسمتی به نام بوته سوزان از زندگی یان پالاخ را ساخت. این مجموعه که بازیگران آن از بین هنرمندان سینما و تلویزیون چک انتخاب شده‌اند، در سال ۲۰۱۳ منتشر شد.دو روایت از یک واقعه تاریخی. کیکاوس زیاری. جام جم آنلاین. ۲۹ بهمن ۱۳۹۰
آتشفشان آلمولونگا یا ولکان دِ آلمولونگا آتشفشانی چینه‌ای به ارتفاع ۳۱۹۷ متر واقع در گواتمالا در آمریکای مرکزی است.
آلمولونگا آتشفشانی آندزیتی با کاسه‌ای آتشفشانی به قطر ۳٫۳ کیلومتر متعلق به اواخر دورهٔ پلیستوسن است که در امتداد گسل زونیل قرار دارد. گنبدهای گدازه ریولیتی و داسیتی همچون حلقه‌ای این کاسهٔ آتشفشانی را احاطه کرده‌اند که از میان آنها، گنبد گدازه‌ای موسوم به سِرو کوئمادو (به معنای قلهٔ سوخته) جوانترین و از نظر تاریخی تنها گنبد فعال آتشفشان آلمولونگا است. سرو کوئمادو دقیقاً در جنوب کوئسالتنانگو که دومین شهر بزرگ گواتمالا است قرار دارد.
چشمه‌های آب گرم در دامنه‌های شمالی و جنوبی سرو کوئمادو یافت می‌شوند و میدان زمین‌گرمایی زونیل در دیوارهٔ جنوب شرقی آن قرار دارد.
آخرین فوران آلمولونگا در سال ۱۸۱۸ روی داده است.
خرم سلطان، (زادهٔ ۱۵۰۴ – درگذشتهٔ ۱۵ آوریل ۱۵۵۸)، همسر عقدی و خاصگی سلطان، سلیمان قانونی و مادر پسرش سلیم دوم بود. او از تأثیرگذارترین زنان تاریخ عثمانی، شخصیت برجسته و جنجالی در دوره‌ای معروف که به "سلطنت زنان" معروف شد.
خرم متولد روتنیا بود (در آن زمان ناحیه شرقی پادشاهی لهستان)، در طی یورش برده توسط تاتارهای کریمه اسیر شد و سرانجام به استانبول، پایتخت عثمانی منتقل شد. وارد حرم امپراتوری شد و مورد علاقه سلطان سلیمان قرار گرفت، با شکستن سنت عثمانی، سلیمان با خرم ازدواج کرد و او را همسر قانونی خود کرد. خرم اولین زنی بود که عنوان خاصگی سلطان را دریافت کرد و پس از فوت والده حفضه سلطان مسؤل حرمسرا عثمانی شد. خرم تا آخر عمر در دربار سلطان ماند و شش فرزند با سلیمان داشت، از جمله سلطان آینده سلطان سلیم دوم. او همچنین مادربزرگ مراد سوم بود. چون او قبل از فرمانروایی پسرش سلیم دوم فوت کرد نتوانست به مقام والده سلطان برسد.
او به عنوان مشاور سلطان در مورد امور داخلی دولت عمل کرد، و همچنین در روابط خارجی و بین‌المللی با پادشاه سیگسموند دوم آگوستوس لهستان (سلطنت: ۱۵۴۸–۱۵۷۲) مکاتبات داشت، همچنین حمایت از کارهای عمومی و خیریه (که شامل مجتمع‌های خاصگی سلطان و حمام خرم سلطان) بود و بذل و بخشش‌های بسیار به فقیران و نیازمندان و کارهای فعال عمومی مانند ساخت خانه‌ها و کاروانسراها در راه جاده ابریشم و ساخت بندرهای تجاری در سواحل عربستان در (مکه و مدینه) مشهور بود. وی در سال ۱۵۵۸ در استانبول درگذشت و در آرامگاهی در مجتمع مسجد سلیمانیه به خاک سپرده شد.
با استناد به برخی تاریخ نگاران خرم با عنوان "الکساندرا رُزلانا لیسوفسکا" یا "آناستازیا لیسوفسکا" متولد شده و نام مستعار وی در دوران کودکی "ناستیا" بوده‌است. در میان عثمانیان، او بیشتر با نام خاصگی خرم سلطان شناخته می‌شد. در زبان‌های اروپایی به نام روکسلِانا، روکسولانا، روکسلین، روزا، و رزیکا، در ترکی حورّم ، که از واژهٔ ایرانیِ «خرّم» گرفته شده و در عربی هم با نام کَریمَة شناخته می‌شد. روکسِلانا احتمالاً یک نام واقعی نیست بلکه نامی مستعار است که به اصالت روسینی وی اشاره دارد. روکسولانی یا روکسِلانی از اسامی روس تا سدهٔ پانزدهم میلادی و برگرفته از رکسلان‌های باستانی بودند؛ بنابراین نام مستعار وی از نظر ادبی به معنای شخص روتنیایی است.
منابع امروزی اطلاعاتی دربارهٔ کودکی خرم به دست نمی‌دهند و تنها به اصلیت لهستانی، روسینی و اوکراینی وی اشاره می‌کنند و پادشاهی لهستان را به عنوان مکان تولد وی ذکر می‌کنند. در میانه سده شانزدهم میلادی، میخالون لیتوین، سفیر دوک‌نشین بزرگ لیتوانی در خانات کریمه، در قطعه هنری ۱۵۴۸–۱۵۵۱ با عنوان «دربارهٔ عادات تاتارها، لیتوانیان و مسکو» در هنگام توضیح مسائل مربوط به تجارت اینطور عنوان می‌کند که «[...] محبوبترین همسر امپراتور فعلی عثمانی و مادر پسر ارشدش که بعد از وی حکمرانی خواهد کرد از سرزمین ما ربوده شد».Yermolenko, G. Roxolana: "The Greatest Empress of the East". — p. 234
بنا بر منابعِ اواخر سدهٔ شانزدهم و اوایل سدهٔ هفدهم، همچون ساموئل تواردوسکی، شاعر لهستانی، که دربارهٔ خرم سلطان در ترکیه به تحقیق و پژوهش پرداخته‌است، خرم احتمالاً دختر کشیشی ارتدکس از اوکراین بود."The Speech of Ibrahim at the Coronation of Maximilian II", Thomas Conley, "Rhetorica: A Journal of the History of Rhetoric", Vol. 20, No. 3 (Summer 2002), 266.Kemal H. Karpat, "Studies on Ottoman Social and Political History: Selected Articles and Essays", (Brill, 2002), 756.Elizabeth Abbott, "Mistresses: A History of the Other Woman", (Overlook Press, 2010), . او در روهاتین، در ۶۸ کیلومتری جنوب شرقی لووف زاده شد. در دههٔ ۱۵۲۰، در یکی از یورش‌های مکرر تاتارهای کریمه به آن منطقه، اسیر و برده شد. احتمالاً ابتدا به بازار برده‌فروشان کفّه و سپس به قسطنطنیه منتقل شد و از آنجا برای حرم‌سرای سلطان انتخاب شد.
روکسلانا، که توسط عثمانی‌ها به نام خرم سلطان خوانده می‌شد، احتمالاً در حدود پانزده سالگی وارد حرمسرا شد. سال دقیقی که وی وارد حرمسرا شد، ناشناخته است، اما محققان معتقدند که او در حدود زمانی که سلیمان به سلطان عثمانی در سال ۱۵۲۰ تبدیل شد، صیغه سلیمان شد.
ظهور بی‌سابقه خرم از برده حرمسرا به همسر قانونی سلیمان و «ملکه امپراتوری عثمانی» نه تنها از رقبای او در حرمسرا بلکه از عوام عمومی حسادت و ناامیدی را به خود جلب کرد. او به زودی برجسته‌ترین سوگلی و همسر سلیمان در کنار ماه‌دوران سلطان شد (همچنین به عنوان گلبهار نیز شناخته می‌شود). در حالی که تاریخ دقیق تولد فرزندان وی مورد اختلاف است، اجماع آکادمیک وجود دارد که تولد پنج فرزندش، به سرعت در طی پنج سال آینده اتفاق افتاد. آخرین فرزند سلیمان و خرم، شاهزاده جهانگیر در شکارگاه متولد شد هر چند کمی ناقص بود، اما تا آن زمان خرم پسران سالم به اندازه کافی برای تأمین آینده سلسله عثمانی به دنیا آورد.
روح و نشاط شاد او و خلق و خوی بازیگوشی اش، او را به نام جدید به ترکی «هورم» از فارسی خرم «شاد» به دست آورد. در حرمسرای استانبول، خرم با ماهی دوران رقیب شد و نفوذ او بر سلطان به زودی افسانه‌ای شد. به خرم اجازه داده شد تا بیش از یک فرزند به دنیا بیاورد که این نقض آشکار اصل حرم امپراتوری قدیمی، «یک مادر مقارب - یک پسر» بود که به منظور جلوگیری از نفوذ مادر بر سلطان و ضعف خون طراحی شده‌است. و جلوگیری برادران برای جنگ بین تاج و تخت. او قرار بود اکثر فرزندان سلیمان را تحمل کند. خرم فرزند اول خود را محمد در سال ۱۵۲۱ به دنیا آورد سپس تولد چهار پسر دیگر نیز صورت گرفت و وضعیت و قدرت ماه‌دروان را به عنوان مادر تنها پسر سلطان به‌طور کامل از بین برد. مادر سلیمان، حفصه سلطان، تا حدی رقابت بین این دو زن را سرکوب کرد. براساس گزارش برناردو ناوگانو، در نتیجه رقابت تلخ، درگیری بین این دو زن رخ داد که ماه‌دروان خرم را کتک زد که باعث عصبانیت سلیمان شد. به گفته نکدت ساکائلو، مورخ ترکیه، این اتهامات صدق نمی‌کرد.
در سال ۱۵۳۴، سلیمان در یک مراسم رسمی و باشکوه با خرم ازدواج قانونی کرد، او اولین سلطان عثمانی بود که بعد از اورخان قاضی (سلطنت ۱۳۲۶–۱۳۶۲) ازدواج کرد و این حرمت ۲۰۰ نقض شد زیرا طبق آن سنت سلاطین کنیزان خود ازدواج نمی‌کردند و هرگز قبلاً برده سابق به مقام همسر قانونی سلطان ارتقاء نیافته، این کار سلیمان حیرت درباریان و کلیه کاخ و شهر را برانگیخت. خرم همچنین عنوان خاصگی سلطان را دریافت کرد و اولین همسر سلطان بود که این عنوان را در اختیار داشت. این عنوان که به مدت یک قرن مورد استفاده قرار می‌گرفت، قدرت عظیمی را به همسران سلاطین امپراتوری (که اکثر آنها برده‌های سابق بودند) در دربار عثمانی منعکس کرد و وضعیت آنها را بالاتر از شاهزاده‌های عثمانی بالا برد و آنها را به عنوان قدرت برتر در خانواده در اروپا معرفی کرد. در این مورد، سلیمان نه تنها آداب و رسوم قدیمی را زیر پا گذاشت، بلکه سنت جدیدی را برای سلاطین آینده عثمانی ایجاد کرد تا با یک مراسم رسمی ازدواج کنند و کنیزان توانستند دولت را تحت تأثیر قرار دهند، به ویژه در مورد جانشینی، تأثیر چشمگیری در دربار دارند. دستمزد خرم روزانه ۲٬۰۰۰ سکه طلا بود که او را به یکی از پردرآمدترین خاصگی‌ها تبدیل کرد. ازدواج آنها عواقب بعدی داشت از جمله ایجاد یک باور عمومی که سلطان با این ازدواج استقلال خود را محدود کرده بود و تحت سلطه و کنترل همسرش بود. علاوه بر این، نقش مادر در آموزش و راهنمایی فرزندانش در طول زندگی برجسته تر شد.Kinross, 233.
بعداً، خرم اولین زنی شد که به مدت عمر خود را در دربار سلطان گذراند. در سنت خانوادگی امپراتوری عثمانی، همسر سلطان فقط تا زمان تولد پسرش (حدوداً ۱۶ یا ۱۷ سالگی) در حرمسرا باقی می‌ماند و پس از آن وی را برای پایتخت به استان دوردست اعزام می‌کرد. دنبالش این سنت را سانکاک بیلیشی می‌نامیدند. این کنیزان هرگز به بازگشت به استانبول مگر اینکه پسرانشان به تخت سلطنت رسیدند. با مخالفت از این رسم قدیمی، خرم حتی پس از رفتن پسرانش به استان‌های دوردست امپراتوری، در حرمسرا ماند.
علاوه بر این، علاوه بر ماندن در استانبول، وی همچنین از حرمسرا که در کاخ قدیم (ایسکودار) مستقر شده بود و هیچ دسترسی به منابع قدرت دربار و اطلاعات جزئی و کلی سیاسی نداشت حرکت کرد و پس از آتش‌سوزی کاخ، توانست حرم قدیمی را برای همیشه به کاخ توپقاپی جایی که محل حکمرانی و اداره دولت بود و فقط سلطان حاکم و نه هیچ‌کس دیگر از خانواده سلطان که حق نزدیک شدن به کاخ را بدون اجازه نداشتن زندگی می‌کرد منتقل کرد. برخی منابع می‌گویند که او نه به دلیل آتش‌سوزی بلکه به دلیل ازدواج خود با سلیمان به توپکاپی منتقل شده‌است و این کار یک اقدام مؤثر برای دخالت در امورات روزمره امپراتوری بود. در هر صورت، این یکی دیگر از شکافهای بسیار مهم آداب و رسوم تأسیس شده بود، زیرا سلطان محمد فاتح شخصاً به‌طور خاص و مؤثر فرمانی را صادر کرده بود مبنی بر این که به هیچ زنی اجازه نخواهد داد در کاخ محل کار خود که مرکز قدرت بود، سکونت داشته باشد. بعداً با انتقال حرمسرا به کاخ توپقاپی به سرای جدید معروف شد و به‌طور ویژه حرم امپراتوری به یک نقطه مهم دولت در آینده تبدیل شد، (زیرا سلاطین بعدی ترجیح دادند محل کار خود را به حرمسرا بکشانند نه به دیوان امپراتوری (کابینه دولت) و این کار به‌طور آشکار دخالت روزافزون همسران، به ویژه مادران سلاطین را فراهم کرد).
سلیمان با تخلص «محبی» شعر زیر را برای خرم سرود:A 400 Year Old Love Poem
خرم نه تنها در خانه و خانواده سلطان بلکه در امور حکومتی هم شریک سلیمان شد، (هر چند او هیچ سمت و نقش رسمی در دید عمومی و دربار و دولت سلیمان نداشت و تنها از طریق سلطان حاکم (یعنی سلیمان) و از پشت پرده در برخی از تصمیمات سرنوشت ساز و سیاست‌های مهم روزمره دولت تأثیر عظیمی گذاشت). به لطف اطلاعات، توانایی و هوش بالایی که داشت، وی به عنوان مشاور اصلی سلیمان در امور امپراتوری عمل کرد و به نظر می‌رسد در سیاست خارجی و سیاست بین‌المللی تأثیر داشته‌است. خرم غالباً سلیمان را به عنوان یک مشاور سیاسی در دیوان (دادگاه امپراتوری) از پشت پرده در مکانی خارج از حضور مردان همراهی می‌کرد. تأثیر خرم بر سلیمان به حدی قابل توجه بود که شایعاتی در اطراف دربار عثمانی به گوش می‌رسید که سلطان توسط خرم سلطان جادو شده‌است.
تأثیر خرم بر سلیمان، وی را بدون شک به یکی از قدرتمندترین و تاثیرگذارترین زنان تاریخ عثمانی و جهان در آن زمان تبدیل کرد. حتی به عنوان یک همسر سلطان، قدرت او با قدرتمندترین زن حرم امپراتوری، که طبق سنت، مادر سلطان یا والده سلطان بود، کاملاً برابر و قابل مقایسه است. به همین دلیل، وی به شخصیتی بحث‌انگیز در تاریخ عثمانی تبدیل شده‌است - مشروط بر ادعای مورخان و تاریخ‌نگارهای زمان خودش برای توطئه علیه دشمانش و دستکاری در برابر رقبای سیاسیش هم بسیار مشهور شده بود، به‌خصوص برای جابجایی وزیران اعظم تا جانشینان سلطان نقش مستقیم را ایفا کرد.
تأثیر خرم در امور امپراتوری نه تنها او را به عنوان یکی از مهم‌ترین زنان رقم زد، بلکه چهره‌ای جنجالی در تاریخ عثمانی به ویژه در رقابت او با ماه‌دوران سلطان و پسرش شاهزاده مصطفی، پارگالی ابراهیم پاشا و کارا احمد پاشا بود.
خرم و ماه‌دروان شش فرزنده سلیمان (شاهزاده‌های عثمانی) را به دست سلیمان داده بودند که چهار نفر از آنها از دهه ۱۵۵۰ جان سالم به در بردند: مصطفی، سلیم، بایزید و جهانگیر. از این میان، فرزند ماهی دوران مصطفی بزرگتر بود و به ترتیب جانشینی فرزندان خرم را مقدم دانست. به‌طور سنتی، هنگامی که سلطان جدید به قدرت رسید، همه برادرانش به منظور اطمینان از ثبات امپراتوری کشته شدند. این عمل را «قتل‌عام خانواده» می‌نامند.
مصطفی از ابراهیم پاشا پشتیبانی شد بود، که در سال ۱۵۲۳ به وزیر بزرگ و مقتدر سلیمان تبدیل شد. خرم معمولاً حداقل تا حدودی مسئولیت فتنه‌ها را در مسیولیت نامزدی جانشینی عهده‌دار بود. گرچه همسر رسمی و محبوب سلیمان بود اما به هیچ عنوان نقش رسمی سیاسی و عمومی در دربار و دولت عثمانی ایفا نمی‌کرد. با این وجود، این مانع از نفوذ قدرتمند سیاسی و عمومی خرم از طریق سلطان و دیگر متحدانش نشد. از آنجا که امپراتوری فاقد این بود، تا زمان سلطنت احمد اول (۱۶۰۳–۱۶۱۷)، هر وسیله رسمی برای معرفی جانشین داشت، معمولاً منجر به مرگ شاهزاده‌های رقیب به منظور جلوگیری از ناآرامی‌های داخلی و شورش‌ها بود. خرم در تلاش برای جلوگیری از اعدام پسرانش، از نفوذ خود برای از بین بردن کسانی که طرفدار پیوستن مصطفی به تخت بودند، استفاده کرد و در آن موفق شد.
ابراهیم پاشا، یک فرمانده ماهر ارتش سلیمان، سرانجام پس از بی احتیاطی که در جریان مبارزات علیه امپراتوری صفوی پارس در جریان جنگ عثمانی و صفوی (۱۵۵۳–۱۵۳۳) انجام شد، هنگامی که وی به خود عنوانی از جمله کلمه «سلطان» اعطا کرد، از فیض سلطان افتاد. درگیری دیگر هنگامی رخ داد که ابراهیم و مربی پیشین وی، اسکندر چلبی، بارها و بارها بر سر رهبری نظامی و مواضع در طول جنگ صفوی درگیری شدند. این حوادث سلسله حوادثی را آغاز کردند که به دستور سلیمان در اعدام وی در سال ۱۵۳۶ به اوج خود رسید. اعتقاد بر این است که نفوذ خرم در تصمیم سلیمان نقش داشته‌است. سلیمان پس از سه وزیر بزرگ در عرضه مدت هشت سال، داماد خرم را، با عنوان داماد رستم پاشا، همسر مهرماه سلطان را انتخاب کرد تا وزیر بزرگ شود.
سال‌ها بعد، تا پایان سلطنت طولانی سلیمان، رقابت بین پسران وی آشکار شد. مصطفی بعداً متهم به ایجاد ناآرامی شد. در جریان مبارزات علیه ایران صفوی در سال ۱۵۵۳، به دلیل ترس از شورش، سلیمان دستور اعدام مصطفی را صادر کرد. به گفته یک منبع، او همان سال به اتهام برنامه‌ریزی برای کودتا کردن بر زه سلطنت سلیمان متهم شده بور و به دستور پدرش اعدام شد. گناه او به خاطر خیانت که او متهم شده‌است، اثبات نشده و تأیید نشده‌است. پس از درگذشت مصطفی، ماه‌دروان به عنوان مادر وارث ظاهری وضعیت خود را در کاخ از دست داد و به بورسا نقل مکان کرد. با وجود اوایل مرگ پسرش او در فقر شدیدی زندگی کرد اما او سالهای آخر عمر خود را در فقر نگذراند، زیرا او، توسط سلیم دوم، سلطان جدید پس از سال ۱۵۶۶، او را به دستمزد خوبی رسانده بود که ماهانه به وی پرداخت دلیل این کار سلیم بخاطر علاقه اش به برادر بزرگتر خود مصطفی بود. توانبخشی ماه‌دوران پس از مرگ خرم در ۱۵۵۸ امکان‌پذیر بود. جهانگیر، کوچک‌ترین فرزند خرم، گفته می‌شود که چند ماه پس از خبر قتل برادر ناتنی خود درگذشت.
اگرچه داستانهایی دربارهٔ نقش خرم در اعدام‌های ابراهیم، مصطفی و کارا احمد بسیار مشهور است، اما در واقع هیچ‌کدام از آنها بر اساس منابع دست اول نیستند. تمام تصویرهای دیگر خرم، با اظهار نظر مورخان عثمانی قرن شانزدهم و هفدهم و همچنین دیپلمات‌ها، ناظران و مسافران اروپایی، از نظر ماهیت بسیار مشتق و سوداگرانه است. از آنجا که به هیچ‌یک از این افراد - نه عثمانی و نه بازدید کنندگان خارجی - اجازه ورود به حلقه درونی حرم امپراتوری که توسط دیوارهای متعدد احاطه شده بود، داده نمی‌شد، آنها تا حد زیادی به شهادت خادمان یا درباریان یا شایعات مشهور که در اطراف استانبول گردش می‌کردند، اعتماد داشتند. حتی گزارش‌های سفرای ونیزی (بیلی) دربار سلیمان، گسترده‌ترین و عینی‌ترین منبع دست اول غربی در مورد خرم تا به امروز، غالباً با تفسیرهای خود نویسندگان از شایعات حرم پر شده بود. اکثر منابع غربی قرن شانزدهم در مورد خرم، که امروزه بسیار معتبر به حساب می‌آیند.
درکنارِ دخالت‌ها و دسیسه‌های سیاسی‌اش، خرم سلطان در انجام امور خیریه و ساخت بناهای عمومی از مکه تا اورشلیم نیز دستی داشت و احتمالاً ایفای این نقش را به تقلید از زبیده بنت جعفر، همسر هارون الرشید انجام می‌داد. ساختن مسجد، دو مدرسهٔ قرآنی، فواره، و بیمارستان زنان در نزدیکی بازار برده‌فروشی قسطنطنیه ازجمله اقدامات خیریهٔ او به‌حساب می‌آیند. او دستور داد تا در نزدیکی ایا صوفیه، حمامی بنا کنند تا عبادت‌کنندگان بتوانند از آن استفاده کنند؛ حمامی که امروزه حمام خاصگی خرم سلطان نام دارد. در سال ۱۵۵۲ در بیت‌المقدس، عمارت خاصگی سلطان را بنا کرد تا در میان فقرا و نیازمندان غذای رایگان توزیع کند.Peri, Oded. "Waqf and Ottoman Welfare Policy, The Poor Kitchen of Hasseki Sultan in Eighteenth-Century Jerusalem", pg 169
همچنین برخی از کارهای قلاب‌دوزی او (یا دست‌کم قلاب‌دوزی‌هایی که به سرپرستی او انجام گرفته‌بود) تاکنون باقی مانده‌اند؛ ازجمله قلاب‌دوزی‌هایی که در سال‌های ۱۵۴۷ و ۱۵۴۹ به‌ترتیب به شاه تهماسب و سیگیسموند دوم اوگوستوس اهدا شد.
استر هندلی به عنوان مشاور امور مالی خرم در بسیاری از موارد فعالیت داشته‌است.
خرم سلطان در ۱۵ آوریل ۱۵۵۸ به علت بیماری درگذشت و در آرامگاه گنبدی‌شکل زینت‌شده با نفیس‌ترین کاشی‌های ایزنیک، که طرحی از باغ‌های بهشت بر روی آن‌ها نقش بسته‌است، دفن شد. این طراحی احتمالاً به طبیعت شاد و خندان وی اشاره دارد. آرامگاه او در نزدیکی آرامگاه مجزا و حزن‌انگیزتر سلطان سلیمان، در مسجد سلیمانیه قرار دارد.
بایزید، که با مرگ مادرش خرم سلطان در سال ۱۵۵۸ میلادی (۲۶ جمادی‌الاول ۹۶۵ ه‍.ق) نیرومندترین و بانفوذترین پشتیبان خود را از دست داده‌بود، توسط سلیمان از حکومت کوتاهیه برکنار و به حکومت آماسیه منصوب شد، که این برکناری موجب جنگ‌های متعدد میان بایزید و سلطان سلیمان و در نهایت پناهندگی وی به دولت ایران و مرگش توسط برادرش، سلیم دوم، شد.
خاصگی خرم سلطان یا روکسلانا، هم در منابع امروزی ترکیه و هم در غرب بسیار شناخته شده‌است و موضوع اصلی بسیاری از کارهای هنری قرار گرفته‌است. در سال ۱۵۶۱، سه سال پس از مرگ خرم، نویسندهٔ فرانسوی گابریل بونین یک تراژدی با عنوان "سلطانه" دربارهٔ نقش خرم سلطان در مرگ شاهزاده مصطفی نوشت."The Literature of the French Renaissance" by Arthur Augustus Tilley, p.87 این تراژدی اولین نمایشنامه در مورد عثمانیان است که در فرانسه بر روی صحنه تئاتر رفت."The Penny cyclopædia of the Society for the Diffusion of Useful Knowledge" p.418 خرم همچنین الهام بخش بسیاری از نقاشی‌ها، کارهای موسیقایی (شامل سمفونی شماره ۱۳ یوزف هایدن)، اُپرایی از دنیس سیشینسکی، نمایشنامه‌ها و بسیاری از رمان‌ها به زبان‌های اوکراینی، انگلیسی، فرانسوی و آلمانی می‌باشد.
در اسپانیا، خرم در کارهای فرانسیسکو د کبدو و سایر نویسندگان و همچنین در شماری از نمایشنامه‌های لوپه د وگا نمایان می‌شود. در یک نمایشنامه با عنوان «اتحادیه مقدس»، تیسین در سنای ونیز بر روی صحنه می‌رود و عنوان می‌کند که به تازگی از دیدار سلطان بازگشته است و نقاشی خود از سلطانه رُزا یا روکسلانا را به نمایش می‌گذارد.Frederick A. de Armas "The Allure of the Oriental Other: Titian's Rossa Sultana and Lope de Vega's La santa Liga," Brave New Words. Studies in Spanish Golden Age Literature, eds. Edward H. Friedman and Catherine Larson. New Orleans: UP of the South, 1996: 191-208.
در سال ۲۰۰۷ میلادی، مسلمانان در ماریوپول، شهری بندری واقع در جنوب شرقی کشور اوکراین، مسجدی را به نشان احترام برای روکسلانا گشودند.
در مینی‌سریال سال ۲۰۰۳ محصول ترکیه با عنوان "خرم سلطان"، وی توسط بازیگر و خواننده ترک گولبن ارگن به تصویر کشیده شد. در سریال ۲۰۱۱–۲۰۱۴ "حریم سلطان"، خرم از فصل یکم تا سوم توسط بازیگر ترکی-آلمانی مریم اوزرلی و در فصل چهارم توسط بازیگر ترک وحیده پرچین به تصویر کشیده شد.
خسرو شاکری (زند) (۱۳۱۷–۹ تیر ۱۳۹۴) استاد بازنشستهٔ تاریخ مدرسه عالی مطالعات علوم اجتماعی در پاریس و محقق در زمینه گروه‌ها و اندیشه چپ بود. از وی کتاب‌های زیادی چون «جملهٔ انقلاب مشروطه» و «انکشاف سوسیال دموکراسی»، «میلاد زخم» دربارهٔ جنبش جنگل، کتابی دربارهٔ تقی ارانی، «اسناد سوسیال دموکراسی ایران» منتشر شده‌است.
خسرو شاکری در ۶ آبان سال ۱۳۱۷ در تهران به دنیا آمد. پدرش تاجر فرش و مادرش از جمله زنانی بود که در ابتدای دوره پهلوی شغل دبیری را پذیرفته بود. خسرو تحصیلات متوسطهٔ خود را در دبیرستان رهنما و دبیرستان البرز به پایان رساند و به سانفرانسیسکو رفت و لیسانس اقتصاد خود را از دانشگاه دولتی کالیفرنیا گرفت. پس از آن یک سال در مدرسه اقتصاد لندن به تحقیق مشغول بود. وی سپس به دانشگاه ایندیانا رفت و در رشته اقتصاد فوق لیسانس گرفت. او موفق به اخذ دکترای تاریخ از دانشگاه سوربن شد. موضوع پایان‌نامه‌اش "تکوین، انکشاف و پایان حزب کمونیست ایران" بود. وی در معرفی خود می‌نویسد: