رومل که ابتکار عمل را از دست داده بود، وادار به متوقف کردن تهاجم شد. او خود شخصاً آماده‌سازی دفاعی در مناطق تصرف‌شده را سازمان داد. با دیدار مارشال اوگو کاوالرو، رئیس فرماندهی عالی ایتالیا و فیلدمارشال آلبرت کسلرینگ، فرمانده کل جبهه جنوبی ورماخت از آفریقا، رومل مستقیماً از آن‌ها تقاضای تدارکات کرد که وعده‌هایی از این بابت از آن‌ها گرفت. با مؤثر واقع شدن تمهیدات دفاعی رومل، ضد حملات آوچینلک نیز در روزهای میانه ماه ژوئیه، با مستهلک شدن هر دو طرف، به جایی نرسید. اواخر ماه لشکر صدوشصت‌وچهارم سبک آفریقا از جزیره کرت به ناحیه عملیاتی رومل منتقل شد و یک لشکر ایتالیایی دیگر در اختیار او قرار گرفت. یکی از معدود اتفاق خوبی که برای رومل در این روزها افتاد این بود که او دیگر وظیفه نداشت، حتی به صورت ظاهری، به ایتالیایی‌ها پاسخ‌گو باشد و برای اقداماتش از آن‌ها اجازه بگیرد. با توجه به ورود آمریکایی‌ها به جنگ، در نزد رومل عقب‌نشینی در این زمان کاملاً غیر منطقی بود. او می‌پنداشت، اگر هنوز شانس پیروزی وجود دارد، لازم است پیش از آن که برتری عددی دشمن باعث غلبه آن شود، دست به حمله بزند. پشتیبانی کامل هیتلر در این موضوع همراه رومل بود. با دریافت تدریجی تدارکات و نیروی کمکی نیروهای آلمانی رومل تا روز ۱ اوت به حدود ۲۲ هزار نفر و ۱۳۰ تانک رسید. این شمار همچنان ۱۱ هزار نفر کمتر از توان سازمانی آن‌ها بود و بخش زیادی از سوخت ارسالی برای رومل در مسیر توسط دشمن از بین رفت. فرماندهی محلی بریتانیایی‌ها که از میانه ماه اوت انتظار تهاجم رومل را داشت، بر خلاف خواست وینستون چرچیل، نخست‌وزیر بریتانیا، بر تهاجم بلافاصله، تصمیم گرفت فعلاً در حالت دفاعی بماند و برای حمله بعدی رومل آماده شود. رومل در اعلامیه روز ۳۰ اوت به نیروهایش گفت برای انهدام نهایی دشمن به سمت آن یورش می‌برد. نیروهای رومل روز ۳۱ اوت آخرین حمله خود در صحرای غربی را برای رسیدن به رود نیل انجام دادند. رومل قصد داشت، همانند عملیات ناحیه خط الغزاله در ماه مه، مواضع دفاعی دشمن در جنوب العلمین را از طریق صحرا دور بزند و خود را به پشت آن‌ها برساند. او می‌پنداشت، همانند گذشته، اگر نیروهایش پشت سر دشمن پدیدار شوند، بریتانیایی‌ها مجدداً مواضع خود را رها کرده و عقب‌نشینی خواهند نمود. با این حال، کمبود سوخت امکان یک حرکت جناحی طولانی‌تر برای دور زدن قسمت جنوبی مواضع دشمن را از رومل گرفت. اغلب نیروهای رومل مسیر را گم کردند و مستقیماً با مواضع دشمن برخورد نمودند. رومل در عرض سه ساعت سه تن از چهار فرمانده ارشد آلمانی خود را از دست داد. بریتانیایی‌ها با میدان‌های مین و استحکامات قدرتمند روز ۳ سپتامبر رومل را که گرفتار کمبود سوخت شده بود، در علم حلفا در جنوب شرقی العلمین متوقف کردند و با یک ضد حمله به رهبری ژنرال برنارد مونتگومری، به نقطه آغازین عقب راندند. نبرد علم حلفا نقطه بازگشتی از منظر عملیاتی برای رومل و آلمانی‌ها در شمال آفریقا به حساب می‌آمد. بدین شکل «استالینگرادِ صحرا» برای رومل رقم خورد. این برای نخستین بار در جنگ بود که بریتانیایی‌ها در مقابل یک تهاجم بزرگ نیروهای محور مواضع خود حفظ می‌کردند. حقیقت این بود که او تلاش کرد با نیرویی فرسوده و ته‌کشیده در برابر دشمنی که هر روز قوی‌تر می‌شد، غیرممکن را ممکن کند. قصد رومل برای رزم زرهی بدون داشتن برتری هوایی با شکست مواجه شد. خود این شرایط را به «جنگ بدوی‌ها با نیروهای نوین اروپایی» تشبیه کرد. یکی دیگر از دلایل عمده شکست رومل در این نبرد ناتوانی در جمع‌آوری اطلاعات از دشمن بود؛ ستاد اطلاعاتی رومل تصویر کاملاً اشتباهی از متفقین در اختیار می‌گذاشتند. به هر صورت این خود رومل بود که فرصت کافی را برای گردآوری و پردازش اطلاعات به آن‌ها نمی‌داد. در این حال، هر پیام رادیویی که رومل در این مدت می‌فرستاد، بدون این که او بداند، کُد شکنی و در عرض چند ساعت برای مونتگومری ارسال می‌شد. رومل هیچگاه پشتیبانی کافی از برلین جهت دستیابی به یک پیروزی راهبردی، تصرف قاهره و تغییر نتیجه جنگ دریافت نکرد. برتری عددی دشمن در مقابل رومل به حدی رسیده بود که هیچ درجه‌ای از برتری تاکتیکی آلمانی‌ها نمی‌توانست این وضعیت نامطلوب میدان جنگ را جبران کند.