moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
متروی سن پترزبورگ (به روسی: Петербу́ргский метрополитен) سیستم راه آهن زیرزمینی شهر سن پترزبورگ در کشور روسیه است. متروی سن پترزبورگ در ۱۵ نوامبر سال ۱۹۵۵ افتتاح شده است. طراحی‌های بجا مانده از دوران جماهیر متحد شوروی، این سیستم حمل و نقل را به یکی از جذاب‌ترین و برازنده‌ترین متروهای جهان تبدیل کرده است. به دلیل وضعیت خاص زمین‌شناسی شهر سن پترزبورگ، متروی این شهر جزو عمیق‌ترین سیستم‌های زیر زمینی دنیا قرار می‌گیرد. همچنین از لحاظ متوسط عمق ایستگاه‌ها، این مترو عمیق‌ترین متروی جهان است. این سامانهٔ حمل و نقل با جابجایی ۲٫۱۵ میلیون مسافر در روز، از لحاظ شلوغی در ردهٔ شانزدهم جهان قرار دارد.
مقاومت به انسولین، شرایطی است که در آن سلول‌های بدن پاسخ مناسبی به انسولین نمی‌دهند و به دنبال آن جذب گلوکز دچار اختلال شده و به طورثانویه باعث افزایش قند خون می‌شود. در حالت مقاومت به انسولین مقدار انسولین تولید شده از پانکراس در بدن طبیعی و حتی بیشتر از مقدار طبیعی است اما مشکل در پاسخ سلول‌ها به انسولین است. مقاومت به انسولین معمولاً به صورت کشف‌نشده منجر به بروز دیابت تیپ ۲ می‌شود.
بالاتر بودن مقدار انسولین ناشتا از مقدار طبیعی (۶۰ پیکومول در لیتر) به عنوان نشانه‌ای از مقاومت به انسولین در نظر گرفته می‌شود.
اختلال در تست تحمل گلوکز می‌تواند نشانه‌ای از مقاومت به انسولین باشد. این حالت نوعی اختلال پره دیابتیک است.
مفهوم مقاومت به انسولین اولین بار در سال ۱۹۳۱ توسط پروفسور ویلهلم فالتا مطرح شد.
هایپرانسولینمی شرایطی است که در آن مقدار انسولین موجود در خون بیشتر از مقدار طبیعی و متناسب قند خون می‌شود. هایپرانسولینمی معمولاً در مراحل اولیه دیابت تیپ دو اتفاق می‌افتد.
هایپرانسولینمی معمولاً همراه با فشارخون، دیس‌لیپیدمی، چاقی، و اختلال در گلوکز دیده می‌شود. این شرایط با اصطلاح سندرم متابولیک توصیف می‌شود.
تاج‌گذاری‌های سلطنتی در لهستان در ۱۰۲۵ میلادی آغاز شدند و تا سال ۱۷۶۴ که آخرین شاه لهستان مستقل، استانیسواو آگوست پونیاتوفسکی، بر تخت نشست، ادامه یافت. اکثر تاجگذاری‌ها در کلیسای جامع واول واقع در کراکوف انجام شد؛ اگرچه، تعدادی نیز در پوزنان و کلیسای جامع گنیزنو برگزار گردید.
اگرچه، بسیاری از جواهرات سلطنتی مربوط به تاج‌گذاری‌ها توسط شاه فریدریش ویلهلم سوم در جریان تجزیه سوم لهستان غارت و به پروس برده شدند، هنوز تعدادی از آنها در موزه ملی در ورشو نگهداری می‌شوند.
گوشت گوزن به گوشتی می‌گویند که از گوزن به دست آمده است. با این گوشت غذاهای گوناگونی از جمله استیک، بریان و سوسیس می‌سازند.
گوشت گوزن در برخی کشورها از راه شکار تهیه می‌شود و در بعضی کشورها از راه پرورش به دست می‌آید .
در برخی کشورهای اروپایی بر اثر شکار بی‌رویه گوزنها، برای تغذیه سربازان در جنگ جهانی دوم، تا سالها پس از پایان این جنگ گوشت گوزن بسیار کمیاب شده بود، تا اینکه نهایتاً با اجرای طرحهای پرورش گوزن نه‌تنها نسل گوزن زیاد شده است بلکه امروزه با این گوشت غذاهای گوناگونی از جمله استیک، بریان و سوسیس می‌سازند. .
سومین تجزیه لهستان (۱۷۹۵) آخرین مرحله از تجزیه لهستان و نابودی مشترک‌المنافع لهستان-لیتوانی بود که توسط همسایگان این ملت یعنی امپراتوری روسیه ، پادشاهی پروس و امپراتوری اتریش انجام پذیرفت که به طور موثری به موجودیت و حیات مشترک ملل لهستانی و لیتوانیایی تا ۱۹۱۸ میلادی خاتمه بخشید.
هنر آذربایجانی جزء غنی‌ترین هنرهای ایرانی که در میان مردم ترک زبان رایج می‌باشد، گفته می‌شود. هنر آذربایجانی در طول تاریخ ایران توسعه یافته‌است. آذربایجانی‌ها، دارای فرهنگ غنی و متمایز، که یک بخش عمده‌ای از هنر تزئینی و کاربردی را ایجاد کرده‌است. این شکل از هنر ریشه در دوران باستان دارد که طیف گسترده‌ای از صنایع دستی، مانند طلا و جواهر، حکاکی فلز، قالی‌بافی، قلاب‌دوزی، خوشنویسی و نگارگری نشان داده شده‌است. هنر آذربایجانی توسط بازرگانان‌های متعدد، مسافران و دیپلمات که در این مکان در زمان‌های مختلف سفر کرده بوداند، گزارش شده‌است.
نخستین مکتب نگارگری ایرانی، مکتب تبریز اول که در قرن ۷ و ۸ در تبریز پایه‌گذاری شده‌است، این مکتب مصادف با حکومت ایلخانان مغول در ایران است که مرکز خود را تبریز قرار دادند.http://www.hamshahrionline.ir/details/140140 در ادامه مکتب دوم تبریز با پایه‌گذاری صفویان در ایران و انتخاب تبریز به عنوان پایتخت، گسترش یافت.
طاووسی، ابوالفضل. کارگاه نگارگری. تهران. ناشر شرکت چاپ ونشر کتاب‌هایدرسی ایران، ۱۳۹۰. صفحه ۲۵ تا ۲۷
هنر آذربایجانی از لحاظ پرورش خطاط نیز در طول تاریخ هنر خوشنویسی ایران کوشا بوده‌است، به گونه‌ای که بیش از ۲۰ نفر از در زمینه صاحب اثر بوده‌اند.
قالی تبریز یکی از انواع قالی‌های ایرانی است. این قالی در شهر تبریز بافته می‌شود. این شهر یکی از مهم‌ترین مراکز بافت قالی در ایران است و قالی‌های بافت آن از تنوع و گوناگونی بسیاری برخوردارند.
هم‌اکنون ۴۰ درصد صادرات قالی ایرانی از طریق استان آذربایجان شرقی صورت می‌گیرد.خبرگزاری فارس؛ احداث موزه فرش و ایجاد پایانه صادراتی فرش در تبریزاوج هنر قالی تبریز مربوط به سده‌های دوزادهم تا شانزدهم میلادی بوده‌است. شکل‌گیری ۲۰۰ شاهکار هنری قالی تبریز با ادغام هماهنگ هنرهای بافندگی و نگارگری ایرانی در طی ۱۴ سده، سطح بالای هنر بافندگان قالی را در این شهر به عرصهٔ نمایش گذاشته و مکتب کلاسیک تبریز بنیان نهاده شد. این مکتب به ۲ زیرشاخهٔ اصلی تبریز و اردبیل تقسیم می‌شود. قالی اردبیل نیز یکی از فاخرترین نمونه‌های هنر آذربایجانی از هنرهای تاریخی قالی ایرانی می‌باشد. این قالی از نظر طرح و بافت یکی از نفیس‌ترین و مشهورترین قالی‌های جهان است و هسته مرکزی گروه قالی‌های ترنجدان استماهنامه سفر، «پیشانی هنر ایرانیان» نوشته فاطمه عرفانی، شماره۱۳، سال شانزدهم، دوره جدید، دی ۱۳۸۶، ص. ۳۲.. این فرش زیبای بافته‌شده در اردبیل در فهرست ۵۰ شاهکار هنری برگزیده جهان، در مکان بیست‌ونهم است. قالی اردبیل در حال حاضر در موزهٔ ویکتوریا و آلبرت بریتانیا نگهداری می‌شودترجمهٔ فارسی توضیحات وب‌گاه موزه دربارهٔ این قالی ارزشمند به همراه تصویر ، مرکز اطلاعات هنرمندان ایران. گلیم نیز در بین عشایر شاهسون در استان اردبیل رایج است. از جمله سایر قالی‌ها و فرش‌های معروف منسوب به ترک زبانان آذربایجان می‌توان از نمونه‌های زیر نام برد:فرش ایران. فضل الله حشمتی رضوی. چاپ سوم. دفتر پژوهش‌های فرهنگی. تهران. ۱۳۸۰
دانشگاه دولتی فرهنگ و هنر آذربایجان از دانشگاه‌های قدیمی، دولتی و طراز اول رشته‌های هنر در جمهوری آذربایجان می‌باشد، که در سال ۱۹۲۳ در باکو بنیان گذاری شده‌است."""Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin strukturuna daxil olmayan tabeliyindəki qurumların Siyahısı"nın təsdiq edilməsi haqqında"" Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 15 iyul 2011-ci il tarixli, 118 nömrəli Qərarı. ترکی آذربایجانی. دانشگاه دولتی فرهنگ و هنر آذربایجان پس از تأسیس در سال ۱۹۲۳ میلادی تحت عنوان موسسه تئاتر اداره می‌شد. نخستین دانشجویان پذیرفته شده این دانشگاه در زمینه اجرای تئاتر، بازیگری و فیلم سازی آموزش دیده‌بودند در سال ۱۹۵۴ میلادی موسسه تئاتر پس از مرگ میرزاآقا علی‌یف بازیگر معروف آذربایجان به نام وی نامگذاری شد. از سال ۱۹۵۹ میلادی دانشکده تخصصی در زمینه آموزش و پرورش فرهنگی آغاز به کار کرد. به دنبال آن و پس از طی ۴ سال، از سال ۱۹۶۳ میلادی هنرهای تزئینی به رشته‌های دانشگاه افزوده شد.
دانشگاه هنر تبریز به همراه دانشگاه هنر تهران و دانشگاه هنر اصفهان جزء برترین دانشگاه‌های هنر ایران می‌باشد، که در مهرماه سال ۱۳۷۸ خورشیدی با پذیرش ۲۴۱ نفر دانشجو در رشته‌های تحصیلی طراحی صنعتی و فرش و معماری تأسیس شده و شروع به فعالیت نمود. مجموعهٔ مقصودیه، ساختمان قدکی، ساختمان گنجه‌ای‌زاده و ساختمان بهنام از ساختمان‌های تاریخی دانشگاه هنر اسلامی تبریز است امروزه این دانشگاه در تمامی رشته‌های زیرشاخه هنر در مقاطع مختلف دانشجو می‌پذیرد.
دومین تجزیه لهستان در سال ۱۷۹۳ میلادی ، به دومین مرحله از تجزیه لهستان اطلاق می‌شود که در ۱۷۹۵ میلادی با سقوط مشترک‌المنافع لهستان-لیتوانی به پایان رسید. دومین تجزیه لهستان پس از جنگ در دفاع از قانون اساسی رخ داد. محاسن بسیاری که این جنگ برای امپراتوری روسیه و پروس در پی داشت و به توسعه‌طلبی آنان کمک می کرد ، عامل مهمی برای آغاز این جنگ بود. طی دومین تجزیه ، لهستان حدود ۵ میلیون نفر از جمعیت خود و ۳۰۷٬۰۰۰ کیلومتر مربع از خاکش را از دست داد. سنای لهستان در سال ۱۷۹۳ میلادی تشکیل جلسه داد ؛به این امید که بتواند کشور را از بحران نجات دهد اما تنها ۲ سال بعد با وقوع سومین تجزیه لهستان ، موجودیت این کشور تا ۱۲۳ سال بعد از میان رفت.
باغ‌های بوچارت به مجموعه باغی گفته می‌شود که در جزیره ونکوور در ۲۱ کیلومتری شمال ویکتوریا در استان بریتیش کلمبیای کانادا واقع است. مساحت کل باغ ۵.۲۶ هکتار است و در سال‌های ۱۹۳۹-۱۹۰۴ تحت نظارت جنی بوچارت طراحی و ایجاد شده‌است. سالانه یک میلیون نفر از باغ‌های بوچارت بازدید می‌کنند.
باغ‌های بوچارت در مکانی که قبلاً معدن سنگ آهک بود واقع شده‌است. این معدن به آر. پی. بوچارت تعلق داشت. در سال ۱۹۰۹، معدن سنگ آهک، پس از ۵ سال استخراج تعطیل و تخلیه شد. جنی بوچارت، همسر آر. پی. بوچارت، تصمیم گرفت بر بقایای معدن متروک، باغی ایجاد کند. در یک بازه زمانی ده ساله، با به کار گرفتن کارگران معدن که اکنون بی‌کار شده بودند، تخته‌سنگ‌ها و زباله‌ها از محوطه معدن خارج شد. با اسب و ارابه خاک به منطقه آورده شد و به این ترتیب نخستین باغ از مجموعه باغ‌های بوچارت به نام باغ سانکن ایجاد شد. طراحی اولین باغ به دست جنی بوچارت و سرباغبانش هیو لیندزی انجام شد. در سال‌های بعد، با مشارکت معماران، طراحان باغ و باغبانان متعدد، بخش‌های دیگری نیز به این باغ افزوده شد: باغ ایتالیایی (۱۹۲۶)، باغ رز (۲۹-۱۹۲۸)، تالاب ستاره (۱۹۲۸) و باغ خصوصی (۱۹۲۸). تا اواخر دهه ۳۰ میلادی، در باغ به روی بازدیدکنندگان باز بود و خانواده بوچارت بدون دریافت پول از بازدیدکنندگان پذیرایی می‌کردند. در سال ۱۹۳۹، خانواده بوچارت، مالکیت باغ‌های بوچارت را به نوه‌شان ایان راس واگذار کردند و راس ضمن گسترش باغ‌ها کسب و کار خانوادگی پردرآمدی نیز از محل باغ ایجاد کرد.Forster
اولی بین برابرها جمله‌ای است از زبان آگوستوس رومی که می‌خواست موقعیت خودرا بین دولت مردان وقت توجیه کند. این جمله امروزه در بخش‌های مدیریت، سازماندهی و غیره به کار گرفته می‌شود. با جمله «اولی بین برابرها» موقعیت یک فرد در گروهی متشکل از افراد برابر به صورت افتخاری یا بخاطر برخی داشته‌های وی توجیه و بالا برده می‌شود. (معاونی بین معاون‌ها، بازیکنی بین بازیکنان، دانش آموزی بین دانش آموزان، پیش آهنگی بین پیش آهنگان، کهنه بازی کن در تیم ورزشی و غیره). اینگونه افراد طبق تعریف‌های علمی رایج از هیچگونه مزایایی در مقایسه با دیگر افراد گروه برخوردار نیستند. اغلب افراد با سن بالاتر از گروه بوده یا اینکه از معروفیت یا محبوبیت ویژه‌ای در گروه یا جامعه برخوردارند. در گروه‌های وابسته به سازمان‌های اداری یا تجاری، همچنین در جوامع و کانون‌های علمی، فرهنگی، ورزشی... این افراد را (بخصوص در گروه‌هایی با تعداد زوج اعضاء) جای می‌دهند تا در زمان تصمیم گیری یا رای گیری، طبق منافع جامعه، حزب، کارفرما یا سازمان وارد عمل شده امورات جاری را به‌طور سازنده به خاتمه برسانند.
زمردماهی‌سانیان یکی از زیرراسته‌های سوف‌ماهی‌سانان هستند.
دوران طلایی اصطلاحی اساطیری و افسانه‌ای از یونان باستان است که به یکی از چهار یا پنج دورهٔ زندگی انسان اشاره دارد. دوران یا عصر طلایی (زرین) اولین دورانی است که انسان در آن زندگی می‌کرده با ویژگی کمال و معصومیت؛ و در ادامهٔ آن به ترتیب دوران نقره‌ای یا عصر سختی و تباهی، عصر برنزی یا برنجی یا دورهٔ جنگ و تنگدستی؛ عصر قهرمانی که در آن جهان پر از نیمه‌خدایان و قهرمانان شد؛ و سپس دوران حاضر، یعنی دوران آهن آمده‌اند. دوران طلایی، دورانی بسیار کهن است که با صلح، هارمونی، ثبات و رفاه شناخته می‌شود. در این دوران انسان برای غذا خوردن، نیازی به کار کردن نداشته و مدت بسیار زیادی با چهرهٔ جوان زندگی می‌کرده‌است.
ناصر نظامی (زادهٔ ۲۲ مرداد ۱۳۲۵ در کرج) صداپیشه (دوبلور) برجسته و پرسابقه ایرانی است.
وی در ۲۱ سالگی (سال ۱۳۴۶) با پیشنهاد برادرش که در آن زمان دوبلور بود در استودیویی به نام پاسارگاد در خیابان کوشک میدان فردوسی تهران (که چند تن از دوبلورهای بزرگ را در استخدام خود داشت) آزمون صدا داد و از فردای آن روز به کار دعوت شد.
نظامی استخدام در این استودیو را با وجود دستمزد ثابتش از آنجا که نقش‌های بزرگ از سوی مدیران دوبلاژ (به سفارش صاحب استودیو) به او سپرده می‌شده، یک حسن می‌شمرَد. نخستین نقش بزرگی که او دوبله کرد در فیلمی بود که به جای «برایان کیت» صحبت کرد اما سکوی پرش خود را سریال مرد شش میلیون دلاری می‌داند که دوبلهٔ نقش اول آن (لی میچرز) را به دوش داشت.
او گوینده تیپهای جدی و متن فیلمهای مستند رودخانه‌های بزرگ جهان، شما چه می‌دانید و… است و گویندگی و مدیر دوبلاژی انیمیشن، سریال و فیلمهای سینمایی خارجی و ایرانی چون دراکولا، زنان کوچک، آرتور، دور دنیا در هشتاد روز، ای کی یو سان، شرلوک هولمز، انیمیشن بتمن، سینمای حرفه ای، سریال معروف مرد ۶ میلیون دلاری، سینما پشت پرده، عامل ناشناخته و… را بر عهده داشته‌است. او مدیریت دوبلاژ را از سال ۱۳۶۸ آغاز کرد. او می‌گوید بیش از ۳۰۰ فیلم انیمیشن را دوبله کرده‌است.
نقش‌های مهم
اسرامکو شرکت نفت و گاز اسرائیلی است، که در زمینه اکتشاف و استخراج نفت خام و گاز طبیعی فعالیت می‌کند.
ریشه‌های تأسیس این شرکت به سال ۱۹۸۲ و راه‌اندازی شرکت اکتشاف نفت جروزلم توسط جوزف الماله، بازمی‌گردد. سپس در سال ۱۹۸۹ این شرکت، با شرکت وتران اویل تایکون، که متعلق به تاجر آمریکایی؛ آرماند هامر بود و از زیرمجموعه‌های کمپانی اکسیدنتال پترولیوم محسوب می‌شد، ادغام گردید و شرکت جدید اسرامکو نام گرفت.
دفتر مرکزی این شرکت در شهر پتخ تیکوا، اسرائیل قرار دارد و بخشی از سهام آن در بازارهای بورس نزدک و بورس تل‌آویو دادوستد می‌شود.
اولگا کنستانتینوفنا چخووا هنرپیشه روس-آلمانی در ۱۴ آوریل ۱۸۹۷ در شهر گیومری، ارمنستان متولد شد او در اوایل دهه ۱۹۲۰ اولین نقش سینمایی خود را در فیلم صامتی از فردریش ویلهلم بازی کرد او در این هنگام که زمان گذر از سینمای صامت به سینمای ناطق بود بسیار موفق نشان داد اولگا در دهه ۱۹۳۰ یکی از بزرگترین بازیگران آلمان نازی به شمار می‌رفت و هم در فیلم‌های کمدی و در فیلم‌های جدی بخوبی بازی می‌کرد و مورد تشویق آدولف هیتلر قرار می‌گرفت گر چه او را از جاسوسان شوروی می‌دانستند. اولگا در طول جنگ جهانی دوم در عرصه سینما موفقیت اندکی داشت و تنها فیلمی که در هالیوود بازی کرد با استقبال چندانی مواجه نشد. او در دهه ۱۹۷۰ میلادی و پس از انتشار کتاب خاطراتش از دنیای سینما کناره گیری کرد. در دهه ۱۹۹۰ پس از سقوط کمونیسم در روسیه اسناد موجود در آرشیو KGB سرویس مخفی شوروی نشان داد که اولگا چخووا در واقع یک عامل سازمان جاسوسی شوروی بود که از دهه ۱۹۲۰ برای شوروی جاسوسی می‌کرد. اولگا چخووا در سال ۱۹۸۰ میلادی درگذشت.
از فیلم‌های او می‌توان به "قلعه نفرین‌شده" و "عذاب عشق" اشاره نمود.
فَتّال نیشابوری دانشمند ایرانی شیعه قرن ۵ و ۶ قمری و اهل نیشابور است. نام کامل وی محمد بن حسن بن علی بن احمد بن علی فتال نیشابوری فارسی بود.
فتال در ایران و عراق تحصیلات خود را طی نمود و پدرش حسن بن علی نیشابوری، عبدالجبار بن عبدالله و شیخ طوسی از اساتید وی اند. وی واعظی چیره دست بود و به علت بیان خوش او را فتال یعنی بلبل می گفتند.
فتال نیشابوری به جرم تشیع در سال ۵۰۸ق یا در بین سال‌های ۵۱۳ تا ۵۱۵ق به دست شهاب الاسلام وزیر سلطان سنجر کشته شد.
از شاگردان فتال می‌توان ابن شهرآشوب مازندرانی ، علی بن حسن نیشابوری و.. را یاد کرد
مشهورترین اثر فتال کتاب روضة الواعظین است که بارها(در تبریز، نجف و قم) چاپ شده و دکتر محمود مهدوی دامغانی نیز آن را به فارسی ترجمه کرده‌است.
شبتاب می‌تواند به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
«مرگ قو» عنوان یکی از مشهورترین شعرهای مهدی حمیدی شیرازی است.
عباس مهرپویا این شعر را در آلبومی با همین نام اجرا کرده‌است. این شعر همچنین در یکی از قطعات آلبوم بزن باران از حبیب اجرا شده‌است.
محمد محمدی ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
علی محمدی ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
آژانس خبری اسلوونی یا خبرگزاری اسلوونی ()، به اختصار STA، یک آژانس خبری ملی یا خبرگزاری برای پوشش رویدادهای داخلی و بین‌المللی است که در ۲۰ جون سال ۱۹۹۱ در جمهوری اسلوونی تأسیس شد و متعلق به دولت آن کشور است.آژانس خبری اسلوونی
سرویس های اصلی این خبرگزاری، شامل سرویس عمومی اخبار به اسلوونیایی، سرویس اخبار انگلیسی و سرویس تصاویر می‌باشد. آرشیو تصاویر پایگاه بیش از ۳۰۰٬۰۰۰ تصویر در خود گنجانده است.
وبسایت رسمی آژانس
ان‌اَرکو (مخفف از نروژی: Norsk rikskringkasting) یک بنگاه رسانه ای در نروژ و بزرگترین سازمان رسانه ای این کشور است. ان‌آرکا از اعضای بنیانگذار اتحادیه رسانه ای اتحادیه اروپا می‌باشد.ان آر کا به نروژی
ان‌اَرکو، یک شرکت متعلق به دولت نروژ است و پخش برنامه‌های رادیویی را به‌طور منظم از سال ۱۹۳۳ در نروژ آغاز کرده‌است. این مؤسسه بر اساس مدلی از بی‌بی‌سی و در شهر اسلو آغاز به کار کرد. در طول سالهای اشغال نروژ توسط آلمان نازی، از این رسانه برای گسترش تبلیغات نازی‌ها در شمال اروپا استفاده می‌شد.درباره ان آر کا به انگلیسی
هزینه‌های ان‌اَرکو از طریق مالیات دهندگان نروژی تأمین می‌شود. هر شخصی که در نروژ تلویزیون داشته باشد، فارغ از اینکه شبکه‌های ان‌اَرکو رو ببیند یا نه و حتی صرف نظر از اینکه تلویزیون خود را استفاده می‌کند یا نه، باید در سال مبلغی بیش از سه هزار کرون نروژی (۴۷۰ دلار آمریکا) به عنوان مالیات تلویزیون بپردازد که به حساب ان‌اَرکو واریز می‌شود.
سایت رسمی خبرگزاری
دمای خمش گرمایی یا دمای اعوجاج گرمایی (HDT) دمایی است که در آن یک نمونه پلیمری یا پلاستیکی تحت یک بار مشخص، تغییر شکل می‌دهد. این ویژگی مواد پلاستیکی در بسیاری از وجوه طراحی محصول، مهندسی و تولید محصولات با اجزای گرمانرم به کار می‌رود.
دمای اعوجاج گرمایی به روش زیر که در استاندارد ASTM D648 آمده است، تعیین می‌شود. نمونه آزمون تحت یک بار خمشی سه‌نقطه‌ای قرار می‌گیرد. تنش خارجی الیاف در این آزمون برابر ۰٫۴۵۵ یا ۱٫۸۲ مگاپاسکال در نظر گرفته می‌شود، و دما با نرخ ۲ درجه سانتی‌گراد بر دقیقه افزایش می‌یابد تا نمونه به اندازه ۰٫۲۵ میلیمتر خم شود. این روش آزمون مشابه رویه ذکر شده در استاندارد ISO 75 است.
یکی از محدودیت‌های مرتبط با اندازه‌گیری HDT این است که نمونه‌ها، به خصوص نمونه‌های ضخیم، از نظر دمایی همسانگرد نیستند و دارای یک شیب (گرادیان) دمایی خواهند بود. HDT یک ماده مشخص نیز ممکن است به تنش‌های اعمال شده به آن حساس باشد، که این تنش‌ها به ابعاد نمونه بستگی دارد. انتخاب خمش ۰٫۲۵ میلیمتری اختیاری بوده و معنای فیزیکی خاصی ندارد.
شبیه‌سازی گرمایی یک سیستم، دماهایی که یک جزء مشخص از آن تجربه می‌کند را مشخص می‌کند. آگاهی از این که یک جزء به خصوص چه دماهایی را باید در حین کاربرد تحمل کند، امکان تعیین مناسب‌ترین ماده برای آن کاربرد را فراهم می‌سازد.
مثال: یکی از دو ماده پلی (متیل متاکریلات) یا پلی کربنات برای استفاده به عنوان «جزء الف» در یک سیستم انتخاب شده‌اند. جزء الف باید دمای ۱۲۰ درجه سانتی‌گراد را در حین کاربرد تحمل کند. پلی‌کربنات (HDT=۱۴۰ °C) در ۱۲۰ درجه تغییر شکل نمی‌یابد، ولی پلی‌متیل‌متاکریلات (HDT=۹۰ °C) تغییر شکل می‌یابد؛ بنابراین در این مورد از پلی‌کربنات باید استفاده شود.
یک قطعه پلاستیکی قالب‌گیری تزریقی زمانی باید از قالب خارج شود که دمای آن نزدیک یا کمتر از HDT باشد. این بدان معنی است که تغییر شکل قطعه پس از خارج شدن در محدودهٔ قابل قبول خواهد بود.
پریگو شرکت داروسازی آمریکایی است، که در زمینه تولید و عرضه داروهای صناعی، داروهای بدون نسخه، مکمل‌های غذایی و محصولات بهداشت و درمان فعالیت می‌نماید.
شرکت پریگو در سال ۱۸۸۷ توسط لوتر و چارلز پریگو در ایالت میشیگان تأسیس شد. در ماه مارس سال ۲۰۰۵ این شرکت، اقدام به خریداری دومین شرکت بزرگ داروسازی اسرائیل؛ شرکت صنایع آجیس، به مبلغ ۸۵۰ میلیون دلار نمود، سپس دو شرکت، با هم ادغام شدند.
شرکت داروسازی پریگو در حال حاضر دارای کارخانجات تولیدی، در کشورهای ایالات متحده آمریکا، استرالیا، مکزیک، اسرائیل، هند، چین و بریتانیا می‌باشد.
دفتر مرکزی این شرکت در شهر الگان، میشیگان، ایالات متحده آمریکا قرار دارد و بخشی از سهام آن در بازارهای بورس نیویورک، بورس نزدک و بورس تل‌آویو معامله می‌شود. پریگو تنها شرکت غیر اسرائیلی است، که سهام آن در بازار بورس تل‌آویو مبادله می‌شود.
منابع تاریخی دربارهٔ تاریخ ماد و هخامنشی بر چندین دسته‌اند.
با پیروزی در خاورنزدیک باستان، ایرانیان با فرهنگی آشنا شدند که داستان‌های شفاهی را به شکل نوشته درآورند. این چندین بهبودی را منجر شد. اول، ایرانیان شروع به ثبت رکوردهای رخدادهای تاریخی کردند که بهترین نمونهٔ آن، استوانه کوروش، سنگ نوشتهٔ داریوش در بیستون و نسخه‌های آرامی آن که به استان‌های شاهنشاهی فرستاده شد. این کار برای این بود که خوانندگان متقاعد شوند، پارس‌ها برگزیدگان الهی هستند که وظیفه‌شان، آوردن برابری، فرمان و آسایش برای مردم جهان است.
امروزه هیچ کتاب تاریخی از دوره‌های ماد، هخامنشی، سلوکی، اشکانی و ساسانی در دست نیست، و تنها تالیف رسمی تاریخی، یعنی خدای‌نامه که حاوی گزارش مشروح تاریخ ایران از کیومرث تا پایان پادشاهی خسروپرویز بوده، به ظاهر در عهد فرمانروایی یزدگرد سوم تدوین شده است. اما این بدان معنی نیست که ایرانی‌ها از مقولۀ تاریخ بی خبر بوده‌اند. لوح‌های اداری در تخت جمشید به زبان ایلامی، نشان‌دهندۀ آن است که نوعی دیوانسالاری پیشرفته در دربار هخامشنی، با منشاء بابلی رواج داشته است.
برای روشن کردن جنبه‌های اساسی اجتماعی-اقتصادی باید از منابع دیگر — اسناد بابلی، مصری، آرامی و عیلامی — نیز استفاده کنیم. متون آرامی در این بین اهمیت ویژه‌ای دارند. تا پیش از فتوحات ایرانیان به میزان گسترده‌ای در خاورمیانه به این زبان سخن می‌گفتند و شاید به همین دلیل بود که فاتحان جدید آن را به عنوان مهم‌ترین زبان اداری امپراتوری پذیرفتند. مدارکی در مورد استفاده از زبان آرامی در تخت جمشید، بابل، مصر، سواحل شرقی مدیترانه و آسیای صغیر در اختیار داریم. این واقعیت که زبان آرامی در دوره یونانی مآبی در ایالات شرقی امپراتوری هخامنشی مورد استفاده قرار می‌گرفته و بعدها پارتیان نیز از خط آرامی برای نوشتن زبان‌های ایرانی میانه استفاده می‌کرده‌اند نشان می‌دهد که دستگاه دیوانسالاری هخامنشی زبان آرامی را در تمامی طول و عرض سرزمین‌های امپراتوری به کار می‌برده‌است.
مهم‌ترین متونی که در رسیدن به دیدگاهی دقیق در مورد شیوهٔ کار امپراتوری هخامنشی نقش اساسی دارند، دو گروه از متون عیلامی به دست آمده از تخت جمشید هستند. گروه نخست به سال‌های ۴۹۲ و ۴۵۸ یعنی اواخر سلطنت داریوش یکم (۵۲۲–۴۸۶ پیش از میلاد) و سال‌های آغازین پادشاهی اردشیر یکم (۴۶۵–۴۲۳/۴۲۴ پیش از میلاد) تعلق دارد و مربوط به پرداخت نقره به بیش از یکصد کارگر به جای جیره منظم آن‌ها است. این کتیبه‌ها را در ساختمانی در صفه کاخ یافتند که به عنوان گنجینه یا خزانه شناخته می‌شد و از این رو به «متن گنجینه‌ای» معروف شده‌اند. گروه دیگر که تعدادشان بسیار بیش‌تر از گروه نخست است در نزدیکی استحکامات شمال غربی تخت جمشید پیدا شده‌است. این «متون استحکاماتی» حاوی مجوزهایی برای انواع جیره‌های غذایی کارگران (زنان، مردان و کودکان)، کارکنان قربانگاه‌ها و اشراف بلندمرتبه پارسی - حتی یکی از ملکه‌های داریوش به نام آرتیستون - است. تاریخ آن‌ها به دورهٔ ۵۰۹–۴۹۴ پیش از میلاد تعلق دارد. این اسناد برای پی بردن به نظام کاری، تولیدات کشاورزی، زمین‌داری، جمعیت‌شناسی، رژیم غذایی، نحوه اسکان در منطقهٔ فارس و سازماندهی و تدارک سفر در امپراتوری هخامنشی بسیار غنی و مفیدند. تاکنون حدود ۲۲۰۰ متن از این مجموعه معتبر به چاپ رسیده‌است. نسخه‌های حدود دو هزار متن دیگر هم وجود دارد و تعداد بسیار زیادی از متون و قطعه‌ها (موجود در مؤسسه شرقی شیکاگو) که هنوز تحت مطالعه قرار دارند نیز در دست انتشارند. متون «گنجینه‌ای» و «استحکاماتی» بخشی از نظام مالی و اداری دربار هخامنشی را منعکس می‌سازند و این که چرا شامل دوره‌های بعد نمی‌شوند به درستی روشن نیست. شاید علت این بوده که مکاتبات اداره خزانه‌داری یا دارایی به خط آرامی تغییر کرده و متون را روی مواد فاسد شدنی ثبت می‌کرده‌اند و از این رو اسناد بعد محفوظ نمانده‌اند.
بایگانی مهم دیگر اسناد (مکتوب به زبان اکدی) به نیپور در بابل تعلق دارد و تاریخ آن مربوط به نیمهٔ دوم قرن پنجم پیش از میلاد است. این اسناد، معاملات شرکت تجارتی بزرگ بابلی به نام خانواده موراشو را منعکس می‌سازند که اجاره و اداره اقطاعات نظامی به سربازان و معاملات املاک متعلق به اعضای خانواده سلطنتی و کارکنان بلندپایهٔ دربار را به عهده داشت و به معاملات بازرگانی نیز می‌پرداخت. از طریق این اسناد می‌توان به بعضی جنبه‌های اساسی و حیاتی عملکرد امپراتوری هخامنشی که در سراسر قلمرو این امپراطوری نیز بازتاب می‌یافت پی‌برد. متون آرامی به دست آمده از مصر نیز تقریباً معاصر با اسناد موراشور هستند. این متون از سه محل متفاوت به دست آمده‌اند: یکی از آن‌ها مجموعه‌ای عظیم و پراکنده از پاپیروس‌ها و بقایای ظروف سفالی است (که اکنون در موزه‌های جهان پراکنده‌اند) و به جماعت کوچک سربازان یهودی و خانواده‌های ایشان تعلق دارد که در پادگان مرزی هخامنشی در جزیره الفانتین (آسودان) خدمت می‌کردند. در این متون بعضی رویدادهای فردی خانوادگی و نیز زندگی مذهبی سربازان یهودی و روابط آن‌ها با مقامات ایرانی با روشنی بسیار بیان شده‌اند. گروه کوچک‌تر دیگر که از هرموپولیس یا اشمونیه به دست آمده‌اند عبارتند از نامه‌های سربازان به خانواده‌هایشان در جنوب. قطعه‌هایی از یک بایگانی دیوانسالاری ایران در سقره در نزدیکی ممفیس پیدا شده‌است که حدود ۲۰۲ قطعه از متون آن به زبان آرامی است؛ ولی بیش‌تز آن‌ها که هنوز هم چاپ نشده‌اند به مصری رایج در آن زمان هستند. متأسفانه در طول زمان خسارت فراوان دیده‌اند، با این حال اطلاعات مهمی دربارهٔ زمامداری در مصر در اختیار می‌گذراند. مهم‌ترین آن‌ها کیسه‌ای محتوی مجموعه‌ای از نامه‌های مهر شده‌است که بر روی چرم نوشته شده‌اند. متأسفانه این نامه‌ها از بازار عتیقه فروشان به دست آمده‌اند و کاشف آن‌ها دقیقاً مشخص نیست. اسناد حفظ شده (اکنون در کتابخانه بادلیان آکسفورد) که حاوی مکاتبات میان آرشام، مصر و ساتراپ شناخت جزئیات (شهربان یا استاندار) مباشر املاک اوست، ساختار املاک اجاره‌ای بزرگ را امکان‌پذیر می‌سازد. البته این‌ها فقط مهم‌ترین و بزرگ‌ترین اسناد هستند و مجموعه‌های کوچک‌تر (نظیر پاپیروس‌های آرامی متعلق به سامریه) و یافته‌های پراکنده‌تر به گستردگی اسناد کمک می‌کنند.
باستان‌شناسان همهٔ مناطق امپراتوری هخامنشی را کاوش نکرده‌اند. مکان‌های عمدهٔ حفاری و مطالعه شده در مورد دورهٔ هخامنشی مراکز بزرگ سلطنتی این سلسله در ایران هستند؛ همچون پاسارگاد، تخت جمشید، شوش و گورهای سنگی (در نقش رستم و تخت جمشید). اما اخیراً به مکان‌هایی که مدت طولانی تحت تسلط هخامنشیان قرار داشته‌اند مانند سارد در لیدی و مستعمرات هخامنشی در سواحل شرقی مدیترانه و آسیای مرکزی توجه بیشتری شده‌است. بسیاری از مکان‌هایی که به عنوان مراکز مهم دوره هخامنشی شهرت دارند اکنون به وسیله شهرهای مدرن و وسیع پوشیده شده‌اند و این امر، حفاری را بسیار دشوار می‌سازد. این نکته در مورد آربلا (اربیل امروزی) در شمال عراق، دمشق و همدان (اکباتان باستانی) مصداق دارد. تعدادی آثار تاریخی ایرانی در غرب ترکیه کشف شده که حاکی از حضور ایرانیان یا مقامات محلی تحت نفوذ دربار پارس در آنجاست. اسناد به دست آمده از غرب آسیای صغیر و فنیقیه به ویژه نمایانگر تعامل فرهنگی غنی و عظیمی است که در قلمرو امپراتوری هخامنشی وجود داشته‌است؛ به خصوص تأثیر عمیق هنر یونانی که از زمان امپراتوری ایران آغاز می‌شود چشمگیر است.
اسناد و مدارک زیادی برای شناخت بیشتر شاهنشاهی ایران وجود دارد اما استفاده از آن‌ها همیشه آسان نیست. ما برای بازسازی تاریخ سیاسی ایران (پس از دهه‌های نخست) وابستگی زیادی به مورخان یونانی داریم که معمولاً علاقه‌های آن‌ها به شمال غربی محدود می‌شده و از جهتی نیز بیگانه و دشمن ایرانیان محسوب می‌شده‌اند؛ بنابراین تصویری که ارائه می‌دهند تحریف شده و ناقص است. اسناد اداری فراوانی از فارس، بابل و مصر در دسترس است، اما این اسناد از لحاظ تاریخی به قرن پنجم قبل از میلاد محدود می‌شوند؛ از قرن چهارم قبل از میلاد، یعنی پیش از حمله اسکندر، اسناد بسیار اندکی در دست است. مناطق شرقی امپراتوری بسیار کم شناخته شده‌اند؛ و اسناد باستان‌شناسی نیز که یگانه منابع ما به‌شمار می‌روند، در تفسیرشان اختلاف نظر زیادی وجود دارد.
هخامنشیان برای ثبت وقایع تاریخی اهمیت ویژه‌ای قائل بودند. وقایع تاریخی به گونۀ شفاهی یا به شیوه ثبت و نگه داری اسناد رسمی، نسل به نسل به دوره‌های بعدی انتقال می‌یافت. وجود ده‌ها کتیبۀ بزرگ و کوچک به زبان فارسی باستان از عهد هخامنشی که در آنها سلسله نسب شاهان، سرزمین‌های تحت تصرف آنها، رویدادهای مهم دوران فرمانروایی ایشان، و برخی اگاهی های ارزنده مربوطط به آن عهد مندرج است، می تواند شاهد روشنی بر وجود سنت تاریخ‌نویسی در آن زمان باشد. افزون بر کتیبه‌های مذکور، برخی از تاریخ نگاران باستان نظیر هرودوت (کتاب یکم، 108، 122) از وجود خدای‌نامه‌ها و روایات شفاهی در دورۀ همامنشی گزارش داده‌اند که دربرگیرندۀ سرگذشت افسانه‌آمیز شاهان بوده است. همچنین کتاب عزرا (باب 5-6) گزارش می‌دهد که گروهی از روحانیون یهودی طی نامه‌ای از داریوش هخامنشی درخواست کردند تا در کتابخانه شاهی جستجو شود و فرمانی را که کوروش بزرگ درباره بازسازی معبد سلیمان صادر کرده بود، بیابند. به دستور داریوش جستجو شد و چنین فرمانی را یافتند. شاید هرودوت نیز از چننین بایگانی‌هایی (که وجود آنها در بعضی از استان‌های هخامنشی گزارش شده است) برای تهیه و تنظیم مطالب مربوط به خراج‌گزاری‌ها استفاده کرده باشد. در کتاب استر نیز به وقایع‌نامۀ شاهی در عصر هخامنشی اشاره شده که محتوای حوادث زندگی شاه و خانوادۀ او بوده و آگاهی‌هایی دربارۀ دارایی‌های او به دست می‌داده است.
هنگامی که پلوتارک از نبرد دریایی سالامیس، در جنگ ایرانی ها با یونانی ها سخن می‌راند، می نویسند:« خشایارشا بر تختی از زر نشسته بود و گروهی از دبیران برای نوشتن شرح آن نبرد در خدمت او حضور داشتند.» این نکته و دیگر شواهد موجود موجود نظیر کتیبه های هخامنشی نمایانگر آن است که شاهان هخامنشی به ثبت وقایع و رخدادهای مهم توجه خاصی داشته اند. دیودور سیسیلی گزارش داده است که کتزیاس، به پوست‌نوشته‌های شاهی (دفتر شاهی) دسترسی داشته است. پارسی‌ها بر اساس برخی از آئینن‌های درباری، رویدادهای گذشته را بر این پوست‌نوشته‌ها ثبت می‌کردند. نیز به روایتی، هنگامی که به درخواست آنتیخوس سوم، رئیس جوامع هیرکانی با او از امتیازهای جامعه خود در دوران فرمانروایی پارسی‌ها در آسیا گفتگو می‌کرده، یک بایگان (خاطره‌نویس) شاهی در آن گفتگو حضور داشته است.
هجوم اسکندر مقدونی و ازهم‌گسیختگی سیاسی و نظامی شاهنشاهی هخامنشی، موجب از میان رفتن آثار مدون تاریخی و بایگانی اسناد رسمی دولتی در امپراتوری هخامنشی شد. دفترها و سالنامه‌هایی که تاریخ‌نگاران باستان و کتاب مقدس و بسیاری شواهد دیگر وجود آنها را تائید کرده‌اند و معمولاً در دربار نگه‌داری می‌شدند، با فروپاشی شاهنشاهی هخامنشی در معرض نابودی قرار گرفتند و به دست اسکندر و جانشینان او به تاراج رفتند.
کتاب عهد عتیق دو چهرهٔ متفاوت از شاهان ایران برای ما به ارث گذاشته‌است. این شاهان در کتاب عزرا و نحمیا مرمت کنندگان معبد اورشلیم و حامیان کیش یهوه معرفی شده‌اند، گرچه اشکالات تاریخی فراوانی بر این متون وارد است؛ ولی تصویری که از شاهان ایران ارائه شده تصویری مثبت است چون شاهان پارس همعصر با «معبد دوم» بوده و فرمان بازگشت تبعیدیان یهودی را از بابل صادر کرده‌اند. اما در کتاب استر که تقریباً بی‌گمان در دوره هلنیستی یا یونانی مآبی (قرن دوم) نوشته شده‌است، تصویر زندگی درباری ایران مشابه آن چیزی است که در نوشته‌های یونانی دیده می‌شود.
سه دسته متن وجود دارد که در آن‌ها اشاره مستقیمی به شاهان هخامنشی شده‌است:
کتاب پیامبران ناحوم و حبقوق، کسانی که تقریباً در قرن ۷ پیش از میلاد زیستند، سقوط قریب‌الوقوع آشوری‌ها را توصیف کردند. ناحوم بلای ناگهانی منتظره نینوا، که ماد و بابل را در ۶۱۲ پ م را فتح کرد، و حبقوق دربارهٔ فتح آشور در ۶۱۴ پ م توسط مادها اطلاع می‌دهد. احتمالاً، هر دو این پیامبر متعلق به زمان آشوری‌ها می‌شدند که تا آن زمان پایدار بود ولی سرنوشتش قطعی شده بود.
کتاب اشعیا، یکی از کتاب‌های عبری عهد عتیق است. این کتاب بنابر نظر گسترده کارشناس‌ها به دو بخش تقسیم شده‌است: ۱- فصل‌های ۱–۳۹، زمان پیامبر اشعیا پسر آموز در طی حکمرانی اوزیه، جُثَم، اَهَز شاهان جودیه در اواخر قرن ۸ ام و اوایل قرن ۷ ام پیش از میلاد زندگی می‌کرد. ۲- فصل‌های ۴۰–۶۶ که به پیامبر دیگری متعلق است که اسمش ثبت نشده‌است. این شخص در زمانی که شاه نبوکدنضر بابلی مردم یهودیه را در سال‌های ۵۸۷–۵۸۲ پ. م به بابل تبعید کرد. برخی از پژوهشگران کتاب را به قسمت‌های بیشتری تقسیم کردند که قسمت سوم را به فصل‌های آخر کتاب و پیامبر سومی اختصاص دادند، که به نظر قانع‌کننده نیست. نویسنده قسمت دوم کتاب اشعیا را پژوهشگران، نویسنده اشعیا ثانی (Deutero-Isaiah) نامیده‌اند. او در بین جمعیت یهودی که در یهودیه حتی پس از تبعید باقی‌مانده بودند، فعال بود. قسمت دوم کتاب اشعیا به تاریخ ایران مربوط است، چرا که او علاقه به پدیدار شدن امپراتوری پارسی و کوروش دوم، شاهی که با اصطلاح‌های نیک اشاره شده‌است، اذعان می‌کند.
فصل‌های ۴۰ تا ۵۵ کتاب اشعیا (اشعیای تثنیه) حوادث سال‌های حدود ۵۳۹–۵۴۷ پ م را توصیف می‌کند. زمانی که نزول حکومت نئوبابلی و میانرودان توسط ارتش پارسی آغاز شده بود یا آماده شده بودند تا با او بجنگند. این فصل‌ها، امیدواری برای نابودی قدرت بابل توسط کوروش و اجازه بازگشت یهودیان دستگیرشده به سرزمینشان و بازسازی معبد اورشلیم را بیان می‌کند. بخش‌های اصلی فصل ۵۶ تا ۶۶ از کتاب اشعیا (Trito-Isaiah) متعلق به دوره حکمرانی پارسیان و مربوط به جمع‌آوری معبد تا قبل از اصلاحات دوران عزرا و نحیما است.
تقسیمات فرعی دقیق متن کتاب اشعیای نبی باب ۴۴ و ۴۵ کماکان مورد اختلاف نظر است اما قسمت‌هایی از باب ۴۴ تا باب ۴۵ آیه ۵ حتی اگر از عناصر جداگانه‌ای ساخته شده باشند اکنون کاملاً به یکدیگر ارتباط دارند. در این قسمت صریحاً از کوروش نام برده شده‌است و او ابزار برگزیده یهوه برای تحقق هدف خداوند دانسته در آزاد کردن یعقوب/اسرائیل، و این مأموریت حتی پیش از زاده شدن کوروش برایش تعیین شده‌است. آیات آغازین در چهارچوب قدرت مطلق خداوند (یهوه) است که به خشک کردن دریاها و رودها برای نجات یهودیان در آغاز اشاره می‌کند تا به بازسازی اورشلیم و شهرهای یهودا پایان گیرد. این نکته (اشعیا باب ۵۱ آیه ۱۰ «آیا تو آن نیستی که که دریای و آب‌های لجه عظیم را خشک کردی») ظاهراً همانند خروج تازه‌ای است و باب ۴۴ آیه ۲۸ اشاره مستقیم به فرمانروای برگزیده که اراده خداوند را تحقق خواهد بخشید[و دربارهٔ کوروش می‌گوید که او شبان من است و تمامی مسرت مرا به اتمام خواهد رسانید] و سپس به بازسازی اورشلیم و معبد اشاره می‌کند: «و دربارهٔ اورشلیم می‌گوید بنا خواهد شد و دربارهٔ هیکل که بنیاد تو نهاده خواهد گشت.» آیه یکم باب ۴۵ لحن روشنتری دارد: کوروش تدهین شده و مسیح خداوند است که خدا دست راست او را می‌گیرد و او را پیاپی بر دشمنان و امت‌ها پیروز می‌گرداند و «به خاطر بنده خود یعقوب و برگزیده خویش اسرائیل» کوروش را به نام می‌خواند: «هنگامی که مرا نشناختی تو را به اسمت خواندم و ملقب ساختم» و می‌افزاید «من کمر تو را بستم هنگامی که مرا نشناختی»: یهوه خداوند یکتاست و هنگامی که کوروش او را نمی‌شناسد، به شاهنشاهی اش می‌رساند تا همه جهان از مشرق و مغرب آن بدانند که سوای من احدی نیست و غیر از من خدایی نیست.»
پیامبران یهودی، هم‌میهنان اسیر خود را دلداری می‌داده‌اند که: «بنا بر پیشگویی ما، بابل به‌زودی سقوط خواهد کرد و آن‌ها به زادگاه خود بازخواهند گشت.» در آغاز قرن شش پیش از میلاد ارمیای نبی پیشگویی کرد که تعداد فراوانی از مادها و مردمان اورارو (آرارات)، مانوی‌ها و بالأخره ستیانی‌ها (آشکنازها) انتقام یهوه را خواهند گرفت و بابل را ویران خواهند کرد. ارمیا با خوشحالی چنین اظهار داشت(۱۱: LI) «سلاح خود را تیز کنید، سپرها را برگیرید. خداوند روح پادشاهان ماد را به تلاطم درآورده‌است؛ زیرا ارادهٔ وی بر این قرار گرفته‌است که بابل را ویران کند… یک دونده می‌دود تا به دیگری برسد یک قاصد می‌رود تا به قاصد دیگر برسد برای گفتن این نکته به شاه بابل که شهر تو از هر گوشه‌ای به تصرف درآمده‌است.» اندکی پس از آن اشعیای نبی چنین پیشگویی کرد (۱۷–۲۲ XIII): «مادها که هیچ چشم‌داشتی به طلا و نقره ندارند» علیه بابل به حرکت در خواهند آمد. این پیامبر اظهار امیدواری کرد که بابل مطلقاً ویران شود. به‌صورتی که حتی شبانان نیز نتوانند گوسفندان خود را در ویرانه‌های آن بچرانند. هنگامی که پارسیان خود را برای نبرد آماده کردند، اشعیا چنین اظهار داشت(۶ XXII): «ایلامی‌ها ترکش بگفتند… و کوروش غلاف از سپر خود برداشت»
کتاب حزقیال، کسی که در اوایل قرن ۶ پ م زندگی می‌کرد، شامل اطلاعات مهمی دربارهٔ تاریخ سیاسی خاورنزدیک در زمان خود است.
برخی قسمت‌های کتاب حجی دقیقاً تاریخ‌گذاری شده، مخصوصاً با سال دوم سلطنت داریوش بزرگ (بین اوت و دسامبر ۵۲۰ پ م)، هنگامی که پیامبر حجی به حکمران یهودا، زروبابل رسید، روحانی والامقام، و ساکنین اورشلیم با درخواست، اصرار کرد که معبد را تعمیر کند. این کار در کتاب زکریا (معاصر حجی) به اتمام رسید، کسی که ارتباط‌های منطق بین سال دوم تا چهارم سلطنت داریوش بزرگ یعنی ۵۲۰ تا ۵۱۸ پ م برقرار کرد.
در کتاب حَجی و زکریا (۱ تا ۸)، سلسله تاریخ‌های خاص لحظات نوبت و پیشگویی و عمل همگی مربوط به سال‌های اولیه پادشاهی داریوش هستند. در حَجی همه تاریخ‌ها به سال دوم سلطنت او تعلق دارند؛ در زکریا به ساله‌های دوم و چهارم سلطنت داریوش مربوط می‌شوند. در عزرا (باب چهارم) نیز به سال دوم پادشاهی وی اشاره می‌شود.
کتاب عزرا، روحانی تحریرنویس در سال سوم سلطنت اردشیر (احتمالاً اردشیر اول، یعنی ۴۵۸ پ م) حاکم یهودیه شامل ۲ بخش از گزارش‌های آرامی و عبری از فرمان کوروش در سال ۵۳۸، که اجازه داد تا معبد اورشلیم تعمیر گردد. بنابر عقیده مایر توافق شده که بخش آرامی بود عزرا (بخش ۶، آیه ۳–۵)، که زبان امپراتوری هخامنشی بود، اطلاعات موثق مهمتری نسبت به فرمان کوروش به زبان عبری است. بیکرمن، نشان داد که این گزارش اصلی است. تفاوت بین متن آرامی و عبری بدین خاطر است که اولی یادداشت خزانه‌دار سلطنتی است و دومی اعلامیه‌ای است که برای آگاهی یهودیان منتشر شد.
کتاب نحمیا، حاکم یهودیه در ۲۰ مین تا ۳۲ مین سال سلطنت اردشیر (احتمالاً اردشیر اول، یعنی ۴۳۲–۴۴۴ پ م) حاوی مندرجاتی شبیه به کتاب عزراست و در ارتباط با تاریخ یهود مخصوصاً در بازگشت به معبد اورشلیم است. کتاب نحمیا در واقع بخشی از کتاب عزرا بود که در عصر مسیحیت از آن تفکیک شد و در روایت لاتینی آن، به عزرای دوم موسوم شد. نویسندهٔ این کتاب کاهنی ناشناس است که معمولاً «وقایع‌نگار» نامیده شده و خاطرات نحمیا را در سدهٔ چهارم پیش از میلاد تألیف کرده‌است. اصل این متن، گزارشی بوده که نحمیا برای اردشیر اول هخامنشی به زبان آرامی، یعنی زبان رسمی و اداری امپراتوری هخامنشی، تهیه و تدوین نموده‌است. کتاب‌های عزرا و نحمیا در قدیم یک کتاب بوده و پس از ترجمه به لاتین به دو بخش عزرا و نحمیا تقسیم شد. بعدها کتاب‌های عزرای سوم و چهارم نیز نوشته شد، اما مورد پذیرش تورات مسیحی و عبری قرار نگرفت. عزرای سوم که متنی تاریخی است بر اساس کتاب عزرای اول و دوم نگاشته شد و عزرای چهارم نیز که جنبه تاریخی دارد، در هفت بخش به ویرانی معبد اورشلیم توسط نیتوس، امپراتور روم، پرداخته‌است.
در کتاب عزرا آمده‌است: «خداوند روح کوروش پادشاه پارس را برانگیخت تا در تمامی مملکت‌های خود فرمانی نافذ کرد و مرقوم داشت… یهوه خدای آسمان‌ها جمیع مملکت‌های زمین را به من داده و مرا امر فرموده‌است که خانه‌ای برای وی در اورشلیم که در یهودا است، بنا کنم». این گفته شبیه گفته‌های تبلیغاتی استوانه کوروش است. یگانه تفاوت مهم آن است که کوروش در استوانه خود، می‌داند که مردوک او را برگزیده است، ولی در کتاب مقدس گفته می‌شود که کوروش از هنگامی که یهوه را نمی‌شناخته از سوی او برگزیده شده‌است. پیداست که از نظر علم الهیات، متن اشعیای ثانی که بر یکتایی و قدرت مطلقه خداوند تأکید می‌ورزد، بالاتر است. استفاده از اصطلاحات سلطنتی مأنوس یهودی (شبان، مسیح و مسح شده، گرفتن دست راست و خواندن به نام) نمایانگر اختصاص القاب شاهانه یهودی به فرمانروایی بیگانه است. در قالب گسترده‌تر داعیه هخامنشیان در مورد جانشینی در مورد جانشینی دودمان داوود، شاید ناچار باشیم بپذیریم که نوعی پذیرش از سوی یهودیان دربارهٔ خاندان سلطنتی هخامنشی مشاهده می‌شود، اما پذیرشی در مدار قدرت مطلقه یهوه، نه تنها بر یهودا بلکه بر کل عالم.
تفسیر روایات گوناگون در عزرا باب‌های یکم تا ششم همچنان مشکل ساز است. اما با هدفی که فعلاً داریم، اشاره به اطلاعاتی که می‌دهند کافی است. کتاب عزرا باب یکم، (که تقریباً با آیه‌های ۲۲ و ۲۳ باب ۳۶ کتاب دوم تواریخ یکسان است) مربوط به سال یکم پادشاهی کوروش می‌شود و فرمان او را در مورد بازسازی معبد اورشلیم را نمایان می‌کند. بازسازی معبد مورد درخواست و بهره‌برداری کسانی است که اراده کرده یا از سوی خداوند الهام گرفته‌اند که به اورشلیم برگردند؛ و به علاوه همسایگان نیز به ایشان کمک می‌کنند. افزون بر این کوروش فرمان می‌دهد ظروف خانه خداوند را که نبودکنضر از اورشلیم به بابل آورده بود، توسط مهرداد، خزانه دار او، به شیشبصر، رئیس یهودیان تحویل داده شود؛ و این ظروف طلا و نقره همگی به اورشلیم بازگردانده می‌شوند. روایت به خودی خود کامل است و در پایان این باب نیز فهرستی از این ظروف به همراه با اسیرانی که از بابل همران شیشبصر به اورشلیم برمی گردند، ارائه می‌شود. در اینجا جز این سخن دیگری دربارهٔ شیشبصر وجود ندارد.
متن عبری (عزرا I:۱–۸) دربارهٔ فرمان به شرح زیر است: «کوروش بیانیه‌ای در سراسر قلمرو خود صادر کرد و در عین حال آن را به نوشتار درآورد. بدین ترتیب شاه ایران چنین می‌گوید: یهوه خدای آسمان تمام پادشاهی زمین را به من داده‌است، و به من مأموریت داده که برای وی خانه‌ای در اورشلیم بسازم… هرکس بین شما که میل دارد می‌تواند به اورشلیم برود… و کوروش ظرف‌ها را نزد میترِدات خزانه‌دار بود آورد و آن‌ها را به «شش بازار» داد»
متن آرامی (عزرا VI:۱–۵) چنین می‌خواند: «داریوش شاه فرمانی صادر کرد و در بابل در میان بایگانی‌های خزانه‌داری به جستجو پرداختند و در اکباتان پایتخت که در استان ماد است طوماری به یافته شد که بر رویش چنین نوشته شده بود: در نخستین سال سلطنت کوروش شاه، کوروش فرمانی صادر کرد به شرح زیر: در مورد خانهٔ خدا در اورشلیم، این خانه باید بازسازی شود، جایی که قربانیان تقدیم می‌شوند… هزینهٔ این کار از خزانهٔ شاهانه داده می‌شود و نیز باید ظرف‌های طلا و نقرهٔ خانهٔ خدا که نبوکدنصر آن‌ها را از معبد اورشلیم برگرفت و به بابل آورد دوباره به معبد که در اورشلیم است بازگردانده شوند.»
کتاب دانیال، رمان تاریخی دربارهٔ حوادث نیمه دوم قرن ۶ پ م (بیشتر در مورد سقوط پادشاه نئوبابلی در ۵۳۹ پ م) است، ولی خیلی بعدتر، در ۱۶۳–۱۶۷ پ م در طی شکنجه طاقت فرسا مردم محلی یهودیه توسط آنتیوخوس چهارم نوشته شد. از کتاب دانیال ما می‌بینیم که روایت‌های متاخر یهودی دربارهٔ هخامنشی استنادناپذیر است. به عنوان مثال، گفته شده که سلسله هخامنشی ۵۲ سال طول کشید در حالی که در حقیقت، ۲۲۸ سال طول کشید. جانشینی پادشاه گیج‌کننده تر است، بنابر روایات، داریوش مادی، پسر خشایارشا، در سن ۶۲ سالگی به پادشاهی دست یافت که جانشین او کوروش بود.
کتاب دانیل در شکل امروزی به دو بخش تقسیم شده‌است. بخش نخست شامل شش فصل است و به زندگی دانیال نبی در بابل و هنگامی که قوم بنی اسرائیل در اسارت به سر می‌بردند، اختصاص دارد. در باب پنجم از بخش اول کتاب، دانیال ضمن تعبیر خواب پادشاه بابل، بلتشصر، نبودکدنصر، ماجرای فتح آن کشور به وسیله هخامنشیان و انقراض دولت بابل را برای وی پیش‌بینی کرده‌است.
بخش دوم این کتاب شامل پیش‌بینی سرنوشت قوم یهود در دوران سلوکیان است. افزون بر این، پیش‌بینی‌های اشمل دوران فرمانروایی مادها و پارس‌ها تا سده ششم و پنجم م می‌شود و بدین ترتیب، اگرچه اطلاعات تاریخی ارائه شده در آن نادرستند، اما حائز اهمیت هستند. به نظر می‌رسد مؤلف کتاب، برخی روایات مندرج در بخش اول کتاب را از ادیان و سنت‌های شفاهی عصرهای کهن اقتباس کرده‌است. اما اطلاعات مربوط به دهه‌های پایانی سده سوم پ م از ارزش تاریخی بیشتری برخوردار است.
در کتاب دانیال از عهد عتیق، داریوش مادی به عنوان حاکم بعد از کشته شدن بلشزر - حاکم کلدانی - معرفی شده‌است. داریوش مادی باید مظهر داریوش اول و کوروش «پادشاه پارس»، باید کوروش کبیر باشد. بر اساس روایت، داریوش به عنوان پسر اخشورش (خشایارشا)، نواده مادی معرفی شده که در زمانی جانشینی ۶۲ سال عمر داشته‌است. این اشاره‌ها، که با کتاب‌های تاریخی مطابقت نمی‌کند، مشکل‌هایی برای تاریخ شناسان برای تجزیه و تحلیل داده‌های کتاب به وجود آورده‌است. این نوشته، متعلق به دوران هلنیستی بعد از سقوط هخامنشیان است. کتاب دانیال را باید به جای کتاب تاریخی، کتاب اخلاقی و دینی در نظر گرفت.
روایت کتاب استر را برخی (ازجمله راوی خود داستان) به دوران خشایارشا و برخی دیگر (ازجمله متن یونانی کتاب) به زمان اردشیر هخامنشی نسبت می‌دهند. آنچه مسلم است، این روایت به سال‌های ۱۶۰ تا ۱۵۰ پ م منسوب است. در این ماجرا اردشیر دوم همسر خود را طلاق داده، در جستجوی کسی بود که شایستگی آن را داشته باشد که ملکه امپراتور شود. در این میان دختری به نام استر که تحت سرپرستی خویشاوند خود، مردخای، زندگی می‌کرد، داوطلب این کار شد. وی که ازجمله یهودیانی بود که به اسارت به بابل آورده شده بودند، در دربار شاه آنچنان مورد مهر و احترام قرار گرفت که موفق شد خیل عظیم یهودیانی را که بنابر توطئه‌ای از سوی وزیر شاه در معرض هلاکت بودند، از مرگ نجات دهد.
منتقدان تاریخ روایت استر را روایتی تاریخی نمی‌شمارند. نخست اینکه هیچ سندی تاریخی در دست نیست که نشان دهد شاهان هخامنشی ملکه‌ای به نام استر داشته‌اند. دیگر آنکه هیچ‌یک از شاهان هخامنشی فرمان به قتل‌عام یهودیان نداده‌اند که با میانجیگری ملکه از فرمان خود منصرف شده باشند. با این همه پاره‌ای اشارات تاریخی و توصیف‌هایی که از اوضاع دربار شاهان هخامنشی شده و برخی دیگر از اطلاعات مندرج در این کتاب می‌تواند برای مورخ مورد استفاده قرار گیرد.
کتاب استر، صرف نظر از اینکه مبنایش بر مطالب قدیمی تر است، گزارشی خیالی از دوره پادشاهی خشایارشا است. شاید، چنان‌که اکنون عقیده دارند، متعلق به دوره یونانی (هلنیستی و حکومت سلوکیان) بوده و تصویری که از یک شاه هخامنشی ارائه می‌دهد، لزوماً به معنای ارائه اطلاعات تاریخی معتبر یا حتی نظری قابل اعتنا نیست. اینکه در داستان او، شاه ایران با تأکید بر اعمال خودکامانه و مستبدانه توصیف می‌شود (که تا اندازه‌ای نگرشی خصمانه است) با لطفی که نسبت به استر و مردخای و جماعت یهودی نشان می‌دهد، تعدیل می‌شود. اما استفاده داستان از مضامین مأنوس (مثلاً بالا رفتن فراوان و ناگهانی مقام بیگانه در دربار سلطنتی مثل یوسف، نحیما، دانیال) خود نماینگر ارزش تاریخی ناچیز داستان است. در واقع این داستان، هیچ چیز ارزشمند و مهمی دربارهٔ دربار ایران و شاهان آن به ما نمی‌گوید: تصویر قراردادی و پیش پا افتاده‌تر از آن است که بتوان نتایجی از آن گرفت.
این کتاب که حاوی روایت‌های دینی-تاریخی است، به دو بخش تقسیم شده‌است:
افسانه جودیت یکی از بن مایه‌های ادبیات و هنر در دوره‌های گوناگون تاریخ هنر شده و آثار بزرگ نقاشی نیز بر اساس این داستان به وجود آمده‌است. بنابر نظر تاریخ شناسان، نویسنده ناشناس افسانه جودیت، در دوران سلوکیان می‌زیسته‌است و برخی حوادث تاریخی را با افزودن شاخ و برگ‌هایی به آن به عنوان یک روایت دینی-تاریخی نقل کرده‌است. برخی مفسرین، منظور نویسنده را از پادشاه آشور، اردشیر سوم (اخش) و ماجرای لشکر کشی او به مصر می‌دانند. در این لشکرکشی فرمانده سپاهیان اردشیر به نام هولوفرن به هنگام عبور از فلسطین، به شکنجه و آزار یهودیان پرداخت. روایت جودیت دارای ضعف‌های تاریخی بسیار است. در این افسانه برخی وقایع تاریخی با تخیلات نویسنده درآمیخته و آنچه حاصل شده‌است، نمی‌تواند بدون نقد و جدایی سره از ناسره مورد استفاده قرار گیرد. افزون بر این، برخی اشتباهات جغرافیایی و ناهمزمانی‌های تاریخی به مشکلات کتاب افزوده‌است. از جمله نبوکدنضر پادشاه آشور معرفی شده در حالی که وی پادشاه بابل و دشمن بابل بوده‌است.
یوسف فلاوی از مورخین عبری زبان یهودی بود که در سده چهارم میلای می‌زیست. وی در ۳۰۷ م به دنیا آمد و پس از اتمام تحصیلات در زبان عبری و یونانی به روم رفت تا از روحانیون یهودی دفاع کند. فلاویوس از سوی نیتوس، امپراتور روم، حمایت شد و توانست با مساعدت وی به کتابخانه شهر بیت‌المقدس دست یابد و به ویژه از منابع دینی یهود استفاده کند؛ بنابراین، وی اواخر عمر را در روم به نگارش تاریخ قوم یهود پرداخت. وی دارای تألیفی به نام دوران عتیق قوم یهود است که در آن افزون بر اطلاعات مفصل دربارهٔ قوم یهود، اشاراتی به تاریخ ماد و هخامنشی نموده و حوادث تاریخی را تا عصر بطالسه و سلوکیان تعقیب کرده و این موضوع را تا دوره رومی‌ها ادامه داده‌است. نوشته‌های او در باب تاریخ قوم یهود نسبتاً با محتویات تورات مطابقت دارد.
فلاویوس علاوه بر تألیف فوق، هفت کتاب دربارهٔ جنگ‌های رومیان و یهودیان و ویرانی بیت‌المقدس تألیف کرده‌است. وی کتاب دیگری نیز در شرح احوال خود نوشته و ظاهراً تألیفی دیگر دربارهٔ قدمت قوم یهود نگاشته‌است. فلاویوس در تألیفات خود مورخین شرق را بر مورخین یونانی و رومی ترجیح داده و آثار وی سرشار از تعصبات دینی و ملی است. با این همه، گزارش‌های وی دربارهٔ کشتار مغان در واقعه بردیای دروغین (اسمردیس) قابل بررسی است. باید توجه داشت که منتقدین متون تاریخی آثار این مورخ را فاقد اصالت و استقلال دانسته و معتقدند که وی بخشی از نوشته‌های خود را از تورات گرفته و بخش دیگری را نیز تحت تأثیر مؤلفان دیگر، به ویژه بروس، بوده‌است.
مارآپاس کاتینا به وسیله موسس خورناتسی، معرفی شده‌است. کاتینا از اهالی سوریه وبد و از ادبیات یونانی و کلدانی مطلع بود. بر اساس داستانی که خورنی دربارهٔ نگارش تاریخ ارمنستان آورده‌است، وی نخستین کسی بود که به سفارش وال ارشک، به تدوین تاریخ ارمنستان بر اساس اسناد موجود در نینوا پرداخت. کاتینا ظاهراً معاصر نخستین شاهان اشکانی در سده دوم پ.م. بوده‌است.
باردسن در ۱۵۴ م در ادسا واقع در میانرودان متولد شد. باردسن یکی از روحانیون مسیحی بود که گرایش‌های عرفانی داشت. وی بخشی از تاریخ ارمنستان را تدوین کرد و از آنجا که زبان‌های سریانی و یونانی را به خوبی می‌دانست، ار منابع موجود به آن زبان‌ها نیز بهره گرفت. مؤسس خورناتسی گزارش‌های وی را در تاریخ خود نقل کرده‌است.
این مورخ منشی تیرداد دوم، پادشاه ارمنستان بود. وی در اصل اهل یونانی و ساکن یکی از نواحی غربی ارمنستان بود.. تاریخ او به دو زبان ارمنی و یونانی نگاشته شده و حوادث سال‌های ۲۲۶ تا ۳۳۰ م را در بر می‌گیرد.
وی از مورخین سده پنجم میلادی و از اهالی بیزانس بود. گزارش‌های سالانه او به زبان یونانی و مربوط به سال‌های ۳۴۴ تا ۳۹۰ میلادی بوده‌است. این سالنامه‌ها بعداً در سده پنجم میلادی به ارمنی ترجمه شدند. تألیفات او از منابع مهم در تاریخ ارمنستان و حوداث سده چهارم میلادی ایران به‌شمار می‌رود.
این مورخ متعلق به سده چهارم میلادی بود. وی در آغاز در گلاگ سوریه می‌زیست، اما از آنجا به کاپادوکیه مهاجرت کرد. آثار او به سریانی نوشته شده و ارامنه وی ار از مورخین ملی خود به‌شمار می‌آورند. تألیفات وی به تاریخ دارون مشهور است.
از نویسندگان و مورخین ارمنی است که احتمالاً در سده پنجم و آغاز سده ششم میلادی می‌زیست. وی تحصیلات خود را در اسکندریه، آتن، روم، و کُنستانتینوپول به پایان رسانید. خورنی برای نگارش کتاب تاریخ ارمنستان از منابع متعددی از جمله تورات، نوشته‌های یونانی و سریانی و حماسه ملی ارمنی سود برد. بخشی از گزارش‌های وی که مربوط به دوره ماد است، درهم و مغشوش است. علت این امر آن است که وی نتوانست از منابع هرودوت و گزنفون استفاده کند بلکه منبع وی در اینباره مورخ اهل سوریه به نام «مارآپاس کاتینا» بود که اثرش مجموعه ناهماهنگ با آثار دیگران بوده‌است. خورنی همچنین کتابی در جغرافیا نوشت که برای مطالعه تاریخ اشکانی و ساسانی مفید است. این تألیف را مارکوارت آلمانی با عنوان ایرانشهر به چاپ رسانده‌است.
موسس خورناتسی در نقل تاریخ باستانی ارمنستان (از قول مارآپاس کاتینا) گزارش‌های مورخین باستان را با افسانه‌های تورات در هم آمیخته و سعی نموده تا این اخبار را با روایات زرتشتی ساسانی منطبق سازد. به نظر می‌رسد که وی از تاریخ اورارتو آگاه نداشته و اطلاعات خود را از منابع اساطیری اخذ کرده‌است. پاره دیگر از اطلاعات خورنی دربارهٔ تاریخ باستان ارمنستان از یوسوی، مورخ معروف گرفته شده و او نیز اطلاعات خود را از کتزیاس به دست آورده‌است. خورنی در تاریخ خود فهرستی از شاهان ماد و ارمنستان نقل کرده که ظاهراً مأخوذ از روایت کتزیاس و هرودوت است. روی هم رفته، می‌توان نتیجه گرفت که گزارش‌های خورنی، به ویژه در دوره اشکانی و ساسانی، حائز اهمیتی بیتشر از سایر گزارش‌های اوست.
این مورخ سده پنجم و ششم میلادی تاریخ ارمنستان را تا ۴۸۵ میلادی تدوین نمود و طی آن اشاراتی به حوادث ایران در سنوات مذکور دارد. فاربی از روحانیون و نجیب‌زادگان ارمنی بود.
منابع مطالعه امپراتوری ایران مشکلات خاصی دارند که چندان از پراکندگی آن‌ها ناشی نمی‌شود، بلکه بیشتر معلول گوناگونی فوق‌العادهٔ آن‌ها به زبان‌ها و شکل‌های مختلف است. پیش از کاوش‌ها و حفاری‌های سدهٔ گذشته و رمزگشایی خطوط خاورمیانه باستانی، امپراتوری هخامنشی را بیشتر از طریق نوشته‌های باستانی به ویژه کتاب تواریخ هرودوت که در قرن پنجم پیش از میلاد نوشته شده‌است می‌شناختند. هدف اصلی هرودوت در این کتاب ستایش پیروزی‌های یونانیان بر ایرانیان میان سال‌های ۴۹۰ و ۴۷۸ پیش از میلاد بود، بنابراین ارزش اطلاعاتی کتاب از دیدگاه وقایع‌نگاری تاریخی به دورهٔ آغازین این امپراتوری محدود می‌شود. گرچه کتاب هرودوت از لحاظ گستردگی نواحی مورد بحث و جنبه‌های گوناگون امپراتوری بی‌همتا است، علاقه و توجه او در بحث دربارهٔ جزئیات بیشتر به مرزهای شمال غربی امپراتوری محدود می‌شود. نویسندگان پس از هرودوت غیر از مورخان اسکندر، مانند کتزیاس و گزنفون (آغاز قرن چهارم ق. م) - نیز از لحاظ جغرافیای سیاسی دچار همین محدودیت‌ها هستند. گرچه در مورد کتزیاس باید گفت که این محدودیت بیشتر در نقل قول‌هایی که از او در کتاب‌های دیگران صورت گرفته به چشم می‌خورد تا نوشته‌های اصلی‌اش که اکنون مفقود شده‌اند. البته اثر نیمه فلسفی شگفت‌انگیز گزنفون به نام «پرورش کوروش» از این قاعده مستثنا نیست. اما لحن موعظه‌گرانه کتاب، سبک داستانی و هدف آن که قصد دارد بنیان‌گذار شاهنشاهی ایران را فرمانروایی آرمانی نشان دهد که گویی جانشینان بعدی‌اش از میراث وی منحرف شده‌اند، حاکی از آن است که واقعیت‌های تاریخی تابع هدف بزرگتری قرار گرفته‌اند، طوری‌که جدا کردن واقعیت از افسانه دشوار می‌نماید. ثروت و قدرت پادشاهان ایران نویسندگان یونان را محسور ساخته بود و آن‌ها در واکنش به این عظمت و جلال به نقل داستان‌هایی از دسیسه‌های درباری و انحطاط اخلاقی ناشی از نازپرودگی و رفاه و تجمل بی‌پایان می‌پرداختند. این داستان‌ها که شاه‌های ایران را به صورت شخصیت‌هایی ضعیف و اسیر توطئه‌های زن‌های قدرتمند و خواجگان شرور ترسیم‌کرده‌اند، در واقع روایت و بازتابی از هنجارهای اجتماعی و سیاسی خود یونان هستند که در ذهن ما اروپاییان رسوخ کرده‌است: تصویر شهریاران بزدل و زن صفت ایران که طی قرن‌ها با نیرومندی بر ما نفوذ و سلطه داشته‌اند و شاهنشاهی ایران در تضاد با شجاعت و مردانگی «غربی»، قدرت «دیگری» به چشم خاورشناسان اروپایی نمایانده‌اند؛ ولی ما در هنگام مطالعهٔ تاریخ شاهنشاهی ایران باید این حقیقت را در نظر بگیریم که برداشت عامیانه و فراگیری که در مورد نظام سیاسی این شاهنشاهی در ذهنمان شکل گرفته‌است، از اساس ناقص و مبتنی بر خطا است.
مورخان یونانی در مورد مادها و دوران متأخرتر در سدهٔ پنجم پ.م. گزارش‌هایی داده‌اند، اما این گزارش‌ها غالباً اندک و آمیخته به افسانه است. اطلاعات مورخینی چون هکاته، دیونیس و کسانت لیدیایی شامل قطعات پراکنده‌ای از تاریخ ماد است که همین اطلاعات توسط مورخین بعدی نیز تکرار شده‌اند. نخستین کسی که گزارشی جامع در مورد مادها ارائه کرد، هرودوت بود.