moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
هیئت مؤسس جبهه ملی ۱۹ نفر بودند که عبارت‌اند از: محمد مصدق، احمد ملکی (مدیر روزنامه ستاره)، محمدحسن کاویانی، کریم سنجابی، احمد زیرک‌زاده، عباس خلیلی (مدیر روزنامه اقدام)، ابوالحسن عمیدی نوری (مدیر روزنامه داد)، سید علی شایگان، شمس‌الدین امیرعلائی، سید محمود نریمان، ارسلان خلعتبری، غروی، ابوالحسن حائری‌زاده، حسین مکی، مظفر بقائی، عبدالقدیر آزاد، محمدرضا جلالی نائینی (مدیر روزنامه کشور)، حسین فاطمی، مشاراعظم.
حزب ایران پس از تشکیل جبهه ملی ایران به این مجموعه پیوست و به عنوان ستون اصلی و گروه تکنوکرات جبهه ملی معرفی می‌شد.حزب پان ایرانیسم - به روایت اسناد- شهلا بختیاری -- مرکز اسناد انقلاب اسلامی ۱۳۸۵ناسیونالیسم در ایران -ریچارد کاتم -انتشارات کویر مترجم احمد تدین حزب ایران از احزاب اصلی تشکیل دهنده جبهه ملی ایران محسوب می‌شود.
در بهمن ماه ۱۳۳۵ حزب ایران، با صدور بیانیه ای حمایت خود را از دکترین آیزنهاور را اعلام کرد و این امر بااعتراض نمایندگان مجلس شورای ملی و سنا و برخی جراید حامی حکومت روبرو شد. در سال ۱۳۳۶ نمایندگان مجلس شورای ملی طرحی را مبنی بر غیرقانونی شناختن حزب ایران به دلیل ائتلاف با حزب توده تهیه و به مجلس ارایه کردند. اگرچه کمیسیون دادگستری مجلس، حزب ایران را، به دلیل ائتلاف با حزب توده، غیرقانونی اعلام نمود، اما این طرح در مجلس به رای گذاشته نشد.مهدی بازرگان، خاطرات بازرگان: شصت سال خدمت و مقاومت، تهران ۱۳۷۵–۱۳۷۷ش. ج 1، ص 397 احمد زیرک‌زاده، پرسش‌های بی‌پاسخ در سالهای استثنایی، به‌کوشش ابوالحسن ضیاء ظریفی و خسرو سعیدی، تهران ۱۳۷۶ش.، ص ۴۸۱
https://hezbeiran.com/?p=86
حزب ایران در در طول دهه‌ها فعالیت خود دارای جراید مختلفی بوده که به عنوان ارگان رسمی حزب عالیت می‌کردند برخی از این نشریات عبارتند از:
شفق، جبهه آزادی و جوانان سوسیالیست
همچنین کمیته انتشارات حزب ایران به منظور تعلیم و گسترش عقاید حزبی اقدام به نشر جزوات و کتابچه‌های تعلیماتی می‌کرده که تعدادی از آن‌ها عبارتند از:
شرایط عضویت در حزب ایران در سال ۱۳۲۵ عبارت اند از:حزب ایران ۱۳۳۲–۱۳۲۳ به کوشش مسعود کوستانی نژاد- نشر شیرازه ۱۳۷۹ ص۷۲
پس از ان در سال ۱۳۲۷ چند موضوع از شرایط عضویت تغییر یافت. نخست شرط سنی از شرایط عضویت حذف شد و ایرانی بودن بر اساس تابعیت دولت ایران محسوب شد. همچنین از میان اقلیت های مذهبی اجازه عضویت ایرانیان زرتشتی به عنوان عضو میسر شد و شر عدم عضویت در احزاب و سازمان‌های سیاسی دیگر و پرداخت حق عضویت طبق مقررات حزبی و معرفی از طرف ۲ نفر دیگر از اعضای حزب به این شرایط اضافه گردید.حزب ایران ۱۳۳۲–۱۳۲۳ به کوشش مسعود کوستانی نژاد- نشر شیرازه ۱۳۷۹ ص۲۲۲
محمدعلی سفری، قلم و سیاست، جلد اول، چاپ اول، تهران، نشر نامک، ۱۳۷۱.
گبی (گابریل) اشکنازی (در عبری: גבי אשכנזי) (متولد ۱۹۵۴ میلادی) نظامی، سیاستمدار و وزیر فعلی امور خارجه اسرائیل از می ۲۰۲۰ تاکنون‌است.
اشکنازی در موشاو هاگور در کشور اسرائیل از پدری بلغاری و مادری سوری به دنیا آمد. وی با درجه سپهبدی ۱۹مین فرمانده ستاد کل فرماندهی و عملیات ارتش اسرائیل بود.
وی مدرک کارشناسی خود در رشته علوم سیاسی را از دانشگاه حیفا در اسرائیل و درجه کارشناسی ارشد را در رشته مدیریت بحران از دانشگاه هاروارد در ایالات متحده آمریکا دریافت کرده‌است.
وی مدتی فرمانده یگان فوق ویژه سایرت متکل بود که زیر نظر مستقیم ستاد کل نیروهای دفاعی ارتش اسرائیل قرار دارد.https://www.haaretz.com/israel-news/elections/.premium-israel-s-biggest-government-set-to-be-sworn-in-this-is-what-it-would-look-like-1.8845810https://www.haaretz.com/israel-news/elections/.premium-gantz-netanyahu-expected-to-sign-coalition-deal-on-monday-evening-1.8783533
آغ‌سو (به لاتین "Ağsu") بخشی در مرکز جمهوری آذربایجان است. این بخش وسعتی بالغ بر ۱۰۲۰ کیلومتر مربع و جمعیتی قریب به ۶۶۰۰۰ نفر دارد. مرکز این بخش شهر آغ سو است. آغ‌سو در زبان ترکی آذربایجانی به معنای آب سفید می‌باشد.
ستاد کل فرماندهی و عملیات نیروهای دفاعی اسرائیل (در عبری: המטה הכללי של צה"ל) (نام مخفف به عبری: مَتکَل) بالاترین مرجع نظامی در کشور اسرائیل به‌شمار می‌رود. سه نیروی زمینی، هوایی و دریایی ارتش اسرائیل زیر نظر مستقیم ستاد کل فرماندهی و عملیات ارتش قرار دارند. وظیفه نیروهای دفاعی اسرائیل «حفظ کیان و استقلال کشور اسرائیل و عقیم‌کردن تلاش‌های دشمنان آن در مختل‌کردن روال عادی زندگی در داخل کشور» اعلام شده‌است.
ستاد کل فرماندهی و عملیات نیروهای دفاعی اسرائیل دارای یگان فوق ویژه‌ای از ورزیده‌ترین تکاوران نیروهای دفاعی اسرائیل به نام یگان سایرت متکل است که مسئولیت اجرای فرمان‌های "متکل" را برعهده دارند. نیروهای یگان سایرت متکل تنها و به صورت مستقیم از ستاد کل دستور خود را دریافت می‌کنند.
اکثر فرماندهان تحت امر ستاد کل فرماندهی و عملیات نیروهای دفاعی اسرائیل را ژنرال‌ها تشکیل می‌دهند. در درجات نظامی ارتش اسرائیل، تنها فرمانده کل ستاد مشترک ارتش بالاترین درجه نظامی در ارتش اسرائیل، به عنوان درجه "راو آلوف" (רב-אלוף) را داراست. پس ازآن فرماندهان اصلی نیروهای سه‌گانه ارتش اسرائیل و فرماندهان جبهه‌های نظامی دارای درجه "آلوف" (אלוף) به معنای سرلشکر و فرماندهان تیپ‌ها، یگان‌ها و گردان‌ها به نسبت اهمیتشان دارای درجه "تات آلوف" (תת-אלוף) به معنای تیمسار هستند.
۸۳۲ (قمری)، هشتصد و سی و دومین سال در گاهشماری هجری قمری است. اول محرم این سال برابر با یازده اکتبر سال ۱۴۲۸ میلادی است.
میادین نفتی ایران مشتمل بر مخازن زیرزمینی موجود در میدان‌های نفتی واقع در قلمرو خاکی و آبی کشور ایران است. برخی از این میدان‌ها در حال حاضر فعال و تعدادی نیز غیرفعال یا در حال توسعه می‌باشند. مالکیت کلیه میدان‌های نفت و گاز ایران، در اختیار شرکت ملی نفت ایران است، که هم‌اکنون عملیات تولید از این میدان‌ها توسط ۴ شرکت تابعه آن به‌نام‌های: شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب، شرکت نفت فلات قاره ایران، شرکت نفت مناطق مرکزی ایران و شرکت نفت و گاز اروندان انجام می‌گیرد.
بر اساس آمار رسمی منتشر شده وزارت نفت ایران مجموع ذخایر استحصال شدنی نفت خام و میعانات گازی ایران بیش از ۱۵۴ میلیارد بشکه برآورد می‌شود. که این میزان، معادل ۱۰ درصد از مجموع کل ذخایر نفت خام موجود در جهان محسوب می‌شود. بنابر اظهارات کارشناسان شرکت ملی نفت ایران، مخازن نفتی ایران تا سال ۱۴۵۳ می‌توانند قابل بهره‌برداری باشند.ایران فقط تا ۱۴۵۳ نفت دارد! "خبرگزاری فرارو"
بزرگ‌ترین میدان نفتی ایران میدان نفتی اهواز است. این میدان با ذخیره درجای بیش از ۶۵ میلیارد بشکه و ذخیره قابل برداشت ۳۷ میلیارد بشکه، به‌عنوان سومین میدان بزرگ نفتی جهان شناخته می‌شود. میدان نفتی گچساران با ذخیره درجای بیش از ۵۲ میلیارد بشکه و ذخیره نهایی ۲۳ میلیارد بشکه نفت خام، دومین میدان نفتی ایران به‌شمار می‌آید. سومین میدان نفتی کشور، میدان نفتی مارون است، که بالغ بر ۴۶ میلیارد بشکه نفت خام، در مخازن آسماری، بنگستان و خامی آن جای دارد. میدان نفتی آزادگان با ذخیره درجای ۳۲ میلیارد بشکه، چهارمین میدان نفتی ایران و بزرگ‌ترین میدان مشترک کشور می‌باشد. این میدان در لایه اصلی خود یعنی سروک، با میدان مجنون عراق مشترک است. میدان نفتی آغاجاری با در اختیار داشتن ۳۰ میلیارد بشکه نفت خام درجا، پنجمین میدان نفتی ایران محسوب می‌شود. چهار میدان اهواز، مارون، آغاجاری و گچساران در مجموع بیش از ۲ میلیون بشکه از ظرفیت تولید روزانه نفت کشور را به خود اختصاص می‌دهند. ظرفیت تولید نفت خام میدان آزادگان نیز به‌طور میانگین معادل ۴۰ هزار بشکه در روز است.
بزرگ‌ترین میدان‌های نفتی ایران، بر پایه حجم ذخیره درجای نفت خام موجود در مخازن آن‌ها، در فهرست زیر رتبه‌بندی شده‌اند.
بر اساس آخرین اخبار نفت و گاز، در حال حاضر تعداد ۱۴۵ میدان هیدروکربنی، مشتمل بر ۲۹۷ مخزن نفتی و گازی در ایران کشف شده‌است، که تعداد ۱۰۲ میدان نفتی و ۴۳ میدان گازی می‌باشند. از تعداد کل مخازن، ۲۰۵ مخزن نفتی و ۹۲ مخزن گاز طبیعی می‌باشند. (در ایران، هر میدان، از یک تا سه مخزن زیرزمینی تشکیل می‌شود) از این میدان‌ها، تعداد ۷۸ میدان، فعال می‌باشند، که ۶۲ میدان در خشکی و ۱۶ میدان در دریا قرار دارند. شمار ۶۷ میدان نیز در حال حاضر غیرفعال می‌باشند. در حال حاضر سازند آسماری که متعلق به دوره الیگو میوسن است، بهترین مخزن تولید کننده نفت ایران می‌باشد و سازند سروک نیز که شکل‌گیری آن به دوره کرتاسه میانی بازمی‌گردد، از نظر حجم ذخایر، دارای نفت قابل بازیافت فراوانی می‌باشد. از این میزان ذخیره نفت ایران، ۱۰۶ میلیارد بشکه در خشکی و ۳۱ میلیارد بشکه در دریا واقع شده‌است.
بیشتر میدان‌های کشف شده (۱۴۰ میدان) در حوزه زاگرس و خلیج فارس (جنوب‌غربی ایران) می‌باشند. همچنین میدان‌هایی در حوزه شمال ایران مرکزی، خزر جنوبی و کپه‌داغ کشف شده یا در حال اکتشاف می‌باشند.
دریای خزر علی‌رغم دارا بودن منابع نفت و گاز قابل توجه برای کشورهای ساحلی آن، هیچ‌گاه در برنامه‌های وزارت نفت ایران، در خصوص استخراج نفت، جای نداشته‌است؛ که دلیل این امر را در وجود ذخایر عظیم نفت و گاز ناحیه جنوب ایران برمی‌شمارند، که همواره منبع قابل اتکایی در امر درآمدزایی برای ایران بوده‌است. ایران از سال ۱۳۴۶ فعالیت خود را برای اکتشاف نفت در دریای خزر آغاز کرد. سه چاه اکتشافی در سال‌های ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۶ در این دریا حفر شد، اما به‌دلیل آنچه اقتصادی‌نبودن پروژه نامیده شد، این عملیات نیمه‌تمام ماند. شرکت نفت خزر در سال‌های اخیر توانسته با پیشرفت کُند، در زمینه استخراج نفت از میدان‌ها این منطقه، سرانجام در سال ۱۳۹۱، نخستین چاه حفرشده‌اش را به نفت رسانده و نخستین گام را در جهت برداشت عملیاتی از میدان‌های این حوزه، بردارد.صفر؛ سهم ایران از نفت خزر "خبرگزاری انتخاب"
شرکت ملی نفت ایران مالک اصلی کلیه میدان‌های نفتی و گازی است، که در ایران مستقر می‌باشند. مدیریت بخش اعظم میدان‌های پر بازده و بزرگ ایران برعهده شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب است، که این میدان‌ها در بخش‌های جنوبی و غربی کشور مستقر می‌باشند و کلیه آن‌ها در زمره میدان‌های بخش خشکی به‌شمار می‌آیند. شرکت نفت فلات قاره ایران مدیریت کلیه میدان‌های کشور که در آب‌های خلیج فارس قرار گرفته‌اند را برعهده دارد. میدان‌های نفتی مستقر در بخش مرکزی کشور نیز به شرکت نفت مناطق مرکزی ایران واگذار شده‌است، که میدان‌های کوچک و متوسط کشور محسوب می‌شوند. مدیریت بخشی از میدان‌های نیمه توسعه یافته و توسعه نیافته واقع در جنوب ایران که به میدان‌های غرب کارون مشهور می‌باشند نیز در اختیار شرکت نفت و گاز اروندان قرار دارد. مدیریت میدان‌های نفتی و گازی مستقر در دریای خزر نیز برعهده شرکت نفت خزر می‌باشد، گرچه این میدان‌ها تاکنون به مرحله تولید نرسیده‌اند.
کشور ایران با برخی کشورهای همسایه خود، دارای میدان‌ها نفتی مشترک است. این کشورها عبارتند از:
در حال حاضر ۱۵ مخزن و ۲۸ میدان نفتی و گازی مشترک بین ایران و کشورهای همسایه در شمال و جنوب کشور وجود دارد. در این بین، مخازن مشترک واقع در خشکی در هم‌جواری کشور عراق قرار دارد و سایر مخازن در خلیج فارس و دریای خزر واقع‌اند: در مجموع تعداد ۲۸ میدان هیدروکربوری به صورت مشترک در مرز ایران و کشورهای مجاور (کویت، قطر، آذربایجان، امارات متحده عربی، عربستان سعودی، عراق و ترکمنستان) قرار گرفته‌است.
در طول مرز مشترک ایران و عراق ۵ میدان نفتی قرار دارد، که عبارتند از: میدان نفت‌شهر (سابقاً نفت شاه)، میدان دهلران، میدان پایدار غرب، میدان نفتی آذر، میدان نفتی آزادگان و میدان نفتی یادآوران (سابقاً حسینیه-کوشک).
در طول مرز مشترک آبی ایران و عربستان سعودی، ۴ میدان نفتی اسفندیار، فروزان، فرزاد A (فارس ۱) و فرزاد B (فارس ۲) قرار دارند.
در طول مرز مشترک آبی ایران و قطر، میدان نفتی رشادت قرار دارد، همچنین لایه نفتی میدان پارس جنوبی نیز در طول مرز مشترک ایران و قطر مستقر می‌باشد.
در طول مرز مشترک آبی ایران و کویت، میدان نفتی و گازی آرش قرار دارد.
در طول مرز مشترک آبی ایران و امارات متحده عربی؛ میدان نفتی فرزام، میدان نفتی نصرت، میدان نفتی مبارک و میدان نفتی سلمان در مجاورت مخازن اماراتی قرار دارند.
تنها میدان مشترک نفتی ایران با عمان، میدان نفتی هنگام است.
ظرفیت تولید حوضه‌های نفتی ایران بنابر آمار سال ۲۰۱۰ هر ساله به میزان ۲۰۰ تا ۲۵۰ هزار بشکه در روز کاهش می‌یابد. این به معنی آغار دوره پیری مخازن پربازده و کم‌هزینه ایران است. غالب منابع نفتی دست‌نخورده جزء مخازن کم‌بازده و پرهزینه ایران دسته‌بندی می‌شوند.
شهرستان شابران (نام دیگر دوه‌چی) نام شهرستانی در شمال شرقی جمهوری آذربایجان و در ساحل دریای کاسپین است. دوه‌چی در زبان ترکی آذربایجانی به معنای شتربان است. وسعت این بخش ۱۷۳۹ کیلومتر مربع و جمعیت آن ۴۶۸۰۰ نفر می‌باشد.
شابران یکی از مناطقی است که بومیان آن را گروه زیادی از تات‌ها تشکیل می‌دهند. تات‌های اران از زمان ساسانیان در شبه‌جزیره آب‌شوران و دیگر مناطق اران سکونت دارند و به زبان تاتی سخن می‌گویند. در سرشماری‌های جمهوری آذربایجان تات‌ها را جزو قومیت آذربایجانی به شمار می‌آورند.Aliaga MAMEDOV, ASPECTS OF THE CONTEMPORARY ETHNIC SITUATION IN AZERBAIJAN ، بازدید: سپتامبر ۲۰۰۸.
قبادلی (به ترکی آذربایجانی "Qubadlı") نام بخشی است در جنوب غربی جمهوری آذربایجان. این بخش اکنون تحت کنترل نیروهای آذربایجان است.
نیروهای آذربایجانی توانستند کنترل این شهرستان را از جمله شهر قبادلی را در طول درگیری ناگورنو قره‌باغ (۲۰۲۰) بدست آوردند.
طبق آخرین سرشماری انجام شده توسط اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۸۹ جمعیت این شهرستان ۲۸۱۱۰ نفر بوده است. بر اساس داده‌های جمهوری آذربایجان، جمعیت این شهرستان ۳۴۱۰۰ نفر بوده است.
تا سال ۱۹۷۹ جمعیت شهرستان ۲۶۶۳۷ بوده است که:
جمعیت این شهرستان را شامل می‌شدند.
براساس سرشماری سال ۱۹۸۹ جمعیت این شهرستان ۲۸۱۱۰ بوده‌است.
داش‌کسن (به لاتین: "Daşkəsən") نام بخشی در غرب جمهوری آذربایجان است. این بخش با ارمنستان هم مرز است. داش‌کسن در زبان ترکی آذربایجانی به معنای سنگ‌بُر است.
Wikipedia contributors, "Dashkasan," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Dashkasan&oldid=195496222 (accessed March 7, 2008).
این روستا در دهستان لیراوی جنوبی قرار داشته و براساس سرشماری سال ۱۳۸۵جمعیت آن (۴خانوار) بوده است.درگاه ملی آمار ایران
بنه احمدان برخوردار از آب و برق و تلفن و راه آسفالته است و دارای مسجد نیز می باشد.
این روستا در محدوده شهر باستانی سینیز قرار دارد.
پروتئین‌های شوک حرارتی به مجموع پروتئین‌هایی گفته می‌شوند که در شرایط استرسی در سلول بیان می‌گردند. نقش این سلول‌ها جلوگیری از تغییر کونفورماسیون پروتئین‌ها تحت عوامل استرسی می‌باشند. این پروتئین‌ها در همه سلول‌های زنده در وضعیت متصل یا غیر متصل به پروتئین‌ها وجود دارند. مکان این پروتئین‌ها در هسته و سیتوپلاسم سلول است.
پروتئین‌های HSP به عنوان چاپرون‌های مولکولی در فرایندهای متعددی همچون فولدینگ پروتئین‌ها، تجمع و انتقال آنها، عبور و مرور پپتیدها و پردازش آنتی ژن تحت شرایط فیزیولوژیک و استرسی نقش دارند. بیان پروتئین‌های HSP بواسطه چندین نوع از عوامل استرس زا همچون تب، الکل، التهاب، استرس‌های اکسیداتیو، فلزات سنگین و همچنین شرایطی که موجب جراحت و نکروزیس می‌گردد القاء می‌گردند.
پروتئین‌های HSP به جایگاه‌های هیدروفوبیک روی پلی پپتیدها متصل می‌گردند و سبب بروز تغییرات کونفورماسیونی در آن‌ها می‌گردند و از سوی دیگر سبب جلوگیری از ایجاد پپتیدهایی با فولدینگ اشتباه می‌گردند.
پروتئین‌های مرتبط با گلوکز (GRPs)مجموعه ثانویه‌ای از پروتئین‌های استرسی می‌باشند که به سادگی تحت شرایط شوک گرمایی یا استرس‌های اکسیداتیو القاء نمی‌شوند، این پروتئین‌ها در شبکه اندوپلاسمیک وجود دارند.
جـِدعون (در عبری:גִּדְעוֹן، به معنی «چوبین» یا «درخت‌انداز») از شخصیت‌های تنخ یهودی و عهد عتیق در انجیل، و از داوران بنی‌اسرائیل است که نخستین بار نامش در صحیفه یوشع و کتاب داوران ذکر شده‌است. نام او در رساله به عبرانیان در عهد جدید به عنوان یکی از قهرمانان ایمان ذکر شده‌است.عبرانیان ۴:۱۴ جدعون پسر یوآش و از قبیلهٔ منسی بوده‌استداوران ۱۶:۱۱ که در عفره واقع در شرق کوهستان موره بین بیت‌شان و کوهستان تابور که شهری درطایفه یساکار است؛ زندگی می‌کرد.یوشع ۱۷:۱۱ پدر جدعون بعل را پرستش می‌کرد.یوشع ۲۹:۱۰ بر اساس روایات یهودی، وقتی فرشته خدا بر جدعون فرود آمد، جدعون سی‌سال داشت.داوران ۸:۲۰
زمان داوری جدعون، دوران صلح دبوره با کنعانیان به پایان رسیده بود و مدیان بر بنی‌اسرائیل تسلط داشت و مدیانیان برای خودشان در سرزمین‌های اسرائیل زیرزمین‌ها و مغازه‌ها و حصارهایی ساخته بودند؛ و محصولات زراعت بنی‌اسرائیل را غارت می‌کردند.داوران ۶:۳ بنا به روایات یهودی، جدعون از ترس مدیانیان، گندم را در چرخشت می‌کوبید که از سوی خدا به او وحی شد؛ فرشته خدا از جدعون خواست که قربانیگاه بعل و تاکستان اطرافش را که پدرش ساخته و زراعت کرده بود، تخریب کند و قربانی‌گاهی برای یهوه در آن‌جا بسازد، جدعون چنین کرد و یهوه او را از دست بت‌پرستان رهایی داد و از آن به بعد، او یربعل (عبری:יאראבאאל به معنی «خداوند برای من مجادله می‌کند») نام گرفت.داوران ۶:۴۰ بر اساس کتاب داوران، بعد از این که مدیانیان به زراعتگاه بنی‌اسرائیل هجوم بردند، خداوند جدعون را برانگیخت تا ایشان را رهایی دهد، اما جدعون که به خودش و به فرمان خدا ایمان نداشت، از خدا خواست که معجزه‌ای بفرستد؛ تا از یاری او اطمینان یابد.
پس جدعون لشکری از سربازان قبیله منسی، آشیر، زبولون و نفتالی تشکیل داد. بر اساس روایات یهودی، خداوند برای پیشگیری از غرور بنی‌اسرائیل تعداد لشکریان جدعون را از سی و دو هزارنفر به ده‌هزار و در نهایت به سیصد نفر کاهش داد.
تورات روایت کرده‌است که در همان شب خدا به جدعون و خدمتکارش فوره دستور داد که به اردوی مدیانیان وارد شود. بر اساس روایت عهد عتیق، در همین حین یکی از مدیانی‌ها در حال بازگو کردن خواب خود برای دوستش بود و دوست او خواب را شکست مدیان و پیروزی بنی‌اسرائیل تعبیر کرد. جدعون به اردوی بنی‌اسرائیل برگشت و به هر یک از مردانش یک کرنا، یک چراغ و یک کوزه خالی داد.بنی‌اسرائیل در اردوی مدیان، کرنا نواختند، کوزه‌ها را شکستند و مشعل را به دست خود گرفته، نام یهوه و جدعون را بر زبان راندند.داوران ۷:۲۱
مدیانیان فرار کردند و لشکرشان را به سمت بیت‌شطه در صریرث و سرحد آبیل محولاه هدایت کردند. جدعون مردم نفتالی، آشیر و منسه را برای تعقیب مدیانیان فراخواند و فرستادگانی را نیز به افرایم بفرستاد تا مدیانیان را دستگیر کنند. سرانجام، اهل مدیان گرفتار شدند و دو سردارشان عوریب و زیب کشته شدند.داوران ۷:۲۵
بعد از پیروزی مردان افرایم به او شکایت کردند که چرا ایشان را همراه خود نبرده ولی وی فروتنانه ایشان را راضی کرد.داوران ۸:۲۱ جدعون به فتوحات خود ادامه داد و زبح و صلمونع را که در جنگ با مدیان، بنی‌اسرائیل را همراهی نکردند، شکست داد.داوران ۸:۷ پس از این، مردم بنی‌اسرائیل جدعون را به داوری برگزیدند. او از طلا و جواهرات مردم ایفودی ساخت و آن را در شهر عُفرَه نصب کرد؛ که بعدها موجب بت‌پرستی بنی‌اسرائیل شد.داوران ۸:۲۲ جدعون زنان بسیار و هفتاد پسر داشتداوران ۸:۳۱ و یکی از زنانش برای وی پسری به نام ابیملک زایید.(به معنی «پدر من شاه است») جدعون در سنین پیری مُرد و در عُفرَه ابیعزری در قبر پدرش یواش دفن شد. پس از او پسرش ابیملک به داوری بنی‌اسرائیل رسید.
جدعون در اندیشه مسیحیان از قدیسان است و کلیسای ارتدوکس شرقی ۲۶ سپتامبر و در کلیسای انجیلی ارمنستان ۳۰ ژوئن روز بزرگداشت اوست.
جلیل‌آباد (در ترکی آذربایجانی "Cəlilavad") نام بخشی در جنوب شرقی جمهوری آذربایجان است که پیش از این نامش در میان تالشان Hamoşaro شناخته می‌شده. این بخش با ایران هم مرز می‌باشد. این بخش ۱٬۴۴۱ کیلومتر مربع وسعت و جمعیتی بالغ بر ۱۷۴٬۰۰۰ نفر دارد. سکنا گزیدگان این منطقه عموما تالش هستند.
پیوند مغز استخوان و پیوند سلول‌های بنیادی جایگزینی مغز استخوان فرد بیمار با مغز استخوان سالم است تا بیمار بتواند مقادیر بالای داروهای شیمی درمانی یا پرتودرمانی را دریافت کند.
شایع‌ترین اشکال پیوند مغز استخوان عبارت‌اند از:
پس از تهیه بافت پیوندی از روش‌های فوق، به بیمار مقادیر بالای داروهای شیمی درمانی همراه یا بدون پرتو درمانی می‌دهند تا باقی‌مانده مغز استخوان وی تخریب شود. در مرحله آخر مغز استخوان سالم را گرم کرده و به‌وسیله یک سوزن و از طریق سیاهرگ به بیمار تزریق می‌کنند تا جانشین مغز استخوان تخریب شده شود. پس از ورود بافت پیوندی به جریان خون، یاخته‌های پیوند زده شده به مغز استخوان هدایت شده و به تولید گویچه‌های سفید خون، گویچه‌های قرمز خون و پلاکتهای جدید می‌پردازند. ابتلاء به عفونت و خونریزی، تهوع، استفراغ، خستگی، بی اشتهایی، زخم‌های دهانی، ریزش مو و واکنش‌های پوستی از جمله عوارض جانبی پیوند مغز استخوان و پیوند سلول‌های پایه (Stem cell) است.
امروزه با کاربردهای جدید الگوهای درمان پیوند مغز استخوان و درمان بیولوژیکی یا ایمونولوژیک و داروهای جدید ضد سرطان و پیشرفت‌های علم ژنتیک و ساختارهای ژن‌های انسانی امیدهای تازه‌ای برای غلبه بر این بیماری به وجود آمده‌است.
ایران در زمینهٔ پیوند مغز استخوان دومین کشور پس از ایتالیا (از نظر تعداد پیوند) در جهان است. عوارض روش پیوند استخوان ایران از مراکز پیشرفتهٔ خارجی کمتر است.
شهرستان جبرئیلبختیاری، سعید. "اطلس جهان امروز". تهران: انتشارات گیتاشناسی نوین، شهریور ۱۳۹۸. (به لاتین: "Cəbrayıl") نام بخشی در جنوب جمهوری آذربایجان و در کرانه شمالی رود ارس است که با ایران نیز هم‌مرز است.مردم این شهرستان کردزبان هستند.
تولع(عبری:תּוֹלָע به معنی «کرم حشره»)از شخصیت‌های تنخ یهودی یا عهد عتیق در انجیل است که نخستین بار نامش در کتاب داوران ذکر شده‌است. او هفتیمن داور اسرائیل و از داوران کوچک است که پس از ابیملک پسر جدعون و پیش از یائیر داوری داشته‌است. نام پدر او فواه و نام پدربزرگ او دودوی از خاندان تولعیانپیدایش ۱۳:۴۶؛ تواریخ ۷:۲ طایفه یساکاراعداد ۲۶:۲۳ بوده‌است. او بیست و سه سال در اسرائیل داوری کرد و پس از آن در شامیر واقع در کوه افرایم و نزدیکی سامره دفن شد.داوران ۱۰:۳ در میان داوران، از تولع کم‌تر از دیگران سخن رفته‌است؛ و هیچ‌کدام از اعمالش ذکر نشده است. متن اصلی آن‌چه درباره تولع آمده، چنین است:
فضولی (به لاتین "Füzuli") نام بخشی است در جنوب جمهوری آذربایجان و در کرانه شمالی رود ارس که با ایران هم‌مرز است. مرکز این بخش شهری به همین نام است که در سال ۱۸۲۷ میلادی توسط روس‌ها تحت عنوان کاریاگینو تأسیس شد ولی در سال ۱۹۵۲ میلادی به نام شاعر بزرگ محمد فضولی، تغییر نام یافت. حدود یک سوم این بخش تحت کنترل ارمنستان بود.ترت‌نت
شهرستان گَدَه‌بیبختیاری، سعید. "اطلس جهان امروز". تهران: انتشارات گیتاشناسی نوین، شهریور ۱۳۹۸. (به لاتین: "Gədəbəy") نام بخشی در شمال غربی جمهوری آذربایجان است. این بخش ناحیه آرتسواشن ارمنستان را در خود محصور کرده‌است. آرتسواشن در خلال جنگ قره‌باغ تحت کنترل نیروهای آذری درآمد و اکنون به باشکند تغییر نام یافته‌است. گدابیگ دارای معادن طلا است.
شهرستان گُورانبویبختیاری، سعید. "اطلس جهان امروز". تهران: انتشارات گیتاشناسی نوین، شهریور ۱۳۹۸. (به لاتین: "Goranboy") نام بخشی در جمهوری آذربایجان است.
نام پیشین این منطقه گلستان بود و روستای گلستان که در این منطقه قرار دارد محل امضای عهدنامه گلستان میان ایران و روسیه است.
Wikipedia contributors, "Goranboy," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Goranboy&oldid=202074652
نظریهٔ اصل موضوعی مجموعه‌ها تلاشی برای صوری کردن نظریه مجموعه‌ها به‌وسیلهٔ قراردادن اصول موضوع به جای دیدگاه‌های شهودی درباره مجموعه‌ها است. این نظریه نقطهٔ مقابل نظریه طبیعی مجموعه‌ها یا همان نظریهٔ شهودی مجموعه‌ها است که در آن مجموعه‌ها به صورت شهودی و غیرصوری مورد بررسی قرار می‌گرفتند.
نظریهٔ مجموعه‌ها به‌وسیله گئورگ کانتور در سال ۱۸۷۳ ایجاد شد. این نظریه در ابتدا به صورت شهودی و غیرصوری گسترش یافت. سپس کشف پارادوکس‌هایی مانند پارادوکس بورالی-فورتی و پارادوکس راسل نشان داد نظریه طبیعی مجموعه‌ها، ناسازگار است. بنابراین لازم بود اصول موضوعی برای نظریه مجموعه‌ها تدوین شود که آن قدر قوی باشند تا نتایج مورد نیاز را اثبات کنند اما ضعیف‌تر از آن باشند که به نتایج متناقض برسند.
در نظریه طبیعی مجموعه‌ها، تصور می‌شد به ازای هر خاصیت می‌توان مجموعه‌ای داشت که اعضای آن همه اشیاءی باشند که دارای آن خاصیت‌اند. راسل نشان داد اگر این تصور صحیح باشد آن گاه باید مجموعه‌ای داشته باشیم از تمام مجموعه‌هایی که عضو خودشان نیستند. فرض کنید این مجموعه را R بنامیم. پرسش این است که آیا R عضو خودش هست یا نه. اگر باشد، عضو خودش است و بنابراین نباید عضو R باشد. اگر نباشد، عضو خودش نیست و بنابراین باید عضو R باشد. این پارادوکس نشان داد نظریه طبیعی مجموعه‌ها ناسازگار است و نیاز به تدوین اصول موضوع برای آن وجود دارد.
"در این قسمت بیشتر به بررسی تاریخچهٔ نظریهٔ اصل موضوعی مجموعه‌ها پرداخته شده‌است. برای مطالعه بیشتر به نظریه مجموعه‌ها مراجعه کنید."
نظریه مجموعه‌ها در اواخر سال ۱۸۷۳، توسط گئورگ کانتور به وجود آمد و شروع به توسعه کرد. او در طی مقالات خود مجموعه‌ها را معرفی کرد و مفاهیمی چون اعداد اصلی، اعداد ترتیبی، اعداد ترامتناهی را معرفی کرد و آن‌ها را گسترش داد.
سال‌های ۱۸۹۵ تا ۱۸۹۷ سال‌های مهم و سرنوشت‌سازی برای کانتور و نظریهٔ مجموعه‌هایش به‌شمار می‌رود. گسترش نظریهٔ مجموعه‌های کانتور بر پایهٔ دید شهودی از مجموعه‌ها و بدور از هر گونه اصول موضوع تدوین‌شده بود و کارهای او بر روی نظریهٔ مجموعه‌ها ادامه داشت تا این‌که در سال ۱۸۹۷ اولین اشکال در نظریهٔ او کشف شد.
در سال ۱۸۹۷، اولین پارادکس نظریهٔ مجموعه‌ها توسط سزار بورالی-فورتی منتشر شد. پارادکس او به پارادوکس بورالی-فورتی (دقت کنید که بورالی-فورتی نام یک نفر است!) شهرت دارد. او نشان داد که در نظر گرفتن مجموعهٔ همه اعداد ترتیبی ما را به تناقض می‌رساند، و این در حالی بود که در نظریهٔ طبیعی مجموعه‌ها هیچ چیز مانع وجود چنین مجموعه‌ای نمی‌شد. این باور وجود دارد که کانتور خود از وجود این پارادکس پیش‌تر در سال ۱۸۸۵ باخبر بود و در مورد آن در ۱۸۸۶ با هیلبرت مکاتبه داشته‌است.
سال ۱۸۹۷ سالی مهم برای کانتور بود چرا که در آن سال اولین کنگرهٔ جهانی ریاضیات در زوریخ برگزار می‌شد و در آن کنفرانس، کارهای کانتور در اوج توجه بود و توسط بسیاری از ریاضیدانان همچون هارویتز و هادامارد مورد تحسین قرار گرفت.
در سال ۱۸۹۹ کانتور خود، دومین پارادکس را کشف کرد که از در نظر گرفتن مجموعه همه مجموعه‌ها نشأت می‌گرفت. اگر M را به عنوان مجموعهٔ همهٔ مجموعه‌ها در نظر بگیریم، طبیعی است این سؤال را مطح کنیم که عدد اصلی M چیست؟ به وضوح عدد اصلی این مجموعه باید بزرگ‌ترین عدد اصلی موجود باشد یا به عبارتی عدد اصلی هر مجموعه دیگر باید از M کوچک‌تر یا مساوی باشد اما از طرفی بنابر قضیه کانتور، عدد اصلی مجموعهٔ توانی M (مجموعه همه زیرمجموعه‌های M) اکیداً از عدد اصلی M بزرگ‌تر است و لذا به تناقض برمی‌خوریم. این پاردکس به پارادکس کانتور شهرت دارد.
وجود این تناقضات نشان می‌داد که مخالفت‌هایی که با کارهای کانتور تا آن زمان از سوی ریاضیدانانی چون لئوپارد کرونکر می‌شد، تا حدی معقول است.
آخرین پارادکس در بهار سال ۱۹۰۲ به‌وسیلهٔ برتراند راسل ارائه شد که به پارادکس راسل معروف است. او این پارادکس را هنگامی که بر روی برهان قضیه کانتور مطالعه می‌کرد به دست آورد.
پارادکس راسل مهم‌ترین پارادکس نظریه طبیعی مجموعه‌ها به‌شمار می‌رود. البته لازم است ذکر شود که برخی معتقدند که این پارادکس به صورت جداگانه توسط ارنست تسرملو نیز پیدا شده‌است.
راسل این پارادکس را طی نامه‌ای با فرگه که در حال تکمیل مقالهٔ خود در زمینهٔ مبانی حساب بود، در میان گذاشت. به گفتهٔ فرگه، "پارادکس راسل همه ریاضیات را از پایه خراب کرد".
از طرفی نظریهٔ مجموعه‌ها در حال تأثیرگذاری بروی سایر بخش‌های ریاضیات بود. لبگ در سال ۱۹۰۱ اندازه و در سال ۱۹۰۲ انتگرال لبگ را به‌وسیلهٔ مفاهیم نظریهٔ مجموعه‌ها تعریف کرد. واقعیت این بود که آنالیز به نظریهٔ مجموعه‌های کانتور نیاز داشت و نمی‌توانست خود را به مدل شهودگرایانه ریاضیات که اساس کار ریاضیدانانی چون کرونکر را تشکیل می‌داد محدود کند. در حقیقت در آن زمان نظریهٔ مجموعه‌ها به عنوان اساس ریاضیات در نظر گرفته شده‌بود و همهٔ مفاهیم ریاضی بر پایهٔ مجموعه تعریف می‌شدند (که البته اکنون نیز چنین است).
به این ترتیب، ریاضیدانان سعی کردند با حفظ ویژگی‌های اصلی مجموعه‌ها، نظریهٔ مجموعه‌ها را به گونه‌ای پایه‌ریزی کنند تا به دور از پارادکس‌ها باشد. آن‌ها به دنبال دستگاه اصل موضوعی سازگاری بودند که بتواند اساس محکمی برای ریاضیات باشد. دستگاهی که بتوان مفاهیم ریاضی را بر پایه آن تعریف کرد.
راسل و آلفرد نورث وایتهد در تلاش برای رفع مشکلات، "نظریهٔ گونه‌ها" را مطرح کردند که البته چندان رضایت‌بخش نبود.
در سال ۱۹۰۸، ارنست تسرملو اولین تلاش‌ها را برای ارائهٔ اصول موضوعی نظریهٔ مجموعه‌ها انجام داد و حاصل کار نظریه مجموعه‌های تسرملو بود.
افکار او به‌وسیلهٔ آدولف فرانکیل و تورالف اسکولم مورد تصحیح قرار گرفت و به این ترتیب نظریه مجموعه‌های تسرملو-فرانکیل یا به اختصار ZF به‌وجود آمد. کمی بعد تسرملو اصل موضوعی با نام اصل موضوع انتخاب را به اصول موضوعی موضوع خود اضافه کرد و از آن برای اثبات قضیه خوشترتیبی استفاده کرد. ZF را به همراه اصل موضوع انتخاب ZFC می‌نامند.
علت این‌که این اصل موضوع را به عنوان عضوی الحاقی به ZF اضافه می‌کنند این است که استفاده از این اصل موضوع در زمان خود و حتی تاکنون مورد بحث است.
هم‌زمان با تسرملو و فرانکیل، ریاضیدانانی چون جان فون نیومن، کورت گورل و پل برنیز نیز بر روی تنظیم دستگاه اصل موضوعی برای نظریهٔ مجموعه‌ها کار می‌کردند. کارهای آن‌ها موجب پیدایش نظریه مجموعه‌های فون نیومن-برنیز-گودل شد که در حقیقت با معرفی مفهوم جدیدی به نام کلاس به بررسی نظریهٔ مجموعه‌ها پرداختند.
البته علاوه بر این‌ها نظریه‌های دیگری نیز همچون نظریه مجموعه‌های مورس-کِلِی و مبانی جدید نیز پا به عرضه ظهور گذاشتند.
همان‌طور که ذکر شد در سال ۱۹۰۸، ارنست تسرملو یک دستگاهی از اصول موضوع را برای نظریهٔ مجموعه‌ها پایه‌گذاری کرد که با تصحیح کارهای او به‌وسیلهٔ آدولف فرانکیل و تورالف اسکولم، نظریهٔ مجموعه‌های تسرملو-فرنکیل یا ZF به‌وجود آمد. کمی بعد تسرملو اصل موضوع جنجال‌برانگیزی به عنوان اصل موضوع انتخاب را به اصول موضوعی ZF اضافه کرد و سیستم اصل موضوع ZFC را پدیدآورد. بسیاری از ریاضیدانان به اصل موضوع انتخاب با دید تردید نگاه می‌کردند و بحث‌های زیادی بر سر قرار دادن آن در میان اصول موضوعی نظریهٔ مجموعه‌ها انجام شده‌است اما به هر حال تسرملو از این اصل موضوع برای اثبات قضیه‌ای حیرت‌انگیز، یعنی قضیهٔ خوشترتیبی استفاده کرد.
نکته مهمی که باید در ZFC یادآور شد این است که در آن همهٔ اشیای مورد بحث مجموعه هستند و در حقیقت برای مقاصد ریاضی، به‌جز مجموعه‌ها به بررسی اشیا دیگری نیاز نداریم.
ده اصل موضوع ZFC در این قسمت لیست شده‌است. البته تمامی آن‌ها در اصل به زبان ریاضی بیان شده‌اند و ما در این‌جا تفسیر هر اصل موضوع را بیان می‌کنیم.
از میان این اصول موضوع، اصل موضوع انتخاب حتی تاکنون مورد بحث است. از سایر نظریه‌های اصل موضوعی مجموعه‌ها، می‌توان نظریهٔ مجموعه‌های فون نیومن-برنه-گودل(NBG)، نظریهٔ مجموعه‌های مورس-کِلِی، نظریهٔ مجموعه‌های کریپک-پلاتک(KP) را نام برد. این نظریه‌ها همگی به نوعی با ZFC رابطه دارند.
از نظریه‌های مستقل از نظریه ZFC می‌توان از مبانی جدید و نظریهٔ مجموعه‌های مطلق نام برد.
حال که اصول موضوعیی برای نظریهٔ مجموعه‌ها پایه‌گذاری شده‌است، ممکن است این سؤال پیش بیاید که آیا این اصول موضوع دستگاه اصل موضوعی سازگاری را تشکیل می‌دهد؟
یک دستگاه اصل موضوعی را "سازگار" می‌گوییم اگر در آن تناقض موجود نباشد. دستگاه اصل موضوعی ناسازگار که دارای تناقض باشد، قطعاً برای کار مناسب نخواهد بود چرا که از یک تناقض(گزاره همواره نادرست) هر نتیجه‌ای قابل برداشت است.
چگونه می‌توان مطمئن بود در دستگاه اصل موضوعی ارائه‌شده هیچ تناقضی رخ نمی‌دهد؟ تاکنون هیچ تناقضی کشف نشده‌است ولی از کجا می‌توان فهمید که هیچ تناقضی از نظر پنهان نمانده‌است؟
پاسخ این سؤال متأسفانه این است که ما نمی‌توانیم مطمئن باشیم. برای کنکاش در مورد علت این مطلب باید به دوران ریاضیدان بزرگ قرن بیستم دیوید هیلبرت بازگردیم. هیلبرت قصد داشت ثابت کند که اصول موضوعی نظریهٔ مجموعه‌ها سازگار است. اثبات این مطلب برای برخی از دستگاه‌های اصل موضوعی ساده است. در برخی از دستگاه‌ها می‌توان با یافتن مدلی که این اصول موضوع را ارضا کند نشان داد که این اصول موضوع سازگار هستند و غالباً همه در استفاده از الگویی متناهی توافق دارند ولی این کار در مورد نظریهٔ مجموعه‌ها امکان‌پذیر نمی‌باشد چرا که وجود اصل موضوعی چون اصل موضوع بینهایت مانع از در نظر گرفتن چنین مدلی می‌شود.
ایدهٔ هیلبرت این بود که می‌توان از چیزی با قید کمتر هم استفاده کرد. وی آن چیز را یک فرایند تصمیمی خواند. این به اصطلاح یک برنامهٔ کامپیوتری متناهی است که وقتی با فرمولی از نظریهٔ مجموعه‌ها تغذیه می‌شود فرایندی را به‌کار می‌برد و تصمیم می‌گیرد که آن فرمول صادق است یا نه؟ اگر بتوان چنین برنامه‌ای پیدا کرد مؤثر واقع خواهد شد.
اما کورت گودل با اثبات دو قضیه همهٔ امیدها را بر باد داد. قضیه اول او نشان داد که در نظریهٔ مجموعه‌ها قضایایی وجود دارد که به‌وسیلهٔ اصول موضوعی نظریهٔ مجموعه‌ها نه اثباتی برای آن‌ها وجود دارد و نه تکذیبی. به عنوان مثال فرضیه پیوستار چنین وضعیتی دارد. در زیر فهرست بیشتری از این مسائل را می‌بینید:
همچنین برخی از اصول موضوعی نظریهٔ مجموعه‌ها مانند اصل موضوع انتخاب، مستقل از سایر اصول موضوع هستند(برای مطالعه بیشتر در این زمینه به اصل موضوع انتخاب مراجعه کنید). این به این معنی است که وضعیتی شبیه اصل موضوع توازی اقلیدس دارند، می‌توان آن‌ها را درست و نادرست دانست و در هر حال دستگاهی سازگار از اصول موضوع را بدست می‌آوریم و به‌علاوه به‌وسیلهٔ سایر اصول موضوع نیز قابل استنتاج نیستند.
قضیهٔ دوم گودل نشان داد که حتی اگر نظریهٔ مجموعه‌ها سازگار باشد، هیچ فرایند تصمیمی نظیر آنچه هیلبرت تصور می‌کرد وجود ندارد که سازگاری آن را اثبات کند.
اما آیا این به این معنی است که جستجو برای یک منطق دقیق‌تر در ریاضیات عبث است؟ اگر قرار باشد سرانجام کار کل مطلب در هوا معلق بماند به نظر تلاش برای تغییر آن به زحمتش نمی‌ارزد. قطعاً این نتیجه‌ای نیست که باید اتخاذ شود. بدون جستجو برای این دقت در ریاضیات قضایای گودل هم حاصل نمی‌شدند. این قضایا اجزای لاینفکی را از اصول موضوع نشان می‌دهند. آن‌ها روش اصل موضوعی را باطل جلوه نمی‌دهند، برعکس روش اصل موضوعی چارچوب مناسبی برای کل ریاضیات است، این قضایا نشان می‌دهند که هیچ چیز بی‌نقض نیست و همواره محدودیت‌هایی وجود خواهند داشت و ما فقط می‌توانیم در جهت بهبود آن‌ها تلاش کنیم.
همان‌طور که گفته شد با گسترش نظریهٔ مجموعه‌ها و به‌ویژه اصل موضوعی شدن آن، این نظریه به عنوان اساس ریاضیات قرار گرفت و همهٔ مفاهیم ریاضی چون اعداد، نظریهٔ ترتیب، رابطه، توابع و سایر مفاهیم یا مستقیماً به‌وسیله مجموعه‌ها تعریف شدند یا بر پایهٔ مفاهیم به‌دست آمده از آن‌ها.
به عنوان نمونه می‌توان به نحوهٔ تعریف زوج مرتب به‌وسیلهٔ مجموعه‌ها، ساختن اعداد طبیعی به‌وسیلهٔ اصول موضوع اصول موضوعی پیانو و نیز ساختن سایر اعداد اشاره کرد. سپس روابط بین دو مجموعه به عنوان مجموعه‌هایی از زوج‌های مرتب تعریف می‌شوند و ترتیب و تابع نوع خاصی از این روابط است.
به این ترتیب نظریهٔ مجموعه‌ها به زبان ریاضیات تبدیل شد که همهٔ تعریف‌ها به آن بازمی‌گردد.
گوی‌چای (به لاتین: "Göyçay") بخشی در مرکز جمهوری آذربایجان است.
حاجی‌قبول (به لاتین: "Hacıqabul") نام بخشی در شرق جمهوری آذربایجان است. این بخش ۱۶۴۱ کیلومتر مربع وسعت و جمعیتی بالغ بر ۵۹۰۰۰ نفر دارد.
اِسپَند، اسفند، اسپند معمولی گیاهی است علفی و چندساله از تیره قره‌داغیان که معمولاً در خاک نمک‌دار مناطق معتدل بیابانی و مدیترانه‌ای می‌روید.
به آن سپند، سدابِ سوری، سِداب آفریقایی یا هارمِل هم گفته‌اند.
از آنجا که خوردن آن باعث بیمار یا تلف شدن دام می‌شود، در شماری از کشورها علف هرز مضر شناخته می‌شود. استفاده از این گیاه در طب سنتی خاورمیانه و شمال آفریقا رایج است. آلکالوئید موجود در گیاه، ازجمله دانه‌ها، توهم‌زا است.Mahmoud Omidsalar Esfand: a common weed found in Persia, Central Asia, and the adjacent areas Encyclopedia Iranica Vol. VIII, Fasc. 6, pp. 583–584. Originally published: 15 December 1998. Online version last updated 19 January 2012 احتمالاً به دلیل وجود یک بازدارنده مونوآمین اکسیداز.
اسپند اصالتاً گیاه بومیِ آسیا است و در خاور میانه و قسمت‌هایی از آسیای جنوبی، به‌خصوص هند و پاکستان رشد می‌کند. این گیاه اولین بار در سال ۱۹۲۸ در ایالات متحده و ایالت نیو مکزیکو، توسط کشاورزی که قصد داشت از این دانه‌ها رنگ «قرمز ایرانی» استخراج کند، کاشته شد.از آن به بعد این گیاه به‌طور انبوه و گسترش یابنده در آریزونا، کالیفرنیا، مونتانا، نوادا، آرگون، تگزاس و واشینگتن رویش یافت. این گیاه در بسیاری از مناطق ایران وجود دارد.
اسپند معمولی (P. harmala) گونه‌ای از اسپند(Peganum) است به شکل گیاه علفی چندساله به ارتفاع حداکثر ۶۰ سانتی‌متر بی‌کرک و با برگ‌های نوک‌تیز به طول حداکثر ۶ سانتی‌متر و دارای بریدگی شانه‌مانند و با تقسیمات خطی و گوشوارک‌های کوچک و خطی و اغلب خمیدهـ برگشته و گل‌آذین انتهایی و دیهیم تُنُک با گل‌های منفرد سفید و میوهٔ کروی به قطر حداکثر ۱۰ میلی‌متر
ظاهر آن بوته مانند، دارای برگ‌های سبز با تقسیمات باریک و دراز و نامنظم است. گل‌های آن درشت و دارای کاسبرگ نازک و گلبرگ بزرگ برنگ سفید مایل به سبز، میوه آن پوشینه و حاوی دانه‌های متعدد برنگ سیاه است. در صورت خشکی خاک، ریشه‌های این گیاه می‌توانند تا ۶ متر نفوذ کنند. این گیاه در نیمکرهٔ شمالی از اوائل خرداد تا اوائل شهریور گل می‌دهد و گل‌های آن سفید رنگ هستند. کپسول‌های مدوّرِ حاوی دانه، سه حفره‌ای بوده و حدود پنجاه دانه را در خود نگهداری می‌کنند.واژه‌های مصوّب فرهنگستان تا پایان دفتر دوازدهم فرهنگ واژه‌های مصوّب
گل‌ها و مخصوصاً دانه‌های اسپند سرشار از آلکالوئیدهای گروه بتا-کربولین است که همگی بازدارنده‌های مونوآمین اکسیداز هستند؛ به همین دلیل خوردن جوشاندهٔ اسپند در اندازه‌های کم (۱ الی ۳ گرم) خواص ضدافسردگی و آرام بخش و در اندازه‌های زیاد (۳ الی ۱۵ گرم) خواص روان گردان دارد. اما به دلیل از کار افتادن آنزیم مونوآمین اکسیداز درون کبد توسط آلکالوئیدهای اسپند، تیرامین موجود در بسیاری از مواد غذایی (الکل، پنیر، سوسیس و کالباس و اکثر محصولات پروتئینی و لبنی، میوه جات و غذاهای مانده و …) که در حالت معمول توسط این آنزیم شکسته می‌شود، می‌تواند باعث ایجاد فشار خون و ضربان قلب بسیار شدید، سردردهای شدید، شوک، تشنج و در صورت عدم درمان سریع، حتی مرگ شود؛ لذا حداقل از ۴۸ ساعت قبل تا ۴۸ ساعت بعد، باید از مصرف هرگونه خوراکی حاوی تیرامین به شدت خودداری کرد. برخی از دیگر تداخلات به شدت خطرناک و مرگ‌آور که مصرفشان باید حداقل از ۲ هفته قبل قطع شود:
اسپند دود کردن در ایران تاریخ بسیار کهنی دارد و در خراسان ریشه عمیقی دارد. در گناباد تا ۵۰ سال قبل زنان اکثر صبح‌ها صبح زود اسپند آتش می‌زدند و در در ورودی خانه آتش آن را می‌گذاشتند. دود کردن اسپند در مراسمها و آیین‌ها خیلی جدی تر و مورد توجه بوده‌است از جمله در مراسم عروس کشان – در مراسم برات در مراسم جشنهای ولادت و تولد و در سایر مناسبتها. اسپند دود کردن در بسیاری از کشورها رایج است از جمله در ترکیه نیز همانند ایران قپه یا کپسول‌های خشک شدهٔ اسپند را تزئئین و برای محافظت از چشم بد در خانه‌ها و داخل ماشین‌ها یا حتی مساجد آویزان می‌کنند. در مراکش برای محافظت در برابر جن به شدت رواج دارد. در سوریه، عراق، عربستان سعودی، اردن و بسیاری کشورهای دیگر، مانند ایران دانه‌های خشک اسپند را برای محافظت از چشم و نظر غریبه‌ها در آتش می‌ریزند و با خواندن دعای خاصی که در هر فرهنگی متفاوت است، دود آن را به سمت خود و اطرافیان و اطراف محل فوت می‌کنند. این آیین توسط پیروان مذاهب مختلف از جمله اسلام، زرتشت، مسیحیت، یهودیت و هندوئیسم اجرا می‌شود. در بعضی از نسخه‌های دعاهایی که در حین این مراسم خوانده می‌شود، نام یک پادشاه باستانی زرتشتی به نام نقشابند برده می‌شود که گفته می‌شود او اولین بار این دعا را از پنج فرشتهٔ نگهبان به نام یزدها دریافت کرده‌است. رسم سوزاندن اسپند در آتش برای دود تطهیر دهنده‌اش تا قسمت هندی کشمیر هم نفوذ کرده‌است و در آنجا در مراسم عروسی وداها برای دور کردن تاریکی از زندگی جدید عروس و داماد آن را می‌سوزانند. در مراسم برات در گناباد و بیشتر مناطق خراسان در سر مزار درگذشتگان اسپند آتش زده و بر روی آن نمک می‌پاشند و آنرا برای چشم زخم همراه با شعری می‌خوانند. سپند تلخ و نمک شور چشم حسود پر حسد کور ….
بعضی از تمدن شناسان معتقدند که اسپند می‌تواند همان هوم نام برده شده در اوستا و شاهنامه یا سومه مقدس در ریگ ودا باشد Rigvedic Soma and Avestan Haoma در خراسان دشتهای وسیع اسپند وجود دارد که این گیاه معمولاً توسط هیچ حیوانی خورده نمی‌شود و صرفاً استفاده دود کردن دارد.
آنزیم مونوآمین اکسیداز در بدن وظیفه شکستن بسیاری از مولکول‌های طبیعی مصرفی انسان را دارد؛ یک دستهٔ مهم از این مولکول‌های طبیعی، ایندول آلکالوئیدها هستند. آلکالوییدهای بتاکاربولین درون اسفند با مهار کردن آنزیم مونوآمین اکسیداز باعث می‌شوند تا دی‌ام‌تی در مصرف خوراکی نیز اثر خود را نمایان کند.
اسپند همچنین باعث طولانی‌تر شدن و شدیدتر شدن تأثیرات باقی آلکالوییدهای فعال مانند سیلوسایبین و ال‌اس‌دی نیز می‌شود.
در طب سنتی از عصاره‌های گیاهی اسپند جهت افزایش ترشح شیر، ارام بخش دفع ترشح شیر، دفع کرم‌های روده، درمان روماتیسم، افزایش قدرت جنسی و نیز به عنوان یک مسکن جهت رفع درد معده بکار می‌رفت.
در تحقیقات آزمایشگاهی که از عصاره اسپند جهت از بین بردن میکروب‌ها استفاده شده‌است. عصاره‌های حاصل از کالوس خواص ضد میکروبی در برابر میکروب‌هایی نظیر استافیلوکوکوس اورئوس، اشریشیا کولی و کاندیداآلبیکانس را نشان داده‌است.
به تازگی آلکالوییدهای بتاکاربولین موجود در گیاه و دانه‌های اسپند به دلیل خاصیت ضد تومور (ضد سرطان) آن مورد توجه قرار گرفته‌اند.
برای تولید کالوس از جدا کشت‌های اسپند معمولاً یک محیط پایه MS که حاوی هورمون KIN، باشد کافی است، اما همراه کردن یک هورمون اکسینی نظیر ۴-D و ۲ و NAA با هورمون KIN باعث افزایش تولید کالوس می‌گردد. تاکنون هیچ تحقیقی بروی سیستم باززایی نوساقه و ریشه در گیاه اسپند صورت نگرفته‌است.
دراین تحقیق بمنظور باززایی گیاه اسپند جهت بررسی ارتباط بین مراحل مختلف تمایز و تولید آلکالوئیدها از جدا کشت‌های مختلف نهال اسپند و نیز محیط کشت حاوی هورمون BA,KIN و ویتامین تیامین تشخیص داده شد. علاوه بر آن از نظر وجود آلکالوئیدها، کالوس‌های تیره و آبدار نسبت به کالوس‌های سبز و شفاف بیشترین آلکالوئیدها را دارا بودند. همچنین نوساقه‌ها و کالوس مولد ریشه نیز دارای آلکالوئیدهای هارمالا بودند. دانه اسفند دارای آلکالوئیدهایی به نام (هارمالین، هارمین، هارمالول) است.
گیاه اسپند دربردارنده مواد ضد میکروبی از نوع فلاونوئیدها و آلکالوئیدها می‌باشد، که این مواد در بخش‌های مختلف آن (دانه، کالوس و نهال) زیاد یافت می‌شود. از جمله آلکالوئیدهای مهم آن می‌توان به
هارمین:%۰٫۴۴
هارمالین: %۰٫۲۵
هارمالول و پگانین مقدار بسیاری بَنزن و آلکالوئیدهای کینازولین اشاره کرد.
درختان و گیاهان مقدس (سرو – تاقوک- ریواس زیبَد و اسپند)، مجله دریای پارس، پاییز ۱۳۸۸
عبدون(عبری:עבדון בן הלל به معنی «بنده») پسر هالیل پسر برعاثون از قبیله افرایم، از شخصیت‌های تنخ یهودی و عهد عتیق در انجیل است که نخستین بار نامش در کتاب داوران به عنوان سیزدهمین داور بنی‌اسرائیل و در زمرهٔ داوران کوچک آورده شده‌است.داوران ۱۲:۱۳ عبدون چهل پسر و سی نوه داشت که هر یک بر یک کره الاغ می‌نشستند.داوران ۱۲:۱۵ مدت حکومت عبدون بر طوایف بنی‌اسرائیل هشت‌سال بود.عبدون در برعاثون در سرزمین افرایم و کوه عمالیقیان به خاک سپرده شد.
سرمایه‌داری یا کاپیتالیسم ,http://www.snn.ir/NSite/FullStory/News/?id=189757&Serv=8&SGr=167 یا سرمایه‌محوری،http://www.hawzah.net/fa/magazine/magart/3814/4016/26711 یک نظام اقتصادی است که در آن پایه‌های یک سیستم اقتصادی بر روی مالکیت خصوصی ابزارهای تولیدِ اقتصادی است و در دست مالکان خصوصی است و از این
برای ایجاد بهره‌مندی اقتصادی (سود) در بازارهایی رقابتی استفاده
می‌شود؛ که به این قانون، آزادی مالکیت شخصی نیز گفته می‌شود؛ که معنای آن، تولید و توزیع کالا هاست.Heilbroner, Robert L. "Capitalism". New Palgrave
Dictionary of Economics, Secound Edition (2008):
http://www.dictionaryofeconomics.com/article?id=pde2008_C000053&edition=current&q=state%20capitalism&topicid=&result_number=2
مقابل سیستم اقتصادی سرمایه‌داری، نظام اقتصادی کمونیستی وجود دارد که در آن برخلاف کاپیتالیسم، مالکیت خصوصی بر زمین منابع و ابزار تولید وجود ندارد.
از ویژگیهای اصلی سرمایه‌داری می‌توان به انباشت سرمایه، بازارهای رقابتی، سیستم قیمت، مالکیت خصوصی و به رسمیت شناختن حقوق مالکیت، مبادله داوطلبانه و کار مزدی اشاره کرد. در اقتصاد بازار سرمایه‌داری، تصمیم‌گیری و سرمایه‌گذاری توسط هر صاحب ثروت، دارایی یا توانایی تولید در بازارهای سرمایه و مالی تعیین می‌شود در حالی که قیمت‌ها و توزیع کالاها و خدمات عمدتاً توسط رقابت در بازارهای کالاها و خدمات تعیین می‌شود.
معنای لغوی کپیتال همان سرمایه است و سرمایه شامل: زمین‌ها، کارخانه‌ها و… می‌باشد.
درآمد در این قانون حداقل دو شکل دارد: سود و دست‌مزد.
سود عبارت است از آنچه که به‌خاطر مالکیت ابزار تولید به کسانی که سرمایه را فراهم کرده‌اند، داده می‌شود.
در این قانون زمین، نیروی انسانی و سرمایه در اختیار گروهی از افراد جامعه است که سایر افراد جامعه با استفادهٔ مشروط از آنها، به تولید مادی و تولید معنوی می‌پردازند.
آدام اسمیت در سال ۱۷۷۶با کتاب (ثروت ملل خود) مکتب کلاسیک را پایه‌گذاری نمود و وی نسبت به آینده سرمایه‌داری بسیار خوشبین بود وی معتقد بود با آزادی اقتصادی به افراد جامعه منافع عمومی مردم در بازار تأمین می‌شود.
همچنین در این قانون متداول است که اجاره را به صورت درآمد حاصل از در کنترل داشتن منابع طبیعی به حساب بیاورند که با دو مورد دیگر متفاوت است.
در قانون سرمایه‌داری، سرمایه‌گذاری، تولید، توزیع، درآمد، قیمت‌گذاری و عرضهٔ مواد و خدمات توسط تصمیم‌گیری‌هایِ شخصی در یک اقتصاد بازار تعیین می‌شود. مشخصهٔ بارز قانون سرمایه‌داری این است که تولید کالا در درجهٔ اول از برای کسب سود اقتصادی انجام می‌گیرد و نه لزوماً رفع نیازهای انسان‌ها. البته در مواردی نیز، کسب سود با رفع نیازهای انسانی همراه است.
در کلی‌ترین حالت، نظام سرمایه‌داری را می‌توان به دو دستهٔ نظام سرمایه‌داری دولتی (همچون اتحاد جماهیر شوروی پس از ۱۹۲۷ یا چین کنونی) و نظام سرمایه‌داری غیر متمرکز و غیردولتی همچون ایالات متحدهٔ آمریکا تقسیم نمود.
اقتصاددانان، مورخان، اقتصاددانان سیاسی و جامعه شناسان در تحلیل‌های خود از سرمایه‌داری دیدگاه‌های مختلفی اتخاذ کرده و اشکال مختلف آن را در عمل تشخیص داده‌اند. اینها شامل سرمایه‌داری laissez-faire(رهایش کن) یا بازار آزاد، سرمایه‌داری دولتی و سرمایه‌داری رفاهی است. اشکال مختلف سرمایه‌داری دارای درجات مختلف بازارهای آزاد، مالکیت عمومی، موانع رقابت آزاد و سیاست‌های اجتماعی تحریم شده توسط دولت است. میزان رقابت در بازارها و نقش مداخله و تنظیم و همچنین دامنه مالکیت دولت در مدل‌های مختلف سرمایه‌داری متفاوت است. میزان آزاد بودن بازارهای مختلف و قوانین تعریف مالکیت خصوصی از موضوعات سیاست و سیاست است. اکثر اقتصادهای موجود سرمایه‌داری اقتصادی مختلط هستند که عناصر بازارهای آزاد را با مداخله دولت و در برخی موارد برنامه‌ریزی اقتصادی ترکیب می‌کنند.Stilwell, Frank. "Political Economy: the Contest of Economic Ideas". First Edition. Oxford University Press. Melbourne, Australia. 2002.
اقتصاد بازار تحت اشکال مختلف دولت و در زمانها، مکانها و فرهنگهای مختلف وجود داشته‌است. جوامع مدرن سرمایه‌داری - مشخص شده توسط جهانی شدن روابط اجتماعی مبتنی بر پول، طبقه ای مداوم بزرگ و گسترده در سیستم که باید با دستمزد کار کنند (پرولتاریا) و یک طبقه سرمایه‌دار صاحب ابزار تولید - در اروپای غربی در روندی که منجر به انقلاب صنعتی شد. سیستم‌های سرمایه‌داری با درجات مختلف مداخله مستقیم دولت از آن زمان در دنیای غرب مسلط شده و همچنان گسترش می‌یابد. نشان داده شده‌است که سرمایه‌داری به شدت با رشد اقتصادی ارتباط دارد.
منتقدان سرمایه‌داری استدلال می‌کنند که این قدرت را در دست یک طبقه سرمایه‌دار اقلیت متمرکز می‌کند که از طریق استثمار طبقه کارگر اکثریت و کار آنها وجود دارد، اولویت سود را بر کالای اجتماعی، منابع طبیعی و محیط زیست، موتور نابرابری، فساد و بی‌ثباتی‌های اقتصادی، و بسیاری از آنها قادر به دسترسی به منافع و آزادی‌های ادعایی مانند سرمایه‌گذاری آزاد نیستند. حامیان استدلال می‌کنند که این محصولات از طریق رقابت محصولات بهتر و نوآوری را فراهم می‌کند، باعث ایجاد تکثر و تمرکز زدایی در قدرت می‌شود، ثروت را در بین افرادی که قادر به سرمایه‌گذاری در شرکت‌های مفید براساس تقاضای بازار هستند، پخش می‌کند، امکان ایجاد یک سیستم تشویقی انعطاف‌پذیر را فراهم می‌کند که در آن کارایی و پایداری از اولویت‌های محافظت از آن است. سرمایه، رشد اقتصادی قوی ایجاد می‌کند و بهره‌وری و شکوفایی به بار می‌آورد که به نفع جامعه است.
پشتیبانان سرمایه‌داری معتقد هستند بازار آزاد باعث پیشرفت اقتصاد و در نهایت پیشرفت زندگی انسان خواهد بود، همان‌طور که در اکثر کشورهای بر پایه کاپیتالیسم این اتفاق رخ داده و آن‌ها اقتصاد بسیار موفق، رفاه، آزادی و پیشرفت‌های بسیار بزرگی را تجربه کرده‌اند.
اصطلاح "سرمایه دار" به معنای صاحب سرمایه، زودتر از اصطلاح "سرمایه داری" ظاهر شده‌است و مربوط به اواسط قرن هفدهم است. "سرمایه داری" از سرمایه گرفته شده‌است، که از capitale، یک کلمه لاتین متأخر مبتنی بر caput، به معنای "سر" - که همچنین منشأ "chattel" و "گاو" به معنای اموال منقول است (فقط بسیار بعد از آن) گرفته شده‌است. سرمایه در قرن ۱۲ تا ۱۳ ظهور کرد تا به وجوه، موجودی کالا، مبلغ پول یا پول حامل بهره اشاره کند. و اغلب با کلمات دیگری مبادله می‌شد - ثروت، پول، سرمایه، کالا، دارایی، دارایی و غیره. Hollantse (به آلمانی: holländische) مرکوریوس در سال‌های ۱۶۳۳ و ۱۶۵۴ از "سرمایه داران" برای اشاره به صاحبان سرمایه استفاده می‌کند. توسط آرتور یانگ در اثر خود سفر در فرانسه (۱۷۹۲). دیوید ریکاردو در کتاب اصول اقتصاد سیاسی و مالیات (۱۸۱۷) بارها به «سرمایه‌دار» اشاره کرده‌است. شاعر انگلیسی ساموئل تیلور کولریج در اثر خود به نام Table Talk (1823) از "سرمایه دار" استفاده کرد. پیر ژوزف پرودون در اولین اثر خود از این اصطلاح استفاده کرد، دارایی چیست؟ (۱۸۴۰) اشاره به صاحبان سرمایه. بنجامین دیزرائیلی از این اصطلاح در سال ۱۸۴۵ اثر خود سیبیل استفاده کرد. استفاده اولیه از اصطلاح "سرمایه داری" به معنای امروزی آن به لوئی بلان در سال ۱۸۵۰ ("آنچه من "سرمایه‌داری" می‌نامم، یعنی تصاحب سرمایه توسط برخی به استثنای دیگران") و پیر جوزف پرودون نسبت داده می‌شود. در ۱۸۶۱ («رژیم اقتصادی و اجتماعی که در آن سرمایه، منبع درآمد، عموماً متعلق به کسانی نیست که آن را از طریق کار خود به کار می‌اندازند»). "شیوه تولید سرمایه داری" در Das Kapital (1867). مارکس از شکل سرمایه‌داری استفاده نکرد، بلکه در عوض از سرمایه، شیوه تولید سرمایه‌داری و سرمایه‌داری استفاده کرد که اغلب ظاهر می‌شوند. روبرت هسن، اقتصاددان و مورخ، به دلیل ابداع کلمه توسط منتقدان سوسیالیست سرمایه‌داری، اظهار داشت که اصطلاح «سرمایه‌داری» خود اصطلاحی تحقیرآمیز و نامی نادرست برای فردگرایی اقتصادی است. برنارد هارکورت با این جمله موافق است که این اصطلاح یک نام اشتباه است، و اضافه می‌کند که به‌طور گمراه کننده ای نشان می‌دهد که چیزی به نام "سرمایه" وجود دارد که ذاتاً به روش‌های خاصی عمل می‌کند و توسط قوانین اقتصادی پایدار خودش اداره می‌شود. در زبان انگلیسی، اصطلاح "سرمایه داری" برای اولین بار، طبق فرهنگ لغت انگلیسی آکسفورد، در سال ۱۸۵۴، در رمان The Newcomes اثر رمان‌نویس ویلیام میکپیس تاکری، جایی که این کلمه به معنای "داشتن مالکیت سرمایه" بود، ظاهر شد. همچنین طبق گزارش OED، کارل آدولف دوآی، سوسیالیست آلمانی آمریکایی و طرفدار الغا، در سال ۱۸۶۳ از اصطلاح "سرمایه داری خصوصی" استفاده کرد.
این مفهوم در عام‌ترین معنایش تنها از آغاز سدهٔ بیستم وجود دارد. تاریخ آن را می‌توان تقریباً سال ۱۹۰۲ دانست زمانی که ورنر زمبارت کتاب معروف خود «سرمایه‌داری مدرن» را منتشر کرد. برعکس این واژه را مارکس عملاً بکار نبرده‌است.پویایی سرمایه‌داری - اثر فرنان برودل- ترجمه مهران پاینده، عباس خداقلی، ناصر کفایی- نشر آمه - چاپ اول ۱۳۸۸- ص ۵۴ اقتصاد سرمایه‌داری عملاً بین قرون ۱۶ و ۱۹ میلادی در انگلیس به تدریج رسمی شد. با وجود اینکه برخی ویژگی‌های این قانون در دوران خیلی گذشته نیز دیده می‌شود، شکل‌های ابتدایی سرمایه‌داری تجاری (merchant capitalism) در اواخر قرون وسطی شکوفا شد.
سرمایه‌داری از پایان دورهٔ فئودالیسم در دنیای غرب نظام غالب بوده‌است. به تدریج این قانون از انگلیس به سراسر اروپا گسترش یافته مرزهای سیاسی و فرهنگی را درنوردید. در قرون ۱۹ و ۲۰ میلادی سرمایه‌داری ابزار غالب، ولی نه انحصاری، صنعتی شدن را در دنیا فراهم آورده‌است.
ثروت اروپای غربی به سرعت فزونی یافت: طلا و نقره از آمریکای جنوبی گرفته شد تا بانک‌ها را تغذیه کنند، و بردگان مورد نیاز بودند تا برای کارگاه‌های اروپای غربی کالاهای مصرفی و مواد خام تولید کنند. تجارت جهانی را تصرف مستعمره‌های جدید، توسعهٔ مستعمره‌های کهن، و گسترش برده‌داری و دزدی و راهزنی آشکارا به پیش راند. این‌ها ویژگی‌های برجسته بازارهایی است که بیش از دو سده تکامل یافت، یکی از ویژگی‌های اصلی این مرحلهٔ تجاری سرمایه‌داری این است که این مرحله نه فقط بازارها را تأمین می‌کند بلکه همچنین ثروتی را فراهم می‌آورد که انقلابی صنعتی را تغذیه می‌کند که در میانهٔ سدهٔ ۱۷۰۰ آغاز می‌شود.جهانی‌شدن، جهانی‌سازی (پیشینه و چشم‌انداز)- هری مگداف و دیگران- ترجمهٔ اکبر معصوم‌بیگی و دیگران- نشر دیگر- ص ۱۶
کوزیمو د مدیچی، که توانست یک امپراتوری مالی بین‌المللی بسازد و یکی از اولین بانکداران مدیچی بود. سرمایه‌داری در شکل مدرن خود را می‌توان در ظهور سرمایه‌داری ارضی و مرکانتیلیسم در اوایل رنسانس، در دولت-شهرهایی مانند فلورانس جستجو کرد. سرمایه در ابتدا در مقیاس کوچک برای قرن‌ها وجود داشته‌است در قالب فعالیت‌های بازرگانی، اجاره ای و وام دهی و گاه به عنوان صنعت در مقیاس کوچک با مقداری کار مزدی. بورس کالای ساده و در نتیجه تولید کالایی ساده که مبنای اولیه رشد سرمایه از تجارت است، سابقه بسیار طولانی دارد. در دوران طلایی اسلامی، اعراب سیاست‌های اقتصادی سرمایه‌داری مانند تجارت آزاد و بانکداری را به اجرا گذاشتند. استفاده آنها از اعداد هندی و عربی، حسابداری را تسهیل می‌کرد. این نوآوری‌ها از طریق شرکای تجاری در شهرهایی مانند ونیز و پیزا به اروپا مهاجرت کردند. ریاضی دانان ایتالیایی با تاجران عرب به مدیترانه سفر کردند و بازگشتند تا استفاده از اعداد هندی و عربی را در اروپا رایج کنند.
بنیان‌های اقتصادی سیستم کشاورزی فئودالی در انگلستان قرن شانزدهم به‌طور قابل توجهی شروع به تغییر کرد، زیرا سیستم ارباب نشینی از هم پاشیده شد و زمین در دستان کمتر صاحبخانه با دارایی‌های بزرگ به‌طور فزاینده متمرکز شد. به جای یک سیستم کار مبتنی بر رعیت، کارگران به‌طور فزاینده ای به عنوان بخشی از اقتصاد گسترده‌تر و در حال گسترش مبتنی بر پول به کار گرفته می‌شدند. این سیستم هم بر مالکان و هم بر مستاجران فشار می‌آورد تا بهره‌وری کشاورزی را برای کسب سود افزایش دهند. تضعیف قدرت اجباری اشراف برای استخراج مازاد دهقانان، آنها را تشویق کرد تا روش‌های بهتری را امتحان کنند، و مستاجران نیز انگیزه‌ای برای بهبود روش‌های خود برای شکوفایی در بازار کار رقابتی داشتند. شرایط اجاره زمین به جای سیستم راکد قبلی از تعهدات عرف و فئودالی، تابع نیروهای بازار اقتصادی بود.