moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
فرودگاه بین‌المللی دمشق در حاشیه جنوبیClashes in Syria shut down Aleppo airport, Associated Press via Yahoo News شهر دمشق واقع شده‌است. فرودگاه دمشق از طریق جاده‌ای به طول ۲۱ کیلومترمخالفان حکومت سوریه فرودگاه دمشق را «منطقه جنگی» اعلام کردند، بی‌بی‌سی فارسی به شهر دمشق منتهی می‌شودخبرنگار رادیو و تلویزیون ایران در سوریه زخمی شد، بی‌بی‌سی فارسی
دانشگاه دمشق و موزه ملی دمشق در منطقهٔ برامکه در مرکز شهر دمشق قرار دارند. تالار اپرای دمشق در «میدان امویه» در مرکز دمشق واقع شده‌است.Defiant Speech by Assad Is New Block to Peace in Syria The New York Times
مهم‌ترین بازار دمشق، بازار حمیدیه نام دارد که همچنین به نام «بازار شام» نیز معروف است. بازار حمیدیه در مرکز شهر دمشق و در مقابل «میدان مرجه» واقع شده‌است. ستون‌های رومی به جای مانده از دوران بیزانس را هنوز می‌توان در میان رواق‌های بازار دمشق دید.
بزرگ‌ترین بیمارستان دمشق بیمارستان مجتهد می‌باشد.
جاده حُمص به دمشق از کوه‌های قلمون می‌گذرد و از شمال به شهر دمشق منتهی می‌شود.ارتش سوریه کنترل راه ارتباطی حمص به دمشق را به دست گرفت، بی‌بی‌سی فارسی
شاه‌راه پالمیرا به دمشق منتهی می‌شود.عملیات تازه داعش و جبهه نصرت در جنوب دمشق، بی‌بی‌سی فارسی پالمیرا در استان حُمص و در ۲۱۰ کیلومتری دمشق واقع شده‌است.انهدام «بعل شمین» و اراده داعش برای از بین بردن جوامع چندفرهنگی ، رادیو زمانه
معلولا یکی از مهم‌ترین شهرهای مسیحی‌نشین در شمالِ‌غرب دمشق محسوب می‌شود که دارای کلیساها، صومعه‌های تاریخی و از زیارت‌گاه‌های مهم مسیحیان است.ارتش سوریه شهر مسیحی نشین معلولا را بازپس گرفت، بی‌بی‌سی فارسی
انواع وسایل نقلیه موتوری:
حُماة الدیار (به معنی: پاسداران سرزمین) نام سرود ملی کشور سوریه است. متن این سرود توسط خلیل مردم بک (۱۸۹۵–۱۹۵۹) سروده شده و موزیک آن توسط محمد فلیفل (۱۸۹۹–۱۹۸۵) تهیه شده است.
این صفحه شامل فهرست قطعات خودرو است که عمدتاً در خودروهای مجهز به موتور درون‌سوز مورد استفاده قرار گرفته و در واقع قطعات ساخته‌شده برای خودروها هستند.
کریم کشاورز (زاده ۱۲۷۹ رشت - درگذشته ۱۷ آبان ۱۳۶۵ تهران) مترجم و داستان‌نویس ایرانی بود. او همچنین از اعضای اصلی کمیته مرکزی حزب توده بوده است.
کریم کشاورز اهل گیلان و از اعضای حزب کمونیست ایران (دهه ۱۹۲۰) و سپس حزب توده ایران بود. او فرزند محمد وکیل التجار یزدی (تاجر ابریشم و نماینده رشت در دوره اول مجلس شورای ملی) و برادر بزرگ‌تر فریدون کشاورز (پزشک متخصص اطفال و از سران حزب توده ایران و نماینده بندر انزلی در دوره ۱۴ مجلس شورای ملی) و نیز جمشید کشاورز (نوازنده و موسیقیدان) بود. وی در سال ۱۳۳۲ به جزیره خارگ تبعید شد که در این مدت ۱۴ ماه موفق به نگارش خاطرات روزانه خود در کتابی ارزشمند شد که «چهارده ماه در خارگ» نام دارد.
کشاورز پس از رفع تبعید، دیگر حق کار دولتی نداشت، لذا در کنار مشاغل گوناگونی که اختیار کرد، به کار ترجمه و تألیف کتاب ادامه داد. در ۱۳۴۵، برندهٔ جایزهٔ بهترین ترجمهٔ کتاب سال شد. گفتنی است که در بیشتر ترجمه‌هایش از استفادهٔ زیاد کلمه‌های عربی و گاه اصطلاحات قدیمی واهمه‌ای نداشت. خود نیز این ایراد را در کارهایش وارد دانسته و در مجلسی گفته‌است که «اگر عمری باقی باشد و باز به ترجمهٔ تازه‌ای بپردازد، سعی می‌کند به جای کلمات عربی، معادلهای فارسی آنها را به کار ببرد»؛ اگر چه هر چه به سالهای عمرش افزوده شد، کمتر به ترجمه روی آورد.تاریخ ترجمه ادبی از فرانسه به فارسی/ محمدجواد کمالی، انتشارات سخن گستر و معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی مشهد، ۱۳۹۲، ص ۱۹۹
او پدر بهمن کشاورز، اسفندیار کشاورز و مهربانو کشاورز است.
ایتالو کالوینو (زادهٔ ۱۵ اکتبر ۱۹۲۳ – درگذشته ۱۹ سپتامبر ۱۹۸۵) نویسندهٔ رمان و داستان کوتاه ایتالیایی بود. وی سبک ادبی خاص خود را داشت که می‌توان آن را سورئال یا پست‌مدرن توصیف کرد. سه‌گانهٔ «نیاکان ما» (شامل شوالیه ناموجود، ویکنت دونیم‌شده و بارون درخت‌نشین)، مجموعه داستان‌های کوتاه شهرهای نامرئی، شش یادداشت برای هزارهٔ بعدی و اگر شبی از شب‌های زمستان مسافری از تحسین‌شده‌ترین آثار او هستند. وی را یکی از مهم‌ترین نویسندگان ایتالیایی قرن بیستم می‌دانند. او بین سال‌های ۱۹۴۵ تا ۱۹۵۷ عضو حزب کمونیست ایتالیا بود.
کالوینو در سانتیاگو دِلاس وگاس در کوبا به دنیا آمد. پدر و مادرش هر دو گیاه‌شناس بودند و تأثیر آن‌ها در طبیعت‌گرایی آثار وی و شناخت دقیقش از گیاهان و محیط زیست مشهود است. وی تا پنج سالگی در کوبا ماند، سپس به ایتالیا رفت و بیشتر زندگی خود را همان‌جا سپری کرد.
کالوینو تا هجده سالگی در سان‌رمو ماند، سپس، در سال ۱۹۴۱ به تورین رفت. در سال ۱۹۴۳ به نهضت مقاومت ایتالیا در جنگ جهانی دوم و "بریگاد گاریبالدی"، و پس از آن به حزب کمونیست ایتالیا پیوست،
کالوینو در سال ۱۹۴۷ با نوشتن پایان‌نامه‌ای دربارهٔ جوزف کنراد در رشتهٔ ادبیات از دانشگاه تورین فارغ‌التحصیل شد، و سپس به همکاری با روزنامهٔ محلی حزب کمونیست "لونیتا" پرداخت. در همین سال، پس از انتشار کتاب راه لانهٔ عنکبوت با مضمون نهضت مقاومت که برای او جایزهٔ ریچنه را به ارمغان آورد، با برخی مشاهیر ادبی ایتالیا از قبیل ناتالیا گینزبرگ و الیو ویتورینی آشنا شد. او در این سال‌ها با مجلات کمونیستی مختلفی همکاری می‌کرد.
کالوینو در سال ۱۹۵۰ به اتحاد شوروی سفر کرد. یادداشت‌های این سفر در روزنامهٔ لونیتا چاپ شد و برای او جایزه به ارمغان آورد. در دههٔ پنجاه کالوینو به نوعی تخیل ادبی‌تر نزدیک به حکایت‌های پندآمیز گرایش پیدا کرد که در آن هجو اجتماعی و سیاسی با تفننی طنزآمیز همراه است. چند کتاب از جمله شوالیهٔ ناموجود و مورچهٔ آرژانتینی را منتشر کرد و با نشریات کمونیستی و مارکسیستی همکاری کرد، تا این که در سال ۱۹۵۷ به شکل غیرمنتظره‌ای از حزب کمونیست کناره‌گیری کرد و نامهٔ استعفایش در نشریهٔ «لونیتا» چاپ شد. کتاب "بارون درخت‌نشین" هم در همین سال منتشر شد.
به رغم سخت‌گیری‌های موجود در آن دوران برای ورود بیگانگان متمایل به دیدگاه‌های کمونیست، توانست با دعوت بنیاد فورد به آمریکا سفر کند و شش ماه آنجا بماند. کالوینو چهار ماه از این شش ماه را در نیویورک گذراند و به گفتهٔ خودش کاملاً تحت تأثیر دنیای جدید قرار گرفت. در این مدت با ایستر جودیت سینگر هم آشنا شد، که چند سال بعد در سفری به کوبا، در هاوانا با او ازدواج کرد. کالوینو در این سفر به زادگاهش کوبا نیز رفت و با ارنستو چه گوارا هم دیدار کرد.
کالوینو در طول دههٔ ۱۹۶۰ به همراه الیو ویتورینی نشریه ادبی منابو را منتشر کرد. از این دوره به بعد، کالوینو بی آن که از طنز دور شود یا خوانش بسیار شخصی خود را از کلاسیک‌ها را منکر شده باشد، به داستان‌های مصور و علمی-تخیلی با ترکیب بندی شکل‌گرایانه روی آورد. در این زمینه می‌توان از «مارکو والدو»، «کمدی‌های کیهانی»، «کاخ سرنوشت‌های متقاطع» و «شهرهای نامرئی» نام برد. مرگ ویتورینی در سال ۱۹۶۶، روی کالوینو که یکی از معدود دوستان زندگیش را از دست داده بود تأثیر عمیقی گذاشت. پس از آن بود که سفرهای زیادی به پاریس داشت و با رولان بارت ملاقات کرد، و فعالیت‌هایی در زمینهٔ ادبیات کلاسیک در دانشگاه سوربن و دیگر دانشگاه‌های فرانسه انجام داد. به این ترتیب آثار چاپ شده از او در طول دههٔ هفتاد (از جمله «اگر شبی از شب‌های زمستان مسافری») چاشنی یا درون‌مایه‌ای از ادبیات کلاسیک دارند.
ایتالو کالوینو در دهه ۱۹۶۰ به زادگاهش کوبا برگشت و در هاوانا با ارنستو چه‌گوارا دیدار کرد. در اواخر دههٔ ۱۹۶۰ به‌همراه ویتورینی نشریهٔ معتبر منابو را منتشر کرد و عضویت در کارگاه داستان‌نویسی (اولیپو) را پذیرفت و از این طریق با (رمون کنو) نیز آشنا شد.
کالوینو از پایان همین دهه با حفظ سبک اصلی و طنز خاص خود روی به ادبیات علمی-تخیلی و فانتزی آورد و داستان‌هایی چون مارکووالدو، کمدی‌های کیهانی و شهرهای نامرئی را نوشت. در سال ۱۹۸۱ نشان افتخار فرانسه به او اعطا شد و چهار سال بعد بر اثر خونریزی مغزی در سیه‌نا درگذشت.
کالوینو در طول حیات ادبی خود در ژانرهای گوناگونی قلم زده‌است، داستان کوتاه، رمان، مقاله و رسالهٔ علمی و ادبی نوشته و تحقیقات فراوانی کرده‌است. مشخصهٔ بارزِ نوشته‌های او از هر سنخی که باشد (کالوینویی) بودن آنهاست، چراکه سبک و سیاق خاص او در تمامی آثارش به چشم می‌خورد.
کالوینو نویسنده‌ای مبدع و نوآور است. خلاقیت او در قصه‌نویسی از موضوع داستان تا طرح و چگونگی پرداخت آن اعجاب‌آور است. رولان بارت او و بورخس را به دو خط موازی تشبیه کرده و از کالوینو به‌عنوان نویسندهٔ پُست‌مدرن نام می‌برد. کالوینو نویسنده‌ای است که جایی چنان روشن همه‌چیز را به طنز می‌گیرد و جایی جهانی خلق می‌کند سراسر ابهام و رمز و راز و از این رو بر غنای داستان می‌افزاید.
شروع فوق‌العادهٔ کتاب (اگر شبی از شب‌های زمستان مسافری) گویای تسلط و توانایی او بر شیوه‌های داستان‌گویی مدرن است: «تو داری شروع به خواندن داستانِ جدید ایتالو کالوینو می‌کنی، آرام بگیر، حواست را جمع کن و…»
در دههٔ ۱۹۵۰ میلادی مطالعه بر روی افسانه‌های ایتالیایی را آغاز می‌کند که حاصل آن چاپ کتاب افسانه‌های ایتالیایی است. سه‌گانهٔ معروف او: ویکنت دونیم‌شده، شوالیهٔ ناموجود، بارون درخت‌نشین اوج خلاقیت و پرواز فکری کالوینو در آثار تخیلی‌اش خواننده را حیران می‌کند. تسلط او در جمع مباحث علمی و جذابیت داستان‌نویسی راه‌ها و شیوه‌های نوین در چشم‌انداز ادبیات معاصر جهان خلق کرده‌است.
اومبرتو اکو نویسنده و اندیشمند هموطن کالوینو در مقاله‌ای تحتِ عنوان (نقش روشنفکران) از کتاب بارون درخت‌نشین و شخصیت اصلی آن به‌عنوان یکی از کلیدهای مهم درک مسئولیت روشنفکران نام می‌برد؛ و مطالعهٔ آثار کالوینو را به همه توصیه می‌کند.
غالب آثار مهم این نویسنده به زبان فارسی ترجمه و منتشر شده‌اند.
نوشتاری در باب آثار ایتالو کالوینو، به قلم فرزام کریمی، روزنامه ستاره صبح
الشن مرادی آبادی (زادهٔ ۱ خرداد ۱۳۶۴ در تهران) استاد بزرگ شطرنج اهل ایران است، که از اسفند ۱۳۹۵ در مسابقات بین‌المللی با پرچم آمریکا شرکت می‌کند. وی در سال ۲۰۰۴ درجهٔ استاد بین‌المللی را بدست آورد و در سال ۲۰۰۵ سومین شطرنج‌باز ایرانی، پس از احسان قائم‌مقامی و امیر باقری شد که به درجهٔ استاد بزرگ دست یافت.
مرادی در سال ۱۳۸۰ در ۱۶ سالگی با امتیاز ۱۰ از ۱۱ (نمایش ریتینگ ۲۷۱۲) قهرمان شطرنج ایران شد. وی در المپیاد شطرنج ۲۰۰۴ (میز دو)، ۲۰۰۶ (میز چهار)، ۲۰۰۸ (میز دو) و ۲۰۱۰ (میز دو) و ۲۰۱۴ (میز دو) عضو تیم ملی ایران بوده‌است. مقام یازدهم قهرمانی جوانان زیر ۲۰ سال جهان در سال ۲۰۰۴ از دیگر عنوان‌ها اوست. وی در بازی‌های آسیایی ۲۰۰۶ دوحه یک مدال برنز در بخش کلاسیک تیمی (به همراه احسان قائم‌مقامی و آتوسا پورکاشیان)، در بازی‌های آسیایی داخل سالن ۲۰۰۷ ماکائو دو مدال برنز یکی در بخش انفرادی کلاسیک و دیگری در تیمی سریع (به همراه احسان قائم‌مقامی، همایون توفیقی، شادی پریدر، شایسته قادرپور و میترا حجازی‌پور)، در بازی‌های آسیایی داخل سالن ۲۰۰۹ کوانگ‌نین یک مدال برنز در شطرنج برق‌آسای تیمی (به همراه احسان قائم‌مقامی، مرتضی محجوب، آتوسا پورکاشیان، شادی پریدر و شایسته قادرپور) و در بازی‌های جهانی ورزش‌های فکری ۲۰۰۸ پکن یک مدال برنز در شطرنج سریع تیمی مردان کسب کرده‌است. وی همچنین به همراه تیم ملی شطرنج ایران در قهرمانی جام ملت‌های آسیا سه بار در سالهای ۲۰۰۵ و ۲۰۰۹ و ۲۰۱۴ به مقام سوم تیمی در آسیا دست یافته‌است
او فارغ‌التحصیل دبیرستان علامه حلی تهران و مهندسی شیمی دانشگاه صنعتی شریف است.
از جمله رکوردهای او مبارزهٔ هم‌زمان با ۵۵ نفر در سال ۸۴ در دانشگاه صنعتی شریف است که به تساوی با ۴ نفر و برد از بقیه بازیکنان انجامید. در ۲۴ اردیبهشت ۱۳۸۵ نیز مسابقه‌ای خیریه‌ای در دانشگاه صنعتی شریف برگزار شد و مرادی به‌طور هم‌زمان با ۱۲۰ نفر به رقابت نشست که نتیجهٔ آن ۷ تساوی و برد باقی افراد بود. این مسابقه بزرگ‌ترین مسابقهٔ شطرنج هم‌زمان ایران در آن زمان بود.
الشن مرادی در سال ۲۰۱۲ به آمریکا مهاجرت کرد و در دانشگاه صنعتی تگزاس مشغول به تحصیل و تدریس شد. تیم شطرنج دانشگاه تگزاس تکنولوژی به همراه الشن مرادی قهرمان شطرنج دانشگاه‌های آمریکا در سال‌های ۲۰۱۲ و ۲۰۱۵ شد.
الشن مرادی در بهمن سال ۱۳۹۴ (فوریه ۲۰۱۶) پس از احسان قائم‌مقامی به عنوان دومین شطرنج‌باز ایرانی به درجه بین‌المللی ۲۶۰۰ رسید و در ماه بعد رکورد شخصی خود را به ۲۶۰۳ رساند.
وی در اسفند ۱۳۹۵ تابعیت آمریکا را اخذ نمود و از آن پس در مسابقات بین‌المللی، با پرچم آمریکا شرکت می‌کند.شطرنج‌باز مطرح تیم ملی از زیر پرچم ایران خارج شد + سند
حجاب اسلامی برای زنان در ترکیه اختیاری است. برپایه نظرسنجی‌های رسمی سال ۲۰۲۳ در ترکیه حدود نیمی از زنان در خارج از خانه حجاب بر سر دارند. اما تا قبل از اردوغان حجاب در دانشگاه‌ها و ادارات دولتی غیرقانونی بود. با تلاش اردوغان و بر اساس همه‌پرسی قانون منع حجاب لغو گردید.
درسال ۱۹۲۳ میلادی زمانی که جمهوری ترکیه به دست مصطفی کمال آتاترک تأسیس گردید، مؤسسه‌ها و نهادهای رسمی به کارمندان زن اجازه نمی‌دانند که با حجاب فعالیت کنند؛ درحالی که در هیچ‌کجای قانون اساسی دربارهٔ ممنوعیت حجاب قانونی وجود نداشت. آتاترک تلاش می‌کرد جامعه ترکیه را سکولاریزه کند، روسری را نشان عقب ماندگی و ارتجاع می‌دانست.
سکولارها پس از کودتای نظامی سال ۱۹۸۰ میلادی قانون لباس در موسسه‌های عمومی که داشتن حجاب در موسسه‌های دولتی را منع می‌کرد تصویب کردند.
همچنین پس از کودتای دوم در ۲۸ فوریه ۱۹۹۷ زمانی که ارتش ترکیه ضد دولت حزب محافظه کار رفاه کودتا کرد؛ ارتش بستن تدریجی مدارس ائمه جماعات و خطبا و مدارس دینی آغاز کرد و شورای امنیت در قطعنامه ای «حجاب» را تهدیدی برای ترکیه دانست.
بر اساس قوانین ترکیه، کارمندان زن در ادارات دولتی اجازه استفاده از روسری و سایر پوشش‌های مشابه را ندارند. همچنین بر اساس بخشنامه‌ای تحت عنوان «نحوه پوشش در مراکز آموزش عالی ترکیه» که در سال ۱۹۹۷ میلادی صادر شده دانشجویان دختر دانشگاه‌های دولتی اجازه استفاده از حجاب در دانشگاه‌ها را ندارند.Hürriyet Arama Mobil در سال ۲۰۰۶ این قانون برای دانشگاه‌های غیردولتی نیز لازم‌الاجرا شد.
در نوامبر ۲۰۰۵ شکایتی توسط یک دختر ترکیه‌ای به دادگاه حقوق بشر اروپا مطرح شد که در آن از محدودیت‌های حکومت ترکیه برای حجاب شکایت شده بود. دادگاه حقوق بشر اروپا این شکایت را رد کرد واعلام کرد که این اقدام دولت ترکیه مشروع و قانونی است.Leyla Şahin v. Turkey وبگاه دادگاه حقوق بشر اروپا
سرانجام پس از روی کار آمدن حزب عدالت و توسعه در سال ۲۰۱۰ میلادی، قانون اساسی ترکیه اصلاح شد و پذیرش حجاب به همه‌پرسی گذاشته شد. «سرانجام رجب طیب اردوغان» نخست‌وزیر وقت ترکیه در یکم اکتبر سال ۲۰۱۳ میلادی لغو ممنوعیت حجاب در موسسه‌های دولتی را اعلام کرد. همچنین در مدارس و دانشگاه‌ها و ارتش و مجلس دختران و زنان می‌توانند حجاب داشته باشند.
در ترکیه داشتن حجاب اسلامی در دانشگاه‌های دولتی ممنوع بود، اما در سال ۲۰۰۸ پارلمان ترکیه رأی به لغو این قانون داد.
جمعیت احیای کُردستان یا جمعیت احیای کُرد (به کُردی: کۆمه‌ڵه‌ی ژیانه‌وه‌ی کوردستان) با نام مخفف «ک.ژ.ک» یا «ژِ.کاف»، یک سازمان سیاسی ملی‌گرای کُرد بود که در ۲۵ مرداد ۱۳۲۱ خورشیدی در شهر مهاباد به صورت مخفی تشکیل شد. این جمعیت گرچه به صورت مخفی و محدود فعالیت می‌کرد، اما در مدت نسبتاً کوتاهی توانسته بود بسیاری از سران ایل‌ها و مردم پاره‌ای از شهرهای کردستان ایران را به خود جذب کند.
سال‌های جنگ جهانی دوم برای ایران همراه است با اشغال ایران توسط قوای آمریکا، انگلیس و شوروی، سقوط حکومت رضا شاه، و آغاز دوره‌ای از آزادی‌های سیاسی، فعالیت احزاب و مبارزات پارلمانی. ارتش بریتانیا در جنوب و ارتش سرخ در شمال، آذربایجان و بخش‌هایی از کردستان حضور دارند.
پس از شهریور بیست و ورود قوای متفقین به ایران و منطقهٔ مکریان افسری با نام (میر حاج) از سوی جمعیت هیوا از کردستان عراق به مهاباد آمده و با عبدالرحمان ذبیحی تماس می‌گیرد. ذبیحی هم «حسینی» را به افسر معرفی و در ادامه قرار گذاشته می‌شود که جمعی یازده نفره در باغ «سیسه» مهاباد با این افسر که «میر حاج» نام دارد ملاقات و تبادل نظر کنند. با پیشنهاد میرحاج، حزب ژ. ک تأسیس، سوگند نامهٔ آن را تدوین و برنامه حزب هیوا با تغییراتی چند به عنوان برنامه «ژ. ک» انتخاب می‌شود.
«حسین فروهر»، «ذبیحی»، «توحید ملانجمه»، «امامی»، «محمد نانوا»، « رحمان حلوی»،«قادر مدرسی»، «محمد یاهو»، «شاپسندی»، «محمد سلیمی»، «قاسم قادری» و «خالو ملا داوودی»، بنیان‌گذاران ژ. ک بودند. هنگامی که «ذبیحی» هژار را برای ادای سوگند بدانجا برد هژار عضو بیستم با شمارهٔ شناسایی بیست بود. «ذبیحی» عضو شماره دو و حسین فروهر رهبر جمعیت ژ. ک بود.
(ک.ژ. ک) شعار کردستان بزرگ را اعلام می‌کند، با کردهای عراق پیمان همکاری می‌بندد موسوم به پیمان سه مرزی، و با شوروی ارتباط می‌گیرد و درخواست پشتیبانی می‌کند.
حزب هیوا (از کردستان عراق) در آن مقطع، مصلحت ندانسته بود که هیچ نامی از شوروی و ایران و ترکیه به میان آورده شود. نمایندگان هیوا «شیخ عبیدا…» زینوی، «سیدعزیز شمزینی» (که افسر ارتش عراق بود) و شخصی به نام «سعید کانی مارانی» بودند. «عبدالرحمن ذبیحی و هه‌ژار و میرزا قاسم از ایران و شیخ عبیدا… و سیدعزیز از عراق و قاضی خدر (یا قاضی ملاخالد یا قاضی عبدالوهاب) به نمایندگی از کردهای ساکن ترکیه، پیمان «سی سنوور» (پیمان سه‌مرز) را منعقد کرده‌اند.
چون منطقه‌ای که در آن، جلسه تشکیل داده شد در منطقهٔ «دالانپر»، مرز میان ترکیه و ایران و عراق بود، نشست خود را «په‌یمانی سی‌سنوور» (پیمان سه‌مرز) نام نهاده و مقرر کردند هر یک از طرفین به نوبهٔ خود بیانیه‌ای صادر و منتشر کرد.
شوروی در مناطق اشغالی و برای تأمین نیازهای خود به آذوقه و محصولات کشاورزی و نیز تأمین امنیت مناطق، با برخی روسای عشایر و متنفذین و مالکین محلی در ارتباط بودند هنوز شش ماه از اشغال ایران نگذشته بود که گروهی از فئودال‌های کرد به شوروی دعوت شدند.
عبدالرحمان قاسملو در اینباره در کتاب «چهل سال مبارزه در راه آزادی» پس از بحث دربارهٔ سفر ۳۰ تن از مالکین و رۆسای عشایر کرد به باکو بنا به دعوت دولت شوروی چنین می‌نویسد:
اگرچه من در آن زمان یازده ساله بودم، لیکن مانند بسیاری از کودکان آن دوره سیاست توجه مرا به خود جلب کرده بود. پدرم یکی از اعضای آن هیئت بود. بیاد دارم موقعی که از سفر باکو برگشت، چند عدل قند و یک تفنگ ته‌پر شکاری خوب همراه آورده بود. چنین می‌نمود که شوروی‌ها قند و تفنگ و وسایل دیگر را به عنوان هدیه به همهٔ اعضای هیئت داده بودند. به ویژه قند خیلی با ارزش بود. چون آن زمان {قند} در ایران کمیاب و گران بود. این کار به‌نظر من بسیار عجیب می‌نمود. زیرا در خانواده ما برادران و عموزاده‌هایم که از من بزرگ‌تر بودند، از این سخن به میان می‌آوردند که پدرم همراه چند نفر دیگر به باکو رفته‌اند تا حقوق و آزادی کردها را طلب نمایند! به همین علت رک و صریح از پدرم پرسیدم: پس حقوق کردها چه شد؟ (چهل سال مبارزه در راه آزادی. چاپ دوم کردی ۱۳۶۷ صفحات ۶۲–۶۱)
قاضی محمد شخصیت مطرح مهابادی در سال ۱۳۲۳ به جمعیت (ک.ژ. ک) پیوست و بزودی به فرد اصلی این جریان بدل گشت. در سپتامبر ۱۹۴۵ قاضی محمد و عده‌ای دیگر از کردها به شوروی دعوت شدند و با جعفر باقراف نخست وزیر جمهوری آذربایجان شوروی دیدار کردند. کردها خواهان دولت خودمختار کرد (جمهوری مهاباد) بودند و امیدوار دریافت کمک از اتحاد شوروی بودند. در بازگشت از این سفر قاضی محمد نتایج گفتگوها را با سران (ک.ژ. ک) در میان گذاشت و (ک.ژ. ک) به عبارتی منحل گردید. در واقع به حزب دموکرات کردستان تغییر نام داد.
اِبرو گوندش (۲۲ اکتبر سال ۱۹۷۴،استانبول) خواننده اهل ترکیه است.بیوگرافی ابرو گوندش پارس نیوزIMDB
از مشهور ترین و بهترین خوانندگان ترکیه است. ابرو گوندش از صداهای خاطره انگیز ترکیه است که لقب ملکه موسیقی آرابسک را نصیب خود کرده است.او دارای قدرت صدای خاصی است.
صدای او را افسانه ای می‌نامند.مدال افتخار ترکیه لقب متداولی برای اوست.
اِبرو گوندش در ۱۲ اکتبر سال ۱۹۷۴ در استانبول به دنیا آمد. وی پس از تحصیل در مدرسه ابتدایی در آنکارا و نقل مکان به همراه خانواده‌اش به استانبول، به علت مسائل مادی مجبور به ترک تحصیل می‌شود. کیفیت صدای او از همان دوران نوجوانی کشف شد. روزی یکی از بستگانش، او و مادرش را به شرکت موزیک راکس نزه موزیک به مدیریت نِشه دمیرکات بردند. دمیرکات اعلام کرد می‌خواهد صدای اِبرو را به عنوان یک صدای باشکوه و زیبا به همه معرفی کند. آن شرکت چون در آن زمان هنوز تشکیل نشده بود برای ضبط صدای ابرو، او را به دو تهیه‌کننده معروف، سلجوق تِکای و کُرال ساریتاش معرفی کرد. ساریتاش از ابرو خواست قبل از آنکه آلبومی عرضه کند، برای تمرین و کسب تجریه لازم در صحنه نزد امل سایین برود و با او کار کند. وی در مدّت زمان کوتاهی برای عرضه آلبوم شروع به کار کرد.
وی در سال ۱۹۹۳ با اولین آلبوم خود به نام "مهمان خدا" پا به عرصه موسیقی حرفه‌ای گذاشت. میزان فروش این آلبوم از مرز ۱۲۵۰۰۰۰ آلبوم گذشت. اِبرو با این آلبوم چندین جایزه گرفت از جمله در سال ۱۹۹۴ جایزهٔ بهترین خواننده زن که توسط تلویزیون کرال ترکیه اهدا می‌شد را به خود اختصاص داد.
اِبرو بلافاصله بعد از اوّلین آلبومش، دوّمین آلبومش را با نام "بلای شیرین" شروع به ساختن کرد و بعد از مدت کوتاهی، آن را پخش کرد. ابرو با این آلبوم جایگاه‌اش را به عنوان خواننده جوان آهنگ‌های رمانتیک محکم نمود.
آلبوم سوم‌اش سال ۱۹۹۵ به نام "من هنوز بزرگ نشده‌ام" پخش شد. او در این آلبوم آهنگ‌های "طوفان‌ها" و "آیا شادابی را برایم زیاد دانستید" به بازار عرضه نمود. این آلبوم سرآغاز دوستی او با سردار ارتاچ به ترکی استانبولی (Serdar Ortaç) خواننده و آهنگ‌ساز مشهور ترکیه‌ای بود.
چهارمین آلبومش به اسم "سفرهٔ گرگ‌ها" منتشر شد. در این میان پیشنهاد بازیگری به اِبرو می‌شود و او در سریال‌هایی که نام آلبومش را به همراه داشتند، به عنوان نقش اول بازی کرد.
بعد از ۲ سال فاصله، سال ۱۹۹۸ آلبوم "تو لطفی از جانب خداوندی" با همکاری یکی از خواننده‌ها به بازار موزیک عرضه می‌شود.
اِبرو سال ۲۰۰۰ با آلبوم خیلی جدیدی به اسم "برگرد، چی می‌شه؟" ظاهر شد. او در استودیو، هنگام خواندن روبروی دوربین دچار خون‌ریزی مغزی می‌شود و به زمین می‌افتد. پس از بستری در بیمارستان، به مدت طولانی مجبور به استراحت و دوری از طرفداران‌اش شد. هواداران ابرو برای نشان دادن علاقه و حمایت خود از وی، با خریدن آلبوم "برگرد، چی می‌شه؟"، آن سال بالاترین رکورد خرید آلبوم در ترکیه را رقم زدند.
در این آلبوم آهنگ‌هایی از بهترین آهنگسازان آن سال جای گرفته بود؛ آهنگ "Hata" (خطا) که ساختهٔ سزن آکسو بود نمونه‌ای از آنهاست. اِبرو بعد از یک استراحت طولانی در ۱۱ مارس ۲۰۰۰ در مرکز بستانجی کنسرتی اجرا کرد که درآمد حاصل از آن را به یک بیمارستان اهدا نمود.
سپس در سال ۲۰۰۱ آلبوم جدیدش خود را با نام "این عهدم باشد" به بازار عرضه کرد که به خاطر موزیک ویدئوهای زیادی که این آلبوم داشت، بسیاری را به خود جذب نمود. پس از یک سال استراحت و در پایان سال ۲۰۰۳ میلادی آلبوم جدیدش را به نام "شاهانه" عرضه نمود.
بعد از آلبوم "شاهانه"، در آخر سال ۲۰۰۴، ابرو گوندش آلبوم "این هم به ما میاد" را با ۱۳ آهنگ عرضه کرد که در ترکیه رتبه سوم را به دست آورد. کل آهنگ‌های ابرو تا سال ۲۰۰۴ به ۱۱۲ عدد رسیده‌است.
در فوریه ۲۰۱۰ میلادی، ابرو با یک تاجر «سرشناس» ایرانی‌الاصل دارای تابعیت جمهوری آذربایجان و ترکیه به نام رضا ضراب معروف به رضا صراف ازدواج کرد.ایرانی بازداشت شده در ترکیه «در مورد دور زدن تحریم‌ها بازجویی شده بود»، بی‌بی‌سی فارسی وی متعلق به یک خانواده ثروتمند ایرانی اهل تبریزحاشیه‌های بازداشت تاجر ایرانی در ترکیه؛ از بابک زنجانی تا مشایی، ایران‌وایر است.
حاصل ازدواج این دو، یک دختر است. ابرو گوندش پیش از رضا ضراب، دو بار ازدواج کرده بود.
در تاریخ ۱۷ دسامبر ۲۰۱۳ میلادی، «واحد جرایم سازمان‌یافته پلیس ترکیه»پنج پلیس مأمور تحقیق در مورد فساد دولتی در ترکیه «برکنار» شدند، بی‌بی‌سی فارسی طی عملیاتی رضا ضراب و حدود ۵۰ نفر از افراد مرتبط با وی را دستگیر کرد. رضا ضراب متهم بود که در جریان انتقال یک محموله طلا به ایران، دست به انتقال غیرقانونی پول از طریق یک بانک متعلق به دولت ترکیه شده‌است و در جریان این انتقال غیرقانونی به نزدیکان مقامات دولتی، رشوه پرداخت کرده‌است. وی در سال ۲۰۱۷ پس از بازداشت رضا ضراب در ترکیه تصمیم به جدایی از او گرفت ولی از تصمیم خود صرف‌نظر کرد، اما سرانجام در سال ۲۰۲۱ از رضا ضراب طلاق گرفت.
جزیره خارگ که گاهی جزیره خارک نوشته می‌شود، جزیره‌ای مسکونی، متعلق به ایران و دارای اهمیت اقتصادی است که در ۳۸ کیلومتری ساحل بندر گناوه در خلیج فارس قرار دارد و از توابع استان بوشهر به‌شمار می‌آید. جلال آل احمد این جزیره را که در ۴۶ کیلومتری غرب بوشهر واقع شده، «دُرّ یتیم خلیج فارس» نامیده‌است.
خارگ، شهر مسکونی آن مرکز بخش خارگ از توابع شهرستان بوشهر است. شهر خارگ ۸٫۱۹۶ نفر جمعیت دارد. در جزیرهٔ خارگ شرکت‌های پتروشیمی خارگ، شرکت نفت فلات قاره ایران و شرکت پایانه‌های نفتی ایران فعالیت می‌کنند و کلیه نفت صادراتی ایران از جزیره خارک به خارج از کشور صادر می‌شود.
جزیره خارگ در حدود ۷۶ کیلومتری شمال غربی بوشهر و ۳۰ کیلومتری [بندر ریگ] و ۳۵ کیلومتری بندر گناوه واقع گردیده و از لحاظ تقسیمات کشوری جزو استان بوشهر و از توابع شهرستان بوشهر است. دارای ۸ کیلومتر طول (شمال–جنوب) و ۴ کیلومتر عرض می‌باشد. ارتفاع متوسط آن از سطح دریا حدود ۳ متر است و از نظر موقعیت جغرافیایی در ۲۹ درجه و ۱۵ دقیقهٔ عرض شمالی و ۵۰ درجه و ۲۰ دقیقهٔ طول شرقی قرار دارد. این جزیره دارای ۲۰ کیلومتر کرانه است. مرتفع‌ترین نقطه جزیره ۱۲۷ متر ارتفاع دارد.
از مشخصه‌های این آب و هوا، تابستان‌های گرم همراه با هوای شرجی و رطوبت محلی بدون بارندگی است. «گرمی هوا معمولاً از اسفند ماه شروع می‌شود به‌گونه‌ای که طول دورهٔ گرما حدود ۸ ماه می‌باشد. درجه حرارت در فصول سال از ۴ تا ۴۶ درجه سانتی گراد متغیر است. میانگین روزانه حرارت در زمستان ۱۷ درجه سانتی گراد و در تابستان ۳۲٫۶ درجه می‌باشد. در اواخر پاییز، به‌ویژه آذر ماه، باران‌های پاییزی شروع می‌شود که کیفیت هوا را بهبود می‌بخشد. زمستان جزیره کوتاه است.
جزیره خارگ طاقدیس ملایمی است که میانگین شیب لایه‌های سطحی آن میان ۱۰ تا ۱۵ درجه‌است. بلندترین نقطه جزیره کوه دیده‌بان نام دارد که ارتفاع آن از سطح دریا ۸۷ متر است. در این نقطه مدت‌ها پیش فانوس دریایی کوچکی نیز کار گذاشته بودند. در سوی شمال جزیره کوه تخت و در سوی جنوب آن کوه گردن‌اشتر قرار دارد.آل احمد، جلال، جزیرهٔ خارگ، درّ یتیم خلیج؛ چاپ سوم؛ تهران: امیرکبیر، ۱۳۵۳، صص۵۲ و ۵۱.
بلندی‌های جزیره در غرب آن قرار دارند و عبارتند از: کوه تخت، کوه لشکری، کوه دیده‌بان و کوه گردن‌اشتر.آل احمد، جلال، جزیرهٔ خارگ، نقشهٔ ص۲۲.
جزیره خارگ دارای شهرداری است و در قسمت شمالی آن، جزیره بسیار کوچکتر و کشیده‌ای با نام خارگو وجود دارد؛ این نام توسط بومیان منطقه بر آن نهاده شده‌است.
ظهور خارگ در نقشه‌های اروپایی خلیج‌فارس و اقیانوس هند از سده ۱۶. م، مشاهده می‌شود. درست از زمان‌هایی که نقش آن در امور بازرگانی و نظامی هلند و انگلیس و همچنین رویکرد مؤثر آن در منطقه به سبب پشتیبانی از دریانوردان و ناخدایان کشتی‌های بادبانی در مسیر بندر بصره اهمیت یافته و از همین روی این جزیره با وجود کوچک بودن، مدت‌ها پیش از انجام هر گونه کار باستان‌شناسی در محل، مورد توجه دانشجویان «عصر روشن‌گری» و دانشجویان قرن نوزدهم تاریخ و جغرافیای تاریخی قرار گرفته‌است. یکی از اولین بحث‌های طولانی خارگ در سال ۱۷۶۴. م، توسط نقشه‌کش مشهور فرانسوی «ژان باپتیست بورگیگنون د/آنویل» ۱۷۸۲. م – ۱۶۹۷) منتشر شد و شایسته مطالعه و بررسی است.
در میان جزایر خلیج فارس، بطلمیوس دو جزیره را ذکر کرده‌است که به دلیل موقعیت آن‌ها درست در مقابل محلی که او آن را تائو می‌نامد، به راحتی به عنوان «کارک» و «کارگو» شناخته می‌شوند. او به آن‌ها «تابیانا» و «سوفتها» می‌گوید. با این همه، گمان می‌رفت که می‌توان نام کارک را در «ایچارا» یا «ایکاروس» که در عهد عتیق نام جزیره‌ای در خلیج‌فارس بود، تشخیص داد. پنهان نمی‌کنم که برخی از نقشه‌هایی که من تهیه کرده‌ام گواهی بر این واقعیت است که من جرات کرده‌ام این نام [از ایچارا] را برای کارک ببرم که نامی باستانی است و شباهت زیادی با نام امروز جزیره دارد. با این حال، باید اعتراف کرد که شرایطی که استرابون از «آیکواریوم» یاد می‌کند، یا آریانوس ایکاروس، به گفته پلینی و بطلمیوس، اصلاً با کارک جور در نمی‌آید، چه رسد به موقعیت ایچارا. استرابون که در سفرهایش با اندروس توسوس صحبت می‌کرد و همراه نایرخوس بود، می‌گوید که در بررسی زمین و رسیدن به سمت راست جزیره ایکواریوم را پیدا می‌کنیم. با توجه به فاصله ۱۲۰ ایستگاه از دهانه فرات در دریا، چون به نظر می‌رسد که این فاصله از ایکاروس نوعی شکل زمین را در آریانوس به سوی دهانه باستانی فرات نشان می‌دهد، این امر ممکن است مانعی بر سر راه شناسایی ایکاروس براساس چنین نشانه‌ای باشد. علاوه بر این، اگر مکان آن‌ها را براساس توصیفی که پلینی در مقابل آن قرار دارد و ایکاروس است قضاوت کنیم، این فاصله ناقص و ناکافی به نظر خواهد رسید و در فاصله پنج تا شش درجه عرض جغرافیایی میان دهانه‌های دجله و محل ایچارا که بطلمیوس نشان داده بود قرار خواهد داشت. شاید اگر ساحل عربی خلیج‌فارس هم به همان اندازه ساحل ایرانی برای ما به‌طور مفصل شناخته شده‌بود، این مسئله ناشناخته نمی‌ماند.
د- آنویل ابتدا خارگ را با تابیانا از بطلمیوس، معرفی می‌کند در حالی که او قبلاً آن را با جزیره ایکاروس ایچارا که توسط آریانوس، استرابون، پلینی و دیگر نویسندگان ذکر شده بود، شناسایی کرده بود. با اینکه مشاهدات د-آنویل نشان می‌دهد، این شناسایی اخیر بعید است درست باشد؛ زیرا هنگام ترک دهانه فرات، ایکاروس در سمت راست و نزدیک شبه‌جزیره عربستان و نه در سمت چپ، دور از ساحل ایران قرار دارد.
همان‌طور که د- آنویل اشاره کرد، نام دیگری که توسط بطلمیوس ذکر شد، سوفتا بود. در ۱۷۹۷. م، ویلیام وینسنت(۱۸۱۵. م-۱۷۳۹)، رئیس کلیسای وستمینستر، اشاره کرد که " «مارسین از جزیره سوفاث، سوفتا از بطلمیوس نام می‌برد، که این جزیره کاراک است.» اما یک دهه بعد، وینسنت این احتمال را به وجود آورد که آن جزیره، خارک باشد:
«... مارسین از سوفاث اشاره می‌کند که سوفتای بطلمیوس، جزیره‌ای است که ممکن است نماینده کاراک امروزی باشد و من به دنبال راه حلی برای حل این معما بودم. اما موقعیت آن به قدری مجهول تعریف شده‌است که نمی‌توانستم چیزی را تعیین کنم، مگر اینکه واقعاً کاراک باشد، هر چند که شک نداشتم که آراکیا از بطلمیوس، که پیش از این با د- آنویل تصور کرده بودم باید لارک یا بوشعیب باشد، احتمالاً همان کاراک است! از آنجا که فرض محال، محال نیست، من آن را به عنوان یک حدس تلقی می‌کنم. ...» بعدها آراکیا وینسنت، ویلهلم توماسکوک و سارر و هرتسفلد نیز به دنبال شناسایی پیشینه تاریخی خارگ بودند. با این حال، شناسایی خارگ با ایکاروس که به‌طور مشخص توسط د- آنویل اشتباه نشان داده شد در آثار قرن ۱۹. م، قابل مشاهده‌است و تا زمانی که با کشف کتیبه‌ای در جزیره فیلکا (کویت) آن فرضیه رد شد، ادامه یافت.ویلیم، فلور؛ خلیج فارس، ناگفته‌های جزیرهٔ خارگ، ترجمه الناز بلوری فرد، انتشارات نگاه، 1399.
در ۱۱۶۷ ه‍.ق (۱۱۳۳ ه‍.ش - ۱۷۵۳ میلادی)، بارون نیپ هاوزن هلندی جزیره خارگ را تصرف کرد. در ۱۱۸۰ ه‍.ق (۱۱۴۵ ه‍.ش - ۱۷۶۶ میلادی) هلندی‌ها با مبارزات میرمهنا از خارگ و ایران اخراج شدند.
نحوه ساخت و ساز در جزیره خارگ را می‌توان به دو گروه عمده ساخت و ساز سنتی و مهندسی تقسیم نمود. ساخت و ساز سنتی بیشتر به دست اهالی بومی و در گوشه شمال شرقی جزیره صورت گرفته‌است. مطابق قانون اهالی بومی اجازه اسکان و ساخت و ساز در ضلع شرقی باند فرودگاه جزیره را دارند و سایر نواحی جزیره در تسلط شرکت پایانه‌های نفتی ایران و وزارت دفاع جمهوری اسلامی ایران است. در این منطقه از جزیره بافت شهری فشرده و کوچه‌ها باریک و پیچ در پیچ و تراکم جمعیت بالا است. ساختمان‌ها یک طبقه و دارای حیاط کوچکی هستند. در سال‌های اخیر با پیشرفته شدن صنعت ساختمان سازی، به تعداد ساختمان‌های چند طبقه افزوده شده‌است. مصالح ساختمانی عمدتاً از بیرون جزیره تهیه می‌شوند. با افزایش جمعیت اهالی بومی و محدود بودن زمین، روز به روز بر اهمیت زمین‌های موجود افزوده می‌شود. شهر خارگ دارای میدانی کشیده و طولانی است که در مرکز آن فضای سبز و جدول‌بندی زیبایی دارد و دور تا دور میدان ردیف مغازه‌های کوچک خواربار فروشی و بوتیک‌های لباس و سایر مایحتاج اهالی قرار دارند. پیاده‌روی این میدان مسقف بوده دارای ستون و طاق نصرت است. این میدان مرکز امور تجاری جزیره است. سایر اداره‌ها و دایره‌های دولتی از قبیل بانکها (ملی، ملت، صادرات، تجارت، حکمت ایرانیان، انصار، سپه) آموزش و پرورش، سازمان تأمین اجتماعی، کمیته امداد امام خمینی، بهزیستی، مرکز بهداشتی درمانی، در این جزیره شعبه دارند.
ساخت و ساز در سایر نواحی جزیره به توسط شرکت پایانه‌های نفتی صورت گرفته و مبتنی بر اصول مهندسی است. خانه‌های ویلایی بزرگ و زیبا در دو طرح کارمندی و کارگری در ساخت و سازهای قدیمی که عمدتاً در زمان حضور انگلیسی‌ها ساخته شده هنوز در جزیره دیده می‌شوند. ویلاهای کارمندی دارای محوطه‌ای بزرگ و خانه مستخدم (بوی روم) و گاراژ اختصاصی هستند. منزل‌های کارگری از کنار به یکدیگر متصل بوده و دارای حیاط کوچکی در جلوی ساختمان و حیاط بزرگتری در پشت ساختمان و کوچه باریکی در حد فاصل در حیاط‌های پشتی هستند.
در سال‌های اخیر ساخت و ساز به شیوه آپارتمانی در جزیره بیشتر شده که با آب و هوای گرم جزیره همخوانی ندارد.
در این جزیره یکی از مهم‌ترین پایانه‌های صادرات نفت جهان بنا شده‌است. در طول جنگ ایران و عراق بیش از ۹۰٪ از صادرات نفت ایران از این جزیره انجام می‌گرفت. از اینرو بود که نیروی هوایی عراق، ۲۸۰۰ حمله را به این جزیره انجام داد.با مکافات یک قطره نفت صادر می‌کردیم "دیپلماسی ایرانی"
در سال ۱۹۱۶ میلادی برای حمل سنگ از حوالی مقبره علمدار در خارگ، راه‌آهنی تا اسکله جزیره کشیده شد. این خط آهن به دست کاپتن تامسون، افسر مهندسی سلطنتی انگلیس ساخته شده و سنگ‌های آن به مصرف زیرسازی راه‌آهن بصره به بغداد و زیرسازی مخزن‌های پالایشگاه نفت آبادان رسید.آل احمد، جلال، جزیرهٔ خارگ، درّ یتیم خلیج؛ ص۹۸.
بالغ بر ۹۰ درصد اراضی این جزیره توسط شرکتهای نفتی از جمله شرکت پایانه‌های نفتی، شرکت نفت فلات قاره و شرکت صنایع پتروشیمی و شرکت ملی نفتکش ایران مورد استفاده صنعتی و خدماتی قرار گرفته‌است. توسعه فضای سبز و گسترش خیابانها و بلوارهای بسیار جذاب و دیدنی در بخش شرکتی باعث ساماندهی بافت جغرافیایی و ایجاد شور و نشاط اجتماعی گردیده‌است که از نقاط مشهور آن می‌توان به بلوار دریا، بلوار خلیج فارس، بلوار نظارت (بلوار مهندس بهرام خواجه احمدی) خارگ، بلوار نفت، بلوار شهدای خارگ، بلوار دولت اشاره نمود. این جزیره به دلیل اهمیت اقتصادی و استراتژیک در جنگ ایران و عراق ۲۸۸۰ بار مورد حمله هوایی قرار گرفته‌است.
منبع تأمین انرژی این جزیره از نیروگاه گازی جزیره خارگ است.
سنگ‌نبشته‌ای از دوران باستان در خارگ به زبان پارسی باستان و خط میخی موجود است که از این کتیبه به‌عنوان سندی دیگر دربارهٔ نام خلیج فارس یاد می‌شود. در تاریخ ۱۱ خرداد ۱۳۸۷ افرادی مخفیانه به‌طور تعمدی به تخریب این سنگ‌نوشته دست زدند که هم‌اکنون تا ۷۰ درصد آن نوشته تخریب شده‌است.تخریب کتیبه هخامنشی خارک رادیو زمانه، ۱۱ خرداد ۱۳۸۷.
اماکن جزیره خارگ پیش از استقرار صنعت نفت از شرق به سمت غرب عبارت بودند از:
دین مردم جزیره خارگ اسلام می‌باشد، و مردمان آن پیرو دو مذهب شیعه و سنی می‌باشند؛ و اینگونه اشاره شده که حدود ۵۰٪ جمعیت آنرا شیعیان و ۵۰٪ دیگر آن را اهل سنت تشکیل می‌دهند.خارگ و تعزیه همشهری دریافت شده در ۱۶ آگوست ۲۰۲۰
بنا بر گفتهٔ مردمان محلی جزیره خارگ، تعزیه حسین بن علی و نمایش‌های مرتبط با حادثه کربلا دارای سابقه ای بالای ۲۵۰ سال در این جزیره است و هر ساله در ماه محرم برپا می‌گردد.خارگ و تعزیه‌ای به قدمت دو و نیم قرن پارسی نیوز دریافت شده در ۱۶ آگوست ۲۰۲۰
مَلّاشیه محله‌ای در جنوبی‌ترین نقطه قسمت غربی اهواز مرکز استان خوزستان ایران است. ساکنان ملاشیه عرب هستند.
این منطقه در جاده اهواز به خرمشهر و نزدیک شهرک رزمندگان قرار دارد.
این منطقه یکی از مناطق پرجمعیت اهواز است که طبق سرشماری سال ۱۳۹۵، 80.000
نفر جمعیت داشت.
ملاشیه در زمان جنگ بعلت نزدیکی به شرکت‌های صنعتی بزرگی همچون فولاد کاویان، گروه ملی، نورد لوله، پایه ساز، فارسیت، سپنتا، هپکو تلفات جانی و خسارتهای مالی به مردم این منطقه رسانید و نیروهای عراقی بعد از اشغال خرمشهر تا نزدیکی این منطقه رسیدند.
ملاشیه یکی از قدیمی‌ترین محله‌های اهواز به‌شمار می‌آید؛ تا قبل از جنگ حدکد 25 خانوار عرب در انجا ساکن بودند وباشروع جنگ به دیگر مناطق مهاجرت کردند واهالی جنگ زده هور جایگزین آنها شدند که امروزه مشکلات زیادی در این منطقه وجود دارد.
ملاشیه یکی از پر جمعیت‌ترین مناطق اهواز محسوب می‌شود.مَلّاشیه
کم‌آبی در ملاشیه همواره باعث ایجاد بحران در این منطقه بوده است. کمبود و قطع آب شرب در این منطقه اغلب در فصل تابستان رخ می‌دهد. قطعِ ۳۰ روزه‌ی آبِ شرب در این منطقه در تابستان ۱۴۰۲ واکنش‌های بسیاری را به دنبال داشت.همزمان با کم‌آبی و بی‌آبی در ملاشیه، آبِ روستاهای شموس۱ و حردان نیز قطع شد. همچنین مشکل کم‌آبی در منطقه «عین۲» اهواز نیز همزمان با ملاشیه رسانه‌ای شد.همزمان با قطعی آب در این منطقه، اهواز به عنوان گرمترین نقطه‌ی جهان معرفی شده بود.
فعالانِ منطقه کم‌برخوردارِ ملاشیه اهواز در مدتی که با تنش‌آبی مواجه شده بودند از عکاسان، خبرنگاران و تعدادی از ادمین‌های اینستگرامی تجلیل کردند.
اقلیم کردستان (به کردی: هه‌رێمی کوردستان/Herêma Kurdistanê)، یک منطقهٔ خودمختار در بخش شمالی کشور عراق است. کردستان عراق از شرق با کردستان ایران از شمال با کردستان ترکیه و از غرب با کردستان سوریه هم‌مرز است. پایتخت آن اربیل (به کردی: هه‌ولێر) است‌.
در حال حاضر رئیس اقلیم کردستان عراق، نچیروان ادریس بارزانی است.Khan, Geoffrey. 1999. A grammar of neo-Aramaic: the dialect of the Jews of Arbel. Boston, MA: Brill Academic Publishers. p.2.
سرشماری رسمی از تعداد جمعیت این منطقه در دست نیست اما طبق آخرین برآوردهای حکومت محلی، جمعیت این منطقه حدود ۷٬۲۲۲٬۷۴۷ نفر تخمین زده می‌شود.حکومت محلی کردستان ، بازدید: ژوئن ۲۰۱۵.
در منطقهٔ کردستان عراق علاوه بر کُردها که ساکنان اصلی و اکثریت جمعیت هستند، آشوری‌ها، ترکمن‌ها، عرب‌ها و ارمنی‌ها نیز زندگی می‌کنند.حکومت محلی کردستان ، بازدید: مارس ۲۰۱۳. اکثریت مردم کردستان، مسلمان سنی‌مذهب هستند و سایر مردم، مسیحی، یهودی، زرتشتی، مندائی، یارسان و مسلمان شیعه هستند.
در زمان عراق بعثی، آن حکومت تصمیم گرفت منطقه‌ای حائل در مرزهای شمالی خود با ایران ایجاد کند و برای این منظور از سال ۱۹۶۳ تا پایان جنگ ایران و عراق در سال ۱۹۸۸ در حدود چهار هزار روستای کردنشین را در این منطقه ویران کرد. ساکنان این مناطق و به‌طور کل حدود ۲۵ درصد از جمعیت کردنشین عراق به اجبار به نقاط دیگر عراق تبعید شدند و در این روند ۳۰۰ هزار کرد نیز جان خود را از دست دادند. فاجعه انفال یکی از بدترین بحران‌های جنگ ایران و عراق و یکی از بدترین نسل‌کشی‌ها در سده بیستم میلادی است. حمله شیمیایی به حلبچه نیز یکی از عملیات‌های این فاجعه بود.THE KURDISH TOPONYMY OF NORTHERN IRAQ. بازدید: سپتامبر ۲۰۱۳.
اقلیم کردستان عراق از سال ۱۹۹۱ تاکنون به عنوان منطقه‌ای خودمختار در کشور عراق، شناخته می‌شود.AFP: "Iraq’S Kurdistan Region, Autonomous Since 1991". 27 September 2018
چهار استان از ۱۹ استان عراق، کردنشین هستند. از سال‌های قبل بر سر مناطق زیادی در مجاورت این چهار استان در مورد مرزهای استانی، شهرها و برخی استان‌ها بین کردها و دولت عراق اختلاف وجود دارد به گونه‌ای که مساحت کردستان عراق در منابع مختلف از ۴۰ تا ۸۰ هزار کیلومتر مربع ذکر شده‌است.
کردستان عراق منطقه‌ای کوهستانی است. کوه‌های منطقه کردستان عراق دارای ارتفاع متوسط حدود ۲۴۰۰ متر است. ارتفاع کوه‌های این اقلیم در نقاطی به ۳۰۰۰ تا ۳۳۰۰ متر هم می‌رسد. تنها بخش‌های جنگلی اقلیم کردستان عراق در همین ارتفاعات بلند قرار گرفته‌اند.Kurdistan's geography and climate. (2018). Cabinet.gov.krd. Retrieved 4 June 2018, from
بلندترین قله در اقلیم ۳۶۱۱ متر بلندا دارد. نام این کوه که در مرز با ایران قرار دارد را چیغی‌در (به کردی: کێغی ده‌ر) و گاه هَلگورد ذکر کرده‌اند. در برخی منابع معنی نام چیغی‌در «کوه بیرونی» و در دیگر منابع معنی آن «چادر سیاه» ذکر شده‌است.رودهای بسیاری از کوه‌های کردستان عراق سرچشمه گرفته و در این منطقه جریان دارند. رودهای زاب بزرگ و زاب کوچک از شرق به غرب در منطقه جریان دارند. رود دجله نیز که از ترکیه سرچشمه می‌گیرد با گذر از کردستان عراق وارد مناطق جنوبی‌تر عراق می‌شود.
بزرگ‌ترین دریاچه کردستان عراق دریاچه دوکان نام دارد. دریاچه‌های کوچک‌تری چون دریاچه دهوک نیز در این منطقه وجود دارند.
بخش‌های غربی و جنوبی کردستان عراق چندان کوهستانی نیست و زمین‌های آن بیشتر به صورت تپه‌ماهور و دشت است. این منطقه با این وجود نسبت به دیگر مناطق مسطح عراق سرسبزتر است.
کردستان عراق میان نه استان واقع شده‌است؛ که از این میان حکومت اقلیم کردستان بر چهار استان اربیل، سلیمانیه، دهوک و به تازگی استان حلبچه از استان سلیمانیه جدا و مستقل شده‌است و نیز قسمت‌هایی از استان‌های نینوا و دیاله چیرگی دارد. همچنین حکومت کردستان درخواست پیوستن استان کرکوک و بخش‌های بزرگ‌تری از استان‌های نینوا، دیاله و صلاح‌الدین و واسط را کرده‌است.
ماه‌های تابستان یعنی از ژوئن تا سپتامبر بسیار گرم و خشک هستند. در ماه‌های ژوئیه و اوت، یعنی داغ‌ترین ماه‌ها، میانگین دما ۳۹ تا ۴۳ درجه است و در بسیاری روزها به ۵۰ درجه سانتی‌گراد هم نزدیک می‌شود. پاییزها خشک و ملایم است. میانگین دما در ماه اکتبر ۲۴–۲۹ درجه است و در نوامبر کمی خنک می‌شود. زمستان‌ها ملایم هستند، به جز در کوه‌های بلند. میانگین دماهای بالای زمستانی ۷ تا ۱۳ درجه سانتی‌گراد و میانگین دماهای پایین زمستانی ۲–۷ درجه سانتی‌گراد است.
نام کردستان از ترکیب دو واژه "کُرد" و پسوند فارسی (ـستان/استان) گرفته شده که به معنی سرزمین کردها است. بنابر قانون اساسی عراق نام این منطقه اقلیم کردستان (به کردی: هه‌رێمی کوردستان/Herêma Kurdistanê) است.
با ورود آریایی‌ها به فلات ایران مناطق کردنشین امروزی ایران نیز از همان دوره‌های آغازین سکنه‌ای ایرانی‌تبار داشت و در حوزه فرهنگ ایرانی قرار گرفت. در آن دوره اما بخشی از منطقه امروزی کردستان عراق آشوری‌نشین بود و بخشی از امپراتوری آشور را تشکیل می‌داد در این دوره اقوامی ایرانی زبان از سکاها که مزدور آشوری‌ها بودند منطقه مانا در سرزمین ماد محل تاخت و تاز خود قرار دادند، در دوره‌های بعدی دسته‌های از اقوام سکایی در منطقه مانا در مکریان امروزی و کوهستان‌های اربیل ساکن شدند که آثار فراوانی از اقوام سکایی در تپه زیویه سقز، ودر کوهستان‌های قندیل کشف گردیده‌است.
آشور بانیپال در سال ۶۳۳ پ. م درگذشت. شاه ایرانی ماد در حمایت از بابل به آشور اعلان جنگ داد و دسته‌های اقوام سکایی که از لحاظ زبانی به مادها نزدیک بودند مادها را یاری دادند، هووخشتره در سال ۶۱۴ پ م از کوه‌های زاگرس گذشت و ضمن تسخیر آبادی‌های آشوری سر راه، شهر آشور پایتخت دولت آشور را در محاصره گرفت. پس از سقوط شهر آشور، نبوپلسر پادشاه بابل به دیدار هووخشتره آمد و در آنجا پیمان دوستی مادها و بابل تجدید شد. در سال ۶۱۳ پ م شاه آشور در نینوا بود و این شهر نیز در سال ۶۱۲ پ م تسخیر شد. نبوپلسر رهبر بابلی‌ها به همکاری با ماد روی آورد. از جمله اتفاقات تاریخی در اربیل که گاهنامه بابلی ثبت شده حرکت سپاه کوروش هخامنشی از این شهر برای فتح کشورلیدی است و جنگ بزرگ گوگمل است که هخامنشیان و سپاه اسکندر مقدونی در نزدیکی این شهر به نبرد پرداختند، در دوره اشکانیان اربیل مرکز پارتیان ایرانی بود. با برآمدن شاهنشاهی ایرانی اشکانیان، شاهک آدیابن که مرکز آن شهر اربیل بود ضمن پذیرش برتری اشکانیان به گونه‌ای خودمختاری نیز دست‌یافت و پس از آن پادشاهانی از این سلسله بر این سرزمین فرمان‌راندند. ایزاتس پسر مونوباز یکم با پادشاهی کوچک که نژاد سکایی داشت با همسایه‌اش-پادشاهی میشان- هم‌پیمان‌شد. ایزاتس همچنین به آیین یهود گروید.[۱]واپسین پادشاه مستقل آدیابن مهرسپ بود. در ۱۱۵ میلادی تراژان به آدیابن تاخت و این سرزمین را به خاک امپراتوری روم ضمیمه‌ساخت. در ۲۱۶ میلادی هم کاراکالا بدین سامان تاخت و در جستجوی پیکر شاهان اشکانی گورستان‌های آدیابن را ویران‌ساخت.
در زمان ساسانیان (اربیل) منطقه امروزی عراق را ناحیه آسورستان یا دل ایرانشهر می‌نامیدند و در ۲۲۴ میلادی، وارد تقسیمات کشوری شد. در حالی ساتراب شهرزور در سلیمانیه امروزی و گرمیان در کرکوک امروزی حامی ساسانیان و شخص اردشیر بودند و سرانجام آدیابن به صورت یکی از استان‌های ساسانی درآمد و به افتخار منطقه امروزی کردستان عراق در استان شادپیروز قرار داشت. شمال غربی کردستان عراق استان بالا نام داشت. شهرهای بزرگ آن دوره در این منطقه، اربیل، گرمیان (کرکوک امروزی) و آشب (عمادیه امروزی) بودند.محمدی ملایری، محمد: فرهنگ ایران در دوران انتقال از عصر ساسانی به عصر اسلامی، جلد دوم: دل ایرانشهر، تهران، انتشارات توس ۱۳۷۵.
همهٔ منطقهٔ امروزی کردنشین تا سال ۱۵۱۴ میلادی یکی از استان‌های ایران بود که خاندان کرد بابان قرن‌ها بر آن حکومت کردند. در جنگ چالدران که بین نیروهای شاه اسماعیل اول صفوی و سلطان سلیم اول عثمانی در سال ۱۵۱۴ میلادی انجام گرفت بر اثر شکست ایران، نیمی از این ایران غربی (از جمله عراق و کردستان غربی که امروزه خاک ترکیه و سوریه و عراق اند) از ایران جدا و نصیب امپراتوری عثمانی شد.
امپراتوری عثمانی سال‌ها چون ابرنیرویی بر گوشه‌ای از جهان دربرگیرندهٔ سرزمین‌های عربی، آسیای صغیر و بالکان، فرمان راندند تا اینکه با پایان جنگ جهانی اول و نابودی امپراتوری عثمانی متصرفات آن: (کردستان عثمانی)، سرزمین‌های عربی، آسیای صغیر و بالکان کم‌کم مستقل شدند.
کردستان عثمانی، در نقشهٔ جغرافیای امروزی در سه کشور ترکیه، عراق، و سوریه قرار می‌گیرد. سه کشور ترکیه، عراق، و سوریه پس از جنگ جهانی اول و فروپاشی عثمانی با توافق انگلستان، در سال ۱۹۲۳ تأسیس شدند.ایران، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، جلد دهم، تهران ۱۳۸۰آیت محمدی. سیری در تاریخ سیاسی کرد. انتشارات پرسمان. ۱۳۸۲و. نیکیتین - کرد و کردستان ترجمه محمد قاضی - نشر درایت ۱۳۶۳. ص ۴۲–۵۱،
اقلیم کردستان در سال ۱۹۷۰ و در پی پیمانی میان حکومت وقت عراق و رهبران کرد عراق تشکیل شد.
مبارزه برای تشکیل یک دولت مستقل کردی در شمال عراق از دوران حکومت بریتانیا در عراق آغاز، و در سال ۱۹۶۱ توسط حزب دموکرات کردستان مصطفی بارزانی از سر گرفته شد. این روند به جنگ کردها با دولت انجامید و در سال ۱۹۷۰ با یک توافقنامه صلح که به کردها خودمختاری اعطا کرد، به پایان رسید.
اما این توافق ناکام ماند و یک درگیری جدید در سال ۱۹۷۴ آغاز شد که به شکست سریع کردها انجامید. سال بعد، با ایجاد اتحادیه میهنی کردستان، در صفوف حزب دموکراتیک کردستان شکاف پدید آمد. در سال‌های ۱۹۸۷–۱۹۸۸، زمانی که جنگ ایران و عراق به پایان خود نزدیک می‌شد، رژیم صدام حسین عملیات خشونت‌باری علیه کردها آغاز کرد. طی عملیات انفال نزدیک به ۱۸۲ هزار نفر کشته و بیش از ۴۰۰۰ روستا ویران شد.
سیاست «عربی‌سازی» صدام حسین هزاران نفر را در کردستان عراق مجبور به ترک خانه‌های خود و جایگزینی آن‌ها با اعراب کرد. بغداد علیه شهر حلبچه از سلاح‌های شیمیایی استفاده کرد و ۵۰۰۰ تن را کشت.
کردستان عراق بعد از جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ عملاً خودگردان شد. قدرت‌های غربی به منظور حفاظت از کردها در برابر حملات نیروهای صدام که باعث آواره شدن صدها هزار نفر به کشورهای همسایه از جمله ایران، شد، مداخله کردند. کردها در سال ۱۹۹۲ اولین پارلمان خود را انتخاب و یک دولت محلی تأسیس کردند.
عراق کشوری است با قومیت‌های گوناگون و ساکنان آن را عرب۷۵٪-۶۵٪، کردها و ایزدی‌ها ۲۵٪-۳۵٪، ترکمنان، آشوریان و غیره حدود ۵٪ تشکیل می‌دهند. کردها در کردستان عراق در نواحی شمال و شمال شرقی عراق زندگی می‌کنند و از لحاظ فرهنگی و زبانی و طرز پوشش با عرب‌ها متفاوتند. کردها اکثریت بافت اقلیم کردستان را تشکیل می‌دهند، همچنین در این منطقه اقلیت‌هایی نظیر ترکمن‌ها و مسیحیان شامل (آشوری، کلدانی، سریانی) حضور دارند.ساختار سیاسی حکومت اقلیم کردستان/ مرکز مطالعاتی استراتژیک اورسام ساختار سیاسی حکومت اقلیم کردستان/ مرکز مطالعاتی استراتژیک اورسام خبرگزاری کردپرس-بخش فارسی
روز عاشورا در کردستان عراق تعطیل رسمی است.در اقلیم کردستان تعطیل اعلام شد
اجزای فرهنگ کردستان عراق شباهت زیادی به فرهنگ ایرانی دارد ازجمله خویشاوندی زبانی و آداب و رسوم و جشن‌هایی مانند جشن ایرانی نوروز که جشن اصلی در منطقه کردستان عراق نیز به‌شمار می‌رود. البته در این منطقه اقوامی مانند ترکمن‌ها آشوری‌ها، ارمنی‌ها، عرب‌ها، و مندائی‌ها نیز ساکنند که ویژگی‌های جدای فرهنگی خود را نیز دارا می‌باشند.
جنبش زنان کرد در این منطقه فعالیتی مثبت و موفق‌تر از دیگر مناطق کردنشین داشته و با تمرکز بر مسایل خاص زنان همچون خشونت علیه زنان، خودسوزی، همسرآزاری (خشونت خانگی) و قتل ناموسی شکل گرفته‌است و تحولات خوبی را در این منطقه پدیدآورده است. از فعالان این جنبش می‌توان به هوزان محمود اشاره کرد.
فوتبال محبوب‌ترین ورزش در این منطقه است و به‌ویژه تیم‌های فوتبال اسپانیا ازجمله رئال مادرید و بارسلونا در کردستان عراق طرفداران زیادی دارند.همشی‌جی، محمود: اینجا اربیل؛ بارسایی هستی یا رئالی؟. بی‌بی‌سی فارسی. ۰۳ مارس ۲۰۱۳–۱۳ اسفند ۱۳۹۱.
زبان‌های رسمی در این منطقه زبان کردی سورانی، کردی بادینی کرمانجی (شمال) و زبان عربی است. با آن حال اکثر اهالی اقلیم کردستان توانایی تکلم به زبان عربی را نیز دارند. سایر زبان‌های رایج در اقلیم کردستان عراق آشوری، ترکمنان، ارمنی، مندایی، فارسی و عبری می‌باشد.
بادینانی که لهجه‌ای از کردی کرمانجی است در مناطق شمالی‌تر کردستان عراق ازجمله در دهوک رواج دارد و کردی سورانی در مناطق جنوب شرق ازجمله اربیل و سلیمانیه رایج است. گویش سورانی جز دسته زبان کردی میانی دسته‌بندی می‌شود، این گویش از یک طرف به پهلوی اشکانی نزدیک است (گویش اربیلی) و از طرف دیگر با پارسیگ ساسانی نزدیکی دارد (گویش بابانی) و برخلاف گویش‌های دیگر کرمانجی و هورامی و سورانی خاصیت ارگاتیو خود را از دست داده‌است و گویشی نو به نظر می‌رسد
زبان نوشتاری کردی در عراق به مرور دو شکل نیمه استاندارد پیدا کرد که تا امروزه ادامه دارد. یکی گونهٔ گویش کردی سورانی (بر پایهٔ لهجه‌های سورانی سلیمانیه و اربیل) و دیگری گونهٔ گویش بادینانی کرمانجی (بر پایهٔ لهجهٔ دهوک). این تفاوت‌ها همچنان پابرجاست و مانع ایجاد یک شکل زبانی یک‌دست و استاندارد برای کردهای عراق شده‌است. بخش بزرگی از استانداردسازی‌های اولیه در نوشته‌های کردی سورانی در خلال سال‌های ۱۹۵۰ تا ۱۹۷۵ انجام شد.Qilorî, Mahabad B. , and Nêçîrvan Qilorî. 2002. Ferhenga Kurdî-Holendî = Woordenboek Koerdisch-Nederlands. Amsterdam: Bulaaq. p.7
یک همایش سیاسی در عراق در سال ۱۹۵۹ تصمیم گرفت تا سورانی را «زبان استاندارد ادبی برای همهٔ کردها» اعلام کند، ولی گویشوران بادینی (کرمانجی) شمال عراق و کردهای ترکیه چنین تصمیمی را نپذیرفتند.Jahani, Carina. 1989. Standardization and orthography in the Balochi language. Studia Iranica Upsaliensia, 1. Uppsala: Univ. , pp.61-2
زبان ادبی کردستان عراق نیز تا سال ۱۹۲۰ فارسی و زبان اداری حکومتی آن ترکی عثمانی بود. زبان نوشتاری کردی سورانی که با خط آرامی و با علاماتی اضافه‌شده نوشته می‌شود در سال‌های ۱۹۱۹ و ۱۹۲۰ با بخشنامه‌ای توسط حکومت بریتانیا که بر منطقه مستقر شده‌بودپارسا، مانی، کردستان عراق و زبان فارسی، در: رادیو زمانه. انتشار: ۲۰ دی ۱۳۸۵. بازدید: اکتبر ۲۰۱۱. و با قصد ایجاد چنددستگی در کشور عراق و منطقهEdmonds, C. J. 1957. Kurds, Turks, and Arabs. London, New York: Oxford University Press. 25:83,84 ایجاد شد.British Occupation and Mandate, 1918-1932، بازبینی، ۲۵ ژوئیه ۲۰۰۸.
زبان و ادبیات فارسی همواره نفوذ و تأثیر زیادی در کردستان عراق داشته‌است.حسن‌پور، امیر، صدای آمریکا: گفتوگۆیه‌ک له‌گهڵ دکتۆر ئه‌میری حه‌سه‌نپور سه‌باره‌ت به گه‌شه‌پـێـکردنی زمانی کوردی، بازدید: مه ۲۰۱۱. همچنین نگاه کنید به این پیوند. (نوشتار اصلی: زبان فارسی و کردستان عراق).
لهجه بابانی در استان سلیمانیه رایج است و لهجه اربیلی در استان اربیل رایج است، لهجه اربیلی هم از نظر دستوری و هم از نظر ساختار لغات شباهت زیادی با لهجه مکریانی دارد که در منطقه مکریان و شهرهای پیرانشهر و مهاباد رایج است.
کردستان عراق کم‌وبیش بین دو جریان سیاسی حزب اتحادیه میهنی کردستان و حزب دموکرات کردستان تقسیم شده‌است. طالبانی‌ها که مرکز آن‌ها شهر سلیمانیه است، دو استان سلیمانیه و حلبچه را در اختیار دارند.هوشمند، احسان: کرد یا کردها مدخلی جامعه‌شناختی بر کردشناسی. در: نشریه: «گفتگو» شهریور ۱۳۸۳ - شماره ۴۰. ص۱۹. مرکز بارزانی‌ها شهر اربیل است و مناطق تحت اختیار آن‌ها استان‌های اربیل و دهوک است که از شمال استان سلیمانیه تا ترکیه پیش می‌رود. هردو نیرو سعی می‌کنند در مناطق یکدیگر نفوذ کنند و در تاریخ معاصر اغلب میانشان درگیری نظامی پیش آمده‌است. از دید تحلیل‌گران، درگیری دو جریان عمده شمال عراق بیش از آن که ناشی از ستیزه‌های ایدئولوژیک و سیاسی باشد ناشی از تفاوت‌های قومی و عشیره‌ای دو جریان بارزانی و طالبانی است که از این رهگذر البته تفاوت‌های زبانی ساکنان مناطق تحت نفوذشان نیز مورد تأکید قرار می‌گیرد.
پس از جنگ کویت و عراق و وضع ممنوعیت پرواز عراق به بالای خط ۳۶ درجه در سال ۱۹۹۱ کردهای عراق عملاً توانستند حکومت خود را تأسیس نمایند و با حل اختلافات گروهی و قیام علیه رژیم حزب بعث عراق، حکومت منطقه را به عهده گرفتند. کردها این خیزش را «ڕاپه‌ڕین» می‌نامند.
پس از سرنگونی رژیم حزب بعث عراق، کردها حکومت سرزمین کردستان در عراق را تشکیل دادند. از سال ۲۰۰۵ به بعد، رئیس‌جمهور عراق (جلال طالبانی) و وزیر امور خارجه عراق (هوشیار زیباری) و فرمانده کل ارتش عراق (ژنرال زیباری) نیز از کردها بودند. مسعود بارزانی رهبر حزب دموکرات کردستان عراق و رئیس پیشین دولت اقلیم کردستان عراق است.
از تاریخ ۱ ژوئن ۲۰۱۹ نچیروان ادریس بارزانی، برای یک دورهٔ چهارساله رئیس اقلیم کردستان عراق شد. وی دارای مدرک لیسانس علوم سیاسی از دانشگاه تهران و دکترای همین رشته از دانشگاه کمبریج است و نشان شوالیه جوان را نیز از ملکه بریتانیا دریافت کرده‌است. نخست‌وزیر اقلیم کردستان از سال ۲۰۱۹، مسرور بارزانی است.
مجلس کردستان عراق، مسؤول تعیین رئیس اقلیم کردستان است. مجلس دارای ۱۱۱ کرسی است و برای دوره‌های ۵ ساله تشکیل می‌گردد. از احزاب سیاسی کردستان که عضو مجلس کردستان عراق هستند می‌توان از حزب دموکرات کردستان، اتحادیه میهنی کردستان، حزب سوسیالیست کردستان و حزب کمونیست کردستان نام برد.
همزمان با ناآرامی‌ها در کشورهای عربی که به بهار عربی شهرت یافت، کردستان عراق نیز شاهد اعتراضاتی علیه حکومت اقلیم کردستان عراق بود. در این ناآرامی‌ها شماری از شهروندان شهر سلیمانیه توسط نیروهای امنیتی کشته شدند.
پس از بروز جنگ داخلی در سوریه اقلیم کردستان عراق از این کشور همسایه پناهنده (اکثراً کرد) می‌پذیرد.
در ماه ژوئیه ۲۰۱۱ احزاب مخالف، مذاکرات با دولت را تحریم کردند و خواستار رفع توقیف کمک مالی دولت به احزاب مخالف و همچنین دستگیری مأمورانی شدند که به تظاهرکنندگان تیراندازی کرده بودند.
مقام‌های اقلیم کردستان می‌گویند که حکومت کردستان نوپا است و فرهنگ کاغذبازی و فساد مالی از رژیم گذشته به جای مانده‌است. اما مخالفان می‌گویند که آنان ۲۰ سال فرصت داشتند تا سیستم گذشته را عوض کنند.
بعد از سال ۲۰۱۴ که کنترل منطقه کرکوک به دست اقلیم کردستان افتاد، نفت تولیدی این منطقه توسط خط لوله کرکوک-جیهان و گذشتن از مناطق کردنشین عراق به بندر جیهان ترکیه و بازارهای جهانی صادر می‌شد. اما پس از برگزاری همه‌پرسی استقلال کردها در سال ۲۰۱۷، دولت مرکزی عراق با کمک گروه حشد الشعبی (بسیج مردمی)، مورد حمایت حکومت جمهوری اسلامی، منطقه کرکوک را از اقلیم کردستان بازپس گرفت و با ایران توافق کرد که بخشی از نفت این منطقه راهی ایران شود.
اتحادیه میهنی کردستان که نیروهای نظامی‌اش هنوز تا حد زیادی منطقه کرکوک را کنترل می‌کرد، با امضای یک توافق، تسلیم دولت فدرال حیدر العبادی نخست‌وزیر عراق شد. اتحادیه میهنی (طالبانی‌ها) در صحنه سیاسی کردستان عراق توسط حزب دموکرات کردستان (بارزانی‌ها) به حاشیه رانده شده و از نظر مالی هم مورد تبعیض واقع می‌شوند. این امر باعث بی‌انگیزگی آن‌ها در جلوگیری از پیشروی نیروهای عراقی به منطقه کرکوک شد. بارزانی‌ها اتحادیه میهنی را در از دست دادن کرکوک مقصر می‌دانند و اتحادیه میهنی این باخت و زیان را نتیجه سوءمدیریت سیاسی بارزانی قلمداد می‌کنند.