moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
سِر مایکل کین (؛ زاده ۱۴ مارس ۱۹۳۳ با نام موریس جوزف میکل‌وایت جونیور) بازیگر بریتانیایی است. او برای لهجهٔ متمایز خود شهرت دارد و در شش دهه فعالیت حرفه‌ای خود در بیش از ۱۳۰ فیلم ظاهر شده‌است. کین یکی از نمادهای سینمای بریتانیا محسوب می‌شود و در طول حرفه‌اش به افتخارات گوناگونی از جمله دو اسکار و سه گلدن گلوب رسیده‌است.
مایکل کین در ۱۴ مارس ۱۹۳۳ در لندن متولد شد. پدر مایکل یک باربر بازار ماهی‌فروشان بود. مایکل وقتی ۱۵ سال داشت، درس و مدرسه را کنار گذاشت و به ارتش انگلیس پیوست. پس از آن به بازیگری علاقه‌مند و به عنوان دستیار مدیر صحنه استخدام شد. او، فامیلی کین را به توصیهٔ مدیرش برای خود انتخاب کرد.
سپس در صد فیلم درام تلویزیونی بازی و به تئاتر راه پیدا کرد و کوتاه‌مدتی به عنوان بازیگر ذخیره پیتر اوتول برای نمایشی بلند انتخاب شد.
نخستین درخشش مایکل کین، بازی در "زولو" در ۱۹۶۴ بود که در آن در نقش اول، که یک افسر ثروتمند و ناتوان بود، بازی کرد. بازی در این فیلم فرصت‌های ارزش‌مندی را نصیب وی کرد. مایکل با بازی در "پرونده ایپکِرِس" و "اَلفی" در ۱۹۶۶ به شهرت خود افزود. وی به‌خاطر لهجه متفاوتش و این‌که چهره‌‌ای جدید از یک شهروند متوسط به نمایش می‌گذاشت، بسیار مورد استقبال قرار گرفت.
مایکل کین در ۱۹۸۶ به‌واسطهٔ درخشش روزافزون خود در سینما، در "هانا و خواهرانش" از وودی آلن بازی کرد و برای آن اسکار گرفت. پس از آن با بازی در فیلم‌هایی از جمله "لیتل وُیس" و "قوانین خانه سیدر،" به دههٔ ۹۰، که دوران پرافتخار بازیگری‌اش بود، وارد شد.
ازدواج اول مایکل کین با پاتریشیا هانیس بود که چندان دوام نیاورد. حاصل این ازدواج یک فرزند به نام دومینیک بود. سپس مایکل با شکیرا کین ازدواج کرد که تا امروز ادامه داشته‌است. حاصل این ازدواج نیز دختری به نام ناتاشا حلیمه است.
کلینتون ایستوود جونیور (؛ زادهٔ ۳۱ مه ۱۹۳۰) بازیگر، کارگردان فیلم، آهنگساز و تهیه‌کننده آمریکایی است. ایستوود شهرت جهانیش را با بازی در فیلم‌های سه‌گانهٔ دلار، به نام‌های "به خاطر یک مشت دلار"، "به خاطر چند دلار بیشتر" و "خوب بد زشت" کسب کرده‌است. هر سهٔ این فیلم‌ها اثر کارگردان ایتالیایی، سرجو لئونه است.
کلینت ایستوود به‌خاطر دو فیلم "نابخشوده" و "محبوب میلیون دلاری" علاوه بر نامزدی‌اش برای دریافت جایزهٔ بهترین بازیگر، توانست جایزه اسکار بهترین کارگردانی و تهیه‌کنندگی بهترین فیلم را برای خود کسب کند. از فیلم‌های مشهور وی می‌توان به این موارد اشاره نمود: "محکم دارشان بزن" (۱۹۶۸)، "قلعهٔ عقاب‌ها" (۱۹۶۸)، "هری کثیف" (۱۹۷۱)، "ولگرد دشت‌های مرتفع" (۱۹۷۳)، "تاندربولت و لایت فوت" (۱۹۷۴)، "جوزی ولز یاغی" (۱۹۷۶)، "فرار از آلکاتراز" (۱۹۷۹)، "سوار رنگ‌پریده" (۱۹۸۵)، "روی خط آتش" (۱۹۹۳)، "پل‌های مدیسون کانتی" (۱۹۹۵)، "پرچم‌های پدران ما" (۲۰۰۶)، "نامه‌هایی از ایوجیما" (۲۰۰۶)، "گرن تورینو" (۲۰۰۸).
ایستوود علاوه بر کارگردانی، در عمده فیلم‌های خودش به‌عنوان بازیگر نیز ظاهر شده‌است. اما از فیلم‌هایی که وی فقط در نقش کارگردان آن بوده و بازیگری نکرده می‌توان از "رودخانه میستیک" (۲۰۰۳)، "نامه‌هایی از ایووجیما" (۲۰۰۶) و "تک‌تیرانداز آمریکایی" (۲۰۱۴) که به‌خاطرش نامزد دریافت جایزهٔ اسکار شد و "بچهٔ جایگزین" (۲۰۰۸) یاد کرد. اما نکتهٔ جالب در مورد فیلم‌های وی این است که چند فیلم او که در آمریکا با استقبال خوب منتقدان روبه‌رو نشد، در فرانسه بسیار مورد توجه قرار گرفت، تا جایی که ایستوود درجات افتخاری‌ای در فرانسه مرتبط با این فیلم‌ها دریافت کرده‌است.
از سال ۱۹۶۷ کلینت ایستوود مالک شرکت تهیهٔ فیلم خود به نام مالپاسو پروداکشنز است و تقریباً همهٔ فیلم‌های آمریکایی‌اش به جز چهار عدد، همگی از محصولات این کمپانی هستند. وی همچنین از پنج زن، صاحب هفت فرزند است؛ درحالی‌که رسماً فقط دو بار ازدواج کرده‌است. از سوابق وی در سینما می‌توان به ریاست هیئت داوران جشنواره فیلم کن اشاره کرد.
کلینت ایستوود متولد شهر سان فرانسیسکو در ایالت کالیفرنیا است. مادرش روت (۲۰۰۶–۱۹۰۹) کارگر شرکت آی‌بی‌ام، و پدرش سینیور کلینت ایستوود (۱۹۷۰–۱۹۰۶) کارگر فولاد و کارگر موقت بوده‌است. وی همچنین یک خواهر جوان‌تر (متولد ۱۹۳۴) دارد. خانواده آن‌ها بخاطر شغل پدرش مدام در حال حرکت بین شهرهای مختلف بودند اما در نهایت ساکن پیمونت، کالیفرنیا شدند و کلینت ایستوود در این شهر تحصیلات دبیرستان خود را به پایان رساند. در دوران دبیرستان معلمانش وی را تشویق به حضور در برنامه‌ها و کلاس‌های نمایش می‌کردند اما وی خودش علاقه‌ای به کارهای نمایشی نداشت. در نهایت نیز مشغول به انجام کارهای پاره‌وقت متفاوتی چون غریق‌نجات، فروشنده، آتش‌نشان جنگل و کار در زمین گلف شد.
در سال ۱۹۵۱ وی را برای خدمت در ارتش فراخوان کردند. طبق گفته یکی از هم‌کلاسی‌های ایستوود، او برای جلوگیری از اعزام شدن به جنگ کره، خود را عاشق دختر یکی از فرماندهان پادگانش نشان داد و این فرمانده در مواقع ضروری مراقب ایستوود بود.یک‌بار که وی در هنگام بازگشت از تعطیلات آخر هفته برای دیدار خانواده‌اش، با یک هواپیمای داگلاس ای-۱ اسکایریدر در حال پرواز بود که در میانه راه هواپیما به علت کمبود سوخت در دریا سقوط می‌کند. وی و خلبان هواپیما برای نجات خودشان ۵ کیلومتر را شنا کردند.
او در ابتدا بین سال‌های ۱۹۵۵ تا ۱۹۷۷ تقریباً فقط به عنوان بازیگر در فیلم‌ها ظاهر می‌شد. مهم‌ترین نقش‌های او نقش کابوی بدون نام سه گانهٔ سرجو لئونه (به خصوص مشهورترین آنها: خوب بد زشت) و نقش هری در سری فیلم‌های هری کثیف است.
در سمت کارگردانی فیلم‌های فوق‌العاده‌ای ساخته‌است که هر کدام بیانگر حقایقی تلخ از دنیای بدون نقص اطراف ما می‌باشد.
فیلم نابخشوده (۱۹۹۲) برای او اسکار بهترین فیلم و بهترین کارگردانی را به ارمغان آورد. بعد از نابخشوده چند فیلم جنایی دیگر ساخت که در مقایسه با نابخشوده البته، فیلم‌های ضعیفی بودند. تا اینکه در سال ۲۰۰۳ رودخانه میستیک را می‌سازد که در آن بازیگرانی چون شان پن و تیم رابینز حضور داشتند و جوایزی از جمله اسکار نیز برای این فیلم مهم دریافت کرده‌اند. خود او نیز نامزد بهترین کارگردانی شد.
سال بعد از موفقیت رودخانه میستیک، فیلم تأثیرگذار محبوب میلیون دلاری را می‌سازد و برای بار دوم بعد از نابخشوده، اسکار بهترین کارگردانی و فیلم را کسب می‌کند.
در سال ۲۰۰۶ دوگانهٔ جنگی دربارهٔ جنگ جهانی دوم بین آمریکا و ژاپن با نام‌های پرچم‌های پدران ما و نامه‌هایی از ایوجیما را می‌سازد که هردو از سوی بسیاری از منتقدین بهترین فیلم‌های سال معرفی می‌شوند. نامه‌هایی از ایوجیما توانست در جوایز اسکار نامزد ۴ جایزه (از جمله بهترین فیلم و کارگردانی) بشود هر چند که در مقابل فیلم رفتگان از مارتین اسکورسیزی باخت.
در ۲۰۰۸ دو فیلم مهم می‌سازد. یکی بچهٔ جایگزین (با بازی آنجلینا جولی که برای بازی در این فیلم نامزد جایزهٔ اسکار شد) و یکی گرن تورینو، که برای آن جایزهٔ دست‌آورد یک عمر را گرفت.
در ۲۰۰۹ ایستوود برای بار چندم، از مورگان فریمن در فیلم شکست‌ناپذیر استفاده می‌کند که نامزد دو اسکار شد ولی هیچ‌یک را بدست نیاورد.
آنچه همواره در فیلم‌های وی قابل احساس است، تلخی بیش از حد ولی صادق فیلم‌های اوست که به بحران‌های دنیای اطراف ما می‌پردازد. از جمله جنگ و پیامدهای اشتباه آن، تجاوز، معلولیت و تبعیض نژاد…
کلینت ایستوود در طول زندگی‌اش تاکنون در چندین رابطه با افراد مشهور دیگر بوده. افرادی چون کاترین دنو، جیل بنر، ایگر استیونز، جمی رز، شان سبر و ان هریس.
وی در سن ۲۳ سالگی با "مگی جانسون" ازدواج کرد. البته خود ایستوود در این زمینه می‌گوید که این ازدواج برای او خیلی زود بود. حدوداً ۱۰ سال بعد و زمانی که وی در دادگاه برای طلاق مگی جانسون بود، به علت رابطه‌اش با روکسان تنس، پدر اولین فرزندش به نام کیمبر تنس می‌شود. البته ایستوود تا سال ۱۹۹۶ موضوع ان فرزند خود را تأیید نکرد. کمی بعد که وی مجدداً با مگی جانسون (همسرش) آشتی کرده و وارد رابطه می‌شوند، دو فرزند دیگرش به نام‌های کیل و الیسون متولد می‌شوند. وی در تولد هیچ‌کدام از این دو حضور نداشت. رابطه ایستوود با مگی جانسون خوب نبوده و این رابطه سرد در نهایت در سال ۱۹۸۴ با طلاق به پایان رسید.
وی سپس وارد رابطه‌ای با سوندرا لوک شد. این دو تقریباً به مدت ۱۴ سال با یکدیگر زندگی کردند. در سه سال پایانی این زندگی بود که ایستوود از یک مهماندار هواپیما نیز صاحب دو فرزند به نام‌های اسکات و کاترین شد. ماجرای این فرزندان نیز تا سال ۲۰۰۲ مخفی بود و در نهایت در این سال توسط ایستوود تأیید شد. دخترش کاترین در سال ۲۰۰۴ و در مراسم جایزه گلدن گلوب برای فیلم محبوب میلیون دلاری حضور داشت.
رابطه بعدی وی با فرانسیس فیشر بود. این دو پیشتر در زمان فیلم‌برداری فیلم "کادیلاک صورتی" با هم آشنا شده بودند و یک دختر به نام فرانچسکا دارند. ایستوود به همراه فیشر در فیلم نابخشوده ظاهر شد. اگرچه رابطهٔ آن‌ها در ۱۹۹۵ به پایان رسید، ولی این دو به شکل دوستانه با هم در ارتباط بودند و در فیلم "گناه حقیقی" (۱۹۹۹) باز هم در کنار یکدیگر به ایفای نقش پرداختند.
در یکی از آخرین رابطه‌های ایستوود، او با دینا رویز، گزارشگر اخبار تلویزیونی ازدواج کرد. این دو در سال ۱۹۹۳ و در یک مصاحبه با هم آشنا شده بودند. این زوج در سال ۱۹۹۶ و زمانی که ایستوود با برگزاری یک مراسم خصوصی در منزلش در لاس‌وگاس وی را شگفت‌زده کرد با هم ازدواج کردند. حاصل این ازدواج یک دختر به نام مگی است.
در اوت ۲۰۱۳ دینا اعلام کرد که وی و همسرش مدتی است جدای از یکدیگر زندگی می‌کنند. در ماه اکتبر همان سال نیز وی درخواست طلاق از ایستوود را کرد. او همچنین درخواست حضانت کامل دخترشان مگی را دارد. در همین حال، گفته می‌شود ایستوود هم‌اکنون وارد رابطه‌ای با یک زن استرالیایی به نام اریکا فیشر شده‌است.
اگرچه که در بیشتر فیلم‌ها ایستوود در حال سیگار کشیدن است، اما در زندگی واقعی وی هیچوقت سیگار نمی‌کشد و بسیار به تغذیه و سلامت بدنی‌اش اهمیت می‌دهد.
وی مالک یک هتل و رستوران است.
ایستوود از طرفداران ورزش گلف است و بیشتر علاقه به انجام این ورزش دارد. وی هم‌چنین مجوز خلبانی داشته و عمدتاً برای رهایی از ترافیک، با هلیکوپتر خود به استودیوها می‌رود.
در ۵ فوریه ۲۰۱۴ ایستوود موفق به نجات یک فرد از مرگ شد. این مرد در حال خفگی بود که ایستوود توانست جان وی را نجات دهد.
ایستوود به عنوان یک جمهوری‌خواه نام‌نویسی کرد تا در سال ۱۹۵۲ به دوایت آیزنهاور رأی دهد و از مبارزات انتخاباتی ریچارد نیکسون برای ریاست جمهوری در سال‌های ۱۹۶۸ و ۱۹۷۲ حمایت کرد. به هر روی در جریان رسوایی رسوایی واترگیت ایستوود از اخلاقی بودن اقدامات نیکسون و نحوهٔ مدیریت جنگ ویتنام انتقاد کرد و آن را «غیراخلاقی» دانست.
ایستوود از جنگ‌های آمریکا در کره (۱۹۵۰–۱۹۵۳)، ویتنام (۱۹۶۴–۱۹۷۳)، افغانستان (۲۰۰۱–تاکنون)، و عراق (۲۰۰۳–۲۰۱۱) ناراضی بود و معتقد است آمریکا نباید نقش پلیس جهانی را ایفا کند.Munn, "Clint Eastwood", p. 103.Eliot, p. 115 او خود را «خیلی فردگراتر از این که بخواهد دست چپی یا دست راستی» باشد، در ۱۹۷۴ خود را غیرسیاسی و میانه‌رو و در ۱۹۹۷ «لیبرترین» خوانده‌است. ایستوود گفته من خود را محافظه کار نمی‌دانم، و در عین حال گفته چپگرای تندرو نیز نیست. او گاه گاهی در کالیفرنیا از دموکراتها مثل داین فاینستاین در ۱۹۹۴، سام فر عضو لیبرال مجلس نمایندگان ایالات متحده آمریکا در 2002, و فرماندار گری دیویس که در ۱۹۹۸ و ۲۰۰۲ به او رأی داد، حمایت کرد.
ایستوود در آوریل ۱۹۸۶ به عنوان شهردار شهر کارمل-بای-د-سی، کالیفرنیا انتخاب شد. وی دراین منصب ماهیانه ۲۰۰ دلار حقوق دریافت می‌کرد.When Clint Eastwood Was Elected Mayor of Carmel, California همه دریافت‌های خود از شهرداری را به مرکز جوانان کارمل اهدا کرد. درسال ۲۰۰۱، ایستوود توسط فرماندار گری دیویس به عضویت در کمیسیون پارک و تفریح ایالتی کالیفرنیا منصوب شد. در سال ۲۰۰۴ ایستوود دوباره به این سمت منصوب شد.در آوریل ۲۰۰۴ وی توسط فرماندار کالیفرنیا به عضویت در کمیسیون فیلم این ایالت درآمد.
کلینت ایستوود بی شک جزو پرافتخارترین سینماگران عصر می‌باشد. کلینت ایستوود و ساخته‌های او در زمینه‌های مختلف سینما اعم از بازیگری، کارگردانی، فیلمنامه و غیره به دفعات نامزد و برنده جوایز گوناگونی بوده‌است که برخی از آن‌ها عبارتند از:
در طول تاریخ مراسم آکادمی اسکار تنها دو نفر برای دریافت جایزه اسکار بهترین کارگردانی و جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد برای یک فیلم نامزد شده‌اند که ایستوود یکی از آن دو نفر است و جالب اینکه این اتفاق برای ایستوود دو بار اتفاق افتاده‌است. بار اول در فیلم نابخشوده و بار دوم در فیلم محبوب میلیون دلاری برای او رخ داد. دومین نفر در تاریخ سینما کوین کاستنر است که برای کارگردانی و بازیگری فیلم رقصنده با گرگها کاندید دریافت هر دو جایزه اسکار بهترین کارگردانی و بهترین بازیگر مرد نقش اول شد.
او در سال ۲۰۰۴ و در سن ۷۴ سالگی برای فیلم محبوب میلیون دلاری موفق به دریافت جایزه اسکار بهترین کارگردانی گردید و تبدیل به مسن‌ترین فیلمسازی در تاریخ شد که جایزه اسکار بهترین کارگردانی را دریافت کرده‌است.
محبوب میلیون دلاری به کارگردانی کلینت ایستوود و نویسندگی پل هگیس، فیلمی ورزشی و درام محصول سال ۲۰۰۴ کمپانی آمریکایی برادران وارنر است. پایان این فیلم مورد انتقاد طرفداران حقوق ناتوانان و معلولان قرار گرفت زیرا آنان معتقد بودند که فیلم مشوق عمل بِه‌مرگی ناتوانان می‌باشد."Clint Eastwood's "Million Dollar Baby" Euthanasia Plot Offends Disabled وبگاه LifeNews.com. این فیلم که هم‌اکنون جز ۲۵۰ فیلم برتر تاریخ در سایت آی‌ام‌دی‌بی است موفق به دریافت جایزه بهترین فیلم، بهترین کارگردان، بهترین بازیگر نقش اول زن و بهترین بازیگر مکمل نقش مرد در هفتاد و هفتمین دوره جوایز اسکار شد.
مگی فیتزجرالد (با بازی هیلاری سوانک) دختری که در ۳۲ سالگی خانه را ترک کرده در شهری به نام اوزارک در ایالت میزوری به عنوان پیش‌خدمت رستوران مشغول کار است، با اصرار فراوان تلاش می‌کند فرانکی دان (با بازی کلینت ایستوود) یک مربی موفق که بوکسرهای سرشناسی را معرفی کرده‌است، متقاعد می‌کند تا به او شیوهٔ مسابقه را بیاموزد و او را نیز تبدیل به یک قهرمان کند. فرانکی در ابتدا او را به دو علت؛ یکی به خاطر سن بالای او و دیگری به خاطر زن بودنش، نمی‌پذیرد.
سرسختی مگی باعث می‌شود که فرانکی بالاخره او را بپذیرد و در ادامه مگی آنقدر سخت تمرین می‌کند که راهی مسابقه قهرمانی جهان می‌شود. رقیب او یک بوکسور است که مقام کثیف‌ترین بوکسور را هم از نظر ورزشی و هم از نظر اخلاقی دارد. مگی در مسابقه با او برنده می‌شود اما رقیب او عصبانی شده و با ضربه‌ای ناجوانمردانه باعث افتادن مگی و برخورد گردن او با چارپایه داخل رینگ بوکس می‌شود. مگی بر اثر این حادثه دچار آسیب دائمی نخاع و فلج کامل اندام شده، به کما می‌رود.
مگی در بیمارستان پس از به هوش آمدن فرانکی را می‌بیند و باز هم بی‌هوش می‌شود. او دوباره پس از مدتی به هوش آمد و به اسکرپ (با بازی مورگان فریمن) می‌گوید که باید به فرانکی بگوید که او دیگر نمی‌تواند هیچ حرکتی انجام دهد اما اسکرپ درخواستش را رد می‌کند. پس از مدتی حضور فرانکی بر بالین مگی در بیمارستان، مادر، برادر، خواهر و وکیلشان برای دیدن مگی به کنار او می‌آیند. در واقع مادر مگی نه به خاطر خود او بلکه بخاطر پول به پیشش آمده است. مگی به سرعت متوجه موضوع می‌شود و درخواست مادرش را رد و او را تهدید می‌کند که اگر دوباره برای دیدن او به بیمارستان بیاید، خانه‌ای را که قبلاً با پول حاصل از مسابقات بوکس برای او خریده است از او خواهد گرفت.
بعد از مدتی مگی از فرانکی درخواست می‌کند که او را از این حالت بد نجات دهد و به مرگ او کمک کند. اما فرانکی در آن هنگام درخواستش را رد می‌کند ولی مگی باز هم از او خواهش می‌کند. فرانکی برای درد دل پیش پدر کلیسا می‌رود و پدر به او توصیه می‌کند که این کار را انجام ندهد. اسکرپ، که فرانکی را در گوشه‌ای می‌بیند و پیش او می‌رود. فرانکی به اسکرپ می‌گوید که تقصیر تو نبود بلکه تقصیر من بود که او را به یک بوکسور تبدیل کردم اما اسکرپ به او می‌گوید که همه می‌میرند اما لحظه مرگشان می‌گویند که ما فقط یه فرصت می‌خواستیم.
هنگام خواب فرانکی از بیمارستان به او زنگ می‌زنند. مگی زبان خودش را بریده است و تا حدی خونریزی می‌کند که تا حد مرگ می‌رود. کمی بعد فرانکی پیش مگی می‌رود و به او می‌گوید که اسمی که او برایش انتخاب کرده بود و که هواداران مگی را با آن صدا می‌زدند معنایش می‌شود عشق من، عمر من. فرانکی تا آن لحظه معنای آن اسم ایرلندی را به مگی نگفته بود. مگی لبخندی میزند و فرانکی به او می‌گوید که من لوله اکسیژن را برخواهم داشت و تو می‌خوابی، سپس من چیزی به تو تزریق می‌کنم که برای همیشه خواهی خوابید. فرانکی اینکار را انجام می‌دهد و با چشمانی گریان بیمارستان را ترک می‌کند. اسکرپ به باشگاه برمی‌گردد و منتظر فرانکی می‌ماند اما او هیچوقت برنمی‌گردد.
ژازه تباتبایی (با نام اصلی سید علی طباطبایی) (۱ فروردین ۱۳۰۵ تهران – ۲۰ بهمن ۱۳۸۶ تهران) نقاش، مجسمه‌ساز، شاعر و نمایش‌نامه‌نویس ایرانی بود.سایت خبرگزاری مهر، ۱۳۹۵سایت بی‌بی‌سی، ۱۳۸۶ او «نگارخانه هنر جدید» را که اولین نگارخانه ایران و یکی از مراکز فرهنگی مهم زمان خود بود تأسیس کرد. ژازه خود نام خویش را «تباتبایی» امضا می‌کرد.ژازه طباطبایی مجسمه‌ساز ایرانی درگذشت
شهرت امروز او بیشتر برای فیگورهای خلاقانه و مجسمه‌های فلزی است که با جفت‌کاری (اَسِمبلاژ) قطعات فلزی ماشین‌آلات صنعتی و اتومبیل‌ها ساخته‌است. سبک او به هنر سقاخانه‌ای نزدیک است و شیر-زن‌ها و خورشیدها از موضوعاتی است که اغلب در کارهای وی تکرار می‌شوند.بیژن روحانی، به سلامتی ژازه، رادیو زمانه بازدید ۱۰ فوریه ۲۰۰۸ به همین دلیل از او به همراه تنی چند از نقاشان معاصر ایرانی به عنوان پیشگامان مکتب سقاخانه در ایران یاد می‌شودپاکباز، رویین، دائرةالمعارف هنر، انتشارات فرهنگ معاصر، تهران ۱۳۸۵، ص ۳۰۷ که در اوایل دهه چهل شمسی شکل گرفت و شاید نخستین مکتب نقاشی منسجم ایرانی باشد.
ژازه اولین داستان خود را بنام «شن و نی» در دوازده سالگی نوشت و سپس به دیگر رشته‌های هنری دست یازید. سپس نمایشنامه هایی مانند «شکوفه‌های پژمرده»، «لرد چی‌چی یانف»، «جای پا» و «آقاموچول» را نگارش کرده و خود نیز کارگردانی کرد و در «کانون پیشاهنگ» به روی صحنه آورد. در سال ۱۳۲۵ داستان «پسر کوچک» را چاپ نمود.
او در سال ۱۳۲۹ از هنرستان هنرپیشگی دیپلم گرفت و اولین نمایشگاه نقاشی خود را که نقاشی‌هایی با سبک مینیاتور بودند برپا کرد. ژازه تباتبایی در سال ۱۳۳۳ در رشته کارگردانی و مبانی تئاتر در دانشکده ادبیات ایران شاگرد اول شد و نمایش «پیراهن ملوانی» را به صحنه آورد.
در سال ۱۳۳۹ دوره نقاشی را در دانشکده هنرهای زیبا به‌پایان رساند و نگارخانه «هنر جدید» را بنیاد نهاد که اولین نگارخانه در ایران به‌شمار می‌رفت.
آثار نقاشی و مجسمه ژازه در موزه‌ها و کلکسیونهای شخصی مانند موزه لوور در پاریس، موزه متروپولیتن نیویورک، موزه هنرهای معاصر تهران، نگارخانه سیحون در تهران، پریوات کلکسیون در آلمان، مجموعه شخصی فرح پهلوی، مجموعه شخصی امیرعباس هویدا و مجموعه شخصی جیمی کارتر قرار دارند.
آثار ژازه تا کنون در کشورهایی مختلفی از جمله بریتانیا، فرانسه، ایتالیا، یونان، آلمان، ترکیه، هند، چین و آمریکا به نمایش درآمده و ۱۰ جایزه بین‌المللی را از آن او کرده‌است.
در سال ۱۳۴۶ خسرو سینایی کارگردان سینما فیلمی از آثار ژازه تهیه کرد که «شرح حال» نام دارد در سال ۱۳۷۶ نیز فیلم دیگری با نام «کوچه پاییز» دربارهٔ زندگی این هنرمند ساخت.
ژازه در سالهای اخیر در کشور اسپانیا زندگی می‌کرد و اوقات کمی از سال در ایران بود. وی در ۲۰ بهمن ۱۳۸۶ در سن ۸۱ سالگی در بیمارستان آتیه تهران درگذشت.درگذشت ژازه تباتبایی؛ «پیکاسوی ایران» ("بی‌بی‌سی فارسی")
جایزهٔ اسکار بهترین فیلم یکی از جوایز اسکار است که از زمان آغاز به کار در سال ۱۹۲۹ هر ساله توسط آکادمی علوم و هنرهای سینما (AMPAS) ارائه می‌شود. این جایزه به تهیه‌کنندگان فیلم می‌رسد و تنها رشته‌ای است که در آن هر عضو جوایز اسکار واجد شرایط ارائه نامزدی و رأی دادن در رأی‌گیری نهایی است. دسته‌بندی بهترین فیلم از دیرباز جایزه نهایی شب مراسم است و اساساً معتبرترین جایزهٔ مراسم محسوب می‌شود.
۲۰۱۹ نود و دومین دوره جوایز اسکار
جان ادوارد "جک" هاوکینز (۱۹۱۰–۱۹۷۳) بازیگر انگلیسی در دهه ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ بود.
ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۲۲ ژوئن ۲۰۰۷.
در روند ایجاد نرم‌افزار معمولاً از تعدادی ابزار خاص استفاده می‌شود. فرضا برای نوشتن کد متن یا سورس برنامه (source code) برنامه و ذخیره آن در فایل از یک ویرایشگر متن استفاده می‌شود. فایل مزبور باید با کامپایلر کامپایل شود و به همین صورت خروجی هر ابزاری ورودی ابزار بعدی خواهد بود.
زنجیرهٔ ابزار (یا چنانکه بیشتر متعارف است ToolChain) در دانش نرم‌افزار عبارت است از مجموعه‌ای از ابزارها (عمدتاً نرم‌افزاری) که جهت ایجاد محصولی خاص (که آن هم معمولاً نرم‌افزار است) باید به ترتیب خاصی به کار روند. چنین زنجیره‌ای ممکن شامل اجزای زیر باشد:
محیط‌های برنامه‌سازی بصری جدید عمدتاً زنجیرهٔ ابزار را طوری درون خود پیاده‌سازی کرده‌اند که برنامه‌نویس نیازی به درگیر شدن با جزئیات مربوط به آن را ندارد.
روبن گریگوریان یا روبیک گریگوریان (به زبان ارمنی Ռուբեն Գրիգորյան - به زبان لاتین Rouben Gregorian)، (زادهٔ ۱۲۹۴ خورشیدی در تفلیس – درگذشتهٔ ۱۳۷۰ خورشیدی در بوستون، ماساچوست) آهنگ‌ساز، رهبر ارکستر، نوازنده و مُدرسِ ویولن، ایرانی ارمنی‌تبار بود.
روبن گریگوریان در سال (۱۲۹۴ خورشیدی) (۱۹۱۵ میلادی) در تفلیس، پایتخت گرجستان در یک خانواده ارمنی متولد شد.
روبیک دو برادر کوچک‌تر از خود داشت که آن‌ها هم موسیقی را به حد زیادی دوست داشتند و از آن آگاهی داشتند که یکی از آنان به نام «هانری» از نوازندگان بزرگ ارکستر سمفونیک یک‌صد نفری نیویورک بود.
در تهران موسیقی را نزد پدر و بعد از آن استادان روسی و بلژیکی فرا گرفت. وی در سال ۱۳۱۷ خورشیدی همراه تحصیل هنرستان موسیقی غلامحسین مین‌باشیان به اداره موسیقی کشور وارد شد.
تحصیلات خود را در هنرستان عالی موسیقی به پایان رسانید و مدتی رهبر آوازهای دسته‌جمعی هنرستان بود. پس از آن عهده‌دار مدیریت هنرستان عالی موسیقی بود، و مدتی نیز رهبری ارکستر سمفونیک تهران را به‌عهده داشت.
وی نخستین کسی است که ترانه‌های محلی ایران را جمع‌آوری کرد و برای چهار صدا تنظیم نمود. در همین زمینه کتابی در دو جلد به‌نام «ترانه‌های محلی» انتشار داد. از جمله این ترانه‌ها می‌توان به «"آی سرکُتل"»، «"مَسُم، مَسُم"»، «"هی یار، هی یار"» اشاره نمود و ترانه‌های فراموش‌شده‌اش چون: «"دختر بویر احمد"»
و «"دست به دستمالم"». از دیگر آثار او: «کوارتت زهی»؛ «اسکرتسو»؛ «چند آواز برای پیانو»؛ «فانتزی اوریانتال»؛ «سوئیت ایرانی».
او در موسیقی از سبک ریمسکی کورساکف و آرام خاچاتوریان پیروی می‌کرد.
وی در سال ۱۳۳۱ شمسی ره‌سپار آمریکا شد و در شهر بوستون ساکن شد. در بوستون به عضویت هنرستان موسیقی درآمد و رهبری ارکسترهای مجلسی و سمفونیک را به‌عهده گرفت. از شاگردهای او می‌توان به واروژان اشاره کرد.
مراسم بزرگ‌داشت روبیک گریگوریان پدر موزیک فولکلور و رهبر ارکستر سمفونیک تهران در روز چهارشنبه سی‌ام فروردین ۱۳۹۱ در باشگاه آرارات تهران به همت مؤسسه ترجمه و تحقیق هور برگزار شد. این برنامه شامل سخن‌رانی امیراشرف آریان‌پور و شاهین فرهت و نمایش فیلم و اجرای ارکستر ارامنه انجام شد.
ابو العبد اسماعیل هنیه (زادهٔ ۱۹۶۳) سیاستمدار فلسطینی و از رهبران حماس است. او نخست‌وزیر تشکیلات خودگردان فلسطین از ۲۹ مارس ۲۰۰۶ تا ۱۴ ژوئن ۲۰۰۷ بود.
هنیه در ۶ مه ۲۰۱۷ رئیس جدید دفتر حماس و جایگزین خالد مشعل شد.
اسماعیل هنیه، با نام کامل "اسماعیل عبدالسلام احمد هنیه" با کنیه "ابو العبد" در ۲۹ ژانویه ۱۹۶۳ در اردوگاه مخیم الشاطئ در غزه به دنیا آمد. محل اصلی زندگی خانواده اش قبل از آوارگی روستای الجوره در عسقلان بوده‌است. سه خواهر او شهروند اسرائیل هستند و از دههٔ ۱۹۷۰ تاکنون در شهرک تل السبع در صحرای نگب زندگی می‌کنند. تعدادی از خواهرزاده‌های هنیه نیز در ارتش اسرائیل خدمت کرده‌اند.[
http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/israel/1520134/Hamas-leaders-three-sisters-live-secretly-in-Israel-as-full-citizens.html Hamas leader's three sisters live secretly in Israel as full citizens] The Telegraph, Tim Butcher 02 Jun 2006
وی تحصیلات ابتدایی و راهنمایی را در مدارس سازمان آنروا در اردوگاه مخیم الشاطئ در غزه گذراند. تحصیلات دبیرستان را در دانشسرای دینی الازهر در غزه کامل کرد و در سال ۱۹۸۱ وارد دانشگاه اسلامی غزه شد و به عضویت انجمن اسلامی این دانشگاه درآمد.إسماعیل هنیة وی همچنین از سال ۱۹۸۳ تا ۱۹۸۴ عضو شورای دانشجویی دانشگاه و از سال ۱۹۸۵ تا ۱۹۸۶ ریاست شورای دانشجویی دانشگاه را بر عهده داشت. وی لیسانس زبان عربی را از دانشکده تربیت دانشگاه اسلامی غزه دریافت کرد.
او در تظاهرات انتفاضه اول شرکت کرد و توسط دادگاه نظامی اسرائیل به زندان کوتاهی محکوم شد. او بار دیگر در سال ۱۹۸۸ توسط اسرائیل بازداشت و به مدت شش ماه زندانی شد. در سال ۱۹۸۹ به مدت سه سال زندانی شد. پس از آزادی وی، در سال ۱۹۹۲، مقامات نظامی اسرائیل، او را به همراه عبدالعزیز الرنتیسی، محمود زهار، عبدالعزیز رنتیسی و ۴۰۰ فعال دیگر از رهبران ارشد حماس، به لبنان تبعید کردند. این فعالان بیش از یک سال در مرج الظهور جنوب لبنان ماندند، جایی که به گفته بی‌بی‌سی: «حماس در معرض رسانه‌های بی‌سابقه ای قرار گرفت و در سراسر جهان شناخته شد». اسماعیل هنیه یک سال بعد به غزه بازگشت و به ریاست دانشگاه اسلامی منصوب شد.
دبیرستان فرزانگان تهران که مدرسه آن اکنون دبیرستان فرزانگان ۱ تهران دوره دوم نام دارد، یکی از دبیرستان‌های سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان (سمپاد) است. این دبیرستان یکی از واحدهای آموزشی دخترانهٔ شناخته‌شده و معتبر ایران است که هر ساله بسیاری از دانش‌آموختگان آن وارد دانشگاه‌های برتر ایران می‌شوند. هم‌چنین همه ساله دانش‌آموزانی از این دبیرستان در مسابقات علمی ملی و جهانی موفقیت‌هایی کسب می‌کنند.
«دبیرستان فرزانگان تهران» که در سال ۱۲۴۷ بنیان‌گذاری شد
تا سال ۱۳۶۶ تنها مدرسه سمپاد دخترانه در ایران بود. همچنین تا دهه ۱۳۷۰ تنها مدرسه سمپاد دخترانه در تهران بود اما هم‌اکنون به تعداد بیشتری مدرسه سمپاد دخترانه در تهران گسترش یافته‌است. این مدارس عبارتند از: دبیرستان دوره اول و دوم فرزانگان ۱، دبیرستان دوره اول و دوم فرزانگان 2، دبیرستان دوره اول ودوم فرزانگان 3،دبیرستان دوره اول و دوم فرزانگان 3 ، دبیرستان دوره اول فرزانگان ۴، دبیرستان دوره اول فرزانگان ۵، دبیرستان دوره اول فرزانگان ۶، دبیرستان دوره دوم فرزانگان ۳، متوسطه دوره اول فرزانگان ۷، متوسطه دوره اول فرزانگان ۸.
این دبیرستان هم‌جوار مجتمع ورزشی شهید گلاب و اداره آموزش و پرورش منطقه ۶ در خیابان فلسطین شمالی، خیابان ایتالیا، خیابان سرپرست است. در سال ۱۳۹۰ مدرسه فرزانگان ۶ به ضمیمه این فرزانگان قرار گرفت و در سال ۱۳۹۲ با مدیریت جدیدی از آن جدا گشت.
در سال ۱۳۹۵ اعلام شد که مدرسه در پایه دهم در سال تحصیلی جدید ورودی جدید نخواهد گرفت که این امر با تجمع اعتراضی دانش‌آموزان، اولیا و فارغ‌التحصیلان مواجه شد که آن را اقدامی در جهت تعطیلی مدرسه و انتقال آن به فرزانگان ۶ می‌دانستند. در پی آن سخنگوی اداره کل آموزش و پرورش شهر تهران اعلام کرد به علت نبود ظرفیت برای دانش آموزان دوره دوم دبیرستان دخترانه فرزانگان یک، این دانش آموزان به ساختمان شماره دو این دبیرستان منتقل می‌شوند.
با برکناری طاهره کردی و روی کار آمدن حدیث صانعی به عنوان مدیر، این دبیرستان شاهد تغییرات فراوان شامل استفعای دبیران مرد و سخت‌گیری‌های زیادی مانند کار گذاشتن دوربین در دستشویی‌های مدرسه از طرف مدیریت بود و این اتفاقات باعث شد در تاریخ ۵ مهرماه اعتراضات گسترده ای توسط دانش‌آموزان و والدین آنها شکل بگیرد‌. که نتیجه آن فرار کردن سرپرست(صانعی) از دبیرستان و استعفای او بود.
کارگاه علوم این دبیرستان هر ساله در حوالی بهمن و اسفند ماه توسط دانش آموزان پایه دهم (سال دوم) برگزار می‌شود. در مدت زمان برگزاری این کارگاه، کلاس‌ها به حالت تعطیل و نیمه‌تعطیل در می‌آید و دانش‌آموزان پژوهش‌هایشان را در زمینه‌های گوناگون از جمله زیست‌شناسی، علم رایانه، فیزیک، ادبیات و علوم انسانی، شیمی، ریاضی، رباتیک، نانو، هوا و فضا، هنر و ستاره‌شناسی و ارائه می‌کنند.
بیشتر پژوهش‌ها در طول سال تحصیلی در ضمن کلاس‌های پژوهش علوم پایه و پژوهش علوم انسانی انجام می‌شوند. هر یک از این کلاس‌ها یک زنگ در هفته را به خود اختصاص می‌دهند.
از این برنامه خانواده‌های دانش‌آموزان، مسئولین آموزشی، دانش‌آموزان مدرسه‌های دیگر و بسیاری از افراد علاقه‌مند بازدید می‌کنند.
با توجه به حضور فعال دبیرستان‌های فرزانگان در رقابت‌های بین‌المللی روبوکاپ، مسابقاتی تحت نام فرزکاپ در دبیرستان فرزانگان یک تهران برگزار می‌گردد.
همه ساله دانش‌آموزان سال یازدهم (سال سوم)، سرودی تدوین می‌کنند که دانش‌آموزان سال‌های بعد به یادبودشان -در حلقه‌هایی که در حیاط دبیرستان می‌زنند- اجرا می‌کنند. مفاهیم این سرودها اغلب بر پایهٔ آزادی، امید و آینده و متناسب با دغدغه‌های خاص هر پایه است.
نمونه ای از این سرودها اوهام، ری را، پژواک، در میان طوفان، قصهٔ تکرار، رؤیای آخر، بادبادک‌ها، پرواز بندباز، پژواک، تا اوج، ققنوس، لبریز، میراث، نبض، طنین و طلوع است.
دانش آموزان سال یازدهم (سال سوم) هر سال به عنوان آخرین برنامه گروهی دبیرستان برنامهٔ «کارگاه هنری» دارند که زمانش معمولاً حوالی اسفند است. قسمت‌های مختلف برنامهٔ تئاتر و موسیقی (ایرانی و کلاسیک) و … است که بسته به دانش آموزان، پایه و ابتکارشان تغییر می‌کند. (برای مثال در سال ۹۷ دانش آموزان اجرای موسیقی تلفیقی، آکاپلا و.. داشتند) مهم‌ترین قسمت برنامه هنری خواندن سرود ملی جدید است که تا قبل از برنامهٔ هنری دانش آموزان پایه‌های دیگر از محتوای شعر و آهنگ آن خبر ندارند.
هر سال یک یا چند نشست ادبی به نام چکاد قلم برگزار می‌شود که شرکت کنندگان آن، دانش آموزان، دبیران و فارغ التحصیلان این مدرسه هستند. در این نشست آثار ادبی نوشته شده توسط دانش آموزان خوانده و نقد می‌شود. در کنار بخش ادبی چکاد برنامه‌های جانبی نیز مانند موسیقی وجود دارد. در برخی از این نشست‌ها از میهمان‌هایی دعوت می‌شود که آثار ادبی آن‌ها برگزیده بوده و بیشتر جمع با آن‌ها آشنایند. رسم چنین است که مجری، برنامه را با شعر "بخوان به نام گل سرخ" از محمدرضا شفیعی کدکنی آغاز کند.
منِ او رمانی فارسی نوشته رضا امیرخانی است که در سال ۱۳۷۸ منتشر شد.
داستان مربوط به زندگی فردی به نام علی فتاح است و عشق پاک او با دختر خدمتکار خانواده اش به نام مهتاب که به دلیل اعتقاد علی به عشقی پاک تا زمانی که از عشق راستین خود مطمئن نشده از ازدواج امتناع می‌کند و در خلال داستان از راهنمایی‌های درویشی مصطفی نام، از سلسله‌ای نامعلوم کمک می‌گیرد که نقش مهمی در داستان نیز دارد. دو راوی در داستان هستند، یکی خود رضا امیرخانی و دیگر قهرمان داستان (علی فتاح) و این دو ماجراهای زندگی علی فتاح را از کودکی تا لحظهٔ مرگ / ازدواج، روایت می‌کند.
این کتاب از سوی منتقدین امیرخانی به اثری رمانتیک - حزب‌اللهی تشبیه شده است. امیرخانی در این کتاب با نگرشی مذهبی تصوف را موازی با عرفان و عشق زمینی را با موضوعاتی عرفانی فرازمینی درمی‌آمیزد. نویسنده در اثبات ادعای ارتباط این دو به حدیث «من عشق فعف ثم مات مات شهیدا» مستمسک می‌شود (گرچه از سوی اکثر فلاسفه و عرفای ایرانی مفهوم عشق در این حدیث عشق عرفانی و نه زمینی است). همچنین دگر تلاش بارز این نویسندهٔ متعهد انقلاب تلاش برای واحد نشان دادن متن جریانات آزادی طلبانهٔ مبارزان استقلال طلب الجزایری (به عنوان یک نهضت ملی) و انقلاب اسلامی (به عنوان جنبشی مذهبی) است. نویسنده در ایجاد این ارتباطات قصد پیوند دادن مفاهیمی دارد که ممکن است به نظر متضاد یا حتی بی رابطه برسند. همچنین، این کتاب سعی دارد اوضاع دوران قدیم تهران را (از زمان رضاشاه) بستری برای انقلاب اسلامی توصیف کند.
مهم‌ترین شخصیت این کتاب درویشی با نام مصطفی است که حقیقت تماماً در دست اوست و مانند ریش سپید قصه و خدای قصه است. بزرگ نمایی این شخصیت در داستان قابل تأمل است. همچنین تم عزب - مجرد ماندن برای پاک ماندن توسط شخصیت او به داستان مطرح می‌شود. حضوری غیر مستقیم و گاه مستقیم فرهنگ صوفیانه در داستان نشانگر این است که نویسنده مرز خاصی بین عرفان، تصوف، دین، رمانس (عشق زمینی) و امثال این‌ها قائل نیست، یا حداقل دوست دارد این طور به نظر برسد.
در هم آمیختن مفاهیم عاشقانه و عرفانی با رویکردی مذهبی در این رمان از طرفی ممکن است پلورالیسم فلسفی یا حتی بعضاً پلورالیسم دینی تلقی شود، اما به نظر می‌رسد امیرخانی در این رمان بیشتر همان رواداری آیین اسلامی را بازنمایی کرده است. پلورالیسم دینی شامل قضاوت راجع به ادیان مختلف نیست، در حالی امیرخانی در این رمان به تبلیغ دینی خاص و مکتبی خاص از آن اقدام می‌کند و برداشت‌های دیگر را توسط ریش سفید داستانش رد می‌کند.
این کتاب توسط باستیان زولینو عضو هیئت علمی دانشگاه UI اندونزی، به زبان اندونزیایی ترجمه شده است.
همچنین ترجمه روسی این کتاب توسط الکساندر اندروشکین و از سوی انتشارات وچه در روسیه منتشر شده و توسط انتشارات صدرای مسکو تجدید چاپ شده است. در سال ۱۳۹۵ نیز از ترجمه عربی این کتاب رونمایی شد.
کتاب دَدَه قورقود (به زبان ترکمنی: Gorkut-ata)؛ نام قدیمی‌ترین و معروف‌ترینStanford Jay Shaw, History of the Ottoman Empire and Modern Turkey, Cambridge University, 1۹۷۷, pg 141. Excerpt: "The greatest folk product of the fourteenth century was the prose collection of Dede Korkut, the oldest surviving examples of Oghuz Turkmen epic. Dede Korkut relates the struggles of Turkmens with the Georgians and Abkhaza Circassians in the Caucasia as well as with the Byzantines of Trabazon, adding stories of relationships and conflicts within Turkomen tribes^ Cemal Kafadar(۱۹۹۵), “in Between Two Worlds: Construction of the Ottoman states”, University of California Press, 1995. Excerpt: "It was not earlier than the fifteenth century. Based on the fact that the author is buttering up both the Akkoyunlu and Ottoman rulers, it has been suggested that the composition belongs to someone living in the undefined border region lands between the two states during the reign of Uzun Hassan (1466-78). G. Lewis on the hand dates the composition “fairly early in the 15th century at least”.İlker Evrım Bınbaş OḠUZ KHAN NARRATIVES in Encyclopaedia Iranica The Ketāb-e Dede Qorqut, which is a collection of twelve stories reflecting the oral traditions of the Turkmens in the 15th-century eastern Anatolia, is also called Oḡuz-nāma. اثر مکتوب مشتمل بر یک مقدمه و ۱۲ بوْی یا قسمت به زبان ترکی اوغوزی می‌باشد.
این مجموعه از ۱۲ داستان به نثر و نظم تشکیل شده و مجموعه‌ای است که زندگی، ارزش‌های اجتماعی و باورهای پیش از اسلام ایل‌های ترک اوغوز را نشان می‌دهداین کتاب ارزشمندترین مجموعه نثر فولکلور امپراطوری عثمانی در قرن‌های چهاردهم و پانزدهم میلادی است و تخمین دقیق قدمت داستان‌ها غیر ممکن است، اما برخی از صاحب‌نظران نیز قدمت قدیمی‌ترین نسخهٔ مکتوب موجود از این کتاب را در حدود قرن شانزدهم میلادی تخمین زده‌اند.Cemal Kafadar (۱۹۹۵), “in Between Two Worlds: Construction of the Ottoman states”, University of California Press, 1995.Michael E. Meeker, “The Dede Korkut Ethic”, International Journal of Middle East Studies, Vol. 24, No. 3 (Aug. , ۱۹۹۲), ۳۹۵–۴۱۷.
کتاب دده قورقود مجموعهٔ دوازده حکایت حماسی و داستان‌هایی قهرمانی از تُرک‌های اوغوز (غُز) است.
داستان‌های حماسی کتاب دده قورقود الهام‌گرفته از دو دورهٔ تاریخی متفاوت هستند که در هم آمیخته شدند:
الف) توصیف جنگ‌های اوغوز با همسایگانشان، پچنگ‌ها و قبچاق‌ها و دیگر مناسباتشان بین سده‌های سوم تا پنجم هجری در شمال سیحون و پیش از ورود اوغوزها به آناتولی. قهرمان اصلی این حکایت‌ها «سالور قازان» بوده و این حکایت‌ها در واقع مناقب و خصایل قبیله سالور، یکی از ۲۴ قبیلهٔ اوغوز است.
ب) دربارهٔ حملات قبایل ترکمن از سدهٔ هفتم به بعد، از آناتولی شرقی و آذربایجان به سرزمین‌های یونانی‌نشین ترابوزان، گرجستان و آبخازیا است. قهرمان بیشتر این حکایت‌ها بایندُر خان جد افسانه‌ای آق‌قویونلوها است. در دده قورقود «سالور قازان» داماد و پیرو «بایندر خان» معرفی شده‌است. داستان سالور قازان یعنی داستان اوغوزها پیش از رفتن به آناتولی با داستان بایندُر خان آق‌قویونلو یعنی داستان دورهٔ حضور اوغوزها در آناتولی و داستان قبایل ترکمن درآمیخته است.
از نکته‌های چشمگیر این داستان‌ها می‌توان به این موارد اشاره کرد: خانواده و به‌ویژه نقش زن در خانواده و جامعه و تربیت فرزندان جایگاه ویژه‌ای دارد. برای نام‌گذاری پسران، پس از این که شایستگی خود را به خانواده و جامعه نشان می‌دادند، مراسم اجرا می‌شده است. اوزان (نوازنده) و ساز قوپوز محترم شمرده می‌شود و خود شخصیت دده قورقود یک اوزانِ قوپوزنواز است.
شخصیت دده قورقود، که کتاب به نام او نامیده شده، به‌عنوان یک اوزان (عاشیق) در همهٔ داستان‌ها حضور دارد و معمولاً در آخر هر داستان وارد صحنه می‌شود و داستان را با سخنان نغز و پندآمیز خود به پایان می‌رساند.. در مقدمهٔ کتاب، شخصیت «دده قورقود» فرزانه‌ای از قبیلهٔ بیات، معاصر پیامبر اسلام، دانای طایفه اوغوز، آگاه به غیب و الهام الهی عنوان شده است. مقدمهٔ کتاب، نقل دربارهٔ دده قورقود و سخنان منسوب به دده قورقود است و وی در همهٔ داستان‌های دوازده‌گانهٔ کتاب حضور داشته و نقش دانای کل، حلال مشکلات، خنیاگر و داستان‌پردازِ مجالس را دارد. در آسیای میانه دده قورقود از اولیای الهی به شمار می‌آید.
امیر علیشیر نوایی در نسائم المحبه (ترجمهٔ ترکی نفحات‌الانس جامی)، که به شرح احوال عارفان اختصاص دارد، ضمن اشاره به شهرت دده قورقود در میان تُرکان، نوشته است که وی از گذشته آگاهی داشته و از آینده خبر می‌داده و سخنان باارزشی از او باقی مانده است. خاطرات دده قورقود و قبرهای منسوب به وی در مناطق تُرک‌نشین پراکنده است. بنا به روایاتی در قزاقستان و قرقیزستان و ترکمنستان «قورقوت آتا» در رؤیای خود کنده‌شدن گورش را دیده و برای فرار از مرگ از دیاری به دیاری دیگر گریخته است. او در هر جا با گورکنان خود روبه‌رو شده و سرانجام به اقامتگاه دائمی خود در نزدیکی مصب سیحون بازگشته است و پس از گذشتن از آنجا در محلی که به‌مناسبت وجود مقبره‌ای منتسب به وی، «ایستگاه دده قورقود» نامیده می‌شود، به خاک سپرده شده است.
شخصیت دده قورقود را پیری که از گذشته آگاهی داشته و از آینده خبر می‌داده است، طالع‌شناس،Ottoman and Persian Empires 1300-1730 in: Beck, Sanderson. 2004. Ethics of civilization 1, Middle East & Africa to 1875 / by Sanderson Beck. Goleta, Calif: World Peace Communications. و اوزان (خواننده و نوازندهٔ غز) دانسته‌اند. واژه "دده" به‌معنی «بابابزرگ» است. اینکه آیا دده قورقود شخصیتی راستین بوده یا داستانی، قابل‌اثبات یا رد نیست. در باور ایشان دده قورقود در سن ۳۰۰سالگی درگذشت. گوری در نزدیکی شهری که به نام او قورقود نامیده شده قرار دارد. این شهر در مسیر راه‌آهن شهر غزالی به قیزیل‌اوردا در قزاقستان و در ۱۵۰ مایلی خاور دریاچهٔ آرال قرار دارد.Lewis, Geoffrey (Ed.) (1974). The Book of Dede Korkut. Harmondsworth: Penguin در کتاب منجم‌باشی، مورخ معروف عثمانی، نیز از شخصی به نام قورقود آتا که در قدیم‌الایام در میان ترکمانان می‌زیسته نام برده شده است، همچنین قورقود آتا در کتاب شجره التراکمه ابوالغازی بهادر خان، وزیر یکی از شاهان افسانه‌ای اوغوزان است که مکرر از او نام برده شده است.شجره التراکمه، ابوالغازی بهادرخان، ترجمه م. کریمی، کرج نشر پینار 1389
به‌باور دانشنامهٔ جهان اسلام در کتاب دده قورقود، خانواده و به‌ویژه نقش زن در خانواده و جامعه و تربیت فرزندان جایگاه ویژه‌ای دارد.به‌باور نشریهٔ ادبیات تطبیقی دانشگاه باهنر کرمان در این کتاب زن با سیمای دلپسند و با مقامی ارجمند و والا هم‌طراز مرد نمایانده شده است و در کنار قهرمانان مرد برای دفاع از حریم ایل و دیار خود با مردان هماورد می‌کند.
کریمی در کتاب ادبیات باستان آذربایجان باور دارد زنانی که در این اجتماع ایلی تصویر می‌شوند، جسور، دلیر، با شهامت و مبارز هستند. در منابع چینی شعر بلندی به نام «مولان تورکی‌سی» به ثبت رسیده‌است، که مضمون آن دربارهٔ ماجرای زندگی دختر شجاعی است که یکه و تنها پای به میدان کارزار می‌نهد و با کمال تهور آهنگ نبرد می‌کند و رشادت‌ها و دلاوری‌های شایان تحسینی از خود نشان می‌دهد.
بورلا (Burla) خاتونِ داستان چهارم، سولجان (Suljan) خاتونِ داستان ششم و چیچک (Cicak) بانوی داستان سوم و دیگر زنان جسور اوغوز شخصاً در نبرد علیه دشمن به پا برمی‌خیزند و سرانجام پیروز می‌شوند..
حسین محمدزاده صدیق نیز باور دارد صحنهٔ حملهٔ برق آسای سولجان خاتون به‌سوی انبوه سپاه دشمن با این تشبیهات زنده و جاندار به تصویر کشیده شده است: «سولجان با اسبِ بادپای خود چونان شاهین تیزپروازی که به‌سوی انبوه غازهای وحشی فرود آید، به قلب قشون دشمن یورش آورد.» این دختر دلیر در میان افراد قبیلهٔ خود به اوصافی از قبیل شکارچی بی‌نظیر، کسی که تیرش هرگز به خطا نمی‌رود، و پهلوانی که همواره دو کمان بر دوش دارد معروف بود.
نشریهٔ ادبیات تطبیقی دانشگاه باهنر کرمان این‌طور می‌گوید که زنان در این کتاب هیچ‌کدام با صفت جادو و جادوگری توصیف و معرفی نشده‌اند.
مجموعه دوازده حکایت دده قورقود، داستان‌هایی قهرمانی از ترکان اغوز است. به نظر فاروق سومر حکایت‌های دده قورقود دربارهٔ اوغوزهایی‌ست که در قرن چهارم و پنجم هجری در حوضه سیحون می‌زیستند. قهرمانان این داستان‌ها بیگ‌های غز هستند. خاطرات جنگ‌های این غزها با بیگ‌های قبچاق همسایه و کشمکش‌های درونی خود آنها در آسیای مرکزی را احتمالاً نوادگان این غزها در نیمه اول قرن هفتم هجری با خود به خاور نزدیک بردند. این خاطرات در اوایل قرن هشتم مکتوب شد و اغوزنامه نام گرفت. اصل کتاب اغوزنامه در دست نیست ولی گفته می‌شود تفاوتهایی با کتاب حاضر داشته‌است. حکایت‌های اغوزنامه توسط اوزان‌ها که خواننده و نوازنده بودند حفظ شده و بازگو شد. سپس در نیمه دوم سدهٔ دهم هجری این حکایت‌ها در کتاب دده‌قورقود مکتوب شد. به اعتقاد پرتو نایلی بوراتاو، دده قورقود تنها متن حماسی غُز است که به زمان حال منتقل شده‌است. از نظر او داستان‌های حماسی کتاب دده‌قورقود متعلق به دو دوره زمانی متفاوت هستند که در هم آمیخته شده‌اند:
درآمیختن این دو دوره بدین شکل است که در کتاب، «سالور قازان» داماد و پیرو «بایندر خان» معرفی شده‌است، و داستان سالور قازان یعنی داستان غز‌ها پیش از رفتن به آناتولی با داستان بایندُر خان-آق قویونلو یعنی داستان دوره حضور غزها در آناتولی و داستان قبایل ترکمن درآمیخته است.
بوراتاو نویسندهٔ دده قورقود را ناشناخته دانسته و زمان کتابت آن را همدوره با اوزون حسن می‌داند. دربارهٔ اینکه نویسنده مقدمه کتاب دده قورقود با نویسنده حکایات کتاب یکی باشند نیز میان پژوهشگران اختلاف نظر هست. بیشتر پژوهشگران نویسندهٔ مقدمه و حکایات را متفاوت می‌دانند اما بوراتاو آنها را یکی می‌داند.
جمال کافادار بر این اعتقاد است که قدمت این کتاب پیش‌تر از قرن ۱۵ میلادی نیست زیرا نویسنده تلاش دارد تا جایگاه حاکمان آق‌قویونلوها و عثمانیها را ارتقا دهد. با این وجود استنفورد جی شا در کتاب تاریخ امپراطوری عثمانی قدمت کتاب دده قورقود را به قرن ۱۴ میلادی تخمین زده‌است.Stanford Jay Shaw, History of the Ottoman Empire and Modern Turkey, Cambridge University, 1977, pg 141.
مایکل ای. در خصوص دو تاریخ اعلام نظر کرده‌است، وی اعتقاد دارد که نسخه‌ای که در حال حاضر از داستان‌ها داریم به صورت داستان‌ها و شعرهای فولکلور در حدود قرن ۱۳میلادی ساخته شده‌اند و در حدود قرن ۱۵ میلادی به صورت مکتوب درآمده است. حداقل یکی از داستانها (داستان هشتم: بوسات اولدوردوگی تپه گوزون بویو (داستان تپه گوز کشته شده به دست بوسات) در نسخه مکتوب در ابتدای قرن ۱۴ مشابهتی با داستان منتشرنشده‌ای به زبان عربی با نام "Durar al-Tijan",کتابت شده در مصر به تاریخ ۱۳۰۹ تا ۱۳۴۰ میلادی دارد.
اصطلاح اغوزنامه برای کتاب دده قورقود به داستان مردان قبیله اوغوز اشاره دارد، نه به شخصیتی اسطوره‌ای به نام اغوز.، بعلاوه، "روایتهای‌اغوز" و کتاب دده قورقود ساختمان روایی متفاوتی دارند. در حالی که روایت‌های‌اغوز داستان خان‌ها را به عنوان رهبران مطلق سیاست دشت حکایت می‌کند، کتاب دده قورقود داستان مردانی از قبیله اغوز است که رئیس‌های آنان، مثل بایندرخان، در متن وجود دارند،، اما هیچگاه روی آنان تأکیدی نشده. این تفاوت بین کتاب دده قورقود و "قطعه‌توپقاپی" هم وجود دارد. قطعه‌توپقاپی، نوشته‌ای است با نویسنده ناشناس که در مدخل "تاریخ آل سلجوق" نوشته یازیجی‌اوغلو پیدا شده‌است. با وجود این تفاوت‌ها، هردوی این قصه‌ها (اغوزخان و کتاب دده قورقود) واضحاً طی قرن‌های ۱۴ تا ۱۶ میلادی گردآوری شده‌اند، کتاب "کلمات اغوزنامه المشهور به آتالارسوزی"، که جُنگی از ضرب‌المثلهاست، شامل مدخلی بر قورقودآتا می‌شود که در آن از اغوزآتا به عنوان فردی نامبرده شده که واجد توانایی پیشگویی می‌باشد. کتاب‌های "کنزالدرر و جامع الغرر" و "درر التیجان و غرر تواریخ الازمان" نوشته ابن دواداری (۷۸۶ قمری، ۱۳۳۵ تا ۱۳۳۶ میلادی)، تاریخ‌نگار دوره مملوکان، که بازتابی است از داستان‌های دوره اردوی زرین، آمیزه بی‌همتایی از داستان‌های مربوط به چنگیزخان، اغوزخان و دده قورقود را ارائه می‌دهد. سرانجام، تاریخ جدید مرآت جهان، که کتابی دربارهٔ تاریخ جهان است و در سال ۱۵۹۲ میلادی (۱۰۰۰ قمری) توسط یکی از خاندان آق‌قویونلو نوشته شده، داستان‌هایی در مورد اغوز دارد که هم به داستان دده قورقود و هم به داستان اغوزخان اشاره کرده‌است.
بر پایه نظر محمد فؤاد کوپرولو مجموعه داستان‌های ده‌ده قورقود ریشه‌ای پیش از اسلامی دارند و نشانه‌هایی از این ریشه‌های پیش از اسلام در آن دیده می‌شود.http://rch.ac.ir/article/Details?id=9128 این داستان‌ها قرن‌ها به‌صورت شفاهی سینه به سینه نقل شده‌اند و سرانجام به صورت مکتوب درآمده‌اند. کوپرولو باور دارد کتاب دده قورقود در واقع از مجموعه مناقب اغوزان یا اوغوزنامه‌ها جدا شده‌است.صوفیان نخستین در ادبیات ترک، محمد فؤاد کوپریلی، ترجمه توفیق. ه. سبحانی، نشر انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، تهران،1385 ص63 وی برای اثبات سخن خود قسمتی از نقل قول ابوبکر عبدالله دواداری در کتاب درر التیجان را می‌آورد. دواداری در این کتاب که به سال ۷۰۹ قمری تألیف شده‌است در ذکر رویدادهای سال ۶۲۸ قمری، به دو کتاب به نام‌های اولوخان آتا بیتکچی و دیگری اوغوزنامه اشاره می‌کند. او می‌نویسد خود اصل کتاب اوغوزنامه را دیده‌است. این کتاب به روایت دواداری ابتدا از ترکی به فارسی و سپس به وسیله جبرائیل بن بختیشوع طبیب و مترجم معروف زمان هارون الرشید به عربی ترجمه شده‌است و اصل آن جزو خزانه ابومسلم خراسانی بوده‌است. نقل دواداری از آنجا که شباهت بسیار به داستان تپه گوز دارد، کوپرولو را به این نتیجه رساند که این کتاب قسمتی از اغوزنامه باستانی بوده‌است که بعدها از آن مجموعه جداشده‌است؛ ولی استدلال استواری برای این سخن که این دو یک کتاب هستند وجود ندارد.صوفیان نخستین در ادبیات ترک، محمد فؤاد کوپریلی، ترجمه توفیق. ه. سبحانی، نشر انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، تهران،1385 صص297-298 فاروق سومر هم استدلال کوپرولو را رد می‌کند و می‌گوید این کتاب ربطی به آغوزنامه رویت شده توسط ابن دواداری نیست.
جوادی و بوریل معتقدند که داستان دده قورقود، به قرن پنجم و ششم هجری (یازدهم و دوازدهم میلادی) به دوران پیش از مسلمان شدن ترک‌های اغوز بر می‌گردد. با این حال، متن موثق این داستان در قرن نهم هجری (پانزدهم میلادی) نگاشته شده‌است.H. Javadi and K. Burrill, "AZERBAIJAN x. Azeri Literature" in Encyclopædia Iranica. Vol. III, Fasc. 3, 1988, pp. 251-255.
اولیا چلبی از وجود مقبره قورقود خان (دده قورقود) در زیارتگاه اجداد سلاطین آل عثمان در اخلاط خبر داده‌است. آدام اولئاریوس آلمانی که در حدود نه سال پیش از اولیا چلبی از دربند گذشته‌است در سفرنامه‌اش از قبر کورشود/قورخود یاد کرده که بر فراز تپه‌ای در نزدیکی دربند بوده‌است. بارتولد که بعدها به دربند (روسیه) سفر کرده بود، نشانی از قبری که اولیا چلبی و اولئاریوس دیده بودند، نیافته بود. در حوالی سرای در ساحل رود ولگا نیز محلی بنام «آستانه قورقوت» وجود دارد و مقبره نیمه ویرانی در ایالت اورنبورگ واقع در اورال جنوبی نیز منتسب به دده قورقود است.
به نظر زکی ولیدی طوغان بسیاری از نام‌های تاریخی و جغرافیایی موجود در این کتاب متعلق به زمان پیش از عزیمت غز‌ها از ترکستان است. با این حال پس از انتقال غزها به آناتولی و آذربایجان بسیاری از نام‌های مکان‌های وقوع حوادث و نیز نام دشمنان غزها تغییر پیدا کردند. در دده قورقود بقایای نمادهای شمنیسمی تُرکان در کنار نمادهای اسلامی دیده می‌شود. مثلاً قهرمانان حکایات از خداوند تنری (تانری؛ تنگری) کمک می‌خواهند در حالی که پیش از آغاز جنگ وضو گرفته و نماز حاجت می‌خوانند و پس از پیروزی، کلیساها را به مسجد اسلامی تبدیل می‌کنند. نام بیشتر قهرمانان دده قورقود تُرکی است به جز سه نفر که نام‌های عربی و فارسی دارند.
محمدعلی فرزانه در مقدمه‌ای که بر کتاب دده قورقود نوشته‌است اشاره می‌کند که: «در تکوین آثاری از نوع داستانهای دده قورقود که جنبه فولکلوریک آن بر جنبه ابداع فردی آن برتری دارد مسئله پیدایش اثر یک چیز و تاریخ و تدوین و کتابت آن چیز دیگر است. به عبارت دیگر هر اثر فولکلوریک ولو اینکه در آغاز امر گوینده و پردازنده‌ای داشته باشد، بعد از ابداع مدتها سینه به سینه نقل می‌شود. پابه‌پای تحول اجتماع و تاریخ و طی دوران کمابیش طولانی، تبدلات و تغییراتی بر خود می‌پذیرد و آنگاه ممکن است کسوت کتابت بپوشد.»
تخمین دقیق بر اساس روش زندگی ترکان کنونی پس از گذر نسلهای متمادی با افسانه‌هایی مانند دده قورقود که به صورتی سینه‌به‌سینه منتقل شده‌است، غیرممکن است. این امر علی‌الخصوص در خصوص کتابی مانند این که توسط راویان فراوانی که هر کدام امکان اضافه و کم کردن بخشی از آن را داشته‌اند و در قرن ۱۶ میلادی دو نسخه مکتوب تهیه شده‌است، صحت دارد.
میرعلی سیدسلامت در کتاب «مقدمه‌ای بر بررسی کتاب دده‌قورقود» که در آن به بررسی اساطیری این کتاب پرداخته‌است اعتقاد دارد که «در چنین شرایطی باید زمان وقایع اتفاقیه کتاب دده قورقود خیلی قدیم‌تر از زمان سرازیر شدن قبایل و عشایر به آذربایجان باشد. بازگویی جهان‌بینی قبل از اوستا در چارچوب سرکردگان اقوامی با مشخصه‌های حک شده بر قلعه‌ها و ممالک و طوایف تماشایی است. بازآفرینی، حفظ و نگهداری این اثر و نمایاندن نقش توتمها در مبارزه با اهریمن، درخور ستایش است اما اثبات انتساب‌ها بیهوده است.»
این مجموعه پیش از تهیه در قالب کتاب به صورت افسانه‌های شفاهی وجود داشته و در نسلهای متمادی و سینه‌به‌سینه منتقل شده‌است و مجموعه‌های گردآوری شده متفاوتی از این افسانه‌ها وجود دارد با توجه به آهنگین بودن زبان ترکی، این گمان وجود دارد که نسخه‌های ابتدایی قالب نظم و شعر داشته‌اند اما این افسانه‌ها در طول زمان و تحت تأثیر مضامین اسلامی به شکل نظم و نثر درآمده است.
در نسخه واتیکان بیشتر واژه‌های اصیل ترکی تبدیل به لغات و اصطلاحات عربی گردیده‌اند مانند واژه «بوْی» به معنی داستان، تبدیل می‌شود به «حکایت» و «اٰؤلمک» به «وفات» و مانند این‌ها؛ که بی‌گمان در اثر وسعت و رسمیت زبان ادبی رایج منطقه در آن زمان، یعنی زبان عربی-فارسی، به این متن ترکی نیز نفوذ کرده‌است. به‌طور خلاصه، وجود شواهدی مانند: نیزههای چوبین، کمان‌های زخمت و فوق‌العاده سنگین، ناشناخته بودن فلزات، تولد رازناک «تپه گؤز» یا غول یک چشم و آدمخواری حریصانهٔ او، نقش زنان در جستجو و جمع‌آوری و شناخت گیاهان، آشنایی دورا دور و پرابهام با جانوران و تشخیص ندادن جنسیت آن‌ها، مطرح شدن مسایلی در مورد لزوم یا عدم لزوم ترک غار و پایین آمدن از کوه و سرازیر شدن به دشت، باورهای آنیمستی (روح باوری) و توتمیستی و جنبه تقدس‌آمیز داشتن نوع گرگ و دیر شواهد در این زمینه را می‌توان در مدارج معینی از نمودار مسیر تکامل فرهنگی انسان قرار داده و آن گاه به تعیین بعد زمانی و ارزیابی قدمت آن دوران پرداخت و وقوع حوادث معینی را به مرحله پیش از دوره سفالگری یا همزمان با آن و غیره نسبت داد.
جفری لوئیس می‌نویسد: با توجه به زبان متن، محتمل به نظر می‌رسد که کتاب مربوط به اواخر قرن چهاردهم یا اوایل قرن پانزدهم باشد. متن، بعضی از مشخصه‌های زبان ترکی آدربایجانی را دوشادوش ترکی غربی (ترکی استانبولی) نشان می‌دهد. ترکی استانبولی بیشتر در نسخه خطی واتیکان دیده می‌شود. اما منشأ متن به زمانی بازمی‌گردد که هنوز ترکی آذربایجانی و عثمانی به عنوان لهجه‌های مجزا از هم جدا نشده بودند. البته کار درستی نیست که سعی کنیم از شواهد زبانی به نتیجه‌گیری نهایی دربارهٔ زمان و مکان نگارش کتاب برسیم. کما اینکه نمی‌دانیم هر موردی در کتاب نتیجه تغییری است که راویان یا اوزان بعدی یا نسخه‌بردار بعدی ایجاد کرده‌اند.
جمال کافادار (Cemal Kafadar) استاد مطالعات ترک هاروارد با تأکید بر نامشخص بودن مکان قطعی، زمان کتابت دده قورقود را در دوره حسن اوزن و محل را تقریبی بین آق‌قویونلو و امپراتوری عثمانی، یعنی بین آناتولی شرقی و غربی می‌داند. او می‌نویسد «دقیقاً مشخص نیست داستان‌های دده قورقود چه زمانی کتابت شدند اما پیش از سده ۱۵ میلادی نبوده‌است. بر اساس این واقعیت که نویسنده، حکمرانان آق‌قویونلو و سلاطین امپراتوری عثمانی را در داستان‌ها مخلوط کرده‌است، احتمالاً کسی که در زمان اوزون حسن (۱۴۶۶–۷۸) در محدوده تقریبی بین این دو سرزمین می‌زیسته تدوین کرده‌است.» او ادامه می‌دهد «از سوی دیگر، لوئیس کتابت را «حداقل در اوایل قرن پانزدهم» تخمین زده‌است. علاوه بر این که باید بپرسیم زمان داستان‌ها به چه زمانی برمی‌گردد، یا چه زمانی به شکل امروزی خود نوشته شده‌اند (سؤالی که لوئیس می‌پرسد)، باید بپرسیم که چه زمانی تصمیم گرفته شد که این داستان‌ها به صورت کتبی نوشته شوند. در پاسخ به سؤال آخر، «عثمانیان» از آنچه لوئیس در نظر گرفته بود موجّه‌تر است.Kafadar, Cemal (1995). Between Two Worlds: The Construction of the Ottoman State. Berkeley, CA: University of California Press, p.177-178 "It is not known when exactly the tales of Dede Korkut were written down, but it was not earlier than the fifteenth century. Based on the fact that the author is buttering up both Akkoyunlu and Ottoman rulers, it has been suggested that the composition belongs to someone living in the undefined borderlands between the two states during the reign of Uzun Hasan (1466-78). See Boratav, 100 Soruda Türk Halkedebiyati (Istanbul, 1969), 46-47. G. Lewis, on the other hand, dates the composition “fairly early in the 15th century at least" (The Book of Dede Korkut, 16-19). In addition to questions concerning the time the stories can be traced back to, or when they were composed in the shape we have them (which is what G. Lewis is asking and which could have been accomplished orally), we must ask when a decision was made to render the composition in written form. In this respect, the reference to the Ottomans is more significant than Lewis considers."
جواد هیئت نیز اعتقاد داشت که «کتاب «حماسه دده قورقود» حماسه مشترک ترکها و آذری‌هاست. حماسه گرچه ۱۳۰۰ سال قدمت دارد ولی در قرن ۱۵ به رشته تحریر درآمده است.»
اغلب پژوهشگران نویسنده دیباچه کتاب دده قورقود را مجزا از نویسنده حکایات کتاب می‌دانند. درحالیکه پژوهشگری چون پرتو نایلی بوراتاو بر این باور است که نویسنده دیباچه و حکایات کتاب یک تن بوده و به باور وی، نویسنده با خانلارخانی (خان خانان) نامیدن بایندر خان (جد افسانه ای قره قویونلوها) برای قره قویونلو‌ها جایگاه ویژه ای در نظر داشته و از سویی دیگر با دادن بشارت پایدار ماندن خلافت عثمانیان سعی در جلب خرسندی آنان نیز داشته‌است. به باور «اورخان شایق گوگ یای» پژوهشگر تُرک، کتابت دده قورقود آنگونه بوده که نویسنده پس از شنیدن داستان‌ها و سپردن آنها به حافظه، اقدام به نگارش نموده‌است.
به باور محمد فؤاد کوپرولو تاریخ نگاران عثمانی در قرن دهم نخستین بار دده قورقود را دیده‌اند. در بین حکایات دده قورقود گاه عناصر افسانه ای کهن تری دیده می‌شود. می توان به حکایت هشتم داستان کشته شدن «دپه گوءز» به دست «بساط» پسر (اُروزبیگ) اشاره نمود. ابن آیبک الدواداری داستانی مانند همین را با تغییراتی اندک در مقایسه با روایت دده قورقود، با برداشت از متون «اغوزنامه» هایی که اصل شان امروزه در دست نیست، در کتاب درر التیجان وغرر تواریخ الزمان در سده‌های هفتم یا هشتم هجری آورده‌است. محمد فؤاد کوپرولو بر این باور است که متون «اغوزنامه» هایی که ابن دواداری دیده و از آنها اقتباس و برداشت نموده، همان «دده قورقود» است.