moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
وی همچنین نویسنده مجموعه کتاب‌هایی دربارهٔ قتل‌های زنجیره‌ای است. به گفته مسعود مافان، مدیر نشر باران در سوئد، کتاب‌های نوری زاده دربارهٔ قتل‌های زنجیره‌ای، از کتاب‌های پرفروش خارج کشور بوده‌است.'سانسور داخل، علت وجودی نشر خارج کشور' داوود نعمتی مدیر نشر نیما در آلمان، کتاب‌های نوری‌زاده در این زمینه مانند «سونای زعفرانیه» و «فلاحیان مردی برای تمام فصول جنایت» را از کتاب‌های پرفروش دانسته‌است. خبرنگار ناظر بر اعدامهای انقلابی مسجد رفاهبی‌بی‌سی فارسی
نوری زاده در تحلیلی پیش از انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ حضور میرحسین موسوی را توطئه‌ای از سوی حاکمیت دانست و حضور او و مهدی کروبی را دلیلی برای داغ کردن انتخابات اعلام کرد. چند ماه بعد از این تحلیل و زمانی که جنبش سبز به یک حرکت اعتراضی مهم بدل شده بود موضع‌گیری پیشین خود را اشتباه دانست.
در تاریخ ۲۸ نوامبر ۲۰۱۰ میلادی (۷ آذر ۱۳۸۹) وبگاه ویکی‌لیکس بخش‌هایی از اسناد و گزارش‌های طبقه‌بندی شده وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا را منتشر کرد. در یکی از این اسناد، متن گزارش محرمانهٔ ترور نافرجام علیرضا نوری‌زاده در آمریکا به وسیله مأمور اطلاعاتی ایرانی به نام «محمدرضا صادقی‌نیا» شرح داده شده‌است.Iranian dissident 'suspected target for London hit', The GuardianUS embassy cables: Critic targeted by Iranian regime, The Guardian پس از افشاگری ویکی‌لیکس، پلیس آمریکا، طرح ترور نافرجام از سوی «محمدرضا صادقی‌نیا» را تأیید و از وی با عنوان مأمور اطلاعاتی حکومت ایران یاد کرده‌است.CNN exclusive: Plotter of foiled 'hit' was allowed to return to Iran, CNN
علیرضا نوری‌زاده، ماجرای ترور را تأیید کرده‌است.تلاش برای سوءقصد به جان دکتر نوری‌زاده، رادیو زمانه در تاریخ ۳۰ نوامبر ۲۰۱۰ میلادی، علیرضا نوری‌زاده به العربیه گفت: «پلیس بریتانیا پس از آن برای حمایت من و اعضای خانواده‌ام تدابیر ویژه‌ای به‌کار گرفته‌است».علیرضا نوری‌زاده طرح ترور وی توسط یک مأمور ایرانی را فاش کرد ، العربیه فارسی
نوری‌زاده پدر نیما نوری‌زاده، کارگردان فیلم ساخته شده در سال ۲۰۱۲ پروژه ایکس و فیلم ساخته شده در سال ۲۰۱۵ افراط آمریکایی، و تهیه‌کننده‌های موسیقی الکترونیک امید ۱۶بی و نوید است.
مطابق کتاب نامهای مستعار نویسندگان و شاعران معاصر ایران از عباس مافی این نویسنده با اسامی مستعار «آرش» و «ع. بیدار» و «ع. شباهنگ» و «ع. ن.» و «ع. ناوک» هم نویسندگی کرده است.
رِیدیوهِد نام یک گروه راک انگلیسی است که در سال ۱۹۸۵، در ابینگدن، آکسفوردشر پایه‌گذاری شد. اعضای بنیان‌گذار گروه تام یورک (خواننده، گیتار، پیانو و کیبورد)، جانی گرینوود (لید گیتار، کیبورد و دیگر سازها)، اد اوبراین (گیتار و خوانندهٔ پس‌زمینه)، کالین گرینوود (بیس) و فیل سلوی (درام، سازهای کوبه‌ای و خوانندهٔ پس‌زمینه) هستند.
پس از امضاء قرارداد با لیبل ئی‌ام‌آی در سال ۱۹۹۱، ریدیوهد اولین تک‌آهنگ خود به نام «خزش»creep را در سال ۱۹۹۲ منتشر کرد. این آهنگ در نخستین ماه‌های عرضهٔ خود به موفقیت چندانی نرسید اما تنها پس از گذشت چند ماه و انتشار آلبوم نخست گروه، "پابلو هانی"،Pablo Honey در سال ۱۹۹۳ تبدیل به یک تک‌آهنگ پرفروش در سطح جهان شد. محبوبیت ریدیوهد نزد هواداران و منتقدان بریتانیایی با انتشار دومین آلبومشان به نام "بیماری تراکم زدائی"The Bends در سال ۱۹۹۵، رو به فزونی گذاشت و گروه با انتشار سومین آلبومشان، "اوکی کامپیوتر،"Ok computer(۱۹۹۷) به شهرت فراگیر جهانی رسیدند؛ اثری که با فرایند تولید پیچیده و تم غالب برگرفته از مفاهیم ازخودبیگانگی مدرن شناخته شده و عموماً با عناوینی مانند نقطهٔ عطفی در موسیقی دههٔ ۹۰ میلادیErlewine, Stephen Thomas. "OK Computer" Allmusic. Retrieved 31 January 2012 و یکی از برترین آلبوم‌های موسیقی عامه پسند تاریخ، تحسین می‌شود. آلبوم‌های بعدی گروه، کید ای(۲۰۰۰)Kid A و فراموشکار(۲۰۰۱)،Amnesiac که در یک زمان ضبط شدند، نمایشی از تکامل و تغییری بزرگ در بعد موسیقایی ریدیوهد بودند. موسیقی گروه در این زمان، سرشار از الهاماتی از سبک‌های تجربی موسیقی مانند موسیقی الکترونیک، موسیقی کلاسیک قرن بیستم، کراوت‌راک و جز بود. کید ای در زمان عرضه بازخوردهای متفاوتی از سوی هواداران دریافت کرد اما در پایان دههٔ، توسط "رولینگ استون"، پیچفورک و "تایمز" به عنوان برترین آلبوم دهه انتخاب شد.
آلبوم ششم گروه، زنده باد دزدها (۲۰۰۳)،Hail to the Thief ترکیبی موسیقایی از المان‌های موسیقی راک و الکترونیک همراه با اشعاری متأثر از مسئلهٔ جنگ با تروریسم بود؛ این آلبوم همچنین، آخرین اثر گروه تحت پوشش لیبل ئی‌ام‌آی است. ریدیوهد در سال ۲۰۰۷ آلبوم بعدی خود به نام در رنگین‌کمان‌هاIn Rainbows را به صورت مستقل منتشر کرد. این آلبوم در اصل به صورت اینترنتی منتشر شد و خریداران می‌توانستند به هراندازه که اراده می‌کردند، برای خرید آن پول پرداخت کنند. این رویهٔ گروه در انتشار آثار، در ترویج استفاده از پلتفرم‌های جدید و جایگزین برای انتشار موسیقی، مانند هر قدر می‌خواهی پرداخت کن و بیت‌تورنت، مؤثر بود. هشتمین آلبوم گروه، پادشاه درختانThe King of Limbs صحنهٔ تلاش از سوی ریدیوهد برای اکتشاف و تجربه ریتم‌های جدید به‌شمار می‌رفت و تماماً با استفاده از تکنیک‌های لوپینگ و سمپلینگ خلق شده بود. در آلبوم نهم‌شان، "یک استخر ماه شکل" (۲۰۱۶) جانی گرینوود به خلق تنظیم‌های ارکسترال دست زد و کوشید تا عناصر موسیقی کلاسیک را در موسیقی گروه ترکیب کند.
ریدیوهد تاکنون بیش از سی میلیون نسخه از آلبوم‌های خود فروخته‌است و تأثیر زیادی چه بر روی شنوندگان عادی و چه بر روی منتقدین داشته‌است. در سال ۲۰۰۵ ریدیوهد توسط مجله رولینگ استونز به عنوان هفتاد و سومین هنرمند تأثیرگذار تمام دوران انتخاب شد. همچنین در سال ۲۰۱۱ گروه از دید مخاطبان بی‌بی‌سی در یک نظرسنجی گسترده به عنوان یکی از ۱۰ گروه برتر همه دوران‌ها انتخاب شد.
این درحالی بود که آلبوم‌های قبلی گروه نفوذ بسیاری در موسیقی راک بریتانیا داشتند
و آهنگسازان بسیار زیادی در سبک‌های مختلف از ریدیوهد تأثیر گرفته بودند.
اعضای بنیان‌گذار ریدیوهد تام یورک، کالین گرینوود، جانی گرینوود، اد اوبراین و فیل سلوی بودند. آن‌ها در مدرسهٔ محل تحصیل‌شان، اُبینگدون با هم آشنا شدند. تام یورک و کالین گرینوود هم‌کلاسی بودند و برادر کالین، جانی، در مقطع دو سال پایین‌تر از آن‌ها درس می‌خواند. در سال ۱۹۸۵ آن‌ها گروه "آن اِ فرایدِی"On a Friday را تشکیل دادند. اعضای گروه به‌دلیل این‌که در روزهای جمعه تمرین می‌کردند، این نام را انتخاب کردند. آن‌ها اولین اجرای‌شان را در سال ۱۹۸۶ برگزار کردند.
در سال ۱۹۸۷ همهٔ اعضای گروه به جز جانی گرینوود، برای ادامهٔ تحصیل در دانشگاه، ابینگدون را ترک کردند. آن‌ها همچنان در روزهای تعطیل گردهم می‌آمدند و به تمرین‌های‌شان ادامه می‌دادند. در سال ۱۹۹۱ و زمانی‌که همگی-به‌جز جانی-از دانشگاه فارغ‌التحصیل شدند، آن اِ فرایدی دوباره شکل گرفت. آن‌ها یک آلبوم دمو به نام "Manic Hedgehog" ضبط کردند و اجراهایی را در آکسفورد برگزار کردند.
به‌مرور زمان و با افزایش تعداد اجراهای آن اِ فرایدی نظر شرکت‌های پخش و دست‌اندرکاران صنعت موسیقی به آن‌ها جلب شد. کریس هافورد، مالک پیشین استودیو کورت‌یارد آکسفورد که سابقهٔ تهیه‌کنندگی آلبوم‌های گروه پاپ اسلودایو را هم داشت، پس از حضور در یکی از اجراهای زندهٔ آن اِ فرایدی، تحت تأثیر موسیقی آن‌ها قرار گرفت و به آن‌ها پیشنهاد همکاری داد. هافورد به‌همراه شریکش بریس اِج، تهیهٔ دموی بعدی گروه را بر عهده گرفتند و مدیریت آن اِ فرایدی را عهده‌دار شدند. همکاری‌ای که تا به‌امروز ادامه یافته‌است.
در پی ملاقات و رایزنی کالین گرینوود با کیث رازن‌کرافت-مسئول استعدادیابی ای‌اِم‌آی-در یک فروشگاه آثار موسیقی-که کالینوود آن‌زمان در آن‌جا کار می‌کرد-گروه موفق شدند قراردادی برای ضبط ۶ آلبوم با کمپانی معظم ای‌اِم‌آی امضا کنند. در همان زمان بود که ای‌اِم‌آی به اعضای گروه پیشنهاد داد نام‌شان را به «ریدیوهد» تغییر دهند، عنوانی که برگرفته از نام یکی از قطعه‌های آلبوم "ماجراهای واقعی" گروه موج نو آمریکایی تاکینگ هدز بود.
ریدیوهد اولین انتشار خود را که آلبومی چند آهنگه بود به نام دریل با همکاری کریس هافورد و برایس اج در استودیو کورت‌یارد ضبط کرد. دریل در سال ۱۹۹۲ منتشر شد و در چارت‌های فروش عملکرد ناامیدکننده‌ای داشت. سپس گروه پل کولدری و شین اسلید__که با گروه‌های ایندی راک آمریکایی مانند پیکسیز نیز فعالیت کرده بودند، برای تهیه‌کنندگی آلبوم استخدام کردند. آلبوم جدید خیلی سریع و در استودیویی در شهر آکسفورد در سال ۱۹۹۲ ضبط شد. در اواخر سال آهنگ «خزش»creep نیز از آلبوم منتشر شد. با انتشار این آهنگ ریدیوهد توجه رسانه‌های موسیقی را به خود جلب کرد که عموماً نقدهای مثبتی نسبت به گروه نداشتند. ان‌ام‌ای ریدیوهد را «گروه راک بی دل و جرئت» خواند و "خزش" به دلیل «ناامیدی بیش از حد» در لیست سیاه رادیو بی‌بی‌سی ۱ قرار گرفت.
اولین آلبوم گروه به نام «پابلو هانی» در فوریه ۱۹۹۳ منتشر شد. آلبوم در چارت انگستان به رتبه ۲۲ رسید اما هیچ‌کدام از تک‌آهنگ‌های آن، خزش، هر کس می‌تواند گیتار بنوازدAnyone Can Play Guitar و نجوا نکنStop Whispering نتوانستند وارد چارت‌های آهنگ یا ویدیو تکی شوند. دیگر تک‌آهنگ گروه به نام «پاپ مرده‌است»Pop Is Dead نیز که در آلبوم نبود در فروش تکی به شکست خورد. بعضی منتقدان سبک اولیه ریدیوهد را با موج نوی موسیقی گرانژ در اوایل دهه نود مقایسه می‌کنند در حالی که پابلو هانی در عرضه اولیه هم در فروش هم در نقد شکست خورد و با وجود صدای گیتار پاپیولار آن زمان و صدای فالستوی تام یورک، ریدیوهد تنها در دانشگاه‌ها و کلوپ‌های بریتانیا به اجرا پرداخت.
در چند ماه اول سال ۱۹۹۳ ریدیوهد مخاطبانی را در نقاط دیگر جهان از جمله آمریکا و اسرائیل بدست‌آورد. خزش به‌طور مداوم در ایستگاه رادیویی اسرائیل و توسط دی یواف کوتنر که نفوذ زیادی در رادیو داشت پخش شد و تبدیل به یکی از پرطرفدارترین آهنگ‌های اسرائیل شد. در نهایت در مارس سال بعد ریدیوهد برای اجرای زنده آهنگ راهی تل آویو شد و این اولین اجرای آن‌ها خارج از بریتانیا بود. در همان زمان‌ها ایستگاه رادیویی در سان فرانسیسکو «خزش» را در لیست پخش خود قرارداد. به زودی دیگر ایستگاه‌های رادیویی در آمریکا این کار را انجام دادند. هنگامی که ریدیوهد اولین تور آمریکایی خود در آمریکایی شمالی را در سال ۱۹۹۳ برگزار کرد نماهنگ «خزش» به‌طور مداوم در ام‌تی‌وی پخش می‌شد. این آهنگ توانست به رتبه دوم در چارت مدرن راک آمریکا برسد همچنین در چارت آهنگ‌های پاپ به رتبه خوبی رسید و در نهایت در انتشار دوباره‌ای که ای‌ام‌آی از آهنگ داشت «خزش» رتبه هفتم را در بریتانیا بدست آورد.
توجه بی‌سابقه به تک‌آهنگ ریدیوهد در آمریکا باعث شد ریدیوهد بیشتر بتواند ایده‌های خود را دنبال کند و در در سال ۱۹۹۳ بیش از ۱۵۰ کنسرت به اجرا بگذارد. ریدیوهد به دلیل فشاری بالایی که پابلو هانی با موفقیت خود به دست آورد و اینکه تور کنسرت‌های گروه به دومین سال خود رسیده بود تا آستانه نابودی پیش رفت. اعضا تورهای متوالی ریدیوهد را این‌گونه توصیف می‌کنند که «همچنان ترانه‌هایی را می‌نواختیم که دو سال پیش ضبظ شده بودند… مثل این بود که در زمان گیر افتاده بودیم» و این درحالی بود که همگی برای ضبط آهنگ‌های جدید مشتاق بودند.
گروه کار ساخت آلبوم بعدی خود را در سال ۱۹۹۴ و با استخدام کردن جان لکی تهیه‌کننده استودیو ابی رودز شروع کردند. فشارها بر روی گروه برای اثری به قدرت آلبوم قبلی و خصوصاً ترانه «خزش» بسیار بالا بود.
«شش آهنی من»My Iron Lung ای‌پی بود که در اواخر سال منتشر شد. شش آهنی من شروع حرکتی بود برای آلبوم دوم گروه که هدف اصلی آن‌ها تلقی می‌شد. براساس گزارش ایستگاه‌های رادیویی فروش ای‌پی بیش از حد انتظار بود و گفته شد که ریدیوهد هوادارن وفاداری دارد که ارزش گروه را بیشتر از تک‌آهنگ موفق آن‌ها (خزش) می‌دانند. با معرفی کردن آهنگ‌های جدید توسط ریدیوهد در طی تورهایی که داشتند سرانجام گروه موفق شد کار ضبط آلبوم را به پایان ببرد و آلبوم «بیماری تراکم زدائی» در مارس ۱۹۹۵ منتشر شد. آلبوم پر بود از ریف‌های پر حجم و فضایی روحانی که توسط سه گیتاریست گروه بدست آمده بود در ضمن استفاده از کیبورد در این آلبوم بیشتر از آلبوم اول گروه به چشم می‌آمد. ریدیوهد با این آلبوم نقدهای مثبتی، هم برای ترانه‌نویسی و هم اجرا دریافت کرد.
در حالی که بیشتر تمرکز در بریتانیا بر روی موسیقی بریت پاپ بود و رسانه‌ها توجه چندانی به ریدیوهد نمی‌کردند اما در نهایت گروه توانست به موفقیت‌های فراوانی در کشور خود برسد. وجود تک‌آهنگ‌هایی مانند «درخت‌های پلاستیکی دروغین»،Fake Plastic Trees«بدون کمک»،High and Dry«فقط»Just و «روح خیابان (محو شدن)»Street Spirit (Fade Out) راه آن‌ها را برای رسیدن به چارت انگلستان هموار کردو برای اولین بار ریدیوهد در بین پنج هنرمند برتر چارت قرار گرفت. در سال ۱۹۹۵ ریدیوهد به همراه گروه آر. ای. ام. یکی از برگترین گروه‌های راک آن دوره و یکی از گروه‌های تأثیرگذار بر روی ریدیوهد به اجرای کنسرت پرداخت. وجود هواداران تأثیرگذاری مانند مایکل استایپ و موزیک ویدیوهای موفق گروه که برای آهنگ‌های «فقط» و «روح خیابان» ساخته شد باعث ایجاد موج جدیدی از هواداری ریدیوهد این بار خارج از بریتانیا گردید.
با این وجود این تعداد هوادار همچنان برای شکستن رکورد موفقیت اقتصادی «خزش» ناکافی می‌آمد. «بدون کمک» به فروش متعادلی در آمریکا رسید اما با آلبوم در چارت آمریکا هشتاد و هشتم شد که کمترین رکورد ریدیوهد تا به امروز در آمریکا است. با این وجود ریدیوهد نسبت به برخوردی که با آلبوم شد راضی است. جانی گرینوود می‌گوید: «من فکر می‌کنم که نقطه اوج ما نه یا دوازده ماه بعد از انتشار آلبوم بود که بدست آمد که مردم برای بهترین آلبوم سال رای دادند. این دقیقاً زمانی بود که فهمیدیم بودن ما با هم به عنوان یک گروه موسیقی کار درستی است.»
در اواخر سال ۱۹۹۵ ریدیوهد یک آهنگ دیگر نیز ضبط کرده بود که می‌توانست بهترین آهنگ آلبوم بعدی آن‌ها باشد. «خوش شانس»Lucky به عنوان تک‌آهنگ منتشر شد و نایجل گادرک، مهندس صدای جوان که در انتشار آلبوم "بیماری تراکم زدائی" نیز به گروه کمک کرده‌بود در این آهنگ نیز با گروه همکاری کرد. گروه تصمیم گرفت که کار بعدی خود را به کمک گادرک ضبط کند و آن‌ها کار ضبط آلبوم را در اوایل سال ۱۹۹۶ شروع کردند. تا ماه ژوئیه ریدیوهد شش آهنگ از آلبوم جدید خود را در استودیوی تمرینی خود که بیرون آکسفوردشر واقع شده بود ضبط کرده بودند.
در اوت ۱۹۹۶ ریدیوهد به همراه آلانیس موریست به اجرای کنسرت پرداختند. آن‌ها می‌خواستند قبل از تمام کردن ضبط آهنگ‌هایشان کارهایشان را کامل‌تر کنند و بازخورد مخاطبان را ببینند. بعد از آن آن‌ها دوباره به ضبط کارهایشان برگشتند و باز هم این کار را خارج یک استودیو موسیقی معمول که در یک خانه انجام دادند. دوره ضبط آهنگ‌ها برای ریدیوهد بسیار آسان بود. آن‌ها تمام مدت در حال نواختن بودند و این کار را در اتاق‌های مختلف انجام می‌دادند و در عین حال برای الهام گرفتن بیتلز، دی‌جی شادو، انیو موریکونه و مایلز دیویس گوش می‌دادند. ریدیوهد در اواخر سال ۱۹۹۶ آهنگ‌های «مصاحبه میزبان»Talk Show Hos و «آهنگ پایان (برای فیلم)»Exit Music (For a Film) را به عنوان همکاری برای فیلم رومئو+ژولیت به کارگردانی باز لورمن ساختند و در مارس ۱۹۹۷ کار ضبط به کلی تمام شد.
ریدیوهد سومین آلبوم خود، اوکی کامپیوتر، را در ژوئن ۱۹۹۷ منتشر کرد. آهنگ‌ها نسبت به آلبوم قبلی ملودیک‌تر شده بودند و گروه دست به تجربه‌های جدیدی در ساختار موسیقی خود زده بود. تأثیر سبک‌های امبینت، آوان گارد، الکترونیک و ترکیب آن‌ها بیشتر به چشم می‌آمد و آلبوم تلفیقی از آلترنیتیو راک و دیگر سبک‌های موسیقی بود. ترانه‌ها ملموس‌تر از قبل شده بودند و نسبت به «بیماری تراکم زدائی» کمتر از موضوعات شخصی حرف زده می‌شد. اوکی کامپیوتر همچنین با نقدهای بسیار مثبت منتقدان نیز مواجه شد. یورک دراینباره گفت " از بازخورد آلبوم شگفت‌زده شدم. هیچ‌کدام از ما ایده‌ای دربارهٔ خوب یا بد بودن آلبوم نداشتیم. اما چیزی که واقعاً ما را تحت تأثیر قرار داد این حقیقت بود که مردم همه چیز را، همهٔ ترانه‌ها و آهنگ‌ها و اتمسفری را که ما قصد ساختنش را داشتیم فهمیده بودند.
اوکی کامپیوتر اولین آلبوم ریدیوهد بود که توانست به رتبه اول در چارت بریتانیا برسد که باعث موفقیت بالای تجاری ریدیوهد در سراسر جهان نیز شد. با وجود اینکه آلبوم در چارت آمریکا به رتبه‌ای بهتر از بیست‌ویک نرسید اما خیلی سریع به شهرت رسید و اولین جایزه گرمی گروه برای بهترین آلبوم آلترناتیو به ارمغان آورد. ریدیوهد همچنین نامزد دریافت بهترین آلبوم سال نیز شد.""پارانوید اندروید""،Paranoid Android""کارما پلیس"""Karma Police و ""تعجبی نداره""No Surprises نیز به عنوان تک‌آهنگ منتشر شدند که کارما پلیس بیشترین موفقیت جهانی را داشت. همچنین پارانوید اندروید در لیست صد آهنگ برتر تمام دوران از سوی Rock Planet رتبه ۳۴ را داراست.
انتشار اوکی کامپیوتر همراه با تور «علیه اهریمن» گروه بود. گرانت جی، کارگردان موزیک ویدیوی «تعجبی نداره»، فیلم این تور را در سال ۱۹۹۹ تحت عنوان مستندی به نام ملاقات با مردم آسان است منتشر کرد. فیلم نشان می‌دهد که چطور گروه نسبت به کمپانی‌های موسیقی و مطبوعات بی‌علاقه می‌شوند. این فیلم همچنین به این دلیل که نسخه‌های اولیه‌ای از بعضی آهنگ‌های ریدیوهد که هیچ‍گاه منتشر نشدند یا بعدها منتشر شدند مانند «زندگی در خانه شیشه‌ای»،Life in a Glasshouse«لخت»،Nude«چطور به‌طور کامل ناپدید شد»How to Disappear Completely را دارد فیلم مهمی محسوب می‌شود.
ریدیوهد بعد از تور ۱۹۹۷–۱۹۹۸ برای مدتی دست از کار کشید. تنها اجرای عمومی آن‌ها در سال ۱۹۹۸ در کنسرت پاریس برای سازمان عفو بین‌الملل بود. یورک می‌گوید که گروه در این دوره در آستانه فروپاشی قرار گرفته بود. در اوایل سال ۱۹۹۹ ریدیوهد کار خود را دوباره شروع کرد. با وجود اینکه هیچ فشار یا ضرب‌العجلی از طرف کمپانی ضبط بر روی گروه نبود اما آن‌ها تنش زیادی را احساس می‌کردند. اعضا آینده‌های متفاوتی برای گروه پیش‌بینی می‌کردند و یورک دچار بن‌بست فکری شده بود که باعث می‌شد بیشتر به سمت کارهای آبستره و خرده‌آهنگ‌نویسی گرایش پیدا کند. ریدیوهد برای مدتی طولانی به همراه نایجل گادرک، تهیه‌کننده گروه، خود را در استودیوهایی در پاریس، کپنهاگن، گلاستر و استودیو تازه تأسیس خود در اکسفورد منزوی کرد تا آلبوم جدید خود را بسازند. در همین زمان تمامی اعضا برای جهت‌گیریی جدید در کار موسیقی خود و تقسیم مسئولیت‌های جدید به توافق رسیدند. بعد از حدود ۱۸ ماه در آوریل سال ۲۰۰۰ کار ضبط به پایان رسید.
در اکتبر ۲۰۰۰ ریدیوهد چهارمین آلبوم خود به نام کید ای، که اولین آلبوم از دوره ضبط گروه بود، را منتشر کرد. برخلاف اوکی کامپیوتر، کید ای ترانه‌هایی مینیمالیستی داشت و قسمت‌های گیتار سولوی آلبوم کمتر شده بود و به جای آن صدای الکترونیک بیشتر از گذشته به گوش می‌آمد ریدیوهد همچنین از سازهای جدیدی مثل «اونده مارتینو»، شیپورهای موسیقی جز و سازهای زهی ناشناخته‌تری استفاده کرد. آلبوم موفق شد در بسیاری از کشورها به رتبه اول پرفروش‌ها برسد و برای اولین بار رتبه اول بیلبورد در آمریکا را بدست آورد که برای گروهی بریتانیایی در آمریکا کمتر اتفاق می‌افتد. هرچند که ریدیوهد هیچ تک‌آهنگی را از آلبوم منتشر نکرد اما نمونه‌های قبل از انتشار آلبوم مانند «خوش‌بینانه»Optimistic و «ایدیوتک»Idioteque بارها در رادیو پخش شدند و ویدیوهای کوتاه ساخته شده از آلبوم در شبکه‌های تلویزیونی پخش شدند که بعدها به صورت رایگان در اینترنت منتشر شد.
کید ای موفق شد جایزه بهترین آلبوم آلترنیتیو گرمی را بدست آورد و برای بهترین آلبوم سال نیز نامزد شد. در حالی که ریدیوهد هم نقدهای مثبت و هم اقبال جهانی را با در موسیقی مستقل بدست آورد اما برخی از نشریه‌های بزرگ موسیقی بریتانیا کید ای را به عنوان اثری که در آینده باعث شکست اقتصادی گروه می‌شود و "عامدانه سخت" معرفی کردند و آلبوم را بازگشتی به دوره‌های اولیه گروه خواندند. هوادارن ریدیوهد نیز مانند منتقدها به دو دسته تقسیم شدند:گروهی که از استایل جدید ریدیوهد دچار سردرگمی شدند و گروهی که کید ای را بهترین آلبوم ریدیوهد تا آن زمان می‌دانستند. با این وجود یورک این فرضیه را که گروه می‌خواهد از موفقیت تجاری صرف‌نظر کند رد کرد:"من واقعاً واقعاً تعجب کردم که چقدر بد (کید ای) نقد شد… چون فهمیدن موسیقی کید ای آنقدر هم گفته می‌شود کار سختی نیست. ما سعی نمی‌کنیم که سخت فهمیده شویم… در واقع تمام تلاش ما برای ارتباط برقرار کردن است و تنها به نظر می‌رسد که ما عده زیادی از مردم را ترک کرده‌ایم… کاری که ما می‌کنیم انقدر ساختارشکنانه نیست."
"فراموشکار" در ژوئن ۲۰۰۱ منتشر شد و شامل آهنگ‌هایی بود که در دوره ضبط کید ای ضبط شده بودند. سبک ریدیوهد در فراموشکار نیز مانند آلبوم قبلی تلفیقی از موسیقی راک، الکترونیک و تأثیرات جز بود با این وجود صدای گیتار بیشتر از گذشته به گوش می‌آمد. فراموشکار هم به موفقیت تجاری و هنری بالایی در سطح جهان رسید و در بریتانیا رتبه اول و در آمریکا رتبه دوم پرفروش‌ها را برای خود کرد. آلبوم همچنین برای جایزه گرمی و جایزه مرکوری نیز کاندید شد. بعد از انتشار فراموشکار، ریدیوهد به اجرای تور در آمریکای شمالی، اروپا و ژاپن پرداخت. در همین زمان تک‌آهنگ‌های آلبوم، یعنی «ترانه هرم»Pyramid Song و «چاقوها بیرون»Knives Out با اقبال بالای مخاطب‌ها همراه شد. در نوامبر ۲۰۰۱ منتشر شد که حاوی اجراهایی از هفت آهنگ آلبوم‌های کید ای و فراموشکار بود.
طی ژوئیه و اوت ۲۰۰۲ ریدیوهد به اجرای تور در پرتغال و اسپانیا پرداخت و تعدادی از آهنگ‌های جدیدی را که ضبط کرده بود، اجرا کرد. بعد از آن آن‌ها شروع به ضبط کارهای جدید در لس آنجلس به همراه نایجل گادرک کردند که دو هفته طول کشید. بعدها گروه تعدادی آهنگ دیگر را در استودیوی خودشان در آکسفورد ضبط کردند. اعضای ریدیوهد این دوره ضبط آلبوم را آسان‌تر از دوره ضبط کید ای و فراموشکاری توصیف کرده‌اند. آلبوم ششم گروه به نام زنده باد دزدها در ژوئن ۲۰۰۳ منتشر شد. آلبوم تلفیقی بود از تجربه‌های گذشته ریدیوهد به همراه گیتار راک و موسیقی الکترونیک که با ترانه‌های معمول یورک همراه شده بود. با وجود اینکه آلبوم تحسین منتقدان را برانگیخت اما برخی از منتقدان معتقد بودند که ریدیوهد به جای ادامه دادن جریان پیشرویی که با اوکی کامپیوتر شروع کرده بود در حال درجا زدن و کارهای تکراری است. با این وجود زنده باد دزدها به موفقیت تجاری خوبی هم رسید و در بریتانیا به رتبه اول و در آمریکا به رتبه سوم پرفروش‌ها دست پیدا کرد. تک‌آهنگ‌های آلبوم،"آنجا آنجا"،There There«خواب رفتن»Go to Sleep و"۲+۲=۵"2 + 2 = 5 به دفعات در رادیو راک مدرن پخش شدند. در سال ۲۰۰۳ ریدیوهد باز هم برای بهترین آلبوم آلترنیتیو گرمی کاندید شد و این در حالی بود که نایجل گادرک موفق شد جایزه گرمی را برای بهترین آلبوم مهندسی شده دریافت کند.
یورک این فرضیه را که نام آلبوم ستیزی برای انتخابات سال ۲۰۰۰ آمریکا، که جرج دابلیو بوش برنده انتخابات شد، را رد کرد و توضیح داد که این اشتباه را اولین بار از رادیو بی‌بی‌سی و در برنامه‌ای که دربارهٔ سیاستمداران قرن نوزدهم آمریکا بوده، شنیده‌است. یورک گفت که ترانه‌هایش تحت تأثیر جنگ‌هایی که در سال ۲۰۰۰ و ۲۰۰۱ رخ داده، گفته شده‌اند:"این احساس که ما به اثر تعصب و ترس پا می‌گذاریم باعث شد که خودمان را براساس دموکراسی بیان کنیم."اما اون همچنین اضافه کرد که "ریدیوهد یک کار سیاسی یا اعتراضی ضبط نکرده‌است. ما آلبومی سیاسی نساخته‌ایم."بعد از انتشار زنده باد دزدها ریدیوهد به اجرای تور پرداخت و همچنین در جشنواره گلاستونبری کنسرت اجرا کرد. در هنگام تور، گروه ای‌پی ""کام لگ""COM LAG را ضبط کرد که بیشتر شامل بی‌سایدهای آلبوم‌های قبلی بود. بعد از تور ریدیوهد شروع به نوشتن آثار جدید در استودیو خود در آکسفورد کرد ولی خیلی زود این کار را رها کرد. قرارداد ریدیوهد با شرکت‌های ضبط و پخش موسیقی به پایان رسیده بود و ریدیوهد سال ۲۰۰۴ را به استراحت با خانواده‌هایشان و کار بر روی پروژه‌های تکی خود پرداختند.
ریدیوهد کار بر روی آلبوم هفتم خود را در فوریه ۲۰۰۵ شروع کرد. در سپتامبر همان سال گروه آهنگ «من هیچ‌کدام از اینها را نمی‌خواهم» را برای خیریه کودکان جنگ و آلبوم خیریه "کمک:یک روز از زندگی" ضبط کرد که به صورت اینترنتی فروش رفت و با.ج. د اینکه آهنگ «من هیچ‌کدام از اینها را نمی‌خواهم» بیشترین تعداد دانلود را نسبت به بقیه آهنگ‌های آلبوم داشت اما هیچ‌گاه به صورت تک منتشر نشد. بعد از آن ریدیوهد کار ضبط آلبوم جدید خود را با تهیه‌کنندگی مارک استنت آغاز کردند. با این وجود در اواخر سال ۲۰۰۶ بعد از تورهای آمریکا و اروپا و اجرای ۱۳ آهنگ جدید گروه کار خود با نایجل گادرک تهیه‌کننده سابق خود در لندن، آکسفورد و دیگر مکان‌های روستایی در سامرست انگلستان را از سر گرفتند. کار در ژوئن ۲۰۰۷ به پایان رسید و کار ضبط و چینش آهنگ‌ها یک ماه بعد انجام شد.
آلبوم هفتم ریدیوهد در رنگین‌کمان‌هاIn Rainbows در سایت رسمی گروه و در اکتبر ۲۰۰۷ برای دانلود دیجیتال منتشر شد. هر خریداری می‌توانست به هر اندازه که می‌خواست برای آلبوم بپردازد و امکان دانلود رایگان نیز وجود داشت. تنها تبلیغی که در سایت وجود داشت می‌گفت «به خود شما بستگی دارد.»
در می ۲۰۰۹ گروه دوره ضبط جدیدی به همراه نایجل گادرک را شروع کرد. در اوت همان سال گروه دو تک‌آهنگ که در این دوره ضبط شده بودند را در وب سایت خود منتشر کردند. اولی «(یادبود) هری پچ»"Harry Patch (In Memory Of) که در بزرگداشت هری پچ، آخرین سرباز بریتانیایی که در جنگ جهانی اول جنگیده بود و به تازگی مرده بود، ساخته شده بود. آهنگ بیش از یک میلیون یورو فروش رفت که سود آن به ارتش بریتانیا اهدا شد. «(یادبود) هری پچ» شامل ترانه‌هایی از تام یورک و براساس تجربه‌های جنگ خود هری پچ بود که با ارکستر سازهای زهی که توسط جانی گرینوود رهبری می‌شد، همراه بود. یک ماه بعد آهنگ «این‌ها حرف‌های پیچاننده من است»These Are My Twisted Words برای دانلود رایگان در اینترنت قرار گرفت. گرینوود توضیح می‌دهد که این آهنگ یکی از ضبط‌های اولیه گروه در این دوره جدید کار بوده‌است.
آلبوم هشتم ریدیوهد پادشاه شاخه‌هاThe King of Limbs در فوریه ۲۰۱۱ به صورت دیجیتالی برای دانلود منتشر شد. این آلبوم همچنین در مارس ۲۰۱۱ به صورت سی‌دی و وینیل نیز منتشر شد. چند وقت بعد در ماه مه روزنامه‌ای همراه آلبوم منتشر شد که شامل بسیاری چیزهای اضافی دیگر بود.
اعضای ریدیوهد در ابتدا از هنرمندانی مانند کوئین، پینک فلوید و الویس کاستلو و گروه‌های پست-پانکی مانند جوی دیویژن، سوزی اند د بنشیز و مگزین و گروه‌های آلترنیتیو راک دهه هشتاد مانند آر. ای. ام.، پیکسیز، اسمیتز و سانیک یوث تأثیر می‌گرفتند. از اواسط دهه نود ریدیوهد به موسیقی الکترونیک و هیپ هاپ گرایش بیشتری پیدا کرد و آن طور که گروه ذکر کرده‌است، دی‌جی شدو بر روی قسمتی از آلبوم "اوکی کامپیوتر" تأثیر مستقیم داشته‌است. مایلز دیویس و انیو موریکونه در کنار گروه‌های راک دهه شصت مانند بیتلز، بیچ بویز و «دیوار صدا» یی که فیل اسپکتور برای گروه‌های دخترانه تولید می‌کرد نیز بر روی موسیقی گروه تأثیرگذار بوده‌اند. همچنین جانی گرینوود از کریستف پندرسکی به عنوان منبع الهامی برای "اوکی کامپیوتر" نام برده‌است.
استایل الکترونیک "کید ای" و "امنسیا" حاصل توجه تام یورک به سبک‌های گلیچ، امبینت تکنو و هنرمندان سبک آی‌دی‌ام تحت حمایت لیبل ورپ رکوردز مانند افکس توئین و آوتشر بوده‌است. در این آلبوم‌ها از سمپل‌هایی برگرفته از موسیقی رایانه‌ای اولیه نیز استفاده شده‌است. موسیقی جز چارلز مینگس، آلیس کولترین و مایلز دیویس و کراوت‌راک گروه‌هایی مانند کن و نئو! از اصلی‌ترین منابع الهام در این دوره بودند. علاقه جانی گرینوود به موسیقی کلاسیک قرن بیستم و آهنگسازانی مانند الیویه مسیان و تأثیر آن بر روی موسیقی گروه آشکار بود؛ جانی گرینوود از "آوند مارتینو" یکی از سازهای الکترونیکی که مسیان آن را به شهرت رساند، نیز استفاده کرده‌است.
هنگام کار بر روی "زنده باد دزدها"، ریدیوهد مجدداً بر روی راک گیتارمحور تمرکز کرد. اعضای ریدیوهد در این برهه، از هنرمندان سبک‌های مختلف راک، هیپ هاپ، الکترونیک و تجربی متفاوتی مانند بیورک، ام. آی. ای.، مدسلکتور و اسپنک راک با عنوان الهام‌بخش نام برده‌اند. در سال ۲۰۱۱ یورک این موضوع را که موسیقی ریدیوهد عمداً به سمت «موسیقی تجربی» متمایل شده بود را رد کرد و اذعان کرد سبک موسیقی گروه جذب «هنرمندان مختلفی می‌شود» و موسیقیدان‌های مختلفی به صورت مداوم در حال تأثیرگذاری بر روی آن‌ها هستند.
از زمان تشکیل گروه، یورک رهبری نوشتن اشعار و ساختن موسیقی را بر عهده داشت. اگرچه تقریباً تمام اشعار گروه را یورک می‌نویسد، اعضای گروه در مصاحبه‌ها به این امر اشاره کرده‌اند که تمام اعضا در ترانه‌نویسی نقشی را ایفا می‌کنند. به همین دلیل، نویسنده تمام ترانه‌های گروه رسماً «ریدیوهد» ذکر می‌شود. در جلسات «کید ای/فراموشکار» تغییری آشکار در موسیقی و تغییری حتی رادیکال‌تر در روش کاری گروه به وجود آمد. زمانی که رویه کاری از کار بر روی ابزارها و نوازندگی معمول راک به سمت اهمیت دادن بیشتر به موسیقی الکترونیکی تغییر کرد، اعضا انعطاف‌پذیری بیشتری پیدا کردند و به نسبت نیاز هر ترانه، سازهای مختلفی را می‌نواختند. در جلسات کار بر روی "کید ای" و "فراموشکار"، یورک کیبورد و باس را می‌نواخت در حالی که جانی گرینوود به جای نواختن گیتار بیشتر بر روی ساز «اونده مارتینو» تمرکز کرده بود، بیسیست گروه، کالین گرینوود، بر روی سمپل‌ها کار می‌کرد و اوبراین و سلوی در زمینه درام ماشین و ابزارهای دیجیتالی و همچنین اینکه چگونه صدای جدید از سازهای اصلی خودشان، به ترتیب گیتار و پرکاشن، بگیرند کار می‌کردند. ساخت "زنده باد دزدها" در سال ۲۰۰۳، پس از مراحل ساخت دشوار "کید ای" و "فراموشکار"، به نوعی تمدد اعصاب برای اعضا تبدیل شده بود. تام یورک در یک مصاحبه‌ها اعتراف می‌کند «تقسیم قدرت در گروه بسیار نامتعادل بود و می‌توانستم بر قدرت بقیه غلبه کنم. اما… اکنون این بسیار سالم‌تر است، خرد جمعی، به جای آنچه رایج بود.»
ریدیوهد تا سال ۲۰۱۱ بیش از ۳۰ میلیون نسخه آلبوم در سرتاسر جهان فروخته بود.Jonathan, Emma. "BBC Worldwide takes exclusive Radiohead performance to the world" (press release). BBC. 3 May 2011. Retrieved 15 June 2011. کارهای آنها از جایگاه بالایی میان مردم و منتقدان برخوردار است، طوریکه انتشارات آنها بنا به آرای مردم و فهرست‌های منتخب منتقدان، جزو بهترین‌های موسیقی در دهه‌های ۲۰۰۰ و ۱۹۹۰ بوده‌است. در سال ۲۰۰۵، آنها در رتبه ۷۳ام فهرست «بزرگ‌ترین هنرمندان تاریخ» "رولینگ استون" و جانی گرینوود و او برین نیز در فهرست برترین نوازنده‌های گیتار قرار قرار گرفتند. از طرفی نام تام یورک نیز در میان فهرست بهترین خواننده‌ها دیده می‌شد. در سال ۲۰۰۹، خوانندگان مجله "رولینگ استون" در یک نظر سنجی، گروه ریدیوهد را به عنوان دومین هنرمند برتر دههٔ ۲۰۰۰، پایین‌تر از گروه گرین دی، انتخاب کردند. پنج آلبوم از ریدیوهد تا به حال نامزد دریافت جایزهٔ مرکوری شده‌است، که این خود یک رکورد محسوب می‌شود. آنها تا به حال جزو «برترین گروه‌های تاریخ» از دید "اسپین" (۱۵ام) و واچ موجو دات کام (۱۰ام)، و همچنین «بزرگ‌ترین هنرمندان تاریخ» از دید وی‌اچ‌وان (۱۲۹ام) قرار گرفته‌اند. از طرفی آنها از نظر هری فلچر از "ایونینگ استاندارد"، رتبهٔ سوم را در میان بهترین گروه‌های موسیقی تاریخ بریتانیا کسب کردند.
در سال ۲۰۱۹ نام گروه ریدیوهد وارد تالار مشاهیر راک اند رول شد. دیوید برن از گروه تاکینگ هدز، که اعضای ریدیوهد عنوان کرده‌اند که مقطعی تحت تأثیر این گروه بوده‌اند، در سخنرانی‌اش در مراسم معرفی، موسیقی ریدیوهد را ستود و کارهای آنان را نوآورانه خواند که «تأثیر بسزایی را روی تمام صنعت موسیقی داشته‌است». آنها حقشان را به موسیقی با انتشار آلبوم "در رنگین‌کمان‌ها"، که قدمی بزرگ در جهت به هم زدن قوانین موسیقی بود، ادا کردند. "فوربز" نوشت که ریدیوهد در کنار هنرمندانی چون بیانسه و دریک «به ساختن الگویی برای انتشار آلبوم‌های غیر متعارف در عصر اینترنت کمک شایانی کرده بود». آلبوم "کید ای" در استفاده از اینترنت برای شنیدن و تبلیغ موسیقی پیشگام بود. گیوین هاینس از "ان‌ام‌ئی"، ریدیوهد را با عنوان «بیتلز نسل ما» توصیف کرد.
نایجل گادرک در ابتدا به عنوان مهندس صدا در دومین آلبوم ریدیوهد، "خمش‌ها"، با آنها همکاری کرد. او از آلبوم سوم گروه به بعد، یعنی "اوکی کامپیوتر"، تهیه کنندهٔ تمامی آلبوم‌هایشان بوده‌است. به او، به تقلید از جرج مارتین که «پنجمین بیتل» نام گرفته‌است، لقب «ششمین عضو» گروه را داده‌اند. در سال ۲۰۱۶، گادرک گفت: «من تنها می‌توانم یک گروه همانند ریدیوهد را داشته باشم که برای سال‌های زیادی با آن همکاری کنم. آن [رابطۀ میان ما] خیلی عمیق می‌باشد. بیتلز تنها می‌توانست یک جرج مارتین داشته باشد. آنها نمی‌توانستند تهیه‌کننده‌هایشان را در میانهٔ فعالیت حرفه‌ایشان عوض کنند. تمام آن فعالیت، باور و دانش هر دو طرف از پنجره به بیرون ریخته می‌شد و آنها مجبور بودند از نو شروع کنند.»
استنلی داونوود، هنرمند طراح، یورک را زمانی که هر دوی آنها دانشجوی هنر بودند، ملاقات کرد. این دو نفر با هم جلد تمامی آلبوم‌ها و آثار هنری ریدیوهد را تهیه کرده‌اند. داونوود زمانی که گروه مشغول ضبط است، در استودیو حضور دارد تا بتواند با تأثیر از موسیقی بتواند آثار هنری مورد نظر را خلق کند. او و یورک در سال ۲۰۰۲ جایزه گرمی بهترین بسته‌بندی آلبوم را برای طراحی‌های مربوط به "فراموشکار" دریافت کردند.
دیلی گنت از آلبوم "اوکی کامپیوتر" وظیفه دارد تا برای نماهنگ‌های ریدیوهد کارگردان پیدا کند. از زمان تشکیل ریدیوهد، اندی واتسون کارگردانی صحنه و نور و همچنین طراحی بصری کنسرت‌های آنهارا برعهده داشته‌است، از کارهای وی می‌توان به «جنگل ال‌ئی‌دی» در تور "در رنگین‌کمان‌ها" اشاره کرد. متخصص فنی، پیتر «پلانک» کلمنتس از پیش از "خمش‌ها" با گروه کار می‌کند. وی وظیفهٔ کنترل و نظارت بر آمادگی ابزارهای موسیقی در حین ضبط و اجرا را بر عهده دارد. جیم وارن از اولین تور گروه در سال ۱۹۹۲، مهندس صدای زندهٔ کنسرت آنها بوده، وی همچنین برخی ار نسخه‌های آزمایشی ترانه‌ها و بعضی آهنگ‌های ریدیوهد همچون «بالا و خشک» و «پاپ مرده‌است» را ضبط کرده‌است. درامر، کلایو دیمر در سال ۲۰۱۱ برای کمک به اجرای ریتم‌های پیچیدهٔ آلبوم "پادشاه شاخه‌ها" به عضویت گروه درآمد و از آن زمان به اجرا و ضبط به همراه ریدیوهد می‌پردازد. پل توماس اندرسن نماهنگ‌های متعددی را برای ریدیوهد و یورک کارگردانی کرده‌است. او همچنین در آثار مختلف سینمای و مستند "جنون"، محصول سال ۲۰۱۵، با جانی گرینوود همکاری کرده‌است.
اعضای دیگر گروه در اجراهای زنده
نادیا انجمن (زادهٔ ۶ دی ۱۳۵۹–درگذشت ۱۳۸۴ برابر با ۵ نوامبر ۲۰۰۵)، از شاعران جوان افغان بود که به سرایش غزل و شعر نو می‌پرداخت و عضو انجمن ادبی مخفی "کارگاه سوزن طلایی" در زمان طالبان بود. او در سال ۲۰۰۵ به دلیل ضرب و شتم توسط شوهرش کشته شد.
نادیا در ۶ دی ماه (جدی) سال ۱۳۵۹ خورشیدی، در هرات در غرب افغانستان به دنیا آمد.
او از پانزده سالگی به سرودن شعر آغاز کرد، اما آغاز شاعری او، مصادف بود با اشغال شهر هرات توسط گروه بنیادگرای طالبان. طالبان، هر گونه فعالیت اجتماعی، فرهنگی، آموزشی و سیاسی زنان و دختران افغان را ممنوع کرده بودند. نادیای نوجوان نیز، سال‌های پر تب و تاب نوجوانی خود را در زیر سایه حاکمیت تندروهای طالبان گذراند.
او در آن سال‌ها که زنان بدون داشتن محرم، حق بیرون رفتن از خانه را نداشتند، در خانه به‌طور خصوصی درس می‌خواند و در جلسات خصوصی و مخفیانه ادبی هرات شرکت می‌کرد.
نادیا انجمن از دست پرورده‌های کارگاه سوزن طلایی است. این کارگاه، در زمان حاکمیت طالبان، توسط شماری از فرهنگیان هرات ایجاد شده بود و در پوشش آموزش خیاطی به زنان، جلسات نقد ادبی و شعرخوانی دایر می‌کرد.
با سقوط طالبان در سال ۲۰۰۱ میلادی، نادیا انجمن هم به ادامه تحصیل در مدرسه پرداخت و بعد وارد دانشگاه هرات شد و در دانشکده ادبیات و علوم انسانی به تحصیل پرداخت.
نادیا انجمن با یکی از کارمندان دانشکده ادبیات دانشگاه هرات ازدواج کرد.
شوهر نادیا او را از شرکت در جلسات مشاعره و نقد ادبی که در انجمن ادبی هرات برگزار می‌شد، بازمی‌داشت.
این شاعر جوان سرانجام در ۱۵ عقرب ۱۳۸۴ مصادف با پنجم نوامبر سال ۲۰۰۵ میلادی در هرات به قتل رسید.
علت مرگش، ضرب و شتم (لت و کوب) توسط شوهرش اعلام شد.
وبگاه فارسی بی‌بی‌سی به نقل از پلیس هرات گزارش داد که آثار ضرب و جرح در جسد نادیا انجمن مشهود بوده‌است.
پلیس همچنین گفت که شوهر وی، در بازجویی‌های اولیه، به ضرب و شتم همسرش اعتراف کرده‌است.
برخی از نویسندگان و شاعران افغان در هرات، معتقد بودند که نادیا انجمن، دست بالایی در شعر بخصوص غزل و شعر سپید داشت و می‌توانست بهترین شاعر زمان خود در افغانستان باشد.
صدای گام‌های سبز باران است
اینجا می‌رسند از راه، اینک
تشنه جانی چند دامن از کویر آورده، گرد آلود
نفس‌هایشان سراب آغشته، سوزان
کام‌ها خشک و غبار اندود
دخترانی درد پرور، پیکر آزرده
نشاط از چهره‌ها شان رخت بسته
قلب‌ها پیر و ترکخورده
نه در قاموس لب‌هاشان تبسم نقش می‌بندد
نه حتی قطره اشکی می‌زند از خشکرود چشمشان بیرون
خداوندا!
ندانم می‌رسد فریاد بی آوای شان تا ابر
تا گردون؟
صدای گام‌های سبز باران است!
وقتی…
وقتی که چشم‌های تو غمگین‌اند
حس می‌کنم که در من
چیزی شکستنیست
وقتی تو از نهایت قلبت گرفته یی
تا انجماد دلهره پرتاب می‌شوم
و آنگاه اگر نگاه تو جریان کند بمن
ناگه ز خویش می‌روم و آب می‌شوم…
دارای‌دخت شاعر و دختر پادشاه تخارستان (شمال افغانستان کنونی) بود. برخی منابع ادبیشعر زنان افغانستان، به کوشش مسعود میرشاهی. چاپ پاریس ۱۳۷۹زنان شاعر پارسی گوی: هفت شهر عشق، مهری شاه حسینی، ناشر مدبر (١٣٨۴) ، دارای‌دخت را نخستین زن شاعر پارسی‌گوی می‌دانند.
«دارا»، پادشاه تخارستان (در شمال افغانستان کنونی به پایتختی قندوز)، بدنبال حمله اعراب به بخش غربی ایران بزرگ، در سال ۶۵۴ میلادی (۳۳ خورشیدی) به ژاپن (جاپان) پناهنده شد. در این زمان، تمو پادشاه ژاپن بود. دخترش، دارای‌دخت، (۶۶۱ میلادی/۴۰ خورشیدی) در ژاپن به دنیا آمد و از او بعنوان نخستین زن پارسی‌گوی شاعر نام برده می‌شود.
«گیکیو ایتو»، دو شعر (شماره‌های ۱۶۰ و ۱۶۱) از این شاعر را در مان‌یوشو یافته است. وی پس از یافتن واژ‌گانی زردشتی به همراه یک اسم خاص در این دو شعر، تعبیر دیگری از آن‌ها ارایه کرده است که منطبق بر آموزه‌های زردشتی است.
«ایتو» به صراحت این اشعار را سوگواره نمی‌شمارد، اگرچه میرشاهی به اشتباه چنین برداشت کرده است و هم‌چنین دو شعر را به هم‌آمیخته آورده استhttp://www.rozanehmagazine.com/Rozanehweb/zaniranifirstpoet.htm. شاه‌حسینی ترجمه‌ای گیراتر از دو شعر به طور جدا ارایه داده است:
شعر شماره ۱۶۰
حتی آتش فروزان
پیام اندیشه انگیز نیکان را (مانسرَدَهمَ)واژه ی اوستایی «مانسردَهَم» به «پیام اندیشه انگیز نیکان» ترجمه شده است.
رباید و پنهان کند در انبان
آیا چنین نگویند؟
شعر شماره ۱۶۱
ابر آبی رنگ
شاید بالاتر رود
همان ابری که
بر فراز کوه شمال
گسترده است
از ستارگان گذر کند،از ماه بگذرد
تا بالاترین آسمان.
قابل یادآوری است که برخی دیگر از منابع ادب فارسی، نخستین شاعر زن پارسی‌گوی را، زنی از ایران زمین می‌دانند به نام زبیده. زبیده، همسر هارون الرشید، خلیفه نامدار عباسیان بوده‌است. اما در عین حال، نخستین زن پارسی گوی که از او آثار فراوانی برجای مانده‌است، رابعه بلخی است.
هوشنگ سیحون (زاده ۳۱ مرداد ۱۲۹۹ در تهران – درگذشته ۵ خرداد ۱۳۹۳ در ونکوور کانادا) معمار، طراح، نقاش و تندیس‌ساز سرشناس و نامدار اهل ایران بود. وی استاد معماری و رئیس پیشین پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران بود.
سیحون، طراح بنای یادبودی آرامگاه بوعلی‌سینا و طراح آرامگاه‌های خیام، نادرشاه افشار، فردوسی و کمال‌الملک بوده‌است. او به «مرد بناهای ماندگار» شناخته می‌شود و برنده جایزه بیتا در سال ۲۰۱۲ بوده‌است.
سیحون در خانواده‌ای بهائیhttps://bahaiworldreligion.com/مهندس-هوشنگ-سیحون/زندگینامهٔ-مؤمنین-دیانت-بهائی/ آشنا با موسیقی به دنیا آمد. پدربزرگ مادری او میرزا عبدالله فراهانی از پیشگامان موسیقی سنتی و معروف به پدر موسیقی سنتی ایرانی بود. مادر وی، مولود خانم، از نوازندگان تار و سه‌تار و نیز دایی او احمد عبادی استاد بزرگ سه‌تار بود. پدر او «ضیاءالله سیحون» از شاگردان تار میرزا عبدالله فراهانی بود. عموی مادرش آقا حسینقلی از برجستگان موسیقی سنتی ایران و پدر علی اکبر شهنازی بود. با وجود علاقه پدر و مادر او به موسیقی، آن‌ها هیچگاه وی را برای آموختن موسیقی تحت فشار نگذاشتند. طراحی‌های کلاف خط وی برای ادای احترام به خانواده سیحون هستند.
او پس از پایان تحصیل معماری در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران در سال ۱۳۲۳، به دعوت آندره گدار (رئیس اداره باستان‌شناسی وقت ایران) برای ادامه تحصیل راهی پاریس شد و در دانش‌سرای عالی ملی هنرهای زیبای پاریس (بوزار) طی حدود ۳ سال زیر آموزش اوتلو زاوارونی به تکمیل دانش معماری خود پرداخت و در سال ۱۹۴۹ به درجه دکترای هنر رسید. او پس از بازگشت به ایران تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ایران به عنوان دانشیار دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران مشغول به کار شد و بین سال‌های ۱۳۴۱ تا ۱۳۴۷ ریاست دوره‌ای این دانشکده را برعهده گرفت. از فعالیت‌های او در این دوره تأسیس سه رشته شهرسازی، هنرهای نمایشی (مانند تئاتر) و موسیقی بود. او همچنین سعی در تربیت دانشجویان به فرهنگ و تاریخ ایران با تشویق و بردن آن‌ها به نقاط مختلف ایران می‌کرد.
سیحون در طول سال‌های فعالیت خود عضو شورای ملی باستان‌شناسی، شورای عالی شهرسازی، شورای مرکزی تمام دانشگاه‌های ایران و کمیته بین‌المللی ایکوموس (Icomos، وابسته به یونسکو پیش از انقلاب ۱۳۵۷) بوده و به مدت ۱۵ سال مسئولیت بازسازی بناهای تاریخی ایران را برعهده داشته‌است.
وی بیش از دو دهه در ونکوور کانادا زندگی کرد. او همچنین شهروند افتخاری فرانسه نیز بود.
او در اوایل دهه ۱۳۳۰ با یکی از دانشجویان خود به نام معصومه نوشین (معصومه سیحون) ازدواج کرد. معصومه نوشین نقاش و صاحب گالری سیحون در تهران بود. این زوج پس از ۲۳ سال از یکدگر جدا شدند. این زوج دارای دو فرزند به نام‌های مریم و نادر هستند.
هوشنگ سیحون در سن ۲۳ سالگی نخستین اثر معماری خود بنای یادبود آرامگاه ابن سینا را طراحی کرد. از میان دیگر پروژه‌های طراحی و ساخته شده وی می‌توان به آرامگاه بزرگانی چون خیام، کمال‌الملک، ابن سینا، نادرشاه افشار و ده‌ها آرامگاه دیگر اشاره کرد.
وی همچنین طراح بنای «موزه توس» در سال ۱۳۴۷ و همچنین ساختمان مرکزی بانک سپه در میدان امام خمینی تهران، مجتمع آموزشی فرح، ساختمان‌های سازمان نقشه‌برداری کشور، کارخانه نخ‌ریسی کوروس اخوان، کارخانه آرد مرشدی، مجتمع آموزشی یاغچی آباد، سینما آسیا، سینما سانترال (سینما مرکزی)، کارخانه کانادا درای (زمزم کنونی) در تهران و اهواز، کارخانه یخ‌سازی کورس اخوان و حدود ۱۵۰ پروژه مسکونی خصوصی را بر عهده داشته‌است.
او در سبک معماری خود بیش از هر چیز منطق را در نظر می‌گرفت؛ زیرا عقیده داشت هیچ‌گاه هیچ چیز نباید بی منطق در معماری به کار برود. حتی کوچک‌ترین خط و کم‌ترین نقطه باید دلیل و معنی مخصوص به خود داشته باشند. او به تناسب اجزای طراحی و سادگی آن اهمیت زیادی می‌داد؛ زیرا حجم‌ها و تناسبات وقتی زیبا نباشند عوامل تزئینی، تأثیری در زیبایی آن نخواهند داشت. طراحی‌های سیحون از کاربری تبعیت می‌کردند.
او از طرح‌های بی‌معنی و بی‌مغز بیزار بود و عقیده داشت که حقیقت باید بی‌پرده در معماری خودنمایی کند. حتی اگر زننده باشد؛ زیرا حقیقت همیشه زیبایی و لطف مخصوص به خود را خواهد داشت.
سیحون معتقد است اصطلاح معماری اسلامی اصطلاحی نادرست است و در واقع آنچه به نام معماری اسلامی شناخته می‌شود، همان معماری و فنون معماری دورهٔ ساسانیان ایران است.
طرح نخستین آرامگاه فردوسی توسط کریم طاهرزاده بهزاد (از اعضای انجمن آثار و مفاخر فرهنگی) ارائه شده بود که در سال ۱۳۱۳ خورشیدی به بهره‌برداری رسید. اما به علت ناآشنایی سازندگان به فنون آزمایش خاک، محاسبه نکردن دقیق و بی اطلاعی از وضعیت آب‌های زیرزمینی ناحیه طوس، ساختمان از همان نخستین سال‌ها، شروع به نشست کرد. هوشنگ سیحون در سال ۱۳۴۳ با حفظ طرح نخستین و الحاقات جدید، بنایی جدید را ساخت که طرح آن ارائه شده بود.
در سال ۱۳۲۴ طی برگزاری یک مسابقه معماری برای آرامگاه ابن سینا، با نظر مساعد آندره گدار و محسن فروغی، طرح هوشنگ سیحون به عنوان بهترین طرح مسابقه برگزیده شد. این طرح در سال ۱۳۲۶ به تصویب نهایی رسید. اما چون در آن زمان سیحون برای تکمیل تحصیلات خود، در پاریس به سر می‌برد در خرداد سال ۱۳۲۷ خورشیدی، طرح نهایی را (که در اصل پایان‌نامه او در پاریس بود) به انجمن آثار ملی فرستاد.
در مرداد ماه سال ۱۳۳۵ انجمن آثار ملی در نامه‌ای به سیحون نوشت که وضع بنای موجود آرامگاه خیام متناسب با شخصیت علمی و هنری خیام نیست و انجمن آثار ملی در نظر دارد در این مورد اقداماتی به عمل آورد. از سیحون خواسته شد، طرح و نقشه بس جدیدی متناسب با شخصیت خیام طراحی کند. سیحون و حسین جودت (ناظر انجمن آثار ملی)، پس از بازدید از مکان، در نامه‌ای به انجمن آثار ملی پیشنهاد جابجایی محل آرامگاه را دادند.
طرح پیش نهادی او در سال ۱۳۳۷ به دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران فرستاده شد. محسن فروغی رئیس دانشکده هنرهای زیبا در نامه‌ای به انجمن آثار ملی، طرح پیشنهادی سیحون را تأیید کرد.
سیحون در کنار معماری، به نقاشی از مناظر و روستاهای ایران می‌پرداخت و نمایشگاه‌هایی از آثار خود را، در ایران و در خارج از ایران برپا کرده‌است. آثار وی در نمایشگاهی در مؤسسه فناوری ماساچوست در سال ۱۹۷۲ در کنار آثار هنرمندانی چون پابلو پیکاسو و سالوادور دالی به نمایش درآمد. در این نمایشگاه تابلویی از «کلاف‌های خطی» را به نمایش گذاشت که در آن از خطوط موازی و پر پیچ و تابی استفاده کرده بود که یکدیگر را قطع نمی‌کردند.
دانشگاه‌هایی مثل مؤسسه فناوری ماساچوست، هاروارد، واشینگتن و برکلی مجموعه‌ای از نقاشی‌های او را گردآوری کرده و نگهداری می‌کنند.
از دیگر آثار او در زمینه نقاشی می‌توان به کلاغ پر، کنسرت و قلم و مرکب اشاره کرد.
در سال ۱۳۵۰ همه عکس‌ها و مدارک و آثار هنری که او در خانه خود داشته به‌طور مشکوکی دزدیده شد و این قضیه توسط سازمان اطلاعات و امنیت کشور پیگیری شد اما به سرانجام نرسید.
وی در ساعت چهار و نیم صبح ۲۶ مه ۲۰۱۴ در بیمارستان ونکوور بر اثر پاره شدن رگ آئورت در سن ۹۳ سالگی درگذشت.
پیکر وی در بعد از ظهر روز شنبه ۷ ژوئن ۲۰۱۴، در تابوتی پوشیده در پرچم شیر و خورشید ایران و درفش کاویانی با مشتی از خاک ایران در آرامگاه موقتی در گورستان «فارست لان مموریال پارک» لس آنجلس به خاک سپرده شد. آیین بزرگداشت او همراه با پخش صدای آواز شهرام ناظری و همایون شجریان با حضور فرزندان و نوه‌هایش، خواهر و بستگان نزدیک او، شاگردان، دوستان و دوستداران وی و ایرانیان علاقه‌مند برگزار شد.
سیحون در وصیت‌نامه خویش خواسته‌است تا بنیادی به نام او توسط فرزندانش مریم و نادر سیحون برای نگهداری از کلیه آثار نقاشی و طراحی او تأسیس شود و در شرایط مناسب در نهایت همه این آثار به موزه‌ای در ایران اهدا شوند.
هیتی‌ها قومی هندواروپایی باستانی بودند که یک پادشاهی را در اطراف شهر خاتوشا (بغازکوی کنونی در شمال مرکزی ترکیه) تأسیس کردند. هیتی‌ها از نخستین گروه‌هایی بودند که از سرزمین اصلی هندواروپاییان هجرت کردند و به زبان هندواروپایی صحبت می‌کردند. امپراتوری هیتی‌ها در بیشتر دوره هزاره دوم قبل از میلاد دوام آورد. منشا هیتی‌ها احتمالا فراتر از دریای سیاه و در اروپا بوده است.
هیتی‌ها به زبان هیتی که از شاخهٔ آناتولی خانوادهٔ هندواروپایی صحبت می‌کردند و کشوری پادشاهی در آناتولی (ترکیه امروزی) و میان‌رودان شمالی و سوریه تأسیس کردند و پایتخت آن‌ها شهر خاتوشا (۱۱۸۰ تا ۱۶۰۰ پ. م) بود.
پادشاهی هیتی‌ها که در اوج خود آناتولی مرکزی، شمال غربی سوریه تا اوگاریت و میان‌رودان تا بابل را در بر می‌گرفت، بین سال‌های ۱۷۰۰ تا ۱۲۰۰ قبل از میلاد وجود داشت و در حدود ۱۲۰۰ قبل از میلاد به پایان رسید. در آن زمان تمام شرق مدیترانه در آشفتگی شدید بود. از آنجایی که بسیاری از شهرها در آتش سوختند، به آن فاجعه آتش می‌گویند. در عصر آهن پس از آن، امپراتوری هیتی‌ها به چندین شهر- دولت مستقل تجزیه شد که برخی از آنها تا حدود ۷۰۰ سال پیش از میلاد وجود داشتند.
پادشاهی هیتی، یا حداقل منطقه اصلی آن، در زبان هیتی به عنوان سرزمین هاتی شناخته می‌شد. با این حال، هیتی‌ها را نباید با حتیان اشتباه گرفت. حتیان ساکنان غیر هندواروپایی این منطقه بودند که پیش از ورود هیتی‌های هندواروپایی به آناتولی، از هزاره دوم قبل از میلاد، در همان‌جا سکونت داشتند. زبان حتیان، حتی نامیده می‌شود. علاوه بر این، هیتی‌هایی که در انجیل از آن‌ها نام برده شده‌است، احتمالاً مردمانی بودند که امروزه نوهیتی‌ها نامیده می‌شوند. نوهیتی‌ها گروه‌هایی بودند که پس از فروپاشی پادشاهی هیتی در آناتولی از ۱۲۰۰ قبل از میلاد کنترل سوریه را در دست گرفتند. آنها با پیشینیان خود اشتراکات کمی داشتند و به زبان لووی صحبت می‌کردند.
اولین شواهد باستان‌شناسی مربوط به هیتی‌ها در لوح‌های گلی یافت شده ازجمله در شهر آشوری کول‌تپه (کارم کانش سابق) که حاوی توصیفات دادوستد بین بازرگانان آشوری و سرزمین "حتی" بود. برخی از اسامی در الواح نه حتی و نه آشوری، بلکه مشخصاً هند و اروپایی هستند.
در اوایل سال ۱۸۱۲، بورکارت جهانگرد در کتاب خود "به نام «سفر به شام»" در مورد یک سنگ بازالت در گوشه ای از بازار در حمات گزارش داد که دارای چهره‌ها و شخصیت‌های عجیب و غریب، شبیه هیروگلیف، اما متفاوت از سنگ‌های مصری بودند. با این حال، تا سال ۱۸۷۲ طول کشید تا مبلغ مذهبی، ویلیام رایت، موفق شود یک رونوشت از این سنگ‌نگاره تهیه کند. ای.اچ. سایس در سال ۱۸۷۶ هجری قمری، «خِتا» را که در منابع مصری از آن‌ها یاد شده بود با حتی‌ها از منابع آشوری برابر دانست و کتیبه‌های حمات را به آن‌ها و به قومی که در انجیل هیتی‌ها نام دارد نسبت داد. در سال ۱۸۸۷، حفاری در تل عمارنه در مصر مکاتبات دیپلماتیک بین فرعون آمنهوتپ سوم و پسرش آخناتون را آشکار کرد. دو نامه مربوط به پادشاهی "ختا بود" که ظاهراً به همان منطقه‌ای اشاره دارد که در آثار میان‌رودان آن را حتی می‌نامیدند. این نامه‌ها به خط میخی استاندارد اکدی، اما به زبانی ناشناخته نوشته شده‌است. دانشمندان موفق به خواندن این نامه‌ها شدند اما ارتباط آن با تمدن هیتی آناتولی را در آن زمان درک نکردند..
در طی کاوش‌های پراکنده در بغازکوی (خاتوشا) از سال ۱۹۰۵، باستان‌شناس هوگو وینکلر یک بایگانی سلطنتی حاوی ۱۰۰۰۰ لوح را یافت که با خط میخی اکدی و همان زبان ناشناخته حروف مصری نامه‌های "ختا" نوشته شده بود - بنابراین هویت این نام‌ها را تأیید می‌کرد. او همچنین ثابت کرد که ویرانه‌های بغازکوی بقایای یک امپراتوری قدرتمند باستانی است که در یک مقطع تمام شمال سوریه را تحت کنترل داشت.
پادشاهی هیتی خود را در پیرامون سرزمین خاتوشا و نِشا که به عنوان سرزمین حتی (URU "Ha-at-ti") شناخته می‌شود، متمرکز کرد. از زمانی که خاتوسا پایتخت شد، منطقه محصور به خم رودخانه هالیس هسته امپراتوری در نظر گرفته شد و برخی از قوانین هیتی‌ها بین این سوی رودخانه و آن سوی آن تمایز قائل می‌شدند، برای نمونه پاداش برای کسی که برده‌ای فراری را پس از گذر از رودخانه می‌گرفت بیشتر بود تا پاداشِ گرفتار کردن برده فراری قبل از رسیدن به رودخانه.
در جنوب منطقه مرکزی هستی‌ها، قلمرو کیزوواتنا در منطقه توروس قرار داشت. در غرب ارزوا. در شمال، قبایل کوهستانی کاسکا نشیمن داشتند. کاسکاها غیرهندواروپایی بودند و احتمال می‌رود که با مردم قفقازی ازجمله چرکسی‌های امروزی همریشه بوده باشند. کاسکاها در طول دوره هیتی‌ها سرکش باقی ماندند و مانع گسترش قلمرو هیتی به سمت شمال گشتند. در سوی شرق هیتی‌ها، مردم میتانی سکونت داشتند. میتانی‌ها از تباری مرتبط با اورارتوها بودند اما تحت نفوذ فرهنگ هندو-آریایی قرار داشتند. پس از الحاق ارزوا و میتانی (در زمان سوپلولیومای اول)، حوزه نفوذ هیتی‌ها تحت رهبری مرسیلی دوم از شرق با هایاسا آزی، از غرب با آهیواوا، از جنوب با کنعان مصر و از جنوب شرقی با آشور هم‌مرز شد.
پادشاهی قدیم هیتی‌ها، در اطراف خاتوسا در عصر برنز، در قرن ۱۶ قبل از میلاد به اوج خود رسید. ساکنان آن در برهه‌ای حتی موفق به غارت بابل شدند، اما هیچ حرکتی برای تثبیت حکومت خود در آنجا انجام ندادند. در عوض، آنها تصمیم گرفتند که قدرت را به متحدان کاسی که به مدت ۴۰۰ سال فرمانروای بابل باقی ماندند، واگذار کنند. در درازای سده ۱۵ پیش از میلاد امپراتوری هیتی دوره تاریکی را تجربه کرد اما از حدود ۱۴۰۰ قبل از میلاد دوباره تحت حکومت تودهالیای یکم. احیا شد.
تحت سوپیلولیومای اول و مورسیلی دوم، امپراتوری هیتی تقریباً به تمام آناتولی و بخش‌هایی از سوریه و کنعان گسترش یافت به طوری‌که در حدود ۱۳۰۰ قبل از میلاد هیتی‌ها با قلمرو نفوذ مصر هم‌مرز شدند که نتیجه آن نبرد معروف کادش در سال ۱۲۷۴ قبل از میلاد بود. جنگ‌های داخلی و ادعاهای رقیب بر تاج و تخت، همراه با تهدیدهای خارجی، احتمالاً از جمله تهدید از جانب مردم دریا، هیتی‌ها را تضعیف کرد. حدود ۱۱۶۰ قبل از میلاد امپراتوری هیتی سقوط کرد. کاوش‌های باستان‌شناسی نشان داده‌است که پایتخت آن یعنی خاتوشا ویران نشده بود، بلکه در قرن سیزدهم متروکه شده‌است.
امپراتوری قدیمی هیتی پس از آن به مجموعه‌ای از ایالت‌های کوچک فروپاشید که اصطلاحاً ممالک نوهیتی نامیده می‌شوند. این ایالت‌ها که دیگر در سیطره یک دولت مرکزی یا نیروهای خارجی نبودند به صورت مملکت‌های مستقل عمل می‌کردند. دولت-شهرهای نوهیتی در نهایت تابع حکومت آشور شدند و وجود آنها تا حدود ۷۰۰ سال قبل از میلاد ادامه یافت.
گویش‌های هیتی و لووی به مروز زمان تبدیل به زبان‌های لیدیایی، لیکیایی و کاریایی شدند. بقایای این زبانها تا دوران ضمیمه شدن آناتولی به ایران هخامنشی زنده بود، اما بعدها تحت تأثیر عصر یونانی‌مآبی از بین رفت.
خط میخی هیتی در زمان سلسله سوم اور ایجاد شد و آثار آن تنها در سوریه یافت شده‌است که نشان می‌دهد این منطقه در حوزه نفوذ هیتی‌ها قرار داشته‌است.
پادشاهی هیتیایی به سه دوره قراردادی تقسیم شده‌است:
پس از ۱۱۸۰ پ. م امپراتوری هیتی در چندین دولت-شهر (نوهیتیایی)، مستقل تقسیم شد. نوهیتیایی، کشورهایی بودند که با زبان لوویان حرف می‌زدند و در سوریه عصر آهن، پس از سرنگونی امپراتوری هیتی سر برآوردند و تا اشغال شدن به دست کیمری‌ها بر پا بودند (۱۱۸۰ تا ۷۰۰ پیش از میلاد).
دین و اساطیر هیتی تحت تأثیر افسانه‌های میان‌رودان قرار داست و این تأثیر با گذشت زمان بیشتر می‌شد. عناصر هندواروپایی را می‌توان در زمان‌های پیشین‌تر مشاهده کرد، برای مثال تارهانت خدای رعد و درگیری او با ماری به نام ایلویانکاس.
در متون آنها شواهدی وجود دارد که هیتی‌ها ایندرا، میترا و وارونا را می‌پرستیدند. کشف سند ازدواج به شکل سنگ نگاره در حدود ۱۳۵۰ پیش از میلاد در بغازکوی واقع در آناتولی، با ذکر نام پادشاه هیتی و حاکم میتانی که فرمانروایان سرزمین‌هایی هستند که مردم در آنجا به میترا-وارونا، ایندرا و اشوین‌ها متوسل می‌شوند و آن‌ها را می‌پرستند ظاهراً رسیدن موجی از اقوام هندو-ایرانی را به شمال غرب ایران تصدیق می‌کند.
هیتی‌ها همچنین به خدایان کوه و خدایان طوفان باور داشتند. در نوشته‌های یکی از اولین پادشاهان هیتی، پادشاه آنیتا، از خدای طوفان، تارو، به عنوان خدای برتر یاد شده‌است.
با این حال، گورنی از متون "بغازکوی استنباط می‌کند" که در آرینا خدای برتر ظاهراً ایزدبانوی خورشید، وروسما، بود که همسرش، ایزد آب و هوا، تارو، در جایگاه دوم قرار می‌گرفت. مزولا و هولا به عنوان دختر و زینتوهی به عنوان نوه آن‌ها ذکر شده‌اند. برخی از متون تشریفات مربوط به این الهه خورشید را توصیف می‌کنند و نشان می‌دهند که ملکه هم‌زمان کاهن اعظم این ایزدبانو بوده‌است. گورنی همچنین خاطرنشان می‌کند که پادشاهان هندواروپایی در ابتدا زیارتگاه‌های حتی را نگهداری می‌کردند و برای خود ادعای مقام کاهن اعظم منطقه را داشتند.
همچنین افسانه ای در مورد کشتن اژدها وجود دارد. پادشاه مورسیلیس دوم از برگزاری جشن خدای طوفان در چندین شهر یاد می‌کند. او همچنین در نامه‌ای به برگزاری بزرگ‌ترین جشنواره، با اندازه‌های مشابه، در پایتخت هیتی‌ها یعنی خاتوشا اشاره می‌کند. این جشن‌ها در آرامگاه ایزدبانو لیلوانیس ادامه یافت. در آنجا نبردی بین خدای طوفان و اژدهایی به نام ایلویانکاس برانگیخته شد. مرد جوانی به نام هوپیسایاس با الهه اینارا خوابیده بود و بدین وسیله قدرت کافی برای کمک به خدای طوفان در کشتن اژدها به دست آورده بود. این داستان مشابه داستان تیامات است که در آن قدرت الهه ای که توسط مردوک از قدرت کنار زده شده نمادینه شده‌است.
کلمه هیتی "تاره" ("tarh") به معنای تسخیر است. در سانسکریت که با زبان هیتی از یک ریشه است، "توره" به معنی نیرو و همچنین نیرومند است. (در هند "توره‌شاه" لقب ایندرا بود). کلمه "ثور و توروس در دیگر زبان‌های هندواروپایی نیز" به معنای گاو نر به همین‌جا مربوط است. رشته کوه مرکزی در آناتولی توروس نام دارد که بلندترین قله آن توروس است. این کلمه می‌تواند با کوه‌هایی مانند "هور"، "هور" یا "هرا" نیز مرتبط باشد.