moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
نام اورشانابی در نسخه «بابلی استاندارد» "حماسه گیلگمش" ، و همچنین در یک قطعه بابلی قدیم و اقتباس هیتی، آمده است. اما او در بخش‌های باقی‌مانده از همه گونه‌های دیگر، از جمله حماسه بابلی میانه، قطعات اکدی از هاتوسا و اقتباس هوری غایب است. او به عنوان یک قایقرانِ در خدمت اوتنپیشتی توصیف شده است. قایق او به عنوان "ماگیلو"magillu توصیف می شود که بر اساس سایر متون ادبی قابلیت اقیانوس‌پیمایی را داشت و برای سفرهای طولانی مناسب بود. او مسئول حمل و نقل کسانی است که می‌خواهند از اقیانوس کیهانی که انتهای جهان را از قلمرو اربابش جدا می‌کند، گذر کنند. در بخش پایانی حماسه، او نقش همراه گیلگمش را دارد.
در حماسه معیار بابلی، سیدوری در زمانی که در حال توضیح چگونگی رسیدن به اوتنپیشتی برای گیلگمش است، برای نخستین بار نام اورشانابی را بر زبان می‌آورد. سیدوری به گیلگمش می‌گوید که می‌توان اوتنپیشتی را در جنگل و در حال جمع‌آوری چوب پیدا کرد. گیلگمش مسلح به طبر و دشنه به آنجا می‌شتابد و پس از مواجهه با اورشانابی با او می‌جنگد و «افراد سنگی» همراه با او را خُرد می‌کند. ماهیت «افراد سنگی»šūt abni نامشخص است. نسخه هیتی حماسه آنها را یک جفت مجسمه که خدمه اورشانابی هستند، تصویر می‌کند و به نظر اندرو جرج همین امر را می‌توان برای اصل بین‌النهرینی تصور کرد.
پس از یک افتادگی در متن، اورشانابی از گیلگمش درباره وضعیت بد او می‌پرسد و در پاسخ داستان مرگ انکیدو و درک میرایی خود را که در پی آن آمده است، می‌شنود. این بخش با بازگویی مشابهی از اعمال گیلگمش در هنگام سوگواری برای انکیدو و در دیدارهای او با سیدوری و اوتنپیشتی مقایسه شده است. تکرار بخش‌های خاص در طول مواجهه او با شخصیت‌های دیگر، بخشی از فرآیند همگن‌سازی بود که به منظور پیوند دادن عناصری است که از روایت‌های اصلی متمایز سرچشمه گرفته‌اند تا به یک شعر حماسی منفرد تبدیل شوند.
پیرو روایت بروص از طوفان، که در آن قهرمان و خانواده‌اش همراه با یک راننده کشتی هستند، اندرو جرج پیشنهاد می‌کند که ممکن است اورشانابی شخصیتی از نسخه قدیمی‌تر همان سنت باشد، و به همین ترتیب اعتقاد بر این بوده که یکی از قهرمانان داستان طوفان است.
نرگل یا نرگال، یکی از خدایان میان‌رودان (بین‌النهرین) باستانی بوده‌است.
در اسطوره‌ها او را خدای دوم دوزخ می‌دانند. نرگال مظهر مریخ بوده و شمایل تلفیقی از انسان و شیر دارد به صورتی‌که سر او مانند یک مرد و بدن او شبیه یک شیر است.
در تاریخ باستان آفریقا نیز به وجود اهریمنی به نام نرگال اعتقاد داشتند که اگر وردی خاص با زبان اجدادیشان بخوانند میتوانند این اهریمن را از جهنم فرا خوانده و از او کمک بخواهند ودر جنگ با اهریمن های دیگر از او استفاده کنند در فیلم جان کنستانتین نیوکاسل این مشهود است شمایل نرگال میتواند عجیب باشد زیرا در فریب انسان ها و به دست آوردن روح آنها زیرک عمل میکند نرگال در دسته شیاطین و جنیان قرار میگیرد.
توپ مروارید، یک توپ نظامی بزرگی بوده که در میدان ارگ تهران قدیم، روبروی نقاره‌خانه قدیم جای گرفته بود. این توپ بعدها به محوطه ساختمان باشگاه افسران وزارت جنگ (ساختمان کنونی شماره ۷ وزارت خارجه) در شمال میدان مشق تهران جابجا شد.
وجه تسمیه این توپ معلوم نیست اما برخی (کتیرائی، ۱۳۷۸) علت نامگذاری را چند رشته مروارید ذکر کرده‌اند که به دهانه توپ آویزان بوده‌است. نوشته برجسته حک شده در داخل ترنج روی توپ نام سازنده آن را یک ریخته‌گر نامدار اصفهانی به نام استاد اسماعیل ریخته‌گر و سال ساخت آن را ۱۲۳۳ قمری به دستور فتحعلی شاه قاجار ذکر کرده‌است. این توپ هم‌اکنون در مدخل ساختمان شماره هفت وزارت امور خارجه قرار دارد.
دربارهٔ این این توپ داستان‌های بسیاری روایت شده‌است. از جمله این که شاه عباس آن را از پرتغالی‌ها در جزیره هرمز به غنیمت گرفته یا این که به دستور کریم خان زند در شیراز ساخته شده یا حتی در منابع دیگری آمده است که نادر شاه آن را از هندوستان به ایران آورده است.
این توپ در فرهنگ عامه حائز اهمیت بوده‌است به نحوی که در دوران قاجار خرافات بسیاری پیرامون آن شکل گرفت و مردم برای گرفتن حاجتهای خود به آن توسل می‌جستند.رواج خرافاتی از این قبیل، باعث شده بود عده ای از زنان و دختران، به نیت حاجت روایی و بخت گشایی به دورش جمع شوند و به آن دخیل ببندند، بخصوص در شبهای بیست و هفتم ماه رمضان و شبهای قدر، در شب چهارشنبه سوری نیز زنان و دختران پول و شیرینی و کله قند به نگهبانان توپ می دادند تا در اجرای مراسمشان آزاد باشند.
به نقل از یک روزنامه آمریکایی، به علت احترامی که ماموران دولت و مردم برای این توپ قائل بودند، از دستگیری مجرمانی که در سایه این توپ بست می نشستد خودداری می کردند و منتظر می شدند که مجرمین از درد گرسنگی تسلیم شوند.
جعفر شهری در کتاب طهران قدیم آورده است:
صادق هدایت کتاب "توپ مرواری" را در انتقاد از خرافات رایج میان مردم در باره این توپ باتوجه به اوضاع سیاسی و اجتماعی آن دوره نوشت.
کافه گل رضائیه یکی از قدیمی‌ترین کافه رستوران‌های تهران است که نزدیک به ۷۰ سال از گشایش آن می‌گذرد. این کافه در خیابان سی تیر و بالاتر از موزهٔ آبگینه و سفالینه قرار دارد.
گل رضائیه از میکده‌های دهه ۴۰ و ۵۰ تهران بودسپانلو، م.ع.، خانم زمان: منظومه، لندن: (ناشر:) شرکت پیامکو، ۱۹۸۷. ص۷۱. و دکوراسیون داخلی آن فضای همان دهه‌ها را بازسازی می‌کند.
این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۶۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.‏
از روزنامهٔ آسیا
تلویزیون آریانا افغانستان شبکه‌ای تلویزیونی‌است که برنامه‌های خود را از شهرستان ارواین، کالیفرنیا برای آمریکا، اروپا و افغانستان پخش می‌کند.
نبیل غمین مسکینیار ریاست این تلویزیون را بر عهده دارد. او به گفتهٔ خودش قبلاً معاون کتابخانه عامه کابل بوده‌است.
این شبکه تلویزیونی برنامه‌های مختلف از جمله سیاسی، دینی، مذهبی و هنری پخش می کند
خوشنویسان ایرانی، به دو دسته تحریری و قلم نویس تقسیم میشوند
خوشنویسان تحریری ایران، اغلب نسل جوان هستند و به برترین های آنها مانند علی فراهانی،کسری نیکقدم، شیوا احسنی و...میتوان اشاره کرد.
اما کسانی که کارشان باقلم است را در جدول زیر شرح داده شده است.
ساسان مهیمی از استان کرمان
ابوالحسن علی بن الحسین بن علی المسعودی (۲۸۰–۳۴۶ ه/ ۸۹۶-۹۵۷ م) همه‌چیزدان، تاریخ‌نویس، نویسنده، جغرافی‌دان و جهان‌گرد عرب مسلمان و از اعضای دارالحکمه بود. از او به عنوان هرودوت اعراب یاد می‌شود. نسب وی به عبدالله بن مسعود یکی از یاران پیامبر اسلام می‌رسد.
به گفته میکائیل کوپرسن، مسعودی در آثارش مذهبش را اعلام ننموده‌ ولی نحوه برخورد او با تاریخ اسلام مثلا خلافت علی ابن ابی طالب، و عنوان بعضی از کتاب‌هایش دلالت بر شیعه بودن او دارد.
مانند تعداد دیگری از عالمان شیعه معاصر مسعودی، رویکرد او نسبت به فقه، مکتب «ظاهری» بوده‌است. البته، به نظر می‌رسد که وی حداقل مکتب یک فقیه شافعی را نیز درک کرده‌است.Michael Cooperson,"MASʿUDI",Encyclopædia Iranica به گفته ابولقاسم پاینده، او شیعه بوده‌است.مروج الذهب و معادن الجوهر مسعودی، ترجمه ابولقاسم پاینده، مقدمه ، صفجه شش، چاپ 1382، تهران
دانشنامه اسلام، شیعی بودن مسعودی را غیرقابل انکار می‌داند. در عین حال، مذهب فقهی او را به احتمال زیاد شافعی معرفی می‌کند. به گفته دانشنامه اسلام نویسندگان شیعه به اتفاق مسعودی را هم-مذهب خود می‌دانند. اما در میان نویسندگان سنّی برخی وی را سنّی معتزلی و برخی وی را شیعه می‌دانند." al-Masʿūdī." Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Edited by: P. Bearman, Th. Bianquis, C.E. Bosworth, E. van Donzel, W.P. Heinrichs. Brill Online
به گفته جان هیوود، مسعودی به همه مذاهب از جمله هندو، زرتشتی، یهودیت و مسیحیت علاقه نشان داده‌است ولی در نگارش تاریخ خود به صورت غیر نقادانه آنچه را می‌شنیده، نقل می‌کرده‌است.He displayed interest in all religions, including Hinduism and Zoroastrianism, as well as Judaism and Christianity. But he tended to reproduce uncritically what he heard; John A. Haywood, Britanica Online
متولد بغداد و تعالیم اولیه را در آنجا فرا گرفت. در نوجوانی جهانگردی پیشه کرده از سرزمینهای دور دیدن می‌کند از: فلسطین، بلاد فارس، ارمنستان، بلاد قاف، هند، دریای چین، مدغشقر، زنگبار، عمان، در سال ۹۴۳ م به انطاکیه می‌رسد. در سال ۹۴۵ م وارد دمشق می‌شود. ده سال مابین سوریه و مصر می‌گذراند، سرانجام در ۹۵۶ م در شهر فسطاط مصر فوت کرده دفن می‌شود.
بیشتر تالیفات وی گم شده‌است. یکی از مهم‌ترین این تألیفات کتابی بنام "اخبار الزمان ومن آباده الحدثان" در ۳۰ جلد بوده‌ که فقط یک جلد از آن باقی مانده‌است.
در ۹۴۷ میلادی از سیستان بازدید کرده وجود آسی بادهای عمودی برای آرد کردن گندم را توضیح میدهد
فاشیسم اسلامیDefending the term "Islamofascism." - By Christopher Hitchens - Slate Magazine"World War IV: The Long Struggle Against Islamofascism". Norman Podhoretz. Doubleday. 2007. اصطلاحی تازه‌است که به تندروهای مسلمان از طرف مخالفان آنها که طیفی از اصلاح طلبان مسلمان و سیاست‌مداران غربی و تندروهای دیگر مذاهب را دربر می‌گیرد اطلاق می‌گردد. برخی فاشیسم اسلامی را به «جهادگرایی مسلحانه» و «اسلام رادیکالی» توصیف کرده‌اند.Islamofascism - New York Times
برخی واژه فاشیسم اسلامی را ساختهٔ نویسندهٔ فرانسوی ماکسیم رودینسون (۱۹۱۵–۲۰۰۴) برای توصیف انقلاب سال ۱۳۵۷ ایران می‌دانند.Featured Article - WSJ.com
در سال ۲۰۰۷ برنامه‌ای به نام «هفتهٔ آگاهی از فاشیسم اسلامی» برگزار شد.Islamofascism Awareness Week - Politics - The Atlantic اما در برخی دانشگاه‌ها نظیر هاروارد، نه تنها هیچ اجتماعی برای حمایت از این برنامه به راه نیفتاد بلکه در برابر برگزاری آن مقاومت‌هایی نیز به وجود آمد. برگزاری چنین مراسمی توسط گروه مسلمان دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا، برنامه‌ای اسلام‌هراسانه دانسته شد و در زمان برگزاری مراسم، گروه‌های مسلمان و غیرمسلمان بسیاری برای مخالفت با این برنامه و به نشانهٔ اعتراض به آن در محوطهٔ دانشگاه‌های مختلف اجتماع نمودند.https://en.wikipedia.org/wiki/Islamofascism#.22Islamofascism_Awareness_Week.22 همچنین در دانشگاه ویسکانسین، اجتماعاتی در پاسخ به این برنامه برگزار شد.
در ایران برای اولین بار شاهپور بختیار این واژه را برای مخالفان رادیکال مذهبی رژیم شاه بکار بردو امروزه ورد زبان محافظه‌کاران و تعدادی از سیاست‌مداران غربی است. آصفی سخنگوی پیشین دولت محمود احمدی‌نژاد در واکنش به کار بردن این اصطلاح از سوی جرج دابلیو بوش آن را قبیحانه و توهین به اسلام و خارج از عرف دیپلماتیک خواند.
نورمن پادهورتز، محافظه‌کار آمریکایی، هدف از فاشیسم اسلامی را «نابودی غرب و از میان برداشتن آزادیهایی که آمریکا در دسترسی به آن می‌کوشد» عنوان کرده.World War IV: The Long Struggle Against Islamofascism - - Norman Podhoretz - Book - Review - New York Times
برخی از مفسران اسلام‌فاشیسم را جنبشی می‌دانند که توسط اسلام‌گرایان تعریف شده است که به دنبال تحمیل قانون اسلامی بر کل جهان و احیای خشونت‌آمیز خلافت جدید است که امپراتوری اسلامی سابق را از اسپانیا تا آسیای مرکزی را در بر می‌گیرد. نویسندگان دیگر از اصطلاح «اسلاموفاشیسم» برای اشاره دقیق به جنبش‌های اسلامی استفاده کرده‌اند که آموزه‌های آنها نمادها و اصول ایدئولوژی نازی یا نئونازی را ترویج می‌کنند، مانند تبلیغات یهودستیزی وتکل‌های بزرگان صهیون و رویزیونیسم تاریخی (انکار گرایی) که به عنوان بی اهمیت جلوه دادن یا انکار هولوکاست درک می شود. در نهایت، برخی از محققان با احتیاط از اصطلاح "فاشیسم" برای بحث در مورد اشکال خاصی از بنیادگرایی اسلامی ستیزه جو استفاده کرده اند.
شیخلر یکی از روستاهای شهرستان بوکان در استان آذربایجان غربی است. این روستا در ۴٫۵ کیلومتری شهر بوکان واقع است.
شیخلر دارای جمعیتی ۴۵۰ نفری می‌باشد. اهل روستا سنی مذهب هستند. روستا دارای کوهایی مثل «به ردی کچان»، «شوکرالی»، «کانی کوران» است. در کوه شوکرالی مرقد شیخی واقع است که بعضی وجود این مرقد را دلیلی برای نامگذاری روستا می‌دانند. روستا داری مزارع مانند «چراغ بگ»، «اوی مه رد»، «کانی ملا» می‌باشد. روستا دارای امکاناتی چون برق، تلفن و آب نیز است.
شغل مردم بیشتر کشاورزی است و عده‌ای هم مشغول دامداری هستند.
این روستا با حدود ۱۰۰ خانوار جمعیتی در حدود ۵۰۰ نفر داردو روز به روز به دلیل نزدیکی به شهر بر تعداد ساکنین آن افزوده می‌شود.
فردریک وینسلو تیلور مهندس مکانیک آمریکایی که سعی در بهبود کارایی صنعت داشت. او به عنوان پدر مدیریت علمی و همین‌طور روان‌شناسی صنعتی و سازمانی شناخته می‌شود و همچنین از اولین مشاوران مدیریت بود. وی مطالعات خود را در سال ۱۸۸۵ در صنعت فولاد میدویلو بتلهم آغاز و در حدود سال ۱۸۷۸ چهار اصل اساسی و مهم مدیریت علمی را ارائه کرد.
تیلور معتقد بود که روش مدیریت علمی باید جانشین روشِ آزمون و و خطا شود و همچنین مطالعات حرکت‌سنجی و زمان‌سنجی را توصیه می‌کرد سعی نمود تا استانداردهایی را برای تولید تدوین کند.
به نظر وی کارکنانی برای انجام کار باید انتخاب شوند که مهارت لازم برای انجام کار به صورت اثر بخش و کارا را داشته باشند. همچنین تهیهٔ برنامه‌های آموزشی برای آموزش کار به کارگر از دیگر فعالیت‌های او می‌باشد. تیلور معتقد بود که کار و مسئولیت باید به‌صورت مساوی میان مدیران و کارکنان تقسیم شود.
تیلور فکر می‌کرد با تجزیه و تحلیل شغل، بهترین راه برای انجام آن پیدا می‌شود. یکی از فعالیت‌های به‌یادماندنی او بهبود نرخ زمان‌سنجی است که بعدها با روش‌های حرکت‌سنجی که توسط فرانک گیلبرت ارائه شده بود، ترکیب و رشتۀ جدیدی با عنوان زمان و حرکت‌سنجی معرفی شد.
او یک شغل را به اجزای تشکیل‌دهندهٔ آن تجزیه کرد و بارها هرکدام از آن‌ها را اندازه‌گیری کرد.
در اینجا به ذکر چند نمونه از تأثیراتی که کارهای تیلور بر دیگران گذاشت اکتفا می‌کنیم.آمریکا"گانت"، گانت چارت را توسعه داد، گانت چارت نوعی برنامهٔ زمان‌بندی دیداری است که جریانی از کارها را نمایان می‌سازد.
"هوگو مونستربرگ"، روان‌شناسی صنعتی را ابداع کرد.
"لیلیان گیلبرث"، روان‌شناسی را به مطالعات مدیریت وارد کرد.
"فرانک گیلبرث"، همسر لیلیان، در حالی که بر روی یک پروژهٔ ساختمانی کار می‌کرد مدیریت علمی را تشریح کرد و نهایتاً مستقل از تیلور حرکت سنجی را ارائه کرد.
"دانشگاه هاروارد"، یکی از اولین دانشگاه‌های آمریکاست که مدرک مدیریت بازرگانی را در سال ۱۹۰۸ براساس برنامهٔ آموزشی مدیریت علمی تیلور ارائه کرد.
فرانسهدر فرانسه چاته لیر نوشته‌های تیلور را ترجمه کرد. مدیریت علمی که توسط وی ترجمه شده بود نظریه‌پرداز فرانسوی هنری فایول را تحتِ‌تأثیر قرار داد، فایول تحتِ‌تأثیر مدیریت علمی تیلور، در سال ۱۹۱۶ ساختار سازمانی در مدیریت را ارائه نمود.
سوئیسدر سوئیس یک آمریکایی به نام ادوارد آلبرت، "مؤسسه‌های بین‌المللی مدیریت" را منتشر کرد که اطلاعاتی را در مورد تکنیک‌های مدیریت ارائه می‌کرد.
شورویدر اتحاد جماهیر شوروی، ولادمیر لنین تحت تأثیر تیلوریسم قرار گرفت. با این حال روش‌های فردریک تیلور هرگز نتوانست جایگاه خود را در اتحاد جماهیر شوروی پیدا کند.
بسیاری از کسانی که از تیلور انتقاد می‌کنند، معتقدند که او نسبت به جنبه‌های انسانی و انگیزشی کار بی‌اعتنا بوده‌است. در ضمن تیلور نسبت به جنبه‌های اجتماعی کار دیدگاهی منفی داشت. او کار گروهی را مفید نمی‌دانست و معتقد بود هروقت کارکنان به صورت گروهی کار می‌کنند، کارایی هر یک از آن‌ها به سطح کارایی ضعیف‌ترین عضو گروه تنزل پیدا می‌کند.
فردریک تیلور، روز ۲۱ مارس ۱۹۱۵ (۲۹ اسفند ۱۲۹۳) در سن ۵۹سالگی درگذشت.
هنری فوردمدیریت علمیخط تولیدفرانک بانکر گیلبرت
بَصرَه () سومین شهر بزرگ عراق با جمعیتی حدود یک میلیون نفر می‌باشد.بصره اتاق بازرگانی کرمانشاه این شهر بندر اصلی کشور عراق است. بصره مرکز استان بصره است و بیشتر جمعیت آن را شیعیان تشکیل می‌دهند. بصره در تاریخ آغازین اسلام نقش پررنگی داشته‌است.تشیع بصره در قرون نخستین حوزهمهم‌ترین مذاهب در عراق
بصره در امتداد اروند رود واقع شده‌است. این شهر در ۵۵ کیلومتری خلیج فارس و در ۵۴۵ کیلومتری بغداد قرار دارد. مقدار جزر و مد بصره در حدود ۷متر می‌باشد و شبکه کانال‌هایی که در میان شهر جریان دارد، این شهر را به «ونیز خاورمیانه» شهرت داده است.
وضعیت حکمرانی در بصره سنتی طایفه‌ای می‌باشد. این شهر دارای طوایف زیادی همچون شمار، بنی خالد، آل‌فضیل، تمیم، الجبور، الشوولات، بنی اسد، بنی سعد، السعدون، بنی منصور، الزفیر، بنی خیگان، البوفرحان و سُباع و بسیاری طوایف دیگر می‌باشد که برخی از آن‌ها سنی و بقیه از شیعه می‌باشند.
بصره در یک منطقه حاصلخیز کشاورزی، با محصولاتی اصلی شامل برنج، ذرت، جو، ارزن، گندم، خرما و احشام می‌باشد. برای مدت زمان طولانی، بهترین خرماهای جهان در بصره پرورش می‌یافت.
شهر همچنین دارای یک فرودگاه بین‌المللی می‌باشد. منطقه اطراف بصره دارای منابع مهم نفتی با چاه‌های نفت بسیار می‌باشد. پالایشگاه نفت شهر قابلیت تولید حدود ۱۴۰٬۰۰۰ بشکه نفت یعنی ۲۲٬۳۰۰ متر مکعب در روز را دارا می‌باشد.
پیروان مسلمان منطقه عمدتاً اعضای فرقه شیعه جعفری می‌باشند. همچنین تعداد قابل توجهی از فرقه اهل سنت و نیز تعداد کمی از مسیحیان در بصره زندگی می‌کنند. همچنین در کنار ایشان بقایایی از فرقه عرفانی پیش از اسلام یعنی مندبنز، کسانی که مقر فرماندهی آن‌ها منطقه‌ای بود که سابقاً ساک اش-شیخ نامیده می‌شد، زندگی می‌کنند.
بصره در آغاز در سال ۱۷ هجری به عنوان اردوگاه و پادگانی برای عشایر عرب تشکیل دهندهٔ ارتش‌های خلفای اول تأسیس شد. عتبه بن غزوان، سردار مسلمان، پس از سال‌ها کارزار در عراق و شکست دادن نیروهای ساسانی در آنجا، بر جایگاه یک سکونتگاه قدیمی ایرانی به نام وهشتاباد اردشیر که توسط اعراب خراب شده شده بود و او آن را خریبه می‌نامید، اردوگاهی به پا کرد. این جایگاه در نزدیکی جایی به نام فهرج ، بود که فاصلهٔ زیادی از شهر ابولا نداشت. سپس هنگامی که زبیر در جنگ جمل یکی از روستاهایش کشته شد نام زبیر به یکی از روستاهای آن داده شد شهر جدید به وسیلهٔ کانال، خصوصاً نهر الابولا، به اروند رود متصل بود و در نخستین روزهایش متشکل از کلبه‌هایی ساخته از نی‌های گرفته شده از مرداب‌های جنوب عراق بود. بعدتر با رشد شهر ساختمان‌های خشتی و دیوارها به این کلبه‌ها افزوده شدند ولی حتی در دوره‌های خیلی بعدتر بخش‌های فقیرتر از خانه‌های ساخته از نی تشکیل می‌شدند.
بصره، که گویند به معنی سنگ‌های سیاه است، در زمان عمر بن خطاب به سال ۱۷ هجری ساخته شد و زمین‌های آن میان قبایل عربی که پس از انقراض سلطنت ساسانیان به آنجا مهاجرت کردند تقسیم گردید و با کوفه از پایتخت‌های جدید عراق به‌شمار آمدند. در سال ۳۶ هجری جنگ معروف جمل در حوالی بصره به وقوع پیوست.
بصره همیشه به داشتن نهرهای خود معروف بوده و به گفته ابن حوقل در قرن چهارم بیش از صد هزار نهر داشته که بیست هزارتای آنها قابل قایقرانی بوده‌است.
ابن بطوطه در قرن هشتم هجری به بصره سفر کرده و در مورد مردم این شهر گفته بخشی از عرب و بخشی از عجم هستند و حاکم شهر در آن زمان رکن‌الدین عجمی توریزی بود. ابن بطوطه مذهب مردم بصره را اهل سنت و جماعت نامیده‌است.رحلة ابن بطوطه (سفرنامه ابن بطوطه)، جلد اول، ترجمه علی محمد موحد، ص ۲۳۱
«طبقات» شیرازی، که وائل هالاک آن را «یک کار بیوگرافیکی مهم اولیه اهدا شده به حقوقدانان» خوانده‌است، ۸۴ «شکل شاخص» از فقه اسلامی را پوشش داده؛ که بصره ۱۷ مورد آن را فراهم کرد؛ بنابراین بصره مرکزی بود که فقط مدینه با (۲۲) مورد و کوفه با (۲۰) مورد از آن پیش افتادند. از جمله اصحابی که در بصره ساکن شدند ابوموسی و مالک بن انس بودند. در کنار حقوقدانان بصری، هالاک محمد ابن سیرین، ابو عبدالله مسلم ابن یاسر، و ابو ایوب السختیانی را برمی‌گزیند. قتدا ابن دیعما (سال ۶۸۰–۷۳۶) به عنوان یک محدث و مفسر قرآن احترام یافت. در اواخر سال ۷۵۰، سووار ابن عبدالله جهت اطمینان از بیطرفی آنها، شروع به پرداخت حقوق به شاهدان و منشیان دادگاه نمود. حماد ابن سلاما (سال ۷۸۴)، مفتی شهر بصره، معلمی از ابو حنیفه بود. زفار ابن الهدی شاگرد ابو حنیفه دیرتر از کوفه به بصره حرکت کرد. قوانین بصره‌ای و کوفی، تحت حمایت اولیه عباسیان، بخشی از فقه شد که مذهب حنفی نام گرفت؛ در نتیجه با دیگران، مثل تکرار در مدینه که منجر به مذهب مالکی شد، به مخالفت برخاست. سفیان ال- ثوری ومعمر ابن رشید بسیاری از آموزش‌ها و احادیث شرعی و غیرشرعی در کتاب‌ها را جمع‌آوری نموده، و به یمن مهاجرت کردند، در آنجا عبد الرزاق آن‌ها را در طی قرن نهم CE در مصنف خویش قرار داد. در بازگشت به بصره، مسدد ابن مصرحد جمع‌آوری‌های خویش را که به صورت «حدیث مسند» مرتب کرده بود، تألیف نمود.
بصره همچنین زادگاه تفاسیر دیگرگونی از اسلام شد. ربیعه العدویه القیسیه، (متولد سال ۷۱۷)، در آنجا زندگی کرد و به عنوان شاعر، متصوف، و معلم مشهور شد. او همچنین در زمره ارکان اولیه قدریه (جنبش وابسته به علوم الهی) بود.
قدریسم در اسلام همانند عقیده آزادی اراده انسان در مسیحیت، در مخالفت با این قبیل عقاید جبر و تفویض که پیش از این توسط اشخاصی، مانند، جان کالوین، ارائه شده بود، می‌باشد. محدث یحیی ابن یعمر ابداع عقاید قدری را در بصره به معبد ال-جوهانی (تاریخ. سال ۸۰) نسبت داده‌است. الحسن (محقق) در «رساله» خود: خدا ممکن است فرمان داده، ممنوع کند، ادب نموده، و امتحان نماید؛ اما علی‌رغم این که قدرت دارد انسان‌های عادی را به خیر یا شر زور نمی‌کند؛ یک روش میانه‌رو از قدریسم را گسترش داده‌است. به‌عقیده الذهبی («سیار اعلم ال- نوبالاً)، شاگرد الحسن ابو عثمان عمر ابن عبید (تاریخ. در حدود سال ۱۴۴) تدریس سیر و سلوک الحسن را ترک کرده و با اتخاذ بیشتر این عقاید خویس را در عزلت نگاه‌داشت. در سوریه، حکومت مروانیان جهت تصدیق دستیابی آنان بر اجازه معنوی بر جبر و تفویض تکیه داشت. مقتدا مالک در کتاب موطای خویش ثبت نموده‌است که خلیفه عمر بن عبدالعزیز فرمان داده بود که قدریه‌ها را باید» به شمشیر «سپرد. مخبران حدیث سوری احادیثی از پیامبر جعل کرده‌اند مبنی بر این که قدریسم را به عنوان یک بدعتکاری تقبیح نموده، و چنان‌که در سوره پنجم یهودیان گفته شده بود، معتقدان آن و کلاً همه بصره را به عنوان» میمون‌ها و خوک‌هاً برچسب زده‌است.
تحت تسلط ابو الهزی ال- علاف (به تاریخ سال ۸۴۱)، همچنین اهالی بصره جهت مدرسه طرفداران معتزلی، نوعی فلسفه عقل گرائی که شامل اصول قدری الحسن و جلب حمایت خلیفه عباسیان مأمون بوده، متهم گشته (یا سرزنش شده‌اند).
بنا به نظر آرتور جفری، بصره همچنین در ابتدا شیوه‌ای مخصوص از تلفظ قرآن را نگاه‌داشته، که آن‌ها به عنوان «لباب الکلوب» بر کاغذ قرار گرفته و به ابو موسی نسبت داده شده. برای مثال، نسخه قدیمی استفاده شده «ابراهام» در مقابل «ابراهیم» که به واسطهٔ قافیه سوره بیست و یکم اجباراً تغییرداده شد، بسته به کتاب مقدس صحیح تر است؛ علاوه بر این مغایرتهای ثبت شده ابوموسی جهت سوره ۲۱ وجود ندارد. همچنین استنباط ابن الزبیر زمانی که به مکه آمد بدینگونه بود (اگرچه مغایرتهای او کار بر روی سوره ۲۱ را در بر می‌گرفت). احتمالاً راه حل این است که نص اولیه قرآن در بصره «ناقص» بوده، که گفته می‌شود فاقد نشانه‌های صدادار بلند بود؛ و این که بصره پیش تر از این که سوره‌های دیگر پذیرفته شود – به احتمال بسیار زیاد در طی یا بعد از نیمه – سال ۶۸۰، سوره ۲۱ را به عنوان بخشی از قرآن پذیرفت.
منابع کهن‌تر نام بصره را عربی‌شده نام پارسی بسره و بسراه به معنای «محل راه‌های بسیار» دانسته‌اند.
نام پیشین شهر بصره که امروزه بخشی از خاک عراق است، وهشت‌آباد اردشیر بوده‌است. این نام گویای ساخته شدن و آباد شدن این شهر به فرمان اردشیر بابکان، بنیادگذار شاهنشاهی ساسانی است."هفته‌نامه امرداد"، شنبه ۲۵ آذر ۱۳۹۱، سال سیزدهم، شماره ۲۸۸، ص ۶.
بر اساس کتاب اسناد نام خلیج فارس، میراثی کهن و جاودان در مورد نام بصره چند نظر وجود دارد. حمزه اصفهانی نوشته‌است که بصره عربی شده «پس راه» است. نامهای دیگری چون أم العراق، خزانة العرب، عین الدنیا، ذات الوشامین، البصرة الزاهرة، ثغر العراق الباسم، الفیحاء، قبة العلم، الرعناء نیز گفته شده و گفته‌اند که آپلوگوس یا اُبُله در نزدیکی بصره بوده‌است. در متن‌های ساسانی بسرا/باسرا تلفظ و نگارش شده‌است. بر اساس رهنامه دریای اریتره (نگاه کنید به نقشه) «در انتهای دریای پارس بر کنار رود، شهر بسیار آباد و سعادتمندی وجود دارد که تجار پارسی، هندی و رومی در آنجا تجارت دارند و حاکم آن عادلترین است».
در هزار و یک شب تحت نام بس راه شهر ذکر شده‌است و گفته شده سندباد ملوان سفر دریایی خویش را از اینجا شروع کرده‌است. همچنین «بصرا» نام یک نوع بازی ماهیگیری (بازی کارتی) می‌باشد که در خاورمیانه در قهوه‌خانه‌ها بازی می‌کردند. بصره/ باصرا را بعضی‌ها سرزمین صخره معنی کرده‌اند و آن را واژه سریانی دانسته‌اند.
خرمای بصره چنان با اهمیت و پر آوازه بوده‌است که مقدسی گوید: «خرمای بصره فراموش شدنی نیست.»احسن التقاسیم فی معرفة الاقالیم، بخش اول، ص 157 البته خرمای بصره، متنوع بوده‌است که مقدسی آن را بر چهل و نه گونه به‌شمار می‌آورد.احسن التقاسیم فی معرفة الاقالیم، بخش اول، ص 181-182. حمداللّه مستوفی (متوفای ۷۴۰ ق) نیز گوید که بصره، خرماهای خوب دارد و خرمای آنجا را تا هندوچین و ماچین می‌برند.نزهة القلوب، ص 40.
بلِز پاسکال (؛ ۱۹ ژوئن ۱۶۲۳ – ۱۹ اوت ۱۶۶۲) ریاضی‌دان، فیزیک‌دان و فیلسوف فرانسوی بود وی یکی از تأثیرگذارترین دانشمندان ادوار است.
پاسکال در سه سالگی مادرش را از دست داد و تحت آموزش پدرش قرار گرفت. کارهای اولیهٔ پاسکال در علوم طبیعی و کاربردی بود که وی در آنجا نقشی مهم در ساخت ماشین حساب‌های مکانیکی و مطالعه سیالات داشت. وی همچنین با عمومیت دادن کار اِوانجِلیستا توریچِلی نقشی مهم در توضیحِ مفهوم فشار و خلأ نیز ایفا کرد. پاسکال همچنین در دفاع از روش علمی نوشته‌های مهمی دارد.پاسکال به ایجاد دو زمینهٔ جدید تحقیقاتیِ مهم کمک کرد. وی در ۱۶ سالگی رساله‌ای مهم در باب هندسه تصویری نوشت و در زمینهٔ نظریه احتمالات از ۱۶۵۴ با پیر دو فرما مکاتباتی داشت. پاسکال همچنین نقش چشمگیری در پیدایش اقتصاد مدرن و علوم اجتماعی داشت.
پاسکال در منطقهٔ کلِرمون-فِران در ناحیهٔ اوورنی در فرانسه متولد شد. در سه سالگی، مادرش، آنتونیت بگن را از دست داد. پدرش، اتین پاسکال (۱۶۵۱–۱۵۸۸)، قاضی و عضو Petite noblesse بود و به علوم و ریاضی علاقه داشت. بلز پاسکال برادر ژاکلین پاسکال بود و دو خواهر دیگر داشت که تنها یکی از آن‌ها به نام ژیلبرت دوران کودکی را به سلامت طی کرد.
در سال ۱۶۳۱، اتین به‌همراه فرزندانش به پاریس نقل مکان کرد. اتین، با توجه به نبوغ فوق‌العادهٔ پسرش، تصمیم به آموزش وی گرفت. پاسکال جوان در همان ابتدا استعداد خود را در ریاضیات و علوم طبیعی نشان داد، که شاید مکالمات همیشگی پدرش با عالمان برجستهٔ علوم هندسه در پاریس، ازجمله رابروال، مرسن، دسارگوس، میدورگ، گاسندی و دکارت جزو دلایل تمایل پاسکال بوده‌باشد. در یازده سالگی رساله‌ای کوتاه دربارهٔ اصوات اجسام ارتعاشی نوشت و پدرش در جواب به این موضوع، مطالعهٔ ریاضیات را برای وی تا سن ۱۵سالگی ممنوع کرد تا بلز از مطالعهٔ لاتین و زبان یونانی بازنمانَد. بااین‌حال، یک روز اتین متوجه شد که بلز (که در آن زمان ۱۲ سال داشت) با تکه‌ای زغال بر روی دیوار، اثباتی مستقل در مورد این‌که مجموع زاویه‌های یک مثلث برابر است با دو زاویهٔ قائمه نوشته‌است. از آن زمان به بعد پاسکال اجازهٔ مطالعهٔ اقلیدس را یافت.
پاسکال علاقه‌ای ویژه به مطالعهٔ کارهای رنه دکارت داشت. به‌دنبال مطالعهٔ عقاید دکارت، پاسکال در ۱۶سالگی رساله‌ای در باب مباحث مخروطی به نام Essai pour les coniques (مقاله‌ای دربارهٔ مخروطی‌ها) نوشت. بخش اعظم این رساله اکنون از بین رفته‌است، ولی یک نتیجهٔ مهم آن، که به قانون پاسکال معروف است، به جای مانده‌است. کارهای پاسکال چنان باارزش بودند که زمانی که دکارت دست‌نوشته‌های وی را دید، نتوانست باور کند که این کارها توسط پدر پاسکال نوشته نشده‌اند.
در سال ۱۶۳۸، مخالفت اتین با سیاست‌های مالیِ کاردینال ریشلیو خانوادهٔ پاسکال را مجبور به فرار از پاریس کرد. تنها زمانی که ژاکلین در بازی بچه‌ها با کاردینال ریشیلیو موفق عمل کرد، اتین بخشیده شد. در سال ۱۶۳۹، خانوادهٔ پاسکال به روآن (فرانسه) نقل مکان کردند و اتین در آنجا مأمور جمع‌آوری مالیات شد.
بلِز پاسکال در ۱۸سالگی، برای کمک به پدرش در انجام محاسباتش، یک ماشین حساب مکانیکی ساخت که قادر به محاسبهٔ جمع و تفریق بود و ماشین حساب پاسکال نام گرفت. ازجمله نمونه‌های اولیهٔ این ماشین‌حساب در موزهٔ Zwinger در درِسدِنِ آلمان قرار دارد. گرچه این ماشین‌حساب‌ها در واقع مقدمهٔ پیدایش مهندسی کامپیوتر بوده‌اند، اما آن‌ها از لحاظ تجاری موفقیت چندانی به‌دست نیاوردند. طی دههٔ بعدی، پاسکال طرح خود را ارتقا داد و بیش از ۵۰ عدد از آن‌ها را ساخت.
علاوه بر دستاوردهای دوران کودکی‌اش، پاسکال در بقیه زندگی‌اش نیز بر دانش ریاضی تأثیر گذاشت. در سال ۱۶۵۳، پاسکال رساله‌ای به نام «در باب مثلثات حساب» نوشت که در آن یک صورت جدولی راحت برای ضرایب دوجمله‌ای شرح داد که امروزه مثلث پاسکال نامیده می‌شود. یانگ هو ریاضی‌دان چینی از سلسله کین ۴ قرن پیش از پاسکال به مسئله‌ای مشابه مثلث پاسکال پرداخته بود.
در سال ۱۶۵۴ پاسکال تحت تأثیر یکی از دوستانش شوالیه دو مره که به مسائل قمار و شرط‌بندی علاقه داشت، با فرما در این باب مکاتبه کرد و نتیجه آن مکاتبات تئوری احتمالات در ریاضی بود؛ و مشکل مورد نظر وی این بود که دو بازیکن قمار که بازی را زودتر ترک می‌کنند، با توجه به وضعیت موجود بازی، می‌خواهند با توجه به شانسشان برای بردن بازی، سهام را عادلانه تقسیم کنند. از این مبحث نظر امید ریاضی به وجود آمد. پاسکال بعدها (در «تفکرات») از استدلال‌های احتمالی استفاده می‌کرد، (شروط پاسکال)، تا ایمان و اعتقاد به خدا و زندگی زاهدانه را توجیه کند. کارهای ارزشمند فرمت و پاسکال در احتمالات و ریاضیات مبنایی بسیار مهم برای لایبنیتس در خلق فرمول ریاضیات بسخردی محسوب می‌شود.
پاسکال پس از تجربیات عرفانیش در سال ۱۶۵۴، کارها و مطالعات خود در ریاضیات را رها کرد. با این حال پس از یک شب بی‌خوابی کشیدن در سال ۱۶۵۸، او به صورت ناشناس جایزه‌ای را برای انتگرال‌گیری عددی سیکلوئید اختصاص داد. ژان والیس، هایجین، کریستفر ورن و چندی دیگر راه‌حل‌هایی را ارائه دادند. پاسکال هم تحت نامی مستعار راه‌حل خود را ارائه داد. پس از آن‌که پاسکال خود را برنده اعلام کرد، مباحثات و مناقشات سختی درگرفت.
دستاورد مهم پاسکال در ارتباط با فلسفهٔ ریاضی مربوط به اثر وی به‌نام "De l'Esprit géométrique" (در باب مفهوم هندسه) بود که در ابتدا به عنوان مقدمه‌ای برای کتاب هندسه برای یکی از مدارس معروف «مدارس کوچک پورت‌رویال» ("Les Petites-Ecoles de Port-Royal") نوشته شده بود. این کار برای مدت بیش از یک قرن از مرگ پاسکال انتشار نیافت. در این اثر پاسکال به مسئلهٔ کشف حقایق پرداخت و عنوان کرد که بهترین راه برای این کار این است که تمامی موضوعات را در مورد حقایق از قبل اثبات‌شده پیدا کرد. در عین حال وی عنوان کرد که این کار غیرممکن است چراکه برای اثبات این حقایق به اثبات رسیده به حقایق دیگری نیاز است و بنابراین اولین اصل قابل حصول نیست. بر این اساس، پاسکال عنوان کرد که روش‌های مورد استفاده در علم هندسه با اصول خاص آن و در نظر گرفتن موضوعات مرتبط با آن‌ها در حد امکان مناسب هستند. با این وجود راهی وجود نداشت که در مورد درستی اصول مطمئن شد.
پاسکال همچنین با استفاده از "De l'Esprit géométrique" یک تئوری در ارتباط با معنی بسط داد. وی دو گونه معنا را از هم متمایز ساخت، اولی معانی قراردادی هستند که توسط نویسنده طرح می‌شوند و دومی معانی‌ای هستند که در داخل زبان هستند و همه آن‌ها را می‌فهمند، و دلیل این است که مرجع به‌طور طبیعی مشخص است. نوع دوم ویژگی فلسفهِ ماهیت‌گرایی است. پاسکال ادعا کرد که تنها تعاریف گونهٔ اول در مورد علوم و ریاضی مهم هستند و عنوان کرد که در این زمینه‌ها باید فلسفهٔ صورت‌گرایی مطروحه توسط دکارت مورد استفاده قرار گیرد.
در کتاب "De l'Art de persuader" (در باب هنر قانع‌سازی)، پاسکال نگاهی دقیق‌تر به روش بدیهی هندسه داشت و خصوصاً به این مورد پرداخت که چگونه مردم در مورد اصول بدیهی‌که از آن‌ها نتیجه‌گیری می‌کنند قانع می‌شوند. پاسکال با میشل دو مونتنی هم‌عقیده بود که حصول اطمینان در مورد این بدیهیات و نتیجه‌گیری از طریق روش‌های بشری غیرممکن است. وی اظهار داشت که این اصول تنها از طریق شهود قابل درک است و این‌که این حقیقت لزوم تسلیم در برابر خداوند برای رسیدن به حقایق را مورد تأکید قرار می‌دهد.
مطالعات پاسکال در مورد سیالات (دینامیک سیالات و استاتیک سیالات) بر اساس اصول سیالات هیدرولیک بود. اختراعات او در این زمینه شامل فشار هیدرولیک (استفاده از فشار هیدرولیک برای افزایش نیرو) و سرنگ بود. در سال ۱۶۴۶، پاسکال از آزمایش‌های اوانجلیستا توریچلی در ارتباط با فشارسنج آگاهی یافت. وی این آزمایش‌ها را دوباره با استفاده از لوله‌ای پر از جیوه تکرار کرد و این لوله را به صورت وارونه درون کاسه‌ای از جیوه قرار داد و پاسکال این سؤال را مطرح کرد که چه نیرویی بخشی از جیوه را درون لوله نگه داشته و چه چیزی فضای بالای جیوه در لوله را پر کرده‌است. در آن زمان بیشتر عالمان بر این عقیده بودند که غیر از خلأ ماده‌ای نامرئی در آن فضا وجود دارد.
پاسکال به‌دنبال انجام آزمایش‌های دیگری در این زمینه در سال ۱۶۴۷، کتاب "Experiences nouvelles touchant le vide" ("تجربیات جدید از خلأ") را نوشت که در آن قوانین اصلی در مورد میزان تأثیر فشار هوا بر مایعات مختلف عنوان شده بود. پاسکال همچنین دلایل این مسئله را که چرا در بالای ستون مایعات در لوله فشارسنج خلأ وجود دارد را عنوان کرد.
در سال ۱۶۴۸، پاسکال مطالعات خود را در این زمینه ادامه داد و در همین راستا شوهرخواهرش یک فشارسنج را به ارتفاعات بالا برد و این نکته به اثبات رسید که سطح جیوه تغییر می‌کند و پاسکال این آزمایش را با انتقال فشارسنج به بالای برج یک کلیسا در پاریس و سپس به پایین آن تکرار کرد. این آزمایش‌ها که در نهایت منجر به بنیاد نهادن اساس فشارسنج شد با تحسین مردم در سرتاسر اروپا مواجه شد.
در پاسخ به این نقدها که باید چیزی نامرئی در فضای خالی‌ای که پاسکال عنوان کرده وجود داشته باشد، پاسکال در پاسخ به استین نوئل یکی از مهم‌ترین نظریات قرن هفده را در ارتباط با روش علمی ارائه داد: «برای اثبات یک فرضیه این‌که تمامی موارد مطابق آن باشند کافی نیست، اما اگر تنها یک مسئله خلاف آن باشد، همان یک مورد برای نقض فرضیهٔ مورد نظر کافی است» تأکید و پافشاری وی در مورد وجود خلأ باعث اختلاف او با برخی دانشمندان مطرح زمان از جمله دکارت شد.
پاسکال پیش از آن‌که فیلسوف باشد، در درجهٔ اول مدافع مذهب کاتولیک بود.فردریک چارلز کاپلستون، تاریخ فلسفه، ترجمه غلامرضا اعوانی، ج۴، ص ۱۹۵ اهتمام او بیشتر بر این بوده که مسائل را به وسیلهٔ وحی و حیات مسیحی حل کند. اگرچه برخی او را در شمار فیلسوفان بزرگ فرانسوی نام برده‌اند اما دیگران از دادن نام فیلسوف بر او امتناع کرده‌اند. آنری برگسون و ویکتور دلبو، پاسکال را در کنار دکارت به عنوان دو فیلسوف عمدهٔ فرانسوی که نمایندهٔ دو خط مختلف فکری هستند، قرار داده‌اند. ژاک شوالیه دقیقاً بدان جهت که او همت خویش را «مصروف به مسائلی داشته‌است که انسان در رویارویی با مرگ برای خویشتن مطرح می‌سازد» در او شخصیت فیلسوف بزرگی دیده‌است.فردریک چارلز کاپلستون، تاریخ فلسفه، ترجمه غلامرضا اعوانی، ج۴، ص ۱۹۶
از سوی دیگر از نظر چارلز رنوویه، پاسکال بیش از آن متفکری شخصی است که شایستهٔ عنوان فیلسوف باشد و امیل بریه به صراحت تام اعلام می‌کند که پاسکال فیلسوف نیست؛ بلکه عالم و مدافع آیین کاتولیک است.
با توجه به زندگی پاسکال، می‌توان گفت که دو مورد دلیل تغییر مذهب وی بوده‌اند: بیماری و یانسن‌گرایی. از حدود هجده سالگی بود که پاسکال به نوعی بیماری عصبی دچار شد که هر روزه وی را آزار می‌داد. در سال ۱۶۴۷، در پی یک حملهٔ عصبی دچار لمسیِ اندام شد، به‌طوری‌که بدون عصا قادر به راه رفتن نبود. وی همیشه دچار سردرد بود و از آن پس همیشه مشکل سوزش روده و معده داشت؛ پاهایش همواره سرد بودند و برای جریان یافتن خون در آن‌ها، نیاز به کمک بیرونی بود. پاسکال برای گرم کردن پاهایش همواره جوراب‌هایش را در شراب خیس می‌کرد. برای استفاده از روش‌های درمانیِ بهتر وی به‌همراه خواهرش ژاکلین به پاریس رفت. سلامتی او بهبود یافت، اما دستگاه عصبی پاسکال همچنان دچار مشکل بود. علاوه بر این، وی دچار خودبیمارانگاری بود که تأثیر بسیاری بر شخصیت و نگرش او داشت. پاسکال بسیار عصبی و تندخو شد و بسیار کم می‌خندید، که این رفتارها از دید بعضی نشانه‌های غرور و سلطه‌جویی بودند.Sainte-Beuve, "Port-Royal", I, ۸۹.
در سال ۱۶۴۵، لگن پدر پاسکال دچار آسیب‌دیدگی شد و در نتیجه وی تحت مراقبت یک دکتر یانسن‌گرا قرار گرفت. بلز اغلب با دکتر مکالماتی داشت و پس از درمان موفقیت‌آمیز پدرش از طریق وی کتاب‌هایی از نویسندگان یانسن‌گرا به امانت گرفت. در این دوره پاسکال نوعی «دگرگونی اولیه» را تجربه کرد و طی سال پس از آن شروع به نوشتن دربارهٔ موضوعات دینی کرد.
پاسکال در این زمان احساس دوری از عقاید اولیه مذهبی‌اش را داشت و طی چند سال این دوره را که به گفتهٔ وی «دوره زمینی» بود سپری کرد. پدر پاسکال در سال ۱۶۵۱ از دنیا رفت و به‌دنبال آن بلز اموال پدر را به ارث برد و سرپرست خواهرش ژاکلین شد که علی‌رغم میل برادر در همان سال در پورت-رویال راهبه شد. زمانی که وقت سوگند پایانی ژاکلین بود، بلز از دادن پول ارث پدر به وی برای مخارج راهبه شدن (جهیزیه عروس مسیح) خودداری کرد. بدون پول، ژاکلین نمی‌توانست موقعیت چندان مناسبی در دیر راهبه‌ها داشته باشد. به همین خاطر پاسکال نرم شد و تصمیم خود را عوض کرد.Muir, 93.
پس از فراغت از امور خواهرش پاسکال دیگر هم آزاد بود و هم ثروتمند. وی یک خانه مجلل پر از خدم و حشم برای خود تهیه کرد و سوار بر کالسکه‌ای با چهار یا پنج اسب به پاریس می‌رفت. پاسکال دوران فراغتش را به معاشرت با بذله‌گویان، زنان و قماربازان (گواه کارهای وی در مورد حساب احتمالات است) سپری می‌کرد. زمانی وی به دنبال بانوی زیبا و فهمیده‌ای در ناحیه اوورن بود که از آن بانو به نام سافوی دشت و صحرا یاد می‌کرد.Pascal, "Pensées", Havet ed. Introd. , p. "civ". در این زمان بود که پاسکال کتاب "Discours sur les passions de l'amour" (مکالمه در باب احساسات عاشقانه) را نوشت و به فکر ازدواج افتاد؛ که بعدها آن را به‌عنوان «پست‌ترین وضعیت زندگی که مسیحیان به آن مجاز شده‌اند» شرح داد.Mesnard, "Pascal", 57.
ژاکلین، بلز را به‌خاطر لهو و لعبش نکوهش کرد و برای تغییر وی دعا کرد. طی ملاقات‌هایش با خواهرش در پورت رویال در سال ۱۶۵۴، وی امور دنیوی را خوار و حقیر عنوان می‌کرد ولی کششی به‌سوی خداوند نداشت."Encyclopedia of Philosophy", 52.
در تاریخ ۲۳ نوامبر سال ۱۶۵۴ او در تصادفی روی پل نیلی گرفتار شد که در آن اسب‌های کالسکه که کنترل خود را از دست داده بودند از دیوارهٔ پل پایین افتادند و کالسکه را به دنبال خود کشیدند. در این حین میلهٔ اتصال شکسته شد و کالسکه از اسب‌ها جدا و نیمی از آن از پل آویزان شد. پاسکال و دوستانش در این حادثه صدمه‌ای ندیدند، اما پاسکال که مرگ را در جلوی چشمانش دیده بود، از وحشت غش کرد و مدتی بیهوش شد. او که ۱۵ روز بعد حوالی ساعت ۱۰:۳۰ تا ۱۲:۳۰ به هوش آمد، تصویر مذهبی قوی‌ای در ذهنش نقش بسته بود که آن را در یادداشتی کوتاه سریعاً ثبت کرد: «آتش، خدای ابراهیم، خدای اسحاق، خدای یعقوب، و نه خدای فلسفه‌دانان و دانشمندان و…». و یادداشت خود را با نیایش ۱۱۹:۱۶ ختم نمود: «پیغام تو را فراموش نخواهم کرد. آمین.» او این یادداشت را با دقت به کت خود دوخته بود و هرگاه لباس خود را عوض می‌کرد آن را نیز جابه‌جا می‌کرد. خدمتکار او این یادداشت را پس از مرگ پاسکال پیدا کرد."Oeuvres complètes", 618. در طول زندگی اغلب به غلط از وی به‌عنوان مردی لاابالی یاد می‌شد و بعدها تنها به‌دلیل این‌که بستر مرگ برای خود ساخته بود، طرد شد.
پاسکال که عقاید و باورهای مذهبی‌اش جان تازه‌ای گرفته بود در ژانویهٔ ۱۶۵۵ سفری ۲ هفته‌ای به صومعه‌ای قدیمی در پورت رویال کرد. در این زمان یعنی بعد از تحولات مذهبی بود که او اولین اثر ادبی خود در مورد مذهب را با نام "نامه‌های ایالتی" نوشت.
پاسکال که نوشتن این مجموعه را در سال ۱۶۵۶ آغاز کرد، با این اثر ضربه‌ای به‌یادماندنی به کازویستری، آیین مذهبی مذهب مشهوری که متفکران کاتولیسم در اوایل دورهٔ مدرن (مخصوصا یسوعیان) از آن پیروی می‌کردند، وارد کرد. پاسکال مغلطه‌گری را استفاده از استدلال پیچیده برای توجیه بی‌بندوباری اخلاقی عنوان کرد. روش استدلال وی بسیار زیرکانه بود: «نامه‌های ایالتی» به گونه‌ای نگاشته شده‌است که چنین به‌نظر می‌رسد که شخصی پاریسی به دوستان ایالتی خود در موارد اخلاقی و الهیات، نامه‌هایی را نوشته که پس از مدتی باعث ایجاد محافل مذهبی و اندیشمندانه در پایتخت می‌شود. پاسکال با تلفیق عقاید یک کشیش باهوش و تجربیات افراد عادی سطحی جدید از نگارش را در نثر فرانسه ایجاد کرد. این مجموعهٔ ۱۸ نامه‌ای طی سال‌های ۱۶۵۶ و ۱۶۵۷ با تخلص "لوئیس دی مونتالت" چاپ شد که باعث خشم لوئی چهاردهم گردید. پادشاه در سال ۱۶۶۰ دستور داد تا تمام نسخه‌های این مجموعه را بسوزانند. در سال ۱۶۶۱ مدرسهٔ یانسن‌گراها در پورت رویال محکوم و بسته شد. کسانی‌که در آن مدرسه کار می‌کردند در سال ۱۶۶۵ سندی با عنوان فتوای پاپ را امضا کردند که تعالیم یانسن را محکوم کرد و آن را بدعت خواند. آخرین نامهٔ پاسکال در سال ۱۶۵۷ نشان‌دهندهٔ تمرد آشکارا از پاپ بود و باعث شد الکساندر هفتم نامه‌ها را محکوم کند. اما این کار مانع خواندن این نامه‌ها توسط تحصیل‌کردگان فرانسه نشد. حتی به‌نظر می‌رسید که الکساندر هفتم هم با این‌که نامه‌ها را محکوم کرده، اما در خفا استدلالات پاسکال را پذیرفته‌است. چند سال بعد او بی‌بندوباری در کلیسا را محکوم کرد و دستور داد متون مغلط بازنویسی شوند. (۶۶–۱۶۶۵)
مجموعه «نامه‌های ایالتی» در کنار تأثیر مذهبی‌ای که داشت، اثر ادبی مشهوری هم بود. استفاده از شوخی، مضحکه و هجو تند و گزنده در متن، مجموعه را برای خوانندگان، کاملاً قابل هضم کرده بود و بر روی شیوهٔ نگارش نویسندگان فرانسوی از جمله ولتر و ژان-ژاک روسو تأثیر گذاشت. چند نامهٔ اول به معرفی اصول و عقاید مکتب یانسن‌گرایی مانند دگم‌های «قدرت بی‌واسطه» (نامهٔ اول) و «لطف و مرحمت به اندازه» (در نامهٔ دوم) اختصاص دارد و نشان می‌دهد چرا این عقاید بدعت‌گذارانه نیستند. پاسکال در نامه‌های بعدی به طرفداری و دفاع از یانسن‌گراهای پورت رویال می‌پردازد —در این زمان فشارها بر یانسن‌گراهای پورت رویال برای دست کشیدن از آموزش‌ها و عقاید خود افزایش یافته بود— و همچنین این نامه‌ها حاوی انتفاد از مغلطه‌کاری و سفسطه بود. نامهٔ شانزدهم شامل یک عذرخواهی منحصربه‌فرد و غیرعادی است، «اگر زمان می‌داشتم، نامه‌ای کوتاه‌تر می‌نوشتم»
«نامه‌های ایالتی» با اقبال عمومی بسیاری روبه‌رو شد تا آن‌جا که ولتر این مجموعه نامه‌ها را بهترین کتاب نوشته شده در فرانسه خواند.Voltaire, "Age of Louis XIV" 424, 358. «و زمانی‌که از "بوسوت" پرسیدند که اگر کتاب‌های خود را ننوشته بود دوست داشت کدام کتاب را نوشته باشد، در پاسخ گفت: نامه‌های ایالتی پاسکال»Voltaire, "Age of Louis XIV" 359.
پاسکال نتوانست پیش از مرگش مهم‌ترین کار مذهبی‌اش به‌نام "Pensées" («تفکرات») را به اتمام برساند. قرار بود که این اثر بررسی بی‌نقص و جامعی در دفاع از مسیحیت باشد که عنوان اولیهٔ آن "Apologie de la religion Chrétienne" به معنای دفاع از مذهب مسیحیت بود. پس از مرگ وی صفحاتی دست‌نوشته در وسایل او یافت شد که بر روی آن‌ها افکار مختلفی به‌صورت درهم اما گویا نوشته شده بودند. اولین نسخه از این نوشته‌های مجزا در سال ۱۶۷۰ با نام "Pensées de M. Pascal sur la réligion, et sur quelques autres sujets" (تفکرات پاسکال در ارتباط با مذهب و سایر موضوعات) به‌صورت کتاب چاپ شد و بلافاصله به اثری ارزشمند تبدیل شد. نگرانی و هراس دوستان پاسکال و اندیشمندان از این‌که این تفکرات گسسته به جای زهد و دینداری منجر به ایجاد شبه در دین شود باعث شد تا آن‌ها قسمت‌های مورد شک را مخفی کرده و سایر قسمت‌ها را تغییر دهند، به نحوی که موجب ناخشنودی شاه یا کلیسا نشوند.Pascal, "Pensées", Introduction, p. "xxviii"; Mesnard, "Pascal", 137-138. در آن زمان دیگر آزارها و اذیت‌های قبلی متوجه پورت رویال نبود و ویراستاران تمایل نداشتند که دوباره این آزارها و مشکلات از سر گرفته شوند. تا قبل از قرن نوزدهم، "تفکرات" به‌صورت کامل و اصل منتشر نشد.
«"تفکرات"» پاسکال شاهکار و نقطهٔ عطفی در نثر فرانسه محسوب می‌شود. سنت-بوو در ارتباط با یکی از قسمت‌های این کتاب اظهار داشت که این صفحات بهترین در زبان فرانسه هستند.Sainte-Beuve, «قرن هفدهم»، ۱۷۴.. ویل دورانت، در اثر یازده جلدی‌اش، "تاریخ تمدن" آن را به عنوان بهترین کتاب نثر فرانسه مورد ستایش قرار داد.Durant, "The Age of Louis XIV", 66. پاسکال در "تفکرات،" چندین تناقض فلسفی را بررسی کرد: بی‌کرانی و هیچ، ایمان و خرد، درون و ماده، مرگ و زندگی، معنا و پوچی و… و چنین به نظر می‌رسد که غیر از جهل، خضوع و گذشت به نتایج دیگری دست نیافت؛ و با ادغام آن‌ها وی شرط‌بندی پاسکال (Le pari de Pascal) را ایجاد کرد.
پاسکال، به‌دنبال تجربهٔ یک وضعیت عرفانی در سال ۱۶۵۴، کارهای علمی خود را رها کرد و باقیِ عمر خود را وقفِ فلسفه و الهیات کرد. دو اثر مشهور وی، "Lettres provinciales" و "Pensées" حاصلِ این دوران هستند. پاسکال سال‌ها از بیماری رنج می‌برد و مرگ زودهنگام وی ۲ ماه پس از سی و نهمین سالروز تولدش به علایق و خواسته‌های او پایان داد.
تی. اس. الیوت پاسکال را در دوران زندگی‌اش «مردی زمینی در میان زاهدان و زاهدی در میان انسان‌های زمینی» توصیف کرد. زندگی زاهدانهٔ پاسکال نتیجهٔ عقیده‌ای بود که طبیعتاً برای رنجش یک فرد کافی بود. در سال ۱۶۵۹، پاسکال که هیچ‌گاه از نعمت سلامتی برخوردار نبود، به‌شدت احساس بیماری کرد. طی سال‌های پایانیِ زندگی‌اش، پاسکال از درمان پزشکانش سر باز می‌زد و عنوان می‌کرد: بیماری، وضعیتی طبیعی برای مسیحیان است.Muir, 104.
در سال ۱۶۶۱ لوئی چهاردهم نهضت یانسن‌گرایی را در پورت رویال سرکوب کرد، در پاسخ، پاسکال یکی از کارهای نهایی‌اش را به‌نام ""Écrit sur la signature du formulaire"" ("کتابی در باب نشان صورت")، که در آن یانسن‌گرا را از تسلیم شدن برحذر داشت نوشت. در همان سال خواهرش ژاکلین فوت کرد که باعث شد پاسکال بحث در باب یانسن‌گرایی را خاتمه دهد. شاید بزرگ‌ترین دستاورد پاسکال در ارتباط با نبوغ مکانیکی وی، ایجاد اولین خط اتوبوس برای حمل مسافران در داخل پاریس در کالسکه‌هایی با چندین صندلی بود.
در سال ۱۶۶۲ بیماری پاسکال وخیم شد. پاسکال با آگاهی از این‌که سلامتی‌اش رو به وخامت است، خواستار بستری شدن در بیمارستان شد، اما پزشک وی اعلام داشت که وضعیت او چنان ناپایدار است که نمی‌شود او را به بیمارستان منتقل کرد. در تاریخ ۱۸ اوت سال ۱۶۶۲ در پاریس، پاسکال دچار تشنج شد و مراسم نیایش برای وی به اجرا درآمد. صبح روز بعد وی جان باخت، درحالی‌که این کلمات را بر زبان داشت «خدایا هرگز تنهایم نگذار». جسدش را در کلیسای «سنت‌اتیِن دو مون پاریس» (Église Saint-Étienne-du-Mont de Paris) در منطقهٔ پنجم نزدیک پانتئون دفن کردند.Muir, 104.
در کالبدشکافی انجام شده پس از مرگ معلوم شد که معدهٔ پاسکال و همچنین شکمش وضعیت بسیار بدی داشته و مغز او نیز دچار آسیب بوده‌است. با وجود انجام کالبدشکافی، علت اصلی بیماری مداوم وی معلوم نشد، با این حال نظریاتی در مورد ابتلا به سل و سرطان معده یا هردو هم‌زمان در این مورد وجود داشت.Muir, 103. همچنین آسیب مغزی پاسکال را دلیل سردردهای وی دانستند.
مهم‌ترین ابداع پاسکال در علم ریاضی نظریهٔ احتمالات بود. این نظریه که در ابتدا در مورد قمار کاربرد داشت، امروزه در علم اقتصاد و خصوصاً در علوم آماری بسیار مهم است. جان راس در این باره نوشت، «تئوری احتمال و اکتشافات وابسته به آن دید ما به مسائلی مانند عدم قطعیت، ریسک، تصمیم‌گیری و توانایی شخص و جامعه برای تأثیر بر حوادث آتی را تغییر داد.»Pascal's legacy: Article: EMBO reports با این وجود باید اذعان داشت که اگرچه پاسکال و فرمات کارهای اولیهٔ مهمی در ارتباط با احتمال انجام دادند، اما در این مورد چندان فرا نرفتند. کریستیان هویگنس با آگاهی از مکاتبات پاسکال و فرمات در این زمینه، اولین کتاب خود را در این باب نوشت. افراد بعدی که در توسعهٔ این نظریه نقش داشتند ابراهام دو مواور و پیر سیمون لاپلاس بودند.
در ادبیات نیز پاسکال از جمله مهم‌ترین نویسندگان دورهٔ کلاسیک فرانسه محسوب می‌شود و آثار وی امروزه به عنوان شاهکار نثر فرانسه در نظر گرفته می‌شوند. استفادهٔ وی از هجو و طنزنگاری بر مجادله‌گرهای بعدی تأثیر گذاشت. مضامین کارهای ادبی پاسکال بیش از همه برای مخالفتش با خردگرایی رنه دکارت و تأکید هم‌زمان بر این مطلب که فلسفهٔ تجربه‌گرایی برای تعیین حقایق مهم ناکافی است در یادها است.
پاسکال می‌گفت در کنار من گردابی وجود دارد که شما این گرداب را نمی‌بینید و من هر چه می‌خواهم از آن‌جا به‌دست می‌آورم و به این ترتیب مسائل بزرگ را حل می‌کنم.
به افتخار ابداعات علمی وی، نام «پاسکال» به واحد فشارSI، به زبان‌برنامه‌نویسی و قانون پاسکال و همچنین همان‌طور که در بالا عنوان شد به مثلث پاسکال و شروط پاسکال داده شد.
در کانادا یک مسابقهٔ سالانه ریاضی به‌نام وی، "پاسکال" نام گرفته‌است. تمامی دانش‌آموزان کانادایی ۱۴ سال و کمتر که در کلاس نهم یا پایین‌تر هستند می‌توانند در این مسابقه شرکت کنند.
تبادل افکار در مورد پاسکال در فیلمی به نام "شب من نزد مود" توسط کارگردان فرانسوی اریک رومر به تصویر کشیده شده‌است.
واژهٔ تمدن که در فارسی دری به آن مدنیت می‌گویند. تمدن گونهٔ پیشرفت یافته جامعه یا سازمان انسانی را بازگو می‌کند.
تمدن (به انگلیسی: Civilization) به هر جامعه پیچیده که دارای ساختارهای یکجانشینی، طبقه‌بندی اجتماعی، شکلی از مدیریت و ساماندهی اجتماعی و سامانه نمادین ارتباطی همچون دستگاه نوشتاری باشد گفته می‌شود.
واژهٔ تمدن معانی متفاوتی دارد که به جامعهٔ بشری مربوط می‌شوند. کلمه تمدن برابر کلمه لاتینی شهرنشین بودن یا شهروندان Civis و شکل وصفی آن Civilis است. متمدن شدن اساساً به معنی شهرنشین شدن است.
به عنوان نمونه برای استفاده از واژهٔ تمدن در علم حقوق می‌توان به این مورد اشاره کرد که در تمدن روم؛ قانون افراد غیرنظامی در یک کتاب بزرگ و کامل به‌نام Corpus Juris Civilis در سده ۱۶ برای امپراتور ژوستینیان (۵۶۵ تا ۴۸۳ پیش از میلاد) جمع‌آوری شده بود؛ که دوباره کشف شده و توسط استادان و کارشناسان قانون در اولین دانشگاه که در اروپای غربی در بلونیا در سده ۱۱ تأسیس شده بود، مورد استفاده قرار گرفت.
از سال ۱۳۸۸میلادی کلمه Civilis به زبان انگلیسی وارد شده این واژه در سال ۱۷۲۲ میلادی با مفهومی نزدیک به واژهٔ تمدن استفاده شده‌است که معنی آن متضاد و مخالف بربریت بوده‌است.
گرچه مفهوم تمدن به‌طور عام از دیرباز وجود داشته و ابن‌خلدون با کلید واژه‌های «العمران» و «الحضارة» به آن پرداخته‌است؛ ولی واژه و مفهوم اصطلاحی تمدن به معنای امروزی از قرن ۱۸ میلادی براساس دیدگاه انسان محور در مغرب‌زمین شکل گرفته و دانشمندان علوم اجتماعی تعریف‌هایی متفاوت از آن ارائه کرده‌اند؛ گروه زیادی آن را مترادف با فرهنگ یا شکلی پیشرفته‌تر از آن دانسته و برخی دیگر حوزهٔ معنایی آن دو را از یکدیگر جدا کرده‌اند.با وجود گوناگونی تعریف‌ها و دشواری ارائهٔ تعریفی واحد از مفهوم تمدن، وجود سازمان و نظم اجتماعی و پیشرفت مادی و معنوی انسان، نقطهٔ مشترک بسیاری از دیدگاه‌های دانشمندان علوم اجتماعی اند.
تمدن را می‌توان به شکل کلی عبارت از نظم اجتماعی دانست که در نتیجهٔ وجود آن، خلاقیت فرهنگی امکان‌پذیر می‌شود و جریان پیدا می‌کند. در تمدن چهار رکن و عنصر اصلی را می‌توان تشخیص داد که عبارت‌اند از:
در ساده‌ترین حالت تعریف ادبی کلمهٔ تمدن به معنی یک جامعهٔ ترکیبی و پیچیده است.
از نظر فنی انسان‌شناس‌ها مفهوم تمدن را در شمار بسیاری مردمانی که در شهرها زندگی می‌کنند و غذا و خوراک خود را از کشاورزی تهیه می‌کنند، در جوامع به هم پیوسته با مردمانی که در گروه‌های نمادین زندگی می‌کنند، در جامعه‌های قبیله‌ای با مردمانی که در گروه‌ها و محل‌های کوچک زندگی می‌کنند، در مردمان وابسته به هم بیابانگرد کوچ‌کننده که با شکار کردن و جمع‌آوری مواد غذایی زندگی می‌کنند، و نیز در قبیله‌هایی که با کار کردن در باغ‌های تولید گل و میوه و سبزیجات امرار معاش می‌کنند می‌یابند.
البته وقتی که این کلمه به صورت صفت استفاده می‌شود فقط به بعضی از گروه‌های بشری گفته می‌شود و شامل جوامع و مردمان دیگر نمی‌شود.
کلمه تمدن بعضی وقت‌ها می‌تواند به جامعهٔ بشری به صورت کلی اشاره کند، مانند آنچه که در جمله‌های «یک جنگ هسته‌ای می‌تواند تمدن بشریت را محو کند» یا جملهٔ «من خوشحال هستم که پس از هفته‌ها گم‌شدن و سرگردانی در میان وحشی‌ها به سلامتی دوباره به تمدن خود بر می‌گردم». به‌علاوه، این کلمه در این مورد برای اشارهٔ بالقوه به تمدن جهانی استفاده می‌شود.
کلمهٔ تمدن همچنین می‌تواند به معنی استانداردی برای رفتار مشابه رفتار محترمانه و رسمی اجتماعی استفاده شود. رفتار متمدن یا مدنی نقطهٔ مقابل بربریت یا رفتار بد و ناخوشایند تلقی می‌شود. در این مفهوم، تمدن به معنی مهارت و تخصص نیز می‌باشد. به عنوان مثال، مردمی که در یک روستایی کوچک کار می‌کنند اما دارای مهارت‌هایی هستند، می‌توانند افراد متمدن یا مدنی به‌شمار آیند.
از لحاظ ادبی، یک تمدن عبارت از یک جامعهٔ پیچیده‌است که از یک جامعهٔ ساده و ابتدایی‌تر متمایز می‌شود. هر فردی در یک جامعه و با یک فرهنگ متفاوت زندگی می‌کند ولی همهٔ افراد در یک تمدن زندگی می‌کنند. از نظر تاریخی، تمدن‌ها بعضی چیزهای مشترک دارند و همه وجوه مشترک فوق را دارند. بعضی از این وجوه مشترک توسط وی گردون چایلد پیشنهاد شده‌است.
با این تعریف، بعضی جوامع، مانند یونان، به‌طور مشخصی متمدن هستند، ولی جوامع دیگر مانند مردمان بیابانگرد به‌طور واضحی متمدن نیستند. اما با وجود این، این تمایز همیشه واضح نیست. در مناطق شمال غربی اقیانوس آرام در کشور ایالات متحده، برای مثال، صید فراوان ماهی‌ها، برای مردم غذای مازاد بر احتیاج فراهم می‌کند که آن‌ها را از پرداختن به کار کشاورزی بی‌نیاز می‌کند. مردمی که در این مناطق به‌طور دائمی مقیم هستند، یک سلسله مراتب اجتماعی، داشتن مواد و وسایل کافی و کارهای هنری پیشرفته (که معروف‌ترین آن‌ها قطب توتم می‌باشد)، همه را بدون نیاز به کار کشاورزی پیشرفته دارا هستند.
ارزیابی بعضی از تمدن‌های اخیر و کنونی مطابق موارد زیر خلاصه شده‌است:
گوردون چایلد خصوصیات ممیزهٔ تمدن را این گونه توضیح می‌دهد: «.. گرد آمدگی جمعیت‌های بزرگ در شهرها، تفکیک تولیدکنندگان اولیه (ماهیگیران، برزگران و از این قبیل) به افزارمندان متخصص تمام وقت، بازرگانان، مأموران دولتی، روحانیون و حکمرانان در میان جمعیت‌ها، تمرکز مؤثر قدرت اقتصادی و سیاسی؛ استفاده از علائم قراردادی برای ثبت و انتقال اطلاعات (خط) و همچنین واحدهای قراردادی اوزان و مقادیر، زمان و مکان، که به پیدایش نوعی علم ریاضی و تقویمی انجامیده‌اند.»
«همهٔ تمدن‌ها و از جمله تمدن‌های بزرگ امروزی و عهد باستان، فقط نمونه‌های خاصی از فرهنگ به‌شمار می‌روند، که از نظر کمیت محتوایی شان و پیچیدگی الگوبندی شان از یکدیگر متمایزند، ولی از لحاظ کیفیت با فرهنگ‌های اقوام به اصطلاح نامتمدن فرقی ندارند.»
تمدن می‌تواند توصیف‌کنندهٔ هویت فرهنگی یک جامعه پیچیده و بزرگ یا فقط توصیف‌کنندهٔ یک جامعه باشد. هر جامعه، تمدن، یا فاقد مجموعه بخصوصی از عقاید و آداب و رسوم است یا مجموعه خاصی از این ویژگی‌ها و هنرها را دارد که آن را منحصر به فرد می‌سازد. تمدن‌ها بیشتر بر فرهنگ تأکید دارند که در برگیرنده ادبیات، هنرهای تخصصی و حرفه‌ای، معماری، مذهب سازمان یافته و رسوم و سنت‌های پیچیده‌ای است و همه این‌ها در خدمت توسعه یک جامعه خاص هستند. طبیعت تمدن چنان است که همواره می‌خواهد گسترش بیابد و افراد بیشتری تابع آن شوند.
به هر صورت بعضی از قبیله‌ها یا مردم حتی امروزه در سال (۲۰۰۸) غیر متمدن مانده‌اند. این فرهنگ‌ها ابتدایی نامیده می‌شوند. آن‌ها دولتی براساس سلسله مراتب‌های سازمانی، مذهب سازمان یافته، سیستم نگارش یا پول ندارند. ممکن است سلسله مراتب کمی وجود داشته باشد، برای مثال احترام به افراد مسن‌تر و بزرگ‌ترها، که یک مورد دو جانبه و بدون زور و اجبار با نوعی از توافق دو جانبه باشد. ممکن است دولتی درآن‌ها وجود نداشته باشد، یا حداقل نوع متمدنی از دولت نباشد که ما بیشتر با آن آشنا هستیم.
جهان متمدن با معرفی و شناساندن کشاورزی، نگارش و تألیف و مذهب به جوامع قبیله‌ای ابتدایی گسترش می‌یابد. بعضی قبیله‌ها با میل و رضایت رفتارهای متمدن و مدنی را اختیار و قبول می‌کنند. اما بعضی تمدن‌ها با زور و اجبار گسترش می‌یابند: اگر قبیله‌ای نخواهد که از کشاورزی استفاده کند یا مذهب معینی را قبول کند اغلب با زور و اجبار از سوی مردمان متمدن و پیشرفته مجبور می‌شود که قبول کند و معمولاً این اجبار مردمان متمدن، به خاطر تکنولوژی پیشرفته آن‌ها، موفق می‌شود.
برای جهان غیر متمدن خیلی مشکل است که با خشونت افراد متمدن مقابله کند چون این کار به معنی مقابله با استانداردهای جهان متمدن و به مفهوم زور و خشونت مدرن (جنگ) می‌باشد. آن‌ها برای هرگونه مقابله و جنگ با جهان متمدن باید آمادگی و توسعه لازم را بیابند.