moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
نام قبلی آن فری کنار بوده و منطقه ای است بسیار قدیمی که پیدایش این شهر به جم نبیره جمشید نسبت می دهند.منبع:بهلر،سفرنامه بهلر،به کوشش علی اکبر خداپرست،۱۳۵۴،
دیار من فریدونکنار،فرج پور،میثم،حسینیان،سیدامیرحسین،۱۴۰۱
منتخبی از روستاها و دهستان‌های شهرستان فریدونکنار: روستای شیر محله، اسلام‌آباد، حسین‌آباد، ازباران، روستای مهلبان، روستای بزرگ بیشه محله، نوایی محله، کوچک بیشه محله، بنه کنار، بی نمد، منقارپی، جزین، کلاگر سرا، اسبوکلا کریم کلا، زاهد کلا کریم کلا، اوکسر کریم‌کلا، طوله سرا، روستای سوته، فرم، حیدرکلا، ملاکلا، کاردگر محله، از خصوصیات بارز مردمان روستاهای فریکنار مهمانی دادن مستمر همدیگر به صورت فامیلی می‌باشد. غذاها و خورشتهای لذید منحصر به فرد دستپخت بانوان هنرمند این روستاها، مثال زدنی و از شهرت برخوردار است
بخش مرکزی.http://www.sotehsabz.com/
بخش مرکزی شامل سه محله کهن است به نام‌های ۱)خرسه محله۲)میان محله ۳) وشکا محله (به معنی محله سر سبز ودارای مرتع)
شهرستان فریدونکنار دارای یک بندر چند منظوره می‌باشد که این بندر متصل به شاهراهه (کریدور) آبی شمال ایران (جزئی از کریدور شمال جنوب) است، در حال حاضر این بندر بیشتر در بخش نفت و گاز فعال بوده و همچنین واردات ذرت و گندم از حوزه شمالی دریای مازندران و صادرات سیمان به آن منطقه از این بندر امکان‌پذیر گردیده و مسیری برای کشتی‌های روسی می‌باشد.
بندر و گسترش فعالیت‌های آن یکی از استعدادهای بالقوه برای جذب نیروی کار در شهر است که به دلیل ضعف مدیریت شهری علی‌رغم گذشت زمان بسیار زیاد هنوز به صورت بالفعل در نیامده است.
وجود امکانات و تأسیسات بندری و حمل و نقل و ترانزیت دریایی از مهم‌ترین امتیازات فریدونکنار است. این شهر از سوی رئیس‌جمهور به عنوان نقطه صفر مرزی شناخته شده‌است.
یکی دیگر از مزیت‌های عمده اقتصادی فریدونکنار کشت برنج و فروش وسیع برنج فریدونکنار در سطح کشور بوده، برنج طارم برندی مشهور، پرفروش و با کیفیت در سطح ایران می‌باشد، اکثر ساکنین این شهر به نوعی با فعالیت‌های مربوط به برنج و برنجکاری در ارتباط هستند و منافع سرشاری از برنج نصیب این شهر می‌شود.
همچنین صید و فروش انواع ماهی‌های دریای مازندران بخصوص ماهی‌های آزاد، سفید، کفال، ازون برون و خاویار در فصل پاییز، زمستان و اوایل بهار (از اواسط مهر ماه تا اواسط فروردین ماه) دارای رونق بسیار بوده و بازار ماهی فریدونکنار به عنوان یکی از بزرگترین (به لحاظ حجم فروش ماهی) و یکی از معروف‌ترین بازارهای فروش ماهی استان مازندران شهرت دارد.
ساحل ماسه‌ای با امتداد بیش از ۱۰ کیلومتر.
زیستگاه بین‌المللی درنای سیبری، درایران تنها زیستگاه و در جهان جزو چهار زیستگاه درنای سیبری می‌باشد.
دامگاه پرندگان از باران و سوته.
پل تاریخی شهرستان فریدون‌کنار (که زمان ساخت آن به سال‌های حکومت رضا شاه و توسط مهندسین آلمانی می‌باشد که شهر راه به دو بخش شرقی و غربی تقسیم می‌کند).
تالاب فریدون‌کنار در جنوب شهر فریدونکنار قرار دارد با مجموعه متنوعی از گیاهان و جانوران آبزی، به یکی از غنی‌ترین اکوسیستم‌های تالابی شمال کشور تبدیل شده‌است. این تالاب ۵۴۰۰ هکتار وسعت دارد و زمستان هر سال حدود ۱۰۰ هزار پرنده مهاجر میهمان آن می‌شوند که بیشتر آن‌ها از انواع مرغابی و بقیه پرندگانی چون غاز وحشی، انواع قو، باکلان، پرلا، کشیم، حواصیل، مرغ سقا، قره‌غاز، شاهین و عقاب شاهی هستند. نادرترین موجود زنده ایران که تنها یک عدد از آن باقی مانده‌است، در این این تالاب زندگی می‌کند.
آخرین پرنده از جمعیت ایرانی گونهٔ به شدت در معرض انقراض درنای سیبری هر سال به تنهایی زمستان‌ها را در این تالاب می‌گذراند و اول بهار به خانه ییلاقیش در شمال روسیه پر می‌کشد. از هزاران درنایی که هر سال به فریدونکنار می‌آمدند تا سال ۸۱ فقط ۴ عدد باقی ماند. در سال ۸۳ روس‌ها دو جوجه درنا را به آن‌ها افزودند تا شاید جمعیت آن‌ها افزایش پیدا کند، ولی سال به سال تعداد آن‌ها کمتر شد و از سال ۸۶ فقط یک پرنده موفق شده از گلوله‌های شکارچیان جان به در ببرد و مهاجرت هر ساله خود از تالاب فریدونکنار به سیبری را تکرار کند.جاذبه‌های تالاب فریدون‌کنار، درنای تنها محسن کاظم پور، روزنامه جام جم، ۲۶ مهر ۱۳۹۰
انواع برنج مرغوب و معطر بخصوص طارم محلی یا سنگه طارم و طارم هاشمی که محصول خاص و سنتی شالیزاری‌های این شهرستان می‌باشد. ماهیان خوشمزه مثل کفال، کولی، کپور، سفید، اوزون برون و… در این منطقه صید می‌شوند- خاویار ماهی یا همان اوزون برون یکی از محصولات ویژه سواحل این شهرستان بوده که شاید بتوان گفت خاویار آن مرغوبترین خاویار دنیا بوده و شهرت جهانی داشته که یکی از صید گاه‌های آن، این منطقه از دریای مازندران می‌باشد - میوه‌های مختلف فصلی ازقبیل انواع پرتقال و انار، نارنگی، ازگل، آلوچه (گوجه سبز)، لیمو، انجیر و… از محصولات باغی این منطقه است.
کتالم و سادات‌شهر، یکی از شهرهای استان مازندران در شمال ایران است.
این شهر در بخش مرکزی شهرستان رامسر و در پنج کیلومتری شرق شهر رامسر واقع شده‌است.
نام قدیمی کتالم، گَتِ لَم بوده که در زبان مازندرانی گَت به معنی بزرگ و لَم به معنای زمینی است که آب راکد زیادی دارد. نام سادات شهر هم در گذشته سادات محله بوده‌است که در دهه ۸۰ توسط شهردار وقت (رضا شعبانی) به سادات شهر تغییر یافت.
اگر حاشیه جنوب دریای خزر را از جهت مردم‌شناسی تقسیم‌بندی کنیم مردم این نواحی به سه بخش تالش، گیلک و مازندرانی تقسیم می‌شوند.Iranian History at a Glance
By Dr Re.za Shabani
ISBN 964-439-005-9, 9789644390050, Page 154 مردم کتالم و سادات شهر مانند دیگر نقاط شهرستان رامسر به گویش رامسری سخن می‌گویند.
از جاذبه‌های آن می‌توان به قلعه مارکوه، ارتفاعات ییلاقی، دوشنبه بازار کتالم، چهارشنبه بازار سادات شهر و چشمه‌های آب گرم معدنی سادات شهر که خاصیت درمانی نیز دارند اشاره کرد.
تمامی امکانات متداول برای مسافران وجود دارد به خصوص درمانگاه، داروخانه و انواع فروشگاه‌های عرضه‌کننده مواد غذایی. یکی از مراکز مهم سالمندان استان مازندران در خیابان دشت جَلَم کتالم قرار دارد.
جمعیت این شهر بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵ برابر با ۲۰۷۱۶ نفر (۷۱۶۳ خانوار) بوده‌است.
کِلارآباد شهری از توابع بخش کلار شهرستان عباس آباد در مازندران در ایران است. مردم کلارآباد از قومیت طبری هستند که ریشه در قوم تپوری دارند و به زبان طبری (مازندرانی) با گویش کلارستاقی صحبت می‌کنند.
کلارآباد با جمعیت ثابت ۶،۲۶۷ نفر در شهرستان عباس‌آباد و بخش کلار قرار دارد . این شهر در مسیر چالوس به عباس آباد در فاصله ۱۳ کیلومتری مرکز شهرستان و ۱۸ کیلومتری شهر چالوس قرار دارد.کلارآباد یکی از مناطق قدیمی، زیبا و پرجاذبهٔ شمال کشور است که در غرب استان مازندران واقع شده‌است و دارای آب‌وهوای معتدل خزری است.
لینگا در زبان مازندرانی به معنی تراش یافته‌است و مخفف واژه مالینگا مازندرانی است. مالینگا در زبان مازندرانی به محل اطراف و پایگاه گفته می‌شود. همچنین واژه لینگ و لنگ در زبان مازندرانی به معنای پا است.
شهرهای آمل، چالوس، کلار، سعیدآباد و رویان جزئی از سرزمین قوم تپوری بودند. کَلار (kalār) [فتحه بر حرف ک] شهری در غرب طبرستان و در ناحیه رویان و رستمدار بوده و به گفته مورخین صدر اسلام فاصله ناتل تا چالوس یک منزل و فاصله چالوس تا کلار یک منزل و فاصله کلار تا دیلم یک منزل بوده است. همچنین کلار نام دژی در فراسوی رود چالوس در کنار رود سردآبرود بوده که مرز‌های کوهستانی رویان و طبرستان را از حمله دیلمیان محفوط می‌داشت. شهر کَلار در دوران اسپهبد شهریار سال ۱۳۶ هجری مرکز رویان و مرکز بخش کوهستانی طبرستان بوده است. شهر کلار و چالوس در سال ۱۴۴ قمری توسط عمر بن علاء عامل خلافت عباسی فتح شد. نخستین بار در قرن سوم نام کَلار به عنوان ناحیتی در طبرستان در متون تاریخی ثبت شده است.
واژه کَلار (kalār) دگرگون گشته واژه کَلاک (kalāk) و کَلات (kalāt) در مفهوم قلعه هست که در زبان مازندرانی بصورت کَلا (kalā) و کُلا(kolā) تلفظ می شود و در مفهوم دژ و آبادی مجهز به جایگاه دفاعی می باشد و این واژه در اکثر نام روستاهای مازندران از تنکابن تا گرگان دیده می شود.
این شهر از شمال به دریای دریای خزر و از جنوب به دامنه‌های سرسبز رشته‌کوه‌های البرز متصل است که این مواهب طبیعی، زیبایی و جذابیت این شهر را دوچندان کرده‌است. این شهر دارای مبلمانِ شهریِ زیبا بوده که در ادوار مختلف به‌عنوان شهر زیبا و سلامت استان انتخاب گردیده‌است.
کلارآباد از محله‌های خوشامیان و کلارآباد بالا و کلارآباد پایین و چارز و جیسا و اسپی‌رود و لاروسر و کیاده تشکیل شده‌است. این شهر توریستی است و دارای دو شهرک توریستیِ خوشامیان و امیردشت می‌باشد. جمعیت عمدهٔ کلارآباد در دو بخش کلارآباد بالا و خوشامیان متمرکز شده‌است. جمعیت این شهر در فصول مختلف سال، به‌ویژه تابستان، متغیر است و گردشگران بسیاری را در خود جای می‌دهد.
بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر برابر با ۶،۲۶۷ نفر جمعیت بوده است. مردم این شهر به زبان طبری با گویش کلارستاقی صحبت می‌کنند.
هادی شهر یکی از شهرهای استان مازندران ایران است. این شهر مرکز بخش رودبست شهرستان بابلسر است. مردم هادی‌شهر از قومیت طبری هستند که ریشه در قوم تپوری دارد و به مازندرانی صحبت می‌کنند.
لازم است ذکر شود که بخش رودبست دارای یک شهر به نام هادی شهر و دو دهستان به نام دهستان پازوار و دهستان خشکرود هست. شهر کله بست به رودخانه بابلرود متصل است که این رودخانه مرز بین دو کله بست و میربازار را تعیین می‌کند قدمت میربازار به حدود ۴۰۰ سال می‌رسد. امامزاده حسن نیز در شهر کله بست وجود دارد و امام زاده هشتاد و دو تن (ابراهیم و اسماعیل) در دهستان خشکرود واقع شده‌است. شهر کله بست با ادغام دو روستای همجوار میربازار و کیخامحله به یک شهر به نام هادی شهر تبدیل شده‌است و نماینده پیشین ولی فقیه در استان مازندران آقای هادی روحانی در این شهر متولد شده‌است. سه شنبه بازار میربازار با قدمت چند صد ساله و بازار جدید روز کوثر در این شهر قرار دارد. دانشگاه پیام نور کله بست در این شهر قرار دارد. هادی شهر بعلت نزدیک بودن به دریا و همچنین عبور رودخانه بابل رود از دل این شهر و در نهایت با داشتن دشت‌های وسیع و پرآب یکی از بهترین مکانهای استان برای سرمایه‌گذاری است.
بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر برابر با ۷٬۸۸۹ نفر جمعیت بوده‌است. مردم این شهر به زبان طبری صحبت می‌کنند.
هادی‌شهر در واقع در نیمهٔ غربی شهرستان بابلسر و مرکز بخش رودبست این شهرستان است. این شهر، که در سال ۱۳۸۱ ش، با نام کله بست تأسیس شده بود، در سال ۱۳۹۲ ش، با ادغام دو روستا میربازار و کِیخانمحله به هادیشهر تغییرنام داد. بنا به اظهارات بومیان منطقه، کله‌بست به عنوان منطقه ای سرسبز و جنگلی، محل سکونت اعیان بود و با گذشت زمان از کلان‌بست به کله‌بست تغییرنام داد. همچنین به گفته بومیان منطقه نام دیگر کله‌بست، کیلهبست بود. «کیله» در زبان طبری به معنای جوی کوچک است. در گذشته رودخانه‌ای از میان روستا می‌گذشت و به همین خاطر این روستا به کیله‌بست معروف شد و بعد از گذشت زمان، نام آن به کله بست تغییر یافت.
کوهی‌خیل یکی از شهرهای استان مازندران ایران است. این شهر در تقسیمات کشوری در تاریخ ۱۳۸۳ از روستا به شهر تغییر وضعیت داد. مرکز بخش گیل‌خوران شهرستان جویبار است. مردم کوهی خیل به زبان مازندرانی گویش می‌کنند.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.این شهر در قسمت شمالی شهرستان جویبار و در مجاورت روستاهای کردکلا، گل محله، علی‌آباد، لاریم، سید زین العابدین، دونچال، بیکار آیش واقع شده‌است.
از آنجا که به ساکنان کوهستان‌های مازندران کوهی می‌گفتند و ساکنان اولیه این منطقه افرادی از کوهستان‌های مازندران بودند، این منطقه به کوهی خیل شهرت یافت.
ساکنان اولیه عمدتاً از مناطق کوهستانی استان مازندران همچون دودانگه ساری، چهاردانگه ساری، سوادکوه، شهمیرزاد، فیروزکوه و… بودند.
بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر برابر با ۲٬۲۴۲ نفر جمعیت بوده‌است. مردم این شهر به زبان مازندرانی گویش می‌کنند.
کیاسَر یکی از شهرهای واقع در ساری و استان مازندران ایران است.
این شهر در ۷۰ کیلومتری جنوب شهر ساری جای داشته و مرکز بخش چهاردانگه ساری می‌باشد.
کیاسر در سال ۱۳۷۲ دارای شهرداری شد. بلندایش از تراز دریا ۱۳۷۸ متر است و جمعیت آن در واپسین سر شماری در سال ۱۳۹۵ برابر ۳٬۳۸۴ نفر بوده که این آمار نشان‌گر کاهش جمعیت نسبت به سال‌های پیش است.
کیاسر از هر سو محاط در کوه است به جز قسمت شمال غربی که به دشت کیاسر راه دارد. جادهٔ ارتباطی از همین دشت به کیاسر متصل می‌شود.
نام کیاسر منسوب به کاووس پسر کی‌قباد کیانی است. او فرمان‌روای تبرستان و مقر فرمانروایی‌اش نیز هزارجریب و قارن‌کوه بود. از همین روی کیاسر را در گذشته‌ای نزدیک با نام کیوس‌سرا (کیاسرا) می‌شناختند چنانکه نخستین حاکم دولتی چهاردانگه به نام «حسن اعظام قدسی» نامور به «اعزام‌الوزاره» که از سوی وثوق‌الدوله، نخست‌وزیر قاجاریه در سال ۱۲۹۸ خورشیدی به عنوان حاکم چهاردانگه به کیاسر آمد در خاطرات خود در تمام جا از «کیاسرا» نام برد.
با اینکه بیشتر روستاهای ایران در دورهٔ پهلوی دوم صاحب دبستان شدند، در کیاسر پایه‌گذاری مدرسه به سبک نوین، به پیش از پادشاهی رضاشاه برمی‌گردد:
حسن اعظام قدسی نامور به اعظام‌الوزراحاکم چهاردانگه در سال‌های پایانی عهد قاجار که از طرف وثوق‌الدوله نخست‌وزیر قاجاریه به این مقام منسوب گردید. در نشستی با کدخدایان ۷ محلهٔ کیاسر و شماری از معتمدین تصمیم به بنای مدرسه در کیاسر می‌گیرد.
وی دربارهٔ گشایش این مدرسه چنین می‌نویسد: «از طرف هیئت، دعوتی از محترمین دهات اطراف کیاسر به عمل آمد و نیز اعلان شد که هر کس از اهالی دهات که مایل باشد می‌تواند حاضر شود. مدرسه افتتاح گردید در چهار اتاق که هر کدام شش میز و نیمکت گذارده شده بود و در این مدرسه ۳۰ نفر دانش‌آموز مشغول به درس خواندن شدند.» متأسفانه اعظام‌الوزاره هیچ تاریخی برای گشایش مدرسه و نام آموزگارانش یادآور نمی‌شود.
ادارهٔ آموزش و پرورش چهاردانگه به صورت نمایندگی در سال ۱۳۵۲ برپا و در سال ۱۳۶۱ مستقل شد و شمس‌علی اکبری به عنوان نخستین رئیس آموزش و پرورش بخش چهاردانگه شروع به فعالیت نمود.
بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر برابر با ۳٬۳۸۴ نفر جمعیت بوده‌است. مردم کیاسر به گویش ساروی زبان مازندرانی گویش می‌کنند.
سید حسن شجاعی کیاسری، نماینده ادوار دوم، سوم، چهارم و هفتم در مجلس شورای اسلامی و یکی از نویسندگان کتاب تفسیر نمونه
سید رمضان شجاعی کیاسری، نماینده ادوار هشتم و نهم مجلس شورای اسلامی و مدیرکل اسبق صدا و سیمای مرکز مازندران
استاد مهدی محمدنژاد کیاسری ، شاعر محقق و نویسنده،
مهدی زمانپور کیاسری کارگردان، نویسنده، تهیه کننده و مدرس دانشگاه صداوسیما. بیش از ۱۰۰ حضور بین المللی و ۵۰ جایزه ملی و بین المللی در عرصه سینمای مستند.
ملا عبدالله کیاسری (از مجتهدان منطقه در عهد قاجار)
سمانه محسنی داور بین‌المللی فوتبال بانوان.
محسن کریمی کیاسری بازیکن پیشین استقلال.
کیاکلا یکی از شهرهای استان مازندران ایران است.
این شهر مرکز شهرستان سیمرغ است. بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت این شهر برابر با ۸،۰۴۰ نفر بوده‌است.
این شهر از محله‌های کیاکلا، دستکنده‌کلا، سرپل، سیدمحله، وازیمال، سوخت‌آبندان و شهرک شهیدبهشتی تشکیل شده‌است. فاصلهٔ این شهر تا قائمشهر ۱۴ کیلومتر، تا بهنمیر ۱۱ کیلومتر، تا جویبار ۱۳ کیلومتر، تا بابل ۱۵ کیلومتر و تا ساری ۲۴ کیلومتر است.
بر خلاف زبان فارسی، در زبان های خانواده ایرانی شمال غربی به مانند گیلکی و مازندرانی صفت بعد از اسم می‌اید، در نتیجه واژه کیا+کلا معادل 'قلعه کیا' در فارسی می‌باشد.
نشانه‌های بر جای مانده از صفویه مانند امامزاده عبدالله قریه که از دربار صفویه در سده یازدهم مستمری نقدی و جنسی برای آن گرفته می‌شد و حتی پیشتر از آن تپه‌های بجامانده از هزاره اول قبل از میلاد همچون تپه اکوک و آغوزدین و همچنین وجود قلعه‌ای قدیمی در یکی از دهکده‌های کیاکلا نشان می‌دهد که مردمی در این دیار سکونت داشتند و این‌جا مرکز حکومتی بود و تدابیر سخت نظامی همانند دژی استوار برای آن وضع شده؛ و تپه‌های باستانی که به نام «دین» در جای جای این منطقه می‌باشد گواه این مطلب است.
نشان‌های فرهنگی دیگر همانند مقابر و مشاهد افرادی همچون ابویعقوب بن یوسف بن الحکم بن یعقوب تنبلایی و آیت الله سید ابراهیم ثاقبی نجارکلایی و آیت الله سید حسن بهشتی سمناکلایی و از دیگر افراد سرشناس کیاکلا می‌توان به شیرزاد گرجی نژاد که مدیر مدرسه قدیمی کیاکلا در محله سرپل بوده اشاره کرد؛
منابع تاریخی موجود در بعد از ظهور اسلام تا حکومت قاجاریه، مطلب روشن و خاصی را دربارهٔ کیاکلا بیان نمی‌کنند. زیرا در قرون گذشته، شهرهای مازندران یا طبرستان به تعداد شهرهای فعلی نبوده‌است. اما آنچه به اختصار نقل می‌شود حاکی از آن است که کیاکلا از سال ۲۵۰ هجری قمری و شاید پیش از آن به صورت دهستان و بلوک بوده‌است.
اردشیر برزگر در کتاب "تاریخ طبرستان" آنجا که در مورد شهرها و آبادی‌های بعد از اسلام توضیح داده‌است یکی از بخش‌های آباد را "رزمیخواست" می‌داند. رزمیخواست بخشی بوده از شهرستان بابل کنونی که تا سده سوم اسلامی در دست اسپهبدان مزمغانی بوده‌است، چنانکه ابن اسفندیار گوید:"... و مزمغان بن ونداد امید پیش از این محمد بن اوس (نایب خلیفه عباسی) به خشم… بود… چون کار حسن زید (داعی الکبیر ۲۵۰–۲۷۰ ق) قوت گرفت از بیشه بیرون آمد و به مامطیر (بارفروشده– بابل) رسید، روز پنجشنبه بیست و ششم شوال (۲۵۰ق) و مردم را با بیعت حسن زید دعوت کرد… حسن زید… پادشاهی رزمیخواست… به او سپرد و مثال داد که با ساری رود… (مصمغان) با حدود ساری رفت و به نوروز آباد (پوتم) لشگرگاه ساخت…" و پوتم را امروز فوتم خوانند؛ و دهکده‌ای است میان دو ده جدید الاسلام و اسماعیل کلای بلوک کیاکلای میان دو شهر شاهی و بابل. دوری پوتم از کیاکلا ۱۲ و ساری ۳۳ و جاده شوسه ۵ کیلومتر و دارای ۲۵ خانوار و ۱۵۰ تن مردم. در سفرنامه شخصی که اهل روسیه بود آمده‌است که در سیدمحله مردمانی قوی هیکل و تنومند زندگی می‌کردند که به آبادکردن جنگلها و دامداری امرار معاش می‌کردند.
کتابخانه عمومی کیاکلا در خیابان خیابان امام خمینی - خیابان شهرک، با درجه ۲، نزدیک به ۱۰هزار جلد کتاب دارد.کتابخانه عمومی کیاکلا نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور
شهر کیاکلا طبق آمار سال ۹۵ دارای ۸،۰۴۰ جمعیت بوده است. مردم کیاکلا به گویش قائمشهری که گویشی از زبان مازندرانی است صحبت می کنند.
اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۹۱خ.
زوربای یونانی فیلمی از مایکل کاکویانیس برگرفته از رمانی به همین نام نوشته نیکوس کازانتزاکیس و محصول سال ۱۹۶۴ میلادی است.
«بازیل» (بیتس) نویسنده جوان انگلیسی عازم کرت است تا معدنی را که از پدر یونانی‌اش به ارث برده بازگشایی کند. او با «زوربا» (کویین) دهقان درشت جثه یونانی آشنا می‌شود و به عنوان آشپز و معدنچی استخدامش می‌کند. در دهکده‌ای در کرت آنان در هتلی اقامت می‌کنند که مدیرش «مادام هورتنس» (کدرووا) است، یک مادام فرانسوی پا به سن گذاشته که «زوربا» با او دوست می‌شود. در حین شروع به سازمان دهی کار در معدن، آنان با دیگر روستاییان ملاقات می‌کنند، از جمله بیوه جوانی (پاپاس) که در انزوا زندگی می‌کند، «ماوراندونی» (فونداس)، سبک روده روستا که مراقب ملک «بازیل» بوده‌است و پسرش «پاولو» (وُیاگیس) که دل باختهٔ بیوه است «زوربا» ناامید نشده‌است. او این حادثه را یک شوخی بزرگ می‌داند. سرخوشی او به «بازیل» هم سرایت می‌کند و هر دو در ساحل خالی می‌خندند و می‌رقصند
بر اساس رمان پر آوازه کازانتزاکیس که برگردان آن به فیلم به اندازه خود رمان موفق نبود. معنای داستان در مسیر تأیید جنبه شاد زندگی تجلی می‌یابد. اما ظاهراً شادی برای کاکویانیس که به ملودرام‌های تیره و تار علاقه دارد چیز دور از ذهنی است. با این همه زوربای یونانی شروع خوبی دارد. مرد انگلیسی که با نگرانی، زیر باران سیل آسا امیدوارانه در پی اموال خویش است، ملاقاتش با زوربای تنومند و رابطه متناقض آن دو کنجکاوی و علاقه را برمی‌انگیزد. بازی خوب کویین و موسیقی زیبای تئودوراکیس از نکته‌های قابل توجه این فیلم به‌شمار می‌آید.
آتش‌سوزی بزرگ لندن، آتش‌سوزی بزرگی بود که مناطق مرکزی لندن را از یکشنبه ۲ سپتامبر تا چهارشنبه ۵ سپتامبر ۱۶۶۶ دربر گرفت. تا اواسط قرن هفدهم میلادی هسته مرکزی شهر لندن کماکان بافت قرون وسطایی خود را حفظ کرده بود و دور تا دور آن دیواری قرار داشت که سال‌ها قبل و در زمان استیلای رومیان ساخته شده بود. در طول آتش‌سوزی این قسمت قرون وسطایی لندن که در داخل دیوار رومی شهر قرار داشت به‌طور کلی ویران شد و از بین رفت. ناحیه وست مینستر که بخش اشراف‌نشین آن زمان لندن (وست اند کنونی) بود، کاخ وایت هال متعلق به چارلز دوم و نواحی فقیرنشین حومه لندن نیز مورد تهدید آن آتش‌سوزی مهیب قرار گرفتند ولی آسیبی به آن‌ها وارد نگردید. تعداد ۱۳٬۲۰۰ خانه مسکونی، ۸۷ کلیسای محلی، کلیسای بزرگ سنت پل و بیشتر ساختمان‌های دولتی شهر در آن آتش‌سوزی غیرقابل کنترل سوخته و منهدم گردیدند. تخمین زده شده‌است که خانه و سرپناه ۷۰٬۰۰۰ نفر از کل ۸۰٬۰۰۰ ساکنین آن موقع لندن تماماً در آتش از بین رفت و نابود گردید. با اینکه آمار تعداد کشته شده گان در این آتش‌سوزی هرگز مشخص نشده‌است، همیشه اعتقاد بر این بوده‌است که تعداد کسانی که جانشان را در این آتش‌سوزی بزرگ از دست دادند آنچنان زیاد نبوده‌است چرا که به‌طور رسمی فقط نام تعداد قلیلی به‌عنوان قربانیان این فاجعه به ثبت رسیده‌است. اما مدتی است عده‌ای از پژوهشگران این باور را به چالش کشیده‌اند و اندک بودن تعداد کشته شده گان ثبت شده را به دو دلیل می‌دانند: اول آنکه در قرن هفدهم و در زمان آن آتش‌سوزی کسی به فکر ثبت نام مردگان طبقات فقیر و حتی متوسط نبوده‌است و دوم آنکه شدت آتش به حدی بوده‌است که به احتمال زیاد شناسایی جسد بیشتر قربانیان که به‌طور کامل سوخته و به خاکستر تبدیل شده بوده‌اند امکان‌پذیر نبوده‌است.
در دهه ۱۶۶۰، لندن با جمعیت تخمینی ۳۰۰۰۰۰ تا ۴۰۰۰۰۰ نفر، با اختلاف بزرگترین شهر بریتانیا و سومین شهر بزرگ در جهان غرب بود.Field, 7Tinniswood, 1–11 جان اولین، لندن را با شکوه باروک پاریس در سال ۱۶۵۹ مقایسه کرد، آن را «چوبی، شمالی ویک بخش متراکم از خانه‌های غیر مصنوعی» نامید.John Evelyn, quoted in Tinniswood, 3 منظور اولین از «غیر مصنوعی»، برنامه‌ریزی‌نشده و موقت، حاصل رشد طبیعی و گسترش نامنظم (بدون قانون یا مدیریت) شهری بود.Porter, 80 لندن برای چهار قرن یک سکونتگاه رومی بود و به تدریج در داخل دیوار دفاعی شهر خود جمعیتش زیاد شده بود. همچنین به سمت خارج از دیوار به سمت محله‌های کثیف فقیر نشینه مانند شوردیچ، هولبورن و ساوتوارک پیش رفته بود و به اندازه کافی پیش رفته بود که شهر مستقل وست مینستر را شامل شود.Field, 7–9
تا قرن هفدهم، شهر خود - منطقه ای که توسط دیوار شهر و رودخانه تیمز محصور شده بود - تنها بخشی از لندن بود که حدود ۷۰۰هکتار(۲٫۸کیلومتر مربع، ۱٫۱مایل مربع) را پوشش می‌داد.330 acres is the size of the area within the Roman wall, according to standard reference works (see, for instance, Sheppard, 37), although Tinniswood gives that area as a square mile (667 acres). و حدود ۸۰۰۰۰ نفر یا یک چهارم از ساکنان لندن را در خود جای داده‌است. شهر توسط حلقه ای از شهرک‌های داخلی که اکثر لندنی‌ها در آن زندگی می‌کردند احاطه شده بود. شهر در آن زمان، مانند اکنون، قلب تجاری پایتخت بود، و بزرگترین بازار و شلوغ‌ترین بندر انگلستان بود، که توسط طبقات تجاری و تولیدی تحت سلطه بود.Hanson, 80 شهر پر از ترافیک، آلوده و ناسالم بود، به خصوص پس از آن که با شیوع ویرانگر طاعون بوبونیک در سال طاعون یا سال ۱۶۶۵میلادی مواجه شدTinniswood, 1–11
رابطه بین شهر و طبقه حاکم اغلب پرتنش بود. شهر لندن در طول جنگ داخلی انگلیس (۱۶۴۲–۱۶۵۱) پایگاه جمهوری‌خواهی بود و پایتخت ثروتمند و از نظر اقتصادی پویا همچنان پتانسیل تهدید آمیزی برای چارلز دوم را داشت، همان‌طور که چندین قیام جمهوری‌خواه در لندن در اوایل دهه ۱۶۶۰این را نشان داد. قضات شهر از نسلی بودند که در جنگ داخلی جنگیده بودند، و می‌توانستند به یاد بیاورند که چگونه طمع چارلز اولبرای قدرت مطلق منجر به آن ضربه ملی شده‌است.See Hanson, 85–88, for the Republican temper of London آنها مصمم بودند که هر گونه تمایلات مشابهی را در پسرش خنثی کنند، و زمانی که آتش بزرگ شهر را تهدید کرد، پیشنهادهای کمک چارلز که شامل سربازان و سایر منابع بود را رد کردند. حتی در چنین شرایط اضطراری، ایده داشتن این نیروهای سلطنتی نامحبوب داخل شهر، مانند دینامیت سیاسی بود. تا زمانی که چارلز فرماندهی را از شهردار ناکارآمد به دست گرفت، آتش دیگر از کنترل خارج شده بود.Wallington, 18Tinniswood, 1–11
شهر اساساً در طرح خیابانی خود قرون وسطایی بود، متشکل ازکوچه‌هایی شلوغ باریک، پر پیچ و خم و سنگفرش شده.Hanson, 78–79 قبل از سال ۱۶۶۶ چندین آتش‌سوزی گسترده را تجربه کرده بود که آخرین آنها در سال ۱۶۳۳ اتفاق افتاد.Hanson, 82–83 ساخت و ساز با چوب و سقف با کاهگل قرن‌ها ممنوع بود، اما استفاده از این مصالح ارزان ادامه یافت.Hanson, 77–80. تنها منطقه مهمی که با آجر یا سنگ ساخته شده بود، مرکز ثروتمند شهر بود، جایی که عمارت‌های تجار و دلالان در زمین‌های وسیع قرار داشتند، که توسط حلقه ای داخلی از محله‌های فقیرتر پرجمعیت احاطه شده بود که تمام فضای ساختمانی موجود برای اسکان جمعیتی که سریعاً رو به رشد بود استفاده می‌شد.Hanson, 80
محل سکونت انسان شلوغ بود و طراحی آنها خطر آتش‌سوزی را افزایش می‌داد. خانه‌های مسکونی چند طبقه چوبی استیجاری لندن دارای " اسکله " بودند (طبقه‌های فوقانی برجسته). آنها ردپای باریکی در سطح زمین داشتند، اما با افزایش تدریجی اندازه طبقات بالای خود، استفاده از زمین را با "تخطی" به خیابان به حداکثر رساندند.Hanson, 80 خطر آتش‌سوزی زمانی به خوبی درک شده بود زمانی که اسکله‌های بالا به جز در میان کوچه‌های باریک به هم رسیدند -یکی از ناظران نوشت: «همانطور که آتش سوزی را تسهیل می‌کرد، همچنین مانع درمان (خاموش کردن آتش) می‌شد.»Rege Sincera (pseudonym), "Observations both Historical and Moral upon the Burning of London, September 1666", quoted by Hanson, 80 در سال ۱۶۶۱، چارلز دوم اعلامیه ای را صادر کرد که پنجره‌ها و اسکله‌های آویزان را ممنوع می‌کرد، اما این اعلامیه عمدتاً توسط دولت محلی نادیده گرفته شد. پیام بعدی وجدی تر چارلز در سال ۱۶۶۵ در مورد خطر آتش‌سوزی ناشی از تنگی خیابان‌ها هشدار داد و مجوز زندانی کردن سازندگان سرکش و تخریب ساختمان‌های خطرناک را صادر کرد. این نیز تأثیر کمی داشت.Hanson, 79
حاشیه رودخانه در توسعه این آتش بزرگ مهم بود. رودخانه تیمز برای اطفای حریق و امکان فرار با قایق آب ارائه می‌کرد، اما مناطق فقیرتر در امتداد رودخانه دارای انبارها و زیرزمین‌های مواد قابل احتراق بودند که خطر آتش‌سوزی را افزایش می‌داد. در سرتاسر اسکله‌ها، خانه‌های چوبی زهوار دررفته و کلبه‌های فقرا که با کاغذ قیر ساخته شده بودند در میان «ساختمان‌های کاغذی قدیمی و قابل احتراق‌ترین مواد از قیر، قیچون، کنف، گل سرخ و کتان که همه در آنجا چیده شده بودند» در فضای ناکافی گنجانده شده بودند.Letter from an unknown correspondent to Lord Conway, September 1666, quoted by Tinniswood, 45–46 لندن نیز مملو از پودر سیاه (پودر تفنگ) بود، به خصوص در امتداد ساحل رودخانه که در آن دلالان ابزار کشتی بشکه‌های چوبی را با ذخایر خود پر می‌کردند. بیشتر آن در املاک شخصی شهروندان بعد از دوران جنگ داخلی انگلیس باقی مانده بود. پنج تا ششصد تن پودر سیاه نیز در برج لندن ذخیره شده بود.Hanson, 101
دیوار بلند رومی که شهر را محصور کرده بود مانع از فرار از این آتش‌سوزی شد و خروجی را به هشت دروازه باریک محدود کرده بود. در دو روز اول، تعداد انگشت شماری از مردم تصور فرار از شهر در حال سوختن را داشتند. آن‌ها وسایلی را که می‌توانستند حمل کنند به منطقه امن‌تری می‌بردند. برخی در یک روز «چهار و پنج بار» وسایل خود و خودشان را جابه‌جا کردند.Gough MSS London14, the Bodleian Library, quoted by Hanson, 123 درک نیاز به رفتن به طرف دیگر دیوارها فقط اواخر روز دوشنبه ریشه دوانید، و پس از آن صحنه‌های تقریباً وحشتناکی در دروازه‌ها به وجود آمد، زیرا پناهجویان مضطرب سعی می‌کردند با بسته‌ها، گاری‌ها، اسب‌ها و واگن‌های خود خارج شوند.Hanson, 157–158
عامل مهمی که تلاش‌های اطفای حریق را ناکام گذاشت، باریکی خیابان‌ها بود. حتی در شرایط عادی، ترکیبی از گاری‌ها، واگن‌ها و عابران پیاده در کوچه‌های باریک مرتباً سبب بن‌بست و تصادف می‌شد.Hanson, 78–79 پناهندگانی که به سمت بیرون و دور از مرکز آتش‌سوزی فرار می‌کردند، توسط سربازانی که سعی می‌کردند خیابان‌ها را برای آتش نشانان خلوت نگه دارند، متوقف شدندکه خودسبب وحشت بیشتر شد.Hanson, 156
این حادثه از نظر هسته ای در سطح ۵ طبقه‌بندی شد. دو راکتور هسته‌ای به عنوان بخشی از پروژه بمب اتمی بریتانیا با عجله ساخته شد. نخستین راکتور در اکتبر ۱۹۵۰ و دومین آن اندکی بعدتر در ژوئن ۱۹۵۱ فعال شدند. این حادثه زمانی رخ داد که هسته مرکزی راکتور واحد یک آتش گرفت و مقدار قابل توجهی آلودگی رادیواکتیو مناطق اطراف را فرا گرفت. ۳۴۰ مورد سرطان به این حادثه پیوند داده شد. همه شیرها از حدود ۵۰۰ کیلومتری حومه این حادثه به مدت یک ماه رقیق و منهدم شد.
گَزَنَک شهری در بخش لاریجان شهرستان آمل استان مازندران در ایران است.
شهر کوهستانی گزنک به وسعت ۷۰ هکتار از سال ۱۳۷۹ به دلیل واقع بودن در مرکز بخش لاریجان بعنوان شهر به رسمیت شناخته شد؛ و شهرداری گزنک از سال ۱۳۸۱ فعالیت خود را آغاز نمود.
فرهنگ جغرافیائی ایران در جلد سوم خود می‌نویسد: گزنک دهی است از دهستان بالا لاریجان شهرستان آمل، واقع در ۸ هزار گزی شمال رینه. هوای آن سرد و دارای ۲۲۵ تن سکنه است. آب آنجا از چشمه سار و هراز تأمین می‌شود. محصول آن غلات و لبنیات، حبوبات و شغل اهالی زراعت و راه آن مالرو است. دو زیارتگاه دارد . در کتاب تاریخی خواجه تاجدار نوشته ژان گور فرانسوی که ذبیح‌الله منصوری آن را به پارسی برگردانده‌است آمده محمد قلی خان سیاه و سفید دو سردار لاریجان از هالی گزنک حاضر به سرسپردن به حکومت آقا محمد قاجار نمی‌شوند و این امر نبرد سختی را میان خوانین لاریجان و آقا محمد خان قاجار به میان آورد در اولین نبرد که در حوالی پارک میرزا کوچک امروزه آمل به وقوع پیوست لاریجانی‌ها به رهبری محمد قلی سیاه و سفید به پیروزی می‌رسند و آقا محمد خان را به اسارت می‌برند که بعدها توسط حاجی حلال خور بابلی موجبات آزادی او فراهم می‌شود در نبر بعدی خوانین لاریجان شکست می‌خورند املاک آنها مصادره می‌شود و محمد قلی سفید را در رودخانه هراز غرق می‌کنند البته خود سردار به انتخاب خود بعد از شکست و اسارت این مرگ را انتخاب می‌کند دربارهٔ محمد قلی خان سیاه نیز در کتاب بزرگان آمل آمده محمد قلی خان سیاه را پس از کشتن در یکی از روستاهای طراف آمل دفن می‌کنند و از سر سربازانش در سبزه میدان آمل مناره می‌سازند.
بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر برابر با ۳۱۹ نفر جمعیت بوده‌است؛ که با این حساب، این شهر جزو ۱۰ شهر دارای کمتر از ۱۰۰۰ نفر جمعیت در ایران است. مردم گزنک به گویش آملی که گویشی از زبان مازندرانی است صحبت می‌کنند.
مرزی‌کلا از شهرهای کوچک استان مازندران و مرکز بخش بابل‌کنار شهرستان بابل است. شهر مرزی‌کلا در جنوب شهرستان بابل واقع شده‌است مردم مرزی‌کلا از قومیت طبری هستند و به زبان مازندرانی گویش می‌کنند. این شهر در بیست کیلومتری جنوب شهر بابل و در مرکز بخش بابلکنار واقع است و به عنوان پل ارتباطی به جاده‌ی فیروزکوه، در منطقه ی کوهستانی و جنگل های کنار بابلرود، به شمار می‌رود.
جادهٔ گنج افروز (بابل‌کنار) از این شهر می‌گذرد و امتداد آن از جنوب به شهرستان سوادکوه شمالی (شیرگاه) و جاده سوادکوه به تهران متصل می‌شود. رودخانه بابل رود که از کوه‌های سوادکوه سرازیر می‌شود از کنار این شهر عبور کرده و با گذر از روستاهای متعدد و عبور از شهرهای بابل و بابلسر به دریای مازندران می‌ریزد.
عمده شغل مردم شهر مرزیکلا به مانند روستاهای مجاور کشاورزی است. در سال ۱۳۴۷ به همت شهر
شهبانو فرح دیبا ( آخرین همسر محمدرضا پهلوی، دومین پادشاه از خاندان پهلوی) ) ، زایشگاهی در مرزیکلا تأسیس شد که تا به امروز خدمات بهداشتی شایانی به مردم منطقه نموده‌است. امروزه این زایشگاه تبدیل به بیمارستان (بیمارستان هفده شهریور مرزی‌کلا) شده که با همت اهالی شهر و روستاهای مجاور، قرار است بخشهای مختلفی نظیر آزمایشگاه و … جهت رفاه حال مردم به آن اضافه گردد.
شهر مرزی‌کلا، شامل چهار محله مرزی‌کلا، پیتکا، رییس‌کلا و سیادرکا است.
بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر برابر با ۸۶۸ نفر جمعیت بوده‌است. مردم مرزیکلا به زبان مازندرانی گویش می‌کنند.
هاردی یک نام خانوادگی‌ست. افراد شاخص با این نام از این قرارند:
نَشتارود یکی از شهرهای استان مازندران در ایران است. این شهر مرکز بخش نشتا شهرستان تنکابن می‌باشد.
شهر نشتارود با ۶۳۹۴ نفر جمعیت در فاصله ۱۴ کیلومتری شرق شهر تنکابن و ۸ کیلومتری غرب شهر عباس آباد واقع در ۵۱ درجه و ۱ دقیقه طول شرقی و ۳۶ درجه و ۷۵ دقیقه عرض شمالی، در فاصله ۲۱۰ کیلومتری غرب ساری (مرکز استان) و ۱۸۸ کیلومتری شمال غربی تهراناز مسیر قطعه چهار و یک آزادراه تهران-شمال (پایتخت ایران) قرار دارد. مردم نشتارود به زبان مازندرانی و فارسی گویش می‌کنند.واژه‌نامه بزرگ تبری، گروه پدید آورندگان به سرپرستی: جهانگیر نصراشرفی و حیسن صمدی، سال 1377، جلد اول، ص 31
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵ شهر نشتارود ۶٫۳۹۴ نفر جمعیت دارد. مردم نشتارود به زبان مازندرانی و فارسی گویش می‌کنند.
نشتا به معنی نشت آب بوده و به دلیل چشمه‌ها و رودخانه‌های فراوان در منطقه به ویژه گذر رود از مرکز شهر نشتارود نامیده شد.
این رودخانه از بلندی‌های میان‌بند و جنگلهای کله‌چال – علی‌سرا سرچشمه گرفته و به نام سفیدرود است پس از عبور از فقیه‌آباد به آن می‌پیوندد در مواقع پرآبی تا ۱٫۵ کیلومتری دریا برای قایقرانی کوچک موتوری یا پارو قابل استفاده است. عرض رودخانه بین ۱۵ تا ۳۰ متر متغیر است. آبادیهای مسیر عبارتند از: سفید آب – فقیه آباد – نشتارود.
نور یکی از شهرهای استان مازندران ایران است.
این شهر مرکز شهرستان نور است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ. مردم نور از قومیت طبری هستند و به زبان مازندرانی صحبت می‌کنند. مردم شهرستان نور زبان مازندرانی را با گویش کجوری صحبت می‌کنند که به گویش مردم نوشهر و چالوس شباهت دارد.کتاب گویش کجور (در تاریخ و ادبیات ایران)، ۱۳۹۳ مؤلف: ابوالقاسم پاشازانوسی، ناشر: کلام مسعود، جلد اول، صفحهٔ ۱۲
نور یکی از قدیمی‌ترین نواحی شهرنشین طبرستان (مازندران) بوده که به گواهی تاریخ، رستمدار نام داشته‌است. نور شهری گردشگری است که محبوبیت فراوانی میان مسافران داخلی و خارجی دارد. دید جنوبی شهر به سمت کوه‌های پوشیده از درختان پهن‌برگ و از سمت شمال به دریای خزر از سمت غرب به شهر رویان و از سمت شرق نیز به ناحیهٔ رستم‌رود مشرف است. این ناحیه پس از تصویب طرح جامع نور در آذرماه ۱۳۹۲ اکنون جزء محدودهٔ قانونی این شهر محسوب می‌گردد. جنگل‌های شمال ایران جزء جنگل‌های هیرکانی هستند که قدمتشان به دوره‌های دوم و سوم زمین‌شناسی بازمی‌گردد.
مردم نور از قومیت طبری هستند و ریشه در قوم باستانی تپوری (به یونانی: Τάπυροι) دارند. شهرهای آمل، چالوس، کلار، سعیدآباد و رویان جزئی از سرزمین قوم تپوری بودند.
به گفتهٔ پژوهشگران آمار بالای طلاق، باروری کم، سالمندی و ازدواج پایین از مشکلات حوزهٔ جمعیت در میان قوم طبری به ویژه طبری‌های مازندران محسوب می‌شود. پژوهشگران به روند پیری جمعیت قوم طبری اشاره نموده و بر لزوم توجه به سیاست جوانی جمعیت تأکید دارند. پژوهشگران خطر انقراض قوم طبری (مازندرانی) را در کشور خطر جدی می‌دانند. براساس غربالگری از ۴۳۰ هزار زوج طبری (مازندرانی) در سال ۱۴۰۱ حدود ۱۰ هزار زوج نابارور در مازندران شناسایی شدند.
بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر برابر با ۲۶٬۹۴۷ نفر جمعیت بوده‌است.
مردم نور به زبان طبری (مازندرانی) با گویش کجوری سخن می‌گویند.
در جای‌نام‌شناسی ایرانی واژهٔ "نور" بیگانه است. نیما یوشیج که خود اهل نور بود می‌گوید: اهل نور به ولایت خویش نو می‌گویند که در گویش کجوری زبان مازندرانی به معنای دره است. به اعتقاد حبیب برجیان لفط نو با جغرافیای نور که دره‌ای ژرف در البرز مرکزی است سازگاری کامل دارد.
در منابع قرن دهم تا پانزدهم نام کُجور به‌صورت کجه و کچه و کچو و کجو و کجویه ضبط شده‌است. نیما یوشیج تلفظ کجوری این واژه را کجو ذکر می‌کند و می‌افزاید کجو به معنای عام محل و ده است.
در گذشته به شهر نور "سولده" گفته می‌شد که شهری در شمال ولایت نور و کجور بود. "سول" در زبان مازندرانی به معنای روشنایی و مشتق از واژهٔ سو به معنای روشن است. همچنین در برهان قاطع سول به معنی درهٔ باریک به کار رفته‌است.
جای نام‌های آباد و گرد در مازندران اصیل نیست و به جای آن‌ها از «سَر» و «بُن» و «پَی» و «کلا» و «مله» و «کنار» و «کوه» و «دین» و «کَنده» و «اوس» و «رستاق» و جز اینها به کار می‌رود. "رِستاق" در مازندرانی بصورت «restâq» تلفظ می‌شود و به معنی رودبار و روستا یا ولایت است و معادل بلوک در فلات ایران و تومان در بخارا است. در تقسیمات کشوری فرهنگستان اول لفظ دهستان را به جای بلوک نشاند لذا رستاق‌های مازندران رتبهٔ اداری دهستان را گرفتند.
نام رستاق در شهرستان‌های مازندران:
پسوند اوس (us) یکی از جاینام‌های مازندران می‌باشد. این جاینام در واژگانی در معنای محافظ و نگهبان استفاده می‌شده‌است.
مناطقی که در مازندران از جاینام اوس استفاده شده‌است.
استان مازندران پیش از اسلام تپورستان (به پهلوی: ) نامیده می‌شد که برگرفته از نام قوم تپوری (به یونانی: Τάπυροι) می‌باشد که پس از اسلام قوم طبری نام گرفتند و سرزمینشان طبرستان نامیده شد. به اعتقاد مورخان آماردها نخستین سکنهٔ باستانی مازندران بودند و آماردها از آمل تا تنکابن و تپورها از آمل تا گرگان سکونت داشتند. در عصر هخامنشی در کرانهٔ جنوبی دریای مازندران اقوام، تپوری، آمارد، آناریاکه و کادوسی سکونت داشتند.کتاب گیلان، جلد اول، انتشارات گروه پژوهشگران ایران، چاپ دوم، زمستان ۱۳۸۰ خورشیدی
مورخان آماردها را به مردمان داهه و سکایی و پارسی پیوند داده‌اند. هرودوت از قبیلهٔ مارد (mardes) در کنار دائی‌ها (daens)، دروپیک‌ها (dropiques)، و ساگارتی‌ها (sagarties) به عنوان پارس‌های کوچ‌نشین و صحراگرد یاد کرده‌است. پلینیوس مورخ یونانی محل آماردها را قسمت شرقی مارگانیا شناسایی کرده‌است. استرابون(۶۳ ق. م) قوم آمارد را در کنار اقوام تپوری، کادوسی و کرتی به عنوان اقوام کوهستان نشین شمال کشور یاد می‌کند. استرابو می‌نویسد: تمام مناطق این کشور به استثنای بخشی به سمت شمال که کوهستانی و ناهموار و سرد است و محل زندگی کوهنشینانی به نام کادوسی (Cadusii) و آماردی (Amardi) و تپوری (Tapyri) و کرتی (Cyrtii) و سایر مردمان دیگراست، حاصلخیز است.All regions of this country are fertile except the part towards the north, which is mountainous and rugged and cold, the abode of the mountaineers called Cadusii, Amardi, Tapyri, Cyrtii and other such peoples, who are migrants and predatory. strabo (11.13.3)
به گفتهٔ واسیلی بارتلد تپوری‌ها در قسمت جنوب شرقی ولایت سکونت داشتند و در قید اطاعت هخامنشیان درآمده بودند و آماردها مغلوب اسکندر مقدونی و بعد مغلوب اشکانیان شدند و اشکانیان در قرن دوم ق.م. آنها را در حوالی ری سکونت دادند و اراضی سابق آماردها به تپوری‌ها اهدا شد و بطلمیوس در شرح دیلم یعنی قسمت شرقی گیلان در ساحل بحر خزر در آن زمان از تپوری‌ها نام می‌برد. به گفتهٔ یحیی ذکا در «کاروند کسروی» آورده‌است: آماردان یا ماردان، در زمان لشکرکشی اسکندر مقدونی به ایران، این تیره در مازندران نشیمن می‌داشتند و آن هنگام هنوز قبایل تپوران به آنجا نیامده بودند.ایران باستان مادها و آمردها. کاروند کسروی، مجموعه مقاله‌ها و رساله‌های احمد کسروی، به‌کوشش یحیی ذکا به گفتهٔ مجتبی مینوی قوم آمارد و قوم تپوری در سرزمین مازندران می‌زیستند و تپوری‌ها در ناحیهٔ کوهستانی مازندران و آماردها در ناحیهٔ جلگه‌ای مازندران سکونت داشتند. در سال ۱۷۶ ق. م فرهاد اول اشکانی قوم آمارد را به ناحیهٔ خوار کوچاند و تپوری‌ها تمام ناحیهٔ مازندران را فرو گرفتند و تمام ولایت به اسم ایشان تپورستان نامیده شد.
ولایت نور در صدر اسلام ناتل نامیده می‌شد. ناتل نام ولایتی در طبرستان بود و همچین نام شهری میان آمل و چالوس بود. ابن رسته، ابن فقیه همدانی، اصطخری و ابن حوقل کهن‌ترین منابعی هستند که در قرن سوم از این ولایت نام برده‌اند. در ناتل دژی پادگانی به نام «دوک» یا «دون» قرار دشت که در آن ۵۰۰ سرباز آماده حضور داشتند. شهر ناتل در دورهٔ عباسیان از بزرگ‌ترین شهرهای طبرستان بود. یاقوت حموی در معجم‌البلدان، «ناتل» یا «ناتله» را یکی از شهرهای بخش دشتی طبرستان نامیده‌است که بین آمل و چالوس و با فاصلهٔ پنج فرسخی از هردو شهر قرار دارد. در حدودالعالم، ناتل به همراه چالوس و کلار از کورهٔ رویان و جزئی از خاک طبرستان معرفی شده‌است که پادشاه جدا داشت که به آن «استندار» می‌گفتند. در اکثر منابع تاریخی از ناتل به عنوان شهری آباد در منطقه سرسبز و پرحاصل و دارای علما و فضلا یاد شده‌است. در ادوار مختلف در ناتل قصرهایی همچون قصر حسام‌الدوله اردشیر باوندی از ملوک طبرستان بنا شد. در کتاب تاریخ رویان در شرح وقایع تاریخی و درگیری‌های شمال ایران، بارها به ناتل اشاره شده‌است. ظهیرالدین مرعشی ناتل را مرکز دشت رستمدار معرفی می‌کند. شهر ناتل مرکز پادوسبانان آل کاووس نور بود که از نسل ملک کاووس یکم بود. در زمان فرمانروایی مرعشیان بر طبرستان ۷۸۲ قمری، فخرالدین بن قوام‌الدین مرعشی پس از فتح رستمدار شهر واتاشان که قریه‌ای در نزدیکی ناتل بود به عنوان مقر رستمدار انتخاب شد. به نظر می‌رسد شهر واتاشان و ناتل در اثر حملهٔ تیمور تا سال ۸۰۵ قمری نابود شده باشد.
از ناتل، چالوس و کلار به عنوان شهرهای طبرستان یاد شده‌است. ابن رسته مورخ قرن سوم، طبرستان از جانب مشرق به گرگان و قومس و از طرف مغرب به دیلم و از طرف شمال به دریا و از طرف جنوب به به بعضی از نواحی قومس و ری محدود می‌شود. به گفته ابن رسته مراکز و بخش‌های طبرستان چهارده تا است و خورهٔ آمل که کرسی و مرکز آن ناحیت است و شهرهایش عبارتند از: ساری و اسرم و مامطیر و تُرنجه و روُبست و مرارکدیه (کدح) و مِهروان و طَمیس و تَمار و ناتل و شالوس (چالوس) و رویان و کلار.اصطخری می‌نویسد: آمل، ناتل، سالوس (چالوس)، کلار، رویان، میله، برجی، چشمهٔ‌الهم، ممطیر، ساری، اسرم، لمراسک و تمیشه در شمار طبرستان است.
ابن حوقل در وصف طبرستان می‌نویسد: بزرگ‌ترین شهر طبرستان شهر آمل و در زمان ما حاکم نشین آنجاست. از پلور تا آمل یک منزل است و از آمل به شهر میله دو فرسخ و از میله تا تریجی دو فرسخ و از تریجی به اسرم ساری یک منزل و از اسرم ساری تا استرآباد چهار منزل و از استرآباد تا گرگان دو منزل راه است و از آمل تا ناتل یک منزل و از ناتل تا چالوس یک منزل و به سمت دریا تا عین الهم یک منزل است. ابن حوقل می‌نویسد: شهرهای آمل، شالوس (چالوس)، کلار، رویان، میله، تریجی، عین الهم، مامطیر، ساریه و طمیسه جز ولایت طبرستان است. مقدسی نیز در احسن التقاسیم فی معرفة الاقالیم «جرجان، طبرستان، دیلمان و جیلان» را در اقلیم پنجم عالم معرفی کرده‌است. مقدسی همچنین طبرستان را دارای کوه‌های بسیار و باران فراوان، وصف کرده و آمل را مرکز طبرستان و چالوس، مامَطیر، تُرنجَه، ساریه، اسرم، تمیشه و… را از شهرهای طبرستان دانسته‌است.حسین حسینیان مقدم، منصور داداش نژاد، حسین مرادی نسب و محمدرضا هدایت پناه زیر نظر دکتر سید احمدرضا خضری. "تاریخ تشیع ۲: دولت‌ها، خاندان‌ها و آثار علمی و فرهنگی شیعه". تهران: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، 1393. 145.شابک
به نقل از حدود العالم تمیشه، لمراسک، ساری، اسرم، مامطیر، تریجی، آمل، الهم، ناتل، رودان، چالوس و کلار در شمار طبرستان هستند. به گزارش مؤلف حدود العالم ناتل، رودان، چالوس و کلار شهرک هایی‌اند اندر کوه و شکستگی‌ها و این ناحیتی است هم از طبرستان و لکن پادشاهی دیگر است و پادشاه آن استندار خوانند.
ابوالقاسم بن احمد جیهانی در کتاب اشکال‌العالم می‌نویسد: از شهرهای طبرستان: آمل، ناتل، سالوس (چالوس)، کلارودان، عین‌الهم، مامطیر، ساری، اسرم، تمیشه، استرآباد، جرجان، آبسکون و دهستان است. راه آمل به دیلم، آمل تا ناتل از آنجا تا سالوس و از آنجا تا کلار و از آنجا تا دیلم است. رابینو می‌نویسد: وسعت دیلم تا بیش از یک منزلی مغرب ناحیه کلار طبرستان نبوده‌است. حمزه اصفهانی مورخ قرن سوم در کتاب سنی ملوک الارض و الانبیا می‌نویسد: طبرستان دارای کوره‌های بسیار بود که یکی از آنها سرزمین دیلم است و ایرانیان دیلمیان را اکراد طبرستان می‌نامیدند چنان‌که عربان مردم عراق را اکراد سورستان می‌خواندند.
ابن اسفندیار طبرستان را از شرق تا غرب، محدود به دینارجاری تا ملاط دانسته، که معادل تقریبی جرجان و رودسر کنونی هستند. ابن اسفندیار در کتاب تاریخ طبرستان از شهرهای طبرستان که دارای جامع و مصلی بودند چنین نام می‌برد: به هامون آمل، ساری، اسرم، مامطیر، رودبست، تریجه، میله، مهروان، اهلم، پای‌دشت، ناتل، کنو، شالوس (چالوس)، بیخوری، لمراسک، طمیش و به کوهستان کلار، رویان، نمار، کجویه، ویمه، شلنبه، وفاد، الجمه، شارمام، لارجان، امیدوارکوه، پریم و هزارگری.
ظهیرالدین مرعشی در کتاب تاریخ طبرستان و رویان و مازندران می‌نویسد: حد طبرستان از طرف شرقی دیناره‌جاری و از طرف غربی ملاط که آن قریه شهر هوسم که اکنون به فرضه روده‌سر اشتهارد دارد. حد مازندران از طرف شرقی بیشه انجدان می‌باشد و از طرف غربی ملاط می‌باشد. حد گرگان حالیا که به استرآباد مشهور است و اصلاً دهستان می‌گفتند شرقی دیناره جاری است که حد شرقی تمام طبرستان است و غربی انجدان که حد شرقی مازندران است. اسرم مرکز و پایتخت تمدن هیرکانیا می‌باشد. به گفتهٔ ظهیرالدین مرعشی مازندران بخشی از طبرستان است و سرزمین طبرستان، گرگان و مازندران هر دو را در بر می‌گرفت.
رویان به سرزمینی آباد در غرب مازندران گفته می‌شد که شامل نور، کجور، کلارستاق، لنگا، تنکابن، سختسر، هوسم، الموت، طالقان، لورا، ارنگه، رودبار قصران و لارقصران می‌شد. به گفته ابن فقیه همدانی، رویان از کوره‌های طبرستان است و از شهرهای رویان: چالوس، لارز، شرز و بذشوارجر است. در حدود العالم؛ ناتل، چالوس و کلار از کورهٔ رویان و جزئی از خاک طبرستان معرفی شده‌است.
این شهر دارای سابقه تاریخی بسیار کهن به عنوان یک آبادی در نزدیک شهر تاریخی ناتل بوده‌است و نقش سرنوشت‌سازی در تاریخ محلی در استان مازندران داشته‌است. شهر نور که نام سابق آن سولده بوده در زمان اخیر پیش بندر شهر ناتل محسوب می‌شد. نور حدود هزار سال در تاریخ ایران پس از اسلام به عنوان بخشی از ولایت رویان تاریخی در مازندران در فاصلهٔ قرن اول تا هفتم هجری قمری بوده‌است. سپس جزئی از ولایت رستمدار در فاصلهٔ قرن‌های هفتم تا نهم قمری شد. آن‌گاه از دورهٔ صفویان از قرن دهم هجری و دقیقاُ قاجار به بعد به نام ولایت نور نام‌گذاری شد.
چارلز فرانسیس مکنزی که در سال ۱۸۵۹ میلادی از این محل عبور کرده چنین وصفی در خصوص آن ارائه می‌دهد. «دهکدهٔ سولده، هشتصد متر از دریا فاصله داشت. سولده دهکدهٔ بزرگی است و میرزا آقاخان نوری به‌خصوص به آن توجه داشت. این ده دویست خانه، بیست دکان و دو حمام دارد و یک پل آجری به سه دهنه روی رودخانه‌ای به همین نام ساخته‌اند.»سفرنامه شمال. چالز فرانسیس مکنزی. منصوره اتحادیه نظام مافی. نشر گستره. تهران. ۱۳۵۹
نور در گذشته بخشی از شهرستان آمل بوده و با نام سولده شناخته می‌شد. پس از جدایی از آمل به بخش‌های مرکزی، بلده و چمنستان تقسیم شد.
محدودهٔ تاریخی کجور از شمال به دریای خزر از غرب به رود چالوس از شرق به سولده (نور) و از جنوب به دره نور محدود می‌شود. منطقه کجور به همراه کلارستاق، لنگا، تنکابن، سختسر و هوسم بخشی از رویان کهن بود که بعدها رسمتدار نام گرفت. رویان کهن از نواحی غربی طبرستان محسوب می‌شده‌است.
محال ثلاث نور منطقه ای در غرب مازندران متشکل از سه منطقهٔ نور، کجور و کلارستاق بوده که پس از انقراض سلسلهٔ پادوسبان در منطقهٔ رویان و رستمدار شکل گرفت که از آن به عنوان ولایت نور یا محال ثلاث نور یاد می‌شده‌است. در عصر صفوی منطقه کلارستاق و کجور از توابع نور به حساب می‌آمدند و این مسئله تا اواخر عصر صفوی پایدار ماند. در این دوره حکامی از منطقه یوش نور همچون عباسعلی بیک ویلک یوشی نوری بر محال ثلاث نور، کجور و کلارستاق حاکم بودند. در دوران سلطان حسین صفوی، کیا نعیم بیک میار از خاندان کلارستاق که از نوادگان ملک کیومرث رستمدار بود حکمران محال کجور، کلارستاق، کلاردشت و مضافات گردید. در عصر زندیه محمد خان دادوئی از خاندان سوادکوه حاکم مازندران و محال ثلاث نور، کجور و کلارستاق گشت.
مردم نور از قومیت طبری هستند طایفهٔ نوری یکی از بزرگ‌ترین طوایف قوم طبری می‌باشد که به تیره‌های کپج، لونج، وازی، گیل (برزگر)، لر، بیشم، لورائی، کاردار، لاویج، کلیج، ننیج، نمیج، اوزیج، سپار و اسفندیاری (یوشیج) تقسیم می‌شوند.
شهر نور به دلیل مجاورت با دریای خزر از اقلیم معتدل و مرطوب برخوردار است و حداکثر دمای آن در فصل تابستان ۳۶ درجهٔ سانتی‌گراد است و این میزان در فصول سرد سال به منفی ۱ درجه سانتی‌گراد کاهش می‌یابد.
شهرستان کلیبر یکی از شهرستان‌های استان آذربایجان شرقی است. جمعیت این شهرستان ۴۸۸۳۳نفر (براساس سرشماری سال ۱۳۹۵هجری شمسی) و مرکز آن شهر کلیبر است.
طبق قرأین، شهرستان با منطقه تاریخی بَذّ (البَذّ؛ مثنی: بذّین /البذین) ـ نیز بَد ـ منطبق است.http://www.encyclopaediaislamica.com/madkhal2.php?sid=832 ابن حوقل در سال ۳۶۷ هجری از کلیبر دیدن کرده و می‌نویسد، "سیاه کویه (قره داغ) کوهی بس بزرگ است و در سراسر آن باغ‌ها و گل‌ها و آبراهه‌ها و نیز فلاحان دیده می‌شوند. سرزمینی پر برکت و حاصلخیز است، چنانکه میوه‌های آن هدر رود و خوردن آن رایگان است. در این ناحیه همیشه ابر است و آفتاب کمتر می‌تابد.http://www.tabnak.ir/fa/news/272674/نگاه-شما-تصاویر-زیبا-از-طبیعت-کلیبر"
کلیبر دارای آب و هوای معتدل کوهستانی بوده و سراسر منطقه را جنگل‌های تنک و مراتع سرسبز پوشانیده و محل ییلاق عشایر دشت مغان و ارسباران (قره داغ) می‌باشد. این شهرستان تحت تأثیر آب و هوای خزری بوده و اغلب اوقات کوهستان هاای مرتفع را مه غلیظ می‌پوشاند. رود ارس از شمال آن می‌گذرد.
شهرستان کلیبر با ۲۰۷۲ کیلومتر مربع مساحت در ناحیه شمال شرقی استان آذربایجان شرقی واقع شده‌است. این شهرستان از سمت جنوب با شهرستان‌های اهر و ورزقان و از سمت غرب با شهرستان جلفا هم‌مرز است.
ارتفاعات مهم و پستی و بلندی ها: از لحاظ پستی و بلندی این شهرستان منطقه‌ای کوهستانی بوده و رشته کوه اصلی آن با نام قره داغ دارای قلل متعدد با ارتفاعات متفاوت باشد بیشتر قلل این رشته کوه در دو شهر اهر – کلیبر واقع شده و تنها قله سایگرم با ارتفاع ۲۷۵۰ متر در این شهرستان قرار دارد. قلل دیگر مانند گشت سر (۲۹۴۰ متر) قاضی بلاغ (۲۷۰۰ متر)، شیور (۲۶۵۲ متر)، سارپارق (۲۸۶۰ متر) و زینقالو (۲۹۰۰ متر) در دو شهرستان اهر و کلیبر استقرار یافته‌اند
یک گردشگر کانادایی کلیبر را این‌گونه توصیف می‌کند، "شهری دورافتاده و خواب آلود در میان کوه‌های آذربایجان… مکانی است عالی؛ به طراوت و سر سبزی انگلیس و ورای ذهنیت ما از طبیعت کویری و خشک ایران.Jamie Maslin, "Iranian Rappers and Persian Porn: A Hitchhiker's Adventures in the New Iran", 2009." این جملات قابل تعمیم به اکثر قسمت‌های شهرستان می‌شود که در غرب کلیبر واقع شده‌اند. در مسیر جاده کلیبر به عاشقلو، ییلاق‌هایی همانند چپرلی و آغداش قرار دارند که می‌توانند در صورت ترویج مناسب شهرستان را در موقعیتی منحصر بفرد قرار دهند. استراحتگاه‌های ساخته شده در دره مکیدی و آینالو به مکانهای جا افتاده گردشگری تبدیل شده‌اند، با این‌حال قلعه دره سی در ۳ کیلومتری جنوب غرب کلیبربعلت نزدیکی به شهر موقعیت بهتری دارد اخیراً در این منطقه عملیات اجرایی ساخت تله کابین و مجتمع تفریحی آغاز شده‌است. این مجموعه بسیار گسترده از بخش‌های متنوعی مانند مجموعه تله کابین گردشگری، مجموعه رستوران‌های سنتی و مدرن، مجموعه اقامتی، مجموعه تفریحی و شهربازی، مجموعه ورزشی، مجموعه دهکده تندرستی، مجموعه شهرک سینمایی و رصدخانه، مجموعه باغ گل، باغ وحش، باغ پرندگان، پارک طبیعت، مجموعه خدمات عمومی و تجاری و فضاهای عمومی تشکیل شده‌است که در فازهای مجزا و زمان‌بندی‌های تعیین شده، اجرا خواهند شد.
بنا به نوشته روزنامه دنیای اقتصاد، تأسیسات آب‌درمانی متعلق که در تیر ماه ۱۳۹۲ راه اندازی شد، بزرگ‌ترین مجتمع آب درمانی کشور است. این مجتمع در زمینی به وسعت ۱۲۸۷۰ متر مربع در فاز اول احداث شده که شامل استخرهای سرپوشیده با سقف متحرک زنانه، مردانه، سونا و جکوزی، مجموعه رستوران، بوفه، کافی شاپ، سالن‌های ورزشی، بدنسازی، فضای بازی کودکان، رختکن‌های مجهز، پارکینگ و نمازخانه به علاوه واحدهای تجاری می‌باشد.http://tabriz.isna.ir/default.aspx?NSID=5&SSLID=46&NID=22058
تا قبل از انقلاب اسلامی، اقتصاد منطقه نوعی خود کفایی محلی داشت؛ تمام غذا در محدوده روستاها تولید می‌شد، و محصول مازاد در شهر کلیبر با اضافه محصول عشایر معاوضه می‌شد. به‌علاوه تعدادی زیاد از فروشندگان دوره‌گرد به روستاها و ییلاقها سرّ کشیده و نقش چشمگیری در مبادله کالا ایفا می‌کردند. بعد از انقلاب نظم اجتماعی دگرگون شد؛ شغلهایی مانند چوپانی تحقیر شدند و در نتیجه دامپروری تنزل کرد. از طرفی دیگر تغییرات آب و هوایی و کشت دیم در زمین‌های شیب دار باعث فرسایش شدید خاک شده و بازدهی زمین‌ها را به تدریج کاهش داد. مردم مجبورشدند بخش عمده درآمد خود را از کارگری فصلی در تهران تأمین کنند. از اواخر دهه ۶۰ دولت مرکزی سختگیری بر سخت و سازهای غیرقانونی در اطراف تهران کنار گذاشت. این کار به مهاجرت گسترده اهالی شهرستان به حاشیه تهران منجر شد. مهاجرین عموماً در کارهای ساختمانی، مخصوصاً نقشی ساختمان، مشغول شدند. در سال‌های اخیر، زنبور داری به صورت یک شغل سودآور درآمده، اما، رقابت با عسل‌های تقلبی در بازار آینده زنبور داری را در ابهام برده‌است. آثار گردشگری در اقتصاد محل هنوز آشکار نشده‌است. متأسفانه، محدود بودن زمان گرشگری به فصل گرم تابستان امکان سود دهی در این صنعت را محدود کرده‌است. در سال‌های اخیر فرمانداری کلیبر با برگزاری جشنواره انار و زغال اخته برای ترویج تولید تجاری و بازاریابی این میوه‌ها تلاش کرده‌است. در اخبار منتشره اغلب بر جنبه‌های جذب گردشگری این جشنواره‌ها تأکید می‌شود. در حال حاضر معدود شغل‌های موجود کارگری در پروژه‌های تأمین برق، گازو آب‌رسانی می‌باشد.
شهر: کلیبر
شهر: آبش‌احمد
در محدوده شهرستان کلیبر دو شهر کلیبر و آبش احمد قرار گرفته‌است.
در محدوده این شهرستان ۲۴۳ آبادی قرار گرفته‌است که از این تعداد ۱۸۶ آبادی دارای سکنه دائمی و ۳۴ آبادی دارای سکنه موسمی و ۱۷ آبادی خالی از سکنه دائمی و ۶ آبادی خالی از سکنه موسمی می‌باشند.
وضع طبیعی آبادی‌ها هم به این صورت است که ۸ آبادی به صورت دشتی و ۲ آبادی به صورت جنگلی واقع در دشت و ۱۹۵ آبادی به صورت کوهستانی، دره ای یا تپه ای و ۳۸ آبادی به صورت جنگلی واقع در کوهستان یا تپه می‌باشند.
در بین آبادی‌ها تعداد ۸۹ آبادی دارای شورای اسلامی روستا و ۵۱ آبادی دارای دهیاری می‌باشند. همچنین ۱۷۸ آبادی به شبکه سراسری برق متصل و تعداد ۲۰ آبادی دارای گاز لوله‌کشی و ۱۴۸ آبادی دارای آب لوله‌کشی هستند. همچنین ۲۸ دسترسی عمومی به اینترنت دارند و ۳۷ آبادی نیز به وسایل نقلیه عمومی دسترسی دارند.
آوانگارد جز به سبکی از موسیقی جز گفته می‌شود که در آن عناصر موسیقی جز و آوانگارد با هم ترکیب می‌شوند. این سبک موسیقی با فری جز هم شباهت‌هایی دارد اما فری جز معمولاً بدون هیچ ساختار از پیش تعیین شده‌ایی اجرا می‌شود. وجود نقاط اشتراک بسیار بین این ۲ سبک بدیهی است، به شکلی که اغلب هنرمندانی که متعلق به یکی از این سبک‌ها هستند در سبک دیگر هم می‌نوازند. در بهترین اجراهای جز آوانگارد، مشخص کردن محل «پایان بخش‌های از پیش تنظیم‌شده» و «آغاز بخش بداهه‌نوازی» کار دشواری است، گرچه نشان دادن تمایز بین تکنوازی‌های بداهه و بخش‌های از پیش تنظیم‌شده، هدف نهایی است.
از مهم‌ترین نوازندگان این سبک می‌توان به جان کولترین، اریک دلفی، دان چری، سان را، فیریا سندرز، سسیل تیلور و آلبرت آیلر اشاره کرد.
آبـِش‌اَحْمَد یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی که در بخش آبش‌احمد شهرستان کلیبر واقع شده‌است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ. این شهر با ۲٬۳۲۹ نفر جمعیت در سال ۱۳۸۵ به‌عنوان دومین شهر شهرستان کلیبر مطرح می‌گردد. شهر آبش‌احمد در حاشیه رودخانه سلین واقع شده و نام قدیم این شهر «احمدلو» بوده‌است.
در اردیبهشت ۱۳۹۰، یک محل باستانی شامل یک خمره مخصوص نگهداری غله و تکه‌هایی از سفال در روستای قره وانلو کشف شد.