moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
بر پایهٔ گزارشی در دویچه وله فارسی، نظام جمهوری اسلامی تلاش کرد تا از کارزار «اخلاقی» ضد «زن کافه»، که در جامعهٔ ایران نیز دارای چهره‌ای منفی بود، نهایت بهره‌گیری تبلیغاتی را داشته باشد و رسانه‌های دولتی این دوره، «زن کافه» را الگوی زنان مدرن و آگاه به‌شمار آوردند و در سویی دیگر، آن را مقابل «زن شایستهٔ مسلمان» گذاشتند. در نخستین محصول‌های سینمای اسلامی که از سال ۱۳۶۰ ساختشان آغاز گردید، تقریباً نشانی از زن‌های جامعه، دیده نشده‌است. اما کمی بعد، جمهوری اسلامی، زنان را نیز دوباره به سینما وارد ساخت؛ زنی که الگویی شایسته خوانده شد. بر پایهٔ همین گزارش، «این موجود نه از گوشت و پوست، بلکه از مشتی ارزش‌های کلی «اخلاقی» ساخته شده‌است. بیش از آنکه انسانی زنده باشد، الگوی رفتار و اسوهٔ اخلاق است. زن باید آیت پاکدامنی و مهربانی و فداکاری باشد و سنگین‌ترین سختی‌ها و بی‌عدالتی‌ها را با بردباری تحمل کند».
در سال ۱۳۱۲ خورشیدی، اردشیر ایرانی، اولین فیلم ناطق فارسی‌زبان را به نام "دختر لر" در بمبئی کشور هندوستان ساخت. استقبالی که از این فیلم شد، مقدمات ساخت فیلم‌های ایرانی دیگر را فراهم کرد. اولین سینمای همگانی در ایران را میرزا ابراهیم خان عکاس‌باشی در سال ۱۲۸۳ خورشیدی برابر با ۱۹۰۴ میلادی، افتتاح کرد.تصاویری از اجساد سینماهای تهران در هیاهوی زندگی پایتخت، دویچه وله فارسی سپس مهدی خان روسی سالنی را در خیابان علاءالدوله و سپس در خیابان لاله‌زار افتتاح کرد. اما اولین سالن رسمی و حرفه‌ای سینمای ایران که به‌طور منظم فیلم پخش می‌کرد، در سال ۱۳۰۵ خورشیدی به نام گراند سینما و به دست علی وکیلی در تهران ساخته شد. در سال ۱۳۰۸ خورشیدی نیز چند سالن سینما در تهران ساخته شد. از آن جمله سینما «ایران» در لاله‌زار، سینما «مایاک»، و سینما «سپه» که ظرفیت بیش از ۱۱۰۰ نفر را داشت. خان بابا معتضدی (متولد ۱۲۷۱ خورشیدی در تبریز) در سال ۱۳۰۷ به عنوان نخستین فیلم‌بردار حرفه‌ای و نیز به عنوان یک سینمادار، فعالیت‌های بسیاری انجام داد. وی در سال ۱۳۰۸ خورشیدی فیلم‌برداری نخستین فیلم سینمایی در ایران با نام آبی و رابی به کارگردانی اوانس اوهانیانس را انجام داده‌است.
در سال‌های ۱۳۵۰ تا ۱۳۹۴ سینمای ایران در بخش فیلم‌های بلند سینمایی ۲۰۲ جایزه بین‌المللی (فقط در بخش بازیگری) دریافت کرده‌است.https://www.isna.ir/news/94110704621/بازیگران-رکورددار-جوایز-بین-المللی-سینمای-ایرانhttps://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/3206478-جوایز-جهانی-سینمای-ایران-گذشته در سایر بخش‌ها مانند کارگردانی و تصویربرداری و همچنین فیلم‌های کوتاه و مستند و انیمیشن نیز جوایزی دریافت کرده‌است.
سینمای مستند و انیمیشن ایران سال ۱۳۹۸ با حضور و دریافت جوایز معتبر بین‌المللی بیشترین سهم را در موفقیت هنر هفتم ایران در آن سوی مرزها داشته‌اند و دارد. سینمای مستند ایران در کنار انیمیشن قطعاً از پرافتخارترین فیلم‌های ایرانی چه به لحاظ میزان حضور و چه از نظر جوایز طی سال‌های اخیر به حساب می‌آیند و در بررسی موفقیت آثار مستند در سال ۹۸ همین نکته بس که سینمای مستند ایران بیش از ۱۳۷ حضور در جشنواره‌های معتبر دنیا را تجربه کرده‌است. سینمای مستند ایران طی ۱۳۷ بار حضور خود توانسته ۳۹ جایزه از جشنواره‌های معتبر جهانی نیز کسب کند که تا حدودی یک رکورد برای مستندسازان ایرانی به حساب می‌آید.https://www.irna.ir/news/83837224/موفقیت-های-سینمای-ایران-در-آن-سوی-مرزها
تا سال ۱۳۹۲، ۲۴۷ سالن سینما در ایران وجود داشت که در ۶۰ شهر پراکنده بوده‌اند و در مقابل، ۱٫۰۸۱ نقطه شهری ایران فاقد سالن سینما بوده‌اند. شهر تهران و استان تهران بیشترین تعداد سینماهای کشور را دارند و این در حالی است که دو استان خراسان شمالی و کهگیلویه و بویراحمد فاقد سالن سینما هستند. در سال ۱۳۹۱ حدود ۸٫۵ میلیون نفر از سینماهای ایران بازدید کرده‌اند که به این ترتیب مشخص می‌شود که هر ایرانی هر نه سال یکبار به سینما می‌رود.
در سال ۱۳۹۷ تعداد سینماهای ایران به ۵۵۰ سالن افزایش یافته‌است.
فیلم مطرب ساختهٔ مصطفی کیایی با فروش ۴۰ میلیاردی در سال۱۳۹۸ پرفروش‌ترین فیلم تاریخ سینمای ایران است.
انیمیشن فیل‌شاه در اکران نوروزی ۹۷ موفق شد پس از ۷ هفته نمایش، رکورد فروش تاریخ انیمیشن ایران را بشکند و به «پرفروش‌ترین انیمیشن سینمای ایران» تبدیل شود. «فیل‌شاه» در مجموع فروش به بیش از ۸ میلیاردی در گیشه سینماها رسید.https://www.yjc.ir/fa/news/6565534
رأی‌گیری‌های گوناگون برای گزینش برترین فیلم‌های ایرانی نتیجه‌های گوناگونی داشته‌است.
مجلّهٔ "فیلم"
سال ۱۳۸۸https://www.film-magazine.com/archives/articles.asp?id=74
سال ۱۳۹۸
فارن پالیسی
از نگاه مجله فارن پالیسی در سال ۲۰۰۹Search Results The Top 10 Iranian Movies to Netflix This Weekend
اسکرین اینترنشنال
از نگاه نشریه اسکرین اینترنشنال در سال ۲۰۱۱بهترین فیلم‌های ایرانی از نگاه یک نشریه غیر ایرانی
اگزمینر
از نگاه نشریه واشینگتن اگزمینر در سال ۲۰۰۹فیلم‌های برتر سینمای ایران از نگاه نشریه اگزماینر
بی بوک
از نگاه وبگاه بی بوک در سال ۲۰۱۱Get to Know Persian Culture: Iranian Movies to Watch Right Now
بی‌بی‌سی فارسی
از نگاه تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی در سال ۲۰۱۹ (فیلم‌های پس از انقلاب)
در علم ارتباطات راه دور و مهندسی نرم‌افزار مقیاس‌پذیری ، ویژگی مطلوبی از یک سامانه، شبکه یا فرایند است که به توانایی آن برای پاسخگویی به افزایش میزان بار کاری به سهولت دلالت می‌کند یا میزان آمادگی سیستم را برای افزایش بار کاری نشان می‌دهد.André B. Bondi, 'Characteristics of scalability and their impact on performance', "Proceedings of the 2nd international workshop on Software and performance, " Ottawa, Ontario, Canada, 2000, , pages 195 - 203 به عنوان نمونه، مقیاس‌پذیری می‌تواند به توانایی یک سامانه برای افزایش عملکرد کلی در هنگام افزودن منابع (مثل سخت‌افزار) اشاره کند. هنگامی که این واژه در موضوعات مرتبط با کسب و کار بکار می‌رود نیز مفهوم مشابهی از آن برداشت می‌شود. مدل‌های کسب‌وکار مقیاس پذیر مدلهایی هستند که پتانسیل ایجاد رشد اقتصادی سازمان را دارند.
تعریف مقیاس‌پذیری به عنوان یک خصوصیت از سامانه (سیستم) به سادگی امکانپذیر نیستSee for instance, Mark D. Hill, 'What is scalability?' in "ACM SIGARCH Computer Architecture News," December 1990, Volume 18 Issue 4, pages 18-21, (ISSN 0163-5964) and Leticia Duboc, David S. Rosenblum, Tony Wicks, 'Doctoral symposium: presentations: A framework for modelling and analysis of software systems scalability' in "Proceeding of the 28th international conference on Software engineering ICSE '06", May 2006. , pages 949 - 952 و در هر مورد خاصی با توجه به ابعاد مورد اهمیت باید نیازمندی‌های جدیدی را برای مقیاس‌پذیری تعریف کرد. نقش مقیاس‌پذیری در طرٌاحی و انجام سامانه‌های پیچیده و بزرگ همچون پایگاه‌های داده‌ها، پایگاه‌های دانش، محاسبات گسترده (distributed computing)، اینترنت، کاوش‌های ماشینی در داده‌ها، بینایی رایانه‌ای، و مخابرات بسیار حیاتی و عمده می‌شود. سامانه‌ای که با افزایش ظرفیت، کارایی آن افزایش می‌یابد یک سامانه مقیاس پذیر خوانده می‌شود. یک الگوریتم، طراحی، پروتکل، برنامه رایانه ای یا هر سیستم دیگری مقیاس پذیر خوانده می‌شود اگر برای مقیاس‌های بزرگتر هم بتواند به طرز مناسب و عملی و کارا استفاده شود.
مقیاس‌پذیری را می‌توان در ابعاد گوناگونی اندازه‌گیری کرد.
اگر در سیستم شما، درخواست‌هایی که می‌آیند ۱۰برابر شود، سیستم را مقیاس پذیر گوییم اگربتواند مثلاً با ۲برابر کردن منابع خود، این تعداد درخواست‌ها را بدون مشکل پاسخ گو باشد.
روشهای افزایش منابع برای یک کاربرد خاص در یکی از دسته‌های زیر قرار می‌گیرند:
تغییر مقیاس عمودی که Scale up نیز گفته می‌شود، به معنی افزودن منابع به یک گره (Node) از سیستم - به‌طور نمونه ارتقای پردازنده یا رسانه ذخیره‌سازی در یک کامپیوتر- می‌باشد. افزایش بهره‌برداری از منابع نیز نوعی تغییر مقیاس عمودی است. به عنوان مثال می‌توان افزودن تعداد پروسه‌های در حال اجرای دمون های کارساز اچ‌تی‌تی‌پی آپاچی را ذکر کرد.
به تغییر مقیاس افقی که Scale out نیز گفته می‌شود، به معنی افزایش گره‌های بیشتر به سیستم است. به عنوان مثال می‌توان از افزایش تعداد وب سرورها از یک به سه عدد نام برد.
به معنی تغییر مقیاس هم‌زمان افقی و عمودی می‌باشد.
برای اینکه پایگاه داده‌ها بتواند بدون کاهش نرخ تراکنش بر ثانیه به اندازه‌های بسیار بزرگ افزایش بابند چندین دیدگاه مختلف مورد استفاده فرار می‌گیرد. اگرچه نمی‌توان نقش پیشرفتهای سخت‌افزاری در سرعت و ظرفیت رسانه‌های ذخیره‌سازی و پردازنده‌ها و شبکه را دست کم گرفت اما فرای آن شیوه‌های متعدد معماری نیز در پیاده‌سازی پایگاه داده‌های بسیار بزرگ استفاده شده‌اند.
یکی از تکنیکهایی که در اغلب سیستم‌های مدیریت پایگاه داده‌ها استفاده می‌شود پارتیشن‌بندی جداول بزرگ بر اساس طیف مقادیر فیلدهای کلیدی است. در این شیوه می‌توان با افزایش سرورهای پایگاه داده‌ها به صورت افقی تغییر مقیاس داد. همچنین باپیدایش ریزپردازندههای ۶۴ بیتی، پردازنده‌های چندهسته‌ای سیستم‌های بزرگ چند پردازنده‌ای متقارن فروشندگان سامانه‌های مدیریت پایگاه داده‌ها امکان این را می‌یابند که با استفاده از چندنخی تغییر مقیاس عمودی بدهند.
رسانه ذخیره‌سازی متصل به شبکه و شبکه‌های ذخیره‌سازی به همراه شبکه‌های برسرعت محلی و فناوری کانال فیبر دست به دست هم داده‌اند تا پیکربندی‌های پایگاه داده‌ها و توان رایانش توزیع شده بزرگتر با پیوند ضعیف تر(Loosely Coupled) باشند. استاندارد پرطرفدار X/Open XA از یک ناظر تراکنش سراسری برای هماهنگی میان منابع پایگاه داده نیمه-خودمختار برای اجرای تراکنش‌های توزیع شده بهره می‌برد. ORacle RAC برای تحقق مقیاس‌پذیری از مدل متفاوتی بر پایه معماری «همه چیز مشترک» استفاده می‌کند که تکیه بر اتصالات پرسرعت بین سرورها دارد.
در حالیکه فروشندکان سامانه‌های مدیریت پایگاه داده(DBMS)، هریک از مزایای تسبی طراحی‌های خود سخن می‌گویند، گروهی از شرکت‌ها و پژوهشگران محدودیت‌های ذاتی سامانه مدیریت پایگاه داده رابطه‌ای را مورد پرسش قرار می‌دهند. مثلاً GigaSpaces، ادعا می‌کند که برای رسیدن به بالاترین حد کارایی و مقیاس‌پذیری به مدلی کاملاً متفاوت برای دسترسی به داده‌های توزیع شده و پردازش تراکنش‌ها به نام معماری فضاپایه نیاز است.GigaSpaces. "Space-Based Architecture and The End of Tier-based Computing ", 2006. Retrieved on May 23, 2007. از سوی دیگر شرکت بیس وان نمونه‌ای از رسیدن به حداکثر مقیاس‌پذیری بدون فاصله گرفتن از مسیر اصلی فناوری‌های پایگاه داده‌ها را نشان می‌دهد.Base One. "Database Scalability - Dispelling myths about the limits of database-centric architecture", 2007. Retrieved on May 23, 2007.
در هردوحالت هیچ پایانی بر محدودیت‌های پایگاه داده‌ها در زمینه مقیاس‌پذیری به چشم نمی‌خورد.
اغلب توصیه می‌شود که در طراحی سامانه‌ها تمرکز اصلی بر مقیاس‌پذیری باشد تا ظرفیت. معمولاً افزودن یک گره اضافی به سامانه برای افزایش کارایی ارزانتر از اقدام به تنظیم کارایی تک تک گره‌ها برای افزایش کارایی کلی سامانه می‌باشد. اما این شیوه الزاماً بهینه نیست. (مطابق آنچه که در مهندسی کارایی بحث می‌شود)
مثال: فرض کنید که سرعت اجرای بخشی از یک برنامه اگر به صورت موازی بر روی چهار پردازنده اجرا شود تا ۷۰٪ افزایش می‌یابد. اگرformula_1 کسری از محاسبات باشد که به صورت سری اجرا می‌شوند، آنگاه formula_2 کسری از محاسبات خواهد بود که می‌تواند به صورت موازی اجرا شود. در این صورت حداکثر افزایش سرعتی که در اجرای برنامه با استفاده از P پردازنده را می‌توان با استفاده از قانون امدال بدست آورد: formula_3.
با جایگزینی مقادیر در این مثال عدد formula_4 حاصل می‌شود. اگر قدرت محاسبه با افزایش تعداد پردازنده‌ها به ۸ دو برابر شود، عدد formula_5 حاصل می‌شود. با دوبرابر شدن قدرت پردازش، سرعت اجرا تنها به میزان یک-پنجم افزایش می‌یابد. این بدین معنی است که افزودن سخت‌افزار لزوماً شیوه بهینه‌ای نیست. البته اگر کل برنامه قابل موازی‌سازی بود انتظار می‌رفت که سرعت نیز دو برابر گردد.
رایانش ابری با بهره‌گیری از فناوری مجازی سازی گام بزرگی در جهت مقیاس‌پذیری برداشته‌است. رایانش ابری امکان مقیاس‌پذیری قطری (افقی + عمودی) را فراهم می‌سازد. بدین صورت که مجازی‌سازی سیستم‌عامل، مقیاس‌پذیری عمودی و مجازی‌سازی زیرساخت (Infrastructure)، مقیاس‌پذیری افقی را به همراه دارند. هزینه اجاره هزار سرور به مدت یک ساعت برابر با هزینه اجاره یک سرور به مدت هزار ساعت است.پرداخت بر پایه مصرف در رایانش ابری برای دستیابی به مقیاس‌پذیری بر مبنای تقاضا http://www.ogf.org/OGF25/materials/1500/AvnerAlgomIGT-OGF25.pdf
در مبحث رایانش کارآمد دو مفهوم رایج برای مقیاس‌پذیری وجود دارد. اولی مقیاس‌پذیری قوی است که به چگونگی تغییرات در زمان حل مسئله نسبت به تغییرات در تعداد پردازنده‌ها وقتی که "حجم کل مسئله" ثابت است، می‌پردازد. دومین مفهوم، مقیاس‌پذیری ضعیف است که به بررسی چگونگی تغییرات در زمان حل مسئله نسبت تغییرات تعداد پردازنده‌ها وقتی که "حجم مسئله برای هر پردازنده" ثابت است، می‌پردازد.
عزت الله خان هدایت معروف به «عزت الله خان کمیسر» از مشروطه‌خواهان گیلان و از اعضای مرکزی جنبش جنگل بود.
وی در جوانی به جریانات مشروطه (حکومت قانون) خواهی پیوست. پس از انقلاب محرم ۱۳۲۷ ه. ق که در رشت به وقوع پیوست و در نهایت منجر به فتح تهران و بازگشت مشروطیت گردید، هدایت وارد خدمت نظمیه (شهربانی) رشت شد و به عنوان کمیسر (رئیس شهربانی سابق) یکی از محلات این شهر مشغول به کار گردید و از همین ایام به عزت الله خان کمیسر نامبردار شد.
هدایت در نهضت جنگل به پیشوایی میرزا کوچک خان جنگلی نیز همراه میرزا بود و از اعضای مرکزی انجمن رهبری نهضت و وکیل جنگلی‌ها در رشت بود. در رویداد یورش به رشت توسط انگلیسی‌ها خانه وی در سبزه میدان را به آتش کشیدند.
زبان زَرگَریhttp://www.loghatnaameh.com/dehkhodaworddetail-ef228bf89ab24220bb4cb51a1c083f8d-fa.html یک زبان فراساخته است که بین اصناف بازار رایج بوده‌است. اساس ساختن آن همان زبانی است که مردم یک آبادی یا یک شهر با آن صحبت می‌کنند ولی واژگان را طوری دستکاری می‌کنند که غیر از خود آن گروه آن را نمی‌فهمند. این نوع زبان‌ها بین اصناف و پیشه‌وران و گاهی اقلیت‌های ایران مانند یهودیان یا گروه‌های کوچکی مثل کولی‌ها رواج دارد قدمت زبان‌های ساختگی در ایران حداقل به نخستین سند موجود که در سال ۳۷۲ قمری نوشته شده‌است برمی‌گردد. در واژه‌نامه دهخدا از این زبان‌ها به‌عنوان لوترhttp://www.loghatnaameh.com/dehkhodasearchresult-fa.html?searchtype=0&word=2YTZiNiq2LE= یا لوترا نیز نام برده شده‌است. زبان مرغی،زبان گنجشکی - [ cfhk k a d ] زبان سیدی، زبان لامی، زبان گنجشکی و مانند آن نیز از همین خانواده‌اند.
باید بین این زبان با زبان زرگری رومانو که در برخی روستاهای ایران مثل آبیک قزوین استفاده می‌شود تفاوت قائل شد چون به کل دو چیز متفاوتند.
در این زبان پس از هر یک از حروف واژگان، حرف ز می‌آورند؛ چنان‌که جمله «من می‌آیم» را چنین می‌گویند: «مَزَ نَزَ می زی آزا یَزَ مَزَ». این زبان در دروز و احساء و دمشق نیز رواج دارد و "زقزقة" و "لسان‌العصافیر" نامیده می‌شود.لغت‌نامه دهخدا زبانی است غیرمعمول که دو کس با هم قرار دهند و چون با یکدیگر سخن گویند دیگران نفهمند. در این زبان عادت بر آن است که حرفی مخصوص را در همه واژگان تبدیل به حرف دیگر (مخصوصا «ز») کنند.
دکتر هاینریش بروگش در سفرنامه جامع و انتقادی خود که در سال‌های ۱۸۵۹–۱۸۶۰ میلادی دربارهٔ اوضاع اجتماعی-سیاسی ایران در زمان ناصرالدین شاه قاجار تألیف نموده‌است، تفاوت این زبان با زبان زرگری رومانو را متوجه نشده و راجع به زبان زرگری چنین توضیح می‌دهد:
زبان زرگری در حقیقت یک زبان نیست بلکه اعمال کدگذاری روی آواهای واژگان است. با این تفسیر بسیاری زبان‌ها را می‌توان به صورت زرگری بیان کرد اگرچه این قاعده تاکنون تنها روی زبان فارسی انجام شده‌است. برای بیان یک واژه در زبان زرگری واژه به سیلاب‌های تشکیل دهنده آن تقسیم می‌شود. هر سیلاب زبان فارسی شامل با یک صامت (حرف بی صدا) و یک مصوت (حرف صدادار) شروع می‌شود. در زبان زرگری هر سیلاب دو بار ادا می‌شود با این تفاوت که در سیلاب دوم حرف ز جایگزین صامت اول می‌شود و بقیه سیلاب به همان صورت تلفظ می‌شود.
به مثال‌های زیر توجه کنید:
پل = پ + ُ + ل = صامت + مصوت + صامت = پُزُل pozol
بابا = با + با = بازا + بازا = بازابازا baazaabaazaa
تو = توزو! tozo
من = مزن mazan (در این مثال حرف ” ن ” جزء سیلاب اول است و «ز» نمی‌گیرد. همان‌طور تلفظ می‌شود)
او = اوزو oozoo
دب (مثل دب اکبر) = دزب dozob
خر = خزریزی khazarizi
شما = ش + ما = شز مازا shozo mazaa
چرا = چٍ + را = چز رازا chezeraazaa
تنی = ت + نی = تز نیزی taza nizi
کیو (به معنی ”چه کسی را”) = کی + یو = کیزی یوزو kizi yozo
بیا = بی + یا = بیزی یازا bizi yaza
چطوری = چ + طو + ر ی = چزطوزو ریزی cheze tozo rizi
مثال = م + ثال = مزثازال meze saazaal
می‌تونی = می+ تو + نی = میزی توزو نیزی mizi toozoo nizi
کتاب = ک + تاب = کزتازاب keze taazaab (در این مثال حرف ” ب ” جزء سیلاب دوم است و «ز» نمی‌گیرد. همان‌طور تلفظ می‌شود)
ویکی‌پدیا = وی + کی + پ + دی + یا = ویزی کیزی پِزِ دیزی یازا wizi kizi peze dizi yaazaa
موبایل = مو + بایل = موزو بازایل mozobaazaail
مبل = موزبل mozobl
بازار = با + زار = بازا زازار baazaa zaazaar
اصول کلی ساخت سیلاب دوم به شکل زیر است. حرف z نشان دهنده همخوان /ز/ است.
دانشگاه کالیفرنیا، بِرْکْلی مشهور به دانشگاه بِرْکْلی ""، یک دانشگاه دولتی تحقیقاتی در شهر برکلی نظام دانشگاه های کالیفرنیا است و از برترین و مطرح‌ترین دانشگاه‌ها در دنیا می‌باشد. برکلی (که به آن Cal هم گفته می‌شود) در سال ۱۸۶۸ پس از ادغام دو دانشگاه قدیمی تأسیس شده‌است. برکلی از اعضای انجمن دانشگاه‌های آمریکایی است و در طی سال‌ها هزینه‌هایی به فعالیت‌های پژوهشی و عملی مختلف اختصاص داده‌است. بر اساس رتبه‌بندی‌های دانشگاهی معتبر، از جمله یو‌اس نیوز، مجلهٔ فوربس، آموزش عالی تایمز و رتبه‌بندی شانگهای این دانشگاه به عنوان برترین دانشگاه دولتی جهان و جزو پنج دانشگاه برتر جهان در کنار رقبای به خصوصی چون هاروارد، ام.آی. تی و استنفورد می‌باشد. شایان ذکر است که بر اساس ارزیابی اخیر آموزش عالی تایمز از بیش از ده هزار پژوهشگر از مؤسسات و دانشگاه‌های مختلف سراسر جهان، دانشگاه برکلی به همراه هاروارد، استنفورد، ام.آی. تی، کمبریج و آکسفورد، به عنوان معتبرترین دانشگاه‌های دنیا (دانشگاه‌های “سوپر برند”) در سطوح مختلف علمی و پژوهشی شناخته شده‌اند.
تا پیش از مارچ ۲۰۲۳، ۱۱۰ برنده جایزه نوبل، ۱۰۳ برنده مک آرتور گرنت، ۳۰ برنده جایزه پولیتزر، ۱۴ مدال آور فیلدز و ۲۵ برنده جایزه تورینگ در میان دانش آموختگان، اعضای هیئت علمی یا محققین وابسته به دانشگاه هستند. پس از هاروارد، بیشترین تعداد برندگان جایزه نوبل در میان تمام دانشگاه‌های آمریکا مربوط به این دانشگاه است که بیشترین تعداد جایزه را در فیزیک (و بعد شیمی) دارد.
در سال ۱۸۶۶، دانشگاه خصوصی کالیفرنیا زمینی که اکنون محوطهٔ دانشگاه برکلی است را خریداری کرد. به خاطر نبود منبع مالی کافی، دانشگاهی دیگر که در زمینهٔ کشاورزی، معدن و هنر مکانیکی فعال بود به دانشگاه خصوصی کالیفرنیا پیوست و اولین دانشگاه دولتی ایالت کالیفرنیا، دانشگاه کالیفرنیا برکلی، به وجود آمد.
۱۰ استاد و ۴۰ دانشجو اعضای این دانشگاه در اولین روز بازگشایی آن در سال ۱۸۶۹ بودند. هنری دورنت، مدیر سابق دانشگاه خصوصی کالیفرنیا، به عنوان اولین مدیر دانشگاه برکلی مدیریت را در دست گرفت.
در سال ۱۸۹۱ فیبی هیرست اعطای بسیاری به برکلی کرد. ایجاد برنامه‌های جدید، ساختن ساختمان‌های جدید و اسپانسری از جمله کارهای فیبی هیرست برای برکلی بود. علاوه بر آن، فیبی هیرست اولین زن عضو شورای دانشگاه بود، که از سال ۱۸۹۷ تا لحظه مرگش به خدمت پرداخت. در سال ۱۹۰۵ زمینی جدید نزدیک شهر ساکرامنتو خریداری شد و نهایتاً دانشگاه دیویس به وجود آمد. در دههٔ ۱۹۲۰ تعداد ساختمان‌ها به‌طور قابل ملاحظه‌ای افزایش یافت. از میان آن بناها، جان گولن هوارد، معمار نامدار آمریکایی، دوازده بنا مرتبط با دانشگاه را معماری کرد.
رابرت گوردون مدیریت دانشگاه را از سال ۱۹۳۰ تا ۱۹۵۸ در دست گرفت.
برکلی که قبل از آن نامش در میان دانشگاه‌های دیگر آمریکا به چشم نمی‌آمد در دههٔ ۱۹۶۰ شهرت پیدا کرد.Seymour M. Lipset, and Philip G. Altbach. " Student Politics and Higher Education in the United States." Comparative Education Review, 10 (1966): 320-49. علت اصلی این شهرت راهپیمایی برای آزادی بیان در سال ۱۹۶۴ و مخالفت با جنگ در ویتنام از جمله امرهایی بود که برکلی را به شهرت رساند. در سال ۱۹۶۹، طی تظاهرات بر زد جنگ ویتنام، پلیس ملی آمریکا با عده‌ای از دانشجویان در گیر شد. پس از این تظاهرات رونالد ریگان، فرماندار وقت کالیفرنیا (که چند سال بعد نیز رئیس‌جمهور شد) واکنش بسیار تندی به تظاهرات دانشجویان نشان داد و برکلی را محلی برای «کمونیست دوستان، آشوب گران، و منحرفان» خطاب کرد.Rosenfeld, Seth (June 9, 2002). "Part 4: The governor's race". San Francisco Chronicle. Retrieved July 23, 2008. در حال حاضر دانشجویان برکلی کمتر سیاسی هستند و اعضای محافظه کار بیشتری را، نسبت به قبل، در خود جای می‌دهد. با این حال، در حال حاضر تعداد دانشجویان دموکرات (لیبرال) ۹ برابر دانشجویان حزب جمهوری‌خواه ایالات متحده آمریکا (محافظه کار) است.
در ۱۷ سپتامبر ۱۹۲۳ آتش‌سوزی عظیمی در شهر برکلی رخ داد که در پی آن ۶۴۰ سازه، از جمله ۵۸۴ خانه که نزدیکی شمال محوطهٔ دانشگاه بود، در آتش سوخت. با این حال دانشگاه صدمهٔ خاصی ندید چون هنگامی که آتش به دانشگاه نزدیک می‌شد، مسیر باد عوض شده و دانشگاه برکلی از سوختن در امان ماند.https://en.wikipedia.org/wiki/1923_Berkeley,_California_fire
با این که برکلی دانشگاهی دولتی است، منابع مالی آن اکثراً خصوصی است. قسمتی از منابع مالی آن از دولت تأمین می‌شود. از منابع مالی خصوصی برکلی می‌توان به بی‌پی، شرکت نفت و گاز بریتانیایی، اشاره کرد. بی‌پی مبلغ مشخصی را برای بهبود و توسعه زیست‌سوخت به برکلی اهدا کرده بود.Rick DelVecchio Berkeley / Cal sees BP deal as landmark, Research could lead more quickly to making alternative fuel a reality SF Chronicle, 2 February 2007, retrieved 21 October 2015. "... $400 million over 10 years in Berkeley and $100 million at the University of Illinois..." شرکت هیولت و شرکت داو کمیکال نیز مقداری هزینه در مورد تحقیق پیرامون پایایی به برکلی اهدا کرده بودند.
دانشگاه کالیفرنیا برکلی به نام‌های "کالیفرنیا" یا "کَل" با مخفف UCB نامبرده می‌شود. تیم‌های ورزشی این دانشگاه به "خرس‌های طلایی کالیفرنیا" ملقب هستند. وب سایت دانشگاه نیز berkeley.edu است.
دانشگاه برکلی به‌افتخار جرج برکلی نامگذاری گردیده‌است."The Roots of Consciousness". Jeffrey Mishlove. 1993. . ص۶۶
برکلی بیشتر دارای رشته‌های مختلفی در مقطع لیسانس بوده و در مقطع دکترا کمی محدودتر است. برنامهٔ دانشگاه به صورت نیم سال تحصیلی "" تعریف شده‌است. در مجموع برکلی دارای صد و شش رشته در مقطع لیسانس، هشتاد و هشت رشته در مقطع فوق لیسانس و نود و هفت رشته در مقطع دکترا است. در سال تحصیلی ۱۴–۲۰۱۳ دانشگاه ۷۵۶۵ لیسانسه و ۹۳۰ مدرک دکترا صادر کرد.
مهم‌ترین دانشکده‌های دانشگاه عبارتند از:
قابل ذکر است که برکلی منحصراً دارای دانشکدهٔ پزشکی نیست ولی همراه با دانشگاه کالیفرنیا، سانفرانسیسکو، به صورت مشترک، برنامه‌ای پزشکی را، نزدیک محل خود دانشگاه برکلی، اداره می‌کند.
محبوب‌ترین رشته‌ها در مقطع کارشناسی در دانشگاه برکلی مهندسی برق، کامپیوتر، علوم سیاسی، زیست ملکولی، علوم طبیعی و اقتصاد است. نمرات درسی در دانشگاه برکلی به صورت ۵ حرف (A, B, C, D, F) بوده و دانشجویان ملزم به دادن امتحان میان ترم هستند. قوانین کسب جوایز علمی در دانشگاه‌ها، بسته به قوانین هر دانشکده دارد و این جوایز معمولاً به دانشجویان ممتاز هر ساله اهدا می‌شود.
در برکلی، راهیابی از مقطع کارشناسی به کارشناسی ارشد غیرمتمرکز است و متقاضیان مستقیم به دانشکدهٔ مورد نظر خود ثبت نام می‌کنند. این دانشگاه در سال ۲۰۱۲، ۸۸۷ مدرک دکترا و ۲۵۰۶ مدرک فوق لیسانس صادر کرد. اکثراً دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد توسط کمک هزینه‌های تحصیلی، همکاری آموزشی و پژوهشی پشتیبانی می‌شوند. در سال ۲۰۱۰، شورای ملی پژوهش ایالات متحده آمریکا، دانشگاه برکلی را در رتبهٔ اول بر اساس بیشترین تعداد برنامه در مقطع دکترا که به عنوان بهترین در آمریکا انتخاب شدند قرار داد. برنامه‌های دکترا دانشگاه برکلی که رتبهٔ اول را دریافتند عبارت بودند از: کشاورزی و منابع اقتصاد، فیزیک نجومی، شیمی، مهندسی عمران و محیط زیست، علوم کامپیوتر، انگلیسی، اپیدمیولوژی، جغرافیا، زبان آلمانی، ریاضیات، مهندسی مکانیک، بیوشیمی و بیولوژی مولکولی، ژنتیک، ژنومیکس، و توسعه، فیزیک، زیست‌شناسی گیاهی، و علوم سیاسی.
برکلی دانشگاهی تحقیقاتی و پژوهشی است. ۱۶۲۰ استاد به‌طور تمام‌وقت و ۵۰۰ استاد به صورت نیمه‌وقت در ۱۳۰ دانشکده و ۸۰ گروه و دانشکده بین رشته‌ای در حال فعالیت هستند. ۲۳۵ از استادان برکلی عضو فرهنگستان هنر و علوم آمریکا، ۷۷ عضو برنامه فولبرایت، ۱۳۹ عضو کمک‌هزینه گوگنهایم، ۷۳ عضو آکادمی ملی مهندسی، ۱۴۹ عضو آکادمی ملی علوم، ۴ برنده جایزه پولیتزر، ۱۲۵ عضو برنامه اسلون، ۷ برنده جایزه ولف، و ۱ برنده جایزه معماری پریتزکر در برکلی تدریس داده‌اند.
دانشگاه برکلی یکی از ۱۱ دانشگاه سیستم دانشگاه کالیفرنیا است. این یازده دانشگاه در مجموع دارای ۳۲ کتاب‌خانه هستند. در سال ۲۰۰۶ سیستم کتاب خانهٔ کالیفرنیا دارای ۱۱ میلیون کتاب و ۷۰٬۰۰۰ گروه کتاب (عناوین) بود. کتاب خانهٔ بنکرافت، یکی از کتاب‌خانه‌های دانشگاه برکلی، که کتاب خانهٔ مرکزی برکلی به حساب می‌آید، دارای کتاب‌هایی در مورد تاریخ جهان غرب و آمریکای شمالی و همچنین تاریخ کالیفرنیا، مکزیک و آمریکای مرکزی است.
یواس نیوز اند ورلد ریپورت در رتبه‌بندی خود برکلی را در مقام بیست و دوم دانشگاه‌های آمریکا قرار داده‌است. رتبه‌بندی کیو اس برکلی را در ردهٔ ۲۸ ام جهان و چهاردهم آمریکا قرار داد. رتبه‌بندی فوربز و "Niche" نیز هر کدام در سال ۲۰۱۷ برکلی را در ردهٔ چهارم آمریکا قرار دادند.https://www.niche.com/colleges/university-of-california---berkeley/ همچنین در رتبه‌بندی مؤسسه تایمز در سال ۲۰۲۰ این دانشگاه رتبه سیزدهم را در بین دانشگاه‌های جهان از آن خود کرده‌است.
پردیس دانشگاهی برکلی نزدیک به ۵۰۰ هکتار و قسمت مرکزی آن به ۷۲ هکتار می‌رسد. آزمایشگاه ملی لارنس برکلی نیز ۸۱ هکتار از محوطهٔ دانشگاه را می‌گیرد. تالار علوم لارنس و چندین پایگاه آزمایشی دیگر (به خصوص در زمینهٔ علوم فضایی، ریاضیات، منطقهٔ محیط زیستی حفاظت شده، باغ گیاه‌شناسی دانشگاه و مرکز تفریح استرابری کنیون نیز هر کدام مساحتی را اشغال می‌کنند. قسمت شرقی پردیس دانشگاهی برکلی نیز به شهر اوکلند مرتبط می‌شود.
شهر اوکلند شامل چندین موزه، از جملهٔ موزهٔ دیرین‌شناسی دانشگاه کالیفرنیا، موزه هنر دانشگاه برکلی و آرشیو فیلم و اقیانوس آرام، و تالار علوم لارنس می‌شود. موزهٔ دیرین‌شناسی اوکلند دارای فسیل‌های مختلفی از دایناسورها شامل استخوان‌های تیرانوسوروس () است.
واقعه‌ای که پردیس دانشگاهی و محوطهٔ این دانشگاه را تاریخی کرد در واقع نتیجهٔ «مسابقه بین‌المللی برای طرح معماری ماه هرست برای دانشگاه کالیفرنیا»، ایجاد شده توسط ویلیام راندلف در سال ۱۸۹۹، در شهری در بلژیک در آنتورپ است. در نهایت جان گولن هوارد به عنوان برندهٔ مسابقه انتخاب شد. هوارد دوازه بنای دانشگاه را معماری کرد و در دههٔ ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ گسترش یافتند. بسیاری از طرح‌های هوارد به عنوان نشان تاریخی شناخته شده‌اند.
تالار جنوبی (South Hall) قدیمی‌ترین سازهٔ این دانشگاه است که در سال ۱۸۷۳ ساخته شد. این بنا و یک بنای دیگر (که توسط فردریک اولمستد طراحی شد) تنها دو بنایی بودند که قبل از بناهای جان گولن هاوارد در پردیس دانشگاهی قرار داشتند. از معماران معروف دیگر که در طراحی بناهای برکلی نقش داشتند می‌توان برنارد میبک را نام برد. او دانش‌آموختهٔ مدرسه هنرهای عالی بوزار در فرانسه بود، و مدرس دانشگاه برکلی گردید، و در همان ایالت روزهای خود را سپری کرد. از دیگر معماران می‌توان جولیا مورگان، چارلز ویلارد مور و جوزف اشریک را نام برد. از طریق ادارهٔ توسعه پایدار و انرژی، دانشگاه برکلی اقدام به کارهای اجرای طرح‌های پایداری در محوطه دانشگاه کرده‌است. چندین سازهٔ برکلی چندین بار بازسازی شده و ضایعات از پروژه‌های ساختمانی هر بار کاهش می‌یابد. پروژه‌های حفاظت از آب در چندین قسمت پردیس دانشگاهی قرار گرفته و دانشگاه روش‌ها و تکنیک‌های مختلفی را برای مدیریت آب‌های ناشی از بارندگی یا طوفان در نظر گرفته‌است. سوخت سیستم‌های تهویه‌ای، گرمایی، سرمایی و غیره دانشگاه برکلی از گاز طبیعی می‌آیند.
دانشگاه کالیفرنیا توسط تیمی بیست و شش نفره اداره (مدیریت) می‌شود. دانشگاه برکلی دارای ۲۴٬۷۰۰ کارمند است که بسیاری از آنان زیر نظر انجمن پرستاران کالیفرنیا (CNA) و شرکت‌های مشابه هستند.
دانشگاه برکلی از منابع متنوعی، به خصوص فدرال و ایالتی، کمک مالی دریافت می‌کند. منابع خصوصی نیز بسیاری از منابع مالی برکلی را تشکیل می‌دهند. در سال‌های اخیر منبع مالی ایالتی نقش بسیار مهمی را در تأمین سرمایه دانشگاه داشت. در سال ۱۹۸۷ ایالت کالیفرنیا پنجاه و چهار درصد از منابع مالی برکلی را تأمین کرد."http://newscenter.berkeley.edu/2011/12/13/californiastate-shortfall-triggers-100-million-cut-for-uc-2/%22 اما در سال‌های اخیر به دلیل بحران مالی به وجود آمده در کالیفرنیا (در سال ۲۰۰۸–۱۱) منبع مالی ایالتی کاهش یافته‌است. به عنوان مثال در سال ۲۰۱۱، کمک مالی از ایالت نسبت به سال ۲۰۱۰ کمتر بود. در سال ۲۰۱۳ تنها ۱۲ درصد از سرمایهٔ برکلی توسط ایالت تهیه شد.
برکلی در سال ۲۰۱۲، چندین میلیون دلار برای بازسازی ورزشگاه فوتبال آمریکایی‌اش که بر اثر زلزله آسیب دیده بود، قرض گرفت. مقداری از آن پول خرج بازسازی شده و بقیه را نیز خرج ساختن مرکز ورزشی جدید کرد.
دانشجویان و دانشجویان قبولی در برکلی ممکن است واجد شرایط کمک مالی‌های مختلف خصوصی و دولتی شوند. بیشتر کمک‌های مالی توسط دفتر کمک‌های مالی و بورس‌های تحصیلی دانشگاه برکلی تأمین می‌شود. بعضی از دانشکده‌های مهم برکلی (مثل دانشکده حقوق) کمک مالی جداگانه (مختص به خود) را دارند.
سالانه ده‌ها هزار دانش‌آموز به این دانشگاه درخواست تحصیلی می‌فرستند. این دانشگاه اولویت و سهمیهٔ بسیار بیشتری به دانش آموزانی که ساکن کالیفرنیا بوده و از درون کالیفرنیا درخواست می‌کنند می‌دهد. سیستم دانشگاه کالیفرنیا طبق قوانینی که وضع کرده‌است، به دانش آموزانی که از داخل ایالت کالیفرنیا به این دانشگاه تقاضا می‌کنند شانس بسیار بالاتری برای قبولی نسبت به دانش آموزانی که از خارج ایالت کالیفرنیا درخواست می‌کنند می‌دهد.http://www.latimes.com/local/lanow/la-me-ln-uc-admit-15-20160404-story.html قابل ذکر است که بر اساس آماری که سالیانه از این دانشگاه منتشر می‌شود، میانگین نمرات دانش‌آموزان متقاضی خارج از کالیفرنیا بسیار بالاتر از متقاضیان درون ایالتی است، با این حال شانس قبولی بسیار پایین‌تری نسبت به دانش آموزان درون ایالتی دارند.
قبول شدگان ۲۰۱۵ برای سال اول لیسانس، دارای معدل ۴٫۴۱ (weighted) و ۳٫۸۷ (unweighted) بودند. محدودهٔ نمرهٔ ای سی تی قبولیان نیز ۳۱–۳۳ است. یک سوم قبول‌شدگان نیز در سال ۲۰۱۵ کمک هزینهٔ مالی پل (Pell Grant) دریافت کردند.
شانس‌بیار دانشگاه خرس اوسکی نام دارد. خرس اوسکی اولین بار در سال ۱۹۴۱ به عنوان شانس‌بیار دانشگاه انتخاب شد. پیش از آن (در سال ۱۹۴۰) از توله خرس‌های واقعی به عنوان شانس بیار دانشگاه در استادیوم‌ها و بازی‌های ورزشی (در بیرون از زمین بازی) استفاده می‌شد. اما بعداً لباس خرس اوسکی جای توله خرس‌ها را گرفت. تماشاگران و هوادارانِ برکلی برای تشویق در بازی‌های ورزشی این ترانه (شعار) را می‌سرایند که به ترانهٔ "فریاد خرس اوسکی معروف است:"
گروه‌بند (موسیقی) برکلی (Cal Band) نیز اولین بار در سال ۱۸۹۱ تشکیل شد و در هر مسابقهٔ فوتبال آمریکایی که دانشگاه برکلی به عنوان میزبان و مهمان بازی کند، حضور فعال دارد. زیرمجموعهٔ گروه موسیقی کل بند به نام Straw Hat Band نیز در بازی‌های بسکتبال، والیبال و رویدادهای اجتماعی دیگر فعالیت می‌کند.
اکثر دانشجویان برکلی در خوابگاه‌ها و مسکن‌های برکلی ساکن هستند. ساختمان‌های خوابگاهی مختلفی در برکلی وجود دارد و ۲۰ خانه متعلق به دانشجویان تعاون برکلی است.
برکلی دارای دوازده سالن محل اقامت مختلف است. خوابگاه‌های مخصوص دورهٔ کارشناسی خارج از دانشگاه در مجاورت شهر برکلی قرار دارد. واحدهای ۱، ۲ و ۳ در قسمت جنوبی پردیس دانشگاهی قرار دارد. واحد ۱ و ۲ دارای سالن غذا خوری مشترک هستند. واحد سه قدیمی‌ترین واحد و دارای سالن غذا خوری جداگانه است. در قسمت جنوبی تر پردیس دانشگاهی، خوابگاه‌ها اکثراً مربوط به ورزشکاران دانشگاه می‌شود.
نمایی از خوابگاه‌ها و مسکن‌های دانشجویی برکلی:
خرس‌های طلایی کالیفرنیا () تیم‌های ورزشی است که نشان دهنده دانشگاه کالیفرنیا، برکلی است. برکلی دارای ۳۰ تیم ورزشی است و در لیگ انجمن ملی ورزش دانشگاهی با دانشگاه‌های دیگر در منطقهٔ غرب آمریکا به رقابت می‌پردازد. برکلی همچنین جزو لیگ پک ۱۲ که شامل دوازده دانشگاه محلی دیگر (دانشگاه آریزونا، دانشگاه ایالتی آریزونا، یوسی ال ای، دانشگاه کلرادو، دانشگاه اورگان، دانشگاه ایالتی اورگان، دانشگاه کالیفرنیا جنوبی، استنفورد، دانشگاه یوتا، دانشگاه واشینگتن و دانشگاه ایالتی واشینگتن) می‌شود به رقابت می‌پردازد. این رقابت‌های ورزشی هر ساله در ده‌ها رشتهٔ مختلف ورزشی برگزار می‌شود. در رشتهٔ راگبی دانشگاه برکلی در سال ۲۰۱۴ ردهٔ دوازدهم را به دست آورد.
در سال ۲۰۱۴ برکلی شرایط سخت تری را برای قبول کردن ورزشکاران در دانشگاه به وجود آورد. برای سال ۲۰۱۷ اکثر از ورزشکاران ملزم به داشتن معدل ۳٫۰۰ به بالا هستند. پس از آن، متقاضیانی که به قصد سمت ورزشکاری در برکلی تقاضا می‌دهند، جداگانه توسط مربیان و کارشناسان برکلی بررسی شده و عده‌ای محدود به دانشگاه راه می‌یابند. تیم‌های ورزشی دانشگاه عبارتند از:
برکلی قهرمانی‌های مختلفی را در سطح ملی در ورزش‌های متنوع کسب کرده‌است: بیسبال مردان (۲)، بسکتبال مردان (۲)، روئینگ مردان (۱۵)، روئینگ زنان (۳)، فوتبال (۵)، گلف مردان (۱)، ژیمناستیک مردان (۴)، لاکراس مردان (۱)، راگبی مردان (۲۶)، سافتبال (۱)، شنا و غواصی مردان (۴)، شنا و غواصی (۳) زنان، تنیس مردان (۱)، آهنگ و میدانی مردان (۱)، و مردان واترپلو (۱۳).
از بزرگ‌ترین شرکت‌های تأسیس شده که حداقل یکی از فارغ التحصیلان برکلی در آن کار کرده‌اند به: اپل،Apple Computer was co-founded by Steve Wozniak (BS 1986). اینتل،Intel was co-founded by Gordon Moore (BS 1950). ال اس آی،LSI Logic was cofounded by Robert Walker (BS EE 1958). گپ اینکورپوریتد،The Gap was founded by Donald Fisher (BS 1951), who served as its inaugural president and chairman of the board. مای‌اسپیس،MySpace was cofounded by Tom Anderson (BA 1998). پاوربار،PowerBar was cofounded by Brian Maxwell (BA 1975) and his wife Jennifer Maxwell (BS 1988). برکلی سیستم،Berkeley Systems and MoveOn.org were cofounded by Joan Blades (BA 1977). بی بی ان تکنولوژی،Bolt, Beranek and Newman was cofounded by Richard Bolt (BA 1933, MA 1937, PhD 1939). چز پینسی،Chez Panisse was founded by Alice Waters (BA 1967). ; and گوگل ویس، اچ‌تی‌سی،GrandCentral (known now as Google Voice) was cofounded by Craig Walker (B.A. 1988, J.D. 1995). اچ‌تی‌سی،HTC Corporation and VIA Technologies were cofounded by Cher Wang (BA 1980, MA 1981). وی آی ای تکنولوژی، مارول تکنولوژی گروپ،Marvell Technology Group was founded by Weili Dai, (BA Computer Science 1984) and her husband Sehat Sutardja (MS 1983, PhD 1988 EECS) and brother-in-law Pantas Sutardjai (MS 1983, PhD 1988). مووی آن دات اورگ، اپسور،Opsware was cofounded by In Sik Rhee (BS EECS 1993). رداکتین،RedOctane was cofounded by brothers Charles Huang (BA 1992) and Kai Huang (BA CS 1994). ریمون، سن‌دیسک،SanDisk was cofounded by Sanjay Mehrotra (BS 1978, MS EE 1980). سان مایکروسیستمز،Sun Microsystems was cofounded by Bill Joy (MS 1982). لرنینگ کمپانیThe Learning Company was cofounded by Warren Robinett (MS 1976). و غیره اشاره کرد.
"Berkeley Unix worked so well that DARPA chose it for the preferred 'universal computing environment' to link Arpanet research nodes, thus setting in place an essential piece of infrastructure for the later growth of the Internet. An entire generation of computer scientists cut their teeth on Berkeley Unix. Without it, the Net might well have evolved into a shape similar to what it is today, but with it, the Net exploded." همچنین افرادی دیگر که فارغ‌التحصیل برکلی بودند نظیر باتلر لامپسن، چارلز ثاکر و پیتر دویچDeutsch was awarded a 1992 citation by the Association for Computing Machinery for his work on Interlisp()L. Peter Deutsch is profiled on pages 30, 31, 43, 53, 54, 66 (which mentions Deutsch beginning his freshman year at Berkeley), and page 87 in the following book: L. Peter Deutsch is profiled in pages 69, 70–72, 118, 146, 227, 230, 280, 399 of the following book: نیز با کن تامسون در همکاری کردند. کن تامسون همچنین مخترع زبان برنامه‌نویسی بی است، زبانی که جد زبان سی به حساب می‌آید. او همین‌طور یکی از خالقان و توسعه‌دهندگان اولیه سیستم‌عامل پلان ۹ از آزمایشگاه‌های بل بود.
تاکنون بیست و پنج نفر از فارغ التحصیلان برکلی موفق به کسب جایزه امی شده‌اند. جان الس (لیسانس ۱۹۶۸) برای فیلمبرداری؛ اندرو اشنایدر (لیسانس ۱۹۷۳) برای فیلمنامه؛ لیندا شاخت (لیسانس ۱۹۶۶، فوق لیسانس ۱۹۸۱) و کریستین چن (فوق لیسانس ۱۹۹۰) برای روزنامه‌نگاری؛ کتی بیکر (لیسانس ۱۹۷۷)، لروی سیورس و الیزابت لمی نمونه‌ای از افرادی دیگر فارغ‌التحصیل برکلی هستند که موفق به کسب این جایزه شده‌اند.
جایزه تورینگ، «جایزه نوبل کامپیوتر»، تاکنون به ۱۱ نفر از فارغ التحصیلان برکلی و ۱۰ هیئت علمی تمام وقت (مانند دینا اسکات) داده شده‌است.
تعدادی از افراد مشهور فارغ‌التحصیل شده:
پتانسیل غشا پتانسیل الکتریکی موجود بین دو سوی غشای سلولی کلیه سلول‌ها را گویند. این اختلاف پتانسیل الکتریکی ناشی از تفاوت غلظت آنیون‌ها و کاتیون‌ها در دو سوی غشای سلولی می‌باشد.
با توجه به‌این نکته که ماتریس برون سلولی دارای یون سدیم (بار مثبت) و یون کلر (بار منفی) بیشتر نسبت به داخل سلول است و همچنین درون سلول دارای یون پتاسیم (بار مثبت) بیشتری نسبت به بیرون سلول می‌باشد، طبق موازنه ولتاژی نتیجه می‌گیریم که در بیشتر بدن و در پتانسیل استراحت (حالت تعادل) بیرون سلول نسبت به درون آن مثبت‌تر است. به این اختلاف ولتاژ پتانسیل غشای سلول گفته می‌شود. در حالت استراحت سلول، پتانسیل غشا به پتانسیل تعادلی پتاسیم نزدیک‌تر است.
در نورونها و ماهیچه‌ها با تغییر این پتانسیل و با توجه به آستانه تحریک عمل انتقال پالس‌ها ممکن می‌گردد. در ضمن همهٔ سلول‌های یو کاریوت در دو طرف غشای خود اختلاف پتانسیل دارند.
تاغ‌ها (Haloxylon) سره‌ای (جنسی) گیاهی است به صورت درختچه از تیرهٔ تاج‌خروسان (Amaranthaceae)، زیرتیرهٔ اسفناجیان (chenopodiaceae)، با مقاومت زیاد در برابر خشکی و گرما با سیستم ریشه‌ای گسترده که جهت جلوگیری از گسترش کویر از آن استفاده می‌شود.
گونه‌های متعددی از جنس تاغ وجود دارد.
در ایران سه گونهٔ تاغ وجود دارد:مظفریان، ولی‌الله، فرهنگ نام‌های گیاهان ایران: لاتینی، انگلیسی، فارسی تهران: فرهنگ معاصر ۱۳۷۵، ص۲۵۹.
البته گونهٔ سوم از خانوادهٔ اسفناجیان به نام ترات یا رمس، گاهی در شمار گونه‌های جنس تاغ با نام تاغ بوته‌ای آورده می‌شود. این گونه را از جنس دیگری با نام لاتین hammada salicornica دانسته‌اند، که در گذشته جزو تاغ محسوب می‌شد اما بعداً به عنوان جنسی جدا گانه معرفی شد.
تفاوت آن با تاغ از لحاظ شکل این است که در رمس گل‌ها فقط در نوک شاخه‌ها هستند ولی در تاغ گل‌ها در تمام طول شاخه پراکنده‌اند. ضمن اینکه شاخه‌های ترات سفید رنگ و زمخت هستند. به لحاظ کشت بیشتر توصیه می‌شود تا سیاه تاغ را که به خاکهای سنگین و رسی و شوری مقاوم تر است، در این گونه محیط‌ها کشت شود در حالیکه زرد تاغ بیشتر به خاکهای سبک و شنی و کم‌آبی مقاوم است و برای تثبیت تپه‌های شنی، به کار می‌رود.
مکتب فرانکفورت در رابطه با نظریه انتقادی، نام مکتبی آلمانی است که در دهه ۱۹۳۰ (میلادی) توسط ماکس هورکهایمر در قالب یک انجمن پژوهش‌های اجتماعی در فرانکفورت تأسیس شد. عمده فعالیت این مکتب در زمینه‌های مربوط به فلسفهٔ علوم اجتماعی، جامعه‌شناسی و نظریهٔ اجتماعی نئومارکسیستی است و بیشتر جنبه واقع گرایانه دارد.
در تاریخ ۲۲ ژوئن ۱۹۲۴ در شهر فرانکفورت آلمان (کنار رود ماین)، انستیتوی تحقیقات اجتماعی - فرهنگی مستقل از دانشگاه گشایش یافت. این مؤسسه تحقیقاتی، اشتهار خود را مدیون جنبش اعتراضی دانشجوئی دهه ۱۹۶۰ (میلادی) مانند جنبش مه ۱۹۶۸ فرانسه میلادی است که غیر مستقیم از نظرات مارکس و نگرش انتقادی این مؤسسه (مکتب فرانکفورت) نشأت می‌گرفت. این مؤسسه تحقیقات خود را بر پایه بینش کارل مارکس و زیگموند فروید از منظر اجتماعی- فلسفی در جوامع سرمایه‌داری، آغاز و گسترش آن را نقد و بررسی می‌کرد. یکی از معروف‌ترین تألیفات آن به نام «"دیالکتیک روشنگری"» اثر ماکس هورکهایمر که سال‌ها مدیریت مکتب را به‌عهده داشت و همکارش تئودور آدورنو، است.
پس از گذشت نه سال از تأسیس، مکتب فرانکفورت به دلیل داشتن عقاید مارکسیستی، مجبور به مهاجرت به ژنو (۱۹۳۳/۱۹۳۴) و سپس به آمریکا شد. در سال ۱۹۵۰ میلادی مجدداً به فرانکفورت نقل مکان کرد. طرفداران نسل اول این مکتب عبارت‌اند از: ماکس هورکهایمر، تئودور آدورنو، اریک فروم، هربرت مارکوزه، فرانس نویمان، والتر بنیامین.
نسل جوان‌تر مکتب فرانکفورت یورگن هابرماس و آلفرد شمیت بودند.
این مکتب از آغاز سال‌های دهه ۱۹۶۰ (میلادی) میلادی نقش مهمی در زمینه بررسی و نگرش منتقدانه به فرضیه‌های علمی و آموزش و پرورش در چهارچوب نئومارکسیسم داشته‌است.
از نظر مکتب فرانکفورت، پیدایش و رواج یافتن رسانه‌های جمعی و «صنعت فرهنگ» و رخنهٔ بی‌وقفهٔ آن‌ها در زندگی در طول قرن بیستم، نشانگر چرخش از سرمایه‌داری لیبرالی خود تنظیم شوندهٔ قرن نوزدهم به «سرمایه‌داری سازمان یافته و سراپا برنامه‌ریزی شدهٔ» قرن بیستم است.فرهنگ و زندگی روزمره - اندی بنت - لیلا جوافشانی/ حسن چاوشیان - نشر اختران - چاپ اول ۱۳۸۶ - ص ۳۱–۳۲(swingewood,1997: 77)
اندیشه‌های مکتب فرانکفورت بدون فهم درست نظریهٔ انتقادی به‌طور کامل قابل درک نیست. در آغاز هورکهایمر در «نظریهٔ سنتی و انتقادی» رئوس کلی این نظریه را مطرح کرد. نظریهٔ انتقادی بنا بر ایدهٔ هورکهایمر می‌تواند «نقد اجتماعی خودآگاهانه در جهت تغییر اجتماعی و رهایی از طریق روشنگری» تعریف شود که به‌طور جزم گرایانه اصول خود را حفظ نمی‌کند و به آن وفادار نمی‌ماند.
هورکهایمر با نظریهٔ سنتی، که شامل نگرش پوزیتیویستی، علم گرایانه یا کاملاً بر مبنای مشاهده‌است و به کلی کردن مسائل و قوانین ثابت مبادرت می‌ورزد، به‌جدل می‌پردازد. او با استفاده از نظریات ماکس وبر، به این موضوع توجه می‌کند که علوم اجتماعی متفاوت از علوم طبیعی است، به این دلیل که کلی کردن (قوانین ثابت) نمی‌تواند از تجربیات اجتماعی حاصل شود، و این به خاطر آن است که فهمیدن اصل تجربهٔ اجتماعی، همواره به شکل ایده‌های شخص محقق آن در می‌آید. (منظور، اثر نظریات پژوهش‌گر در پژوهشی ذاتاً خنثی است، که با دخالت همیشگی فاعل (سوژه) به شکل جدیدی بدل می‌شود). آن چیزی که پژوهش‌گران متوجه آن نمی‌شوند این است که آن‌ها به‌طور ناخودآگاه درگیر زمینه‌های تاریخی هستند که ایدئولوژی وابسته به آن، کل پروژهٔ «تفکر» را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد؛ بنابراین نظریهٔ فرد محقق، با ایده‌های ذهنی او هم انطباق پیدا می‌کنند، نه صرفاً «خود تجربه»:
برای هورکهایمر، مشی فهم علوم اجتماعی به روش علوم طبیعی قابل پیروی نبود. اگر چه مکاتب بسیاری به شکستن محدودیت‌های ایدئولوژیکی آن مبادرت ورزیدند (پوزیتیویسم، پراگماتیسم، نئوکانتیسم و پدیدارشناسی)، به اعتقاد هورکهایمر هیچ‌کدام از آن‌ها موفق به فهم علوم اجتماعی نشدند زیرا همهٔ آن‌ها تحت سلطهٔ قضاوت متعصبانهٔ «ریاضیات – منطق» قرار گرفتند که فعالیت نظریه پردازانه را از زندگی واقعی دور می‌کند (به این معنا که تمام این مکاتب کاوش‌های خود را به منطق متصل کردند که یک مبنای همیشه درست و قطعی، مستقل از پیشرفت‌های مداوم فعالیت‌های انسانی دارد). مطابق نظر هورکهایمر، پاسخ مناسب به این وضع دشوار، توسعهٔ نظریهٔ انتقادی است.
به عقیدهٔ هورکهایمر این مسئله، یک مسئلهٔ معرفت شناسانه است: ما نه فقط می‌بایست در شیوهٔ ایده‌های دانشمندان تجدید نظر کنیم، که اساساً این اصلاح متعلق بر هر نوعی از «دانستن» خواهد بود. بر خلاف مارکسیست‌های ارتدوکس، که فقط یک الگوی قالب را برای نقد و عمل به‌کار می‌برند، نظریهٔ انتقادی تلاش می‌کند که به یک «خود انتقادی» برسد و هر نوع ادعای حقیقت محض را به چالش بکشد. نظریهٔ انتقادی قائل به عدم تقدم و برتری ماده (ماتریالیسم) بر آگاهی (ایده‌آلیسم) یا بالعکس است، به این دلیل که هر دو نوع معرفت، واقعیت را به صورت سودمند برای خود تحریف می‌کنند و آن را به صورت گروهی کوچک از گزاره‌ها درمی‌آورند. کاری که نظریهٔ انتقادی می‌خواهد بکند این است که خود را در بیرون تنگناهای فلسفی و محدودهٔ پایهٔ وجودی آن جای دهد. با این وجود، نظریهٔ انتقادی برای مبنای تفکری خود و ترمیم خود آگاهی (آگاهی به معنای فهم) انسانی، از ابزارهای مارکسیستی استفاده می‌کند.
هورکهایمر مدعی بود که نظریهٔ انتقادی بایستی در جهت تحلیل کلیت جامعه در درون بازهٔ زمانی خاص‌اش متمرکز شود (مثلاً اینکه چگونه شد که در این موقعیت در این لحظهٔ خاص زمانی قرار گرفت) و باید به سمت گسترده کردن فهم انسان از اجتماع با توجه به علوم مختلف اجتماعی شامل جغرافیا، اقتصاد، جامعه‌شناسی، تاریخ، علوم سیاسی، انسان‌شناسی و روان‌شناسی، حرکت کند. از آن جایی که نظریه انتقادی در همهٔ زمان‌ها باید خود-انتقادی کند، هورکهایمر بر این نکته پافشاری می‌کرد که یک نظریه در صورتی انتقادی است که روشنگر و قابل تشریح باشد؛ بنابراین نظریهٔ انتقادی می‌بایست تلفیقی از تفکر بر مبنای قواعد و مضاف بر آن عملی هم باشد تا «بتواند توضیح دهد که چه چیزی با شرایط حقیقی اجتماعی فعلی نادرست است، بازیگران تغییر دهندهٔ آن را بشناسد و قاعده‌ای کاملاً روشن را برای نقادی و رسیدن به اهداف عملی آینده فراهم آورد». نظریهٔ سنتی تنها آینه‌ای است برای حقیقت در هر زمان، نظریهٔ انتقادی درست هدفی عکس این «صرفاً آینه» بودن را دارد، هدف نظریهٔ انتقادی نه نمایش که تغییر اوضاع است. در زبان هورکهایمر هدف نظریهٔ انتقادی «رها ساختن انسان از بند جریاناتی است که او را به بردهٔ خود بدل می‌کنند.»
نظریه‌پردازان مکتب فرانکفورت به‌طور مشخص پیوندهایی به فلسفهٔ انتقادی ایمانوئل کانت دارند، جایی که عبارت نقد به معنای بازتابی فلسفی از محدودیت‌های ادعاهایی است که برای دانش‌های مشخص ساخته شده‌اند و ارتباط مشخصی بین این نوع نقد و خودمختاری اخلاقی (به معنای کانتی) وجود دارد که با جبرگرایی و نظریه‌های ساکن به مقابله می‌پردازد. در مفهوم عقلانی نظریهٔ انتقادی می‌کوشد که ایده‌های مارکس را از بند دگماتیسم پوزیتیویسم و علم‌گرایی و از سوی دیگر سوسیالیسم علمی برهاند و به آن مشی انتقادی اضافه کند.
از آن جا که هم مارکسیست-لنینیست‌ها و هم سوسیال دموکراتهای ارتدوکس، مارکسیسم را به عنوان نوعی جدید از علوم اثباتی پنداشتند، مکتب فرانکفورت و هورکهایمر، کار خود را بیشتر بر بنیان معرفت‌شناسی مارکس گذاشتند، که خودش آن را به شکل انتقادی در کتاب سرمایه بنیان نهاد؛ بنابراین آن‌ها تأکید می‌کردند که مارکس خواهان ایجاد نوعی جدید از تحلیل انتقادی بود که جهتش به سمت یگانه کردن نظریه و عمل انقلابی می‌رفت و نه ایجاد علمی اثباتی و جزمی. نقد، در مفهوم مارکسی، به معنای بیرون کشیدن ایدئولوژی از درون یک سازمان اجتماعی –مثلاً آزادی فردی یا بازار آزاد از درون سرمایه‌داری- و انتقاد از آن به وسیلهٔ پیامدهای حقیقی‌اش –مثلاً بهره‌کشی و نابرابری اجتماعی- است. این متد به شیوه‌ای که مکتب فرانکفورت روی آن اثر گذاشت، چیزی بود که قبلاً توسط هگل و مارکس پایه‌گذاری شده بود: روش دیالکتیک.
مؤسسه تلاش کرد که با فرمول‌بندی تازهٔ دیالکتیک به آن نقشی استوار و محکم بدهد. استفاده از چنین شیوهٔ دیالکتیکی به زمان هگل برمی‌گردد، کسی که دیالکتیک را به شکل یک تمایل در هر عقیده برای فایق آمدن بر عناصر متضاد در درون خودش که در اثر برخوردهای جنبه‌های تناقض‌آمیز ذاتی هر عقیده پدید آمده‌اند، می‌پنداشت. برخلاف دیگر شیوه‌های تفکری که قواعد ثابت و حالت‌های مشخص دارند، دیالکتیک هگلی بر مبنای پیشرفت و تغییر بر اثر زمان است، اثری که بر مبنای وابستگی و عمل متقابل اندیشه‌هاست.
تاریخ در نظر هگل حاصل تکامل یافتگی بر مبنای روش دیالکتیکی است. حال، تغییر شکل عقلانی یا سنتی تضادهای گذشته‌است. به این طریق تاریخ یک پروسهٔ قابل فهم است و به‌طور مداوم به جلو می‌رود و پیشرفت می‌کند. با این وجود، توجه به آینده نزد هگل ارزش چندانی ندارد، زیرا به اعتقاد وی فلسفه تجویزی نیست و فقط در هنگام وقوع قابل ادراک است. تحقیق تاریخی، بنابراین عقیده صرفاً به شرح گذشته و حال محدود خواهد شد. از این رو برای هگل و اخلافش، دیالکتیک ضرورتاً به سمت تأیید وضع موجود خواهد رفت، که در واقع هم این فلسفهٔ هگلی در عمل به تأیید و توجیه مسیحیت و دولت پروس انجامید.
این ایده به شدت از طرف مارکس و دیگر هگلیان جوان مورد نقد واقع شد، که مدعی بودند هگل در دفاع از مفهوم انتزاعی عقل محض بسیار زیاده از اندازه پیش رفته و نتوانسته به شرایط واقعی طبقهٔ کارگر – مثلاً ناخواسته و غیر عقلانی بودن آن – توجهی نشان دهد. با وارونه کردن دیالکتیک ایدئالیستی هگل، مارکس تئوری خود را بر مبنای ماتریالیسم دیالکتیک بنا نهاد و اعلام کرد که «این آگاهی انسانی نیست که شرایط خاص و معین بودنش را ایجاد می‌کند، اما در مقابل، این شرایط اجتماعی است که آگاهی او را معین کرده‌است». تئوری مارکس راه قانون ماتریالیستی تاریخ و فضا را در پیش می‌گیرد، که در آن نیروی محرک توسعه نیروهای تولیدی است؛ و از آن جایی که تناقضات مادی و اجتماعی سرمایه‌داری به‌طور ذاتی موجود است، قطعاً این نیروهای «منفی» به سمت مقابله با اصل سرمایه‌داری جهت می‌یابند، و با تغییر آن فرم عقلانی جدیدی را خواهند ساخت: کمونیسم.
مکتب فرانکفورت به سهم خود، به این نتیجه رسید که روش دیالکتیکی تنها وقتی می‌تواند پذیرفته شود که «بتوان آن را برای خودش هم به کار برد». این به این معناست که اگر آن‌ها بخواهد این روش را بپذیرند می‌بایست ملزم به استفاده از قاعدهٔ خود-اصلاحی در اتخاذ روش دیالکتیکی باشند، این قاعده باعث خواهد شد که آن‌ها بتوانند تفسیرهای غلط دیالکتیکی قبلی را اصلاح کنند. به همین دلیل مکتب فرانکفورت به‌طور کامل شکل دگماتیک تاریخ‌گرایی، ماتریالیسم و مارکسیسم ارتدوکس را رد کرد. در واقع، تنش‌های مادی و مبارزهٔ طبقاتی که مارکس از آن‌ها سخن می‌گفت، دیگر برای اعضای مکتب فرانکفورت دارای بار انقلابی -در درون جوامع معاصر غربی– تلقی نمی‌شد. نظری که نشان می‌داد از نظر آن‌ها تفسیرهای دیالکتیکی مارکس هم دارای نقص بودند و هم در مواردی به کلی غلط تعبیر شده‌اند.
بر خلاف مارکسیست‌های ارتدوکس، که در منظر آن‌ها پراکسیس به تنهایی مجری تبدیل ایدهٔ غیرقابل تغییر کمونیسم به فاز عملی است، عقیده دارند که بنابر قاعدهٔ دیالکتیکی، پراکسیس و تئوری، به یکدیگر وابسته‌اند و باید به‌طور دو جانبه برهم اثر بگذارند. وقتی مارکس در کتاب تزهایی در مورد فویرباخ جملهٔ معروف خود را (فیلسوفان فقط جهان را به طرق مختلف تفسیر کرده‌اند، مهم تغییر آن است) یگانه ارزش فلسفه را در «عمل آگاهانه» آن می‌دانست. تئوریسین‌های مکتب فرانکفورت این نظر را بدین شکل اصلاح کردند که وقتی عمل ناکام می‌ماند، ریشهٔ نظری این عمل باید مورد تجدید نظر قرار بگیرد. به‌طور مختصر، فیلسوفان سوسیالیست بایستی امکان خود انتقادی را باز بگذارند، تا بتوان بر خطاهای نظری فایق آمد. همان‌طور که تئوری به عمل آگاهی می‌بخشد، عمل (پراکسیس) هم باید موجب آگاهی نظری شود.
تأثیرات روشنفکرانه و تئوری‌های مورد توجه نسل اول نظریه پردازان انتقادی مکتب فرانکفورت به صورت قابل خلاصه شدن است.
در واکنش به تشدید ازخود بیگانگی و غیرعقلانی شدن در جوامع پیشرفتهٔ سرمایه‌داری، نظریه انتقادی به‌طور جامع، منتقد ایدئولوژی است و از منظر تاریخی بازتاب دهندهٔ تئوریست که به‌طور هم‌زمان خواهان دو چیز است: تشریح و کندوکاو نظام سلطه گر و یافتن امکاناتی برای ایجاد یک جامعهٔ عقلانی، انسانی و آزاد.
مؤسسه در دو شاخهٔ مرتبط با «امکان تبدیل افعال انسانی به اعمالی عقلانی» کمک بزرگی کرد. (به عبارت دیگر افرادی که بتوانند با عمل عقلانی کنترل جامعه و «تاریخ» خود را، خودشان به دست بگیرند). اولی پدیده‌ای اجتماعی بود که در نظریهٔ مارکسیستی روبنا یا ایدئولوژی نامیده می‌شود: هویت، خانواده و بنیان‌های قدرت، و دومی قلمرو زیبایی‌شناسی و صنعت فرهنگ – فرهنگ عامه. پژوهش‌های آن‌ها حاوی نگرانی مشترکی بود که بیان می‌کرد، سرمایه‌داری می‌تواند پیش شرط‌های انتقادی و آگاهی انقلابی سیاسی را نابود سازد. این به معنای ظهور نوعی «آگاهی تصنعی» ای از ایعاد عمیق ستم اجتماعی است.
دومین فاز نظریه انتقادی مکتب فرانکفورت بر دو کار محوریت دارد: کتاب دیالکتیک روشنگری نوشتهٔ تئودور آدورنو و ماکس هورکهایمر، و کتاب اخلاق صغیر نوشتهٔ آدورنو. هر دو کتاب در زمان تبعید اعضای مؤسسه در آمریکا نوشته شد. با وجود حفظ مدل تحلیل مارکسیستی، در این کتاب‌ها نظریه انتقادی محدودهٔ تأکیدی خود را تغییر داد. نقد سرمایه‌داری تبدیل به نقد تمدن غربی به‌طور کلی شد. در واقع، دیالکتیک روشنگری از افسانهٔ ادیسه به عنوان الگویی برای تحلیل سیر آگاهی بورژوازی استفاده می‌کند. هورکهایمر و آدورنو در این کتاب از موضوعاتی سخن گفته‌اند که در تفکر اجتماعی جایگاهی برجسته یافته‌است. در واقع، تفسیر آن‌ها از سلطهٔ طبیعی بودن (سلطهٔ فرم طبیعی نه عقلانیت انسانی) بر عقلانیت صنعتی (عقلانیت هدفمند و سودمدار بدون توجه به ارزش‌های دیگر) در تمدن غربی، سال‌ها قبل از ایجاد گروه‌های طرفدار طبیعت، ارائه شده بود.
تحلیل «عقل» از این هم فراتر می‌رود. عقلانیت در فرهنگ غربی به صورت ترکیبی از سلطه گرایی و عقلانیت صنعتی خود را آشکار می‌کند و تمام طبیعت درونی و بیرونی به زیر یوغ فاعلیت انسانی می‌آورد. در این فرایند، خود فاعل هم بلعیده خواهد شد و هیچ نیروی اجتماعی به مانند نیروی پرولتاریا نمی‌تواند خود را به عنوان رهایی‌بخش «فاعل انسانی» از بندهای خود ساخته‌اش بشناسد؛ بنابراین آدورنو برای نام دوم (در زیر نام) اخلاق صغیر می‌نویسد: " بازتابهایی از زندگی آسیب دیده ". در کلام آدورنو:
بنابراین، زمانی که حقیقت خود به عنوان پایه‌ای برای ایدئولوژی بدیل شده‌است، بزرگ‌ترین کاری که نظریه انتقادی می‌تواند انجام دهد این است که شروع به شناسایی تناقضات دیالکتیکی موجود در خود تجربهٔ فاعلی کند و از جهت دیگر صداقت و درستی نظریه را نگهدارد. حتی خود پروسهٔ دیالکتیکی هم قابل شک است:" درستی یا نادرستی اش (نظریه و در اینجا دیالکتیک) ویژگی ذاتی و دائمی خود «روش» نیست، بلکه صرفاً در مفهوم و منظور آن در پروسهٔ تاریخی اش نهفته‌است.". این قصد و منظور باید در جهت آزادی کامل و خرسندی باشد. " تنها فلسفه‌ای که می‌تواند به‌طور معتبری در مقابل نومیدی و یاس (به‌طور عملی) قرار بگیرد، فلسفه‌ای است که همه چیز را به گونه‌ای در نظر داشته باشد که آن چیزها قرار است خود را از منظر (و در مسیر) "رستگاری" انسان نشان دهند. " البته آدورنو خود را به‌طور کامل از «خوشبینی» مارکسیسم ارتدوکسی دور می‌کند: " در کنار (و از منظر) چنین مطالبه‌ای از تفکر و جایگاه و مرتبهٔ آن، حتی خود سؤال واقعی بودن یا نبودن «رستگاری» (مثل رهایی انسان) به سختی با اهمیت جلوه می‌کند. "