moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
دانشکده مهندسی زیست پزشکیhttp://www.bme.jhu.edu/ وبگاه دانشکده مهندسی زیست پزشکی در سال ۱۹۶۲ و دوره دکترای آن در سال ۱۹۶۴ در پردیس دانشسرای پزشکی این دانشگاه پایه‌گذاری شد و در طی سال‌ها به پردیس اصلی دانشگاه نیز گسترش یافت.http://www.bme.jhu.edu/about/bme-facts/ تاریخچه دانشکده مهندسی زیست پزشکی این دانشکده تنها دانشکده مهندسی زیست پزشکی در دانشگاه‌های آمریکاست که بخش عمده آن در دانشسرای پزشکی واقع شده‌است. همین امر، باعث برقراری همکاری استواری بین مهندسان، پزشکان، جراحان، مغزشناسان، زیست شناسان و … این دانشگاه شده‌است. یکی از دستاوردهای این همکاری این است که این دانشکده از سال ۱۹۸۳ (سال آغاز رتبه‌بندی دانشکده‌های آمریکا توسط رسانه "اخبار آمریکا و گزارش‌های جهان") تاکنون به‌طور پیاپی رتبه نخست را میان دانشکده‌های مهندسی زیست پزشکی این کشور از آن خود کرده‌است.
http://en.wikipedia.org/wiki/Johns_Hopkins_University
دانشگاه کارنگی ملون یکی از معتبرترین دانشگاه‌های ایالات متحده آمریکا است که در شهر پیتسبورگ واقع شده‌است.
این دانشگاه از نظر رنکینگ، بر اساس نظام QS رتبه ۱۴ دنیا را به خود اختصاص داده است.
این دانشگاه به افتخار اندرو کارنگی نام‌گذاری شده‌است. دانشگاه کارنگی ملون در تمامی رشته‌ها از معتبرترین دانشگاه‌های جهان محسوب می‌شود. دانشگاه در گرایش‌های متعددی از مهندسی، تجارت، روانشناسی، فلسفه، اقتصاد، معماری، نمایش، سینما، موسیقی، و طراحی صنعتی در زمره ۱۰ دانشگاه برتر جهان قرار دارد. کارنگی ملون برترین دانشگاه آمریکا در رشته مهندسی و علوم کامپیوتر است.
دانشکده تجارت این دانشگاه تاکنون ۸ برنده جایزه نوبل اقتصاد داشته‌است که از هر دانشکده تجارت دیگری در جهان بیشتر است. استادان این دانشگاه تاکنون جمعاً ۱۹ جایزه نوبل برنده شده‌اند. رشته دانشگاهی مالی محاسباتی (به انگلیسی: ) در سال ۱۹۹۴ میلادی برای نخستین بار توسط دانشکده تجارت این دانشگاه پایه‎‏‌گذاری گردید و تاکنون مشهورترین دوره مالی محاسباتی در ایالات متحده آمریکا و جهان بوده است.
دانشکده علوم کامپیوتر دانشگاه کارنگی ملون رتبه اول را در ایالات متحده به خود اختصاص داده‌است. ضمناً در بین دانشکده‌های مهندسی ایالات متحده رتبه چهارم به این دانشگاه اختصاص دارد.
پس از جنگ داخلی آمریکا، صنعتگرانی که به ثروتی بی‌حساب دست یافته بودند و نیز برخی دیگر از مشتاقان، بخشی از ثروت خود را به‌طور بشردوستانه صرف تأسیس مؤسساتی به نام خود نمودند. کمک واشینگتن دوک به دانشگاه دوک، ایزرا کورنل به دانشگاه کورنل، جانس هاپکینز به دانشگاه جانس هاپکینز، لیلاند استنفورد به دانشگاه استنفورد، جان دی روکفلر به دانشگاه شیکاگو، کورنلوس واندربیلت به دانشگاه واندربیلت و اندرو کارنگی به دانشگاه کارنگی نمونه‌های برجسته‌ای از کمک‌های بی‌شمار صورت گرفته در این عصر است.
کارنگی ملون با فارغ التحصیلان سال ۲۰۱۵ خود، بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ فارغ‌التحصیل در سراسر جهان دارد. فارغ التحصیلان و اعضای هیئت علمی سابق و فعلی دانشگاه، ۱۴ جایزهٔ نوبل، ۱۴ عضویت در آکادمی ملی علوم، ۵۱ عضویت آکادمی ملی مهندسی، ۱۱۴ جایزهٔ امی، ۷ جایزهٔ آکادمی، ۴۳ جایزهٔ تونی، و ۱۲ جایزهٔ تورینگ را از آن خود کرده‌اند.
زندگی دانشجویی در کارنگی ملون در بیش از ۲۲۵ نهاد دانشجویی، گالری‌های هنری، و امور منحصر به فرد متنوعی همراه است. سازمان‌های دانشجویی فرصت‌های اجتماعی، خدماتی، رسانه‌ای، دانشگاهی، معنوی، تفریحی، ورزشی، مذهبی، سیاسی، فرهنگی، و دولتی در اختیار دانشجویان قرار می‌دهند.
دانشگاه درکسل یکی از دانشگاه‌های ایالات متحده آمریکا بوده و در فیلادلفیا واقع است.
http://en.wikipedia.org/wiki/Drexel_University
دانشگاه راتگرز یکی از دانشگاه‌های ایالات متحده آمریکا می‌باشد و در نیوجرسی واقع است که بزرگترین مؤسسه آموزش عالی در ایالت «نیوجرزی» می‌باشد. ابتدا (سال ۱۷۶۶) به‌عنوان «کوئینز کالج» اجازه تأسیس گرفت.
دانشگاه در آغاز یک مؤسسه آموزشی خصوصی بود که با همکاری کلیسای «دوچ» فقط اقدام به پذیرش دانشجوی پسر می‌کرد ولی بعدها به شکل کنونی که یک دانشگاه غیر مذهبی و عمومی می‌باشد تحول یافت.
در رتبه‌بندی دانشگاه‌های جهان QS در سال ۲۰۲۰ دانشگاه راتگرز در رده ۲۶۲ دنیا قرار گرفته‌است. همچنین در رتبه‌بندی مؤسسه تایمز در سال ۲۰۲۰ این دانشگاه رتبه ۱۶۸ را در بین دانشگاه‌های جهان از آن خود کرده‌است.
دانشکده‌های دانشگاه راتگرز عبارتند از:
http://en.wikipedia.org/wiki/Rutgers_University
دانشگاه کیس وسترن رزرو یکی از دانشگاه‌های ایالات متحده آمریکا بوده و در سال ۱۸۲۶ در شهر کلیولند ایالت اوهایو تأسیس شده‌است.
در رده‌بندی نشریه US News در سال ۲۰۲۰، دانشگاه کیس وسترن رزرو با رتبه ۴۰ در بین دانشگاه‌های ملی آمریکا و ۱۵۵ در بین دانشگاه‌های جهانی قرار گرفت. تا کنون هفده برنده جایزه نوبل در رشته‌های مختلف وابسته به دانشگاه کیس وسترن رزرو بوده‌اند. نخستین دانشجوی ایرانی این دانشگاه حکیم داوید یوخنا (متولد ارومیه) نام داشت که در سال ۱۸۹۵برای گرفتن دکترای پزشکی از ایران به آمریکا عزیمت کرد."تاریخچه دانشکده پزشکی ارومیه". هانیبال گورگیز. انتشارات دانشگاه علوم پزشکی تهران. ص۹۰
این دانشگاه از ۸ دانشکده تشکیل شده‌است:
بر اساس رتبه‌بندی US News دانشگاه کیس وسترن رزرو در رتبه ۱۵۵ جهان قرار دارد. سیستم رتبه‌بندی شانگهای این دانشگاه را در میان رتبه ۱۰۱–۱۵۰ قرار داده‌است. دانشگاه کیس وسترن رزرو بر اساس رتبه‌بندی نشریه تایمز در جایگاه ۱۱۸ جهان در سال ۲۰۲۰ قرار گرفته‌است.
دانشگاه اوهایو یکی از دانشگاه‌های معتبر ایالات متحده آمریکا بوده و کمپس اصلی آن در شهر آتن در ایالت اوهایو واقع است. دانشگاه اهایو در سال ۱۸۰۴ تأسیس شد و قدیمی‌ترین دانشگاه منطقه ایالت‌های غرب میانه آمریکا و نهمین دانشگاه قدیمی در کل ایالات متحده آمریکا می‌باشد. دانشگاه اهایو در رتبه‌بندی بهترین دانشگاه‌های آمریکا در مجلات و وبسایت‌های معتبر نظیر فرچون (مجله)، یواس نیوز اند ورلد ریپورت، بلومبرگ بیزنس‌ویک و فوربز همیشه در بین ۱۰۰ دانشگاه اول قرار داشته‌است. دانشگاه اهایو به همراه دانشگاه پرینستون، دانشگاه کالیفرنیا، لس‌آنجلس و بوستون کالج بیشترین برندگان برنامه فولبرایت را در آمریکا داراست. در سال تحصیلی ۲۰۱۵–۲۰۱۴ از این حیث، رتبه یک را در میان دانشگاه‌های آمریکا کسب کرد.http://www.ohio.edu/compass/stories/14-15/2/fulbright-winners-2014-15.cfm
از فارغ التحصیلان ایرانی که در این دانشگاه تحصیل کرده‌اند می‌توان به محمود سریع‌القلم اشاره نمود که دوره پسا دکترا روابط بین‌الملل را در این دانشگاه گذراند.
دانشگاه اوهایو در ۱۸ فوریه ۱۸۰۴ به دنبال تصویب شوارای عمومی ایالت اوهایو در شهر اتنز در کنار رودخانه هاکینگ افتتاح شد. دلیل انتخاب اتنز این بود که این شهر در مسیر مستقیم میان دو شهر شیلیکوت که مرکز اصلی ایالت اوهایو بود و شهر ماریتا قرار دارد. افتتاح این دانشگاه یازده ماه پس از پذیرفته شدن ایالت اوهایو در اتحادیه بود. دانشگاه در طی سال‌های قرن نوزدهم به سرعت رشد کرد و دانشجویان فراوانی را در سطح ملی و بین‌المللی جذب کرد. در طی قرن بیستم این دانشگاه رشد بی‌سابقه‌ای را تجربه کرد. مابین سال‌های ۱۹۵۵ تا ۱۹۷۰ ثبت‌نام دوره‌های کارشناسی این دانشگاه سه برابر شد (از رقم ۷۰۰۰ به ۲۰۰۰۰ رسید). در طول همین دوره، فضای پردیس دانشگاه نیز با ساختن بیش از بیست و پنج خوابگاه جدید، ایستگاه‌های رادیو و تلویزیون، تشکیلات آموزشی و پژوهشی جدید و مجموعه ورزشی با ۱۳ هزار نفر گنجایش سه برابر شد. در سال ۱۹۷۵ دانشگاه اهایو در فهرست بهترین دانشگاه‌های آمریکا که از طرف یواس نیوز اند ورلد ریپورت منتشر می‌شود به‌طور مشترک در رتبه یک قرار گرفت.http://en.wikipedia.org/wiki/Ohio_University
پردیس اصلی دانشگاه اوهایو در در شهر اتنز در کنار رودخانه هاکینگ قرار دارد. در معماری فضاهای پردیس دانشگاه اهایو، سبک کلاسیک معماری فدرال تم اصلی معماری‌اش می‌باشد که بویژه در ساختمان‌های قدیمی‌تر واقع در کالج سبز دانشگاه قابل مشاهده است. در معماری ساختمان‌های جدید و خوابگاه‌های درون پردیس نیز این سبک کلاسیک پسااستعماری حفظ شده‌است هر چند المان‌های مدرن نیز در طراحی‌شان انطباق داده شده‌است. معمولاً از پردیس دانشگاه اوهایو به عنوان یکی از زیباترین فضاهای دانشگاهی در آمریکا نام برده می‌شود. حس آیوی لیگ داشتن پردیس دانشگاه همراه با ریشه‌های کلاسیک آمریکایی آن باعث شد تا مجله تایم از پردیس دانشگاه اوهایو به عنوان «هاروارد در کنار هاکینگ» (که اشاره به قرار گرفتن آن در کنار رودخانه هاکینگ می‌باشد) نام ببرد، ارجاعی که در طول سال‌های گذشته مشهور شد.
کالج سبز محوطه اصلی مربع شکل کمپس دانشگاه اوهایو می‌باشد که بسیاری از ساختمان‌های اصلی دانشگاه شامل دفتر ریاست دانشگاه، دانشکده‌های متفاوت مثل دانشکده هنر و علوم و همچنین سر در ورودی دانشگاه در آن واقع است. طرح سه ساختمان ابتدایی اصلی کمپس در لوگوی رسمی دانشگاه به کار رفته‌است. کالج سبز شامل قسمت‌های متفاوت همچون قسمت شرقی، غربی و جنوبی می‌باشد. یکی از جذابیت‌های دانشگاه اوهایو این است که کالج سبز در دو قرن گذشته تقریباً دست نخورده باقی‌مانده‌است. دلیل انتخاب رنگ سبز به خاطر استفاده از این رنگ در طراحی کلاسیک شهرهای انگلیسی بوده‌است.
مرکز دانشگاهی جان بیکر در سال ۲۰۰۷ افتتاح شد و به افتخار جان بیکر، چهاردهمین رئیس دانشگاه اوهایو، به نام وی نامگذاری شد و جایگزین مرکز قدیمی بیکر گردید. این ساختمان پنج طبقه مرکز فعالیت‌های فرهنگی، هنری، سیاسی و اجتماعی تشکل‌های صنفی و دانشجویی است. علاوه بر این در این ساختمان یک رستوران، یک مجموعه شامل صحن خوراک، کتابفروشی، نمایندگی شرکت اپل، چندین عدد سالن همایش، گالری‌های هنری، آزمایشگاه کامپیوتر و دفاتر متعدد اداری می‌باشد.
کتابخانه آلدن با ظرفیت پذیرش سه هزار نفر به عنوان کتابخانه مرکزی دانشگاه اوهایو ایفای نقش می‌کند. مجموعه کتابخانه‌های دانشگاه اوهایو شامل ۲٫۳ میلیون انواع واحدهای میکروفیلم، ۱۳۵۰۰ عدد اشتراک مجلات، و سه میلیون مجلدات می‌باشد که به همین علت یکی از صد کتابخانه بزرگ ایالات متحده می‌باشد. قدمت این کتابخانه به ۲۰۰ سال پیش بازمی‌گردد.
مجموعه ورزشی، سرگرمی چالز پینگ با مساحت ۱۵۶۰۰ متر مربع در سه طبقه یکی از بزرگترین مراکز ورزشی داخل سالن در ایالات متحده می‌باشد. این مجموعه شامل دیوار دو طرفه صخره‌نوردی، پنج زمین بسکتبال/والیبال، یک زمین فوتسال، پیست دو میدانی چهار خطه داخل سالن، هشت سالن مخصوص راکت‌بال و اسکواش و محوطه شیشه‌ای بدنسازی می‌باشد. مرکز ورزشی پینگ همچنین اتاق‌های بدنسازی، اروبیک، کلاس‌های آمادگی جسمانی، ورزش‌های رزمی، رقص، اتاق‌های جلسات و اتاق‌های مخصوص تمرینات فردی را به صورت رایگان در اختیار استادان، دانشجویان و کارمندان دانشگاه قرار می‌دهد. ساخت این مجموعه در سال ۱۹۹۴ آغاز گردید و در ژانویه ۱۹۹۶ افتتاح شد و به افتخار چارلز پینگ، هجدهمین رئیس دانشگاه اوهایو، به نام وی نامگذاری شد. مرکز پینگ همچنین یکی از بزرگترین مراکز استخدام دانشجویان در دانشگاه می‌باشد به نحوی که تماماً توسط دانشجویان دانشگاه اداره می‌شود.
دانشگاه اوهایو دارای یازده دانشکده می‌باشد:
علاوه بر اینها، چندین مرکز تحقیقاتی و مؤسسه پژوهشی در دانشگاه اهایو فعال می‌باشند.
http://en.wikipedia.org/wiki/Ohio_University
دانشگاه سینسیناتی یکی از دانشگاه‌های معتبر ایالات متحده آمریکا بوده و در اوهایو واقع است.
دانشگاهی عمومی و تحقیقاتی در سینسیناتی اوهایو می‌باشد که وابسته به سیستم آموزشی ایالت اوهایو است. طبق آمار گرفته شده در سال ۲۰۰۷ دانشگاه در رده ۲۵ دانشگاه‌های عمومی و همچنین رده ۳۷ در بین دانشگاه‌های عمومی تحقیقاتی و رده ۷۰ در بین دانشگاه‌های تحقیقاتی به‌طور کلی، در کل کشور آمریکا انتخاب شده‌است.
دانشگاه با ارائه بیش از ۶۰۰ زمینه تحصیلی در مقاطع مختلف در دوره‌های دو ساله تا دوره دکتری و فوق دکتری فعالیت دارد.
با توجه به بودجه بیش از سه میلیارد دلاری در سال، دانشگاه به عنوان بزرگترین کارفرما در سطح سینسینتی شناخته می‌شود.
http://en.wikipedia.org/wiki/University_of_Cincinnati
قلعهٔ کلات اهرم یا قلعه شهید زائر خضر خان اهرمی واقع در شهر اهرم از توابع بخش مرکزی شهرستان تنگستان یکی از آثارهای تاریخی و از نقاط دیدنی استان بوشهر در جنوب ایران است. این بنا بر فراز تپه‌ای در شمال غربی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
«قلعهٔ کلات اهرم» یکی از قلعه‌های تاریخی منطقه‌است، این قلعه در شمال «شهر اهرم» واقع شده و به شهید زائر خضرخان اهرمی منسوب است.
قلعه مذکور در زمان حمله انگلستان به ایران مورد استفاده قرار گرفته و جای اصابت گلوله توپ بر برج غربی آن هنوز هم باقی مانده‌است. همچنین در همین قلعه اسرای انگلیسی نگهداری می‌شده‌اند. قلعه مشتمل بر چهار برج و بارو و قلعه میانی است و دارای تأسیسات خصوصی برای ساکنین قلعه می‌باشد. مصالح ساختمان قلعه از خشت خام و گل ساخته شده‌ است و چندین بار دیوار های آن بازسازی شده‌است که ظاهراً بر اثر زمین لرزه یا کم کاری "شهرداری اهرم" ریخته بود.
«قلعهٔ نصوری» در ۲۵۰ کیلومتری شرق استان بوشهر قرار گرفته‌است. قلعهٔ نصوری به «قلعه شیخ» نیز مشهور بوده‌است، و متعلق به اوایل دورهٔ قاجاریه است. ساخت قلعه به امر شیخ جبار نصوری در حدود ۱۸۰ سال پیش انجام یافته و معمار آن علی اضعر شیرازی بوده‌است. مصالح به کاررفته، سنگ‌های بزرگ و ملاط آن گل و گچ است.
دَر ورودی قلعه از سمت جنوب و رو به خلیج فارس است که دارای دَر بزرگ چوبی با گل میخ و کنده کاری است. بعد از ورودی اصلی یک هشتی بزرگ وجود دارد که دارای هشت طاقچه ساده‌است. زمانی که انسان از هشتی وارد حیاط بیرونی می‌شود؛ در جبهه شمالی آن یک ردیف پلکان به طبقه دوم منتهی می‌شود و یک درب چوبی ساده، آن را به اندرونی وصل می‌کند. در جبهه باختری نیز یک پلکان به طبقه دوم می‌رود. در این طبقه یک ایوان با ستون‌های سنگی و گچبری‌های جالب وجود دارد. این ایوان از طرف پنج در چوبی به اتاقی راه می‌یابد که باختر آن قرار دارد. در این اتاق یک گچ بری با تزیینات گل و بوته وجود دارد که فاقد هرگونه تزیین است و در جبهه باختری از طریق پلکانی به طبقه دوم راه می‌یابد.
این بنا دارای بادگیری همانند بادگیرهای ساختمان‌های ساحلی خلیج فارس است. این بنا ویژگی معماری ساختمان‌های قاجاریه را دارد. قلعه دارای ایوان ستون داری در طبقه دوم می‌باشد. تزیینات گچ بری مربوط به این قسمت است. سبک کار و تراش آن‌ها شبیه ستون‌های بازار وکیل شیراز است. گچ بری‌ها شامل شاخ و برگ گل و بوته، فرشتگان و پرندگانی است که بر رونق و زیبایی قلعه افزوده‌است.
گور دختر آرامگاهی سنگی از دورهٔ هخامنشیان است که در در دشت «میانکوهی پشت پَر» شهرستان دشتستان قرار دارد و از نقاط دیدنی استان بوشهر در جنوب ایران است. مشخص نیست که این بنا آرامگاه یا یادبود چه شخصیتی است، فرضیه‌های مختلفی از آرامگاه کوروش کوچک، تا چیش‌پیش، کوروش یکم، آتوسا، ماندانا، یا خواهر کوروش بزرگ به عنوان احتمال مطرح شده‌است که هیج‌یک قطعی نیست.
شاپور شهبازی معتقد بود که این بنا آرامگاه کوروش کوچک است. گور دختر در میانهٔ دههٔ ۱۳۸۰ مرمت شد ولی اکنون در وضعیت بسیار بدی رها شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
گور دختر در دشت «میانکوهی پشت پَر» (که در گویش مردم منطقه بزپر نامیده می‌شود) در بخش ارم شهرستان دشتستان در استان بوشهر قرار دارد.رازی، عبدالله. "از سلسلهٔ ماد تا انقراض سلسلهٔ قاجاریه" چاپ ششم، چاپخانهٔ اقبال، ۱۳۶۳.
در خاور گور دختر نیز بقایای کوشک اردشیر ساسانی دیده می‌شود. از دیگر آثار دوره هخامنشیان در دشتستان می‌توان به کاخ چرخاب کوروش در یک کیلومتری جنوب غرب برازجان، کاخ سنگ سیاه و کاخ بردک سیاه در دشتستان اشاره کرد.
این آرامگاه به سبک آرامگاه کوروش بزرگ اما در اندازه کوچکتر ساخته شده‌است و دارای سقفی شبیه آرامگاه کوروش بزرگ است. باستان شناسان تأیید کرده‌اند که این اثر متعلق به سال ۶۰۰ پیش از میلاد، دوره هخامنشیان است.
کل بنا از ۲۴ قطعه سنگ در ابعاد مختلف ساخته و به وسیلهٔ بست‌های دم چلچله‌ای به یکدیگر متصل شده‌اند. در ساخت این بنا مانند دیگر سازه‌های ساخته شده توسط معماران هخامنشی هیچ‌گونه ملاتی به کار نرفته‌است. بر بالای این مقبره قسمتی فرو رفتگی شبیه به یک قاب وجود دارد که احتمالاً جایگاه قرار گرفتن کتیبه‌ای مربوط به آن بوده‌است. ارتفاع واقعی بنا چهار و نیم متر است و در درون اتاقک بنا حوضچهٔ کوچکی وجود دارد.
گور دختر را ابتدا باستان‌شناس بلژیکی لویی واندنبرگ در سال ۱۳۳۹ خورشیدی کشف کرد. واندنبرگ خود معتقد بود گور دختر قبر چیش پیش یا کوروش یکم (جد کوروش کبیر) است اما سپس علیرضا شاپور شهبازی، از باستان‌شناسان بزرگ ایران، آن را آرامگاه کوروش کوچک دانست. گمانه‌ها در مورد این بنا فراوان است. آرامگاه ماندانا مادر کوروش یا آتوسا دختر کوروش و شهبانوی هخامنشی برخی دیگر از گمانه‌ها دربارهٔ این بنا هستند. گور دختر در سال ۱۳۷۶ با شماره ۱۸۹۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
آرامگاه کوروش جوان دراوایل دهه ۸۰ به دست تیم بهسازی (مرمت) به سرپرستی حسن راهساز به صورتی ویژه بهسازی و احیا شد که به گفته کارشناسان، پروژه گور دختر از جمله کارهای موفق این گروه مرمت‌گر بوده‌است. مرمت‌گران برای بهسازی و احیای آرامگاه ۲۴ قطعه سنگ بنا را پیاده کرده و برخی قطعات آن را که دچار رانش و جابه‌جایی شده بود اصلاح کرده یا با قطعات جدید سنگ جایگزین کردند.
یادگاری‌نویسی روی بنا و ساخت و ساز خانه‌های روستایی در حریم درجه یک وضعیت و شکل اسفباری به این محوطه تاریخی داده‌است. نخستین دست‌اندازی توسط اداره برق منطقه‌ای استان با نصب تیرک چراغ برق در فاصلهٔ چهار متری آن صورت گرفت. در سال ۱۳۹۱ گزارش شد در داخل این بنا مرغ و خروس و گوسفند نگهداری می‌شود.
پشت بام دارای سرستون‌هایی با گل میخ گلوله‌ای است که چون نگهبانی به نظر می‌رسند که روبه روی خلیج فارس به مراقبت از برج ایستاده‌اند.
مصالح به کار رفته در ساختمان، سنگ‌های اسفنجی است که شامل فسیل‌ها، مرجان، گوش ماهی و صدف‌های دریایی است. ملاط به کار رفته ساروج و پوشش ساروج و پوشش سقف از چوب صندل(چندل) نوعی چوب مخصوص است که از هندوستان و مومباسا می‌آوردند. تزیینات روی آن حکاکی شده‌است. هم چنین بنا دارای پرده کرکره‌های چوبی از پشت یعنی بیرون اتاق هاست. هلال‌های رنگی، زیبایی خاصی به ساختمان بخشیده‌است و نیز گره چینی‌های زیبای درها و پنجره‌ها و گنجه‌های دیواری جالب توجه‌است. گچبری‌های زیبایی داخل بنا و در سر درها به کار رفته که شکل خاصی به ساختمان بخشیده‌است. قاب چوبی آیینه‌های نصب شده در اتاق‌ها و چوب لباسی و تزیینات چوبی که به شکل دم حیوانات و سر بز کوهیٍ می‌باشد، بر زیبایی ساختمان افزوده‌است.
این برج باقدمتی ۲۳۰ ساله یکی از جاذبه‌های گردشگری استان بوشهر است.
قلعه خورموج یا قلعه محمد خان دشتی در شهر خورموج مرکز شهرستان دشتی یکی از آثار تاریخی و از نقاط دیدنی استان بوشهر در جنوب ایران است که مربوط به خانواده بزرگ صالح احمدی است که اکثرا حقوقدان و نویسنده کتب معروفی در حقوق هستند و به عنوان شناخته شده ترین و اصیل ترین خانواده از حیث ادب، پیشینه و دانش در استان بوشهر بسیار مورد احترام مردم می‌باشند.
قلعه خورموج که امروزه تنها یکی از برج‌های آن برجامانده است دارای چهار حصار، چهار برج، اندرونی، عمارت مرکزی و قراولخانه و اصطبل بوده است. قسمتی از آن به نام "قلعه محمد خان دشتی" و قسمت دیگر آن به نام "قلعه جمال خان" معروف بوده است. این اثر که یکی از نمونه‌های معماری دوره قاجاریه و دارای تزئینات بدیع و منحصر به فردی است در سال ۱۳۷۹ در فهرست آثار ملی به شماره: ۳۰۳۲ به ثبت رسید.قلعه محمد خان دشتی سایت دانشنامهٔ تاریخ معماری ایران‌شهر سبک معماری آن سلجوقی و متأثر از سبک قلعه سازی دوره ساسانی است که با استفاده از تاق‌نماها و گچبری در آرایش دیوارها و درون اتاق‌ها بنا شده است. در سال ۱۳۵۷ شهرداری وقت خورموج بخش اعظم آنرا به منظور احداث ساختمان جدید شهرداری تخریب کرد.خورموج، قلعه تاریخی محمد خان دشتی سایت مرجع شهرهای ایران
برج قلعه خورموج دارای سه طبقه و یک زیرزمین است. در زیرزمین بنا سقف به شکل گنبدی و با تقارن زیبایی ایجاد شده است. این تقارن در طبقات دیگر نیز حفظ شده است. در طبقهٔ اول سقف چندان تفاوتی نکرده و تنها فرقی که کرده به خاطر نقش و نگارهایی است که به ان اضافه شده‌است.
آرامگاه شیخ منصور خزاعی _(بقعه) مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان دشتستان، روستای زیارت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بقعه واقع در روستای زیارت از توابع بخش مرکزی شهرستان دشتستان یکی از آثارهای تاریخی و از نقاط دیدنی استان بوشهر در جنوب ایران است.
«بقعه شیخ منصور خزاعی» زیارتگاهی در روستای زیارت واقع در شهرستان دشتستان، این اثر مربوط به دورهٔ تیموریان است. این بقعه به علت زلزله ای که در این منطقه رخ داده بود، تخریب شده بود اما توسط مرمت گران بوشهری بازسازی گردید.
از تبار امامزاده علا الدین منصور معروف به شیخ منصور خزاعی با هشت واسطه به امام علی النقی (ع) می‌رسد. شیخ منصور خزایی به دنبال دشمنی خلیفهٔ عباسی به همراه صد نفر در زمان خلافت ابومحمد حسن، سی و سومین خلیفه عباسی به ایران حرکت می‌کند. او پس از ورود به روستای زیارت و مواجه شدن با محاصره والیان و حاکمان و گماشتکان عباسی، ودرگیری با والیان عباسی جنگی رخ می‌دهد، در اثر این جنگ عدهٔ زیادی از دو جانبه کشته می‌شوند که «شیخ منصور خزاعی» نیز از جمله کشته شدگان بود. پس از کشته شدن شیخ، در همان روستا به خاک سپرده شد. بقعه و بارگاه این امامزاده در زمان امیر تیمور لنگ گورکانی و توسط معماران سمرقندی ساخته شده‌است. این بقعه بنایی مستطیل شکل با گنبدی پلکانی بر فراز آن است که از قسمت زیرین تا بالا از تعداد پلکان‌ها کاسته شده و یک پله در راس هرم کم شده‌است. در محل این مقبره کتیبه‌ای سنگی متعلق به قرن هشتم هجری که نیاکان این امامزاده بر روی آن نوشته شده، موجود است.
چشمهٔ آبگرم قوچارک یا قوچرک Qucherak واقع در شهر اهرم از توابع
بخش مرکزی شهرستان تنگستان و یکی از نقاط دیدنی استان بوشهر در جنوب ایران است.
«چشمهٔ آبگرم قوچرک» در مسیر جاده بوشهر به بندرعباس و در ۵ کیلومتری جنوب شرقی اهرم قرار دارد. این چشمه از شکاف سنگ‌های آهک مارنی از زمین خارج می‌شود.
آب این چشمه در ردیف آب‌های سولفات، کلسیم، همراه با منیزیم زیاد و کلرور سدیم و لرم است.
عمارت تنگستانی (بوشهر)، واقع در بخش مرکزی شهرستان بندر بوشهر یکی از آثارهای تاریخی و از نقاط دیدنی استان بوشهر در جنوب ایران است.
«عمارت تنگستانی بوشهر» در جنوب شهر بوشهر، و در محله بهمنی که جای خوش آب و هوای این بندر است، قرار گرفته‌است.
این بنا متعلق به دورهٔ قاجار یه بوده و از طرف ملک التجار به محمد باقر خان تنگستانی اهدا شده‌است. گفته می‌شود محمدباقر تنگستانی اولین روزنامه‌نگار تنگسیر بود و در دوره قاجار می‌زیست و روزنامه‌های جنوب و ندای جنوب را در سال ۱۳۲۸هجری قمری در تهران منتشر کرده‌است.
خاندان تنگستانی یکی از معدود خانواده‌های با نفوذ ومقتدر جنوب غربی ایران در چند سده پیش به‌شمار می‌رود. اولین بار در زمان نادر شاه افشار نام یکی از بزرگان خاندان تنگستانی آورده شده‌است. احمد شاه خان تنگستانی در به قدرت رساندن کریم خان زند و رساندن سپاه به وی نقش عمده‌ای داشته‌است.
مساحت این بنا به ۲۰۵۰۴ متر مربع که دارای پهنای ۱۹۸۰۴ متر مربع و اعیان ۷۰۰ متر می‌رسد، و ساختمان در وسط باغی وسیع و زیبا با پوششی از درختان نخل خرما قرار گرفته‌است. آب انباری آب انباری (برکه‌ای) بزرگ در باغ احداث شده که آب ساختمان‌ها را تأمین می‌کرده‌است. این آب انبار در زمستان‌ها از آب حاصل از ریزش باران پر و برای تابستان ذخیره می‌شده‌است. بنا از ۶ اتاق پنج دری بزرگ تشکیل شده که در بین آن‌ها راهرو قرار گرفته‌است. هم چنین چهار طرف آن طارمه احاطه کرده که باعث گردش هوا در ساختمان شده و در تابستان‌های گرم هوای مطبوع و خنکی را باعث می‌شود.
مصالح به کار رفته سنگ‌های مرجانی است که از کنار دریا کنده شده و مقاوم در برابر گرما و رطوبت هستند. ملاط گچ و ساروج نیز در آن به کار رفته‌است. پوشش سقف از چوب چندل بوده‌است. بنا کاربرد مسکونی داشته و هم‌اکنون به عنوان منزل مسکونی کارمندان میراث فرهنگی بوشهر مورد استفاده قرار می‌گیرد. این بنا به‌طور مداوم توسط میراث فرهنگی تعمیر و مرمت می‌شود.
این عمارت به نام عمارت ملک و متعلق به ملک التجار بوشهری است. اطلاعات داده شده غلط و غرض ورزی است. ملک دارای عمارت دیگری (ومسجدی کنار این عمارت) برای زندگی زمستانی و روبروی مسجد نو بوشهر داشته‌است که حدود صدسال پیش یکی از تجار سرشناس بوشهری به نام حاج لطفعلی افتخار (از خاندان شیرازی/ایرانی) انرا خریده و متعلق به ورثه او ومتأسفانه مثل صدها خانه تاریخی دیگر بوشهر به دست مبارک مهاجرین جنگ تحمیلی!! ویران و تخریب و بقایای ان موجود و مورد بیمهری میراث فرهنگی است.
عمارت دهدشتی (بوشهر)، واقع در بخش مرکزی شهرستان بندر بوشهر یکی از آثارهای تاریخی و از نقاط دیدنی استان بوشهر در جنوب ایران است.
«عمارت دهدشتی بوشهر» در خیابان انقلاب و در ضلع شمال غربی مسجد امام و پشت بانک مسکن شعبه مرکزی قرار دارد، این بنا در بافت قدیم در محله کوتی شهر بوشهر واقع می‌باشد. این بنا در دورهٔ قاجاریه توسط حاج غلامحسین دهدشتی شاهرخ که تاجر روغن بوده احداث گردیده و به «عمارت دهدشتی» مشهور شده‌است. اسناد تجاری زیادی در این خانه پیدا شده که هم‌اکنون طبقه‌بندی شده و در سازمان میراث فرهنگی نگهداری می‌شوند. بعضی از اسناد به خط برجسته سیاق است و قدمت برخی از تمبرهای اسناد به ۲۰۰ سال پیش می‌رسد. این تمبرها مربوط به کشورهای بریتانیا، هندوستان، آلمان و نیز تمبرهای عصر قاجاریه است.
این ساختمان به لحاظ معماری از اهمیت فوق‌العاده خاصی برخوردار بوده و چهار طبقه دارد. اکثر ساختمان‌های بافت قدیم بوشهر دو طبقه و تعداد انگشت شماری سه طبقه بوده‌اند. عمده مصالح تشکیل دهنده آن را گچ، سنگ‌های مرجانی، آهک، چوب ساج و (صندل) چندل تشکیل می‌دهند. پوشش سقف از چوب صندل است. سقف اتاق پذیرایی نقاشی رنگ و روغن شده که برگرفته از نقاشی اروپایی می‌باشد. تزیینات و گچبری بسیار زیبایی در داخل اتاق‌ها و سیستم در
و پنجره‌ها به کار گرفته شده‌است که توجه هر بیننده‌ای را به خود جلب می‌نماید. هم چنین گره چینی هلال‌ها، درها، کنده کاری روی اتاق‌ها و پنجره‌های دیواری از عوامل تزیین است. شیشه‌های رنگی باعث تلطیف نور و زیبایی بیشتر ساختمان شده‌اند. ساختمان دارای چند ارسی زیبا با گره چینی و شیشه‌های رنگی است. عمارت دهدشتی کاربری تجاری و مسکونی داسته و اکنون نیز ممکن است به صورت موزه فرهنگ مورد استفاده قرار گیرد. این بنا از سال ۱۳۷۷ توسط میراث فرهنگی بوشهر مرمت شده‌است. از جمله اقدامات مرمتی انجام شده در این بنا می‌توان به شمع‌گذاری قسمت‌های در حال تخریب‚ تعمیر پشت بام و بازسازی و مرمت قسمت‌های فروریخته اشاره کرد.
در حال حاضر موزه تاریخ پزشکی خلیج فارس در این عمارت قرار دارد.
گورستان شغاب (بوشهر)، قبرستانی تاریخی واقع در بخش مرکزی شهرستان بندر بوشهر یکی از آثارهای تاریخی و از نقاط دیدنی استان بوشهر در جنوب ایران است.
«گورستان شغاب بوشهر» این قبرستان در جنوب شهر بوشهر قرار دارد و اخیراً توسط اداره میراث فرهنگی کشف شده‌است.
در این قبرستان اسکلت اموات در داخل خمره‌های بزرگ و کوچک نخودی‌رنگ مدفون شده‌اند که روی برخی از خمره‌ها نوشته‌ای نیز نقش بسته‌است. لازم است ذکر شود براساس دین زرتشت، جسدها را در داخل صخره‌های سنگی، خمره، تابوت‌هایی از جنس سنگ و سفال می‌گذاشتند تا طبق اعتقاد آن‌ها، خاک آلوده نگردد. اشیاء کشف‌شده‌ی دیگر این قبرستان که در خمره‌های بزرگ و کوچک قیراندود قرار گرفته‌اند مشتمل بر تابوت‌های سنگی مکعب شکل و مهره‌های عتیق تزیینی است. این قبرستان به عیلامی‌ها تعلق داشت
«گورستان باستانی خارک» در قسمتی از کوهستان جزیره خارک قبرهای زیادی وجود دارد که با توجه به عمق کم و سطح مدور برخی از آن‌ها، این قبرها را می‌توان به زرتشتیان نسبت داد. بر روی بعضی از قبرها که مدخل‌های کوتاهی دارند نقش صلیب وجود دارد که نشان می‌دهد که مسیحیان نیز مرده‌های خود را در آن‌ها به خاک می‌سپرده‌اند.
باستان شناسان حدود قبر را در گورستانی در قسمت خاوری جزیره شکافته‌اند که همگی به اواخر دورهٔ ساسانی مربوط است، در گور مردان
چیزهایی به دست نیامده ولی در قبر زنان شیشه‌های کوچکی که احتمالاً در آن عطر می‌ریختند و هم چنین جواهرات کم ارزش همانند حلقه انگشتری و آینه‌های مفرغی پیدا شده‌است.
کوشک اردشیر، واقع در شهرستان دشتستان یکی از آثارهای تاریخی و از نقاط دیدنی استان بوشهر در جنوب ایران است.
«کوشک اردشیر» بنایی باستانی ساسانی، این بنا بسیار شبیه به کاخ اردشیر در فیروزآباد است و از سنگ‌های نه چندان هموار که با ساروج به یک دیگر چسبیده‌اند ساخته شده‌است. زیر بنای کوشک به صورت صلیب بوده و بنا دارای طاق‌های گهواره‌ای شکل است. در قسمت بالای کوشک ستون سنگی ایی مشهود می‌باشد که احتمالاً برای افروختن آتش، خبررسانی یا دیده‌بانی بوده‌است. این بنا که در تنگ ارم واقع شده به احتمال زیاد جای استراحت و محلی برای شکار در دشت بزپر بوده‌است.دکتر: رازی، عبدالله، " (ازسلسلهٔ ماد تا انقراض سلسلهٔ قاجاریه) " چاپ ششم، چاپخانهٔ: اقبال، انتشار سال ۱۳۶۳.
در فروردین ۱۳۹۰ بخش‌هایی از این بنا به دلیل نفوذ رطوبت، رسوخ آب باران و رطوبت زمین‌های کشاورزی اطراف و همچنین بی‌توجهی و عدم ساماندهی فرو ریخت.
دانیل (دنیل) پرل (در زبان انگلیسی: Daniel Pearl) (متولد ۱۰ اکتبر ۱۹۶۳ – مرگ ۱ فوریه ۲۰۰۲) یک خبرنگار آمریکایی بود که در سال ۲۰۰۲ میلادی توسط گروهی منتسب به القاعده در شهر کراچی پاکستان ربوده و در مقابل دوربین فیلمبرداری سرش را بریده و بدنش را قطعه قطعه می‌کنند.Khalid Sheikh Mohammed: I beheaded American reporter - CNN.com وی قبل از ربوده شدنش به تحقیق در مورد ارتباطات ریچارد رید، عامل بمب‌گذاری در هواپیمای مسافرتی اروپا – آمریکا، با گروه القاعده و سازمان اطلاعات و امنیت پاکستان (ISI) برای روزنامه وال‌استریت جورنال اشتغال داشت.
در ۲۱ فوریه ۲۰۰۲ ویدئویی با عنوان «سلاخی جاسوس-خبرنگار یهودی، دانیل پرل» در شبکه اینترنت منتشر شد. در این فیلم سر بریدن و قطعه قطعه کردن بدن دنیل پرل نشان داده شده بود.
گروه القاعده شرط آزاد کردن دنیل پرل را آزادی اسرای القاعده در زندان گوانتانامو و تحویل هواپیماهای اف-۱۶ سفارش شده از سوی پاکستان به آمریکا که هیچگاه از سوی آمریکا به پاکستان تحویل داده نشده بود، اعلام کرده بودند.
مقامات نظامی ارتش ایالات متحده آمریکا اعلام کردند که در جریان دادگاه خالد شیخ محمد، (مظنون به طراحی حملات یازده سپتامبر) در زندان گوانتانامو در مارس ۲۰۰۷ میلادی وی اعتراف کرده که شخصاً سر دنیل پرل را از تنش جدا کرده‌است. شیخ خالد محمد در دادگاه نظامی مدعی شده که «من با دست راست متبرک شده‌ام، سر یهودی آمریکایی، دنیل پرل منفور را در شهر کراچی در پاکستان جدا کردم.» وی همچنین در دادگاه اظهار می‌کند که «برای آنهایی که می‌خواهند این ادعای من برایشان ثابت شود، عکسها و فیلم سربریدن وی توسط من و نگاه داشتن سرش در دستانم را در اینترنت نگاه کنند.»
دادگاه پاکستان حکم اعدام احمد عمر سعید شیخ قاتل دانیل پرل و سه نفر دیگر که حبس ابد گرفته بودند را لغو و آنها را تبرئه کرد. خانواده دانیل رأی دادگاه را به سخره گرفتن عدالت دانسته و گفتند که تقاضای تجدید نظر خواهند کرد.
دانیل پرل حاصل ازدواج روث پرل و یودیا پرل بود. یودیا پرل دانشمند علوم رایانه است که در سال ۲۰۱۱ جایزه تورینگ را که معتبرترین جایزه در زمینهٔ رایانه است، دریافت نمود.
در سال ۲۰۰۷ میلادی فیلمی در مورد زندگی و مرگ دنیل پرل، بر اساس کتاب همسرش ماریان پرل ساخته شد.A Mighty Heart (2007)
گوجه فرنگی یا بادنجان رومی یکی از سبزیجات سرخ‌رنگ و خوش‌بو و آبدار است. این گیاه بومی آمریکای جنوبی و مرکزی است که طی دورهٔ استعماری اسپانیا به سایر نقاط جهان منتقل شد. انواع مختلف این گیاه امروزه در سراسر جهان پرورش داده می‌شود.
البته «گوجه فرنگی» از نظر علم باغبانی و نداشتن هسته در دسته سبزیجات محسوب می‌شود. گوجه فرنگی دارای خواص و مزایای بسیار مناسبی برای بدن می‌باشد و از ارزش غذایی بالایی برخوردار است، همچنین استفاده از گوجه کمک شایانی به درمان برخی بیماری‌ها می‌کند.
این میوه امروزه به روش‌های مختلفی، به‌طور خام یا به‌عنوان یکی از مواد لازم برای تهیهٔ غذا، انواع سس و نوشیدنی مصرف می‌شود و بخش مهمی از رژیم غذایی مردم بسیاری از کشورها را تشکیل می‌دهد. کشت و پرورش این گیاه به‌طور کلی، مساحتی حدود سه میلیون هکتار را به خود اختصاص داده‌است، که نزدیک یک‌سوم کل مساحت مختص به کشت تره‌بار در جهان است.
با وجود این که گوجه فرنگی در علم گیاه‌شناسی یک میوه تلقی می‌شود، در علم کشاورزی اغلب به‌عنوان تره‌بار (سبزیجات) شناخته می‌شود.
گوجه فرنگی به تیرهٔ بادنجانیان تعلق دارد و از گیاهان چندساله است.
به علت اهمیت اقتصادی، این گیاه موضوع تحقیق و پژوهش‌های بسیاری قرار دارد و در علم ژنتیک به‌عنوان یکی از گیاهان الگو شناخته می‌شود. تحقیقات انجام‌شده بر این گیاه در سال ۱۹۹۰ به تولید نخستین نوع تراریختهٔ مجاز برای مصرف و تجارت در ایالات متحده آمریکا انجامید.
گوجه‌فرنگی درمانگر سرطان است و از ابتلا به بسیاری از مریضی‌ها جلوگیری می‌کند. خواص خوردن آب گوجه در هنگام صبح یک دارو شفادهنده عمل می‌کند که بسیاری از متخصصان تغذیه آن را توصیه می‌کنند.
گوجه فرنگی منبع غذایی اصلی آنتی انتی اکسیدان لیکوپن است که با فواید سلامتی بسیاری از جمله کاهش خطر بیماری قلبی و سرطان مرتبط است. علاوه بر این منبع عالی ویتامین C، پتاسیم، فولات و ویتامین K است.
میزان آب گوجه فرنگی حدود ۹۵ درصد است. ۵ درصد دیگر عمدتاً از کربوهیدراتها و فیبر تشکیل شده‌است.
دانشمندان دریافته‌اند ماده ای شیمیایی به نام گلیکوالکالید در برگ‌های گوجه فرنگی وجود دارد که مصرف آن می‌تواند باعث معده درد و بروز اختلالات عصبی شود.
برگ‌های گوجه فرنگی حشرات پرنده مثل پشه را دفع می‌کند که برای این کار، برگ‌ها را در چند نقطه از اتاق خود بگذارید. این عمل موجب فراری دادن حشرات می‌شود. اگر در محل مورچه‌ها چند عدد برگ گوجه فرنگی قرار دهید، بوی برگ این میوه مورچه‌ها را فراری می‌دهد.
خاستگاه گوجه فرنگی آمریکای جنوبی است.
شواهد ژنتیکی نشان می‌دهند که اجداد گوجه فرنگی گیاهانی خودرو و علفی بودند که میوه‌های کوچک سبزرنگی داشتند و در نقاط کوهستانی پرو می‌روییدند. این گیاهان گونه‌های مختلفی از سرده پیشین "Lycopersicon" بودند. یکی از این‌گونه‌ها با نام علمی "(نام علمی: "Solanum lycopersicum")" به مکزیک منتقل شد و پس از مدتی در آن‌جا توسط بومیان پرورش یافت.
تاریخ دقیق پرورش گوجه فرنگی برای اولین بار مشخص نیست. به نظر می‌رسد نخستین گوجه فرنگی پرورش‌یافته نوعی میوهٔ زردرنگ به اندازهٔ گوجه‌فرنگی‌های ریز گیلاسی بوده که توسط آزتکها کشت می‌شده‌است. نوشته‌های برجامانده از این تمدن نشان می‌دهند که این میوه همراه با فلفل، ذرت و نمک آماده و مصرف می‌شد.
گفته شده گوجه فرنگی حدوداً از ۵۰۰ سال پیش از مسیح در جنوب مکزیک پرورش داده می‌شد. بومیان پوئبلو بر این باور بودند که کسانی که دانه‌های گوجه فرنگی را مصرف می‌کردند با نیروهای خدایان متبرک می‌شدند.
در مورد انتقال گوجه فرنگی به اروپا نظریه‌های متفاوتی وجود دارد. برخی از تاریخ‌دانان بر این عقیده هستند که ارنان کورتس، مکتشف اسپانیایی، این میوه‌های کوچک زردرنگ را پس از تصرف شهر تنوچتیتلان، پایتخت آزتک‌ها در سال ۱۵۲۱، به اروپا منتقل کرد. نظریهٔ دیگر این است که کریستف کلمب در سال ۱۴۹۳ نخستین فردی بود که این گیاه را به اروپا منتقل کرد. قدیمی‌ترین مدرک که از وجود گوجه فرنگی در اروپا اطلاع می‌دهد کتابی در مورد گیاه‌شناسی است که در سال ۱۵۴۴ توسط پیِترو آندرئا ماتیولی، پزشک و گیاه‌شناس ایتالیایی نوشته شده‌است. وی در دست‌نوشتهٔ خود از این میوه با عنوان "pomo d’oro"، به معنای سیب طلایی یاد کرده‌است.
پس از ساکن شدن در آمریکای لاتین، اسپانیایی‌ها گوجه‌فرنگی را در اوایل قرن شانزدهم در مستعمره‌های مختلف خود در حوزه کارائیب توزیع کردند. آن‌ها هم‌چنین آن را به اروپا و جزایر فیلیپین منتقل کردند که از آن‌جا به آسیای جنوب شرقی و سپس سراسر آسیا انتقال داده شد. گوجه فرنگی به آسانی در آب‌وهوای مدیترانه‌ای رشد کرده و از حدود سال ۱۵۴۰ در این منطقه پرورش داده شده‌است.
این میوه در همان ابتدا پس از توزیع به اروپا مورد مصرف خوراکی قرار گرفت و در اوایل قرن هفدهم میلادی برای تهیهٔ غذا در اسپانیا استفاده می‌شد. نخستین کتاب آشپزی کشف شده که شامل دستورهایی برای پخت غذا با گوجه فرنگی بوده‌است در سال ۱۶۹۲ در ناپل منتشر شد. به نظر می‌رسد نویسندهٔ این کتاب این دستورها را از منابع اسپانیایی به‌دست آورده باشد. با این وجود این میوه در برخی نقاط چون فلورانس صرفاً مصرف تزئینی داشت و تنها در اواخر قرن هفدهم یا اوایل قرن هجدهم برای مصرف خوراکی مورد استفاده قرار گرفت.
گوجه فرنگی تنها در اوایل سال ۱۵۹۰ در بریتانیا پرورش داده شد. یکی از نخستین کسانی که آن را کشت کرد جراحی به نام جان جرارد بود که در سال ۱۵۹۷ کتابی در مورد گیاه‌شناسی منتشر کرد که به موضوع این گیاه نیز می‌پرداخت. وی می‌دانست که گوجه فرنگی در اسپانیا و ایتالیا خورده می‌شود؛ با این وجود اعتقاد داشت که این میوه سمی است. در واقع این گیاه حاوی میزان کمی توماتین، نوعی گلیکو آلکالوئید سمی است که معمولاً خطرناک نمی‌باشد. دیدگاه جرارد بر افکار عمومی تأثیر گذاشت و این گیاه در بریتانیا و مستعمره‌های آن در آمریکای شمالی به عنوان خوراکی ناسالم شناخته شد.
در اواسط قرن هجدهم، گوجه فرنگی به‌طور گسترده در بریتانیا خورده می‌شد. در همین قرن دانشنامه بریتانیکا دربارهٔ این میوه چنین نوشت که از گوجه فرنگی به‌طور روزانه در سوپها و نیز به‌عنوان چاشنی استفاده می‌شود. در عصر ویکتوریا، میزان پرورش گوجه فرنگی در گلخانه به حد صنعتی رسید.
قدیمی‌ترین مدارک مربوط به کشت گوجه فرنگی در شمال آمریکا به سال ۱۷۱۰ در کارولینای جنوبی برمی‌گردد. ممکن است این گیاه از طریق کارائیب به آمریکای شمالی رسیده باشد. در اواسط این قرن، برخی از مردم هنوز بر این باور بودند که گوجه فرنگی سمی است، و به‌طور کلی این گیاهان بیش‌تر جنبهٔ زینتی داشتند تا مصرف خوراکی. توماس جفرسون، از بنیادگذاران ایالات متحده آمریکا مقداری از دانه‌های گوجه فرنگی را که در پاریس خورده بود به آمریکا فرستاد.
به‌علت شرایط آب‌وهوایی، برخی ایالات چون فلوریدا و کالیفورنیا عمدتاً تبدیل به تولیدکنندگان گوجه فرنگی شدند. دانشگاه کالیفرنیا در دیویس به یکی از مراکز اصلی پژوهش در مورد گوجه فرنگی تبدیل شده‌است.
گوجه فرنگی در اوایل قرن نوزدهم در خاورمیانه توزیع شد و غالباً به عنوان یکی از مواد لازم برای پخت غذا مصرف می‌شد.
این گیاه از دو طریق وارد ایران شد: راه اول از طریق ترکیه و ارمنستان، و راه دوم از طریق سفرهای مکرر خاندان قاجار به فرانسه بود. نام اولیهٔ گوجه فرنگی در ایران "بادمجان ارمنی" یا "رومی" بود.
در ایران در ابتدا پرورش گوجه‌های کوچک که امروزه گوجه گیلاسی نامیده می‌شوند، مرسوم شد. پس از مدتی گوجه‌های بزرگتر وارد ایران شدند که به دلیل تفاوت اندازه با گوجه‌های رایج در آن زمان، به «گوجه فرنگی» مشهور شدند.
در دوره قاجاریه، افراد خاندان معیری برای نخستین بار گوجه‌فرنگی را در مزرعه‌ای (که محوطهٔ فرودگاه مهرآباد کنونی است) پرورش دادند.http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2013/05/130523_l41_art_amanat_lecture.shtml
امروزه هزاران (نزدیک ۷۵۰۰) رقم گوجه فرنگی در سراسر جهان کشت می‌شود. این ارقام در اندازه، شکل، رنگ و طعم با یک‌دیگر فرق می‌کنند. قطر آن‌ها ممکن است از ۱ یا ۳ سانتی‌متر (گوجه فرنگی ریز آلبالویی و گوجه فرنگی وحشی) تا ۱۰ سانتی‌متر (گوجه فرنگی گوشت گاوی) باشد. با این وجود بیش‌تر گوجه فرنگی‌ها در مراکز خرید قطری به اندازهٔ ۵، ۶ سانتی‌متر دارند.
بیشتر گونه‌های گوجه فرنگی میوه‌هایی قرمزرنگ دارند، با این حال این میوه به رنگ‌های زرد، نارنجی، صورتی، بنفش، سبز، سیاه و سفید نیز دیده می‌شود. گوجه فرنگی‌های چندرنگ یا مخطط نیز به‌ندرت کمتری یافت می‌شوند.
گوجه فرنگی‌هایی که برای کنسرو شدن یا تولید سوپ پرورش داده می‌شوند معمولاً کشیده (طول ۷ تا ۹ سانتی‌متر و عرض ۴ تا ۵ سانتی‌متر) و کم‌آب‌تر از سایر ارقام هستند و به گوجه فرنگی‌های آلویی معروفند.
در سال ۲۰۲۱ ۱۸۹ میلیون تن گوجه فرنگی در جهان تولید شد. چین با ۳۳ درصد تولیدات جهانی (که بیش‌تر آن در بازار داخلی آن مصرف می‌شود)، و به دنبال آن هند، ترکیه، ایالات متحده آمریکا، مصر، مکزیک و برزیل بزرگ‌ترین تولیدکنندهٔ گوجه فرنگی در این سال بودند. ایالت کالیفرنیا ۹۰٪ تولیدات گوجه فرنگی آلویی ایالات متحده آمریکا و ۳۵٪ جهان را به خود اختصاص می‌دهد.
طبق اطلاعات اف‌ای‌اواس‌تی‌ای‌تیFood and Agriculture Organization Corporate Statistical Database مهم‌ترین تولیدکنندگان گوجه فرنگی در جهان در سال ۲۰۲۱ کشورهای زیر بودند:
تولید گوجه فرنگی معمولاً به دو دستهٔ مجزا تقسیم می‌شود: تولید برای مصرف تازه (گوجه فرنگی بازار) و تولید برای تبدیل (گوجه فرنگی صنعتی). گوجه فرنگی صنعتی (که معمولاً از نوع گوجه فرنگی آلویی است) حدوداً یک‌دوم تولیدات اروپایی، ۹۰٪ تولیدات ایالات متحده آمریکا و ۱۵٪ تولیدات چین را تشکیل می‌دهد (در سال ۲۰۰۸).
تولید گوجه فرنگی برای مصارف صنعتی تقریباً یک‌چهارم تولید کل جهانی (۲۶٫۸ میلیون تن در سال ۲۰۰۲، به‌عبارتی ۲۳٫۴٪) را تشکیل می‌دهد. سه منطقهٔ اصلی که این نوع گوجه فرنگی را تولید می‌کنند کالیفرنیا، کشورهای نزدیک سواحل مدیترانه و چین هستند.
طبق آمار فائو تولید جهانی گوجه فرنگی در سال ۲۰۰۷ به ۱۲۶٫۲ میلیون تن در مساحت ۴٫۶۳ میلیون هکتار بوده‌است، و به‌عبارتی بازدهی متوسط برابر ۲۷٫۳ تن در هکتار. لازم است ذکر شود که تولیدات غیرتجاری (شخصی و خانوادگی) در این آمار به حساب نیامده است.
طبق اطلاعات فائو گوجه فرنگی در ۱۷۰ نقطه دنیا با آب و هواهای مختلف کشت می‌شود. پس از سیب‌زمینی و سیب‌زمینی شیرین، گوجه فرنگی بیش‌ترین حجم تولید تره‌بار جهانی را دارد و در فهرست بالاتر از هندوانه و کلم قرار می‌گیرد.
۱۶ کشور زیر در مجموع ۸۰٪ تولید جهانی را تشکیل می‌دهند:
تولید جهانی گوجه فرنگی از سال ۱۹۶۱ تا ۲۰۰۷ چهار برابر شد و از ۲۷٫۶ میلیون تن به ۱۰۲٫۲ میلیون تن رسید. به آیت ترتیب رشد متوسط سالانه حدود ۳٫۳۶٪ بوده‌است. این رشد خصوصاً در آسیا زیاد بوده‌است و چین تولیدات خود را هفت‌برابر و هند ۱۸٫۵برابر کرده‌است.
در سال ۲۰۰۶ صادرات گوجه فرنگی تازه کمی بیش از ۶ میلیون تن بود و ۴٫۸٪ تولیدات جهانی آن سال را تشکیل می‌داد. سه کشور کشور صادرکنندهٔ اصلی مکزیک، سوریه و اسپانیا بودند.
نخستین کشورهای واردکنندهٔ گوجه فرنگی تازه در همان سال به‌ترتیب ایالات متحده آمریکا، آلمان، فرانسه، انگلستان و روسیه بوده‌اند.
مهم‌ترین کشورهای صادرکنندهٔ گوجه فرنگی پردازش‌شده (خمیر و پوره) در سال ۲۰۰۶ به‌ترتیب چین، اتحادیه اروپا، ایالات متحده آمریکا، شیلی و ترکیه بودند. کشورهای واردکنندهٔ این نوع گوجه فرنگی در همان سال به ترتیب روسیه، ژاپن، اتحادیه اروپا، مکزیک و کانادا بوده‌اند.
طبق آمار فائو، مصرف جهانی گوجه فرنگی در سال ۲۰۰۳ ۱۰۲٫۸ میلیون تن بود. چین با ۲۴٫۶٪ این رقم نخستین کشور مصرف‌کنندهٔ گوجه فرنگی است و ایالات متحده آمریکا (۹٫۸٪)، هند (۸٫۷٪)، ترکیه (۵٫۹٪) و مصر (۵٫۹٪) به‌ترتیب پس از آن قرار می‌گیرند.
رکورد مصرف سالانهٔ گوجه فرنگی به ازای هر یک نفر به لیبی (۱۱۷ کیلوگرم در سال) تعلق می‌گیرد. به دنبال آن یونان (۱۱۵ کیلوگرم در سال) و سایر کشورهای اطراف دریای مدیترانه (تونس، ترکیه، مصر، ایتالیا و لبنان) قرار می‌گیرند. میزان مصرف گوجه فرنگی خانگی در این آمار محاسبه نشده‌است.
۱۸ کشور زیر در مجموع ۷۷٪ مصارف جهانی را به خود اختصاص می‌دهند.
مقاومت رقم‌های مختلف گوجه فرنگی نسبت به آفات و بیماری‌های گوناگون متفاوت است.
محصولات گوجه فرنگی در معرض از بین رفتن توسط آفات، بیماری‌های قارچی، باکتریایی و ویروسی، رقابت با علف‌های هرز و شرایط آب‌وهوایی و خاکی نامساعد هستند. آفات و بیماری‌های گوجه فرنگی اغلب با آفات و بیماری‌های سایر گیاهان خانوادهٔ سیب‌زمینیان مانند بادمجان و توتون مشترک‌اند.
یکی از بیماری‌های شایع گوجه فرنگی در اثر ویروس موزائیک توتون ایجاد می‌شود. انواع سفیدک و آتشک از سایر موارد شایعی هستند که موجب خرابی این محصولات می‌شوند.
سن سپردار،Pentatomoidea کرم طوقه‌بر،Turnip Moth شته، وایت‌فلای، کرم میوه گوجه فرنگی،Helicoverpa zea کنه تارتن دولکه‌ای،Tetranychus urticae لیسه و سوسک سیب‌زمینی کلرادوColorado potato beetle از آفات گوجه فرنگی می‌باشند.
گوجه فرنگی امروزه در سراسر جهان به شیوه‌های مختلف، به‌صورت خام در انواع سالاد، و به‌طور پردازش‌شده برای تهیهٔ غذا و سوپ، سس و رُب مصرف می‌شود. آب گوجه فرنگی هم‌چنین نوشیدنی خنکی است که برای تهیهٔ برخی کوکتلها چون بلادی مری استفاده می‌شود.
گوجه فرنگی خاصیت اسیدی دارد و به همین دلیل ذخیره و نگاهداری آن در انبار به صورت خام، سس و رُب آسان می‌باشد. این میوه هم‌چنین می‌تواند به صورت ورقه‌های نازک خشک‌شده در روغن زیتون نگاهداری و مصرف شود.
گوجه فرنگی در غذاهای مدیترانه‌ای به خصوص در ایتالیا استفادهٔ فراوان دارد و از مواد اصلی مورد نیاز برای تهیهٔ پیتزا و سس برای پاستا است.
گوجه فرنگی از لحاظ ارزش غذایی بسیار کم‌کالری (۲۰ کیلوکالری در هر ۱۰۰ گرم) و سرشار از ویتامینهای مختلف (آ، ث و ای) و مواد معدنی است. ۹۳ تا ۹۵٪ آن را آب تشکیل می‌دهد و قندها که ۳ تا ۴٪ آن را تشکیل می‌دهند عبارت‌اند از گلوکز و فروکتوز.
مهم‌ترین مواد معدنی موجود در گوجه فرنگی که به نوع خاک و کود بستگی دارد شامل پتاسیم، کلر و فسفر است.
گوجه فرنگی هم‌چنین دارای لیکوپن، یکی از قوی‌ترین انواع آنتی‌اکسیدانهای طبیعی، و چند نوع رنگ‌دانه از خانوادهٔ کاروتنوئیدها از جمله بتاکاروتن است.
گوجه فرنگی حاوی ویتامین‌های آ، ث و لیکوپن است. رنگ قرمز گوجه فرنگی از لیکوپن موجود در آن ناشی می‌شود. این ماده که آنتی‌اکسیدان بسیار قوی‌ای محسوب می‌شود، تحقیقات نشان می‌دهد که مصرف بسیار بالای گوجه فرنگی خام خطر ابتلا به سرطان پروستات را به میزان کمی کاهش می‌دهد.Etminan M, Takkouche B, and Caamano-Isorna F. The role of tomato products and lycopene in the prevention of prostate cancer: a meta-analysis of observational studies. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 2004 Mar;13(3):340-5. 2004. 2004.
تعدادی از تحقیقات نشان می‌دهند که لیکوپن، به خصوص در گوجه فرنگی پخته، در جلوگیری از ابتلا به سرطان پروستات مؤثر است؛ ولی تحقیقات دیگری با این نتایج مغایرت داشتند.
به‌علاوه، تحقیقات نشان می‌دهند که مصرف گوجه فرنگی و کاهش ریسک ابتلا به سرطان سینه، سرطان سر و گردن و بیماری‌های مخرب اعصاب مرتبط است.Zhang, C. X. ; Ho, S. C. ; Chen, Y. M. ; Fu, J. H. ; Cheng, S. Z. ; Lin, F. Y. (2009). "Greater vegetable and fruit intake is associated with a lower risk of breast cancer among Chinese women". International Journal of Cancer 125 (1): 181–188. doi:10.1002/ijc.24358. PMID 19358284. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19358284
جهش‌های ژنتیکی در رقم‌های مختلف گوجه فرنگی و انواع وحشی آن گنجی از ژنهای مختلف که لیکوپن، کاروتن، آنتوسیانین و آنتی‌اکسیدان‌های دیگر تولید می‌کنند به وجود آورده‌است. میزان این آنتی‌اکسیدان‌ها و ویتامین‌ها در برخی ارقام‌های پرورش داده‌شده نسبت به میزان طبیعی آن افزایش داده شده‌است.
گوجه فرنگی به‌طور خام یا پخته خورده می‌شود. گوجه فرنگی خام را می‌توان با نمک مصرف کرد، ولی اغلب آن را در سالاد با موادی دیگر مخلوط می‌کنند و سپس مصرف می‌کنند. گوجه فرنگی خام هم‌چنین برای تهیهٔ برخی سوپها استفاده می‌شود.
پختن گوجه فرنگی موجب از بین رفتن بخشی از ویتامین‌های آن می‌شود، ولی در عین حال جذب لیکوپن را افزایش می‌دهد. از آن می‌توان در کنار بعضی از غذاها مثل [انواع کبابها] میل کرد. گوجه فرنگی پخته از مواد تشکیل‌دهندهٔ بسیاری از غذاها و سس‌هاست.
گوجه فرنگی قدرت حافظه را بیشتر نموده و یادگیری را برای فرد بیشتر می‌نماید گوجه فرنگی باعث می‌شود خواب خوبی داشته باشید و گرفتگی عضلات را کاهش داده و باعث می‌شود فرد حرکات عضلاتش بهبود یابد.
محققان در یک بررسی دریافتند که مردانی که زیاد از گوجه فرنگی استفاده نموده‌اند به سرطان پروستات مبتلا نشده‌اند سن مردان وقتی بالا می‌رود دچار تورم در قسمت پروستات می‌شود.
پروستات بعد از سن ۴۵ سالگی در مردان رشد نموده و باعث اختلال در زندگی و خوابشان می‌شود توصیه می‌شود مردان روزی یک گوجه فرنگی خام میل نمایند.
گوجه فرنگی سرشار از ویتامین ث و گروه ویتامین ب می‌باشد مواد معدنی نیز در این سبزی به وفور یافت می‌شود از این رو اشتها را تحریک می‌نماید و هضم غذا را آسانتر می‌نماید.
گوجه فرنگی رسیده و بدون لک بسیار مقوی و سرشار از ویتامین هست با خوردن گوجه فرنگی قلب شما تقویت می‌شود افرادی که بیماری مفصلی و نقرس دارند گوجه فرنگی به عنوان دارو تجویز می‌شود.
گوجه فرنگی می‌تواند به حفظ سلامت استخوان‌هایتان نیز کمک کند، چون حاوی ویتامین K و کلسیم است و ضمناً آنتی‌اکسیدان لیکوپن هم دارد که تودهٔ استخوانی را افزایش می‌دهد.
امروزه صنعت عظیمی فراوری گوجه فرنگی را برعهده دارد و آن را به صورت خشک شده، پوست‌کنده، پوره، رِب، انواع سس از جمله سس کچاپ، پودر و آب‌میوه در اختیار مصرف‌کنندگان می‌گذارد. دو عمل اصلی فراوری صنعتی گوجه فرنگی تغلیظ کردن و خشک کردن هستند.
گوجه فرنگی نرسیده معمولاً در دمای اتاق و در جای تاریک نگهداری می‌شود تا زمانی که برسد. با این شرایط، عمر مفید آن ۳ تا ۴ روز است. پس از رسیدن، گوجه فرنگی باید ظرف یک تا دو روز مصرف شود. گوجه فرنگی تنها در صورتی در یخچال قرار داده می‌شود که کاملاً رسیده باشد، هرچند این موجب تغییر طعم می‌شود.
برگ‌ها، ساقه و میوهٔ سبز نرسیدهٔ این گیاه دارای میزان کمی توماتین است که سمی است. مصرف برگ گوجه فرنگی در چای در حداقل یک مورد موجب مرگ فرد شده‌است، ولی به‌طور کلی میزان توماتین گوجه فرنگی به آن حد زیاد نیست که برای انسان خطری داشته باشد، و غذاهایی چون گوجه فرنگی سبز نرسیدهٔ سرخ‌شده برای سلامتی ضرری ندارند. گوجه فرنگی رسیده دارای توماتین نمی‌باشد.
مصرف گوجه فرنگی خام در بعضی از افراد موجب آلرژی می‌شود و می‌تواند به آنافیلاکسی منجر شود. این حساسیت نادر به‌علت ترکیب برخی از پروتئین‌های موجود در گوجه فرنگی و ایمونوگلوبین‌های ای می‌باشد.
گوجه فرنگی تازه می‌تواند به باکتری سالمونلا آلوده شود. در اواخر بهار سال ۲۰۰۸ مصرف گوجه فرنگی آلوده به این باکتری در ایالات متحدهٔ آمریکا موجب مسمویت ۲۲۸ فرد و بستری شدن ۲۵ نفر در ۲۳ ایالت گردید. به این ترتیب گوجه فرنگی از بسیاری از زنجیره‌های غذایی و فروشگاه‌ها جمع‌آوری گردید. در کانادا گزارشی حاکی از مسمومیت به‌علت مصرف گوجه فرنگی آلوده اعلام نشد، ولی زنجیره‌های غذایی بزرگ چون مک‌دونالد و کی‌اف‌سی از روی احتیاط گوجه فرنگی را موقتاً از منوهای خود حذف کردند.
محل اتصال ساقه گوجه‌فرنگی و قسمت‌های سبزرنگ گوجه‌فرنگی می‌توانند تا ۱/۲ درصد حاوی سولانین باشد. ۵۰ گرم سولانین می‌تواند موجب سردرد، حالت تهوع و استفراغ شود. برای همین نیز باید از مصرف گوجه‌فرنگی‌های کال دوری کرد و محل اتصال ساقه را همواره با احتیاط جدا کرد.
از لحاظ گیاه‌شناسی گوجه فرنگی میوه محسوب می‌شود. با این حال میزان قند و شیرینی گوجه فرنگی نسبت به میوه‌های دیگر کم‌تر است و اغلب به‌عنوان بخشی از سالاد یا غذایی اصلی، و نه دسر، سِرو می‌شود. به این ترتیب به‌علت مصرف عملی‌ای که در آشپزی دارد تره‌بار خوانده می‌شود. این ابهام مختص گوجه فرنگی نیست و تعدادی دیگر از گیاهانی که تره‌بار می‌خوانیم، هم‌چون بادنجان، خیار، کدو و کدو حلوایی، میوه هستند.
این ابهام در ایالات متحدهٔ آمریکا در سال ۱۸۸۷ موجب یک مباحثهٔ حقوقی شد. در این سال قوانین تعرفه‌های گمرکی موجب می‌کردند که برای تره‌بار (و نه میوه‌ها) عوارض پرداخت شود. به این ترتیب جایگاه و طبقه‌بندی گوجه فرنگی در این کشور اهمیت قانونی یافت. دیوان عالی ایالات متحده آمریکا برای حل این مشکل، در روز ۱۰ مه ۱۸۹۳ بر پایهٔ تعریف عمومی که گوجه فرنگی را به‌علت استفادهٔ عملی آن تره‌بار محسوب می‌کرد، اعلام کرد که گوجه فرنگی جزء تره‌بار است. با این حال این اظهار تنها به‌منظور به‌عمل درآوردن قوانین تعرفه‌های گمرکی بود و موجب اقدام برای تغییر رده‌بندی گوجه فرنگی از لحاظ گیاه‌شناسی نگردید.
شورای اتحادیه اروپا در سال ۲۰۰۱ در یک رهنمود اعلام کرد که گوجه فرنگی باید میوه محسوب شود.
سنگین‌ترین گوجه فرنگی وزنی برابر ۳٫۵۱ کیلوگرم داشت و در سال ۱۹۸۶ در اکلاهما پرورش داده شده بود. بزرگ‌ترین گوجه فرنگی نیز با عرضی برابر ۱۹٫۸ سانتی‌متر در سال ۲۰۰۰ در انگلستان به ثبت رسید.
بوتهٔ بزرگ گوجه فرنگی موجود در تفرجگاه جهانی والت دیزنی در فلوریدا احتمالاً بزرگ‌ترین گیاه گوجه فرنگی در جهان است و با محصول بیش از ۳۲٬۰۰۰ گوجه فرنگی برای وزنی کلی برابر ۵۲۲ کیلوگرم رکورددار رکوردهای جهانی گینس می‌باشد. هر تاک این گیاه به‌طور هم‌زمان هزاران گوجه فرنگی می‌دهد که در رستورانهای پارک دیزنی سِرو می‌شوند.
گری دوجی روستایی در دهستان شیخ‌موسی بخش مرکزی شهرستان آق‌قلا استان گلستان ایران است. این روستا در 30 کیلومتری جاده اق قلا به گنبد واقع شده‌است. تمام مردم این روستا ترکمن می‌باشند. روستای‌گری دوجی مرکز دهستان شیخ‌موسی با ۱۴ روستای تابعه از توابع بخش مرکزی شهرستان اق قلا می‌باشد.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۲٬۸۲۶ نفر (۷۵۳خانوار) بوده‌است.
زبان‌های تُخاری شاخه‌ای منقرض‌شده از خانوادهٔ زبان‌های هندواروپایی بودند که در هزارهٔ اول پس از میلاد در شمال حوضه تاریم در منطقه سین‌کیانگ چین توسط تخارها گویش می‌شدند. از این زبان‌ها، نوشته‌هایی از سدهٔ پنجم تا هشتم میلادی به جا مانده‌است. این دو زبان پس از آمدن قوم ترک‌تبار اویغور در سدهٔ نهم میلادی منقرض شدند.مجموعهٔ یونسکو از تاریخ تمدن‌ها در آسیای میانه (UNESCO Collection of History of Civilizations of Central Asia)، جلد سوم
این زبان‌ها در نتیجهٔ پژوهش‌های تاریخی در ناحیه تورفان شناخته شدند. در اسناد ثبت شده دو زبان نزدیک به هم تخاری A (همچنین تخاری شرقی، آنگیایی یا تورفانی) و تخاری B (تخاری غربی یا کوچایی) یافت شدند. موضوع متون حاکی از آن است که تخاری A باستانی‌تر بوده و به عنوان زبان دینی آیین بودایی کاربرد داشته در حالی که تخاری B رایج‌تر بوده و از تورفان در شرق تا تومشوق در غرب تکلم می‌شده‌است. مجموعه‌ای از وام‌واژگان و اسامی یافت شده در اسناد پراکریت حوزه لوپ نور، تخاری C (کرورنی) لقب گرفته‌اند.
کهن‌ترین نسخه‌های خطی موجود به تخاری B اکنون به قرن ۵ یا حتی اواخر قرن ۴ میلادی مربوط می‌شود و باعث می‌شود که تخاری به زبانی باستانی پسین، هم‌عصر با گوتی، ارمنی کلاسیک و ایرلندی نخستین، تبدیل شود.
تخارها از اقوام آریایی بودند که در سدهٔ سوم پیش از میلاد در نواحی کوچا و تورفان در شمال شرقی سرزمینی که بعدها ترکستان شرقی یا ترکستان چین خوانده شد، به سر می‌بردند.
در میانه‌های سدهٔ دوم پیش از میلاد تخارها بر اثر تهاجمات هون‌ها ناگزیر به نواحی غربی‌تر کوچ کردند. منابع چینی در شرح این رویداد از دو قوم یوئه‌چی و ووسون نام برده‌اند که از برابر هون‌ها گریخته، و به نواحی فرغانه رانده‌اند و اندکی پس از ۱۶۰ پ. م از سیحون (سیردریا) گذشتند و به قلمرو دولت یونانی باختر سرازیر شدند.بیوار (A. D. H. Bivar)، تاریخ سرزمین‌های خاوری ایران (The History of Eastern Iran)، ص. ۱۲۲ریچارد نلسون فرای (Richard Nelson Frye)، ویراستار: احسان یارشاطر، تاریخ ایران کمبریج (The Cambridge History of Iran)، جلد سوم، لندن ۱۹۸۸، ص. ۱۸۱ و میان سال‌های ۱۴۰ تا ۱۳۰ پ.م. دولت یونانی باختر را برانداختند.گروسه (R. Grousset)، شاهنشاهی استپ‌ها (L’Empire des steppes)، پاریس، ۱۹۴۸ استرابون از مردمی چادرنشین به نام «تخاروی (Tokharoi)» یاد کرده‌است که در این تهاجم شرکت داشته‌اند. با برافتادن دولت یونانی باختر، این قبایل بیابان‌گرد دولت کوشانیان را بنیاد نهادند و پس از آن، تاریخ تخاریان و زیستگاه جدیدشان، یعنی تخارستان با تاریخ این دولت درآمیخت.رقیه بهزادی، قوم‌های کهن در آسیای مرکزی و فلات ایران، تهران، ۱۳۷۳ ه‍. خ، ص. ۹