moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
جزیره گرم مقابل شهرستان دیر در خلیج فارس واقع شده و به علت وجود انبوه درختان جنگلی (موسوم به گرم) به همین نام نیز مشهور شده‌است. این دو جزیره خالی از سکنه در حدود ناحیه بردخون در سواحل جنوبی استان بوشهر، در فاصله کمی نسبت به یکدیگر قرار گرفته‌اند.
جزیره‌های مطاف، مرغی، تهمادو و چراغی که در مقابل ناحیه بردخون قرار دارند و خالی از سکنه‌اند از دیگر جزایر استان بوشهر هستند.
جزیره‌ام سیله (خان) از دیگر جزایر منطقه بردخون است.
بردخون مانند سایر مناطق جنوب تابستانی طولانی و گرم و زمستانی کوتاه و از نظر بارش بی‌ثبات دارد. همین امر باعث شده تا کشاورزی و دامداری که شغل اصلی مردم است از ثبات چندانی برخوردار نباشد. دلیل عمدهٔ زایش مشاغل دیگر چون کار در کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس، بقالی و صیادی همین بی‌اعتمادی مردم این منطقه به زمستان کوتاه و بی‌ثبات است.
یک فقره آب زیرزمینی با عرضی ناچیز از روستای «کناری» تا «شیبرم» ادامه می‌یابد، لذا تمام روستاهای شمال غربی این بخش به موازات غرب این آب زیرزمینی واقع شده‌اند.
گوجه فرنگی محصول اصلی کشاورزان منطقه است. امروزه اکثر اراضی کشاورزی –حتی نخلستان‌های منطقه– زیر کشت گوجه فرنگی رفته‌است. در سال‌های اخیر چند آب‌بند خاکی احداث شده‌است که آب نهرهای فصلی منشعب از «کوه درنگ» را پشت خود نگه می‌دارند و موجب تقویت سفره‌های زیرزمینی منطقه می‌شود.
در زمین‌های بایر منطقه دو دسته گیاهان خودرو می‌رویند:
عمده‌ترین درخت منطقه نخل می‌باشد که با آب و هوای اینجا سازگاری دارد. گز، کهور، کنار، همیدون و سپستان هم درختانی هستند که در جای جای منطقه خودنمایی می‌کنند.عابدی، مجید، کتاب به دریا پیوستگان؛ شهدای بردخون، ص ۱۳، ۱۴
آغاز دقیق شکل‌گیری و نحوه سکونت اولیه ساکنان روستاهای این بخش، اطلاعات جامع و مستندی به دست نیامد. آنچه که به دست آمده حاکی از این است که بردخون از دیر باز در این کشور پهناور شناخته شده و مورد توجه بوده‌است. «تاریخ ایران»، «بردخون» را یکی از بنادر مهم دارای اعتبار و شهرت از ایالت فارس دانسته و آن را به همراه بندر سیراف، بندر هرمز، بندرعباس، بندر لنگه، بندر سینیز و بندر ریگ، از مهمترین مراکز تجاری – بازرگانی روزگار خود قلمداد نموده‌است. … اما از سال ۱۳۳۳ هجری قمری (۱۹۱۵ میلادی)، به بعد بیشتر بر سر زبان‌ها افتاد. در جریان جنگ جهانی اول که انگلیسی‌های علیرغم اعلام بی‌طرفی ایران به جنوب کشور حمله کردند، بوشهری‌ها، تنگستانی‌ها و دشتستانی‌ها و به فرماندهی رئیسعلی دلواری، شیخ حسین خان چاهکوتاهی، زایر خضرخان اهرمی و حمایت روحانیون منطقه به دفاع برخاستند و خالوحسین بردخونی با ۲۰۰ سوار از بردخون به یاری آنها شتافت.عابدی، مجید، کتاب به دریا پیوستگان؛ شهدای بردخون، ص ۱۶ و ۱۷
بردخون از قدیم دارای حوزه علمیه بوده‌است. شخصیتهای دینی چون شیخ عبدالنبی بحرانی بردخونی (متوفی ۱۳۳۵ قمری) و پسران او، سید علی رکنی حسینی (متوفی ۱۳۵۹ قمری)، شیخ علی بحرانی (درگذشته ۱۳۷۸ شمسی)، شیخ محمد بحرانی دشتی گناوه‌ای (درگذشته ۱۳۷۹ شمسی ۴ دهه آخیر ساکن گناوه)، سید اسدالله رکنی حسینی (درگذشته ۱۳۸۲ شمسی) و سید محمد حسینی اشاره کرد. میرکمال الدین بهزاد (متوفی ۱۰۹۸ قمری) جد سادات منطقه که در بردخون دارای بقعه می‌باشد.
فایز دشتی هم که زادگاه او کردوان بوده در بردخون کسب علم داشته‌است. از احمد زایر عالی طاهر طاهری، شیخ عبدالمهدی بحرانی و سید محمد حسینی نیز آثار منظومی به جای مانده‌است.
سید احمد رکنی حسینی از مجتهدین ساکن قم از اهالی این شهر است.
شیخ عبدالنبی بحرانی بردخونی دشتی عالم مجتهد و مؤسس مدارس علوم دینی در بردخون و بلاد دشتی.
سید هاشم حسینی بردخونی بوشهری فرزند سید محمد حسینی، عضو جامعه مدرسین و مدیر حوزه علمیه قم، امام جمعه موقت شهر قم و نماینده استان بوشهر در مجلس خبرگان رهبری از اهالی این شهر است.عابدی، مجید، به دریا پیوستگان؛ شهدای بردخون، صص ۲۰،۱۹و۲۱
سید بهمنیار حسینی مشهور به مفتون بردخونی و مفتون دشتی، فرزند سید علی اکبر، متخلص به مفتون شاعر بردخونی که شهرتش بیشتر در دوبیتی سرایی است. وی به سال ۱۳۴۱ در ۶۵ سالگی درگذشت.مالکی، هیبت‌الله، شرح حال شعرای دشتستان بزرگ (۱۳۶۹)، ص ۱۴۹
خالوحسین بردخونی همرزم رئیسعلی دلواری در دفاع از مشروطیت جنوب و جنگ جهانی اول به هنگام هجوم بریتانیا به جنوب ایران.
سردار یوسف بردستانی از سرداران جنگ ایران و عراق.عابدی، مجید، به دریا پیوستگان؛ شهدای بردخون، صص17 و 22.
بندر دَیّر مرکز شهرستان دیر در استان بوشهر ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۳ خ. این شهر بین ۲۷ درجه و ۵۱ دقیقه عرض شمالی و ۶۱ درجه و ۵۸ دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته‌است. فاصله آن تا شهر تهران حدود ۱۳۰۰ کیلومتر و تا شهر شیراز حدود ۳۴۵ کیلومتر می‌باشد.
بندر دیر در قدیم یک دوره حاکم‌نشین دشتی بوده‌است. لنگرگاه آن در ژرفای ۷ متری و مسافت یک کیلومتری از خشکی قرار دارد و پناه خوبی نسبت به باد شمال دارد.سلطانی، سلطان‌علی، بیست و هشت گفتار در باب فرهنگ و مردم ایران، تهران:مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۸۱خ. ص۳۱۰.
بندر دیر در جنوب استان بوشهر واقع شده‌است و با مرکز استان ۲۰۸ کیلومتر فاصله دارد. ساحل بندر دَیّر یکی از زیباترین مکان‌های ساحل و دریا می‌باشد. سه اسکله اصلی معروف آن، صادرکننده و تأمین کننده ماهی و میگو به داخل و خارج کشور است. دیر به عنوان بزرگ‌ترین بندر صیادی ایران شهرت دارد.بزرگ‌ترین بندر صیادی ایران در آتش سوخت مشرق نیوز
براساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۲۴٬۰۸۴ نفر (۶٬۶۸۰ خانوار) بوده‌است.
رضا طاهری محقق تاریخ جغرافیایی خلیج فارس در کتاب از از مروارید تا نفت (تاریخ خلیج فارس) با بررسی زندگی در هزارهٔ تاریکی تاریخ قوم ایرانی در کنار جلگه‌های خلیج فارس و نخجیرگاه (جغرافیای طبیعی شکار حیوانات) این شهرستان را از قدیمی‌ترین آبادی جغرافیای تاریخی اقوام ایرانی می‌داند و بخش بیشتر جغرافیایی اجتماعی - سیاسی دیّر را در قرن‌های ساسانی و اسلامی زیرمجموعهٔ سیراف (تابع ایالت فارس) می‌داند و بعدها در ماندستان و سپس دشتی بررسی می‌کند. بنای بندر دیر جدید را بر خرابه‌های بنادر کهن دوران سلوکی و اشکانی تصویر می‌کند و وجه تسمیه بندر دیر را در مهاجرات بحرینی‌های از محله دیّر در بحرین (در دو قرن پیش) می‌داند.از مروارید تا نفت (تاریخ خلیج فارس)، رضا طاهری، انتشارات داستانسرا، صفحه ۸۹ و ۶۶، ۱۰۷
رضا طاهری با استناد به گفتهٔ حمدالله مستوفی در کتاب نزهةالقلوب (هشتم هجری): «ماندستان بیابانی است سی فرسنگ بر ساحل دریا و در آن‌جا دَیرهاست و هیچ آب روان و کاریز ندارد و حاصلش جز غله و پنبه دیمی ندارد.» همچنین با استناد به نوشته‌های گریشمن و آرتورکریسنسن و ایجاد شهرک‌های سلوکی‌نشین در خلیج فارس و گمانه‌های احمد اقتداری دربارهٔ نام بتانه در کتاب شهرهای باستانی خلیج فارس، در ذکر بلوک ماندستان، کلمه ماندستان را در «مند» که نام قسمت پایین رود سکان (ثکان) است و ماندستان قدیم و سیف مظفر را در بلوک دشتی بررسی می‌کند؛ و می‌گوید: «اما آنچه از پیشینه این منطقه و آثار باستانی موجود در منطقه برمی‌آید از آبادی‌های کهن‌تر از سیراف اسلامی یا دوران پس از سیراف هخامنشی است.»از از مروارید تا نفت (تاریخ خلیج فارس)، رضا طاهری، انتشارات داستانسرا، صفحهٔ ۱۰۶
برخی از مورخین معتقدند که بندر دیر در اصل یهودی‌نشین بوده‌است که احتمالاً به علت برتری آن‌ها بر دیگر نحله‌های مذهبی و نیز احداث کنیسه‌هایی به نام دیر، این منطقه را دَیر نامیده‌اند که با گذشت زمان در تلفظ کتابت به دَیِّر مبدل گردیده‌است.
از آثار و ابنیه بر جای مانده مثل قلعه‌ها، سدها و قناتهایی که از قدمت تاریخی برخوردارند، نشان از گذشته‌ای پر رونق و عصری طلایی و نیز ارتباطات بازرگانی و تجارتی با سرزمین‌های دوردستی همچون هند و چین و میان رودان و حتی بخش‌هایی از آفریقا را دارد.
بندر دیر، بتانه و بی خاتی (بی‌بی خاتون) و بردستان از بنادر قدیمی سواحل خلیج فارس محسوب می‌شوند. بنابر عقیده بسیاری از مورخین، قدمت آن به دوران ساسانیان می‌رسد. دیر آباد زمان ساسانیان در دامنه تپه‌ها و پیرامون تلی به نام «تل‌سوز» بوده که اکنون آثار و بقایای آن برجاست. «... در عصر ساسانیان محمودآباد بوده‌است و آثار برجای مانده در دیر آباد زمان ساسانیان در منطقه، تپه‌ها و اطراف تلی به نام تل سوز (تل سبز) اکنون به عنوان یکی از آثار تاریخی منطقه محسوب می‌گردد.» همچنین «... آثار و بقایای شهرها و آبادی‌های کهن بسیاری وجود دارد که بردستان، دیر، بتانه (بتخانه) و بی خاتی (بی‌بی خاتون) از آن جمله هستند.»
مؤلف فارسنامه ناصری، قصبهٔ این ناحیه را بردستان می‌نامد و سپس از دیر به عنوان قصبهٔ منطقه نام می‌برد. مؤلف فارسنامه ابن بلخی نام‌های قدیمی بندر دیر را «نجیرم» و «نجیرام» ذکر می‌کند. در نقشه‌های قدیمی به ویژه در نقشه‌ای که در کتاب جغرافیای تاریخی سیراف درج گردیده، محل کنونی بندر دیر بنام نجیرم ثبت شده‌است. نام‌های «دیّر» و «دایر» در السنه سالخوردگان بگوش می‌خورد.
وجود ناحیه بردستان و بندر بتانه در اطراف دیر و آثار تاریخی باقی‌مانده حکایت از سوابق تاریخی این شهر دارد. در عصر عیلامی‌ها نیز بتانه را «بتنه» می‌خوانده‌اند که هر سال در این شهر بازار بزرگی بر پا می‌شده‌است. همچنین کاربرد واژه بتخانه و اینکه بقول مستوفی، دَیرهای فراوانی در این منطقه قرار داشته، این نقطه را تأیید می‌نماید که معابد و پرستشگاه‌های ادیان مختلف در بطانه فراوان بوده‌است. بنادر دیّر، بتونه و بردستان در عصر ساسانیان معمور و آباد بوده‌اند. در کتاب تاریخ بنادر و جزایر خلیج فارس تألیف محمدابراهیم کازرونی آمده‌است که: «"دیر" چهار برجیست در کنار دریا و بقدر پنجاه، شصت خانه چوب نخل و آن قلعه من‌جمله بلوک بردستان است.» رضا طاهری مؤلف از مروارید تا نفت/ تاریخ خلیج فارس، پیشینهٔ دوران قرن‌های اولیه اسلامی دیر را در بندر نجیرم جستجو می‌کند و نجیرم را با بردستان کنونی یکی می‌داند.
در ۲۹ اسفند ۱۳۹۵ (۸:۲۰ صبح) پدیده طغیان آب دریا که بر اثر جریان‌های وزش باد و هواشناسی ایجاد شده و آن را (سیش) می‌نامند، به‌طور بی‌سابقه در نوار ساحلی بندر دیر رخ داد و آب دریا تا ارتفاع ۳ متری به ساحل هجوم آورد و بیش ار یک کیلومتر در شهر پیشروی کرد. موجب خسارت زیاد به موتورهای شناور و اماکن مسکونی و خودروها و پارک ساحلی شد.
در این حادثه ۵ نفر کشته یا ناپدید شده و ۱۷ نفر مصدوم شدند.
پدیده سیش سونامی نیست و در توده‌های آبی بسته و نیمه بسته رخ می‌دهد. در این رابطه امواج ایستاده در اثر عوامل مختلف از جمله وزش باد و عوامل هواشناسی ایجاد می‌شوند که وزش شدید و ناگهانی باد عمود بر ساحل سبب ایجاد شیب در سطح آب دریا شده و با قطع ناگهانی باد نوسانات عمودی سطح آب و امواج سهمگین ایجاد می‌شوند. این پدیده در برخی از دریاهای جهان از جمله دریای بالتیک و آدریاتیک نیز رخ می‌دهد و سبب افزایش تراز سطح آب تا ۳ متر می‌شود. در سال ۱۹۷۹ این پدیده در بندر ناکازاکی ژاپن اتفاق افتاده‌است در این حادثه موجی به طول تقریبی چهار متر ایجاد کرد و در این پدیده بعد از وقوع موج بزرگ نوسانات تراز ادامه یافته، تا اینکه به حالت اولیه برسد.
پدیده سیش بندر دیر پس از وزش شدید باد از خشکی به سمت دریا و توقف ناگهانی باد صورت گرفته‌است.
زمین لرزه ای کم‌نظیر با ۴٫۹ ریشتر در عمق ۱۹ کیلومتری زمین ساعت ۱۰:۵۶ روز ۱۴ آذر ۱۳۹۶ بندر دیر را به شدت لرزاند و خسارات مالی بر جای گذاشت. کانون آن در ۱ کیلومتری بندر دیر (مختصات: ۲۷٫۸۵۱شمالی ۵۱٫۹۳۲شرقی) بود.
بدنبال آن در روز بعد زمین لرزه ای با قدرت ۴٫۲ ریشتر در همان حوالی رخ داد.
بندر ریگ شهری است در استان بوشهر ایران. بندر ریگ مرکز بخش ریگ در شهرستان گناوه است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۳ خ.وجه تسمیه این بندر از کلمه ریگ به زبان پرتغالی یعنی دکل کشتی گرفته شده‌است. این بندر در سالهای دور دارای کشتی‌رانی به تمام نقاط دسترس جهان ازجمله زنگبار هندوستان وحتی ممالک شرق دور مثل چین بوده‌است. نمای دوردست و چشم‌انداز این بندر باستانی با دکلهای زیبای کشتیهای بادبانی جلوهٔ خاصی به آن بخشیده بوده‌است.
بندر ریگ در فاصلهٔ ۱۲۸کیلومتری شمال بندر بوشهر، ۱۷کیلومتری جنوب شرقی بندر گناوه و ۳۰کیلومتری جزیرهٔ خارگ تکیه داده بر خلیج فارس در مختصات ۲۹درجه و ۳۰دقیقه عرض شمالی و ۵۰درجه و ۳۸دقیقه طول شرقی در ارتفاع صفر تا ۴ متری از سطح دریا واقع شده‌است.
بندر ریگ مرکز بخش ریگ است و برخی از روستاهای تابع بخش ریگ از توابع دهستان رودحله عبارت‌اند از:
جمعیت بندر ریگ در چهار دهة اخیر کمی بیش از دو برابر شده‌است. این افزایش، در مقایسه با روند عمومی جمعیت کشور، عادی است و اهمیت کم اقتصادی، بویژه صنعتی و بازرگانی شهر و حوزة نفوذ آن را نشان می‌دهد. شغل مردم شهر ماهیگیری، کشاورزی، مشاغل دولتی (ایران. وزارت دفاع. ادارة جغرافیائی ارتش؛ رزم آرا، همانجاها) و خرید و فروش اجناسی است که از کشورهای ساحلی خلیج فارس می‌آورند.
مردم این شهر لر می‌باشند عمداتا از طایفه حیات داوودی و به گویش لری جنوبی سخن می‌گویند.
چُغادَک شهری است در استان بوشهر ایران و در مسیر جاده بوشهر به برازجان قرار دارد.
چغادک در سال ۱۳۹۸ به بخش تبدیل شد.
چغادک مرکز بخش چغادک است.
در زمان جنگ جهانی اول، وقتی که انگلیسی‌ها به ایران حمله کردند، غضنفرالسلطنه برازجانی و یارانش در حوالی آن سنگربندی کردند و در برابر انگلیسی‌ها مقاومت نمودند.
در ارتباط با با تاریخچه شهر چغادک دو روایت وجود دارد:
زمان جنگ جهانی اول و حضور ارتش آلمان بر می‌گردد که نقطه ای که هم‌اکنون بعنوان شهر چغادک معروف می‌باشد در آن زمان به عنوان آخرین نقطه که هم‌اکنون بعنوان شهر چغادک معروف می‌باشد درآن زمان به عنوان آخرین نقطه حضور ارتش آلمان بوده‌است که در اصطلاح آلمان به نام چغدک (به معنی پایان راه) معروف بوده و بعداً در بین افراد بومی به چغادک تغییر یافته‌است.سایت شهرداری چغادک
به زمان دورتر برمی گردد به طوری که محل کنونی در شهر تپه‌هایی وجود داشت که به اصطلاع محل این تپه‌ها به چغ معروف بوده‌است و روی تپه‌های مذکور نیز گیاهی به نام کتکه می رویده و این تپه‌ها به علت کوچک بودن به چغادک معروف شده بودند؛ که بعدها به نام روستایی که روی این تپه‌ها ایجاد گردید، نسبت داده شد.
شهر چغادک در بخش چغادک شهرستان بوشهر در فاصله ۱۵ کیلومتری مرکز استان بوشهر واقع شده‌است.
شهر چغادک با مساحت ۲۷۹هکتار به دو قسمت کوی غربی با مساحت ۱۰۰ هکتار و کوی شرقی با مساحت ۱۷۹ هکتار تقسیم می‌شود.
از نظر دین ساکنان شهر چغادک پیرو دین اسلامی و همگی شیعه می‌باشند.
زبان اکثریت مردم چغادک بوشهری می‌باشد. اما دارای گویش‌های متفاوتی نیز می‌باشد چنانچه عربها، تنگستانیها، دشتی‌ها و مردمانی از سایر شهرها کشور و روستاهای اطراف نیز در این شهر ساکن هستند.
از لحاظ خصوصیات اجتماعی شاهد ۲ تقسیم‌بندی می‌باشیم:
۱. چغادک شرقی
۲. چغادک غربی
جمعیت آن در سال ۱۳۸۵ تعداد ۱۶۴۲۵ نفر (۳۴۹۷خانوار) بوده.درگاه ملی آمار و بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ برابر با ۱۸٬۷۰۲ نفر می‌باشد. و از نظر بافت جمعیتی از اقوام متنوع برخوردار است.
شهر دالکی در بخش مرکزی شهرستان دشتستان در استان بوشهر قرار دارد.
این شهر به‌دلیل قرار گرفتن در کنار مسیر ارتباطی بنادر استان بوشهر با نواحی داخلی ایران از قدیم دارای اهمیت و رونقی نسبی بوده‌است. وجود چشمه آب شیرین در شمال دالکی و عبور رودخانهٔ دالکی از کنار این شهر از دیرباز سبب سکونت در این ناحیه شده‌است. آثار یافت شده در نخلستان‌های دالکی و نقاطی همچون قلعهٔ دختر دلیلی بر این مدعاست. از چهره‌های سرشناس این شهر می‌توان به محمد بحرانی (خاور دشتستانی)، رضا معتمد (شاعر، روزنامه‌نگار و فعال سیاسی)، رامین بحرانی (فیلمساز)، مهندس احمد دالکی (پدر علم نجوم آماتور ایران) و احمد شیخی (استاد دانشگاه، پژوهشگر و عضو فرهنگستان علوم) و… اشاره کرد.
عمدا مردم دالکی به زبان لری جنوبی سخن می گویند.
دِلوار شهری است بندری بر کرانهٔ خلیج فارس در استان بوشهر ایران.
دلوار مرکز بخش دلوار شهرستان تنگستان و بزرگترین بخش ، استان بوشهر است.
دلوار زادگاه رئیس‌علی دلواری قهرمان مبارزه با انگلیسی‌ها در جنوب ایران است. رئیسعلی در زمان خود کدخدای روستای دلوار بود.
پیشه بخشی از مردم این شهر ماهیگیری است. بخشی از مردم این شهر در اسکلهٔ بندر دلوار مشغول به کار هستند.
سَعدآباد شهری که مرکز بخش سعدآباد شهرستان دشتستان است.
این شهر ۸٬۲۴۸ نفر جمعیت دارد که یک رودخانه بنام شاپور از آن می‌گذرد.
سعدآباد از بخش‌های مهم شهرستان دشتستان است که در شمال این شهرستان واقع شده و وسعت آن ۱۰۰۰ کیلو متر مربع است که ۱۵/۳ درصد از دشتستان را شامل می‌شود.
بخش سعدآباد از شمال و مشرق به استان فارس، از مغرب به بخش آبپخش و از جنوب به رودخانه دالکی محدود می‌شود.
رودخانه‌های دالکی و شاهپور به ترتیب در سراسر مشرق و مغرب این بخش جریان دارن و پس از پیوستن به یکدیگر در محل دورودگاه به منطقه حالتی جزیره گونه می‌دهند.
فاصله این شهر تا برازجان، مرکز شهرستان دشتستان ۲۴کیلومتر و تا بندر بوشهر، مرکزیت استان ۸۰ کیلومتر می‌باشد. سعدآباد بر روی طول جغرافیایی ۵۱ درجه و عرض جغرافیایی ۲۹ درجه قرار دارد.
ارتفاع متوسط این منطقه حدود ۵۰ متر از سطح دریا می‌باشد. هوای منطقه از اواسط بهار تا پایان تابستان گرم و خشک و در فصل پاییز و زمستان معتدل و بهاری می‌باشد.
بخش سعدآباد دارای ۱۷ روستای مسکونی، ده‌ها آبادی و ۲ دهستان وحدتیه و زیراه می‌باشد.
عمده پوشش گیاهی سعدآباد از نو گیاهان گرمسیری نظیر درخت نخل، گز، کنار(سدر) و کهور می‌باشد. از لحاظ اقتصادی درآمد بیشتر مردم منطقه براساس کشاورزی و از فروش محصولات نخل، خرما و رطب می‌باشد.
در بخش سعدآباد بر اساس آمار اداره آبیاری بیش از ۱۵۰۰۰۰۰ اصله نخل وجود دارد.
سد شبانکاره که در سال ۱۳۱۹ خورشیدی بر رودخانه شاهپور در کنار شهر سعدآباد ساخته شده و سد سرقنات در نزدیکی روستای سرقنات از زیباترین مناظر منطقه هستند و از نظر آبیاری درختان خرما و اراضی کشاورزی نقش مهمی دارند.
این شهر در ابتدا به نام "محمدآباد" خوانده می‌شد، در سال ۱۳۰۸ قمری توسط اسماعیل خان شبانکاره‌ای به سعدآباد تغییر نام یافت. در آن زمان منطقه سعدآباد به قسمتی از تیول محمد حسن خان سعدالملک مافی بود و اسماعیل خان کارگزار او محسوب می‌شد. محمد حسن خان مافی برادر کوچک حسینقلی خان نظام السلطنه مافی بود که از سال ۱۳۰۵ – ۱۳۰۸ حکمران بوشهر و بنادر بود.
تصحیح:در اوائل سلطنت سلطان حسین صفوی شخصی بنام حاج محمد قطیف که اصالتاً اهل بحرین بود به دشتستان کوچ نموده و با ایل و تبار خود به حوالی سعداباد امروز رسید؛ و از آنجا که در کار کشاورزی مسلط بودو در کنار سعداباد رود شاهپور جریان داشت مسقط اراس خود را در پایین دست سعداباد قرار داد و شروع به احداث باغداری و کشاورزی نموده و یک جوی عظیم را که بعداً به نام پسراو جوی حاج مهدی نامیده شد بنا نهاد و این بعدها در زمان پسر او به اتمام رسید. وجه تسمیه محمد آباد بخاطر نام او محمد بوده و به همین خاطر کم‌کم روستای محمد آباد شکل گرفت؛ و او کم حاکم منطقه شد و در کل بلوک زیراه حکومت می‌کرد؛ و مباشر داشت. بعد از مرگ او قدرت به بدست دختران بازمانده اش رسید؛ و چند سالی دختران او با کمک مشاور بر منطقه حکومت کردند؛ ولی در مسافرتی که مباشر آن‌ها به اصفهان داشت اسناد مالکیت منطقه زیراه را جعل کرد. یا با ساخت و پاخت با مقامات بالاتر اخذ نمود؛ و چون دختران بازمانده از حاج محمد به خواسته او مبنی بر ازدواج تن نداده بودند، او بمرور خود را مالک و دختران را هم از میان برد. بعدها خوانین زیراه مدتی بر منطقه حکومت کردند و آنگاه نوبت به اسما عیل خان شبانکاره رسید که مالک بلا منازع محمد آباد و منطقه زیراه شد. اسما عیل خان بپاس احترام سعد الملک مافی که منطقه را در تیول داشت و وزیر نا صر الدین شاه بود محمد آباد را سعداباد نامید؛ و سعد الملک هم به همین جهت از دربار نشان سرهنگی برای اسماعیل خان گرفت.
قدمت تمدن و شهرنشینی در منطقه سعدآباد به دوره ی هخامنشیان و شهری به نام (تموکن یا تووکه،تووه) در کنار کاخ های بردک سیاه در حدفاصل بین محل فعلی سعدآباد و روستای دورودگاه بازمی گردد. به عقیده باستان شناسانی چون احسان یغمایی کاشف بردک سیاه در سال ۵۶ و پژوهشگر توج ،شهر اداری، سیاسی تموکن در کنار کاخ های بردک سیاه تا حمله اسکندر مقدونی در حدود سال های ۳۰۰ تا ۳۶۰ ق.م برقرار بوده که در یورش سپاه اسکندر به ایرانزمین در تاریخ مذکور این شهر به دلیل اهمیت فراوان راهبردی به همراه کاخ های بردک سیاه و سنگ سیاه توسط نئارخوس فرمانده ناوگان دریایی اسکندر غارت و به آتش کشیده شد. امروزه آثار آتش سوزی در خرابه های آن آثار مشهود است.
بعدها مدنیت و شهرنشینی در دوره ساسانیان در قسمت شمال شرق محل فعلی سعدآباد به نام‌شهر توز یا توه سر برآورد.
این شهر در عصر ساسانی از رونق و اعتبار بسیار برخوردار بود و پارچه‌های توزی آن به تمام نقاط ایران و دگر بلاد آباد آن زمان صادر می‌شد.
این شهر پس از ورود اسلام به توَّج تغییر نام یافت و تا سده ششم هجری قمری از اعتبار و رونق اقتصادی بسیاری برخوردار و پارچه های آن شهره ی آفاق بود.
جغرافی دانان، موّرخین و شاعران در قرون اول هجری در آثار خود از این شهر یاد کرده‌اند.
لباس من به بهاران ز توزی و قصب است ………. به تیر ماه خز قیمتی و قز سمور
«فرخی»
کرده گردون ز توزی دیبا ………. کسوت و فرش من به شال و پلاس
«مسعود سعد سلمان»
بپوشید جاماسب توزی قبای ………. فرود آمد از کوه بی رهنمای
«فردوسی»
شهر توز در سال نوزدهم هجری به دست «حکم بن عاص» گشوده شد و پس از آن قومی عرب در آن ساکن شدند و تا اوایل قرن چهارم هجری قمری آبادان بود. پس از ان به دلایلی نا معلوم به تدریج از رونق و رواج آن کاسته گردید.
سال‌ها پس از ویرانی شهر توز، شخصی به نام «حاج محمد قطیف» همراه با زن و فرزندانش از بحرین به این منطقه آمد و در شمال خرابه هایه شهر باستانی توز سکونت اختیار نمود. وی بین روستاهای برمک، هلپه‌ای و زیراه فعلی ساختمانی احداث نمود. پیشکار وی به نام «کربلایی ولی» پس از مرگ حاج محمد چشم طمع به اموال او و دخترانش دوخته بود. سرانجام هر دو دختر را که حاضر به همسری وی نشده بودند، به قتل رسانید؛ که در آرامگاه پیر هداف دفن شدند.
بعد از آن کربلایی ولی و فرزندانش بیش از یک قرن در ولایات دورودگاه، نظر آقا، عمویی و زیراه حکومت کردند. املاک زیراه و شبانکاره پس از آن جزو تیول حسینقلی خان نظام السلطنه مافی (سعدالملک اول) و محمد حسن خان (سعدالملک دوم) قرار گرفت. حاکم شبانکاره، یعنی اسماعیل خان (درگذشتهٔ ۱۳۴۴ ق) منطقه را از سعدالملک اجاره کرده بود. اسماعیل خان آبادی سعدآباد را به افتخار سعدالملک در این منطقه بنا نمود. پس از درگذشت اسماعیل خان، به ترتیب فرزندانش لطفعلی خان و محمدعلی خان و پس از آن فرزندان محمد علی خان یعنی اردشیر خان و ملک منصور خان شبانکاره‌ بر مناطق سعدآباد و شبانکاره حکومت کردند.
قنات های منطقه سعدآباد
در منطقه سعدآباد تعداد زیادی رشته قنات وجود دارد که از رودخانه آب شیرین شاپور به محل های دیگر انشعاب یافته اند. در تاریخ احداث این قنوات در روزنامه وقایع اتفاقیه در سال ۱۲۷۴ شمسی اشاره شده است بدین گونه که بنا به دستور احمدخان دریابیگی حاکم‌بوشهر و به درخواست ایشان از حاکم فارس، مقنی هایی آشنا به حفر قنوات جهت ایجاد عمران و آبادی در ناحیه رودخانه شاپور به این دیار آمده و به کار گمارده شده اند.
مردم سعدآباد در جنبش‌های سیاسی و اجتماعی دوران معاصر، نقش مهمی داشته‌اند؛ از جمله نهضت ملی شدن نفت، که در حمایت از نهضت و رهبر آن دکتر محمد مصدق پس از کودتای ۲۸ اَمرداد۳۲ خورشیدی تعدادی از مردم سعدآباد دستگیر و روانه زندان شدند.
در دوران ستم فئودالی در اعتراض به ظلم و ستم خوانین که با گرفتن بهره مالکانه موجب فقر مردم می‌شدند قیام‌هایی روی داد که مهم‌ترین آن‌ها به قیام‌های جاقاش و گله میرو معروف است. دهقانان با هماهنگی قبلی در محلی به نام جاقاش و گله میرو جمع شدند که فئودال‌ها با همکاری نیروی ژاندارمری دهقانان را با خشونت و بی رحمی سرکوب کردند، که تعدادی شهید و زخمی شدند.
در جریان انقلاب اسلامی مردم سعدآباد در استان بوشهر پیشگام بودند که در قیام روز ۱۲ دی ماه ۱۳۵۷ سه نفر به نام سید محمدباقر موسوی، عباس مشایخ و ناصر دانشگر شهید و تعدادی زخمی و جانباز شدند.
در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران هم مردم سعدآباد همگام با سایر نقاط ایران در جبهه‌های جنگ حضور فعالی داشتند که با تقدیم ده‌ها شهید وفاداری خود در دفاع از میهن را به اثبات رساندند.
از جمله بسیجی دلاور محمد رضا حسینی (حیدری) که از دلاوری‌ها و سلحشوری‌های ان زنده یاد روایات متعددی مانده‌است.
تاریخ آموزش و پرورش در سعدآباد
در تاریخ ۲۵ شهریور ۱۳۱۲ اولین مدرسه ذکور دولتی به نام سعدی گشایش یافت . اولین نمایندگی فرهنگ( آموزش و پرورش ) در سال ۱۳۳۷ در سعدآباد استقرار و سیدرضا علی رضوی دشتی که مدیر دبستان سعدی بود به عنوان نمایندگی فرهنگ منصوب گردید. در سال ۱۳۵۷ این نمایندگی به اداره آموزش و پرورش ارتقا یافت و در سال ۱۳۶۱ شبانکاره از سعدآباد تفکیک گردید.
تاریخ هنر آیینی تعزیه در سعدآباد
تاریخ برگزاری تعزیه در شهر سعدآباد به اوایل سده ۱۴ خورشیدی یعنی دهه اول ۱۳۰۰ شمسی باز می گردد. حاج سید مهدی مهدوی از سادات مهدوی شهر ابتدا به صورت فردی واقعه خوانی می کرد و بعدها دو برادر به نامهای کربلایی سهراب و کربلایی داراب هسته اولیه گروه تعزیه را در کنار مسجد امام جعفر صادق ع سعدآباد بنا گذاشتند .
نسخه های ابتدایی واقعه خوانی توسط سید مهدی مهدوی از عتبات عالیات آورده شده و برای اجرای تعزیه نیز نسخه هایی از کربلایی ملا خلف خلاق گرفته شده و همچنین بعدها این نسخه ها بواسطه شیدا( فتح الله سعدآبادی) تصحیح و بر نسخه های پیشین افزود . اولین محل اجرای تعزیه در زمان واقعه خوانی سید مهدی مهدوی در محل پشت شهرداری و سپس به باغ انار در محل اداره بهزیستی سعدآباد تغییر و بعدها نیز به میدان خاکی روبروی مسجد امام‌جعفرصادق ع انتقال یافت.
گوشه ها و مقام های موسیقیایی که در تعزیه قدیم سعدآباد بصورت سنتی استفاده می گردیده عبارتند از رجزخوانی در چهارگاه و ماهور، مصیبت خوانی، لالایی خوانی، درویش خوانی ، سُرور ، چاووشی در چهارگاه و نغمات دیگر
شَبانکاره، شهری در استان بوشهر و شهرستان دشتستان است.
شهر شبانکاره در فاصله ۹۵ کیلومتری شمال شرقی بوشهر قرار دارد.
جُرج لوریمر در کتاب راهنمای خلیج فارس، شبانکاره را چنین معرفی می‌کند: «شبانکاره از مغرب به رود شور محدود است که آن را از حیات داوود جدا نموده و از شمال و مشرق به کوهستان خارج از مناطق ساحلی ایران محدود می‌گردد که این کوهسار در این قسمت موسوم به «طویسه» است و از جانب رودخانه حله آن را محدود می‌کند؛ بنابراین طول آن از شمال باختری - جنوب خاوری نزدیک به ۲۰ میل و عرض آن ۱۲۰ میل است.»
این شهر بر اساس سرشماری رسمی سال ۱۳۸۵، تعداد ۶٬۹۷۵ نفر جمعیت داشته‌است.
ساکنین این بخش از طوایف مختلفی تشکیل شده‌اند از جمله طوایف: محمدی ، شبانکاره ، اسماعیلی ، قلی، خواجه، صالحی ، نصرتی ، دهدشتی ، عسکری و ...(نیازمند تکمیل) .
شبانکاره از قدیم ده‌کهنه نام داشته و در دوران‌های باستان آن را بخشی از ایالت اَنشان در دولت ایلام دانسته‌اند و پس از آن جزئی از منطقه پارس. بهرام‌آباد که هم اکنون محله‌ای از شهر آب‌پخش می‌باشد در عهد باستان تا اواخر ساسانیان شهر بزرگی بوده است که از روستای چهاربرج کنونی تا شهر شبانکاره جدید (دهکهنه قدیم) امتداد داشته و شبانکاره (دهکهنه) بازمانده‌ای از بهرام‌آباد بوده که در یک جنگ ویرانگر نابود شد و بعد از مدتها باقی‌مانده‌ای از شمالیترین نقطه شهر را دهکهنه نامیدند.
حاکم شبانکاره در قدیم اسماعیل خان (درگذشته ۱۳۴۴ ق) بود که منطقه را از سعدالملک اجاره کرده بود. اسماعیل خان آبادی سعدآباد را به افتخار سعدالملک در این منطقه بنا نمود پس از درگذشت اسماعیل خان، فرزندانش محمدعلی خان و لطفعلی خان و پس از آن فرزندان محمد علی خان یعنی ملک منصور خان و اردشیر خان شبانکاره‌ای بر مناطق سعدآباد و شبانکاره حکومت کردند.
عمده مردم بخش شبانکاره را لرهای ممسنی و کهگیلویه ایی و لیراوی تشکیل می دهند،و در برخی از روستاهای منطقه تعدادی خانواده های سیاهپوست و عرب زندگی می کنند،گویش رایج منطقه لری جنوبی است.
قلاسوز در ۶ کیلومتری خاور شبانکاره از آثار دیدنی آن است.
از مکانهای گردشگری و تفریحی شبانکاره می‌توان:، قدمگاه حضرت علی، شیخ اولیاء، درختان ابوجهل، چشمه خانی، چشمه بیدو، منطقه دوگوش، آب‌انبار ملک منصور خان، سد رئیسعلی دلواری شبانکاره و بوستان آزادی را نام برد.
کاکی شهری است در استان بوشهر ایران. شهر کاکی مرکز بخش کاکی در شهرستان دشتی قرار دارد.
کاکی در سال ۱۳۷۰ به شهر تبدیل شد. قرار گرفتن این شهر در مسیر ارتباطی بوشهر – عسلویه به استقرار و توسعه این شهر کمک کرده‌است. شهر کاکی به دلیل همجواری نزدیک با گنبد نمکی جاشک ( دشتی ) و پارس شمالی از پتانسیل گردشگری و اقتصادی بالایی برخوردار است. این شهر از قدیم الایام مراکز علمی ـ فرهنگی - سیاسی جنوب بوده و سادات و علمای بزرگی در آن حضور داشته‌اند.
بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۲٫۱۱۹ نفر است.
وحدتیه شهری از توابع بخش سعدآباد شهرستان دشتستان استان بوشهر در جنوب ایران است.
وحدتیه در حدود ۹۰ کیلومتر با شهر بوشهر فاصله دارد و در فاصله ۲۸ کیلومتری شهر برازجان، مرکز شهرستان دشتستان قرار دارد. این شهر از پیوستن دو روستا به نام‌های بی براء و مزارعی در سال ۱۳۷۹ به شهری کوچک تبدیل شده‌است؛ که دلیل نامگذاری آن نیز اتحاد و به هم چسبیدن این دو روستا است. در ضمن بزرگ‌ترین روستای استان نیز قبل از شهر شدن به‌شمار می‌رفته‌است. قبل از انقلاب ایران یعنی در زمان پهلوی هر یک از روستاها که فاصله شاید یک یا دو کیلومتری با هم داشتند از هم تفکیک بودند که مرز ما بین آن‌ها یک دره بود که هم‌اکنون به مهم‌ترین مکان تجاری شهر تبدیل شده‌است. هم‌اکنون روستاهایی مثل سرقنات، اسلام‌آباد، سیامنصور، سبا، جرءاولیا، جرءوسطی، جرءسفلا، پلنگی نیز از توابع شهر وحدتیه به حساب می‌آید.
بر اساس سرشماری ۱۳۸۵ جمعیت آن ۱۱۰۲۳نفر (۲۲۵۰خانوار) می‌بود.درگاه ملی آمار شاید بتوان گفت حدود ۴۰ یا ۶۰ درصد اهالی شهر را مهاجرین یعنی کسانی که از شهرها و روستاهای اطراف به این روستا نقل مکان کرده‌اند تشکیل داده‌اند.
مردم شهر وحدتیه عمداتا لر هستند که به گویش دشتستانی سخن می گویندگویش دشتستانی یکی از گویش های زبان لری است که بسیار تحت تاثیر فارسی قرار گرفته است.مردم این شهر عمداتا از طوایف لیراوی به شمار می آیندوزارت فرهنگ و ارشاد زبان و گویش مردم دشتستان را لری معرفی می کند.
وَحدَتیه شهری نفت‌خیز در شهرستان دشتستان است.
مهم‌ترین پیشه مردمانش کشاورزی است؛ و فراورده‌های اصلی آن خرما و گندم است که البته در چند سال اخیر با فراهم شدن امکانات، کشت هندوانه، خربزه و سایر محصولات جالیزی در آن رونق فراوانی گرفته‌است.
قبل از جنگ ایران و عراق کشور عراق بزرگترین صادرکننده خرما به دنیا بود که پس از جنگ، ایران جای آن کشور را گرفت. بیشتر نخل‌های ایران در استان بوشهر و در شهرستان دشتستان قرار دارد. شهر وحدتیه نیز نخل‌های بسیاری دارد. مردم این شهر از تمام قسمت‌های نخل استفاده می‌کنند. از جمله از برگهای به عنوان زنبیل استفاده می‌کنند که در شهر دزفول بافته ودر دشتستان مورد استفاده قرار میگیردو همچنین برای حمل خرما به کار می‌رود. شاخه‌های بالای نخل برای ساختن خانه‌هایی موقتی کپر چوب نخل نیز در قدیم برای ساختن خانه‌ها مورد استفاده قرار می‌گرفت چون بسیار محکم بودند؛ و در جوانه (مریستم راس) آن چیزی بنام پنیز وجود دارد که سفید رنگ است و بسیار خوشمزه و مقوی است. طبق نظریه کارشناسان بهترین نوع خرما از نظر مرغوبیت و کیفیت رتبه نخست کشوری را دارا می‌باشد. سالانه چهار هزار تن خرما به کشورهای حوزه خلیج فارس و کشورهای همسود صادر می‌کند.
شهر وحدتیه جاذبه‌های متعددطبیعی و تاریخی دارد. ازجمله این ظرفیت‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
الف}جاذبه‌های طبیعی
۱. نخلستان‌های سرسبز
در شهرستان دشتستان حدود ۴٫۵ میلیون اصله نخل وجود دارد. بخش اعظمی از این نخیلات در شهر وحدتیه قرار دارند.
۲. کوه‌های زیبا
کوه‌های شهر وحدتیه به دلیل پدیده‌های طبیعی مناسب برای طبیعت گردی است. خیلی از مسیر هادر کوه توسط شرکت نفت جاده‌هایی بعضاً آسفالته برای تردد کشیده شده و می‌توان تا ارتفاع بالایی از این کوه‌ها را با ماشین طی کرد. در این میان این کوه‌ها کوه موسوم به نرگسی در فصل بهارمحل رشد گل‌های نرگس است. تنگ پلنگی دارای کوه‌هایی به شکل‌های عجیب و غریب و دیدنی است. در میان کوه‌ها چندین آبشار زیبا وجود دارد که معمولاً در زمستان و فصل بارندگی جاری هستند. گونه‌های جانوری جالبی هم در این کوه‌ها زندگی می‌کنند مثل پلنگ ایرانی، تشی، گراز، خرگوش، کفتارو… صخره پرستوها رو از دست ندید… صدها پرستو که در زیر صخره‌ای بزرگ مامن گرفته‌اند. در حاشیه رودخانه شاهپور و در دل کوهستان نیز با کمی کوه‌نوردی به سدی باستانی با مجموعه‌ای از کانال‌های انتقال آب به دشت می‌رسید که موسوم به سد سبا ست و متعلق به دوره هخامنشیان. این کوه‌ها بین دو رود دالکی و شاه پور و دو سد قرار گرفته. سد رئیسعلی بر روی رود شاهپور و سد دالکی (در دست احداث) بر روی رود دالکی. این کوه‌ها برای علاقه‌مندان به صخره‌نوردی نیز جاذبه‌هایی بی‌نظیر دارد.
۳. رودخانه‌ها و دریاچه‌های زیبا
دشت وحدتیه محصور میان دو رودخانه دائمی شاهپور و دالکی است. چند سالی است که بر روی رود شاهپور سد رئیسعلی احداث شده‌است و دریاچه پشت این سد تبدیل به یکی از جاذبه‌های گردشگری شهر شده‌است. عملیات احداث سد مخزنی بر روی رود دالکی هم در سال ۱۳۹۲ آغاز شد.
ب) جاذبه‌های تاریخی
۱. سدهای باستانی:
دشت وحدتیه در طول سده‌های پیشین سکونت گاه بوده‌است. وجود سدهای مربوط به دوران هخامنشیان و کانال هایانتقال آب به زمین‌های کشاورزی دشت وحدتیه از طرفی و وجود کارگاه باستانی تراش سنگ آسیاب از طرف دیگر گواهی بر این ادعاست. سد سبا در ارتفاعات شرقی شهر و سدی دیگر در دامنه کوهستان بامعماری جالب و پول و کاروانسرای گور دختر از این جمله‌اند.
این شهر دارای آب و هوای تقریباً بیابانی است تابستان بسیار گرمی دارد بقول خودشان خرماپزان ولی در زمستان هوای بسیار مطبوعی دارد و تقریباً می‌توان گفت بهار این سرزمین در فصل زمستان است. زمان بارندگی‌ها معمولاً از آبان ماه شروع شده و نهایتاً تا فروردین ادامه دارد. شاید دو یا سه بار گزارش بارش برف نیز در این منطقه شده‌است دره‌های این منطقه به‌طور فصلی آب دارد و پس از اتمام بارندگی خشک می‌شوند.
کوه‌ها و بیابان‌های اطراف این شهر در فصل زمستان و تا اوایل بهار سرسبز و زیباست. از گل‌های مشهور این شهر می‌توان گل نرگس و گل شقایق را نام برد. در قسمتی از کوه‌های این شهر بنام نرگسی گل نرکس بسیار زیاد می‌روید که فضا را خوشبو و زیبا می‌سازد در فصول بارندگی گیاهان دارویی زیادی در این نواحی می‌روید. از جمله بنگو. سربرنجاس و… از درختان جنگلی این شهر می‌توان از درخت کنار، گز و.. نام برد. از میوه‌های وحشی این منطقه می‌توان از لیجی نام برد که هم به صورت خام مصرف می‌شود هم به صورت ترشی جات.
به دلیل تنوع اقلیم منطقه که شامل کوه، دشت، نخلستان، رود و دریاچه است گونه‌های زیستی بسیاری در منطقه وحدتیه یافت می‌شود. در کوه‌های منطقه طی سال‌های اخیر گونه کمیاب پلنگ ایرانی مشاهده شده‌است.مشاهده پلنگ ایرانی در شهر وحدتیه در طی فصول مختلف گونه‌های محتلف مهاجر به دلیل وجود آب مناسب در این منطقه به اینجا کوچ می‌کنند. با شروع بهار هزاران قمری به این منطقه کوچ و در نخلستان‌های منطقه به زادو ولد می‌پردازند.
جانوران: پلنگ ایرانی، گربه وحشی، خرگوش، شغال، کفتار، تشی، گراز، سمور، موش صحرایی و …
پرندگان:هوبره، کبک، تیهو، بلبل خرما، کبوتر، قمری، انواع پرندگان شکاری، جغدسفید، سبز قبا، لیکو، هدهد، پرستوو…
خزندگان:چندین گونه مار و مارمولک و…
حشرات:انواع سوسک، چندین نوع مورچه، چند گونه ملخ، پروانه و…
بیشتر مردم این شهر به فوتبال علاقه فراوانی دارند و دارای باشگاهای فوتبال زیادی است که پیشرفت قابل توجهی داشته‌اند.
البته اهالی این شهر در ورزش‌های رزمی نیز فعالیت خوبی دارند و حتی طی دو سال ۷۹ و ۸۰ تیم انتخابی باشگاه کاراته این شهر توانست در مسابقات انتخاب کشوری خود را خوب نشان دهد.
درچند سال اخیر دو سالن سرپوشیده در شهر احداث شده. ورزشگاه شهید پاسالار نیز دارای زمین چمن می‌باشد. درسال‌های اخیر چند دوره مسابقات اسب دوانی در شهر برگزار شده‌است. از ورزش و تفریحات قدیمی این شهر نیز می‌توان می‌توان به الغتری،شنتیلی شیتو، کری در آب، دوبر (نوعی قایم موشک گروهی) وگیری (مخصوص در آب) اشاره کرد.
مهمترین سوغاتی وحدتیه عبارت است از: خرما، رطب، خارک، حصیر و سایر محصولات بافته شده با برگ نخل، ظروف سفالی، قالی، قالیچه، گبه، گلیم، نمد، گیوه، عبا، ملحفه، قبا، ارده (شیره کنجد)، انواع حلوا، گرده و مشتک و انواع دیگر نان محلی، لورک و ماست و سایر لبنیات محلی، خاک شیر (درمان درد معده)، زیره (دفع باد شکم)، بنگو، گل گاوزبان و شنبلیله.
یکی از قدیمی‌ترین غذاهای محلی این شهر للک است. از دیگر غذاها می‌توان از شله ماشکی. حلیم. تلیت کشک. قلیه ماهی. پلو میگو. رشته تپک. مشتک جیکه ملو. شلشلک… نام برد.
گلِستان، مرکز بخش گلستان در شهرستان بهارستان از توابع استان تهران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۳ خ. شهر گلستان در جنوب غرب استان تهران و در فاصلهٔ ۲۴ کیلومتری از شهر تهران قرار دارد از محلات مهم آن می‌توان به شهرک سبزدشت اشاره کرد.
گلستان از شرق به شهرستان اسلامشهر، غرب به رباط کریم محدود می‌شود.
یکی از مشکلات بزرگ این شهر نبود کمربندی حمل نقل برای عبور ماشین‌های سنگین است که ترافیک زیادی در مسیر جاده قدیم ساوه ایجاد می‌کند.
بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۰، این شهر جمعیتی برابر با ۲۵۹٬۴۸۰ نفر داشته‌است.
ماهدَشت شهری از توابع شهرستان کرج در استان البرز است. یکی از شعبات سازمان فضایی ایران در این شهر قرار دارد. آب و هوای این شهر معمولا ملایم است. در سال ۱۳۹۰ هجری شمسی ماهدشت ۸۵۰۰۰ نفر جمعیت داشته و از این حیث شهری با جمعیت متوسط محسوب می شود. ماهدشت در بیشترین حالت، ۴.۴ کیلومتر طول و ۲.۲ کیلومتر نیز عرض دارد.
در بخشی از کتاب حکیم رازی آمده: … فرهاد یکم اشکانی تیرهٔ «مَردی» («اَمارد» ها) را در آنجا مستقر نمود … باید گفت اولاً «کاراخس» ری برخلاف نظر مفسّران شهر «خوار» ری نیست، بل قطعاً مُراد از آن حسب توصیف همانا کرج می‌باشد؛ ثانیاً تیرهٔ «مَردی» (قوم باستانی بسیار مشهور «اَمارد» ها) که گوید در آنجا ـ یعنی ـ در کرج مستقر شدند، امروزه شهرک «مردآباد» کنونی پایین‌دست کرج از آثار باقی آن قوم‌است.حکیم رازی، پرویز اذکایی، انتشارات طرح نو، چاپ دوم، تهران ۱۳۸۴، صفحهٔ ۳۵ و ۳۶
در لغت‌نامهٔ دهخدا آمده:
مردآباد دهی است از دهستان حومهٔ بخش کرج شهرستان تهران در ۲۰ هزارگزی غرب کرج کنار راه کرج به اشتهارد، در جلگهٔ معتدل هوایی واقع است. آبش از رودخانهٔ کرج و محصولش غلات، بنشن، صیفی، چغندرقند، و شغل مردمش زراعت است.
ماهدشت به‌خاطر آب وهوای خوش مورد توجه خاندان پهلوی قرار داشت و اکنون از مناطق کشاورزی استان تهران است.
روستای مردآباد در قدیم متعلق به ابوالفتح میرزا سالارالدوله و سابقاً جزو خالصجات بود.
در زمان رضاشاه این روستا در تملک تاج‌الملوک آیرملو همسر دوم رضاشاه درآمد. با نیروی سربازان در این روستا آبادانی انجام شد و کاخی بزرگ نیز ساخته‌شد و مردآباد، شاهدشت نام گرفت. این کاخ و محوطه‌اش امروزه تبدیل به ساختمان اداری و پارک شهر این شهر است.
از نظر موقعیت جغرافیایی از موقعیت مطلوبی برخوردار است زیرا از یک طرف بر سر راه ترانزیت تهران، کرج و اشتهارد واقع شده‌است که این محور در ادامهٔ خود به استان‌های قزوین، همدان، کرمانشاه و کردستان مرتبط است و از طرف دیگر محوری که از طریق شهریار به استان مرکزی متصل می‌گردد، از مجاورت این شهر می‌گذرد. این شهر در مجاورت فرودگاه پیام واقع شده‌است.
بزرگ‌ترین مجتمع مسکونی شهر مجتمع مهر که دارای ۱۲۰۰۰واحد آپارتمان می‌باشد در انتهای ماهدشت واقع شده‌است که در سال ۱۳۸۹ مورد بهره‌برداری قرار گرفت. دومین مجتمع مسکونی ماهدشت شهرک امام رضا می‌باشد که شامل ۳۰۰ واحد است و به لحاظ زمان ساخت در مدت ۱۵ ماه دارای رکورد در ایران می‌باشدوب‌سایت شهرداری ماهدشت تاریخچۀ ماهدشت
در فرهنگ جغرافیایی ایران نوشته حسینعلی رزم آرا دربارهٔ این مکان اینگونه آمده‌است: مردآباد دهی جزء دهستان حومه بخش کرج شهرستان تهران است. در ۲۰ کیلومتری جنوب باختر کرج کنار راه نیمه شوسه کرج به اشتهارد - در جلگه با آب و هوای معتدل دارای ۱۲۰۰ سکنه شیعه‌مذهب با زبان فارسی و ترکی. - دارای آب از رودخانه کرج - دارای باغات بسیار - محصولات غلات بن‌شن صیفی، چغندر قند قلمستان. -شغل زراعت - امامزاده و دبستان دارد - چند دستگاه ساختمان جدید خوب از طرف علیا حضرت، ملکه مادر در آنجا بنا شده‌است. -دو سه مزرعه کوچک جزء این ده می‌باشد - راه فرعی ماشین رو دارد.
ماهدشت با ۲۷۰۰۰ هکتار زمین کشاورزی یکی از قطب‌های کشاورزی استان البرز و کرج محسوب می‌شود. این شهر در چند سال اخیر از نظر صنعتی و تفریحی مورد توجه ساکنین استان‌های هم‌جوار قرار گرفته و سرمایه‌گذاری‌های زیادی در این منطقه انجام شده است. ماهدشت از سمت شمال با مهرشهر و کیانمهر، از سمت شرق با محمد شهر و عباس‌آباد، از غرب با اشتهارد و از سمت جنوب با صفادشت همسایه است. جمعیت این شهر طبق آخرین سرشماری‌ها ۶۳ هزار نفر و مساحت آن ۶۱۱۶۷ است.
ماهدشت از موقعیت جغرافیایی خوبی برخوردار است زیرا در مسیر اصلی ترانزیت تهران-کرج-اشتهارد قرار گرفته و به بخش‌های غربی کشور مانند کرمانشاه، قزوین، همدان و کردستان دسترسی دارد. همچنین از طریق شهریار به استان مرکزی متصل می‌شود. نزدیکی این شهر به فرودگاه بین المللی پیام و همچنین منطقه اقتصادی ویژه مزیت آن را چند برابر می‌کند
مقدار بارش و نزولات جوي در منطقه ماهدشت بسيار اندك است و رقم قابل توجهي را نشان نميدهد ((منطقه ماهدشت بواسطه كمي نزولات اسماني و طولاني بودن فصل خشك پوشش گياهي مطلوب و قابل توجهي ندارد.مراتع منطقه طي ساليان گذشته بعلت عدم رعايت ظرفيت و نداشتن تناسب بين وسعت مراتع و تعداد احشام پوشش گياهي خود را از دست داده است مراتع منطقه ماهدشت از نوع قشلاقي درجه 3 و4 ميباشد و گونه هاي مرتعي آن انواع علفهاي مقاوم به شوري و شور مانند يوشان؛جارو؛گون؛اسفند؛پرند؛گز؛ورك وانواع كارواني هاي يك ساله ميباشد.درختان منطقه شامل كاج تهران؛سنجد تلخ؛پسته؛سرو تبري؛زبان گنجشگ و توت ميباشد.
در اطراف این شهر گسلی با نام گسل ماهدشت وجود دارد.
بعضی از خبرگزاری‌های رسمی کشور از فعال بودن گسل ماهدشت خبر دادند.وبگاه شبکهٔ خبری العالم گسل ماهدشت هنوز فعال است
ارتفاعات البرز بیشترین نقش را در شکل‌گیری اقلیم‌ این استان دارد؛ به طوری که در فصل‌های سرد سال تحت تأثیر سیستم‌های شمالی، شمال غربی و مخصوصاً جنوب غربی است. بارندگی‌های این منطقه از ماه‌های آبان و آذر شروع شده و تا اواسط اردیبهشت ادامه پیدا می‌کند. ماهدشت از شهرهای استان البرز محسوب می‌شود و آب و هوای این شهر نیز به مانند دیگر شهرهای استان البرز است. ماهدشت آب و هوای نیمه کوهستانی دارد اما بارش های کم سال های اخیر ماهدشت را به گاهی به منطق گرم و خشک تبدیل می کند.
مردم ماهدشت پیرو دین اسلام و شیعه‌مذهب هستند.
مردم ماهدشت به زبان های ترکی و فارسی سخن می‌گویند و با مهاجرت اقوام کشور در این شهر گویش‌ها متفاوتی هم وجود دارد.
معرفی شهر ماهدشت. (2022). چهارگوشه - معرفی استان‌ها و شهرهای ایران و جاذبه‌های توریستی. Retrieved 18 June 2022, from https://www.chargoshe.ir/fa/v/city/993
مراكز جمعيتي اطراف تهران با توجه به شرايطي كه از نظر فاصله و سهولت دسترسي ؛مالكيت و قيمت اراضي و نحوه كنترل و ساخت و ساز دارند مورد هجوم جمعيت مهاجر تهران و يا بعبارتي ساده تر سرريز جمعيتي تهران واقع شده اند.نقاطي كه از نظر دسترسي به تهران موقعيت مناسبي داشته و قيمت زمين در آنجا پائين و كنترل شديد در ساخت و ساز نداشته اند ؛ بيشترين مهاجر پذيري را بهخود ديده اند و رشد بالايي از نظر افزايش جمعيت پيدا كرده اند .شهر ماهدشت از جمله همين مراكز جمعيتي است كه به سبب نزديكي به تهران و كرج و قيمت مناسب زمين مورد استقبال سرريز جمعيتي شهرهاي مذكور واقع شده و در سالهاي اخير از رشد بي رويه جمعيت برخوردار بوده است)).(طرح هادي ماهدشت؛1376:72)شهر ماهدشت يكي از شهرهاي بخش مركزي شهرستان كرج است كه تا سال 1355 فعاليت غالب آن كشاورزي بوده و رشد جمعيت ماهدشت متناسب با رشد طبيعي جمعيت بوده است بطوري كه در سال 1335 جمعيت آن بالغ بر 1267 نفر بوده و در سال 1345 و 1355 با اندكي رشد ؛جمعيت آن بترتيب به 2463 نفر و 4689 نفر رسيده.در سال 1365 جمعيت شهر به 17788 نفر رسيد كه درهمين دهه 13099 نفر به جمعيت شهر افزوده شده بود و طي آمارگيري كه از سوي شوراي شهر ماهدشت در سال 1379 صورت گرفت جمعيت شهر به 3758 نفر رسيد .تغييرات جمعيتي ماهدشت طي دوره هاي گذشته همواره شاهد رشد صعودي و روند افزايشي نرخ رشد بوده است.شهر ماهدشت از يك طرف با توجه به شرايطي كه از نظر فاصله و سهولت دسترسي مالكيت و قيمت زمين دارا بوده است در اثر اصلاحات اراضي و وقوع انقلاب اسلامي و جنگ تحميلي از طرف ديگر مورد استقبال جمعيت مهاجر قرار گرفته و به اين ترتيب از رشدي فراتر از رشد طبيعي برخوردار شده است.((نرخ رشد طبيعي شهر معادل 72/2درصد بوده است ولي ميانگين نرخ رشد جمعيت در حدود 7درصد بوده است)).(رحيمي؛1384:20)بنابراين سهم عمده رشد جمعيت شهر نتيجه مهاجرت بوده و مهاجرين كه در پي اشتغال و سر پناه با قيمت پائين به شهر سرازير شدند موجب رشد ناگهاني و رشد شدند.؛بيشترين نرخ رشد جمعيت شهر ماهدشت در دو دهه گذشته صورت گرفته است كه به علت سرريز جمعيت تهران و كرج بوده است و بعد از آن نرخ رشد كاهش يافته .بعد از تاسيس شهرداري و ايجاد زمينه هاي خدماتي و سرويسهاي شهري پتانسيل قابل توجهي مي يابد كه علاوه بر مهاجرين معمولي تعاوني هاي مسكن و ادارات و سازمانها نيز ماهدشت را محل مناسبي جهت احداث واحدهاي مسكوني مورد نياز خود مي يابند.
از جمله اماکن تفریحی ماهدشت می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
محلات در ماهدشت عمدتا براساس قوميت و زبان شكل گرفته است و رسميت عرفي يافته است و هر دسته از مهاجرين كه وارد شهر شدند براساس قوميت و يا زبان فضايي از شهر را بخود اختصاص دادند كه مبناي محله بندي عرفي شهر قرار مي گيرد.
شهرک صنعتی ماهدشت (یا خوارزمی) با مساحت 250 هکتار در غرب کرج قرار دارد که در سال 1397 شروع به فعالیت نمود. شهرک صنعتی ماهدشت دارای بیش از 150 واحد صنعتی که حدود 6000 فرصت شغلی ایجاد کرده است.مستند احداث شهرک صنعتی ماهدشت https://www.aparat.com/v/l3LzSخبرگزاری ایرنا اشتغال در شهرک صنعتی ماهدشت دوبرابر شده است - https://irna.ir/xjDbMm
فرودگاه پیام، (یاتا: PYK، ایکائو: OIIP) فرودگاه بین‌المللی و همزمان منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی واقع در شهر کرج به فاصلهٔ ۳۵ کیلومتری تهران در استان البرز می‌باشد. این فرودگاه در سال ۱۳۷۱ تأسیس شد، اما به‌طور رسمی در سال ۱۳۷۶ فعالیت خود را آغاز کرد. منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی پیام در محدوده‌ای به وسعت ۳٬۶۰۰ هکتار در اراضی ۱۰ هزار هکتاری فرودگاه بین‌المللی پیام در استان البرز تأسیس شده‌است. هدف از تأسیس این منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی، حمل و نقل بار هوایی و پستی، فرآوری کالا، انبارداری، خدمات سردخانه‌ای، صنایع ارتباطات و فناوری اطلاعات و صادرات است.
https://www.aparat.com/v/PTLYX سایت ترنس مارکت https://www.transfermarkt.com/majid-khodabandelou/profil/spieler/229129
-خبرگزاری ربیع https://raby.ir/?p=558675 خبرگزاری برنا https://www.borna.news/fa/tiny/news-1072482گفتگو با قهرمان کاراته کارگری جهان در اسپانیا https://www.aparat.com/v/MK6Ra باشگاه خبرنگاران جوان
https://www.yjc.ir/fa/news/7265193/ سایت خبری همشهری آنلاین https://www.hamshahrionline.ir/news/446788
ماهدشت در سال ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷ بزرگ‌ترین همایش دوچرخه‌سواری استان البرز را به مناسبت ۲۹ دی‌ماه روز ملی هوای پاک برگزار کردوب‌سایت خبرگزاری فارس بزرگ‌ترین همایش دوچرخه‌سواری استان البرز برگزار شد
- خبرگزاری تیتر http://titre1.com/fa/news/115249تمرین مشترک کشتی بین تیم مدرسه کشتی ماهدشت و مدرسه کشتی قزوین برگزار شد - پایگاه خبری هوادری نیوز -
https://www.havadarinews.ir/fa/news/3547/پرتال خبری البرز از خانه کشتی ماهدشت - https://p-alb.ir/tag/%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%B4%D8%AA/
در بلغارستان جام دانلکوف https://www.aparat.com/v/g5EYP
محمدشهر (Mohammadshahr)، شهری در استان البرز ایران است.
محمدشهر در بخش مرکزی شهرستان کرج قرار دارد.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۳ خ.
محمدشهر در قسمت جنوبی کرج، در بین راه کرج و ماهدشت تشکیل شده و با فاصلهٔ ۱۵ دقیقه‌ای با کرج و ایستگاه مترو محمدشهر، واقع است. این شهر از شمال با کرج، از شرق با مشکین‌دشت و شهرستان فردیس از جنوب با ماهدشت و از غرب با مهرشهر همسایه‌است.
از آثار محمدشهر ، می‌توان به قلعهٔ اربابی تپه قشلاق نام برد، که در سال‌های اخیر تخریب و بنای محلهٔ قلعه در آنجا نهاده شد، تپهٔ تاریخی واقع در کوی بهار و امامزاده عبدالله و گل علی و تپه‌های باستانی قشلاق‌تپه در علی‌آباد گونه، تپه‌های باستان و امامزاده احمد و محمود و قلعه حیدرآباد اشاره کرد.گشت و گذاری در محمدشهر کرج ، در: روزنامه آفرینش. بازدید: فوریه ۲۰۰۹.
در جلد نخست کتاب فرهنگ جغرافیایی ایران نوشته حسینعلی رزم‌آرا که در تیرماه ۱۳۲۸ به چاپ رسیده‌است، دربارهٔ محمدآباد اینگونه آمده‌است که نشان دهنده وضعیت این منطقه در آن دوران است:محمدآباد کرج، دهی جز دهستان حومه بخش کرج شهرستان تهران است. در ۹ کیلومتری جنوب باختر کرج واقع است. در جلگه دارای آب و هوای معتدل - دارای ۱۰۸ سکنه شیعه مذهب فارسی و ترکی زبان - دارای آب از قنات و رود کرج -دارای محصولات غلات بن‌شن، چغندر قند و صیفی قلمستان. - شغل مردم ده زراعت است - مزرعه قلعه نو جزء این ده است. - در بهار ایل میش مست به‌طور موقت به این روستا می‌آیند. - سر راه شوسه فرعی کرج به اشتهارد واقع است.
محمدشهر از گسترش و به هم پیوستن ۱۳ روستا و آبادی در دشت نسبتاً همواری در جنوب کرج و در اطراف جاده کرج –ماهدشت به وجود آمده‌است. ماهانشهر کنونی همان نصیر آباد می‌باشد که در قلعه‌ای در اطراف محمدشهر قرار داشت. هرچند که در خارج از محدوده قانونی محمدشهر و در حوالی آن می‌توان به امامزاده عبدالله و تپه‌های تاریخی قشلاق تپه در علی‌آباد گونه را نام برد یا در ماهدشت نیز آثار تاریخی زیادی مانند قلعه مادرشاه، قلعه حیدرآباد، تپه‌های حیدرآباد و امامزاده احمد و محمود وجود دارند.
مهمترین عوامل شکل‌گیری هسته‌های روستایی در دشت همواری که در جنوب کرج با شیب بسیار ملایمی به سمت جنوب کشیده شده‌است، وجود خاک حاصلخیز و چشمه سارهای فراوان آن بوده‌است. این اراضی تا دوران پهلوی اول در غالب مجموعه‌ای از آبادی‌ها و اراضی وسیع کشاورزی اطراف آن‌ها توسط ملاکان بزرگ و به صورت ارباب و رعیتی اداره می‌شد. در محدوده محمدشهر کنونی سه عمارت ارباب‌نشین وجود داشته‌است که یکی از آن‌ها در نزدیکی چشمه سارهای آب سیاه در محله حجت آباد فعلی قرار داشته و دیگری با عنوان قلعه یدالله در جنوب محله عباس‌آباد کنونی بوده و سومی در محلهٔ کوی بهار (تپه قشلاق) واقع بوده‌است.
در دوره پهلوی دوم و پس از اصلاحات ارضی، وجود خاک حاصلخیز و چشمه سارهای فراوان این محدوده مهاجرینی را از سایر مناطق کشور به این محدوده کشانده‌است. به‌طوری‌که چندین خانواده ساوه‌ای و قاراقانی و قاقازانی هسته آبادی عباس‌آباد را در مرکز محله عباس‌آباد و محله قاراقانی‌ها را در جنوب محله یزدی‌های کنونی ایجاد کرده‌اند. چندین خانواده مهاجر یزدی با خرید زمین کشاورزی و سکونت در این محدوده هسته آبادی یزدی‌ها را در اطراف خیابان ۲۲ بهمن کنونی در محله یزدی‌های کنونی بنا گذاشته‌اند. چندین خانواده نطنزی هسته اولیه آبادی نطنزی‌ها را در محله چمران کنونی ایجاد می‌کنند و چندین خانواده اصفهانی نیز هسته محله اصفهانی‌ها را در شرق محدوده کنونی محمدشهر ایجاد کردند. چندین خانوادهٔ بختیاری در مرکز اصلی محمدشهر ساکن شدند که خیابان بختیاری نشان همین امر است و البته بختیاری‌ها در حجت آباد نیز به‌طور گسترده سکونت داشتند. در این دوره به علت توجه خاندان پهلوی به روستای مردآباد و احداث عمارت مادرشاه (همسر دوم رضاشاه پهلوی و مادر محمدرضا پهلوی) در این روستا که بعدها به «شاهدشت» و بعد از انقلاب اسلامی به «ماهدشت» تغییر نام داد، جاده کرج-ماهدشت از اهمیت بیشتری برخوردار گشت و به تدریج آبادی‌های محمدآباد، ولدآباد و سیدآباد در اطراف این جاده ایجاد شدند.
در اواخر دوره پهلوی و پس از انقلاب اسلامی و در فاصله سال‌های ۱۳۴۵ تا ۱۳۷۵ با توسعه شهرک‌های صنعتی و استقرار صنایع مهم کشور در فاصله تهران و کرج موج جدیدی از رشد در محدوده محمدشهر کنونی آغاز می‌شود. این شهر در مسیر ترانزیت تهران، کرج، اشتهارد و از آنجا به قزوین، همدان و کرمانشاه و همچنین در مجاورت فرودگاه پیام و منطقه ویژه اقتصادی پیام قرار می‌گیرد. در نهایت در سال ۱۳۷۵ محدوده دهستان محمدآباد که از چندین روستا و آبادی تشکیل شده بود با جمعیتی بالغ بر ۵۸ هزار نفر به شهر تبدیل می‌شود و به محمدشهر تغییر نام می‌دهد.
در بین سال‌های ۱۳۷۵ تا ۱۳۹۰ این شهر به دلیل نزدیکی به شهر تهران و کرج، نقش یک شهر خوابگاهی را ایفا می‌کرده‌است و به علت قیمت پایین زمین در آن به نسبت تهران و کرج، مقصد مهاجرین بسیاری از مناطق دیگری بوده که با استفاده از فرصت‌های موجود در کرج و تهران، جویای زندگی و کار بهتر بوده‌اند. این موضوع باعث تفکیک‌های قانونی و بعضاً غیرقانونی باغات و زمین‌های کشاورزی توسط مالکان اراضی باغی و زراعی در محدوده محمدشهر و به ویژه در محله‌های شهرک بعثت، چمران و جعفرآباد می‌شود و این اراضی را به زیرساخت و سازهای مسکونی برده‌است؛ به گونه‌ای که جمعیت محمدشهر در فاصله سال‌های ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۵ با نرخ رشد ۳٫۰۶ به ۸۳۲۷۲ نفر (۷۹۴۵۱ نفر در محدوده قانونی فعلی) در سال ۱۳۸۵می‌رسد.
این شهر از قطب‌های کشاورزی و باغداری در اطراف شهرهای کرج و تهران بود که در سال‌های اخیر با توجه به قرار گرفتن این شهر بر سرراه کرج-اشتهارد و نزدیکی این منطقه به کرج و به تبع آن مهاجرپذیری بالای شهر، اکثر باغات و زمین‌های کشاورزی این منطقه دچار تغییر کاربری و ویرانی شدند.
با افتتاح متروی محمدشهر در سال ۱۳۸۹ به عنوان یک ایستگاه میان راهی در خط ۵ متروی تهران (کرج-تهران)، جذابیت‌های محمدشهر برای مهاجرپذیری را دوچندان کرد و جمعیت این شهر در سال ۱۳۹۰ به ۹۹۹۴۰ (۹۶۷۰۸ نفر در محدوده قانونی فعلی) رسید.
مِشکین‌دَشت شهری واقع در غرب شهرستان فردیس در جنوب استان البرز است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۳ خ. این شهر مرکز بخش مشکین دشت می‌باشد. بخش مشکین‌دشت یکی از دو بخش شهرستان فردیس است. مشکین‌دشت در قدیم روستایی از توابع کرج به نام مشکین‌آباد نامیده می‌شد.مشکین دشت از شرق با فردیس، شمال با رزکان، غرب با محمدشهر و جنوب با صفادشت همسایه است. سازمان سنجش، پژوهشگاه مواد و انرژی و مرکز رشد واحدهای فناوری تهران اداره خاک‌شناسی کرج در محدوده مشکین دشت قرار دارند. پیش‌شماره مشکین دشت بعد از کد ۰۲۶–۳۶۲۰ و ۳۶۲۱ می‌باشد
با توسعه شهری مشکین‌دشت و گسترش مناطق مسکونی در سال‌های اخیر، مهاجرت پذیر بودن و نزدیکی ارتباط جاده ایی با تهران، موقعیت خاصی را به این منطقه افزوده‌است. مناطق گردشی و تفریحی آن شامل دشت بهشت، باغ الهیه و بازارچه دائمی صنایع دستی استان است.
بلوار دشت بهشت این منطقه مرکز بزرگترین بازار مبل و صندلی و پاساژ های معتبر منطقه می‌باشد که در انتهای شرقی آن ضلع جنوب ایستگاه اتوبوس خیابانی به مرکز مبل امام علی ختم می‌شود.
در جلد نخست کتاب فرهنگ جغرافیایی ایران نوشته حسینعلی رزم‌آرا که در تیرماه ۱۳۲۸ به چاپ رسیده است ، درباره مشکین‌دشت اینگونه آمده است که نشان دهنده وضعیت این منطقه در آن دوران است : مشگین‌آباد دهی جزء دهستان حومه بخش کرج شهرستان تهران است. در ۸ کیلومتری جنوب باختر کرج کرج و ۳ کیلومتری باختر راه کرج به اشتهارد. در جلگه و آب و هوای معتدل . دارای ۲۰۶ سکنه شیعه و فارسی و ترکی زبان. دارای قنات و آب از رود کرج . محصولات غلات بن‌شن ، چغندر قند و صیفی قلمستان. شغل مردم زراعت. در بهار ایل میش‌مست به‌طور موقت به این ده می‌آیند. دارای راه مالرو . از نصیرآباد میتوان ماشین برد.
زمین‌لرزه ۲۹ آذر تهران، ساعت ۲۳:۲۷:۳۷ ۲۹ آذر ۱۳۹۶ زمین‌لرزه‌ای تهران و کرج را لرزاند. مرکز این زمین‌لرزه مشکین دشت یا ملارد بوده و قدرت آن ۵٫۲ گزارش شده‌است.این شهر بر روی گسل فعال قرار گرفته است و خطر زمین‌لرزه شدید در این شهر بالااست.
نسیم‌شهر، مرکز بخش بوستان شهرستان بهارستان در استان تهران است که در ۱۵ کیلومتری جنوب‌غرب تهران قرار گرفته‌است. مساحت شهر حدود ۸۰ کیلومتر مربع و مساحت طرح هادی آن ۷ کیلومتر مربع است. جمعیت این شهر طبق سرشماری سال ۱۳۹۵، حدود ۵۰ هزارنفر می‌باشد. این شهر از خاور به اسلامشهر ، از باختر به رباط کریم، از شمال به شهرستان شهریار و از جنوب به جاده ترانزیتی تهران – ساوه محدود است. نسیم شهر دارای آثار باستانی است که تپه باستانی حصارک یکی از این آثار است، این تپه قلعه در ضلع شرقی بلوار پایانه باربری استان تهران و شمال آرامستان باغ بهشت نسیم شهر واقع شده که باتوجه به نمونه‌های سفال به‌دست آمده از محوطه آن قدمتش به دوران تاریخی می رسد. متروی این شهر که در مسیر در دست مطالعه اسلامشهر-پرند (توسعه جنوبی خط ۳ مترو تهران) قرار دارد، به عنوان یک مطالبه در حال پیگیری است.
هَشتگِرد شهری در استان البرز ایران است.