moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
و همچنین نگاه کنید به مکتب سقاخانه همواره قابلیت‌های کارکردی عاملی مهم و درجه اول، در انگیزه و شکل‌گیری تحولات در خوشنویسی بوده‌است. اگر چه زیبایی بصری نیز بدون شک مورد نظر خطاطان قرار گرفته اما به‌ویژه امروزه، صنعت چاپ و گرافیک تأثیر شگرفی بر روند توسعه و تحولات خوشنویسی داشته‌است.
خوشنویسی ایرانی با از دست رفتن مصرف اصلی آن یعنی کتابت و مواجهه با نیازهای جامعه مدرن در قرن اخیر روند تازه‌ای را دنبال کرد. تحولات فرهنگی - هنری و سیاسی - اجتماعی و فناوری در ایران، در دوره‌های قاجار و پهلوی زمینه‌ساز نوآوری متفاوتی در خط شده‌اند. در دوره قاجار با ظهور و روزنامه‌ها و نشریات، مصرف اصلی خوشنویسی یعنی کتابت و تکثیر آثار مکتوب به‌تدریج از بین رفت. از این رو جنبه‌های خلاقه و روش‌های شخصی و شیوه‌گرایانه در خط نمود بیشتری پیدا کرد و با رواج «سیاه‌مشق»ها دوران تازه‌ای فرا رسید. پس از آن در دوره پهلوی با پدید آمدن نیازهای جدید برای جامعه همچون تجارت، تبلیغات و فناوری و همچنین مواجهه با هنر جهانی خوشنویسی نیز می‌بایست خود را با این تحولات هماهنگ می‌کرد.
روند تحولات در خوشنویسی به شکل سنتی محدود نشد و هنرمندان خطاطی و نقاشی را با هم درآمیختند تا امکانات نوینی را تجربه کنند به این کار رفته رفته عنوان نقاشیخط داده شد. شاید بتوان گفت مکتب سقاخانه خاستگاه اصلی زیباشناسی و نوآوری معاصر، در خوشنویسی خط به ویژه در پیش از انقلاب ایران (۱۳۵۷) بوده‌است. پس از انقلاب خوشنویسی با اقبال زیادی از سوی جوانان مواجه شد آنان در عرصه‌های مختلف اعم از شیوه‌های سنتی یا تلاش برای ایجاد خلاقیت‌های نوین با هم به رقابت پرداختند. رشد هنر گرافیک و گستردگی نیازهای نوین جامعه، پدید آمدن کامپیوتر به عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای کار گرافیک و نشر رومیزی همه و همه چالش‌های حدید در پیش روی خوشنویسی معاصر هستند.
امروزه با خلق شدن نرم افزارهای خوشنویسی، این هنر شکل جدیدی به خود گرفت، به آثار خامی که با این نرم افزارها تولید می شود، وکتورهای خطاطی، خوشنویسی و یا نقاشیخط می گویند. این وکتورهای خوشنویسی کاربردهای زیادی دارند که تعدادی از آن ها در ادامه ذکر شده:
در این راستا وب سایت چی چی نت اولین و بزرگترین سایت اختصاصی ارائه دهنده وکتورهای خطاطی، خوشنویسی و نقاشیخط لایه باز اشعار فارسی در ایران و جهان است. https://www.chichinet.com
وقتی ترسیم مقاصد تا اندازه‌ای روشن شد به‌شکل تصویر برخوردند- زیرا برای ترسیم یک مطلب کوچکی مدت‌ها وقت لازم داشت مثلاً حجار باید تخته سنگ را بتراشد و بعد مطلب را روی آن حجاری کند و سپس برای طرف فرستاده شود این بود که به فکر افتادند که به جای حجاری و نقاری ترسیم کنند و برای رفع این نیازمندی باین نکته پی بردند که رنگی بسازند که با آن رنگ حروف را بنویسند بعد از مطالعات زیاد و رنگ‌های سبز و قرمز و آبی را از عصاره برگ‌های درختان و بوته‌ها به‌دست آوردند و به جای تیشه از چوب قلم تراشیدند و به جای تخته سنگ برگ پاپیروس را مورد استفاده قرار دادند و مکاتبات سر و صورتی پیدا کرد تا به صورت امروزی رسید.
وسایل و ابزار خوشنویسی در خلق یک اثر مطلوب بسیار مؤثرند. ابزار خوب مشوق هنرمند در ادامه کار و پیشرفت اوست. ابزار مهم و اصلی خوشنویسی عبارتند از:
افزون بر آن از وسایل خوشنویسی می‌توان به ابزار زیر اشاره کرد:
دوات، لیقه، قلمتراش، قط زن، سنگ تیزکن قلمتراش، قلمدان، زیردستی از نوع فوم یا چرمی، مِسطره، ابزار به‌هم زدن لیقه و مرکب، قاشق مخصوص آب ریختن در دوات یا قطره چکان.
امروزه سهولت تمرین خوشنویسی با خودکار ساچمه ای و رسیدن به درجه ممتاز و فوق ممتاز در نستعلیق،شکسته و ... امکانپذیر شده است.استفاده از مواد اولیه ارزان و در دسترس همگان توانسته جایگاه خوشنویسی را بیش از گذشته ارتقا دهد.
ترکیه درخواست ثبت خوشنویسی را در میراث ناملموس یونسکو داده است.
ایران قصد داشت چنین درخواستی را در سال ۲۰۲۱ یا ۲۰۲۲ ثبت کند.
درحالی که ابن مقله شیرازیابن مقله، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج۴ پدیدآور خط های شش گانه و گسترش خط نستعلیق و همچنین شکسته نستعلیق می‌باشد و این خطوط مختص به ایرانیان است و از ایران به جهان اسلام گسترش یافته است.
سید محمدعلی دادخواه، متولد اصفهان، وکیل پایه یک دادگستری، زندانی سیاسی، فعال حقوق بشر، یکی از اعضای کانون مدافعان حقوق بشر و سخنگوی این کانون و از بنیانگذاران آن است.
از پرونده‌های مهمی که او وکالتش را بر عهده داشته و دارد می‌توان از پروندهٔ واقعهٔ حسینیه دراویش گنابادی، پروندهٔ عبدالفتاح سلطانی و پروندهٔ ملی مذهبیها اشاره کرد.
او در مواردی مانند آبگیری سد سیوند و ساختن برج جهان‌نما در اطراف میدان نقش‌جهان اصفهان نیز نقشی فعال داشته‌است. پرونده‌های متعددی مربوط به دانشجویان دانشگاه‌های ایران را هم وکالت کرده‌است. از جمله:
۱- پرونده سه دانشجوی معترض در دانشگاه امیرکبیر که به دلیل پی‌گیری‌های مستمر و نزدیکی به حکم تبرئه، وی برخلاف قوانین قضائی ایران و جهان از ملاقات با موکلینش محروم شد.
۲- پرونده ۳ جوان متهم به "تبلیغ علیه نظام و توهین به مقام ولایت فقیه" که قریب به ۵ سال طول کشید و با حکم تبرئه پایان یافت.
۳- وکالت پرونده، علیرضا فیروزی و سورنا هاشمی ۲ نفر از دانشجویان دانشگاه زنجان که در پی تحصن خرداد ماه سال ۸۶ دانشگاه زنجان، بعد از اقدام معاون سابق دانشجویی این دانشگاه، دکتر حسن مددی برای تجاوز به یکی از دختران دانشجو شکل گرفت نیز بر عهده وی بوده‌است.
۴- وکالت پرونده یوسف ندرخانی کشیش محکوم به اعدام به جرم ارتداد.
در تاریخ ۱۷ تیر ۱۳۸۸ محمّدعلی دادخواه به همراه ملیحه دادخواه، سارا صباغیان، بهاره دولو و امیر رئیسیان در دفتر کارش توسط پلیس امنیت بازداشت و دفتر او پلمپ شد.
او در تیر ۱۳۹۰ به ۹ سال حبس محکوم شد. دادخواه دربارهٔ این حکمش گفت: «بر اساس این حکم من به ده سال ممنوعیت از وکالت در دادگستری، هشت سال زندان به علت براندازی نرم و سخنگویی کانون مدافعان حقوق بشر، یک سال زندان به علت فعالیت تبلیغی علیه نظام و جمهوری اسلامی و همچنین به شلاق و چند فقره جزای نقدی محکوم شده‌ام.»
نوشته‌اند رودبار، گفته‌اند الموت. نوشته‌اند رودبار و الموت، گفته‌اند رودبارالموت. می نویسیم: رودبار و الموت.
رودبار و الموت در سلسله جبال البرز، واقع در شمال شرقی قزوین، جنوب مازندران و گیلان، شرق طالقان و غرب رودبار زیتون قرار دارد.
این منطقه چنانچه حمدالله مستوفی در نزهه القلوب نوشته: " تا قرن هفتم هجری با عنوان رودبار معرفی می‌شد تا این که با آمدن حسن صباح به آن جا و رواج فرقه اسماعیلیه و فعالیت خداوندان الموت، نوشته شد رودبارالموت و خوانده شد الموت."
الموت کلمه‌ای است مرکب از دو واژه " آله" و "آموت". نویسنده برهان قاطع این کلمه را به فتح الف و لام بر وزن جبروت می‌داند. می‌نویسد: نام قلعه‌ای است مشهور که مابین قزوین و گیلان واقع است و آن را به سبب ارتفاعی که دارد آله آموت گفتندی یعنی عقاب آشیان چه " اله" عقاب و " آموت " آشیان باشد.
برخی نیز آموت را چنانچه در گویش تاتی مردم الموت وجود دارد، به معنای آموخت گرفته‌اند و از آن به این تعریف رسیده اند: عقاب دست آموز.
عده‌ای هم اشاره به این می‌کنند که بن مایه کلمه الموت، ارموت، ارمود، امروت، اربو و امبرود ( نوعی گلابی ) است و از آنجا که در گویش تاتی گاهی " ر " به " ل " تبدیل می‌شود مثل " برگ " : " بلگ "، پس الموت همان ارموت است که " ر " به " ل " تبدیل شده است.
محققان بر این نکته متفق القولند که الموت نام مصطلح منطقه کوهستانی شمال قزوین و جایی است که خداوندان الموت، قلعه‌های تاریخی این منطقه را مقر و پایگاه تبلیغ آیین اسماعیلیه قرار داده بودند.
این منطقه در طول تاریخ از " رودبار " به " رودبار و الموت " تغییر کلمه پیدا کرده است، پس از مدتی " رودبار الموت" به بخشی گفته شد که قلعه حسن صباح ( در گازرخان ) در آن قرار دارد و "روبار محمدزمان خانی" یا "خشکه رودبار" به منطقه‌ای که قلعه لمسر ( لمبه سر یا لمه در یا لمبسر ) در آنجاست.
منطقه بزرگ رودبار و الموت در تقسیمات جغرافیایی کشوری اخیر به دو منطقه رودبارالموت و رودبارشهرستان تقسیم شده است. رودبارالموت شامل سه دهستان است که عبارت‌اند از:
الموت پایین به مرکزیت روستای زوارک
الموت بالا به مرکزیت روستای مینودشت (شترخان)
معلم کلایه به مرکزیت معلم کلایه
و دستجرد به مرکزیت دستجردسفلی را شامل می‌شود.
رودبارالموت از شمال به دهستان‌های دو هزار و سه هزار در تنکابن، از شرق به قله البرز و طالقان، از جنوب شرقی به طالقان، از جنوب به آبیک و از غرب به دهستان رودبار محمدزمان خانی محدود می‌شود. مرکز کل این منطقه معلم کلایه است و قلعه الموت ( مقر حسن صباح در ۵۰۰ متری روستای گازرخان )، قلعه تاریخی عین السلطنه ( در روستای زوارک )، روستای بالاروچ ( زادگاه کل احمد، شخصیت مقابل قهرمان داستان عزیز و نگار)، روستای پیچ بن ( مرتفع‌ترین منطقه رودبارالموت و برخوردار از جاذبه‌های گردشگری و کوهنوردی )، روستای ورک (به کسر واو و سکون راء و کاف، زادگاه شیردل شاعر )، روستای کلان ( زادگاه جلال بیگ و ولی خان خواجوی) و ... در آن قرار دارد.
شرلوک هولمز (به انگلیسی Sherlock Holmes) یک شخصیت خیالی داستانی است که توسط سر آرتور کانن دویل نویسنده انگلیسی خلق شد. هولمز با اشاره به خود به عنوان «کارآگاه مشاور» در داستان‌ها و مهارت‌های ویژه خود از جمله مشاهده دقیق، علم پزشکی قانونی، و استدلال منطقی مشهور است. شخصیت داستانی شرلوک هولمز نخستین بار در سال ۱۸۸۷ میلادی توسط سر آرتور کانن دویل ساخته و پرداخته شد و در کتاب‌ها مطرح شد شرلوک هلمز از شخصیت جوزف بل الهام گرفته شده‌است. در نهایت چهار رمان و ۵۶ داستان کوتاه از شرلوک هولمز باقی مانده.
اگرچه شرلوک هولمز اولین کارآگاه تخیلی نیست اما بهترین کارآگاه تخیلی است او در کتاب رکوردهای جهانی گینس به عنوان «شناخته شده‌ترین شخصیت خیالی» در تاریخ ثبت شده‌است.Sherlock Holmes: pipe dreams, "The" "Daily Telegraph" 15 December 2009. Retrieved 23 April 2010. محبوبیت و شهرت هولمز به گونه‌ای است که بسیاری معتقدند او خیالی نیست بلکه فردی واقعی است.
نام او را در ترجمه‌های فارسی اغلب «شرلوک هولمز» یا «شرلوک هلمز» نوشته‌اند. کریم امامی، مترجم برجسته و مترجم «ماجراهای شرلوک هولمز؛ کارآگاه خصوصی»، ضبط صحیح نام وی در زبان فارسی را «شِرلاک هومز» ذکر کرده‌است.
معروف بودن هولمز به خاطر قدرت استثنایی او در مشاهده جزئیات و استنتاج منطقی بر اساس آن است، قدرتی که وی را بدون شک معروفترین کارآگاه تخیلی جهان و یکی از مشهورترین مخلوقات داستانی همه اعصار ساخته‌است و علاوه بر همراه همیشگی او «دکتر واتسن» و مأموران اسکاتلندیارد خواننده را نیز به حیرت وامی‌دارد. نام کامل او ویلیام شرلوک اسکات هولمز است. شرلوک هولمز در داستان‌های اصلی هیچگاه خود را کاراگاه خصوصی نخوانده، بلکه به عنوان کارگاه مشاور خود را می‌خواند و در نوع خود تک است.
شرلوک هولمز، در روز ششم ژانویه ۱۸۵۴ در روستایی به نام مایکرافت (که اتفاقاً نام برادر بزرگ‌تر وی نیز هست) در ایالت یورکشایر به دنیا می‌آید. وقتی بزرگ می‌شود به دانشگاه آکسفورد می‌رود و اولین معمای جنایی خود را (به نام راز کشتی گلوریا اسکات) در ۲۰ سالگی حل می‌کند. وی پس از گذراندن تحصیلات دانشگاه و فارغ‌التحصیل شدن تصمیم می‌گیرد به عنوان یک کارآگاه خصوصی به کار بپردازد و خدمات خود را به مراجعینش ارائه دهد که همین مشغله اصلی و منبع تأمین معاش وی در بیست و سه سال بعد می‌گردد. شرلوک هولمز، در داستان «اتود در قرمز لاکی» با واتسن آشنا می‌شود و هر دو باهم، در خانه‌ای به شماره پلاک ۲۲۱ب واقع در خیابان «بیکر»، ساکن می‌شوند. بیشتر داستان‌های شرلوک هولمز، از زبان دکتر واتسن، بازگو می‌شوند و نویسنده از شیوه مقابله کردن هوش و ذکاوت تیز هولمز در برابر قوه هوش ضعیفتر واتسن، بهره جسته و به این طریق برتری فکری کارآگاه مشهور را بهتر نشان می‌دهد.
کارآگاه «لسترید (یا لستراد)» و «گرگسن» از اسکاتلندیارد، هرگاه راه اشتباهی را، در حل مسائل می‌روند به شرلوک هولمز مراجعه می‌کنند و معمولاً او مسیر درست را به آنان نشان می‌دهد.
بزرگ‌ترین دشمن او پروفسور جیمز موریارتی شریر بود که طی درگیری با شرلوک هولمز در آبشار رایشنباخ سوئیس کشته شد.
نا گفته نماند که زندگی شرلوک هلمز بی شباهت با زندگی یک کاراگاه واقعی به اسم جروم کامینادا نیست
از مجموعه داستان‌های شرلوک هولمز، ترجمه‌های متعددی به زبان فارسی انجام شده‌است. اولین بار در سال ۱۲۸۳ هجری شمسی، یک شاهزادهٔ قاجار به نام عبدالحسین میرزا مؤیدالدوله، رمان «پلیس لندن» که ترجمه‌ای وفادارانه از «اتود در قرمز لاکی» بود را منتشر کرد. با این حال تا به امروز شاخص‌ترین ترجمهٔ شناخته شده از داستان‌های هولمز به ترجمهٔ کریم امامی بوده که طی چهار جلد در مجموعهٔ "کتابهای سیاه" از سوی انتشارات طرح نو منتشر شده‌است.
مژده دقیقی نیز داستان‌های بلند شرلوک هولمز شامل: "اتود در قرمز لاکی"، "نشانه چهار"، "درنده باسکرویل"، "دره وحشت"، "جعبه مقوایی" و "حلقه سرخ" را ترجمه و توسط انتشارات کارآگاه وابسته به نشر هرمس به چاپ رسانده‌است.
در بهار و تابستان ۱۳۹۴، کمیک استریپ رمان درنده باسکرویل به ترجمه و گرافیک نوید فرخی و میلاد روحی طی شش شماره در مجله سرنخ همشهری به چاپ رسید.
داستان‌های بلند
داستان‌های کوتاه ابتدا در مجله‌ها چاپ شده بعداً جمع‌آوری شدند
پس از مرگ سر آرتور کانن دویل، نویسندگان متعددی سعی کردند راه وی را ادامه دهند و داستان‌های شرلوک هولمز بنویسند. از جملهٔ این نویسندگان، پسر نویسندهٔ اصلی، یعنی آدریان کانن دویل بود که به همراه جان دیکسون کار (از نویسندگان شهیر داستان کارآگاهی) مجموعه‌ای را تحت عنوان ماجراهای جدید شرلوک هلمز به چاپ رساند. این مجموعه به همراه آثار اقتباسی دیگری از نیکلاس مایر توسط رامین آذر بهرام به فارسی ترجمه شده‌است. سپس آدریان کانن دویل شش داستان دیگر از شرلوک هلمز را به تنهایی تحت عنوان شاهکارهای شرلوک هلمز به چاپ رساند که آن را نیز دکتر رامین آذربهرام به فارسی ترجمه کرد
از نکات جالب اقتباس‌های آدریان این است که در هر داستان کوتاه نقل قولی از مجموعه اصلی شرلوک هلمز که اشاره به پرونده مورد بحث دارد را آورده‌است، به عبارت دیگر در مجموعه اصلی صرفاً به نام پرونده یا ماجرایی اشاره شده و آدریان آن ماجرا را به رشته تحریر درآورده است و بدین گونه نقشی در گسترش دنیای شرلوک هلمز ایفا کرده‌است.
کتاب «شرلوک هولمز خانه ی ابریشمی» به عنوان اولین رمان اقتباسی شرلوک هولمز نوشتهٔ آنتونی هوروویتس به ترجمهٔ مریم رفیعی در انتشارات ایران‌بان منتشر شده‌است. دومین رمان اقتباسی شرلوک هلمز از همین نویسنده موریارتی نام داشت که همانند خانه ی ابریشمی توسط مریم رفیعی ترجمه و در انتشارات ایران‌بان منتشر گردید.رمان جدید شرلوک هولمز نوشتهٔ آنتونی هوروویتس ترجمهٔ مریم رفیعی
همچنین کتاب "شرلوک هولمز در مزاحمت اسرار آمیز جان وینسنت هاردن" نوشتهٔ دان آندریاکو به ترجمهٔ نوید فرخی توسط انتشارات MX Publishing(ناشر داستان‌های اقتباسی شرلوک هولمز) به زبان فارسی ترجمه شده‌است.
در دی ۱۳۹۶ نشر قطره نیز مجموعهٔ «ادبیات پلیسی امروز جهان» را منتشر کرد که شامل چند زیرمجموعه است. «کتابخانهٔ شرلوک هولمز» یکی از این زیرمجموعه‌هاست و از پارودی‌ها (نقیضه‌ها) و پاستیش‌های (آثار تقلیدی وفادار به اصل) الهام گرفته شده از پرسوناژ محبوب و پرآوازهٔ آرتور کانن دایل و شخصیت‌های مثبت و منفی مرتبط با او را شامل می‌شود. از جمله آثار منتشرشده در این مجموعه رمان «شرلوک هولمز علیه دراکولا» و «دکتر جکیل و آقای هولمز» هر دو نوشتۂ لورن دی. استلمن و ترجمۂ نیما م. اشرفی است.
کتاب «Sherlock Holmes is like» سال ۲۰۱۸ به کوشش انتشارات wildsidepress در آمریکا منتشر شد. این اثر به معرفی ۶۰ کاراکتر ادبی که از منظر شخصیتی به هولمز شباهت دارند می‌پردازد. در این کتاب، صادق ممقلی داروغه اصفهان هم به عنوان شرلوکِ ایرانی معرفی شده‌است. مقالهٔ صادق ممقلی در این کتاب را نوید فرخی، از مترجمان شرلوک هولمز به فارسی نوشته‌است.
دیگر اقتباس‌ها به شرح زیر هستند:
مجموعه سریال های کوتاه ماجراهای شرلوک هلمز و دکتر واتسون (به روسی: Приключения Шерлока Холмса и доктора Ватсона) ساخت کشور روسیه است که در ۵ فصل (۲ الی ۳ قسمتی) و مجموعاً ۱۱ قسمت در سال های ۱۹۷۹ تا ۱۹۸۶ پخش شد. در این مجموعه واسیلی لیوانوف در نقش شرلوک هولمز و ویتالی سولومین در نقش دکتر واتسن به ایفای نقش پرداختند. این مجموعه همچنین اولین اقتباس تلویزیونی از شرلوک هولمز به زبان روسی بود.
سریال ماجراهای شرلوک هولمز (به انگلیسی: The Adventures of Sherlock Holmes) سریال بریتانیایی ساخت شبکه گرانادا است که در ۷ فصل و مجموعاً ۴۱ اپیزود در سال‌های ۱۹۸۴ تا ۱۹۹۴ پخش شد. در این سریال جرمی برت در نقش شرلوک، دیوید برک (در فصل اول) و ادوارد هاردویک در نقش جان واتسن، گیل هانیکات در نقش آیرین آدلر و چارلز گری در نقش مایکرافت هولمز به ایفای نقش پرداختند.
از اوایل دهه ۷۰ شمسی شبکه‌های مختلف صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران اقدام به پخش مجموعه‌های شرلوک هولمز تولید تلویزیون گرانادا کرده‌اند. در این مجموعه جرمی برت بازیگر انگلیسی در نقش هولمز و دیوید برک و ادوارد هاردویک به ترتیب در نقش دکتر واتسن ایفای نقش کرده‌اند (دیوید برک فقط در سری اول حضور دارد). تهیه‌کنندگی این مجموعه‌ها را عمدتاً جان هاوکسورث انجام داده‌است.سریال تلویزیونی ماجراهای شرلوک هولمز این مجموعه‌ها به صورت متناوب از تلویزیون پخش شده‌است و یکی از علل اصلی آشنایی توده مردم ایران با شخصیت شرلوک هولمز و دکتر واتسن بوده‌است. حتی افرادی که کتاب‌های او را نخوانده‌اند و نمی‌دانند نویسنده داستان‌های شرلوک هولمز چه کسی بوده‌است و چه بسا اصلاً اطلاع نداشته باشند که شرلوک هولمز یک شخصیت داستانی است، به دلیل پخش این مجموعه‌ها با وی و کارهایش آشنایی پیدا کرده‌اند؛ و گرایش عام مردم ایران به سمت رسانه‌های شفاهی تا خواندن کتاب نیز در این امر (شناخت وی از طریق سریال‌هایش) بی تأثیر نبوده‌است. بسیاری معتقدند که جرمی برت بهترین بازیگر در نقش شرلوک هلمز بوده‌است.
اولین اقتباس مدرن از شرلوک هلمز، سریال شرلوک (به انگلیسی: Sherlock) ساخت بی‌بی‌سی در سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۷ و در ۴ فصل و ۱۵ اپیزود با هنرنمایی بندیکت کامبربچ و مارتین فریمن در نقش‌های شرلوک هولمز دکتر جان واتسن بوده‌است.
سریال ابتدایی (به انگلیسی:Elementary) سریال آمریکایی ساخت CBS از دیگر اقتباس‌های مدرن از شرلوک هولمز است که در ۷ فصل و ۱۵۴ اپیزود در سال‌های ۲۰۱۲ الی ۲۰۱۹ از این شبکه پخش شد. در این سریال جانی لی میلر در نقش شرلوک، لوسی لیو در نقش جوآن واتسن، آیدین کویین در نقش کاپیتان گرگسن و ناتالی دورمر در نقش جیمی موریارتی به ایفای نقش پرداختند. گفتنی است در این سریال برای اولین بار در اقتباس‌های مختلف یک زن در نقش واتسن، دوست و همراه همیشگی شرلوک ظاهر شد. جیمز موریارتی دشمن اصلی شرلوک نیز برای اولین بار در قامت یک زن نمایش داده شد که در عین حال یادآور شخصیت آیرین ادلر در مجموعه‌های شرلوک هولمز نیز بود.
سریال شرلوک هولمز (به روسی: Шерлок Холмс) سریال ساخت کشور روسیه است که در ۱ فصل و ۸ اپیزود در سال ۲۰۱۳ پخش شد. در این سریال ایگور پترنکو در نقش شرلوک و اندری پانین در نقش واتسن به ایفای نقش پرداختند. در این اقتباس برخلاف داستان اصلی و اقتباس‌های رایج، شرلوک هولمز از مهارت نوازندگی و مبارزهٔ خوبی برخوردار نیست. همچنین مایکرافت هولمز نیز برادر دوقلوی شرلوک است که خود ایگور پترنکو نقش او را بازی کرده‌است.
سریال دوشیزه شرلوک (به ژاپنی: ミス・シャーロック Miss Sherlock) سریال ژاپنی محصول مشترک HBO آسیا و hulu است که در ۱ فصل و ۸ اپیزود در سال ۲۰۱۸ پخش شد. در این سریال یوکو تاکه‌اوچی در نقش شرلوک و شیهوری کانجییا در نقش واتو به ایفای نقش پرداختند. این اولین بار در اقتباس‌های مختلف بود که یک زن به عنوان شخصیت شرلوک ظاهر می‌شد. واتسن و پروفسور موریارتی نیز در این سریال زن هستند.
در هالیوود تاکنون فیلم‌های متعددی از شخصیت خیالی شرلوک هولمز ساخته شده‌است.
در سال های ۱۹۳۹ تا ۱۹۴۶ مجموعه فیلم هایی از شرلوک هولمز ساخته شد. این مجموعه فیلم ها با بازی بازیل رتبون در نقش شرلوک هولمز، با استقبال زیادی مواجه شد به طوری که بسیاری قبل از جرمی برت وی را بهترین شرلوک هولمز و شبیه ترین فرد به شخصیت ارائه شده در کتب می‌دانند. در این مجموعه فیلم ها همچنین نایجل بروس در نقش دکتر واتسن و جرج زوکو در نقش پروفسور موریارتی به ایفای نقش پرداختند.
در سال ۱۹۷۶ فیلم سینمایی «راه حل هفت درصدی» (به انگلیسی: The Seven-Per-Cent Solution) با اقتباس از کتابی به همین نام نوشته نیکلاس مه‌یر (منتشر شده در سال ۱۹۷۴) ساخته شد. در این فیلم نیکول ویلیامسون در نقش شرلوک هولمز، رابرت دووال در نقش دکتر واتسن، آلن آرکین در نقش زیگموند فروید و لارنس اولیویه در نقش پروفسور موریارتی به ایفای نقش پرداختند.
در دو فیلمی که به کارگردانی گای ریچی در سال ۲۰۰۹ و ۲۰۱۱ ساخته شده، رابرت داونی جونیور در نقش شرلوک هلمز و جود لاو در نقش دکتر واتسن نقش آفرینی کرده‌اند.
در سال ۲۰۱۵، فیلم سینمایی «آقای هولمز» به کارگردانی بیل کاندن ساخته شد. در این اقتباس متفاوت از آثار شرلوک هولمز، ایان مک‌کلن در نقش کاراگاه افسانه‌ای بازی می‌کند.
در سال ۲۰۱۸، فیلم سینمایی کمدی-معمایی هولمز و واتسون (به انگلیسی: Holmes & Watson) به کارگردانی ایتان کوئن ساخته شد که در واقع پارودی بر داستان شرلوک هولمز سر آرتور کانن دویل بود. در این فیلم ویل فرل در نقش شرلوک، جان سی ریلی در نقش واتسن و رالف فاینز در نقش پروفسور موریارتی به ایفای نقش پرداختند. این فیلم در سی و نهمین دوره جوایز تمشک طلایی برنده چهار جایزه از جمله بدترین کارگردانی، بدترین فیلم، بدترین بازیگر مکمل مرد و بدترین پیش‌درآمد، دنباله یا بازسازی شد.
در سال ۲۰۲۰، فیلمی با محوریت خواهر کوچک شرلوک هولمز تحت عنوان انولا هولمز (به انگلیسی: Enola Holmes) به کارگردانی هری بردبایر ساخته شد که در آن میلی بابی براون در نقش انولا، هنری کویل در نقش شرلوک هولمز، سم کلفلین در نقش مایکرافت هولمز و هلنا بونهام کارتر در نقش یودوریا هولمز ایفای نقش کردند.
از جمله انیمیشن‌هایی که بر اساس شخصیت و داستان‌های شرلوک هولمز ساخته شده یا از این شخصیت در آنها استفاده شده‌است، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
زُنوز (به ترکی آذربایجانی: زنوز) یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی است که در بخش مرکزی شهرستان مرند واقع شده‌است.
یکی از مناطق گردشگری ایران است که به دلیل آب و هوا و درختان میوه شهرت پیدا کرده است.
جمعیت این شهر بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵ خورشیدی، ۲٬۶۱۸ نفر بوده‌است که از این تعداد ۱٬۲۴۲ نفر مرد و ۱٬۳۷۶ نفر زن بوده‌اند، که از این که در قالب ۸۲۶ خانوار، ساکن این شهر بوده‌اند. شهر زنوز در ۲۵ کیلومتری شمال مرند و ۱۰۰ کیلومتری شمال تبریز واقع شده‌است.
این شهر از سابقه تاریخی طولانی برخوردار است و به نظر می‌رسد سابقه سکونت در آن به هزاره چهارم پیش از میلاد می‌رسد.http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.3846/20297955.2015.1048839#.VdV-D9LouM8
اقتصاد زنوز بر پایهٔ کشاورزی، دامداری و زنبورداری استوار است و محصولاتش، به ویژه سیب آبدار زنوز، شهرت جهانی پیدا کرده‌است. صنعت سرامیک‌سازی زنوز، از دیرباز در سطح کشور معروف بوده‌است، ولی امروزه از رونق خوبی بهره‌مند نیست.
زنوز دارای توده معادن غنی و سرشار کائولن است و ذخایر معادن این شهر، به شهرهای دیگر ایران و به کشورهای دیگر، صادر می‌شود.
شهرداری زنوز از سال ۱۳۲۲ خورشیدی دایر شده‌است و این شهر، یکی از نخستین شهرهای استان آذربایجان شرقی محسوب می‌شود که صاحب شهرداری شده‌اند. نخستین شهردار زنوز، «علی‌اکبر احمدی زنوز» بوده‌است.
با توجه به رواج مذهب شیعه، مساجد زیادی در این شهر وجود دارند. از جمله آن‌ها می‌توان به مسجد سادات (سیدلر)، مسجد ملا عزیز، مسجد کارخانه، مسجد حاجی، مسجد شیخ، مسجد حاج علی اکبر و مسجد حاج آقا بیگ و مسجد جامع زنوز نام برد.
زنوز از ۴ محله خان خواجه، سیدلر، میرجان و دیبین تشکیل شده‌است.http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.3846/20297955.2015.1048839#.VdV-D9LouM8
زبان اصلی مردم زنوز ترکی آذربایجانی است.
روستاهای زنوزق، درق، زمهریر، کوه کمر، هاوستین، دارانداش و هریس از جمله توابع زنوز هستند.
کارآگاه گَجـِت یک سریال انیمیشنی محصول سال ۱۹۸۳ میلادی است که به‌طور مشترک توسط کشورهای فرانسه، کانادا، آمریکا، ژاپن و تایوان تهیه شد. داستان این مجموعه کارتون دربارهٔ یک کارآگاه فراموشکار حواس‌پرت و شلخته به نام «کارآگاه گجت» است. این کارآگاه یک انسان است که مانند رباتها ابزارکهای عجیب و غریبی در بدن او کار گذاشته شده و می‌تواند از آن‌ها کمک بگیرد. شخصیت دشمن او در این مجموعه «دکتر کلاو» است که رهبری سازمانی شرور به نام ام.ای. دی (M.A.D) را به عهده دارد. این مجموعه تلویزیونی در نوبت اصلی و اولیه از ۱۰ سپتامبر ۱۹۸۳ تا ماه فوریه ۱۹۸۶ پخش شد.
واژه Gadget (گجت) انگلیسی به معنای ابزارک و آلات و ابزار تازه‌اختراع مکانیکی است.
در زبان عامیانه انگلیسی به افرادی که شیفته خرید و استفاده از ابزارک‌های نو هستند به طعنه «کارآگاه گجت» می‌نامند.
این انیمیشن در لیست ۱۰۰ انیمیشن برتر تاریخ از سوی وبگاه آی‌جی‌ان قرار دارد.
از این انیمیشن، چندین دنباله سریالی و سینمایی و همین‌طور بازی‌های ویدئویی زیادی ساخته شده‌است. اما تقریباً خیلی از اقتباس‌ها نتوانستند همانند این سریال، موفقیت ایجاد کنند. بازی‌های کارآگاه گجت تا به حال برای کنسول هایی همچون سوپر نینتندو، ، ، ساخته شده‌است. انیمیشن‌های سینمایی کارآگاه گجت: نجات کریسمس برای سال ۱۹۹۲، کارآگاه گجت: بزرگ‌ترین ابزارهای گجت برای سال ۱۹۹۹ ساخته شدند. در سال ۱۹۹۹، لایو اکشن کارآگاه گجت ساخته شد که با شکستی هنری همراه بود. انیمیشن گجت بوی در سال ۱۹۹۵ میلادی ساخته شد و استقبال چندانی نداشت. انیمیشن سریالی گجت و گجتینیس در سال ۲۰۰۲ میلادی ساخته شد و باز هم استقبال خاصی نصیبش نشد. در سال ۲۰۰۲ میلادی بر اساس همین انیمیشن، انیمیشن سینمایی آخرین پرونده کارآگاه گجت: انتقام کلاو ساخته شد که با شکست هنری مواجه شد و به فیلمنامه این انیمیشن تاختند. در سال ۲۰۰۳ میلادی، قسمت دوم لایو اکشن کارآگاه گجت به نام کارآگاه گجت ۲ ساخته شد که به صورت دی وی دی به بازار آمد؛ ولی باز هم انتظارات مخاطبان را برآورده نکرد. در سال ۲۰۰۵ میلادی، انیمیشن سینمایی شیرین‌کاری کارآگاه گجت ساخته شد و به دلیل پیچش‌های داستانی، داستان خسته کننده و تکراری، مورد انتقاد قرار گرفت. پس از ۱۰ سال در سال ۲۰۱۵ میلادی انیمیشن سریالی جدیدی که به نوعی دنباله این سریال محسوب می‌شد، ساخته شد و به دلیل وفادار نبودن به نسخه سریالی ۱۹۸۳ و اضافه شدن شخصیت‌های جدید، مورد انتقاد قرار گرفت. شرکت والت دیزنی اعلام کرده که به دنبال ساخت فیلمی جدید از روی این شخصیت است و قرار است لایو اکشنی بر اساس این سریال بسازد. در حال حاضر تاریخ انتشار این فیلم نامشخص است.
در دوبلهٔ فارسی پخش‌شده در ایران هنرمندان زیر شرکت داشته‌اند:
اَبزارک یا گجت به وسایل و تجهیزات کوچک و تازه‌اختراعی گفته می‌شود که در آن‌ها فناوری نو به کار رفته باشد و برای انجام کارهای ویژه به‌درد بخورد.
ابزارک‌هایی (Gadgets) که بخش‌های متحرک داشته باشند، را گاهی دستگاهک (gizmo) می‌گویند.
ابزارهای کاربردی موجود در ستون کناری وبگاه‌های اینترنتی که در زبان انگلیسی widget (Gadget) نامیده می‌شوند، در فارسی اَبزارک معنی شده‌اند. ابزارک‌ها امکاناتی هستند که در کادرهای کوچک در صفحات سایت قرار می‌گیرند مانند نمایش آب‌وهوا، نمایش دیکشنری آنلاین، نمایش وضعیت مدیر سایت در یاهو مسنجر و …
برخوانی درست واژه Gadget به‌گونه Gaje است و d خوانده نمی‌شود و G هم J خوانده می‌شود.
ابزارک‌های رومیزی ویندوز (به انگلیسی: <bdi>Windows Desktop Gadgets</bdi>) یک مجموعه ویجت برای ابزارک‌های مایکروسافت با نام برنامه sidebar.exe است. این قابلیت در ویندوز ویستا معرفی شد و امکانات آن به نوار کناری محیط رومیزی ویندوز اضافه می‌شود. ابزارک‌ها که گجت نامیده می‌شوند، می‌توانند وظایف گوناگونی از قبیل نمایش ساعت و تاریخ و میزان مصرف سی‌پی‌یو را نمایش دهند.
غار دربند مهدیشهر یکی از بزرگترین غارهای آهکی ایران است غارآهکی دربند در دامنه‌های جنوبی بخش میانی رشته کوه البرز در کمرکش کوه لهرد و در دو کیلومتری دانشکده روانشناسی مهدیشهر در منطقه دربند قرار گرفته‌است.این غار دومین غار بزرگی آهکی کشور بعد از غار علیصدر همدان است
غار دربند در دامنه‌های جنوبی بخش میانی رشته کوه البرز در ارتفاعات دربند، در کمرکش کوه لهرد، غار دربند یکی از بزرگترین غارهای آهکی ایران به‌شمار می‌رود که در گذشته محل سکونت انسان بوده‌است.
طول غار ۱۱۴ متر، ارتفاع از سطح دریای آزاد ۲۰۰۰متر (۲۰۵۸ متری از سطح دریا)، ارتفاع دهانه از پای کوه ۳۰۰متر، عریض‌ترین قسمت آن ۳۶ متر و بلندترین نقطه سقف آن به ارتفاع حدود ۳۰متر است. بلندترین استلاگمیت این غار با ارتفاع ۱۴ متر در ایران بی‌نظیر است.شهرداری مهدیشهر (تابلوی اطلاعات غار در ابتدای مسیر دسترسی به غار در مهدیشهر)
دهانه غارآهکی دربند رو به مشرق قرار گرفته و دره وسیع و سرسبز دربند در زیر آن گسترده شده و پس از عبور از دهانه، دالانی به طول ۲۴ و عرض ۳ متر دیده می‌شود و مانند گلو، بین دهانه و تالار غار قرار گرفته و انتهای گلو به تدریج کوتاه شده تا این که به دهانه‌ای به ارتفاع ۸۰ سانتی‌متر می‌رسد.طاهری، تقی. "بخش سنگسر" دفتر برنامه و بودجهٔ سمنان، اسفند ۱۳۵۵، صفحهٔ ۲۱۲
غار دربند که در بلندی‌های منطقه ملی گردشگری دربند مهدیشهر واقع شده، به علت عملکرد شدید نیروهای زمین‌ساختی منطقه و نیز پدیده انحلال توسط آبهای نفوذی شکل گرفته‌است.
این غار میراث طبیعی به جای مانده از دوره سوم زمین‌شناسی است. کارشناسان عمر این غار آهکی را ۱۴۰ میلیون سال تخمین زده‌اند.
غار دربند برای اولین بار در سال ۱۳۲۷ توسط یک گروه چهار نفری که متشکل از کوهنوردان بود کشف شد. در تابستان همان سال محمود دانشور جهانگرد ایرانی موفق شد قبل از آنان به انتهای غار برسد. از زمانی که خبر مسافرت آنان در مجله «نیرو و راستی» منعکس شد، غار دربند در ردیف یکی از هدف‌های برجسته کوهنوردان قرار گرفت و این کار تنها جنبه ورزشی داشت. اما یک تصادف کوچک باعث شد که برای اولین بار نکته جالب و مهمی دربارهٔ این غار پیش آید و جنبه جدی‌تری به آن دهد.
در تابستان سال ۱۳۳۵ یک دسته چهار نفری از کوهنوردان ضمن بازدید از غار تصادفی مقداری اشیا و زیورآلات قدیمی به دست آوردند و این اکتشافات به سرعت پخش شد و از این پس بود که غار دربند وجهه دیگری به خود گرفت و هدف پرنعمتی برای کوهنوردان شد و مسافرت‌های متعددی برای به دست آوردن اشیای قدیمی صورت می‌گرفت تا آنجا که اهالی محل نیز خود به تنهایی در گروه‌های چند ده نفری به غار وارد شده و به جست و جو پرداختند.
در گذشته مدخل ورودی غار به صورت طبیعی کم عرض بود. در سال ۱۳۸۱ شهرداری مهدیشهر با انجام سری عملیات حفاری، این مدخل را به منظور امکان بازدید همگانی تعریض و امکانات رفاهی مانند سوئیت‌های اقامتی، آلاچیق و فضای استراحتگاهی در دامنه کوه لهرد و ایجاد روشنایی در درون این غار را فراهم کرد.
همچنین در فروردین ماه ۱۳۹۱، شهرداری مهدی‌شهر عملیات پله چینی و نرده‌گذاری راه‌های دسترسی به غار دربند را به پایان رساند. هم‌اکنون مسیر دسترسی به غار از پای کوه تا دهانه، پله چینی شده‌است.
در سال ۱۳۹۰، باستان شناسان، تعدادی سکه تاریخی در این غار کشف کردند. با کشف این آثار، غار دربند در پروسه ثبت در آثار ملی ایران قرار گرفته‌است."ثبت دو اثر تاریخی و طبیعی سمنان و مهدیشهر در دست پیگیری است".
بر طبق کاوش‌های انجام شده دیرین‌ترین آثار بدست آمده از غار متعلق به سده پنجم هجری قمری و همچنین سکه‌های طلایی به خط کوفی مربوط به دوره سلجوقی است.
در سال ۱۳۵۴ آبادی دربند، جزو دهستان سنگسر محسوب می‌شدهطاهری، تقی. "بخش سنگسر" دفتر برنامه و بودجهٔ سمنان، اسفند ۱۳۵۵، صفحهٔ ۶۶ و در تقسیم‌بندی جدید این آبادی در دهستان درجزین قرار گرفته‌است."درگاه آمار ایران"
سولاریس (به انگلیسی: Solaris) یک رمان فلسفی علمی-تخیلی است که استانیسلاو لم (به انگلیسی: Stanislav Lem)، نویسندهٔ لهستانی آن را در سال ۱۹۶۱ میلادی نگاشت؛ این رمان از آثار نئوکلاسیک ادبیات علمی-تخیلی به شمار می‌آید و مشهورترین رمان استانیسواو لم محسوب می‌شود.
بر اساس این رمان، تا به حال دو فیلم ساخته شده‌است. یکی به سال ۱۹۷۲، ساختهٔ آندرهٔ تارکوفسکی کارگردان فقید روسی، که در زمان اکران چندان مورد توجه قرار نمی‌گیرد اما بعدها به عنوان یکی از آثار برجسته تارکوفسکی شناخته می‌شود و فیلم دوم در سال ۲۰۰۲ توسط استیون سودربرگ در آمریکا ساخته می‌شود که آقای استانیسواف لم از هیچ‌کدام از این اقتباس‌ها راضی نبودند . یک اقتباس اپرایی نیز توسط میشاییل اوبست آلمانی تهیه شده‌است.
کلوین، یک روان‌شناس و سولاریس‌شناس است که راهی ایستگاه تحقیقاتی حاضر در جو سیاره سولاریس می‌شود؛ سولاریس، سیاره‌ای است که نزدیک به ۱۰۰ سال پیش کشف شده و سال‌های زیادی است که توجه دانشمندان را به خود جلب کرده‌است. بیشتر سطح این سیاره را اقیانوسی پوشانده که فعالیت‌های آن باعث شده برخی از دانشمندان و سولاریس‌شناسان آن را موجودی یکپارچه و هوشمند بدانند و سال‌های بسیاری از عمر خود را صرف برقراری ارتباط با آن بکنند. کلوین هنگام ورود به ایستگاه با پدیده‌ای عجیب روبه‌رو می‌شود؛ اقیانوس دست به کار جدیدی زده‌است؛ او تصورات و خاطرات ساکنین زمینی ایستگاه را به صورت مادی عینیت می‌بخشد. در حقیقت او به هنگام خواب به ذهن فضانوردان نفوذ کرده و فردی خاص را از ذهن آن‌ها بیرون کشیده و زنده می‌کند.
کویر مرنجاب آران و بیدگل در شمال شهرستان آران و بیدگل در استان اصفهان قرار دارد. این کویر از شمال به دریاچه نمک آران و بیدگل، از غرب به کویر مسیله و دریاچه‌های نمک حوض سلطان و حوض مره، از شرق به کویر بند ریگ و پارک ملی کویر و از جنوب به شهرستان آران و بیدگل محدود می‌شود.
ارتفاع متوسط کویر مرنجاب از سطح آبهای آزاد در حدود ۸۵۰ متر می‌باشد.
عمده پوشش گیاهی منطقه شامل گیاهان شورپسند از جمله درختهای گز، تاغ، بوته‌های قیچ، ارته، اسکنبیل، دم گاوی است.درباره کویر مرنجاب _ دریاچه نمک آران و بیدگل
پوشش جانوری منطقه به دلیل وجود آب و غذای فراوان بسیار غنی است. از جمله حیوانات موجود می‌توان به گرگ، شغال، کفتار، روباه شنی، گربه شنی، بزمجه، آفتاب‌پرست، انواع مارمولک، مار، عقرب، تیهو، عقاب، شاهین اشاره کرد. در سال اخیر یک جفت یوزپلنگ نیز در منطقه مرنجاب مشاهده شده‌است. به گفته ساکنان محلی هم‌اکنون ۲۹۱ قلاده یوزپلنگ در این منطقه وجود دارد.
کویر مرنجاب یکی از نقاط کویری ایران‌ با تپه‌های ماسه‌ای بلند و درختان تاغ است. دریاچه نمک آران و بیدگل و جزیره سرگردان از دیگر نقاط منطقه محسوب می‌شوند.
لازم است ذکر شود جزیره سرگردان در کویر، به جز یک یا دو ماه از سال که به دلیل بارندگی در منطقه، قابل مشاهده می‌شود، در سایر ایام سال به نمکزار تبدیل می‌گردد.
چاه تاریخی دستکن در قسمت شرق کویر، محل آبشخور شترهای کاروان‌ها بوده‌است. قلعه مرنجاب، کاروانسرایی است در کویر که در مسیر راه ابریشم قرار دارد و کاروانها برای سفر به خراسان، اصفهان، ری و بالعکس از این مسیر می‌گذشتند. همچنین منطقه بیابانی ریگ شق (در گویش محلی رق شق) منطقه‌ای بیابانی شمال شهرستان بادرود اصفهان، ادامه ریگزار بزرگ بند ریگ است، ارتفاع بلندترین تپه‌های ماسه‌ای ریگ شرق حدوداً ۷۰ متر می‌باشد.
دربارهٔ دلیل ساخت این قلعه و کاروانسرا در کنار دریاچه نمک، نقل است که شاه عباس با وجود ایجاد کاروانسرا و قلعه‌های متعدد در سراسر کشور، در این منطقه تأسیسات دفاعی تعبیه نکرده بود، چون تا آن زمان دشمنان به خاطر دریاچه نمک و گستره کویر، از این سوی به پایتخت هجوم نبرده بودند.
حمله ازبک‌ها و افغان‌ها از طریق دریاچه نمک به کاشان که تا اصفهان پیش رفتند، شاه عباس را به صرافت انداخت تا در سال ۱۰۱۲ قمری سریعاً یک پایگاه نظامی در این منطقه ایجاد کند و جلوی تهدید را بگیرد. بالای کاروانسرا به شکل سنگرهای دیدبانی است و ذکر شده‌است که همیشه ۵۰۰ پاسدار مسلح در قلعه حضور داشتند و امنیت عبور کالا از چین به اروپا و بالعکس را در این منطقه تأمین می‌کردند.
قنات کنار کاروانسرا که برکه بزرگی به وجود آورده‌است، آب شیرین دارد و این در کویر نمک و شوره‌زار یک پدیده بسیار منحصر به فرد است.
شاه عباس صفوی در راستای سلسله کاروانسراسازی‌هایی که در مسیرهای اصلی و پر رفت‌وآمد می‌ساخت، دستور ساخت کاروانسرای مرنجاب را بر روی تپه‌ای، کنار چشمه و قنات آب شیرین و جنوب دریاچه‌ی نمک صادر کرد. بنابراین خضر نهاوندی، که در آن زمان حاکم کاشان بود، همت کرد و کاروانسرای آجری مرنجاب را برپا کرد. کاروانسرا هم نقش استراحتگاه را داشت و هم نقش پاسداری از راه پر رفت‌وآمدی که اصفهان پایتخت را به مشهد وصل می‌کرد.
کاروانسرای مرنجاب در موقعیت جغرافیاییِ’۷و °۳۴ عرض جغرافیایی و ’۴۸و °۵۱ طول جغرافیایی، در ارتفاع ۸۱۰ متری از سطح دریای آزاد در حاشیه جنوبی دریاچه قم واقع شده‌است. بیرون قلعه برکه‌ای وجود دارد که آب آن از دو چشمه آب شور و آب شیرین تأمین می‌شود و این دو چشمه با هم به سطح زمین می‌آیند که در عین حال وجود یک چشمه آب شیرین در کویر نمک، باعث تعجب بسیاری از زمین شناسان گشته‌است. مرنجاب از دهستان کویرات شهرستان آران و بیدگل و در ۵۰ کیلومتری شمال شرق مرکز این شهرستان قرار دارد.
مسیر اول: مسیر شهر آران و بیدگل به سمت پادگان ارتش و سپس جاده خاکی مرنجاب که پس از طی مسافتی در حدود ۴۵ کیلومتر به مرنجاب می‌رسد
مسیر دوم: مسیر پارک ملی کویر است که از پیشوا آغاز شده و سپس مبارکیه (۱۵ ک. م) - قصر بهرام (۶۰ ک. م) - کاروانسرای سفیدآب (۸۰ ک. م) - و سپس مرنجاب (۵۰ ک. م) می‌باشد. شایان ذکر است تردد در این جاده تا سفیدآب نیاز به مجوز از سازمان حفاظت از محیط زیست استان سمنان دارد.
مسیر سوم: مسیر آران و بیدگل به ابوزیدآباد و سپس کاروانسرای سفیدآب و مرنجاب می‌باشد.
بی‌خوابی به ایجاد مشکل در به‌خواب‌رفتن گفته می‌شود و می‌تواند به موارد زیر نیز اشاره کند:
سُغد نام یک قوم آریایی در آسیا میانه بود(به سغدی: "soɣd") یک تمدن باستانی ایرانی در فرارود بود که مرزهای آن امروزه در کشورهای تاجیکستان، شرق ازبکستان، غرب قرقیزستان و جنوب قزاقستان واقع است. سُغد پس از ایران‌ویج دومین سرزمین باشکوهی بود که توسط اهورامزدا خلق شد.Mark J. Dresden (1981), "Introductory Note," in Guitty Azarpay, "Sogdian Painting: the Pictorial Epic in Oriental Art", Berkeley, Los Angeles, London: University of California Press, pp 2–3, . این منطقه که توسط کوروش بزرگ به شاهنشاهی هخامنشی ضمیمه شده بود، در فهرست شهربانی‌های هخامنشیان در سنگ‌نبشته بیستون به عنوان هشتمین سرزمین ذکر شده‌است. پس از آن، در جریان اردوکشی اسکندر پس از یک مقاومت خونین در سال ۳۲۸ پیش از میلاد فتح شد و پس از مرگ توهم مقدونی برای مدت کوتاهی تحت فرمان سلوکیان بود. سپس به دولت بلخ ضمیمه گردید و بعد از آن که برای مدت کوتاهی در اردوکشی مهرداد یکم به ایران شرقی بخشی از شاهنشاهی اشکانی بود، توسط کوشانیان فتح شد. پس از تجزیه شاهنشاهی کوشانی به دست ساسانیان، دولت ساسانی برای مدت یک قرن این منطقه را زیر فرمان خود داشت و در نهایت با حملات هِپتالیان آن را از دست دادند. با سقوط هپتالیان، دولت‌های سغدی به دست‌نشانده خانات گوک‌ترکان تبدیل شدند.
سغد گرچه در بیشتر تاریخ خود معمولاً بخشی امپراتوری‌های بزرگ‌تر بود، اما در تمام این مدت توسط دولت‌شهرهای کوچک اداره می‌شد که بزرگ‌ترینشان سمرقند بود. سغد در شمال بلخ و شرق خوارزم بود و به دلیل وجود رود زرافشان، منطقهٔ بسیار حاصل‌خیزی بود. امروزه سغد برابر با استان‌های سمرقند و بخارا در ازبکستان و استان سغد در تاجیکستان است.
زبان سغدی، یکی از زبان‌های ایرانی شرقی، زبان رایج در این منطقه در دوران باستان بود و به عنوان زبان میانجی در آسیای میانه و راه ابریشم و البته میان ایرانیان و چینیان عمل می‌کرد. همچنین سغدی زبان درباری خانات گوک‌ترک نیز بود. این زبان امروزه از بین رفته‌است اما یغنابی که در نوشته‌های آکادمیک به آن سغدی نو می‌گویند، هنوز در بخش‌هایی از تاجیکستان صحبت می‌شود.
بازرگانان سغدی در دوران باستان بسیار مشهور بودند و تجارت ساسانی بسیار به آنان وابسته بود؛ منابع باستانی حضور آنان از چین تا روم را تأیید می‌کنند، به‌خصوص در چین که سغدیان در دوران تانگ در این کشور نقش بسیار مهمی را ایفا کردند. دین اصلی سغدیان "مزدیسنا" بود اما مانوی‌گری، بودایی‌گری و مسیحیت نستوری در میان آنان رایج بود. با فتح فرارود در سدهٔ هشتم میلادی توسط مسلمانان، این دین رفته‌رفته جایگزین ادیان دیگر شد و در نهایت در پایان دوران سامانی - که خود دولتی به مرکزیت سغد بود - اکثریت سغدیان اسلام آورده بودند. همچنین با اسلامی‌سازی این منطقه - که توسط دولت پارسی‌زبان سامانی انجام شد - زبان سغدی نیز رفته‌رفته از بین رفت و جای خود را به زبان پارسی داد.
مهم‌ترین شهرهای سغد بخارا، سمرقند، خُجَند‎، شهرسبز و پنجکنت‎ بودند که امروزه نیز اکثریت جمعیت آنان را تاجیکان تشکیل می‌دهند و زبان رایج در این شهرها پارسی تاجیکی است.
به عقیده اسوالد زمرنی، نام سغد از ریشهٔ نیاهندوایرانی "*skeud-" آمده‌است که در لغت به معنای «پیش راندن» یا «شلیک کردن» است. این واژه در زبان سکایی به شکل "Skuda" به نام سکاها تبدیل شده‌است که در زبان یونانی به ریخت "Skuthēs" درآمده‌است. زمرنی معتقد است که واژهٔ سغد (پارسی باستان: Suguda) نیز از همین ریشه است.
قرن‌ها پیش از یکپارچه شدن سُغد و سایر نقاط جهان ایرانی در زمان هخامنشیان، این منطقه میزبان یک تمدن شهرنشین عصر برنز بوده‌است. شواهد باستان‌شناسی نشان می‌دهد که نخستین تمدن عصر برنز در این منطقه و آغاز شهرنشینی در آن، به هزارهٔ چهارم پیش از میلاد بازمی‌گردد که مربوط به سرزم در تاجیکستان کنونی است. همچنین در منطقه بلنغور در کشور کنونی ازبکستان نیز بقایای یک تمدن مربوط به سده پانزدهم پیش از میلاد کشف شده‌است.É. de La Vaissière (2011), "SOGDIANA iii. HISTORY AND ARCHEOLOGY," "Encyclopædia Iranica", online edition (accessed on 31 August 2016).Antoine Simonin. (8 January 2012). "Sogdiana." "Ancient History Encyclopedia". Retrieved 31 August 2016.
در جریان فتوحات کوروش بزرگ در آسیای میانه، منطقهٔ سغد نیز در میان سال‌های ۵۴۶ تا ۵۳۹ پیش از میلاد فتح شد که این مسئله در تاریخ هرودوت نیز ذکر شده‌است.Kirill Nourzhanov, Christian Bleuer (2013), "Tajikistan: a Political and Social History", Canberra: Australian National University Press, p. 12, . در دوران داریوش یکم، زبان آرامی و سکه‌های هخامنشی در این منطقه رواج یافتند و همچنین یک یگان سغدی نیز به ارتش هخامنشی اضافه شد.Christoph Baumer (2012), "The History of Central Asia: the Age of the Steppe Warriors", London, New York: I.B. Tauris, p. 202–203, . بر اساس نوشته‌های یونانی، می‌دانیم این گروه از سربازان سغدی در حمله خشایارشا به یونانی شرکت داشته‌اند.Mark J. Dresden (2003), "Sogdian Language and Literature", in Ehsan Yarshater, "The Cambridge History of Iran, Vol III: The Seleucid, Parthian, and Sasanian Periods", Cambridge: Cambridge University Press, p. 1216, .Mark J. Dresden (1981), "Introductory Note," in Guitty Azarpay, "Sogdian Painting: the Pictorial Epic in Oriental Art", Berkeley, Los Angeles, London: University of California Press, p. 3, . یک سنگ‌نبشته پیدا شده در شوش ذکر می‌کند که دیوارهای یک قصر به وسیله سنگ‌های لاجورد که از سغد آورده شده بودند، تزیین شده‌است.
با وجود اینکه نام سغد در میان ساتراپی‌های هخامنشی در سنگ‌نبشته بیستون ذکر شده‌است، اما در نوشته‌های باستانی نامی از هیچ‌کدام از ساتراپ‌های سغد نیامده‌است.Pierre Briant (2002), "From Cyrus to Alexander: a History of the Persian Empire", trans. Peter T. Daniels, Winona Lake: Eisenbrauns, p. 746, . تاریخ‌دانان معاصر بر این عقیده هستند که بلخ و سُغد - که در بیستون نیز نامشان پشت سر هم ذکر رفته‌است - توسط یک ساتراپ اداره می‌شدند. همچنین از آنجایی که بلخ منطقه‌ای بود که شاهنشاهان هخامنشی معمولاً پسران کوچک‌ترشان را برای ادارهٔ آن منطقه انتخاب می‌کردند، این مسئله چندان دور از ذهن نیست.
سغد احتمالاً تا سال ۴۰۰ پیش از میلاد تحت کنترل هخامنشیان باقی ماندChristoph Baumer (2012), "The History of Central Asia: the Age of the Steppe Warriors", London, New York: I.B. Tauris, p. 207, . و در آن زمان بود که شورشی در آن منطقه روی داد که منجر به استقلال سغد شد. احتمالاً وقایع پرآشوب آغاز شاهنشاهی اردشیر دوم، این فرصت را برای سغدیان فراهم کرده‌است. در این دوران همچنین مصر نیز بر شاه بزرگ شورید و استقلال خود را پس گرفت. اما برخلاف مصریان که مدتی بعد دوباره تحت فرمان شاهنشاهی هخامنشی درآمدند، سغد تا زمان فتح منطقه توسط اسکندر مستقل باقی ماند.
در دوران هخامنشی، اکثر سغدیان به شکل عشایری زندگی می‌کردند، با این حال آغاز دوره طلایی تجارت سغد از همین زمان به مرور آغاز گردیده‌است. همچنین می‌دانیم که آغاز شهرنشینی سغدیان نیز در دوران هخامنشی بوده‌است.Hansen, Valerie (2012), "The Silk Road: A New History", Oxford University Press, p. 72, .Liu, Xinru (2010), "The Silk Road in World History", Oxford and New York: Oxford University Press, p 67.
داریوش سوم پس از شکست در برابر اسکندر، به سمت ایران شرقی رهسپار شد تا سپاه جدیدی را گرد آوری کرده و بار دیگر با فاتح مقدونی روبرو شود. اما در جریان همین سفر، توسط بسوس، شهربان سغد و بلخ دستگیر و سپس کشته شد.John Prevas (2004), "Envy of the Gods: Alexander the Great's Ill-Fated Journey across Asia", Da Capo Press, pp 60–69.Independent Sogdiana: Lane Fox (1973, 1986:533) notes Quintus Curtius, vi.3.9: with no satrap to rule them, they were under the command of Bessus at Gaugamela, according to Arrian, iii.8.3."The province of Sogdia was to Asia what Macedonia was to Greece: a buffer between a brittle civilization and the restless barbarians beyond, whether the Scyths of Alexander's day and later or the White Huns, Turks and Mongols who eventually poured south to wreck the thin veneer of Iranian society" (Robin Lane Fox, "Alexander the Great" (1973) 1986:301). بسوس سپس با نام اردشیر پنجم تاج‌گذاری کرد و خود را شاهنشاه نامید. او یک مقاومت مردمی در برابر اسکندر را رهبری کرد اما در نهایت شکست خورد و کشته شد. پس از پیشروی اسکندر به ایران شرقی، منطقهٔ سغد در سال ۳۲۷ فتح شد.Horn, LT Bernd; Spencer, Emily, eds. (2012), "No Easy Task: Fighting in Afghanistan", Dundurn Press Ltd, p. 40, . در جریان همین اردوکشی بود که وی با وخشه‌ارته، یکی از اشراف سغد، ملاقات کرده و مدتی کوتاهی بعد با دختر او روخشنه ازدواج کرد.Ahmed, S. Z. (2004), "Chaghatai: the Fabulous Cities and People of the Silk Road", West Conshokoken: Infinity Publishing, p. 61. روخشنه که در زمان مرگ اسکندر باردار بود، اسکندر چهارم را به دنیا آورد که البته مدتی بعد توسط سرداران اسکندر کشته شد.William Smith, eds et al. (1873), "A Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, Volume 1", London: John Murray, p. 122.
پس از فتح تمام سغد، اسکندر سغد و بلخ را به عنوان یک ساتراپی جدید در یکدیگر ادغام کرد. سپیتامنه، یکی از اشراف سغدی، با تیره‌های سکایی متحد شد و بر اسکندر شورید. اما اسکندر مقدونی موفق گردید تا شورش وی را سرکوب کند.Holt, Frank L. (1989), "Alexander the Great and Bactria: the Formation of a Greek Frontier in Central Asia", Leiden, New York, Copenhagen, Cologne: E. J. Brill, pp 64–65 (see also footnote #62 for mention of Sogdian troops), . پس از شکست در یکی از نبردها، همسر سپیتامنه به او خیانت کرد و وی را به اسکندر تحویل داد که منجر به مرگ سپیتامنه شد.Holt, Frank L. (1989), "Alexander the Great and Bactria: the Formation of a Greek Frontier in Central Asia", Leiden, New York, Copenhagen, Cologne: E. J. Brill, p. 65 (see footnote #63), . پس از پایان این شورش، اسکندر از سربازانش خواست تا با زنان اشرافی ایرانی ازدواج کنند تا مقدونیان در جامعه ایرانی پذیرفته شوندHolt, Frank L. (1989), "Alexander the Great and Bactria: the Formation of a Greek Frontier in Central Asia", Leiden, New York, Copenhagen, Cologne: E. J. Brill, pp 67–8, . که همین مسئله باعث شد تا دختر سپیتامنه، یعنی آپامه، با سلوکوس یکم ازدواج کند.Magill, Frank N. et al. (1998), "The Ancient World: Dictionary of World Biography, Volume 1", Pasadena, Chicago, London,: Fitzroy Dearborn Publishers, Salem Press, p. 1010, . این شهبانوی سغدی شاه آینده سلوکی را نیز به دنیا آورد. سال‌ها بعد، سلوکوس سه شهر جدید را به افتخار آپامه "آپامیا" نامید.
سغدی‌ها پس از شورش‌هایشان در دوران اسکندر، دیگر نتوانستند قدرت نظامی گذشته خود را بازیابی کنند. این منطقه برای مدت خیلی کوتاهی بخشی از امپراتوری سلوکی بود اما در نهایت توسط شاه بلخ، دیودوت یکم، فتح شد و برای یک قرن بخشی از پادشاهی یونانی بلخ بود.Christopoulos, Lucas (August 2012), "Hellenes and Romans in Ancient China (240 BC – 1398 AD)," in Victor H. Mair (ed), "Sino-Platonic Papers", No. 230, Chinese Academy of Social Sciences, University of Pennsylvania Department of East Asian Languages and Civilizations, pp 8–9, ISSN 2157-9687.Mark J. Dresden (1981), "Introductory Note," in Guitty Azarpay, "Sogdian Painting: the Pictorial Epic in Oriental Art", Berkeley, Los Angeles, London: University of California Press, pp 3–5, . همچنین ساتراپ سغد، اوتیدم یکم، توانست تا بلخ را فتح کند و با کنار زدن جانشینان دیودوت یکم، سلسله جدیدی را در دولت یونانی بلخ بنا نهد.Jeffrey D. Lerner (1999), "The Impact of Seleucid Decline on the Eastern Iranian Plateau: the Foundations of Arsacid Parthia and Graeco-Bactria", Stuttgart: Steiner, pp 82–84, .
چند دهه بعد، در ۱۴۵ پیش از میلاد، منطقهٔ سغد تحت کنترل یوئه‌چی‌ها و سکاها درآمد. آنان تا سال ۴۰ پیش از میلاد به تقلید شاهان بلخ سکه می‌زدند اما با ظهور شاهنشاهی نیرومند کوشانی در بلخ (که سغد را نیز به قلمروی خود ضمیمه کرد)، شروع به ضرب سکنه با فرم منحصر به فرد خود کردند.Michon, Daniel (2015), "Archaeology and Religion in Early Northwest India: History, Theory, Practice", London, New York, New Delhi: Routledge, pp 112–123, .
بیشتر بازرگانان مجبور به طی کردن همه راه ابریشم نبودند، زیرا می‌توانستند با واسطه‌هایی که در شهرهایی نظیر ختن و دون‌هوانگ وجود داشتند، به تجارت محصول خود بپردازند. با این حال، سغدی‌ها یک راه تجاری ۲۵۰۰ کیلومتری از سغد تا چین ایجاد کرده بودند. در واقع، بازرگانان سغدی به اندازه‌ای فعالیت بالایی در این راه داشتند که سکاهای پادشاهی ختن به همه بازرگانان، صرف‌نظر از اینکه اهل کجا هستند، «سولی» که به معنای سغدی است، می‌گفتند. برخلاف سایر امپراتوری‌ها و دولت‌های باستانی، سغد مرزهای مشخصی نداشت و از شبکه‌ای از دولت‌شهرها ایجاد شده بود و علاوه بر خاک اصلی ایران، با سرزمین‌هایی نظیر امپراتوری روم، هند، هندوچین (آسیای جنوب شرقی) و چین در ارتباط بود. نخستین ارتباط سغدی‌ها با دولت چین در زمان سفر جهانگرد چینی، ژانگ شیان در دوران امپراتور وو (۱۴۱–۸۷ پیش از میلاد) شکل گرفت. ژانگ در گزارشی به دولت هان از سرزمین‌های آسیای میانه نوشت و سغد را «کانگجو» نامید.Watson, Burton (1993), "Records of the Great Historian, Han Dynasty II", Columbia University Press, p. 234, ; see also: Loewe, Michael, (2000), "A Biographical Dictionary of the Qin, Former Han, and Xin Periods (221 BC – AD 24)", Leiden, Boston, Koln: Koninklijke Brill NV, p 278, .
پس از همین سفر ژانگ بود که تجارت چین با آسیای میانه آغاز گردید و زمینه‌ساز سفرهای پرتعداد تجار چینی به سغد و آسیای میانه شد. تاریخ‌نگار چینی یعنی سیما شیان در کتاب شیجی خود که در سال ۹۴ پیش از میلاد نوشته شده‌است، می‌گوید: «بزرگ‌ترین گروه فرستاده شده به دولت‌های خارجی بالغ بر چند صد عضو دارد و کوچک‌ترین آن‌ها دست‌کم صد نفره است… در طول یک سال، تقریباً پنج تا ده گروه به سوی دولت‌های خارجی فرستاده می‌شوند».Shiji, trans. Burton Watson در همین دوران بود که سغدی‌ها به واسطه میان تجارت ابریشم بین امپراتوری هان و شاهنشاهی ایران تبدیل شدند.Howard, Michael C. , "Transnationalism in Ancient and Medieval Societies", the Role of Cross Border Trade and Travel, McFarland & Company, 2012, p. 133. آن‌ها دست‌کم تا قرن دهم میلادی دارای نقش بسیار پراهمیتی در تجارت راه ابریشم داشتند و زبان سغدی نیز حداقل تا قرن چهارم میلادی مهم‌ترین زبان راه ابریشم بود.Hanks, Reuel R. (2010), "Global Security Watch: Central Asia", Santa Barbara, Denver, Oxford: Praeger, p. 3.Mark J. Dresden (2003), "Sogdian Language and Literature", in Ehsan Yarshater, The Cambridge History of Iran, Vol III: The Seleucid, Parthian, and Sasanian Periods, Cambridge: Cambridge University Press, p. 1219, .
به نظر می‌رسد که تسلط بازرگانان سغدی‌ها بر راه ابریشم دست‌کم پس از حمله اسکندر مقدونی به منطقه آغاز شده باشد. این بازرگانان - که به نظر می‌رسد بیشترشان اهل شهر مرکنده (marakanda، یا همان سمرقند) بوده‌اند - همچنین نقش بسیار مهمی در گسترش ادیان مختلف در سرزمین‌های راه ابریشم مانند چین نیز بازی کردند.Ahmed, S. Z. (2004), Chaghatai: the Fabulous Cities and People of the Silk Road, West Conshohocken: Infinity Publishing, pp 61–65. در «کتاب سوئی» که یک کتاب تاریخی چینی است، سغدی‌ها «بازرگانان ماهر توصیف شده‌اند که بسیاری از تجار خارجی را برای تجارت به سرزمین خود جذب می‌کردند.Howard, Michael C. , "Transnationalism in Ancient and Medieval Societies, the Role of Cross Border Trade and Travel", McFarland & Company, 2012, p. 134. چینی‌ها دربارهٔ آنان می‌گفتند که سغدی‌ها تاجر متولد می‌شوند و مهارت‌های بازرگان بودن را در سن بسیار کم فرا می‌گیرند. از یافته‌های باستان‌شناسی، مانند مدارکی که توسط اورل اشتاین کشف شده‌است، اینگونه پیداست که در قرن چهارم میلادی، تجارت میان هند و چین در انحصار سغدی‌ها بوده‌است. یک نامه که به زبان سغدی نوشته شده و مربوط به سال ۳۱۳ میلادی است، در خرابه‌های برجی در گانسو (امروزه واقع در چین) پیدا شده‌است و به نظر می‌رسد که قرار بوده به بازرگانان مستقر در شهر سمرقند ارسال شود. در این نامه نوشته شده که پس از غارت شهر لیویانگ توسط رهبر قبایل شیونگ‌نو که منجر به ترک این شهر توسط امپراتور چین شده‌است، دیگر هیچ سودی در تجارت با دودمان جین برای سغدی‌ها و هندی‌ها وجود ندارد.Howard, Michael C. , Transnationalism in Ancient and Medieval Societies, the Role of Cross Border Trade and Travel, McFarland & Company, 2012, pp 133–34. به صورت کلی، سغدی‌ها از دوم پیش از میلاد تا آغاز قرن دهم پس از میلاد، همیشه نقش بسیار مهمی در اتفاقات راه ابریشم بازی می‌کردند.J. Rose, 'The Sogdians: Prime Movers between Boundaries', Comparative Studies of South Asia, Africa and the Middle East, vol. 30, no. 3, (2010), p. 412