moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
Taliban in Afghanistan, Iran became the world's only theocratic country".Mark Palmer, "Breaking the Real Axis of Evil". 2003 pp.236Ewan W. Anderson, William Bayne Fisher. "The Middle East: Geography and Geopolitics". Routledge, 2000
عده‌ای از سیاستمداران و اندیشمندان ایران، عدم دخالت دین در سیاست را توصیه نموده‌اند. از افرادی مانند مهدی بازرگان و عبدالکریم سروش و مهدی حائری یزدی که در ابتدا با جمهوری اسلامی همکاری داشته‌اند در نوشته‌ها و گفته‌های بعدی آن‌ها آثار موافقت این جدائی مشهود است.
حائری یزدی در کتاب خود حکمت و حکومت به خوبی این نظر را بیان کرده‌است:
همچنین مهدی بازرگان می‌نویسد:
آلباسطه یک شهرداری در اسپانیا با جمعیت ۱۷۲٬۴۸۷ نفر (۲۰۱۶) در استان آلباسطه است.
آلباسطه ۱۱۲۵٬۹۱ کیلومتر مربع مساحت دارد. آلباسطه از واژه عربی البسیط به معنی ساده، گسترده و دشت گرفته شده است. اعراب اولین کسانی بودند که در دوره طولانی حکومت در اسپانیا این نام را بر این شهر نهادند.
سرمایش باد یا دمای سوز به پایین آمدن دمای بدن در اثر وزش یا عبور هوا با دمای پایینتر گفته‌می‌شودو دمای سوز همواره از دمای واقعی پایین تر است (تا زمانی که معادله دمای سوز برقرار باشد). در حالیکه دمای ظاهری می تواند از دمای واقعی هوا بالاتر باشد که در اینصورت از عبارت نمایه گرمایی استفاده می‌شود.
گرما به صورت هدایتی، تشعشعی و جابجایی از سطوح جامد خارج می‌شود. نرخ انتقال حرارت جابجایی به دو عامل اختلاف دمایی با سیال محیط و نیز سرعت سیال محیط نسبت به سطح جامد بستگی دارد. در اثر فرآیند جایجایی سیال در نزدیکی سطح جامد شروع به گرم شدن می‌کند و لایه ای از هوای گرمتر در کنار سطح جامد شکل می‌گیرد. وزش باد باعث به هم خوردن این لایه گرمتر کنار سطح خواهد شد و جابجایی لایه هوای گرم با هوای سردتر می‌شود. هر چه سرعت وزش باد زیادتر شود این پروسه سریعتر انجام می ‌شود و دمای سوز پائینتر خواهد آمد.
بورگُس (Burgos) استانی در شمال اسپانیا و در شمال شرقی بخش خودمختار کاستیا-لئون است.
این استان که از شمالی‌ترین استان‌های اسپانیا است، در قرن نهم میلادی توسط آلفونسو، پادشاه لئون از فرمانروایان اسلامی بازپس گرفته شد.
از آن پس برای پیشگیری از پیشروی مسلمانان در اینجا دژهای بسیاری ساخته شد تا جایی که به سرزمین دژها (به لاتین: castella) شهرت یافت.
این استان هم‌مرز با استان‌های پالنسیا، کانتابریا، بیسکای، آلابا، لاریوخا، سوریا، سگویا و بالادولید است.
این استان ۳۶۹ دهستان دارد.
بورگس دارای ۱۴٬۳۰۰ کیلومتر مربع مساحت و ۳۵۲٫۲۷۳ (۲۰۰۲) نفر جمعیت است.
مرکز آن شهر بورگس است.
نیمی از مردم در مرکز استان زندگی می‌کنند.
جدا از بورگس، میراندا د ابرو (Miranda de Ebro) و آراندا د دوئرو (Aranda de Duero) تنها شهرستان‌های بزرگ استان هستند.
پرآبترین رودهای استان ابرو و دوئرو می‌باشند.
متمم اول قانون اساسی ایالات متحده آمریکا حکومت را از وضع قوانین برای تثبیت یک دین به عنوان دین رسمی، ممنوع کردن اعتقاد آزاد به دین، یا محدود کردن آزادی بیان، حق تجمع صلح آمیز، یا حق شکایت به منظور جبران خسارت‌ها از سوی دولت بازمی‌دارد. این متمم که در ۱۵ دسامبر ۱۷۹۱ تصویب شد یکی از ده متممی بود که منشور حقوق ایالات متحده آمریکا را شکل دادند.
منشور حقوق در ابتدا برای آرام کردن مخالفت ضد فدرالیست‌ها با تصویب قانون اساسی پیشنهاد شد. در آغاز، متمم اول تنها به قوانینی اعمال می‌شد که کنگره ایالات متحده آمریکا تصویب می‌کرد، بسیاری از مفاد آن بسیار محدودتر از امروز تفسیر می‌شد. با پرونده "گیتلو در برابر نیویورک" (۱۹۲۵), دیوان عالی ایالات متحده آمریکا متمم اول را از طریق عبارت رویه عادلانه قضایی متمم چهاردهم قانون اساسی به ایالات -فرایندی که به الحاق موسوم است-اعمال کرد.
در "اورسن در برابر هیئت آموزش" (۱۹۴۷), دادگاه بر مبنای مکاتبات توماس جفرسون که خواهان «دیوار جدایی بین دین و دولت» بود استناد کرد، گرچه مرز دقیق این جدایی همچنان محل مناقشه است. حقوق بیان در رشته احکام دادگاه‌ها در قرون بیستم و بیست و یکم که انواع گوناگون بیان سیاسی، بیان گمنامانه، تامین مالی مبارزات انتخاباتی, پورنوگرافی، و بیان در مدارس را مورد حفاظت قرار داد گسترش یافت؛ این احکام همچنین رشته استثناهایی را بر حفاظت‌های متمم اول تعریف کرد. دیوان عالی سابقه کامن لای انگلیسی را برای افزایش بار اثبات شکایات تهمت و افترا لغو کرد، معروفترینشان در "نیویورک تایمز در برابر سالیون" (۱۹۶۴) بود. بیان تجاری کمتر از بیان سیاسی تحت حفاظت متمم اول قرار دارد و زین رو مقررات بیشتری بر آن حاکم است.
عبارت آزادی مطبوعات از انتشار اطلاعات و نظرات حفاظت می‌کند، و به گستره گوناگونی از رسانه‌ها اعمال می‌شود. در "نیر در برابر مینسوتا" (۱۹۳۱) و "نیویورک تایمز در برابر ایالات متحده " (۱۹۷۱), دیوان عالی حکم کرد که متمم اول از prior restraint—سانسور پیش از انتشار— در تقریباً تمام موارد محافظت می‌کند. عبارت درخواست از حق درخواست نویسی به همهٔ قوا و سازمان‌های فعال حکومت محافظت می‌کند. علاوه بر حق اجتماع تضمین شده توسط این عبارت، دیوان عالی حکم کرده که این متمم به‌طور ضمنی حافظ آزادی انجمن است.
سوء برداشت رایجی است که متمم اول همه، از جمله بنگاه‌های خصوصی غیرحکومتی، را از محدود کردن آزادی بیان بازمی‌دارد. این متمم تنها به کنشگران دولتی قابل اعمال است.
بر طبق این سند:
متمم دوم
متمم دوم تا حدی مبتنی بر حق داشتن و حمل اسلحه در حقوق عرفی انگلستان بود و تحت تأثیر منشور حقوق ۱۶۸۹ انگلستان قرار داشت. سر ویلیام بلکستون این حق را یک حق کمکی توصیف کرد که از حقوق طبیعی دفاع از خود، مقاومت در برابر سرکوب، و وظیفهٔ مدنی عملکرد هماهنگ در دفاع از حکومت، پشتیبانی می‌کند.
متمم سوم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا یکی از اصلاحیه‌های منشور حقوق ایالات متحده آمریکا است.
متمم چهارم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا یکی از اصلاحیه‌های منشور حقوق ایالات متحده آمریکا است.
متمم پنجم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا یکی از اصلاحیه‌های منشور حقوق ایالات متحده آمریکا است.
متمم ششم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا یکی از اصلاحیه‌های منشور حقوق ایالات متحده آمریکا است.
متمم هفتم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا یکی از اصلاحیه‌های در منشور حقوق ایالات متحده آمریکا است.
متمم هشتم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا یکی از اصلاحیه‌های در منشور حقوق ایالات متحده آمریکا است.
این قانون حقوق مشخصی را برای افراد مشخص ساخت که شامل ممنوعیت مجازات بیرحمانه و غیر معمول می‌باشد. همچنین به پروتستان‌ها برای دفاع از خودشان در چارچوب حاکمیت قانون حق نگهداری و حمل سلاح را اعطا کرد. باشند. بر طبق این قانون همچنین کسی حق گرفتن مالیات بدون موافقت پارلمان را ندارد. علاوه بر این، قانون فوق بسیاری از اعمال جیمز دوم (انگلستان) را تقبیح کرد.
ممنوعیت علیه مجازات‌های بی رحمانه دادگاه‌ها را به این نتیجه کشاند که بعضی انواع مجازات‌ها از جمله غرق کردن و مثله کردن خلاف قانون اساسی است.دیوان عالی ایالات متحده آمریکا تحت عبارت مجازات بی رحمانه و غیرعادی در برخی امور اجرای حکم اعدام را ملغی ساخت. اما هنوز در بعضی موارد مثلاً در موارد ارتکاب قتل حکم مرگ در مورد محکوم اجرا می‌شود.
متمم نهم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا یکی از اصلاحیه‌های در منشور حقوق ایالات متحده آمریکا است.
متمم دهم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا یکی از اصلاحیه‌های در منشور حقوق ایالات متحده آمریکا است. این متمم در ۱۵ دسامبر ۱۷۹۱ تصویب شد.
کاربردهای نام کافرقلعه:
عدد اکتان مقیاسی است برای نشان دادن مقاومت بنزین یا دیگر سوخت‌ها در مقابل گرما، فشار و شروع احتراق خود بخود (بدون جرقه). به ایزو اکتان (۲٬۲٬۴-تری متیل پنتان) عدد ۱۰۰ و به نرمال هپتان عدد صفر داده می‌شود. عدد اکتان بنزین عبارت است از درصد ایزواکتان در نرمال هپتان که که دارای خاصیت ضد کوبشی برابر با بنزین مورد آزمایش در شرایط آزمون استاندارد باشد.
هر چه عدد اکتان بیشتر باشد آن سوخت در مقابل پدیده احتراق مخرب فشار و گرما مقاومتر است. عدد اکتان بنزین معمولی ۸۷ بنزین ویژه ۸۹ و بنزین سوپر ۹۳ است.
ناک یا  ضربه ناشی از احتراق یک نوع مشکل بسیار رایج در خودرو است که در صورت ادامه داشتن مشکلات جدی در خودرو ایجاد می کند . در بسیاری از مواقع وقتی با سرعت کم یا دنده مرده حرکت می کند و یا مواقعی که در سربالایی ماشینتان حرکت می کند یک نوع صدای تق تق در موتور خودرو تان شنیده می شود .این صدای ایجاد شده را اصطلاحا ناک می گویند .
اما ناک چگونه ایجاد می شود ؟ وقتی مخلوط سو خت و هوا قبل از انجام عمل جرقه زنی شمع، منفجر می شوند ، پدیده ی ناک ایجاد می شود. در واقع در پدیده ی ناک احتراق ناقص همراه با کوبش  ایجاد می شود که دلیل اصلی این عامل پایین بودن کیفیت بنزین می باشد. وجود این ایراد در خودرو بعد از مدت کوتاهی باعث سوراخ شدن پیستون می شود.
با اضافه نمودن مکمل اکتان بوستر می توانید از ایجاد پدیده ناک جلوگیری کنید . این مکمل با بالا بردن اکتان بنزین ، مقاومت آن را بالا برده و از احتراق ناقص جلوگیری می کند و اینگونه از ایجاد ضربات ناک در خودرو جلوگیری می کند.
برای انداژه گیری عدد اکتان در بنزین از روش های مختلفی استفاده می کنند که به معرفی آن ها می پردازیم:
RON مخفف Research Octane Number می باشد . دور موتور در این روش بطور متوسط و 600 دور در دقیقه می باشد. برای بررسی دقیق تر ویژگی ضد کوبش سوخت ، در طول آزمایش نسبت فشرگی را تغییر می دهند.
MON  مخفف Motor Octane Number  می باشد.دور موتور در این روش با سرعت بالا و 900 دور در دقیقه است . در روش قبل نسبت فشرگی در طول آزمایش متغییر بود ولی در این روش زمان جرقه زدن شمع ها برای بررسی دقیق مقاومت سوخت تغییر پیدا می کند.
AKI مخفف Anti-Knock Index می باشد. این عدد از میانگین بین MON و RON بدست می آید. بجز کشور های اروپایی که بیشتر از عدد حقیقی استفاده می کنند ، در پمپ بنزین ها بیشتر از این عدد نمایش داده می شود.
مکمل ها نوعی افزودنی می باشند که برای جبران نقص و کمبود چیزی به آن اضافه میشوند. در خودرو نیز مکمل هایی برای بنزین تولید شده اند که با اضافه کردن آن ها به بنزین می توان نقص و کمبود موجود در آن  را جبران نمود مانند : مکمل اکتان بوستر.
ابوالحسن علی، یا مولی ابوالحسن، پدر ابوعبدالله محمد دوازدهم، آخرین شاه مسلمان اندلس بود. در سال ۱۴۶۴ به پادشاهی رسید. او از دادن باج به پادشاه کاستیل (castile) خودداری کرد. این سبب شروع جنگی شد که به پایان حکومت مورها در ایبریا (اسپانیا+پرتغال) انجامید. وی همچنین قابل توجه است که بشدت تحت تاثیر قوی همسر مسیحی خود ایزابلا ملقب به ثریا بود و این زن تاثیر فرماندهی در تصمیم گیری‌های شوهر خود داشت و باعث این جنگ های داخلی شد.
اِستروژِن نام گروهی از هورمونهای جنسی زنانه است که در انسان در سیکل طبیعی تخمدان در مرحله فولیکولی از فولیکول در حال رشد و پس از مرحله فولیکولی از جسم زرد آزاد می‌شود. طی دوران بارداری، مقدار زیادی از استروژن‌ها ترشح می‌شود. استروژن در بدن مردان نیز وجود دارد.
انواع و نمونه‌ها:
سه نوع اصلی استروژن در زنان عبارتند از: estrone استرون (E1)، estradiol استرادیول (E2) و estriol استریول (E3) Estradiol, an estrane, is the most potent and prevalent..
استرادیول در طول سال‌های تناسلی ازنظر سطوح خالص سرم و نیز فعالیت استروژنی، غالب است.
در دوران یائسگی، استرون و در دوران بارداری، استروژن سطوح سرم غالب را تشکیل می‌دهد. استریول فراوان‌تر از سه استروژن دیگر است اما ضعیف‌ترین آنهاست. اما استرادیول قویترین استروژن با قابلیت ۸۰ برابر نسبت به استریول می‌باشد؛ بنابراین استرادیول مهمترین استروژن در زنان غیربارداری است که بین مرحلهٔ نخستین قاعدگی و یائسگی قرار دارند. استرادیول در دوران بارداری، نقش خود را به استریول واگذار می‌کند و پس از دوران قاعدگی، استرون شکل اصلی استروژن در بدن خواهد بود. نوع دیگر استروژن به نام استترول (E4) فقط در طول بارداری تولید می‌شود. تمام اشکال استروژن از اندرورژن‌ها (خصوصاً تستوسترون و اندرواستندیون) و بواسطه آنزیم آروماتاز سنتز می‌شوند.
استروژن‌های فرعی تولید شده در بدن که آروماتاز در بیوسنتز آن‌ها شرکت نمی‌کند عبارتند از ۲۷-هیدروکسی کلسترول، دهیدرواپیاندواسترون (DHEA)، هفت-اکسو-DHEA، هفت بتا-هیدروکسی اپیاندرواسترون، اندرواستندیون(A4)، اندرواستندیول (A5)، سه آلفا-اندرواستاندیول و ۳بتا اندرواستاندیول.
برخی از متابولیت‌های استروژن مانند کاتکول استروژن‌های ۲-هیدروکسی استرادیول، ۲-هیدروکسی استرون، ۴-هیدروکسی استرادیول و ۴-هیدروکسی استرون و نیز ۱۶-هیدروکسی استرون از استروژن‌هایی هستند که درجه فعالیت آن‌ها مختلف است. اهمیت بیولوژیکی این استروژن‌های فرعی کاملاً مشخص نیست.
استروژن‌ها در تمام مهره داران و برخی از حشرات یافت می‌شوند. استروژن‌های طبیعی ساختاری استروئیدی دارند و از بیوسنتز کلسترول فراهم می‌آیند ولی استروژن‌های صناعی نیز در پزشکی کاربرد دارند که استروئیدی نیستند.
معروفترین استروژنها استرون (E1)، استرادیول (E2) و استریول (E3) هستند.
استرادیول از موثرترین استروژن‌های طبیعی است و احتمالاً هورمونی حقیقی است.
استروژنها با اتصال به گیرنده استروژنی در سیتوپلاسم، باعث افزایش میزان ساخته شدن دی‌ان‌ای و آران‌ای و پروتئینهای دیگر در بافت هدف می‌شوند. در جدار رحم استروژن باعث رشد و پرخونی آندومتر رحم می‌شود. همچنین در هیپوتالاموس میزان آزاد شدن GnRH تحت تأثیر استروژن افزایش پیدا می‌کند و در غده هیپوفیز آزاد شدن FSH و LH افزایش می‌یابد. در واقع استروژن دو نقش متضاد ایفا میکند ؛ افزایش اندک آن از آزاد شدن LH و FSH ممانعت میکند (بازخورد منفی)، اما حدود روز چهاردهم دوره ،افزایش به یک باره آن ،محرکی برای آزاد شدن مقدار زیادیFSH و LH از هیپوفیز پیشین می شود (بازخورد مثبت). این تغییر ناگهانی در مقدار هورمون ها ، باعث می شود در تخمدان، باقی مانده انبانک به جسم زرد تبدیل شود
بررسی عوامل و تشخیص نقاط حادثه خیز و خطرآفرین در واحدهای اطلاعاتی سازمان‌ها به منظور پیشگیری از بروز حوادث از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. ریسک در پروژه رویدادها یا وضعیتهای ممکن الوقوعی هستند که در صورت وقوع، به صورت پیامدهای منفی یا مثبت بر اهداف پروژه مؤثر می‌باشد. هر یک از این رویدادها یا وضعیتها، دارای علل مشخص و نتایج و پیامدهای قابل تشخیص هستند. پیامدهای این رویدادها مستقیماً در زمان، هزینه و کیفیت پروژه مؤثر می‌باشد. بنابراین شناسایی ریسک و تعیین میزان پیامدهای مثبت و منفی آن بر اهداف پروژه از اهمیت خاصی برخوردار است.
امروزه شرکت‌ها مواجه با افزایش پیچیدگی و عدم قطعیتی هستند که مدیریت ریسک‌های تخصصی و کسب و کار را مشکل تر می نماید. تلورانسهای شکست در مدیریت ریسک از سوی جامعه و سهامداران کاهش یافته‌اند. قوانین و مقررات نیز به نوبه خود الزامات سخت گیرانه تری را مطرح می نمایند. شکست در مدیریت این ریسک‌ها می‌تواند مهلک باشد؛ حفظ یکپارچگی و کنترل روز به روز بحرانی تر می گردد. پس چرامی بایست به ریسک توجه کنیم .همه برنامه‌ها کاملاً مساوی نیستند دو برنامه باROI مشابه، هزینه‌های مشابه و مباحث مشابه ممکن است از نظر ویژگی ریسک با هم متفاوت باشند.ارزیابی ریسک این اجازه را به شما می‌دهد که تفاوت بین برنامه‌ها را مد نظر بگیرید.
فرآیند Risk Assessment یا ارزیابی ریسک اولین فاز از مجموعه فعالیت‌های مدیریت ریسک است. این فرآیند حیاتی جایگاه ویژه‌ای در سیستم مدیریت امنیت اطلاعات (ISMS) دارد. در واقع تست نفوذ پذیری (Penetration Testing) که از فعالیت‌های مهم نفوذ گران است، جزیی از فرآیند ارزیابی ریسک به‌شمار می‌آید.
ارزیابی ریسک برای پاسخ به سوالات زیر انجام می‌شود:
-اگر یک ریسک خاص اتفاق بیافتد چقدر آسیب در پی خواهد داشت؟
- احتمال وقوع هر ریسک چقدر است؟
- کنترل هر ریسک چقدر هزینه دارد، آیا مقرون به صرفه است یا نه؟
مهمترین فایده ارزیابی ریسک، کمک به تصمیم‌گیری صحیح برای انتخاب راه حلهای امنیتی است. طبعا مدیران وقت و حوصله ورود به جزئیات فوق را ندارند، لذا خروجی ارائه شده به آن‌ها توسط ما که معمولاً مسئول انجام ارزیابی هستیم اعداد و ارقام و نمودارهاییست که به تصمیم‌گیری آن‌ها کمک می‌کند. ارزیابی ریسک می‌تواند لزوم هزینه کردن برای امنیت را به تصمیم گیران سازمان اثبات ‌کند. نتایج ارزیابی ریسک به جهت‌گیری صحیح در انتخاب راه حلها (که همانا دفع تهدیدهای اصلی است) کمک می‌کند، همچنین می‌تواند در تولید و اصلاح خط مشی‌های امنیت سازمان (Security Policy) استفاده شود.
مدیریت ریسک، فرآیندی است که به مدیران امکان می‌دهد میان هزینه‌های عملیاتی و هزینه‌های مالی اقدامات حفاظتی تعادل برقرار کرده و از طریق حفاظت از فرآیندهای کسب و کار که پشتیبان اهداف سازمان هستند، به منافع مربوطه دست یابند.
مدیریت ریسک، یک فرآیند جامع است که به منظور تعیین، شناسایی، کنترل و حداقل نمودن تأثیرات و عواقب رویدادهای احتمالی مورد استفاده قرار می‌گیرد. هدف مدیریت ریسک، کاهش ریسک اجرایی برخی فعالیت‌ها و فرآیندها به سطح قابل قبول و کسب تائید مدیریت ارشد است.
مدیریت ریسک از چهار فرآیند مجزا تشکیل شده‌است:
تجزیه و تحلیل ریسک، ارزیابی ریسک، کاهش ریسک، ارزیابی آسیب‌پذیری و ارزیابی کنترلها.
مدیریت ریسک(Risk Management):
هزینه کلی جهت تعیین، کنترل و حداقل نمودن تأثیر رویدادهای احتمالی. هدف مدیریت ریسک، کاهش ریسک به یک سطح قابل قبول است. حمایت از این فرآیند توسط مدیریت ارشد عامل تداوم آن خواهد بود.
تجزیه و تحلیل ریسک (Risk Analysis):
تکنیکی است جهت تعیین و ارزیابی مؤلفه‌هایی که ممکن است موفقیت یک پروژه یا دستیابی به یک هدف را به مخاطره بیاندازند. این تکنیک همچنین به تعیین راهکارهای پیشگیرانه برای کاهش احتمال وقوع مؤلفه‌های مربوط و تعیین اقدامات متقابل در زمان وقوع آن‌ها کمک می‌کند.
ارزیابی ریسک(Risk Assessment):
محاسبه ریسک است. ریسک در واقع تهدیدی است که نقاط آسیب پذیر را مورد بهره‌برداری قرار داده و می‌تواند موجب واردشدن آسیب و خسارت به یک دارایی شود. الگوریتم ریسک، ریسک را به عنوان تابعی از دارایی ها، تهدیدات و آسیب‌پذیری‌ها محاسبه می‌کند. نمونه‌ای از یک تابع ریسک در یک سیستم بدین صورت است: (آسیب‌پذیری x تهدیدx دارایی) ریسک کلی برای یک شبکه برابر با مجموع ریسک اجزاء آن است.
کاهش ریسک(Risk Mitigation):
فرآیندی که در آن، یک سازمان کنترلها و اقدامات حفاظتی را به عمل می‌آورد تا از وقوع ریسک‌های شناسایی شده ممانعت به عمل آورد، در حالیکه به‌طور هم‌زمان ابزاری را برای بازیابی مجدد مورد استفاده قرار می‌دهد. چرا که در شرایط واقعی ممکن است تمامی تلاشها برای پیشگیری از وقوع ریسک با شکست مواجه شوند.
ارزیابی آسیب‌پذیری و ارزیابی کنترل ها:
آزمون سیستماتیک یک زیر ساخت کلیدی، سیستم‌های بهم مرتبط که زیر ساخت به آن متکی است، اطلاعات یا محصول به منظور تعیین کفایت و تناسب راهکارهای امنیتی، تعیین نواقص امنیتی، ارزیابی و سنجش آلترناتیوهای امنیتی و تصدیق کفایت و تناسب راهکارهای امنیتی پس از اجرای آنها.
[1] TECHNICAL REPORT: ISO/IEC TR 13335-3:1998(E) Information technology — Guidelines for the management of IT Security -Part 3:Techniques for the management of IT Security
[2] TECHNICAL REPORT : ISO/IEC TR 13335-2: Dec 15, 1997, Information technology - Guidelines for the management of IT Security - Part 2: Managing and planning IT Security
[3] NIST Computer Security Documents :
a. Draft 800-30
b. Draft 800-50
c. Draft 800-60
d. Draft 800-61
e. Draft 800-65
[4] THE ISO 27000 SERIES :
f. ISO 27000
g. ISO 27002
h. ISO 27003
[5] NSW
عمارت بیلتمور عمارتی تاریخی و فرهنگی در اشویل در کارولینای شمالی است. این عمارت به مساحت ۱۰٫۸۶ مایل مربع معادل ۱۶۶۲۳ متر مربع بزرگترین خانه با مالکیت خصوصی در آمریکاست؛ این بنا بین سالهای ۱۸۸۹ تا ۱۸۹۵ توسط جرج واشینگتن وندربیلت دوم ساخته شد.Vacations at America's Largest Home in Asheville, NC| Biltmore
معمار بنا ریچارد موریس هانت بود.
نمایه گرما (یا شاخص گرما، Heat index) نشان‌دهنده احساس آدمی نسبت به گرمای محیط است که با میزان آن با در نظر گرفتن دو عامل دمای هوا و رطوبت نسبی تعیین می‌گردد. بدن در اثر فرایند تعرق و تبخیر آن مقداری از گرمای خود را از دست داده و در نتیجه خنک می‌شود. هنگامی که رطوبت نسبی بالا باشد میزان تبخیر کاهش یافته و بدن گرمای کمتری از دست داده و در نتیجه بدن احساس گرمای بیشتری می‌کند. پس دمای محسوس با افزایش دما و رطوبت نسبی افزایش می‌یابد.
هلکه زاندر (زاده ۳۱ ژانویه ۱۹۳۷ در برلین) فیلمساز، روزنامه‌نگار و یکی از چهره‌های برجسته جنبش فمینیستی در آلمان است.
هلکه در سال ۱۹۵۷ به مدرسهٔ هنرپیشگی هامبورگ رفت و در سال ۱۹۵۹ با نویسندهٔ فنلاندی مارکو لاهتلا ازدواج کرد.
محبوبیت اجتماعی هلکه سال‌های ۱۹۶۲ و ۱۹۶۳ آغاز شد. یکی از دلایل محبوبیت او این بود که هلکه در کنار تحصیل در رشتهٔ فیلم و تلویزیون، به کار خبرنگاری پرداخته و فعالیت‌های اجتماعی خود را گسترش داد.
هلکه در ژانویه ۱۹۶۸ به همراه دیگر یاران خود «شورای آکسیون رهایی زنان» را تأسیس کرد. یکی از اقدامات عملی این شورا ایجاد محل‌هایی برای گذراندن اوقات فراغت کودکان بود. در زمینهٔ بحث‌های تئوریک نیز شورای آکسیون رهایی زنان به ویژه مباحثی در زمینهٔ ارتباط بین زایمان زنان و سرکوب و استثمار آنان را طرح می‌کرد. این مبحث تئوریک بیان هنری خود را در فیلم «کودکان گاو نیستند» می‌یابد.
از دههٔ هفتاد، تأثیر متقابل استعداد هنری و فعالیت‌های اجتماعی "هلکه" در زندگی او نمود برجسته‌تری پیدا می‌کند. او از مؤسسان گروه زنان «نان و رُز» است. در سال ۱۹۷۲ فیلم «قرص جلوگیری از حاملگی را آزاد کنید» را ساخت و سال ۱۹۷۴ مجلهٔ «زنان و فیلم» را منتشر کرد، که در آن زمان تنها مجلهٔ فیلم فمینیستی در اروپا بود. او در کنار فعالیت‌های هنری و اجتماعی خود از سال ۱۹۸۱ به تدریس در مدرسهٔ هنرهای تجسمی هامبورگ پرداخت. یکی از ویژگی‌های کار "هلکه" برجسته کردن ساختارهای اجتماعی و نقد رادیکال تأثیرات سیاست بر زندگی زنان و کودکان است.
«من در ارتباط با محیط پیرامون خودم (در حوزهٔ فیلم و تلویزیون) می‌توانم بگویم که امروزه کنترل بسیار زیاد شده. کافی است نگاهی به برنامه‌های تلویزیون بیندازید یا کتاب «شیشهٔ تیره- پایان فرهنگ تلویزیون»، اثر یورگن برترام را بخوانید تا متوجه شوید که گرچه هنوز هم افراد یا گروه‌هایی هستند که نیت‌شان روشنگری است، اما اینان این امکان را که در رسانه‌های عمومی مانند تلویزیون کاری پیدا کنند ندارند. بسیاری بیرون انداخته می‌شوند و شغل خود را از دست می‌دهند، زیرا باید در چارچوبی کار کنند که آن را قبول ندارند.»
آنالیز ریسک تکنیکی است که برای شناسایی و ارزیابی مؤلفه‌ها و عواملی که ممکن است موفقیت یک پروژه یا دستیابی به یک هدف را به مخاطره بیندازند، مورد استفاده قرار می‌گیرد. نام دیگر این فرایند، «آنالیز حوادث پروژه» است. این فرایند نیازمند انجام یک تجزیه و تحلیل هزینه-سود است. فرایند هزینه-سود می بایست در بازنگری ویژگیها و مزایای یک دارایی یا فرایند دخیل باشد.
بخشی از بازنگری یک پروژه، تعیین هزینه‌های آن است. این هزینه‌ها عبارتند از هزینه‌های تأمین و توسعه؛ یعنی هزینه‌های عملیاتی و نگهداری و ...، هزینه‌های مستندسازی، هزینه‌های آموزشی نیروی انسانی، هزینه زیرساخت‌ها، هزینه بروزآوری، هزینه‌های جابجایی و مانند آن. تمامی این هزینه‌ها مستلزم جنبه‌های مادی و معنوی است.
اگرچه توجه به تمامی مؤلفه‌های هزینه‌ای برای تصمیم گیری در زمینه اجرای یک پروژه بسیار مهم است، ولی این هزینه‌های اجرایی تنها یک متغیر است. هزینه عدم اجرای یک پروژه نیز متغیر دیگری است که می‌بایست در فرایند تجزیه و تحلیل مورد توجه قرار گیرد. چنانچه اجرای پروژه با تاخیر مواجه شده یا مورد تصویب قرار نگیرد، چه اثراتی بر سازمان خواهد داشت؟ عدم پیشرفت پروژه چه تأثیراتی بر مزیتهای رقابتی سازمان دارد؟ چگونه می‌تواند توانایی شرکت در دستیابی به اهداف و ماموریتها را تحت تأثیر قرار دهد؟
در حالت کلی، هر جا که پول یا منابعی صرف می‌شود می بایست ارزیابی ریسک انجام شود. این امر سبب می‌شود که اجرا یا عدم اجرای پروژه با دلایل موجه همراه بوده و مدیر تلاش خود را جهت اتخاذ تصمیم درست انجام داده است. خروجی فرایند تحلیل ریسک دو بار مورد استفاده قرار می‌گیرد. بار نخست در زمان اتخاذ تصمیم است. مورد دوم در زمان ارائه نتایج تصمیم به شخص ثالث یا شریک بیرونی است و مدیر ناچار است تا فرایند تصمیم گیری خود را به وی ارائه دهد. در مجموع باید گفت که اجرای فرایندهای تحلیل و ارزیابی ریسک، درک و تجسم مناسبی از کسب و کار بدست می‌دهد.
ارزیابی ریسک کیفی یک روش منطقی برای تعیین اندازه "کمّی" و "کیفی" خطرات و بررسی پیامدهای بالقوه ناشی از حوادث احتمالی بر روی افراد، مواد، تجهیزات و محیط است. در حقیقت از این طریق میزان کارآمدی روش‌های کنترلی موجود مشخص شده و داده‌های باارزشی برای تصمیم‌گیری در زمینه کاهش ریسک، خطرات، بهسازی سیستم‌های کنترلی و برنامه‌ریزی برای واکنش به آن‌ها فراهم می‌شود.
ارزیابی ریسک کمّی نیازمند محاسبه دو مؤلفه ریسک یعنی شدت پیامدِ رخداد و احتمالِ روی دادن آن رخداد می‌باشد. برای بدست آوردن وزن احتمال یا وزن شدت پیامد سه نوع راهکار وجود دارد.
ارزیابی ریسک، فرایندی است که نیازمند تجربه، تخصص و دقت بالا بوده و می‌بایست در قالب کارتیمی و با بهره‌گیری از توان مسئولین و کارشناسان انجام پذیرد. این فعالیت تیمی نیز زمانی به نتیجه دلخواه دست خواهد یافت که تیم ارزیاب، علاوه بر برخورداری از تجربه و تخصص لازم، از زبان مشترکی نیز در درک مفاهیم و روش‌های مورد استفاده برخوردار باشند.
افراد مختلف از یک ریسک مشخص، برداشت‌هایی گوناگون دارند. برآورد میزان ریسک از سوی افراد غیرعلمی با نتایج آماری و معادلات ریاضی ریسک همخوانی ندارد. مفهوم ریسک دو جنبه گوناگون را در بر می‌گیرد:
ریسک ذهنی ممکن است بیشتر یا کمتر از ریسک واقعی باشد. ارزیابی ریسک ممکن است آگاهانه یا ناآگاهانه صورت گیرد. در این بین عواملی وجود دارند که بر قضاوت ناصحیح افراد مؤثر هستند و برای اصلاح سطح ریسک پذیری، لازم است این عوامل شناخته شوند.
خطر:
شرایطی که به‌طور بالقوه امکان دارد سبب ایجاد یک واقعه ناگوار (از قبیل دسترسی غیر مجاز، دستکاری، افشاء یا خرابکاری) بر روی دارایی‌های اطلاعاتی موجود در سازمان گردد.
آسیب‌پذیری:
ضعف موجود در یک سیستم، برنامه کاربردی، زیرساختار، کنترل یا طراحی است که می‌تواند در جهت مختل کردن تمامیت سیستم‌های موجود و روال‌های کاری و سازمانی و مأموریت‌ها و فعالیت‌های سازمان، از سوی خطر مورد استفاده و بهره‌برداری قرار گیرد.
ریسک:
احتمال اینکه یک خطر مشخص بتواند از یک آسیب‌پذیری (نقطه ضعف) خاص موجود در سیستم‌های سازمان استفاده نماید.
ارزیابی ریسک:
مراحل مورد نیاز برای شناسایی حوزه و دارایی‌های موجود در آن، تهدیدهای موجود علیه دارایی‌ها، اولویت بندی نقاط ضعف مربوط به تهدیدها و مشخص نمودن سطح ریسک‌ها و کنترل‌های مناسب را گویند.
نخستین گام اجرای فرایند ارزیابی ریسک، شناسایی تمامی دارایی‌های اطلاعاتی موجود در حوزه مورد بررسی است تا پس از آن بتوان ریسک‌های متوجه هر یک از آن‌ها را به‌طور کامل مشخص نمود. دارایی‌ها به چهار دسته دارایی‌های اطلاعاتی، نرم‌افزاری، سخت‌افزاری و انسانی تقسیم شده و برای هر یک، نمونه‌هایی ذکر شده‌است.
سرمایه عبارتست از دارایی فیزیکی یا اطلاعاتی که برای سازمان دارای ارزش و اهمیت بوده و باید به‌طور خاص مورد محافظت قرار گیرد.
شامل سرورها، کامپیوترهای شخصی، انواع CD، فلاپی، پرینتر، اسکنر، نوت بوک، Flash memory، درایورهای قابل حمل، اجزاء شبکه ارتباطی از قبیل روترها، مودم، سوئیچ، ...
- نرم‌افزارهایی که در داخل سازمان تولید شده و در راستای مأموریت و فعالیت‌های سازمان مورد استفاده قرار می‌گیرند.
- نرم‌افزارهایی که در خارج از سازمان تهیه شده و در راستای مأموریت و فعالیت‌های سازمان مورد استفاده قرار می‌گیرند مانند سیستم‌های اتوماسیون اداری، نرم‌افزارهای مالی، انبارداری و ...
- نرم‌افزارهای معمول وموجود در بازار که برای انجام امور عادی و روزمره مورد استفاده قرار می‌گیرند مانند نرم‌افزارهای تایپ و صفحه گسترده، نقشه کشی و ... .
- سایر موارد.
شامل هر نوع اطلاعات (چه فیزیکی از قبیل کاغذ و نامه و ...) و چه غیر فیزیکی (داده‌ها) که برای سازمان دارای ارزش باشند.
- اطلاعات کاری و سازمانی از قبیل سوابق پروژه‌ها و فعالیت‌های انجام شده، مأموریت و گزارش‌ها سازمانی موجود، روندها و طرح‌های سازمانی و ...
- اطلاعات پرسنلی از قبیل اطلاعات حقوقی، اطلاعات شخصی، سوابق کاری و خدمتی، شماره حساب‌های بانکی و ...
- اطلاعات امنیتی از قبیل کلمات عبور، اطلاعات مربوط به رمزنگاری و احراز صلاحیت و احراز هویت کاربران و ...
- بانکهای اطلاعاتی موجود بر روی سرورها، فایل‌های اطلاعاتی ذخیره شده بر روی سرورها یا کامپیوترهای کاربران
سرمایه‌های انسانی شامل تمامی کارکنانی می‌شود که در سازمان مشغول بکار بوده و در صورت از دست دادن آ
نها، به روند اجرایی سازمان و روال‌های کاری و سازمانی لطمه وارد خواهد شد. نظیر:
- مدیران ارشد قسمت‌های مختلف سازمان و جانشینان و معاونین آنها
- رؤسای بخش‌ها و دوایر
- پرسنل متخصص و با سابقه
- مدیران و کارشناسان بخش IT و امنیت اطلاعات
- پرسنل متخصص و تکنیکی موجود در دوایر و بخش‌ها
پس از تعیین و شناسایی دارایی‌ها، تیم ارزیابی اقدام به شناسایی ریسک‌های مربوط به هر یک از دارایی‌ها می‌نماید. همانطور که از تعریف ارائه شده برای ریسک استنباط می‌شود، هر ریسک از سه عنصر یا جزء تشکیل شده است. لذا تعریف ریسک به معنی تعیین دقیق این سه عنصر است. این سه عنصر عبارتند از عامل تهدید، سرمایه و اثر تهدید. به عبارت دیگر:
ریسک = عامل تهدید + سرمایه + اثر تهدید
همان‌گونه که از رابطه فوق بر می‌آید، با تغییر هر یک از اجزاء موجود در طرف چپ تساوی فوق، ریسک جدیدی حاصل می‌شود. در نتیجه در اغلب موارد امکان دارد که برای یک دارایی مشخص، چندین ریسک مختلف را با توجه به نوع عامل تهدید و انواع اثرات آن، بتوان شناسایی نمود. در این صورت، برای هر مورد، یک شناسنامه ریسک به‌طور مجزا تهیه خواهد شد. در ادامه به مشخص کردن انواع عوامل تهدید قابل اعمال بر روی دارایی‌های اطلاعاتی، و نیز اثرات ناشی از آن‌ها می‌پردازیم.
o طوفان، زمین لرزه، گردباد، رانش زمین، بهمن، طوفان‌های الکتریکی و رویدادهای مشابه.
o رویدادها و اتفاقاتی که منشاء انسانی غیر عمدی دارند (اشتباهات و غفلتها) مانند عدم بکارگیری صحیح تجهیزات، عدم نصب صحیح نرم‌افزارها و برنامه‌های کاربردی، آلوده نمودن غیر عمدی شبکه به ویروس، دسترسی ناخواسته به اطلاعات محرمانه و ...
o رویدادها و اتفاقاتی که منشاء انسانی عمدی دارند چه از داخل سازمان و چه از خارج از آن (سوء استفاده، نرم‌افزار مخرب، دسترسی غیرمجاز، کدهای مخرب، ویروس، بمبها، اخلال‌گری الکترونیکی، آتش‌سوزی عمدی، قطع برق عمدی و ...). بر طبق آمار، تهدیداتی که موجب وارد شدن بیشترین آسیب به منابع اطلاعاتی می‌شوند، دارای منشاء انسانی هستند.
o قطع طولانی مدت برق، آلودگی، مواد شیمیایی، نشت مایعات، آتش‌سوزی غیر عمدی، استهلاک تجهیزات و لوازم و ...
اثر تهدید به نتایج و پیامدهای منفی حاصل از وقوع تهدید گفته می‌شود که می‌توانند بر روی سرمایه‌های اطلاعاتی سازمان، تأثیر منفی در پی داشته باشند.
- سوء استفاده از دارایی اطلاعاتی
- دستکاری غیر مجاز
- افشاء غیر مجاز
- سرقت
- عدم سرویس دهی یا قطع مقطعی آن
- کپی و تکثیر غیر مجاز
- تخطی از قواعد و قوانین سازمانی
- کاهش کارایی سازمان
- کاهش ایمنی افراد
- از دست رفتن جامعیت اطلاعات
- از دست رفتن دسترس‌پذیری اطلاعات (در زمان لزوم، در مکان مورد نیاز نباشد)
- فعالیتهای بیهوده مالی (زیان مالی)
- تهدیدهای مربوط به محیط زیست
- اختلال در فرایندهای سازمانی
- از بین رفتن دارایی
در پایان این مرحله، باید برای تمامی دارایی‌های موجود در حوزه بررسی، ریسک‌های مربوطه مطابق فرمول یادشده شناسایی شده و در بخش اول شناسنامه ثبت شوند. به عنوان مثال، برخی از ریسک‌های شناسایی شده ممکن است به صورت زیر ثبت شوند:
۱. کاربران به دلیل بی‌توجهی (سهل انگاری) باعث خراب شدن هارد کامپیوتر سرور دبیرخانه شوند.
۲. به دلیل ویروسی شدن، هارد کامپیوتر سرور اینترنت قابل استفاده و دسترسی نباشد.
تعداد بیشتری از ریسک‌ها ی ممکن در ذیل ارائه شده‌است.
نمونه‌ای از ریسک‌ها قابل شناسایی در سازمان:
اعضای تیم ارزیابی ریسک می‌توانند از این فهرست نمونه‌ای ریسک‌ها به عنوان نقطه شروعی جهت شناسایی انواع ریسک‌ها قابل اعمال بر دارایی‌های اطلاعاتی سازمان مطبوع خود استفاده نمایند. نکته‌ای که در اینجا ذکر آن ضروری است این است که این فهرست تنها به عنوان نمونه و نه یک فهرست جامع و کامل از تمامی ریسک‌ها موجود و محتمل می‌باشد و اعضای تیم می‌بایست بر اساس تجربه و تخصص خود و با استفاده از سوابق مربوط به حوادث گذشته، تمامی ریسک‌ها محتمل قابل اعمال بر مجموعه تحت بررسی خود را شناسایی نمایند. در هنگام مشخص نمودن ریسکها، توجه به این نکته نیز ضروری است که تنها از ریسکهایی می‌توان چشم پوشی نمود که احتمال آن‌ها صفر (غیر ممکن و محال) باشد. در غیر اینصورت حتی کم احتمال‌ترین ریسک‌ها نیز می‌بایست ثبت شوند. نکته دیگر این است که برخی از ریسک‌ها ممکن است از سوی عوامل مختلف اعمال شوند که همانگونه که پیش از این نیز گفته شد، برای هر یک از آن‌ها می‌بایست شناسنامه جداگانه‌ای تهیه شود.
- خرابی هارد کامپیوتر سرور/ شخصی به دلیل سهل انگاری مسئول/ کاربر مربوطه
- خرابی هارد کامپیوتر سرور/ شخصی به دلیل نفوذ ویروس از طریق اینترنت
- خرابی هارد کامپیوتر سرور/ شخصی به دلیل نفوذ ویروس از طریق کاربران
- دسترسی غیر مجاز به اطلاعات موجود در کامپیوتر سرور/ شخصی توسط کاربران داخلی
- دسترسی غیر مجاز به اطلاعات موجود در کامپیوتر سرور/ شخصی از طریق اینترنت
- افشاء غیر مجاز اطلاعات موجود در کامپیوتر سرور/ شخصی به دلیل سهل انگاری کاربر مجاز
- افشاء غیر مجاز اطلاعات موجود در کامپیوتر سرور/ شخصی از طریق اینترنت
- سرقت اطلاعات موجود در کامپیوتر سرور/ شخصی از طریق اینترنت
- سرقت اطلاعات موجود در کامپیوتر سرور/ شخصی به دلیل سهل انگاری کاربر مجاز
- عدم سرویس دهی کامپیوتر سرور/ شخصی بعلت نفوذ ویروس از طریق اینترنت
- عدم سرویس دهی کامپیوتر سرور/ شخصی بعلت نفوذ ویروس از طریق کاربر مجاز
- عدم سرویس دهی کامپیوتر سرور/ شخصی بعلت قطع برق و نبود UPS
- داده / اطلاعات به‌طور نادرستی توسط مسئول مربوطه یا کاربر برچسب‌گذاری شود.
- داده / اطلاعات به‌طور نادرستی توسط مسئول مربوطه یا کاربر دسته‌بندی شود.
- داده / اطلاعات قبل از اینکه از طریق کانال‌های مناسب انتشار یابد به اشتراک گذاشته شود.
- استفاده از سیستم‌های غیر امن برای انتقال داده / اطلاعات حساس
- افشای اطلاعات و نقض قوانین حریم شخصی و مالکیت
- عدم وجود توضیحات شفاف در مورد قوانین محرمانگی
- محافظت نامناسب از فهرست کلمات عبور
- وجود backdoor در نرم‌افزارها داده‌ها و برنامه‌های کاربردی
- مدیر اجرایی عصبانی وناراضی که دارای امتیازات و توانایی‌های امنیتی بالایی باشد.
- عدم بررسی کامل اثرات نهفته و مخفی قبل از اعمال نمودن تغییرات مورد نیاز بر روی سیستم‌ها و برنامه‌های مورد استفاده سازمان
- توانایی حدس زدن مشخصات فردی دیگر توسط کاربران سازمان یا هکرها
- کارمندان و افراد از طریقه نحوه صحیح انتشار یا ذخیره کردن اطلاعات موجود بر روی وب ناآگاه باشند.
- دستپاچه و گیج شدن مسئولین امنیتی شبکه در مورد جایی که اطلاعات حساس در آنجا ذخیره شده‌است.
- دادن قابلیت دسترسی به افرادی که از نظر شغلی نیازی به داشتن این امتیاز نداشته باشند.
- اطلاعات مربوط به سیستم‌های داخلی به‌طور سهوی انتشار یابند که ممکن است در آینده برای حمله به سیستم مورد استفاده قرار گیرند.
- استفاده ازIDهای مشترک توسط کاربران سازمان
- دسترسی به فایل‌های پشتیبانی‌کننده توسط مدیر اجرایی سیستم به‌طور مناسبی کنترل نشود.
- تکنولوژی‌های جدید باعث نفوذ در مسائل محرمانگی شوند.
- تلاش‌ها وتصمیماتی برای تغییر دادن مدل امنیتی صورت گیرد.
- عدم تشریح مسائل محرمانگی برای افراد غیر کارمند موجود در سازمان
- ردیابی بسته‌ها توسط افراد غیر مجاز از خارج سایت اینترنتی سازمان
- جریمه‌های در نظر گرفته شده برای تخطی کردن از مقررات امنیتی آنقدر کافی نباشد که باعث جلوگیری کردن از فعالیت‌های نامناسب افراد گردد.
- امکان وجود تجهیزات استراق سمع الکترونیکی در محل‌های مختلف مجموعه مورد نظر
- پایگاه داده توسط خطای سخت‌افزاری، نرم‌افزار بد، یا نادرست خراب شود.
- عدم گزارش کردن نکات و موارد مربوط به تمامیت توسط کاربران سازمان
- اجرای ناقص یک روند یا عدم توانایی در اجرای صحیح روند توسط افراد باعث خراب شدن داده شود.
- نبود پردازش‌های داخلی برای ایجاد کنترل و مدیریت داده در حین انجام فعالیت‌های مختلف
- عدم تشخیص و اعلام مشکلات تمامیت به وجود آمده توسط کاربران و مسئولین امنیتی شبکه سازمان
- امکان دسترسی اشخاص ثالث به اطلاعات محرمانه موجود در سازمان
- عدم تعیین صلاحیت منشأ تقاضاکننده درخواست در روال‌ها و سیاست‌های موجود در سازمان
- عدم قابلیت دسترسی به اطلاعاتی که مجاز به دسترسی به آن‌ها می‌باشید.
- کارمندان مربوطه آموزش‌های لازم برای انجام تغییرات مورد نیاز را دریافت نکرده باشند.
- عدم پاسخ دهی مناسب به تقاضاهای انجام شده در مدت زمان مورد نظر
- تغییرات انجام شده در داده/نرم‌افزارهای سیستم یا برنامه‌های کاربردی ذخیره نشده باشند.
- استفاده کاربران از کپی‌هایی از داده که از رده خارج شده باشند.
- وجود مشکلات همسان سازی و یکنواخت کردن در هنگام استفاده از وسیله‌های جبران ساز و بازگرداننده توسط کاربران
- تغییر داده‌ها بعلت وجود ویروس
- عدم گزارش کردن بموقع وضعیت کاربران، توسعه دهندگان، پشتیبانی کنندگان وغیره... توسط مسئولین مربوطه
- هکرها سایت مجموعه مورد نظر را تعطیل نمایند.
- نفوذکنندگان قادر به دسترسی فیزیکی به تجهیزات و امکانات مجموعه مورد نظر شوند.
- وجود خطای سخت‌افزاری در مورد سرور اینترنت
- ارتباطات موجود با تهیه‌کننده سرویس قطع شود.
- سایت میزبان، محافظهای فیزیکی مناسبی برای اطلاعات نداشته باشد.
- ارتباط با سیستم‌های پشتیبان اداره قطع شود.
- طراحی کلی سیستم پیچیده باشد.
- ایجاد تغییرات نادرست نرم‌افزار یا سخت‌افزار سیستم توسط کاربران مجاز
- مقادیر وپیش بینی‌های مورد استفاده و معمول غیرقابل انتظار باشند.
- روندهای برنامه استمرارپذیری سازمان آزمایش نشده باشند.
- هیچ تضمینی برای آماده بودن سرور توسط تهیه‌کننده سرویس داده نشده باشد.
- اقدامات و اعتصاب‌هایی در سازمان تهیه‌کننده سرویس، بوقوع بپیوندد.
- تعمیر و نگهداری برنامه‌ریزی شده معمولی، باعث آماده و در دسترس نبودن سرویس شود.
- طراحی توپولوژی مانع کارایی / قابل قبول بودن میزان در دسترس بودن سرویس‌های عمومی شود.
- سرمایه گذاری‌های نامناسب سازمان برای قابلیت‌های پشتیبانی
- حملات برنامه‌ریزی شده توسط معترضان و مخالفین سازمان
- ساختار بندی سیستم برای در دسترس بودن زیاد مناسب نباشد.
- منابع و افراد تکنیکی سازمان آموزش‌های مناسب ندیده باشند.
- تراکم موجود در اینترنت باعث عدم رضایت کاربران شود.
- بعلت وجود ویروس، ممکن است داده / اطلاعات در دسترس نباشند.
- بعلت عدم نظارت کافی بر سایت وب سازمان، ممکن است آماده نبودن سیستم گزارش نشود.
- بعلت نقص در روتر یا دیواره آتش، ممکنست دسترسی به سرویس‌ها امکان‌پذیر نباشد.
- پشتیبان‌های موجود در سازمان کافی نباشند.
- سوء استفاده کاربران از امکانات شبکه، کلمات عبور سایر افراد
منظور تعیین گروه دارایی مورد بررسی است. همانگونه که پیش از این نیز ذکر شد، حوزه ریسک می‌تواند یکی از حوزه‌های کلی سخت‌افزار، نرم‌افزار، نیروی انسانی و اطلاعات باشد.
ریسک‌ها را می‌توان با توجه به ماهیت وجودی خود و با توجه به ابعاد، حوزه و گستره اثرگذاری، دسته‌بندی نمود. این دسته‌بندی که به تعیین «طبیعت ریسک» موسوم است، به ارزیاب کمک می‌کند تا با توجه به حوزه‌های اثرگذاری ریسک، قادر باشد با دقت بیشتری به شناسایی اثرات و عواقب تهدید اقدام نماید. به‌طور کلی، ریسک‌ها را می‌توان به حوزه‌های زیر تقسیم نمود:
- استراتژیک: ریسکهایی که تمامیت، موجودیت و بقای سازمان را با خطر مواجه می‌کنند مانند فقدان اطلاعات کلیدی و استراتژیک
- مالی: اثرات و عواقب مالی به‌دنبال دارند نظیر غیرقابل استفاده شدن سخت‌افزارها و تجهیزات
- عملیاتی: در انجام فعالیت‌ها و فرایندهای سازمان خلل ایجاد می‌کنند مانند قطع سرویس سرور
- تکنولوژیکی: اطلاعات فنی یا سخت‌افزارهای کلیدی را مورد هجوم قرار می‌دهند
- محیطی: بر نیروی انسانی یا شرایط زیست‌محیطی سازمان تأثیرگذار هستند نظیر آتش‌سوزی
از آنجاییکه اغلب هر تهدید (ریسک) بیش از یک اثر به‌دنبال خواهد داشت، لذا با توجه به تنوع اثرات، ممکن است طبیعت یک ریسک در بیش از یک حوزه یا حتی تمامی حوزه‌ها قرار گیرد.
منظور از زیان دیده، تمامی افراد یا واحدهایی از سازمان است که به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم تحت تأثیر نتایج تهدید قرار می‌گیرند. این ذینفعان ممکن است یک یا تمامی موارد ذیل باشند:
- کاربر
- مسئول واحد
- مدیریت ارشد سازمان
- کارکنان واحد
- تمامی کارکنان سازمان
- سهامداران
- جامعه
کلیه نتایج و عواقب بروز ریسک است که می‌تواند هر یک از ذینفعان اطلاعات یا ویژگی‌های آن را تحت تأثیر قرار دهد، در این بخش در نظر گرفته می‌شود. بهتر است در این بند، بیشتر به اثرات مستقیم ریسک اشاره شود و در صورت وجود ابهام یا کلی گویی، به توالی تبعات و اثرات آن اشاره نمود. این اثرات را می‌توان در یک یا چند مورد از انواع ذکر شده، جستجو نمود.
۱- ریسک سخت‌افزار:
برای تعیین مشخصه‌های کمی ریسک (احتمال و اثر) دارایی‌های سخت‌افزاری، باید از جداول ۱و۲ استفاده نمود. در این جداول، هر دو مشخصه احتمال و اثر، با توجه به تعاریف و مثال‌های ارائه شده، در گستره ۱ تا ۱۰ طبقه‌بندی شده‌اند.
لازم به ذکر است که جداول مذکور، استاندارد بوده و بر اساس روش ارزیابی ریسک FEMA، بومی سازی شده‌اند.
۲- ریسک نرم‌افزار:
مشابه تعیین مشخصه‌های کمی ریسک دارایی‌های سخت‌افزاری انجام خواهد شد.
۳- ریسک اطلاعات:
همانند دو دارایی قبل انجام می‌شود.
۴- ریسک نیروی انسانی:
در مورد دارایی‌های انسانی، با توجه به تفاوت ماهیت این نوع دارایی با دارایی‌های قبلی، از روش جداگانه‌ای استفاده خواهد شد. در این روش، هفت مؤلفه به عنوان مؤلفه‌های ارزش نیروی انسانی تعیین می‌شوئد که عبارتند از: تخصص، سابقه، رتبه، سختی کار، مدرک تحصیلی، وجود جایگزین و سطح دسترسی. هر یک از کارکنان سازمان، مطابق راهنمای ارائه شده صفحه بعد، در هر یک از موارد مذکور، امتیازی بین ۱ تا ۱۰ دریافت خواهند کرد.
[۱] TECHNICAL REPORT: ISO/IEC TR ۱۳۳۳۵-۳:۱۹۹۸(E) Information technology — Guidelines for the management of IT Security -Part ۳:Techniques for the management of IT Security
[۲] TECHNICAL REPORT: ISO/IEC TR ۱۳۳۳۵-۲: Dec ۱۵، ۱۹۹۷، Information technology - Guidelines for the management of IT Security - Part ۲: Managing and planning IT Security
[۳] NIST Computer Security Documents:
a. Draft ۸۰۰-۳۰
b. Draft ۸۰۰-۵۰
c. Draft ۸۰۰-۶۰
d. Draft ۸۰۰-۶۱
e. Draft ۸۰۰-۶۵
[۴] THE ISO ۲۷۰۰۰ SERIES:
f. ISO ۲۷۰۰۰
g. ISO ۲۷۰۰۲
h. ISO ۲۷۰۰۳
[۵] NSW
[۶] کتاب شناسایی مخاطرات فرایندی به روش HAZOP STUDY / نوشته مهندس فرشاد سرایی / انتشارات نگارنده دانش
دنیای بازی نام نشریه‌ای بود در زمینه بازیهای رایانه ای که به معرفی بازی‌های رایانه‌ای، پیش نمایش، نقد و همچنین تمامی مسائل مربوط به آنها می‌پرداخت.
این نشریه همچنین ویژه‌نامه‌های بازی‌های رایانه‌ای داخلی را به‌صورت دوماهنامه منتشر می‌کرد.
این مجله در شهریور ماه ۱۳۹۳ با انتشار شماره ۱۷۶، به کار خود پایان داد. دنیای بازی اکنون در اینترنت با نشانی dbazi.com فعالیت می کند.
تازه‌ها: در این بخش اخبار مربوط به شرکت‌های تولیدکننده بازی و همچنین شایعات مربوط به آن‌ها ثبت می‌شود.
اسباب بازی: در این بخش، مقوله‌هایی نظیر اور کلاکینگ و همچنین معرفی قطعات جدید و کنسول‌ها درج می‌شود.
اولین نگاه: در این بخش، بازی‌هایی که در آینده‌ای نزدیک وارد بازار می‌شوند، معرفی می‌گردد. علاوه بر توضیحات بازی، قسمتی کوچک نیز به معرفی سازندگان و انتشار دهنده بازی اختصاص داده می‌شود.
نقد بازی: در این قسمت، همان‌طور که از نام پیداست، بازی‌های عرضه شده نقد می‌شوند. همانند قسمت اولین نگاه، این جا هم قسمتی به معرفی شرکت‌های سازنده اختصاص داده می‌شود.
بررسی کوتاه: در این قسمت، بازی‌هایی که اهمیت کمتری دارند و جایی برای نقد آن‌ها نیست، معرفی می‌شوند.
پرونده: و اما جالب‌ترین و هنرمندانه‌ترین قسمت نشریه، قسمت پرونده است. در این قسمت، در هر شماره، یکی از زیباترین بازی‌ها یا مجموعه بازی‌ها انتخاب شده و نویسندگان اصلی نشریه مطالبی در مورد تاریخچه و علت به یاد ماندنی شدن بازی‌ها می‌نویسند.این بخش یکی از پر طرفدارترین و در عین حال با ارزش‌ترین قسمت های نشریه‌است.
فلش بک: در این قسمت، بازی‌هایی که تاریخ انتشار آنها حد اقل مربوط به ۳ سال پیش است و ممکن است بازی کننده‌ها آنها را جا گذاشته باشند معرفی می شوند تا حتی کسانی که سیستمی برای اجرای بازی‌های جدید ندارند، بتوانند از آنها استفاده کنند.
دنیای دیجیتال، موزه و ذره بین: دنیای دیجیتال مربوط به مسائل روز دنیای بازی نظیر تهاجم فرهنگی در بازی‌ها یا دیدگاه‌های نادرستی که در ایران نسبت به بازی‌های رایانه‌ای وجود دارد است. موزه قسمتی برای معرفی بازی‌های بسیار قدیمی و در اصل پایه ساز بازی‌های امروزی است، و از این جهت ارزش بالایی دارد. مطالب قسمت ذره بین یکی از پرطرفدارترین قسمت‌های این نشریه‌است و به‌طور سر راست به مشکلات خود گیمرها می‌پردازد. مطالب این قسمت طنز واقعی است و به شکل زیبایی پرداخته می‌شوند.
دنیای دیگر: این قسمت به معرفی بازی‌های ممو می‌پردازد و همچنین راهنما و آموزش بازی‌های نقش آفرینی است.
ریشه‌شناسی یا اِتیمولوژی ، علم مطالعهٔ تاریخی واژه‌ها و بررسی تحول شکل واژه‌ها است. مسائلی مانند اینکه چه موقع وارد زبانی شده‌اند، از چه منبعی وارد شده‌اند و این که در طول زمان چه تغییری در ساختار و معنای آن‌ها ایجاد شده‌ است، در این حیطه بررسی می‌شود. در زبان فارسی به آن واژه‌پژوهی، علم اشتقاق نیز می‌گویند.
پیش از سدهٔ نوزدهم، به‌ویژه پیش از ظهور نودستوریان، اشتقاق به معنای شناخت اصل و تاریخ لغت، بر اساس درستی استوار نبوده و اگر هم اشتقاقات درستی احیاناً در نوشته‌های پیشینیان آن‌ها آمده‌است کمتر چنین بوده که از مقدمات درست به نتایج درست رسیده باشد. به عبارت دیگر، غالب اشتقاقات آنان را باید اشتقاق عامیانه به‌شمار آورد. با شناخت تحولات تاریخی آواها و اساساً با شناخت چگونگی تحول زبان‌ها و روابط میان آن‌ها و جمع آوردن متون و منابع مختلف از زبان‌ها و لهجه‌های مختلف، کار ریشه‌شناسی پیشرفت‌های بسیاری کرده‌است. به تبع این، راه برای ریشه‌شناسی‌های شبه‌علمی هم باز شده؛ ریشه‌شناسی‌هایی که ظاهراً بر اصول درست آواشناختی و معناشناختی استوارند، ولی در واقع اشتقاقات غلطی هستند که در پشت ظاهر علمی پنهان‌اند. این ریشه‌شناسی‌ها را می‌توان شبه‌ریشه‌شناسی نامید.قائم‌مقامی، احمدرضا: ریشه‌شناسی، شبه‌ریشه‌شناسی. در وبگاه فرهنگستان زبان . ۱۳۹۳/۹/۸.
علمای قدیم در نوشته‌های خود گاهی با ذکر «وجه تسمیه» و «وجه اشتقاق» به شرح واژه‌ها می‌پرداختند. مقصود علمای قدیم از وجه تسمیه و وجه اشتقاق ریشه‌شناسی بوده‌است.ابوالقاسمی م. ریشه‌شناسی. تهران:ققنوس. ۱۳۸۹. ص۵۷ در لغتنامه دهخدا به نقل از تعریفات جرجانی آمده: «بیرون آوردن کلمه‌ای از کلمهٔ دیگر به شرط آنکه در معنی و ترکیب با هم مناسب و در صیغه مغایر باشند.»
با این تعریف اشتقاق را می‌توان معادل «Derivation» دانست و یکی از انواع واژه‌سازی خواهد بود که خود یکی از ساز و کارهای مورد مطالعه تئوری ریشه‌شناختی است. پایهٔ علم ریشه‌شناسی جدید را «ویلیام جونز»، قاضی انگلیسی، پایه گذاشته است. وی در سال ۱۷۸۶ در برابر انجمن آسیایی کلکته خطابه‌ای ایراد کرد که در آن زبان‌های لاتینی و یونانی و سنسکریت و فارسی را از یک اصل دانست و خاستگاه آن را خانوادهٔ زبانی هندو-اروپایی اعلام کرد. در مورد خاستگاه خانوادهٔ زبانی هندو-اروپایی چند فرضیهٔ رقیب وجود دارد.
یکی از این دیدگاهها ریشهٔ این خانوادهٔ زبانی را به ۶٬۰۰۰ سال پیش و استپ‌های کاسپی پونتی را فرض می‌کند. دیدگاه دیگر ادعا می‌کند ریشهٔ این خانوادهٔ زبانی به ۸٬۰۰۰ تا ۹٬۵۰۰ سال پیش و به منطقهٔ آناتولی تعلق دارد که با گسترش کشاورزی از هلال حاصلخیز این زبان نیز در گسترش یافت. دیگر دیدگاهها این خاستگاه را ایران، ارمنستان و قفقاز جنوبی، شمال غربی هند و پاکستان و بالکان می دانند.
از این زمان عده‌ای از دانشمندان در منشأ زبان‌ها و ارتباط آن‌ها با یکدیگر به پژوهش پرداختند. ماکس مولر آلمانی در این زمینه کارهای وسیعی ارائه کرده‌است، فریدریش ماکس مولر (به آلمانی: Friedrich Max Müller) (زادهٔ ۶ دسامبر ۱۸۲۳ - مرگ ۲۸ اکتبر ۱۹۰۰) زبان‌شناس و خاورشناس آلمانی بود. او یکی از پایه‌ریزان هندشناسی و پژوهش‌های تطبیقی و سنجشی آیین‌ها در دانشگاه‌های غربی بود. او اثرهای پژوهشی و عمومی‌ای در زمینهٔ هندشناسی دارد و کتاب‌های روحانی خاور که در پنجاه جلد با راهبری او نوشته‌شد از یادبودهای پژوهشی عصر ویکتوریایی انگلستان است. وی می‌نویسد به دلیل ریشه نیاکانی یکسان زبان‌های آریایی می‌توان ریشه واژه‌ای واژه‌های رایج امروز این زبان‌ها را ردیابی کرد.
برای نمونه: پدرخدای هندواروپایی به نام‌های گوناگون: زئوس، ژوپیتر، دیائوس پیتا، دوا، وجود دارد. از دید مولر همهٔ این نام‌ها به یک نام می‌رسید: دیائوس؛ که از آن هم معنای درخشندگی یا درخشان برمی‌آید؛ که همگی از ساختار نخستین دئوس‌پاتر جدا شده‌اند و تشبیهات و کنایه‌ها (درخشندگی یا درخشان) دارای شخصیت و جاندار می‌شوند . در مورد منشأ مشترک ریشه‌شناسی واژه‌های زبان‌های آریایی مثال‌های متعددی وجود دارد که به چند مورد اشاره می‌شود:
مثال۱- واژ ه (واژ=واگ=گقتن و حرف زدن) با (VOICE) و (VOC :VOCAL) مشترک است و در این زبان‌ها برای گفتگو و صحبت و حرف زدن به کار می‌رود.
مثال۲ - واژه زرگون به زبان انگلیسی رفته و زیرکونیوم (ZIRCONIUM) شده‌است. همچنین در مقاله آریایی‌ها آمده‌است که: آنان (آریایی‌ها) برای شخم زدن، گاوها را به یوغ (اوستایی: یَوگ، (به هم بستن)، سنسکریت: یوگا) می‌بستند.ویکی‌پدیا همچنین واژه‌های یوگاYOKE، Yoga که واژهای، ژیگول، ژیگولو، ژوگولار، از همین ریشه است و بسیاری از واژه‌های دیگر.
یکی از نتایج پژوهش‌های ریشه‌شناسی این بود که در پنج هزار سال پیش از میلاد مسیح قومی زندگی می‌کرده‌اند که بعدها به سرزمین‌هایی از هند تا اروپا مهاجرت کرده‌اند. زبان این قوم و خود این قوم با نامهای گوناگونی مانند سکاییمارکوس زوئریوس وان بوکس هورن ، هندوژرمنیکنراد مالته برون، هند و اروپایی، هندوکلتی، آرا اروپایی، یافثی، هندی توتی و سانسکریتی نامیده شد.ابوالقاسمی م. ریشه‌شناسی (اتیمولوژی). تهران. ققنوس. چاپ‌چهارم. ۱۳۸۹. ص ۱۱
در مورد ریشه واژ گان پارسی در زبان عربی و انگلیسی بررسی‌های وسیعی انجام شده که به چند مورد اشاره می‌شود: لازم است ذکر شود که زبان‌شناسان در ریشه‌شناسی واژگان به مبحث تغییرات و ریشه‌یابی معنی و مفهوم واژگان در دوره‌های مختلف تاریخی می‌پردازند و تغییرات واژگان را در انتقال شفاهی و کتبی از یک زبان به زبان دیگر بررسی می‌کنند. زیرا تأثیر زبان‌ها متقابل است. چرا زبان فارسی و عربی بر یکدیگر تأثیر گذاشته‌اند؟ زیرا عرب‌ها حدود ۴۰۰ سال در ایران حضور فیزیکی داشتند و تا دورهٔ انقلاب مشروطه متن‌های مهم به زبان عربی شبیه به فارسی نوشته می‌شد و از سوی دیگر ایرانیان در ایجاد و ساختار زبان عربی نقش مهمی داشتند. http://ensani.ir/file/download/article/20110126140856-112.pdf
در زبان عربی نیز واژگان بسیار زیادی وجود دارد که به آن‌ها «معربات» یعنی عربی شده‌ها می‌گویند. ریشه بسیاری از معربات هنوز ناشناخته است. سازمان استانداردسازی عربی کوشش فراوانی کرده تا ریشهٔ اینگونه کلمات شناسایی شود، اما به دلیل اینکه در عربی‌سازی، واژگان بیگانه به‌طور کامل درهم ریخته می‌شود نمی‌توان به سادگی اینگونه معربات را ریشه‌یابی کرد. گفته می‌شود حدود ۵ هزار واژه معرب از کلمات رایج در زبان فارسی به زبان عربی راه یافته‌است. از جملهٔ آن‌ها می‌توان به این کلمات اشاره کرد:
کتاب "الکلمات الفارسیه فی المعاجم العربیه" حدود ۳ هزار کلمه عربی که از زبان فارسی به عربی راه یافته‌اند را به همراه توضیحات برای هر کلمه آورده‌است. قبلاً نیز جوالیقی ۸۳۸ کلمه و در کتاب المنجد ۳۲۱ کلمه و ادی شیر، در کتاب واژه‌های فارسی عربی شده، ۱۰۷۴ واژه فارسی را توضیح داده است. فارسی به روش‌های مختلفی بر عربی تأثیر گذاشته است و بسیاری از واژگان عربی را با خود به سایر زبان‌ها از جمله به آسیای مرکزی و شبه قاره هند منقل کرده‌است. زبان عربی اشتقاقی و قالبی است، عرب‌زبانان از قالب‌های افعال، تفعیل، مفاعله، تفعل، افتعال، انفعال و استفعال بهره می‌برند و با ریختن ریشهٔ واژه در این قالب‌ها که «باب» یا قالب نامیده می‌شوند، واژه می‌سازند. در عربی همین روش را برای ریشه‌های واژه‌های پارسی هم به کار می‌برند. برای نمونه از واژه فارسی زمان، مشتق‌هایی مانند ازمنه، مزمن و زمن ساخته شده‌است که شناسایی ریشه آن را دشوار می‌کند. . یا مثلاً واژه کادیک به صورت قاضی معرب شده و از آن قضاوت و مقتضی و ... ساخته شده‌است. نمونه‌ای دیگر واژه «مورَخ» به معنی تعیین زمان رویدادها است و در قرآن و عربی پیش از اسلام نبوده و ریشهٔ عربی ندارد. به باور برخی زبان‌شناسان، عرب‌ها «ماه رخ» پارسی (که شکل‌های گوناگون ماه در هر روز را نشان می‌دهد) را، ماروخ گفته‌اند و از آن مورخ و تاریخ را برگرفته‌اند. اما نظر غالب زبان‌شناسان معاصر این است که «مورَخ» اسم مفعول و مورخ با کسر "ر" اسم فاعل از تاریخ است و خود تاریخ عربی شدهٔ "تاریک" است. زیرا سخن از گذشته‌ها در تاریکی و ابهام قرار دارد. در مجله "الدراساتُ الأدبیّة» بهار و تابستان ۱۳۴۳. دیدگاه‌های مختلف در مورد واژهٔ تاریخ آورده شده و نظر حمزه اصفهانی در مورد عربی شده از "ماه رخ" یا "تاریک" را بررسی کرده‌است و نتیجه‌گیری نموده که معرب شده از تاریک به منطق نزدیک‌تر است.
الف- تغییر یا حذف حروف گ. ژ-چ. پ- که عرب‌ها آن‌ها را ندارند مثل چغندر=(شمندر)- گرگان= جرجان-چراغ= سراج-پارس= فارس
ب- تغییر صداهای ناموزون و سنگین مانند سرپوش= طربوش -ابرکوه= ابرقو- آنکارا= آنقره- کنستانتینوپل = قنسطنطنیه- کوردبای = قرطبه و... . عرب زبان‌ها اکثر واژه‌های برگرفته در زبان فارسی را ناچار در برابر قالب‌های گویش خود تغییر داده‌اند و شماری از همین واژه‌ها به‌وسیلهٔ ایشان و کارگزاران ایرانیِ آن‌ها به فارسی وارد شد. چند نمونه از این گروه واژه‌ها مانند: «فیل»، «فردوس»، «ابریق»، «سراج» و «کنز» -"قاضی " و ... هستند که به ترتیب از واژه‌های «پیل»، «پردیس»، «آبریز»، «چراغ» و «گنج» "کادیک"و... ساخته شده‌اند؛ و هندسه که از اندازه است.
پ- عربی سازی شمار دیگری از واژه‌های فارسی و راه یافتن آن‌ها به فارسی از الگوی پیچیده‌تری پیروی می‌کند[ . یک نمونه واژهٔ «جنحه» است که در فارسی کنونی کاربرد حقوقی دارد. این واژه از مفرد کردن واژهٔ «جُناح» ساخته شده‌است، در حالیکه «جناح» خود عربی شدهٔ از واژهٔ فارسی «گناه» است . واژگانی مانند «بهلوان» (پهلوان) و «مهرجان» (بر گرفته از مهرگان که برای هرگونه جشن بکار می‌رود) در عربی نیز برگرفته از واژگان فارسی هستند