moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
وبگاه گیم‌اسپات نیز نقدهای مثبتی به این بازی وارد کرده‌است. این وب‌سایت، به ویژگی سازوکار جدید برای دریافت و استفاده از مهمات اشاره کرده و آن را یک پدیده، که پیش از این در این سری وجود نداشته، عنوان کرده‌است. تنوع مهاجمان نیز از دیگر مباحث مطرح است که توسط گیم‌اسپات بدان پرداخته شده و از حضور نمسیس نیز استقبال شده‌است. این وب‌سایت میزان وجود معماها در بازی را مناسب و درجهٔ سختی آن را با توجه به درجات سختی بازی، مطلوب ارزیابی کرده‌است.
آی‌جی‌ان گرافیک این بازی را نسبت به بازی‌های پیشین این سری، بسیار پیش‌رفته و روبه جلو دانسته و برای اثبات ادعای خود، مقایسهٔ میان این بازی‌ها را به لحاظ فنی ذکر کره‌است. این وب‌سایت، همچنین به میان‌پرده‌های بازی نیز پرداخته و کیفیت آن‌ها را مطلوب و بسیار عالی، حداقل در مقایسه با بازی‌های پیشین این سری دانسته‌است. آی‌جی‌ان، از صداگذاری این بازی نیز تمجید به عمل آورده و آن را یکی از دلایل بالا بودن میزان ترس و دلهره، در جریان بازی دانسته‌است.
نشریه بازی‌نما نیز در نقدی، نکات بارز این بازی را گرافیک خوب و داستان جذاب و خصوصاً جو گیرای آن دانسته که شدیداً حس دلهره را در بازیکن تحریک می‌کند. قسمت بعدی بازی که با نام "رزیدنت ایول ۴" عرضه شد و تغییرات بسیاری را به‌خود دید که باعث رنجش طرفداران این سری شد، ولی سری رزیدنت ایول خصوصاً همین نسخه و نسخهٔ چهارم، قطعاً یکی از بزرگ‌ترین گسترش دهندگان روند بازی سوم شخص در دههٔ اخیر به حساب می‌آیند.
رزیدنت ایول: نمسیس پنجمین رمان اس. دی. پری از مجموعهٔ رمان‌های رزیدنت ایول است که در ۱ اکتبر ۲۰۰۰ منتشر شد.
این رمان، برگرفته از داستان بازی رزیدنت ایول ۳: نمسیس است و شخصیت محوری و قهرمان اصلی داستان آن، جیل ولنتاین می‌باشد. زامبی‌ها، حیوانات جهش‌یافته و سلاح‌های بیولوژیکی، توسط شرکت آمبرلا ایجاد شده بودند و شهر راکون را به مرز تباهی خواهند کشاند. این شهر به عنوان پایگاه اصلی شرکت آمبرلا برای انجام آزمایش‌های غیرقانونی بیولوژیکی تبدیل شده بود. طی رخدادهای پیش‌بینی نشده‌ای، ویلیام برکین پس از جهش ژنتیکی به‌وسیلهٔ ویروس جی، نمونه ویروس تی را در فاضلاب انداخته و و با این کار، شهر راکون را به انباری از موجودات خون‌آشام بدل می‌کند. جیل ولنتاین، به عنوان شهروند و عضو سابق گروه استارز، تلاش می‌کند تا از شهر بگریزد، اما آمبرلا چشم به نابودی اعضای گروه گروه استارز و جیل ولنتاین، به عنوان عضوی از این گروه دارد؛ بنابراین، آمبرلا با فرستادن قدرتمندترین تایرانت خود، نمسیس سعی در عملی‌سازی نقشهٔ خود، برای نابودی اعضای گروه استارز دارد. نمسیس به عنوان یک هیولای مصمم و جیل به عنوان طعمه‌ای رام‌نشدنی، داستان این رمان را روایت می‌کنند.
"رزیدنت ایول: موعود" فیلم سینمایی است که برگرفته از داستان مجموعه بازی‌های "رزیدنت ایول" است. این فیلم، شباهت‌های زیادی با بازی "رزیدنت ایول ۳: نمسیس" دارد. مکان رخ دادن داستان فیلم همانند داستان بازی، در شهر راکون است. داستان فیلم، همانند داستان این بازی، روایتگر طغیان شهر راکون توسط شیوع ویروس تی و تبدیل شهروندان به زامبی‌ها است. در این میان، جیل ولنتاین نیز به عنوان یکی از شهروندان، در این زمان در شهر حضور دارد. از شباهت‌های دیگر این فیلم با بازی، حضور اداره پلیس شهر راکون و همچنین گروه استارز در داستان این فیلم است. جیل ولنتاین نیز، همانند بازی "رزیدنت ایول ۳: نمسیس"، در داستان فیلم نیز به عنوان عضو سابق استارز معرفی می‌شود. حضور شخصیت نمسیس نیز از دیگر شباهت‌ها میان فیلم و بازی است. حضور نمسیس در داستان این فیلم، همانند حضور او در بازی، به منظور نابود کردن اعضای گروه استارز، با برنامه‌ریزی و طراحی شرکت آمبرلا است. برخلاف داستان روایت شده در بازی "رزیدنت ایول ۳: نمسیس"، که جیل ولنتاین شخصیت محوری بود، در این فیلم آلیس شخصیت محوری را ایفا می‌کند. در پایان فیلم نیز، همانند پایان بازی، شهر راکون توسط بمب هسته‌ای نابود می‌شوند، اما قهرمانان فیلم موفق می‌شوند تا پیش از انهدام شهر، از آن فرار کنند. برخلاف داستان بازی که در آن، جیل ولنتاین، کارلوس اولیویرا و بری بارتون توانستند از شهر بگریزند، در پایان داستان این فیلم، آلیس، جیل ولنتاین، کارلوس اولیویرا و آنجلا آشفورد موفق به فرار از شهر شدند.
بنگال غربی (به زبان بنگالی: পশ্চিমবঙ্গ؛ تلفظ: "پُشچیمبُنگُ") یکی از ایالات شمال‌شرقی کشور هند است مرکزیت این ایالت شهر کلکته است.
ایالت بنگال غربی با کشور بنگلادش هم‌مرز است و این ایالت به‌همراه بنگلادش، منطقهٔ قومی-زبانی بنگال را تشکیل می‌دهند.
در شمال شرقی این ایالت، ایالت‌های آسام و سیکیم و کشور بوتان قرار دارد و در جنوب غربی آن، ایالت اریسا. بنگال غربی همچنین از سوی باختر با ایالت‌های جارکند و بیهار و از سوی شمال غربی با نپال هم‌مرز است.
بازمانده‌های تمدن در ناحیه بنگال بزرگ به ۴ هزار سال قبل، یعنی زمان سکونت اقوام دراویدی، تبتی-برمه‌ای و آستروآسیایی برمی‌گردد.
ریشهٔ واژهٔ بنگال به درستی روشن نیست ولی آن را مشتقی از اسم قبیله دراویدی‌زبان «بنگ» دانسته‌اند. این ایل ۱۰۰۰ سال قبل از میلاد در این ناحیه سکنا گزیده بود.
بعد از ورود مردمان شمال به این ناحیه، در سدهٔ ۷ ب.م. پادشاهی ماگادا شکل گرفت که مناطق بیهار و بنگال را دربرمی‌گرفت.
ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۱۵ فوریه ۲۰۰۷.
سوخومی ( به گرجی:სოხუმი) مرکز جمهوری خودمختار آبخاز با جمعیت ۱۲۵ هزار نفر (۲۰۰۳ م) است.
شهر سوخومی در جریان درگیری گرجستان و آبخاز در آغاز دهه ۱۹۹۰ آسیب فراوانی دید.
سوخومی در خلیج پهناوری در کرانه شرقی دریای سیاه قرار گرفته و بندر مهمی برای گرجستان به‌شمار می‌آید.
این شهر همچنین محل تلاقی خطوط راه آهن مختلف است و از تفرج‌گاه‌های گردشگری نیز هست. شمار زیادی از گردشگران روسی برای تعطیلات به سوخومی می‌آیند.
هندودَر (Hendudar) شهری کوچک در قسمت جنوبی استان مرکزی و مرکز بخش سربند به‌شمار می‌آید. در بخش سربند بیش از ۹۰ روستای کوچک و بزرگ تابعه شهر هندودر می‌باشد. از نظر آب و هوایی زمستانهای بسیار سرد و تابستان‌های بسیار مطبوع دارد و این منطقه را با توجه به پتانسیل بالایی که دارد به یکی از قطبهای گردشگری استان مرکزی تبدیل کرده‌است.
امروزه از نظر گویش ساکنین این شهر به زبان ترکی و لری تکلم می‌کنند.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۵۰۰۰ نفر (نزدیک ۱۰۰۰ خانوار) بوده‌است. بیشتر افراد متولد این منطقه و جوانان برای ایجاد کسب و کار خود به شهرهای بزرگ و صنعتی مهاجرت نمودند و شیب رشد جمعیتی در چند سال ثابت و حتی منفی گزارش شده‌است.
در این شهر مراکز تفریحی تابستانی و زمستانی شامل پیست اسکی و دریاچه و "پیست موتور سواری (کراس)" و " سکوهای پرواز پاراگلایدر " و " جنگل بلوط " و "شهر بازی پارک شادی" و "رودخانه چهارفصل" و "سد کمال صالح "قرار دارد.
سد هندودر از مناطق مهم پرورش ماهی و ماهی‌گیری در استان مرکزی استرادیو زمانه |Radiozamaneh
از نظر آموزشی تمامی مقاطع تحصیلی و دبیرستانهای شبانه‌روزی دخترانه و پسرانه در این شهر دایر بود و خدمات آموزشی به دانش آموزان منطقه و اطراف ارائه می‌دهند.
پروتستان (به فرانسه: protestant) شاخه‌ای از مسیحیت است که مبانی آن نخستین بار توسط مارتین لوتر مطرح شد. پروتستان‌ها امروزه بیشتر در شمال اروپا و آمریکای شمالی سکونت دارند. پروتستان در زبان فرانسه به معنی معترض و مخالف سرسخت است و به این دلیل به پیروان مکتب دینی پروتستانیسم گفته می‌شود که آنها در مقابل شماری از قوانین کلیسای کاتولیک روم ایستادند.
در سال ۱۵۲۹ شاهزاده‌های آلمانی طرفدار دو مکتب کلیسای روم و کلیسای لوتران در دومین جلسه معروف به «Diet of Speyer» گرد هم آمدند. فردیناند شاهزاده اتریش با کمک اکثریت کاتولیک موفق به اجرای طرحی شد که براساس آن هرگونه تغییرات 'دیگر' در قانون اساسی دینی ایالات ممنوع شد. همچنین طبق این طرح تمامی حقوق ملکی و امور عبادی در مناطق پروتستان به کاتولیک‌ها واگذار می‌شد، درحالی که پروتستان‌ها در ایالات کاتولیک از چنین حقی محروم بودند. شاهزاده‌های شش ایالت و چهارده شهر آزاد طرفدار کلیسای لوتران که توان وتو کردن این تصمیم را نداشتند، 'اعتراض نامه' معروف خود را تدوین کردند. آنها در ۱۹ آوریل این اعتراض‌نامه را به امپراتور کارل پنجم، برادر فردیناند، تقدیم کردند و با این اقدام لقب برجسته پروتستان را برای خود به ارمغان آوردند، که از آن زمان تا کنون بخش عمده‌ای از عالم مسیحیت را به خود جذب کرده‌است. در آغاز سده ۲۱ (میلادی) شمار پیروان مکتب پروتستانیسم به ۳۵۰میلیون نفر می‌رسید.
پروتستانتیسم یکی از سه شاخهٔ اصلی مسیحیت است، که ریشه در اصلاح‌گرایی قرن ۱۶ دارد و پیروان آن از کلیسای کاتولیک روم یا ارتدکس شرقی پیروی نمی‌کنند. اصول اعتقادی فرقه‌های مذهبی پروتستان به‌طور قابل توجهی باهم متفاوت است، اما همهٔ آنها بر این تأکید دارند که در توضیح مسایل اعتقادی رهنمودهای انجیل در اولویت قرار دارد؛ رحمت الهی از طریق ایمان و نه از طریق اعمال توجیه می‌شود؛ و همین‌طور همه مؤمنان در مقام کشیش هستند.
مکتب پروتستان دستور العمل‌های خود را مستقیماً از کلام خدا استخراج می‌کند، و در عبادت نیز رابط آنها با خدا، که کمال بخشش است، تنها مسیح است؛ در حالی که پیروان کلیسای کاتولیک روم از تعالیم کلیسای خود پیروی می‌کنند، و در عبادت نیز از طریق توسل به مریم عذرا و قدیسان به راز و نیاز با مسیح می‌پردازند.
سه اصل اساسی همهٔ شاخه‌های پروتستانتیسم از این قرارند:
اصلاح‌گرایی مارتین لوتر پایهٔ شاخه‌های متعدد مذهب پروتستان است. شاخه‌های اصلی کلیسای پروتستان عبارت‌اند از:
شاخهٔ مهم دیگری از مکتب پروتستانیسم که کلیسای انگلیس و کلیسای اسقفی نمونه بارز آن هستند، در قرن ۱۶ در انگلستان ظهور کرد. این فرقه اکنون از نظر الهیات و ارکان پرستش بیش از سایر فرق پروتستانیسم به کلیسای کاتولیک نزدیک است. پیروان شاخهٔ انگلیکان در طیفی کاتولیکی-پروتستانی قرار دارند. برخی از پیروان انگلیکان، کاتولیک و برخی پروتستان و عده‌ای هم بین این دو قرار دارند؛ به همین علت آنها را مسامحتاً (و نه دقیقاً) پروتستان می‌نامند.
متولد ۱۴۸۳ میلادی، در آیلبرن، ساکسونی آلمان، از شخصیت‌های کلیدی مکتب پروتستانتیسم بود و امروزه مسیحیان پروتستان بر این باورند که «مارتین لوتر» آنها را از اسارت کلیسای روم نجات داد. با این حال او تنها نصف راه را رفت.زیرا دوست و همکار وی «فیلیپ ملانگتون» و استادش «فون کارل استات» از کسانی بودند که فعالانه راه لوتر را ادامه می‌دادند. آنها در اثر تهدیدات موجود مجبور شدند به سوئیس فرار کنند و در آنجا شروع به نوشتن چند کتاب کردند که بعدها به نوشته‌های اورلاموند معروف شد. آنها در این آثار مباحثی را ترویج کردند که به گفته آنها «مارتین لوتر» در انتشار آن کوتاهی کرده بود.
«مارتین لوتر» بیشتر به این خاطر مشهور است که انجیل را از دست کلیسای روم نجات داد. او تا جایی که امکان داشت تعلیمات انجیل را از تصرفات و تحریفات آنهایی که خود را مظهر تقوی الهی می‌دانستند پاک کرد. گفتنی است لوتر دیدگاه‌های ضدّ یهود داشت. او دو کتاب که بیانگر دیدگاه‌های یهودی‌ستیزی اوست نوشته‌است. اولین کتاب مقاله‌ای است به‌نام «دربارهٔ یهودیان و دروغهای آنان». کتاب دوم «» است. هر دو این کتابها در سال ۱۵۴۳ و کمی قبل از مرگ لوتر چاپ شده‌اند.
اهل پراگ، متولد ۱۳۷۰، او در دانشگاه به مطالعه آثار وایکلیف (Wycliffe) پرداخت، و با آنکه همه تفکرات دینی وی را قبول نداشت، هر دوی آنها از این اقدام کلیسا که خود را به تعالیم کتب مقدس منسوب می‌کرد سخت برآشفته بودند و به همین خاطر به مخالفان سرسخت قدرت پاپ مبدل شدند.قهرمانان اصلاح‌گری، ۱۹۵۱، ص ۱۱ وی عاقبت به دلیل مخالفت با پاپ به مرگ در آتش (۶٫۷٫۱۴۱۵) محکوم شد.
اهل پراگ، متولد ۱۳۶۵ میلادی، که علیه فساد اخلاقی کشیش‌ها جنگید.
بیلنی متولد ۱۴۵۹ در نورویچ انگلستان، که یک اصلاحگر نه چندان نامدار انگلیسی است. او از کالج ترینیتی دکترای حقوق گرفت و در سال ۱۵۱۹ به عنوان کشیش فعالیت مذهبی خود را رسماً آغاز کرد. او نیز همانند لوتر بر این باور بود که اعمال نیک به تنهایی کسی را نجات نخواهد داد.
رهبر فرقه پاکدینان (پیوریتن‌ها) بود. این فرقه از پروتستانهای انگلستان بودند که زمان ملکه الیزابت علیه سنن مذهبی قیام نمودند و طرفدار سادگی در نیایش بودند. فرقه پاکدینان از وضعیت آن زمان اور در کلیسای انگلستان راضی نبود؛ آنها مشتاقانه در صدد این بودند که اصلاحات پروتستانی را در سطح وسیعتری اجرا کنند. در سال ۱۵۶۹، کرسی الهیات دانشگاه کمبریج را به دست آورد. هنگامی که ملکه انگلستان به عنوان رئیس کلیسای انگلیس انتخاب شد، شکل عبادت را اصلاح کرد که اجازه می‌داد واعظان تنها کلاه چهارگوش، خرقه، گردن پوش، یا ردای کتانی بپوشند. در مارس ۱۵۶۶ علمای دینی لندن مجبور شدند که لباس اجباری را بپوشند. از تعداد ۱۱۰ کشیش، ۳۷ نفر اعتراض کرند، و همین باعث شد بسیاری از کلیساها خالی بماند.
این فرقه در فاصله ۱۹۱۰ تا ۱۹۱۵ شکل گرفت، این گروه بر حقیقتی که در معنای تحت‌الفظی انجیل وجود داشت تأکید داشتند. بعد از محاکمه اسکوپز که به محاکمه میمون معروف شده‌است، پروتستانهای بنیادگرا آشکارتر عقاید خود را ترویج کردند و خود را از مسیحیت لیبرال متمایز کردند.
محاکمه میمون که در سال ۱۹۲۵ در دیتون در ایالت تنسی ایالات متحده آمریکا صورت گرفت، یک معلم به خاطر تدریس تئوری تکامل تدریجی داروین که مغایر با قوانین ایالتی بود به پرداخت ۱۰۰ دلار جریمه محکوم شد
در نظامِ قدیم پیش از انقلابِ فرانسه، قوانینِ کلیسا ۹۰ روز استراحت (۵۲ روز آخر هفته و ۳۸ روز تعطیل) برای کارگر تضمین کرده بود و کار کردن در چنین روزهایی اکیداً ممنوع بود. انگیزهٔ اصلی بی‌دین شدنِ بورژوازی صنعتی و تجاری، و رویگردانیِ آنها از مسیحیتِ کاتولیک همین بود. هنگامی که این بورژوازی طیِ انقلاب چیرگی یافت بلافاصله روزهای تعطیل را لغو کرد و هفتهٔ ده روزه را جانشین هفتهٔ هفت‌روزه کرد. کارگران را از یوغِ کلیسا رهانید تا آنها را بهتر به زیر یوغِ کار بکشد. نفرت از روزهای تعطیل تنها هنگامی به وضوحِ کامل پدیدار شد که بورژوازی مدرن صنعتی و تجاری سروسامان گرفت، یعنی بین سده‌ها ی۱۵ و ۱۶ میلادی.در ستایش تن‌آسانی، فیلیپ گدار- بهروز صفدری- چاپ اول 1391، نشر کلاغ- ص65
مکتبِ پروتستان، که مذهبِ مسیحیِ انطباق‌یافته با نیازهای جدیدِ صنعتی و تجاریِ بورژوازی بود، به استراحتِ مردم توجه کمتری نشان داد، پروتستانتیسم، از قدیسان در آسمان خلع قدرت کرد تا اعیاد مذهبی‌شان را بر روی زمین الغا سازد. جریان اصلاحِ دینی و آزاداندیشیِ فلسفی فقط بهانه‌هایی بودند که به بورژوازیِ یسوعی و طماع اجازه دادند روزهای تعطیلی را از مردم برباید.
ابوجعفر محمد بن علی بن حسین بن موسی بن بابَوَیْه قمی(۹۲۳-۹۹۱ م) (۳۰۶-۳۸۱ق) معروف به شیخ صَدوُق و اِبنِ بابَوَیْه از علمای علم حدیث شیعه است. معروفترین اثر او من لایحضر الفقیه یک مجموعه از احادیث در مورد احکام (فرعی) دین است که یکی از کتابهای چهارگانهٔ شیعه است. نخستین کسی که ابن بابویه را صدوق نامیده ابن ادریس حلی است، و پس از وی تا زمان شهید اول، علامه مجلسی، این لقب شهرت نداشته‌است.دانشنامه بزرگ اسلامی، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، جلد ۳، مقاله ۹۲۹
در قم متولد شد. تولدش با آغاز نیابت حسین بن روح سومین نایب خاص حجت بن حسن هم‌زمان بوده‌است. پدرش صدوق اول علی بن حسین بن موسی بن بابویه، فقیه شیعه و در زمان حسن عسکری و حجت بن حسن می‌زیست و مورد احترام آنان بود. (هر دو پدر و پسر معروف به ابن بابویه و صدوقَین هستند.)
وی از طرف رکن الدوله دیلمی پادشاه ری دعوت شد و نزد او و وزیرش صاحب بن عباد می‌زیست و ریاست روحانی شیعیان به او واگذار شد. به شهرهای خراسان، ماوراءالنهر، نیشابور، بلخ و بخارا سفر کرد و برای زیارت به حجاز و عراق رفت و در شهرهای کوفه و بغداد، علما از معلوماتش استفاده کردند و به ایران بازگشت و در سال ۳۸۱ در ری درگذشت.فرهنگ جوان، مهدی نیلی پور، جلد اول، صفحهٔ ۷۳
به‌خاطر سخت‌گیری بر شیعیان زندگی در قم برایش مشکل بود و به طرف یکی از روستاهای بلخ، که ساکنان آن همه شیعه بودند، مهاجرت کرد. یکی از سادات بلخ به نام "شریف الدین ابو عبدالله محمد بن حسین"، معروف به "نعمت،" از او درخواست کرد که مانند کتاب من لایحضره الطبیب، نوشتهٔ زکریای رازی،‌ او هم کتابی در علم فقه به نگارش درآورد تا مورد استفادهٔ کسانی قرار گیرد که به فقها دسترسی ندارند. و او من لایحضره الفقیه را تألیف نمود.امین، سیدمحسن، أعیان الشیعة، دارالتعارف للمطبوعات، بیروت، ۱۴۰۶ق، ج۱، ص۱۲۲: شیعیان افغانستان / کلیاتی درباره افغانستانحسین علی یزدانی، تاریخ تشیّع در افغانستان، مشهد، بهرام، ۱۳۷۰، ص ۲۵۳.
صدوق استادان زیادی داشته‌است. عبدالرحیم ربانی شیرازی ۲۵۲ تن از آن‌ها را نام برده‌است، که گروهی از آن‌ها در زمرهٔ مشاهیر وقت بوده‌اند. برخی از آنان عبارتند از:
برخی از استادان او کسانی همچون عبدالواحد ابن محمد نیشابوری، حاکم بیهقی و محمد ابن عمر ابن جعابی هستند.تاریخ فقه و فقها(2)، ص 30، مؤلف حسن طارمی، دانشگاه پیام نور،1384ش
شیخ مفید از مشهورترین شاگردان اوست.
شیخ طوسی نوشته‌است که شیخ صدوق ۳۰۰ جلد کتاب تألیف کرده‌استالفهرست، ص ۲۰۴. و نجاشی ۱۹۸ کتاب از وی نام برده‌است.رجال النجاشی، ص ۳۸۹–۳۹۲.
برخی از مهم‌ترین آثارش عبارت‌اند از:
وی در سال ۳۸۱، در هفتادوپنج‌سالگی، در شهر ری درگذشت و همان‌جا مدفون گردید. بعدها گورستان ابن‌بابویه در اطراف محل دفن او ساخته شد.
کتب اربعه که از آن به اختصار الاربعه نیز یاد شده‌است، به مجموعهٔ چهار کتاب حدیثی شیعه گفته می‌شود که توسط سه محدث بزرگ شیعه، شیخ کلینی، شیخ صدوق و شیخ طوسی گردآوری شده و به این دلیل، مورد اعتبار و اعتماد و وثوق سایر علمای شیعه قرار گرفته‌است. بنابر گزارش‌هایی کتاب پنجمی نیز برای این مجموعه وجود داشته‌است که به مرور زمان از بین رفته‌است و تا پیش از آن به این سلسله آثار، کتب خمسه روایی نیز گفته می‌شد. کتب الشیعه الاربعه و کتب اربعه حدیثی از دیگر نام‌های این مجموعه آثار است.
سه مؤلف "کتب اربعه"، از میان دانشمندان بزرگ شیعه هستند که به محمدون ثلاث — به جهت اشتراک نام محمد در میان آنها — شهرت دارند. این چهار اثر به ترتیب تاریخ نگارش عبارتند از "کافی فی علم الدین" گردآوری شده توسط محمد بن یعقوب کلینی به سال ۳۲۹ ه‍. ق؛ "من لایحضره الفقیه" اثر محمد بن علی بابویه به سال ۳۷۲ ه‍. ق، "تهذیب الاحکام فی شرح المقنعه" و "الاستبصار فیما اختلف من الأخبار" تألیف محمد بن حسن طوسی تألیف‌شده به تاریخ قرن پنجم می‌باشند.
این آثار چهارگانه، جامعِ مجموعهٔ وسیعی از آثار متقدم روایی می‌باشند. تا پیش از نگارش این گونه آثار، شیعیان به واسطهٔ کتاب‌های تألیف‌شده توسط اصحاب امامان شیعه، به روایات اسلامی دسترسی داشتند. این آثار مورد استناد شیعه، با عنوان «اصل» شناخته می‌شدند. تعداد این اصول، چهارصد عدد گزارش شده و به همین جهت، «اصول اربعمائه» — به معنای اصول چهارصدگانه — نامیده شده‌است. نمازی شاهرودی، ۶۵ اصل از اصل‌های چهارصدگانه را به عنوان منابع "کتب اربعه" گزارش کرده‌است. این اصل‌ها، به علت انتساب قطعی به نویسندگانشان، از اعتبار بالایی نزد شیعه برخوردارند.
اخباری‌ها، تمام روایت‌های "کتب اربعه" را معتبر می‌دانند و در مقابل، اصولی‌ها، روایت‌هایی را که با اصول اعتبار روایت، سازگاری دارند را معتبر می‌دانند. وجود برخی روایت‌های ضعیف و مجهول یا تعارض در بین روایات در "کتب اربعه" سبب شد تا برخی از دانشمندان علم حدیث در اعتبار آنها، نقدهایی را مطرح کنند. با این وجود، انتساب "کتب اربعه" به نویسندگانشان، به اجماع شیعه پذیرفته شده‌است. با تمام این اختلاف‌ها، این آثار در نزد شیعه از پراهمیت‌ترین آثار روایی محسوب می‌شود که با هدف تسهیل دسترسی به روایت‌های فقهی و اعتقادی صورت گرفته‌است. تأثیر نگارش این آثار به حدی بود که از قرن پنجم تا دهم هجری، اثری به اهمیت این آثار نگارش نیافت و دانشمندان حدیث، نسبت به استنساخ اصول بی‌رغبت شدند. فقیهان و متکلمان شیعه، در شرح این چهار کتاب، آثار متعددی نوشته‌اند و چند اثر به صورت تجمیع این چهار کتاب به رشته تحریر درآمده‌است.
حدیث‌نگاری در تاریخ اسلام، فراز و نشیب‌های بسیاری را طی کرده‌است. تا پیش از سدهٔ دوم ه‍. ق، عبارت «تدوین حدیث» مرسوم نبود و از عناوینی چون «تقیید حدیث» یا «کتابت» و «تألیف» استفاده می‌شد. محدثان سنی‌مذهب در قرن اول ه‍. ق، از نگارش حدیث منع می‌شدنداین منع از جانب سه خلیفهٔ اول صورت گرفته و دلایلش اینگونه عنوان شده‌است: دلایل سیاسی، از بین بردن روایات با موضوع فضیلت یا رذیلت افراد، جلوگیری از اختلاف بین مسلمانان، ترس از نسبت دادن دروغ به پیامبر اسلام، عدم نیاز به حدیث با وجود قرآن، ترس از اختلاف حدیث با قرآن و ترس از ترک قرآن. (رک: ) یا آن را مکروه می‌دانستند. در مقابل، محدثان شیعه، به روایت‌هایی از پیامبر اسلام استناد می‌کردند که در آنها به نگارش حدیث توصیه می‌شد. سخت‌گیری‌ها در منع روایت، در خصوص روایت‌های فقهی با اغماض همراه بود. در میان شیعیان امامیه، روایاتی گزارش شده‌است که اولین کتاب‌های مدون حدیثی، متعلق به علی بن ابی‌طالب بوده‌است که به دستور پیامبر اسلام و به جهت حفظ تعالیم اسلامی برای امامان پس از علی نگارش یافته‌است. نام این اثر در برخی روایات، «الجامعه» یا «کتاب علی» عنوان شده‌است. عمر بن عبدالعزیز (۹۹–۱۰۱ ه‍.ق) در قرن دوم هجری به حاکمان ولایت‌های اسلامی دستور داد تا هر حدیث منسوب به پیامبر اسلام را بنویسند. پیش‌تر، شاگردان محمد باقر (۵۷–۱۱۴ ه‍.ق)، به این کار مبادرت کرده بودند که در دوران جعفر صادق با توان بیشتری پی گرفته شد. آقابزرگ تهرانی در کتاب "الذریعه"، یکصد و هفده اصلاصل، به معنای اثری حدیثی است که مستقیماً از کتابت شنیده‌ها پدید آمده‌است. در این اثر، نویسنده تنها به هدف نگارش احادیث مسموع خویش، اقدام به تألیف نموده‌است. در مقابل اصل، مصنفات قرار دارد که علاوه بر متن حدیث، شامل نوشته‌های مؤلف نیز می‌شود. (رک: ) را به شاگردان محمد باقر و جعفر صادق منسوب دانسته و نام آنها را ذکر کرده‌است. به‌تدریج دو مکتب فقهی حدیث‌گرا و عقل‌گرا در میان مذاهب اسلامی شکل گرفت. حدیث‌گراها دربرداشت‌ها و استنباط‌های فقهی خود بیشتر به ظاهر احادیث توجه می‌کردند و احکام استنباطی آنها بر پایهٔ متون قرآن و حدیث استوار بود. در مقابل عقل‌گراها در استنباط احکام شرعی به رأی و قیاس توجه می‌کردند. در این میان، فقه شیعی در ابتدا روایی و بر پایهٔ سماع و نقل حدیث از امامان شیعه استوار بود. حتی شیعیان تا سده‌های پنجم و ششم با واژه و مفهوم اجتهاد مخالفت‌هایی داشتند. روند نگارش حدیث به صورت اصل در تشیع، تا دوران امامت حسن عسکری (مـ ۲۶۰ ه‍.ق) ادامه داشت.
امامان شیعه، همواره شاگردان خود را به نگارش حدیث ترغیب می‌کردند. در این‌باره، محمد باقر، مفضل بن عمر را به نوشتن حدیث توصیه کرد و به او از در پیش بودن روزگاری پرآشوب خبر داد که جز روایت‌های مکتوب، منبع دینی دیگری وجود ندارد.«اکتب و بث علمک فی اخوانک، فإن مت فاورث کتبک بنیک فانه یأتی علی الناس زمان هرج لا یستأنسون الا بکتبکم»؛ «بنویس و به این وسیله علم خود را میان برادران دینی‌ات منتشر کن و هنگام مرگ، نوشته‌هایت را برای فرزندانت به ارث بگذار، زیرا زمانی پرآشوب خواهد آمد که به جز نوشته‌های شما علاقهٔ دینی ممکن نیست.» (رک: "اعیان الشیعه"، ج ۱، ص ۹۲) از آن پس، شاگردان امامان شیعه، به‌ویژه اصحاب جعفر صادق، احادیث را مکتوب می‌کردند. در نتیجه ۴۰۰ کتاب حدیثی تألیف شد که بعدها پایهٔ علوم حدیث شیعه را شکل داد. این آثار که در اصطلاح علوم حدیث به آنها «اصل» می‌گویند؛ به جهت تعدادشان، به اصول اربعمائه (به فارسی: اصول چهارصدگانه) مشهورند. اهمیت این اصول، پس از روی‌کار آمدن عباسیان و سخت‌گیری بر علویان بیشتر شد و به این جهت، شیعیان برای جمع‌آوری و کتابت حدیث، انگیزهٔ بیشتری پیدا کردند.
پایهٔ کتاب‌های حدیثی شیعه، از قرن سوم به بعد و با استناد به «اصول حدیثی» شکل گرفت. جایی که محدثانی مانند حسین بن سعید اهوازی و برادرش حسن بن سعید، احمد بن محمد برقی (مـ ۲۷۴ ه‍.ق)، سعد بن عبدالله اشعری (مـ ۲۹۹ ه‍.ق)، علی بن مهزیار اهوازی و احمد بن محمد بن حسین قمی با استفاده از اصول اربعمائه، کتاب‌های حدیثی جدیدی نوشتند. این آثار ضعف‌ها و نقص‌هایی داشتند؛ مثلاً تمام ابواب معارف اسلامی را شامل نمی‌شدند و دقت کافی در اصول نقل حدیث نداشتند. اولین کتاب از "کتب اربعه" را محمد بن یعقوب کلینی (شیخ کلینی) نوشت و نام آن را "کافی" گذاشت. با فاصلهٔ اندکی، محمد بن علی بن بابویه (شیخ صدوق) کتاب "من لایحضره الفقیه" و پس از او محمد بن حسن طوسی (شیخ طوسی) دو کتاب "تهذیب" و "استبصار" را گردآوری کرد. این سه مؤلف به جهت اشتراک نام محمد، به محمدون ثلاث مشهور شدند. کتاب "کافی" در سال ۳۲۹ ه‍.ق و سه کتاب دیگر، در دوران سلطهٔ آل بویه نوشته شدند. مجموع این چهار کتاب حدیث، اولین بار در قرن ششم ه‍. ق، «کتب اربعه» یا «الاربعه» خوانده شد. استفاده از این تعبیر، احتمالاً به جهت جایگزینی برای صحاح سته — از آثار حدیثی اهل سنت — در منابع شیعی بود. مهدی انصاری در مقدمهٔ "الشافی" نام مصطلح برای این چهار کتاب شیعه را «کتب الشیعه الاربعه» گزارش می‌کند. نصیری گزارش می‌کند که علاوه بر این چهار کتاب، کتاب پنجمی با عنوان «مدینة العلم» اثر شیخ صدوق از این سلسله آثار متقن و معتبر محسوب می‌شد و به همین خاطر با عنوان «کتب خمسه روایی» از این پنج کتاب یاد می‌شد که بعدها و پس از مفقود شدن کتاب "مدینة العلم"، این عنوان به کتب اربعه حدیثی شهرت یافت.
ابوجعفر محمد بن یعقوب بن اسحاق کلینی، از محدثان نامی امامیه است که بین سال‌های ۲۷۰ تا ۲۸۰ ه‍.ق به دنیا آمده‌است. وی در دوران حیات علمی خود از مشایخ بسیاری نقل روایت می‌کرد. کلینی در مقدمهٔ کتابش، هدف از تألیف کافی را درخواست یکی از برادرانش گزارش می‌کند که قصد تحقیق در علوم دینی را داشته‌است. کلینی در جایی از کتابش گزارش می‌کند که باب «"الحجة"» را اندکی گسترش داده‌است ولی با این حال حق مطلب را ادا نکرده‌است. او کتاب "کافی" را با باب «العقل» شروع می‌کند تا مدار ثواب و عقاب را عقل ترسیم کند. کلینی این اثر را در سه بخش کلی «اصول»، «فروع» و «روضه» تدوین کرده‌است که هر یک مشتمل بر ابواب مختلفی است. ابواب "اصول کافی" عبارتند از «"العقل و جهل، فضل العلم، التوحید، الحجة، الایمان و الکفر، الدعاء، فضل القرآن، العشره، الفی، الانفال، الخمس"». در میان ابواب "فروع کافی"، چند باب از ابواب غیر مربوط به فقه وجود دارد که عبارتند از: «الزی، التجمل، المروة و کتاب الدواجن». با وجود هماهنگی در نظم ابواب فقهی "کافی" و کتب سی‌گانه حسین بن سعید، احتمالاً کلینی از کتب حسین بن سعید در تنظیم ابواب فقهی کتابش بهره برده‌است. نجاشی گزارش می‌کند که کلینی، کتاب "کافی" را در طول ۲۰ سال تنظیم و تألیف کرده‌است.
ابوجعفر محمد بن علی بن حسین بن موسی بن بابویه قمی که به اختصار شیخ صدوق خوانده می‌شود، از محدثان نامی امامیه است که به سال ۳۸۱ ه‍.ق از دنیا رفته‌است. وی کتاب "من لایحضره الفقیه" را پس از تألیف کتاب "کافی" به دست شیخ کلینی، تألیف کرد. وی این کتاب را به درخواست یکی از بزرگان زمانش به نام ابو عبدالله محمد بن حسن بن اسحاق بن حسن بن اسحاق بن موسی کاظم نگاشته‌است. شیخ صدوق این کتاب را در موضوع فقه نوشته‌است و به گفتهٔ خودش چون طالب این کتاب را فردی اهل استفاده دانسته‌است، کتاب را چنین تدوین کرده‌است. وی احادیث این کتاب را با حذف سندهای روایت‌ها ضبط کرده‌است و علت این کار را خلاصه شدن کتابش معرفی می‌کند. وی در جایی از کتاب عنوان می‌کند که هدفش از نگارش این اثر، جمع روایات نبوده و صرفاً قصد داشته‌است تا فتوایش را بیان کند. او در برخی از موارد در کتابش، سند روایت را به صورت ناقص یا کامل حذف کرده‌است. در پاره‌ای از روایات، او صرفاً روایت بودن آنچه گزارش می‌کند را با عبارات «فی روایة» و «و روی» می‌رساند و حدیث را به امام مشخصی نسبت نمی‌دهد.
ابوجعفر محمد بن حسن طوسی که به شیخ طوسی شناخته می‌شود، در سال ۳۸۵ ه‍.ق به دنیا آمده و به سال ۴۶۰ ه‍.ق از دنیا رفته‌است. شیخ طوسی با وجود اینکه همچون دو مؤلف دیگر از "کتب اربعه"، فقیه بوده‌است اما آثارش کمتر رنگ و بوی فتوا به خود گرفته‌است. در دوران حیات علمی شیخ طوسی، شبهه‌ای دامن‌گیر مذهب شیعهٔ امامیه بود؛ بر اساس این شبهه، با وجود باور شیعیان امامیه به عصمت امامان و هماوردی سخنان آنان با وحی، اما تعارض‌هایی در احادیث صادر شده از امامان شیعه دیده می‌شد. شیخ طوسی در مقام پاسخ به این شبهات، دو کتاب "تهذیب الاحکام" و "الاستبصار" را نگاشت. به عبارتی تنها هدف شیخ طوسی از نگارش این دو اثر، یک مبحث کلامی بوده‌است. از همین رو عابدی معتقد است که مقایسهٔ این دو اثر با دیگر آثار فقهی شیخ طوسی، اشتباه است. شیخ طوسی در این دو اثر، روایاتی که اعتبار بیشتری داشته‌اند را در ابتدای باب و روایاتی که مرجوححدیث راجح و مرجوح: حدیث‌هایی را گویند که به دلایلی در علم حدیث، بر حدیثی دیگر برتری (راجح) یا پستی (مرجوح) دارند. میزان اعتبار راویان، اعتبار کتاب‌های گزارش‌کننده یک روایت یا تعداد منابع گزارش‌کننده یک روایت، در رجحان (برتری) یک روایت بر روایتی دیگر، مؤثر است. هستند را در انتهای باب ذکر می‌کند.
در دیدگاه اخباری‌ها، احادیث "کتب اربعه" کاملاً معتبرند. آنها وجود تعارض در روایت‌ها را دلیل بر بی‌اعتباری روایت نمی‌دانند و با اصولی چون تقیه، آن را توجیه می‌کنند. در مقابل، اصولیون با پذیرش وجود روایات غیرمعتبر در منابع روایی، گزینشی عمل می‌کنند و روایات را با معیارهای خاصی می‌سنجند. اعتبار "کتب اربعه" از جهت انتساب و تعلق به نویسندگانشان، نزد علمای علم رجال و حدیث، امری مسجل و قطعی است. نمازی شاهرودی در کتاب "الاعلام الهادیه الرفیعه فی اعتبار الکتب الاربعه"، برای اثبات اعتبار "کتب اربعه"، ۶۵ اصل از اصول اربعمائه را به عنوان منبع و مستند "کتب اربعه" نام می‌برد. نزدیکی زمانی حیات مؤلف به زمان صدور روایت — دوران حیات امامان شیعه — دلیل دیگری است که از جانب طرفداران اعتبار "کتب اربعه" برای معتبر بودن آنها ذکر شده‌است.
خودِ مؤلفان احادیث کتاب‌هایشان را معتبر می‌دانند؛ چنان‌که کلینی می‌نویسد: «در کتاب "کافی"، تمام آنچه متعلم در فنون علم دین به آن نیاز دارد و قصد عمل به اخبار درست و سنن صحیح دارد، جمع شده‌است.» حر عاملی و مجلسی این عبارت کلینی را تصریح مؤلف در صحت احادیث کتاب "کافی" می‌دانند. شیخ صدوق در ابتدای کتاب "من لایحضره الفقیه" به حُجیّت تمام احادیث کتابش تصریح می‌کند. برخی چون علامه حلی، با استناد به این تصریح صدوق، احادیث مرسل "من لا یحضر" را معتبر می‌دانند. شیخ طوسی نیز در ابتدای کتاب "تهذیب" می‌نویسد: «اخباری که در کتابم نقل کرده‌ام، اخبار متواتر و روایاتی است به همراه قرائن دال بر صحت، و همان سنت مقطوعی که اصحاب مشهور ما آورده‌اند.» با این وجود محمدباقر صدر، در اعتبار تمام روایات "کتب اربعه" خدشه داشته و ادعای منسوب به نویسندگان در خصوص اعتبار کتاب‌ها از جانب مؤلفان آثار را رد می‌کند و می‌گوید: «تمام روایات "کتب اربعه" صحیح نیست و نویسندگان این آثار نیز چنین ادعایی نداشته‌اند.»
عبدالحسین امینی، پس از گزارش نقل قولی از منابع اهل سنت مبنی بر اعتقاد شیعیان به اعتبار "کتب اربعه" و باور به وجوب عمل به تمام روایات این چهار کتاب، می‌نویسد: «شیعیان، "کتب اربعه" را موثق‌ترین کتاب‌های حدیثی خویش قلمداد می‌کنند؛ اما وجوب عمل به تمام روایات آن را باور ندارند.» امینی، وجود نقد و شرح بر این کتاب‌ها را دلیلی بر صحت ادعایش می‌داند. بر این اساس اخبار "کتب اربعه"، از مقبولیت عرفی نزد شیعه برخوردار است؛ اما حجیت و اعتبار احادیث "کتب اربعه"، مشروط به نبود موانع اعتبار و حجیتاز جمله موانع اعتبار و حجیت روایات: مخالفت عقل، مخالفت کتاب، مخالفت سنت قطعیه، مخالفت عمل مشهور، وجود اخبار مخالف، وجود اضطراب در روایت و… می‌باشد. (رک: ) خواهد بود. علی بن جعفر کاشف‌الغطا، تمام "کتب اربعه" را بر اساس اجماع، معتبر می‌داند. شیخ بهایی نیز این کتاب‌ها را از جهت قرینه‌های متعدد در اعتبارشان، به‌طور تمام صحیح می‌داند. سید مرتضی علم‌الهدی که دو اثر از "کتب اربعه" — "کافی" و "من لایحضره الفقیه" — را درک کرده‌است، تواتر را دلیلی بر اعتبار این کتب می‌داند. مامقانی در "تنقیح المقال"، احادیث "کتب اربعه" را مورد اعتماد معرفی می‌کند. محمدباقر مجلسی نیز عمل به روایات "کتب اربعه" را جایز العمل قلمداد می‌کند. به عقیدهٔ نمازی، وجود روایت‌هایی از غیر چهارده معصوم در "کتب اربعه"، به جهت نقل از اصول یا به جهت نقل از نص یکی از آنان می‌باشد. نمازی با این پیش‌فرض، تمام احادیث "کتب اربعه" را از حیث «صدور» و نه «جهت صدور»، معتبر می‌داند.
از میان دانشمندان شیعه، گروهی احتمال وضع و دس در مجموعه‌های حدیثی از جمله "کتب اربعه" را منتفی نمی‌دانند. از همین‌رو استفاده از علم رجال را برای پالایش این آثار، ضروری می‌دانند. در میان عالمان شیعه، محمدحسین کاشف‌الغطا معتقد است که در "کتب اربعه"، صحیح و سقیم وجود دارد و برخی روایات از جهت متن و سند، دچار ضعف هستند. ابوالقاسم خویی نیز بر این باور است که در «روضه کافی»، روایاتی وجود دارد که قطع به عدم صدور آنها وجود دارد. به اعتقاد او تمام روایات "کتب اربعه" نمی‌توانند صحیح و در نتیجه قطعی‌الصدورقطعی‌الصدور: روایتی را گویند که صادر شدن آن از پیامبر یا امام، به‌طور قطعی مورد قبول باشد. باشند. محمدباقر صدر نیز با توجه به روایات باب حجیت ظواهر، عدم صحت تمام روایات "کتب اربعه" را مدعی است.
دانشمندان شیعه، کتب اربعه را به جهت اهمیت، با صفاتی چون «دعائم الدین»، «دعائم الایمان»، «عماد الاسلام»، «مرجع الفقها»، «مدار الشیعه»، «سند المذهب» و «اصول الحدیث» یاد کرده‌اند. شیخ مفید در "شرح تصحیح الاعتقاد"، کتاب "کافی" را پرفایده معرفی کرده‌است. به اعتقاد وی، کلینی به اصول اربعمائه دسترسی داشته‌است. سید حسین بروجردی در مقدمهٔ "جامع الاحادیث" از تدوین و تجمیع اصول اربعمائه توسط طبقهٔ ششم راویانطبقهٔ ششم راویان: هر راوی نسبت به دورهٔ زمانی خود و نسبت به تعداد راویان قبلی خود در طبقه‌ای قرار می‌گیرد. طبقهٔ ششم راویان یعنی ششمین گروه از راویان که از طبقهٔ پنجم نقل روایت می‌کنند و طبقهٔ هفتم از آنان روایت گزارش می‌کنند. در عصر علی بن موسی الرضا یاد می‌کند. بروجردی، ثمرهٔ تلاش این گروه از راویان را، کاهش تعداد اصول حدیثی از چهارصد کتاب، به چند کتاب اصلی می‌داند؛ چهارصد کتابی که منبع شیخ کلینی، شیخ صدوق و شیخ طوسی در تألیف کتاب‌هایشان بوده‌است. این مطلب را مامقانی در "تنقیح المقال" و تستری در "قاموس الرجال" گزارش کرده‌اند. انصاریان، هدف از تألیف کتب اربعه را تسهیل دسترسی به روایت‌های فقهی و اعتقادی می‌داند. میرزا حسین نوری نیز در خاتمهٔ کتاب "مستدرک الوسائل"، اهمیت "کتب اربعه" را در گروی جامعیت و شمول عمدهٔ احادیث در موضوع فروع دین می‌داند. محمدطاهر بن محمدحسین قمی در وصف اعتبار و اهمیت کتب اربعه چنین سروده‌است:
فیض کاشانی در اجازهٔ نقل روایتش به مجلسی، "کتب اربعه" را از کتاب‌های محوری در زمینهٔ روایات در عصر خود عنوان کرده‌است. امیر شرف‌الدین، حسین خوانساری، شیخ بهایی، شهید ثانی و ملا احمد نراقی نیز "کتب اربعه" را منابعی اصولی و محوری در تشیع دانسته‌اند. انصاری، "کتب اربعه" را در زمینه‌هایی غیر از احادیث فقهی و اعتقادی نیز بااهمیت توصیف کرده‌است و استفاده از این منابع چهارگانه در هر زمینهٔ علمی را دلیل توجه و ارجاع دانشمندان به این اثر می‌داند.
به عقیدهٔ انصاری، از قرن پنجم تا دهم هجری، اثری به دقت و جامعیت "کتب اربعه" نوشته نشد. انصاری یکی از علت‌های این فاصلهٔ زمانی را «فترت تدوین حدیث» می‌خواند. با تألیف "کتب اربعه"، به مرور از رغبت دانشمندان حدیث در استنساخ اصول کاسته شد و بسیاری از کتاب‌های حدیثی متروک شدند. در آتش‌سوزی کتابخانهٔ کرخ بغداد که در سال ۴۴۷ ه‍.ق روی داد، بسیاری از کتاب‌های اصول به کلی از بین رفت. یکی از انگیزه‌های نویسندگان "کتب اربعه"، وجود تعارض‌ها در احادیث، مبارزه با جریان انحرافی غلات و تحریف احادیث بود. اما پس از تدوین آثار شیخ طوسی و شیخ صدوق و با تلاش‌های سید مرتضی و شیخ مفید پروندهٔ نابسامانی‌های عصرِ متقدمانِ شیعه در احادیث، بسته و تدوین کتاب‌های کلامی و فقهی در بین دانشمندان شیعه رایج شد. یکی از اقدامات نویسندگان "کتب اربعه"، عدم گزارش توقیع‌های منسوب به حجت بن الحسن بود. امینی پس از گزارش نقدهایی به شیعه از جانب اهل سنت مبنی بر اعتماد و اعتقاد به توقیع‌های امام غایب، پیامد عدم گزارش این توقیع‌ها در "کتب اربعه" را، عدم اعتبار توقیع‌ها از منظر فقه و همین‌طور عدم خرده‌گیری بر شیعه به جهت استناد به امامی غایب می‌داند.
کتاب "مُنْتقی الجُمان فی الاحادیث الصحاح و الحسان" اثری روایی از حسن بن زین‌العابدین عاملی (مشهور به صاحب معالم) است که به بررسی انتقادی "کتب اربعه" پرداخته‌است. کتاب "وسائل الشیعه" اثر شیخ حر عاملی نیز بر پایهٔ "کتب اربعه" تدوین شده‌است. کتاب "الوافی" اثر ملامحسن فیض کاشانی به تجمیع "کتب اربعه" با حذف مکررات و اضافه نمودن شرح‌هایی بر روایات به نگارش درآمد. کتاب "وافی" با هدف جمع‌آوری روایات با موضوع علوم قرآنی از "کتب اربعه" و غیر آنها تألیف شده‌است. "الشافی" دیگر اثر فیض کاشانی است که با هدف ترتیب و شرح "کتب اربعه" نگارش یافته‌است و به نوعی تلخیص و منتخبی از کتاب "الوافی" می‌باشد. موضوع "شافی"، احادیث اخلاقی و اعتقادی است. فیض با توجه به "کتب اربعه"، "نوادر الاخبار" را نیز برای تکمیل این کتاب‌ها و با هدف جمع‌آوری احادیث غیرمنقول در "کتب اربعه" نگاشته‌است. علی نمازی شاهرودی نیز اثری با "عنوان الاعلام الهادیة الرفیعه فی اعتبار الکتب الاربعه" را در تعریف، توضیح و بیان اعتبار "کتب اربعه" به نگارش درآورده‌است.
علی نمازی در "الأعلام الهادیة الرفیعة"، وجود احادیث سهو النبی در بین روایت‌های "کتب اربعه" را یکی از ایرادات گرفته‌شده بر "کتب اربعه" می‌داند. ایراد دیگری که نمازی آن را گزارش می‌کند؛ بیان برخی روایات از افرادی غیر از چهارده معصوم و وجود روایات صادر شده در شرایط تقیه، می‌باشد.
"کافی" به عنوان اولین کتاب از "کتب اربعه"، در سخت‌ترین و بحرانی‌ترین وضعیت فکری و اعتقادی شیعه نگارش شد. محمدباقر مجلسی، این کتاب را جامع می‌داند. به عقیده فیض کاشانی، شمول روایت‌های اعتقادی، فقهی و اخلاقی در این اثر، سبب شد تا "کافی"، نسبت به سه کتاب دیگر "کتب اربعه"، بی‌نظیر توصیف شود. کلینی برای جمع‌آوری و تکمیل این کتاب، ۲۰ سال وقت صرف کرد که نشانهٔ دقت مؤلف در تألیف این اثر می‌باشد. دیگر ویژگی خاص این اثر، وجود روایت‌های ثلاثیاتثلاثیات روایاتی است که با سه واسطه به امامان شیعه رسیده باشد. (رک: ) در متن کتاب است. به جهت عنوان‌دهی دقیق و موجز باب‌ها و تشخیص آسان توضیحات کلینی از متن اصلی روایت، این کتاب به «اضبط کتب اربعه» مشهور است. مؤلف برای حل تعارض روایت‌های کتاب، از سه طریقِ عرضهٔ احادیث بر قرآن، عرضهٔ احادیث بر سنت قطعیه و مخالفت با عامه استفاده کرده‌است. بر همین اساس، شوشتری معتقد است، اگر یکی از روایات متعارض در کتاب "کافی" گزارش شده باشد، طرف راجح و معتبر از دیدگاه کلینی است؛ بنابراین، گزارش دو روایت متعارض توسط کلینی، نشانهٔ توقف او در تشخیص طرف راجح و صحیح می‌باشد. این اثر متشکل از سه بخش «اصول»، «فروع» و «روضه» است. در انتساب بخش پایانی یا «روضه» به کلینی، گمانه‌زنی‌هایی وجود دارد. در این باره، نجاشی، بخش «روضه» را جزئی قطعی از کتاب "کافی" می‌داند. در میان "کتب اربعه"، تنها کتاب "کافی" سندِ روایت را در ابتدای هر حدیث، آورده‌است. بقیهٔ کتاب‌ها، این سند را به جهتِ اختصار و زیبایی، در انتهای کتاب و به صورت «گزارشِ طریقت مؤلف تا راوی» ذکر کرده‌اند.
وجود روایت‌های ضعیف در متن کتاب، از جمله معایبی است که بر کتاب "کافی"، گرفته می‌شود. این روایات ضعیف، شامل نقل روایت با سند مرسل، روایت مجهول، مهمل، غالی و نقل روایت از راویان ضعیف است. از همین رو ابوالقاسم خویی با اشاره به تصریح کلینی در مقدمهٔ کتاب "کافی"، معتقد است که منظور کلینی از تصریح به اعتبار کتابش، نمی‌تواند به معنای وثاقت تمام راویان کتاب باشد؛ چرا که در این اثر از افراد مجهول و ضعیف، نقل روایت صورت گرفته‌است. هاشم معروف الحسنی، تعداد ۵۰۷۸ حدیث از مجموع احادیث "کافی" را صحیح، ۱۴۴ روایت را حسن، ۱۱۲۸ حدیث را موثقحدیث حسن: حدیثی است که شیعه و ممدوح بوده‌است ولی تصریح به عدالت وی نشده‌است. حدیث موثق: حدیثی است که در سلسلهٔ سند آن، فرد مسلمان غیرشیعهٔ مورد وثوق باشد. حدیث قوی: حدیثی است که در سلسلهٔ سند آن فرد شیعه وجود دارد که مدح و ذمی دربارهٔ او نرسیده‌است. (رک: ) یا قوی و ۹۴۵۸ حدیث را ضعیف می‌داند. وجود ضعف متنی در برخی از روایات "کافی"، عیب دیگر این اثر به‌شمار می‌آید که با وجود تعداد کم آنها، نشانهٔ نفوذ جریان غلو در کتاب‌های اصول می‌باشد. قدیمی‌ترین نسخه مربوط به کتاب کافی، متعلق به سال ۶۷۵ ه‍.ق است که به خط علی بن ابی المیامین علی بن احمد بن علی و در کتابخانه آستان قدس رضوی نگاهداری می‌شود.
"من لایحضره الفقیه"، یکی از آثار شیخ صدوق در موضوع نقل احادیث فقهی است. به گفتهٔ صدوق، در تدوین این اثر از یازده اثر روایی استفاده شده‌است که همگی معتبرند. سه اثر "الرحمه" اثر محمد بن عبدالله اشعری، "جامع" اثر ابن ولید و "شرایع" تألیف ابن بابویه (پدر شیخ صدوق)، مهم‌ترین منابع صدوق در تألیف این اثر بوده‌اند. شیوهٔ صدوق در ترتیب نقل احادیث، بیان روایت جامع در ابتدای هر باب و بیان احادیث مفصل در ادامهٔ باب بود. همچنین مؤلف در بیان برخی روایات، تقطیع یا توضیح را پیش گرفته‌است. در این اثر، علاوه بر احادیث، از آیات قرآن، توضیح روایت و بیان فتوای مؤلف به جهت تألیف کتابی فقهی — و نه صرفاً روایی — استفاده شده‌است. بر خلاف کتاب "کافی"، در این اثر، احادیث متعارض نقل نشده و در صورت نقل تعارض، شیوهٔ رفع تعارض آن بیان شده‌است. در بین روایت‌های فقهی این اثر، برخی احادیث اعتقادی و علل احکام شرعی، به مناسبت آمده‌است. کتاب "من لایحضره الفقیه"، مورد توجه عالمان، محدثان و محققان شیعه بوده‌است و برخی چون سید محمدمهدی بحرالعلوم آن را برتر از سایر "کتب اربعه"، از جمله "کافی" می‌دانند. ابن غضائری از وجود نامه‌هایی به خط حسن عسکری در نزد شیخ صدوق گزارش می‌کند.
صدوق در مقدمهٔ کتابش، احادیث نقل شده در "من لایحضر" را معتبر می‌داند؛ اما کلام وی مبنی بر اعتماد به سخنان استادش در اعتبار روایت‌ها و اعتماد کامل بر اعتبار کتاب‌های مرجع مورد استنادش، مورد انتقادهایی قرار گرفته‌است. صدوق، طریق خویش را در این اثر، به ۳۷۹ مشیخهمشیخه: استاد یا کسی که از او نقل روایت می‌شود. گزارش می‌کند اما بجز ۱۲۰ تن از مشیخه‌های خود، از سایر آنان نامی به میان نمی‌آورد. ۵۰ تن از راویانی که صدوق از آنان نقل گزارش کرده‌است، اصل یا کتابی نداشته‌اند تا صدوق از آنها استخراج حدیث کند. دیگر نقاط ضعف این اثر، فتواهای شاذ و نادر شیخ صدوق، عدم تشخیص توضیحات نویسنده از اصل روایت، وجود ۲۰۵۵ روایت مرسل — نزدیک به یک سوم کتاب — و نقل از ۵۰ راوی ضعیف می‌باشد. قدیمی‌ترین نسخه این اثر متعلق به سال ۵۷۴ ه‍.ق است که به نام "دستنویس یزدی" و در کتابخانه وحید ذوالفقاری نگاهداری می‌شود.
"تهذیب الاحکام" یکی از آثار روایی شیخ طوسی است. ویژگی اصلی این کتاب، دسترسی نویسندهٔ آن به کتابخانه‌های بزرگی چون کتابخانهٔ سید مرتضی و کتابخانهٔ محله کرخ بغداد می‌باشد که سبب شد تا شیخ طوسی بتواند، روایات ناشناخته در میان منابع را جمع‌آوری کند. در این اثر، همچون "من لایحضر الفقیه"، احادیث متعارض گزارش شده‌اند که نشانهٔ عمق و اعتبار این اثر می‌باشد. طوسی این اثر را بر مبنا و ترتیب کتاب "المقنعه"ِ شیخ مفید نوشته و در آن، احادیث ابتدایی هر باب را بر احادیث انتهای باب، ترجیح داده‌است. طوسی به جهت رعایت اختصار در کتاب، احادیث را با سندی معلق می‌آورد و در انتهای کتاب، طریقهٔ خود به هر راوی را به‌طور کامل گزارش می‌کند. بیشتر احادیث این اثر در موضوع فقه می‌باشند و نسبت به "کافی" و "من لایحضره الفقیه"، شامل احادیث فقهی بیشتری است. ارائهٔ نسبتاً کامل از آرای موافق و مخالف احکام شرعی مورد اختلاف، از ویژگی‌های این اثر است. وجود احادیث ضعیف، ضعف در بیان وجوه حل تعارض بین روایات متعارض، بیان دلایل غیرمحکم برای برخی ادعاها و وقوع خطا و تحریف در نقل سند و متن برخی روایات، از جمله معایب این اثر به‌شمار می‌آید. از کتاب "تهذیب الاحکام"، نسخه‌های نادری وجود دارد که قدیمی‌ترین آنها نسخه اصلی کتاب به خط مؤلف است که در اختیار نوادگان او قرار داشته‌است.
"استبصار" دیگر اثر شیخ طوسی در موضوع حدیث است که اولین اثر فقهی شیعی در جمع روایات مختلف به‌حساب می‌آید. طوسی در این اثر، فتوای خویش را با ذکر روایتی بیان و در ادامه، احادیث مخالف فتوایش را نقل می‌کند. وی در نهایت راه جمع یا طرح روایات مخالف را بیان می‌کند. از ویژگی‌های مشترک "استبصار" و "تهذیب"، می‌توان به مواردی چون تنظیم شدن بر اساس کتاب "مقنعه"، حذف سندهای روایت به جهت رعایت اختصار و کوشش در رفع تعارض میان احادیث متعارض اشاره کرد. نویسنده در این اثر، احادیث را به دو دستهٔ متواتر و غیرمتواتر؛ و غیرمتواتر را نیز به دو دستهٔ احادیث همراه با قرائن و احادیث بدون قرائن (آحاد) تقسیم می‌کند. بر اساس این تقسیم‌بندی، احادیث آحادِ بدونِ معارض، مورد پذیرش هستند و در صورت وجود تعارض، باید قواعد تعادل و تراجیح در تعیین روایت حجت مورد استفاده قرار گیرد. همچنین شیخ طوسی در این اثر به بیان برخی از قرائن برای اعتبار روایت پرداخته‌است. تمام نقدهای وارد شده بر کتاب "تهذیب،" بر کتاب "استبصار" نیز وارد شده‌است. به گزارش آقابزرگ تهرانی در "الذریعه"، قدیمی‌ترین نسخه این کتاب، نسخه ناقصی نگاهداری شده در کتابخانه سیدهادی کاشف‌الغطاء در نجف به خط جعفر بن علی مشهدی است که تاریخ اتمام نگارشش، ۵۷۳ ه‍.ق عنوان شده‌است.
طبرسی در خصوص اصول اربعمائه می‌نویسد که چهارهزار نفر از اهل علم، از جعفر صادق روایت کرده و سؤالاتِ از وی و جواب‌های او را جمع‌آوری کرده‌اند. این کتاب‌ها به نام «اصول اربعمائه» (یا اصول چهارصدگانه) شناخته می‌شوند. علی نمازی تمام روایات موجود در "کتب اربعه" را اتخاذ شده از همین اصول می‌داند. وی در تحقیقی، شصت و پنج اصل از این اصول را منبع تألیف "کتب اربعه" دانسته‌است.
کتاب "الاعلام الهادیه الرفیعه فی اعتبار الکتب الاربعه"، از آثار مربوط با "کتب اربعه" است که توسط علی نمازی شاهرودی نگاشته شده‌است. نویسنده در این اثر سعی می‌کند تا اعتبار "کتب اربعه" را با استدلال‌هایی، به مخاطب اثبات نماید. نمازی در این اثر ابتدا به بررسی اجمالی راویان این کتب می‌پردازد و اقوال علمای شیعه را در این خصوص گزارش می‌کند و به انتقادها پاسخ می‌دهد. وی کتابش را در ۵ فصل و یک خاتمه تدوین کرده‌است. در فصل اول به بیان اصول اربعمائه مورد استفاده در "کتب اربعه" و در فصل دوم به اعتبار این اصول پرداخته‌است. او می‌کوشد تا در فصل سوم وجوب اعتماد به این اصول را اثبات کند و در فصل چهارم، سخنان مشایخ ثلاث (نویسندگان کتب اربعه) در اعتبار "کتب اربعه" را مورد توجه قرار می‌دهد. نمازی در فصل پنجم، اعتبار "کتب اربعه" را از زبان عالمان شیعه گزارش می‌کند و در خاتمهٔ کتاب به دفع شبهات در خصوص این کتب می‌پردازد. فصل هفتم از کتاب "مستدرکات علم رجال الحدیث" اثر همو نیز به اعتبار "کتب اربعه" اختصاص یافته‌است. دیگر کتاب در این زمینه، "اصول علم الرجال بین النظریه و التطبیق" اثر محمدعلی علی‌صالح معلم است. این کتاب تقریر درس خارج مسلم داوری است. فصل اول این کتاب در بررسی "کتب اربعه" تدوین شده‌است. ابوالقاسم خویی نیز در کتاب "معجم رجال الحدیث" "و تفصیل طبقات الرواة"، مقدمهٔ ششم از کتابش را به بررسی روایات "کتب اربعه" اختصاص داده‌است. وی اسامی راویان "کتب اربعه" را یک به یک در کتاب گزارش می‌کند و به بررسی رجالی آنان می‌پردازد. محمدباقر بهبودی، چهار اثر به صورت مجزا به نگارش درآورده‌است و قصد داشته تا صحاح احادیث این آثار را جمع نماید. حسن بن زین‌الدین عاملی معروف به صاحب "معالم"، اثری با عنوان "منتقی الجمان" را در بررسی "کتب اربعه" نگاشته‌است و در آن به روش اسناد "کتب اربعه" و همچنین ویژگی‌های این کتب و بررسی سند و راویان این آثار پرداخته‌است. کتاب "مفتاح الفلاح" اثری مختصر است از ابوالفضل میرلوحی که به اعتبار و صحت "کتب اربعه" پرداخته‌است.
بر هر یک از "کتب اربعه" شرح‌های متعددی نگاشته شده‌است، مهم‌ترین این شرح‌ها "مرآة العقول" اثر محمدباقر مجلسی و "شرح ملاصالح مازندرانی" بر کتاب "کافی" است. "روضة المتقین" و "لوامع صاحبقرانی" از محمدتقی مجلسی شرحی بر کتاب "من لایحضره الفقیه" است و "ملاذالاخیار" اثر محمدتقی مجلسی و "غایة المرام" از نعمت‌الله جزایری شرحی بر "تهذیب الاحکام" است. "جلاء الابصار" اثر عبدالرضا طفیلی نیز شرحی بر "الاستبصار" است که معروف‌ترین شرح‌های "کتب اربعه" به‌شمار می‌آیند.
حسین بن روح نوبختی ("شیخ ابوالقاسم حسین بن روح بن ابی‌بحر نوبختی") (فوت ۳۲۶ ق/ ۹۳۷ م) سومین نایب خاص امام زمان به‌مدت بیست سال (حدود ۳۰۵ تا ۳۲۶ ه.ق/ ۹۱۷ تا ۹۳۷ میلادی) در دوران غیبت صغری بود.Encyclopædia Iranica
ابوجعفر محمد بن علی شلمغانی (اعدام شده در سال ۳۲۲ ق/ ۹۳۳ م) دستیار حسین روح و مأمور او در بغداد و حسین منصور حلاج به مخالفت با نیابت حسین بن روح پرداخته و با نفوذی که خاندان نوبختی داشتند، توسط خلافت عباسی اعدام شدند.
حسین بن ابی‌بحر را مورّخان و محدّثان گاهی «نوبختی»، «روحی»، گاهی «حسین بن روح بن بنی‌نوبخت» و بعضاً «قمی» گفته‌اند. در بعضی از روایات آمده که وی اهل قم بوده‌ است؛ برخی دیگر معتقدند که ملقّب شدن نوبختی به «قمی»، بخاطر شدّت علاقه و ارتباط وی با قم و علمای آن سامان بوده‌ است.حسینیان مقدم، حسین، نقش نوبختیان در پیشبرد افکار شیعه (قسمت اول) ، پایگاه اطلاع‌رسانی مطالعات شیعه‌شناسی، 2۶-07-1384
وی از خانواده نوبختی بود و با ابوسهل نوبختی نسبت داشت که در تبیین علم کلام تشیع دوازده امامی نقش مهمی دارد. حسین بن روح علاوه‌بر آنکه در میان شیعیان بغداد از موقعیت اجتماعی خوبی بهره‌مند بود، در میان دستگاه خلافت عباسی به‌خصوص آل‌فرات نیز از نفوذ و احترام قابل ملاحظه‌ای برخوردار بود.
او از نزدیکان مورد اعتماد محمد بن عثمان (دوّمین نایب خاص) بود و رابط بین او، پدرش عثمان بن سعید و شیعیان بود.
فقهای بزرگ در آن عصر با تمام علم و فقاهت‌شان از وی پیروی می‌کردند. «علی بن بابویه» (پدر شیخ صدوق) برای دیدار با او به بغداد رفت و پاسخ پرسش‌هایش را از وی دریافت کرد.
وی به سفارش محمد ابن عثمان پس از مرگش جانشین او شد و به‌مدت ۲۰ سال (تا ۳۲۶ ق - ۹۳۷ میلادی) در این مسند باقی ماند. وی از خانواده نوبختی بود و با ابوسهل نوبختی نسبت داشت که در تبیین علم کلام تشیع دوازده امامی نقش مهمی دارد.
حسین بن روح در ۱۸ شعبان سال ۳۲۶ هجری در‌گذشت.https://www.menbarha.ir/content/279 قبر وی در محله نوبختیه در غرب بغداد در وسط بازار عطاران، در انتهای کوچه‌ای است که در آنجا بقعه و صحن مختصری بنا کرده‌اند.
کتاب کمال الدّین و تمام النّعمة، تألیف محمد بن علی بن بابویه معروف به شیخ صدوق (متوفّی ۳۸۱ هـ ق) است.
از جمله کتاب هایی که در موضوع امام دوازدهم شیعیان و غیبت ایشان به رشته تحریر در امده،این کتاب است. با وجود این که شیخ صدوق اولین کسی نیست که در این موضوع دست‏ به تالیف زده است و لیکن کتاب «کمال الدین و تمام النعمه» از اولین کتابها و در عین حال مستندترین آنها در مساله غیبت است.
محتوای این کتاب بر مأخذ اصلی شیعه الاصول الاربع مأة که قبل از سال ۲۶۰ هـ ق، توسط جعفر صادق و دیگر امامان شیعه گرد آوری شده، تکیه دارد. شیخ صدوق به خاطر این که پدرش ابن بابویه از فقهای عالیقدر و وکیل امام در قم بوده، توانست اطلاعات موثقی را دربارهٔ ارتباطات پنهانی بین وکلا و مهدی به وسیلهٔ چهار سفیر ارائه دهد. وی همچنین فصلی را دربارهٔ معمّرینی که بیش از صد سال عمر کرده‌اند، اختصاص داده، تا طول عمر امام دوازدهم را توضیح دهد.
شیخ صدوق می‌نویسد: «کتاب خود را زمانی که در نیشابور بوده جمع آوری و انشاء کرده‌است، زیرا غیبت امام عصر (عج) موجب حیرت و تحیّر در بین اکثریت شیعیانی که او را ملاقات می‌کردند، شده و در نتیجه باعث انحراف آنها گردیده بود».
امام الفضلیه علی بن موسی بن طاووس (۵۸۹_۶۶۴هجری) معروف به سید بن طاووس از سادات معروف حلّه، فقیهان بزرگ مذهب شیعه جعفری سدهٔ هفتم هجری و استاد علامه حلّی است. پیروان مکتب او امروزه با نام جعفری فضلی یا مذهب فضلیه در ایران و عراق و شمال آفریقا ساکن هستند.
نسب سید بن طاووس از جانب پدر به حسن بن علی امام دوم شیعه و از جانب مادر به حسین بن علی امام سوم شیعیان می‌رسد. و گفته می‌شود که سید بن طاووس دو مرتبه موفق به دیدار حجت بن الحسن شده‌است. سید بن طاووس به خاطر قیام خود و همچنین آثار فراوانش که به عقیدهٔ تمام مذاهب شیعه دست نخورده و دور از بدعت باقی‌مانده‌است معروف است.
رضی‌الدین، ابوالقاسم و ابوالعلی علی بن موسی بن جعفر بن محمد ابن‌عباس ابن قاسم ابن محمد ابن اسحاق ابن حسن ابن سلیمان ابن داوود ابن حسن ابن علی ابن ابیطالب ملقب به "امام الفضلیه" و مشهور به "سید بن طاووس" در شبانگاه جمعه یکم ربیع الاول سال ۳۷۰هجری در شهر بلد عراق متولد شد.أکمونه، مواردالإتحاف، ج۱، ص۱۰۷–۱۰۸. نسبت او از جانب پدر به حسن بن علی و از جانب مادر به حسین بن علی می‌رسد، به همین خاطر به او «ذوالحسبین» نیز می‌گویند.سید بن طاووس، کشف المحجه، ص۲۹۴.
پدرش، موسی بن جعفر الزید، از راویان بزرگ حدیث است که بعدها ابن طاووس روایاتش را جمع‌آوری نموده با نام "فرقة الناظر و بهجة الخاطر مما رواه والدی موسی بن جعفر" منتشر نمود. گفته می‌شود یکی از اجداد ابن طاووس یعنی «ابوعبدالله» سخی الدین محمد ابن‌عباس، یا سید محمد ابن اسحاق دارای چهره‌ای زیبا بود، به همین دلیل فرزندانش به ابن طاووس معروف شدند.قمی، الکنی و الألقاب، ج۱، ص۳۴۱
مادر ابن طاووس بانو عکرمه بنت علی الورام بن ابی فراس، از بزرگان بود،روضات الجنات، خوانساری، ج۴، ص۳۲۵. و مادر پدرش که همسر جعفر الرحیم بود نوه هادی امام دهم شیعیان می‌باشد.شهیدی گلپایگانی، راهنمای سعادت، ص۱۴.
همسر وی علیا مخدرات زهرا خاتون دختر علی ابن حبیب والی همدان بود و دخترش علیا مخدرات
فاطمه خاتون نیز قبل از نه سالگی حافظ قرآن شد؛ چونان مقام علمی بالایی داشت که پدرش به وی در کنار برادرانش سید علی الاکبر و سید عباس الصغیر اجازه روایت حدیث را داد.محدثات شیعه، ص 285
برادرش سید رضی بن طاوس یعنی جمال‌الدین احمد (م ۶۷۳) هم از عالمان بزرگ شیعه در قرن هفتم بود.
هولاکو چندی بعد از فتح بغداد همچنانکه ابن العلقمی را حکومت آن شهر بخشید سید بن طاوس را نیز به نقابت سادات آنجا گماشت (سال ۶۶۴ هجری) و او شغل خود را تا پایان عمر نگاه داشت.
گفته می‌شود که سید بن طاووس دو مرتبه موفق به دیدار حجت بن الحسن امام دوازدهم شیعیان شده‌است که هردو مرتبه در تأیید او بوده‌است.
او در روز جمعه بیستم صفر ۴۳۶هجری در سن ۶۶ سالگی درگذشت و طبق وصیتش، جانشینانش را در دفن او میان حرم جدش علی بن ابی‌طالب یا زادگاهش مخیر کرد و به دلیل مخالفت خلیفه وقت در همان زادگاهش به خاک سپرده شد و بقعه او با نام حرم النور یکی از عتبات مورد احترام شیعیان است.
ابن طاووس ابتدا در شهر بلد و نزد پدر و جدش، "سید" "علی" "ورام بن ابی فراس"، علوم مقدماتی را آموخت. سپس برای تحصیل دانش از بلد به کاظمین و سپس بغداد مهاجرت کرد.
او در اندک زمانی از هم شاگردی‌های خود سبقت گرفت چنان‌که در "کشف المحجة" می‌گوید:"وقتی من وارد کلاس شدم آنچه را دیگران در طول چند سال آموخته بودند، در یک سال آموختم و از آنان پیشی گرفتم."او سپس به مدت دو سال و نیم به تحصیل فقه پرداخت و پس از آن خود را از استاد بی‌نیاز دید و بقیه کتب فقهی عصر خویش را به تنهایی مطالعه نمود. او در سال ۴۹۰ هجری و مدت شش سال در آنجا (بغداد) به تربیت شاگردان و تدریس علوم مختلف پرداخت و چون به دلیل جایگاه پر نفوذ خود تحت فشار دولت عباسی قرار گرفته بود از بغداد به زادگاه خود بلد بازگشت و قیام نمود.
او پیش از آغاز قیام دو ماه را در نجف به سر برد و سپس به کربلا مهاجرت کرد و حدود سه ماه هم در آنجا اقامت داشت. و در همان اقامت کوتاه در کربلا کتاب کشف المحجة را به عنوان وصیتی برای فرزند ارشدش که در آن زمان نوزاد بود، نوشت. او در تاریخ ۲۰ صفر سال ۳۹۷ هجری قمری قیام نموده و با این قیام تلاش نمود تا تشیع را از بدعت خلافت فاطمی نجات داده علیه طاغوت زمان که خلافت عباسی بود قد علم کند.