moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
در «رادیو پیک ایران» که ابتدا به مدت کوتاهی در آلمان دمکراتیک و سپس بلغارستان (۱۳۴۰–۱۳۵۴) مستقر بود، داوود نوروزی سردبیر این رادیو شد و نقش اصلی را در سازماندهی کادرها و تنظیم برنامه ایفاء کرد.
پس از انقلاب ایران داوود نوروزی به دو دلیل در جمع رهبران حزب توده ایران که به ایران بازگشتند قرار نگرفت. نخست به دلیل بیماری و دوم به آن دلیل که پرونده‌ای قطور دربارهٔ افشای نقش مخرب روحانیون انگلیسی در دوران دولت دکتر مصدق داشت و اساساً نسبت به تکرار همین نقش در انقلاب ۵۷ یقین داشت و او فردی نبود که یقین دیگری داشته باشد ولی سیاست دیگری را دنبال کند و در راه آن قلم بزند.
در مهاجرت آلمان دمکراتیک ماند و پس از یورش جمهوری اسلامی به حزب توده ایران و آغاز بازسازی رهبری حزب در خارج از کشور آنچه در توان داشت به میدان آورد. در پلنوم هجدهم کمیته مرکزی حزب توده ایران که در دیماه ۱۳۶۲ در بخش اسلواک جمهوری دمکراتیک چکسلواکی برگزار شد، همراه با نسل اولیه رهبری حزب توده ایران – دکتر رضا رادمنش، ایرج اسکندری، اردشیر آوانسیان، اکبرشاندرمنی حضور یافت. او را درهمین پلنوم برای عضویت هیئت سیاسی جدید حزب پیشنهاد کردند.
یافِث () در عهد عتیق به عنوان یکی از پسران نوح نامیده شده‌است.پیدایش ۵:۳۲؛۶:۱۰؛۷:۱۳ در میان مردم او به عنوان جوان‌ترین پسر نوح معروف گشته‌است، ولی برخی متون او را پسر ارشد نوح می‌دانند.پیدایش ۱۰:۲۱ او و همسرش از جمله کسانی بودند که سوار کشتی نوح شدند و نجات یافتند. در تاریخ طبری و تاریخ شیخ فضل الله همدانی از او به اسم ابوالترک یعنی پدر و جد ترک‌ها یاد میشودپیدایش ۷:۷؛ پطرس ۳:۲۰ در متون قرون وسطی و ابتدای دوران مدرن اروپا یافث را جد مردمان اروپایی به حساب آورده‌اند.Javakhishvili, Ivane (1950), "Historical-Ethnological problems of Georgia, the Caucasus and the Near East". Tbilisi, pp. 130–135 (in Georgian). بر اساس کتاب مقدس، یافث هفت پسر به نام‌های گومر، ماجوج، مدای، یاوان، توبل، مشک و تیراس داشت.
کنعان در سفر پیدایش در تنخ پسر حام و نوه نوح است. به او تنها در زمان نفرین شدن حام از سوی نوح اشاره شده‌است؛ زمانی که نوح مست شد و لخت در خیمه خود خوابید، حام برهنگی پدرش را دید (به او تجاوز کرد؟) و برادرانش را در جریان گذاشت. چون نوح به هوش آمد و متوجه شد حام با او چه کرده، کنعان پسر حام را نفرین کرد که برده برادران خود باشد. اینکه نوح به جای حام، کنعان را نفرین کرد، در واقع با نفرت بنی‌اسرائیل از کنعانیان مرتبط است زیرا اسرائیلیان تقدیر مردم کنعان را بردگی می‌دانستند. داستانی مشابه در ادبیات کنعانی وجود دارد؛ در حماسه اقهت که به زبان اوگاریتی است، زمانی که اقهت مستی پدر خود را می‌بیند، به او در راه رفتن کمک می‌کند.
کنعان یا یام نامی است که روایات اسلامی به پسر نوح که در روایت قرآن از افسانه طوفان سوار کشتی نشد و نجات پیدا نکرد، داده‌اند.
حام یکی از پسران نوح در سفر پیدایش در تنخ است. در روایت پیدایش، نام او در میان کسانی که وارد کشتی نوح شدند، ذکر شده‌است. حضور اصلی حام در اتفاقات بعد از طوفان است؛ پس از اینکه نوح شراب درست کرد و با نوشیدن از آن مست شد، لخت در خیمه خود خوابید. حام لختی نوح را دید (به او تجاوز کرد؟) و برادرانش را مطلع ساخت. وقتی که نوح هوشیاری‌اش را بازیافت و متوجه شد حام با او چه کرده، کنعان پسر حام را نفرین کرد که برده برادرانش باشد. اینکه نوح به جای حام، پسرش کنعان را نفرین کرد، در واقع با نفرت بنی‌اسرائیل از کنعانیان مرتبط است زیرا اسرائیلیان تقدیر مردم کنعان را بردگی می‌دانستند. بخش تماشای لختی نوح توسط حام، شباهت قابل توجهی با تجاوز جنسی دختران لوط به پدرشان دارد.
قصه‌ای مشابه سرگذشت حام، در ادبیات کنعانی وجود دارد؛ در حماسه اقهت که به زبان اوگاریتی است، زمانی که اقهت مستی پدر خود را می‌بیند، به او در راه رفتن کمک می‌کند. در باب ۱۰ سفر پیدایش که به فرزندانِ پسران نوح پرداخته شده، «کوش مِصرایم، فوط و کنعان» پسران حام معرفی شده‌اند.
نوح بعد از هوشیاری، به جای حام، پسر او کنعان را نفرین می‌کند. نفرت بنی‌اسرائیل از مردم کنعان مسبب این مسئله بوده اما به صورت قطعی مشخص نیست این مطلب در چه شرایط و با چه پیش‌زمینه‌ای نوشته شده‌است. در مسیحیت قرون وسطی، معمولاً از سه پسر نوح به عنوان پدران سه قاره (سام/آسیا، حام/آفریقا و یافث/اروپا) یاد می‌شد. گاه سه طبقه جامعه به اینان تشبیه می‌شدند؛ سام نماد روحانیون، یافث نماد مبارزان و حام نماد دهقانان. از آنجا که اروپایی‌های قرون وسطی فکر می‌کردند حام پدر مردم آفریقاست، نفرین حام به توجیهی برای برده‌داری سیاهپوستان آفریقایی تبدیل شد. اما ابن خلدون در "مقدمهٔ" خود این نظریه را رد می‌کند و اساساً رنگ پوست را ناشی از طبیعت گرما و سرما و تأثیر آن در تکوین جانداران این محیط‌ها می‌داند. یعنی مردمان اقلیم اول و دوم (سودانیان و حبشیان) به‌سبب گرمای افراطیِ جنوب سیاهند و خورشید در هر سال دوبار در سمت رأس آنان واقع می‌شود و فاصلهٔ زمانی میان این دو بار کوتاه است و پوستشان را سیاه می‌کند. برعکس، ساکنان اقالیم ششم و هفتم (صقلاب یا اسلاوها و ترک‌ها و خزران و آلان‌ها و یأجوج و مأجوج) به‌سبب سرمای شدیدْ رنگ پوستشان به سپیدی می‌گراید و موی بدنشان از بین می‌رود؛ و این سرمای مفرط اقتضا می‌کند که مردمشان دارای چشمانی کبود (سبز) و پوست‌های خال‌خال (کک و مک) و موهای طلایی باشند. اساساً، رنگ بدن تابع خاصیت هواست.
روایات مربوط با نفرین شدن حام، در کتب حدیث اسلامی نیز آمده‌است. با این تفاوت که در این روایات نوح مست نبوده، بلکه در کشتی خواب بوده و عورتش بر اثر وزیدن باد آشکار شده بود؛عقدالفرید ج۱ ص ۵۵۳؛ ج ۷ ص ۶۳ و ص ۱۷۲ حام و یافث وقتی عورت او را نگریستند خندیدند، اما سام ایشان را نهی کرد و هر چه باد می‌گشود، سام می‌پوشید.عیون‌الاخبار ج ۳ ص ۹ و ص ۳۱ وقتی سام، آنچه گذشته بود بر نوح بیان کرد، نوح از خداوند خواست که آب پشت حام و آب پشت یافث را تغییر دهدمجمل‌القصص ص ۸۹ و ص ۳۰۱ و آنگاه به ایشان گفت که خداوند فرزندان شما را سیاه و تا قیامت غلامان فرزندان سام قرار داده‌است، و شما عاق من شدید و پیغمبری از نسلتان قطع گردیده‌است.تاریخ أنبیا ج۲ ص ۱۰ و نیز در روایات وارد شده‌است که نوح پیروان خود را از نزدیکی با زنان نهی کرده بود، اما حام مخالفت کرد و با همسر خویش درآمیخت، نوح نیز به این سبب او را نفرین کرد، چنانچه نطفه‌اش تغییر کرد و از او جز سیاهان پدید نیامدند.قصص القرآن ج۱ ص۱۱۱؛ تاریخ گزیده ص ۱۲،۶۲ و ۷۲ با این حال برخی علمای مسلمان حام را مردی پرهیزکار و شایسته دانسته‌اند که نوح او را برکت داد و سرزمین‌هایی را نیز به او بخشید.حبیب‌السیر ج۱ ص ۱۰۷ بعضی از مورخین مسلمان نیز داستان نفرین حام را ساختگی و تأثیر نفوذ اسرائیلیات بر تفاسیر قرآن دانسته‌اند.اسرائیلیات فصل ۲ ص ۸۹ ابن بلخی کیومرث پادشاه داستانی ایران را از نسل حام دانسته‌است.فارسنامه ص ۶۲
—ناصرخسرودیوان ص ۱۶۲،۸۹۲،۹۰۴
—خاقانیدیوان ص ۲۲۱،۱۱۴
لوط () شخصیتی در سفر پیدایش در تنخ، مجموعه متون مقدس یهودیان، است و باب‌های ۱۱–۱۴ و ۱۹ پیدایش به زندگی او پرداخته‌اند. او پسر هاران و برادرزادهٔ ابراهیم و ساره بود. لوط در قرآن پیامبر قوم لوط توصیف شده‌است.
مطابق روایت سفر پیدایش در تنخ بعد از مرگ هاران، پدر لوط، سرپرستی لوط به پدربزرگش تارح رسید. مدتی بعد تارح نیز مرد و لوط تحت سرپرستی عمویش ابراهیم قرار گرفت و او را در سفرهایش به کنعان و مصر همراهی کرد. وقتی از مصر بازگشتند، به دلیل کمبود چراگاه میان ابراهیم و لوط اختلافی پدید آمد و برای جلوگیری از درگیری بین خویشاوندان، راهشان از هم جدا شد. لوط به سمت سدوم در دره اردن رفت. در سدوم، زمانی که لوط روی دروازه شهر نشسته بود، دو پیام‌آور الهی برای بررسی گزارش‌های رسیده دربارهٔ گناهان مردم سدوم وارد آن شهر شدند. لوط از آن‌ها پذیرایی کرد و آنان را به خانه خودش برد. در آن زمان، مردان سدوم خانه او را محاصره کردند زیرا قصد تجاوز به مهمانان لوط را داشتند. لوط در عوض به آنان دختران خودش را پیشنهاد کرد اما محاصره‌کنندگان پیشنهادش را نپذیرفتند. آن دو پیام‌آور لوط را به داخل خانه بردند و مردان حاضر در پشت در را کور کردند. سپس به لوط خبر دادند که به زودی سدوم نابود می‌شود و از او خواستند شهر را ترک کند. لوط به همراه خانواده‌اش گریخت اما در زمان فرار، زن لوط به عقب نگاه کرد و به همین دلیل به ستونی از نمک تبدیل شد. بعد از اینکه پناه گرفتند، دختران لوط پدرشان را مست کردند و دو شب پیاپی با او رابطه جنسی داشتند. دختران لوط از او حامله شدند و دو پسر به نام‌های موأب و بن‌عمی زاییدند.
داستان لوط شباهت زیادی به قصه نوح دارد و مضامینی مثل نابودی قوم گناهکار و نجات پیدا کردن یک فرد صالح در هر دو روایت مشترک است. قصه لوط در داستان یونس به سخره گرفته شده؛ خدا در آن داستان به دلیل نگرانی از سرنوشت مردم نینوا حاضر نمی‌شود درخواست‌های یونس برای نابودی شهر را اجابت کند. لوط در ادیان ابراهیمی دیگر مثل مسیحیت و اسلام نیز شخصیت مهمی محسوب می‌شود. قرآن لوط را برخلاف متون ربانی یهودی به صورت مثبتی به تصویر کشیده و همچنین به رابطه جنسی لوط و دخترانش اشاره نکرده‌است. پیروان ادیان ابراهیمی از این داستان در طول تاریخ برای سرکوب همجنس‌گرایان استفاده کرده‌اند و الفاظ توهین‌آمیزی مثل «لواط» و «سدومی» ریشه در آن دارند؛ هرچند سفر پیدایش اشاره مستقیمی به رابطه همجنس‌گرایانه نکرده‌است.
مطابق روایت تنخ، لوط پسر هاران و نوه تارح بود. از جمله دیگر اعضای خانواده او، ابراهیم (عمو) و ساره (عمه) بودند. بعد از مرگ هاران در اور، تارح که به همراه ابراهیم و ساره راهی کنعان بود، لوط را نیز با خود برد. تارح در حران مرد و ابراهیم لوط را در خانواده خودش پذیرفت، زیرا رسم داشتند برادر، فرزند برادر درگذشته خود را به فرزندخواندگی بگیرد. با این حال، اسپینا معتقد است که می‌تواند نشانه ایمان ضعیف ابراهیم و اولین نافرمانی او از خدایش هم محسوب شود زیرا به او گفته شده بود خانه و خویشان خود را ترک کن. لوط ابراهیم را در سفرهایش به کنعان، مصر و بازگشت به کنعان همراهی کرد. نکته قابل توجه در این بخش آن است که لوط قبل و بعد از سفر به مصر همراه ابراهیم و همسرش ساره است اما در خود داستان مصر حضور ندارد. زمانی که لوط و ابراهیم از مصر بازگشتند، به دلیل بزرگ شدن گله‌شان، میان چوپان‌های آن‌ها اختلافی پدید آمد زیرا برای هر دوی آن‌ها چراگاه کافی وجود نداشت. در نتیجه، ابراهیم به لوط پیشنهاد کرد که آن دو از یکدیگر جدا شوند تا میان خویشان نزاع و درگیری روی ندهد. ابراهیم به لوط این حق را داد که مسیر مد نظر خود را انتخاب کند و مسیر دیگر سهم ابراهیم باشد. لوط دره اردن را که حاصل‌خیز بود انتخاب کرد. اینجا راوی داستان به‌طور ضمنی لوط «خودخواه» را در تضاد با ابراهیم «خیرخواه» قرار می‌دهد و همچنین اشاره می‌کند که لوط تصمیم گرفت به سمت مردمی برود که «بسیار شریر و گناهکار به خدا» بودند.
مدتی بعد کدرلاعمر که کتاب او را پادشاه عیلام معرفی کرده‌است، به همراه متحدانش به سدوم حمله و شهر را غارت می‌کنند. لوط در جریان این نبرد اسیر می‌شود. در نتیجه، ابراهیم با ارتش شخصی خودش آن‌ها را تعقیب می‌کند و در جنگی شکستشان می‌دهد. او سپس لوط را به سدوم بازمی‌گرداند. ادامه حضور لوط در داستان مربوط به باب ۱۹ است. زمانی که لوط روی دروازه شهر نشسته بود، دو مرد وارد شهر شدند. اینان همان‌هایی بودند که با ابراهیم دیدار کردند و مژده تولد اسحاق را به او داده بودند. نفر سومشان که همان یهوه بود، نزد ابراهیم مانده بود تا با او صحبت کند. به نظر منظور داستان این است که این ۲ نفر برای بررسی گزارش‌ها دربارهٔ گناهان مردم سدوم راهی آن شهر شده بودند.
لوط آن دو پیام‌آور را به خانه خود برد. مدت کوتاهی نگذشت که «همه مردم سدوم» پشت در خانه تجمع می‌کنند و خواستار رابطه جنسی با آن دو می‌شوند. اینجا منظور از رابطه جنسی در واقع تجاوز است. لوط به ایشان پاسخ می‌دهد که اینان مهمان‌های من هستند و در عوض، پیشنهاد می‌کند به دخترانش تجاوز کنند. در پاسخ به پیشنهاد لوط، مردان سدوم به او «هجوم» آوردند. مشخص نیست که منظور از هجوم، تجاوز است یا تلاش برای قتل او. به هر روی، آن دو پیام‌آور لوط را به درون خانه آوردند و مردان بیرون را کور کردند. در ادامه، به لوط گفتند که شهر به زودی نابود می‌شود، پس از آن خارج شو و همه خویشانت را با خود ببر. لوط خبر را به دامادهایش می‌دهد اما آن‌ها او را جدی نمی‌گیرند. او در خروج از شهر تأخیر دارد، به گونه‌ای که دو پیام‌آور او و خانواده‌اش را گرفته و بیرون از شهر می‌اندازند. لوط حتی دستور آن‌ها مبنی بر فرار به تپه‌ها را هم نمی‌پذیرد و در عوض مقرر می‌شود که به شهر کوچکی در همان اطراف برود. دو پیام‌آور به آنان می‌گویند به عقب نگاه نکنید اما زن لوط نمی‌تواند جلوی خودش را بگیرد و در نتیجه به ستونی از نمک تبدیل می‌گردد. رونالد هندل، پژوهشگر تنخ، این رفتار را حتی از رفتار خود لوط هم کمدی‌تر توصیف کرده‌است.
نهایتاً شهر نابود می‌شود که نحوه آن در آیات ۲۴ و ۲۸ توضیح داده شده اما منظور دقیق نویسنده مشخص نیست. نکته قابل ذکر دیگر این است که در متن قصه به سرنوشت عموره اشاره نمی‌شود اما در باقی بخش‌های کتاب مقدس آنچه بر سر سدوم و عموره آمد اغلب در کنار هم یاد شده‌اند. در این نقطه، روایت به ابراهیم بازمی‌گردد. او تلاش کرده بود خدا را از نابودی شهر منصرف کند تا بی‌گناهان کشته نشوند اما خدا نپذیرفته بود. هیچ اشاره‌ای به ابراهیم در خود داستان نابودی سدوم نشده و بعد از پایان آن است که او دوباره ظاهر می‌شود. راوی همچنین تأکید می‌کند لوط به خاطر ابراهیم نجات پیدا کرد.
در آیه ۳۰ داستان به لوط بازمی‌گردد و تا آیه ۳۸ ادامه دارد. لوط و دخترانش ابتدا به شهر صوغر رفتند اما مدتی بعد در غاری پناه گرفتند. در غار، دختران لوط پدرشان را مست کردند و دو شب پیاپی با او رابطه جنسی داشتند و از او حامله شدند. دختر بزرگ‌تر قبل از رابطه جنسی با پدرش به دختر کوچک‌تر می‌گوید «پدرمان پیر است» و به نظر می‌رسد هدف آن‌ها از خوابیدن با لوط، حفظ نسل لوط بوده‌است. تجاوز دختران لوط به او، «عدالتی شاعرانه» است. دختران لوط دو پسر به نام‌های موأب و بن‌عمی زاییدند که داستان‌پرداز این دو پسر را پدر مردم موأب و عمون معرفی کرده‌است.
مطابق فرضیه مستند — که دربارهٔ منابع گمنام و قدیمی‌تری است که نویسندگان تورات از آن‌ها استفاده کرده‌اند — داستان لوط با ترکیب مطالب منبع پی و دیگر منابع به وجود آمده‌است. به گفته ویبری، از آنجا که ابراهیم در داستان نابودی سدوم غایب است، این احتمال وجود دارد که این داستان در ابتدا اساساً ارتباطی با لوط نداشته‌است و این قصه در ابتدا مربوط به مردی که نامش مشخص نیست و نابودی یک شهر دیگر بوده اما نویسنده آن را با قصه ابراهیم ترکیب کرده و نام برادرزاده او را بر روی قهرمان آن نهاده‌است.
برخلاف باور مرسوم، نویسندگان تورات در روایت‌کردن گناه مردم سدوم، اشاره‌ای به همجنس‌گرایی نکرده‌اند؛ به گفته ویبری، در غیر این صورت لوط دخترانش را به عنوان گزینه جایگزین پیشنهاد نمی‌کرد، در نتیجه تورات مردم سدوم را به دلیل خشونت جنسی (تجاوز گروهی) که نقطه مقابل مهمان‌نوازی در نظر گرفته شده، شریر و گناهکار محسوب کرده‌است. در واقع منظور از سدومی‌ها از «شناختن» (شناختن در کتاب مقدس به معنای رابطه جنسی است) مهمانان لوط، تجاوز به آن‌ها بوده‌است. به گفته رونالد هندل، در نظر نویسندگان این داستان تجاوز مرد به مرد عملی تحقیرکننده محسوب می‌شده‌است. در نتیجه، پیام داستان این است که مردم شهر به جای مهمان‌نوازی (کاری که لوط و ابراهیم انجام دادند)، قصد تحقیر مهمانان را داشتند. خدا همچنین به ابراهیم می‌گوید که همه مردم سدوم گناهکارند اما در داستان هیچ اشاره‌ای به زنان سدوم نشده که از به عقیده ویبری، حداقل نشان می‌دهد «همه مردم سدوم» گناهکار نبوده‌اند.
در داستان ابراهیم، یهوه به همراه دو نفر دیگر به ملاقات او می‌رود و خبر تولد اسحاق را به او می‌دهد. سپس یهوه نزد ابراهیم می‌ماند و آن دو فرد دیگر، راهی سدوم می‌شوند. ملاقات میان انسان‌ها و خدایانی که خودشان را شکل آدم‌ها کرده‌اند، مضمونی رایج در جهان باستان بوده‌است؛ شاعر رومی اووید افسانه‌ای مشابه دربارهٔ خدایانِ آدم‌نما نقل کرده‌است. راوی در زمان ملاقات لوط با آن دو پیام‌آور، رفتار او را با ابراهیم مقایسه کرده‌است؛ ابراهیم در زمان ملاقات با آن‌ها به سمتشان «دوید» تا ملاقاتشان کند اما لوط «بلند شد» تا آن‌ها را ببیند. ابراهیم با کیک آرد و لوط با نان فطیر از آن‌ها پذیرایی کرد. ابراهیم در زمان غذا خوردن آن‌ها کنارشان ایستاد اما لوط با آنان هم‌غذا شد. ملاقات این دو با لوط در دروازه شهر انجام می‌شود؛ در گذشته، ورودی شهرها محل انجام کارهای اداری و تجاری آن شهر بود و به نظر نویسنده می‌خواهد بگوید لوط به حکومت سدوم رسیده‌است.
بخش فرار لوط از شهر و تبدیل زن او به ستونی از نمک، به سرگذشت ائورودیکه و شوهرش اورفئوس در اساطیر یونان شباهت زیادی دارد. در زمان فرار اورفئوس و ائورودیکه از جهان مردگان، به آن‌ها گفته شده بود ائورودیکه پشت سر اورفئوس حرکت کند و اورفئوس نباید تا زمان رسیدن به جهان زندگان عقب را نگاه کند اما اورفئوس به عقب بازگشت و ائورودیکه از جلوی چشمانش محو شد. بی.تی. آرنولد معتقد است نویسنده داستان قصد داشته با تبدیل زن لوط به نمک، برای شباهت ستون‌های نمک دره اردن به انسان، توضیحی ارائه کند.
رونالد هندل معتقد است که تجاوز دختران لوط به او، در واقع سزای عمل لوط در پیشنهاد دادن دخترانش به مردان شهر است. داستان رابطه جنسی لوط و دخترانش مضامین مشترک و مشابهی با دیگر آثار مذهبی و داستانی در این سبک، مثل "لولیتا"، دارد؛ در اغلب این داستان‌ها، شامل قصه لوط، داستان‌پرداز «پدر بیچاره» را «بی‌گناه» و «دختر اغواگر» را «گناهکار» نشان می‌دهد؛ در این داستان لوط حتی هوشیاری هم ندارد زیرا توسط دخترانش مست شده‌است. به‌طور مشابهی، در بیشتر داستان‌ها مادرِ قصه غایب است و غیبت او در وقوع رابطه پدر-دختر نقشی حیاتی ایفا می‌کند؛ در این داستان زن لوط غایب است زیرا خدا او را کشته‌است.
به گفته "دانشنامه جودائیکا"، داستان لوط قویا یادآوری کننده داستان نوح است. هر دو این‌ها در نسلی گناهکار زندگی کردند و نهایتاً خدا تصمیم گرفت با نیروهای طبیعی خود مردم را نابود کنند؛ اما نوح و لوط به همراه خانواده‌هایشان نجات پیدا کردند. در پایان این داستان دختران لوط به او تجاوز می‌کنند و در پایان آن داستان حام نوح را برهنه می‌بیند. پیام هر دو پایان‌بندی نسل شرم‌آور همسایگان اسرائیل (کنعان، موأب و عمون) است. به عقیده فان سترز، ماجرای لوط و نابودی سدوم همچنین در داستان یونس که قصه‌ای طنز است به سخره گرفته شده؛ در آن داستان یونس اصرار زیادی دارد که خدا نینوا را نابود کند اما خدا درخواستش را رد می‌کند زیرا نگران سرنوشت مردم شهر است.
در دیگر بخش‌های تنخ هم اشاره‌هایی به نابودی سدوم شده و این اشاره‌ها در قالب اشاره به گناه سدوم و متهم‌کردن دیگران به شباهت به آنان است. ارمیا پیامبران اورشلیم را زناکار می‌نامد و می‌گوید آنان برای من چون سدوم هستند. اشعیا، عاموس و صفنیا نیز به‌طور مشابهی به سدوم اشاره کرده‌اند. حزقیال گناهان سدوم را روشن‌تر توصیف کرده و دربارهٔ گناه آنان می‌گوید که سدوم ثروتمند و مغرور بود و مردمش به اندازه کافی غذا داشتند اما به فقرا کمک نمی‌کردند.
تصویر لوط در متون ربانی معمولاً منفی بوده‌است، هر چند گاه به خاطر فضیلت‌هایش ستوده شده و در تفاسیر گفته‌اند منظور از «عادل» که ابراهیم در پیدایش ۱۸:۲۳ به کار برده، لوط است. به گفته تفسیر ربانی سفر پیدایش (بریشیث ربه)، زمانی که لوط تصمیم گرفت از ابراهیم جدا شود، در واقع از خدا نیز جدا شد. همان متن می‌گوید لوط تصمیم گرفت راهی سدوم شود زیرا تمایلات شهوانی داشت. لوط آنجا به رباخواری مشغول شد و به عنوان قاضی ارشد شهر انتخاب گردید زیرا از قضات دیگر بدتر بود. هر چند گفته شده او به خاطر ابراهیم نجات پیدا کرد، در عین حال نجات پیدا کردنش را نتیجه عدم خیانت او به ابراهیم در مصر زمانی‌که ساره را خواهر خودش معرفی کرد، دانسته‌اند. پاداش بزرگ‌تری نیز برای لوط روایت شده‌است: مسیح از نسل او خواهد بود؛ از طریق روت موأبی و نعمه عمونی.
لوط مهمان‌نوازی را از ابراهیم یادگرفته بود و به همین دلیل آن دو پیام‌آور را به خانه خودش دعوت کرد؛ آن هم در حالی‌که در سدوم کسانی که مهمانان را به خانه دعوت می‌کردند، با حکم اعدام روبرو می‌شدند. به عنوان پاداشی برای این عمل، اسرائیل از جنگیدن با نوادگان او منع شده‌است. تفسیر ربانی سفر لاویان می‌گوید لوط تمام شب را برای نجات مردم سدوم دعا کرد. تنها کسانی که او را همراهی کردند، دو دخترش بودند. ربی‌ها رابطه جنسی لوط با دخترانش را محکوم کرده‌اند؛ به گفته آنان، هر چند او مست بود و اختیاری نداشت اما زمانی که متوجه شد دختر بزرگ‌تر با او خوابیده، نباید اجازه می‌داد دختر کوچک‌تر هم بتواند چنین کند. با این حال، متون ربانی همچنین می‌گویند دختران لوط نیت شرافت‌مندانه‌ای داشته‌اند.
در عهد جدید، پطرس از لوط به عنوان فرد عادلی که در سدوم و عموره ساکن بود و از رفتار شریرانه مردم آن دو شهر رنجیده بود، یاد کرده‌است. در باب ۱۳ انجیل مرقس، عیسی در توصیف بلایای بعد از خود می‌گوید ساکنان یهودیه باید به کوهستان‌ها فرار کنند که به نظر اشاره‌ای به فرار لوط است. در باب ۱۷ انجیل لوقا نیز به لوط، همسر او و سدوم اشاره شده‌است. عیسی دربارهٔ سرگذشت مردم سدوم در روزگار لوط می‌گوید «به خوردن و آشامیدن و خرید و فروش و زراعت و عمارت مشغول بودند» که با آنچه معمولاً دربارهٔ اهل سدوم گفته می‌شود، تفاوت زیادی دارد. سپس می‌گوید لوط خارج شد و آتش و گوگرد بر آنان بارید. او همچنین همسر لوط را به عنوان هشداری به آنان که ممکن است از «پسر انسان» بازگردند، یادآوری می‌کند.
هر چند در کتاب مقدس ارتباطی میان همجنس‌گرایی و گناه مردم سدوم یافت نمی‌شود، این داستان به توجیهی برای روا داشتن مجازات‌های خشونت‌آمیز علیه مردانی که با یکدیگر رابطه جنسی داشتند، تبدیل شد. پدران کلیسا «گناه سدوم» را روابط جنسی میان مردان — چه طرفین راضی باشند، چه راضی نباشند — معرفی کرده‌اند. در ادبیات مسیحی، به عمل رابطه جنسی میان هم‌جنسان «سدومی‌گری» و به کسانی که مرتکب آن شوند، «سدومی» گفته می‌شد.
قرآن لوط را به صورت مثبت‌تری به تصویر کشیده‌است که به نظر می‌رسد به دلیل تأثیر ادبیات مسیحی بر آن باشد زیرا در مطالب میدراشی یهودی چنین چیزی یافت نمی‌شود. به گفته هیرشبرگ، محمد نقش مهمی برای لوط در قرآن در نظر گرفت زیرا او را چون خودش پیامبری می‌دانست که نزد مردمان شریر فرستاده شد. قرآن همچنین دیدگاهی منفی نسبت به زن لوط دارد که در متون اسلامی پسا قرآنی نیز ادامه پیدا کرده‌است. قصه قوم لوط یکی از داستان‌های عذاب الهی در قرآن است و جزئیات یکسان بسیاری با دیگر قصه‌های عذاب قرآن دارد؛ مانند قصه‌های دیگر پیامبران، اینجا هم گفته شده لوط قومش را به اطاعت از خدا دعوت کرد و از آنان پاداشی نمی‌خواست اما آن‌ها او را به دروغ‌گویی متهم کردند. قوم لوط به روابط با هم‌جنس مشغول بودند و لوط که چاره دیگری نیافت، دختران خودش را به آن‌ها پیشنهاد داد. آن‌ها خواستند لوط را از شهر بیرون کنند اما لوط به درگاه الله دعا کرد؛ فرشتگان به او و خانواده‌اش گفتند شهر را ترک کنند زیرا زمان طلوع خورشید نزدیک است. قرآن نحوه عذاب قوم لوط را به طرق متفاوتی — سنگ‌پاره در سوره هود، بانگ مرگبار در سوره حجر و باران در سوره شعراء — روایت کرده‌است. لوط و خانواده‌اش نجات پیدا کردند اما همسرش در شهر ماند و به همراه قوم لوط نابود شد.
نام سدوم در قرآن یاد نشده و تنها به «قوم لوط» بسنده شده‌است؛ با این حال، در متون اسلامی به نوعی رابطه جنسی میان مردان «لواط» یا «لوطیه» و به مردی که این کار را انجام دهد «لوطی» گفته می‌شود. در فولکلور پساقرآنی اسلامی داستان لوط با استفاده از کتاب مقدس و دیگر منابع یهودی و مسیحی گسترش پیدا کرده و نویسندگانی چون طبری، ثعالبی و کسائی به تفضیل به زندگی لوط پرداخته‌اند. به گفته این نویسندگان، زن لوط گزارش کارهای خوب او را به مردم سدوم می‌داد. تأثیر متون میدراشی در این قسمت کاملاً واضح است زیرا در تفسیر سفر پیدایش به این مسئله اشاره شده‌است. با این حال، متون اسلامی نیز بر مطالب یهودی بعدی اثر گذاشتند. در تفاسیر گفته شده قوم لوط در سه یا پنج شهر می‌زیستند و سدوم پایتختشان بود. آن شهرها به دریاچه‌ای زشت (منظور دریای مرده است) و نشانه‌ای برای مؤمنان تبدیل شدند. به این شهرها المکافات گفته می‌شود زیرا جبرئیل آن‌ها را نابود کرد. به گفته منابع اسلامی، قوم لوط — زنان و مردان — اولین مردمان تاریخ بودند که به لواط رو آوردند. مفسران گفته‌اند لوط دختران خودش را پیشنهاد نکرد، بلکه او به عنوان پیامبر قوم، پدر امتش بود. در احادیث اسلامی گفته شده مجازات لواط سنگسار است زیرا قوم لوط با سنگ نابود شدند. ابوحنیفه گفته آن‌ها ابتدا باید از بلندی انداخته شده و بعد سنگسار شوند. به رابطه لوط و دخترانش در قرآن اشاره‌ای نشده‌است.
یکی از معدود آثار ادبی مسیحی قرون وسطی دربارهٔ این قصه، نمایش کراماتی به نام "تاریخ لوط و ابراهیم" است. در قرن شانزدهم، باری دیگر آثاری با محوریت داستان سدوم و عموره تألیف شد که از جمله آن‌ها، بالادی انگلیسی به نام "اندر نابودی هولناک و هراس‌افکن سدوم و عموره" از نویسنده ناشناسی در قرن شانزدهم، تراژدی به زبان لاتین در پنج پرده از آندریاس سائوریوس (۱۶۰۷) و شعری از جی. لزلی به نام "آتش و سنگ‌گوگرد" (۱۶۷۵) است. با این حال، مهم‌ترین آثار ادبی مرتبط با لوط در قرن بیستم تألیف شدند. سدوم و عموره (۱۹۴۳) از ژان ژیرودو احتمالاً معروف‌ترین آن‌هاست. در این نمایشنامه، به جای ده فرد صالح، گفته می‌شود که حتی یک زوج که «روابط جنسی طبیعی» داشته باشند هم برای جلوگیری از نابودی شهر کافی است اما چنین اشخاصی یافت نمی‌شوند. رابرت برندل (۱۹۲۰)، ماریا لی-پیسکاتور (۱۹۵۴) و نیکوس کازانتسا (۱۹۵۶) دیگر نویسندگان قرن بیستمی هستند که آثاری دربارهٔ نابودی لوط و نابودی سدوم نوشته‌اند.
در هنرهای تجسمی، خاصه نقاشی، فرار لوط و دخترانش از شهر و رابطه جنسی آن‌ها بیشترین توجه را به خود جلب کرده‌است. به‌طور معمول، در چنین نقاشی‌هایی نابودی سدوم در پس‌زمینه اثر دیده می‌شود. گاه همسر لوط نیز -- به شکل ستونی با سر او -- در آثار حضور دارد. فرسکویی از بنوتزو گوتزولی در کامپو سانتوی پیزا، نقشی در راهروی رافائل در واتیکان و اثری از پائولو ورونزه در موزه لوور از جمله آثار رنسانسی دربارهٔ لوط هستند. آثاری از آلبرشت آلتدورفر و کوئنتین ماسیس از موزه وین، از لوکاس فان لیدن در لوور، از داوید تنیرز (مونیخ) سیمون ووئه (موزه استراسبورگ) و یک طراحی از رامبرانت از جمله دیگر آثارند.
سرگذشت لوط منبع الهام موسیقی‌دانان مختلفی بوده‌است. "سدوم و عموره" آهنگی از جری گارسیا در آلبوم "چقدر شیرین است"، بر اساس داستان نابودی سدوم و عموره می‌باشد. "همسر لوت" نیز اثری الهام گرفته شده از سرگذشت لوط و همسرش است که در روز داوری به «ستون نمک» تبدیل شد.
داستان لوط و نابودی سدوم و عموره معمولاً در سینما و تلویزیون نیز مانند سفر پیدایش به عنوان بخشی از قصه ابراهیم نشان داده شده‌است. با این حال، از آنجا که نمایش نابودی این شهرها پتانسیل خلق سکانس‌های جالب توجه را داشته، چندین فیلم به‌طور کامل به آن اختصاص داده شده‌است؛ اولین این فیلم‌ها، فیلم اتریشی "سدوم و عموره" (۱۹۲۲) است؛ فیلم ماجرای زنی را دنبال می‌کند که با چند مرد مختلف رابطه دارد اما خواب می‌بیند که زن لوط است و در نابودی سدوم کشته می‌شود و در بیداری توبه می‌کند. نمایش بی‌سابقه نابودی سدوم و عموره احتمالاً در آن سال‌ها برای بیننده اروپایی یادآور جنگ جهانی اول بوده‌است. فیلم "کتاب مقدس" (۱۹۶۶) هم نابودی سدوم را چند سال بعد از بحران موشکی کوبا بر روی پرده برد. در فیلم "لوط در سدوم" (۱۹۳۳) لوط بعد از اینکه به سدومی‌ها دختران خود را پیشنهاد می‌کند، تلاش می‌کند آن‌ها را نصیحت کند. پرجزئیات‌ترین فیلم در این زمینه، "سدوم و عموره" (۱۹۶۲) از رابرت آلدریچ است. در این فیلم لوط را مخالف برده‌داری نشان داده‌اند. در فیلم کمدی "کاملاً موسی!" (۱۹۸۰)، بت‌سازی به نام هرشل در «سدوم جدید» دنبال همسرش می‌گردد اما شهر را دوباره نابود می‌کنند و زن او هم به ستون نمک تبدیل می‌شود؛ هرشل زنش را با خود به خانه می‌برد. در مینی‌سریال "کشتی نوح" (۱۹۹۹)، نابودی سدوم قبل از طوفان است. در زمان طوفان، لوط در نقش یک دزد دریایی تلاش می‌کند کشتی نوح را غارت کند. در فیلم‌های دیگر نیز اشاره‌هایی به لوط و سدوم شده؛ مثلاً در فیلم اسرائیلی "این سدوم است" (۲۰۱۰) خدا تظاهر می‌کند که قصد دارد سدوم را نابود کند تا بدین طریق ابراهیم را گول بزند که یکتاپرست شود. نمایش همسر و دختران لوط چالش‌هایی برای فیلم‌سازان بوده‌است؛ مثلاً پیشنهاد لوط برای تجاوز به دخترانش را هیچ‌گاه در فیلم‌ها همان‌طور که در داستان است، نشان نداده‌اند. در "سدوم و عموره" (۱۹۲۲) لوط اصلاً دختر ندارد و به سدومی‌ها تاجی طلایی پیشنهاد می‌کند. در فیلم "ابراهیم" (۱۹۹۳) او پیشنهاد می‌کند به خودش تجاوز کنند.
کنیسه یا کنشت یک ساختمان مذهبی برای نیایش یهودیان یا محل اجتماعات دینی یهودیان است.
طبق هلاخا عبادت مشترک یهودیان می‌تواند در هر مکانی که ده یهودی (مینیان) گرد هم آیند انجام شود. عبادت را می‌توان به تنهایی یا با جمع شدن کمتر از ده نفر انجام داد. با این حال برخی از دعاها، دعاهای مشترک هستند و بنابراین ممکن است فقط توسط یک مینیان خوانده شوند.
اولین کنیسه‌ها در واقع پس از خروج یهودیان توسط موسی از مصر و پذیرش دین یهودیت تشکیل شدند. پس از خروج از مصر به مدت چهل سال در بیابان سینا بودند و در این مدت کنیسه‌ها در واقع چادرهای بزرگی بودند که در آنها علاوه بر مسائل عبادی آموزش مسائل شرعی و دینی داده می‌شد. پس از ورود به سرزمین بیت‌المقدس سلیمان کنیسه بزذگی در شهر بیت‌المقدس ساخته شد که دارای دیوارهای سنگی بود. این معبد که بیت هَمیقداش یا خانه مقدس نامیده می‌شد مهمترین مکان مذهبی و بزرگترین کنیسه یهودیان بود که در حدود سه هزار سال پیش توسط سلیمان ساخته شد و چهار صد سال برپا بود.
پس از چهار صد سال این کنیسه در زمان حمله بابلی‌ها به فرماندهی بخت النصر تخریب گردید.
طبق سنت یهودیان مردان مجمع بزرگ (حدود پنج قرن قبل از میلاد) زبان دعاهای یهودیان را رسمی کردند. قبل از آن مردم به شیوه خود دعا می‌کردند و هیچ دعای واحدی که خوانده شود وجود نداشت.
در ایران تقریباً ۱۰۰ کنیسه وجود دارد. بیشترین کنیسه‌ها در تهران، شیراز و اصفهان وجود دارد.
https://iribresearch.ir/paygah_marakez/cities/amaken_text.aspx?id=4686&ccode=1
اَمپِریالیسم یا نظام سلطه یا امپراتوری‌طلبی از واژهٔ قدیمی‌تر امپراتوری (empire) آمده‌است.دانشنامهٔ سیاسی- داریوش آشوری-نشر مروارید- چاپ شانزدهم ۱۳۸۷- ص۳۷ برای واژهٔ امپریالیسم تعاریف گوناگونی وجود دارد:
امپریالیسم فقط به معنای تصاحب قلمرو ارضی کشورها نیست بلکه به نحو گسترده‌تری با کسب کنترل سیاسی و اقتصادی بر مردم و اراضی، خواه با نیروی نظامی و خواه با ابزارهای زیرکانه تر، مرتبط است. موضوع امپریالیسم سیاست و شیوه‌های دولتی است که غالباً با ابزارهای اقتصادی، قدرت و سلطهٔ خود را گسترش می‌دهد.فیل بی‌اخلاق- جهانی شدن و مبارزه برای عدالت اجتماعی- ویلیام ک. تاب - حسن مرتضوی - نشر دیگر- چاپ اول ۱۳۸۳- ص ۱۲۰
امروزه استفاده از واژه امپریالیسم با توجه به سوابق تاریخی می‌تواند برای برخی دارای جنبه تحقیر داشته یا اشاره به خوی استعماری کشوری باشد و گاهی دارای بار منفی است.
در یک دسته‌بندی می‌توان دو نوع امپریالیسم را از یکدیگر باز شناخت:فیل بی‌اخلاق- جهانی شدن و مبارزه برای عدالت اجتماعی- ویلیام ک. تاب - حسن مرتضوی - نشر دیگر- چاپ اول ۱۳۸۳- ص ۱۲۳ امپریالیسم مهاجر و امپریالیسم سرمایه‌گذار. میان امپریالیسم مهاجر قدیمی که جامعهٔ میزبان را به نسبت دست نخورده باقی می‌گذاشت، و امپریالیسم سرمایه‌دار-سرمایه‌گذار کنونی تفاوت قائل بود، امپریالیسمی که «در مقابل، از همان آغاز بر قلب مسائل درونی جوامع میزبان تأثیر گذارده و مناسبات طبقاتی، ساختارهای اجتماعی و نهادهای سیاسی بنیادی آن را دگرگون می‌کند و به همین دلیل، همراه با خود خیزش‌های بزرگ و سریع را در سرزمین‌های میزبان و در سیاست‌های جهان که در تاریخ بشر بی‌سابقه‌است، پدیدمی‌آورد.
واژهٔ امپریالیسم در ۱۸۹۰م در انگلستان توسط هابسون و چند سال بعد در روسیه توسط لنین اولین رهبر شوروی سابق به کار گرفته شد. این واژه به زودی در زبان‌های دیگر بکار گرفته شد و از آن برای بیان کشاکش‌های قدرتهای اروپایی رقیب برای به‌دست آوردن مستعمره و حوزهٔ نفوذ در آفریقا و دیگر قاره‌ها استفاده شد. این کشاکش‌ها که از دههٔ ۱۸۸۰ تا ۱۹۱۴ بر سیاست بین‌المللی حاکم بود، سبب شد که این دوره «عصر امپریالیسم» نامیده شود. هم انگلیسی‌ها و هم امپریالیست‌های اروپای قاره‌ای ادعا می‌کردند که هدفشان گسترش تمدن و رساندن دستاوردهای آن به مردمان دارای نژاد و فرهنگ پست‌تر است. اما در بنیاد این «احساس رسالت» برای تمامی بشریت ایمان به برتری نژادی، مادی، و فرهنگی نژادهای سفید وجود داشت.
کنفرانس برلین که به ابتکار بیسمارک از نوامبر ۱۸۸۴ تا فوریه ۱۸۸۵ و به دنبال اعتراض فرانسه و بلژیک و حتی آلمان به دنبال توافق بریتانیا و پرتغال در مورد رود کنگو برگزار شد، شرایط تقسیم آفریقا و سهم استعمارگران را به گونه‌ای تعیین کرد که از آن پس تمام این قاره زیر امپریالیسم اروپایی قرار گرفت. پس از جنگ جهانی اول، ایدئولوژی امپریالیسم در ایدئولوژی‌های فاشیسم و نازیسم به کمال خود رسید.
این مرحله از اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم آغاز گردید. تدوین تئوری مربوط به امپریالیسم و تجزیه و تحلیل پنج وجه مشخصه اساسی آن می‌گوید:
اساس اقتصادی و خصلت ویژه امپریالیسم عبارتست از تسلط انحصارها، انحصارها در رشته‌های مختلف کاملاً و همه جانبهٔ اقتصاد و سیاست بزرگ‌ترین کشورهای سرمایه‌داری را در حیطه اقتدار و زیر سیطره خود می‌گیرند و رقابت آزاد از بین می‌رود. سلطه انحصارها در حیات اقتصادی با نفوذ و قدرت روزافزون آن‌ها در زمینه سیاسی همراه است که دستگاه دولتی را زیر فرمان خود می‌کشند و تحت‌الشعاع منافع خود می‌سازند. در این مرحله سرمایه‌داری، انحصارها امپراتوران قدر قدرتی در همه شئون هستند. خود لغت امپریالیسم نیز از ریشه لاتینی ایمپریو (imperiu) به معنای امپراتوری مشتق می‌شود. در این مرحله اشاعه کم و بیش دوران سرمایه‌داری در سراسر کره زمین جای خود را به تکامل جهشی و فلاکت‌آور داد. این امر موجب شدت وحدت بی‌سابقه کلیه تضادهای سرمایه‌داری یعنی تضادهای اقتصادی، سیاسی، طبقاتی و ملی گردید. مبارزه دول امپریالیستی بر سر بازار فروش و عرصه‌های سرمایه‌گذاری و بدست آوردن مواد خام و نیروی کار ارزان و احراز تسلط جهانی، وحدت بی‌سابقه‌ای یافت که در دوران تسلط بلامنازع امپریالیسم، ناگزیر کار را به جنگ‌های ویرانی‌آور می‌کشاند.
امپریالیسم در عین حال مرحله تلاشی سرمایه‌داری، مرحله پوسیدگی و احتضار آنست. در این مرحله در مجموع سیستم جهانی سرمایه‌داری، شرایط برای انقلاب اجتماعی نضج پیدا می‌کند. تضاد بین دول امپریالیستی و کشورهای وابسته و مستعمره، تضاد بین خود دول امپریالیستی هرچه بیشتر شدیدتر می‌شود. واضح است که تشدید تضادها و پوسیدگی ماهوی امپریالیسم به معنای رکود و جمود مطلق سرمایه‌داری نیست.
تضادهای امپریالیسم موجب تسریع پروسه تبدیل سرمایه‌داری انحصاری به سرمایه‌داری انحصاری دولتی گردیده‌است. این شکل در حالی که سلطه انحصارها را بر زندگی مردم تقویت می‌کند نیروی انحصارها را با نیروی دولت در دستگاه واحدی متحد می‌سازد تا حداکثر سود برای بورژوازی تأمین شود و نظام سرمایه‌داری حفظ گردد؛ ولی نه این شکل نه نظامی‌کردن حیات اجتماعی و اقتصادی کشور و نه انتگراسیون (یعنی در هم آمیختگی و ادغام و تشکیل سازمان‌های جدید مافوق ملی، سیاسی و اقتصادی به منظور پیوستگی دول و انحصارات سرمایه‌داری) نمی‌تواند پایه‌های سرمایه‌داری را نجات دهد. رشد تولید در برخی کشورهای سرمایه‌داری هرگز نتوانسته‌است جلوی وحدت یافتن تضادهای ملی و بین‌المللی سرمایه‌داری را بگیرد.
نوشتار اصلی: انتقادها به امپریالیسم
چالمرز جانسن می‌نویسد:
نوشتار اصلی: تحلیل و سازوکار امپریالیسم
نخستین انتقاد نظری منظم از امپریالیسم جدید را اقتصاددان انگلیسی هابسن (۱۹۴۰–۱۸۵۸) در کتاب خویش به نام امپریالیسم (۱۹۰۲) کرد و برای نخستین بار از این پدیده یک برداشت اقتصادی کرد. این نظریه را لنین گرفت و در کتاب امپریالیسم: عالی‌ترین مرحلهٔ سرمایه‌داری (۱۹۱۵) را بسط داد و این برداشت به نام «نظریهٔ اقتصادی دربارهٔ امپریالیسم» نامدار شد.
فرهنگ فارسی معین.
شِکار، نخجیر یا صِید، کُشتن یا به چنگ آوردن جانوری زنده توسط موجود زندهٔ یا انسان دیگر است. به انسانی که شکار می‌کند نیز شکارچی، به کسی که از جانوران شکار مراقبت می‌کند، نخجیربان و به جانداری که از جاندار دیگر شکار می‌کند، شکارگر گویند. شکار جانوران توسط انسان برای تجارت شاملِ فروش پوست و مو، استخوان و عاج، گوشت و دیگر اجزای بدن یا برای تفریح انجام می‌شود.
شکار جرگه، که گاه در گذشته شکار قمرغه نامیده می‌شد، نوعی شکار است که در آن مردم بسیاری نخجیر را احاطه نمایند تا جانور به سمت شکارچی رانده شود. در هند به این نوع شکار "هتهجوری" گویند.
این‌واژه هم‌ریشه با فعل شکردن (شکار کردن) است.دقیقی: شیر گوزن و غرم را نشکرد ***چونکه تو اعدای ترا بشکریفردوسی: چو بهرام دانست کآمَدْش مرگ***نهنگی کجا بشکرد پیل و کَرگ واژهٔ «صِید» وام‌واژه‌ای از زبان عربی در فارسی است که به معنای شکار است. در فارسی «صید» بیشتر برای شکار آبزیان به کار می‌رود.
شکار جانوران خارج از فصل شکار و بدون دریافت مجوزهای لازم، شکار غیرمجاز به‌شمار می‌رود. شکارچی غیرمجاز کسی است که بدون توجه به وضعیت زیستی جانوران و مقررات وضع شده برای حفاظت از گونه‌های در معرض نابودی، به شکار آن‌ها می‌پردازد. شکارچی‌گری غیرمجاز از معضلات جوامع امروزی در سراسر جهان است و موجب قانون‌شکنی، آسیب به محیط زیست و نهایتاً آسیب به جوامع انسانی می‌شود.
تا مهرماه ۱۳۹۶ خورشیدی، صدونوزده محیط‌بان به‌هنگام انجام مسئولیت محیط‌بانی و در رویاروییِ مستقیم با شکارچیان غیرمجاز، جان خود را از دست داده‌اند.سه رقمی شدن آمار شهدای محیط‌بان تابناک همچنین شکارچیان غیرِ مجاز موجبِ آسیب و آزار جانوران می‌شوند. یکشنبه ۱۸ تیر ۱۳۹۶ خورشیدی و در پناهگاه حیات وحش میاندشت، یک شکارچی متخلف که یک آهو را زنده‌گیری و داخل کیسه گذاشته بود، به علت ترس از محیط‌بانان، آن را به درون جوی آب پرتاب کرد و باعث خفگی آهو شد.
فصل شکار دوره‌ای زمانی در هر سال است که شکارچیان قانونی می‌توانند با پرداخت هزینه و دریافت مجوزهای لازم و در محیط‌های تعریف شده از سوی دولت و سازمان محیط زیست به شکار قانونی و کنترل شده بپردازند.
پایان فصل شکار هنگامه‌ای است که به منظور حفاظت گونه‌ها از شکار و محافظت از جمعیت آن‌ها در زمان جفت‌گیری، کم بودن جمعیت و شرایط بدِ زیستی برقرار می‌گردد.When can I hunt, Game Hunting, Recreation and Tourism; The Department of Sustainability and Environment (DSE), Government of Victoria, Australia., Accessed 4 December 2008. شکار در زمانی که فصل شکار پایان یافته‌است، تخطی از قانون بوده و پیگرد دارد. عمدهٔ تلفات محیط بانان در هنگام انجام وظیفه، در رویارویی با شکارچیان غیرمجاز و در زمانی است که فصل شکار، پایان یافته‌است.
پس از مسائلی که در مورد شکار جانوران وحشی و انقراض برخی از گونه‌های جانوری و نیز کشته‌شدن محیط‌بانان و جنگل‌بانان به‌دست شکارچیان غیرِ مجاز در ایران به‌وجود آمد، دولت و سازمان محیط زیست تلاش بسیاری را برای مقابله با این پدیده بکار بستند. سرانجام قانونی تصویب شد که بر اساس آن جریمهٔ شکار جانوران وحشی با توجه به مادهٔ سوّمِ قانون شکار و صید، به‌طور متوسط حدود پنج برابر و برخی از گونه‌ها تا بیش از ۱۰ برابر افزایش یافت.
در تعرفه‌های جدید برخی از جریمه‌ها تا ۱۶ برابر نیز افزایش یافته‌است که نشان از اهمیّت حفظ گونه‌های جانوری دارد. در تعرفهٔ جدید جریمه پلنگ از ۵ میلیون تومان به ۸۰ میلیون تومان و یوزپلنگ از ۲۰ میلیون تومان به ۱۰۰ میلیون تومان افزایش یافته‌است. جریمه گوزن زرد ایرانی از ۵ میلیون تومان به ۶۰ میلیون تومان، مرال و شوکا از ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان به ۳۵ میلیون تومان و قوچ و میش و کل و بز و جبیر به ۱۰ میلیون تومان افزایش یافت. همچنین انواع نهنگ‌ها از ۱۵ میلیون تومان به ۵۰ میلیون تومان افزایش یافت و فک خزری در دوره قبل جریمه‌ای نداشت اما در جدول جدید جریمه ۱۵ میلیون تومانی برای آن در نظر گرفته شده‌است.جریمه شکار جانوران وحشی به بیش از پنج برابر افزایش یافت[خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) http://www.irna.ir]
اَنُوش از شخصیت‌های واقعی سامی و یکی از چهره‌های داستان‌های کتاب مقدس و از پیامبران و نوادگان آدم است. پدرش شیث ۱۰۵ سال داشت که او زاده شد و در ۹۰ سالگی قینان را آورد. سن او به هنگام مرگ ۹۰۵ سال ذکر شده‌است (سفر پیدایش ۵: ۶–۱۱). بر مبنای داده‌های کتاب مقدس وی بین ۳۷۶۹ و ۲۸۶۴ پیش از میلاد مسیح می‌زیسته‌است. گمان می‌رود این اعداد هنگام یکسان سازی تورات توسط سردبیر ابداع شده‌باشند.
مزار انوش ابن شیث ابن آدم در قهدریجان در ۲۰ کیلومتری اصفهان
مقبره انوش ابن شیث هم اکنون در ایران در استان اصفهان و شهر قهدریجان واقع شده است که نشان از قدمت چند هزار ساله اصفهان می باشد.
فرزند انوش یعنی قینان نیز در محله ای به نام قینان در اصفهان می زیسته که برخی معتقدند مزار ایشان در خیابان خاقانی در مسجد مهدویه است.
آربوویروس‌ها اصطلاحی است که برای نامیدن گروهی از ویروس‌ها که توسط بندپایان منتقل می‌شوند استفاده می‌شود. آربوویروس سرنام واژهٔ انگلیسی "ARthropod-BOrne viruses" به معنی «ویروس‌های بندپابُرده» است. بیشتر این ویروس‌ها کروی‌شکل هستند و تعداد کمی نیز میله‌مانندند. اکثر آربوویروس‌ها دارای ژنوم آران‌ای (RNA) هستند و تنها مورد استثنا، ویروس تب خوکی آفریقایی است که دی‌ان‌ای دارد.
آربو ویروس‌ها به سه دسته تقسیم می‌شوند:
میان‌دوراه یا پِرینیوم یا پِرینه در کالبدشناسی، چه در مورد جنس مؤنث و چه مذکر، به محدوده میان منطقه تناسلی و مقعد گفته می‌شود.اصطلاحی است رایج در دانش پزشکی: نمونه.
در فارسی برای این معنی، واژه عربی عجان و واژه فرانسوی پرینه هم به کار رفته‌است.
در فرهنگ عامیانه به این ناحیه یا بخشی از شلوار که بر روی این ناحیه قرار می‌گیرد خِشتَک هم گفته می‌شود. نام خشتک بخاطر خشتی (لوزی) بودن تکه پارچه‌ای است که در شلوارهای قدیم در این قسمت می‌دوخته‌اند.
به این بخش از بدن در زبان غیرتخصصی دوشاخ نیز گفته می‌شد چنانچه در ورزش کشتی زمانی که یک پا از یک حریف در میان‌گاه دو پای حریف دیگر قرار می‌گیرد آن را فن «دوشاخ کردن» می‌گویند.
افزون برین واژهٔ «هَتَک» نیز به همین ناحیه بدن گفته می‌شود.
این واژه برگرفته از واژه هفت است و ابزاری در باغداری و کشاورزی نیز بدین نام خوانده می‌شد، که به ۷ فارسی می‌مانست. هتک در مفهوم مورد بحث در زبان توده هنوز روان است؛ «آن قدر بدو، تا هتکت دره!». اصطلاح دیگر برای این موضع، با سنگینی سوی مقعد، باز هم از زبان توده، «تَلِنگ» است. این واژه خود از دو واژه دیگر؛ ته: انتها+ لنگ: پا (تمام پا از لگن تا نوک) پدید آمده بوده‌است. زبانزد «تلنگش دررفت» با همین واژه ساخته شده‌است. درمفهوم اخیر، با اشاره به این بخش از مقعد، دراستانهای جنوبی ایران (بوشهر) کلمه پِند به کار می‌رود که احتمالاً با کلمه پرینه فرانسوی ریشه هندواروپایی دارد. اصصلاح «پندش دررفت» یا صفت «پِندین» (کسی که پندش دررفته) ازآن ساخته می‌شود.
در یوگا محل نخستین چاکرا (گره خطوط انرژی بدن) را در میان‌دوراه می‌دانند.
جسم پرینه‌ای یا تاندون مرکزی میان دوراه (به انگلیسی: Perineal body) تودهٔ هرمی‌شکل فیبروزی در میانهٔ میان‌دوراه است که در جلوی کانال مقعدی و پشت واژن قرار دارد و محل اتصال چندین عضله از جمله ماهیچه بالابرنده مقعد و ماهیچه پیازی‌اسفنجی است.
تایگا یا جنگل شمالی یا جنگل های مخروطیان شمالی در جغرافیا به مناطقی گفته می‌شود که در آنها میانگین دما در مدت یک تا سه ماه بیش از ده درجه می‌باشد، زمین همیشه نمناک است و جنگل‌های گسترده سوزنی‌برگ در آنجا وجود دارد. در تایگا همچنین کمی کشاورزی انجام می‌گیرد، دست کم در مدت شش ماه سال میانگین دما کمتر از صفر و فصل رویش گیاهان کمتر از سه ماه است.
ناحیه تایگا در جنوب نواحی توندرا قرار گرفته‌است. زیست‌بوم تایگا با حدود ۳۳٪ پوشش، از گسترده‌ترین زیست‌بوم‌های دارای پوشش جنگلی و گیاهی زمینی در جهان است و پس از آن زیست‌بوم جنگل معتدله با ۲۵٪ پوشش قرار گرفته‌است بسته به نوع کلی تعریف زیست‌بوم خاکی یا زمینی، همچنین می‌تواند از دیدگاه وسعت به عنوان دومین (پس از مناطق خشک بیابانی) در نظر گرفته شود. تایگا بالغ بر از مساحت زمین را دربر گرفته‌است. تایگا همچنین از منابع اصلی اکسیژن جهان است. بیشتر این زیست‌بوم در کشور کانادا و روسیه قرار گرفته‌است. زیست‌بوم تایگا از گسترده‌ترین زیست‌بوم هاست و در شمال قاره‌های آسیا، اروپا و آمریکا شمالی گسترش یافته‌است. میانگین بارندگی بین ۲۵۰ تا ۵۰۰ میلی‌متر و زمین همیشه مرطوب است. تقریباً تمام جنگل‌های کشور کانادا از نوع تایگا است. درختان این ناحیه مانند کاج و سرو همیشه سبزند و برگ‌ریزان ندارند.
خاک مناطق تایگا جوان و فاقد مواد مغذی است. لایه‌های عمیق خاک، برخلاف جنگل برگ‌ریز معتدله، مشخصات خاک‌های غنی و ارگانیک‌شده را ندارد به تعبیر دیگر، تقریباً بدون افق خاک است.Sayre, 19. نازک بودن لایه‌های خاک عموماً به دلیل سرما است که همین موضوع مانع از توسعه خاک و سهولت استفاده گیاهان از مواد مغذی می‌گردد. برگ‌ها و خزه‌های افتاده می‌توانند مدت زمان طولانی در آب و هوای سرد و مرطوب در کف جنگل بمانند. اسیدهای موجود در میوه درختان همیشه‌سبز مانند کاج، خاک را شسته و باعث شکل‌گیری پودزول می‌شوند.Sayre, 19–20. از آنجا که خاک به دلیل ریزش کاج درختان همیشه‌سبز اسیدی است، کف جنگل فقط گلسنگ دارد و برخی خزه‌ها نیز بر روی آن رشد می‌کنند.
جنگل‌های شمالی تایگا به دلیل شرایط خاص و سختی آب‌وهوا، از طیف نسبتاً اندکی از حیوانات پشتیبانی می‌کند. تایگا در بخش کشور کانادا شامل ۸۵ گونه پستاندار، ۱۳۰ گونه ماهی و در حدود ۳۲۰۰۰ گونه حشره است.
در این جنگل ها، درختان مخروط دار مانند کاج، کاج نوئل، نراد (سرده) و شوکران که برخی از آنها برای جوانه زنی نیاز به آتش سوزی دارند، غالب می باشند. علاوه بر پرندگان مهاجری که در جنگل های مخروطیان شمالی اقدام به ایجاد لانه می‌کنند، سایر گونه ها در تمام طول سال در این جنگل ها ساکن هستند. پستانداران این بیوم، متنوع بوده و شامل گوزن شمالی، خرس قهوه‌ای و ببر سیبری می‌باشد. هجوم دوره‌ای حشراتی که از درختان غالب این بیوم تغذیه می‌کنند، می‌تواند منجر به نابودی بخش‌های وسیعی از جنگل‌ها گردد. حشرات در زیست‌بوم تایگا نقش عمده‌ای را ایفا می‌نمایند که از گرده‌افشانی شروع و به تجزیه ترکیبات باقی‌مانده ختم می‌گردد که همین موارد بخش مهمی از چرخه مواد غذایی محسوب می‌گردد. تعدادی از پستانداران بزرگ گیاهخوار همانند موس و گوزن شمالی یا کاریبو به وفور در این زیست‌بوم یافت می‌شوند. در مناطق نزدیک به مرزهای جنوبی‌تر شامل گونه‌های دیگری همانند واپیتی و شوکا می‌باشد. ...
عدل، احمدحسین، "تقسیمات اقلیمی و رستنی‌های ایران،" طهران: انتشارات دانشگاه تهران ۶۲۶، سال ۱۳۳۹ خورشیدی، ص۱۵.
برکه موز روستایی کوهستانی از توابع شهرستان نزوی در منطقه داخلیه در کشور پادشاهی عمان است. این روستا در پایه زنجیره کوه حجر غربی واقع شده‌است. روستا ته دره قرار دارد و باغ‌های نخل خرما از سه ناحیه روستا را احاطه نموده‌است. در دوطرف روستا دوتپه وجود دارد، روی هریک از این تپه‌ها برج نگهبانی به چشم می‌خورد، به گفته مردم روستا در دوران گذشته نگهبانانی در این دو برج پاسبانی می‌داده‌اند مخصوصاً در شب‌ها نگهبانان در برج مستقر می‌شده‌اند و از روستا در برابر دزدان و شورشگران پاس می‌داده‌اند. اما حالا این دو برج به عنوان یک معلم تاریخی وگردشگری پابرجا مانده‌است. خانه‌های روستا در سینه کوه حجرساخته شده به‌طوری‌که که هنگام بارش باران آب دره به درون خانه‌ها نرود، قسمتی از خانه از کاه و گِل و سنگ ساخته شده‌است، و قسمتی که قدیمی‌تر است از ساروج ساخته‌اند، اما قسمتی از خانه‌ها که جدید تر هستند از گچ و سنگ بنا نهاده‌اند. مردم این روستا کشاورز هستند. بعضی از مردم دام خانه‌ای نیز دارند.
سرددشت یا توندرا (Tundra) در جغرافیا به مناطق بدون درخت و درختچه‌ای گفته می‌شود که در مجاورت یک منطقه قطبی قرار دارد. پوشش گیاهی این مناطق از علف‌ها، خزه‌ها و گلسنگ‌ها و بوته‌های کوچک تشکیل شده‌است. بیوم توندرا نواحی وسیعی از مناطق قطبی را اشغال کرده و حدود ۲۰ درصد سطح خشکی های زمین را می‌پوشاند.
زیست‌بوم توندرا سردترین زیست‌بوم کره زمین است. این زیست‌بوم همچنین بسیار بزرگ است. توندرا حدود یک پنجم سطح روی زمین را پوشانده‌است. توندرا بیشتر در شمالگان زمین و بالای کوه‌ها یافت می‌شود، جایی که آب و هوا سرد و بادخیز است و بارندگی کم. بیشتر توندراها پیرامون مدار قطبی شمال قرار دارند اما در جنوبگان و سایر محیط‌های سرد، مناطقی وجود دارد که می‌توان آن‌ها را به عنوان بخشی از زیست‌بوم توندرا توصیف کرد.
زمین‌های توندرا در بیشتر سال پوشیده از برف است، اما تابستان رویش گل‌های وحشی را به همراه دارد. در این سرددشت‌ها، بزهای کوهی، گوسفند، مارموت‌ها و پرندگان کوهستانی زندگی می‌کنند و از گیاهان و حشرات پست‌تر تغذیه می‌کنند. برخی گیاهان مقاوم مانند گیاهان بالشتکی در مناطق کوهستانی با رشد بین فرورفتگی‌های سنگی زنده می‌مانند، جایی که هوا گرمتر است و از باد در امان هستند.BYCHRISTINA NUNEZ: WHAT ARE TUNDRAS?, in Nationa Geographic. PUBLISHED FEBRUARY 12, 2019
در توندرا میانگین دمای گرم‌ترین ماه میان صفر و ده درجه بالای صفر می‌باشد و زمستان آن خیلی طولانی و سرد و تابستان خیلی کوتاه است. در توندرا در هر موقع از سال ممکن است سرما بروز کند. زیر خاک همیشه یخ‌بسته‌است و زمین در تابستان به شکل باتلاق در می‌آید. میزان بارندگی در سرددشت‌ها کمتر از ۲۵۰ میلی‌متر است. توندراها در روسیه، ایسلند، کانادا، آلاسکا و جزایر کرگولن یافت می‌شوند.
واژه توندرا از زبان سامی کیلدین، زبانی نزدیک به فنلاندی که در شبه جزیره کولا روسیه صحبت می‌شود گرفته شده و به معنی «دشت بی‌درخت» است. در جنوب ناحیه توندرا، ناحیه‌ای جغرافیایی به نام تایگا و در جنوب آن استپها قرار گرفته‌اند.
دماهای پایین و فصل‌های رشد کوتاه مانع رشد درختان در توندرا می‌شود. سه گونه از نواحی در سرددشت‌ها تعریف می‌شود: سرددشت شمالگانی، سرددشت کوهستانی و سرددشت جنوبگانی. میزان دخالت انسان در توندرا و نواحی قطبی بسیار کم است، زیرا به دلیل شرایط نامساعد آب و هوایی، جمعیت کمی در این نواحی زندگی می‌کنند.
توندرا همچنین مکانی بادخیز است. تضاد درجه حرارت بین خشکی و اقیانوس، نسیم‌های پایداری را ایجاد می‌کند که سراسر مناظر بی‌درخت را فرا می‌گیرد. این بادها می‌توانند زندگی را با چالش‌هایی روبه‌رو کنند: باد خشک می‌کند و ایجاد سردی می‌کند و می‌تواند گرد و غبار، برف و زباله‌ها را همراه آورده و هر گونه بافت گیاهی یا حیوانی در معرض خود را بفرساید. برخی از گیاهان و جانوران توندرا به‌طور ویژه برای به حداقل رساندن آسیب باد سازگار شده‌اند. با این حال، برخی از حیوانات در واقع به دنبال مناطق باد زده می‌گردند، جایی که سفر آسان‌تر است و گیاهان علوفه‌ای در دسترس‌تر.Alaska Department of Fish and Game، بازدید: ۲ دسامبر ۲۰۲۱.
خاک توندرا سرشار از نیتروژن و فسفر است. خاک آن همچنین حاوی مقادیر زیادی زیست‌توده تجزیه شده‌است که به صورت متان و دی‌اکسید کربن در یخبندان دائمی ذخیره شده‌است و خاک سرددشت‌ها را به ذخیره‌گاه کربن تبدیل کرده‌است. گرمایش جهانی اکنون باعث رها شدن تدریجی این کربن‌ها در جو و گرم‌تر شدن آن می‌شود. از سال ۲۰۰۰ میلادی، سرددشت‌ها به‌طور فزاینده‌ای توسط آتش‌سوزی‌های جنگلی ویران شده‌اند.
ویژگی بارز توندرا کمبود درخت است. دانشمندان نمی‌توانند به یک عامل محدودکننده رشد درخت اشاره کنند، بلکه ترکیبی از عوامل است: فصل رشد در توندرا که برای گیاهانی که چوب تولید می‌کنند بسیار کوتاه است، بادهای قوی و پایدار که بافت‌های گیاه را خشک و ساییده می‌کند، یخ‌بستگی دائمی زمین که مانع از رسیدن ریشه‌ها به عمق کافی به خاک می‌شود و خاک‌های سرد که تجزیه مواد گیاهی و چرخه مواد مغذی را کند می‌کند.Alaska Department of Fish and Game، بازدید: ۲ دسامبر ۲۰۲۱.
حیواناتی که در توندرا یافت می‌شوند عبارتند از: گاو مشک، خرگوش قطبی، خرس قطبی، روباه قطبی، گوزن شمالی و جغد برفی. بسیاری از حیواناتی که در سرددشت‌ها زندگی می‌کنند، مانند گوزن شمالی و سلیم نیمه‌پاپرده‌دار، در طول زمستان به مناطق گرم‌تر مهاجرت می‌کنند. دیگران، مانند سنجاب زمینی قطبی، در ماه‌های زمستان به خواب زمستانی می‌روند. خزندگان و دوزیستان بسیار کمی در توندرا یافت می‌شوند زیرا دما بسیار پایین است.PBS: Wildlife Journal Junior در حالی که بسیاری از پستانداران سازگاری‌هایی دارند که آنها را قادر می‌سازد در زمستان‌های سرد طولانی زنده بمانند و در تابستان‌های کوتاه به سرعت تولید مثل کنند و بچه‌ها را بزرگ کنند، اکثر پرندگان و برخی از پستانداران در طول زمستان به جنوب مهاجرت می‌کنند.
تقریباً ۱۷۰۰ گونه از گیاهان آوندی در سراسر توندرای شمالگانی یافت می‌شوند که شامل گیاهان گلدار، درختچه‌های کم ارتفاع، جگنیان، علف‌ها و جگرواشان می‌شود. گلسنگ‌ها، خزه‌ها و جلبک‌ها نیز رایج هستند. به‌طور کلی گیاهان توندرا کم رشد هستند، سامانه ریشه‌ای کم‌عمق دارند و قادر به انجام فتوسنتز در دماهای پایین و با شدت نور کم هستند. https://beyondpenguins.ehe.osu.edu/issue/tundra-life-in-the-polar-extremes/life-in-the-tundra یک لایه همیشه یخ زده خاک که خاک منجمد نام دارد، از رشد ریشه ی گیاهان در این بیوم جلوگیری میکند.
در توندرای شمالگانی چند گروه اصلی از مردمان ساکن‌اند شامل: اسکیموها، اینوهای سرخ‌پوست‌تبار و یاقوت‌های ترک‌تبار و نِنِتس‌ها که زبان‌شان با فنلاندی از یک ریشه است.
اینوئیت‌ها که اسکیموها نیز نامیده می‌شوند در شمالگان و گرینلند و کانادا زندگی می‌کنند. آنها بزرگترین گروه انسانی ساکن توندراها هستند. اسکیموها در امتداد ساحل زندگی می‌کنند و به شکار گوزن شمالی، فوک، نهنگ و ماهی می‌پردازند. زبان آن‌ها اینوکتیتوت نام دارد که شامل هفت گویش مختلف است. رخت سنتی اسکیموها عمدتاً از پوست و خز گوزن شمالی تهیه می‌شود.
اینوها مردم بومی سرخ‌پوست آلگونکویی نیتاسینان هستند. آنها در شمال لابرادور و مناطق سرددشتی کِبِک کانادا زندگی می‌کنند. آنها شکارچیانی ماهری و متخصص تهیه لباس‌های پوستین، ظروف چوبی و ابزار سنگی بودند. در دهه ۱۹۵۰، مهاجران سفیدپوست شروع به تله‌گذاری در قلمرو اینوها کردند که این کار باعث کاهش تعداد گوزن مالی شد و به گرسنه ماندن بسیاری از اینوها انجامید. مردم برای گذر از این دوران سخت به کمک‌های دولتی متکی شدند.
مردم یاقوت در توندراهای سیبری زندگی می‌کنند. آنها روز خود را به ماهیگیری می‌گذرانند، که فعالیت اقتصادی اولیه است، و شکار را که عمدتاً برای خز انجام می‌دهند. آنها دو بار در سال مکان خود را به صورت کمپ‌های شکار زمستانی و کمپ‌های شکار تابستانی تغییر می‌دهند. خوراک اصلی آن‌ها لبنیات، ماهی، سبزیجات و گوشت است. یاقوت‌ها همچنین به عنوان گله‌داران ممتاز اسب و گاو شناخته می‌شوند.
شهر خوژوف یا خوژوف (به زبان لهستانی Chorzów) نام شهری صنعتی در جنوب کشور لهستان است. این شهر با جمعیت ۱۱۷٫۴۳۰ (سال ۲۰۰۲) و مساحت ۳۳٫۵ کیلومتر مربع یکی از شهرهای صنعتی کشور لهستان را تشکیل می‌دهد. شهر زیبای هورشاو در کنار رودخانه راوا و تپه‌های سیلیسین قرار دارد.
شواهد تاریخی حاکی از آن است که در سده دوازدهم میلادی شهر خوژوف به صورت دهکده‌ای کوچک قرار داشت. اما در قرن هیجدهم میلادی و وارد شدن اروپا به مرحله صنعتی و کشف معادن عظیم زغال سنگ در تپه‌های سیلیسین در کنار دهکده هورشاو و ورود مهاجران جویای کار به این منطقه، دهکده دنج هورشاو تبدیل به شهری در حال رشد شد. چند سال بعد دولت لهستان اقدام به تأسیس کارخانه ذوب آهن در شهر هورشاو کرد و این آغازی بود برای تبدیل این شهر کوچک به قطبی صنعتی در لهستان.
پس از پایان جنگ جهانی اول و شکست امپراتوری آلمان، لهستان استقلال خود را دوباره بازیافت و در سال ۱۹۱۸ رسماً اعلام استقلال کرد. اما دوران استقلال دیری نپایید و با یورش آلمان به لهستان در سال ۱۹۳۹، شهر هورشاو هم در سپتامبر همان سال به اشغال ورماخت درآمد. در این دوران آلمان با استفاده از کارخانجات و امکانات شهر صنعتی هورشاو بخشی از نیازهای چرخ عظیم جنگی خود را پر می‌کرد. در سالهای پایانی جنگ آلمانها در شهر خوژوف دو اردوگاه کار اجباری و اردوگاه مرگ هولوکاست را برپا کردند که نهایتاً با شکست ورماخت در سال ۱۹۴۵ شهر هورشاو آزاد شد.
همینک شهر خوژوف یکی از مراکز مهم صنعتی لهستان به‌شمار می‌رود.
این رشته کوه مانند سهل باطنه در محاذات ساحل واقع شده‌است. و از حدود امارات متحده عربی در شمال شروع شده‌است وتا و ادی المعاول در جنوب وتا منطقهٔ الجوف ادامه دارد. بزرگ‌ترین قله این رشته کوه تا ارتفاع ۳۰۷۵ متر می‌رسد در قسمت جنوب شرقی جبل اخضر. در پایه این رشته کوه بسیاری از روستاهای آباد و شهرهای پرجمعیت واقع شده‌است که مهم‌ترین آن‌ها شهر رستاق و العوابی و نَخل و وادی المعاول است. همچنین در پایه کوه باغهای سر سبز از مرکبات و مزارع درخت نخل خرما وجود دارد و آب چاهایش بسیار شیرین است.
الجوف نام تپهٔ بزرگی و روستایی است در کشور پادشاهی عمان. و به عربی ( هضبه ) گویند.