moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
از آنجا که کمبود عنصر ید در رژیم غذایی انسان موجب بیماری‌های گوناگون مانند گواتر می‌شود، معمولاً به نمک خوراکی تصفیه شده، پتاسیم یدات نیز اضافه می‌کنند تا مصرف‌کنندگان از آن بهره‌مند شوند و مقدار لازم روزانه را دریافت کنند. این محصول نمک یددار نامیده می‌شود. نمک‌های تصفیه شده یددار به دلیل خلوص بالا میزان ید را بهتر و به مدت بیشتر حفظ می‌کنند. در ایران با توجه به بررسی‌های انجام شده در سطح کشور از نظر میزان ید موجود در آب و خاک و شیوع گواتر، ۴۰ میکروگرم به ازای هر گرم نمک (۴۰ ppm) اضافه می‌شود.
برای حفظ ید در نمک یددار، باید نمک را در مدت کمتر از یک سال مصرف کرد، آن را دور از نور و رطوبت، و در ظرف‌های در بستهٔ پلاستیکی، چوبی، سفالی یا شیشه‌ای تیره نگهداری کرد. همچنین هنگام پخت غذا، بهتر است نمک در انتهای پخت اضافه شود تا ید آن تا حد امکان حفظ شود این محصول، ید مورد نیاز بدن را تأمین می‌کند، زیرا کمبود ید در رژیم غذایی انسان موجب بیماری‌های گوناگون مانند غم‌باد (گواتر) می‌شود. نمک‌های تصفیه شدهٔ یددار به دلیل خلوص بالا، میزان ید را بهتر و به مدت بیشتر حفظ می‌کنند.
نمک صنعتی نمکی است که درجه خلوص آن کمتر از نمک طعام است و ید دار نیست. خلوص نمک صنعتی کمتر از ۹۵ درصد است. میزان خلوص نمک خوراکی ۹۹ درصد بوده و از آنجا که نمک خوراکی از فرایندهای پالایش و تصفیه عبور کرده‌است، مشکلاتی نظیر مسمومیت و سنگ کلیه در بدن ایجاد نمی‌کند.
نمک دریایی از تبخیر آب دریا ته‌نشین می‌شود. نمک دریا، نمکی تصفیه نشده‌است و ناخالصی‌های گوناگون دارد از جمله فلزات سنگین (سرب و آرسنیک) که سرطان‌زا هستند.
سدیم فرایندهایی حیاتی را در بدن انسان انجام می‌دهد: از طریق نقش الکترولیتی خود به اعصاب و ماهیچه‌ها کمک می‌کند تا به‌درستی کار کنند و یکی از عواملی است که در تنظیم اسمزی محتوای آب در اندام‌های بدن (تعادل مایعات) نقش دارد. بیشتر سدیم موجود در رژیم غذایی کشورهای غربی از مصرف نمک تأمین می‌شود. مصرف معمول نمک در بسیاری از کشورهای غربی حدود ۱۰ گرم در روز است و این میزان در بسیاری از کشورهای اروپای شرقی و آسیا بیشتر است. سطح بالای سدیم در بسیاری از غذاهای فرآوری شده تأثیر عمده‌ای بر کل مقدار مصرفی دارد. در ایالات متحده، ۷۵ درصد از سدیم مصرفی از غذاهای فرآوری‌شده و رستورانی، ۱۱ درصد از پخت و پز و استفاده از نمکدان در هنگام صرف غذا و بقیه از نمک طبیعی موجود در مواد غذایی مختلف به‌دست می‌آید.
از آن‌جایی که مصرف بیش از حد سدیم، خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی-عروقی را افزایش می‌دهد، سازمان‌های بهداشتی به‌طور کلی توصیه می‌کنند که افراد مصرف نمک را در رژیم غذایی خود کاهش دهند. مصرف زیاد سدیم با خطر بیشتر سکته مغزی، بیماری‌های قلبی-عروقی و بیماری‌های کلیوی مرتبط است. کاهش یک گرم از سدیم دریافتی در روز (معادل حدود ۲٫۵ گرم نمک) می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی-عروقی را تا حدود ۳۰ درصد کاهش دهد. رژیم غذایی کم سدیم باعث بهبود بیشتر فشار خون در افراد مبتلا به فشار خون بالا می‌شود.
سازمان جهانی بهداشت توصیه می‌کند که بزرگسالان باید کمتر از ۲ گرم سدیم (موجود در ۵گرم نمک) در روز مصرف کنند. افراد مبتلا به فشار خون بالا باید روی کاهش سدیم به میزان توصیه شده تمرکز کنند و سایر افراد نیز باید به دنبال حفظ سطح سالم سدیم مصرفی بین ۴ تا ۵ گرم (معادل ۱۰–۱۳ گرم نمک) در روز باشند.
نظریه شکاف دانایی یکی از نظریات حوزه ارتباطات و رسانه است. این نظریه اولین بار در سال۱۹۷۰ توسط «تیکنور»، «دونوهو» و «اولین» ابداع شد. فرضیه اصلی آنها این بود که: «به هنگام افزایش انتشار اطلاعات توسط رسانه‌های ارتباط جمعی در یک نظام اجتماعی بخش‌هایی از جمعیت که پایگاه اجتماعی-اقتصادی (SES) بالاتری دارند، تمایل دارند سریعتر اطلاعات را کسب کنند، نسبت به بخش‌هایی که پایگاه پایین‌تری دارند؛ بنابراین شکاف آگاهی بین این دو بخش به جای آنکه کاهش یابد، افزایش می‌یابد.»
در سال ۷۷ «اتما و کلین» اثرات سقفی را که از شکاف می‌کاهد یا از آن جلوگیری می‌کند طرح کردند و «دروین» در سال ۱۹۸۰ دو نوع سقف «فراگرد اشباع» و «دخالتگری ارتباط گر» را ذکر می‌کند.
در مجموع سه نوع الگوی علی برای تبیین شکاف آگاهی و رسانه‌های ارتباط جمعی طرح شده است:
در خصوص کاربرد این نظریه در حوزه اینترنت و رسانه‌های تعاملی مشابه «بونفادلی» نظریه را چنین بازسازی می‌کند: «افرادی که تحصیلات بالاتری دارند از اینترنت با اهداف معطوف به آگاهی و خدمات استفاده می‌کنند؛ حال آنکه افرادی که تحصیلات کمتری دارند، از آن به طور معناداری برای سرگرمی استفاده می‌کنند.»
موزهٔ ملی راه آهن در یورک انگلستان واقع شده است و بخشی از موزهٔ ملی علم و صنعت بریتانیا است.
این موزه در سال ۱۹۷۵ بنیاد شد. کلکسیون ملی راه آهن بریتانیای کبیر در حدود ۲۸۰ وسیله نقلیه ریلی در دست دارد که بیش از صد دستگاه از آن‌ها در یورک نگهداری می‌شود. بخشی از این کلکسیون مرتباً برای نمایش به موزه‌های دیگر راه آهن منتقل می‌شوند.
ویکی‌پدیاهای انگلیسی و هلندی، نسخه ۱۶ سپتامبر ۲۰۰۷.
اتحادیه کمونیست‌های صربستان شاخه صربستان اتحادیه کمونیست‌های یوگسلاوی بود (این حزب از ۱۹۴۵ تا ۱۹۹۰ تنها حزب قانونی یوگسلاوی بود). در اوایل دههٔ ۹۰ با بالا گرفتن مناقشات قومی بین جمهوری‌های تشکیل‌دهندهٔ یوگسلاوی حزب فدرال از هم پاشید و به احزاب جمهوری‌ها تجزیه شد.
در ۲۷ ژوئیه ۱۹۹۰ این اتحادیه به همراه احزاب دیگری حزب سوسیالیست صربستان را تشکیل داد.
حزب کمونیست کرواسی، سازمان کرواسی حزب کمونیست‌ یوگسلاوی بود. این سازمان از ۱۹۵۲ به این‌سو به نام اتحادیه کمونیست‌های کرواسی (به زبان کرواسی: "Komunistička Partija Hrvatske", KPH) شناخته می‌شد.
Wikipedia contributors, "League of Communists of Croatia," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=League_of_Communists_of_Croatia&oldid=184341927 (accessed February 2, 2008).
مَنشورگرایی جنبشی کارگری، سیاسی و اجتماعی برای اصلاح در پادشاهی بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی در اواسط سدهٔ نوزدهم بود. اسم این جنبش از "منشور مردم" در ۱۸۳۸ گرفته شده بود که اهداف جنبش را در خود داشت.
موزهٔ علوم بخشی از موزهٔ ملی علم و صنعت است که در کنزینگتون جنوبی، لندن واقع شده است. این موزه در سال ۱۸۵۷ افتتاح شد و امروزه از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری لندن است، بطوریکه سالانه ۳.۳ میلیون نفر از این موزه بازدید می‌کنند.
به مانند باقی موزه‌های ملی که توسط بودجه عمومی حمایت می‌شوند بازدید از این موزه برای عموم آزاد است. هر چند ممکن است نمایشگاه‌های موقت در محل موزه برگزار شوند که شامل هزینه ورودی می‌باشند.
، با نشان تجاری ، یک رویداد چند ورزشی بین‌المللی است که از ۲۳ ژوئیه تا ۸ اوت ۲۰۲۱ در توکیو، ژاپن، با آغاز برخی رویدادهای مقدماتی از ۲۱ ژوئیه، برگزار شد.
توکیو طی ۱۲۵مین نشست کمیتهٔ بین‌المللی المپیک در بوئنوس آیرس، در ۷ سپتامبر ۲۰۱۳ به عنوان شهر میزبان انتخاب شد. در ابتدا قرار بود این بازی‌ها از ۲۴ ژوئیه تا ۹ اوت ۲۰۲۰ برگزار شود، اما در مارس ۲۰۲۰ به دلیل دنیاگیری کووید -۱۹ به تعویق افتاد و بازی‌ها نیز بدون تماشاچی برگزار گردید. علی‌رغم این که برگزاری بازی‌ها برای سال ۲۰۲۱ برنامه‌ریزی مجدد شد، اما این رویداد نام توکیو ۲۰۲۰ را برای اهداف بازاریابی و برند تجاری حفظ کرد.Multiple sources:
بازی‌های ۲۰۲۰ چهارمین بازی‌های المپیک است که پس از توکیو ۱۹۶۴ (تابستان)، ساپورو ۱۹۷۲ (زمستان) و ناگانو ۱۹۹۸ (زمستان) در ژاپن برگزار می‌شود. توکیو قرار بود بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۴۴ را میزبانی کند اما در سال ۱۹۳۸ به دلیل جنگ دوم چین و ژاپن از مسابقات خارج شد. توکیو نخستین شهر آسیا است که بازی‌های تابستانی را دو بار برگزار می‌کند. بازی‌های ۲۰۲۰ پس از المپیک زمستانی ۲۰۱۸ در پیونگ‌چانگ، کره جنوبی و قبل از بازی‌های المپیک زمستانی ۲۰۲۲ در پکن، چین، دومین بازی از سه دوره المپیک متوالی است که در شرق آسیا برگزار شد.
بازی‌های ۲۰۲۰ شاهد معرفی مسابقات جدیدی از جمله بسکتبال ۳ نفره و BMX آزاد، و بازگشت دوچرخه‌سواری مدیسون، بیس بال، و سافت‌بال بود. طبق سیاست‌های جدید کمیتهٔ بین‌المللی المپیک، که به کمیته برگزاری میزبان اجازه می‌دهد تا ورزش‌های جدیدی را به برنامهٔ المپیک برای تقویت مسابقات اصلی دائمی اضافه کند، در این بازی‌ها کاراته، سنگ‌نوردی، موج‌سواری، و اسکیت‌بوردینگ اولین بازی‌های المپیک خود را انجام دادند.
در ۷ سپتامبر ۲۰۱۳ در صد و بیست و پنجمین نشست کمیته بین‌المللی المپیک در بوینس آیرس آرژانتین میزبان این بازی‌ها انتخاب شد. شهرهای استانبول ترکیه، مادرید اسپانیا و توکیو ژاپن نامزدهای نهایی بودند، در رای‌گیری اولیه آرا به این ترتیب بود: استانبول ۲۶، مادرید ۲۶ و توکیو ۴۲؛ که با توجه به تساوی آرای استانبول و مادرید رای‌گیری حذفی انجام شد و نتیجه بدین صورت بود: استانبول ۴۹، مادرید ۴۵؛ بنابراین مادرید از رقابت خارج شد. در رای‌گیری دور بعد استانبول ۳۶ رأی و توکیو ۶۰ رأی به‌دست آوردند که در نهایت توکیو به عنوان میزبان المپیک ۲۰۲۰ انتخاب شد.
کوکاکولا، گروه علی بابا، سامسونگ، پاناسونیک، اینتل، تویوتا، ویزا کارت، کانن (شرکت)، فوجیتسو، سیسکو سیستمز، گوگل، میتسوبیشی
اتحادیه کمونیست‌های یوگسلاوی (که قبل از ۱۹۵۲ حزب کمونیست یوگسلاوی نام داشت) حزبی سیاسی بود که از ۱۹۴۵ تا ۱۹۹۱ حزب حاکم بر جمهوری فدرال سوسیالیستی یوگسلاوی بود. مهم‌ترین شخصیت تاریخ این حزب یوسیپ بروز تیتو بود.
حزب مردم حزبی سیاسی در قلمروی یوتا، ایالات متحده در اواخر سدهٔ نوزدهم بود. این حزب توسط کلیسای عیسی مسیح قدیسان آخر الزمان و نشریه آن، دزرت نیوز، حمایت می‌شد. این حزب مخالف حزب لیبرال بود.
واگن عبارت است از یک خودروی ریلی که جهت ترابری بار یا مسافر مورد استفاده قرار می‌گیرد و از جنبه‌های فنی و بهره‌برداری در انواع مختلف ساخته می‌شود. برای مثال واگن‌های باری از نظر نظام حرکتی در دو دستهٔ کلی دومحوره (بدون بوژی) و بوژی‌دار، و از نظر نوع اتاق به دو دستهٔ کلی سرپوشیده و روباز تقسیم می‌شوند.
در ایران شرکت‌های متعددی به تولید واگن مشغول هستند که شرکت واگن‌پارس اراک بزرگ‌ترین سازندهٔ انواع لوکوموتیو و واگن‌های باری، مسافری، ترن‌ست و مترو در میان آن‌ها است. واگن‌سازان دیگری نظیر شرکت پلور سبز، شرکت ایریکو، هپکو، شرکت واگن‌سازی تهران و گروه مپنا حضور دارند.
نوری کامل محمد حسن المالکی (۱۹۵۰ کربلا) سیاستمدار شیعه عرب و نخست‌وزیر سابق عراق است که در حال حاضر رهبر حزب اسلامی دعوه در کشور عراق و معاون اول رئیس‌جمهور عراق است. او در آوریل ۲۰۰۶، جای ابراهیم جعفری را گرفت و نخست‌وزیر عراق شد. او تا سپتامبر ۲۰۱۴ در مقام نخست‌وزیری باقی ماند.
ترور نوری المالکی در ۱۴ دسامبر ۲۰۱۵ خنثی شد.
وی در سال ۱۹۵۰ در شهرستان طویریج در استان کربلا به دنیا آمد و لیسانس خود را از دانشگاه اصول دین بغداد دریافت کرد. بعدها در رشته ادبیات عربی به درجه کارشناسی ارشد رسید. در سال ۱۹۷۰ به حزب الدعوه پیوست. در سال ۱۹۷۹ (۱۳۵۷ش) دولت وقت عراق دستور اعدام تمامی اعضاء حزب الدعوه الاسلامی را داد و مالکی به همراه شمار زیادی از افراد این حزب از عراق گریخت.
او همچنین به مدت شانزده سال در سوریه زندگی کرده‌است.مالکی: به اوباما گفتم اسد بیشتر از دو سال می‌ماند، بی‌بی‌سی فارسی
نوری المالکی در زمان حکومت صدام حسین به کردستان عراق (که ارتش بعث از بخشهایی از آن عقب‌نشینی کرده بود) پناهنده شد و مدت زیادی را در آنجا و به‌ویژه شهر اربیل سپری کرده‌است و مدرک فوق لیسانس ادبیات عرب خود را از دانشگاه صلاح‌الدین اربیل در شمال عراق گرفته‌است.Maliki Seeks Arab Approval, Disliked by Iran, Rudaw
کتاب «تجربه و سیاست» که به فعالیت‌های سیاسی نوری مالکی دبیرکل حزب دعوه عراق و نخست‌وزیر اسبق این کشور می‌پردازد، تألیف شده‌است و بزودی منتشر خواهد شد.
به کی سلام کنم؟ نام مجموعه‌ای شامل داستان‌های کوتاه، نوشته سیمین دانشور است که چاپ نخست آن در سال ۱۳۵۹، و به دست انتشارات خوارزمی وارد بازار نشر و کتاب شد. برخی از داستان‌های این مجموعه پیشتر در نشریه‌هایی در ایران پیش از انقلاب ۵۷ به چاپ رسید که نخستین آنها" تیله شکسته" بود و در سال ۱۳۵۲ چاپ گردید. عنوان این کتاب از داستان سوم آن برگرفته شده‌است.
به نظر تقی‌زاده، در میان مجموعه‌ی داستانهای کوتاه دانشور، «به کی سلام کنم؟» با درونمايه نقد رويدادهای اجتماعی و استبداد حاكم بر جامعه‌ی آن ایام، از همه پرداخته‌تر است. داستان «سوترا» در این مجموعه، داستانی است با قوۀ تخیل نیرومند در دنیای جادويی پريان و با نثری استوار و تأثيرگذار كه پايان اميدوارانه‌ای دارد. همچنين خود داستان «به کی سلام کنم؟» هم داستان قوام‌يافته‌ای است كه نويسنده در آن توانايی خود را در نمايش ذهنیت‌های زنانه نشان داده است.
دستگاه همایون یکی از دستگاه‌های ردیف موسیقی ایران است.
از نظر فواصل، دانگ اولِ دستگاه همایون به دستگاه شور نزدیک است و از طریق گوشه‌های دیگرش امکان پرده‌گردانی به دستگاه‌های نوا، سه‌گاه و چهارگاه را نیز فراهم می‌کند. آواز شوشتری و آواز بیات اصفهان نیز از ملحقات این دستگاه به‌شمار می‌آیند. از دیگر گوشه‌های مهم این دستگاه می‌توان به گوشهٔ «بیداد» اشاره کرد.
دستگاه همایون به خاطر احساس شاهانه و اشرافی‌اش شناخته می‌شود.
ریشهٔ نام این دستگاه، واژهٔ «هماگون» است که معنای فرخنده یا خجسته دارد. عبدالقادر مراغی موسیقی‌شناس قرن نهم هجری از همایون به عنوان یکی از شعبات بیست‌وچهارگانه نام برده‌است که شامل برخی نغمه‌های مقام زنگوله و برخی نغمه‌های مقام رهاوی است؛ اما فواصل آن شعبه و آنچه امروزه به عنوان دستگاه همایون شناخته می‌شود مطابقت ندارد و نمی‌توان آن را منشأ دستگاه همایون شمرد.
گام همایون در موسیقی امروزی به شکل زیر تعریف می‌شود:
فرهاد فخرالدینی همچنین به گونهٔ مشابهی از گام همایون که توسط ابوالحسن صبا در ردیف او برای ویولن معرفی شده اشاره کرده‌است که در آن درجهٔ ششم ربع پرده بالاتر قرار دارد. صبا این نوع از همایون را بر پایهٔ نت می‌معرفی کرده ولی در تصویر زیر برای راحتی مقایسه، این گام بر پایهٔ سل بازنویسی شده‌است. فواصل این گام، با گام چهارگاه مطابقت دارد و فخرالدینی نیز ذکر می‌کند که در برخی ردیف‌ها همایون پس از مختصر توقفی در درآمد، به چهارگاه همنام خود پرده‌گردانی می‌کند. هرمز فرهت حتی پا را از این فراتر گذاشته و در دستگاه همایون گوشه‌ای با نام «چهارگاه» معرفی می‌کند. با این حال، فخرالدینی خود نیز در توصیف گام همایون، درجات دوم و ششم را دارای «علامت ربع پرده‌ای» توصیف می‌کند. در مقابل هرمز فرهت درجهٔ ششم را فاقد علامت ربع پرده توصیف می‌کند؛ او اشاره می‌کند که درجهٔ سوم زیر نت پایه (دو نت بمتر از نت پایهٔ همایون) معمولاً ریزپرده‌ای است، اما درجهٔ ششم چنین نیست.
از این جهت، گام همایون به گام دستگاه شور نزدیکی دارد (در هر دوی آن‌ها، درجهٔ دوم گام سه ربع پرده با درجهٔ اول گام فاصله دارد) اگر چه در شور درجهٔ سوم گام نیم‌پرده پایین‌تر است. در درآمد همایون نیز مانند شور، درجهٔ دوم نت شاهد دانسته می‌شود. تفاوت گام همایون و شور در درجهٔ سوم آن‌ها (که در همایون نیم‌پرده بمتر است)، توسط برخی نظریه‌پردازان با تفاوت گام‌های بزرگ و کوچک در موسیقی غربی مشابهت داده شده‌است.
همچنان که پیشتر ذکر شد، در نظریه ادوار همایون به عنوان یکی از شعبه‌های بیست‌وچهارگانه ذکر شده بوده که فواصل آن با دودانگی دستگاه همایون امروزی متفاوت است:
همچنین داریوش طلایی در نظریه‌ای، تمام دستگاه‌های موسیقی ایرانی را با کمک چهار دانگ قابل دستیابی می‌داند؛ وی دودانگیِ دستگاه همایون را محصولی از پیوستن یک دانگ شور به یک دانگ چهارگاه بر می‌شمرد، به این شکل:
در بیشتر ردیف‌هایی که فخرالدینی به آن‌ها استناد کرده، همایون یا بر پایهٔ نت می نوشته شده یا بر پایهٔ نت لا.
گوشه‌هایی که اسباب پرده‌گردانی را در همایون فراهم می‌کنند عبارتند از عشاق و عزال، و منصوری. پرده‌گردانی‌های دیگری نیز در همایون ممکن است که نزد موسیقی‌دانان قدیمی مرسوم‌تر بوده، از جمله به چهارگاه و سه‌گاه. به دلیل شباهت شور و همایون، با بم کردن نت سوم گام همایون به میزان نیم‌پرده می‌توان وارد شور شد. همایون را می‌توان به دستگاه چهارگاه نیز ارتباط داد و این کار با افزودن نیم‌پرده به نت ششم گام همایون و کم کردن ربع پرده از نت پنجم امکان‌پذیر است که گوشهٔ منصوری را تداعی می‌کند. عکس همین عمل و گذر از چهارگاه به همایون نیز در گوشهٔ مخالف دستگاه چهارگاه قابل اجراست.
پرده‌گردانی به دستگاه سه‌گاه نیز با کمک گوشهٔ زابل میسر است. نزدیکی درجات دانگ اول سه‌گاه با درجات حول و حوش نت پایهٔ همایون، امکان اجرای زابل در هر دو دستگاه را فراهم می‌کند.
فرهت معتقد است که در میان دستگاه‌های موسیقی ایرانی، پرده‌گردانی در همایون زودتر از بقیهٔ دستگاه‌ها رخ می‌دهد، چنانکه خواننده یا نوازنده پس از اجرای درآمد به سرعت از همایون به یک دستگاه یا آواز دیگر می‌رود؛ اما در مقابل فرود به محور اصلی دستگاه همایون گاه طولانی‌تر است تا این محور اصلی به خوبی به شنونده یادآوری بشود.
گذشته از درآمد دستگاه، مهم‌ترین گوشه‌های دستگاه همایون به شرح زیر هستند.
به گفتهٔ فخرالدینی، این گوشه معمولاً با یک جملهٔ کوتاه به عنوان مقدمه با ساز آغاز می‌شود و پس از آن یک یا دو بیت شعر خوانده می‌شود. شاهد آن درجهٔ چهارم همایون است و نت شاهد آن یا همان نت شاهد است یا نت پایه.
اما فرهت این گوشه را چنین تعریف می‌کند: تمرکز روی درجهٔ هفتم است، نت شاهد آن درجهٔ چهارم همایون است، درجهٔ دوم (که نت شاهد درآمد همایون بود) اهمیتش را از دست می‌دهد.
این گوشه هم ابتدا با یک جملهٔ سازی شروع شده و پس از آن همراهش یک یا دو بیت شعر خوانده می‌شود. نت شاهد آن درجهٔ پنجم همایون و نت ایست آن درجهٔ چهارم همایون است. گوشهٔ بیداد در منطقهٔ وسط همایون اجرا می‌شود و با بالارفتن به سمت درجهٔ ششم، زمینه را برای اوج دستگاه فراهم می‌کند.
به عقیدهٔ هرمز فرهت گوشهٔ بیداد احتمالاً جزو گوشه‌های جدیدتر در ردیف موسیقی ایرانی است. گوشهٔ بیداد در تمام اجراهای دستگاه همایون، حتی اجراهای کوتاه‌تر، همیشه اجرا می‌شود و معمولاً در اواسط اجرای دستگاه به کار گرفته می‌شود. این گوشه دارای شخصیتی «عاشقانه» توصیف شده‌است.
فخرالدینی می‌نویسد که این گوشه از درجهٔ سوم همایون آغاز می‌شود و نت شاهد آن درجهٔ پنجم و نت ایست آن نت پایه همایون است. اما فرهت آن را مشابه گوشهٔ بیداد می‌داند و معتقد است که می‌توان آن را بخشی از گوشهٔ بیداد نیز تلقی کرد.
این گوشه، در اوج دستگاه اجرا می‌شود. شاهد ان درجهٔ هشتم و ایست آن درجهٔ پنجم و سپس درجهٔ چهارم است. درجهٔ ششم در گوشهٔ عشاق نت متغیر است و در ملودی‌های بالارونده ربع پرده زیرتر می‌شود. درجهٔ نهم همایون نیز در اوج ربع پرده پایین آورده شده و بکار می‌شود (که از این جهت مشابه اوج دستگاه شور نیز هست).
ملودی آن بیشتر در اطراف درجهٔ چهارم و پنجم دور می زند و حالتی شبیه به گوشهٔ بیداد و آواز بیات اصفهان پیدا می‌کند، اما گاهی نیز به اوج همایون راه پیدا می‌کند.
شاهد و ایست آن درجهٔ چهارم همایون است و خاتمهٔ آن در نت پایهٔ همایون. این گوشه وسعت زیادی دارد و شامل یک فاصلهٔ هفتم کوچک می‌شود.
شاهد و ایست این گوشه درجهٔ چهارم همایون است و گاهی جزئی از گوشهٔ ابوالچپ نیز محسوب شده‌است. نام آن احتمالاً مرتبط است با منطقه‌ای به نام «راوند» که از توابع قزوین بود.
این گوشه در واقع فرود به همایون است که پس از ابوالچپ و راوندی اجرا می‌شود. در این گوشه درجهٔ سوم ربع پرده و درجهٔ چهارم نیم پرده پایین می‌آیند (و نسبت به هم فاصلهٔ دوم کم‌کوچک پیدا می‌کنند) ولی بعد به جای خود باز می‌گردند.
شاهد آن درجهٔ چهارم و ایست آن ابتدا درجهٔ دوم (همان شاهد همایون) و سپس نت پایهٔ همایون است. این گوشه معمولاً با یک یا دو بیت از منظومهٔ لیلی و مجنون اجرا می‌شود.
در گوشهٔ طرز نت شاهد درجهٔ چهارم و نت ایست درجهٔ دوم همایون است.
این گوشه‌ها در قدیم پس از گوشهٔ طرز اجرا می‌شدند. این گوشه‌ها نهایتاً با فرودی به نام «بال کبوتر» که از وصل درجهٔ هشتم به درجهٔ چهارم حاصل می‌شده به همایون باز می‌گشتند. امروزه این گوشه‌ها در چارچوب دستگاه راست‌پنج‌گاه شناخته و اجرا می‌شوند.
این گوشه نیز در اوج همایون اجرا می‌شود (و احتمالاً نام گوشه نیز به صدای نفیرمانند خواننده در اوج آواز اشاره دارد). شاهد آن درجهٔ هشتم و ایست آن درجهٔ پنجم است. درجهٔ ششم نیز مانند گوشهٔ عشاق، نت متغیر است. در گوشهٔ نفیر درجهٔ نهم نیز ربع پرده پایین‌تر می‌آید و جمعاً وسعت ملودی در این گوشه بک فاصلهٔ هفتم کاسته است.
گوشهٔ فرنگ گوشه‌ای موزون و سازی است که پس از نفیر نواخته می‌شود. فرصت شیرازی در "بحورالالحان" گفته که به این گوشه «شوشتری سرگردان» هم گفته می‌شود.
نت شاهد و ایست آن منطبق بر نت پایه همایون است و ملودی آن تنها متکی بر درجات یک دانگ همایون است. زابل در اصل از گوشه‌های دستگاه سه‌گاه است اما چون درجات دانگ اول سه‌گاه با درجات نزدیک به نت پایه همایون مطابقت می‌کنند، اجرای آن در همایون نیز میسر است.
از گوشهٔ زابل می‌توان برای پرده‌گردانی به دستگاه شور نیز استفاده کرد.
در واقع نوع دیگری از گوشهٔ زابل است. شاهد آن درجهٔ هشتم و خاتمه‌اش در درجهٔ چهارم همایون است. به عقیدهٔ فرهت، در دستگاه همایون گوشهٔ زابل معمولاً با گوشهٔ بیات عجم دنبال می‌شود و پس از آن فرود سه‌گاه اجرا می‌شود اما سپس به همایون بازگشت می‌شود.
این گوشه در اصل مربوط به دستگاه شور است. تمام گوشه‌های اوج همایون (عشاق، نفیر، زابل و بیات عجم) زمینه را برای تغییر از همایون به شور از طریق درجهٔ هشتم همایون فراهم می‌کنند. گوشهٔ عزال، این پرده‌گردانی را کامل می‌کند. بدیهی است که در این گوشه درجهٔ دهم (سوم) همایون نیم‌پرده پایین می‌آید تا با شور منطق بشود.
فرهت گوشهٔ عزال را هم در دستگاه همایون و هم در دستگاه شور جزو گوشه‌های اوج دستگاه طبقه‌بندی می‌کند.
محور ملودی این گوشه ابتدا در درجهٔ هفتم و ایست آن در درجهٔ چهارم است؛ سپس سیر ملودی از درجهٔ هشتم گذشته و پس از مدتی به درجهٔ پنجم باز می‌گردد و در آنجا پایان می‌یابد. حالت آن شبیه به گوشهٔ عشاق است و مطلوب است که پس از عشاق نواخته شود.
گوشهٔ دناسری در واقع در مسیر بازگشت همایون از اوج به نت پایه است. همایون پس از بسط و پرورش لازم در منطقهٔ اوج، از این طریق ابتدا به منطقهٔ میانی باز می‌گردد و نهایتاً به مایهٔ اصلی فرود می‌آید.
شوشتری یکی از مهم‌ترین گوشه‌های دستگاه همایون است. شاهد آن درجهٔ چهارم و ایست آن درجهٔ دوم و خاتمهٔ آن درجهٔ اول همایون است. تکیهٔ اصلی شوشتری بر یک دورهٔ پنج‌نتی به فاصلهٔ پنجم درست است که از درجهٔ اول تا پنجم را شامل می‌شود. گوشه‌های میگُلی، مَرودشتی و بهبهانی نیز جزو ملحقات شوشتری محسوب می‌شوند.
این گوشه در اصل در دستگاه چهارگاه قرار دارد و راهی را برای پرده‌گردانی از شوشتری به چهارگاه فراهم می‌کند.
از همایون به دو طریق می‌توان به چهارگاه پرده‌گردانی کرد. یکی آن که به چهارگاهِ همنام خود برود (مثلاً از همایونِ می‌به چهارگاه می) و دیگری آن که به چهارگاهی که یک فاصلهٔ چهارم درست بالاتر قرار دارد برود (مثلاً از همایون می‌به چهارگاه لا). اگر این گذار از مسیر اول رخ بدهد، به عقیدهٔ فرهت گوشه‌ای که به دست می‌آید را می‌توان «چهارگاه» نامید (اگر چه در دستگاه همایون است). اما اگر این گذار به روش دوم صورت بگیرد، از طریق عبور از گوشهٔ شوشتری به گوشهٔ منصوری میسر می‌گردد. از آنجا که دو دانگ چهارگاه دارای فواصل مشترکی هستند، در نتیجه هر دوی آن‌ها می‌توانند جای دانگ اول همایون قرار بگیرند. در نتیجه گوشهٔ موالیان (از چهارگاه) نیز می‌تواند برای پرده‌گردانی به همایون استفاده شود.
شاهد گوشهٔ منصوری نیز مانند شوشتری، درجهٔ چهارم همایون است و نت ایست آن در ابتدا نت پایهٔ همایون است ولی در ادامه به نت چهارم همایون تغییر می‌کند. همچنین در گوشهٔ منصوری درجهٔ پنجم همایون ربع پرده پایین می‌آید و درجهٔ ششم ربع پرده بالا می‌رود (که همان تبدیل به چهارگاه است). وسعت ملودی در منصوری حدود یک فاصلهٔ هشتم درست است.
گوشهٔ منصوری نهایتاً می‌توان به شوشتری فرود بیاید و پس از آن نیز به مایهٔ اصلی همایون بازگشت کند.
فرهت از این گوشه پس از گوشه‌های درآمد و پرده‌گردانی‌هایی که به چهارگاه ممکن هستند یاد می‌کند. او می‌نویسد که دستگاه همایون معمولاً از وسط دستهٔ سازهایی مثل تار و سه‌تار شروع می‌شود و برخلاف باقی دستگاه‌ها که از بالای دسته (بم‌ترین نت‌های ساز) شروع می‌شوند و تدریجاً به اوج می‌رسند، برای همایون این چنین مسیری مقدور نیست چرا که از گسترهٔ سازی و آوازی خارج می‌شود. لذا به کمک گوشهٔ موالیان ابتدا نت ایستِ دستگاه چند درجه پایین‌تر آورده می‌شود تا پس از آن بتوان اوج دستگاه را در تناسب با این درجات پایین‌تر اجرا کرد.
اما فخرالدینی موالیان را گوشه‌ای از دستگاه همایون نمی‌داند و آن را جزء دستگاه چهارگاه می‌داند.
شاهد آن درجهٔ دوم همایون او ایست آن درجهٔ اول همایون است. این گوشه معمولاً با دوبیتی‌های باباطاهر خوانده می‌شود. اگر چه وسعت ملودی در آن به اندازهٔ یک هفتم کوچک است اما بیشتر تمرکز آن بر درجات دانگ اول همایون (یعنی یک چهارم درست) استوار است.
در این گوشه ابتدا درجهٔ سوم همایون دو نیم پرده پایین می‌آید و با درجهٔ دوم فاصلهٔ دوم کم‌کوچک پیدا می‌کند و سپس به جای اصلی خود باز می‌گردد. شاهد و خاتمهٔ این گوشه در درجهٔ اول همایون و ایست آن در درجهٔ پنجم همایون است.
فرهت نیز به تغییری که در این گوشه در درجهٔ سوم همایون داده می‌شود اشاره می‌کند و آن را یکی از موارد نادری ذکر می‌کند که فاصلهٔ دوم کم‌کوچک در موسیقی ایرانی به کار می‌رود. به عقیدهٔ فرهت، گوشه‌های بختیاری یا موآلف آخرین گوشه‌های دستگاه همایون هستند و پس از آن به محور اصلی دستگاه فرود می‌آیند و اجرای دستگاه تمام می‌شود. اما فخرالدینی چند گوشهٔ دیگر نیز برای دستگاه همایون ذکر می‌کند که در زیر آمده‌است.
شاهد و ایست آن در درجهٔ چهارم و خاتمه‌اش در درجهٔ پنجم همایون است.
شاهد آن درجهٔ پنجم همایون و نت ایست آن درجهٔ سوم همایون است. خاتمه‌اش در درجهٔ اول همایون است.
گوشهٔ نی‌ریز در دستگاه‌های ماهور، راست‌پنج‌گاه و نوا نیز اجرا می‌شود.
شاهد گوشهٔ جامه‌دران درجهٔ پنجم و ایست آن درجهٔ دوم همایون است. فرصت شیرازی در بحورالالحان راجع به این گوشه نوشته که «جامه‌دران در متمم همایون مطلوب است». جامه‌دران نهایتاً به مایهٔ اصلی همایون فرود می‌آید.
نام جامه‌دران به جامه دریدن (به دلیل از خود بی خود شدن) اشاره دارد؛ گفته می‌شود که نکیسا تصنیفی به همین نام را چنان می‌نواخت که حضار مجلس «جامه‌ها بر تن پاره کردند و مدهوش گردیدند.» گوشهٔ جامه‌دران در آوازهای بیات ترک و افشاری نیز به کار می‌رود، و در برخی منابع، نام آن در آواز افشاری «مویه افشاری» ذکر شده تا از گوشهٔ جامه‌دران در دیگر دستگاه‌ها تفکیک شود. وحشی بافقی نیز در یکی از ترجیع‌بندهای خود به این گوشه اشاره کرده‌است:
این گوشه در اصل مربوط به دستگاه ماهور است اما از آنجا که درجاتش با همایون مطابقت دارد اجرای آن در همایون نیز متداول است. گاهی نیز گوشه‌ای که در ماهور اجرا شود را ساقی‌نامه و آن که در همایون اجرا شود را صوفی‌نامه می‌خوانند. شعرای بسیاری آثاری با نام «ساقی‌نامه» سروده‌اند (از جمله حافظ، نظامی گنجوی و سعدی) و در این گوشه چند بیت از یکی از این اشعار اجرا می‌شود.
پس از اتمام آوازِ ساقی‌نامه، معمولاً یک رِنگ اجرا می‌شود و نواختن دستگاه همایون به اتمام می‌رسد.
از رِنگ‌های معروفی که در خاتمهٔ دستگاه همایون نواخته می‌شوند، «رنگ فرح» (یا فرح‌انگیز) و «رنگ شهرآشوب» معروف‌تر هستند. (در بحورالالحان رنگ «نستوری» یا «نستاری» نیز به عنوان یکی از رنگ‌های همایون آمده اما فخرالدینی این رنگ را متعلق به دستگاه نوا می‌داند.) رنگ فرح یک رنگ سه‌ضربی با وزن سنگین است که مخصوص دستگاه همایون است. این رنگ در ۱۶۹ میزان نوشته شده‌است و ریتم مشخصی دارد. رنگ فرح‌انگیز همچنین فرم مشخصی دارد که شامل یک بندِ برگردان است که در لابه‌لای دیگر قسمت‌ها تکرار می‌شود؛ این بند برگردان که در ابتدای رنگ نیز اجرا می‌شود شش میزان دارد که دو میزان آن دو بار اجرا می‌شوند (جمعاً هشت میزان). رنگ شهرآشوب دو ضربی است با ریتم و ضرب‌آهنگی معتدل دارد. یک نسخه از این رنگ در ۳۴۴ میزان نت‌نویسی شده که اجرایش نزدیک به ۷ دقیقه زمان می‌برد.
آواز اصفهان یا بیات اصفهان، یکی از مشتقات دستگاه همایون است. نت پایهٔ گوشهٔ بیات اصفهان درجهٔ چهارم همایون است و همین نت، نقش نت ایست را هم دارد. درجهٔ چهارم در واقع مرزِ دو دانگ پیوستهٔ همایون است، و از همین رو همواره مرکزیت خود را در دستگاه همایون حفظ می‌کند. درجهٔ یکم همایون نیز در آواز بیات اصفهان در نقش نت نمایان ظاهراً می‌شود و در واقع بم‌ترین تکیه‌گاه ملودی آواز بیات اصفهان است.
آواز بیات اصفهان خود گوشه‌هایی را شامل می‌شود از جمله جامه‌دران، بیات راجع (یا بیات راجه)، حزین، عشاق (اوج)، رُهاب، شاه‌ختایی، سوز و گداز، راز و نیاز، مثنوی، و رنگ فرح‌انگیز.
روح‌الله خالقی آواز همایون را چنین توصیف کرده‌است: باشکوه، مجلل و آرام، و در عین حال مؤثر و جذاب و دلربا و زیبا. وی همایون را معجونی از تمام عواطف و صفات روحانی علی دانسته که به مثابه اسمش، همایون است. به همایون حالتی شاهانی و اشرافی نسبت داده‌اند، و این که علی‌رغم این حالتش زمینه اجرای لالایی‌ها و ترانه‌های زورخانه‌ای نیز هست را از ویژگی‌های منحصر به فرد این دستگاه برشمرده‌اند. داریوش صفوت از همایون به عنوان دستگاهی «عجیب» یاد می‌کند که می‌تواند همزمان حس خوشبختی و غم را برانگیزد. وی گوشهٔ ساقی‌نامه را (که در انتهای دستگاه همایون یا ماهور اجرا می‌شود) دارای حالتی قدسی توصیف کرده‌است.
آلبوم "بیداد" با آهنگسازی پرویز مشکاتیان و آواز محمدرضا شجریان، آلبوم "بی‌قرار" با آهنگسازی محمدجلیل عندلیبی و آواز شهرام ناظری و آلبوم" پیغام اهل دل (همایون‌مثنوی)" با آواز محمدرضا شجریان و نوازندگی سنتور منصور صارمی از جمله آثار مشهوری هستند که در این دستگاه ساخته شده‌اند.
تصنیف «سرگشته» (یا «تو ای پری کجایی») با شعر هوشنگ ابتهاج و آهنگسازی همایون خرم که اولین‌بار توسط حسین قوامی اجرا شد، در دستگاه همایون است. تصنیف بهار دلنشین نیز که ساختهٔ روح‌الله خالقی است و غلامحسین بنان آن را اولین بار اجرا کرد، در آواز بیات اصفهان خوانده شده که از ملحقات دستگاه همایون است. تصنیف خزان عشق با آهنگسازی جواد بدیع‌زاده که اولین بار توسط غلامحسین بنان اجرا شده است و تصنیف امشب شب مهتابه ساختهٔ علی‌اکبر شیدا (از آهنگسازان دوران قاجاریه) نیز از تصنیف‌های دیگر در آواز بیات اصفهان هستند.
تصنیف طاقتم ده که آن نیز ساختهٔ همایون خرم است و اولین بار توسط مرضیه اجرا شد، در گوشهٔ بیداد دستگاه همایون است.
متان با فرمول مولکولی CH به عنوان سوخت بکار رفته و جزء اصلی گاز طبیعی محسوب می‌شود. متان ساده‌ترین عضو خانواده آلکان‌ها است.
متان ماده‌ای (ترکیبی) است که ساختار چهار وجهی داشته و از اتصال چهار اتم هیدروژن و یک اتم کربن به وجود آمده‌است.
متان در زندگی روزمره ما به‌طور مستقیم دخیل بوده و کاربرد فراوانی دارد. بیش از ۹۷٪ از گاز طبیعی و سوخت شهری از این گاز تشکیل شده‌است. به همین علت از آن به عنوان ترکیب اصلی گاز طبیعی نیز یاد می‌شود. این گاز بسیار پر مصرف است.
در شرایط استاندارد دما و فشار این گاز بی‌بو و بی‌رنگ و نافذتر و سبک‌تر از هوا است و اولین ترکیب سلسله هیدروکربن‌های اشباع شده به‌شمار می‌رود. این گاز در طبیعت از تجزیه و پوسیده شدن مواد آلی به ویژه فساد گیاهان در مرداب‌ها حاصل می‌شود، به همین جهت آن را «گاز مرداب» نیز می‌نامند،Moin Encyclopedic Dictionary همچنین یکی از اجزای اصلی (بیش از ۹۷٪) گاز طبیعی است. ساختار چهار وجهی متان به وسیله پراش الکترون، که آرایش اتم‌ها را در این نوع مولکول‌های ساده به روشنی نشان می‌دهد، تأیید شده‌است. متان در دمای اتاق و فشار استاندارد گازی بی‌رنگ و بی‌بو است که به آسانی درهوا می‌سوزد و تشکیل آب و کربن دی‌اکسید می‌دهد. شعله آن آبی کمرنگ و تا حدودی بسیار داغ است. بیشتر گاز طبیعی بدون خالص سازی مصرف می‌شود. نقطه ذوب آن ۱۸۲- و نقطه جوش آن ۱۶۱٫۵- درجه سلسیوس است. این گاز وقتی مایع شود سبک‌تر از آب است. چگالی نسبی آن ۰/۴ است. لازم است ذکر شود که از سال ۱۷۵۰ تا به امروز، غلظت متان اتمسفری در حدود ۱۵۰ درصد افزایش پیدا کرده‌است که این مقدار، تأثیر
۲۱۰ درصدی در اثر گلخانه‌ای دارد. همچنین متان، در سیارات دیگری همچون مریخ کشف شده‌است.
متان (CH4) گازی بی‌رنگ و بی‌بو است که معمولاً به عنوان سوخت استفاده می‌شود و جزء اصلی گاز طبیعی است. گاز متان یک هیدروکربن است و بنابراین، ماهیت آلی دارد. همچنین یکی از گازهای با منشأ کربن است که نقش مهمی در اثر گلخانه ای دارد. همان‌طور که توسط آژانس حفاظت از محیط زیست ایالات متحده (EPA) ادعا شده‌است، ۱۰ درصد از انتشار گازهای گلخانه ای ناشی از استفاده از گاز متان است.
در مولکول متان یک اتم کربن در وسط و ۴ اتم هیدروژن دور آن با زاویهٔ formula_1 قرار دارد. اتم کربن مرکز یک چهاروجهی منتظم است و اتم‌های هیدروژن رئوس آن هستند.
در بسیاری کشورها، آموزشکده مؤسسه‌ای آموشی است که از نظر مرتبه پس از دبیرستان قرار دارد و آموزشی دوساله می‌دهد که با آموزش دو سال نخستین کالج برابر است و دانشجویان را برای رفتن به دانشگاه آماده می‌سازد. برابرهای فارسی برخی از واژه‌های آموزشی. کتاب شماره ۸ از انتشارات فرهنگستان زبان ایران (فرهنگستان دوم). سال ۱۳۵۳.
آموزشکده یک نهاد دانشگاهی است که تا مقطع کاردانی و کارشناسی است. آموزشکده در اصل برای دانشجویان فنی و حرفه‌ای هنرستان‌ها به وجود آمده‌است. برای آموزش تکنسین و افزایش مهارت دانشجویان و کار آفرینی ایجاد شده است و زیر نظر دانشگاه فنی و حرفه‌ای تحت نظارت وزرات علوم و تحقیقات و فناوری اداره می‌شود. اقتصاد کشورهایی مثل ایالات متحده به شدت وابسته به نیروی کار با مهارت و حرفه‌ای می‌باشد. بسیاری از دانش‌آموختگان کاردانی آموزشکده‌های فنی در کنکور شرکت می‌کنند و در همین آموزشکده‌ها یا در دانشگاه آزاد اسلامی در مقطع لیسانس ادامه تحصیل می‌دهند.
نمایش دانش ، دستیابی به مناسب‌ترین شکل‌ها و شیوه‌های ذخیره‌سازی دانش است؛ هر چند امر نمایش دانش در همهٔ زمینه‌های علمی، همواره اهمیت داشته‌است؛ زمانی که رایانه‌ها بخواهند در کنار انسان، یا به‌جای انسان، به استدلال بپردازند، نقش آن، به سبب دشواری‌های ناشی از مقیاس‌پذیری، حیاتی‌تر و اجتناب‌ناپذیر می‌گردد.
چنانچه ظهور و پیدایش زبان‌شناسی مدرن و هوش مصنوعی را در اواخر دههٔ ۱۹۵۰ میلادی بدانیم، رشد و تعامل آندو با یکدیگر، ایجاد زمینه‌ای جدید موسوم به زبان‌شناسی محاسباتیComputational linguistics را سبب گردید. همین شاخهٔ جدید بود که بعدها پردازش زبان‌های طبیعیNatural language processing نام گرفت. تلاش‌های نخستین برای درک زبان‌های انسانی (طبیعی) توسط ماشین، عمق و میزان دشواری این امر را بیشتر و بیشتر نمایان ساخت. بیشتر کارهای آغازین در زمینهٔ نمایش دانش، به زبان مربوط می‌گردد، که در خلال پژوهش‌های مربوط به زبان‌شناسی و تحلیل‌های فلسفی از زبان انجام شده‌است.
در طول دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ روش‌های متعدّدی جهت نمایش ماشینی دانش ابداع شد. از جملهٔ آنها می‌شود به شبکه‌های عصبی، و سامانه‌های خبره اشاره داشت.
معمولاً خواص زیر را برای سیستم‌های نمایش دانش در هر زمینهٔ خاص مطلوب می‌دانیم:
ساده‌ترین راه برای نمایش واقعیات اعلانی عبارت است از به‌کارگیری مجموعه‌های روابط درست همان‌گونه که در سامانه‌های رابطه‌ای داده‌ها انجام می‌دهیم.
دبیرستان سعدی در سال ۱۲۹۱ در کنار میدان نقش جهان ساخته و بعد از ۶۲ سال یعنی در سال ۱۳۵۳ در سه راه حکیم نظامی ساخته شد، ابتدا مدرسه ای عادی بود و در سال ۱۴۰۰ نمونه دولتی شد.
این مدرسه دارای امکاناتی شامل آزمایشگاه شیمی،فیزیک و زیست شناسی، سالن کنفرانس، سالن مطالعه،سالن اجتماعات و کلاس‌های هوشمند می‌باشد و دارای ظریفت تنها برای رشته ریاضی فیزیک و علوم تجربی است.
ابتدا در سال ۱۲۹۱ شمسی توسط یکی از مستشاران بلژیکی دولت ایران که در آن وقت رئیس مالیه (اداره اقتصاد و دارایی) اصفهان بود آموزشگاهی در پشت ساختمان تاریخی چهلستون به نام «مدرسه مالیه» افتتاح کرد که تنها دارای چهار کلاس ابتدایی بود.
دوسال بعد، میرزا صادق انصاری (که برای زمانی رئیس اداره معارف اصفهان بود)مدیریت مدرسه را بر عهده گرفت و نام آن را به «ملیه» تغییر داد.
در سال ۱۲۹۹ ش مدرسه ملیه به یکی از بناهای قدیمی (باغ کاج) نزدیک ساختمان تاریخی چهلستون انتقال یافت و ابتدا به «دبیرستان نمره یک دولتی» و سپس به «دبیرستان سعدی» موسوم گردید.
با تأسیس اداره معارف(اداره فرهنگ) اصفهان، محمدتقی صدری رئیس جدید دبیرستان از آن اداره درخواست نمود به علت نامناسب بودن ساختمان دبیرستان، آن را تخریب و مدرسه‌ای جدید در همان مکان یا در زمین‌های کناری مدرسه فعلی برای دبیرستان بنا شود.
در سال تحصیلی ۱۳۰۸ شمسی مدارس ملی هر یک علاوه بر شش کلاس ابتدایی دو یا سه کلاس اول متوسطه(دوره اول) داشتند که در دبیرستان سعدی در هرکلاس به طور متوسط بیش از 70 نفر دانش‌آموز مشغول به تحصیل بودند و هر سال هم تعدادی به این جمعیت اضافه می‌شدند.با پذیرش پیشنهاد مدیران در تاریخ ۱ مهر ۱۳۰۹ دبیرستان سعدی یکی از اولین مدارسی بود که بدون حضور دانش‌آموزان ابتدایی و به صورت مستقل به فعالیت پرداخت.
در اواسط دهه ۳۰ شمسی که دانشگاه اصفهان اساس نهاده شد، آزمایشگاه‌های آن در اختیار دانشجویان آموزشگاه عالی بهداشت و دانشکده پزشکی قرار گرفت و برخی از کلاس‌ها این دانشگاه در دبیرستان سعدی برگزار می‌شد.
در سال ۱۳۵۳ مدرسه سعدی از محل قبلی خود در مجاورت میدان نقش جهان به ساختمان جدید واقع در سه راه حکیم نظامی انتقال یافت
این ساختمان شامل اتاق‌ها و کلاس‌های متعدد، سه آزمایشگاه مجهز، سالن اجتماعات و سایت رایانه، نمازخانه، کتابخانه،راهروهای عریض که در دو راهرو بالا و پایین برای برگزاری آزمون‌ها گنجایش270 نفر و سالن بزرگ امتحانات که گنجایش180 صندلی برای برگزاری امتحان را دارد.
در معماری جدید دبیرستان از معماری قدیم اصفهان استفاده شده.پنجره های بزرگ گنبدی شکل و کاشی کاری های زیبا فضای زیبایی را ایجاد کرده است.
از نمونه دانش آموختگان شاخص دبیرستان می‌توان به شهید دکتر بهشتی،غلامحسین آهنی،سید حسین میرشمسی،ایرج فاضل و شخصیت های دیگر اشاره نمود
وبگاه آموزش و پرورش اصفهان؛ درباره دبیرستان سعدی
خبرگزاری پانا،نگاهی به بیش از یک صد سال فعالیت دبیرستان سعدی اصفهان
مناره زیار در ۳۰ کیلومتری شرق اصفهان و در ساحل جنوبی زاینده رود واقع شده و تزئینات آجری زیبایی دارد. زمان ساخت آن را قرن ششم هجری می‌دانند. نام زیار که به محل استقرار این مناره اطلاق می‌شود، به احتمال قوی، با دوره حکمرانی مرداویج زیاری ارتباط دارد که در آغاز قرن چهارم، شهر اصفهان پایتخت وی بوده‌است و در ساحل زاینده رود قصرهایی برای سکونت و مراکز اداری حکومت وی بنا شده بود.
منار زیار:تن‌ها نمونه منار سه طبقه اصفهان که ماندگاری سالم داشته موقعیت جغرافیایی:شهر
شهر زیار در نزدیکی کناره‌های زاینده رود در فاصله ۲۵ کیلومتری در مشرق اصفهان که مناره نزدیک روستا بر پا شده‌است.
به روی تک پایهٔ آجری و هشت گوشه مناری در سه طبقه ساخته شده‌است. مصالح آن که پایهٔ منار آجر و کاشی فیروزهای و طبقه‌ها ی بالاتر کوتاه‌تر ازطبقه‌های پایین‌تر است. دو طبقهٔ بالایی هر یک دارای قرنیزی به شکل زنگ کلیسا که از شیوهٔ قطار بندی استفاده شده‌است.
مسجدی گنبدی که پای منار وجود داشته از بین رفته. ۵/۵مترارتفاع پایه هشت ضلعی منار که به تدریج از پایین به بالا باریکتر می‌شود. این بنا که استوانه‌ای شکل است از قطر پایه کمتر و ۸/ ۴ متر است و ۸۶ سانتیمتر ضخامت دیوار۵/۱ قطر میانی منارارتفاع این بخش تا سکوی فوقانی ۳۳ متر می‌باشد.
بخش دوم با قطری ۶۷/۲ شروع و قطر میلهٔ میانی ۵۵سانتی‌متر و ۴۶ سانتی‌متر ضخامت دیوار منار و ارتفاع منار ۵۰ است.
تزیینات منار :اولین طبقه منار شامل شش قسمت که پایین‌ترین قسمت آجر چینی ساده و در دیگر بخش‌ها آجر چینی تزیینی بکار رفته.
در ظلع جنوب غربی للوحه‌ای ست به شکل مربع با عمق کم که حتماً در گذشته دارای کتیبه‌ای بوده‌است.
درقسمت‌های سوم چهارم و پنجم نقوشی به سبک لوزی که به سبک منار مسجد سین که البته در قسمت پنجم کلوک‌های کاشی فیروزه‌ای رنگ می‌باشد.
در بخش دوم کتیبه‌ای به خط نسخ قائم الزاویه که کلمات آن تکرار شده‌است. در بخش ششم کتیب‌های نواری شکل به خط کوفی باکاشیهایی با لعب فیروزه‌ای بر زمینه‌ای از آجرهای راسته رقم زده‌است. آجرهای برجسته در چهار چوب این کتیبه تراشیده شده و در زیر آن نواری از کاشی‌های لوزی و دایره به رنگ فیروزه‌ای است. البته لعاب فیروزای آن‌ها در مرکز دریره تیره‌تر و غلیزتر است. در این قسمت قرنیز نیز شبیه به سرستون از نیمرخ دارد.
طبقه دوم:قسمت پایینی آن دارای آجرچینی ساده است. در قسمت دوم کتیبه‌ای قرار دارد بخط نسخ قائم الزاویه. در قسمت سوم نقوشی لوزی و در قسمت دیگری دارای لوح‌های مربعی که در آن‌ها کتیبه‌هایی به خط نسخ با کاشی فیروزه‌ای ساخته شده. البته این کتیبه‌ها در چهارچوبی از آجرهای راسته قرار گرفته‌اند.
طبقهٔ سوم: دو بخش تقریباً ساده که البته در بخش دوم چهار پنجره باریک و هر یک با سرطاق‌های جناقی مزین به چند نقش و به شکل گلبرگ می‌باشد. پنجرهٔ چهارم ادامه یافته و به در تبدیل شده. پایهٔ چهار گوشی در انتهای منار از آجر به صورت برجسته ساخته شده کتیبه‌ای در پهلوی این مکعب بخط نسخ قائم الزاویه فیروزه‌ای ساخته شده‌است.
با توجه به این تزیینات از ساختمان منار غار ومسجد سین به بعد رو به توسعه و پیشرفت نهاده. پیشرفت منار از لحاظ قسمت‌های پایینی محدود به اضافه کردن کلوک‌های کاشی‌های لعاب دار می‌بینیم با وجود پنجره‌ها نمی‌تواند این منار قدیمی باشد. لوح‌هایی که دارای خطوط نسخ که چیزی بتوان با آن پی برد پیدا نکرده به جز خطوط مکررکوفی دایره‌ای شکل که در طاق‌های هلالی مسجد گلپایگان است و خطوطی که با آجرهای معرق بدون لعاب ساخته شده، که فعلاً تاریخ برپایی این بنا بین ۵۵۰و۶۸۸ هجری بدانیم تا بعدها تاریخ دقیقتری پیدا کنیم. البته تاریخ دقیقتر پس از خواندن کتیبه بدست می‌آید.
هنرفر، دکتر لطف ا..، آثار تاریخی اصفهان، برگ.
گدار، آندره، آثار ایران، بنیاد پزوهش‌های اسلام.
مناره ساربان در شمال محله جوباره (محلهٔ یهودی‌نشین اصفهان) واقع شده‌است و از زیباترین مناره‌های عهد سلجوقی می‌باشد که دارای تزئینات آجری و کاشی‌کاری است و در سده ششم هجری، میان سال‌های ۵۲۵ و ۵۵۰ هجری قمری، ساخته شده‌است.
مناره حدود ۵۴ متر بلندی دارد و دارای ۱۳۵ پله است. از بلندای آن، درون و پیرامون شهر به خوبی مشاهده می‌شود و معرف سبک خاص معماری دوران سلجوقی در اصفهان است.
این مناره دارای سه رشته سنگ‌نبشته به خط کوفی بر زمینه کاشی است. بخش اول آن آجرچینی ساده‌است. بخش‌های دوم و سوم آن دارای تزیینات عالی آجری می‌باشد. بخش چهارم آن تاج اول مناره است که مقرنسهای آجری توأم با کاشی‌های فیروزهای دارد. بخش پنجم آن تزیینات آجری است. بخش ششم آن تاج دوم مناره‌است و بخش هفتم آن تارُک مناره است. در قاعده دو تاج این مناره دو کتیبه زیبای فیروزه‌ای رنگ دیده و خوانده می‌شود.
این مناره با آجر چینی برجسته و همچنین آجرهای تراشیده و کاشیکاری معرق به سبک خط کوفی ریحان تزئین شده‌است، کتیبه‌های موجود در مناره ساربان سه عدد هستند که با خط کوفی نوشته شده‌اند، مفاد کتیبه اول که با کاشی‌های آبی رنگ ساخته شده شامل عبارات مذهبی است.
در دومین کتیبه که آن نیز به کاشی آبی مزین است، آیه ۳۳ از سوره فصلت آمده‌است. (این آیه در مناره سین نیز نوشته شده‌است). سومین کتیبه به خط کوفی مربع با آجر تراشیده بر زمینه‌ای از کاشی‌های آبی ساخته شده و در آن از پیامبر (ص) و خلفای راشدین یاد شده‌است.https://www.farsnews.ir/news/13921116000768/قامت-مناره‌هایی-که-هنر-را-به-افلاک-رساندند
این مناره به دلیل نشست نامتقارن در پایه‌های آن حدود هشت درجه به سمت جنوب شرقی منحرف شده‌است. این نشست نامتقارن می‌تواند به دلیل اختلالات موجود در شالودهٔ آن یا به دلیل تغییرات متوالی در سطح تراز ایستایی در سفره آب زیرزمینی یا استفاده از چاهک‌های آب منازل اطراف باشد.
نایسریا (Neisseria)، یکی از جنس‌های مهم خانواده نایسریاسه است. آن‌ها دیپلوکوک‌هایی گرم منفی (شبیه دانه لوبیا) و غیر متحرک هستند. این باکتری ها، هوازی هستند و در حضور 5 تا 10% دی‌اکسید کربن، رشد بهتری دارند. گونه‌های مختلف نایسریا ، باکتری‌هایی همزیست می‌باشند که توانایی کلونیزه کردن سطوح مخاطی بسیاری از جانواران را دارند. این باکتری‌ها نسبت به خشکی، نور خورشید و حرارت بسیار حساس هستند و به سرعت از بین می روند. تاکنون 11 گونه در انسان شناسایی شده‌است که از این تعداد، فقط 2 گونه با نام‌های نایسریا مننژیتیدیس ("N. meningitidis") و نایسریا گونوره آ ("N. gonorrhoeae") بیماریزا هستندRyan KJ; Ray CG (editors) (2004). Sherris Medical Microbiology (4th ed.). McGraw Hill..
بیماریزاها (پاتوژن ها) :
غیربیماریزاها :
این گونه‌ها همگی غیربیماریزا هستند و به‌طور همزیست در مخاط پستانداران یافت می‌شوند مانند :
با این حال، برخی از این گونه‌ها ممکن است به‌طور نادر موجب بیماری شوندTronel H, Chaudemanche H, Pechier N, Doutrelant L, Hoen B (May 2001). "Endocarditis due to Neisseria mucosa after tongue piercing". Clin. Microbiol. Infect. 7 (5): 275–6..
آلبرت نایسر، میکروب‌شناس آلمانی اولین بار در سال 1885، نایسریا گونوره آ را به عنوان عامل بیماری سوزاک کشف کرد. او همچنین عامل بیماری جذام (مایکوباکتریوم لپره) را نیز کشف کرد.
تست کاتالاز و اکسیداز در تمامی سویه‌های مهم از نظر پزشکی مثبت است. گونه‌های مختلف نایسریا را می‌توان بر اساس تولید اسید از قندهای مختلف، شناسایی کرد.به عنوان مثال، نایسریا گونوره آ فقط از گلوکز، اسید تولید می‌کند درحالیکه نایسریا مننژیتیدیس، هم از گلوکز و هم از مالتوز، اسید تولید می‌کند.
گونه‌های بیماریزای نایسریا به خوبی بر روی محیط‌های آگار خون دار مانند شکلات آگار(Chocolate agar)، تایر- مارتین آگار(Thayer –Martin agar)و محیط نیویورک سیتی (New York city medium) رشد می‌کنند.
همچنین نایسریا مننژیتیدیس دارای کپسول پلی ساکاریدی است که باکتری را در برابر پادتن‌ها و هضم شدن توسط گلبول‌های سفید محافظت می‌کند. کپسول، مهم‌ترین فاکتور بیماریزایی نایسریا مننژیتیدیس است. نایسریا گونوره آ کپسول نداردUllrich, M (editor) (2009). Bacterial Polysaccharides: Current Innovations and Future Trends. Caister Academic Press..
سویه‌های مختلف نایسریا مننژیتیدیس، کپسول‌های متفاوتی تولید می‌کنند. در حال حاضر، واکسن‌هایی علیه سروگروههای کپسولی A، C،Y و W-135 نایسریا مننژیتیدیس به‌طور تجاری در بازار موجود می‌باشد اما علیه سروگروه B، واکسن مناسبی در دسترس نیست. این واکسن‌ها برای جلوگیری از ابتلا به مننژیت در افراد پرخطر (زائرین، ساکنان خوابگاه‌ها و پانسیون ها) ضروری به نظر می‌رسد. تاکنون واکسن کارایی علیه نایسریا گونوره آ (سوزاک) تولید نشده‌استSeib KL, Rappuoli, R (2010). "Difficulty in Developing a Neisserial Vaccine". Neisseria: Molecular Mechanisms of Pathogenesis. Caister Academic Press..
آسینتوباکتر (Acinetobacter) جنسی از باکتریهای گرم منفی است که به شکل باسیل یا کوکوباسیل دیده می‌شود. این باکتری‌ها اکسیداز منفی و غیرمتحرک هستند و قندها را تخمیر نمی‌کنند. این باکتری‌ها در برابر اغلب آنتی‌بیوتیکها مانند پنی‌سلین مقاوم هستند ولی به کینولونها اغلب حساسند.
گونه‌های مختلف آسینتوباکتر از باکتری‌های مهم خاک هستند. این باکتری پاتوژن فرصت طلب می‌باشد که بی‌رنگ، غیر متحرک، با سیل گرم منفی ساپروفتیک است. این باکتری از نظر شکل متنوع است و به اشکال باسیل، کوکوباسیل(coccobacillary form)، کوکسی(coccal form) و دیپلوکوک(diplococcal form) دیده می‌شود. چون اشکال دیپلوکوکی ان در مایعات بدن و محیط‌های کشت جامد ممکن است شکل غالب باشند لذا این باکتری در گستره‌ها به شکل نیسریا(neisseriae) می‌باشد و همین موضوع سبب اشتباهاتی می‌گردیده است از جمله آسینتوباکتر جدا شده از مننژیت و سپسیس به اشتباه نیسریا گزارش شده‌است در حالیکه نیسریا اکسیداز تولید می‌کند و آسینتوباکتر تولید نمی‌کند.Karen C. Carroll, Jeffery A. Hobden, Steve Miller, and others, Jawetz, Melnick, & Adelberg’s Medical Microbiology, 27ed, 2016, Ch.16, p:249, McGraw-Hill Education, به همین دلیل این باکتری که قبلاً جزو خانواده نیسریا دسته‌بندی می‌شد با آنالیز رنا RNA معلوم گردید که متعلق به رسته (Order) سودومونادالس(Pseudomonadales) می‌باشد.Robert w. Bauman ; contributions by elizabeth machunis-masuoka, microbiology: with diseases by taxonomy, 4th ed, 2014, p:597, Pearson education, این اشتباه رایج باعث شده که کتاب معتبری مثل مرک مانوئل انلاین انرا همچنان جزو خانواده نیسریا قرار دهدhttp://www.msdmanuals.com/professional/infectious-diseases/neisseriaceae/acinetobacter-infections در حالیکه منابع معتبر میکروبیولوژی آسینتوباکتر را بر اساس طبقه‌بندی علمی (Scientific classification) جزو خانواده موراکسلاسه‌آ (Moraxellaceae) از رسته سودومونادالس می‌دانند.James h. Jorgensen, karen c. Carroll, guido funke, michael a. Pfaller, manual of clinical microbiology, 11th edition, 2015.ch44. P:813, ASM press, Patricia m. Tille, bailey & scott’s diagnostic microbiology, 13ed, 2014, ch.21, p:329, elsevier
آسینتوباکتر در حیوانات اهلی و غیر اهلی وجود دارد و تقریباً در ۱۰۰ درصد نمونه‌های خاک و آب دیده می‌شود.
آسینتوباکتر در بسیاری از منابع دیده شده‌است مانند شیر پاستوریزه شده، غذاهای یخ‌زده، هوای بیمارستان، لباس شسته شده، کاتتر آنژیوگرافی، ونتیلاتورها، لارنگوسکوپ، بالش‌های بیمارستانی و صابونها و از علل مهم عفونت‌های بیمارستانی است.
Acinetobacter
موراکسلا یک باکتری گرم منفی است که خصوصیات آن مشابه نایسریا است. "موراکسلا" کوکسی یا باسیل ضخیم و کوتاه گرم منفی، هوازی است که به صورت دوتایی (دیپلوکوک) دیده می‌شود. این باکتری اکسیداز مثبت است و قندها را تخمیر نمی‌کند و امروزه اغلب باتولید آنزیم بتالاکتاماز در برابر پنی‌سیلین مقاوم گردیده‌است. نام موراکسلا کارتارالیس (Moraxella catarrhalis) شناخته‌شده تر است.
این باکتری می‌تواند عفونتهای سیستم تنفسی (مانند سینوزیت و لارنژیت)، گوش میانی، دستگاه عصبی مرکزی و مفاصل را در انسان ایجاد کند. اغلب سوشهای موراکسلا به پنی سیلینها مقاومند ولی به آنتی بیوتیکهایی مانند کوتریموکسازول و اریترومایسین حساسند.
کینگلا (Kingella kingae) یک باکتری گرم منفی غیر بیماریزا از خانواده "نایسریاسه" است. این کوکوباسیل هوازی اولین بار 1960 مشاهده شد. این باکتری به ندرت در استئومیلیت ، آرتریت ، اندوکاردیت و ... مشاهده شده‌است.
کینگلا یکی از باکتریهای مولد اندوکاردیت عفونی عضو گروه HACEK است.
سراشیا (Serratia) باکتری گرم منفی و متحرکی هست که به خوبی در محیطهای آزمایشگاهی پرورش می‌یابد. سراشیاها دارای کپسول کوچکی می‌باشند و کلونی‌های آن دارای رنگیزه سفید - صورتی یا قرمز می‌باشند معمولاً در شرایط اتاق قادر به تولید رنگیزه ( رنگیزه) می‌باشند. رنگیزه قرمز در سطح محیط مولر هینتون بهتر مشاهده می‌شود. ماده رنگی آن به نام پرودیزوزن یاپیریمین نامیده می‌شود.
این باکتری را می‌توان از عفونت‌های ریوی-ادراری و خون جدا کرد. کشت آن‌ها بوی ماهی یا ادرار می‌دهد.
"سراشیا مارسسنس" (Serratia marcescens) از گونه‌های معروف آن است و از اهمیت بالایی برخوردار است. این باکتری قادر به تخمیر مالتوز - مانیتول و سوکروز می‌باشد. سیترات مثبت و اندول - اوره آز - متیل رد و SH منفی است.
از خصوصیت پیگمانزایی سراشیا مارسنس به عنوان مارکر ذرات غبار در محیط و در بیمارستان استفاده می‌شود و تولید پیگمان به‌وسیله گرماگذاری در دمای اتاق تشدید می‌شود.
محسن کوچه‌باغی تبریزی، (۱۳۰۲ - ۱۳۹۰ خورشیدی) در شهر تبریز زاده شد. وی از علمای تبریز و مراجع بنام منطقه آذربایجان بود.آیت‌الله کوچه‌باغی از علمای تبریز دارفانی را وداع گفت. خبرگزاری رسا، بازدید ۱۲ مرداد ۱۳۹۰ پدر او میرزا عباسعلی کوچه‌باغی از روحانی‌های صاحب‌نام آن زمان در تبریز بود. گلشن ابرار آذربایجان، ج2، ص428.
دروس ابتدایی را تا ششم آن زمان در مدرسه اعتماد که بعدها به انوری تغییر نام داد به اتمام رسانید، و طی مراحلی تا دیپلم تحصیلاتش را ادامه داد. از ۱۱ سالگی دروس حوزوی را در مدرسه جامع تبریز تحصیل نمود.
میرزا محسن کوچه‌باغی دروس مقدماتی پایه حوزوی را در ابتدا از پدر خود و به ترتیب از میرزا باقر واعظ ویجویه‌ای، علی اکبر نحوی و دیگر دروس مقدماتی مانند شرح لمعه، مغنی و شرایع را از حسین شنب غازانی، حاج سید علی مولانا، حاج حجت ایروانی به پایان برد.
و دروس سطح حوزوی را که شامل رسائل، مکاسب و کفایه است را نزد شهیدی به پایان رساند.
همچنین سفرهایی نیز به قم داشت و در درس و بحث نجفی و سید حسین طباطبایی بروجردی شرکت کرد.
وی دروس خارج یا عالی حوزوی را نیز تا حدودی در تبریز و قم تلمذ نمود و برای تکمیل آن راهی حوزه علمیه نجف شد و مدت ۱۰ سال در جلسات فقهی و اصولی مراجعی چون سید ابوالقاسم خویی، سید محسن حکیم، سید عبدالهادی شیرازی، حسین حلی و کاشف الغطاء شرکت نمود. و در دروس خارج سید محمدهادی میلانی در کربلا نیز شرکت می‌کرد. وی از همه استادان مذکور در عراق اجازه اجتهاد کسب نمود و در سال ۱۳۸۲ قمری به ایران برگشت.
وی همزمان تحصیل به تدریس نیز می پرداخت و تا کفایه را در تبریز تدریس می‌نمود و همزمان با ورود به نجف پس از مدتی شروع به تدریس به‌طور محدود نمود و سپس به تدریس دروس خارج و گاهی نیز مکاسب نمود و همان روال تدریس را نیز در ایران ادامه داد و شاگردان زیادی داشت. سری چاپی کتاب مکاسب شهیدی حاصل تدریس وی اکنون از کتب درسی حوزه علمیه است.
میرزا محسن کوچه باغی، شامگاه ۱۱ مرداد ۱۳۹۰ در سن هشتاد و هفت سالگی بر اثر کهولت سن درگذشت. وی در قطعه صدیقین وادی رحمت تبریز به خاک سپرده شده است.
در نظام آموزشی ایران سال آخر تحصیلات پیش از دانشگاه پیش‌دانشگاهی نامیده می‌شد. معاونت متوسطه نظری مهارتی سازمان‌های آموزش و پرورش بر این مقطع نظارت داشتند.
بر اساس قانون سال ۱۳۹۰ دانش آموزان رشته های نظری ( علوم تجربی. ریاضی و فیزیک و رشته علوم انسانی) در این مقطع باید در کلاس های خود به طور حضوری شرکت می کردند . این دوره برای اولین باردر سال تحصیلی ۷۵_۱۳۷۴ و با حذف دوره چهارم دبیرستان آغاز شد و درسال۹۷_ ۱۳۹۶ با اتمام تحصیل آخرین نسل از دانش‌آموزان نظام قدیم ( دانش آموزانی که دوره دبستان خود را پنج ساله گذرانده سپری کرده اند) این دوره از نظام آموزشی ایران حذف شد و در حال حاضر دوره متوسطه دوم در تمامی رشته ها ( نظری.فنی و حرفه ای و کارو دانش) سه ساله است.
دورۀ پیش‌دانشگاهی بر اساس رای تاریخ ۱۳۸۸/۱۱/۲۷ و در راستای سند تحویل بنیادین آموزش و پرورش حذف شد و یک سال به دبیرستان اضافه شد و ا پیش‌دانشگاهی به چهارم دبیرستان تغییر کرد اما طولی نکشید که پیش دانشگاهی دوباره در سال ۱۳۹۱ راه اندازی شد.کتاب انتخاب رشته انتخاب آینده، ۱۳۹۱، پانویس ص ۴۰ اما این مقطع تحصیلی پس از تحصیل آخرین نسل از دانش آموزان نظام قدیم در سال تحصیلی ۹۷_۱۳۹۶ حذف شد.حذف دوره پیش‌دانشگاهی از شهریور ۹۷
در سال تحصیلی ۱۳۸۹ آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران، نام مقطع پیش دانشگاهی را به سال چهارم دبیرستان تغییر داد و مراکز دبیرستان و پیش دانشگاهی را یکی کرد ولی پس از دو سال سال چهارم دوباره به دوره پیش دانشگاهی تغییر کرد .
لطفعلی‌خان زند (۱۱۸۳ ه‍.ق – ۱۲۰۹ ه‍.ق) یا لطفعلی‌شاه زند نهمین و آخرین فرمانروای زند بود که میان سال‌های ۱۲۰۳ تا ۱۲۰۹ ه‍.ق به مدت شش سال در ایران حکومت کرد. او فرزند جعفرخان زند، نوه صادق‌خان زند و نوه برادری کریم‌خان زند، بنیان‌گذار سلسله زندیان، بود. بیشتر دوران حکومت لطفعلی‌خان در نبرد با رقیب نیرومندش آقامحمدخان قاجار سپری شد و در نهایت پس از شکست در برابر او، اسیر و سپس کشته شد.
لطفعلی‌خان زند از کودکی در سوارکاری و فنون جنگی مهارت بسیاری داشت. پیش از به سلطنت رسیدن و در نخستین سفر جنگی مهمش، حاکم لار را مجدداً مطیع سلسله زندیه کرد. در همین زمان بود که صیدمرادخان زند، پدرش را به قتل رساند و سر به شورش برداشت. لطفعلی‌خان که تنها ۲۰ سال داشت شورشیان را با کمک حاج ابراهیم کلانتر با موفقیت سرکوب کرد و وارد شیراز شد. اندکی پس از ورود او به پایتخت، شهر توسط قاجاریان محاصره شد اما مدافعان آن‌ها را مجبور به عقب‌نشینی کردند. پس پایان محاصره شیراز، لطفعلی‌خان زند با هدف مطیع کردن حاکم کرمان به سمت آن شهر لشکر کشید اما در این سفر به هدف خود نرسید. غیبت او در پایتخت در جریان حمله به کرمان فضا را برای توطئه توسط ابراهیم کلانتر مهیا کرد. در سال ۱۲۰۶ ه‍.ق لطفعلی‌خان برخلاف پیشنهاد مشاورانش به اصفهان حمله برد اما در راه با توطئه برادر حاج ابراهیم که از سرداران سپاه بود، بسیاری از سربازانش او را ترک کرده و تنها گذاشتند. او تلاش کرد تا به شیراز بازگردد اما حاج ابراهیم به او اجازه ورود به شهر را نداد. او تلاش کرد تا از بوشهر کمک بخواهد اما والی شهر از کمک به او سر باز زد. لطفعلی‌خان مجبور شد تا با نیروهای اندک باقی مانده خود مانع پیشروی قاجارها به سمت شیراز گردد اما به موفقیت دست پیدا نکرد. حاج ابراهیم کلانتر شهر را به آقامحمدخان قاجار تسلیم کرد و او نیز در اول ذیحجه ۱۲۰۷ ه‍.ق وارد مرکز حکومت زندیه شد.