moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
عبدالله جاسبی رئیس وقت دانشگاه آزاد اسلامی در این خصوص گفت: کردان از دانشگاه آزاد اسلامی هیچ‌گونه مدرک رسمی دریافت نکرده‌است و هر چه پشت تریبون گفته شده دروغ است. کردان مدعی دریافت لیسانس و فوق لیسانس از دانشگاه آزاد اسلامی شده‌بود. البته کردان در دانشکده حقوق واحد تهران مرکزی دانشگاه آزاد، در مقطع لیسانس، دروس کلیات حقوق اساسی و حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران را سال‌ها تدریس می‌کرد.
سؤالات آزمون دستیاری دانشگاه آزاد سال ۸۲­، ۷۲ ساعت قبل از شروع امتحان به ۱۰ تا ۱۲هزار نفر فروخته شد. در سال ۸۳ از این ماجرا پرونده­ای‌ تشکیل شد، که ۲۰۰ متهم داشت. ظرف چند روز بازپرس پرونده شبانه عوض شد و پرونده آزمون دستیاری به یک بازپرس دیگر داده شد وآن قاضی کفایت تحقیقات و منع تعقیب برای بسیاری از متهمان زد؛ در این اثنا قاضی و بازپرس اول پرونده را تحت فشار زیادی قرار دادند، قاضی که پسر امام جمعه اصفهان است، بسیار اذیت شد. دو بار هم رهبری شفاهاً دستور دادند تا قاضی پرونده دادگاه برود تا مساله روشن شود تا اینکه بلاخره قاضی تبرئه شد؛ پرونده‌سازی سنگینی برای این قاضی انجام گرفته بود، از معاونین خود دادستان وقت هم اعلام کرده بودند که در حق ایشان جفا شده است تنها جرم ایشان هم این بود که جلوی آقای جاسبی و دوسنتانشان ایستادگی کرده است.
فرزند (ع.ع) یکی از مسئولان سابق دانشگاه آزاد و از بستگان مدیر سابق این دانشگاه با استفاده از امتیاز ویژه ای، بدون کنکور در واحد دندانپزشکی این دانشگاه مشغول به تحصیل شده است. خانم (ه.ع) ۲۵ فروردین ماه ۱۳۹۰ با ارسال نامه به دکتر جاسبی از وی درخواست می‌کند با پذیرش وی در دانشگاه آزاد با توجه به ماده ۲۰ بند «ط» برنامه پنجم توسعه (جذب دانشجوی خارجی) موافقت کند. اما جالب توجه است که (ه.ع) که پدرش دارای سابقه نمایندگی مجلس نیز هست، خود را تبعه آمریکا معرفی می‌کند، در حالی که قانون مذکور تنها شامل دانشجویانی می‌شود که اصالتا خارجی هستند، البته در این میان داشتن تابعیت آمریکا برای فرزند یک مسئول در کشور نیز در نوع خود جالب توجه است. در تاریخ یکم مرداد ۱۳۹۰ جاسبی پای نامه درخواست این فرد را پاراف کرده و به دکتر احدی، معاون وقت آموزشی دانشگاه آزاد دستور می‌دهد برابر مقررات! این درخواست را پیگیری کند.
صدور گواهی پایان تحصیل با ۷۲ واحد تحصیلی و با ۷ ترم مشروطی برای فرزند مدیر کل حراست سابق بانک ملی، صدور دانشنامه کارشناسی ارشد رشته حقوق پس از ۲ ماه اشتغال به تدریس برای مدیر کل وقت آموزش عالی سازمان بازرسی کل کشور، پذیرش برخی دیگر از مدیران ارشد و میانی دستگاه‌های دولتی بدون طی نمودن شرایط لازم به صورت قراردادهای خدمات آموزشی، تغییر نمره مردودین با دادن رشوه، صدور گواهی نامه‌های فاقد اعتبار و ده‌ها تخلف دیگر در دانشگاه آزاد اسلامی انجام شده است.
پرونده‌های جذب هیات علمی و اعطای مدرک تحصیلی توسط دانشگاه آزاد به برخی از نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی در ادوار مختلف، برخی از وزرای سابق و مسئولان اجرایی دولت‌های مختلف، رئیس سابق واحد کرمانشاه و دبیر منطقه ۲ دانشگاه، معاون سابق اداری- مالی سازمان صدا و سیما، مدیر کل وقت منابع طبیعی استان تهران، معاون اداری- مالی دانشگاه آزاد اسلامی در دوره جاسبی، رئیس گروه ادیان و عرفان دانشگاه آزاد اسلامی، داماد دکتر جاسبی، رئیس دیوان عدالت اداری وقت، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان، نماینده سابق زابل و معاونت فعلی عمران دانشگاه آزاد اسلامی، یکی از منسوبین به دادستان وقت کل کشور، معاون عمرانی واحد کاشان، معاون فرهنگی دانشگاه آزاد اسلامی، یکی از منسوبین رئیس واحد تهران جنوب، یکی از معاونین سابق وزارت امور خارجه، یکی از معاونین وقت سازمان تربیت بدنی و… به عنوان عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی در گزارش‌های هیئت تحقیق و تفحص به طور کامل مورد بررسی قرار گرفته است.
رسوایی صندلی گیت در مارکت آموزشی دانشگاه آزاد منجر به برکناری 7 مدیر این دانشگاه شد . طهرانچی سرپرست دانشگاه آزاد خبر از برکناری 7 تن از روسا و معاونان آموزشی واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی پس از محرز شدن تخلف آنان در پذیرش غیرقانونی داوطلبان پزشکی خبر داد. مکالمه ناشناس با یکی از دلالان فروش صندلی رشته های پزشکی که میگوید هر کسی نمیتواند وارد این کار شود و آنها چون نفوذ دارند میتوانند ظرفیت خرید و فروش کنند.
محمود احمدی نژاد طی سخنانی در جمع نخبگان دانشجویی در سال ۸۶ به گوشه­ای از فساد سازماندهی شده توسط دانشگاه آزاد اشاره می‌کند و می‌گوید: «دانشگاه آزاد فقط در یک نمونه با یک مرکز تحقیقاتی وابسته به یک مجمع و سازمان که از بودجه دولتی استفاده می‌کند قرار دادی ۴ میلیاردی منعقد کرده است که نقش مصر در معادلات منطقه ای را بررسی کند. من به این‌ها نامه نوشتم که یک دانشجوی علوم سیاسی می‌تواند این را به عنوان یک رساله دانشجویی انجام دهد. این موضوع به چه درد دانشگاه آزاد می‌خورد، قرار داد مطالعاتی دیگری داشتند در مورد مناسبات بین الملل و … شما معادل همین پول را می‌توانستید به دانشجویان تخفیف بدهید. این رقم یک درصد بودجه آموزشی دانشگاه آزاد است. این دانشگاه کار اقتصادی می‌کند، نه کار آموزشی. درصدی به عنوان مالیات از حقوق کارکنان خود کم می‌کند اما به دستگاه دولتی مسئول این امر نمی‌دهد. دولت نزدیک ۱۲۰ میلیارد تومان به این دانشگاه کمک مالی کرده است…»
سلیمی نمین درباره یکی از مهم‌ترین تخلفات در دانشگاه آزاد اسلامی می­ گوید: «یکی از مسئولان دانشگاه آزاد اسلامی که وارد حوزه اقتصادی این دانشگاه شده بود در سال ۸۷ به کمک جاسبی در دبی سمیناری برگزار کرد و جاسبی از ایرانیان شاغل مقیم دبی که عمدتاً مردم استان فارس در آن زندگی می‌کنند خواست تا برای طرح دانشگاه بین­­ المللی سرمایه گذاری کنند که سود فراوانی به همراه خواهد داشت. به گفته سلیمی نمین، حدود ۴۰۰ میلیارد تومان در سال ۸۷ جمع آوری شد و مدتی به مردم سود تعلق می‌گرفت، اما این مسئول دانشگاه آزاد به یک باره ناپدید شد و مردم که سرگردان شده بودند از وی شکایت کردند. مدتی بعد دانشگاه آزادی‌ها مردم را تهدید کردند که به علت دریافت سود کلان پول خود حق شکایت ندارند. وی تاکید کرد که مردم به اعتبار جاسبی، پول را به کارگزار وی داده بودند و حتی با آنکه این شخص در سال ۸۸ دستگیر شد اما مشخص نشد که چه بر سر او آمد.
واگذاری ۳۱۶۲ هکتار از اراضی منابع ملی و حدود ۱۵ میلیون متر مربع از اراضی شهری در سراسر کشور به دانشگاه آزاد اسلامی بدون رعایت ضوابط قانونی با اقل بهای ممکن و عمدتاً رایگان؛ و این در حالی است که مسؤولین دانشگاه امکان هرگونه نظارت بر نحوه بهره برداری و استفاده صحیح و طبق ضوابط قانونی و موافقت نامه های مورد تفاهم را از دستگاه های نظارتی به طور کلی سلب نموده اند.
نکته جالبی که درباره زمین خواری دانشگاه آزاد وجود دارد اذعان خود مسئولان این دانشگاه نسبت به این موضوع است. محسن هاشمی رفسنجانی معاون عمرانی دانشگاه آزاد با اشاره به مشکلات حقوقی این دانشگاه گفت: یکی از عمده‌ترین این مشکلات فاقد سند بودن نیمی از اراضی دانشگاه است که باید برنامه ویژه‌ای برای تعیین تکلیف این اراضی انجام شود. حال برنامه ویژه آقایان برای سند سازی در این باره چیست از مسائلی است که باید منتظر بود و دید. گوشه ای از این تضییع حقوق عمومی توسط دانشگاه آزاد اسلامی بدین شرح است:
۱- در سال ۸۱، ۵۰۰۰ هکتار زمین معادل ۵۰ میلیون متر مربع که به تنهایی به وسعت یک شهر کوچک می‌باشد، از سوی اداره منابع طبیعی جیرفت در استان کرمان به صورت کاملاً رایگان به دانشگاه آزاد اسلامی واگذار می‌شود.
۲- در سال ۷۳ بیش از پنج هکتار زمین از سوی اداره زمین شهری جیرفت به دانشگاه آزاد اسلامی به صورت کاملاً رایگان واگذار می‌گردد که متاسفانه دانشگاه برابر اسناد موجود با توسل به زور به املاک مجاور زمین­های اهدایی تجاوز نموده است.
۳- در سال‌های گذشته، ۷۰ هکتار زمین در استان گیلان از سوی وزارت جهاد کشاورزی به صورت رایگان به دانشگاه آزاد اسلامی داده شده است.
۴-د ر سال‌های گذشته در فواصل زمانی متفاوت در استان تهران بیش از ۱۰۰ هکتار زمین از سوی وزارت جهاد کشاورزی به صورت رایگان به دانشگاه آزاد اسلامی داده شده است. این در حالی است که مطابق ماده ۳۴ “قانون واگذاری اراضی منابع ملی و دولتی ممنوع است.
۵- دانشگاه آزاد اسلامی در شهرستان بابل جمعاً دو قطعه زمین به مساحت ۴۰ هکتار با احتساب ۵۰% تخفیف از وزارت جهاد کشاورزی دریافت داشته است. جالب آنکه این دانشگاه مبلغ متعهد شده برای پرداخت را به حساب دولت واریز نکرده ولی این دو زمین از سوی وزارتخانه مذکور به صورت قطعی به دانشگاه واگذار می‌گردد. این در حالی است که در تبصره ۴ ماده ۳۴ قانون واگذاری اراضی منابع ملی و دولتی به صراحت آمده که اراضی واقع در استان‌های گیلان، مازندران، گلستان و تهران مشمول تخفیف نمی‌باشند.
۶- وزارت جهاد کشاورزی، در استان تهران ۵۰ هکتار زمین در تهران و قم به دانشگاه اجاره داده است، ولی دانشگاه آزاد اسلامی به تعهد خود عمل ننموده و مال‌الاجاره‌ای به دولت پرداخت نکرده است.
۷- رئیس دانشگاه آزاد نه تنها زمین را از اموال عمومی می‌گرفت بلکه می‌توانست سطح آن زمین را ارتقا دهد، بدین معنا که زمین کشاورزی را تبدیل به زمین مسکونی می‌کرد و منجر به افزایش بهای همین زمین می‌شد. با بررسی شکایات واصله از سوی مردم شمال، نتیجه گرفته شد که زمین اهالی شمال در اختیار دانشگاه آزاد قرار داده شده اما هیچ دانشگاهی ساخته نشده است.
براساس رتبه‌بندی ۲۰۱۸ مؤسسه سایماگو که براساس اطلاعات سایت علمی اسکوپوس رتبه‌بندی صورت گرفته‌است، رتبهٔ علمی واحد علوم و تحقیقات تهران در ایران ۱۱ و در جهان۵۴۸ است.
لازم است ذکر شود سایماگو نظامی است که دانشگاه‌ها و مؤسسات تحقیقاتی جهان را بر اساس عملکرد پژوهشی در قالب مقالاتی که در نشریات معتبر بین‌المللی چاپ می‌شود (مدارک منتشر شده در نشریات علمی نمایه شده در پایگاه اسکوپوس) ارزیابی و رتبه‌بندی می‌کند.http://ur.isc.gov.ir/Home/RankIranAzadUniv پایگاه استنادی علوم جهان اسلام-فهرست رتبه‌بندی دانشگاه‌ها آزاد اسلامی سال ۹۴–۱۳۹۳
تامار (۱۱۶۰ تا ۱۸ ژانویه ۱۲۱۳)، که به عنوان تامار کبیر و تامار مقدس نیز شناخته می‌شود، ملکه‌ای از سلسله باگراتیونی‌ها بود که از سال ۱۱۷۸ تا ۱۲۱۳ میلادی بر پادشاهی متحد گرجستان حکومت کرد. دوران سلطنت او دورهٔ اوج اعتلا و برتری فرهنگ و تمدن گرجی، اوج پیشرفت اقتصادی، موفقیت سیاسی، پیروزی نظامی در مناطق خاوری و قفقاز و آسایش و امنیت اجتماعی و مردمی و افزایش قدرت پادشاهی گرجستان بود که جزو عصر طلایی تاریخ گرجستان به شمار می‌رود. جایگاه او به عنوان بالاترین و برجسته‌ترین مقام زن در حکومت گرجستان و حق مطلق و الهی حاکمیت او با لقب «پادشاه» در منابع تاریخی قرون وسطی تأیید شده‌است.
تامار فرزند گیورگی سوم، پادشاه گرجستان بود که در سال ۱۱۷۸ از سوی پدرش به عنوان حاکم گرجستان در کنار پدر (در قالب ساختار حکومتی دوپادشاهانه) اعلام شد. اما پس از مرگ گیورگی و به قدرت رسیدن مطلق تامار، او با مخالفت‌هایی از سوی طبقهٔ اشراف گرجستان مواجه شد. تامار در برطرف کردن این مخالفت‌ها موفق بود و قدرت‌های خود را در مقابل تمام اشراف خودسر زیاد کرد و آن‌ها را زیر نظر گرفته و کنترل می‌کرد. همچنین او از قدرت و نفوذ بزرگان ارتش و کشوری بسیار کاست و پس از آن در روابط خارجی خود نیز سیاست‌هایی را دنبال کرد که موجب کاستن از خصومت و قدرت ترکان سلجوقی در آناتولی شد. تامار توانست با تکیه بر موفقیت‌های پیشینیان خود در اتحاد قفقاز و ساختن ارتشی بسیار قدرتمند و بزرگ، اقداماتی را در جهت آبادانی بیشتر گرجستان رقم بزند.
همچنین تامار در طول زندگی و سلطنت خود تلاش کرد که درباریان را به سوی دانش و فرهنگ مدرن تشویق کند و حتی حاضر بود از طبقات جامعه مردمی نیز کمک بگیرد. وی آن‌ها را وارد دربار پادشاهی کرد و نشان داد بین مردم عادی و اشراف فرقی نمی‌گذارد و با قانون فئودالی حکومت نمی‌کند. او برای نشان دادن محبت و توجه خود به فقرا مالیات را برای مردم کاسته و قانون مالیاتی را بردوش اشراف گذاشت که منجر به علاقه بیشتر مردم به وی شد. با وجود اقدامات بسیار زیاد و مفید ملکه پس از مرگ تامار و وقوع حملات مغول‌ها به گرجستان، همهٔ آن آبادانی‌ها و تلاش‌ها به ویرانی تبدیل شد.
تامار دو بار ازدواج کرد، در سال ۱۱۸۵ با یوری بوگولیوبسکی، شاهزاده‌ای از روس کیف، ازدواج کرد که دو سال بعد از او جدا شد. چهار سال بعد از این جدایی یعنی در سال ۱۱۹۱ با داود سوسلان، شاهزاده‌ای از آلانیا، ازدواج کرد. حاصل این ازدواج گیورگی چهارم و روسودان دو پادشاه متوالی گرجستان پس از تامار بودند.
شرکت تامار و وابستگی او با دورهٔ موفقیت‌های سیاسی، پیروزی‌های نظامی و برتری‌های فرهنگی، ترکیب شده با نقش او به عنوان یک زن، منجر به ایده‌آل‌سازی او در هنرهای گرجی و حافظهٔ تاریخی گرجستان شده‌است. او به عنوان یک سمبل مهم در فرهنگ عامیانهٔ گرجی باقی‌مانده و همچنین توسط کلیسای ارتدکس گرجی نیز با عنوان «تامار پادشاه صالح منزه» در شمار قدیسان آمده‌است.
گفته می‌شود که «خورشید خانم» از تصویر ملکه تامار اقتباس شده‌است.بالاترین: خورشید خانم یا ملکه تامارا گرجی؟
ملکه تامار از نسل داویت چهارم و فرزند گیورگی سوم بود. گیورگی سوم او را در زمان حیات خود به پادشاهی رساند. به تخت سلطنت نشاندن یک زن، شکستن سنت چندین قرن بود اما این (نشستن زن بر تخت پادشاهی) آن را نیز ثابت می‌کرد که عصر بشردوستی و پیشرفت فرارسیده بود و مقام زن مورد احترام مخصوص قرار گرفته بود. به قول شوتا روستاولی شاعر هم‌عصر ملکه تامار: «فرزند شیر، شیر است، خواه مذکر و خواه مؤنث باشد».
در اولین سال‌های پادشاهی تامار مبارزهٔ طبقاتی بسیار شدید شده‌بود. اشراف فئودال خیلی سعی کردند امتیازات سیاسی از دست رفته را برگردانند و تامار هم مجبور شده‌بود بعضی از امتیازها را به آن‌ها واگذار کند اما ملکه به زودی موقعیت خود را تحکیم کرد و هم در مسایل سیاسی داخلی و هم در سیاست خارجی پیروزی‌های بسیار درخشانی را کسب کرد. در دوره تامار، موفقیت‌هایی که گرجستان در زمان داویت چهارم بدست آورده بود ادامه یافت و حتی موفقیت‌ها و پیروزی‌های بیشتری نیز حاصل شد. دوره داویت چهارم و دوره تامار در تاریخ گرجستان "عصر طلایی" نامیده می‌شود.
در دوران پادشاهی تامار، چندین بار لشکر پادشاهی متحد گرجستان با سپاهیان ائتلاف ترک‌ها که نمی‌توانست قوی شدن گرجستان را بپذیرد در گیر شدند. از این لحاظ جنگ‌های شامکور (سال ۱۱۹۵) و در باسیانی (سال ۱۲۰۴۹) قابل ذکر است که با پیروزی پادشاهی متحد گرجستان پایان یافت.
با این پیروزی‌ها قلمرو پادشاهی متحد گرجستان گسترده شده و از نیکوپسیا تا دربند امنیت کامل مرز جنوب را تأمین کرد. سپس ملکه تامار توجه خود را به سواحل دریای سیاه معطوف کرد: لازیکا سینوپ و ترابوزان را تصرف کرد. از این کشورها شاه‌نشین ترابوزان را به وجود آورد که در رأس آن خویشاوند باگراتیونی‌ها الکس یکم ترابوزان را قرار داد. در دربار امپراتوری ترابوزان دو خط مشی سیاسی و گرایش فرهنگی گرجی و بیزانس به‌طور مشخص وجود داشت.
گرجستان دورهٔ تامار همراه با موفقیت سیاسی راه اعتلای اقتصادی را ادامه می‌داد: کشاورزی، تجارت، صنایع دستی، نقاشی، جواهرسازی (بکا وبشکن اوپی زاریها) معماری (واردزیا، ایکورتا، صومعه لورجی، بتانیا و کواتاخوی) بیشتر و بیشتر توسعه می‌یافت. ملکه تامار به مراکز فرهنگی آموزشی داخلی توجه زیاد می‌کرد و برای آن‌ها وقف می‌فرستاد. ادبیات غیر مذهبی و فلسفه به بزرگ‌ترین موفقیت خود رسید. در جهان‌بینی این دوره بشردوستی مهم‌ترین نقش را ایفا می‌کرد (نمود آشکار آن حماسهٔ پلنگینه پوش است) که به دانشمندان امکان داد در ادبیات و فرهنگ نشان‌های رنسانس را ببیند، طوری‌که می‌توان گفت رنسانس گرجی از رنسانس اروپایی تقریباً یک قرن و نیم پیشی گرفت.
ملکه تامار با شایستگی‌های زیاد آراسته شده بود. زنی با ظاهری عالی، حسن اخلاق، حکمت، درایت، تقدس، و خیرات متمایز بود. تامار به کلیسای ارتدکس خدمت بزرگی کرد که سپس وی را تامار مقدس نامید و چهارمین جزء تثلیث (پدر، پسر، روح‌القدس) دانست و در تقویم کلیسا روز اول (۱۴) ماه مه را به عنوان یادبود او ثبت کرد. در اندیشه مردم گرجی تامار شخصیتی مافوق بشری است که نامش را با احترام فراوان و محبت یاد می‌کنند.
ویولا (یا آلتو یا ویولن آلتو) سازی زهی و آرشه‌ای است از خانواده ویولن. «ویولن آلتو» همانند ویولن نواخته می‌شود. ویولا کمی بزرگتر از ویولن است و صدای بم‌تر و عمیق‌تری دارد.
این ساز دارای صدای میانی بین ویولن ( یک پنجم درست بالاتر) و ویولن سل ( یک اکتاو پایین‌تر) است.
کوک سیم‌های ویولا به ترتیب از بم به زیر عبارتند از: دو(C)، سل(G)، رِ(D) و لا(A).
مقاله «ویولا» در ویکی‌پدیای انگلیسی
خانواده ویولن شامل سه ساز ویولن، ویولا و ویولن‌سل است. این سازها به ترتیب در منطقه زیر و میانی و بم صدا می‌دهند. ساز کنترباس از این خانواده نیست و در خانواده ویول قرار دارد. این مسئله را می‌توان از شانه‌های شیبدار آن متوجه شد.
این خانواده از سازها در سده ۱۷ در ایتالیا پدید آمدند.
ویولنسل یا ویلنسل یا ویولونسل یا چِلو سازی زهی و آرشه‌ای از خانوادهٔ ویولن است. صدای این ساز در منطقهٔ میانیِ سازهای این خانواده قرار دارد.
ویولنسل از ویولن و ویولا بزرگ‌تر است. در هنگام اجرا، این ساز در بین دو پای نوازنده قرار می‌گیرد و از طرفی دیگر، توسط میله‌ای که در انتهای آن تعبیه شده، روی زمین استوار می‌شود. این ساز از خانوادهٔ سازهای زهی (آرشه‌ای) است. استفاده از این ساز در تک‌نوازی‌ها (سُلو)، در گروه‌نوازی‌ها، از جمله در ارکسترهای مجلسی و ارکسترهای سمفونیک متداول است. این ساز عضو ثابت در ارکسترها به صورت استاندارد است که در بخش باسِ زهی‌ها قرار می‌گیرد. همچنین، در بیشتر آنسامبل‌های دیگر نیز حضور دارد. کنسرتوها و سوناتهای فراوان برای ویولنسل نوشته شده‌است.
کوک سیم‌های این ساز به‌ترتیب از زیر به بم عبارت است از: لا (سیم اول)، رِ (سیم دوم)، سُل (سیم سوم)، دو (سیم چهارم)
سیم‌های ویولنسل نسبت به سیم‌های ویولا یک اکتاو بم‌تر کوک می‌شوند.
نُت این ساز را به دلیل گسترهٔ صوتیِ وسیعش با کلیدِ «فا» خط چهارم (اصوات منطقهٔ بم این ساز)، کلید «دو» خط چهارم (اصوات منطقهٔ میانیِ این ساز)، و کلید «سُل» (اصوات منطقهٔ زیر این ساز) می‌نویسند.
قضیهٔ اساسی حساب ، از قضایای مهم در نظریۀ اعداد است که نشان می‌دهد اعداد اول چگونه همانند بلوک‌های ساختمانی در ساختن سایر اعداد نقش دارند.
این قضیه به‌طور ساده بیان می‌کند که هر عدد صحیح به‌جز formula_1 و formula_2، به‌صورت حاصل‌ضربی از عوامل اول قابل نمایش است. همچنین این نمایش اعداد به‌صورت حاصل‌ضرب عوامل اول، صرف نظر از ترتیب عوامل یکتا است. به عنوان مثال، عدد ۶۰ را می‌توان به‌صورت formula_3 به حاصل‌ضرب عوامل اول نوشت.
اگر عدد formula_4 را به‌صورت formula_5 به حاصل ضرب عوامل اول بنویسم، این کار را اصطلاحاً تجزیه عدد formula_4 به عوامل اول می‌گوئیم. پس قضیهٔ اساسی حساب بیان می‌کند که هر عدد صحیح به‌جز formula_1 و formula_2، قابل تجزیه به عوامل اول است و این تجزیه صرف نظر از ترتیب عوامل یکتا است.
باید توجه داشت که از نظر تاریخی این قضیه اساساً توسط اقلیدس به اثبات رسیده‌است، اما اولین اثبات کامل از آن توسط گاوس در کتاب تحقیقات حساب منتشر شده‌است.
همچنین، با گسترش جبرمجرد و نظریۀ حلقه، مفهومی مشابه در نظریۀ حلقه به عنوان حوزۀ تجزیۀ یکتا (UFD) به‌وجود آمد که در آن‌ها خاصیتی مشابه برقرار است که توسط کومر و زمانی که بروی قضیه آخر فرما کار می‌کرد، معرفی شد. این نشان می‌دهد که اگر چه قضیهٔ اساسی حساب در حلقۀ اعداد صحیح بدیهی جلوه می‌کند، اما چنین چیزی در مورد هر حلقۀ دلخواه بدیهی نیست و ممکن است نادرست باشد.
برهان قضیه شامل دو قسمت وجود و یکتایی است. ابتدا نشان می‌دهیم هر عدد را می‌توان به صورت حاصل‌ضربی از عوامل اول نوشت. این کار را مبتنی بر اصل استقراء روی formula_11 انجام می‌دهیم.
اگر formula_12، چون ۲ خود عددی اول است، پس حکم برقرار است. فرض می‌کنیم حکم برای هر عدد طبیعی کوچک‌تر از formula_13 برقرار باشد. نشان می‌دهیم که حکم برای formula_13 نیز برقرار است و بنابر اصل استقراء ریاضی نتیجه می‌گیریم که حکم برای هر عدد طبیعی‌ای درست است.
اگر formula_15 اول باشد در این صورت چیزی برای اثبات نمی‌ماند و حکم برقرار است. اگر formula_15 اول نباشد در این صورت اعداد صحیح formula_17 وجود دارند که formula_18 و formula_19. چون formula_20، پس بنابر فرض استقراء formula_21 و formula_22 به حاصل‌ضرب عوامل اول تجزیه می‌شوند. پس formula_23 و formula_24 که در آن formula_25 و formula_26-ها اعداد اول و نه لزوماً متمایز هستند؛ بنابراین formula_27 و لذا formula_15 نیز به حاصل‌ضرب عوامل اول تجزیه می‌شود.
حال نشان می‌دهیم این تجزیه صرف نظر از ترتیب عوامل یکتا است. برای اثبات این مطلب فرض می‌کنیم formula_4 عددی طبیعی بزرگ‌تر از یک، دلخواه و از این پس ثابت باشد و formula_30 و formula_31 دو تجزیۀ formula_4 به عوامل اول باشند. نشان می‌دهیم formula_33 و احیاناً با تجدید اندیس‌گذاری داریم formula_34.
اثبات را به استقراء روی formula_35 انجام می‌دهیم. اگر formula_36 به‌وضوح حکم برقرار است. فرض می‌کنیم حکم در مورد هر عدد کوچک‌تر از formula_35 درست باشد و نشان می‌دهیم حکم در مورد formula_35 نیز درست است.
چون formula_39 و formula_31، پس formula_41 حداقل یکی از formula_42-ها را عاد می‌کند. بی‌آنکه به کلیت مطلب خللی وارد شود، می‌توان فرض کرد formula_43 (چرا که می‌توان اندیس‌گذاری را تجدید کرد و به‌صورت دلخواه نوشت)، اما چون formula_44 اول است و formula_45 (بنابر اول بودن)، پس لزوماً باید داشته باشیم formula_46. پس:
و بنابر فرض استقراء، formula_48 و احیاناً با تجدید اندیس‌گذاری:
پس formula_33 و احیاناً با تجدید اندیس‌گذاری:
در ابتدا مفهوم تجزیه به عوامل اول را توضیح دادیم و دیدم که بنابر قضیۀ اساسی حساب، هر عدد صحیح به‌جز یک و منفی یک، به حاصل‌ضرب اعداد اول قابل تجزیه است، اما این عوامل اول ممکن است متمایز نباشند. اگر عدد صحیح formula_4 را به‌صورت formula_53 بنویسم که در آن formula_25-ها اعداد اول متمایز هستند، این تجزیه به عوامل اول را تجزیه استاندارد یا کانونیک formula_4 به عوامل اول می‌گوئیم. به عنوان مثال: formula_56.
قضیۀ اساسی حساب نشان می‌دهد چگونه اعداد اول مانند بلوک‌های ساختمان در تولید سایر اعداد صحیح نقش دارند. تجزیۀ یک عدد به عوامل اول می‌تواند اطلاعات زیادی را در مورد مقسوم علیه‌های آن عدد و به‌طور کلی ساختار آن عدد در اختیار ما بگذارد.
فرض کنید formula_4 عددی طبیعی و بزرگ‌تر از یک باشد و formula_58 تجزیه استاندارد formula_4 به عوامل اول باشد. همچنین فرض می‌کنیم formula_60 معرف تعداد مقسوم علیه‌های عدد formula_4 باشد. تجزیۀ formula_4 به عوامل اول نشان می‌دهد که هر مقسوم‌علیه formula_4 باید به صورت formula_64 باشد که formula_65
به وضوح برای هر formula_66، مقدار formula_67 را به formula_68 طریق می‌توان انتخاب کرد (با احتساب مقدار صفر) و در هر حالت یک مقسوم‌علیه formula_4 حاصل می‌شود. این کار بنا بر اصل شمارش به:
طریق امکان‌پذیر است. پس formula_60 (تعداد مقسوم علیه‌های عدد formula_4) برابر است با:
به عنوان مثال formula_74.
تجزیۀ یک عدد به عوامل اول در مطالعۀ توابع حسابی مانند تابع مقسوم علیهی کاربرد فراوان دارد. برای هر عدد طبیعی formula_4، مجموع قوای
formula_76-اُم مقسوم علیه‌های formula_4 را با formula_78 نشان می‌دهیم که در آن formula_76 عددی حقیقی یا مختلط است. پس:
که مجموع فوق روی مقسوم علیه‌های formula_4 است. حال اگر formula_82، در این صورت عبارت فوق همان تعداد مقسوم علیه‌های formula_4 است که در قسمت قبل آن را بررسی کردیم. در حالت خاص دیگر اگر formula_84، در این صورت:
که همان مجموع مقسوم علیه‌های عدد formula_4 است که اکنون می‌خواهیم آن را بررسی کنیم. ابتدا فرض می‌کنیم formula_4 توانی از عدد اول formula_88 چون formula_89 باشد. در این صورت مقسوم علیه‌های formula_4 عبارت‌اند از:
حال در حالتی کلی‌تر فرض می‌کنیم formula_58 تجزیه استاندارد formula_4 به عوامل اول باشد. در این صورت هر مقسوم‌علیه formula_4 به‌صورت formula_64 خواهد بود که formula_65. پس:
پس دیدیم که چگونه می‌توان مجموع مقسوم علیه‌های عدد طبیعی formula_4 را محاسبه کرد و البته مطلب فوق از ضربی بودن تابع مقسوم علیهی نیز قابل استنتاج است.
فرض کنید formula_4 عددی طبیعی بزرگ‌تر از یک باشد و
مجموعۀ همۀ مقسوم علیه‌های formula_4 باشد. به‌علاوه، حاصل‌ضرب مقسوم علیه‌های formula_4 را با formula_106 نشان می‌دهیم. در این صورت برای هر formula_107 چون formula_108، پس عددی چون formula_42 وجود دارد که formula_110. اما چون formula_111 پس formula_42-ها نیز یک مقسوم علیه‌های formula_4 و لذا اعضای formula_114 می‌باشند. پس:
به این ترتیب حاصل‌ضرب مقسوم‌علیه‌های formula_4 را نیز محاسبه کردیم. به عنوان مثال: formula_118.
روش دیگری به‌جز روش الگوریتم اقلیدس برای تعیین بزرگ‌ترین مقسوم‌علیه مشترک (ب. م. م.) و کوچک‌ترین مضرب مشترک (ک. م. م.) دو عدد از راه تجزیۀ آن‌ها به عوامل اول وجود دارد که البته از آنجایی که تجزیۀ اعداد بزرگ پیچیده خواهد بود، چندان روشی کارساز نخواهد بود.
فرض کنید formula_17 دو عدد طبیعی بزرگ‌تر از یک باشند و
formula_120 و formula_121 تجزیۀ استاندارد formula_17 به عوامل اول باشد. در این صورت اگر ب. م. م. formula_17 را با formula_124 نشان دهیم، داریم:
که در آن برای هر formula_66 داریم formula_127.
به عبارت دیگر، ب. م. م. دو عدد formula_17 عبارت است از حاصل‌ضرب عوامل اول مشترک آن‌ها با کمترین توان.
همچنین اگر ک. م. م. formula_17 را با formula_130 نشان دهیم، داریم:
که در آن برای هر formula_66، داریم formula_133.
به عبارت دیگر، ک. م. م. دو عدد formula_17 عبارت است از حاصل‌ضرب عوامل اول مشترک یا غیر مشترک آن‌ها با بزرگ‌ترین توان. برای اثبات قضایای فوق می‌توانید به مقالات بزرگ‌ترین مقسوم‌علیه مشترک و کوچک‌ترین مضرب مشترک مراجعه کنید.
صبا ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
طیف‌سنجی یا بیناب‌نمایی به عنوان مطالعه برهمکنش بین نور و ماده نیز تعریف می‌شود. از لحاظ تاریخی طیف‌سنجی به شاخه‌ای از علم برمی‌گردد که نور مرئی برای مطالعات نظری در ساختار ماده و آنالیزهای کیفی و کمی استفاده می‌شد. اگرچه اخیراً به عنوان یک فن جدید نه فقط برای نور مرئی بلکه بسیاری از اشکال تابش‌های الکترومغناطیسی و ناالکترومغناطیسی مانند ریزموج‌ها، موج‌های رادیویی، پرتو ایکس، الکترون‌ها، فوتون‌ها (امواج صوتی) و غیره به کار برده می‌شود. از انواع روش‌های مهم و پرکاربرد در شیمی تجزیه می‌توان به روش‌های طیف‌سنجی جرمی، فروسرخ، فرابنفش و رزونانس مغناطیسی هسته اشاره کرد.
طیف‌سنجی اغلب در شیمی‌فیزیک (بطور مثال در نوعی تصویربرداری ام‌آرآی) و شیمی تجزیه برای شناسایی ماده از طریق طیف گسیلی یا جذبی از آنها به کار برده می‌شود. وسیله‌ای که طیف هر ماده را ثبت می‌کند طیف‌سنج یا اسپکترومتر نام دارد.
طیف‌سنجی همچنین به‌طور زیاد در اخترشناسی و مشاهدات از دور استفاده می‌شود. اکثر تلسکوپ‌های بزرگ طیف‌نگار دارند که برای اندازه‌گیری ترکیبات شیمیایی و خواص فیزیکی اجسام نجومی یا اندازه‌گیری سرعت‌شان از طریق جابجایی دوپلری خطوط طیفی‌شان استفاده می‌شود. این نوع کاربرد در مبحث طیف‌سنجی نجومی به تفضیل آمده‌است.
شیمی فیزیک و شاخه‌ای از علم شیمی است که در آن، از قواعد و قوانین فیزیکی، برای حل مسائل شیمی استفاده می‌گردد. یعنی هدف از شیمی‌فیزیک، یادگیری قواعد نظری فیزیک در توجیه موضوع و مبحث شیمی است. برای آشنایی بیشتر با دانش "شیمی‌فیزیک"، بایستی با زیر شاخه‌های این دانش آشنا گردیم. "شیمی‌فیزیک" پایه‌ای‌ترین شاخهٔ شیمی است. شاخه‌ای که می‌توان قانون گاه شیمی نامید. این دانش دارای دانشمندان بنامی چون گیبس، هلمهولتز، آرنیوس، نرنست، شرودینگر و غیره‌است. این علم با فیزیک رابطه‌ای نزدیک دارد.
شیمی‌فیزیک علمی گسترده بوده که پلی میان تمام علوم از زیست‌شناسی تا اعماق فیزیک نظری ایجاد می‌کند این علم ارتباط عمیقی با ریاضیات و فیزیک حالت جامد و همچنین فیزیک اتمی و ملکولی دارد چرا که حوزه‌هایی همچون شیمی کوانتومی بسیار شهودی بوده و به ریاضیات بسیار پیچیده‌ای احتیاج دارد تنها تفاوت این علم با فیزیک نپرداختن به دنیای فیزیک ذرات است هرچند که دانشمندان این علم اطلاعات کافی از علم فیزیک ذرات دارند چرا که در طیف‌سنجی عملاً با دنیای ذرات درگیر هستیم.
این علم تقریباً با تمامی علوم در ارتباط است به خصوص فیزیک نوین امروزه دانشمندان این علم با بررسی شیمی‌فیزیک ملکول‌های زیستی این علم را با زیست‌شناسی پیوند زدند و علم بیوشیمی فیزیک را پدیدآوردند همین‌طور این علم پیوند عمیقی با مهندسی شیمی مهندسی مواد و مکانیک دارد به‌طور کلی شیمی‌فیزیک ساختار و تغیر مواد شرکت‌کننده در واکنش تا محصول واکنش را از نقطه نظر میکروسکوپی یعنی ساختار اتم تا ابعاد ماکروسکوپی یعنی حالت یک فرایند را مورد بررسی قرار می‌دهد و در این راه به ابزار قدرتمند فیزیک نوین یعنی مکانیک کوانتومی نیاز دارد البته در این علم نظریه نسبیت هم تا حدودی مهم است چرا که این نظریه با مکانیک کوانتومی نسبیتی ارتباط دارد.
همچنین ریاضیات پیشرفته در علم شیمی‌فیزیک کاربرد بسیار زیادی دارد اکثر مفاهیم شیمی فیزیک پیوند عمیقی با ریاضیات پیشرفته و فیزیک نظری دارند به طوری که می‌توان گفت کسانی در این رشته برای توجیه پدیده‌های شیمیایی یا فیزیکی نوین موفق‌تر هستند که ریاضی و فیزیک قوی داشته‌باشند. شیمی‌فیزیک ارتباط تنگاتنگی با علم فیزیک دارد. زمینهٔ نانو، شیمی سطح، کوانتم، طیف‌سنجی مولکولی، ترمودینامیک، شیمی هسته‌ای، همه و همه بیانگر ارتباط بسیار نزدیک این رشته با علم فیزیک است.
ارتباط شیمی‌فیزیک با سایر علوم، کاربردهای اقتصادی و اجتماعی این علم را بیان می‌کند. به عنوان مثال، با مطالعه الکتروشیمی، به پایه و اساس پدیده‌های طبیعی مانند خوردگی فلزات پی برده و می‌توان از ضررهای اقتصادی و اجتماعی چنین پدیده‌هایی جلوگیری کرده یا این پدیده‌ها را به مسیری مفید برای جامعه سوق داد. علاوه بر آن، کاربرد قوانین ترمودینامیک مانند نقطه یوتکتیک در جلوگیری از ضررهای جانی و مالی پدیده‌های طبیعی مانند یخ‌بندان بعد از بارش برف، بسیار مفید است.
با توجه به نبودن مرز بین قوانین فیزیک و تحولات شیمیایی جایگاه خاص این بخش از علم مشخص است. همچنین فراموش نکنیم از باتری ماشین تا گوشی‌های هوشمند همگی با این علم طراحی شدند مثال‌های دیگر شامل ساخت قطعات الکترونیکی نظیر ترانزیستور وغیره‌است که همگی توسط شیمی سطح و حالت جامد و قوانین شیمی‌فیزیک ساخته شده‌اند یا طراحی سوخت موشک که از حیطهٔ سینتیک شیمیایی و ترمودینامیک سرچشمه می‌گیرد در نتیجهٔ این علم جایگاه بسیار مهمی در عرصهٔ اقتصاد و پیشرفت علم و تکنولوژی ایفا می‌کند. یکی دیگر از کاربردهای بسیار ارزشمند شیمی‌فیزیک پیدا کردن بهترین و به صرفه‌ترین روش برای تولید مواد شیمیایی مختلف است که از راه بررسی خصوصیات ترمودینامیکی و سینتیکی واکنش‌های مختلف حاصل می‌شود. شاید مهم‌ترین مثال برای آن که یکی از حیاتی‌ترین دستاوردهای دانشمندان است؛ و ادامه حیات انسان را با تأمین کود مورد نیاز کشاورزی و در نتیجه مواد غذایی مورد نیاز انسان‌ها ممکن‌ ساخته، تولید آمونیاک از راه فرایند هابر باشد که فریتس هابر به کمک این علم به آن دست پیدا کرد.
ایزیدُر اگوست ماری فرانسوا زاویه کُنت (زاده ۱۹ ژانویه ۱۷۹۸ – درگذشته ۵ سپتامبر ۱۸۵۷) معروف به اگوست کنت جامعه‌شناس و فیلسوف فرانسوی بود که به عنوان واضعِ نامِ جامعه‌شناسی (Sociology) و بنیان‌گذارِ جامعه‌شناسیِ نوین و دکترین پوزیتیویسم شناخته شده‌است. تابلویِ علوم، سیرِ تکاملِ ذهنیِ بشر و توجه به جنبه‌هایِ پویا و ایستایِ جامعه از اندیشه‌هایِ برجسته‌ی اوست. آگوست کنت را پدر جامعه‌شناسی می‌دانند.
کنت با اعتقادِ راسخ به فلسفهٔ اثبات‌گرایی (پوزیتیویسم - positivism) معتقد بود باید برایِ علومِ انسانی نیز حیثیتی مشابهِ علومِ تجربی قائل شد، به این معنی که علومِ انسانی نیز باید از ابزارِ پژوهشِ تجربی استفاده کنند. کنت بر این باور بود که جوامعِ انسانی از سه مرحلهٔ الهی، فلسفی، و علمی عبور کرده‌اند (بعضاً مرحلهٔ اساطیری را نیز می‌افزایند). در جوامعِ اساطیری، کاهنان رهبرانِ جامعه به‌شمار می‌روند، در جوامع الهی که تبلورِ تاریخیِ آن قرونِ وسطی است، پیامبران، و در عصرِ رنسانس و پس از آن فیلسوفان. اما در دورهٔ کنونی (عصرِ علمی) دانشمندان و جامعه‌شناسان رهبرانِ جامعه خواهند بود. البته ممکن است در هر جامعه‌ای بازمانده‌هایِ فکریِ اعصارِ گذشته رسوب کرده باشد.
کنت در سال‌های آخر عمرش همان اصول فلسفی خود را بنیاد عرفان مآبی ساخت و بر همان بنیاد، دیانتی جدید بنام دین انسانیت را بنا کرد و معبدی بنا کرد و عباداتی را نیز مقرر داشت که از نظر اهل علم، عجیب بود؛ بنابراین او دین را به‌طور کلی طرد نمی‌کند ولی به نظر او دین عصر اثباتی هم باید متناسب با عصر خود باشد، نتیجه‌ای که کنت به آن می‌رسد این است که بنابر نظریه قانون حالات سه‌گانه عصر دینی پایان یافته‌است، اما بنا به نظریه هم‌ارزی، کارکردی چیزی معادل دین باید در هر جامعه‌ای وجود داشته باشد زیرا حیات جامعه به پذیرش دین وابسته است اما دین جامعه اثباتی باید متناسب با آن باشد و اینست که مذهب انسانیت را پایه‌گذاری می‌کند و می‌گوید که مذهب دوره ما باید پوزیتیویسم مبهم باشد، مذهب ما دیگر نمی‌تواند همان مذهب قبلی باشد زیرا آن مذهب گذشته، متعلق به عصر و تفکری بوده‌است که نسخ شده‌است، هر دوره را نیاز به مذهب خاص خودش است و این مذهب که ما بنا می‌کنیم مذهب انسانیت است. بنابر مذهب انسانیت، باید انسانیت اساسی را که مردان بزرگ، مظهر و نماد آن هستند دوست داشته باشیم زیرا چنان زندگی کردند که اثری با سرمشقی از خود به‌جای گذاشته‌اند؛ بنابراین وجود بزرگ، وجود مردان بزرگ است که به ملت و قبیله خاص تعلق ندارد.
دین انسانیت، بعدها با تعابیر مختلفی در میان عوام رواج یافت و انتقاداتی را نیز در پی داشت.
کنت بر اولین نظریه پردازان جامعه‌شناسی (به ویژه اسپنسر و دورکیم) بسیار نفوذ داشت. بخشی از افکار او را باید به‌عنوان واکنشی در برابر انقلاب کبیر فرانسه و روشن اندیشی به‌شمار آورد که او آن را علت عمده این انقلاب می‌انگاشت. او از هرج و مرجی که در جامعه رواج یافته بود بسیار رمیده بود و به آن دسته از اندیشمندانی که بانی روشن‌اندیشی و انقلاب بودند، انتقاد داشت. او با کاتولیک‌های ضدانقلابی فرانسه (از جمله دوبونالد و دومیستر) هم آواز بود اما دست کم کار کنت را از دو جهت میتوان از آنان جدا کرد:۱-نخست اینکه او تصور نمیکرد بازگشت به قرون وسطی امکان پذیر است ۲-کنت یک نظام پیچیده تر و کارآمدتر ساخته و پرداخته کرد.ریتزر، جورج؛ نظریه جامعه‌شناسی در دوران معاصر، ترجمه محسن ثلاثی، تهران، علمی، ۱۳۸۱، چاپ ششم، ص۲۰. وی همچنین از فرانسیس بیکن، فیلسوف انگلیسی که به آزمایش‌های استقرایی پایبند بود؛ توماس هابز، بارون دو منتسکیو، کانت، و بیش از همه کلودهانری سن سیمون متأثر بود. کنت در جوانی، عمیقاً متأثر از آدام اسمیت و ژان-باتیست سه، اقتصاددانان سیاسی لیبرال بود.دیلینی، تیم؛ نظریه‌های کلاسیک جامعه‌شناسی، بهرنگ صدیقی و وحید طلوعی، تهران، نشر نی، ۱۳۸۸، چاپ دوم، ص۴۲.
عمده‌ترین نظریات، مفاهیم و کارهای علمی کنت عبارت‌اند از:
اثبات‌گرایی: مفهوم اثبات‌گرایی به روش تحقیقی کنت گفته می‌شود. او اثبات‌گرایی را عامل اساسی پیشرفت انسان دانسته و مدعی بود که از طریق مشاهده و آزمایش و مقایسه می‌توان موفق به کشف پدیدارهای اجتماعی شد. او اصرار داشت که جامعه را می‌توان از طریق علمی مورد تجزیه و تحلیل قرار داده و همانند تحقیقات علمی در سایر علوم، موفق به کشف پدیدارهای عینی شد. او از این جهت به روش اثبات گرایی توجه خاص کرد و معتقد بود، بررسی شرایط اجتماعی و حل مسایل اجتماعی فقط از طریق روش علمی امکان‌پذیر است. به بیان دیگر اصرار او به اثبات گرایی ناشی از بحران‌های اجتماعی بعد از انقلاب فرانسه بود که وجود تحقیق علمی را برای تبیین مشکلات اجتماعی ضروری می‌دانست.
بر سه اصل مبتنی است که روشن‌گر مجموع نظریات اوست.
اصل اول:طبق نظر وی ممکن نیست که پدیده اجتماعی خاص جز در متن اجتماعی کلی‌تری که به آن تعلق دارد، درک و تبیین شود. این اصل که اولویت کل نسبت به اجزا خوانده می‌شود بر تجزیه و تحلیل آنچه کنت نظم خودبه‌خود جوامع انسانی نامیده‌است اعمال می‌شود.
اصل دوم: پیشرفت علوم هادی و راهنمای اصلی تاریخ بشری است؛ بشر آن‌طور عمل می‌کند که شناخت‌هایش به او اجازه می‌دهد روابط انسان با جهان و با سایر افراد منوط به چیزهایی است که از طبیعت و از جامعه می‌شناسد.
اصل سوم: انسان همه‌جا و همه‌وقت یکی است، و این هویت ثابت نتیجه ترکیب زیستی به‌ویژه نظام عصبی اوست. پس باید انتظار داشت که جامعه همه‌جا یکسان و در یک جهت تحول پیدا کند، و بشر در کل به طرف نوعی جامعه پیشرفته تر در حرکت باشد.توسلی، غلامعباس؛ نظریه‌های جامعه‌شناسی، تهران، سمت، ۱۳۸۰، چاپ هشتم، ص۵۹.
کنت دانش زمان خود را طبقه‌بندی کرده و معتقد بود که روند دانش به‌تدریج از حالت کلی و ساده به مرحله مشخص و پیچیده درآمده است. وی سلسله‌مراتب علوم را براساس سه ملاک زیر استخراج می‌کند:
برمبنای این اصول علوم را چنین طبقه‌بندی می‌کند:
کنت جامعه‌شناسی را به‌عنوان ملکه علوم معرفی می‌کند، زیرا موجودیت آن ناشی از تکامل سایر علوم بوده و به همین جهت در مرتبه اعلی قرار دارد. در این سلسله مراتب به نظر کنت هر علمی به علم قبلی متکی است و علاوه برداشتن مشخصات خود ویژگی‌های علم، بیشتر از آن را نیز دارد. در این طبقه‌بندی هر قدر پایین‌تر می آئیم موضوع علم عینی تر و پیچیده‌تر، و از نظر پیش‌بینی دشوارتر می‌شود.ادیبی، حسین و انصاری، عبدالمعبود؛ پیشین، ص۶۰.
مرحله ربانی
خود از دو مرحله گذار تشکیل شده که عبارت اند از:
بت‌پرستی (فتیشیسم)؛ در این مرحله، بشر در هماهنگی کامل با محیط پیرامونش به‌سر می‌برد. منظور کنت این است که در این مرحله، بشر هرآنچه را در اطرافش رخ می‌داد بدون فکر می‌پذیرفت.
چندخدایی (چندخدایی)؛ در این مرحله بشر توضیح می‌خواست و شروع به تفکر کرد و پدیده‌ها را به موجودات فراطبیعی گوناگون نسبت داد.
تک خدایی (یکتاپرستی)؛ انتقال به این مرحله زمانی رخ داد که بشر تحت سیطره خدایان متعددی قرار گرفته بود که ظاهراً همواره با یکدیگر در تعارض بودند. یکتاپرستی، آخرین مرحله در مرحله ربانی است.دیلینی، تیم؛ پیشین، ص۴۸
مرحله متافیزیکی؛ این مرحله بین سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۸۰۰ میلادی روی داد که هنوز دنباله دوره ربانی است و تنها با آن اختلاف کمی دارد. در این دوره نیروی دیگری به‌نام دولت در کنار خانواده قرار می‌گیرد که روابط حاکم بین مردم را از حالت عاطفی به‌صورت حقوقی و قانونی درمی‌آورد. این مرحله، شرایط را برای تبدیل جامعه به دوره اثباتی فراهم می‌آورد.
مرحله اثباتی؛ مرحله سوم را کنت دوره اثباتی می‌خواند که از سده ۱۸۰۰میلادی آغاز شد. در این مرحله انسان‌ها به شناخت نایل می‌آیند و در توجیه پدیده‌ها علل را در خود طبیعت جستجو می‌کنند. در این دوره انسان بعد جهانی پیدا می‌کند و با پیشرفتهای اجتماعی می‌تواند نوع رابطه تعاونی را در اجتماعات انسانی جانشین روابط عاطفی و حقوقی حاکم در دوره‌های پیشین کند. در تحقیق به مشاهده و تجربه توجه کافی می‌شود و علتیابی پدیده‌ها بر مبنای رابطه علت و معلول پیجوئی می‌شوند.ادیبی، حسین و انصاری، عبدالمعبود؛ پیشین، ص۶۱
او هر یک از مراحل تحول ذهنی نوع بشر را با یک نوع سازمان اجتماعی و سلطه سیاسی خاص آن مرحله مرتبط ساخته بود. مرحله ربانی تحت سلطه کاهنان است و مردان نظامی در آن فرمانروایی می‌کنند. مرحله مابعدالطبیعی به قرون وسطی و عصر رنسانس راجع است، تحت تسلط مردان کلیسا و حقوقدانان می‌باشد. مرحلهٔ اثباتی که تازه آغاز شده، تحت تسلط مدیران صنعتی و هدایت اخلاقی دانشمندان خواهد بود.کوزر، لیوئیس: زندگی و اندیشه بزرگان جامعه‌شناسی، محسن ثلاثی، تهران: علمی، ۱۳۸۰، چاپ نهم، ص۳۰
جامعه‌شناسی ایستا؛ عبارت است از مطالعه موضوعی که کنت آن را اجماع اجتماعی می‌نامد. ایستایی اجتماعی از یک‌سو، تجزیه و تحلیل ساخت جامعه را در لحظهای معین دربر می‌گیرد، و از سوی دیگر تحلیل عنصر یا عناصری را که تعیین‌کننده اجماع اجتماعی اند، یعنی عنصر یا عناصری که از مجموعه افراد یا خانواده‌ها، اجتماع، و از تعدد نهادها، وحدت را به وجود می‌آورند.آرون، ریمون: مراحل اساسی سیر اندیشه در جامعه‌شناسی، باقر پرهام، تهران: علمی و فرهنگی، ۱۳۸۱، چاپ پنجم، ص۱۱۵
بنابراین، جامعه‌شناسی ایستا جامعه را در حال سکون مطالعه می‌کند و مهم‌ترین پدیده مورد مطالعه‌اش نظم اجتماعی است که از طریق ساخت اجتماعی برقرار می‌شود. در این بخش مطالعات جامعه‌شناسی در زمینه سازمان‌ها و نهادهای اجتماعی متمرکز شده و چگونگی ایجاد تعادل و ثبات در جامعه مورد توجه قرار می‌گیرد.
جامعه‌شناسی پویا؛ این بخش، جامعه را در حالت پویا و حرکت مطالعه می‌کند. در این بخش توجه اساسی به شناسائی جریان تطور و دگرگونی‌های اجتماعی معطوف است. در این بخش از جامعه‌شناسی است که کنت قوانین سه‌گانه تکامل جامعه‌ها را ارائه می‌دهد. بنا به نظر کنت پویایی تابع ایستایی است.
هر چند کنت تحقیق تجربی خاصی در باب جامعه ارائه نکرد ولی مدل یا انگاره‌ای را پیشنهاد کرد که بعدها به مدل ارگانیکی معروف شد. این نظریه که جامعه با موجود زنده شباهت دارد، نخستین‌بار توسط کنت به آن پرداخته شد. "کنت دبین موجود زنده و جامعه معتقد به شباهتهای زیر بود:
اولاً جامعه از اعضا و موسسات مختلف تشکیل شده و همانند ارگان‌های موجود زنده، کل واحدی را تشکیل می‌دهد.
ثانیاً نهادهای اجتماعی همانند اعضا و اندام موجود زنده دارای ساخت و کارکرد خاصی است.
ثالثاً اجزاء جامعه همانند اعضاء موجود زنده با یکدیگر مرتبط بوده و به‌طور کلی در دوام و بقاء ساخت اصلی خود مؤثر و دخیل می‌باشند نکته دیگر اینکه جامعه هم مانند موجود زنده براساس قانون تکامل از مرحله ابتدایی و ساده به مرحله کاملتر و پیچیده‌تر رسیده‌است."ادیبی، حسین و انصاری، عبدالمعبود؛ پیشین، ص۶۲
اگوست کنت یک جامعه اثباتی و خوب را برای آینده طرح‌ریزی کرده بود که تحت هدایت قدرت روحانی کاهنان یک دین اثباتی نوین و بانکداران بزرگ و صاحبان صنایع اداره شود. این کاهنان که همان جامعه شناسان علمی اند، همانند اسلاف کاتولیکشان، باید راهنمایان اخلاقی و ممیزان اجتماع باشند و قدرت و دانش برترشان را به‌کار اندازند تا وظایف و الزام‌های اجتماعی افراد را به آن‌ها یادآوری کنند.کوزر، لیوئیس؛ پیشین، ص۳۵
در ریاضیات، یک مجموعه شماراست اگر یا متناهی باشد یا بتوان تناظری یک به یک از آن با مجموعه اعداد طبیعی ایجاد کرد.
معادلاً، یک مجموعه "شمارا"ست اگر تابعی یک به یک از آن به اعداد طبیعی وجود داشته باشد؛ یعنی هر عضوی از آن مجموعه باید به عددی طبیعی و اختصاصی مرتبط شود، یا اینکه اعضای آن مجموعه را بتوان یکی یکی شمرد، با اینکه به علت تعداد اعضای نامتناهی، این شمارش هیچگاه نباید پایان یابد.
به بیان حرفه ای تر، با فرض اصل انتخاب شمارا، یک مجموعه "شمارا"ست اگر عدد اصلی آن (تعداد اعضای آن مجموعه) نسبت به مجموعه اعداد طبیعی بیشتر نباشد. به مجموعه شمارایی که متناهی نباشد شمارای نامتناهی می‌گویند.
این مفهوم منتسب به جرج کانتور است، کسی که وجود مجموعه های ناشمارا را اثبات کرد، یعنی مجموعه هایی که شمارا نباشند؛ مثلاً مجموعه اعداد حقیقی.
مجموعه‌ای را شمارا (قابل شمارش) می‌نامند، که یا متناهیFinite است یا عدد کاردینال آن با کاردینالیتهٔ مجموعهٔ اعداد صحیح و مثبت یکی است. به مجموعه‌ای که شمارش‌پذیر نیست، مجموعهٔ ناشمارا (مجموعهٔ غیرقابل شمارش) گفته می‌شود. به‌هنگامی که یک مجموعهٔ نامتناهیInfinite S شمارش‌پذیر است، عدد کاردینال آن با formula_1 نشان داده می‌شود.
رمزگُذاری (انگلیسی: Encryption)، روند رمز کردن پیام‌ها یا اطلاعات است به گونه ای که تنها افراد مجاز قادر به خواندن آن باشند (با کُدگذاری یا کُدینگ اطلاعات اشتباه نشود). پیام یا اطلاعات با استفاده از یک الگوریتم، رمزگذاری شده و علائم رمزی به وجود می‌آید که فقط در صورت رمزگشایی قابل خواندن هستند. در رمزگذاری معمولاً یک کلید رمزگذاری شبه تصادفی تولید شده توسط یک الگوریتم، به کار گرفته می‌شود. اگر چه شاید رمزگشایی پیام بدون در اختیار داشتن کلید ممکن باشد، اما در یک رمزگذاری خوب، منابع محاسباتی زیادی برای این کار لازم است. یک گیرنده مجاز به راحتی می‌تواند پیام را با کلید تدارک دیده شده توسط صادرکننده پیام، رمزگشایی کند اما گیرنده غیرمجاز نمی‌تواند.
هدف از رمزگذاری اطمینان از این است که فقط کسانی که مجاز به دستیابی اطلاعات (پیام یک متن یا یک فایل) هستند، قادر به خواندن آن و استفاده از کلید رمزگذاری باشند.
در طرح‌های کلید متقارن، کلیدهای رمزگذاری و رمزگشایی مشابهند. طرف‌های ارتباطی قبل از دستیابی به ارتباط امن باید کلید مشابه داشته باشند.
در رمزگذاری کلید عمومی، کلید رمزگذاری به منظور استفاده و پنهان کردن پیام‌ها به آگاهی عمومی گذاشته شده‌است. درحالی‌که فقط طرف دریافت‌کننده به کلید رمزگشایی که پیام‌ها را قابل خواندن می‌کند دسترسی داشته‌است.
رمزگذاری کلید عمومی برای اولین بار در یک سند رمزی در سال ۱۹۷۳ تعریف شد؛ قبل از آن همه نقشه‌های رمزگذاری کلید متقارن بودند (کلید خصوصی هم نامیده می‌شد).
یک ابزار رمزگذاری کلید عمومی قابل استفاده مردم به نام (Pretty Good Privacy)PGP حریم خصوصی بسیار خوب در سال ۱۹۹۱ توسط Phil Zimmermann نوشته شده، و با کد منبع مجانی توزیع شده؛ آن در سال ۲۰۱۰ توسط Symantec خریداری و به‌طور منظم به روزرسانی شد.
مدت طولانی است که رمزگذاری به منظور تسهیل ارتباطات مخفی توسط دولت‌ها و ارتش مورد استفاده قرار گرفته‌است. در حال حاضر به‌طور معمول به منظور حفاظت از اطلاعات در انواع زیادی از سیستم‌های شخصی مورد استفاده قرار گرفته‌است. به عنوان مثال، مؤسسه امنیت کامپیوتر گزارش داد که در سال ۲۰۰۷، ۷۱٪ از شرکت‌های مورد بررسی رمزگذاری را برای برخی از داده‌های خود در نقل و انتقال، و ۵۳٪ از آن‌ها برای برخی داده‌های خود در ذخیره‌سازی مورد استفاده قرار داده‌اند. رمزگذاری می‌تواند برای محافظت از اطلاعات «در حال استراحت» مانند اطلاعات ذخیره شده بر روی کامپیوتر و ابزارهای ذخیره‌سازی (فلش‌ها) مورد استفاده قرار بگیرد. در سالهای اخیر گزارش‌های متعددی از آشکار کردن اطلاعات محرمانه مانند سوابق شخصی مشتریان از طریق گم شدن یا دزدیده شدن لپ تاپ یا درایوهای پشتیبان منتشر شده‌است. رمزنگاری چنین فایل‌های در حال استراحت باید به حفاظت آن‌ها برای شکست اقدامات امنیتی فیزیکی کمک کند. حقوق دیجیتال سیستم‌های مدیریت، که تا حدی از استفاده غیرمجاز یا بازتولید مطلب تألیفی و حفاظت نرم‌افزار در مقابل مهندسی معکوس جلوگیری می‌کند، مثال دیگر از کاربرد رمزگذاری بر اطلاعات در حال استراحت است. (حفاظت کپی را هم ببینید)
همچنین رمزگذاری برای حفاظت اطلاعات در نقل و انتقال مورد استفاده قرار گرفته‌است. به عنوان مثال اطلاعات از طریق شبکه انتقال داده می‌شوند (تجارت الکترونیکی، شبکه) تلفن همراه، میکروفن‌های بی‌سیم، سیستم‌های ارتباط داخلی بی‌سیم، دستگاه‌های بلوتوث و دستگاه‌های خودپرداز بانک.
در سالهای اخیر گزارش‌های متعددی از مورد نفوذ قرارگرفتن اطلاعات در نقل و انتقال وجود داشته‌است. همچنین به منظور حفاظت در برابر استراق سمع ترافیک شبکه توسط کاربرهای غیرمجاز وقتی که اطلاعات از طریق شبکه منتقل می‌شوند باید رمزگذاری شده باشند.
رمزگذاری به خودی خود می‌تواند از محرمانه بودن پیام‌ها محافظت کند، اما هنوز روش‌های دیگری برای حفاظت کامل و اعتبار یک پیام مورد نیاز هستند؛ به عنوان مثال تشخیص معرف‌های رمزی یک پیام (MAC) یا یک امضای دیجیتال. استانداردها برای رمزنگاری نرم‌افزار و سخت‌افزار به منظور اجرای رمزگذاری در بسیاری از جاها قابل دسترسی است، به‌کارگیری رمزگذاری موفقیت‌آمیز برای تأمین امنیت ممکن است یک مشکل چالش‌انگیز باشد، تنها یک خطا در طراحی سیستم یا اجرا می‌تواند اجازه حملات موفقیت‌آمیز را بدهد. گاهی یک دشمن می‌تواند اطلاعات رمزگشایی شده را بدون باز کردن رمزگذاری به‌طور مستقیم به دست آورد.
(به عنوان مثال نگاه کنید به تجزیه و تحلیل ترافیک، توفانTEMPEST، یا اسب تروا (Trojan Horse
امضای دیجیتالی و رمزنگاری باید به منظور جلوگیری از دستکاری، برای متن رمزی در زمان ایجاد به کار برده شده باشد (معمولا در همان دستگاه برای درست کردن پیام مورد استفاده قرار می‌گیرد)؛ به عبارت دیگر هر گره بین فرستنده و عامل رمزنگاری به‌طور بالقوه می‌تواند موجب دستکاری شود.
'"رمزگذاری در زمان ایجاد تنها حفاظت است اگر بخش رمزگذاری خودش دستکاری نشده باشد."'
بابک احمدی (زادهٔ ۱۳۲۷ در تهران) نویسنده، مترجم، منتقد هنری و پژوهش‌گر ایرانی است.ادوارنیوز. بازدید ۸ آبان ۱۳۸۸ آثار وی از پرفروش‌های بازار کتاب‌های فلسفی ایران است و بیشتر آن‌ها توسط ماهنامه فیلم و نشر مرکز چاپ شده است.زندگی‌نامه: بابک احمدی روزنامهٔ همشهری
بابک احمدی، ۱۳۲۷ در تهران زاده‌شد و همان‌جا زندگی می‌کند. او، ۱۳۴۹ از دانشگاه تهران، مدرک کارشناسی علوم سیاسی گرفت. سپس برای ادامه تحصیل به پنسیلوانیا در آمریکا رفت و در کارشناسی ارشد فلسفه از دانشگاه پنسیلوانیا فارغ‌التحصیل شد. احمدی از ۱۳۵۳ تا ۱۳۵۴ را در لندن و سپس تا بهمن ۱۳۵۷ را در پاریس گذرانده‌است.بی‌بی‌سی، سیروس علی‌نژاد، ۸ آبان ۱۳۸۸
او فعالیت سیاسی علیه حکومت محمدرضا پهلوی داشته‌است. وی هم‌چنین در این سال‌ها از منتقدان سیاست‌های جمهوری اسلامی بوده‌است. او و خشایار دیهیمی در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸ با انتشار بیانیه‌ای به دفاع از اصلاح‌طلبی پرداختند و تأکید کردند که دوره چهارساله احمدی‌نژاد اسباب سرشکستگی حکومت و تحقیر ملی بوده‌است.مجله آیین، خرداد 1388، شماره 21
بیشتر آثار نخستین احمدی، به نقد سینمایی و سینماگرانی چون برسون و آندری تارکوفسکی می‌پرداختند، و در اواخر دههٔ ۶۰ در مجلاتی چون مجله فیلم به صاحب‌امتیازی و مدیرمسئولی مسعود مهرابی منتشر می‌شدند.کتاب‌های و کار او در فلسفه، با ترجمهٔ اثری از والتر بنیامین آغاز شد که بنا به گفتهٔ خود او ترجمهٔ خوبی نبود و از بازچاپ آن جلوگیری شد. او در سال ۱۳۷۰ کتاب مهمی با عنوان ساختار و تاویل متن در دو جلد نوشت و در آن به شرح و معرفی آرای بسیاری از اندیش‌مندان مانند رولان بارت، ژاک دریدا، ژولیا کریستوا، پل دومان، اومبرتو اکو، تزوتان تودوروف، یاکوبسن، گریماس، پیرس، شلایرماخر، دیلتای، گادامر، پل ریکور، لوی استروس، میشل فوکو، ژان فرانسوا لیوتار، ژیل دولوز، ژرژ باتای پرداخت که برای فارسی‌زبانان ناآشنا بودند. کتابی با این حجم و مضمون، و چنین منسجم و جامع در فارسی نبود.ما و نظریه‌پردازان غربی، احمد کریمی حکاک، مجله ایران‌نامه زمستان ۱۳۷۲
احمدی یکی از پیش‌گامان نقد مدرنیته در ایران است.گویانیوز، ۱۳۸۲، بازدید ۸ آبان ۱۳۸۸ او در معرفی بسیاری از اندیش‌مندان و فیلسوفان غربی بسیار کوشیده، و نسلی از جوانان علاقه‌مند به فلسفه را با اندیشه‌های مدرن و پسامدرن آشنا کرده‌است. او در سخن‌رانی‌هایش در دانشگاه‌های ایران همواره به مسائل اجتماعی و سیاسی ایران معاصر توجه داشته‌است.
بیان‌السعاده فی مقامات العباده، مشهور به بیان‌السعاده، تألیف حاج سلطان‌محمد گنابادی ملقّب به سلطانعلیشاه (۱۲۵۱–۱۳۲۷ قمری)، کتابی در تفسیر عرفانی و شیعی قرآن به زبان عربی است.
این کتاب تألیف عارف قرن چهاردهم هجری حاج سلطان‌محمد گنابادی ملقّب به سلطانعلیشاه از اقطاب سلسله نعمت‌اللهی سلطان علیشاهی گنابادی است. این اثر دومین تألیف مؤلّف است و اساس آن مانند دیگر تفسیرهای شیعی بر مبنای استشهاد به اخبار امامان شیعه است. در عین حال اشارات عارفانه همراه با بحث‌های فلسفی نیز در آن آمده و از نکات کلامی و احکام فقهی نیز غفلت نشده‌است. از نظر فلسفی، مؤلّف غالباً از ملاصدرا و حاج ملاّهادی سبزواری پیروی کرده‌است.
این تفسیر امتیازات خاصی دارد:
این تفسیر با خطبه‌ای شروع می‌شود که مؤلف در آن عقاید دینی خود را ذکر نموده‌است. پس از خطبه یک مقدمه نوشته که مشتمل بر چهارده فصل (به عدد چهارده معصوم) است.
آنگاه تفسیر قرآن مجید را شروع کرده‌است.
تألیف این تفسیر در سال ۱۳۱۱ قمری به اتمام رسید و چاپ اول آن در سال ۱۳۱۴ قمری در دو جلد منتشر شد. این تفسیر در سال۱۳۴۴ ش مجدداً در چهار جلد توسط دانشگاه تهران به صورت منقحی به طبع رسید و به همین صورت در بیروت نیز چاپ شده‌است. در سال‌های بعد توضیحات جدیدی به صورت سه کتاب مجزا به نام‌های رهنمای سعادت، قرآن مجید و سه داستان اسرارآمیز عرفانی، و سه گوهر تابناک از دریای پرفیض کلام الهی به قلم آقای سلطانحسین تابنده رضاعلیشاه چاپ و منتشر شده‌است.انتشار آخرین نسخهٔ این سه کتاب و همچنین خودِ تفسیر بیان السعاده به وسیلهٔ انتشارات حقیقت صورت پذیرفته‌است. همچنین «متن و ترجمه تفسیر شریف بیان‌السعاده فی مقامات العباده» توسّط آقایان محمّد آقارضاخانی و حشمت الله ریاضی در ۱۴ جلد بین سال‌های ۱۳۷۲ تا ۱۳۸۰ توسّط مرکز چاپ و نشر دانشگاه پیام نور، نشر محسن و انتشارات سر الاسرار (ناشر هر جلد متفاوت) منتشر شده‌است.
سلانه ساز زهی جدیدی است که در سال‌های اخیر سیامک افشاری با همکاری حسین علیزاده ساخته‌است.
سلانه،‌سازی است از خانواده تنبور با دسته بلند که براساس تصاویر تاریخی بازمانده از ایران باستان دارای سه سیم و سه گوشی بوده‌است که از طریق اضافه کردن سیم‌های اصلی می‌توان به صداهای بم‌تری دست یافت. کوشش‌های حسین علیزاده برای بازسازی و احیای این ساز باستانی، و کاوش‌هایش در گوشه‌های فراموش شده موسیقی ایرانی به آلبومی به نام سلانه منجر شد. این آلبوم شامل بداهه‌نوازی‌های علیزاده با این ساز در دستگاه‌های بیات اصفهان، سه‌گاه، بیات کرد و افشاری است. این آلبوم در نزد اساتید فن و کارشناسان موسیقی واکنش‌های متفاوتی برانگیخت. سلانه متشکل از ۱۲ سیم که ۶ سیم جهت انگشت‌گذاری و ۶ سیم به منظور طنین صدا است. این ساز ترکیبی از بربط و سه‌تار و تنبور است و به گفتهٔ سازنده، چون سلانه سلانه وارد موسیقی شده نام سلانه را به خود گرفته‌است.
مَرو () ()، یا واحهٔ مرو، که در گذشته به نام‌های اسکندریه ()، انطاکیهٔ مرغیانه ()livius: margiana یا مرو شاهجان نیز شناخته می‌شده‌است، از شهرهای باستانی بود که ویرانه‌های آن امروزه در انتهای جنوبی بیابان قره قوم و به فاصلهٔ نود مایلی شمال شرقی سرخس واقع است و ناحیه اطراف آن از رود مرغاب (مرو رود) مشروب می‌شود. شهر امروزی ماری که مرکز استان مرو در ترکمنستان است در ۳۰ کیلومتری مرو باستان ساخته شده‌است.
به ساکنان مرو در فارسی "مَروَزی" گفته می‌شود به معنی «زیَنده در مرو». مردم نواحی شرقی خراسان مرو را به نام مور «Mowr» و باشندگان آن را موری (بر وزن دوری به معنی بشقاب) می‌گویند.
مرو بزرگ در قرون‌ وسطی معروف بود به «مرو شاهجان» تا با مروالرود که مرو کوچک است اشتباه نشود. ظاهراً شاهجان معرب شاهگان فارسی و به معنی شاهانه و شاهوار است. یاقوت و بعضی نویسندگان دیگر معتقدند که شاهجان به معنی جانِ شاه است. در دارالامارهٔ شهر گنبدی از آجر افراشته شده بود که به قول اصطخری پنجاه و پنج ذراع قطر داشت و زیر این گنبد بود که نخستین جامه‌های سیاه، رنگ‌آمیزی شد و این رنگ شعار عباسیان واقع گردید.
پیشینهٔ مرو به پیش از میلاد مسیح می‌رسد. مرو از شهرهای باستانی و از مراکز فرهنگی ایران باستان بوده‌است. داریوش اول در سنگ‌نبشته بیستون این منطقه را به نام «مَرگوش» یاد کرده و آن را با غرب اسم برده‌است. اما جغرافیانویسان قدیم آن را مَرْگیانا نامیده و جداگانه ذکر کرده‌اند.
اسکندر در سال ۳۲۹ یا ۳۲۸ قبل از میلاد، یکی فرماندهان خود به نام کراتروس را با دستور بنای دژ و شهر مرو اعزام کرد تا مانعی در برابر حملات شمالی باشد. این شهر تا مدتی پس از تأسیس، «اسکندریه»، و پس از بازسازی به علت نامعلوم در دورهٔ سلوکیان، نام «انطاکیه» را بر خود گرفته‌است.
مرگیان یا مرو از سرزمین‌های تابع اشکانیان به‌شمار می‌آمد و در دورهٔ ساسانیان آباد بوده‌است و چنان‌که در تاریخ ثبت است یزدگرد سوم آخرین پادشاه ساسانی پس از شکست جنگ نهاوند (۲۱ هجری/۶۴۲ میلادی) به ری، اصفهان، کرمان، بلخ و سپس مرو رفت و از شاه چین و خاقان ترک کمک خواست اما چون از سوءنیت ماهوی سوری مرزبان مرو نسبت به خود آگاه شد به آسیابانی خسرونام پناه برد و او یزدگرد را به طمع لباس فاخرش کشت (۳۱ ه‍.ق /۶۵۱ میلادی).
از آن پس سرزمین‌های شرقی ایران یکی پس از دیگری و از جمله مرو بتصرف تازیان مسلمان درآمد و سلسله‌های مختلف یکی پس از دیگری بر این ناحیه حکومت کردند و اهمیت آن همچنان محفوظ بود.
مرو شایگان یکی از چهار شهر قدیم خراسان بود که زمانی پایتخت این استان بوده‌است سه شهر دیگر خراسان نیشابور و بلخ و هرات بود. شهر مرو بواسطهٔ نزدیکی به خوارزم و ماوراءالنهر از یک طرف و اتصال آن به سرخس و نیشابور از طرف دیگر از نظر نظامی و تجاری موقعیتی خاص داشته‌است به همین جهت در زمان ساسانیان و در دورهٔ تسلط اعراب تا زمان مأمون همیشه این شهر پایتخت خراسان بوده‌است. طاهریان مرکز خراسان را به نیشابور انتقال دادند.
سامانیان پایتخت را به بلخ و بخارا منتقل کردند ولی در دوران فرمانروائی سلجوقیان شهر مرو که در مجاورت یورت آن‌ها بوده مرکز امپراتوری بزرگ سلجوقیها گردید. در عهد سلطان سنجر مرو پایتخت خراسان بود و از معتبرترین شهرهای ایران. آبادی و اعتبار مردم آن تا آنجا بود که زمین‌داران و دهقانان آن در توانگری با امرا و ملوک اطراف دم همسری می‌زدند و مانند جرجانیهٔ خوارزم اهل فضل در آنجا گرد می‌آمدند و در مدارس و کتابخانه‌های آنجا روزها را به فراگیری دانش می‌گذراندند. این شهر در ۵۵۰ ه‍.ق ده کتابخانهٔ بزرگ عمومی داشت که یکی از آن‌ها دوازده هزار جلد کتاب داشت. مردم مرو ایرانی و زبانشان فارسی بوده‌است.