moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
خط میر محمدحسین در کتابت را پخته و حتی بعضی در نهایت کمال ذکر کرده‌اند. وی در قزوین با اکثر بزرگان دربار شاه طهماسب همنشین بود اما پس از مرگ شاه به خراسان رفت و به کشاورزی پرداخت. قاضی احمد قمی مولف «خلاصه التواریخ» با او دیدار کرده و او را آراسته به کمالات و شعرش را نیکو دانسته است. در اوان ترکتازی ترکمانان و تحولات خراسان، پریشان حال و بی‌سامان شده و در همان اوان درگذشته است.منشی قمی ص ۱۰۲
میر خلیل الله شاه خوشنویس نامدار دربار ابراهیم عادل‌شاه ثانی امیر دکن ملقب به «پادشاه قلم» برادرزاده میر محمدحسین بود.وب‌گاه آفتاب - میرخلیل‌الله هراتی
برخی منابع او را شاگرد سلطان محمد خندان و شاه‌محمود نیشابوری دانسته‌اندفضایلی ص ۴۹۱ و ۴۷۳ و برخی او را
شاگرد محمدقاسم شادیشاه ذکر کرده‌اند که از تعلیم شاه محمود نیشابوری و سلطان محمد خندان نیز بهره‌مند شده‌است.
به قلم کتابت حمدحسین باخرزی چنین رقمی وجود دارد: «کاتبها الفقیر (محمدحسین) الحسینی غفر ذنوبه و ستر عیوبه. تحریرا فی شهر رجب المرجب سنهٔ ۹۷۶ بمقام رزه من اعمال باخرز».
یک نسخه «دیوان» امیر شاهی که به احتمال قوی به خط اوست.
علی فردریک فرخ‌منش (۱۶ آوریل ۱۹۸۸ در پولمن، واشنگتن) بازیکن بسکتبال ایرانی‌الاصل اهل ایالات متحده آمریکا است که سابقاً برای تیم دانشگاه آیووای شمالی و اکنون در باشگاه اطریشی WBC RAIFFEISEN WELS بازی می‌کند.Ali Farokhmanesh Basketball Player Profile, stats, biography, career - EUROBASKET
او از پدری ایرانی به نام ماشاالله فرخ‌منش(که زاده شهر بروجرد می باشد) و مادر آمریکایی به نام سیندی فردریک در آمریکا به‌دنیا آمده‌است.
تیم دانشگاه آیووای شمالی در دور پایانی جام ان‌سی‌ای‌ای ۲۰۱۰ با درخشش او و پرتاب ۳ امتیازی‌اش در لحظات پایانی بازی را از تیم‌های مطرح دانشگاه نوادا در لاس وگاس و دانشگاه کانزاس برد.Midwest - Northern Iowa 69, Kansas 67 - Northern Iowa Upsets Overall No. 1 Seed Kansas - NYTimes.com
پدر علی در سال ۱۹۸۰ عضو تیم ملی والیبال ایران بود.Kansas State playing with chip on its shoulder | College Sports | Sports News and Videos on tNorthern Iowa Player’s Big Shot Originated With Hard Work - NYTimes.com
آیت‌الله آقانورالدین نوری عراقی (۱۲۷۸ ه‍.ق اراک - ۱۳۴۱ ه‍.ق اراک) از مجتهدان و مراجع تقلید شیعه و از علمای پرنفوذ منطقه عراق عجم و از شاگردان و پیروان آخوند خراسانی بود. وی از حامیان اصلی مشروطه طلبان عراقی به حساب می‌آمد و در چند مقطع با صدور حکم جهاد به حمایت از ایشان در اراک پرداخت، پس از صدور فرمان مشروطه نیز ریاست انجمن ایالتی اراک را بر عهده گرفت. در خلال جنگ جهانی اول به همراه مجاهدین به کرمانشاه و بعدها استانبول رفت. وی یکی از بانفوذترین و برجسته‌ترین شخصیت‌های روحانی اراک و ولایت عراق (شهرستان اراک) بود و بین سال‌های ۱۳۲۱ تا ۱۳۴۲ (زمان مرگ وی) مرج تقلید غالب مردم اراک و ولایت عراق بوده‌است. امروزه آرامگاه وی در اراک زیارتگاه مردم محسوب می‌شود و با شمارهٔ ثبت ۳۴۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. وی پسرعموی روحانی محسن سلطان‌آبادی عراقی محسوب می‌شود.
آقانورالدین نوری عراقی از سادات کرهرود است که نسب خود را به امام چهارم شیعیان می‌رسانند. میرعلی محمد مکی جد هفتم وی پیش از ساخت اراک به منطقه مهاجرت نموده و در کرهرود ساکن شده و مدرسه علوم دینی را در آنجا بنا کرده‌است. پس از تأسیس اراک فرزندان میرعلی محمد با نام‌های سیدمحمد و سیداحمد که به سیدین عراق مشهور شدند به آنجا رفتند و مدیریت امور مذهبی شهر را در دست گرفتند. پدر آقانورالدین نوری عراقی، سید شفیع نوری عراقی، فرزند سید احمد بود. وی با ۳۴ واسطه به امام سجاد متصل می‌شود.
آقانورالدین تحصیلات ابتدایی خود را در مدرسه سپهداری عراق آغاز نمود، از اساتید وی در ان دوره می‌توان به ملامحمد امین اشاره نمود. پس از تکمیل تحصیلات اش در اراک در ۱۳۰۳ ه‍.ق به همراه چند تن از علمای مشهور و مشروطه خواه اراک همچون حاج میرزا محمدعلی خان و آقاشیخ تقی سنجانی راهی نجف شدند. در نجف وی شاگرد اساتیدی بنامی چون میرزا حبیب‌الله رشتی، آخوند ملامحمد کاظم خراسانی، حاج میرزا حسین و حاج میرزا جلیل بود. حوزه نجف در آن دوران مرکز تجمع روحانیون نواندیش و آزادی‌خواه بود که هدایتگر جنبش مشروطه خواهی در ایران بودند، آقانورالدین نیز از این مسئله مستثنی نبود، علاوه بر تکمیل آموخته‌های دینی با اندیشه‌های نو آشنا گردید و به صف مشروطه خواهان پیوست. وی در کمتر از هفت سال به درجه اجتهاد رسید و علمایی چون آخوند خراسانی، حاج میرزا حسین و حاج میرزا جلیل برای او اجازه‌نامه صادر کردند.
در ۱۳۰۷ ه‍.ق آقانورالدین نوری عراقی پس از هفت سال تحصیل در نجف به اراک بازگشت. شیوه زندگی زاهدانه، مداخله در مسائل اجتماعی و سیاسی، حمایت از مشروطه، حمایت از حقوق مردم در برابر عوامل حکومتی، یاغیان و نمایندگی‌های کمپانی‌های خارجی، وی را به شخصیتی برجسته و مردمی تبدیل نمود به طوری که اندکی پس از بازگشت‌اش به پرنفوذترین شخصیت روحانی شهر و منطقه بدل شد و ریاست امور دینی، اجتماعی و سیاسی اراک را برعهده گرفت.
تعداد فراوان انجمن‌های سیاسی در اراک نشانهٔ رونق مشروطه‌خواهی و آزادی‌خواهی در آن شهر در آن دوره است. ابراهیم دهگان از وجود شش انجمن سیاسی فعال در اراک خبر می‌دهد، آقانورالدین در حالی که به هیچ‌یک از این انجمن‌ها و جناح‌ها وابستگی نداشت، با همه در ارتباط بود و نه تنها در اراک بلکه در منطقه رهبری جنبش مشروطه‌خواهی را بر عهده داشت. نقش آقانورالدین در منطقه مرکزی ایران و ایالت عراق عجم را می‌توان با نقش استاداش که آخوند خراسانی در کل ایران مقایسه کرد. بیشتر ساکنان منطقه تحت تأثیر وی به مشروطه خواهی روی آوردند. او در مقاطع خطرناک با صدور فرمان جهاد و جمع‌آوری مردم به حمایت از مشروطه‌خواهان می‌پرداخت. او پس از صدور فرمان مشروطه و تأسیس انجمن ولایتی اراک به ریاست این انجمن رسید.
پس از به توپ بسته شدن مجلس توسط لیاخوف روسی و آغاز استبداد، انجمن ولایتی اراک نیز منحل شد، با این همه نفوذ بسیار آقانورالدین سبب جلوگیری از تعرض مستبدین به مشروطه‌خواهان شد و این شهر به نسبت دیگر مناطق در این دوره با خطرات کمتری روبرو شد. برای نمونه بنا به گفته ابراهیم دهگان در جریان شورش سالارالدوله که در میان مشروطه خواهان با عنوان فتنه سالار شناخته می‌شود اکثر شهرهای غربی و مرکزی ایران نظیر کرمانشاه، نهاوند و ملایر غارت شدند، اما قدرت آقانورالدین سبب مصون ماندن اراک و حومه آن شد.
با آغاز جنگ جهانی اول نیروهای دموکرات دست به مهاجرت از تهران زدند و دولت موقت ملی را تشکیل دادند، آقانورالدین نیز با صدور حکم جهاد به حمایت از ایشان پرداخت و برای جهاد با ایشان همراه شد. یحیی دولت‌آبادی در این باره می‌نویسد:
در ۱۳۳۴ ه‍.ق به همراه مهاجرین به قم، سپس کرمانشاه و پس از دوره‌ای کوتاه سکونت در عتبات به استانبول رفت. وی شرح این سفر را در رساله‌ای به نام "بعض الحالات" آورده‌است که اطلاعات منحصر به فردی دربارهٔ ایران در جنگ جهانی اول دارد.
آقانورالدین پس از بازگشت اش از نجف در اراک حوزه علمیه ای تأسیس کرد و به تربیت شاگرد پرداخت به گونه‌ای که بیشتر علمای طراز اول عراق عجم در دوره بعد از شاگردان وی بوده‌اند. حوزه درسی وی در اراک را مقدمه تأسیس حوزه علمیه قم می‌دانند، حتی برخی می‌گویند که آشیخ عبدالکریم حائری یزدی حوزه علمیه قم را به اشاره آقانورالدین ساخته‌است و بودجه اولیه‌اش را نیز او تأمین کرده‌است. وی تألیفات بسیاری دارد که تعدادی از آنها عبارت‌اند از:
دوین تایرون وید جونیور (؛ زادهٔ ) بازیکن بسکتبال حرفه‌ای آمریکایی است که برای باشگاه میامی هیت در اتحادیه ملی بسکتبال (ان‌بی‌ای) بازی میکرد. وید در سال ۲۰۱۹ از بسکتبال حرفه ای خداحافظی کرد.
وید در سال ۲۰۰۶ از طرف Sports Illustrated به عنوان مرد ورزش سال انتخاب شد. وید خودش رو به عنوان یکی از بازیکنان معروف و شناخته شدهٔ لیگ معرفی کرده است.
قد وید ۱٫۹۳ است و ۱۰۰ کیلوگرم وزن دارد. وید در شیکاگو، ایلینوی متولد شده و از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۳ در کالج Marquette بازی می‌کرده. بعد از این که در Draft ۲۰۰۳ وارد ان بی ای شد به مدت هفت فصل به تیم‌های All-Rookie یا All-Star دعوت می‌شد. وید در سومین فصل حضورش در میامی نقش به سزایی در قهرمانی این تیم در NBA داشت و به همین خاطر عنوان با ارزش‌ترین بازیکن فینال ۲۰۰۶ رو کسب کرد. این بازیکن در المپیک سال ۲۰۰۸ به همراه تیم بسکتبال مردان آمریکا قهرمان المپیک چین شد. دوین وید دوبار دیگر نیز به همراهِ لبران جیمز افسانه ای و کریس باش، در سالهای ۲۰۱۲ و ۲۰۱۳ میلادی به مقام قهرمانی NBA رسید و انگشتریِ قهرمانی دریافت کرد.
دوین وید نوعی مصدومیت در ناحیه زانو داشت که ناشی از برداشتن مینیسک زانویِ سمت چپش بود.
در سال ۲۰۱۰ با پیوستنِ لبران جیمز بزرگ و کریس باش به دوین وید در تیم میامی هیت، تیمِ قدرتمندی تشکیل شد و تا 4 سال این تیم قدرتمند در ان بی ای سالاری میکرد. در تمام این 4 سال میامی هیت در فینال ان بی ای حضور داشت که دوبار موفق به کسب عنوان قهرمانی شد.
سایت تخصصی IRANNBA
چانسی ری بیلاپس (۲۵ سپتامبر ۱۹۷۶ در دنور) بازیکن ملی پوش بسکتبال اهل ایالات متحده آمریکا است.
این بازیکن همراه تیم ملی بسکتبال مردان آمریکا مدال طلای المپیک را برنده شده و هم‌اکنون در لس آنجلس کلیپرز در ان‌بی‌ای بازی می‌کند.
او سابقه بازی در بوستون سلتیکز، تورنتو رپتورز، دنور ناگتس، مینه‌سوتا تیمبرولوز، دیترویت پیستونز، نیویورک نیکس و دیترویت پیستونز را نیز دارد.
بیلاپس در سال ۲۰۰۴ با پستونز قهرمان ان‌بی‌ای شد.
موبدِ موبدان یا موبدانْ موبد نام بزرگترین پیشوای روحانی آئین زرتشتی، در دورهٔ ساسانی به‌شمار می‌رفت.
واژهٔ موبد در اوستا به صورت موغو یا مگه و در فارسی باستان موگو و در پهلوی «موگ پت» گفته می‌شد.
کریستن سن، ایرانشناس دانمارکی، دربارهٔ مغان که در دورهٔ ساسانی موبدان خوانده می‌شده‌اند و نفوذ آنان مطالبی آورده که قسمتی از آن چنین است: مغان در اصل قبیله‌ای از قبایل ماد یا طبقه‌ای از قوم مذکور بودند که ریاست روحانی دین مزدیسنی غیر زرتشتی به آنان تعلق داشت. آنگاه که شریعت زرتشت بر نواحی غرب و جنوب ایران یعنی ماد و پارس مستولی شد و دین باستانی را اصلاح کرد، مغان، رئیس دیانت جدید شدند. در عهد اشکانیان و ساسانیان، معمولاً این طایفه را مغان می‌خوانده‌اند و افراد این طایفه خود را از یک ریشه می‌دانستند. در زمان ساسانیان روحانیان و نجبای ملوک الطوایف قرین و همدوش یکدیگر بودند و معمولاً در ادوار ضعف و انحطاط دولت برای مخالفت پادشاه همدست می‌شدند. همیشه رؤسای روحانیون از میان طبقهٔ مغان انتخاب می‌شده‌اند، این طبقه هم به مرور زمان خیلی زیادتر شده بود و به استناد تاریخ افسانه‌آمیزی که داشتند برای خود شجره نسب پر افتخاری ترتیب می‌دادند که از حیث قدمت و شرافت با خاندان‌های بزرگ پهلو می‌زدند. موبدان مدعی بودند که نسب آنان به شاهنشاه داستانی ایران منوچهر می‌رسد.
روحانیون زرتشتی سلسله مراتبی داشتند که بسیار منظم بود و ما اطلاع مفصلی از آن داریم. طایفه مجوسمغان یا مگوان یا مگوکان طبقهٔ روحانیون فرودست را تشکیل می‌داده‌اند، ظاهراً رئیس معابد بزرگ را به لقب «مغان مغ» می‌خوانده‌اند، از این طبقه بالاتر مغان (مگوپت) بوده‌اند. سرزمین ایران از حیث دین به مناطق مختلفی تقسیم می‌شد، هر ناحیه را موبدی خاص بود. رئیس همهٔ موبدان، «موبد موبدان» بود.
اولین بار که نام چنین صاحب مقامی را می‌شنویم آنجایی است که اردشیر یکم شخصی را که ظاهراً ماهداد، نام داشته، به مقام موبدان موبدی نصب کرده‌است. شاید این مقام پیش از اردشیر هم بوده‌است، لیکن اهمیت آن از وقتی بالا گرفت که دین مزدیسنی در کشور ایران صورت رسمی یافت، پس از این شخص، نام چند تن از موبد موبدان بزرگ را در دست داریم که یکی بهک، و دیگر آذرباد مهراسپندان که در عهد شاپور دوم می‌زیسته، بعد از او مهروراز و مهراگویذ و مهر شاپور که در عهد بهرام پنجم بوده و دیگر آزاد شاه که در زمان خسرو انوشیروان این مقام را داشته‌است.
ریاست همه امور روحانی، با موبد موبدان بود که در جمیع مسائل به اجرای دین و اصول و فروع عملی آن فتوی می‌داد و ریاست روحانی را در دست داشت.
موبد موبدان غیر از آنچه دربارهٔ مسائل دینی و هدایت معنوی تعلیمات لازم را معمول می‌داشتند، عزل و نصب پادشاه را نیز در دست داشته و چنانچه پادشاهی طبق تعالیم روحانی اعظم، رفتار نمی‌کرد، نالایق به‌شمار می‌رفت و بوسیلهٔ موبدان عزل می‌شد. انتخاب پادشاه، مخصوص عالی‌ترین نمایندگان طبقات روحانی و سپاهیان و دبیران بود و در صورت اختلاف میان آنان منحصر به موبد موبدان می‌شد. در نامه تنسر در این باره مطالبی آمده‌است.اساطیر و فرهنگ ایران در نوشته‌های پهلوی. ص ۶۲۳ و ص ۶۲۴
انسان‌نما اصطلاحی است که به چیزی که از نظر ظاهر شبیه به انسان باشد، گفته می‌شود. قدیمی‌ترین استفاده از این واژه به سال 1870 برمی گردد، در آن زمان این کلمه به بومیانی گفته می‌شد که مناطق آنان توسط اروپائیان به مستعمره‌نشین تبدیل شد. در قرن بیستم این کلمه برای توصیف فسیلهایی به کار می‌رفت که از نظر ریخت شناسی شبیه، ولی نه یکسان، به استخوان بندی انسان بودند . اگر چه از نظر علمی این نوع استفاده در سراسر قرن بیستم معمول بوده‌است، منتها الان به ندرت به این معنی به کار میرود . به شکل عمومی تر این کلمه می‌تواند به هر چیزی که دارای مشخصات یا مشابهت‌های انسانی باشد، گفته شود ؛ مانند دارندگان انگشت شست، دید دو چشمی در طیف مرئی یا آن‌هایی که روی پنجه‌های دو پا راه میروند.
در فیلم‌های تخیلیِ فضایی، واژه انسان نما اغلب به موجودات فرازمینی گفته می‌شود که دارای مشخصه‌های انسانی می‌باشند.
در بسیاری از داستان‌های علم-تخیلی، دلیل وجود انسان نماها توضیح داده نشده‌است و این امر باعث نوعی ناباوری دربارهٔ این موجودات می‌شود.
در پیشتازان فضا، فراوانی انسان نماهای خارجی در فضا را در داستان مربوط به تمدن انسان‌های نخستین دنبال می‌کند و اینگونه می‌گوید که انسان نماهای نخستین با پخش سلول‌های ژنتیکی در کیهان، باعث تکامل یافتنِ حیاط این موجود و پخش شدن آن‌ها در مقیاسِ وسیعی از کیهان شدند.
در این شاخه از داستان‌های علمی-تخیلی، انسان نماها اغلب به چیزهایی گفته می‌شود که قصد ربودن انسان‌ها و قربانی کردن آن‌ها را دارند.
یک ربات انسان نما، رباتی است که بر اساس ساختار یک انسان ساخته شده‌است ؛ مواردی مثل این که ربات بر روی دو پایش راه برود، یک تنه فوقانی داشته باشد، دو بازو داشته باشد و دو پا و یک سر داشته باشد. یک ربات انسان نما لازم نیست که به شکل دقیق یک شخص واقعی باشد، به عنوان مثال ربات انسان نمای آسیمو به جای صورت، یک کلاه ایمنی دارد .
اندروید ( نر ) و ژینوید ( ماده ) رباتهای انسان نما هستند ؛ آن‌ها به گونه ای طراحی شده‌اند که شبیه‌ترین شکل ممکن به انسان را داشته باشند . البته گاهی این کلمات به معنی انسان نما هم به کار می‌روند.
رباتهای انسان نمای زیادی در داستان‌های تخیلی وجود دارند، در دهه 1990 تعدادی رباتهای انسان نمای واقعی تولید شد. تعدادی هم آندروئیدهای مشابه با انسان واقعی هم از سال 2002 ساخته شدند . مشابه با رباتها، گاهی آواتار‌های مجازی هم‌زمانی که شبیه انسان‌ها باشند، ممکن است انسان نما خوانده شوند .
کِوین موریس گارنِت (۱۹ می ۱۹۷۶ در کالیفرنیا) بازیکن بسکتبال اهل ایالات متحده آمریکا است.
کوین گارنت ۲۱ فصل برای مینه سوتا تیمبرولوز ، بوستون سلتیکس و بروکلین نتس بازی کرد و در ۱۴۶۲ بازی فصل معمولی میانگین ۱۷.۸ امتیاز، ۱۰ ریباند و ۳.۷ پاس منجر به گل را به دست آورد. او برای بازی در ۱۵ بازی آل استار انتخاب شد و ۱ جایزه بهترین بازیکن دفاعی سال، ۱ جایزه باارزش‌ترین بازیکن ان‌بی‌ای و ۱ قهرمانی ان بی ای بخشی از افتخارات اوست. گارنت در سال ۲۰۲۰ وارد تالار مشاهیر شد و در ۷۵مین فصل ان بی ای در سال ۲۰۲۲ به عنوان یکی از ۷۵ بازیکن برتر تاریخ ان بی ای انتخاب گردید.
کوین گارنت با سن ۳۲ سال و ۱۶۵ روز، جوان‌ترین بازیکنی است که موفق به انجام هزار بازی در ان‌بی‌ای شده‌است.
گارنت همچنین سهامدار آ. اس. رم است.Celtics forward Kevin Garnett to become limited shareholder in Roma - NBA - SI.com
جام قهرمانی بسکتبال دسته اول مردان ان‌سی‌ای‌ای معروف به جام بسکتبال ان سی ای ای یا جام بسکتبال ان سی دابل ای (که به‌طور غیررسمی به عنوان "جنون مارس" یا "رقص بزرگ" نیز شناخته می‌شود) نام مسابقات بسکتبالی است که بین دانشگاه‌های سطح اول ایالات متحده در فصل بهار آغاز می‌شود. این مسابقات در سال 1939 توسط انجمن ملی مربیان بسکتبال و با ایده هارولد اولسن؛ مربی دانشگاه ایالتی اوهایو، آغاز شد.
این مسابقات هر ساله با برگزاری ۶۸ تیم از دانشگاه‌های ایالات متحده برگزار می‌شود تا برترین تیم بسکتبال دانشگاهی امریکا تعیین شود. این مسابقات پس از لیگ ان بی ای، پرطرفدارترین مسابقات بسکتبال آمریکا محسوب می‌شود و بازیکنان این مسابقات شانس بزرگی برای پیوستن به تیم‌های لیگ ان بی ای دارند.
https://en.wikipedia.org/wiki/NCAA_Division_I_Men%27s_Basketball_Tournament
ژیدروناس ایلگاوسکاس (۵ ژوئن ۱۹۷۵ در کاناس، لیتوانی) بازیکن ملی پوش تیم ملی بسکتبال لیتوانی است که از سال ۱۹۹۷ تا ۲۰۱۰ در تیم کلیولند کاوالیرز در اتحادیه ملی بسکتبال آمریکا بازی کرد و اکنون در میامی هیت بازی می‌کند.
او دو بار در سال‌های ۲۰۰۳ و ۲۰۰۵ در تیم منتخب کنفرانس شرق ان‌بی‌ای انتخاب شده‌است.
یائو مینگ (زاده ۱۲ سپتامبر ۱۹۸۰ در شانگهای، چین) بازیکن بازنشسته بسکتبال اهل چین است که از سال ۲۰۰۲ در تیم هیوستون راکتز در اتحادیه ملی بسکتبال آمریکا بازی می‌کرد.
او در زمان بازی با ۲۲۹ سانتی‌متر قد، بلندقدترین بازیکن ان‌بی‌ای بود. یائو ۷ بار در تیم منتخب کنفرانس غرب ان‌بی‌ای، و ۳ بار به عنوان باارزش‌ترین بازیکن جام ملت‌های آسیا انتخاب شده‌است.
او در سال ۲۰۱۰ پس از یک جراحت، از حضور در مسابقات ان‌بی‌ای کناره‌گیری کرد.
فَروَهَر (به پارسی میانه: http://www.pahlavica.org/search/view/5/13233)، ، یا فَرَوَشی یا فرورتی، یکی از نیروهای مینُوی (در برابر گیتوی) است که به باور مزدیسنان پیش از پدید آمدن موجودات، وجود داشته و پس از مرگ و نابودی آنان، به عالم بالا رفته و پایدار می‌ماند. این نیروی معنوی (مینوی) که می‌توان جوهر حیاتش نامید، ازلی و جاودانی و فناناپذیر است. «فَرَوَشی» یا «فروهر» در قامت آموزه به طور جدی در متون زرتشتی نمود یافته و پرورده شده است؛ در وندیداد اهورامزدا به زرتشت می‌گوید: "فروهر من را که بسیار بلندپایه، نیکو، زیبا، ثابت قدم و در پارسایی تمام است، ستایش کن. ". در بُندهشن آمده است، اهورامزدا پیش از آن که فروهرها از صورت مینویغیر مادی، بهشتی به حالت مادی درآیند، با آن‌ها مشورت نمود و آن‌ها را آزاد گذاشت، که جاویدان در عالم مینوی بمانند یا به صورت جسمانی درآمده و با سپاه اهریمن بستیزند، فروهرها پذیرفتند، که در جهان مادی بستیزند چون می‌دانستند، که دیوها را شکست خواهند داد و بدی از جهان نابود خواهد گشت. در اوستا از پنج نیروی باطنی بدین ترتیب سخن رفته‌است.
در بارهٔ هر یک از این نیروها در بخش‌های اوستا و نوشته‌های پهلوی سخنانی آمده‌است.اساطیر و فرهنگ ایران در نوشته‌های پهلوی. ص ۵۷۶ و ص ۵۷۷
مطابق آموزه "فروهرها", همه هستی از دو بخش "مینو" و "گیتی" برهم آمده‌است. این دربرگیرنده همه آفریده‌های اهورامزدا و حتی دُژ-آفریده‌های اهریمن نیز می‌شود. حتی خود اهورامزدا نیز دارای فرَوَهر است. در حقیقت جهان "مینو" جایگاه توانش (بالقوگی) هر آن چیزی است که می‌تواند صورت عینی و مادی و به تعبیر دقیق "تن گیتیکی" داشته باشد. این توانش‌ها همان "فروهر"‌هایی است که خواه در جهان گیتی تنانه شده‌اند یا هنوز از کَتم قوه و توانش محض بیرون نیامده‌اند. در این آموزه جهان "فروهر"‌ها یا همان جهان "مینو" خوب مطلق است و بدی و کژی در آن راه ندارد، پس اهریمن را به آن راهی نیست اگرچه اهریمن خود دُژ-آفرینی دارد ولی نکته اینجاست که اهریمن نادان است و "ناخودآگاه" این آفرینش را به بار می‌آورد، به همین خاطر است که همواره آسیب‌رسان و مخرب آفرینش نیک اهورایی است. جهان مینوی آکنده از سامان و سازگاری است، اما شرط تحقق این سازگاری هنگام آفرینش در گیتی دانایی آفریننده است آنچه که تنها در اهورا مزدا به دلیل ویژگی مزدایی اش (دانایی) امکان تحقق دارد. این سازگاری در صحنه گیتی به "داد" بازشناسانده می‌شود و "دادگر" که همواره یک انسان آگاه است برترین یاریگر و دستیار اهورا در صحنه گیتی است. آموزه فروهرها یک فرجام‌شناسی نیز دارد چنان‌که می‌گوید جهان در یک حرکت پیوسته به سوی یگانگی دو جهان مینو و گیتی به سر می‌برد که در نتیجه آن همه "فروهر"‌ها در نهایت از توانش بیرون آمده و تنانه و مادی خواهند شد. این رویداد که "تخلیه مینو در گیتی" است در دوره واپسین تاریخ و در زمان "سوشیانس" به وقوع می‌پیوندد. در چرخه هستی یگانگی مینو و گیتی نقطه اوج شکوفایی تاریخ است که از آن پس در گیتی نیز سازگاری و هماهنگی کامل برقرار خواهد شد. تعبیر اساطیری آگاهی فروهرها از پیروزی اشان برابر اهریمن تعبیری نمادین از همین رخداد تاریخی است. رخداد پیروزی آگاهی بر ناآگاهی.
آموزه فروهر تأثیرات دیرپایی در تاریخ فلسفه داشته‌است که نمونه برجسته آن "نظریه مُثُل افلاطون" است. در واقع آنچه حکمای اسلامی با نام "عالم معقولات" از آن سخن به میان آورده‌اند ادامه دیدگاه "جهان فروهرها" است که با واسطه از "نظریه مُثُل افلاطون" برگرفته شده‌است.
جواد مصلح (۱۲۹۸–۱۳۷۷) فیلسوف ایرانی بود که بیش‌تر به تعلیق‌نویسی بر آثار ابن سینا، تفتازانی و ملاصدرا می‌پرداخت. از مهم‌ترین آثار وی می‌توان به تعلیقات بر الشواهد الربوبیة اثر ملاصدرا اشاره کرد.در کتاب " ترجمه و تفسیر الشواهد الربوبیه" بررسی شدجشن‌نامه جواد مصلح از برجسته‌ترین شاگردان او نیز می‌توان به جواد طباطبایی و سیدحسن امین اشاره کرد.گفتگو با جواد طباطباییروزنامه پیام قم، سال بیست و دوم، شماره ۱۶۷۶ دوشنبه ۲۷ بهمن ۱۳۹۹، صفحهٔ ۶.https://panahemardom.ir/?p=2311
ابن خلدون و علوم اجتماعی؛ گفتار در شرایط امتناع کتابی‌است از جواد طباطبایی که در رد کسانی که ابن خلدون را بنیادگذار علوم اجتماعی می‌دانند، نوشته شده است. در این دفتر کوشش شده است تا برخی از وجوه معرفت و روش‌شناسی علوم اجتماعی جدید در مقایسه با مبانی معرفتی فرهنگ و تمدن اسلامی بررسی شود و از این حیث نخستین پژوهش مستقلی است که پرسش از مبانی معرفتی علوم اجتماعی جدید را در تمایز آن با اندیشهٔ «اجتماعی» اندیشمندان اسلامی و به‌ویژه ابن خلدون طرح می‌کند.ابن خلدون و علوم اجتماعی، جواد طباطبایی، ۱۳۷۴، پشت جلد. محمدعلی مرادی نیز معتقد است، «مفهوم Society (جامعه) در معنای فعلی، نزد علمای یونانی و در سنت اسلامی مسئله‌ای نبوده که موضوع فلسفه قرار گیرد» و از این رو نمی‌توان کار ابن خلدون را جامعه‌شناسی دانست.نقد و بررسی کتاب ابن خلدون و علوم اجتماعی
سمندر جویباری ایران گونه‌ای سمندر از خانواده سمندران آسیایی است. تاکنون فقط این گونه از جویبارهای مناطق کوهستانی آمل و توسط یک دبیر زیست شناسی در سال ۱۳۶۴ جمع آوری شده است. این گونه از سمندر را می‌توان در ایران و گاه آذربایجان یافت کرد. زیستگاه طبیعی این جانور، رودخانه‌ها، صخره‌های آهکی و غارها می‌باشد. همچنین محل‌های سکونت آن‌ها رو به نابودی است.
وودوو یک آیین تخیلی و عجیب دینی است که در وست ایندیز، به ویژه در هائیتی و جامائیکا، بخش‌هایی از ساحل آفریقا و جنوب ایالات متحده رواج داشت. "وودوو" بر پایهٔ نیاپرستی، جادوگری و خرافات استوار است و شکل شعایر و مراسم جادویی به خود می‌گیرد. وقتی بردگان آفریقایی به غرب منتقل شدند، به زور به مسیحیت گرویدند. اجبار در تغییر دین بر این فرضیه استوار بود که بردگان مذهب شرک دارند که باید با مسیحیت جایگزین شود. بردگان، مخصوصاً در مناطق خارج از آمریکا، به بسیاری از سنت‌های آفریقایی خود پای‌بند ماندند. نتیجه تلاش برای کاتولیک کردن آن‌ها این بود که ملغمه‌ای از سنت‌های مذهبی آفریقایی و مسیحیت به وجود آمد که بعدها نام وودوو به خود گرفت. معتقدان به وودوو و روحانیون آن‌ها شیطان‌پرست نیستند. مناسک و آیین‌های مذهبی این افراد بسیار غیرعادی و از دیدگاه انسان‌شناسی و قوم‌شناسی بسیار جالب است، اما آن‌ها به هیچ وجه به عبادت شیطان، آن‌طور که در برخی از انواع شیطان‌پرستی دیده می‌شود، نمی‌پردازند.
در جمهوری بنین، ۱۱٫۶ درصد از مردم دین وودو دارند. و از اکثریت مسیحی و اقلیت مسلمان یک سویه قابل تمایزند. در توگو، غنا و نیجریه نیز دین وودو رایج است.
مشرق: بوئین زهرا؛ مغرب: خمسه؛ شمال: تاکستان؛ جنوب: رزن. خرقان دارای سه بلوک است: خرقان افشار، خرقان بکشلو، خرقان قتلو. در کوه‌های خرقان ایلات شاهسون معروف به بغدادی که عده آن‌ها پنج‌هزار نفر بود به ییلاق می‌رفتند. قسمتی از اراضی خرقان از رودهای خررود و کلنجین و آوه و رودک و قسمت عمده به وسیله چشمه‌سارهای متعدد مشروب می‌شود از جمله چشمه علی که دارای آب فراوان و در جوار کلنجین و مصرآباد واقع شده‌است در صورتی که چشمه مزبور از اراضی این دو قریه بیرون می‌آمد به هیچ‌وجه از آب آن استفاده نمی‌کردند و اراضی ده‌های زیردست از قبیل سراب بادقین و سکمس‌آباد را مشروب می‌نمود. در این بلوک معدن نمک ممتازی بود و هم‌چنین در کنار جاده شوسه تاکستان - همدان که از این بلوک می‌گذشت چشمه آب گوگردی بود که اهالی و مسافرین در آن استحمام می‌کردند. که به شهر آبگرم (آوج)است.از جغرافیای سیاسی کیهان ص ۳۷۴، ۳۷۵لغت‌نامهٔ دهخدا. مؤسسهٔ انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.خرقانین ولایتی است چهل پاره دیه است و از اقلیم چهارم، هوایش بسردی مایل است و آبش از آن چشمه‌ها که از آن کوه‌ها برمی‌خیزد و در او غله و میوه باشد و پنبه کمتر باشد مواضع آبه (آوج) و الیشار (علیشار) و کلنجین و طبشکری (طبلشکین) و ترک و الویر و سیف آباد از معظمات قرای آن، و حقوق دیوانی آن نه هزار و پانصد دینار است.نزهة القلوب، حمدالله مستوفی.
خرقان در ابتدا قسمتی از ایلات ابهر به شمار می رفته و بعد از آن منطقه خمسه ابهر منطقه ابرچای یا ابهر رود ابهر و سپس منطقه قاقازان قرار داشته .منتها هارون الرشید بخشی از منطقه خرقان و قاقازان را از ابهر که در منطقه جبال قرار داشته جدا و به قزوین ملحق میکند. (حمد الله موستوفی تاریخ777) رجوع شود به کتاب دایره المعارف بزرگ اسلامی جلد ششم از ابوعزه - احمدبن عبدالملک.
خوار در فارسی به زمین پست و هموار گفته می‌شود و این واژه در همین معنی در جاینام‌هایی چون خوارِ ری (گرمسار کنونی) دیده می‌شود. روستاهای مختلفی در ایران از قدیم خوارگان نام داشتند به معنی مجموعه زمین‌های پست و هموار. این نام در دوره‌های بعدی در این جاینام‌ها به صورت خوارقان و خرقان درآمدخطیبی، ابوالفضل: نامه فرهنگستان ۴\۲ نقد و بررسی سایه‌های شکار شده. ص۱۲۷. و در مورد شهری که امروزه آذرشهر نام گرفته نیز شکل دهِ خوارگان (روستای زمین‌های هموار) در شکل دهخوارقان باقی ماند که دوره معاصر به آذرشهر تغییر نام یافت.سرکاراتی، بهمن: سایه‌های شکار شده، گزیده مقالات فارسی، تهران: نشر قطره، ۱۳۷۸، فصل ششم.
برج‌های دوگانه خرقان دو برج آجری دوره سلجوقی هستند که با فاصله ۲۹ متری از یکدیگر و در فاصله یک کیلومتری روستای حصار از توابع دهستان خرقان غربی در شهرستان آوج قرار دارند. این بنا در ۲۳ خرداد ۱۳۵۶ به شماره ۱۳۹۵ در آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
معمولاً اکثر روستاییان منطقه خرقان به دامداری و دامپروری و کشاورزی مشغول هستند ولی عده زیادی از آنها که در سایر شهرها سکونت دارند برای مثال در شهر تهران معمولاً در کار خرید و فروش آهن آلات در بازار آهن تهران مشغول هستند.
• نبوی رضوی، سیدمقداد. «تکیه گاه مشروطه طلبان در نجف». روزنامه شرق (تهران) ویژه نامه یکصدو ششمین سالگرد مشروطیت (۱۵۹۴): ۱۳. بازبینی‌شده در ۷ اوت ۲۰۱۲.
سانتریا ترکیبی است از مذهب کاتولیک، عبادت ارواح مردگان و باورهای مذهبی به جا مانده از بردگان سیاه‌پوست، به ویژه از نیجریه. افراد زیادی به انجام دادن مناسک سانتریا می‌پردازند. آنها اجداد مرده خود را عبادت می‌کنند و عقیده دارند که آنها در دنیای ارواح زندگی می‌کنند و از آنها کمک و یاری می‌خواهند، درست مثل کاتولیک‌هایی که از قدیسان استمداد می‌کنند. سانتریا شرّ را اشاعه نمی‌دهد اما به قربانی کردن حیوانات می‌پردازد.اگرچه شیطان‌پرستان اعتقاد به قربانی کردن حیوانات ندارند و این مسئله، یکی از وجوه تمایز آشکار بین سانتریا و شیطان‌پرستی است با این حال برخی از مردم به اشتباه فکر می‌کنند که سانتریا با شیطان‌پرستی رابطه دارد.
مک‌دانل داگلاس دی‌سی-۱۰ یک هواپیمای پهن‌پیکر سه موتوره است که دو موتور آن در زیر بال‌ها و موتور سوم در قاعدهٔ دم آن قرار دارد و می‌تواند مسافت‌های متوسط تا طولانی را پرواز نماید. موتور مورد استفاده در ورژن 30- آن cf6-50 میباشد.
شرکت مک‌دانل داگلاس این هواپیما را برای انجام پروازهای طولاني طراحي نمود و آن را جانشین دیگر هواپیمای خود یعنی دی‌سی-۸ نمود. رقیب دی‌سی-۱۰ در این زمینه، ال-۱۰۱۱ ترای‌استار شرکت لاکهید بود که از نظر ظاهری نیز به آن شباهت داشت.
تولید دی‌سی-۱۰ در سال ۱۹۸۹ به پایان رسید و مک‌دانل داگلاس تا آن زمان تعداد ۳۸۶ فروند از این هواپیما را به شرکت‌های هواپیمایی و ۶۰ فروند آن را به عنوان تانکر سوخت‌رسان هوا به هوا به نیروی هوایی آمریکا تحویل داده بود. جانشین دی‌سی-۱۰، مک‌دانل داگلاس ام‌دی-۱۱ بود که در ۱۹۹۰ وارد سرویس شد.
این تیپ از این هواپیما بدلیل سوانح معروفش در عموم مردم شهرت دارد.
ماکسیکد یک مالکیت عمومی است. یک سیستم نشانه قابل خواندن توسط ماشین که نخست توسط یونایتد پارسل سرویس ساخته و مورد استفاده قرار گرفت. برای مدیریت و ردیابی حمل و نقل بسته‌ها مناسب است، شبیه بارکد است، ولی به جای ستون از نقطه‌هایی که به صورت منظم شده‌اند استفاده می‌کند. ماکسیکد تحت 16023 ISO/IEC 16023:2000 استاندارد شده‌است.
یک نشانه ماکسیکد (در اینجا ما آن را "چشم پرنده"، "هدف" یا "کد UPS" می‌خوانیم) به صورت یک مربع با اندازه بعد 1 اینچ (معادل 2.54 سانتی‌متر )، همراه با در میانه آن که با الگویی از نقطه‌های شش ضلعی پوشیده شده است ظاهر می‌شود. این نشانه می‌تواند نزدیک به 93 کاراکتر از اطلاعات را در خود ذخیره کند، و برای انتقال اطلاعات بیشتر، می‌توان تا 8 نشانه ماکسیکد را به صورت زنجیروار در کنار یکدیگر قرار داد. سیبل متقارن مرکزی در تعیین محل نشانه به صورت خودکار و بدون توجه به چرخش آن مفید خواهد بود، و به اسکن نشانه ماکسیکد بسته‌هایی که به سرعت حرکت می‌کنند بسیار کمک می‌کند.
نشانه ماکسیکد که از مُدهای ۲ و ۳ استفاده می‌کند، شامل یک پیام انتقالی ساخت‌یافته می‌شود که دارای اطلاعات کلیدی یک بسته است. این اطلاعات با یک کُد تصحیح خطای رید-سالامون قوی حفاظت می‌شود، که اجازه می‌دهد در صورت آسیب دیدن قسمتی از نشانه، باز هم قابل خواندن باشد. این موارد شامل:
صرف نظر از مُد، مقدار معتنابهی از اطلاعات کاربردگرا را می‌توان در یک نشانه ماکسیکد کُد کرد. این اطلاعات اضافی به‌طور مشخص تعریف نشده‌اند، و از میان این گونه اطلاعات می‌توان به فهرست زیر اشاره کرد:
برچسب‌های UPS از ماکسیکدs مُدهای 2 و 3 استفاده می‌کنند
نرم‌افزارهای با قابلیت ماکسیکد شامل فهرست زیر می‌شوند (ولی محدود به این فهرست نیستند):
برنامه‌های با زیربنای ویندوز:
برنامه‌های کاربردی AS/400:
پروژه میکروبیوم انسان ("به انگلیسی: Human Microbiome Project") نام طرحی است که توسط مؤسسه ملی بهداشت آمریکا و با هدف شناسایی و تحلیل تمام گونه‌های میکروارگانیسم موجود در بدن انسان و بررسی وضعیت آن در شرایط مختلف، بخصوص بیماریها آغاز شده است. بودجه این طرح بالغ بر ۱۱۵ میلیون دلار است. هدف مؤسسات حامی این پروژه تهیه یک نقشه ژنتیکی میکروارگانیسم‌های بدن مشابه آنچه در پروژه ژنوم انسان صورت می پذیرد است. با تهیه این نقشه پزشکان قادر خواهند بود نقش ژن‌های میکروبی و کنش‌های آن با سلولهای بدن را در قبل و طول و بعد از بیماری‌ها بهتر بررسی کنند. این پروژه در بخش‌های پر جمعیت میکروبی بدن شامل پوست، دستگاه گوارش تحتانی، دهان و واژن تمرکز می کند.
پوست: ارگانیسم اصلی آن استافیلوکوک‌ها ( مانند اپیدرمیدیس و اورئوس) می باشد . استرپتوکوک‌ها و ارگانیسمهای بی هوازی مانند پروپیونی باکتریوم آکنه نیز دیده میشوند.
دستگاه تنفسی: طیف وسیعی از ارگانیسمها (اغلب هوازی) در دستگاه تنفسی ، دهان ، بینی و حلق ایجاد کلونی مینمایند.معمولاً قسمتهای تحتانی دستگاه تنفس و کیسه های هوایی باکتری ندارد. استافیلوکوک‌ها و استرپتوکوک‌ها (مانند استرپتوکوک ویریدنس و استرپتوکوک موتان) در بخشهای ابتدایی دستگاه تنفسی و دهان مشاهده میشوند. گاه گونه های هموفیلوس نیز موجودند.
دستگاه گوارش: به‌طور معمول در معده بدلیل اسیدی بودن محیط تعداد بسیار کمی باکتری وجود دارد.در روده باریک نیز باکتریها کم است (در نواحی انتهایی ایلئوم تعدادی یافت میشود). کولون(روده بزرگ) محل اصلی باکتری ها در بدن می باشد به‌طوری که 20% مدفوع انسان حاوی باکتری ها میباشد. باکتریهای گرم منفی مانند اشریشیا کلی ، پروتئوس ، پسودوموناس و باکتریهای بیهوازی مانند باکتروئیدها (نظیرباکتروئید فراژیلیس) ، کلستریدیوم‌ها ، فوزوباکتریومها و انترکوک‌ها (نظیر انتروکوک فکالیس) از این جمله‌اند.
دستگاه تناسلی-ادراری: فلور واژن در خانم های بالغ حاوی باکتری تخمیرکننده ای بنام لاکتوباسیلوس است و با تولید اسید محیط واژن را اسیدی نگه می دارد و از رشد باکتری های عفونت زا جلوگیری می کند.
ریزاندامگان همزیست یا میکروبیوم (به انگلیسی: Microbiome) به معنای کلی و فراگیر زیست‌بوم ریزاندامگان (میکروارگانیسم‌ها)، همهٔ ژنها و تودهٔ سلول‌های ریزاندامگان با در نظر نگرفتن سرده و گونه‌ی آن‌ها، مستقر در یک بخش ویژه را گویند. میکروبیوم، رابطهٔ همزیستی با جانور میزبان دارند. این به این معنی است که این ریزاندامگان هم می‌توانند همسفره باشند، هم بیماری‌زا. مثلاً به تمامی باکتری‌ها، قارچها و دیگر انواع میکروب‌هایی که به‌طور بومی در پوست انسان زندگی می‌کنند، میکروبیوم پوست می‌گویند. بزرگترین میکروبیوم بدن انسان، میکروبیوم دستگاه گوارش تحتانی و به‌طور خاص روده بزرگ می‌باشد. این اصطلاح گرچه بیشتر در پزشکی بکار رفته است، ولی در دیگر شاخه‌های علم میکروبیولوژی نیز معتبر است. مثلاً میکروبیوم خاک دشت مغان، یا میکروبیوم فاضلاب شهری اصفهان.
میکروبیوم بدن بر روی پوست، مخاط‌ها و دستگاه گوارش قرار دارد و بر دو نوع است:
۱-فلور مستقر یا ساکن: شامل انواع تقریباً ثابتی از میکروارگانیسم‌ها یا ریزاندامگان در محل خاص خود می‌باشند که در صورت آسیب دیدن قادر به بازسازی خود می‌باشند.
۲-فلور موقت یا گذرا: شامل ریزاندامگان بیماری‌زا یا آن‌هایی که بالقوه بیماری‌زا هستند می‌شود که به مدت زمان کوتاهی در پوست یا مخاط جایگزین می‌شود. منشأ این‌ها از محیط بوده و در صورت آسیب دیدگی قادر به بازسازی کامل خود نمی‌باشند. نکته مهم این‌جاست که فلور موقت در صورت وجود فلور ساکن نمی‌تواند بیماری‌زا باشد اما در حالت وجود زیادتر و رشد بیش از حد فلور ساکن بیماری ایجاد می‌گردد.
وجود فلور نرمال مانع رشد باکتری‌های پاتوژن یا بیماری‌زا در بدن می‌گردد و منجر به پدیده ای به نام تداخل باکتریایی می‌شود. این باکتری‌ها گاه فواید دیگری نیز دارند به عنوان مثال برخی باکتری‌های روده در بدن ویتامین K می‌سازند با وجود این اعمال مفید، باکتری‌های فلور طبیعی می‌توانند در بیمارانی که ضعف سیستم ایمنی دارند حالت تهاجمی پیدا کرده و از محل اصلی و محدوده خود گسترش بیشتری پیدا کنند.
پوست: ارگانیسم اصلی آن استافیلوکوک‌ها (مانند اپیدرمیدیس و اورئوس) می‌باشد. استرپتوکوک‌ها و ارگانیسم‌های بی هوازی مانند پروپیونی باکتریوم آکنه نیز دیده می‌شوند.
دستگاه تنفسی: طیف وسیعی از ارگانیسم‌ها (اغلب هوازی) در دستگاه تنفسی، دهان، بینی و حلق ایجاد کلونی می‌نمایند. معمولاً قسمتهای تحتانی دستگاه تنفس و کیسه‌های هوایی باکتری ندارد. استافیلوکوک‌ها و استرپتوکوک‌ها (مانند استرپتوکوک ویریدنس و استرپتوکوک موتان) در بخش‌های ابتدایی دستگاه تنفسی و دهان مشاهده می‌شوند. گاه گونه‌های هموفیلوس نیز موجودند.
دستگاه گوارش: به‌طور معمول در معده به دلیل اسیدی بودن محیط تعداد بسیار کمی باکتری وجود دارد. در روده باریک نیز باکتریها کم است (در نواحی انتهایی ایلئوم تعدادی یافت می‌شود). کولون (روده بزرگ) محل اصلی باکتری‌ها در بدن می‌باشد به‌طوری که ۲۰٪ مدفوع انسان حاوی باکتری‌ها می‌باشد. باکتریهای گرم منفی مانند اشریشیا کلی، پروتئوس، پسودوموناس و باکتریهای بی‌هوازی مانند باکتروئیدها (نظیرباکتروئید فراژیلیس)، کلستریدیوم‌ها، فوزوباکتریومها و انترکوک‌ها (نظیر انتروکوک فکالیس) از این جمله‌اند.
دستگاه تناسلی-ادراری: فلور واژن در خانم‌های بالغ حاوی باکتری تخمیرکننده ای بنام لاکتوباسیلوس است و با تولید اسید محیط واژن را اسیدی نگه می‌دارد و از رشد باکتری‌های عفونت زا جلوگیری می‌کند.
فرضیهٔ گایا ادعا می‌کند که سیارهٔ زمین مانند یک درخت، دارای حیات است. این فرضیه در سال ۱۹۶۵ توسط جیمز لاولاک دانشمند انگلیسی مطرح شد.
فرضیهٔ گایا در واقع مجموعه‌ای از فرضیه‌هاست. نخستین آن‌ها می‌گوید که حیات بر محیط‌زیست زمین آثار عمده‌ای می‌گذارد. فرضیهٔ گایا در سطح بعد تأکید می‌کند که آثار حیات در جهت بهبود محیط برای خود حیات است. مورد سوم می‌گوید که گایا به‌طور عمده و آگاهانه کنترل محیط‌زیست کرهٔ زمین را در اختیار می‌گیرد؛ بنابراین به نظر می‌رسد که وجود پس خورهای مثبت و منفی که در اقیانوس‌ها و اتمسفر عمل می‌کنند برای توجیه سازوکارهایی که حیات اثر خود را از طریق آن بر محیط می‌گذارد کافی باشد.Lovelock, J. 2000. Gaia: And the Theory of the Living Planet.
گایا زمین را به عنوان یک ابر موجود زنده معرفی نموده‌است. چرخهٔ مواد غذایی حاصل از خاک و سنگ که بر اثر جویبارها و رودخانه‌ها به جریان می‌افتد را به گردش خون در بدن جانوران تشبیه می‌کند. در این تشبیه رودخانه‌ها در حکم رگ‌ها، جنگل در حکم ریه و اقیانوس به مثابهٔ قلب زمین است.اردکانی، م. ۱۳۸۳. «اکولوژی»، انتشارات دانشگاه تهران.
برطبق همین نظریه تمام موجودات زنده دارای یک سیستم عصبی می‌باشند. کرهٔ زمین نیز دارای چنین سیستم عصبی می‌باشد که به آن شبکهٔ مغناطیسی می‌گویند که هم از درون خود و هم از طریق کیهان دائماً شارژ می‌گردد. خاک زمین که دارای خاصیت رسانایی حاصل از گازها، فلزات، کریستال‌های معدنی و الکترولیت‌ها می‌باشد، دائماً شبیه به یک میدان الکتریکی شارژ و دشارژ می‌گردد. مواد معدنی به‌طور طبیعی هادی جریان هستند. خاصیت یونی این کریستال‌های معدنی حرکات آب و گردش آن را در زیر و روی زمین به وجود می‌آورد. باران، امواج دریاها، آبشارها و رودخانه‌ها و … در مدارهای الکتریکی در زیر و روی زمین حرکت می‌کنند.
تا پیش از مطرح شدن فرضیه گایا، دیدگاه متعارف زیست شناسان (به عنوان طبیعت شناسان عصر جدید) برای تبیین فرایند شکل‌گیری و تحول حیات در سیاره ما، مبتنی بر نظریه ای بود که ریشه در قرن نوزدهم داشت، یعنی نظریه تحول داروینی. بر اساس این نظریه که توسط چارلز داروین، طبیعت‌شناس مشهور انگلیسی مطرح شده بود، حیات و موجودات زنده، خود را با شرایط محیطی سیاره‌ای که در آن بسر می‌برند، تطبیق می‌دهند. به عبارت دیگر، در این دیدگاه، موجودات زنده، در تعامل با سیاره خود، صرفاً تأثیرپذیر هستند. اما گایا، دیدگاه کاملاً جدید و گسترده‌تری را مطرح نمود.
بر اساس گایا، موجودات زنده فقط جزئی از یک فرایند کلی تر «حیات» در سیاره ما هستند. به عبارتی، این «کل سیاره زمین» است که زنده محسوب می‌شود و هریک از موجودات، در واقع همانند سلول‌های این موجود زنده هستند. بدین ترتیب، نه تنها موجودات از محیط سیاره خود تأثیر می‌پذیرند (نظریه داروین) بلکه بر این محیط نیز به گونه‌ای تأثیر می‌گذارند.
لاولاک اولین نظریاتش را در مورد «سیاره زنده» در ۱۹۶۵ منتشر نمود و سعی کرد تا بر مبنای نظریه گایا، ترکیبات اتمسفری موجود زمین و علت عدم ازبین رفتن اکسیژن آزاد در جو را (که برای استمرار حیات زمین ضروری است) توضیح دهد. وی بر همین مبنا، حتی طرحی را برای جستجوی حیات در سایر سیارات ارائه نمود.
در ۱۹۷۰ بود که لاولاک، همکاری خود را با زیست‌شناسی به نام لین مارگولیس آغاز نمود. مارگولیس که از محققان دانشگاه بوستون بود به نظریه گایا علاقه‌مند شده بود. وی معتقد بود که احتمالاً میکروارگانیسمهایی نظیر باکتریها، در طی میلیون‌ها سال گذشته، نقش مهمی در تعامل حیات با سیاره ما ایفا کرده‌اند و بنابراین، مطالعه بر روی آنها، شواهد بیشتری را برای تأیید صحت نظریه گایا بدست خواهد داد.
بر مبنای همین مطالعه بود که لاولاک توانست اولین پیش‌بینی خود را بر اساس نظریه گایا مطرح کند. این پیش‌بینی مربوط به ترکیبات گوگرد (سولفور) بود که عنصری حیاتی برای ارگانیزم‌های زنده محسوب می‌شود. در آن زمان همه می‌دانستند که ترکیبات سولفات (اکسید گوگرد) توسط باران از خاک شسته شده و در اقیانوس‌ها جمع می‌شود. اما بر اساس گایا، باید سیاره ما به گونه‌ای عمل کند که با بازگرداندن این عنصر مهم به خاک، استمرار حیات را تضمین نماید. لاولاک معتقد بود که این عمل باید توسط باکتری‌هایی انجام شود که در اقیانوس‌ها زندگی می‌کنند.
بدین ترتیب، لاولاک برای اثبات صحت پیش‌بینی خود، یک سفر دریایی تحقیقاتی را آغاز نمود و همین سفر بود که منجر به دیدگاه جدید علم نسبت به «چرخه گوگرد» در زمین شد. لاولاک کشف کرد که تجزیه جلبک‌های دریایی توسط باکتری‌ها در اقیانوس‌ها منجر به آزاد شدن گازی به نام «دی متیل سولفید» می‌گردد.
این گاز، نقش مهمی را در شکل‌گیری ابرها در آسمان ایفا می‌کند. بدین ترتیب و با بارش ابرها، سولفور دوباره به خاک بازمی‌گردد تا موجودات خشکی بتوانند از آن استفاده کنند. از سوی دیگر، همین بارش، منجر به شستن مواد معدنی از خاک و انتقال آن به اقیانوس‌ها نیز می‌شود که این خود، تغذیه جلبک‌های دریایی را تأمین می‌کند. این کشف، در واقع تأیید محکمی بود بر صحت نظریه گایا و به خوبی نشان داد که موجودات زنده در زمین، تنها تحت تأثیر محیط پیرامون خود نیستند بلکه بر محیط نیز تأثیر می‌گذارند.
این تلاش‌ها نهایتاً از اواخر دهه، ۱۹۷۰ جای نظریه گایا را به عنوان یک نظریه علمی در میان دانشمندان جهان باز کرد.
شاپورخواست از شهرهای دوره ساسانی بود. این شهر در مکانی که امروزه خرم‌آباد نام دارد، بنا شده بود. شاپورخواست پس از حمله مغول به ایران به‌طور کامل تخریب شد.
در کتب مورخین و جغرافیا نگاران دوره اسلامی اطلاعات ارزنده‌ای در رابطه با شهرهای لرستان نوشته شده‌است که در شناسایی موقعیت آن‌ها کمک می‌کند. بر اساس این متون شاپورخواست یکی از شهرهای مهم این منطقه محسوب شده که در طول این دوران از عمران و آبادانی برخوردار بوده‌است. در لرستان آثار و مناطقی منسوب به شاپور ساسانی وجود دارد که از آن جمله می‌توان از شهر شاپورخواست، دژ شاپورخواست، پل شاپوری، پل شاپوری کاکارضا و شاهپورآباد در شهرستان الیگودرز نام برد.
خایدالو یکی از شهرهای مهم تمدن عیلام و نام باستانی شهر خرم‌آباد بوده و گفته می‌شود شهر شاپورخواست به دستور شاپور یکم بر خرابه‌های آن ساخته شده‌است. از دیگر شهرهای بزرگ عیلام باستان می‌توان به سیمره و شوش اشاره کرد.
پس از انقراض عیلامیان توسط آشور بانیپال، پادشاه آشور، خایدالو بخشی از دولت آشور می‌شود و در زمان هخامنشیان، لرستان و خایدالو به اتفاق ایلام کنونی و خوزستان ایالت سوم این امپراتوری عظیم بودند. در زمان اشکانی این سرزمین یکی از ساتراپ‌های (ایالت) این سلسله بوده‌است و سرانجام اینکه در زمان ساسانیان بر جای شهر خایدالو شاپور یکم، شهر شاپورخواست را بنا می‌کند که از مهم‌ترین شهرهای «پهله» بوده‌است.
فردوسی در خصوص پایه‌گذاری شاپورخواست به دستور شاپور یکم که گویا آن زمان بخشی از خوزستان بوده، اینچنین می‌گوید:
فردوسی همچنین تاریخ ساخت شاپورخواست را با جندی شاپور یکی دانسته و می‌گوید:جغرافیای تاریخی ص ۹۷، به نقل از شاهنامه امیر بهادر ص ۱۰۷
برخی محققین معتقدند خرم‌آباد فعلی در عهد ساسانیان در محل خایدالو واقع بوده‌است؛ هرچند هیچ سند باستان‌شناسی‌ای تاکنون در خصوص موقعیت شهر خایدالو یافت نشده‌است اما برخی دیگر از محققین معتقدند این که گفته شده‌است که توصیفی از خرم‌آباد در "شاهنامه" فردوسی آمده‌است، باید گفت که منظور او خرم‌آباد لرستان نبوده‌است. همچنین این محققین معتقدند که اتابکان لر کوچک نیز خرم‌آباد را روی خرابه‌های شهر ساسانیان بنا کرده‌اند.آثار باستانی و تاریخی لرستان، ص ۱۲۹
با این حال، در متون تاریخی صدر اسلام بجز چهار جایگاه در بلخ، ری، مرو و طبرستان نامی از خرم‌آباد آورده نشده‌است و موقعیت مکانی مناطق گفته شده و فاصله آن‌ها با شهر خرم‌آباد تا جندی شاپور، ذکر نام خرم‌آباد مورد نظر فردوسی بر آن‌ها را کاملاً منتفی می‌کند.
نامی از خرم‌آباد در وقایع تاریخی صدر اسلام که اعراب توانستند در سال ۲۱ هجری بخش‌های مهمی از ایران را به تصرف خویش درآورند نیامده‌است اما به این مطلب اشاره شده که در اواخر حکومت عثمان مردم شاپورخواست شورش کرده و در مقابل عرب‌ها ایستادگی کردند.اتابکان لر کوچک، ص ۱۶، رک ابن بلخی، فارسنامه، ص ۱۱۴ این موضوع نشانگر اهمیت فوق‌العاده این شهر در آن زمان بوده‌است. اعراب پس از تسخیر منطقه دو مرکز حکومتی را در ماسبذان و مهرجانقذق که تحت سیطره ایالت کوفه اداره می‌شد، دایر کردند.
محققین عقیده دارد که پس از تسخیر لرستان توسط اعراب، خرم‌آباد مجدداً به پراهمیت‌ترین نقاط سوق‌الجیشی تبدیل شده‌است. پس از این موضوع ظلم و ستم خلفای اموی و عباسی موجب گردید که اهالی لرستان و ایلام بارها دست به طغیان و شورش بزنند و با مخالفان خاندان‌های اموی و عباسی هم پیمان شوند که به شرکت اهالی لرستان و ایلام در قیام بابک خرمدین علیه مأمون عباسی می‌توان اشاره کرد.خودگو، اتابکان لر، ص ۱۶
در کتاب "حدودالعالم من المشرق الی المغرب" (۳۷۲ هجری قمری) در ذکر شهرهای جبال (لرستان) بعد از ذکر نام شهر نهاوند و لیشتر به شهر سارجلست اشاره شده‌است که با توجه به این که شهرهای نهاوند و الشتر و شاپورخواست در مسیر راه باستانی همدان به خوزستان که توسط مقدسی و اصطخری بدان اشاره شده واقع شده‌اند، احتمالاً همان شاپورخواست است. در "مجمل التواریخ والقصص" در خصوص شاپور آورده‌است:
همچنین نویسنده "مجمل التواریخ والقصص" شاپورخواست را متعلق به دوران ساسانی و بانی آن را شاپور یکم ذکر کرده و آورده‌است که شاپور از پادشاهان نامی ایران است که علاقه زیادی به شهرسازی و عمران و آبادانی از خود نشان داده و یادگارهای ارزنده‌ای در این زمینه و همچنین بناهای عام‌المنفعه مثل سد و پل از خود به یادگار گذاشته‌است.
کهن‌ترین منبع جغرافیایی و تاریخی که توصیفی از شاپورخواست ارائه می‌دهد، کتاب "البلدان" ابن فقیه (۲۹۰ قمری / ۹۳۰ میلادی) است. وی چهار کلمه راجع به موقعیت شاپورخواست نوشته که متن آن چنین است:
علی اشرف صادقی در این زمینه نوشته‌است: شاپورخواست نام قدیم خرم‌آباد است اما بطن ماستر که معادل شاپورخواست است، معلوم نیست چیست، بطن در عربی به معنای زمین، دره و زمین گود است. از جایی به نام «تل ماستر» یاد می‌کند که مورد توجه قباد بن فیروز بوده‌است و آن را در ردیف ماسبدان و مهر جانقذق نوشته‌است؛ بنابراین مکان‌یابی شاپورخواست که در قرن سوم مورد توجه ابن فقیه قرار گرفته منوط به یافتن بطن ماستر که همان شاپورخواست بوده می‌باشد و دره خرم‌آباد با وضعیت قیفی شکل خود می‌تواند همان «تل ماستر» باشد که ابن فقیه از آن یاد کرده‌است.
حمدالله مستوفی همچنین در ذکر موقعیت شاپورخواست در توصیف راه نهاوند به اصفهان می‌گوید:تاریخ گزیده، ص ۳ و ۵۵۲ و مجمل التواریخ، ص ۶۴، ۳۹۹ و ۴۰۲
در کتاب معجم البلدان آورده شده‌است: «سرماج قلعه حصینه بین همدان و خوزستان فی الجبال کانت لبدربن حسنویه الکردیه صاحب سابورخواست و هی من احسن قلاعه و اشدها امتناعا» و در خصوص نام قلعه سابورخواست نوشته‌است: «: اسم قلعه مدینه سابورخواست دز بز و منها اخذ فخرالملک ابو غالب اموال بدربن حسنویه المشهوره.»پرویز، ص ۴۴ به نقل از یاقوت، جلد ۵/۶، ص ۳، ۷۵، همچنین جلد ۴، ص ۵۷
و اما اصطخری در توصیف راهی که از همدان به خوزستان می‌رود و ذکر مسافات آن آورده‌است که اول از همدان تا رودآور و از رودآور تا نهاوند هفت فرسنگ و از نهاوند تا لاشتر (الشتر) ده فرسنگ و از لاشتر تا شابرخاست دوازده فرسنگ و از شابرخاست تا لور سی فرسنگ استالمسالک و الممالک، ص ۲۰۳ و ابن حوقل نیز به همین اندازه مسافت از نهاوند تا لاشتر ده فرسخ و از لاشتر تا شاپورخواست دوازده فرسخ اشاره کرده‌است.صوره الارض، ص ۲۵۹ – ۲۶۴
در پژوهشی که تحت عنوان «بررسی راه شاهی» در سال ۱۳۷۵ به انجام رسید، مسیرهای مورد اشاره مورخین و جغرافیا نگاران مورد بررسی قرار گرفت که مسیر نهاوند به لاشتر (الشتر) از طریق نورآباد و معبر دره آش صورت گرفته که فاصله‌ای در حدود ۶۰ کیلومتر یعنی همان ده فرسنگ می‌باشد و بین الشتر تا خرم‌آباد نیز حدود ۵۰ کیلومتر است؛ بنابراین، خرم‌آباد فعلی همان شاپورخواست قدیم است و اگر به این مسیر طول شهر خرم‌آباد را اضافه کنیم باز این مسیر به ۶۵ کیلومتر می‌رسد که حدود ۱۱ فرسخ است، البته شهر قدیم الشتر نیز در ۶ کیلومتری شمال شهر فعلی الشتر یعنی نزدیک سراب امیر واقع بوده‌است که با احتساب آن، موقعیت شهر شاپورخواست را می‌توان در حدود مناره آجری، سنگ‌نبشته و منطقه قاضی‌آباد تا پشته حسین‌آباد دانست.
سر هنری راولینسون در سفرنامه خود، گذر از ذهاب به خوزستان که در سال ۱۸۳۶ میلادی از خرم‌آباد گذشته‌است، خرم‌آباد را همان شاپورخواست ساسانی می‌داند.
چریکوف در ۱۸۵۰ به خرابه‌های یک شهر قدیمی اشاره می‌کند که تمامی اضلاع و حتی بخش جنوبی قلعه را محاصره کرده‌است.
و همین‌طور ارنست هرتسفلد در ۱۹۲۸ با قرائت و استناد به مدرک باستان‌شناختی سنگ‌نبشته در مورد موقعیت شهر شاپورخواست چنین نوشت:
علاوه بر سنگ‌نبشته و روایات عامیانه در خصوص دژ شاپورخواست و پل شاپوری می‌توان به دو موقعیت مکانی دیگر در نزدیکی خرم‌آباد به نام تپه صبور و همچنین تپه ماسور اشاره کرد. اما تپه صبور در حدی نیست که بتوان آن را بقایای یک شهر دانست و تپه ماسور نیز فاقد شواهد معماری شهری متعلق به دوره ساسانی و صدراسلامی است. با این حال، وجود سنگ‌نبشته در خیابان شریعتی خرم‌آباد به عنوان یک سند باستانشناسی که از منطقه علفچر شهر شاپورخواست نام می‌برد، نشان می‌دهد که ما بایستی موقعیت شهر شاپورخواست را در فاصله‌ای نه چندان دور از این سنگ جستجو کنیم. علفچر یا مرتع مناطقی بوده‌اند که قابلیت کشاورزی نداشته‌اند از طرفی وجود آثاری از قرون اولیه اسلامی همچون مناره آجری، پل شکسته، گرداب سنگی، آسیاب گبری و همچنین شواهد باستانشناسی در منطقه قاضی‌آباد تا نزدیک آسیاب گبری از یک شهر قدیمی حکایت می‌کند که به‌طور اتفاقی در حین عملیات گاز‌رسانی و آب‌رسانی آثاری از آن کشف می‌گردد که عمدتاً با معماری لاشه سنگ و گچ همراه می‌باشد، می‌توان نتیجه گرفت که شهر قدیم شاپورخواست در محدوده مذکور واقع شده‌است. البته کاوشهای باستانشناسی در این محدوده می‌تواند در رسیدن به یک نتیجه قطعی کمک نماید.
شهر شاپورخواست که در مسیر راه‌های مهم ارتباطی فلات ایران به جنوب و غرب واقع بوده‌است، از اهمیت بسیاری برخوردار بوده و در قرن چهارم هجری (۳۶۹ – ۴۰۵ هجری قمری) به مقر فرمانروایی اتابکان لر کوچک تبدیل شده‌است.
در تاریخ جهان‌گشای جوینی در شرح حرکت سلطان جلاالدین به سوی بغداد نوشته شده‌است: «اوایل ماه‌های سال ۶۲۱ هجری بود که سلطان تصمیم گرفت به تستر (شوشتر) رود و زمستان آنجا اقامت کند، سلطان وقی به شابورخواست رسید، یک ماه در آنجا ماندگار شد. شابورخواست شهری بزرگ و معروف بوده که در تاریخ‌های معروف نام آن برده شده‌است، ولی اکنون شمایی از آن نمانده‌است.»
جوینی در اینجا از شاپورخواست تحت عنوان «شابورخواست» یاد شده‌است. در "فارسنامه" ابن البلخی بنای شهر شاپورخواست به شاپور بن اردشیر نسبت داده شده و آورده‌است که شاپورخواست پهلوی "الاشتر" (الشتر) است.
در تاریخ گزیده که در سال ۷۳۱ هجری به رشته تحریر درآمده‌است، حمدالله مستوفی در ذکر شهرهای آباد لر کوچک نوشته‌است:
با استناد به متون تاریخی، شهر شاپورخواست تا قرن هشتم هجری به حیات خویش ادامه داده‌است، مستوفی در آن زمان از آن به عنوان قصبه‌ای یاد کرده‌استتاریخ گزیده، ص ۲/۵۶۱ وی در کتاب "نزهت القلوب" که ده سال بعد در سال ۷۴۰ هجری قمری به رشته تحریر درآورده‌است، دیگر نامی از شاپورخواست به میان نمی‌آورد و تنها از «خرماباد» نام می‌برد که:
شاید انتخاب قلعه فلک‌الافلاک به عنوان ارگ حکومتی اتابکان لر کوچک در این تغییر و تحول مؤثر بوده‌است و از قرن هشتم هجری به بعد خرم‌آباد در طول تاریخ، پیوسته به حیات خویش ادامه داده‌است. در مراصدالاطلاع صفی الدین عبدالمؤمن بغدادی که در سال ۷۳۹ هجری درگذشته، دربارهٔ شاپورخواست نوشته‌است نام شهری است از ولایتی واقع در بین خوزستان و اصفهان، در بیست فرسنگی نهاوند، و شهر لور بین این شهر و خوزستان است.قاسمی، تاریخ خرم‌آباد، ص ۱۹
در اواخر قرن هفتم هجری شهر شاپورخواست به کلی ویران و خالی از سکنه شد و مردم آن به قسمت غربی قلعه فلک‌الافلاک که از لحاظ داشتن آب فراوان و موقعیت مناسب تر و همچنین امنیت، برتری داشت نقل مکان کردند، در حقیقت قلعه در این زمان هسته اصلی شهر خرم‌آباد فعلی را تشکیل داد و موجب شکل‌گیری آن در این منطقه شد. البته به نظر می‌رسد که آب شهر شاپورخواست از طریق نهری که از قسمت شرقی شهر می‌آمده تأمین می‌شده‌است که شاید خشک شدن این نهر عامل ترک این منطقه شده‌است.
سعادت خودگو عوامل متعددی چون موقعیت سیاسی، ارتباطی و جغرافیایی در شکل‌گیری شهر خرم‌آباد دخیل دانسته و در این مورد نوشته‌است:خودگو، قلعه، ص ۲۰
وی همچنین به نقل از ایرج افشار علت وجودی شهر خرم‌آباد را دره طبیعی و قیفی شکل و پرآب آن و همچنین قلعه فلک الافلاک دانسته که محلی امن و سنگری محکم برای حکام در مقابل متعرضان به حساب می‌آمده‌است. همچنین خلاء نزدیکی بین دژ و شهر شاپورخواست به همراه سایر عوامل طبیعی و انسانی بالاخره موجب شد که ساکنین آن به تدریج به اطراف دژ نقل مکان نموده و قلعه به عنوان ارگ یا کهندژ، هسته مرکزی شهر خرماباد را تشکیل دهد.
از آثار قدیمی این بخش از شهر می‌توان به قبرستان قدیمی آن اشاره کرد که مقبره زین ابن علی در آن واقع شده‌است که بنابر متون تاریخی زین ابن علی درگزینی در سال ۵۲۷ وزیر طغرل دوم سلجوقی بوده و در شاپورخواست به دار آویخته شده‌است.
همچنین مقبره باباطاهر که برخی آن را متعلق به مقبره باباطاهر عریان و برخی دیگر لقب او را عطایی ذکر می‌کنند. این قبر بر اساس شواهد باستان‌شناسی متعلق به دوره سلجوقی می‌باشد که در دوره‌های بعد مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته‌است.
مسیو چریکوف در سال ۱۸۵۰ سه عنصر طراحی در شهر خرم‌آباد را نام می‌برد که از نظر نشانه‌های توالی تاریخی دارای اهمیت یکسانی هستند و در این رابطه می‌نویسد: «قلعه قدیمی به شکل پنج ضلعی نامنظم با هشت برج. شاید این قلعه هسته شهر باستانی بوده‌است. هنگامی که شهر بر مبنای قلعه شکل می‌گیرد یک چنین نمونه‌هایی در طراحی شهری شرق و غرب وجود دارد، قلاع توسعه و ارتقاء می‌یابند، اما هسته تاریخی، ماهیت اصلی خود را از دست می‌دهد و به عنوان میراث تاریخی و معماری به جا می‌مانند.»
وی قلعه را هسته توسعه شهر به طرف شمال غربی معرفی می‌کند که بر اساس ساختار طراحی محدوده شهر از طرف قلعه با محله‌های کوچک و خیابان‌های منحنی شکل در حال توسعه در مسیر شمال غربی بوده‌است. نکته قابل توجه دیگری که در گزارش هیئت روسی دیده می‌شود ذکر دروازه‌های قدیمی شهر خرم‌آباد است.
این پل در قسمت شرقی شهر خرم‌آباد واقع بوده‌است که اشاره ایشان قطعاً به پل گپ بوده و یکی از دروازه‌های قلعه نیز به نام همین پل یعنی دروازه پل معرفی شده‌است بدون شک استعداد طبیعی و بالقوه این دره همواره زمینه‌ساز شکل‌گیری و استمرار شهرهای قدیمی بوده‌است. به نظر می‌رسد که همان عواملی که در شکل‌گیری شهر شاپورخواست مؤثر بوده‌اند و همچنین واقع شدن شهر خرماباد در سه راهی ارتباطی بین مسیر اراک، بروجرد، خوزستان و مسیر کرمانشاه به خرم‌آباد و همدان به خوزستان و بالعکس در شکل‌گیری و توسعه آن نقش مهمی داشته‌است و به همه این موارد بایستی نقش جغرافیای تاریخی را اضافه نمود.
لوح فشرده سیمای فرهنگی، تاریخی و گردشگری خرم‌آباد. انتشار یافته توسط سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری استان لرستان
جنرال الکتریک اف۱۱۰ یک موتور جت توربوفن دارای پس سوز است که از دهه ۱۹۸۰ توسط شرکت جنرال الکتریک ساخته می‌شود.
این موتور جت در هواپیماهای اف-۱۴ تام‌کت، اف-۱۵ئی، اف-۱۶ و میتسوبیشی اف-۲ (اف-۱۶ ژاپنی) به‌کار برده می‌شود. مدل ۱۱۸ نمونهٔ بدون پس‌سوز این موتور است. این موتور در ژاپن و ترکیه و کره جنوبی نیز تحت لیسانس آمریکا ساخته می‌شود.F-16 Air Forces - Turkey . F-16.net. Retrieved on 2013-08-16.
اف-۱۴-A که در سال ۱۹۷۳ به نیروی دریایی آمریکا پیوست دارای دو دستگاه موتور پرت اند ویتنی تی‌اف۳۰ بود. در پایان این دهه، به دلیل مشکلات بسیار زیاد در موتور تی‌اف۳۰ و مشکلات مشابه در موتور پی‌دابلیو-۱۰۰ در هواپیماهای اف-۱۶ و اف-۱۵، وزارت دفاع آمریکا تصمیم گرفت یک بروزرسانی بر روی موتور تی‌اف۳۰ انجام دهد که این پروژه درنهایت به تولید موتور TF30-P-414A ختم شد. با وجود اینکه مدل تی‌اف۳۰ جدید، مشکلات مربوط به تعمیرات و واماندگی را تاحدودی برطرف کرد، ولی مصرف سوخت بسیار بالایی داشت و رانش آن نیز برای اف-۱۴ کافی نبود. زیرا بدنهٔ اف-۱۴ برای سرعت‌های بالا طراحی شده بود و با داشتن برترین فناوری‌های الکترونیکی، سزاوار موتوری نیرومندتر نیز بود.