moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
به احتمال فراوان چاپ افست را بارها در برنامه های تلویزیونی، مجلات، سایت ها یا غیره دیده اید اما با نام آن آشنا نبوده اید. دستگاهی که در حال چاپ مجلات یا جعبه و بسته بندی در چاپخانه است، همان دستگاه چاپ افست است. این دستگاه بین 1 تا 5 برج رنگ دارد که با توجه به تعداد این ستون ها، قیمت دستگاه آن هم تغییر خواهد کرد.
چاپ افست یک سیستم چاپ محسوب می گردد که از آن برای چاپ پوستر، کاتالوگ ، بروشور ، ساک دستی ، جعبه ، لیبل و... استفاده می گردد. خلاصه تر بگوییم؛ برای چاپ هر طرحی روی بسیاری از سطوح کاغذی و مقوای ، از دستگاه چاپ افست استفاده می کنند که این هم جزو تفاوت چاپ افست و دیجیتال محسوب می شود که در ادامه به آن خواهیم پرداخت.
تصاویر دیجیتالی شما با فرمت JPEG، PDF و... به دستگاه چاپگر دیجیتال داده می شود و دستگاه، تصاویر دریافتی را روی کاغذ چاپ می کند. دستگاه پرینتر که ممکن است بارها و بارها آن را دیده یا از آن استفاده کرده باشید، یک دستگاه دیجیتال –البته در بعد کوچک- محسوب می گردد. دستگاه های چاپ دیجیتال در ابعاد بزرگ در صنایع و چاپخانه ها به کار می روند. همچنین از چاپ دیجیتال برای چاپ تراکت و کارت ویزیت، بروشور و... استفاده می گردد. چاپ افست و دیجیتال در این مورد با یکدیگر تفاهم دارند.
واکْس به صورت عمومی به ماده‌ای گفته می‌شود که بر روی جسمی مالیده شود به‌طور مثال واکس کفش ماده‌ای است که روی کفش برای ایجاد لایه‌ای شفاف و محافظت از نخ‌های آن مالیده می‌شود.
انواع مختلفی از واکس برای مصارف مختلف وجود دارد:
واکس چرم برای براق کردن سطوح چرمی، واکس بدنه خودرو برای براق کردن بدنه خودرو، واکس مو برای حالت دادن و براق کردن موی سر و غیره...
معمولاً واکس ماده‌ای کرم مانند است که برای براق کردن سطح مواد مختلف استفاده می‌شود.
امروزه جهت ایجاد رفاه دستگاه‌هایی جهت واکس کفش ایجاد شده‌است که به آن دستگاه براق‌کننده کفش می‌گویند که به وسیله یک یا دو برس که به صورت افق قرار دارند رویه و کناره‌های کفش را تمیز می‌نماید.
فرمول شماره یک
موم کارنوبا 10 کیلو - موم زرد 3 کیلو-
استارین 1 کیلو - اسید اولئیک 1 کیلو-
روغن تربانتین 45 کیلو - مرکب عاج(عاج سیاه) 4 کیلو-
رنگ مشکی قابل حل در روغن 5/0 کیلو
موم کارنوبا، موم زرد و استارین را ذوب کنید. رنگ مشکی را با اسید اولئیک مخلوط و به تدریج تربانتین و عاج سیاه را اضافه نمایید، سپس دو قسمت را مخلوط کنید.
فرمول شماره دو
موم زرد 18 کیلو - روغن تربانتین 40 کیلو-
صابون 2 کیلو- آب 40 لیتر-
رنگ مشکی یا قهوه‌ای قابل حل در روغن به مقدار کافی
ابتدا موم را با حرارت ملایم ذوب و روغن تربانتین را به آن اضافه کنید. سپس محلول داغ آب و صابون را در مقادیر کم به محلول وارد نموده و مرتباً بهم بزنید و در پایان رنگ مورد نظر را بیفزایید.
فرمول شماره سه
«واکس بدون رنگ برای نگهداری چرم»
موم کارنوبا 100 گرم - موم زرد 400 گرم-
روغن تربانتین 4 لیتر- کربنات پتاسیم 75 گرم-آب جوش 600 گرم
مومها را ذوب نموده و به محلول جوشان کربنات پتاسیم اضافه کنید، بهم بزنید و از روی آتش برداری، سپس هموزن آن آب جوش اضافه نموده، مرتباً بهم بزنید، آنگاه به تدریج روغن تربانتین را در محلول وارد کنید.
فرمول شماره چهار
موم زرد 2 کیلو - تربانتین 4 لیتر-
آب 12 لیتر - کربنات پتاسیم 60 گرم-
رنگ قهوه‌ای 60 گرم - پودر صابون 2 کیلو
آب، صابون، کربنات پتاسیم و رنگ را توأماً به جوش برسانید و روی موم مذاب بریزید و مجموع را در حرارت 90 درجه سانتیگراد در تربانتین اضافه کنید و خوب بهم بزنید.
برای تهیه واکس کفش ابتدا باید حلال مناسب انتخاب شود. سابقاً از حلال نیتروبنزن برای این منظور استفاده می‌شد اما به علت تأثیر نامطلوبی که بر روی چرم به جا می‌گذارد استعمال آن بعدها متروک گردید. امروزه از روغن تربانتین به عنوان حلال استفاده می‌شود، اما در بعضی موارد به علت گرانی این روغن به جای آن پارافین مایع یا نفت به کار می‌برند که البته از مرغوبیت واکس خواهد کاست. در انتخاب ماده حلال باید شرایط زیر رعایت شود:
1- درجه جوش آن باید نزدیک به درجه جوش تربانتین باشد.
2- قابلیت تبخیر آن چنانچه زیاد باشد با چند بار باز و بسته شدن سرپوش قوطی واکس، محتوای آن خشک و غیرقابل استفاده می‌شود و چنانچه قابلیت تبخیر آن کم باشد به هنگام واکس زدن موجب تأخیر عمل شده و از براق شدن چرم جلوگیری می‌کند. بنابراین قابلیت تبخیر این ماده باید متناسب با زمان لازم باشد به طوری که عیبهای فوق ظاهر نشود.
3- قابلیت حل آن برای سایر مواد لازم در ساخت واکس و حفظ این مواد در درجات حرارت مختلف
4- علاوه بر مواد فوق باید روغن مناسبی در واکسها به کار رود که جایگزین چربی طبیعی چرم باشد و در حفظ آن عمل نماید. برای این منظور معمولاً از استارین، اولئین، لانولین و پاره‌ای روغنهای نباتی به مقدار مناسب استفاده می‌کنند.
حزب کمونیست انقلابی آمریکا که ابتدا با نام «اتحادیه انقلابی» تشکیل شده بود سازمانی مائوئیست در ایالات متحده است که در ۱۹۷۵ تشکیل شد.
این حزب عضوی از جنبش انقلابی انترناسیونالیستی است.
باب آواکیان چهرهٔ اصلی این حزب است.
بریگاد جوانان کمونیست انقلابی، سازمان جوانان این حزب است.
رابرت بروس باب آواکیان (زاده ۷ مارس ۱۹۴۳ در واشینگتن دی‌سی) تئوریسین و انقلابی کمونیست و مائوئیست آمریکایی ارمنی‌تبار و رهبر حزب کمونیست انقلابی آمریکا است.
او از مطرح‌ترین چهره‌های جریان مائوئیستی حال حاضر جهان شناخته می‌شود.
آواکیان دوران کودکی و نوجوانی را در برکلی، کالیفرنیا گذرانده‌است. او از اسلاف مهاجران ارمنی بود که برای کشاورزی به فرسنو، کالیفرنیا آمده بودند. پدرش، اسپورگئو اسپارکی آواکیان (زاده ۱۹۱۳-درگذشته ۲۰۰۲) نام داشت و از قاضیان اوکلند، کالیفرنیا بود و جز هیئت مدرسه برکلی. باب در دوران دبیرستان از بازیکنان تیم فوتبال مدرسه بود.
دوران دانشگاه را در دانشگاه کالیفرنیا در برکلی گذراند و همین‌جا بود که درگیر سیاست شد و در جنیش آزادی بیان که توسط ماریو ساویو رهبری می‌شد، شرکت کرد. فعالیت‌های سیاسی اش ادامه یافت و علاوه بر حمایت فعال از حزب پلنگ سیاه خود سخنگوی حزب صلح و آزادی شد.
آواکیان در «دانشجویان برای جامعه دموکراتیک» فعال بود و از رهبران «جنبش دوم جوانان انقلابی» بود. در منطقه بی ایریا نیز فعال بود و «اتحادیه انقلابی بی ایریا (بارو) را بنیان گذاشت. سازمان بارو رو به رشد گذاشت و با جذب سایر گرایش‌های مارکسیست-لنینیستی در سراسر کشور نام خود را به «"اتحادیه انقلابی"» تغییر داد.
آواکیان و «اتحادیه انقلابی» به همراه کسانی هم‌چون کلارک کسینجر و کارل دیکس در ۱۹۷۵ بنیان‌گذار حزب کمونیست انقلابی شدند. به هنگام سفر دنگ ژیائوپینگ به آمریکا برای بازدید از جیمی کارتر، فعالان حزب کمونیست انقلابی در واشینگتن دی سی، اعتراضاتی سازمان دادند. آواکیان نیز در جمع تظاهرکنندگان بود. به او حمله شد و دستگیر شد. پس از دادگاه حد اعلای مجازات آن‌ها، ۲۴۱ سال زندان اعلام شد و از همین رو آواکیان در ۱۹۸۱ به فرانسه رفت.
از آن پس مکان واقعی زندگی او مشخص نبوده‌است. تنها چند سال پیش دو بار در دو مجمع سخنرانی در ساحل غرب و شرق آمریکا حضور یافت. این سخنرانی‌ها فیلم‌برداری شدند. این‌ها اولین حضور آواکیان از ۱۹۸۱ به این طرف بودند.
مروان یکم با نام کامل مروان بن الحکم بن ابی العاص بن امیه مشهور به "مروان بن حکم" (زادهٔ ۶۲۳ یا ۶۲۶ - درگذشتهٔ آوریل/مه ۶۸۵)، چهارمین خلیفه اموی بود. مروان کمتر از یک سال از ۶۸۴ تا ۶۸۵ میلادی حکومت کرد. او حکومت مروانیان خاندان بنی امیه را تأسیس کرد که پس از فتنه دوم (جنگ داخلی دوم مسلمانان)، جایگزین سلسله خلفای سفیانی شد. تدوام خلافت اموی بعد تا سال ۷۵۰ میلادی ادامه داشت. مروان در زمان خلافت پسرعمویش عثمان بن عفان (زمان خلافت ۶۴۴–۶۵۶) در لشکرکشی علیه بیزانسی‌ها در میانه آفریقای شمالی شرکت کرد و در آنجا غنایم جنگی قابل توجهی به دست آورد. وی همچنین پیش از آنکه کاتب و منشی خلیفه شود به عنوان فرماندار عثمان در فارس (جنوب غربی ایران) زمامداری نمود. مروان در جریان محاصره خانه عثمان که خلیفه در آن کشته شد، زخمی شد. در جنگ داخلی متعاقب آن بین علی بن ابی‌طالب (زمان خلافت ۶۵۶–۶۶۱) و مبارزان عمدتاً قریشی عایشه، مروان در جنگی موسوم به جمل، در جبهه مقابل علی قرار گرفت. مروان بعدها در زمان خلافت معاویه اول (زمان خلافت ۶۶۱–۶۸۰) بنیانگذار خلافت اموی، به عنوان فرماندار مدینه مشغول بود. مروان در زمان خلافت یزید اول پسر معاویه (زمان خلافت ۶۸۰–۶۸۳)، دفاع از قلمرو امویان را در حجاز (غرب عربستان) در برابر مخالفان محلی سازماندهی می‌کرد.
پس از مرگ یزید در نوامبر ۶۸۳، عبدالله بن زبیر شورشی مستقر در مکه خود را خلیفه اعلام کرد و مروان را از مدینه بیرون راند. مروان نیز به مرکز حکومت امویان شام پناهنده شد. با مرگ آخرین خلیفه سفیانی معاویه دوم در سال ۶۸۴، مروان به تشویق عبیدالله بن زیاد، فرماندار سابق عراق، داوطلبانه نامزدی خود را برای خلافت طی نشست قبایل طرفدار اموی در الجابیه اعلام کرد. اشراف قبیله ای به رهبری "حسان بن مالک بن بحدل الکلبی" (حاکم اموی فلسطین و از قبیله بنی کلب) مروان را به عنوان خلیفه انتخاب کردند و در کنار او در نبرد مرج راهط شرکت کرده و با حامیان عبدالله بن زبیر که از تیره قیس عیلان بودند، جنگیدند و آنها را سرکوب کردند. در ماه‌های بعد، مروان حکومت امویان را بر مصر، فلسطین و شمال شام که والیانشان به سوی ابن الزبیر تمایل پیدا کرده بودند، بازگرداند، این در حالی بود که قیس عیلان را د"ر ولایت جزیره" (بین‌النهرین علیا و نام استانی در دوران خلفای راشدین، اموی و عباسی) تحت کنترل قرار داد. او لشکری را به فرماندهی ابن زیاد برای فتح مجدد عراق تحت حکومت آل زیبر اعزام کرد، اما در میانه اتفاقات این لشکرشی در بهار ۶۸۵ مروان درگذشت. مروان پیش از مرگ، پسرانش را در مناصب قدرت مستقر کرد: عبدالملک به عنوان جانشین او، عبدالعزیز فرماندار مصر شد، و محمد به سرپرستی فرماندهی نظامی در بین‌النهرین علیا منصوب شد. اگرچه مروان را در مذاهب و جوامع ضد اموی به عنوان یک قانون‌شکن و ستمگر می نامند، کلیفورد ادموند باسورث مورخ مشهور انگلیسی اظهار می‌دارد که مروان یک رهبر نظامی زیرک، توانا و قاطع و دولتمردی بود که پایه‌های تداوم حکومت امویان را بنا نهاد، به طوری که تا ۶۵ سال دیگر استحکام داشت.
مروان در ۲ یا ۴ هجری قمری (۶۲۳ یا ۶۲۶ میلادی) به دنیا آمد. پدرش حکم بن ابی العاص از بنی امیه بود. بنی امیه قوی‌ترین قبیله قریش بودند و در منابع اسلامی گفته شده دین شان بت‌پرستی بود و مشرک بودند. این قبیله بر شهر مکه کاملاً تسلط داشتند. قریش به صورت دسته جمعی در حدود سال ۶۳۰ میلادی پس از فتح مکه توسط پیامبر اسلام محمد که خود نیز از قبیله قریش بود، به دین اسلام گرویدند. مروان محمد را می‌شناخت و از این رو از صحابه محمد به‌شمار می‌رفت. مادر مروان "آمنه بنت علقمه" از قبیله کنانه بود. کنانه قبیله اجدادی قریش بود که بر ناحیه جنوب غربی مکه تا خط ساحلی تهامه تسلط داشتند. مروان حداقل شانزده فرزند داشت که در میان آنها حداقل دوازده پسر از پنج همسر و یک کنیز یا ام ولد بود. عبدالملک، معاویه و ام عمرو فرزندان مروان از همسرش عایشه دختر پسر عمویش "معاویه بن مغیره" بودند. ام عمرو بعداً با سعید بن خالد بن عمرو، نوه عثمان بن عفان، پسر عموی مروان، که در سال ۶۴۴ خلیفه (رهبر جامعه مسلمانان) شد، ازدواج کرد. عبدالعزیز و ام عثمان فرزندان مروان از همسر دیگرش "لیله بنت زبان بن الاصبغ" از قبیله بنی کلب بودند. ام عثمان با پسر خلیفه سوم ولید بن عثمان ازدواج کرد. ولید نیز زمانی با ام عمرو دختر مروان ازدواج کرده بود. یکی دیگر از همسران مروان، "قتیه بنت بشر" از بنی کلاب بود. فرزندان مروان از این زن، بشر و عبدالرحمن بودند عبدالرحمن در جوانی درگذشت. یکی از همسران مروان، "ام آبان الکبری"، دختر خلیفه عثمان بود. آبان، عثمان، عبیدالله، ایوب، داوود و عبدالله فرزندان مروان از ام آبان بودند. عبدالله در کودکی از دنیا رفت. "زینب بنت عمر" نوه "ابوسلمه" از بنی مخزوم نیز از همسران دیگر مروان بود. عمر فرزند مروان از این همسرش بود. مروان همچنین کنیزی داشت به نام زینب و از او فرزندی به نام محمد داشت. مروان ده برادر و ده برادرزاده داشت.
در طول خلافت عثمان خلیفه سوم، مروان در نبردی علیه ارتش بیزانس در استانی از بیزانس موسوم به اکسرخسیه کارتج (شمال میانه آفریقا) شرکت کرد و غنایم زیادی را به دست آورد. مروان با این اموال املاک متعددی در مدینه مرکز حکومت خلافت اسلامی خرید. مروان در مقطعی نامشخص پیش از آنکه کاتب و دفتردار و خزانه‌دار خلیفه شود، به عنوان والی عثمان در فارس (جنوب غربی ایران) حکومت کرد. به گفته مورخ کلیفورد ای. بوسورث، مروان در این مقام «بی‌تردید» در بازنگری «آنچه به متن شرعی قرآن تبدیل شد» در خلافت عثمان کمک کرد.
وی در جنگ جمل هم پیمان عایشه و طلحه و زبیر بود. اما خود او بود که طلحه را کشت؛ زیرا معتقد بود که طلحه مقصرترین شخص در کشته شدن عثمان بود. او پس از جنگ به منزل مالک بن مسمع پناهنده شد و پس از اینکه علی به او امان بخشید و پس از جنگ او با معاویه بیعت نمود و در نبرد صفین حضور داشت. در برخی از منابع آورده‌اند مروان از چند نفری بود که از طرف معاویه بر حکمیت میان سپاهیان شام و عراق شهادت داد. مروان در زمان جنگ جمل فرماندهی جلوی لشکر را به عهده داشت و به همراه چند تن از عایشه محافظت می‌کرد.
در این دوران وی والی بحرین و طی دو دوره گسسته والی مدینه بود. یکی در سال ۸–۴۱ هجری/۸–۶۶۱ میلادی و دیگری در ۷–۵۴ هجری/۷–۶۷۴ میلادی که به ترتیب در بار اول سعید بن عاص و در بار دوم ولید بن عتبه که هر دو اموی بودند، جانشینش شدند. وی در همین دوران املاکی از معاویه در مدینه گرفت به همراه نخلستانهای پر محصول فدک که بعداً مروان این زمینها را به دو پسرش عبدالملک و عبدالعزیز بخشید.
وقتی خواستند حسن بن علی، امام دوم شیعیان، را در کنار قبر محمد، پیامبر اسلام، دفن کنند، مروان خبر وفات حسن را به معاویه داد و گفت آنان می‌خواهند حسن را در کنار محمد دفن کنند اما تا من زنده هستم به این مقصود خود نخواهند رسید. حسین بن علی، امام سوم شیعیان، به کنار قبر محمد آمده گفت اینجا را حفر کنید. سعید بن عاص که حاکم مدینه بود خود را کنار کشید اما مروان بنی‌امیه را آماده کرده مسلح شدند. مروان گفت چنین چیزی هرگز نخواهد شد. حسین بدو گفت به تو چه ارتباطی دارد؟ مگر تو والی این شهر هستی؟ مروان گفت نه اما تا من زنده هستم اجاره این کار را نخواهم داد. حسین از کسانی کمک خواست و در نتیجه کسانی از بنی تیم، بنی اسد، بنی زهره، و بنی جعوبه مسلح شدند. حسین و پیروانش هر یک پرچمی داشتند و مروان نیز، و میان آنان تیراندازی شد. به هر روی شماری از مردم حسین را راضی کردند تا بموجب وصیّت خود حسن که گفته بود اگر قرار است خونی ریخته شود در همان بقیع کنار مادرش دفن شود، از اصرار خود دست بردارد. مروان نیز پس از آنکه از دفن حسن در کنار قبر محمد جلوگیری کرد این خبر را با آب و تاب برای معاویه نوشت. او می‌گفت: «چگونه فرزند قاتل عثمان (حسن بن علی) در کنار پیامبر دفن شود اما عثمان در بقیع؟». او از چهره‌های بنی‌امیه بود که در تمام مدتی که حاکم مدینه بود، با زبان تند خود علی بن ابی‌طالب و بنی هاشم را دشنام می‌داد.
دانشنامه اسلام می‌نویسد احتمال دارد که معاویه بعدها به مروان در مورد آرزوهایش در مورد خانواده خودش مظنون شده باشد، چرا که تیره ابوالعاص (پدربزرگ مروان) از تیره حرب (پدربزرگ معاویه) پرجمعیت تر بودند. مروان بر طبق بلاذری، ۱۰ پسر و ۲ دختر داشت. همچنین در روایات آمده که وی، ۱۰ برادر و ۱۰ برادر زاده داشت. دانشنامه اسلام معتقد است که احتمالاً معاویه از ترس خاندان پرجمعیت ابوالعاص بود که زیاد بن ابیه را برادر ناتنی خود معرفی نمود و طی یک بدعت در دورانی که زنده بود، جانشینش را پسرش یزید عنوان کرد، علاوه بر آن به غیر از ولید بن عتبه، برادر زاده معاویه، معاویه شخصی با تجربه در خاندان حرب نمی‌دید، حال آنکه مروان در زمان اخراج بنی امیه از حجاز سنی بالا داشت و تنها کسی بود که در آن دوران در بنی امیه، محمد را دیده بود. (لقب شیخ الکبیر که در برخی منابع آمده، احتمالاً به وی که جایگاه و اعتباری خاص در بنی امیه داشت، اشاره می‌کند)پس از کناره‌گیری معاویه بن یزید، سومین خلیفه اموی، مروان با حمایت کلبی‌ها بر ضحاک بن قیس غلیه کرد و در ۶۴ هجری به خلاقت رسید
پس از مشکلات به وجود آمده در هنگام مرگ معاویه و به رسمیت نشناختن یزید از سوی شهرهای حجاز، مروان به ولید بن عتبه حاکم مدینه توصیه می‌کند تا کسانی که از بیعت تمرد می‌کنند را مجبور به این کار کند. پس از عقب‌نشینی لشکر از محاصره مکه به فرماندهی حصین بن نمیر و بازگشت آن به شام (اوایل سال ۶۴ هجری/پاییز ۶۸۳ میلادی)، بنی امیه (متشکل از آل عاص به سرکردگی عمرو بن سعید بن اشدق و آل ابوالعاص به سرکردگی مروان) که قبلاً هم از حجاز به بیرون رانده شدند اما توسط سپاه یزید دوباره برگشته بودند، بار دیگر به علت فشارهای طرفداران آل زبیر مجبور به تسلیم دارایی‌های خود در حجاز شده و به شام گریختند. مروان در سال ۶۸۴ میلادی به شام رسید و به جای رفتن به دربار معاویه بن یزید (معاویه دوم، پسر یزید که دوران خلافت بسیار کوتاهی داشت) ابتدا به منطقه پالمیرا رفت. وی از کسانی است که از حاکم مدینه درخواست کرد تا از حسین بن علی بیعت گیرد و اگر خودداری نمود او را بکشد، همچنین مردم مروان را در جنگ حرّه از مدینه بیرون انداختند و علی‌رغم قسمی که خورده بود هم راه سپاه حره در جنگ شرکت کرد و سپس به شام تبعید گردید.
قبایل عرب در سراسر سرزمین‌های فتح شده متفرق بودند، طور کلی اعراب به دو دستهٔ اعراب قحطانی (جنوبی و نواحی یمن) و اعراب عدنانی (غرب و شمال شبه جزیره عربستان) تقسیم‌بندی می‌شدند. عبدالله بن زبیر نیز از قریش و از تیره عدنانی و اعراب شمالی بود از طرفی معاویه زنی از قبیلهٔ بنی کلب گرفته بود که یزید از او زاییده شد در دوران معاویه و یزید به قدرت آنان افزوده شد.
در سوریه دو قبیلهٔ اصلی با نام‌های «بَنی قَیس» و «بَنی کَلب» می‌زیستند؛ و بنی قیس از اعراب قحطانی و جنوبی و بنی کلب نیز از اعراب عدنانی و شمالی بودند. این دو گروه با گذشت زمان به صورت دشمنان یکدیگر برآمده بودند و معاویه اول این دو قبیله را از یکدیگر دور نگاه داشته بود ولی با مرگ معاویه دوم هنگامی که سخن از خلیفه تازه به میان آمد آنان به مبارزه پرداختند. ضحاک بن قیس فهری رئیس قبیله بنی قیس، که به روزگار معاویه و یزید همه کارهٔ شام بود جانب "مُضریان" را گرفت و مردمان را به خلافت عبدالله بن زبیر فراخواند وخلافت او را در دمشق اعلام کرد. کلبیان نیز با گروهی از امویان در "جابِیَه" (نزدیک حمص) گرد آمدند و مروان بن حکم را خلیفه و خالد بن یزید را که کودکی بیش نبود ولیعهد او کردند. کَلبیان خواستار خلافت مروان بن حکم و قیسیان از عبدالله بن زبیر طرفداری می‌کردند.
مروان با هواداران کلبی رو به دمشق نهاد و ضحاک بن قیس به مقابله با او پرداخت در مَرج راهط (سمت شرقی غوطه دمشق) بین این دوتیره جنگی درگرفت که پس از ۲۱ روز به سود کلبیان پایان یافت و مروان خلیفه شد.
اگرچه این امر به شورش عبدالله بن زبیر پایان نداد و اختلاف بنوکلب و بنو قیس نیز شدیدتر شد. در آیین قبیله ای رسمی معروف است که «خون را باید با خون شست» از این رو اختلاف قیسی و یمانی در سراسر قلمرو اموی گسترش یافت. خونهای ریخته شده خواستار انتقام بود و کینه‌های قدیمی ریشه دارتر شد.
در ابتدا مروان که از حکومت خاندان خود ناامید شده بود قصد داشت با عبدالله بن زبیر بیعت کند. اما به اصرار عبیدالله بن زیاد، دوباره دلگرم شد. وی خود را به عنوان یک کاندید خلافت مطرح کرد و به نشستی در جابیه (کنگره الجابیه) رفت و مروان خلیفه امویان گردید و قرار شد که جانشینش خالد بن یزید بن معاویه یا عمرو بن سعید بن اشدق باشند. در ژوئیه یا اوایل اوت ۶۸۴ میلادی، مروان به میمنت خلافت خود در شام و با یاری قبیله کلب و تحت یاری حسان بن مالک بن بحدل توانست قبیله قیس به رهبری ضحاک بن قیس فهری را شکست دهد.
مدتی کوتاه پس از استقرار خلافت مروان در دمشق، وی با ام هاشم فاخته بنت ابی هاشم بن عتبه که بیوهٔ یزید بود و دو پسر از وی داشت ازدواج کرد. این ازدواج سیاسیِ، مروانیان را به آل ابوسفیان ارتباط می‌داد.
مروان جایگاهش را در فلسطین و شام مستحکم کرد. دوران کوتاه حکومت وی با لشکرکشی‌های زیادی همراه بود. اولین لشکر کشی به مصر و به منظور بیرون کردن عبدالرحمان بن عتبه فهری، عامل آل زبیر در مصر بود که مروان موفق شد وی را بیرون کند و در رجب ۶۵ هجری/ فوریه-مارس ۶۸۵ میلادی، آنجا را برای خودش امن کند و پسرش عبدالعزیز را به حکومت آنجا گماشت. با وجود روایات گوناگون، به نظر می‌رسد که لشکریان مروان، در مقابل حمله مصعب بن زبیر به فلسطین مقاومت کردند.
ممکن است لشکریان مروان خود نیز به فرماندهی حبیش بن دلجه به حجاز حمله کرده باشند اما توسط زبیریان از ربذه به شرق مدینه عقب‌نشینی کرده باشند.
مروان تلاشهایی برای تصرف عراق که در اختیار زبیریان بود نیز انجام داد و سپاهی به فرماندهی ابن زیاد فرستاد که مرکز قبیله قیس در قرقیسیا در جزیره را شکست دادند و وقتی به رقه رسیدند، اخبار مرگ مروان منتشر شد.
مروان با لشکرکشی موفقیت‌آمیزی که به مصر داشت، توانست با دو پسرش عبدالملک و عبدالعزیز را به عنوان جانشینی خود مطرح کند و عبدالملک جانشین وی شد و ظاهراً خالد بن یزید بن معاویه و عمرو بن سعید بن اشدق مخالفتی با این موضوع نداشتند.
زخم‌هایی که در طول عمر مروان بر روی بدن مروان بوجود آمده بود بر روی هیکلش اثر گذاشته بود و به او لقب خیط باطل (اشاره به قد دراز بیش از حد) داده بودند. خشونت و عدم رعایت آداب اجتماعی باعث شد که به وی لقب فاحش (بی پرده و ملاحظه) نیز داده شود. وی را طارد بن طارد (یاغی پسر یاغی) می‌نامیدند که اشاره به ماجرای تبعید وی و پدرش حکم به دستور پیامبر اسلام به شهر طائف دارد. به خاطر اینکه پسرش و پنج تن از نوه‌هایش خلیفه شدند، به وی لقب ابوالجباریه نیز تعلق می‌گیرد. با این وجود دانشنامه اسلام از وی به عنوان یک فرمانده نظامی و یک زمامدار با کفایت و صبور و زیرک نام می‌برد که این ویژگی‌ها در اکثر نامداران آل امیه نیز یافت می‌شود. مروان از موقعیتی سخت و در حالی که قدرت خاصی در شام نداشت و عمدتاً در حجاز پست بود و جایگاهی نداشت توانست با اتکا به توانایی‌های فردی و با منصوب کردن پسرانش به خلافت، ۶۰ سال به عمر خلافت امویان بیفزاید.
علت مرگ مروان این بود که وقتی حسان با مروان بیعت کرد و مردم شام نیز بیعت کردند، کسانی به مروان گفتند: «مادر خالد را به زنی بگیر تا منزلت وی ناچیز شود و به طلب خلافت برنیاید.» مروان نیز مادر خالد را که دختر ابی هشام بن عتبه بود، به زنی گرفت. یک روز خالد پیش مروان رفت، جمع بسیار به نزد وی بودند، خالد از میان دو صف می‌آمد. مروان گفت: «به خدا تا آن‌جا که می‌دانم این احمق است، بیا ای پسر زنی که… نش تر است!» و با به کار بردن کلماتی تحقیرش می‌کرد تا او را از چشم مردم شام بیندازد.
وقتی خالد ماجرا را به مادرش رساند، مادرش گفت: «خاموش باش که من زحمت او را از تو برمی‌دارم.» بدین ترتیب زمانی که مروان نزد مادر خالد خوابیده بود، با همدستی کنیزان او را به وسیلهٔ بالشی خفه کرد.
دربعضی منابع دیگر، علت مرگ مروان را که در بهار ۶۵ هجری/۶۸۵ میلادی رخ داد، طاعونی عنوان کرده‌اند که در شام شیوع پیدا کرد. روزهای متفاوتی برای مرگ مروان در منابع آمده مانند: ۷ مه ۶۸۵ میلادی، ۳ رمضان/۱۳ آوریل و ۲۹ شعبان-۱ رمضان/۱۱–۱۰ آوریل.
اکثر منابع محل دفن مروان را در دمشق می‌دانند. اما مسعودی در مروج الذهب و یعقوبی مکان دفنش را در سنبره در دریاچه طبره (محل اقامت زمستانی آل امیه) می‌دانند. طول دوران خلافتش را بین ۶ تا ۱۰ ماه ذکر می‌کنند. منابع سن وی در هنگام مرگ را حداقل ۶۳ می‌دانند، اما وی باید بیش از ۷۰ سال در این زمان داشته باشد.
مرکزگریز گازی، یا سانتریفوژ گازی، دستگاهی است که برای غنی‌سازی اورانیوم بکار می‌رود.
این دستگاه از چندین استوانه درست شده که به سرعت (در حدود ۱۰۰۰ دور در ثانیه) حول محور خود می‌گردند و در آن‌ها گاز UF قراردارد. ملکول‌هائی که دارای ۲۳۸U هستند در اثر نیروی گریز از مرکز بیشتری که به آن‌ها وارد می‌شود به طرف جدار استوانه می‌روند و ملکول‌هایی که دارای ۲۳۵U هستند در ناحیه میانی استوانه قرار می‌گیرند. با جداکردن گازهای ناحیه میانی و تکرار این کار در استوانه دیگر، UF با درصد بالاتری از ایزوتوپ ۲۳۵U بدست می‌آید.
کار غنی‌سازی در چند مرحله و با چند مجموعه از مرکزگریزها انجام می‌شود. هریک از این مجموعه‌ها را یک آبشار (cascade) می‌گویند.
بریتانیا، آلمان، فرانسه و چین تأسیسات بزرگ مرکزگریز گازی دارند و در آن‌ها اورانیوم غنی‌شده برای مصارف نظامی و غیرنظامی و صادرات تولید می‌کنند. ژاپن از این روش برای تأمین سوخت هسته‌ای داخلی خود استفاده می‌کند. تأسیسات بزرگی نیز در آمریکا در دست ساخت است. ظاهراً پاکستان با این روش اورانیوم لازم برای بمب اتمی خود را تولید کرد. مرکز گریزهای پاکستان به دو صورت پ۱ و پ۲ ساخته شده‌است. در نمونه پ۱ محور مرکزگریز آلومینیومی است. در نمونه پ۲ محور مرکزگریز فولادی است که سرعت دوران بیشتری را ممکن می‌کند و غنی‌سازی بیشتری انجام می‌دهد.
سازمان فناوری اتمی و هسته ای ——
اورانیوم هگزافلوراید با فرمول UF ترکیبی است که در غنی‌سازی اورانیوم بکار می‌رود.
این ترکیب را از کیک زرد می‌سازند.
ناصر رزازی (زادهٔ ۳۰ خرداد ۱۳۳۴) خواننده، شاعر و نویسنده کرد اهل ایران است که علاوه بر کار خوانندگی به تدریس زبان کردی و ترجمه و تألیف نیز می‌پردازد.
ناصر رزازی در سال ۱۳۳۴ خورشیدی در محلهٔ «جورآباد» سنندج متولد شد. وی دو فرزند پسر به نام‌های ماردین و و یک دختر به نام دلنیا دارد. دلنیا رزازی نیز در عرصهٔ خوانندگی مشغول فعالیت هنری است. مرضیه فریقی همسر ناصر رزازی که او نیز خواننده عرصه موسیقی کردی بود در تابستان ۲۰۰۴ در یک سانحهٔ پزشکی در استکهلم سوئد درگذشت. وی پس از مرگ مرضیه فریقی، با ایران نسیمی که همچون مرضیه فریقی اهل مریوان است ازدواج کرد.
در ۲۳ دی ۱۳۹۳، آلبوم ناصر رزازی به نام "چیاوان" از سوی شرکت آوای ماد در تهران با مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منتشر شد. به دلیل سابقهٔ عضویت او در گروه کومله موجب اعتراض برخی از رسانه‌های داخل ایران شد.
محمدحسین نوش‌آبادی، سخنگوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در نشستی خبری، مبنای صدور مجوز برای آثار موسیقی را محتوای اثر اعلام کرد و نه اندیشه‌ها، رفتارها و گذشتهٔ افراد. با وجود این، او اعلام کرد از طریق مدیرکل موسیقی وزارت ارشاد موضوع را پیگیری خواهد کرد.خبرگزاری تسنیم: مدیرکل موسیقی ارشاد چراییِ صدور مجوز برای آلبوم رزازی را بررسی می‌کند بازدید در ۱۳ ژانویهٔ ۲۰۱۵.پایگاه اینترنتی نیویدار: «ناصر رزازی» هنوز کومله است یا نه، که مجوز انتشار آلبوم دارد؟ بازدید در ۱۳ ژانویهٔ ۲۰۱۵.
ناصر رزازی در اوایل انقلاب، به دلیل وجود گروه‌های مخالف جمهوری اسلامی در بخش‌های کردنشین ایران، مدتی به عضویت حزب کومله درآمده بود. بعدها به اروپا مهاجرت کرد و سپس به اقلیم کردستان عراق بازگشت. در اسفند سال ۱۳۹۰ طی یک مصاحبه با بی‌بی‌سی فارسی به تجزیه طلب نبودن کُردها و یکپارچگی ایران پرداخت. قسمتی از سخنان رزازی در مورد کُردها با بی‌بی‌سی:
کیک زرد عنوانی است که به اکسید اورانیوم غلیظ شده (UO) داده شده که برای تهیه اورانیوم غنی‌شده استفاده می‌شود و عموماً برای تهیه سوخت رآکتور هسته‌ای کاربرد دارد.
کیک زرد که به نام اورانیا (Urania) هم شناخته می‌شود در واقع خاک معدنی اورانیوم است که پس از گذراندن مراحل تصفیه و فراوری لازم از سنگ معدنی آن تهیه می‌شود. تهیه این ماده به منزله رسیدن به بخش میانی مراحل مختلف تصفیه سنگ معدن اورانیوم است و فاصله بسیار زیادی برای استفاده در بمب اتمی دارد.
روش تهیه کیک زرد به‌طور معمول با آسیاب کردن و پردازش‌های شیمیایی بر روی سنگ معدن اورانیوم، پودر زبر و زردرنگی به دست می‌آید و حدود ۸۰ درصد غلظت اکسید اورانیوم آن خواهد بود. این پودر در دمایی معادل ۲۸۷۸ درجه سانتیگراد ذوب می‌شود.
برای تهیه کیک زرد، کانسنگ اورانیوم را پس از استخراج از معدن آسیاب می‌کنند و بعد از شستشو با اسید سولفوریک، آن را خشک و صاف می‌کنند. نام «کیک زرد» به خاطر رنگ زرد آن در مراحل اولیه کار است. کیک زرد ماده‌ای پرتوزا است.
تمام کشورهایی که در آن‌ها اورانیوم استخراج می‌شود کیک زرد هم می‌سازند.
ابتدا سنگ معدن با دستگاه‌های مخصوصی خرد و آسیاب می‌شود، پس از آن برای جداسازی اورانیم و بالابردن خلوص خاک سنگ، آن را در حمامی از اسید سولفوریک، آلکالاین یا پراکسید می‌خوابانند؛ این عمل برای به دست آوردن اورانیوم خالص تر صورت می‌شود، ماده حاصل شده در این مرحله قهوه‌ای یا سیاه است و زرد نیست، سپس این محصول به دست آمده را خشک و فیلتر می‌کنند و نتیجه آن چیزی خواهد شد که به «کیک زرد» معروف است.
امروزه روش‌های جدیدی برای تهیه این پودر اورانیوم وجود دارد که محصول آن‌ها بیش از آن که زرد باشد به قهوه‌ای و سیاه نزدیک است، در واقع رنگ ماده به دست آمده به میزان وجود ناخالصی‌ها در این پودر بستگی دارد.
نهادن این نام بر روی این محصول به گذشته بر می‌گردد که کیفیت روش‌های خالص‌سازی سنگ معدن مناسب نبود و ماده به دست آمده، زرد رنگ بود.
بخش اصلی کیک زرد (معادل ۷۰–۹۰ درصد وزنی) شامل اکسیدهای اورانیوم با فرمول شیمیایی U3O۸ یا سایر اکسیدهاست و بقیه آن از دیگر موادی تشکیل شده‌است که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:
یکی از کاربردهای کیک زرد، تهیه UF است. این گاز در وضع عادی حدود هفت صدم درصد شامل ایزوتوپ ۲۳۵ و بقیه آن ایزوتوپ ۲۳۸ است. در مرحله غنی‌سازی درصد U-۲۳۵ به حدود ۵٫۳ یا حتی بیشتر افزایش داده می‌شود.
کیک زرد عموماً برای تهیه سوخت رآکتور هسته‌ای به کار برده می‌شود، در واقع این ماده است که پس از پردازش‌هایی به UO۲ تبدیل و برای استفاده در میله‌های سوختی به کار برده می‌شود.
این ماده همچنین می‌تواند برای غنی‌سازی به گاز هگزافلوراید اورانیوم یا UF6 تبدیل شود، چون در این صورت می‌توان چگالی ایزوتوپهای اورانیوم ۲۳۵ را در آن افزایش داد.
در هر صورت کیک زرد در اغلب کشورهایی که معادن طبیعی اورانیوم دارند تهیه می‌شود و تولید این ماده مشکل خاصی ندارد و به‌طور متوسط سالیانه ۶۴ هزار تن از این ماده در جهان تولید می‌شود. کانادا، یکی از تولیدکنندگان این ماده است، این کشور معادنی دارد که خلوص سنگ اورانیوم آن‌ها به ۲۰ درصد هم می‌رسد. در آسیا نیز کشوری مانند قزاقستان صنایع بزرگ تولید این پودر را دارد. قیمت این پودر در بازارهای بین‌المللی، هر کیلوگرم حدود ۲۵ دلار است.
روزنامه همشهری
ام-اس-داس (کوتاه شدهٔ Micro Soft Disk Operating System) یک سیستم‌عامل تجاری مایکروسافت می‌باشد.
اولین نسخهٔ ام‌اس-داس در سال ۱۹۸۱ منتشر شد و شامل هشت نسخهٔ اصلی بود. مایکروسافت توسعهٔ ام-اس-داس را در سال ۲۰۰۰ متوقف کرد. ام-اس-داس تک کاربره و تک کاره با خط فرمانی که در سال ۱۹۸۱ برای کامپیوتر شخصی آی‌بی‌ام ایجاد شده بود، منتشر شد. نسخه اصلی DOS توسط یک شرکت کوچک در سیاتل، واشینگتن به منظور کارهای آزمایشگاهی ایجاد شده بود. از آنجا که مایکروسافت قرار بود سیستم‌عاملی برای آی‌بی‌ام تهیه کند بنابراین آن نسخه را خریداری نمود و با توسعه دادنش سیستم عامل مورد نظر برای IBM را نوشت. مایکروسافت بعدها نگارش‌های بالاتری از داس ارائه نمود. این سیستم عامل قابلیت Multitasking نداشته و فقط می‌توانست همزمان یک برنامه را اجرا کند. داس تا مدت‌ها یکی از گسترده‌ترین سیستم‌های عامل محسوب می‌شد. DOS کوتاه شده کلمات Disk Operating System (سیستم‌عامل دیسکی) است. از آنجا که این سیستم بر روی دیسک قرار گرفته و به‌طور مرتب از دیسک سخت برای انجام اعمال مختلف استفاده می‌نماید به این نام معروف شده‌است.
برای اجرای برنامهٔ داس در سیستم عامل ویندوز کافی است از منوی استارت ویندوز گزینهٔ Run را انتخاب نمائیم یا اینکه به‌طور همزمان کلیدهای ویندوز (کلیدی در صفحه کلید که علامت لوگوی ویندوز بر روی آن قرار دارد) و کلید R را فشار دهیم (win+R) و سپس در بخش ظاهر شده دستور CMD یا Command را تایپ نموده و دکمه ok یا کلید اینتر را بزنیم تا سیستم عامل داس در ویندوز اجرا شود.البته محیط CMD فقط یک محیط شبیه‌سازی شده داس است و دستورات زیادی از آن به دلیل ویژگی‌های امنیتی حذف و دستورات زیادی به آن اضافه شده‌است.
این فرمان مخفف عبارت Clear screen بوده و با اجرای این فرمان، سیستم عامل DOS صفحه نمایش را پاک می‌کند و اعلان آمادگی سیستم عامل را به سطر اول صفحه نمایش منتقل می‌کند.
شکل فرمان به صورت [DATE[mm-dd-yy است و از چپ به راست به ترتیب معرف ماه، روز و سال است. مقادیر مجاز برای تعیین ماه و روز و سال به این شرح است:
مخفف عبارت Make Directory به مفهوم ایجاد یک شاخه جدید است و وظیفه آن ایجاد شاخه جدید در مسیری است که با پارامتر path مشخص شده‌است. در اینجا منظور از شاخه همان فولدر یا پوشه می‌باشد.
تغییر مسیر به شاخه یا نمایش دادن مسیر جاری
فرمان ..CD
برگشت به شاخه قبل
نمایش محتوای یک فایل متنی روی صفحه نمایش.
نسخه برداری از فایل‌ها. کپی کردن فایل یا فولدر.
با استفاده از این فرمان مسیرهایی که سیستم عامل DOS از طریق آن‌ها به جستجوی فایل‌های اجرایی می‌پردازد، تعیین می‌شود.
با استفاده از این دستور می‌توان نام فایل‌ها را تغییر داد.
به منظور قالب بندی دیسک‌ها به کار می‌رود. قالب بندی دیسک‌ها به منظور آماده‌سازی آن‌ها برای ذخیره‌سازی و بازیابی اطلاعات انجام می‌گیرد.
این دستور باعث پاک شدن اطلاعات هارد دیسک می‌شود.
برای حذف یک directory (شاخه) به کار می‌رود.
فرمان prompt cmd.exe را تغییر می‌دهد که به صورت ذیل اجرا می‌گردد:
PROMPT [متن]
متن: دستور جدیدی را مشخص می‌کند.
اعلان می‌تواند از کاراکترهای عادی و کدهای ویژه زیر تشکیل شود:
اگر دستور Extensions فعال باشد، دستور PROMPT از کاراکترهای قالب بندی اضافی زیر پشتیبانی می‌کند:
چنانچه بخواهیم لیست کامل دستورها داس را بیابیم می‌توانیم در محیط داس عبارت Help را تایپ نمائیم تا لیست دستورها موجود در داس همراه با عبارت راهنمایی کوچکی در روبروی آن آشکار شود.
همچنین، چنانچه راهنمایی بیشتری در رابطه با هر دستور بخواهیم می‌توانیم همان دستور را با عبارت "/?" در جلوی آن بکار ببریم برای نمونه دربارهٔ دستور کپی برای درخواست راهنمایی دربارهٔ این دستور می‌تواینم عبارت ذیل را تایپ نمائیم:
?/ Copy
تا راهنمایی‌های بیشتری در خصوص این دستور همراه با کلیدها و سوئیچ‌های آن (به زبان انگلیسی) برای ما آشکار گردد. برای نمونه با تایپ دستور بالا (?/ Copy) عبارت ذیل آشکار می‌گردد:
Copies one or more files to another location.
COPY [/D] [/V] [/N] [/Y | /-Y] [/Z] [/L] [/A | /B] source [/A | /B]
The switch /Y may be preset in the COPYCMD environment variable.
This may be overridden with /-Y on the command line. Default is
to prompt on overwrites unless COPY command is being executed from
within a batch script.
To append files, specify a single file for destination, but multiple files
for source (using wildcards or file1+file2+file3 format).
رایانهٔ شخصی رایانه‌ای همه‌کاره است که از نظر اندازه و قابلیت‌ها و قیمت به‌گونه‌ای ساخته شده که برای استفادهٔ شخصی مناسب بوده و قرار است که کاربر نهایی از آن استفاده کند.تعریف رایانه در دانشنامه بریتانیکا این نوع رایانه‌ها با مدل‌هایِ پردازش دسته‌ای و اشتراک زمانی متفاوت است که برای کار عده‌ای فراوان و تولید رایانه‌های بزرگ و کوچک استفاده می‌شود.
برنامه‌هایی که روی بیشتر رایانه‌ها نصب می‌شود شامل واژه‌پرداز، صفحه گسترده، پایگاه داده‌ها، مرورگر وب، کلاینت ایمیل، بازی رایانه‌ای و ده‌ها برنامهٔ دیگر که برای استفاده‌های خاص استفاده می‌شود. رایانه‌های شخصی امروزی معمولاً به اینترنت متصل هستند که به آن‌ها اجازهٔ دسترسی به وب جهان‌گستر و منابع موجود در آن را می‌دهد. این رایانه‌ها هم‌چنین می‌توانند از طریق سیم یا بی‌سیم به شبکه‌های محلی متصل شوند. رایانه‌های شخصی خود شامل رایانه رومیزی، لپ‌تاپ، نت‌بوک و تبلت می‌شود.
صاحبان رایانه‌های شخصی اولیه معمولاً مجبور بودند نرم‌افزارهای مورد نیازشان را تولید کنند. رایانه‌های آن‌ها در ابتدا حتّی سیستم‌عامل هم نداشت. این رایانه‌ها نیاز به راه‌اندازهای دستی داشتند که برنامه‌های نوشته‌شده را از روی ذخیره‌سازهای خارجی (مانند دیسکت‌ها) بارگذاری کنند. بعد از مدّتی، راه‌اندازی از روی حافظه‌های فقط‌خواندنی به‌صورت گسترده‌ای رایج شد. کاربران امروزی رایانه‌های شخصی به طیف وسیعی از نرم‌افزارهای تجاری، رایگان‌افزار و نرم‌افزارهای متن‌باز دسترسی دارند که به‌صورت آماده-برای-اجرا و آماده-برای-ترجمه موجود هستند. نرم‌افزارهای رایانه‌های شخصی مانند بازی‌های ویدئویی معمولاً توسط شرکت‌های تولیدکننده سخت‌افزار و سیستم‌های عامل تولید می‌شود و نرم‌افزارهای تلفن‌ها و سیستم‌های همراه توسط یک فروشگاه آنلاین تأیید و پخش می‌شود.
از اوایل دهه ۱۹۹۰ میلادی، سیستم‌عامل‌های شرکت مایکروسافت (در ابتدا ام‌اس-داس و بعدها ویندوز) به‌همراه سخت‌افزار شرکت اینتل تقریباً تمام بازار رایانه‌های شخصی را در دست داشتند. رقبای مشهور دیگر سیستم‌عامل ویندوز شامل سیستم‌عامل مک اواس شرکت اپل و سیستم‌عامل‌های متن‌باز و آزاد شبه یونیکس مانند لینوکس و بی‌اس‌دی هستند. شرکت ای‌ام‌دی نیز اصلی‌ترین رقیب پردازنده‌های مرکزی اینتل را تولید می‌کند. به‌دلیل حضورِ فراگیر سیستم‌عامل مایکروسافت در کنار این سخت‌افزارها به عنوان سکو، اصطلاح «"PC"» یا «"رایانه شخصی"» معمولاً به سیستم‌های سازگار با معماری X86 گفته می‌شود که سیستم‌عامل ویندوز روی آن‌ها نصب شده است. در مقابل، سیستم‌های شرکت اَپِل مکینتاش نامیده می‌شود.
مینی پی سی یا مینی کامپیوتر به سیستم های کامپیوتری با ابعاد بسیار کوچکی گفته می‌شود که توانایی برابر با کامپیوتر های دسکتاپ معمولی داشته اما اندازه آنها بسیار کوچکتر و درگاه های ارتباطی بیشتری دارند. برای اطلاع بیشتر از انواع مینی پی سی و کاربردهای گسترده آن به مقاله مینی کامپیوتر چیست نگاه کنید.
در سال ۱۹۷۵، اد رابرتس رایانهٔ التیر ۸۸۰۰ را اختراع کرد. التیر ۸۸۰۰ اولین رایانهٔ شخصی در جهان است. پس از آن رایانه‌های شخصی با استفاده از پردازنده اینتل و سیستم عامل ویندوز بسیار رایج شدند که به اختصار به این نوع رایانه‌ها وینتل گفته می‌شود.
ایستگاه کاری یک رایانه به‌روز است که برای استفاده‌های تکنیکی، ریاضیاتی یا علمی طراحی شده‌است. این رایانه‌ها که در ابتدا برای سرویس‌دهی هم‌زمان تنها با یک کاربر ایجاد شده بودند، امروزه معمولاً به شبکه‌های محلی متصل هستند و سیستم‌عامل‌های چندکاربره روی آن‌ها نصب می‌شود. این ایستگاه‌ها وظایفی مانند طراحی به کمک رایانه، پیش‌نویس و مدل‌سازی، محاسبات سنگین علمی و ریاضیات مهندسی، پردازش تصویر، مدل‌سازی معماری و گرافیک رایانه برای ساخت انیمه و جلوه‌های ویژه را برعهده دارند.
قبل از گسترش استفاده از PCها، رایانه‌ای که روی میز تحریر جا می‌شد، بسیار کوچک به‌نظر می‌آمد. اما امروزه این عبارت به نوع خاصی از جعبه‌های رایانه اشاره دارد. رایانه‌های رومیزی در انواع مختلف از جعبه‌های بزرگ و ایستاده گرفته عرضه می‌شود تا در نسخه‌های کوچکِ در پشت نمایشگرهای LCD جا شود. در این مفهوم، کلمه «رومیزی» به جعبهٔ افقی گفته می‌شود که معمولاً نمایش‌گری روی آن قرار گرفته و روی میز قرار داده می‌شود. بیشتر رایانه‌های رومیزی امروزی دارای صفحه‌کلید و نمایشگر جداگانه‌ای هستند.
رایانهٔ بازی رایانه رومیزی استاندارد با تجهیزات قدرت‌مند و کارایی بالاست. از جمله ویژگی‌های این رایانه‌ها می‌توان به کارت گرافیک و پردازنده مرکزی قدرت‌مند و حافظه فراوان و سریع اشاره کرد. این سخت‌افزارها برای پاسخ‌گویی به نیازهای بازی‌های رایانه‌ای ضروری است که به آن‌ها "بازی‌های PC" نیز گفته می‌شود. تعدادی از شرکت‌ها مانند ایلینور، رایانه‌های بازیِ آماده و شرکت‌های ریزر و لاجیتک نیز موشواره‌ها، صفحه‌کلیدها و قطعات جانبی مخصوص بازی‌کُن‌ها را منتشر می‌کنند.
رایانه‌های یک‌قسمتی زیرمجموعه‌ای از رایانه‌های رومیزی هستند که جعبه رایانه با نمایشگر را در یک بسته‌بندی قرار می‌دهند. در این نوع رایانه‌ها، نمایشگرها معمولاً صفحه لمسی بوده و موشواره و صفحه‌کلید جداگانه نیز در کنار آن‌ها موجود است. قطعات داخلی این نوع رایانه‌ها معمولاً در پشت نمایشگر قرار گرفته و مانند لپ‌تاپ ساخته می‌شود.
نِت‌تاپ نوعی از رایانه‌های رومیزی است که شرکت اینتل در فوریهٔ سال ۲۰۰۸ میلادی معرفی کرد. این نوع رایانه‌ها با قیمت کم و قابلیت تاشو شناخته می‌شود. گونه‌ای مشابه از لپ‌تاپ‌ها نیز با عنوان نت‌بوک تولید شده‌اند. خط تولید این نوع رایانه‌ها با معرفی پردازنده‌های اینتل اتم همراه شد که به آن‌ها کمک می‌کرد تا برق کم‌تری مصرف کند و فضای کم‌تری اشغال نمایَد.
یک سینمای خانگی رایانه‌ای دستگاهی است که از ادغام قابلیت‌های یک رایانه شخصی با یک دستگاه ضبط تصویر دیجیتال به‌وجود آمده‌است. این دستگاه به یک تلویزیون یا یک نمایشگر بزرگ متصل می‌شود و معمولاً به‌عنوان پخش‌کننده عکس، موسیقی، فیلم یا گیرنده تلویزیون و ضبط‌کننده استفاده می‌شود. به این سیستم‌های رایانه‌ای، سیستم رسانه‌ای (Media System) یا سرور رسانه (Media Server) نیز گفته می‌شود. هدف این سیستم‌ها عموماً بهره‌گیری از همه یا تعداد زیادی از امکانات سینماهای خانگی در یک دستگاه است. این دستگاه‌ها را می‌توان به‌صورت از پیش تنظیم‌شده، با سخت‌افزارهای دلخواه و نرم‌افزارهای مطلوبی خریداری کرد که نیازهای تلویزیونی شما را در کنار یک رایانه رفع می‌کند. امروزه، این سیستم‌ها قابلیت اتصال به سرویس‌هایی را نیز دارند که به درخواست شما فیلم یا مجموعهٔ تلویزیونی را پخش می‌کند.
رایانه لپ‌تاپ یا به‌صورت کوتاه شده یک لپ‌تاپ، که به آن نوت‌بوک نیز گفته می‌شود. یک نوع رایانهٔ شخصی کوچک است که با هدف راحتی در جابه‌جایی طراحی شده‌است. معمولاً تمامی درگاه‌ها و قطعات مورد نیاز لپ‌تاپ‌ها مانند یواس‌بی (در گذشته درگاه موازی و سریال)، کارت‌های گرافیک، کانال‌های صوتی و … در درون یک بسته قرار می‌گیرد. این نوع رایانه‌ها دارای باتری‌های پرظرفیتی هستند که می‌توانند تا مدتی برق دستگاه را تأمین کنند. این امر در قابلیت جابه‌جایی لپ‌تاپ‌ها تأثیر به‌سزایی دارد. هنگامی که باتری لپ‌تاپ خالی می‌شود، نیاز است تا از طریق کابل برق مجدداً شارژ شود. برای دست‌یابی به وزن، حجم و مصرف برق کم‌تر این نوع رایانه‌های معمولاً حافظه تصادفی خود را در بین پردازنده مرکزی و پردازنده گرافیکی به اشتراک می‌گذارند. این امر به که کاهش کارایی آن‌ها به نسبت رایانه‌های رومیزی منجر می‌شود و به همین دلیل عموماً استفاده از رایانه‌های رومیزی معمولی برای انجام بازی‌های رایانه‌ای ترجیح داده می‌شود.
یکی از مشکلات اصلی لپ‌تاپ‌ها عدم ترفیع و بهبود سیستم نسبت به نسخهٔ اولیه است یا امکانات محدودی برای ارتقای انواع لپ‌تاپ بسته به سال تولید سخت‌افزار آن وجود دارد. این امر از اندازه و تنظیمات قطعات این دستگاه‌ها نشأت می‌گیرد. ترفیع قطعات داخلی یا مورد تأیید شرکت سازنده نیستند، که در صورت بی‌احتیاطی یا دانش ناکافی به لپ‌تاپ ضربه وارد می‌کند یا غیرممکن است. ترفیع برخی از قطعات داخلی مانند حافظه اصلی و دیسک سخت معمولاً به راحتی انجام می‌شود، در حالی که ترفیع نمایشگر و صفحه‌کلید معمولاً غیرقابل ترفیع هستند. لپ‌تاپ‌ها مانند رایانه‌های رومیزی می‌توانند از طریق درگاه یواس‌بی به قطعات خارجی بسیاری مانند صفحه‌کلید، موشواره، دوربین و … متصل شوند.
یک رایانه جایگزین رایانه رومیزی رایانه‌ای است که تمامی قابلیت‌های یک رایانه رومیزی داراست اما به‌صورت قابل حمل عرضه می‌شود. این نوع رایانه‌های عموماً لپ‌تاپ‌های بزرگ‌تر و سنگین‌تری هستند. از آن‌جایی که اندازه این نوع رایانه‌ها افزایش یافته‌است، قطعات پرقدرت‌تر و نمایشگرهای بزرگ‌تری در ساخت آن‌ها به‌کار می‌رود و باتری نیز قدرت باتری‌های لپ‌تاپ را نداشته و معمولاً ضعیف‌تر هستند و در مواردی باتری ندارند. بعضی از این رایانه‌ها برای بالا بردن بهره‌وری باتری، از قطعات محدودی از رایانه‌های رومیزی استفاده می‌کنند. رایانه‌های جایگزین رایانه رومیزی با عنوان دِسک‌نوت نیز شناخته می‌شود که از کلمات دسکتاپ (به معنی رومیزی) و نوت‌بوک (معادل لپ‌تاپ) ساخته شده‌است.
نِت‌بوک‌ها که با نام‌های لپ‌تاپ‌های کوچک یا زیرلپ‌تاپ نیز شناخته می‌شود، زیرمجموعه‌ای از لپ‌تاپ‌ها هستند که به‌عنوان لپ‌تاپ‌های کوچک‌تر، سبک‌تر و ارزان‌تر برای کاربردهای عمومی و دسترسی به برنامه‌های کاربردی وب عمل می‌کنند. نت‌بوک‌ها معمولاً در دسته‌بندی «دستگاه‌های همراه» قرار می‌گیرد. والتر موسبرگ این نوع رایانه‌ها را «یک دسته تقریباً جدید از لپ‌تاپ‌های کوچک، سبک، حداقلی و ارزان» نامید.
در ابتدا، ویژگی اصلی متمایزکننده این گونه رایانه‌ها نبود وجود دیسک‌گردان نوری بود که نیاز به یک دیسک‌خوان خارجی را ایجاد می‌کرد. کم‌کم با گذشت زمان و افزایش ظرفیت حافظه‌های فلش و جایگزین شدن این نوع حافظه‌ها به‌جای دیسک‌های نوری، از اهمیت این موضوع کاسته شد.
در زمان آغاز تولید، در اواخر سال ۲۰۰۷ میلادی (که لپ‌تاپ‌های کوچک برای وزن و هزینه کم بهینه می‌شد)، نت‌بوک‌ها شروع به حذف برخی از قابلیت‌های اصلی لپ‌تاپ‌ها (مانند دیسک‌گردان نوری)، قرار دادن نمایشگرها و صفحه‌کلیدهای کوچک‌تر کردند و رایانه‌هایی با قابلیت‌ها و کارایی کم‌تر ارائه دادند. در طول زمان، تکامل نت‌بوک‌ها، نمایشگرهای آن‌ها از اندازه کم‌تر از ۵ اینچ تا بیش از ۱۳ اینچ با وزنی در حدود یک کیلوگرم در حال تغییر بود. قیمت این گونه رایانه‌های معمولاً بسیار کمتر لپ‌تاپ‌ها بود تا جایی که در اواسط سال ۲۰۰۹ میلادی نت‌بوک‌ها در اِزای قرارداد اینترنت موبایل، "به‌صورت رایگان" در اختیار کاربران قرار می‌گرفت.
در همین دورهٔ کوتاه، ظهور نت‌بوک‌ها در اندازه و قابلیت‌ها پیشرفت کردند و به‌صورت لپ‌تاپ‌های کوچک‌تر و سبک‌تر درآمدند. در اواسط سال ۲۰۰۹ میلادی، CNET اعلام کرد که «ویژگی‌ها به‌قدری شبیه هم است که میانگین خریداران با این سؤال گیج می‌شود که "چرا این بهتر از آن است"» و اشاره کرد که «تنها نتیجه‌گیری این است که دیگر تفاوت فاحشی بین لپ‌تاپ و نت‌بوک وجود ندارد».
تبلت نوعی از رایانه‌های شخصی قابلِ حمل است که روش استفاده از وسایل ورودی سنتی (مانند موشواره و صفحه‌کلید) را با نمایشگر صفحه لمسی جایگزین کرده‌است. بعضی از تبلت‌ها ممکن است که طراحی ترکیبی داشته باشند و به‌گونه‌ای که دارای صفحه‌کلید جداشدنی هستند، روی صفحه‌کلید قرار گرفته و قابلیت تا شدن را دارد.
این دستگاه که به "مینی پی سی" نیز معروف است، یک رایانه کامل و بروز است که قابلیتهای یک کیس کامپیوتری را دارد ولی اندازه های آن بسیار کوچکتر است و حتی میتوان آن را پشت نمایشگر متصل کرد.در رایانه های کوچکاز ماژول های حافظه از نوع قابل استفاده در لپ تاپ استفاده میشود و همچنین از پردازنده های سری BGA که در مراحل ساخت روی برد اصلی نصب میشود استفاده میشود. پردازنده های مورد استفاده در رایانه کوچک با انواعی که در لپ تاپ استفاده میشود مشابهت دارد. پردازنده میتواند از انواع ساخت شرکت Intel یا AMD و یا Apple باشد.
در انواع مرغوب رایانه های کوچک برای دفع حرارت پردازنده، به جای استفاده از فن خنک کننده، از بدنه های تمام آلومینیومی استفاده میشود. از مزایای استفاده از بدنه آلومینیومی میتوان به مصرف بسیار پایین انرژی، قابلیت روشن ماندن 24 ساعته و 7 روز هفته، مقاومت بالای بدنه دستگاه، کاملا ساکت و بدون نویز میتوان اشاره کرد.
مزایای گفته شده حتی رایانه کوچک را برای استفاده در صنایع به عنوان رایانه صنعتی مناسب میسازد.
یک رایانه کوچک میتواند به انواع درگاه های ورودی و خروجی مانند رایانه شخصی مجهز باشد و یا میتوان در صورت لزوم با محدود و یا مدیریت کردن حافظه به عنوان تین کلاینت از آن استفاده کرد.
این دستگاه در محیط هایی که از شبکه رایانه ای استفاده میکنند، جایگزین کیس‌های کامپیوتری شده‌اند. تین کلاینت با وجود سخت افزار ضعیف تر از یک رایانه به روز، با استفاده از منابع پردازشی رایانه میزبان مرکزی (سرور) از جمله پردازنده، حافظه موقت و حافظه دائم، در یک شبکه مانند یک رایانه مستقل عمل میکنند. تین کلاینت دارای رقیب اصلی کیس‌های آماده هستند به علت اینکه در ازای قیمت بسیار کمی که دارند مزایای بسیار بیشتری نسبت به کیس‌ها دارند. از اولین ویژگی‌های تین کلاینت‌ها مصرف برق بسیار کمتر است. همچنین این دستگاه‌ها به صورت ۲۴ ساعته قابلیت روشن بودن را دارند بدون اینکه آسیبی به آن‌ها برسد. طراحی این دستگاه‌ها به گونه‌ای است که فضای بسیار کمی را اشغال می‌کنند و استفاده از آن باعث زیبایی محیط می‌شود. دیگر مزیت تین کلاینت‌ها کاهش هزینه‌های پشتیبانی است.
تین کلاینت یک نوع کامپیوتر کوچک بسیار محبوب است که به کاربران امکان می‌دهد با استفاده از سیستم‌های ساده‌تر، به برنامه‌ها و سرویس‌های پیچیده دسترسی پیدا کنند. این فناوری، مانند مینی کامپیوترها، به کاربران این امکان را می‌دهد که با سخت‌افزار ساده‌تر، به برنامه‌ها و سرویس‌های پیچیده دسترسی پیدا کنند. همچنین، می‌توان آن‌ها را به گونه‌ای تنظیم کرد که به عنوان زیروکلاینت‌ها عمل کنند، به این معنی که تمامی پردازش‌ها و ذخیره‌سازی داده‌ها در سرورهای مرکزی انجام شود و کلاینت‌ها فقط به عنوان واسطی برای دسترسی به این سرورها عمل کنند.
پل گاردنر آلن (به انگلیسی: "Paul Gardner Allen") (متولد ۲۱ ژانویه ۱۹۵۳ در شهر سیاتل، واشینگتن ایالت واشینگتن – درگذشته ۱۵ اکتبر ۲۰۱۸)، یکی از بنیانگذاران شرکت مایکروسافت بود که به کمک بیل گیتس مایکروسافت را در سال ۱۹۷۵ در شهرآلبوکرکی در ایالت نیومکزیکو تأسیس کردند. پل آلن که یکی از مدیران شرکت مایکروسافت بود، در شهر مرسرآیلند ایالت واشینگتن زندگی می‌کرد. دارایی او در ماه مه سال ۲۰۱۵ میلادی ۱۷٫۶ میلیارد دلار برآورد شده‌بود.
آلن در سال ٢٠١٨ توسط فوربس با دارایی خالص ٢٠/٣ میلیارد دلار به عنوان چهل و چهارمین ثروتمندترین فرد جهان در زمان مرگش رتبه بندی شد.
پل آلن در تاریخ ۱۵ اکتبر ۲۰۱۸ در ۶۵ سالگی در ایالت واشنگتن به علت سرطان درگذشت.
در ٢٣ سالگی تن به ازدواج با دوست دختر خود نداد زیرا فکر می‌کرد برای ازدواج در این سن آماده نیست. او در حالی از دنیا رفت که در طول زندگی اش نه زن داشت و نه فرزند.
به نقل از کتاب تصمیم گیری نوشته استیفن پی رابینز او که با پایه گذاری مایکروسافت یکی از ثروتمندترین مردان جهان شد، اما او نتوانست از تجربه خود در یکی از سرمایه گذاری ها استفاده کند و در پی آن میلیارد ها دلار از سرمایه اش را از دست داد.
https://www.cnbc.com/2018/10/15/microsoft-co-founder-paul-allen-dies-of-cancer-at-age-65.html
مایکروسافت آفیس یک مجموعهٔ اداری در بر گیرندهٔ نرم‌افزارهای یکپارچه با هم، سرورها و سرویس‌ها است که برای سیستم‌عامل‌های مایکروسافت ویندوز و مک‌اواس ساخته شده‌است. مایکروسافت آفیس در سال ۱۹۸۹ برای سیستم‌عامل مک اواس معرفی شد و در سال بعد یعنی ۱۹۹۰ نسخهٔ تحت ویندوز آن نیز به بازار آمد. اولین نسخه از مجموعه مایکروسافت آفیس شامل برنامه‌های مایکروسافت ورد، مایکروسافت اکسل و مایکروسافت پاورپوینت بود. همچنین برنامه‌های مایکروسافت اکسس و اسکجول پلاس در نگارش حرفه‌ای این نسخه وجود داشت.
آفیس مجموعه‌ای است که برای چندین سکوی مختلف عرضه شده‌است. نخستین و پراستفاده‌ترین نگارش مورد استفاده آن، نسخهٔ دسکتاپ است که برای سیستم‌عامل‌های ویندوز و مک‌اواس عرضه شده‌است. مایکروسافت همچنین نگارش‌های موبایل را برای سیستم‌عامل‌های اندروید و آی‌اواس توسعه می‌دهد. آفیس روی وب نگارشی از آفیس است که توسط مرورگرهای وب اجرا می‌شود.
نسخهٔ کنونی درون-سازمانی دسکتاپ آفیس، آفیس ۲۰۲۱ است که در تاریخ عرضه شده‌است.
در اکتبر ۲۰۲۲، مایکروسافت اعلام کرد که در ژانویه ۲۰۲۳، آفیس را به نفع مایکروسافت ۳۶۵ حذف خواهد کرد، اما نام آفیس همچنان برای محصولات قدیمی استفاده خواهد شد.
ویندوز مدیا پلیر (Windows Media Player) یکی از نرم‌افزارهای پخش فیلم و موسیقی ساخت شرکت مایکروسافت است که در محیط سیستم‌عامل ویندوز اجرا می‌شود. این نرم‌افزار قادر به نمایش تصاویر ،فیلم ها و ویدئو ها در رایانه‌های شخصی است.
اولین نسخه این نرم افزار در ویندوز ۹۵ دیده شد و ویندوز مدیا پلیر ۱۲ جدیدترین نسخه ویندوز مدیا پلیر است که در ۲۲ اکتبر ۲۰۰۹ همراه با ویندوز ۷ منتشر شد است. Windows 7 Has Been Released to Manufacturing اما این نسخه در نسخه های بعدی ویندوز به روز نشده است. در عوض ویندوز ۱۰ از گروو میوزیک (برای صدا) و مایکروسافت فیلم ها و تلویزیون (برای فیلم) به عنوان برنامه های پخش پیش فرض برای اکثر رسانه ها استفاده می کند. از مه ۲۰۲۰، ویندوز مدیا پلیر هنوز به عنوان یک جزء ویندوز گنجانده شده است. همچنین ویندوز آرتی٬ ویندوز مدیا پلیر را اجرا نمی کند.
راه‌اندازی کردنراه‌اندازی کردن واژهٔ مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی به جای boot انگلیسی است. یا بوت کردن ، بارگذاری سیستم‌عامل در حافظه کامپیوتر است که معمولاً از درایو دیسک سخت و گاه‌گاهی از روی دیسک نرم انجام می‌شود.
راه‌اندازی معمولاً روال خودکاری است که با روشن نمودن یا بازنشانی رایانه شروع می‌گردد. مجموعه‌ای از دستورها که در حافظه فقط خواندنی قرار دارند، شروع به اجرا می‌کند. دستورها مجموعه‌ای از خودآزمایی هنگام روشن شدن (POST) را به منظور حصول اطمینان از صحت عملکرد ابزارهایی مانند دیسکهای سخت انجام می‌دهند، سپس محل سیستم‌عامل را تعیین و آن را بارگذاری می‌کنند. در نهایت کنترل نیز را به سیستم‌عامل می‌دهند.
بارگذار بوت یا بارگذار راه‌انداز یک برنامه کامپیوتری است که باعث بارگذاری سیستم عامل یا دیگر برنامه‌های نرم‌افزاری به محض روشن شدن سیستم می‌شود.
هر دیسکی که توان بارگذاری و راه‌اندازی اولیه سیستم‌عامل را دارد، اغلب به یک دیسک نرم گفته می‌شود؛ که دارای یک علامت در اولین سکتور آن (بوت سکتور) یعنی وجود عددی خاص در آخرین ۲ بایت این سکتور است
روشن کردن رایانه و بار کردن سیستم‌عامل به درون آن روند راه‌اندازی شده کامپیوتر، هنگام روشن کردن آن را گویند. در این روند معمولاً چند تست سخت‌افزار رایانه و سپس بارگذاری سیستم‌عامل از روی دیسک به حافظه صورت می‌گیرد.
راه اندازی مجدد سیستم به نحوی که نیازی به خاموش و روشن کردن آن نیست. این روند معمولاً به مفهوم بارگذاری، یا بارگذاری مجدد سیستم عامل می‌باشد. در کامپیوترهای IBM و سازگار با آن کاربر می‌تواند با استفاده از ترکیب کلیدهای CTRL-ALT-DEL عملیات راه‌اندازی گرم را انجام دهد.
اگر کاربر چند سیستم عامل را با هم نصب کرده باشد در اینصورت هنگام شروع ویندوز در منوی بوت، دو سیستم عامل یا بیشتر را خواهد دید که به این حالت بوت چندگانه می‌گویند.
پایگاه داده یا دادگان، بانک داده، بانک اطلاعاتی، پایگاه اطلاعاتی در محاسبات، پایگاه داده مجموعه‌ای منظم و سازمان یافته از داده‌های ذخیره‌شده و الکترونیکی از سیستم رایانه‌ای است. وقتی که پایگاه داده‌ها پیچیده‌تر هستند، اغلب با استفاده از تکنیک‌های طراحی رسمی و مدل‌سازی توسعه می‌یابند. سیستم مدیریت پایگاه داده (DBMS) نرم‌افزاری است که با کاربران نهایی، برنامه‌ها و خود پایگاه داده برای گرفتن و تجزیه و تحلیل داده‌ها در تعامل است. نرم‌افزار DBMS علاوه بر این، امکانات اصلی ارائه‌شده برای مدیریت پایگاه داده را نیز دربر می‌گیرد. از مجموع پایگاه داده، DBMS و برنامه‌های مرتبط می‌توان به عنوان «سیستم پایگاه داده» نام برد. غالباً از اصطلاح «پایگاه داده» برای اشاره آزادانه به هر یک از DBMS، سیستم پایگاه داده یا برنامه مرتبط با پایگاه داده استفاده می‌شود. دانشمندان کامپیوتر ممکن است سیستم‌های مدیریت پایگاه داده را بر اساس مدل‌های پایگاه داده‌ای که پشتیبانی می‌کنند، طبقه‌بندی کنند. پایگاه‌های داده رابطه‌ای در دهه ۱۹۸۰ غالب شدند. این داده‌ها به صورت سطر و ستون در مجموعه‌ای از جداول مدل می‌شوند و اکثریت قریب به اتفاق از SQL برای نوشتن و پرس‌وجو از داده‌ها استفاده می‌کنند. در دهه ۲۰۰۰، پایگاه داده‌های غیر رابطه‌ای محبوب شدند که به آنها NoSQL گفته می‌شود زیرا از زبانهای مختلف پرس‌وجو استفاده می‌کنند.
در اصطلاح‌نامه کتابداریسلطانی، پوری؛ اصطلاح‌نامه کتابداری؛ تهران: کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، 1365. در تعریف پایگاه اطلاعاتی آمده‌ است: واحدی است از سوابق و بایگانی‌های قابل خواندن با ماشین که برای یک کاربرد واحد تعبیه نشده، بلکه به منزله یک مجموعه متجانس برای مقاصد مختلف به کار می‌رود.
در فرهنگ کاربران کامپیوترفرهنگ کاربران کامپیوتر؛ ترجمه ادیک باغداساریان؛ تهران: کانون نشر علوم، 1372. تعریف پایگاه داده‌ها چنین آمده‌است: مجموعه‌ای از اطلاعات مرتبط دربارهٔ یک موضوع که به صورتی مفید سازمان یافته‌اند و پایگاهی برای روال‌هایی چون بازیابی اطلاعات، تصمیم‌گیری و نتیجه‌گیری در اختیار قرار می‌دهد.
اصطلاح پایگاه داده‌ها در فرهنگ تشریحی کامپیوتری مایکروسافتمایکروسافت؛ فرهنگ تشریحی اصطلاحات کامپیوتری میکروسافت، ترجمه مجید سماوی، تهران: کانون نشر علوم، 1373. به شرح زیر توصیف شده‌ است: مجموعه‌ای از داده‌ها، فایلی شامل تعدادی رکورد (یا جدول) متشکل از چند نوع فیلد (ستون)، در کنار عملگرهایی که جستجو، مرتب‌سازی و عملیات مشابه را سهولت می‌بخشد. پایگاه اطلاعاتی به سیستم نگهداری مجموعه‌ای از داده‌ها به هم گفته می‌شود که هدف آن حفظ اطلاعات و اشاعه آن در مواقع لزوم است۰ اطلاعات مورد اشاره به آن چیزی گفته می‌شود که فرد با سازمان برای گردش امور جاری خود به آن نیازمند است.