moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
نمایش‌نامه‌های او در بیش از ۴۰ جشنوارهٔ تئاتر در عراق و خارج از عراق به روی صحنه رفته و جایزه‌های زیر را دریافت کرده‌است:
ویکی‌پدیای عربی، نسخهٔ ۱۴ سپتامبر ۲۰۰۷.
تیزی وزو شهری است در الجزایر.
این شهر مرکز استان تیزی وزو است. تیزی وزو از مراکز قوم کابیله است و معنی نام این شهر در زبان آمازیغ «دیدگاه گُل» است.
هود، روستایی از توابع بخش بیدشهر ، شهرستان اوز در استان فارس ایران است.
این روستا در شمال شهر اوز و در مسیر اوز به جهرم و در ۹۲ کیلومتری جنوب شرقی جهرم واقع شده‌است. این روستا از روستاهای تاریخی ایران به‌شمار می‌آید که قدمتی بالا دارد. گویند در دوران قدیم روستا شهری بزرگ بوده‌است.
دارای ۳۴۷ خانواده و جمعیت ۱۳۱۴ نفر جمعیت می‌باشد که عمده‌ی مردم آن از اهل سنت و از شاخه شافعی یعنی از پیروان امام محمد ادریس شافعی هستند. زبان ایشان فارسی است و به گویش اچمی تکلم می‌کنند.
اَچُمی از گویش‌های به جا مانده از زبان فارسی پهلوی، مربوط به دوره ساسانیان و پیش از آن می‌باشد و یکی از هفت ریشه اصلی زبان فارسی کنونی است. امروزه به خاطر تفاوت‌های زیادش با زبان پارسی معیار به عنوان یک زبانِ مستقل از شاخهٔ زبان‌های ایرانی‌تبار جنوب غربی قلمداد می‌شود. اچمی بیدشهری نواده پارسی میانه محسوب می‌شود. این زبان به خاطر نگه داشتن واژگان بسیاری از پارسی میانه، زبانی خالصتر از زبان پارسی مدرن است و حتی هنوز ارتباط نزدیکی با پارسی باستان دارد.D. N. Mackenzie, R. E. Emmerick, Dieter Weber (1991) "Corolla iranica", 1991, Published by P. Lang, , 9783631435892
بیشتر ساکنان جنوبی استان فارس و هرمزگان به این گویش صحبت می‌نمایند.اچمی از گویش‌های فارسی‌تبار یعنی متعلق به شاخه جنوب غربی زبان‌های ایرانی است. نام این گویش از کلمه اچم که به معنای برویم- بروم- می‌روم، می‌باشد، که به علت استفاده فراوان این لفظ در یاد دیگر فارسی زبانان می‌ماند. این گویش در جای جای منطقه جنوب به شکل‌های متنوعی خود را نشان داده و نمود کرده‌است که بیشتر این تفاوت‌ها در تلفظ واژگان است. گویش اچمی لهجه‌های بسیار فراوانی را در بر می‌گیرد.
گرچه به زبان همه ساکنان لارستان، لاری گفته می‌شود، این زبان در جای جای این منطقه نمودهای گوناگونی دارد که بیشتر این تفاوت‌ها در تلفظ واژگان است. زبان لارستانی بیش از چندین لهجه را دربر می‌گیرد: لاری، فرامرزی، بشکردی، کُوخِردی، خُنجی، اسیری، اِوَزی، جناحی (جمسی)، گَوده‌ای، گِراشی، فیشوَری، فداغی، بیخه‌ای ،و بَستَکی.
در بسیاری از مناطقی که به این گویش صحبت می‌کنند، کلمات و واژگانی خاص نسبت به بقیه مناطق اطراف خود به کار می‌برند که در بعضی موارد تأثیر گرفته از زبان‌های هندی، انگلیسی، پرتغالی و عربی است که به علت مراودات بسیار زیاد مردم این مناطق با کشورهای مختلف می‌باشد.
این روستای بزرگ، شامل امکانات زیر است:
هفت مسجد (خواهران و برادران)، کلاس حفظ با امکانات خوابگاهی (خاص دو ماه تابستان)، مدارس ابتدائی و راهنمایی پسران و دختران، پیش دبستانی، خانهٔ بهداشت، مرکز مخابرات، پارک محله‌ای، جادهٔ آسفالته، آب لوله‌کشی شدهٔ شیرین، برق منطقه‌ای شبانه‌روزی، دو سد و آبگیر مصنوعی، مجموعهٔ ورزشی، دشت‌های تفریحی، دو بلوک زنی، آپاراتی یا پنچرگیری و تعویض روغن ماشین آلات، دو کارواش (ماشین شویی)، و بانک تجارت، از امکانات موجود در روستا می‌باشند.
گذران زندگی مردم از طریق کار در کشورهای عربی حوزهٔ خلیج فارس تأمین می‌شود. همچنین کشاورزی شغل مردم روستا است،
کشاورزی:
بر اساس نقشه و مدارک مستند، میزان مستثنیات اراضی از زمین‌های منابع ملی در روستای هود ۱۲۱۷ هکتار است که شامل قطعات متعدد در اطراف و جوانب روستا از آن جمله مناطق کوهستانی غرب و دشت شرق روستا است. بخش عمده‌ای از اراضی این روستا، آبی و بخشی نیز به صورت دیمی کاری، زراعت می‌شود. در هود آب‌های جاری یعنی رودخانه، چشمه و قنات وجود نداردو استحصال آب از طریق استفاده از موتور پمپ‌های دیزلی یا برقی صورت می‌پذیرد.
روش آبیاری در باغات از سیستم آبیاری تحت فشار، معروف به آبیاری قطره‌ای و در اراضی زراعی به روش سنتی و غرقابی است. اراضی این روستا، خرده مالکی است و بر اساس مدارک موجود، مشمول هیچکدام از مواد قانون اصلاحات اراضی واقع نشده‌است (هر چند که در این خصوص، در اراضی دیمکاری، اختلافاتی وجود دارد و در مورد شمول اراضی نسبت به قضیهٔ اصلاحات اراضی، اختلاف نظر وجود دارد).
در گذشته روش تقسیم محصول بین برزگر و مالک در زمین‌های آبی به صورت دو پنجم (برزگر) و سه پنجم (مالک) بوده‌است اما در شرایط فعلی به صورت یک چهارم (برزگر، کارگر کشاورزی مستأجر) و سه چهارم (مالک) بوده که همهٔ عوامل زراعی مانند (آب، زمین بذر و..) بجز آبیاری و مراحل داشت محصول که زارع یا مستأجر معمولاً عهده‌دار است، به عهدهٔ مالک است.
درآمد کشاورزان که معمولاً از یک کاشت زمستانه استفاده می‌نمایند، تابع شرایط آب و هوایی و میزان بارندگی است و در مقابل، هزینه‌های جاری نیز به شرایط یاد شده ارتباط دارد که در مجموع، هزینه‌های کل در حدود پنجاه درصد در آمد ناخالص است.
ارتفاعش از سطح دریا در حدود ۹۵۰ متر و از سمت شمال به روستای کاریان و از سمت شرقی به روستای بیدشهر و (شهر کوره «مرکز بخش») و دریاچهٔ فصلی مجاورت دارد.
این روستا به جز از سمت شرق، محصور در ناهمواری‌های کوهستانی و محدودهٔ آن در حدود ۲۰۰ کیلومتر مربع است که غربی‌ترین و آخرین روستای بخش بیدشهر و بر سر راه اوز - شیراز از طریق راه جهرم قرار داشته و یکی از خوش آب و هواترین مناطق شهرستان اوز و از لحاظ وفور منابع آب شیرین از نادرترین نقاط آن است، چرا که از لحاظ اکولوژی و زمین ساختی در دامنهٔ مناسبترین مخروط افکنهٔ قلهٔ چابار استقرار یافته و به برکت آب‌های نشتی از غارهای آهکی کوهستان‌های جنوبی که به صورت طبیعی و خدادادی محصور در یک لایه محافظ مارنی است. محدوده‌ای هرچند کوچک در آن غنی از منابع گوارای آب آشامیدنی و به منزلهٔ یک سد طبیعی زیر زمینی در مقابل هجوم آب‌های شور منطقه حاصل از وجود گنبدهای نمکی و گچی دشت و کوهپایه‌های اوز است.
پوشش گیاهی منطقه از گونه‌های گرمسیری زاگرس و شامل درخت و درختچه‌های هر چند تنک و کم پشت کنار (سدر) است که از گونه‌های منحصر بفرد لارستان است (به حکایت نوشته‌های ابن بطوطه، جهانگرد مشهور مراکشی هنگام عبور از لارستان در عهد صفویه، گویا از لار تا خنج، همه جا جز جنگل‌های انبوه و سایه سارهای کنار چیزی مشاهده نکرده‌است؛ و اگر بزرگنمائی و غلو نکرده باشد می‌گوید: خورشید را به چشم ندیدم)، بادام کوهی و در ارتفاعات، گیاهان صنعتی چون آنغوزه و گونی زده و گیاهان مرتعی متنوع و پر گل و بعضاً گیاهان داروئی همچون آویشن، بابونه، گلپر، گلرنگ و غیره یافت می‌شود.
از لحاظ حیات وحش در گذشته در دشت‌ها، آهو، گرگ، روباه، گراز (خوک وحشی)، خارپشت (به زبان محلی: چوله یا صید)، جوجه تیغی، کفتار و شغال و در کوهستان‌ها انواع بزکوهی (کل، میش و قوچ) فراوان یافت می‌شد، که متأسفانه نسل بسیاری از آن‌ها در حال انقراض و نابودی است. لازم به توضیح است که این منطقه یکی از اولین زیستگاه‌های کفتار بوده، همچنین قوچ وحشی لارستانی از گونه‌های شناخته شدهٔ حیات وحش ایران است.
گرچه متأسفانه این روستا همچون سایر روستاهای کشور و منطقه، دارای تاریخ علمی شناخته شده‌ای نیست ولی به لحاظ مجاورت و همسایگی با روستای باستانی کاریان و با توجه به آثار به جا مانده که هر کدام در شمار و اندازهٔ آثار قابل ثبت مواریث فرهنگی مملکت است، قدمت این روستا مربوط به سال‌های متمادی قبل از اسلام است. آثار و بقایای قلعه‌هایی همچون تمب پس تمب (تمب یا قلعهٔ پاس تمب)، قلعهٔ زیردژ، قلعهٔ شهرستان، قلعهٔ خندقی و قلعهٔ جهان‌آباد (جهنو)، حاکی از قدمت و دیرینگی و گسترهٔ وسیع و آبادانی و رونق این روستا از سده‌های قبل از اسلام است.
در گذشته‌های نه چندان دور، مورخینی همچون میرزا حسن حسینی فسائی، صاحب کتاب فارسنامهٔ ناصری و نصیرالملک صاحب کتاب آثار العجم از این روستا در نوشته‌های خویش نام برده‌اند. دانشمند فرهیخته و مورخ نامدار، محمد ابراهیم باستانی پاریزی از اساتید برجستهٔ دانشگاه تهران در کتاب حماسهٔ کویر تحت عنوان آثار وجودی قلم به دست‌ها و شمشیر به دست‌ها، از مبارزات شخصی به نام فضلعلی قلعه تیری هودی نام می‌برد که به مدت پانزده سال با اقوام و اقارب خویش در قلعهٔ هود (که هنوز در ورودی روستا آثارش باقی است)، معتمد الدولة فرهاد میرزا شاهزادهٔ قاجار و فرمانروای فارس و محمد علی قوام الملک را گرفتار و در حملات سرکوب گرانه، آنان را زمین گیر نموده‌است.
در ناسخ التواریخ و تاریخ جهانگیریه به تألیف محمد اعظم خان بستگی پیرامون همین موضوع از هود و چهره‌های نامدار آن نام برده شده‌است. بخصوص شخص معتمد الدوله فرهاد میرزای قاجار در کتاب خویش شرح مفصلی در موضوع یاد شده آورده‌است. وجه تسمیهٔ این روستا به درستی معلوم نیست و واژه‌هایی همچون هودژ، هوده یا هد (به معنای سود و فایده در مقابل بیهوده) به آن نسبت می‌دهند لکن رایج‌ترین روایت با نسبت این روستا به هود پیامبر (ع) یا نام شخصی به همین نام ممکن است بوده باشد.
در روستای هود آثار باستانی واماکن دیدنی گوناگونی وجود دارد، و با توجه به توضیحات بالا به وفور یافت می‌شود که عبارت‌اند از:
ماهیگیری به شکار ماهی از آب با قلاب، تور یا هر ابزار دیگری توسط فرد ماهیگیر می‌گویند. ماهیگیری می‌تواند شامل صید آبزیان غیر از ماهی، مانند نرم‌تنان، سرپایان، سخت‌پوستان و خارپوستان باشد. این اصطلاح معمولاً برای صید ماهی‌های پرورشی یا پستانداران آبزی مانند نهنگ، که اصطلاح صید نهنگ برای آن مناسب‌تر است، به کار نمی‌رود. ماهی‌ها علاوه بر صید برای خوردن، جهت تفریح و سرگرمی نیز صید می‌شوند. همچنین مسابقات ماهیگیری نیز برگزار می‌شود و ماهی‌های صید شده گاهی به عنوان نشان پیروزی محافظت شده یا زنده نگهداری می‌شوند.
ماهیگیری تجاری به دو صورت سنتی (غیرصنعتی) و صنعتی انجام می‌شود و ماهیگیری ورزشی صرفاً جهت لذت بردن از صید ماهی و جنگ و کشمکش و هیجان انجام می‌گیرد و بعد از بیرون کشیدن ماهی از آب به‌وسیله چوب و چرخ تخصصی دوباره به دامان طبیعت بازگردانده می‌شود.
در ماهیگیری سنتی معمولاً از تور برای صید ماهی استفاده می‌شود. یکی از این روش‌ها نصب تورهای عمودی به صورت ثابت در طول خط ساحلی است که با استفاده از جزر و مد آب دریا باعث گیرافتادن ماهی در تور می‌شود. روش دیگر استفاده از تورهای بزرگ در سطح یا کف دریاست. این تورها ممکن است در یک ناحیه دریا پهن شده یا توسط کشتی در مسیر مشخصی کشیده شود.
ماهیگیری صنعتی به وسیله روش‌های نوین مانند استفاده از رادار، سونار، تصاویر ماهواره‌ای و تجهیزات پیشرفته مکانیکی مانند تورهای هدایت شونده، جرثقیل‌های بزرگ و دستگاه‌های مکش انجام می‌گیرد.
ساکاروک یا ساکارولی. نامی که تاریخ‌دانان یونانی (مثلاً استرابو) در مورد قومی از سکاها، از باجگزاران هخامنشیان که داریوش بزرگ نام آنان را در سنگ‌نبشتهٔ نقش رستم سَک‌هئومَ وَرک یاد کرده و اکنون این عقیده قوت یافته که این قوم همان تخاری‌ها بوده‌اند.
رودخانهٔ اَرغَنداب (اوستایی: "Xᵛarənahvaitī"/"خوَرِه‌نَوَیتی"؛ لاتین: "Arachotus"/"آراخوتوس"؛ انگلیسی: "Arghandab") رودخانه‌ای است که ولایت غزنی منبع گرفته پس از عبور از ولایت قندهار در ولایت هلمند به رود هلمند می‌پیوندد.
درازای رود ارغنداب حدود ۴۰۰ کیلومتر است. سرچشمه آن از هزاره‌جات و شمال غرب سنگماشه مرکز جاغوری است و از آن‌جا، به سمت جنوب غرب جریان دارد و از نزدیکی شهر قندهار عبور می‌کند و سپس در ۳۰ کیلومتری پایین گرشک به هلمند می‌ریزد. ارغنداب در پایین‌دست خود برای آبیاری بسیار استفاده می‌شود و تحت کنترل سازمان عمران دره هلمند و ارغنداب قرار دارد. این دره مزروعی و پرجمعیت است. با این حال گفته می‌شود که آب آن تا حدی شورمزه است.
مردمان باستان که پیرامون سه هزار سال پیش برای سکونت به این منطقه رسیدند این رود را به نام رود افسانه‌ای در داستان‌های باستان یعنی رود هَرَهُوَتی نامیدند. این نام به مرور به صورت ارغند درآمد و سپس ارغنداب نامیده شد.Boyce, Mary, and Frantz Grenet. 1991. Zoroastrianism under Macedonian and Roman rule. Leiden [u.a.]: Brill. p.125
برخی نام این رود را مرکب از دو کلمه «ارغند» (به معنای خشمگین) و «آب» می‌دانند که معنی رود خشمگین را می‌رساند.
سرزمینی که گذرگاه آن است رُخَج نام دارد که این نام نزد تاریخ‌دانان و گیتاشناسان قدیم یونان آراخوزیا تلفظ می‌شد.
جای تردید است که آیا رود رخج باستان را باید با ارغنداب یکی دانست یا با ریزابه اصلی آن تَرناک که در ۵۰ کیلومتری سمت چپ جنوب غربی قندهار به آن می‌پیوندد. ترناک که در جنوب قندهار جریان دارد، با طول آن حدود ۳۲۰ کیلومتر، از ارغنداب بسیار کوتاه‌تر و کم‌حجم‌تر است.
این دریا از نشیبی های رشته کوه بابا و از سطح مرتفع ناور منبع گرفته ابتدا به سمت شمال و سپس به استقامت جنوب به حرکت می افتد. آب ارغنداب بیشترین استفاده توسط زمین کشاورزی مجاور میشود و با اعمار بند ارغنداب بازدهی کشاورزی منطقه را زیادتر نموده است. بقیه آب این دریا پس از عبور از شهر قندهار با ترناک رود و رود ارغستان یکجا گردیده و در سی کیلومتری جنوب شهر گرشک و در مجاورت قلعه باستانی بست به هیرمند می ریزد.
پارت می‌تواند در موارد زیر بکار رود:
کارمانیا نام سرزمین باستانی کرمان نزد یونانیان بوده است. این ناحیه از شمال به پارت، از مشرق به زرنگ و گدروزی، از جنوب به دریای عمان و از مغرب به پارس می‌رسیده است.
هاگانا یا هگانا یا هه‌گَنه (در عبری: ההגנה به معنای دفاع) یک سازمان شبه‌نظامی یهودی وفادار به ایدئولوژی صهیونیزم بود که سال ۱۹۲۰ در فلسطین تحت قیومیت انگلستان به جای سازمان هاشومیر تشکیل شد. این سازمان به‌تدریج به شاخه نظامی غیررسمی آژانس یهود تبدیل شد.Haganah definition, history and pronunciation - Hagganah, Hagana, Zionism and Israel -Encyclopedia / Dictionary/Lexicon of Zionism/Israel/ و علیه اعراب فلسطینی و حکومت قیم بریتانیا مبارزه می‌کرد. با اعلام استقلال اسرائیل در سال ۱۹۴۸ میلادی و برپائی نیروهای دفاعی اسرائیل، هگانا با دیگر گروه های شبه نظامی ادغام و به صورت نیروی نظامی دولت اسرائیل تجدید ساختار شد.
این سازمان از میانه‌های دههٔ ۱۹۳۰ میلادی و به تلافی‌جویی در برابر حملات و تعرضات اعراب پرداخت. هگانا همچنین در اعتراض به محدودیت‌هایی که از سوی حکومت قیم بریتانیا علیه مهاجرت یهودیان به اسرائیل وضع شده بود، علیه حکومت قیم دست به یکسری عملیات خرابکاری زد.
هگانا بزرگ‌ترین و اصلی‌ترین سازمان نظامی یهودی پیش از سال ۱۹۴۸ در فلسطین بود که یک سرویس اطلاعاتی بنام «شای»، به منظور گردآوری اطلاعات برای فعالیت‌های خود و نیز به منظور رساندن اطلاعات به رهبران اسرائیل جهت مبارزهٔ سیاسی و نظامی با اعراب ساکن فلسطین و با کشورهای عربی و با حکومت قیم بریتانیا برپا نموده بود.
همچنین این سازمان اصلی ترین بخش اسرائیل درگرفتن خانه های اعراب فلسطینی بود که با پول یا ارعاب یا قتل همراه بود.
لحی (به عبری: ארגון، مخففِ לוחמי חרות ישראל به معنای سرواژه «رزمندگان اسرائیل») یک گروه کوچک شبه‌نظامی زیرزمینی برپایه تفکر صهیونیزم بود که در سال ۱۹۴۰ میلادی تشکیل شد. با اعلام استقلال اسرائیل در سال ۱۹۴۸ میلادی و برپائی نیروهای دفاعی اسرائیل، هر سه جنبش زیرزمینی هگانا، اتسل و لحی منحل شدند.
این گروه توسط حکومت انگلیسی حاکم"Stern Gang" A Dictionary of World History. Oxford University Press, 2000. Oxford Reference Online. Oxford University Press و نیز سازمان ملل، به عنوان یک گروه تروریستی شناخته شده بود.
از عملیات‌های گروه شبه‌نظامی به ترور فولک برنادوت، دیپلمات سوئدی و میانجی ارشد سازمان ملل در نزاع اعراب و اسرائیل اشاره کرد. وی در تاریخ ۱۷ سپتامبر ۱۹۴۸ میلادی، در حالی که همراه با دستیارش سرهنگ آندره سروت سوار بر خودروی سازمان ملل متحد و در حال عبور از منطقهٔ در اورشلیم بود، توسط چند تن از اعضای گروه لحی به قتل رسید."A murder waiting to happen" نقد کتاب Haaretz, Oct 1, 2006. Verified 23rd Oct 2008.
در ۹ فوریه ۱۹۵۳ سفارت شوروی در تل‌آویو توسط سه عضو گروه شبه‌نظامی لحی منفجر شد. شدت انفجار به حدی بود که ساختمان نیمه‌ویران شد. بمب‌گذاری باعث قطع موقت روابط شوروی و اسرائیل شد.
خلیل اسفندیاری (زاده ۳ آوریل ۱۹۰۱ ایذه - درگذشته ۱۶ ژانویه ۱۹۸۳ مونیخ) دیپلمات و سیاست‌مدار ایرانی بود، که در فاصله سالهای ۱۹۵۲ تا ۱۹۶۱ به عنوان سفیر ایران در آلمان فعالیت می‌کرد. وی فرزند چهارم اسفندیار خان بختیاری؛ فرزند ارشد حسینقلی خان ایلخانی بود. او پدر ثریا اسفندیاری؛ ملکه ایران در زمان دودمان پهلوی می‌باشد
خلیل اسفندیاری، فرزند چهارم اسفندیار خان و مریم اسفندیاری بود، که در تاریخ ۳ آوریل ۱۹۰۱ زاده شد. پدر وی اسفندیار خان سردار اسعد، از ایلخانان بنام بختیاری بود. عمویش علیقلی خان سردار اسعد، فاتح تهران در جریان انقلاب مشروطه و عموی دیگر وی نجف‌قلی‌خان، ملقب به صمصام‌السلطنه؛ ۲ دوره رئیس‌الوزرای ایران در دورهٔ قاجار بود. اسفندیاری در خانواده‌ای قدرتمند و سیاسی بزرگ شد و در پائیز ۱۹۲۴ برای ادامه تحصیل، عازم برلین، آلمان شد.
اسفندیاری در سال ۱۳۰۲ در دانشگاه برلین و در رشته حقوق و اقتصاد سیاسی، شروع به تحصیل نمود. در سال ۱۳۰۳ زمانی که در آلمان در حال تحصیل بود، با اوا کارل ازدواج کرد. اوا، در سال ۱۹۰۶ در شهر سن پترزبورگ، پایتخت دولت روسیه تزاری متولد شد و پیش از شروع جنگ جهانی اول به همراه خانواده‌اش به آلمان بازگشتند. خلیل در عشایر بختیاری متنفذ بود. این عشایر در نواحی مرکزی و جنوبی ایران سکونت داشت.
اسفندیاری، پس از پایان تحصیلاتش به ایران بازگشت و مدت کوتاهی، در املاک مادری‌اش در آنزان و در دامنه کوه‌های زاگرس، سپری کرد. سپس به اصفهان رفته و بعد از شش سال که از ازدواجشان می‌گذشت، اولین فرزندشان، ثریا به دنیا آمد. وضعیت نامطلوب بهداشتی در ایران و شیوع آبله، آن‌ها را بر آن داشت، تا برای دوری از خطر بیماری، رهسپار برلین شوند. چهار سال بعد، مجدداً به اصفهان رفتند و در این مدت صاحب پسری شدند، که نامش را "بیژن" نهادند. در فروردین ۱۳۲۵ خانواده بختیاری به سوئیس مهاجرت کردند و در شهر زوریخ ساکن شدند. یکسال بعد، در سال ۱۳۲۶ خلیل به تنهایی به ایران بازگشت و در دوره‌ای ۴ ساله، به محمدرضاشاه کمک کرد، تا سران عشایر را تحت فرمان حکومت درآورد.
پس از ۴ سال بار دیگر اسفندیاری، ایران را به مقصد اروپا ترک کرد. ابتدا به سوئیس رفت، سپس به همراه همسر و ۲ فرزندش، راهی آلمان شد و با حکمی که از سوی دربار ایران صادر شده بود، در تاریخ ۱۸ ژوئن ۱۹۵۲ جانشین سفیر وقت ایران در آلمان، عبدالله انتظام‌السلطنه گردید. خلیل اسفندیاری ۹ سال به عنوان سفیر ایران در آلمان فعالیت کرد و در سال ۱۹۶۱ امیر خسرو افشار جانشین وی شد.ثریا اسفندیاری، Louis Valentin Palace of solitude, 1992 - 166 S. , S.4 اسفندیاری دیگر به ایران بازنگشت و در سال ۱۹۶۱ به شهر مونیخ نقل مکان کرد. وی در سال ۱۹۸۳ در شهر مونیخ، آلمان درگذشت.
رَمَت گَن (در عبری: רמת גן) یکی از شهرهای اسرائیل است. شهر رمت گن یکی از چند شهر به هم پیوسته‌ای است که تل‌آویو بزرگ را تشکیل می‌دهند.
دانشگاه مذهبی برایلان در شهر رمت گن واقع شده است. هم‌چنین بزرگ‌ترین بیمارستان و مرکز درمانی در کشور اسرائیل به نام مرکز درمانی شیبا، در شهر رمت گن واقع شده‌است.این شهر در کل دارای ۱۱۲ کنیسه و دو یشیوا (حوزه‌های سنتی مطالعه و آموزش «تلمود‌»و «تورات‌‌») است. همچنین مرکز کابالا در این شهر واقع شده‌است.
هم‌چنین یک ورزشگاه‌های بزرگ ورزشی با ظرفیت ۴۱٬۵۸۳ نفر، با نام ورزشگاه رمت گن یا «ورزشگاه ملی» در شهر رمت گن قرار دارد که خانه کنونی تیم ملی فوتبال اسرائیل است.
پـِتَخ تیکْوا (به عبری: פתח-תקווה) یکی از شهرهای اسرائیل است. شهر پتخ تیکوا یکی از چند شهر بهم پیوسته‌ای است که تل‌آویو بزرگ را تشکیل می‌دهند.
بخش عمده این شهر محل سکونت لایه‌های کم‌درآمد شهری و یهودیان مهاجری است که از روسیه، یمن، سومالی، سودان و خیلی کشورهای دیگر به اسرائیل آمده‌اند.روایت یک روزنامه‌نگار ایرانی از اسرائیل؛ «سختی زندگی در سرزمین شیر و عسل»، دویچه وله فارسی
هود هَشارون (در عبری: הוד השרון به معنای: «شکوه شارون») یکی از شهرهای کشور اسرائیل است. شهر هود هشارون یکی از چند شهر بهم پیوسته‌ای است که تل‌آویو بزرگ را تشکیل می‌دهند.
گاموح ، یک گروه سیاسی مردمی است که برای استقلال آذربایجان ایران از ایرانویلیام او. بیمن، "The "Great Satan" vs. the "Mad Mullahs" "(به فارسی: شیطان بزرگ در مقابل ملایان دیوانه)"، انتشارات دانشگاه شیکاگو، 2008. pg 135: "The Bush administration also flitered with supporting the Mujaheddin-Khalq (MEK) in their efforts to overthrow the Tehran government, supporting Mahmud Ali Chehregani, leader of an Azerbaijani separatist movement calling for a federated Iran".] و اتحاد آن با جمهوری آذربایجان فعالیت می‌کند. این گروه سیاسی در سال ۲۰۰۲ پس از انشعاب محمودعلی چهرگانی از جاماحhttps://web.archive.org/web/20020610052237/http://camah.com/cehreqani.shtml بیانیه رسمی کمیته مرکزی جاماح در رابطه با اخراج چهرگانی و مهاجرتش به خارج از کشور توسط وی بنیان‌گذاری شد و فعالیتش در ایران ممنوع اعلام شده‌است. هم‌اکنون پایگاه این گروه در باکو است.http://www.unpo.org/images/member_profile/2010junesouthernazerbaijanunpomemberprofile.pdf
رمت هشارون (در عبری: רמת השרון) یکی از شهرهای کشور اسرائیل است. شهر رمت هشارون یکی از چند شهر بهم پیوسته‌ای است که تل‌آویو بزرگ را تشکیل می‌دهند.
در سال ۱۹۲۲، اعضایی از یهودی ها از یافا به پیشوایی خاخام یاکوف بن شالوم خود را سازماندهی نمودند، با اهداف جستجوی زمین برای تشکیل دادن یک سکونت گاه نوین در یک مکان باز. ، خارج از ناحیه شهری فراوان و پر ازدحام یافا. خاخام بن شالوم که دو سال پیش از لهستان به سرزمین اسرائیل مهاجرت نمود و رستورانی را در برزن نِو شالوم در یافا بازگشایی نمود، آرزویش این بود که باغ شهر را پایه گذاری نماید که قسمتی از شهرک پایه گذاری گردیده نباشد. این اعضا کمیته ای را به اسم «ایر شالوم» پایه گذاری کرد و شروع به جستجوی زمین نمود. آنان در روز های آغازین کارشان برای خرید زمین در ناحیه میکوا اسرائیل مذاکره نمودند، ولی چون نتیجه نداد، زمینی را در قسمت شمال شیخ مونس در حومه روستای اجلیل پیدا نمودند.
سالیان نام بخشی است در شرق جمهوری آذربایجان و در ساحل غربی دریای کاسپین با مرکزی به همین نام که بر کرانهٔ رود کورا واقع گشته است. این بخش از مناطق نفت خیز جمهوری آذربایجان به شمار می‌آید. این بخش جمعیتی بالغ بر ۱۲۰٬۰۰۰ دارد.
اکثر مردم این شهرستان مردمان تالش‌تبار هستند و به زبان تالشی صحبت می کنند.
Wikipedia contributors, "Salyan," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Salyan&oldid=195733791
ورزشگاه رمت گن (در عبری: איצטדיון רמת-גן) نام ورزشگاهی است که در شهر رمت گن در استان تل‌آویو است، واقع شده‌است. این ورزشگاه خانه کنونی تیم ملی فوتبال اسرائیل محسوب می‌شود و همچنین با نام ورزشگاه ملی نیز نامیده می‌شود.
گنجایش ورزشگاه رمت گن ۴۱٬۵۸۳ نفر است. طول زمین چمن ورزشگاه رمت گن ۱۰۵ متر در عرض ۶۸ متر است.
سوخو-۲۴ نام‌گذاری ناتو: فنسر (انگلیسی| Fencer) یک جنگنده ضربتی نسل سوم مافوق صوت، دو کابینه، بال‌متغیر و دوموتوره ساخت شرکت سوخو است. این هواپیما که نخستین سیستم ناوبری و حمله دیجیتال شوروی را در خود داشت نخستین پرواز خود را در سال ۱۹۷۰ انجام داده و از سال ۱۹۷۴ وارد ارتش شوروی شد و هم‌اکنون نیز در ارتش‌های روسیه، اوکراین، قزاقستان، الجزایر، سودان، سوریه و ایران در حال خدمت است. البته نیروی هوایی روسیه در حال جایگزینی تدریجی این هواپیما با جنگنده بمب‌افکن سوخو-۳۴ است.SU-34 Fullback Desighner: Sukhoi Producer: Irkut / Russia Defence Updateحدود ۱۴۰۰ فروند از این هواپیما تا سال (۱۹۹۳) تولید شد.
سوخو-۲۴ که پاسخ روس‌ها به جنگنده بمب‌افکن اف-۱۱۱ آمریکایی‌ها بود، اختصاصاً برای حملات ارتفاع پایین مافوق صوت به عمق خاک دشمن طراحی شده و طراحی بال متحرک آن باعث شده تا قابلیت فرود و برخاست کوتاه را داشته‌باشد. بارگیری بال بالای این هواپیما نیز باعث شده تا پرواز باثباتی در ارتفاع پایین و مقاومت خوبی در مقابل جریان باد داشته‌باشد. این هواپیما با وزن خالی بیش از ۲۲ تن توانایی حمل ۸ تن مهمات از جمله بمب‌های هسته‌ای تاکتیکی، و دیگر انواع بمب و موشک و راکت و سوخت اضافی را دارد.
تولید جنگنده بمب افکن بال متغیر آمریکایی اف-۱۱۱ در نیمه دهه ۱۹۶۰ تهدیدی جدی برای شوروی بود. به همین دلیل کارخانه سوخو هم مأمور ساختن هواپیمایی با قابلیتهای مشابه شد. بعضی از اهداف طراحان سوخو در طرح جدیدشان، قابلیت پرواز فراصوتی در ارتفاع پایین، توانایی اجرای عملیات در شب یا روز و در همه گونه شرایط جوی و قابلیت استفاده از باندهای نامناسب و کوتاه بود. اولین طرح پیشنهادی، یک بمب‌افکن بال مثلثی عمودپرواز بود که به نتیجه مطلوب نرسید و کارخانه سوخو با استفاده از تجربه حاصله از تولید هواپیماهای بال متغیر سوخو-۱۷ و میگ-۲۳، به طرح بال متغیر دیگری روی آورد که آن را رسماً سوخو-۲۴ نامیدند. پیش‌نمونه سوخو-۲۴ برای نخستین بار در ۱۷ ژوئیه ۱۹۷۰ پرواز کرد.
سوخو-۲۴ یک جنگنده تهاجمی دو سرنشینه با بال متحرک است. دارای دو موتور و ورودیهای هوایی مستطیلی شکل در محل اتصال بالها در دو طرف هواپیما است.
در انواع تولیدی اخیر از پیشرانه POS R-29Bs استفاده شد.
کُلَنگ‌سانانکلنگ - لغت‌نامۀ دهخدا یا دُرناسانان (Gruiformes) راسته‌ای از پرندگان هستند.
خانواده‌های کلنگان، یلوگان (Rallidae)، باله‌پنجگان (Heliornithidae) و مرغان جارچی در این راسته جای دارند.
مرکز درمانی هداسا (در عبری: מרכז רפואי הדסה، هداسا نام عبری استر ملکه ایران و همسر خشایارشا پادشاه هخامنشی است)، یکی از بیمارستان‌های دانشگاهی اسرائیل است که در سال ۱۹۳۴ میلادی به‌وسیله هنریتا سولد و گروهی از پزشکان یهودی در شهر اورشلیم تأسیس گردید. مرکز درمانی هداسا به خاطر خدمات ناتبعیضگرانه در درمان بیماران اسرائیلی یا فلسطینی، نامزد دریافت جایزهٔ صلح نوبل شد.
بیمارستان هداسا در دو شعبه خود در شرق (قسمت عرب نشین) و غرب اورشلیم، به خدمت به بیماران عرب و یهودی می‌پردازد. مرکز درمانی هداسا، بخشی از مجموعه بیمارستان‌های دانشگاهی اسرائیل است که با دانشکده علوم پزشکی دانشگاه عبری اورشلیم همکاری می‌کند. طراح اصلی مرکز درمانی هداسا، اریک مِندلسون، معمار یهودی‌تبار آلمانی بود.Our Hospitals , Hadassah Medical Center
در دو بیمارستان هداسا بر روی کوه اسکوپوس و در محله عین کارم اورشلیم، بیش از ده هزار دستگاه علمی، پزشکی و درمانی نصب شده که ارزش آنها بر یکصد میلیون دلار بالغ می‌شود.
در ماه مارس ۱۹۴۷ میلادی، عبدالقدیر الحسینی رهبر نیروهای عرب در اورشلیم تهدید کرد که بیمارستان و مرکز درمانی هداسا را منفجر خواهد کرد. وی هرگز نتوانست به وعده خود در منفجر کردن بیمارستان عمل کند اما هراز چندگاهی به بیماران عرب و یهودی که به بیمارستان می‌رفتند یا از بیمارستان برمی‌گشتند حملاتی انجام می‌گرفت. بدترین این حملات در روز ۱۳ آوریل ۱۹۴۸ روی داد که به کشتار کاروان مرکز درمانی هداسا مشهور شد.
در صبحگاه روز ۱۳ آوریل ۱۹۴۸، نیروهای تحت فرمان عبدالقدیر الحسینی با حمله به کاروان پزشکان، پرستاران، دانشجویان رشته پزشکی و خدمه بیمارستان، ۷۷ تن ازآنان را به قتل رساندند. این حمله که به کشتار کاروان مرکز درمانی هداسا مشهور شد.
مرکز درمانی هداسا یکی از نخستین بیمارستان‌های دنیا بود که دستگاه مقطع‌نگاری رایانه‌ای (سی‌تی اسکن) را در سال ۱۹۷۷ میلادی در مرکز درمانی هداسا راه‌اندازی کرد. امروزه هداسا در هر دو شعبه خود در شرق و غرب اورشلیم دارای یکی از پیشرفته‌ترین دستگاه‌های مقطع‌نگاری رایانه‌ای در سراسر جهان است. این دستگاه قادر است بدن انسان را در ۶۴ مقطع بررسی و عکس‌برداری کند.
هداسا دارای دستگاه مقطع‌نگاری رایانه‌ای دیگری نیز هست که با کمک پرتوهای رادیواکتیو به نابودی غده‌های بدخیم سرطانی در بدن می‌پردازد.
هداسا نخستین بیمارستان در سراسر جهان بود که در آن دستگاه موسوم به مقطع‌نگاری با نشر پوزیترون نصب و راه اندازی شد و هنوز هم یگانه بیمارستان در جهان است که در کنار این دستگاه با کمک یک سیکلوترون (اتم شکن) می‌تواند بدون هیچگونه فوت وقت، مواد رادیوئی-شیمیائی مورد نیاز آن را تولید کند و در اختیار دستگاه قراردهد. این واقعیت در تشخیص و درمان پزشکی گاهی سرنوشت ساز است زیرا عمر برخی مواد رادیوئی–شیمیائی بسیار کوتاه است و اگر این ماده به موقع به دستگاه رسانده نشود، کارآئی خود را از دست می‌دهد.
هداسا در نصب و راه اندازی دستگاه ام‌آرآی نیز یکی از پیشگامان منطقه خاورمیانه و بسیاری دیگر از کشورهای جهان است. امروز هداسا دارای دو دستگاه ثابت ام‌آرآی و یک دستگاه سیار است. با کمک این دستگاه‌ها می‌توان در همان حالی که عمل جراحی جریان دارد، از قشرهای بدن و اعضای داخلی آن عکس‌های بسیار دقیق تهیه کرد.
هداسا ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
دُرنای سیبری پرنده‌ای به شدت در معرض خطر انقراض از خانواده کلنگان است. این پرنده ظاهر خاصی دارد که آن را از دیگر پرندگان متمایز می‌کند. درنای سیبری پرنده‌ای بزرگ با قدی نزدیک به یک‌ونیم متر و فاصلهٔ دو بال بیش از ۲ متر و بدنی یکدست سفید است که پاهای بلند سرخ‌رنگ دارد و منقار بلند سیاهی روی صورت قرمزرنگ آن نشسته‌است.
درنای سیبری به‌طور تاریخی به سه جمعیت اصلی شرقی، غربی و مرکزی تقسیم می‌شده که جمعیت مرکزی منقرض شده و جمعیت غربی قطعاً منقرض خواهد شد (چون فقط یک پرنده به نام امید باقی‌مانده و افزودن پرنده‌های جمعیت شرقی به آن نتیجه نداده‌است). جمعیت شرقی که در واقع تنها گروه موجود از درنای سیبری است تابستان را در شرق سیبری زادآوری کرده و برای زمستان‌گذرانی به شرق چین می‌آیند، از اعضای این گروه بیش از ۳ هزار درنا باقی‌مانده که زیستگاه زمستانی تقریباً تمام آن‌ها در دریاچه پویانگ و اطراف آن است.
جمعیت غربی و مرکزی تابستان‌ها را در سواحل رود اوب واقع در غرب سیبری و یاقوتستان گذرانده و سپس گروه مرکزی برای زمستان‌گذرانی به هند و گروه غربی به شمال ایران می‌آمدند. از گروه مرکزی در سال ۱۹۹۲ تنها یک جفت باقی‌مانده بود و آخرین آن‌ها آخرین بار در سال ۲۰۰۲ دیده شده و احتمالاً این گروه منقرض شده‌است. از جمعیت غربی آن نیز که تابستان به شمال ایران می‌آمدند از زمستان ۲۰۰۷ تاکنون تنها یک پرنده باقی مانده‌است که زمستان به تالاب فریدونکنار می‌آید. تا سال‌های مسیر پروازی آن‌ها نا مشخص بود. سرانجام ردیابی‌های ماهواره ایی نشان داد که آن‌ها از غرب دریای مازندران وارد ایران شده و در تالاب بین‌المللی فریدون کنار، ازباران و سرخرود زمستان گذرانی می‌کنند. مسیر مهاجرت این یک پرنده از فریدون‌کنار به سوی سواحل غربی دریای خزر ادامه پیدا کرده و پس از گذشتن از استان گیلان، جمهوری آذربایجان، داغستان، و منطقه آستراخان روسیه به سوی شمال قزاقستان رفته و سپس تا رودخانه اوب در نزدیکی اقیانوس منجمد شمالی ادامه می‌یابد.جاذبه‌های تالاب فریدون‌کنار، درنای تنها محسن کاظم پور، روزنامه جام جم، ۲۶ مهر ۱۳۹۰
احتمال انقراض درنای سیبری به شدت بالاست، چراکه جمعیت آن در چند نسل اخیر کاهش شدیدی داشته‌است. تقریباً تمام درناهای سیبری باقی‌مانده در حیات وحش زمستان را در دریاچه پویانگ چین گذرانده و تابستان نیز به شرق سیبری می‌روند و جمعیت آن‌ها در این دریاچه در سال ۲۰۰۸ حدود ۳۷۵۰ و در سال ۲۰۱۲ حدود ۳۴۰۰ بال برآورد شده‌است.BirdLife International 2012. Leucogeranus leucogeranus. In: IUCN 2012. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2012.1 . Downloaded on 04 August 2012.
طول این پرنده ۱۳۵ سانتی‌متر و صدای آن آرام، آهنگین و رسا شبیه کروک کروک است. درنای سیبری در مناطق تالابی، شالیزارها، نیزارها و دریاچه‌ها به سر می‌برد.
پراکندگی درنای سیبری بیشتر در جنوب چین، هند و سیبری روسیه است.
درناهای گروه شمال روسیه زمستان‌ها به مناطق پارک ملی بوجاق کیاشهر در گیلان و فریدون‌کنار مازندران ایران کوچ می‌کردند ولی امروزه نسل آن‌ها در ایران تقریباً منقرض شده.
در ایران در سال ۱۳۸۵ یک میلیون دلار برای حفظ نسل درنای سیبری در تالاب فریدون‌کنار اختصاص یافت که متأسفانه با شکست مواجه شد.خبرگزاری مهر
طول: ۱۴۰ سانتیمتر.
بدن پرنده بالغ تماماً سفید بجز ماسک قرمز تیره‌ای که از نوک منقار تا پشت چشم کشیده شده‌است. عنبیه چشم زرد رنگ و پاها به رنگ قرمز است. جنس نر و ماده مشابه هم هستند اما پرنده نر از ماده کمی بزرگتر است. در پرنده نابالغ ماسک با پر پوشیده شده و شاهپرها به رنگ نخودی است. تنها در این‌گونه از درناها منقار دندانه دار است که به پرنده امکان تغذیه از ریشه‌های زیر زمین و شکارهای لیز و لغزنده می‌دهد. بعضی عقیده دارند که این پرنده با ظاهر و رفتارها و حرکات موزون خود شبیه دلقک‌هاست.
صدا: فلوت مانند و آهنگین
گرایش جمعیتی: در حال کاهش
جمعیت تقریبی: ۳٬۲۰۰ قطعه
محدوده زادآوری و زیستگاهی: ۱۰۷٫۰۰۰ کیلومتر مربع
بیشتر از دیگر گونه‌های خانوادهٔ کلنگان به آب وابسته است. تغذیه، لانه‌سازی، زادآوری و زمستان‌گذرانی این پرنده در تالاب‌های ترجیحاً وسیع و کم عمق (حداکثر ۳۰ سانتیمتر) آب شیرین با میدان دید مناسب است. محدوده زادآوری جمعیت شرقی در بین زمین‌های تالابی با پوشش علف‌های بلند و توندرا بوده و جمعیت مرکزی در باتلاقهای خزه دار و زمین‌های باتلاقی است.
تغذیه، بیشتر از ریشه‌ها، جوانه‌ها، دانه‌های گیاهان آبزی است اما از حشرات، ماهی‌ها و جوندگان کوچک نیز تغذیه می‌کند. زمان مهاجرت شمالی در چین در ماه مارس صورت گرفته و در پاییز مهاجرت به سمت جنوب از اواخر ماه اکتبر تا نوامبر انجام می‌گیرد. درنای سیبری معمولاً در اواخر ماه مه تا اواسط ماه ژوئن دو تخم می‌گذارد اما غالباً یکی آز آن‌ها تبدیل به جوجه می‌شود.
از بین رفتن تالاب‌ها یا پایین آمدن سطح آب آن‌ها از طریق توسعه کشاورزی و افزایش بهره‌برداری انسانی از آن‌ها و افزایش استخراج نفت در زیستگاه‌هایی که این پرنده در آن زمستان‌گذرانی می‌کند.
احداث سه گلوگاه سد که منجر به تغییر الگوی هیدرولولوژیکی رودخانه یانگ تسه سفلی گردید و جمعیت زمستان گذران دریاچه پویانگ را شدیداً تحت تأثیر قرار داد هم از دیگر عوامل محیطی تهدید جدی این‌گونه بوده‌است. افزایش سطح تخریب‌های انسانی به ویژه در پویانگ هو چین و مسموم شدن پرندگان آبزی در محل ذخیره آب هوان ژیدونگ، منطقه شن یانگ به نظر بر روی این‌گونه نیز تأثیر گذاشته‌است.
شکار در مسیر گذر از پاکستان و افغانستان، و حتی جنگ اخیر در افغانستان و همچنین استفاده وسیع از آفت‌کش‌ها و آلودگی در هند نیز از عوامل انقراض جمعیت مرکزی بوده‌است.
این‌گونه در تمامی کشورهای منطقه قانوناً در لیست گونه‌های تحت حمایت (CITES) است؛ و تمامی کشورها یادداشت تفاهمی مبنی بر کمک به حفاظت سایتهای تالابی امضا کرده‌اند.
تلاش برای مدیریت سطح آب در زمان مهاجرت این پرندگان به ویژه در چین صورت گرفته‌است. مناطق حفاظت شده‌ای برای این پرنده در روسیه، چین و هند در نظر گرفته شده‌است.
شبکه درنای آسیایی شمال شرقی (North East Asian Crane Site) تأسیس شده‌است.
همچنین پروژه مشترک حفاظتی چهار کشور چین، قزاقستان، روسیه و ایران با نام Siberian Crane Wetland Project, که از سال ۲۰۰۳–۲۰۰۶ فاز اول عملیات حفاظتی را انجام داده و بین سال‌های ۲۰۰۶–۲۰۰۹ وارد فاز دوم برنامه حفاظتی شده‌است.
پرندگان رها شده از دست شکارچیان در بین جمعیت مرکزی رهاسازی شده‌اند.
در تاریخ ۶ بهمن ۱۴۰۱، یک فرد درنا از بلژیک وارد فرودگاه امام خمینی و سپس به فریدونکنار، زیستگاه تک‌درنای سیبری به نام امید شد.https://www.mojnews.com/بخش-استان-ها-62/469389-انتقال-یک-فرد-درنای-سیبری-از-بلژیک-به-تالاب-فریدونکنار#gsc.tab=0https://www.yjc.ir/fa/news/8346887/اولین-تصویر-از-درنای-سیبری-منتقل-شده-از-بلژیک-به-ایران-در-تالاب-فریدون-کنارhttps://www.mehrnews.com/news/5693737/سفر-تک-درنای-سیبری-از-بلژیک-به-ایران-چقدر-آب-خورد
آزادسازی خرمشهر از اهداف اصلی عملیات بیت‌المقدس در خلال جنگ ایران و عراق بود، که توسط ارتش جمهوری اسلامی ایران (به فرماندهی علی صیاد شیرازی) و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (به فرماندهی محسن رضایی و احمد متوسلیان) انجام گرفت. فتح خرمشهر بازتاب جهانی داشت و عراق با از دست دادن خرمشهر، از نظر سیاسی تکیه‌گاهش را برای مذاکره از دست داد. این نبرد از لحاظ نظامی، به‌عنوان نقطهٔ عطفی در تاریخ جنگ ایران و عراق شناخته می‌شود. بعد از آزاد سازی خرمشهر سید روح‌الله خمینی گفت خرمشهر را خدا آزاد کرد. شورای عالی انقلاب فرهنگی؛ روز ۳ خرداد را به‌عنوان "روز مقاومت، ایثار و پیروزی" در تقویم رسمی ایران نام‌گذاری کرده‌است.
پس از حمله نیروهای عراقی به خرمشهر، یک گردان از تکاوران دریایی ارتش به فرماندهی ناخداهوشنگ صمدی، گردان دژ خرمشهر به فرماندهی علی قمری و دانشجویان دانشگاه افسری امام علی به فرماندهی حسین حسنی سعدی، همچنین تعدادی از نیروهای سپاه خرمشهر به فرماندهی محمد جهان‌آرا، از یگان‌های نظامی بودند، که به مدت ۳۴ روز از شهر دفاع کردند.
در پی آغاز عملیات بیت‌المقدس در نیمه شب دهم اردیبهشت سال ۱۳۶۱ چند هدف عمده استراتژیک و تاکتیکی از جانب نیروهای ایرانی دنبال می‌شد:
آزادسازی خرمشهر در حقیقت از اهداف مرحله چهارم عملیات بیت‌المقدس بود. در ساعت ۲۲:۳۰ شامگاه شنبه، ۱ خردادماه ۱۳۶۱، مرحله چهارم این عملیات با اعلام رمز توسط فرماندهی قرارگاه مرکزی کربلا به واحدهای عمل‌کننده، با هدف آزادسازی خرمشهر، آغاز شد. در این بین نقش نیروی هوایی ایران در منهدم کردن پل ساخته شده عراقی‌ها که بسیاری از نیروها و ادوات را از طریق آن به خرمشهر می‌رساندند، توسط خلبان محمود اسکندری نیز اهمیت بالایی داشت. در پایان این نبرد علاوه بر پایان بخشیدن به ۱۹ ماه اشغال بخشی از حساس‌ترین مناطق خوزستان و آزادسازی خرمشهر، ضربه‌ای سنگین به توان رزمی و روحیه نیروهای عراقی وارد آمد.
در جریان آزادسازی خرمشهر حدود ۱۶ هزار نیروی عراقی کشته و زخمی شدند، همچنین ۱۹ هزار نفر نیروی عراقی به اسارت نیروهای ایرانی درآمدند. در خلال ۲۶ روز نبرد خونین در عملیات بیت‌المقدس ۳٬۰۰۰ نفر از نیروهای ایرانی شهید و ۱۲ هزار نفر نیز مجروح شدند. منابع پژوهشی گزارش می‌کنند حدود ۱۲ تا ۱۵ هزار رزمندهٔ ایرانی و ۸ هزار رزمندهٔ عراقی در خلال این عملیات کشته شده‌اند.
پس از آزادسازی خرمشهر رزمندگان ایرانی در اولین اقدام، در مسجد جامع خرمشهر نماز شکر به جا آوردند. با انتشار خبر این پیروزی در سطح کشور موجی از شادی و سرور سراسر ایران را فراگرفت، به طوری که مردم در سرتاسر کشور به خیابان‌ها رفته و به شادی و پخش شیرینی پرداختند.
سید روح‌الله خمینی در ۳ خرداد ۱۳۶۱ پیامی به مناسبت آزادسازی خرمشهر خطاب به مردم ایران صادر کرد. در اولین بخش این بیانیه آمده‌است: «خرمشهر را خدا آزاد کرد» و سپس بیان شده:
پس از این عملیات، نیروهای مسلح، به خصوص ارتش ایران، انگیزه کمتری برای ادامه جنگ داشتند. استدلال آن‌ها این بود که هدف از جنگ، بیرون راندن ارتش عراق بوده و ادامه آن و نفوذ به داخل عراق، کشورگشایی است.
پس از فتح خرمشهر امکان پایان جنگ وجود داشت و دیدگاه‌ها در مورد ادامه جنگ به ۲ دسته تقسیم می‌شود:
۱. دیدگاه طرفداران ادامه جنگ:
حقیقت اصلی که از دید عامه پنهان بود این بود که هنوز بسیاری از شهرها و سرزمینها از فکه و شلمچه تا سومار و نفت شهر در اشغال ارتش عراق بود و پذیرفتن صلح در چنین شرایطی عاقلانه نبود، نکته دیگر اینکه صلح تفاوت بسیار با آتش‌بس دارد، ایران در این مقطع با پذیرفتن آتش‌بس مشکلی نداشت، اما حرف مقامات ایرانی این بود که در صورت انعقاد پیمان صلح، بر اساس حقوق و عرف بین‌الملل، اولا باید مرزها به قبل از دوران جنگ بازگردد، دوما مقصر جنگ معرفی شود و سوم اینکه مقصر مجبور به پرداخت غرامت و جبران خسارات ناشی از جنگ شود، که متأسفانه طرح‌های صلح و آتش‌بسی که شورای امنیت ارائه می‌کرد، متضمن هیچ‌کدام از شرایط بالا نبود و فقط طرفین را به ترک مخاصمه دعوت می‌کرد بدون آنکه مقصر و عامل متجاوز شناسایی شود، مرزها به وضعیت دوران صلح بازگردد و طرف متجاوز مجبور به جبران خسارات شود. در چنین شرایطی که ایران دست بالا را در جنگ داشت و همچنین حقوقش تضییع، و خاکش در اشغال عراق بود منطقا نباید پیشنهادهای صلحی را که فقط حقوق و منافع عراق را تأمین می‌کرد بپذیرد.
اما نظر برخی فرماندهان ارشد جنگ مانند قاسمعلی ظهیرنژاد (رئیس وقت ستاد مشترک ارتش) و محسن رضایی (فرمانده وقت کل سپاه) این بود، که به جهت دریافت غرامت، باید تا کنار اروندرود پیش‌روی شود. نظر محسن رضایی این بود که در آن مقطع، با پذیرش آتش‌بس از سوی ایران، جنگ با عراق، ۵۰ سال به درازا می‌کشید.
استدلال رهبران نظامی بر این بود که با آن شکست، بیش از ۵۰ درصد توان ارتش عراق از بین رفته و یک حمله دیگر (حمله ای که در عمل هیچ وقت به وقوع نپیوست) می‌تواند آخرین ضربه به حکومت نیمه جان صدام باشد. در نهایت با اعلام موافقت اکبر هاشمی رفسنجانی با نظر این دسته از فرماندهان، نظر مساعد روح‌الله خمینی جلب شد.
بر همین اساس در روز یکم تیرماه سال ۱۳۶۱ سید علی خامنه‌ای، رئیس وقت شورای عالی دفاع ملی و رئیس‌جمهور، در دیدار با گروهی از روحانیان و مبلّغان اعلام کرد:
۲. دیدگاه طرفداران پایان جنگ:
ایران بعد از فتح خرمشهر دست بالا را داشت و ارتش ایران به راحتی می‌توانست شهرهای باقی مانده در اشغال عراق را آزاد کند. اما طرفداران ادامه جنگ نیاز به حضور عراق در این شهرهای اشغال شده داشتند تا بگویند جنگ پایان نیافته‌است و ما باید در خاک عراق حضور داشته باشیم. از سوی دیگر قشر حاکم که جنگ طلب و مذهبی بودند برای خاموش کردن صدای مخالفان داخلی و گروه‌های دگراندیش نیاز به جنگ داشتند. آنها با بیان این که کشور در جنگ است و ما باید با هم متحد باشیم تا بر دشمن غلبه کنیم آزادی بیان را محدود می‌کردند و صدای مخالفان را خاموش می‌کردند.
بابک نام بخشی از جمهوری خودمختار نخجوان در جمهوری آذربایجان است. نام این بخش از نام سردار مشهور ایران بابک خرمدین برگرفته شده است.این بخش با ایران هم مرز بوده و در شمال رود ارس و دریاچه سد ارس قرار دارد.
اس‌اندپی ۵۰۰ (به انگلیسی S&P 500؛ مخفف عبارت Standard and Poor's Index) فهرستی از ۵۰۰ سهام برتر در بازار بورس سهام نیویورک و نزدک است.
از این فهرست جهت قیاس در معاملات، خرید و فروش سهام و نیز جهت ارزیابی عملکرد شرکت‌های بزرگ استفاده می‌شود و از این لحاظ با فهرست فرچون ۵۰۰ تفاوت دارد.
این شاخص به عنوان یک دماسنج برای بازار سهام ایالات متحده و به طور کلی اقتصاد این کشور عمل می کند
جمهوری آذربایجان یکی از کشورهای واقع در منطقهٔ قفقاز جنوبی است و پایتخت آن شهر بندری باکو در ساحل غربی دریای خزر است. این کشور که سرزمین آن در ۲ قارهٔ آسیا و اروپا گسترده شده است، ۸۶٬۵۶۸ کیلومتر مربع وسعت دارد و جمعیت آن نیز در سال ۲۰۲۰ بالغ بر ۱۰٬۰۶۷٬۱۰۰ نفر بوده است.
سرزمین جمهوری آذربایجان در سطح اول تقسیمات کشوری به ۱۴ بخش تحت عنوان «رایون اقتصادی» یا «استان» تقسیم شده است؛ این بخش‌ها شامل منطقهٔ شهری باکو و جمهوری خودمختار نخجوان هم هستند. در سطح اول تقسیمات کشوری، استان قبه-خاچماز و بخشی از شمال استان آب‌شوران-خیزی، بخش‌های اروپایی جمهوری آذربایجان به شمار می‌روند. جمهوری خودمختار نخجوان نیز به خاک اصلی جمهوری آذربایجان متصل نیست و برون‌بوم این کشور محسوب می‌شود.
جمهوری آذربایجان در سطح دوم تقسیمات کشوری به ۷۴ بخش تقسیم شده که شامل ۶۳ «رایون» یا «شهرستان» و ۱۱ «شهر تابع جمهوری» است.البته رایون علاوه بر اینکه معادل با شهرستان است، در سطح خُردتر به معنی «منطقهٔ شهری» هم به کار می‌رود؛ بر همین اساس، شهر باکو به ۱۲ رایون و شهر گنجه نیز به ۲ رایون تقسیم شده است؛ در نتیجه، جمهوری آذربایجان در مجموع دارای ۷۷ رایون است. شهرهای تابع جمهوری دارای محدودهٔ مستقل زیر نظر حکومت مرکزی هستند و تابع شهرستان‌ها نیستند؛ البته ۳ شهر تابع جمهوری لنکران، شکی و یولاخ مرکز شهرستان‌های همنام خود (شهرستان‌های لنکران، شکی و یولاخ) هستند و برخلاف ۸ شهر دیگر تابع جمهوری، در تقسیمات کشوری، محدوده‌ای مستقل از شهرستان‌های خود ندارند. در سطح دوم تقسیمات کشوری، بخش‌هایی از ۲ شهرستان قزاق و صدرک در داخل خاک ارمنستان قرار گرفته‌اند و برون‌بوم جمهوری آذربایجان به شمار می‌روند. همچنین بخشی از خاک ارمنستان به صورت برون‌بوم در داخل شهرستان گده‌بی قرار گرفته است و جزء خاک جمهوری آذربایجان محسوب نمی‌گردد.
پس از امضای توافقنامه آتش‌بس ناگورنو قره‌باغ در سال ۲۰۲۰، شهر تابع جمهوری خان‌کندی و بخش‌هایی از شهرستان‌های ترتر، کلبجر، لاچین، خواجه‌وند، شوشی و خواجه‌لی همچنان تحت حاکمیت جمهوری آرتساخ قرار دارند.
فهرست تقسیمات کشوری جمهوری آذربایجان در سطوح اول و دوم، به همراه مساحت و جمعیت آن‌ها طبق آخرین آمار دولتی (سال ۲۰۲۰) به شرح زیر است:بختیاری، سعید. "اطلس جهان امروز". تهران: انتشارات گیتاشناسی نوین، شهریور ۱۳۹۸.
درختان انجیر معابد(لور) جزیره کیش، درختی بود که عمر آن بین ۵۰۰ تا ۶۰۰ سال برآورد می‌شد و در سال ۱۴۰۲ از بین رفت. در گذشته بر تنهٔ آن گره‌هایی از پارچه و نخ زده شده‌ بود که نشان از باورهای مردم منطقه داشته و به نوعی جنبه مقدس به آن می‌دهد و اهالی اعتقاد دارند که این درخت شگون دارد. در حال حاضر جهت جلوگیری از آسیب بدور آن حصاری نرده ایی کشیده شده و تمام گره ها را از آن باز کرده اند درخت لور یا انجیر معابد معروفترین درخت جزیره‌ است.
لیگ آزادگان یا لیگ دسته یک ، مسابقات لیگ فوتبال است که در ایران برگزار میشود که دومین سطح باشگاهی لیگ فوتبال ایران است که سطح بالاتر آن لیگ برتر فوتبال ایران و پایین تر آن لیگ دسته دوم فوتبال ایران است.
اولین لیگ فوتبال ملی ایران بعد از انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۹۸۹ با نام لیگ قدس بنیان‌گذاری شد و قهرمان اولین دوره آن تیم استقلال تهران بود. در سال ۱۹۹۱ لیگ فوتبال ایران به احترام اسرای آزاد شده جنگ ایران و عراق به نام لیگ آزادگان تغییر کرد. شمار تیم‌ها در هر فصل متفاوت بوده‌است.
تمامی تیم‌های حاضر در لیگ آزادگان در رقابت‌های جام حذفی فوتبال ایران شرکت می‌کنند و در صورتی که هر یک از تیم‌های لیگ آزادگان، قهرمان جام حذفی شود به صورت مستقیم به لیگ قهرمانان آسیا راه خواهد یافت. از سال ۲۰۰۱ تاکنون هیچ تیمی از لیگ آزادگان به مقام قهرمانی جام حذفی دست نیافته‌است و تنها سه تیم گسترش فولاد تبریز و خونه به خونه بابل و داماش گیلان به بازی پایانی جام حذفی راه یافته‌اند.
لیگ آزادگان به صورت یک گروه هجده تیمی و به صورت رفت و برگشت برگزار می‌شود. تیم‌های اول و دوم گروه به صورت مستقیم به لیگ برتر فوتبال ایران صعود می‌کنند و تیم‌های شانزدهم، هفدهم و هجدهم به لیگ دسته دوم فوتبال ایران سقوط خواهند کرد.
از فصل ۸۱–۱۳۸۰ تاکنون ۲۲ فصل از لیگ آزادگان برگزار شده‌است و جدول زیر رده‌بندی تیم‌ها در ۲۱ فصل گذشته از این رقابت‌ها را نشان می‌دهد.
۱ از تیم نساجی مازندران ۳ امتیاز در لیگ آزادگان ۹۲–۱۳۹۱ توسط فدراسیون فوتبال ایران کسر شده‌است.
۲ از تیم پیام مشهد ۳ امتیاز در لیگ آزادگان ۹۰–۱۳۸۹ توسط فدراسیون فوتبال ایران کسر شده‌است.
۳ از تیم استیل آذین ۳ امتیاز در لیگ آزادگان ۹۱–۱۳۹۰ توسط فیفا کسر شده‌است.
۴ از تیم بدر هرمزگان ۳ امتیاز در لیگ آزادگان ۹۳–۱۳۹۲ توسط فدراسیون فوتبال ایران کسر شده‌است.
۵ از تیم ملوان بندرانزلی ۶ امتیاز در لیگ آزادگان ۹۸–۱۳۹۷ توسط فیفا کسر شده‌است.
آزاد حبشی از شاعران پارسی‌گوی بود.
نامش الماس و نخست مملوک سیدمحمد متخلص به سحاب بود، چون شعر فارسی نیک می‌گفت فتحعلی‌شاه قاجار او را خرید و آزاد کرد.
صاحب مجمع‌الفصحاء در شرح حال شعرای معاصر دو شاعر آزادتخلص را یکی به‌عنوان «آزاد حبشی» و دیگری به نام «آزاد» مطلق یاد کرده‌است. لیکن این هر دو چنان‌که از خود کتاب مستفاد می‌شود یکی است.
میر غلام‌علی بن نوح حسینی واسطی معروف به آزاد بلگرامی شاعر، عارف، ادیب و مورخ اهل هندوستان بود.
وی در ۲۵ صفر ۱۱۱۶ (۱۸ ژوئن ۱۷۰۴) در بِلگرام به دنیا آمد. وی خود را از نژاد زید بن علی بن حسین، پیرو مذهب حنفی و مکتب چشتیه معرفی کرده‌است. او تحصیلات دینی خود را در مکه و مدینه گذراند و به دلیل قصایدی عربی که در مدح محمد بن عبدالله سروده به «حسان هند» معروف است. آزاد بلگرامی در ۱۵ ذیقعده ۱۲۰۰ ق (۲۱ دسامبر ۱۷۸۶) در اورنگ‌آباد درگذشت.
غزلیات فارسی او بیشتر به سبک هندی نزدیک است. آثار او به زبان‌های فارسی، عربی و اردو نوشته شده و از شعر، کتاب‌های ادبی، تاریخی، عرفانی و مذهبی تشکیل می‌شود.
کشتار کاروان مرکز درمانی هداسا در ماه مارس ۱۹۴۷ میلادی، عبدالقدیر الحسینی رهبر نیروهای عرب در اورشلیم تهدید کرد که بیمارستان و مرکز درمانی هداسا را منفجر خواهد کرد. وی هرگز نتوانست به وعده خود در منفجر کردن بیمارستان عمل کند اما هراز چندگاهی به بیماران عرب و یهودی که به بیمارستان می‌رفتند یا از بیمارستان برمی گشتند حملاتی انجام می‌گرفت. بدترین این حملات در روز ۱۳ آوریل ۱۹۴۸ روی داد که در صبحگاه روز ۱۳ آوریل ۱۹۴۸، نیروهای تحت فرمان عبدالقدیر الحسینی با حمله به کاروان پزشکان، پرستاران، دانشجویان رشته پزشکی و خدمه بیمارستان، ۷۷ تن ازآنان را به قتل رساندند. این حمله که به کشتار کاروان مرکز درمانی هداسا مشهور شد.
علوم اقتصادی را می‌توان به دو دستهٔ اقتصاد دستوری یا اقتصاد هنجاری و اقتصاد اثباتی تقسیم کرد. در اقتصاد دستوری خوب یا بد بودن اعمال اقتصادی تحلیل می‌شوند. در این بعد از اقتصاد، این مسئله که چه کاری باید کرد و چه کاری نباید انجام داد مورد بررسی قرار می‌گیرد. به عنوان مثال، زمانی که می‌گوییم «برای کاهش قیمت یک کالا دولت باید دخالت کند و با یارانه یا سایر روش‌های ممکن قیمت را تعدیل کند.» موضوع جنبهٔ ارزشی دارد و از آنجا که از کلمه "باید" بهره گرفته‌ایم در قلمرو اقتصاد دستوری هستیم. در مجموع، در اقتصاد دستوری در مورد آنچه که هست صحبت نمی‌شود و تمرکز این قسمت از علم اقتصاد بر روی آن چیزی است که باید وجود داشته باشد یا به وجود آید.
اقتصاد برنامه‌ریزی شده نوعی از نظام اقتصادی است که در آن سرمایه‌گذاری، تولید و تخصیص کالاهای سرمایه‌ای بر اساس برنامه‌های اقتصادی و برنامه‌های تولیدی در سطح اقتصاد صورت می‌گیرد. یک اقتصاد برنامه‌ریزی شده ممکن است از اشکال برنامه‌ریزی اقتصادی متمرکز، غیرمتمرکز، مشارکتی یا از نوع شوروی استفاده کند. سطح تمرکز یا عدم تمرکز در تصمیم‌گیری و مشارکت بستگی به نوع خاصی از مکانیسم برنامه‌ریزی به کار گرفته شده دارد.
کشورهای سوسیالیستی بر اساس مدل شوروی از برنامه‌ریزی مرکزی استفاده کرده‌اند، اگرچه اقلیتی مانند جمهوری سوسیالیستی فدرال یوگسلاوی درجاتی از سوسیالیسم بازار را پذیرفته‌اند. سوسیالیسم لغو بازار، بازارهای عاملی را با محاسبه مستقیم به عنوان ابزاری برای هماهنگ‌کردن فعالیت‌های شرکت‌های اقتصادی مختلف اجتماعی که اقتصاد را تشکیل می‌دهند، جایگزین می‌کند. رویکردهای جدیدتر به برنامه‌ریزی و تخصیص سوسیالیستی از سوی برخی از اقتصاددانان و دانشمندان رایانه ارائه شده‌است که مکانیسم‌های برنامه‌ریزی را بر اساس پیشرفت در علوم رایانه و فناوری اطلاعات پیشنهاد می‌کنند.
اقتصاد دستوری یا اقتصادهای برنامه‌ریزی شده با اقتصادهای برنامه‌ریزی نشده، به ویژه اقتصادهای بازار، که در آن شرکت‌های مستقل فعال در بازارها در مورد تولید، توزیع، قیمت گذاری و سرمایه‌گذاری تصمیم می‌گیرند، در تضاد هستند. اقتصادهای بازاری که از برنامه‌ریزی شاخص استفاده می‌کنند، به‌طور متفاوتی به عنوان اقتصادهای بازار برنامه‌ریزی شده، اقتصادهای مختلط و اقتصادهای بازار مختلط شناخته می‌شوند. اقتصاد فرماندهی از یک سیستم اداری-فرماندهی پیروی می‌کند و از برنامه‌ریزی اقتصادی از نوع شوروی استفاده می‌کند که مشخصه اتحاد جماهیر شوروی سابق و بلوک شرق قبل از تبدیل اکثر این کشورها به اقتصاد بازار بود. این امر نقش مرکزی مدیریت سلسله مراتبی و مالکیت عمومی تولید را در هدایت تخصیص منابع در این سیستم‌های اقتصادی برجسته می‌کند.
در عصر هلنیستی و پس از هلنیستی، «برنامه‌ریزی دولتی اجباری مشخصه‌ترین شرایط تجاری برای حومه امپراتوری بطلمیوسی، برای دولت یونانی هند، و تا حدی مناطق وحشیانه تر امپراتوری سلوکی، پرگامن، شاهنشاهی اشکانی جنوب عربستان و … بود». محققین استدلال کرده‌اند که اقتصاد اینکا نوعی اقتصاد فرمانی انعطاف‌پذیر بود که حول حرکت و استفاده از نیروی کار به جای کالا متمرکز بود. یک دیدگاه سوداگرایی آن را شامل اقتصادهای برنامه‌ریزی شده می‌داند.
اقتصاد برنامه‌ریزی‌شده به سبک شوروی در روسیه شوروی در پی تداوم اقتصاد جنگی موجود در جنگ جهانی اول و همچنین سایر سیاست‌ها، معروف به کمونیسم جنگی (۱۹۱۸–۱۹۲۱)، که مطابق با الزامات جنگ داخلی روسیه در سال ۱۹۱۷ شکل گرفت، تکامل یافت. – ۱۹۲۳. این سیاست‌ها تثبیت رسمی خود را تحت یک ارگان رسمی دولت در سال ۱۹۲۱، زمانی که دولت شوروی Gosplan را تأسیس کرد، آغاز شد. با این حال، دوره سیاست اقتصادی جدید (حدود ۱۹۲۱ تا حدود ۱۹۲۸) قبل از شروع سیستم برنامه‌ریزی شده برنامه‌های پنج‌ساله اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۲۸ رخ داد.
برنامه چهار ساله آلمان نازی از ۱۹۳۶ به بعد شامل عناصر برنامه‌ریزی دولتی در اقتصاد رایش بود.
پس از جنگ جهانی دوم (۱۹۳۹–۱۹۴۵) فرانسه و بریتانیای کبیر به شیوه‌های غیراجباری به منظور هدایت اقتصاد توسط دولت عمل کردند. دولت سوئد در پروژه ای به نام برنامه میلیونی که از سال ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۴ اجرا شد، مدل‌های مسکن عمومی را به روشی مشابه برنامه‌ریزی شهری برنامه‌ریزی کرد. برخی مشارکت غیرمتمرکز در برنامه‌ریزی اقتصادی در سراسر اسپانیا انقلابی، به ویژه در کاتالونیا، در طول انقلاب اسپانیا در سال ۱۹۳۶ رخ داد.Wetzel, Tom. "Workers Power and the Spanish Revolution".Dolgoff, Sam, ed. (1974). "The Anarchist Collectives" (1st ed.). Free Life Editions. p. 114. .
دولت می‌تواند زمین، نیروی کار و سرمایه را برای خدمت به اهداف اقتصادی دولت مهار کند. تقاضای مصرف‌کننده را می‌توان به نفع سرمایه‌گذاری بیشتر برای توسعه اقتصادی در الگوی مطلوب مهار کرد. در مقایسه‌های بین‌المللی، کشورهای سوسیالیست دولتی از نظر شاخص‌های بهداشتی مانند مرگ و میر نوزادان و امید به زندگی به خوبی با کشورهای سرمایه‌دار مقایسه شدند. با این حال، واقعیت این، حداقل در مورد مرگ و میر نوزادان، بسته به اینکه از آمار رسمی شوروی یا تعاریف سازمان جهانی بهداشت استفاده شده باشد، متفاوت است. در چین سوسیالیستی در دوران مائو، رشد امید به زندگی در چین بین سال‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۸۰ به عنوان یکی از سریع‌ترین افزایش‌های پایدار در تاریخ مستند جهانی شناخته می‌شود.
دولت می‌تواند در یک اقتصاد توسعه نیافته بدون سال‌ها انتظار برای انباشت سرمایه از طریق گسترش صنعت سبک و بدون اتکا به تأمین مالی خارجی، به یکباره شروع به ساخت صنایع سنگین سنگین کند. این همان چیزی است که در دهه ۱۹۳۰ در اتحاد جماهیر شوروی اتفاق افتاد، زمانی که دولت سهم درآمد ناخالص ملی اختصاص یافته به مصرف خصوصی را از ۸۰٪ به ۵۰٪ کاهش داد. در نتیجه این توسعه، اتحاد جماهیر شوروی رشد گسترده‌ای را در صنایع سنگین تجربه کرد و همزمان با انقباض گسترده بخش کشاورزی آن به دلیل کمبود نیروی کار.
مطالعات اقتصادهای فرماندهی بلوک شرق در دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ توسط اقتصاددانان آمریکایی و اروپای شرقی نشان داد که برخلاف انتظارات هر دو گروه، نوسانات بیشتری در تولید نسبت به اقتصادهای بازار در همان دوره نشان دادند.
منتقدان اقتصادهای برنامه‌ریزی شده استدلال می‌کنند که برنامه ریزان نمی‌توانند ترجیحات، کمبودها و مازاد مصرف‌کنندگان را با دقت کافی تشخیص دهند و بنابراین نمی‌توانند به‌طور مؤثر تولید را هماهنگ کنند (در یک اقتصاد بازار، یک سیستم قیمت آزاد در نظر گرفته شده‌است تا این هدف را تأمین کند). این مشکل به‌ویژه توسط اقتصاددانان لودویگ فون میزس و فردریش هایک نوشته شده‌است، که به ترتیب به جنبه‌های متمایز این مسئله به عنوان مسئله محاسبه اقتصادی و مشکل دانش محلی اشاره کردند. این جنبه‌های متمایز در اندیشه اقتصادی مایکل پولانی نیز وجود داشت.
در حالی که اولی بر پایه‌های نظری اقتصاد بازار به نظریه ارزش ذهنی تأکید می‌کند و در عین حال به نظریه ارزش کار حمله می‌کند، دومی استدلال می‌کند که تنها راه برای ارضای افرادی است که سلسله مراتب نیازهای دائمی در حال تغییر دارند و تنها کسانی هستند که ویژگی‌های خاص خود را دارند. شرایط فردی این است که به کسانی که بیشترین دانش را در مورد نیازهای خود دارند اجازه می‌دهند تا از منابع خود در یک بازار رقابتی استفاده کنند تا نیازهای بیشترین مصرف‌کنندگان را به بهترین نحو برآورده کنند. این پدیده به عنوان نظم خود به خودی شناخته می‌شود. علاوه بر این، تخصیص نادرست منابع به‌طور طبیعی با هدایت مجدد سرمایه به دور از افراد دارای دانش مستقیم و دور زدن آن به بازارهایی که در آن انحصار اجباری بر رفتار تأثیر می‌گذارد و سیگنال‌های بازار را نادیده می‌گیرد، رخ می‌دهد. به گفته تیبور ماچان، «بدون بازاری که بتوان در آن تخصیص‌ها را با اطاعت از قانون عرضه و تقاضا انجام داد، قیف کردن منابع با توجه به ترجیحات و اهداف واقعی انسان دشوار یا غیرممکن است».
رابین هانل، اقتصاددان، که از اقتصاد مشارکتی، شکلی از اقتصاد برنامه‌ریزی شده غیرمتمرکز سوسیالیستی حمایت می‌کند، خاطرنشان می‌کند که حتی اگر برنامه‌ریزی مرکزی بر ممانعت‌های ذاتی خود از انگیزه‌ها و نوآوری غلبه کند، با این وجود نمی‌تواند دموکراسی اقتصادی و خود مدیریتی را به حداکثر برساند. مفاهیمی که از نظر فکری منسجم تر، سازگارتر و منصفانه تر از مفاهیم اصلی آزادی اقتصادی هستند. علاوه بر این هانل می‌گوید: