moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
ویکتور زابکوف (زاده ۱۵ سپتامبر ۱۹۴۱) کارآفرین، سیاست‌مدار و مدیر ارشد اجرایی روس است، که اکنون به‌عنوان رئیس هیئت مدیره شرکت گازپروم فعالیت می‌کند.Putin appoints Prime Minister Viktor Zubkov, lenta.ru وی در فاصله سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۸ نخست‌وزیر روسیه بود و از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۲ نیز به‌عنوان معاون اول نخست وزیر روسیه فعالیت نمود.Putin sets cat among succession pigeons, globeandmail.comRIA Novosti - Russia - Putin says five candidates could run for president -1
نبرد سردارآباد نبردی است که در سال ۱۹۱۸م از ۲۱ تا ۲۷ مه بین ارمنستان و دولت عثمانی در نزدیکی روستای سردارآباد، ۴۰ کیلومتری غرب شهر ایروان صورت گرفت و با پیروزی ارتش ارمنستان خاتمه یافت، و در ۲۸ مه ۱۹۱۸ کشور ارمنستان اعلام استقلال نمود و اولین جمهوری ارمنستان تشکیل شد.
با پیشامد انقلاب مارس ۱۹۱۷ روسیه، در موازنه قدرت‌های جهانی و به ویژه در عرصه رویارویی‌های نظامی در آن مقطع، دگرگونی مهمی صورت گرفت که پی آمدهای آن فقط به تدریج روشن شد. هنوز هیچ‌یک از طرفین و به ویژه قدرت‌های مرکز که می‌توانستند طرف منتفع از این دگرگونی باشند مطمئن نبودند که آیا تحولات جاری در روسیه به کناره‌گیری قطعی آن از جنگ و در نتیجه تضعیف نیروهای متفقین منجر خواهد شد یا خیر.
از این رو دولت عثمانی نیز از این فرصت بهره‌برداری کردند در حالی که ارمنی‌ها، نگران از تحولات جاری در جبهه قفقاز از حکومت کرنسکی خواستند که برای تقویت جبهه‌های جنگ اقدامی جدی به عمل آورد در نوامبر ۱۹۱۷، در تفلیس پایتخت اداری قفقاز تشکیلاتی به نام کمیساریای ماوراء قفقاز برپا شد تا بلکه تا روشن شدند تکلیف امپراتوری روسیه بعد از تشکیل مجلس مؤسسان در سن پترزبورگ، زمام امور را در دست نگهدارد.
اگرچه در ۱۵ دسامبر ۱۹۱۷ بین دولت عثمانی و کمیساریای ماوراء قفقاز یک معاهده ترک مخاصمه به امضاء رسید ولی تحولات جاری هم از لحاظ آشوب و اغتشاش حاکم بر حوزه‌های مرزی که با کشتارهای متقابل قومی توأم شده بود و هم از نظر وسوسه‌ای که برای بهره‌برداری از این وضعیت دامنگیر تُرک‌ها شد، باعث گردید که این ترک مخاصمه عمری کوتاه بیابد.
دولت عثمانی در یک دور جدید از تلاش و تکاپو بر آن شدند نخست موجبات جدایی قفقاز را از روسیه فراهم آورده، سپس بر این اساس با فتح کل آن سامان راه خود را برای دستیابی بر توران حوزه‌های مسلمان‌نشین روسیه، آذربایجان و آسیای مرکزی باز کنند.
در تدارک مرحله اول این طرح یعنی واداشتن کمیساریای قفقاز به جدایی از روسیه یا به عبارت دقیق تر عناصر پراکنده‌ای که از آن برجای مانده بودند، رشته مذاکراتی میان وهیب پاشا و ژنرال اودیشلیدزه (فرمانده سپاه قفقاز) آغاز شد و در کنار این گفتگوی دیپلماتیک، واحدهای نظامی عثمانی با نادیده گرفتن عهدنامه ترک مخاصمه در اوایل فوریه ۱۹۱۸ به سمت ارزنجان پیشروی کردند.
با توجه به اغتشاش حاکم بر کل روسیه، بروز یک جنگ داخلی گسترده میان بلشویک‌ها و مجموعه‌ای از نیروهای ضدانقلاب و مقامات قفقاز، حتی برای از سرگیری مجدد مذاکرات نیز می‌بایست ترتیب جدیدی اتخاذ کنند که با تشکیل سئیمدر آن موقع منطقه قفقاز جنوبی (آذربایجان-ارمنستان-گرجستان) توسط کمیساریای فدراسیون قفقاز جنوبی و مجلس قفقاز جنوبی به نام سئیم اداره می‌شد.-مجلس- قفقاز جنوبی این ترتیب نیز اتخاذ شد. در اوایل مارس نیز برای جلوگیری از پیشروی‌های دیگر عثمانی‌ها هیئتی به ترابزون اعزام شد.
ارمنیان و گرجی‌ها استقلال سرزمین قفقاز جنوبی را نمی‌خواستند بلکه برای ولایات خود طلب یک خودمختاری بودند. ارتش روسیه قفقاز که ارمنستان غربی را اشغال کرده بود در آن زمان در حال تفرقه و متلاشی بود و سربازان برای بازگشت به روسیه واحدهای خود را ترک می‌گفتند. نخستین تلاش سئیم این شد که با امکانات خود لشکری تشکیل دهد که قادر باشد جبهه ترکیه را نگاه دارد. جمهوری آذربایجان (مساوات) از جنگیدن با برادران تُرک خویش خودداری می‌کردند و حزب سوسیال دموکرات گرجی نیز که در این میان خود را به متحد عثمانی یعنی امپراتوری آلمان نزدیک کرده بودند با مذاکرات صلحی که با ژنرال "فریق وهیپ محمد"،او که بیشتر به نام وهیپ پاشا معروف است تباری آلبانیایی داشت. وی و برادرش عزت پاشا هر دو از اهالی یانیا بودند. پدر آن‌ها امین افندی شهردار آن شهر بود. فرمانده کل نیروهای عثمانی جریان داشت امید بسیار داشتند.
می‌ماند ارمنی‌ها (حزب داشناکسوتیون) که جز اتکا به عزم و توانایی خود هیچ گزینه دیگری در پیش رو نداشتند.
ولی با این حال نیروهایی که خود را مجاز به تصمیم‌گیری در مورد مقدرات قفقاز می‌دانستند، فقط به خود مردمان قفقاز محدود و منحصر نبودند، در مذاکراتی که در همان ایام میان بلشویک‌ها و نمایندگان قدرت‌های مرکز در برست لیتوفسک جریان داشت استرداد ایالات قارص، اردهان و باتومی به عثمانی‌ها از جمله امتیازاتی بود که بدون مشورت با ارمنستان و مردمان آن نواحی به تُرک‌ها واگذار شد.Kayaloff, Jacques. The Battle of Sardarabad. The Hague: Mouton, 1973.
لیکن وقتی مذاکرات صلح در باتوم با دولت عثمانی و با قدرت‌های مرکز در آغاز ماه مه ۱۹۱۸ شروع شد دولت عثمانی شرایطی عرضه کردند که بسیار سنگین تر از شرایط عهدنامه برست-لیتوفسک بود از جمله آن شرایط تجزیه آنچه از ارمنستان روسیه باقی‌مانده بود به نفع عثمانی و ورود آنان به شهر باکو بود.
ارمنیان که گرجی‌ها و آذربایجانی‌ها آنان را رها کرده بودند و موجودیت ملی خود را در خطر می‌دیدند به ناچار برای حفظ آن به نبرد روی آوردند.
در اواسط مارس ۱۹۱۸ ارزروم سقوط کرد و به تدریج دامنه فتوحات عثمانی حوزه‌های دیگر را نیز فرا گرفت، از جمله اردهان و باتومی. در کنار این نابرابری نظامی اختلافات و رقابت‌های داخلی میان مردمان قفقاز نیز مزید بر علت شد. دژ قارص و یک رشته استحکاماتی که با توجه به تدارکات و مهمات گرد آمده در آن می‌توانست حداقل چند ماه در برابر عثمانی‌ها مقاومت کند. اما گرجی‌ها در رشته مذاکرات و معاملات پشت پرده که در پیش گرفته بودند بدون آنکه منتظر کسب توافق با دیگر طرف ذی‌نفع یعنی ارمنی شوند، در ۲۳ آوریل ۱۹۱۸ برتسلیم استحکامات قارص تصمیم گرفتند. سقوط بی دردسر قارص با انبوه تجهیزات و تدارکات انبار شده در آن موقعیت عثمانی‌ها را بیش از پیش تقویت کرد.
ترک‌ها که تا پیش از سقوط قارص از حد و حدود مقرر در عهدنامه برست لیتوفسک می‌گفتند اینک با نادیده گرفتن آن توافق در پی توسعه قلمرو خود به دیگر نقاط قفقاز بودند. در کنار شروع دور جدیدی از مذاکرات بین عثمانی‌ها و حکومت ماوراء قفقاز در اواسط مه ۱۹۱۸، مرحله جدیدی از تعرضات نظامی تُرک‌ها در امتداد محور قارص- جلفا با هدف دستیابی بر بخش‌های شمال غرب ایران نیز آغاز شد.
نیروهای ارمنی مستقر در گیومری که تقریباً غافلگیر شده بودند، پس از یک زدوخورد سنگین عقب نشسته و قوای تحت فرمان :توماس نازاربکیان نیز در دره وانادزور مستقر شدند. ترک‌ها با تمرکز بخش اصلی نیروهای خود در گیومری در ۲۲ مه از سه قسمت دست به پیشروی زدند، نخست نیروهای ناظاربگیان در وانادزور هدف حمله قرار گرفت و او مجبور شد به دیلیجان عقب بنشیند.
در این میان در حالی که قوای ناظاربگیان در اطراف دیلیجان موضعی دفاعی اختیار کرده بودند قوای تحت فرمان مؤسس سیلیکیان که مسئولیت دفاع از ایروان را برعهده داشتند برای مقابله با حمله تُرک‌ها دست به کار شدند. نخست از نیروی تحت فرمان درو خواسته شد که در آپاران مانع از پیشروی تُرک‌ها شود و خود ژنرال سیلیکیان نیز در سردارآباد نه فقط تعرض تُرک‌ها را درهم شکست بلکه موفق شد آن‌ها را حدود پنجاه کیلومتر نیز به عقب براند.
در عرض چند ماه بعد از انقلاب اکتبر، نیروهای نظامی روسیه به تدریج از مواضع پیش رفته خود در جبهه جنگ آناتولی و قفقاز عقب نشستند و برای نیروی مقابل عملاً مانعی در کار نبود. تا مارس ۱۹۱۸ سپاهیان ترکیه تمامی مناطق از دست رفته خود را مسترد داشته و به مرزهای قبل از جنگ روسیه و عثمانی (۱۸۷۷-۱۸۷۸) رسیدند. تنها نیرویی که در سر راه آنان مقاومت کرد، چند واحد داوطلب ارمنی بود.
نیروهای تُرک که تحت فرماندهی "یعقوب شوقی"شوقی پاشا فرماندهی قوای بزرگی را برعهده گرفت که می‌بایست به سمت آذربایجان ایران پیشروی کند. قرار داشتند به رغم آب و هوای نامناسب و خطوط ارتباطی به هم ریخته کماکان به پیشروی سراسری خود ادامه و در طول راه بر مقادیری از تسلیحات و تجهیزات برجای مانده از ارتش روسیه دست یافتند. سرفرماندهی عثمانی سرمست از خواب و خیال‌های پان‌تورانیسم اسماعیل انور به پیشروی خود ادامه می‌دادند.
بعد از تسلیم قارص در ۲۵ آوریل ۱۹۱۸ و سقوط گیومری در ۱۵ مه همان سال، لشکرهای سی و ششم و پنجم اردوی اسلام قفقاز عثمانی تمرکز خود را بر جبهه وانادزور نهادند. در اینجا بود که ژنرال تُوْماس ناظاربگیان، فرمانده سپاه ارمنی سعی داشت راه تُرک‌ها را سد کرده و مسیر مستقیم به تفلیس را محافظت کند.
در آغاز تُرک‌ها توانستند مقاومت ناظاربگیان را در وانادزور درهم شکنند. فقدان قوای ذخیره، کمبود مهمات، نرسیدن قوای کمکی از جانب آندرانیک اوزانیان یا مقر سرفرماندهی در تفلیس و برتری کمی تُرک‌ها وهیب پاشا سپاه نهم قفقازی را برای جبران تلفات وارده بر لشکرهای پنجم و سی و ششم قفقازی اعزام کرده بود. از جمله عواملی بودند که ناظاربگیان را به عقب‌نشینی از وانادزور واداشتند؛ ولی وی توانست در حوالی روستای "نیکیتینو" واقع در حدود ۱۶ کیلومتری غرب دیلیجان جلوی پیشروی تُرک‌ها را گرفته و یک خط دفاعی جدید را ایجاد کند.
همزمان با رخدادهای وانادزور، سه لشکر دیگر تُرک نیز در قسمت ایروان مشغول عملیات بودند. لشکر نهم پیاده از منطقه مابین دره "الشکرد" و رود ارس گذشته و ایغدیر را اشغال کرد. دو لشکر دیگر، لشکرهای سوم و یازدهم قفقازی روی به همان سمت نهاده در امتداد شاهراه گیومری به ایروان و خط آهن جلفا پیش آمدند. از این قوا در حالی که لشکر سوم آپاران را گرفته و به سمت آشتاراک پیش می‌رفت، لشکر یازدهم جاویدبِی نیز در امتداد خط آهن پیشروی کرد و به جلگه آرارات رسید. جناح راست این لشکر تحت پوشش نیروی سوار چریکی قرار داشت که از نیروهای کُرد تشکیل شده بود.
در برابر لشکر نهم پیاده که از سمت ایغدیر پیش می‌آمد، دو هنگ از نیروهای داوطلب منطقه وان قرار داشت که می‌بایست به کمک روستائیان محلی مسیرهای جنوبی ایروان را تحت پوشش قرار دهد. در بخش آپاران نیز لشکر سوم پیاده تُرک‌ها نیروهای درو را در برابر داشتند. نیروهای تحت فرمان او عبارت بودند از نیمی از هنگ ششم تفنگدار، یک آتشبار توپخانه و حدود هزار پارتیزان کارآزموده و تک‌تیرانداز. این نیروی نه چندان چشمگیر توانست در تنگه‌ای مابین آپاران و آشتاراک حدود پنجاه کیلومتری ایروان راه را بر پیشروی تُرک‌ها ببندد.
پس از عقب‌نشینی ناظاربگیان در وانادزور، مرکز ثقل تحولات به حوزه ایروان منتقل شد و در اینجا بود که درگیری‌های تعیین‌کننده نهایی صورت گرفت. دفاع از ایروان به ژنرال سیلیکیان واگذار شد. کلنل کریستوپور آراراتوف که واحدهایی از نیروی تحت فرمانش تیپ دوم توپخانه در نقاط مختلفی میان آشتاراک، واغارشاپات و سردارآباد مستقر شده بود نیز در صحنه حاضر بود. دانیل پیرومیان فرماندهی گروهی را برعهده داشت که در اطراف سردارآباد مستقر بودند. کلنل "بوغوس پیرومیان" پسر عموی او نیز در مقام فرمانده هنگ پنجم تفنگدار ارمنی افسر ارشد آن ناحیه بود.
در ۱۵ مه ۱۹۱۸ موج بی پایانی از پناهندگان دره آلاشگرد و منطقه وان از ایروان گذشتند. بیش از ۳۰۰۰۰۰ نفر بودند. خسته و مانده در توده‌ای از گرد و غبار برآمده از گاری‌ها و ردپاهایشان، منظره رقت باری را تشکیل می‌دادند. عقب‌نشینی آن‌ها به سمت نواحی کوهستانی اطراف دریاچه سوان نیز خود مزید بر نگرانی مردم شهر بود.
مقامات نظامی ایروان توصیه کرده بودند که جاثلیق اچمیادزین به جای مطمئن تری نقل مکان کند ولی گورگ پنجم به هیچ وجه زیر بار نرفت. هزاران آواره در کوی و بازاری که زیر دیوارهای این صومعه کهن قرار داشت و همچنین بقایای کاروان‌سرایی در مقابلش پناه گرفته بودند. همگی آن‌ها از روستاهایی که اخیراً به اشغال تُرک‌ها درآمده بود بدآنجا آمده بودند و هر لحظه آمادگی آن را داشتند که از نو دستخوش بیم و وحشت گردند.
نیروهای ارمنی حدود ۱۰۰۰۰ نفر که شامل:هنگ چهارم و پنجم تفنگدار ارمنی ۲۳۰۰نفر. هنگ اول و هنگ سوار پارتیزان ۲۰۰۰نفر. هنگ ارزنجان ۷۰۰نفر. هنگ ماکو ۳۰۰نفر. گردان سرفرماندهی ۲۰۰نفر. هنگ‌های اول و دوم تفنگدار وان ۲۵۰۰ نفر. هنگ دوم سوار ۷۰۰ نفر. هنگ سوار زیتون ۵۰۰نفر. هنگ سوار مخصوص ۵۰۰ نفر. ۴ آتشبار مرکب از ۱۶ عراده توپ ۵۰۰ نفر.These are the figures provided by Simon Vratsian, the then member of the Armenian National Council. The composition of the forces was as follows: 4th Battalion (1,500 men); 5th Battalion (800); 1st Battalion (700; 1st Partisan (1,200); Erzinjan Battalion (700); Maku (300); 2nd Cavalry Battalion (700); Partisan Cavalry (800); Special Cavalry (500); and the 1st and 2nd Van Regiments (2,500): see Stephen G. Svajian, A Trip Through Historic Armenia. New York: GreenHill Publishing, 1977, p. 558.
حال آنکه ترک‌ها آن هم با صرف احتساب نیروهای خط مقدم آن‌ها، پنج لشکر در میدان داشتند. لشکرهای سوم، پنجم، نهم، یازدهم و سی و ششم که پنجاه گردان شامل می‌شد با قوایی معادل ۵۰۰۰۰ نفر و به‌علاوه ۱۵۰۰ تا ۳۰۰۰ سواره نظام کُرد شامل می‌شد.The composition of the Ottoman I Caucasian Corps was as follows: 5th Caucasian Division; 9th Caucasian Division; 11th Caucasian Division; 36th Caucasian Division; 1,500-3,000 Kurdish Cavalry
«همزمان با عملیات ضد ایغدیر، نیروهای تُرک ایستگاه راه‌آهن ارس را که به سمت سردارآباد می‌رفت را در ساعت پنج بعدازظهر مورد حمله قرار داد. نیروهای ارمنی زیر فشار شدید تُرک‌ها به محوری در امتداد روستاهای اچمیادزین عقب نشسته و بدین ترتیب اچمیادزین را تحت پوشش قرار دادند. فرماندهی نیروهای ارمنستان به این نتیجه رسید وقت آن است که آخرین قوای ذخیره نیز به صحنه نبرد گسیل شود. تمام واحدهای موجود به منطقه اعزام شدند. فرماندهی بر یک نبرد نهایی تصمیم گرفته بود. هنگ پنجم تفنگدار ارمنی دستور گرفت روستای سردارآباد را ترک کرده و در چند کیلومتری غرب آبادی موضع بگیرد.La participation des armeniens a la guerre mondiale sur le front du caucase,1914-1918در سال ۱۹۲۷ کتاب مشارکت ارمنی‌ها در جبهه قفقاز جنگ جهانی ۱۹۱۴–۱۹۱۸ در پاریس منتشر شد نویسنده گاوریل گئورگی یویچ کورگانف مستشار سابق ستاد ارتش قفقازگئورگی خان زوریان زندگی‌نامه‌ای تحت عنوان ارمِنین نوشت که در سال ۱۹۶۴ در پاریس منتشر شد. گئورگی خان زوریان در سال ۱۸۹۳ در نخجوان به دنیا آمد. وی پس از فراغت از تحصیل حقوق در دانشگاه مسکو وارد آکادمی نظامی شد. در سال ۱۹۱۶ از میان ۶۰۰ دانشجو با احراز رتبه سوم فارغ‌التحصیل شد و به ستاد لشکر تفنگدار سیبری مأمور شد
نقشه نبرد به‌طور خلاصه چنین بود:(گروه سردارآباد با فشاری که وارد می‌آورد تُرک‌ها را در مواضعشان میخکوب کرده و بدین ترتیب واحد خیزناوس فرصت می‌یافت که به عقبه آن‌ها رخنه کند و خطوط مواصلاتی پشت جبهه تُرک‌ها را قطع کند. تنها در یک چنان شرایطی بخش اصلی قوای سردارآباد می‌توانست از مواضع خط مقدم خود به یک حمله سراسری دست بزند)
«دامنه جنگ بالا گرفت، نیروهای ارمنی دستور گرفتند دشمن را هدف حمله قرار دهند این حمله می‌بایست با زمان رسیدن واحد خیزناوس به پشت تُرک‌ها توأم گردد. برشدت زد و خوردها افزوده شد.
حدود ساعت یک بعدازظهر نیروهای خیزناوس از پشت خطوط دشمن گذشت و ساعت ۲ بعدازظهر صدای آتشبار توپخانه شنیده شد. در این بین هرگاه که تُرک‌ها سعی کردند حمله کنند، نیروهای جناح راست ما دو گروهان و دو عراده توپ همراهشان از پهلو آتش گشوده و تُرک‌ها مجبور می‌شدند که از نو در مواضع خود پنهان شوند. حال فاصله نیروهای ما با تُرک‌ها حدود یک کیلومتر رسیده بود.»
«بدین ترتیب ژنرال دانیل بک پیرومیان فرمان حمله را صادر کرد نیروهای ما از مواضعشان به پا خاسته و گلوله‌ها و خمپاره‌ها را به دست فراموشی سپرده و با فریادهای (هورا) به پیش شتافتند. صدای آتشبار توپخانه از عقب برخاست. یک گروه از تُرک‌ها محاصره شده ولی بخش اصلی آن‌ها با برجای گذاشتن همه چیز به سمت ارتفاعات گریختند. نیروی سوار ما آن‌ها را تعقیب کرد. تعدادی از تُرک‌ها اسیر و ستون تدارکات آن‌ها نیز به غنیمت گرفته شد. تُرک‌ها سراسیمه می‌گریختند و از آنجایی که واحد پاشیان و هنگ ارزنجان در پشت خطوط آن‌ها بودند هر یک بیراهه‌ای را در پیش گرفته بودند. نبرد بُرده شد. ارمنستان نجات یافت.»
وانادزور توسط هنگ اول و یک هنگ پیاده و چند آتشبار آزاد شد و مقاومت دشمن درهم شکسته شده و مواضعشان را ترک کردند. چنین معلوم شد که هنگ صد و هشت تُرک‌ها در برابر سردارآباد به کار گرفته شده بود. تلفات ارمنیان زیاد نبود. تلفات ارمنیان بین ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ نفر و نیروهای عثمانی حدود ۶۵۰۰ نفر بوده‌است.
ترک‌ها به عقب‌نشینی از ایستگاه ارس واقع در منطقه سردارآباد دست زدند، ارمنی‌ها در کل جبهه تهاجم اختیار کردند.
نیروهای ارمنی مناطق روستاهای تالین (ارمنستان) و ماستارا را گرفتند.(Armenian) Harutunyan, Ashot H. «Սարդարապատի ճակատամարտ 1918» [The Battle of Sardarapat, 1918]. Armenian Soviet Encyclopedia. Yerevan: Armenian Academy of Sciences, 1984, vol. x, pp. 227-228.
افسران ارشد سپاه ارمنستان از اشراف یا طبقه ثروتمند نبودند. در بسیاری از موارد خود نظامی زاده بودند. به خدمت وارد شده بودند تا از طریق کار سخت و دشوار راه ترقی را طی کنند. برخی از آن‌ها حتی تجربه خدمت در جنگ روسیه و عثمانی (۱۸۷۷-۱۸۷۸) و جنگ روسیه و ژاپن را در پیشینه خود داشتند. مرمان خود را بهتر می‌شناسند و در خلال زندگی نظامی یا در عرصه نبرد به آن‌ها نزدیکتر هم می‌شوند. واحدهای ارمنی از یکدستی و انسجام بیشتری برخوردار بوده و همبستگی صنفی بالاتری دارند.یادداشتی دربارهٔ روحیه واحدهای ارمنی، مورخ 28 آوریل 1919 که بر اساس گزارش ژنرال مُرِل در مورد عملیات ارزروم و ساری قمیش، ص3.(ژنرال مُرِل پیش از جنگ جهانی اول وابسته نظامی روسیه در سفارت توکیو بود)
لشکر یازدهم قفقاز تُرک‌ها به دلیل سرعت و شتاب،نتوانست ارتباط خود را با دیگر قوای عثمانی مانند لشکر نهم در ایغدیر و لشکر سوم که به طرف آشتاراک پیش می‌رفتند حفظ کند. جاویدبِی انتظار داشت که بخش اصلی قوای ارمنی درصدد دفاع از مسیر مستقیم ایروان برآید که از طریق شهر مقدس اچمیادزین می‌گذشت. وی بر این تصور بود که لشکر یازدهم قفقاز از طریق پیشروی در امتداد خط آهن می‌تواند در کرانه ارس به لشکر نهم پیاده ملحق شود. بدین ترتیب آن‌ها می‌توانستند جناح قوای ارمنی را احاطه کرده و با پیشروی لشکر سوم از آپاران به سمت جنوب، آن‌ها را در یک حرکت گازانبری گرفتار سازند. به علاوه فرماندهی تُرک بر این باور بود که اگر نیروهای منظم و مجهزشان در کفه هموار دشت آرارات عمل کنند از مزیت بیشتری برخوردار خواهند بود چرا که قوای ارمنی که اکثراً از نیرویی تشکیل شده بودند که بیشتر با جنگ‌های چریکی در ارتفاعات خو داشتند تا جنگ و جدل در یک کفه هموار این محاسبات غلط از آب درآمد.
ژنرال درو در نیمه راه آپاران و آشتاراک مواضع خود را سرسختانه حفظ کرد. سیلیکیان نیز در عین تمرکز کارآموزده‌ترین واحدهای تحت فرمانش در دشت سردارآباد، اجزاء ضعیف تر قوایش را در اچمیادزین برجای گذاشت. فرمانده قوای سردارآباد که ژنرالی جسور بود، از همراهی آجودان‌هایی پراستعدادی برخوردار بود. دو هنگ وان نیز عقبه قوا را در جنوب تحت مراقبت داشتند.
ارمنیان معتقدند:
ایالت کایا (به Latin (disambiguation): Kayah State) یک ایالت در کشور Burma است که در جنوب شرقی آن واقع شده‌است. مرکز این ایالت شهر Loikaw است.
ایالت کایا ۱۱٬۶۷۰ کیلومترمربع مساحت و ۲۸۶٬۷۳۸ نفر جمعیت دارد.
لویکاو (به لاتین: Loikaw) یک شهر در میانمار است که در ایالت کایا واقع شده‌است.
لویکاو ۱۴۰٬۶۷۰ نفر جمعیت دارد و ۸۸۴ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
موشه آرنس () (زاده ۲۷ دسامبر ۱۹۲۵ – درگذشته ۷ ژانویه ۲۰۱۹) مهندس مکانیک پرواز و پژوهشگر و دیپلمات و سیاستمدار سابق اهل اسرائیل بود. وی بین سال‌های ۱۹۷۳ تا ۱۹۹۲ و ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۳ عضو کنیست بود. آرنس سه مرتبه پست وزارت دفاع و یک بار نیز به پست وزارت امور خارجه اسرائیل را بر عهده داشته‌است. موشه آرنس در ۷ ژانویه ۲۰۱۹، در سن ۹۳ سالگی درگذشت.https://www.haaretz.com/israel-news/.premium-moshe-arens-israel-s-former-defense-minister-dies-at-93-1.6811254
کنستانتین نام یک مجموعه تلویزیونی آمریکایی در مورد شخصیّت خیالی شرکت دی‌سی کامیکس، جان کنستانتین است که توسط دنیل سرون و دیوید اس. گویر برای شبکهٔ ان‌بی‌سی تهیه شده‌است؛ از سریال‌های دنیای مشترک کماندار به‌شمار می‌رود. فصل اوّل آن، از تاریخ ۲۴ اکتبر ۲۰۱۴، الی ۱۳ فوریه ۲۰۱۵، متشکل از ۱۳ قسمت پخش شد. در ۸ مه ۲۰۱۵، ان‌بی‌سی ساخت مجموعه را به علّت رتبه‌های پایین متوقّف کرد.
جان کنستانتین که یک جادوگر و احضار کننده ارواح ماهر است، پس از شکست در نجات دادن یک دختر در نیوکاسل، به تیمارستانی برای درمان می‌رود و متوجّه می‌شود که شیاطین در حال ورود به زمین هستند. برای دور کردن شیاطین از تیمارستان خارج می‌شود و با کمک فرشته‌ای به نام مانی برای دور کردن شیاطین تلاش می‌کند.
افراییم هالوی (؛ زادهٔ ۲ دسامبر ۱۹۳۴) یک سیاست‌مدار اهل اسرائیل است. وی در دوره نخست‌وزیری آریل شارون بعنوان چهارمین سرپرست شورای امنیت ملی اسرائیل معرفی شد.
هالوی در سال ۱۹۹۸ به سمت نهمین رئیس سازمان اطلاعات و وظایف ویژه (موساد) منصوب گشت و مدت ۴ سال (تا سال ۲۰۰۲) عهده‌دار این سمت بود.
زوی زمیر () (زاده ۳ مارس ۱۹۲۵)Profile of Zvi Zamir یک نظامی اهل اسرائیل که ۱۹۶۸ تا ۱۹۷۴ ریاست سازمان موساد را برعهده داشت.
به دنبال اصرار اسرائیل برای حمله به گروگان‌ها، زوی زمیر در گزارشی به نخست‌وزیر و سایر مقامات بلندپایهٔ اسرائیل گفته‌است: «حتی حداقل تلاش را برای نجات جان گروگان‌ها انجام ندادند. حتی حداقل خطر کردن را برای نجات افراد خودشان و افراد ما انجام ندادند.»
ایالت کایین (به Latin (disambiguation): Kayin State) یک ایالت در میانمار است که جنوب آن واقع شده‌است. مرکز این ایالت شهر پا-آن است.
ایالت کایین ۳۰٬۳۸۳ کیلومترمربع مساحت و ۱٬۷۳۳٬۲۸۱ نفر جمعیت دارد.
پا-آن (به لاتین: Hpa-An) یک شهر در میانمار است که در ایالت کایین واقع شده‌است.
پا-آن ۱۲۶٬۲۲۵ نفر جمعیت دارد.
ایالت مون (به Latin (disambiguation): Mon State) یک ایالت در کشور Burma است که در جنوب آن واقع شده‌است. مرکز این ایالت شهر Mawlamyine است.
ایالت مون ۱۲٬۱۵۵ کیلومترمربع مساحت و ۲٬۰۵۰٬۲۸۲ نفر جمعیت دارد.
ماولامیاین (به لاتین: Mawlamyine) یک شهر در میانمار است که در ایالت مون واقع شده‌است.
ماولامیاین ۳۲۵٬۹۲۷ نفر جمعیت دارد.
استوارت گراهام (؛ زادهٔ ۳۱ مه ۱۹۶۷ ()) یک هنرپیشهٔ صحنه و سینما، و اهل ایرلند شمالی است.
از فیلم‌ها یا نمایش‌هایی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به ترانه‌ای برای یک پسر ژنده‌پوش، گرسنگی، بندزن خیاط سرباز جاسوس و برنیس اشاره کرد.
هیپرکلسترولمی فامیلی به اختصار FH، یک اختلال ژنتیکی است که با سطوح بالای کلسترول، به ویژه سطوح بسیار بالای لیپوپروتئین کم چگال (LDL، «کلسترول بد»)، در خون و بیماری های قلبی عروقی اولیه مشخص می شود. از آنجایی که تغییرات بیوشیمیایی پایه بدن در افراد مبتلا به FH کمی متفاوت است، سطح کلسترول بالای آنها کمتر به انواع روش های کنترل کلسترول، که معمولاً در افراد بدون FH مؤثرتر هستند (مانند اصلاح رژیم غذایی و قرص های استاتین)، پاسخ می‌دهد.
افزایش کلسترول خون از زمان تولد در هتروزیگوتها و هموزیگوتها وجود دارد، اما هموزیگوتها بیماری شدیدتری دارند. غلظت کلسترول خون ۶۰۰ تا ۱۲۰۰ میلی گرم در صد است. معمولاً اولین تظاهر بالینی بیماری ظهور گزانتوم است که ممکن است مسطح، توبروز یا تاندینو باشد. گزانتوما به ویژه بر روی تاندون آشیل و تاندونهای اکستنسور دست‌ها، نوع توبروز آن بر روی آرنجها، زانوها و سایر جاها، نوع زیر پریوستی آن در زیرزانو در برجستگی استخوان تیبیا و آرنج بروز می‌کند. گزانتوم پوستی برنگ نارنجی روشن یا زرد است و بر روی باسنها و دست‌ها، پرده بین انگشتی بین انگشتان اول و دوم و گاهی بر روی زبان یا مخاط دهان ظاهر می‌شود. یک قوس مشابه قوس پیری در قرنیه در افراد هموزیگوت مبتلا قبل از ۱۰ سالگی دیده می‌شود. نتیجه بالینی بسیار مهم ابتلا به این بیماری، وقوع اترواسکلروز شدید شریان آئورت و شرائین کرونر و عروق محیطی و مغزی به‌طور زودرس می‌باشد بطوریکه در بیماران، آنژین بالینی در ۵ سالگی و سکته قلبی در ۱۸ ماهگی و ۳ سالگی گزارش گردیده است و اغلب بیماران تا ۳۰ سالگی بعلت این گرفتاری می‌میرند. رسوب گزانتوم بر روی اندوکارد و دریچه میترال و دریچه آئورت منجر به تنگی و نارسایی آن‌ها می‌شود. حملات راجعه التهاب مفصلی یا تنوسینویت در قوزک پا، مچ دست و مفاصل بین انگشتی پروگزیمال ۳ تا ۱۲ روز طول می‌کشد و سپس خودبخود خاموش می‌شود و ممکن است با سدیمانتاسیون بالا همراه باشد. در نوع هتروزیگوت بیماری، گزانتوم تا زمان مرگ توسعه می‌یابد و بر روی تاندونهایی نظیر آشیل روی می‌دهد. گزانتلاسما Xanthelasma که گزانتوم پلکی است معمولاً در هتروزیگوتها و در افرادی با کلسترول طبیعی دیده می‌شود، اما به ندرت در هموزیگوتها مشاهده می‌گردد. قوس قرنیه هم که در افرادی با متابولیسم چربی طبیعی دیده می‌شود، در %۱۰ هتروزیگوتها تا ۳۰ سالگی و در ۵۰٪ افراد طبیعی بالای ۳۰ سال مشاهده می‌شود. معمولاً تظاهرات بالینی بیماری شریان کرونر در دهه چهارم زندگی بروز می‌کند.
نقص در گیرنده لیپوپروتئین با تراکم پائین.
در هتروزیگوتها به صورت غالب تظاهر می‌کند و هموزیگوتها دو کپی غیرطبیعی از ژن ناقص را دارند.
نوع هتروزیگوت یک مورد در هر ۵۰۰ تولد زنده.
صد در والدین).
در صورتی میزان کلسترول کل بیشتر از ۲۲۰ میلی گرم در صد و میزان لیپوپروتئین با تراکم بالا طبیعی (بیشتر از ۳۵ میلی گرم در صد) باشد، با در نظر گرفتن میزان کلسترول اقدامات زیر لازم می‌باشد:
اخیرا داروی اولوکومب ( Evolocumab)
از دسته داروهای Pcsk9 inhibitor
تاییدیه سازمان غذا و دارو آمریکا رو گرفته و در درمان بیماران های‌پرکلسترولمی فامیلیال موثر می باشد
که در ایران با نام تجاری رپاتا Repatha موجود می باشد.
ب صورت تزریقی و هر دوهفته یکبار با دوز ۱۴۰ میلی گرم .
هر ۳ تا ۶ ماه در طی درمان.
بررسی فعالیت گیرنده لیپوپروتئین با تراکم پائین در آمنیوسیتهای کشت شده و بررسی میزان کلسترول در نمونه خون جنینی.
لوبیا سفید یک نوع لوبیا است که جز خانواده حبوبات محسوب می‌شود.
این محصول کشاورزی که در کشورهای بریتانیا و آمریکا دارای محبوبیت بسیاری است، دارای مقدار زیادی کربوهیدرات می‌باشد.
نقص آپولیپوپروتئین ب که گاه نقص خانوادگی آپولیپوپروتئین ب ۱۰۰ نیز خوانده می‌شود، ازجمله ناهنجاری‌های مادرزادی متابولیسم چربی هاست. این بیماری مانند نقص گیرنده لیپوپروتئین با تراکم پائین است. در هموزیگوتهای مبتلا، سطح کلسترول و خطر قلبی عروقی نظیر هتروزیگوتهای مبتلا به هیپرکلسترولمی فامیلی می‌باشد (قسمتی از عملکرد آپو E توسط آپو B جایگزین می‌شود).
کمبود ApoB-100
نوع هتروزیگوت آن یک مورد در هر ۷۰۰ تولد زنده.
مانند نقص گیرنده لیپوپروتئین با تراکم پائین است.
سیتواسترولمی Citosterolaemia که فیتواسترولمی Phytosterolaemia نیز خوانده می‌شود، نوعی ناهنجاری اتوزوم مغلوب در متابولیسم چربی هاست.
شامل بروز گزانتوم، آترواسکلروز زودرس و گاهی همولیز است.
جذب روده‌ای استرولهای مصرفی موجود در ماهیها و گیاهان افزایش یافته و دفع صفراوی آنها کاهش می‌یابد.
رژیم غذایی با کاهش مصرف چربیهای گیاهی و استفاده از رزینهای تعویض آنیون.
هیپرلیپیدمی نوع سه که دیس بتا لیپوپروتئینمی فامیلی familial dysbetalipoproteinaemia نیز خوانده می‌شود، نوعی اختلال مادرزادی در متابولیسم چربی‌ها می‌باشد.
شامل گزانتوم، گزانتلاسما، آترواسکلروز، تغییر رنگ چینهای کف دست به رنگ نارنجی.
وجود انواعی از ApoE منجر به اشکال در جذب لیپوپروتئین با تراکم متوسط و بقایای لیپوپروتئین‌ها در کبد می‌شود.
اتوزوم مغلوب در نوع ApoE دو، سایر جهشها در دامنه اتصال گیرنده از نوع اتوزوم غالب هستند.
یک مورد در هر ۵ هزار تولد زنده.
استفاده از رژیم غذایی و داروهای کاهش دهنده چربیها و درمان سایر
عوامل خطر مانند دیابت قندی.
نورالدین محمد ظهوری ترشیزی (حدود ۹۴۴ ق - ۱۰۲۵ ق)، شاعر و نویسنده نیمه اول قرن ۱۰ تا ربع اول قرن ۱۱ ه‍.ق متخلص به ظهوری. ملقب به ملک الشعراء، اهل ترشیز (کاشمر، خراسان رضوی) بود. او مدت زیادی در هند سکونت داشت و شهرت وی در هند بیشتر از ایران است.
ظهوری ترشیزی، در حدود سال ۹۴۴ ه‍.ق در قریهٔ جمند، از توابع ترشیز (کاشمر) به دنیا آمد. جوانیش به کسب ادب و دانش در خراسان گذشت، سپس به دارالعباده یزد رفت و در آنجا به شیوهٔ شاعری مشغول شد و با گروهی از اهل ادب معاشرت نمود در همان دیار با وحشی بافقی آشنایی و مصاحبت یافت. پس از آن چندگاهی به شیراز عزیمت کرد و در آنجا با درویش حسین سالک شیرازی، شاعر و نقاش و مذهب معروف، دوستی و ملازمت یافت؛ و سرانجام پس از هفت سال در سال ۹۸۰ ه‍.ق / ۱۵۷۲ م. قصد هند کرد و وارد دکن شد و در بیجاپور به درگاه عادل‌شاهیان رسید و ملازمت عادل‌شاه ابراهیم ثانی را یافت و او را مدح گفت. آشنایی ظهوری با ملک قمی هم در همین ناحیهٔ دکن و ظاهره در بیجاپور حاصل شد و به مواصلت ظهوری با دختر ملک انجامید و از آن پس دو شاعر با یکدیگر به سر بردند و در ایجاد بعضی اثرها با هم همکاری داشتند. ظهوری پس از چندی آهنگ حجاز کرد و در بازگشت به هند در احمدنگر پایتخت نظامشاهیان به خدمت عبدالحریم‌خان خانان رسید.
ظهوری در نظم و نثر دست داشت، بطوری که در هند به شهرت رسید.
از جمله آثارش: مجموعه منشآت به نام‌های: «دیباچهٔ نورس»، که مقدمه‌ای است بر کتاب «نورس خیال» اثر ابراهیم عادل‌شاه؛ «گلزار ابراهیم»، در ستایش ابراهیم عادل‌شاه؛ «خوان خلیل»، که با مشارکت ملک قمی به نام ابراهیم عادل‌شاه تصنیف کرد؛ «پنج رقعه»؛ «دیوان» شعر؛ «ساقی‌نامه»، حدود چهار هزار و پانصد بیت که به نام برهان ثانی نظامشاه سرود.
«دیوان ظهوری ترشیزی» با ۱۳۰۲ غزل هندی به تصحیح و تحقیق اصغر باباسالار و توسط کتابخانهٔ مجلس منتشر گردید. دیوان ظهوری شامل مثنویها، قصیدهها و غزلهای بسیار است و سه دیباچه وی به نثر فارسی بر مجموعه‌های او (نورس، گلزار ابراهیم، خوان خلیل) به نام «سه نثر ظهوری» شهرت بسیار دارد و جزو کتب درسی هندوستان و پاکستان به‌شمار می‌رود، و بر آن شروحی نوشته‌اند.
آقامحمد جعفربن محمدعلی بهبهانی (زاده ۲۶ جمادی‌الثانی ۱۱۷۸ در کربلا - درگذشته ۲۶ ذیقعده ۱۲۵۹ در کرمانشاه) فقیه و اصولی شیعه است.
فرزند ارشد آقامحمدعلی. در ۱۱۷۸ ه‍.ق در کربلا به دنیا آمد و همراه پدرش به ایران مهاجرت کرد. وی نزد پدرش و نیز میرزای قمی، در قم، می‌رسید علی طباطبایی و شیخ جعفر کبیر، در عراق، به تحصیل پرداخت. سپس به کرمانشاه رفت و پس از مرگ پدر عهده‌دار شئون دینی و اجتماعی وی در کرمانشاه شد. وی در کرمانشاه درگذشت و در مقبره خانوادگی آل آقا دفن شد.
برخی از آثار خطی آقا محمدجعفر بدین قرار است:
سیاه‌توکای بال‌خاکستری نام یک گونه از تیره توکایان است.
سیاه‌توکای تبتی نام یک گونه از تیره توکایان است.
انزو استایولا (متولد ۱۵ نوامبر ۱۹۳۹) است که شهرت وی بیشتر به خاطر بازی در فیلم دزدان دوچرخه است.وی در دوران کودکی و نوجوانی چند فیلم دیگر بازی کرد اما در بزرگسالی معلم ریاضی شد.
لامبرتو ماجورینی ( ۲۸ اوت ۱۹۰۹ – ۲۲ آوریل ۱۹۸۳) بازیگر ایتالیایی است که پس از بازی در فیلم دزد دوچرخه به شهرت رسید.
وی زمانی که برای فیلم دزد دوچرخه انتخاب شد کارگر تراشکار کارخانه بود و در زمینهٔ بازیگری تجربه‌ای نداشت.
ام الصخر، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان شادگان در استان خوزستان ایران است
این روستا در دهستان جفال قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۰۹ نفر (۲۰خانوار) بوده‌است.
تاج‌الدین احمد (؛ – ) یک سیاست‌مدار اهل بنگلادش که از ۱۱ آوریل ۱۹۷۱ تا ۱۲ ژانویه ۱۹۷۲ سمت اولین نخست وزیر این کشور را برعهده داشت.
سمیرا وایلی () یک هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا است. وی از سال ۲۰۱۱ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
از فیلم‌های معروف او می‌توان به بازی در فیلم دیترویت، سرقت از اوباش و سرگذشت ندیمه (مجموعه تلویزیونی) اشاره کرد.
میشل هرست () بازیگری آمریکایی است. نارنجی همان سیاه است و کله‌پوک‌ها از کارهای معروف اوست.
ناتاشا لیون (؛ زادهٔ ) یک بازیگر سینما، و هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا است. وی از سال ۱۹۸۶ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به ، پای آمریکایی، کلوچه آمریکایی۲، اسکری مووی ۲، کیت و لئوپولد، همه می‌گند دوست دارند، نارنجی همان سیاه است، مهمانی هیولا، روز دوست دختر، اما من، سرسخت، سلام، اسم من دوریس است، دختر با احتمال زیاد، ، دیترویت راک سیتی و پوکر فیس اشاره کرد.
جیسون متئو بیگز (؛ زادهٔ ) یک بازیگر اهل ایالات متحده آمریکا است. وی از سال ۱۹۸۳ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
اوزو ادوبا () بازیگری آمریکایی است. او برای بازی در نقش سوزان «چشمان دیوانه» وارن در سریال اصلی نتفلیکس نارنجی مد جدید است (۲۰۱۳-۲۰۱۹) شهرت زیادی به دست آورد، که برای آن جایزه امی ساعات پربیننده بازیگر زن مهمان در مجموعه تلویزیونی کمدی در سال ۲۰۱۴ دریافت کرد. جایزه بهترین بازیگر نقش مکمل زن در یک سریال درام در سال ۲۰۱۵، و دو جایزه برای اجرای برجسته توسط یک بازیگر زن در یک سریال کمدی در سال‌های ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵.Emmy Awards 2015: The complete winners list.Beats 2019 CNN.com (September 21, 2015). Retrieved on December 7, 2015. او یکی از تنها دو بازیگری است که برنده جایزه امی در هر دو دسته کمدی و درام برای همان نقش است.
از آثار بازیگری او می‌‌توان به فیلم‌های: نغمه آمریکایی (۲۰۱۶)، خانم ویرجینیا (۲۰۱۹) و قهرمانان ملی (۲۰۲۱) اشاره کرد.
کیت مولگرو (؛ زادهٔ ) یک بازیگر سینما، و هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا است. وی از سال ۱۹۷۵ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به نارنجی همان سیاه است، مامانو از قطار بنداز پایین و کمپ ناکجاآباد اشاره کرد.
محمد صدیق منشاوی (زادهٔ ۲۰ ژانویه ۱۹۲۰ در منشاه مصر – درگذشتهٔ ۲۰ ژوئن ۱۹۶۹ در قاهره) از بزرگ‌ترین قاریان قرآن جهان اسلام بود. مذهب او سنی شافعی بود. وی در روستای منشاه در استان سوهاج، مصر به دنیا آمد. پدرش صدیق سید منشاوی و برادرش محمود صدیق منشاوی نیز مانند محمد از قاریان مشهور قرآن بودند.
با توجه به حزن خاصی که در صدای محمد صدیق منشاوی وجود داشت، به وی لقب «حنجره الباکیه» به معنی حنجره گریان را داده‌اند.
محمد صدیق منشاوی، در سن ۴۹ سالگی و به علت بیماری واریس مری در قاهره درگذشت.
منشاوی در هشت سالگی موفق به حفظ قرآن شد و از نه سالگی قرائت قرآن را همراه با پدر خود در محافل و مجالس سوهاج آغاز کرد.
زیبایی تلاوت وی، شهرت زیادی برایش به ارمغان آورد تا جایی که آوازهٔ تلاوت‌های او به گوش مسؤلان وقت رادیو نیز رسید و آن‌ها از وی خواستند تا در رادیو حاضر و برای هیئت داوری تلاوت کند و در صورت موفقیت، اجازهٔ تلاوت در رادیو را بیابد امّا وی این درخواست را نپذیرفت تا اینکه برای نخستین بار در تاریخ رادیو، رادیوی مصر، تجهیزات و کارکنان خود را برای ضبط تلاوت این قاری به محل زندگی‌اش فرستاد. با پخش تلاوت‌های وی از رادیو، شهرت محمد صدیق منشاوی سرتاسر مصر و کشورهای عربی را فرا گرفت.
وی برای تلاوت قرآن به اندونزی، اردن، کویت، لیبی، فلسطین (مسجدالاقصی)، عربستان سعودی، سوریه، عراق، پاکستان، مغرب و سودان سفر کرد؛ سفر وی به اندونزی در سال ۱۹۵۵ در سن ۳۵ سالگی همراه با عبدالباسط محمد عبدالصمد بود. نخستین سفر خارجی محمد صدیق منشاوی به کشور اندونزی بود.که این سفر به دعوت نخستین رئیس‌جمهور این کشور، احمد سوکارنو صورت گرفت.دسامبر سال ۱۹۴۹ - تلاشهای سوکارنو برای کسب استقلال اندونزی، تأسیس جنبش غیرمتعهدها و خروج سازمان ملل از دست فاتحان جنگ جهانی دوم، تاریخ بازبینی ۱۳ نوامبر ۲۰۱۴ وی در سال ۱۹۶۶ به بغداد سفر کرد و در سال ۱۹۶۹ نیز به همراه محمود خلیل الحصری به کشور لیبی سفر کرد.
فهرست نخست‌وزیران بنگلادش () پس از اعلام استقلال این کشور در سال ۱۹۷۱
جرف النصر با نام پیشین جرف الصخر یک منطقهٔ مسکونی در عراق است که در استان بابل واقع شده‌است.
این منطقه، موقعیت خطیری برای شهر کربلا دارد و هرساله در سالگرد کشته شدن حسین بن علی، امام سوم شیعیان، مسلمانان شیعه از همین منطقه خود را به کربلا و مقبره حسین بن علی می‌رسانند.
جرف النصر ۸۰٬۶۸۲ نفر جمعیت دارد.
بدنبال بازپسگیری این شهر از داعش در سال ۲۰۱۴، شورای استانی بابِل اعلام نمود که از این پس نام شهر را از به معنای "ساحل سنگی" به به معنای "ساحل پیروزی" عوض می‌کند.
اسماعیل ازهری (؛ ۲۰ اکتبر ۱۹۰۰ – ۲۶ اوت ۱۹۶۹) یک سیاست‌مدار اهل سودان بود که ابتدا نخست‌وزیر سودان سپس رئیس‌جمهور این کشور بود.
جان مولانی () بازیگر و کمدین آمریکایی است.
کتیبه دوزی نوعی دوخت است که در آن طرح‌هایی از آیات، اسامی امامان ۱۲ گانه شیعه و اشعار به شیوه خطوط ثلث، مثنی، معما، طغری، شبه طغری، تسلسلی یا دیوانی، سایر خطوط تفنن یا نستعلیق با قلم دانگ بالا با استفاده از نخ‌های سرمه، ملیله، نقده یا گلابتون دوخته می‌شود.
در کتیبه دوزی از دوخت‌های ساتن‌دوزی و ده‌یک دوزی استفاده می‌گردد و معمولاً زیر دوخت را با مقوا یا دوخت‌هایی مثل بخیه روی هم، پنبه‌دوزی یا فتیله‌دوزی برجسته می‌نمایند. نوع نخ استفاده شده در کتیبه‌دوزی نخ گلابتون، نقده و سرمه است. موارد مصرف کتیبه‌دوزی بیشتر در پرده‌ها، روکش قبرها، تابلوها، تزئین روی لباس‌ها، سفره‌ها، رومیزی‌ها و ... می‌باشد.
محمد احمد محجوب (زاده ۱۷ مه ۱۹۰۸ – درگذشته ۲۳ ژوئن ۱۹۷۶) سیاستمدار و شاعر اهل سودان بود که ابتدا وزیر امور خارجه (۱۹۵۶–۱۹۵۸)، (۱۹۶۴–۱۹۶۵) و سپس نخست‌وزیر سودان (۱۹۶۵)، (۱۹۶۷–۱۹۶۹) شد.
فهرست رئیسان دولت سودان () از زمان تأسیس دفتر وزیر در سال ۱۹۵۲ تا سال ۱۹۸۹ زمانی که پست نخست‌وزیری پس از کودتا منحل شد.
ویجا (Ouija) تخته‌ای صاف و مستطیل‌شکل است که برای احضار ارواح از آن استفاده می‌شود. بر روی این تخته کلماتِ «نه»، «بله»، «سلام»، «خداحافظ»، اعداد ۰ تا ۹ و حروف الفبا را به همراه اشکال و نمادهایی می‌نویسند یا حک می‌کنند.
به عنوان بخشی از جنبش معنوی‌گرایی،مدیوم‌ها شروع به استفاده از ابزارهای مختلف برای ارتباط با مردگان کردند. به دنبال جنگ داخلی آمریکا در ایالات متحده، مدیوم‌ها از طریق برقرار کردن ارتباط بازماندگان با کشته‌شدگان، تجارت قابل توجهی انجام دادند. خود ویجا در بالتیمور، مریلند، در سال 1890 ایجاد و نامگذاری شد، اما استفاده از تخته‌های احضار تا سال 1886 چنان رایج بود که اخبار از تسخیر اردوگاه‌های روحانیون در اوهایو خبر می‌داد.
دانشمندان تخته روح ها را نتیجه پاسخ ایدیوموتور میدانند(موتور حرکت).Heap, Michael (2002). "Ideomotor Effect (the Ouija Board Effect)". In Michael Shermer. "The Skeptic Encyclopedia of Pseudoscience". ABC-CLIO. pp. 127–129. ISBN 1-57607-654-7
مرگ طولانی یک فیلم دلهره‌آور و ترسناک بریتانیایی محصول سال ۲۰۰۲ به کارگردانی مارکوس آدامز است. این فیلم درباره چند دانشجو است که با تخته ویجا دست به احضار جن می زنند. در نهایت جن تک تک این افراد را می‌کشد.
آزیتا راجی (؛ ۲۹ سپتامبر ۱۹۶۱ – ۸ فوریه ۲۰۲۲) دیپلمات و بانکدار ایرانی-آمریکایی ساکن کالیفرنیا و یکی از اعضای کمیسیون ریاست‌جمهوری برای بورسیه‌های کاخ سفید که به عنوان نخستین زن سفیر ایالات متحده در سوئد برگزیده شده‌بود.
آزیتا راجی متولد تهران است و سال‌های کودکی و نوجوانی را در ایران و کشورهای اروپای غربی گذرانده است. وی مدرک دیپلم را از «دبیرستان بین‌المللی لوزان» در سوئیس دریافت کرد، و در آنجا علاوه بر موفقیت‌های درسی، در رشته‌های اسکی و شطرنج هم رقابت می‌کرد. خانم راجی در ۱۷ سالگی در ایالات متحده وارد دانشگاه شد. آزیتا راجی کارشناسی معماری و زبان فرانسه، و کارشناسی ارشد بودجه را از دانشگاه کلمبیا در نیویورک اخذ کرده و تحلیلگر معتمد مالی و عضو کمیته برتون وودز است. وی در کشورهای خاورمیانه، آمریکای لاتین، اروپای غربی و خاور دور زندگی، تحصیل و کار کرده و علاوه بر فارسی و انگلیسی، به زبان فرانسه هم تسلط دارد. وی اینک با خانواده‌اش ساکن شمال کالیفرنیا است.
خانم راجی در کارزار انتخاباتی، باراک اوباما در سال ۲۰۱۲ (۱۳۹۱)، معاون رئیس بودجه ملی و رئیس صندوق پیروزی در ایالت‌های مردد بود. وی همچنین از سال ۲۰۰۸ (۱۳۸۷) عضو «هیئت مشورتی کمیته ملی حزب دموکرات» بوده‌است.
کاخ سفید خانم آزیتا راجی را یک استراتژیست بازرگانی، و یکی از مدیران پیشین بازار بورس نیویورک معرفی کرده که تخصص و تجربه‌اش در بازارهای مالی و اقتصاد جهانی، و تفکر استراتژیکش را در بسیاری از وظایف رهبری در بخش خصوصی به‌کار گرفته – از جمله در مشاغلی همچون ریاست هیئت امناء، بنیان‌گذار همراه، و نیز مشاور در شوراهای ملی و کمیته‌های منصوب مانند کمیسیون ریاست جمهوری برای بورسیه‌های کاخ سفید، کالج برنارد در دانشگاه کلمبیا، برنامه سرمایه‌گذاری تجاری اجتماعی در کالج بازرگانی دانشگاه کلمبیا، گالری ملی پرتره‌ها در انستیتوی اسمیتسونین، مشارکت ملی برای زنان و خانواده‌ها، و بسیاری از نهادهای دیگر.
پس از انتخاب راجی به‌عنوان سفیر ایالات متحده در سوئد، برخی رسانه‌های هندی او را هندی‌تبار معرفی کردند. از جملهٔ این رسانه‌ها روزنامهٔ "تایمز هندوستان" بود که کمی بعد گزارش خود را اصلاح کرد.
راجی در مراسم اهدای جوایز نوبل، نامهٔ باب دیلن که برندهٔ جایزهٔ نوبل ادبیات شده بود را به نمایندگی از او خواند.Wikipedia contributors, "Azita Raji," Wikipedia, The Free Encyclopedia, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Azita_Raji&oldid=768008256 (accessed March 5, 2017).
وی پس از تحمل یک دوره بیماری در ۸ فوریه ۲۰۲۲ در سن ۶۰ سالگی درگذشت.Statement on the passing of former U.S. Ambassador to Sweden Azita Raji
ورونیکا گِرِن نام فیلم زندگی‌نامه‌ای است به کارگردانی جوئل شوماخر، محصول سال ۲۰۰۳. در این فیلم کیت بلانشت در نقش ورونیکا گورین، روزنامه‌نگار معروف ایرلندی بازی می‌کند. کسی که تحقیقاتش در مورد تجارت مواد مخدر در دوبلین موجب مرگش در سال ۱۹۹۶ شد.
کیت بلانشت موفق شد برای بازی در این فیلم برای دریافت جایزهٔ گلدن گلوب نامزد شود.
سرو کهنسال چم یکی از کهنسال‌ترین درختان کشور ایران است .این درخت در روستای چم که یکی از روستاهای زرتشتی‌نشین شهرستان تفت استان یزد است، جای دارد.
قدمت این درخت حدود ۳۵۰۰ سال تخمین زده می‌شود.این سرو کهنسال تقریباً ۲۸ متر ارتفاع دارد و در تاریخ ۱۳۸۸/۰۸/۲۵ با شماره ۴۰ در فهرست آثار ملی طبیعی کشور به ثبت رسید.
در دی ماه سال ۹۰ گروهی از کارشناسان گیاه شناسی از این سرو که در خطر خشکیده شدن قرار دارد بازدید و پیشنهادهایی را برای جلوگیری از خشک شدن آن ارائه کردند.
ژرمنیکوس ژولیوس سزار (؛ ۲۴ مه ۱۵ (پیش از میلاد) - ۱۰ اکتبر ۱۹ (میلادی)) یک شاعر، و سردار اهل روم باستان و ژنرال بشدت برجسته و محبوب بود وی از از طرف مادری از نوادگان مارک انتونی و از طرف پدری نوه لیویا همسر نهایی امپراتور اگوستوس که از همین رو نوه خوانده اگوستوس و همین طور برادرزاده قانونی و وارث شرعی مشهور امپراتور تیبریوس بود.
او با زنی برجسته به نام اگریپینا بزرگتر که نوه قانونی اگوستوس بود ازدواج کرده بود که حاصل آن شش فرزند بود، وی همچنین برادر امپراتور کلودیوس و همین طور پدر امپراتور دیوانه روم کالیگولا و امپراتریس مشهور و قدرتمند روم اگریپینا جوان و پدربزرگ امپراتور نرون از سوی مادر بود.
در سال ۱۸ میلادی ژرمنیکوس ژولیوس سزار اعلام می‌دارد آرتاشز سوم پادشاه ارمنستان است.CHRONOLOGY OF IRANIAN HISTORY PART 1 "iranicaonline.org"
ژولیای کوچک (زاده ۱۹ پیش از میلاد و درگذشته ۲۹ بعد از میلاد) () اشراف‌زاده رومی از دودمان ژولیو کلودین بود.
کاستریوت اسلامی (؛ زادهٔ ) یک سیاست‌مدار اهل آلبانی است.
عمر نیشانی (؛ ۵ فوریه ۱۸۸۷ – ۲۶ مه ۱۹۵۴) یک سیاست‌مدار اهل آلبانی بود.
شور عشق محصول ۱۹۸۱ ایتالیا فیلمی درام به کارگردانی اتوره اسکولا است. فیلم براساس کتابی به نام فوسکا اثر ایجینیو اوگو تارکتی است. فیلم توانست به جشنواره بین‌المللی فیلم کن ۱۹۸۱ راه یابد.
در دهه ۱۹۸۰ میلادی، جورجو یک سرباز جوان ایتالیایی است که به پست نظامی دوری، به دور از عاشق خود کلارا فرستاده می‌شود. او در منزل سرهنگ زندگی می‌شود و با سرهنگ و دکتر محلی دوست می‌شود اما در میان ساکنان خانه یک زن بیگانه‌ای وجود داردبه نام فوسکا که غیرجذاب و دیوانه است. اگرچه او شوری دارد که جورجو مجبور به مقابله با آن است.
لورتا ابلس سویر (؛ زادهٔ ) یک هنرپیشه، و خواننده اهل ایالات متحده آمریکا است.
فَرح لین آبراهام (؛ زادهٔ ) خواننده، بازیگر پورنوگرافی، موسیقی‌دان و استریپر اهل ایالات متحدهٔ آمریکا است. وی از سال ۲۰۰۹ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
لونی آکرمن (؛ زادهٔ ) یک هنرپیشه، و خواننده اهل ایالات متحده آمریکا است.
باربارا آکلین (؛ – ) یک خواننده اهل ایالات متحده آمریکا بود.
مارجی آدام (؛ زادهٔ ۱۹۴۷) یک خواننده و نوازنده اهل ایالات متحده آمریکا است.
آلبرتا آدامز خواننده اهل آمریکا است.
مسلط یک فیلم ترسناک محصول سال ۲۰۰۷ ترکیه به کارگردانی آلپر مستچی است. این فیلم در استانبول و برلین فیلمبرداری شده است.. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیای انگلیسی، Haunted (2007 film). بازبینی در ۲۷ اکتبر ۲۰۱۴
زوج جوانی به با یکدیگر ازدواج می‌کنند و جن وارد زندگی آنان می‌شود. و...
نیروی هوایی مصر شاخهٔ هوانوردی نیروهای مسلح مصر است. فرماندهی نیروی هوایی مصر به وسیلهٔ یک سرلشکر اداره می‌شود. هم‌اکنون فرماندهٔ نیروی هوایی مصر سرلشکر یونس حامد است.
خدمات هوایی ارتش مصر در سال ۱۹۳۰ بر پا شد و در سال ۱۹۳۷ تبدیل به نیروی هوایی مستقل گردید. این نیرو مشارکت بسیار کمی در جنگ جهانی دوم داشت. از سال ۱۹۴۸ تا ۱۹۷۳ با نتیجه‌ای میان‌مایه در چهار جنگ جداگانه با اسرائیل و جنگ فرسایش‌زا شرکت داشته‌است.
این نیرو همچنین ارتش مصر را به هنگام جنگ داخلی یمن و جنگ مصر و لیبی در سال ۱۹۷۷ پشتیبانی نمود. نیروی هوایی مصر از سال ۱۹۷۷ تاکنون عملاً در هیچ نبردی شرکت نداشته، ولی در تمرین‌های بسیاری از جمله عملیات ستاره درخشان در سال ۱۹۸۵ شرکت کرده‌است.
اکنون نیروی هوایی مصر دارای بیش از ۱۱۰۰ هواپیمای جنگی و ۲۴۵ هلیکوپتر مسلح می‌باشد. استخوان بندی نیروی هوایی مصر را ۲٤۰ فروند جنگندهٔ اف-۱۶ فایتینگ فالکن تشکیل می‌دهد. نیروی هوایی مصر چهارمین کاربر بزرگ جنگندهٔ اف-۱۶ در جهان پس از ایالات متحدهٔ آمریکا، اسرائیل و ترکیه است. نیروی هوایی مصر در سال ۲۰۱۵ اقدام به سفارش ۲۴ فروند جنگنده مدرن فرانسوی داسو رافال کرد.
در سال ۱۹۲۸ پارلمان مصر پیشنهاد برپایی نیروی هوایی مصر را داد. وزارت جنگ مصر اعلام کرد که نیاز به داوطلب برای این بازوی جدید ارتش به عنوان نخستین چهار خلبان ارتش مصر را دارد. بیش از ۲۰۰ افسر مصری داوطلب شدند، ولی در پایان فقط ۳ تن توانستند آزمایش‌های سخت پزشکی و معاینه‌های فنی را با کامیابی پشت سر بگذارند. این سه تن به مدرسهٔ آموزش پرواز در نزدیکی کانال سوئز رفتند و روی چندین هواپیما آموزش دیدند. پس از دانش‌آموختگی برای آموزش‌های تخصصی به بریتانیا فرستاده شدند.
در تاریخ دوم نوامبر ۱۹۳۰ پادشاه مصر و سودان، احمد فؤاد، برپایی نیروی هوایی ارتش مصر را اعلام کرد و در سپتامبر ۱۹۳۱ شرکت هواگردسازی بریتانیایی دی هاویلند قرارداد تجهیز مصر با ده فروند هواپیمای آموزشی دی هاویلند جیپسی ماث را برنده شد.
نخستین فرماندهٔ خدمات هوایی ارتش مصر یک کانادایی به نام ویکتور هوبرت تیت لیدر یکی از اسکادران هاینیروی هوایی بریتانیا بود. تیت پرسنل و جنگ‌افزار را انتخاب کرد و چند فرودگاه ساخت. در سال ۱۹۳۴ دولت بریتانیا مصر را با ده فروند آورو۶۶۲۶ تجهیز کرد که این هواپیماها نخستین هواپیماهای نظامی واقعی مصر بودند. پس از آن ۱۷ فروند آورو ۶۲۶ دیگر به همراه چند فروند هاوکر آواکس به آن‌ها افزوده شد.
در سال ۱۹۳۷ نیروی هوایی ارتش مصر از فرماندهی ارتش جدا و شاخه‌ای مستقل به نام نیروی هوایی پادشاهی مصر گردید. ایستگاه‌های جدیدی در منطقهٔ کانال سوئز و صحرای غربی ساخته شد.
در سال ۱۹۳۸ نیروی هوایی پادشاهی مصر ۲ اسکادران جنگندهٔ چهاربالهٔ گلاستر گلیدیتور و یک اسکادران هواپیمای شناسایی وستلند لایسندر که هواپیمای مدرنی برای آن زمان بود دریافت کرد. مصر آخرین کشوری بود که لایسندر را در عملیات به کار برد. این عملیات در جنگ ۱۹۴۸ فلسطین انجام شد.
هنگامی که مرزهای مصر از سوی ایتالیایی‌ها و آلمانی‌ها در جنگ جهانی دوم مورد حمله قرار گرفت، نیروی هوایی بریتانیا فرودگاه‌های بیشتری در مصر بر پا کرد. نیروی هوایی پادشاهی مصر گاهی به عنوان بخشی از نیروی هوایی بریتانیا عمل می‌کرد و گاهی سیاست بی‌طرفی سختگیرانه‌ای در پیش می‌گرفت، که این سیاست بی‌طرفی رسماً تا اواخر جنگ ادامه پیدا کرد. پیامد این بی‌طرفی این بود که هواپیماهای کمی از سوی بریتانیا به مصر داده شد، ولی مصر نخستین جنگنده‌های مدرن هاوکر هاریکن و تعداد کمی کرتیس پی-۴۰ توماهاوک را در این برهه از زمان دریافت نمود. بلافاصله پس از جنگ هواپیماهای مازاد ارزان قیمت جنگ شامل تعداد زیادی سوپرمارین اسپیت‌فایر ام کی۹ به مصر داده شد.
در پی عقب‌نشینی بریتانیا از سرزمین فلسطین که تحت‌الحمایهٔ این کشور بود و برپایی دولت اسرائیل در تاریخ ۱۴ مه ۱۹۴۸، نیروهای مصر به عنوان بخشی از اتحاد نظامی اتحادیهٔ عرب در پشتیبانی از فلسطین در برابر اسرائیل وارد فلسطین شدند. هواپیماهایی که در این عملیات شرکت داشتند عبارت بودند از بمب افکن شورت استرلینگ، داگلاس سی-۴۷ داکوتا که به عنوان بمب افکن سبک عمل می‌کرد و اسپیت‌فایر.
دو هواپیمای اسرائیلی در تاریخ ۲۲ مه ۱۹۴۸ سرنگون شدند و اسپیتفایرهای مصری به فرودگاه بریتانیایی رمات دیوید که گمان می‌رفت قبلاً نیروهای اسرائیلی آن را در دست گرفته‌اند، حمله کردند. نخستین حملهٔ هوایی بریتانیا را روی زمین غافلگیر کرد و منجر به نابودی چند هواپیمای بریتانیایی روی زمین و مرگ چهار تن از سوی نیروهای عرب بوده یا اسرائیل. هنگامی که دومین و سومین حمله به فاصلهٔ کوتاهی از نخستین حمله انجام شد این بار بریتانیایی‌ها آماده بودند و همهٔ هواپیماهای حمله‌کننده را سرنگون کردند و آخرین هواپیما برای مدتی در آسمان فریب داده شد تا خلبانان بریتانیایی نشان روی هواپیما را از نزدیک ببینند و از ملیت هواپیما آگاه شوند.
ارتباط با بریتانیا دوباره بهبود پیدا کرد و وضعیت جنگی ادامه‌داری که میان مصر و اسرائیل حکمفرما بود خرید جنگ‌افزار را تضمین می‌کرد. اسپیت‌فایرهای جدید ام کی۲۲ برای جایگزینی مدل‌های پیشین خریداری شد. در اواخر سال ۱۹۴۹ مصر نخستین جنگندهٔ جت خود گلاستر میتیور اف۴ را مدت کوتاهی پس از دریافت دیهاویند ومپایر اف بی۵ دریافت نمود. پس از انقلاب مصر در سال ۱۹۵۲ دولت مصر مصمم شد تا از وابستگی به جنگ‌افزارهای بریتانیایی رها گردد. در سال ۱۹۵۵ زیر نظر رئیس‌جمهور وقت جمال عبدالناصر مصر آغاز به خرید جنگ‌افزارهای شوروی نمود. این جنگ‌افزارها شامل هواپیما نیز می‌شد. نخستین هواپیماهایی که از شوروی خریداری شد عبارت بودند از جنگنده میگ-۱۵، بمب افکن ایلوشین-۲۸، ترابری ایلوشین-۱۴ و آموزشی یاک-۱۱. معلم‌های اهل چکسلواکی نیز به همراه این هواپیماها آمدند. در این دوره زمانی بود که مصر موفق شد نخستین هواپیمای بومی خود را مونتاژ کند. این هواپیما طراحی شده در چکسلواکی بود و جمهوریه بوکر-۱۸۱ بستمان نام داشت و یک هواپیمای آموزشی بود.
پس از این که دولت مصر کانال سوئز را در سال ۱۹۵۶ ملی کرد، مصر مورد حملهٔ اسرائیل، فرانسه و بریتانیا قرار گرفت. این درگیری به بحران سوئز معروف است. مصری‌ها تلفات بسیاری دادند. این درگیری گرچه تلفات بسیاری برای مصر بر جا گذاشت، ولی پیامد آن برای مصر یک پیروزی سیاسی بود و نیروهای سه دولت متخاصم از این کشور کاملاً عقب‌نشینی کردند. این درگیری سبب شد تا مصر نیروی هوایی خود را بدون کمک بریتانیا بازسازی کند.
در سال ۱۹۵۸ مصر با سوریه متحد شد و جمهوری متحدهٔ عربی را تشکیل داد و نیروهای هوایی مصر و سوریه نیروی هوایی جمهوری متحده را تشکیل دادند. با وجود این سوریه این اتحادیه را در سال ۱۹۶۱ ترک کرد و مصر نام رسمی «اتحادیه» را تا سال ۱۹۷۱ به کار می‌برد که شامل نیروی هوایی مصر نیز می‌شد.
تا میانهٔ دههٔ ۱۹۶۰ هواگردهای بریتانیایی جای خود را کاملاً به هواگردهای شوروی دادند. اتحاد شوروی تجهیزکنندهٔ اصلی نیروی هوایی مصر و بسیاری از دیگر کشورهای عربی گردید. این موضوع سبب شد تا نیروی هوایی مصر بسیار مدرن شده و کارایی جنگی آن افزایش پیدا کند. میگ-۲۱ فیشبد در اوائل دههٔ ۱۹۶۰ وارد نیروی هوایی مصر شد و سرعت نیروی هوایی مصر را به ۲ ماخ رساند. میگ-۲۱ برای دو دهه جنگندهٔ اصلی مصر بود. در سال ۱۹۶۷ مصر ۲۰۰ فروند میگ-۲۱ داشت. همچنین در اواسط دههٔ ۱۹۶۰ نیروی هوایی مصر شکاری بمب افکن‌های سوخو-۷ خود را به پرواز درآورد.
مصر همچنین ساخت نخستین هوایپمای فراصوت خود حلوان ۳۰۰ را آغاز کرد، ولی ساخت این هواپیما از ۳ پیش نمونه و پرواز آزمایشی فراتر نرفت و به خاطر هزینهٔ نظامی بالایی که به خاطر درگیری نظامی مصر در جنگ یمن و شکست آن در جنگ ۱۹۶۷ با اسرائیل به مصر تحمیل شده بود این پروژه رها گردید.
سلطنت‌طلب‌های یمن از سوی عربستان سعودی و اردن و جمهوری خواهان یمن از سوی مصر پشتیبانی می‌شدند. درگیری بسیار شدید بود و در درون شهرها و روستاها نبرد سنگینی در جریان بود. هم نیروهای منظم و هم نامنظم خارجی در جنگ درگیر بودند. از دیدگاه استراتژیک جنگ یمن فرصتی برای اسرائیل بود، زیرا این جنگ برنامه‌های نظامی مصر را برای تقویت سینا و تمرکز آن بر این شبه جزیره را راکد می‌گذاشت. این جنگ این فرصت را به اسرائیل داد تا تاکتیک‌های جنگی مصر و انعطاف‌پذیری آن را ارزیابی کند. نیروی هوایی و دریایی مصر آغاز به بمباران و گلوله‌باران شهر نجران عربستان سعودی و شهر ساحلی جیزان که دو نقطهٔ سازماندهی نیروهای سلطنت‌طلب بودند کردند. در پاسخ سعودی‌ها سیستم دفاع هوایی ثاندربرد را از بریتانیا خریداری کرده و فرودگاه هوایی خود را در خمیس مشیط توسعه دادند. دولت سعودی همچنین کوشید تا ایالات متحده را از سوی خود وادار به پاسخ کند. کندی رئیس‌جمهوری وقت آمریکا فقط یک دسته جنگنده و بمب افکن جت خود را به پایگاه ظهران فرستاد تا جدیت خود را در دفاع از منافع ایالات متحده در عربستان سعودی به مصر نشان دهد.
در جنگ شش‌روزهٔ ۱۹۶۷ پس از این که نیروی هوایی اسرائیل پایگاه‌های هوایی مصر را در یک حملهٔ پیش‌دستانه با نام عملیات فکوس ویران کرد، توان جنگی نیروی هوایی مصر به شدت کاهش پیدا کرد. در چهار روز آخر جنگ نیروی هوایی مصر فقط ۱۵۰ سورتی پرواز را علیه یکان‌های اسرائیلی در سینا انجام داد.Kenneth M. Pollack, Mark Grimsley, Peter Maslowski, "Arabs at War: Military Effectiveness, 1948–1991,"University of Nebraska Press, 2004 p.170 پس از جنگ اتحاد شوروی با فرستادن تعداد بسیاری هواگرد و مستشار به مصر نیروی هوایی مصر را دوباره تقویت نمود.
در سال‌های ۱۹۶۷ تا ۱۹۷۰ جنگی فرسایشی میان مصر و اسرائیل درگرفت. نیروی هوایی مصر برنامهٔ گسترده‌ای را برای ساخت پایگاه‌های هوایی جدید آغاز کرد تا توانایی بقایی این پایگاه‌ها را افزایش دهد. در این زمان مصر از دست‌رفته‌های خود در جنگ شش‌روزه را جبران کرد. نیروی هوایی مصر نخستین شاخهٔ نیروهای مسلح مصر بود که آمادگی کامل نظامی پیدا کرد.
در تاریخ ۱۵ ژوئیه ۱۹۶۷ شش جنگندهٔ میراز ۳ اسرائیلی به حریم هوایی مصر تجاوز کردند. در پی آن دو دسته میگ-۲۱ مصری که هر دسته شامل دو فروند جنگنده بود برای رهگیری میراژها برخاستند. یک دستهٔ دیگر میگ-۲۱ به خلبانی سرگرد فوضی سلامه و ستوان مدحت ذکی در پایگاه هوایی غرب قاهره آماده بودند. در واقع این دسته از زمین برخاست، ولی برای پشتیبانی از پایگاه و نه برای رهگیری، ولی سرگرد فوضی بر پشتیبانی جنگنده‌هایی که با اسرائیلی‌ها درگیر شده بودند پافشاری کرد و به وینگمن خود دستور داد تا به دنبال او برود. هنگامی که فوضی و وینگمن او رسیدند میراژهای اسرائیلی فوراً گریخته.
نیروی هوایی مصر در این جنگ فرسایشی با بیش از ۲۲۰ هواگرد در مرحلهٔ نخست حضور داشت.
در تاریخ ۱۴ اکتبر ۱۹۷۳ اسرائیلی‌ها حملهٔ گسترده‌ای را با بیش از ۲۵۰ جنگنده آغاز کردند. این جنگنده‌ها شامل اف-۴ و ای-۴ بودند و هدف از حمله نابودی پایگاه هوایی بزرگ المنصوره بود. این حمله منجر به نبرد تن به تن هوایی گردید که دست کم ۵۳ دقیقه به درازا کشید و به نبرد هوایی المنصوره معروف گردید. بر پایهٔ تخمین مصری‌ها همزمان ۱۸۰ هواپیما باهم درگیر شدند که بیشتر آن‌ها اسرائیلی بودند. در ساعت ۱۰ بعدازظهر به وقت محلی رادیو قاهره اعلام کرد که چندین نبرد هوایی در آن روز بر فراز تعدادی از پایگاه‌های هوایی مصر انجام شد که شدیدترین این نبردها بر روی منطقهٔ دلتای شمالی بوده‌است. این رادیو ادعا کرد که ۱۵ فروند هواپیمای دشمن به وسیلهٔ جنگنده‌های مصری سرنگون شده و ۳ فروند جنگندهٔ مصری نیز سرنگون شدند و تعداد بیشتری از جنگنده‌های اسرائیلی به وسیلهٔ نیروی زمینی و پدافند هوایی بر فراز سینا و آبراههٔ سوئز سرنگون شدند. از سوی دیگر رادیو اسرائیل چند روز بعد مدعی شد که نیروی هوایی اسرائیل ۱۵ فروند جنگندهٔ مصری را سرنگون کرده که بعداً این رقم به ۷ فروند کاهش پیدا کرد.
بعدها دولت مصر روز نیروی هوایی را برای یادبود نبرد هوایی المنصوره از ۲ نوامبر به ۱۴ اکتبر تغییر داد.
در خلال بحران شابا ۱ در سال ۱۹۷۷ در زئیر نیروی هوایی مصر ۵۰ خلبان و تکنسین را برای جت‌های میراژ نیروی هوایی زئیر فراهم آورد.