moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
با بالا آمدن آفتاب و به نوا درآمدن سرنا و دهل در میدان چمرگاه، بستگان و اقوام صاحب عزا دور هم جمع شده و در دو صف جداگانه زن و مرد روی خطی دایره‌وار در چمرگاه صف می‌بندند. نخست مردان صف بسته و علم‌ها و کتل‌ها را در قسمت‌های مختلف صف جای می‌دهند، سپس زنان در انتهای صف مردان، صف بسته و پارچه‌ای سیاه را جلوی خود می‌گیرند و سپس (بویش‌ها و راوکرها) در چند دسته چهار تا شش نفری و معمولاً در دسته‌های مختلف به همراه نوازندگان دهل و سرنا به سرودن شعرهای فی‌البداهه در رثای متوفی می‌پردازند. هم‌سرایان ضمن سرودن همزمان شعرشان به همراه نوازندگان دهل و سرنا و به‌ آرامی حول میدانی دایره‌شکل که صفوف فشردهٔ مردان و زنان میهمان آن را احاطه کردند به حرکت درمی‌آیند.
در وسط میدان با تیرهای چوبی کوتاه، سکویی ایجاد می‌کنند که به کتل معروف است که البسه، تفنگ، قطار و عکس متوفی را روی آن نصب می‌کنند. اسب متوفی را نیز با پارچه تزیین و تفنگ صاحبش را بر روی زین آن قرار می‌دهند. هم‌سرایان با این نوا از جلوی صف گذشته و با رسیدن به پایان صف به‌آرامی بازمی‌گردند و این کار تکرار می‌شود. این مراسم تا نیمروز ادامه می‌یابد.
علیرضا اسدی در رابطه با مراسم چمر در ایل ملکشاهی چنین می‌نویسد: از منسجم‌ترین و ماندگارترین رسوم عزاداری مردم ایل ملکشاهی مراسم چمر است که معمولاً برای افراد سرشناس و بزرگان انجام می‌گیرد و غالباً در این مراسم از عموم ایلات و طوایف استان دعوت می‌شود و گروه‌هایی از شعرا در مدح بزرگان و خصایص نیک متوفی اشعاری بر زبان می‌رانند و برخی دیگر هم این اشعار را هم‌خوانی می‌کنند.
در قسمتی از محل این مراسم تفنگ، دوربین، وسایل شکار، البسه و... شخص متوفی بر روی مادیان زیبایی که با پارچه‌های رنگارنگ تزئین شده قرار می‌دهند.علیرضا اسدی. "تاریخچه و پیشینۀ سیاسی و اجتماعی ایل ملکشاهی". بخش دوم. هفته‌نامه نجوا، سال چهاردهم، شمارۀ ۵۰۳، یکشنبه ۴ خرداد ۱۳۹۳، ص ۵.
در ادبیات کلاسیک کُردی اشاراتی به آئین چمر وجود دارد. مولوی کُرد در بیتی برای اشاره به حزن و اندوه به این آئین اشاره نموده‌است:
ترجمه: با آمدن نامه‌ات چنان دچار اندوه شدم که گویی صدای مراسم چمر به هوا خاست و شادی من بر هم خورد و گریه و زاری به صد مقام آغاز شد.
کم‌ماهیچگیبرابرنهاده‌های فرهنگستان زبان فارسی: دفتر هشتم . بازدید: اکتبر ۲۰۱۱. یا سارکوپنیا به از دست رفتن و زوال توده ماهیچه‌های اسکلتی بدن به دلیل پیری گفته می‌شود. انسان‌ها پس از سن ۲۵ سالگی هر سال نیم درصد تا یک درصد از توده عضلانی خود را از دست می‌دهند.
معمولاً بعد از سن ۴۰ سالگی در هر دهه ۵ درصد از حجم ماهیچه‌ها از دست می‌روند و این موضوع از آن جا که ماهیچه‌ها نقش اصلی را در تعیین قدرت فیزیکی دارند، بسیار مهم است. بعد از سن ۶۰ سالگی ۶۵ درصد مردان و ۳۰ درصد زنان به کم‌ماهیچگی متوسط تا شدید مبتلا می‌شوند.مؤسسه خیریه دیابت طبرستان، بازدید: اکتبر ۲۰۱۱.
بررسی‌هایی که بر روی موش‌ها انجام شده نشان می‌دهد که، کم‌ماهیچگی زمانی رخ می‌دهد که کلسیم توسط گروهی از پروتئین‌های سلول‌های ماهیچه‌ای بنام کانال‌های ریانودین به بیرون تراوش می‌کند. این تراوش‌ها، زنجیره‌ای از رویدادها را راه‌اندازی می‌نماید که سرانجام توانایی انقباض ماهیچه را محدود می‌سازد.انجمن حمایت از مبتلایان به دیستروفی، بازدید: اکتبر ۲۰۱۱.
این اختلال نه تنها باعث از دست دادن عضلات می‌شود بلکه افراد مسن را مستعد زمین‌خوردن و شکستگی می‌کند. ضعف و کاهش در میزان عضلات که از استخوان‌ها حمایت می‌کند، فرد را مستعد آسیب دیدگی می‌کند. تا امروز هیچ درمانی برای این اختلال وجود ندارد اما دارویی به نام یوروکورتین II در حال آزمایش است. این داروی تزریقی تولید هورمونی را تحریک می‌کند که مانع کوچک شدن عضلات می‌شود. اگرچه درمان جایگزین هورمون در نظر گرفته شده اما دارای موانع عمده‌ای است. درمان جایگزین هورمون می‌تواند باعث بروز سرطان و بیماری‌های متعددی شود. کارشناسان در حال بررسی تأثیر گذاری تستسترون و مکمل‌های رشد انسانی و داروهایی برای سندروم متابولیک ضد سارکوپنیا هستند.
مهمترین دلایل سارکوپنیا:
سایت ویکی ووک http://wikiwook.ir/blog/?p=3186
فرشته زخمی (۱۹۰۳)، یکی از معروف‌ترین آثار هوگو سیمبرگ نقاش فنلاندی سبک نمادگرایی است و در سال ۲۰۰۶ طی نظرسنجی موزه هنری آتنیوم به عنوان نقاشی ملی فنلاند انتخاب شد.
فرشته زخمی همچون دیگر آثار سیمبرگ فضایی سودازده دارد: فرشته‌ای با چشم‌های بسته و بال خونین و دو کودک با لباس‌های تیره‌رنگ که فرشته را حمل می‌کنند. سیمبرگ خود درباره مفهوم نقاشی‌اش توضیحی نداد و ترجیح می‌داد بیننده خود آن‌را تفسیر کند. تفسیرهای گوناگونی برای این نقاشی مطرح شده‌است. از جمله اینکه فرشته نمادی از خود سیمبرگ است و عده‌ای نیز آن‌را نمادی از فنلاند در دوران سلطه روسیه بر آن می‌دانند.
اس اولیور یک شرکت آلمانی در زمینه مد است که در روتندورف آلمان واقع شده‌است. این شرکت عرضه‌کننده عطر، کفش و لباس با مارک اس اولیور می‌باشد.
این شرکت در سال ۱۹۶۹ توسط برند فرایر پایه‌گذاری شد و ابتدا نام آقای اولیور را داشت. ریشهٔ نام این شرکت در رمان معروف چارلز دیکنز، اولیور تویست نهفته‌است.
کوه کارانگ یا گونونگ کارانگ () آتشفشانی واقع در غربی‌ترین نقطه از جزیرهٔ جاوه در اندونزی است که در جنوب شرقی کالدرای پلیستوسنی و ۱۵ کیلومتری دانائو به‌وجود آمده است. این کوه ۱۷۷۸ متری دارای دو دهانهٔ آتشفشانی در دامنهٔ شرقی خود به نام‌های کاوا ولیرانگ و کاوا حاجی است که احتمالاً سنشان به دورهٔ هولوسن رسیده و فعالیت‌هایی فومرولی از خود نشان می‌دهند.
آتشفشان بازالتی و آندزیتی کارانگ که درعین حال پوشیده از جنگل است بلندترین کوه در میان گروهی از آتشفشان‌های چینه‌ای در منطقهٔ کالدِرای دانائو به‌شمار می‌رود.
از تاریخ آخرین فوران این آتشفشان اطلاعی در دست نیست.
پارک میلنیوم یک پارک عمومی در منطقه لوپ کامیونیتی در شهر شیکاگو، ایالت ایلینوی، ایالات متحده قرار دارد. هدف اولیه از ساخت این پارک بزرگداشت هزاره دوم بود. این پارک یک مرکز شهری مهم در نزدیکی ساحل دریاچه میشیگان شهر شیکاگو است که فضای ۲۴٫۵ هکتار را در شمال گرانت پارک پوشش داده است. پیش از ساخت این پارک، از مکان این پارک برای فضای پارک راه‌آهن مرکزی ایلینوی استفاده می‌شد.This picture shows Grant Park before Millennium Park (upper right) was built..این پارک در نزدیکی ساحل دریاچه میشیگان قرار دارد. در سال ۲۰۱۷، پارک هزاره عنوان جاذبه گردشگری شماره یک را در غرب میانه آمریکا از آن خود کرد و با ۲۵ میلیون بازدیدکننده در سال، یکی از ۱۰ جاذبه برتر آمریکا به‌شمار می‌رود. از برخی جاذبه‌های پارک می‌توان به مجسمه دروازه ابر و فوراه کروان اشاره کردپارک توسط خیابان میشیگان، خیابان رادلف، کلومبوس درایو و ایست مونر درایو احاطه شده‌است و جنبه‌های مختلفی از هنر عمومی را به نمایش گذاشته‌است. تا سال ۲۰۰۹ این پارک تنها پارک دریایی شیکاگو به شمار می‌رفت.
آلومینیوم ام جی اس
رده درمانی: آنتی اسید
درمان اولسر پپتیک، ریفلاکس، زخم دوازدهه و سوءهاضمه
آلومینیوم ام جی اس حاوی هیدروکسید آلومینیم، هیدروکسید منیزیوم و سایمتیکون است. دارو دور از نور در جای خشک و خنک و در دمای معمولی نگهداری شود.
این ترکیب برخی از عوارض هریک از ترکیباتش به تنهایی را دارد ولی با توجه به اینکه هیدروکسید منیزیوم موجب اسهال میشود و هیدروکسید آلومینیم موجب یبوست در این دارو اثر هر دو بر هم خنثی میشود.مصرف همزمان این دارو با رانیتدین،امپرازول،بیزاکودیل باعث اسهال و سردرد میشود
ام۱۱۵ نوعی توپ هویتزر ۲۰۳ میلی‌متری ساخت آمریکاست که در جنگ جهانی دوم مورد استفاده قرار گرفت. توپ خودکششی ام۱۱۰ نیز با قرار دادن این توپ بر روی یک شاسی زرهی تولید شده‌است. این سلاح دارای کالیبر ۲۰۳ میلی‌متر و وزن گلوله آن در حدود ۷۰ کیلوگرم می‌باشد. ایران در دهه ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ از هر دو نوع کششی و خودکششی این توپ خریداری کرد و هم‌اکنون نیز از این سلاح در یگانهای توپخانه خود استفاده می‌کند.
درگلیس
درمان زخم معده و زخم اثنی عشر، گاستریت و نفخ معده
ترکیبات موجود در اسانس نعناع فلفلی مانند منتول، سینئول، اوسمین، کاریوفیلن، پیپرتون، ایزومنتول، فیتول، توکرفولها، بتائین، تانن و کارون از دیرباز به عنوان درمان کننده مشکلات گوارشی مصرف می‌شده‌است..
در حاملگی، پرفشاری خون و دیابت منع مصرف دارد.
نعناع فلفلی
نعناع فلفلی گونه‌ای نعنا است، گیاهی است از رده دولپه‌ای‌های پیوسته گلبرگ که از سبزی‌های خوراکی و دارویی است. به این گیاه نعناع وحشی، نعناع فلفلی، خال‌وای و آس‌بویه هم می‌گویند.
گیاهی است علفی و چند ساله، دارای ساقه‌های رونده (دستک) و ساقه‌های زیرزمینی (زمین‌ساقه)، ساقه‌اش چهارگوش به رنگ قرمز مایل به بنفش که برگ‌های بیضوی‌شکلی به صورت متقابل روی آن قرار می‌گیرند. گل‌های آن به رنگ بنفش هستند و میوه‌اش کپسولی به رنگ قرمز است که دارای بذرهایی بدون توان رویشی می‌باشد. تولید بذر نعناع فلفلی با قابلیت کشت و رویش ممکن است.
نعناع فلفلی حاصل تلاقی گونه‌های نعناع آبی و نعناع معمولی و از گیاهانِ بومی شمال آفریقا و جنوب اسپانیا و مدیترانه است. این گیاه، سال ۱۷۲۱ میلادی، در لیست رسمی دارویی انگلستان گونهٔ مستقلی ثبت شد که ویژگی اصلی آن، درمان سرماخوردگی و سردرد است.
از دو هزار سال قبل تاکنون از گونه‌های مختلف نعناع به عنوان ادویه و دارو استفاده می‌شود. سوسنبر حاوی مانتول و تانن است. دم کرده نعنا فلفلی برای تقویت معده و روده و دستگاه گوارش، ضد نفخ، یرقان (زردی) و ضد سنگ‌های صفراوی مصرف می‌شود. استنشاق بوی سوسنبر، برای رفع سرماخوردگی و عفونت‌های گلو بسیار مفید است.
اما نعناع کوهی به دلیل داشتن منتول خیلی بیشتر از سوسنبر در صنایع خمیر مسواک، آدامس، اسانسها استفاده می‌شود
سری هارمونیک نوعی سری ریاضی خاص است. سری هارمونیک دنباله‌ای است که اعضای آن، جمع formula_1 عضو اول (مجموع‌های جزئی) دنبالهٔ هارمونیک هستند.
formula_1امین مجموع جزئی سری هارمونیک، به formula_1امین عدد هارمونیک معروف است:
مورد بالایی نوع خاصی از سری هارمونیک (formula_5) است، در اینجا formula_6 است.
آرتور (آرت) کلوکی (زادهٔ ۱۲ اکتبر ۱۹۲۱، درگذشت ۸ ژانویه ۲۰۱۰) یکی از پیشگامان پویانمایی خمیری بود و هم او بود که باعث محبوبیت این هنر میان مردم شد. اولین تجربهٔ او به سال ۱۹۵۵ به ساخت فیلم گامبازیا بازمی‌گردد. استاد او اسلاوکو ورکاپیچ در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی در ساخت این اثر بسیار مؤثر بود.
پس از پروژهٔ گامبازیا، آرت و همسرش راٍث، شخصیت گامبی را خلق کردند، از آن پس گامبی و اسبش پوکی (Pokey) به چهره‌هایی آشنا در تلویزیون بدل شدند و در چندین سریال حضور داشتند که دو مورد از آن‌ها عبارتند از "نمایش هودی دودی" ("Howdy Doody Show") و "ماجراهای گامبی". در دههٔ ۱۹۸۰ این شخصیت‌ها بازسازی شدند و ادی مورفی هنرپیشهٔ آمریکایی در نقش گامبی در برنامهٔ زندهٔ ساتردی نایت لایو ظاهر شد، این کار او با استقبال بیننده‌ها روبرو شد. در دههٔ ۱۹۹۰، فیلم گامبی هم ساخته شد و به نمایش درآمد که این بار با استقبال بیشتری از سوی مردم روبرو شد.
دومین کار پرآوازهٔ کلوکی، پویانمایی دیوی و گولیاث ("Davey and Goliath") نام داشت که هزینهٔ آن از سوی کلیسای لوتران آمریکا فراهم می‌شد. شرکت گوگل به افتخار تمامی تلاش‌های کلوکی در زمینهٔ پویانمایی‌های خمیری، و برای بزرگداشت نودمین زادروز او، ناموارهٔ خود را در ۱۲ اکتبر، به احترام او تغییر می‌دهد. در سال ۲۰۱۱، این نامواره شبیه شخصیت‌های خمیری داستان‌های او شد.
آرت کلوکی در ۱۲ اکتبر ۱۹۲۱ در دیترویت، میشیگان به دنیا آمد. او پس از تولد، آرتور چارلز فرینگتون نامیده شد. هنگامی که ۹ سال داشت پدر و مادرش از هم جدا شدند و او پیش پدرش، چارلز فرینگتون، ماند. پس از مرگ پدرش در یک تصادف جاده‌ای به نزد مادرش در کالیفرنیا رفت تا با او زندگی کند اما ناپدری اش چندان علاقه‌ای به نگهداری و بزرگ کردن پسر مرد دیگری نداشت، برای همین آرتور را به یتیم‌خانه فرستادند. هنگامی که ۱۲ سال داشت جوزف کلوکی که یک آهنگساز موسیقی کلاسیک بود او را به فرزندی پذیرفت. جوزف کلوکی علاوه بر آهنگسازی، در کالیفرنیا به آموزش موسیقی نیز می‌پرداخت، او آرتور را به مدرسه فرستاد، او را با خود به مسافرت‌های کانادا و مکزیک می‌برد و در این میان به او نقاشی، طراحی و فیلم‌سازی نیز می‌آموخت. فضای هنری که آرتور در آن بزرگ شد باعث شد تا او بتواند شخصیت پرآوازهٔ گامبی را خلق کند. نام گامبی به دوران بچگی او، هنگامی که در تابستان برای دیدن پدربزرگش به مزرعهٔ آن‌ها رفته بود بازمی‌گردد. او در آن مزرعه بود که با گِل خمیر درست می‌کرد و با آن بازی می‌کرد. او نام آن را گامبو ("gumbo") گذاشته بود.
آرت کلوکی در ۸ ژانویهٔ ۲۰۱۰ در ۸۸ سالگی، در لوس آسوس کالیفرنیا هنگامی که خواب بود، از دنیا رفت. او درحالی چشم از این جهان فروبست که از عفونت‌های ادراری رنج می‌برد.Felch, Jason. "Art Clokey dies at 90; creator of Gumby», "Los Angeles Times", January 9, 2010"Gumby Animator Art Clokey Dies at 88 in California», Associated Press via "The New York Times", January 9, 2010Pemberton, Patrick S. "'Gumby' creator and Los Osos resident Art Clokey dies" , SanLuisObispo.com/"The Tribune", January 8, 2010
شاه‌خسروِ دیلمی ملقب به شمس‌الدوله و مُکَنّیٰ به ابوطاهر پسر کوچک فخرالدوله دیلمی و برادر کوچکتر مجدالدوله دیلمی بود. پس از مرگ پدر در شعبان ۳۸۷ ه‍. ق، توسط قادر (خلیفهٔ بغداد) شمس‌الدوله لقب یافت و حکومت اسمی همدان و نواحی مجاور به او داده‌شد. به سبب این که هنوز در سنین خردسالی به سر می‌برد، ادارهٔ امور و نیابت سلطنت به ملکهٔ فخرالدوله واگذار شد. نام مادر وی شیرین‌دختِ اسپهبدْ رستمِ طبری بود و سیده خاتون خوانده می‌شد. خاندان مادر وی نیز از فرمانروایان محلی طبرستان به‌شمار می‌آمدند.
برادر بزرگ‌تر او، مجدالدوله دیلمی نیز در هنگام خردسالی به امارت ری نشست و نیابت سلطنت او نیز در دست مادرش سیده خاتون بود. با این حال مجدالدوله یک بار در سال ۳۹۷ قمری در همان سال‌های کودکی به تحریک اطرافیان بر ضد مادر برانگیخته شد. ملکه هم به یاری بدرحسنویه، حاکم کرد دینور، ری را تسخیر کرد و مجدالدوله را برکنار نمود و برادرش شمس‌الدوله را به جای او نشاند. چندی بعد با او دوباره بر سر مهر آمد و او را به امارت ری بازگرداند و شمس‌الدوله را به همدان فرستاد. فرمانروایی شمس الدوله در همدان به سبب وزارت شیخ‌الرئیس ابوعلی سینا در تاریخ شهرت یافت. با وجود این وزارت بالنسبه کوتاه برای پور سینا جز تحقیر و آزار و دوری از مطالعه و تفکر حاصلی نداشت.
در همدان بعد از مرگ شمس‌الدوله در سال ۴۱۲ قمری برای پسرانش تاج‌الدوله و سماءالدوله جز نام امارت هیچ چیز باقی نماند. ابوجعفر کاکویه که اصفهان را از دست داد، همدان را به قلمرو خود افزود. اما قدرت خاندان او هم دوام نیافت. کاکویه بعد از غلبهٔ سلجوقیان خود را به تبعیت آنها ناچار یافت.
رستم دیلمی ملقب به مجدالدوله و مُکَنّیٰ به ابوطالب پسر بزرگ فخرالدوله دیلمی و همچنین برادر بزرگ‌تر شمس‌الدوله دیلمی بود. پس از مرگ پدر در شعبان ۳۸۷ قمری، توسط خلیفهٔ بغداد، مجدالدوله و کهف‌المله لقب یافت. به سبب اینکه هنوز در سنین خردسالی به سر می‌برد، ادارهٔ امور و نیابت سلطنت به ملکهٔ فخرالدوله واگذار شد. نام مادر وی شیرین‌دخت اسپهبد رستم طبری بود و سیده خاتون خوانده می‌شد. خاندان مادر وی نیز از فرمانروایان محلی طبرستان به‌شمار می‌آمدند.
مجدالدوله دیلمی در هنگام خردسالی به امارت نشست و اوقات خود را بیشتر در مطالعه و تفریح به سر می‌برد و امارت و حاکم واقعی تمامی قلمرو او و برادرش شمس‌الدوله دیلمی در حقیقت به دست ملکه سیده خاتون بود و سیده خاتون در سلطنت با فرزندانش شریک قدرت و نایب السلطنه آنان بود، با این حال مجدالدوله یک بار در سال ۳۹۷ قمری در همان سال‌های کودکی به تحریک اطرافیان بر ضد مادر برانگیخته شد. ملکه هم به یاری بدرحسنویه، حاکم کرد دینور، ری را تسخیر کرد و مجدالدوله را برکنار نمود و برادرش شمس‌الدوله را به جای او نشاند. چندی بعد با وساطت امامزاده سلطان محمد شریف او دوباره بر سر مهر آمد و او را به امارت ری بازگرداند و شمس‌الدوله را به همدان فرستاد. حکومت مجدالدوله تا هنگامیکه ملکه مادر زنده بود محفوظ ماند بعد از مرگ مادر در سال ۴۱۰ قمری مجدالدوله با تحریک و توطئهٔ امراء مواجه شد.
محمود غزنوی از سال‌ها اندیشهٔ تسخیر ری را داشت یک بار، در مدتی که ملکه سیده خاتون زمام کارها را در دست داشت با نامه و پیام از وی درخواست تا در ری خطبه و سکه به نام سلطان کند اما جواب سنجیدهٔ وی او را ازین درخواست خویش منفعل کرد و از اندیشهٔ درگیری با پیرزنی که شکست از او مایهٔ رسوایی بود و پیروزی بر او هم چنان‌که خود وی در جواب سلطان خاطر نشان کرده بود، افتخاری نداشت، منصرف کرد. اما بعدها که مجدالدوله خود حکومت ری را به دست داشت وقتی از دفع توطئه امراء عاجز ماند از سلطان محمود یاری خواست. سپاه محمود این بار به بهانهٔ اعانت به وی به ری آمد، مجدالدوله را دستگیر نمود و به هندوستان تبعید کرد و به حکومت آل بویه در ری خاتمه داد.
سیده ملک خاتون یا شیرین دختِ اسپهبدْ رستمِ طبری معروف به ام‌الملوک ملکه و از فرمانروایان آل بویه بود. او اولین زن حکومت‌گر شیعی مذهب در تاریخ ایران و از خاندان باوندیان طبرستان بود. وی همسر فخرالدوله دیلمی و همچنین مادر دو تن از شاهان آل بویه به نام‌های شمس‌الدوله دیلمی و مجدالدوله دیلمی بود. پس از مرگ همسرش در شعبان ۳۸۷ قمری، دو پسر او به پادشاهی ری و همدان رسیدند و به سبب اینکه هنوز در سنین خردسالی به سر می‌برند، ادارهٔ امور و نیابت سلطنت به ملکهٔ فخرالدوله واگذار شد. او از شعبان ۳۸۵ تا مرگ اش در ۴۰۷ هجری قمری رسماً حکومت را کامل در دست داشت و به‌صورت قانونی بر بوییان حکومت می‌کرد.Encyclopædia Iranica | Articles
سرآغاز قدرت سیاسی خاندان «باوندی» در طبرستان را می‌توان به زمان اسپهبد قارن باوندی (قرن سوم هجری) مربوط دانست. از این زمان، آنان را «ملک الجبال» لقب دادند. شیرین دختر رستم بن شروین بن رستم بن قارن بود. «نام او شیرین بود بنت سپهبد [رستم بن [شروین و نیاکان سیده همه پادشاهان طبرستان و دیلم بودند».(مجمل التواریخ و القصص، ۱۳۱۸، ص ۳۹۵)
فخرالدوله، از شاهان آل بویه در ارتباط با خاندان «باوندی»، با شیرین ازدواج کرد و او سیده خاتون لقب گرفت.
محمود غزنوی در مدتی که ملکه سیده خاتون زمام کارها را در دست داشت، اندیشهٔ تسخیر ری را داشت و یک بار با نامه و پیام از وی درخواست تا در ری خطبه و سکه به نام سلطان کند اما جواب سنجیدهٔ وی او را ازین درخواست خویش منفعل کرد و از اندیشهٔ درگیری با پیرزنی که شکست از او مایهٔ رسوایی بود و پیروزی بر او هم چنان‌که خود وی در جواب سلطان خاطر نشان کرده بود، افتخاری نداشت، منصرف کرد.
اما زمانی که شوهر او فخرالدوله دیلمی در قلعه طبرک درگذشت، سیده خاتون جانشین او شد و بر بخشی از مناطق شمالی و مرکزی ایران از جمله ایالت ری فرمانروایی کرد. فرزند آن‌ها ابوطالب رستم، لقب مجدالدوله دیلمی گرفت.نجمی، ناصر، ملک خاتون شیرزن دیالمه، تهران: نشر علم، ۱۳۷۶ خ.
جنبه‌های مثبت شخصیت سیده خاتون در ابعاد فرهنگی، مذهبی، سیاسی و مدیریتی مورد توجه مورخین قرار گرفته‌است. عنصر المعالی دربارهٔ سیده خاتون می‌نویسد: «زنی ملک‌زاده و عفیفه و زاهد بود.»(عنصرالمعالی، ۱۳۴۷، ص ۱۰۴)
آنچه سیده خاتون را بیش از هر چیز دیگری مورد توجه مورّخان قرار داده، نقش سیاسی او در دوره حکومت همسرش فخرالدوله و فرزندش مجدالدوله‌است. فخرالدوله در طول دوران اولیه حکومتش، بر اندیشه سیاسی و مدیریت صاحب بن عباد، وزیر مشهور شیعی مذهب، متّکی بود و پس از مرگ صاحب در ۳۸۵ هجری، سیده خاتون سمت مشاور شاه را بر عهده گرفت. هرچند امور دربار و دیوان به دو تن از کارگزاران که افراد سیده خاتون بودن سپرده شد و سیده خاتون بر هر دوتن نظارت کامل و مستقیم داشت و در واقع دستی‌باز در نظارت بر گردش امپراتوری داشت، و فخرالدوله این بار در امور سیاسی و مدیریتی کاملاً به سیده خاتون تکیه کرد. نظارت سیده خاتون به امور سیاسی محدود نمی‌شد. او در آوردگاه لشکریان حضور داشته و محبوب بود و حتی بر امور مالی، مالیاتی و دخل و خرج مملکت نیز نظارت کامل داشت و کلید خزاین فخرالدوله تا هنگام مرگ در اختیار سیده خاتون بود.(ابن اثیر، ۱۳۹۹ ق، ج ۹، ص ۱۳۲) به گواهی تاریخ، او با لیاقت بسیار حتی بهتر از فخرالدوله مملکت را اداره می‌کرد و در حفظ و توسعه آن موفق بود.
پس از مرگ فخرالدوله در ۳۸۷ هجری، سیده خاتون فرزندش ابوطالب رستم مجدالدوله را جانشین پدر کرد و حکومت ری که شاخه جبال آل بویه بود را به او داد. پسر دیگرش، ابوطاهر شاه خسرو، ملقب به شمس‌الدوله، را نیز به حکومت همدان فرستاد و حکومت اصفهان را به پسر دیگرش ابوشجاع بویه عین‌الدوله، که هفت ساله بود، سپرد. به همین علت، سیده خاتون از آن پس «امّ‌الملوک» لقب گرفت.
سیده خاتون با توجه به سن کم فرزندش، مجدالدوله و با برخورداری از حمایت برادرش، اسپهبد طبرستان، امور حکومت ری، یعنی حکومت شاخه جبال آل بویه را در دست گرفت. سیده خاتون بر تمام امور حکومتی مسلّط بود. دستورهای حکومتی با صلاحدید او صادر می‌گردید و در مملکت بی‌اطلاع از وی حکمی صادر نمی‌شد. ابن اثیر می‌نویسد: «مادر مجدالدوله همچنان فرمان می‌راند و نامه شهریاران بدو می‌خواندند و او بدیشان پاسخ می‌فرستاد.»(ابن اثیر، ۱۳۹۹ ق، ج ۹، ص ۲۰۷)
مجدالدوله دیلمی در هنگام خردسالی به امارت ری نشست و اوقات خود را بیشتر در مطالعه و تفریح به سر می‌برد و امارت واقعی تمام قلمرو او و برادرش شمس‌الدوله در حقیقت به دست ملکه سیده خاتون بود و او بر دو پسرش نظارت داشت، با این حال مجدالدوله یک بار در سال ۳۹۷ قمری در همان سال‌های کودکی به تحریک اطرافیان بر ضد مادر برانگیخته شد.
سیده خاتون با اقتدار تمام و با کسب حمایت از تمام حاکمان ولایت‌ها و اکثر فرمانداران لشکریان و کارگزاران دیوان و دربار، که با آنان رابطه خویشاوندی و دوستانه نیز داشت، توانست شورش‌های برخی از فرماندهان سپاه و توطئه چندتن از کارگزاران دیوانی و درباری را فرونشاند. به قول عتبی، او «کافله ملک بود.»(جرفادقانی، ۱۳۴۵، ص ۳۵۸)
نقش فعّال او در مسائل سیاسی و نظامی دوره مجدالدوله تا آنجا پیش رفت که وقتی پسرش، مجدالدوله، به کوشش وزیرش سعی در کوتاه کردن دست سیده خاتون از امور حکومتی داشت و برای این منظور حمایت بعضی از سرداران سپاه را نیز کسب کرده بود، سیده خاتون به یاری بدرحسنویه، حاکم کرد دینور، به راحتی ری را تسخیر کرد و مجدالدوله را برکنار نمود و برادرش شمس‌الدوله را به جای او نشاند. چندی بعد با او دوباره بر سر مهر آمد و او را به امارت ری بازگرداند و شمس‌الدوله را به همدان فرستاد. به گفته عتبی، «مادر مجدالدوله معتضد به کثرت اقارب و شوکت عشایر [بود] و از سر تحکّم و تغلّب در حل و عقد و امر و نهی ملک با لشکر دیلم سخن می‌راند و میان او و مادر بدین سبب وحشت افتاد». هرچند سیده خاتون بلافاصله پس از مدتی کوتاه ـ چون شمس الدوله را نسبت به مجدالدوله سرکش‌تر یافت ـ مجدداً حکومت را به مجدالدوله بازگرداند، اما مسلّما این نوع تغییرات سیاسی، آن هم با سرعتی اینچنین، نیاز به اقتدار سیاسی عالی، حمایت نظامی و سیاسی قوی و درایت و کیاست فوق‌العاده داشت که سیده خاتون آن را دارا بود.
گردش امور درباری و لشکری و تمام قلمرو به دست یک زن در ایران دوره اسلامی تا زمان سیده خاتون سابقه نداشت و او یک زن شیعی مذهب بود که با تدبیر سیاسی، قلمرو وسیعی از ایران را تحت سلطه گرفته بود و بر آن حکومت می‌کرد. مهم‌ترین نقش سیده خاتون در حکومت شاخه جبال آل بویه، حفظ قلمروش از تهدید و حملات نظامی قدرتمندترین امیر منطقه در آن زمان، سلطان محمود غزنوی، بود. سلطان محمود غزنوی، که هم‌زمان با حکومت مشترک مجدالدوله و مادرش، فتوحات بسیاری در خراسان و هند و غزنه داشت، در ادامه توسعه طلبی‌های خود به جانب ری کشیده شد و از سیده خاتون خواست تا نسبت به او اعلام اطاعت کند و در صورت استنکاف، او را تهدید به لشکرکشی به ری نمود. پاسخ سیده خاتون حکایت از تدبیر سیاسی او داشت و همین جواب مانع پیشروی سلطان محمود در آن زمان به ری گردید.
عنصرالمعالی می‌نویسد: سیده خاتون جواب داده بود: «تا شوی من زنده بود مرا اندیشه آن بود که تو را مگر این راه بود و قصد ری کنی. چون وی فرمان یافت و شغل به من افتاد، مرا این اندیشه از دل برخاست، گفتم: محمود پادشاهی عاقل است، داند که چون او پادشاهی را به جنگ زنی نباید آمدن. اکنون اگر بیایی خدای آگاه است که من نخواهم گریخت و جنگ را ایستاده‌ام، از آنچه در دو بیرون نباشد: از دو لشکر یکی شکسته شود؛ اگر من تو را بشکنم، به همه عالم نویسم که سلطان محمود را بشکستم که صد پادشاه را شکسته بود، مرا هم فتح‌نامه بود و رسد و هم شعر فتح [و اگر تو مرا بشکنی چه توانی نوشت؟ گویی زنی را بشکستم؟ تو را نه فتح‌نامه رسد و نه شعر فتح] که شکستن زنی بس فخر نباشد؛ گویند که سلطان محمود زنی را بشکست».(عنصرالمعالی، ۱۳۴۷، ص ۱۰۵)
محمود با پاسخ مدبّرانه سیده خاتون قانع شد و تا او زنده بود به ری لشکر نکشید. هرچند بیهقی، مورّخ دوره غزنویان، به گونه‌ای دیگر به قصد محمود غزنوی برای فتح ری در زمان سیده خاتون اشاره کرده‌است و به نقل از خواجه احمد می‌نویسد: «امیر ماضی در خلوت با من حدیث ری بسیار گفتی که آنجا قصد باید کرد و من گفتمی: رأی، رأی خداوند است که آن ولایت را خطری نیست و والی آن زنی است. بخندیدی و گفتی: آن زن اگر مرد بودی ما را لشکر بسیار بایستی داشت به نیشابور».،(بیهقی، ۱۳۵۸ ق، ص ۲۶۳) ولی این‌ها از ارزش تدابیر سیده خاتون در حفظ قلمرو حکومتی همسر و فرزندش چیزی نمی‌کاهد. با مرگ سیده خاتون در ۴۱۹ هجری (تاریخ درگذشت وی را ۴۰۷ ه‍.ق بیشتر ثبت نموده‌اند)، ضعف مجدالدوله آشکارتر شد و چون سپاهیان با او راه مدارا در پیش نگرفتند، نامه‌ای به سلطان محمود نوشت و از او دعوت کرد تا به ری آید. سلطان محمود در همان سال به ری لشکر کشید و آن را فتح کرد. مجدالدوله دستگیر شد و به قتل رسید و شاخه جبال حکومت آل‌بویه پس از سیده خاتون دوام نیاورد.پرتال جامع علوم انسانی - حاکمان زن شیعه مذهب در تاریخ ایران (سیده خاتون، ترکان خاتون، جانبیگم خاتون) محمود کتابخانه معروف ری را به آتش کشیده و صدها نفر از اندیشمندان و متفکران آنجا را به جرم زندیق و ملحد بودن به دار آویخت.
منابع تاریخی اشاراتی نیز به خدمات فرهنگی سیده خاتون دارند؛ از جمله انتخاب استادان صاحب‌نام و عالم برای فرزندش مجدالدوله. احمد بن فارسی همدانی، عالم لغوی، از جمله استادان مجدالدوله به‌شمار می‌رفت. سیده خاتون علاوه بر مسائل سیاسی، چون مادری دلسوز، زمینه آموزش‌های مذهبی و علمی را برای فرزندش مجدالدوله فراهم آورد. مجدالدوله با کیاست و درایت مادر، در محضر استادان دانشمند و شیعه مذهب از فلسفه و کلام بهره گرفت.
ابوعلی سینا، دانشمند و فیلسوف نامی ایران، نیز مدتی از عمرش را نزد سیده خاتون و مجدالدوله گذراند. او، که نزد سامانیان به امر مطالعه و تحقیق مشغول بود، با قدرت یافتن محمود غزنوی و مخالفت او با شیعیان، مجبور شد از خراسان خارج شود. پس در فرار از مقابل سپاهیان غزنوی و ضعف بسیاری از مخالفان محمود غزنوی به ری رفت و به خدمت سیده خاتون و مجدالدوله رسید و مورد لطف و محبت آنان قرار گرفت و ایشان چون حالات نفسانی او را شنیده بودند، در تعظیم او کوشیدند.(بیهقی، ۱۳۵۸ ق، ص ۴۰) کتابخانه مجدالدوله چنان غنی بود که ابن سینا، فیلسوف ایرانی، مدت‌ها در دربار او اقامت کرد و از کتاب‌هایش، که بیشتر در علم نجوم و حکمت بود، استفاده کرد.پرتال جامع علوم انسانی - حاکمان زن شیعه مذهب در تاریخ ایران (سیده خاتون، ترکان خاتون، جانبیگم خاتون)
شهرت سیده خاتون تنها بخاطر عدل و انصاف، کفایت و خوشنامی یا زن بودنش نیست، همچنین به سبب جواب دندان شکنی که در مقابل دعوت تهدیدآمیز سلطان محمود غزنوی به وی می‌دهد نیز می‌باشد. روایت است سلطان محمود وقتی که بیشتر شهرهای ایران را گرفت؛ چند بار در صدد گرفتن ری برآمد ولی هر بار سیده ملک خاتون بلطائف الحیل متوسل شد و محمود را به طریقی از این کار منصرف ساخت. تا اینکه محمود سرانجام مصم شد ملک ری را از سیده ملک خاتون بگیرد و در این زمینه بدو نامه ایی نوشت. سیده ملک خاتون برای وی پیغام داد که این کار از دو حال بیرون نیست یا آنکه تو در این نبرد پیروز خواهی شد یا من، اگر تو پیروز شوی که چندان قدر و بهائی نداری، زیرا همه گویند محمود زنی را شکست داد، و اگر من فاتح شوم آبرو و حیثیت تو بر باد خواهد رفت و همگان گویند محمود با آن همه خدم و حشم از زنی بیوه شکست خورد. پس از مرگ سیده ملک خاتون درشهر ری، فرزندش رستم ملقب به مجدالدوله دیلمی به حکمروایی رسید و وقتی از دفع توطئه امرای دیلمی عاجز ماند،Encyclopædia Iranica | Articles از سلطان محمود یاری خواست. سپاه محمود این بار به بهانهٔ اعانت به وی به ری آمد، مجدالدوله را دستگیر نمود و به هندوستان تبعید کرد و به حکومت آل بویه در ری خاتمه داد. محمود ری را تسخیر کرده، کتابخانه معروف ری را به آتش کشیده و صدها نفر از اندیشمندان و متفکران آنجا را به جرم زندیق و ملحد بودن به دار آویخت.
آرامگاه سیده ملک خاتون واقع در جاده خاوران تهران که به زیارتگاه امامزاده سیده ملک خاتون معروف است هرساله مورد بازدید هزاران نفر قرار می‌گیرد.
نیکول اورسم (۱۳۸۲ ژوئیه ۱۱-۵-۱۳۲۰ حدود) که نیکلاس اورسم یا نیکلاس اور سمی نیز نامیده می‌شود از فیلسوفان مهم قرون وسطی متاخر بود. آثار مهم و پر تأثیری دربارهٔ اقتصاد، ریاضیات، فیزیک، نجوم، فلسفه و الهیات نوشت؛ اسقفِ لیزیو، مترجم شارل پنجم شاه فرانسه و شاید یکی از نوآورترین متفکران سده چهاردهم میلادی بوده‌است.
نیکول اورسم بین ۱۳۲۵–۱۳۲۰ در روستای آلمونیا در نورماندی پای بدین جهان گذارد. هیچ چیز دربارهٔ خانواده‌اش نمی‌دانیم. اینکه در کالج ناوار درس خواند که با کمک‌های پادشاه اداره می‌شد و ویژه تحصیل دانشجویانی بود که از بی نوایی برگ تحصیل در دانشگاه پاریس را نداشتند به این احتمال که برزیگر زاده بوده باشد قوت می‌بخشد. با ژان بوریدان (ملقب به بنیان‌گذار مکتب طبیعت گرائی فرانسه)، آلبرت ساکسونیائی و شاید مارسلیوس انگنی (مارسلیوس فُن اِنگن) در پاریس تحصیل " هنر" کرد و همانجا درجه کارشناسی ارشد هنر گرفت. هنوز ۱۳۴۲ نشده در جریان بحران برخاسته از فلسفه طبیعی ویلیام اوکامی به درجه مربی‌گری رسید. در سال ۱۳۴۸ در دانشگاه پاریس دانشجوی الهیات بود و در سال ۱۳۵۶ درجه دکترایش را گرفت و همان سال استاد بزرگ کالج ناوار شد. در سال ۱۳۶۴ رئیس کلیسای جامع رُون شد. دور و بر ۱۳۶۹ به خواست شارل پنجم که در سال ۱۳۷۱ برایش مقرری تعیین کرد دست بکار برگرداندن آثار ارسطو به فرانسه شد و در سال ۱۳۷۷با پشتیبانی شاهانه اسقف لیسیو شد. مرگش بسال ۱۳۸۲ در همان شهر بود.
اورسم در کتاب آسمان و جهان به بحث ادله گوناگون له و علیه حرکت محوری زمین می‌پردازد. وی معتقد بود بنا به ملاحظات نجومی چنانچه زمین حرکت می‌کرد نه افلاک، تمامی حرکاتی که در آسمان می‌بینیم و ستاره شناسان به محاسبه‌شان می‌پردازند دقیقاً به یک شکل به نظر می‌رسید چنان‌که گویا افلاک دور زمین می‌گردند. او این استدلال فیزیک را رد می‌کرد که چنانچه زمین در حرکت می‌بود هوا از آن عقب می‌ماند و باعث می‌شد بادی شدید در جهت شرقی-غربی وزیدن گیرد. از دید او زمین، آب و هوا جملگی حرکتی مشابه می‌یافتند. دربارهٔ آن بخش‌های کتاب مقدس که سخن از حرکت خورشید دارد چنین نتیجه می‌گرفت که "این مطلب منطبق با سخن عوام است و نباید به معنای واقعی کلمه گرفته شود. وی همچنین می‌گفت اینکه زمین کوچک حول محور خویش بگردد بسی بیشتر به صرفه‌است تا اینکه جهان عظیم ستارگان گرد آن بچرخند. با این همه چنین نتیجه‌گیری می‌کرد هیچ‌کدام از این استدلالها قطعی نیست و "همه، از جمله خود من بر آنیم که افلاک گردان است، نه زمین.
اورسم در بحث انتشار صوت و نور پذیرای اصل قرون وسطائی تکثیر گونه‌ها که نویسندگانی مبحث نور چون ابن هیثم، رابرت گراس تست، راجر بیکن، جان پچام و ویتلو بود. اورسم بر آن بود که این گونه‌ها جوهرهائی غیر مادی اما جسیم (سه بعدی) اند.
اورسم نیز مانند بسیاری از هم‌عصرانش بیشتر به لاتین می‌نوشت اما به اصرار شاه شارل پنجم به فرانسه نیز نوشت و ترجمه‌های فرانسوی کارهای خود و منتخب هائی از آثار ارسطو را فراهم کرد.
مهم‌ترین کمک‌هایش به ریاضیات در رساله در ترکیب و کیفیت حرکت؟ آمده‌است. در کیفیت یا شکلی عرضی چون گرما شدت (میزان دما در هر نقطه) و وسعت (به عنوان طول میله) را متمایز می‌کرد. این دو اصطلاح اغلب جای خود را به عرض و طول می‌داد. برای روشن ساختن منظور ایده مجسم ساختن این مفاهیم به صورت شکل‌های مسطح به ذهنش رسید و به آنچه امروز مختصات متعامد یا دکارتی نامیده می‌شود نزدیک شد. شدت کیفیت با طول، یا longitudo، متناسب با شدتی عمود بر پایه در هر نقطه مفروض بر روی خط پایه که نمایانگر عرض،latitudo . ، است نمایش داده می‌شود. اورسم پیشنهاد کرد شکل هندسی چنین صورتی را می‌توان معادل خصوصیات خود کیفیت گرفت. اورسم کیفیت یکنواخت را چیزی تعریف می‌کرد که با خطی به موازات طول نمایش داده می‌شود و هر کیفیت دیگری را نافرم است. کیفیت هائی که به شکلی یکنواخت نافرم باشند با خطی مستقیم که گرایش به محور طولی دارد نشان داده می‌شود، ضمن اینکه بسیار موارد متفاوت از کیفیات نافرم نا یکنواخت را شرح می‌دهد. اورسم این اصل را به اشکال سه بعدی بسط داد. وی این تحلیل را در مورد بسیاری از کیفیات چون داغی، سپیدی و شیرینی صادق می‌دانست. آنچه برای پیشرفت‌های بعدی اهمیت دارد این است که اورسم کاربرد این مفهوم را به تحلیل حرکت محلی بسط دار که در آن عرض یا شدت نمایانگر سرعت و طول نشانه زمان است و مساحت شکل مسافت طی شده را می‌نمایاند.
او ثابت می‌کند این روش ترسیم عرض شکل‌ها در مورد حرکت یک نقطه نیز صادق است، مشروط بر آنکه زمان را طول و سرعت را عرض بگیریم که در آن صورت مقدار حرکت عبارت خواهد بود از مسافت طی شده در زمانی معین. به لطف این ترانهش، قضیه نافرمهای یکنواخت طول،latitudo uniformiter difformis، به صورت اصل مسافت طی شده در صورت حرکت دارای تغییر یکنواخت درآمد و بدین ترتیب پیشگام کشف گالیله شد.
مهم اینکه اورسم برای نخستین بار (هرچند گُنگ) واگرائی سری‌های هارمونیک را اثبات کرد، کاری که در سده‌های بعد امثال برادران برنولی توانستند تکرار کنند. برهان وی که جایگزینی بود برای دیگر آزمونهای "معیار" واگرائی (آزمون نسبت و مانندگانش) به زیبائی نشان داد که برای هر ارزش n/۱نزدیک‌ترین n عضوی است از توالی ۲˄n و دوره‌های n/۲ پیش از آن باید بزرگتر از ۱/۲ باشد. بدین ترتیب با استفاده از آزمون مقایسه و اصل فشردن یا ساندویچ سری‌ها باید بزرگتر از سری‌های ۱/۲+۱/۲+…+۱/۲(که به وضوح واگراست) باشد؛ و این بدان معناست که سری‌های هارمونیک (۱/n) باید واگرا باشند. اورسم تنها ریاضی‌دانی بود که این حقیقت را اثبات کرد و تا چندین سده بعد افتخارش از آن او بود.
اورسم با رساله در اصل، طبیعت، قانون و تغییرات پول یکی از کهن‌ترین دست نوشته‌ها که به مبحثی اقتصادی پرداخته روشن بینی جالبی را وارد مفهوم پول دذ قرون وسطی می‌کند.
آرتاوازد یا آرتاباز پسر اردوان چهارم، آخرین پادشاه اشکانی بود. پس از مرگ پدر، آرتاوازد یکسال از ۲۲۶ تا ۲۲۷ میلادی با بلاش ششم که هنگام پادشاهی اردوان پنجم حاکم بابل بود، سلطنت کرد.
همدان یکی از آخرین پایگاه‌های مقاومت اشکانیان در برابر حکومت تازه‌نفس ساسانی بود. آرتاباز پس از مرگ پدرش، در نبرد با سپاهیان اردشیر بابکان رهبری مبارزات را به مدت ۳ سال تا ۲۳۰ میلادی علیه اردشیر ادامه داد، سکه‌ای یک درهمی به نام آرتاوازد در دست است که محل ضرب آن همدان به سال ۲۲۷ میلادی است.
آرتاوازد پسر بزرگ شاه پارت شاه اردوان چهارم و بزرگترین پسر او بود که فقط با نام ارشک شناخته شده است و خواهرانش سردار سورا و ملکه زیانک بودند که دومی همسر اردشیر بابکان شد.
در دهه 220 سلسله ساسانیان در ایران قدرتمندتر شد و رهبر و بنیانگذار آن، اردشیر، علیه پدر آرتاوازد، اردوان چهارم شورش کرد. اردشیر موفق شد در طول چهار سال آخرین نیروهای ارشکی ضعیف شده اشکانی را از بین ببرد. در نبرد هورمزدگان که در 28 آوریل 224 روی داد، اردوان چهارم آخرین پادشاه پارت شکست خورد و کشته شد امپراتوری ساسانیان را آغاز کرد [2] [1] .
بسیاری از شاهزادگان اشکانی در کنار ساسانیان قرار گرفتند. آرتاوازد و برادرانش گریختند و در آترپاتاکان که احتمالاً مرکز آن شهر اکباتان بود، مستقر شدند و با کمک تیرداد دوم، پادشاه ارمنستان بزرگ که به قدرت رسید، چندین سال در برابر ساسانیان مقاومت کردند. نقش اصلی این مقاومت ها بر عهده پادشاه سلسله اشکانی ارمنستان بود. از این منطقه درهم‌های نقره آرتاوازد که تا سال‌های 229-230 ضرب می‌شد بدست آمده اند [3] [1].
در این دوره، آرتاوازد دیگر نه پشتوانه سیاسی و نه اجتماعی در پارت نداشت. شورای بزرگان ایران به تدریج به سمت ساسانیان پیروز گرویدند. خاندان های اشکانی نیز در کنار ساسانیان قرار گرفتند [1]. ساسانیان در ولایات مرکزی ایرانشهر احساس امنیت نمی کردند، زیرا آخرین بقایای خاندانهای اشکانی هنوز زندگی می کردند، آرتاوازد و برادرانش که به ویژه توسط تیرداد دوم (217-257)، شاه اشکانی ارمنستان کبیر، به آنها کمک می کردند. ارتش ساسانی به تعقیب آرتاوازد، به سرزمین های شمال غربی ایران نفوذ و آترپاتاکان را تصرف کرد و حتی به مرزهای پادشاهی ارمنستان بزرگ نزدیک شد. در سال 228، اردشیر بابکان هاترا را محاصره کرد، سپس به ماتینه که بخشی از آتراپاتاکان بود عقب نشینی کرد و دوباره عملیات نظامی را علیه آرتاوازد و نیروهای نظامی ارمنی-اشکانی کمک کننده به او، که در مرز جنوب شرقی ارمنستان بزرگ قرار داشتند، هدایت کرد. 1].
دیون کاسیوس گزارش می دهد که اردشیر که در قلمرو ارمنستان بزرگ پیشروی می کرد، «ساکنان محلی و برخی از مادها و نیز پسران اردوان در برابر آن مقاومت کردند و او، چنانکه برخی می گویند، فرار کرد و برخی دیگر می گویند. که او عقب نشینی کرد تا لشکری بزرگتر آماده کند» [5] موسی خورناتسی نیز چنین اطلاعاتی را حفظ کرده است. او گزارش می دهد که پادشاه ارمنی با ارتش و سپاهیان کمکی خود از کشورهای دیگر «به اردشیر نزدیک می شود، با او وارد نبرد می شود، او را مجبور به فرار می کند و آشور (آدیابنه) و دیگر مناطق شاهزاده را از او می گیرد [6]».
هانس پیتر ریشتر (زاده ۲۸ آوریل ۱۹۲۵ – درگذشته ۱۹ نوامبر ۱۹۹۳) نویسنده آلمانی بود.
او در شهر کلن به دنیا آمد. تحصیلات دبیرستان را در همان شهر به پایان رساند. در دانشگاه هانوفر قبول شده و در سال ۱۹۶۸ از همان دانشگاه فارغ‌التحصیل شده‌است.
معروفترین اثر وی "فریدریک" است. فریدریک پسر بچه‌ای یهودی است که در آلمان در زمان به قدرت رسیدن آدولف هیتلر پیشوای آلمان نازی در جنگ جهانی دوم است. این کتاب قتل عام یهودیان توسط آلمانیهای نژاد پرست را توصیف می‌کند.
از دیگر آثار وی می‌توان "زمان سربازان جوان" (The Time of The young soldiers) و "من آنجا بودم" (I Was There) اشاره کرد. همچنین وی کتابهایی نیز در رشته‌های روانشناسی و جامعه‌شناسی به رشته تحریر در آورده‌است.
روزنامه هگمتانه دومین روزنامه استان همدان است که به صورت تمام رنگی در سطح شهرستان همدان توزیع می‌شود. این روزنامه به عنوان نشریهٔ فرهنگی، سیاسی و اجتماعی، متعلق به شهرداری همدان است. همچنین از تیر ماه سال ۱۳۹۰ شمسی نسخه الکترونیکی روزنامه هگمتانه نیز در اختیار خوانندگان قرار گرفته‌است.
روزنامه هگمتانه
بایدو خان () نوادهٔ هولاکو خان و ششمین شاه ایلخانان در ایران بود. پس از مرگ چهارمین ایلخان مغول برادر او گیخاتو به سلطنت رسید. بایدوخان در مقابل وی سر به شورش برداشت و امرای گیخاتو هم که از او ناخرسندی داشتند او را در صحرای مغان فرو گرفتند و به بایدو تسلیم کردند. بایدو هم به قتل او فرمان داد و خود در همدان به سلطنت نشست. سلطنت بایدو دوام بیافت و ضعف نفس خود وی و اعمال نفوذ بدخواهانهٔ امراء مانع از استحکام آن شد. او با شورش غازان پسر ارغون مواجه شد که داعیهٔ فرمانروایی داشت. تلاقی دو سپاه که در حدود مراغه روز داد، به صلح انجامید (رجب ۶۹۴) اما چون امراء غازان، خاصه امیرنوروز، او را دوباره بر ضد بایدو تشویق به لشکرکشی کردند، وی بار دیگر بر ضد ایلخان لشکر به آذربایجان آورد. بایدو که طلب صلح بود، از جنگ خودداری کرد حتی از پیش لشکر غازان گریخت اما در نزدیک نخجوان دستگیر شد و به امر غازان به قتل رسید (ذی‌القعده ۶۹۴) سلطنت او فقط ۸ ماه طول کشید.
عاشق فیلمی به کارگردانی افشین شرکت و تهیه کننده حبیب اسماعیلی محصول سال ۱۳۸۵ است. این فیلم مشابه فیلم "اشک‌ها و لبخندها" است.
گوگو (هانیه توسلی) در خانواده فقیری زندگی می‌کند و از راه دزدی روزگار خود را می گذراند. او روزی با دزدیدن کیف یک زن، متوجه نامه استخدامی برای پرستاری از چند بچه می‌شود و تصمیم می‌گیرد به هوای دزدی، به جای پرستار وارد خانه شود ...
گیخاتو خان () برادر ارغون خان و پنجمین شاه ایلخانان مغول در ایران بود. ارغون‌خان هنگام به پادشاهی رسیدن حکومت بغداد را به بایدو خان نوادهٔ هولاکو واگذاشت و حکومت روم را به برادر خود گیخاتو سپرد، پس از مرگ ارغون‌خان، گیخاتو در رجب ۶۹۰ قمری به سلطنت رسید. در همان آغاز فرمانروایی با شورش ترکمانان روم به رهبری عثمان یکم بر ضد مغولان آنجا مواجه شد و خود برای رفع آن شورش، لشکر به روم برد و آن فتنه را فرونشاند. وزارت خود را به صدرالدین زنجانی داد و او را صدرجهان لقب داد و قدرت فوق‌العاده‌ای به او تفویض کرد؛ حتی در عزل و نصب شاهزادگان و امراء.[https://www.cambridge.org/core/books/women-and-the-making-of-the-mongol-empire/1EEA3BBC6CD88BDFC365A9E3FEE0071F [۳]]
گیخاتو بعد از نیل به فرمانروایی اوقات خود را به کلی به عیش و عشرت سپرد. بوالهوسی و ولخرجی او موجب شد که خزانه تهی شود و ناچار به تدبیر و تشویق صدرجهان به نشر و ترویج نوعی پول کاغذی به نام چاو اقدام کرد اما چاو که یک بدعت بود مورد قبول عامه واقع نشد و لاجرم متروک گردید. گیخاتو به سبب افراط در شهوت رانی مورد نفرت شدید ارکان دولت گشت وی درین کار چنان افراط کرد که به زنان و دختران امرای خویش نیز دست‌اندازی کرد. بایدوخان نوادهٔ هولاکو که به خاطر او از قبول سلطنت که بعد از ارغون به او پیشنهاد شد، خودداری کرده بود چون یک بار در مجلس او در مستی مورد اهانت شدید او واقع شد، در مقابل وی سر به شورش برداشت و امرای گیخاتو هم که از او ناخرسندی داشتند او را در دشت مغان فرو گرفتند و به بایدو تسلیم کردند. بایدو هم به قتل او فرمان داد و خود در همدان به سلطنت نشست.
تهی شدن خزانه به دلیل عدم وجود درایت لازم در زمان گیخاتو، او را واداشت تا برای جبران هزینه‌ها، که ناشی از فساد دربار و افزایش اوراق قرضه برای خرید سلاح بود، دستور انتشار پول کاغذی با نام «چاو» را صادر و چاپ آن را در تبریز آغاز نماید (۶۹۳ هجری - ۲۹ شهریور ۶۷۳ خورشیدی). اما به دلیل عدم استقبال از جانب بازرگانان و حتی برخی امرا، همچنین نداشتن پشتوانه و ضمانت لازم در پرداخت، در همان زمان رونق نیافت و در زمان غازان به‌کلی آلات و ادوات چاپ آن از میان رفت (۶۹۴ هجری - بهمن ۶۷۳ خورشیدی).http://rch.ac.ir/article/Details/7831
قیچ‌سانان راسته‌ای از گیاهان گلدار علفی یا درختچه‌ای به‌ندرت نیمه‌انگلی با دو تیره و ۲۷ سرده و حدود ۳۰۰ گونه است که عمدتاً در نواحی گرمسیری و خشک معتدل یا نواحی شور می‌رویند؛ گل‌های زیبای این راسته دارای گلپوشی معمولاً پنج‌قسمتی با غدد شهددار برای گرده‌افشانی به وسیله زنبور است.
کاج‌سانان راسته‌ای از کاج‌تباران (Pinopsida) است که تمام مخروطیان کنونی را در بر می‌گیرد؛ این راسته پیش از این مخروطی‌سانان (Coniferales) نامیده می‌شد؛ صفت بارز همه کاج‌سانان داشتن ساختارهای زایشی معروف به مخروط است.
آلاله‌سانان راسته‌ای از دولپه‌ایهای علفی با هشت تیره و حدود ۳۲۰۰ گونه که کاسبرگ اغلب آن‌ها بیش از دوتا و پرچمهایشان زیاد و برچه‌های آن‌ها جدا از هم و گرده‌های آن‌ها سه‌دریچه‌ای است
علی دیلمی ملقب به فخرالدوله و مُکَنّیٰ به ابوالحسن پسر رکن‌الدوله دیلمی و برادر مؤیدالدوله و عضدالدوله دیلمی بود. پس از مرگ رکن‌الدوله ولایت جبال به دو فرزندش مؤیدالدوله و فخرالدوله رسید و بر طبق وصیت پدر او می‌بایست از برادر بزرگ خود عضدالدوله فرماندار فارس تبعیت کند و امارت او به نیابت برادر و تحت نظارت او باشد. مؤیدالدوله از همان آغاز تفوق و حمایت برادر بزرگتر را پذیرفت اما فخرالدوله زیر بار تحکم فرماندار فارس نرفت. قلمرو جبال هم بیشترش به مؤیدالدوله رسید. پس از شکست از برادرش مؤیدالدوله که به اشارت برادر بزرگتر به مقابله با او رفته بود به خراسان گریخت.
پس از مرگ زودهنگام برادرش، مؤیدالدوله، صاحب بن عباد وزیر مقتدر مؤیدالدوله، او را از خراسان به ری فرا خواند. فخرالدوله در ری به سلطنت ولایات جبال نشست و تقریباً تمام قلمرو پدر که نواحی ری، اصفهان و جرجان را در بر می‌گرفت، تحت فرمانروایی او درآمد. وزارت هم به صاحب بن عباد تعلق گرفت که فخرالدوله سلطنت خود را مدیون او بود.
قادر خلیفهٔ بغداد نیز به درخواست صمصام‌الدوله برای وی خلعت و فرمان فرستاد که در واقع با وصفی که او به سلطنت رسیده بود، به آن نیازی نداشت. اما این اقدام از جانب صمصام موجب دوستی برادرزاده و عمو گشت و موضع صمصام را در داخل خانواده تحکیم کرد.
چند سال بعد در فترت بعد از مرگ شرف‌الدوله ۳۷۹ قمری که صمصام نیز در زندان بود، فخرالدوله با عنوان بزرگ خاندان آل بویه یا رفع اختلاف برادرزادگان به اندیشهٔ تسخیر بغداد افتاد. از ری لشکر به همدان برد و از راه اهواز عزیمت بغداد کرد اما با مقاومت برادرزادهٔ دیگرش بهاءالدوله مواجه گشت و اندیشهٔ عزیمت را رها کرد و از آن پس همچنان به امارت ولایات جبال بسنده کرد.
فخرالدوله در شعبان ۳۸۷ قمری در قلعه طبرک نزدیک ری وفات یافت و چون وفاتش با شورش دسته‌ای از سپاه مقارن افتاد، جنازهٔ او چند روز بر روی زمین ماند. هنگام مرگ ۴۶ سال داشت. امروزه در پای کوه نقارخانه گورستانی سلطنتی از آل بویه وجود دارد که بقایای اندکی از برج آرامگاهی که مدتها گمان میرفت از آن فخرالدوله است، در آن باقی‌مانده است.
انگوریان خانواده‌ای از انگورسانان بالارونده یا درختچه‌ای یا به‌ندرت علفی با ۱۴ سرده و حدود ۹۰۰ گونه است که در سراسر جهان می‌رویند. برگ‌های آنها همیشه‌سبز یا خزان‌دار غالباً ساده و گاهی مرکب با آرایش متقابل یا متناوب است و گل‌هایشان منظم و معمولاً چهار یا پنج‌پر است.
انگورها، عشقه پنج برگ، موچسب‌ها و سیسوس‌ها، از مهم‌ترین گیاهان متعلق به این خانوادهٔ گیاهی هستند.
باقلاسانان یا راسته نخود، راسته‌ای از دولپه‌ایها با چهار تیره و ۷۵۴ سرده و بیش از ۲۰۰۰۰ گونه که حدود ۹۵ درصد آن‌ها در باقلائیان (Fabaceae) قرار دارند
هُرِکا یا هورکا به عنوان یک اصطلاح تجاری در صنعت خدمات غذایی یا شرکت‌های فعال در این زمینه ها بکار برده می‌شود و مخفف سه کلمه هتل؛ رستوران و کافه است.
اصطلاح هلندی "Uniforme Voorwaarden Horeca" یا (UVH) به انگلیسی شرایط یکسان در صنعت هتل و رستوران ترجمه می‌شود. اصطلاح Nederland ecaorH Koninklijk در هلند؛ هتل‌ها، میخانه‌ها، رستوران‌ها و دیگر مکان‌های تجاری مشابه را دربر می‌گیرد.
این اصطلاح هلندی در سازمان‌های تجاری و در حوزه صنعت هتل، رستوران و کافه استفاده می‌شود. با وجود آنکه این اصطلاح در اسپانیا، پرتغال، بلژیک، رومانی و مشخصا در شرکت‌های بین‌المللی نوشیدنی بکار برده می‌شود اما چنین تصور می‌شود که این کلمه اولین بار در کشور هلند استفاده شده‌است.
در ايران برای اولين بار اين صنعت در سايه سمن با عليرضا بدری راه اندازی شد
برخی از شرکت‌های تولید تنباکو از این کلمه برای متمایز ساختن کانال‌های فروشی همچون؛ کانال فروش توزیع نوشیدنی و مواد غذایی از کانال فروش خدمات رفاهی گردشگری استفاده می‌کنند
این بخش تجاری در اروپا بسیار پر رونق است چنانچه در سال ۲۰۰۴ بیش از ۷٫۸میلیون نفر در این بخش مشغول به کار شدند؛ و بعلاوه مبلغی بالغ بر ۳۳۸ بیلیون فروش داشتند. موقتی بودن، عدم وجود ساعت کاری منظم، حقوق پایین و آینده مبهم از ویژگی‌های مشخص شغل‌ها ی امروزی است. از این رو نیروهای جوان بسیاری در این بخش مشغول به کار می‌شوند.
برخی از شرکت‌های توزیع پخش مواد غذایی از این اصطلاح در کانال‌های فروشی همچون توزیع نوشیدنی و مواد غذایی یا خدمات رفاهی گردشگری استفاده می‌کنند.
نظریه پنجره شکسته نظریه‌ای در جرم‌شناسی است. این نظریه دقیقاً می‌گوید دیدن یک پنجره شکسته در یک خانه، کارخانه یا نظایر آن، به شما این پیام را می‌دهد که در آن مکان اوضاع به‌سامان نیست و نظمی وجود ندارد این نظریه در علوم اقتصاد و جرم‌شناسی کاربرد دارد به صورت خلاصه، این نظریه معتقد است که گاهی افراد یک جامعه درباره مسائل کلی توسط نشانه‌های جزئی داوری می‌کنند به عنوان مثال برای جرم شهری، نشان‌دهندهٔ میزان جاری اختلال شهری و خرابکاری و اثرگذاری آن بر افزایش جرم و رفتارهای ضداجتماعی است.
نظریه بیان می‌کند که نظارت و نگهداری محیط‌های شهری در یک وضعیت خوب ممکن است از خراب‌کاری بیشتر و همچنین از تشدید جرم‌های جدی‌تری جلوگیری کند.
این نظریه در سال ۱۹۸۲ توسط جیمز کیو. ویلسون و جرج ال. کلینگ در مقاله‌ای معرفی شد.
پس از آن بحث‌های زیادی در علوم اجتماعی و مجامع عمومی درگرفته است.
این تئوری به عنوان یک انگیزه برای اصلاحات در سیاست جنایی به کار گرفته شده‌است.
مطالعات تجربی زیادی دربارهٔ نظریه پنجره شکسته انجام شده‌است.
این نظریه منتقدان زیادی نیز دارد.
یکی از انتقادهایی که بر این نظریه وارد می‌کنند دخالت بیش از حد، همراه با سخت‌گیری پلیس نسبت به شهروندان است. همچنین افزایش موارد سوءاستفاده پلیس از قدرت، موجب نارضایتی شهروندان و نهایتاً رودررویی آنها با دولت را در پی خواهد داشت، در حالی که ضرورت همکاری مردم در مبارزه مؤثر با جرم در یک کشور، همواره امری اجتناب‌ناپذیر است.دستاورد جنبش بازگشت به کیفر در آمریکا؛ لیلا دادخدایی؛ دادیار دادسرای عمومی و انقلاب تهران
در اقتصاد، پس نگرفتن جنس فروخته شده یا معطل شدن پشت تلفن برای راهنمایی گرفتن برای تعمیر یک وسیله و شنیدن چند باره موزیک انتظار، نوعی از پنجره شکسته‌است.
ساختمانی را در نظر بگیرید که چند پنجره شکسته دارد.
اگر این پنجره‌ها تعمیر نشوند، احتمالاً افراد خرابکار، در هنگام مشاهده‌ی این ساختمان (در مقایسه با یک ساختمان سالم) تمایل بیشتری به تخریب سایر پنجره‌ها خواهند داشت.
حتی ممکن است وارد آن ساختمان شوند و اگر کسی ساکن آنجا نباشد، آنجا را اشغال کنند.
فرض کنید در یک پیاده‌رو، قطعاتی از زباله ریخته شود.
چند قطعه زباله جمع می‌شود و به سرعت زباله‌ها افزایش پیدا می‌کنند.
در نهایت، مردم ظرف غذاهای خود را آنجا رها خواهند کرد و حتی شاید به ماشین‌ها دستبرد زده شود.
سال‌هاست در پزشکی بحث بر این است که بهداشت بر درمان مقدم است. آمارها، پلیس و مردم هم نباید صرفاً به دنبال جرم‌ها و آسیب‌های فردی باشند که شاکی مشخص دارد.
باید بکوشیم جامعه‌ای را حفظ و نگهداری کنیم که هر جنسی از پنجره های شکسته را نداشته باشد.
پنیرک‌سانان راسته‌ای از دولپه‌ای‌ها است با ۹ تیره و حدود ۶۰۰۰ گونه.
فیلم نگاتیو در عکاسی عبارت است از فیلم نوردیده‌ای که ظاهر و ثابت شده و در مجاورت نور آن را می‌توان دید.
نگاتیو در اندازه‌های مختلف برای قطع‌های دوربین (دوربین قطع کوچک، دوربین قطع متوسط و دوربین قطع بزرگ) ساخته شده‌است.
برای نمونه به شیشه‌های کلودیونی، فیلم ۱۳۵ تا فیلم تخت دوربین‌های ماموت اگر با شرط‌های گفته شده در بالا سازگار باشند، نگاتیو گفته می‌شود.
آلفرد نوث وایت‌هد (زاده ۱۵ فوریه ۱۸۶۱ – مرگ ۳۰ دسامبر ۱۹۴۷) فیلسوف و ریاضی‌دان انگلیسی بود.
از آلفرد نورث وایتهد کتاب «نمادگرایی (معنا و اثر آن)» توسط نیما حیاتی مهر به فارسی ترجمه شده و توسط نشر شدت به چاپ رسیده‌ است.https://sheddat.com/whithead/ کتاب نمادگرایی-معنا و اثر آناولین ترجمه از فیلسوف بزرگِ انگلیسی نورث وایتهد
http://dubland.ir/whithead/
وایتهد در رامس‌گیت، از توابع شهرستان کنت، در کشور انگلستان زاده شد. پدربزرگ وی از بنیان‌گذاران آکادمی چت‌من شناخته می‌شود، این آکادمی یک مدرسه نسبتاً موفق برای پسران به‌شمار می‌آید. آلفرد از مدارس شربورن و دور ست
فارغ‌التحصیل شد. سپس وی، به بهترین مدارس عمومی کشور رفت. وی در دوران کودکی، بسیار محدود و تحت نظر خانواده بود؛ ولی در دوران مدرسه، در ورزش و ریاضی، سرآمد گردید و نفر اول کلاس شد.
او کتاب‌هایی را در زمینه جبر، منطق، مبانی ریاضی، فلسفه علم، فیزیک، متافیزیک و آموزش نوشت. وایتهد استاد راهنمای پایان‌نامه دکتری برتراند راسل و ویلارد کواین بود. وی به همراه برتراند راسل کتاب اصول ریاضی را نگاشت.
تلویزیون ماهواره‌ای عشتار یک تلویزیون آشوری است، که برنامه‌هایش بزبان‌های آشوری و کردی و عربی پخش می‌کند. بنیانگذار آن «سرکیس اغاجان» می‌باشد. در تاریخ ۲۰۰۵/۵/۱۷ برنامه‌های آزمایشی و در تاریخ ۲۰۰۵/۱۲/۲۲ شروع به بخش برنامه‌های زنده کرد. مقر آن در شهرک عنکاوه در استان اربیل قرار دارد و دارای دفاتری در بغداد، دهوک، کرکوک، نینوا، ایالات متحده آمریکا، کانادا، سوئد، فرانسه، استرالیا و خبرنگارانی در کشورهای مختلف می‌باشد. مدیر کل این شبکه تلویزیونی «رازمیک مرادیان» است.
پیچ‌کاجی‌سانان (Pandanales) راسته‌ای از تک‌لپه‌ای‌ها که در نواحی گرمسیری حقیقی پراکنده‌اند؛ بنا بر پژوهش‌های اخیر، شکل رویشی گیاهان این راسته درختی یا درختچه‌ای یا بالارونده یا علفی نخل‌مانند است.
راسته پیچ‌کاجی‌سانان بیش از ۱۳۰۰ گونه درخت و درختچه و گیاهان بالارونده و کوچک را شامل می‌شود. ظاهر بسیاری از گیاهان این راسته به نخل شبیه است اما برگ‌های آن‌ها از نخل ساده‌تر و نواری‌تر است. حدود نیمی از پیچ‌کاجی‌سانان در یک سرده به نام پیچ‌کاجی (Pandanus) قرار دارد.Hennessy, Kathryn. 2010. Natural history: the ultimate visual guide to everything on Earth. New York: DK. p. 142
اسکاگراکhttps://forvo.com/word/no/skagerrak/ (که در برخی نقشه‌های فارسی آن را اسکاژراک نوشته‌اند
) زبانه‌ای مثلثی‌شکل از آب‌های دریای شمال است
آب‌های اسکاگراک در امتداد کرانه‌های دانمارک کم‌عمق است اما به سمت سواحل نروژ بر عمق آن افزوده شده و ژرفایی بیش از ۶۰۰ متر می‌یابد. این تنگه یکی از پررفت‌وآمدترین مسیرهای کشتیرانی است و از مهمترین بندرهای آن می‌توان به بنادر اسلو و کریستیان‌ساند در نروژ و اودولا و استرومستاد در سوئد اشاره نمود.
خاس‌سانان (Aquifoliales) راسته‌ای از گیاهان پیوسته‌گلبرگ با بیش از ۵۰۰ گونه و پنج تیره است.
شاه‌سرخسیان (Osmundaceae) تیره‌ای از راسته شاه‌سرخس‌سانان (Osmundales) است.
شاه‌سرخس‌سانان راسته‌ای از شاه‌سرخس‌ها با تقریباً بیست گونه و پراکندگی وسیع است که با گروه سرخس‌هایی که دارای هاگدان حقیقی Eusporangiatae هستند خویشاوندی‌هایی دارند.
شاه‌سرخسیان تنها تیره از شاه‌سرخس‌سانان که گروهی ابتدایی با سه سرده از سرخسهای درشت‌قامت با حدود بیست گونه است؛ هاگدانهای آنها به صورت پراکنده یا متمرکز در هاگینه‌ها sori در سطح زیرین برگچه‌ها یا در هر دو سطح نواحی زایای برخی از برگ‌شاخهها fronds قرار دارند، هاگینه‌های این سرده برعکس بسیاری از تیره‌های سرخس فاقد هاگینه‌پوش indusium است
شبدرترشک‌سانان (Oxalidales) راسته‌ای از دولپه‌ای‌های علفی یک‌ساله و چندساله یا درختی یا درختچه‌ای یا بالارونده با شش تیره و ۵۸ سرده و حدود ۱۸۱۰ (تا ۲۳۰۰) گونه که در مناطق معتدل و گرمسیری پراکنده‌اند.
در میان گونه‌های این راسته، کوزه‌گیاه استرالیاییCephalotus follicularis گیاهی گوشتخوار است. تیره چمچمه‌ئیانCunoniaceae در این راسته گیاهانی چوبی هستند که پوشینه‌های میوه‌ای چوبی تولید می‌کنند که در آن دانه‌های کوچک قرار دارد.
تیره‌ای از باقلاسانان درختی یا درختچه‌ای یا علفی با هفده سرده و ۸۰۰ گونه که دارای پراکنش تقریباً جهانی هستند و بیشتر از نیمی از گونه‌های آن متعلق به سرده شیرآور است.
نام علمی این تیره Polygalaceae است ولی سه مترادف دیگر Diclidantheraceae, Moutabeaceae, Xanthophyllaceae نیز دارد.
آبراهام کنستانتین مورادگئا دوسون (زادهٔ ۲۶ نوامبر ۱۷۷۹- مرگ ۲۵ دسامبر ۱۸۵۱) تاریخ‌نگار و دیپلمات سوئدی ارمنی‌تبار بود. برجسته‌ترین کار او بررسی تاریخ مغول از چنگیز تا تیمور بود.
دوسون زادهٔ استانبول بود. در ۱۷۹۸ به سوئد رفت و در دانشگاه اوپسالا به تحصیل پرداخت. سپس به عنوان کارمند،در امور خارجه استخدام شد و سال‌های ۱۸۰–۱۸۰۳ را در پاریس در پست وابستهٔ سفارت سوئد گذراند. سال‌های پس از آن هم خدمت او در مادرید و پروس گذشت، او در این زمان به مطالعهٔ تاریخ شرق پرداخت. در ۱۸۱۰ او کاردار سوئد در پاریس شد و سال پس از آن منشی کابینهٔ ولیعهد شارل چهاردهم شد.
وی در آغاز کاتولیک بود، ولی در ۱۸۱۵ لوتری شد. در ۱۸۱۷ عضو آکادمی سلطنتی علوم سوئد شد و در ۱۸۲۸ به مرتبهٔ اشرافیت سوئد رسید. دوسون نزد یاکوب برسلیوس شیمی و کانی‌شناسی آموخته‌بود و مقالات علمی چندی از جمله دربارهٔ قانون جهانی گرانش نیوتون نگاشته‌بود. اگرچه تمرکز مطالعاتیش بیشتر بر روی تاریخ بود و دربارهٔ تاریخ عثمانی و به ویژه مغول کتاب‌هایی دارد.
مورادگئا در سال 1815 از کاتولیک به لوتری تغییر مذهب داد. در سال 1828 به مقام بارونی ارتقا یافت و در سال 1817 به عضویت آکادمی سلطنتی علوم سوئد درآمد. در سال 1823 به عضویت افتخاری آکادمی سلطنتی ادبیات و در سال 1828 به عضویت انجمن سلطنتی علوم در اوپسالا مفتخر شد.
Wikipedia contributors, "Abraham Constantin Mouradgea d’Ohsson," Wikipedia, The Free Encyclopedia, //en.wikipedia.org/w/index.php?title=Abraham_Constantin_Mouradgea_d’Ohsson&oldid=449198573 (accessed October 12, 2011).
سه‌کُنجه‌خیز، سه‌کوله‌خیز گیاهی است بومی نواحی گرم و معتدل اوراسیا و آفریقا.
سه‌کنجه‌خیز سرده‌ای است از سه‌کنجه‌خیزیان (Trapaceae) از راسته موردسانان.