moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
سازوکار سکسکه به خوبی درک نشده است.Launois S زیرا سکسکه معمولاً به صورت اتفاقی و در مدت زمانی کوتاه پیش می‌آید و بررسی در مورد آن را سخت می‌کند. عضلهٔ تنفسی دیافراگم، در حد فاصل میان قفسه سینه و شکم واقع شده است. این ماهیچه، هنگام عمل دَم به سمت پایین حرکت می‌کند و هوای دارای اکسیژن را به درون شش‌ها می‌فرستد. در هنگام بازدم نیز دیافراگم، شل و باعث می‌شود هوای حاوی ذرات زائد یا کربن دی‌اکسید به سمت دهان و بینی برود و از بدن دفع شود. حال اگر به هر دلیلی این عضله دچار تحریک ناگهانی شود، عملکرد درست خود را از دست می‌دهد و دچار انقباض‌های غیرارادی تکرارشونده‌ای می‌شود که به آن سکسکه می‌گویند.سکسکه S
یک دلیل دیگر سکسکه می‌تواند بسته شدن راه هوا توسط پرده‌های صوتی باشد.
همچنین گمان می‌رود سکسکه یک نوع میوکلونوس است که در نتیجه فعالیت غیرطبیعی هستهٔ تنفسی واحد در مغز ایجاد می‌شود.
هیجان عاطفی شدید، غذای تند، نوشیدنی‌های گازدار، و دخانیات می‌توانند از دیگر عوامل سکسکه باشند.
بر پایه یک نظریه، ریشه سکسکه به فرگشت و گذشتگان دوزیست، مانند نوزاد قورباغه باز می‌گردد. در بچه‌قورباغه‌های دیرین، رفلکس ریه باعث می‌شد ریه‌ها در هنگام تنفس گشوده بمانند و در هنگام بلع آب بسته شوند و فقط از آبشش‌ها عبور کند. اما این واکنش،برای انسان،فایده‌ای ندارد.
سکسکه‌های کوتاه‌مدت، معمولاً به دنبال فراخی معده یا نوشیدن الکلی ایجاد می‌شوند و به‌صورت خودبه‌خود یا با استفاده از درمان‌های محلی بهبود می‌یابند و نیاز به توجه پزشکی ندارند.
سکسکه‌های بلندمدت کمتر هستند، اما باعث ازکارافتادگی شش، ایجاد افسردگی، سینه‌پهلو، کاهش وزن، و اختلال خواب در بیمار می‌شود.Moretti R
معاینه پزشکی با انجام تست‌های تشخیصی مانند سونوگرافی شکم و سی‌تی اسکن قفسه سینه و مغز انجام می‌شود.
بررسی زخم معده و دوازدهه، گاستریت (ورم معده)، و ریفلاکس مری پدیده‌های شایعی در بیماران دارای سکسکه مزمن هستند. به همین دلیل بررسی‌های دستگاه گوارش انسان فوقانی مانند آندوسکوپی، مانومتری و … توصیه می‌شود.
چون پژوهش درباره علت سکسکه، سخت است بسیاری از درمان‌ها فاقد پشتوانه‌های علمی هستند.
تا این لحظه، درمان اتیولوژیک در دسترس نیست. ولی استفاده از متوکلوپرامید و کلرپرومازین می‌تواند مؤثر باشد. اخیراً استفاده از باکلوفن نیز مجاز شناخته شده‌است. استفاده از گاباپنتین و آب نیز مفید است
معمول‌ترین درمان خانگی برای سکسکه، حبس کردن نفس یا نوعی تمرین دیافراگم است که به تدریج رفلکس را آرام و سکسکه را متوقف می‌کند. گاهی نیز روش‌هایی مانند گاز زدن قطعه‌ای لیموترش یا چشیدن سرکه تا هنگام بند آمدن سکسکه پیشنهاد می‌شود. این درمان بر این پایه است که مزه لیمو یا سرکه به بدن شوک وارد می‌کند و مغز را از توجه به سکسکه باز می‌دارد و باعث توقف آن می‌شود.روش دیگر درمان خانگی سکسکه انجام عمل دم و بازدم در یک پاکت ( مثلا کیسه فریزر ) است . بدین شکل که کیسه فریزر باید کاملا دور دهان را گرفته و با دست دور کیسه را مهار کنید تا هوا از بیرون به داخل نشت نکند . با انجام این کار همانند حبس نفس میزان دی اکسید خون بالا رفته و مغز تمرکز خود را روی از بین بردن دی اکسید اضافه گذاشته و سکسکه متوقف می شود .
رکورد طولانی‌ترین سکسکه به چارلز اوزبورن تعلق دارد. او در سال ۱۹۲۲ تلاش کرد یک خوک را وزن کند. اما خوک روی او افتاد و باعث سکسکه چارلز شد. این سکسکه برای ۶۸ سال ادامه یافت تا اینکه در سال ۱۹۹۰ متوقف شد. چارلز اوزبورن در دهه‌های نخست در هر دقیقه ۴۰ بار سکسکه می‌کرد و در سال‌های پایانی به ۲۰ سکسکه در هر دقیقه رسیده بود. تخمین می‌زنند که او در ۶۸ سال، نزدیک به ۴۵۰ میلیون بار سکسکه کرده باشد.
دهستان باشتین دهستانی از توابع بخش باشتین شهرستان داورزن در استان خراسان رضوی ایران به مرکزیت روستای ریوند است.
جمعیت این دهستان بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۰ برابر با ۴۸۵۲ نفر (۱۷۴۵ خانوار) بوده است.
دهستان کاه دهستانی از توابع بخش مرکزی شهرستان داورزن در استان خراسان رضوی ایران به مرکزیت روستای صدخرو است.
جمعیت این دهستان بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ (۲٬۵۵۰خانوار) برابر با ۸٬۵۳۱نفر بوده است.
دهستان مزینان دهستانی از توابع بخش مرکزی شهرستان داورزن در استان خراسان رضوی ایران به مرکزیت روستای مزینان است.
جمعیت این دهستان بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۰ برابر با ۵۵۴۲ نفر (۱۸۵۹ خانوار) بوده‌است.
زبان‌شناسی رایانشی (Computational linguistics) حوزه‌ای میان‌رشته‌ای است که می‌کوشد با بهره‌گیری از روش‌های آماری و قاعده‌بنیاد (rule-based)، به مدل‌سازی زبان طبیعی بپردازد.
به شکل سنتی زبان‌شناسی رایانشی در قلمرو کاری دانشمندان کامپیوتری قرار داشت که در حوزه‌ی پردازش یک زبان خاص توسط کامپیوتر تخصص لازم را کسب کرده بودند. امروزه زبان‌شناسان رایانشی به عنوان اعضای گروه‌های میان‌رشته‌ای به فعالیت می‌پردازند، که اعضای این تیم‌ها می‌توانند شامل زبان‌شناسان (به شکل خاص در زمینه‌ی زبان‌شناسی همگانی تخصص دارند)، کارشناسان زبان (افرادی با پیش‌زمینه و تا حدی دارای مهارت‌های عملی مرتبط با پروژه‌ی مورد نظر)، و دانشمندان علم کامپیوتر باشند. به‌طور کلی، زبان‌شناسی رایانشی از همکاری دانشمندان و کارشناسان رشته‌های زبان‌شناسی، علوم رایانه‌ای، متخصصین زمینه‌ی هوش مصنوعی، ریاضی، منطق، علوم شناختی، روان‌شناسی شناختی، روان-زبان‌شناسی، مردم‌شناسی، عصب‌شناسی و برخی دیگر از رشته‌ها استفاده می‌کند.
زبان‌شناسی رایانشی دارای زیر شاخه‌های نظری و کاربردی است. زبان‌شناسی رایانشی نظری به بررسی و مطالعه زبان‌شناسی نظری با در نظر داشتن علوم شناختی می‌پردازد و زبانشناسی رایانشیِ کاربردی نتایج کاربردی مدل‌سازی برای زبان را مد نظر قرار می‌دهد.Hans Uszkoreit. What Is Computational Linguistics? Department of Computational Linguistics and Phonetics of Saarland University
پیدایش حوزه زبان‌شناسی رایانشی به عنوان یک حوزه علمی و مطالعاتی، به قبل از پیدایش هوش مصنوعی (حوزه‌ای که زبان‌شناسی رایانشی اغلب زیر شاخه‌ای از آن محسوب می‌شود) بازمی‌گردد. زمینۀ شکل‌گیریِ زبان‌شناسی رایانشی را باید در تلاش‌های ایالات متحده در دهه ۱۹۵۰ جستجو کرد، یعنی زمانی که آن‌ها در تلاش بودند تا بتوانند با استفاده از رایانه به شکل خودکار متون زبان‌های بیگانه، به خصوص منابع علمی به زبان روسی، را به انگلیسی ترجمه کنند.John Hutchins: Retrospect and prospect in computer-based translation. Proceedings of MT Summit VII, 1999, pp. 30–44. از آنجا که سیستم‌های رایانه‌ای، پردازش‌های ریاضیاتی را بسیار سریع تر از انسان‌ها انجام می‌دهند در ابتدا چنین تصور شد که مسایل تکنیکی ترجمه ماشینی به سرعت حل خواهند شد و آن‌ها قادر خواهند بود تا ماشین‌های ترجمه با توانایی‌های مشابه انسان بسازند.Arnold B. Barach: Translating Machine 1975: And the Changes To Come.
ترجمه ماشینیِ (نام دیگر: ترجمه مکانیکی) ابتدایی، که بر اساس دانش و فناوریِ آن دوران طراحی شده بود، چندان در ترجمۀ «درست» متن‌های گفناری ونوشتاری کامیاب نبود؛ از پسِ مشاهده و تحلیلِ مصداق‌های پرشمار ترجمه‌های ماشینیِ غلط یا نارسا بود که پژوهشگران این حوزه دریافتند که پردازش زبانی از آنچه پیشتر تصور می‌کردند، پیچیده‌تر است. به‌این‌ترتیب، «زبان‌شناسی رایانشی» به عنوان شاخه‌ای جدید از علوم متولد شد؛ حوزه‌ای در علم و فناوری که به تولید الگوریتم‌ها و نرم‌افزارهای بررسی هوشمند داده‌های زبانی می‌پردازد. از دهۀ 1960 میلادی، که زبان‌شناسی رایانشی پا به عرصه گذاشت، به عنوان زیر شاخه‌ای از هوش مصنوعی در نظر گرفته شد؛ شاخه‌ای که مشخصاً به بررسی، فهم و تولید زبان در سطح هوشی انسانی می‌پردازد.
پس از بررسی نحوه انجام ترجمه صحیح توسط انسان‌ها چنین مشاهده شد که فرد مترجم می‌بایست به دستور، تکواژشناسی و همچنین قواعد نحوی هر دو زبان آگاهی داشته باشد. مبانی آگاهی از نحو نیز، داشتن دانش معناشناسی، واژگان و همچنین کاربردشناسی شناسایی شدند؛ بنابراین تلاش در جهت تحقق ترجمهٔ ماشینی به شاخه‌ای پیچیده از علوم برای توصیف، نمایش و پردازش ماشینی زبان‌های انسانی تبدیل شد.Natural Language Processing by Liz Liddy, Eduard Hovy, Jimmy Lin, John Prager, Dragomir Radev, Lucy Vanderwende, Ralph Weischedel
در مورد استفاده از آن از جمله می‌توان به کاربردهای زیر اشاره کرد:
نوآم چامسکی توانست تشابه زبانهای طبیعی و زبان های برنامه‌نویسی را به اثبات برساند. یعنی یک زبان رایانه‌ای مانند زبانهای طبیعی دارای یک دستور زبان و یک فرهنگ می‌باشد.
تفسیر یک متن از تجزیهٔ واژه‌ها lexicon آغاز سپس با تجزیه نحو syntax و در آخر با تجزیه مفهوم semantic آن پایان میابد.
مقالهٔ اصلی: ترجمه ماشینی (خودکار)
این شاخه از زبان‌شناسی رایانه‌ای زمان درازی کم‌اهمیت جلوه می‌کرد. اما امروزه یکی از موارد مورد علاقه پژوهشگران این رشته است. پس از مرحلهٔ شکافت واژه‌ها و نحو می‌باید تجزیهٔ مفهوم و سپس پراگماتیک را نیز افزود. در واقع این دو کوشش بر شناخت مفهوم خاص یک واژه در مکانی که ظاهر می‌شود را دارد.
این ایده مدتی به‌عنوان پاسخی قانع‌کننده به مسئله ارتباط انسان و ماشین تلقی می‌شد. این دید در واقع جنبهٔ گسترده‌تری از دستور زایشی چامسکی است.
مقالهٔ اصلی: صرف محاسباتی
به مطالعات مربوط به ساختارهایStructures درونی واژه ها صرف گفته می‌شود. اغلب دست‌آوردها و نتایج پژوهشهای صرف محاسباتی در سایه تلاشهای علمی انسان به منظور ایجاد و ساخت سامانه های پردازش زبان‌های طبیعی انسانی فراهم آمده‌است.
سارکوم یوئینگ (; ) دومین بدخیمی شایع در کودکان است و حدود ۳ درصد سرطان‌های اطفال را به خود اختصاص داده‌است.Ludwig JA.
در گذشته این تومور را اندوتلیومای منتشر استخوان (به انگلیسی:diffuse endothelioma of bone) می‌نامیدند و آن را محدود به استخوان می‌پنداشتند ولی در حال حاضر در نواحی خارج استخوان مثل کلیه، روده، تخمدان، واژن و پوست نیز گزارش شده‌است.Sanati S
این تومور اولین بار در سال ۱۹۲۱ توسط جیمز یوئینگ شناسایی شد و در سال ۱۹۶۹ نیز نوع خارج استخوانی آن نیز شناسایی شد.Ozturk E
قتل راجر آکروید یک رمان جنایی،اثر آگاتا کریستی است. این کتاب در سال ۱۹۲۶ منتشر شده‌.
جنایت در یک روستای دورافتاده‌ی انگلیسی و در محیطی نیمه اشرافی رخ می‌دهد. راجر آکروید در اتاق کارش به قتل می‌رسد و نویسنده، بنابر سنت متداول «عصر طلایی»، نقشه‌ی منزل را در اختیار خوانندگان می‌گذارد؛ پرسوناژهای رایج رمان کلاسیک معمایی هم همگی حضور دارند. از سرپیشخدمت عصا قورت داده و مقرراتی (که رفتارش مشکوک است، ولی خواننده به او سوء ظن نمی‌برد) گرفته تا مستخدمها و آشپز و سرآشپز و سایر خدمه که جزو ملزومات این گونه آثار هستند. خواهر راوی داستان (دکتر دهکده که نقش دستیار کاوشگر را نیز ایفا می‌کند) یکی از بامزه‌ترین شخصیت‌های رمان است؛ زیرا این زن خوش نیت و بی‌اندازه کنجکاو، شایعه‌های مضحک و بی‌اساس را که با پشتکاری کم‌نظیر از هرجایی گرد آورده‌است، نقل قول می‌کند و باعث انبساط خاطر خوانندگان می‌شود. کارآگاه ماجرا، جناب هرکول پوآرو که در همسایگی دکتر منزل دارد و راوی داستان او را «مرد کله تخم مرغی» می‌نامد، به شیوه‌ای دقیق سؤال‌هایی ظاهراً بی ربط می‌کند که در پایان داستان معلوم می‌گردد که همین سوالات بسیار مهم بودند. همه رمان‌های معمایی موفق این دوره، به نحوی خواننده را با عناصر انحرافی، وادار به حدس اشتباه می‌کنند و ترفندی که آگاتا کریستی در اینجا به کار بسته‌است، برای آن ایام بی‌اندازه بدیع و بی‌نظیر بود.
این کتاب به صورت کمیک استریپ توسط مؤسسه نگارش الکترونیک کتاب (ماناکتاب) به صورت فارسی ترجمه و به چاپ رسیده است.
این شگرد مورد قبول بسیاری از اصولگرایان نیفتاد، چون یکی از قواعد دهگانه را که حکم می‌کند راوی هیچ مطلبی را از خواننده پنهان ندارد، زیر پا می‌گذارد. اعضای «باشگاه پلیسی نویسان اصولگرا» ـ من‌جمله خود آگاتا کریستی ـ سوگند خورده بودند در روایت پردازی «روراست» باشند، حال آنکه در «مرگ راجر آکروید»، آشکارا، از این میثاق تخطی شده‌ است. دوروتی سایرز از نادر کسانی می‌باشد که این شیوه بدیع را مجاز شمرده است.
غربال اراتوستن، در ریاضیات، الگوریتم ساده‌ای است که با کمک آن می‌توان اعداد اول موجود در یک مجموعه متوالی و متناهی از اعداد طبیعی را مشخص کرد. کشف این روش را به اراتوستن دانشمند یونان باستان نسبت می‌دهند.
برای استفاده از این غربال باید از هفت قانون زیر پیروی کرد. (فرض کنید می‌خواهیم اعداد اول بین 1 تا 120 را بیابیم):
"'عباس جدیدی" (زادهٔ ۲۳ دی ۱۳۴۸ در تهران) کشتی‌گیر بازنشسته و نماینده مردم در شورای اسلامی شهر تهران و ری و تجریش بود. او در دوران قهرمانی خود در دسته‌های سنگین‌وزن و فوق سنگین‌وزن کشتی آزاد برندهٔ مدال نقره المپیک ۱۹۹۶ آتلانتا، قهرمان مسابقات قهرمانی کشتی جهان در سال ۱۹۹۸ و برندهٔ مدال طلا و نقرهٔ دو دورهٔ پیاپی بازی‌های آسیایی در ۱۹۹۸ بانکوک و ۲۰۰۲ بوسان شد. جدیدی همچنین قهرمان دو دورهٔ مسابقات قهرمانی کشتی آسیا در سال‌های ۱۹۹۳ و ۱۹۹۶ است.
جدیدی در دستهٔ ۹۰ کیلوگرم در مسابقات قهرمانی جهان ۱۹۹۳ با شکست مدعیانی از جمله ماخاربک خاداراتسف روس و ملوین داگلاس آمریکایی قهرمان جهان شد اما با مثبت شدن تست دوپینگ او، علاوه بر پس‌گرفتن مدال طلای این مسابقات به مدت دو سال از حضور در میادین محروم شد. او پس از بازگشت به کشتی به دلیل جایگزینی رسول خادم در این دسته و قهرمانی خادم در قهرمانی جهان ۱۹۹۴، مجبور شد به دستهٔ بالاتر (سنگین‌وزن) صعود کند. جدیدی پس از کسب مدال‌های برنز و طلای قهرمانی جهان در سال‌های ۱۹۹۵ و ۱۹۹۸ و مدال نقرهٔ المپیک ۱۹۹۶ آتلانتا در یک فینال بحث‌برانگیز برابر کرت انگل آمریکایی، به دستهٔ فوق سنگین رفت و به مدال برنز قهرمانی جهان ۱۹۹۹ آنکارا، مقام چهارم المپیک ۲۰۰۰ سیدنی و مدال نقرهٔ بازی‌های آسیایی ۲۰۰۲ رسید.
جدیدی در سال ۲۰۰۲ پس بازنشستگی به مربیگری در کشتی روی‌آورد و علاوه‌بر مربیگری در باشگاهش، مربی تیم ملی کشتی آزاد ایران در جام جهانی کشتی ۲۰۰۶ ساری بود. او وارد انتخابات شورای شهر تهران شد و به عضویت در چهارمین دوره شورای شهر تهران از سال ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۶ درآمد. او در لیست اصولگرای زاگرسیان ایران اسلامی قرار داشت.او در المپیک ۱۹۹۶ آتلانتا مدال نقره کسب کرد. اصلاح طلبان و حامیان قالیباف شورای شهر تهران را در اختیار گرفتند/ شکست مطلق دولتی‌ها آفتاب نیوز
جدیدی در قهرمانی آسیا ۱۹۹۲ پس از کشتی‌گیری از مغولستان به مدال نقره وزن ۹۰ کیلو رسید. در سال ۱۹۹۳ در قهرمانی آسیا در وزن ۱۰۰ کیلو به مدال طلا رسید ولی برای انتخابی قهرمانی جهان در ۹۰ کیلوگرم کشتی گرفت و با شکست رسول خادم در یک رقابت نزدیک به عضویت تیم ملی در دستهٔ ۹۰ کیلوگرم درآمد. وی در اولین حضور جهانی خود در تورنتو ۱۹۹۳ ماخاربک خادارتسف روس را که هفت دوره پیاپی قهرمان جهان و المپیک در این وزن شده بود، شکست داد و در فینال ملوین داگلاس کشتی‌گیر سیاه‌پوست آمریکایی را ۱–۲ مغلوب کرد. دیداری که داوری آن بحث‌انگیز بود. اما مدال طلای جدیدی به دلیل استفاده از داروی نیروزا پس گرفته شده و او دو سال از حضور در رقابتهای رسمی محروم شد.Angle vs. Jadidi is the new Bout of the Week on USA Wrestling Members-Only website Gary Abbott, USA Wrestling, 12/06/2004
جدیدی در سال ۱۹۹۵ دوباره به میدان کشتی برگشت. در آن زمان رسول خادم دو بار پیاپی قهرمان ۹۰ کیلو جهان شده و جدیدی ناچار شد به وزن ۱۰۰ کیلو برود. وزن طبیعی جدیدی در آن زمان کمتر از ۱۰۰ کیلو بود. وی در قهرمانی جهان ۱۹۹۵ بسیار آماده ظاهر شد اما بر اثر یک بدل‌کاری در یکی از مسابقه‌ها هنگام اجرای بارانداز ضربه فنی شد و به گروه بازنده‌ها رفت و توانست مدال برنز را بگیرد. جدیدی سال بعد در المپیک ۱۹۹۶ آتلانتا باز هم به میدان رفت و تا فینال را با اقتدار بالا آمده و حتی لری خابلوف برندهٔ چندین مدال طلای المپیک و جهان را به راحتی شکست داده بود. او در فینال رویاروی کرت انگل آمریکایی قهرمان سال گذشته جهان ایستاد و پس از تساوی در وقت قانونی و اضافه با رأی داوران بازنده اعلام شد. جدیدی بسیار معترض بود و معتقد بود او برنده کشتی بوده‌است.Iran Wrestler Protests U.S. Opponent's Gold RICHARD SANDOMIR, New York Times, August 1, 1996
جدیدی سال بعد در مسابقه انتخابی تیم ملی شرکت نکرد و به همین دلیل عبدالرضا کارگر به جای او در ترکیب تیم ملی برای مسابقه قهرمانی جهان ۱۹۹۷ قرار گرفت. سال ۱۹۹۸ قهرمانی جهان در تهران برگزار می‌شد و جدیدی موفق شد یکی از سه طلای ایران را در این مسابقات کسب کند. او در این مسابقات باز هم ملوین داگلاس، که پس از خداحافظی کرت انگل دوباره در ترکیب تیم ملی کشتی آمریکا قرار گرفته بود، را شکست داده و در فینال نیز مارک گارمولویچ لهستانی را مغلوب کرد. جدیدی که با تغییر وزن‌های کشتی در ۹۷ کیلو مسابقه می‌داد در همین سال در بازی‌های آسیایی بانکوک هم برنده مدال طلا شد.
سال بعد علیرضا حیدری که قهرمان ۸۵ کیلوگرم جهان شده بود تصمیم گرفت به ۹۷ کیلو بیاید و کادر فنی تیم ملی کشتی هم ترجیح داد به جای مسابقه انتخابی بین دو قهرمان جهان، از عباس جدیدی در وزن ۱۳۰ کیلو استفاده کند. جدیدی با وجود وزن پایین خود در اولین حضور جهانی خود در فوق سنگین مدال برنز قهرمان جهان ۱۹۹۹ آنکارا را دریافت کرد. او سال بعد در المپیک سیدنی نفر چهارم این وزن شد. وی در بازیهای آسیایی بوسان ۲۰۰۲ با شکست از آرتور تایمازوف به مدال نقره رسید. رقیب جدیدی برای قرار گرفتن در ترکیب تیم ملی علیرضا رضایی بود و جدیدی پس از اینکه در انتخابی مسابقات جهانی ۲۰۰۲ تهران از علیرضا رضایی شکست خورد، کشتی حرفه‌ای را کنار گذاشت.
فرودگاه بین‌المللی خوزه مارتی اصلی‌ترین فرودگاه در کشور کوبا است. این فرودگاه در ۱۵ کیلومتری جنوب-غربی شهر هاوانا قرار گرفته‌است. نام فرودگاه به افتخار خوزه مارتی، رهبر جنبش استقلال کوبا در مبارزه با امپراتوری اسپانیا نام‌گذاری شده‌است. فرودگاه بین‌المللی خوزه مارتی، قطب شرکت هواپیمایی هواپیمایی کوبا است.
.info (کوتاه‌شدهٔ .information) یک دامنه سطح‌بالای عمومی (gTLD) در سامانه نام دامنه (DNS) اینترنت است که برای وبگاه‌های اطلاعاتی در نظر گرفته شده‌است، هرچند برای ثبت این نوع دامنه، محدودیت خاصی وجود ندارد. دامنهٔ TLD پاسخی به درخواست‌های تبلیغاتی زیاد آیکان بود که در اواخر سال ۲۰۰۰ میلادی هفت دامنه سطح‌بالا جدید عرضه شدند.
خوزه مارتی رهبر جنبش استقلال کوبا در مبارزه با امپراتوری اسپانیا بود. مردم کوبا او را قهرمان ملی خود می‌نامند. "خوزه مارتی" در ۲۸ ژانویه ۱۸۵۳ به دنیا آمد و ۱۹ مه سال ۱۸۹۵ در ۴۲ سالگی در میدان نبرد با ارتش اسپانیا کشته شد. او شاعر، مقاله‌نویس، روزنامه‌نگار، مترجم، استاد، ناشر، فیلسوف، انقلابی و نظریه‌پرداز سیاسی بود و همواره تأکید می‌کرد که کشورهای آمریکای لاتین باید خصوصیات منحصربه‌فرد تاریخ و فرهنگ خودشان را بشناسند.Fernández 1995 p. 46
خوزه مارتی گفته‌است: «وقتی یک انسان سیلی می‌خورد، باید همه انسان‌ها درد و سوزش آن را حس کنند.»
با این که پدر و مادرش، دُن ماریانو مارتی،Don Mariano Mart (از والنسیا) و لئونور پرِز کابرراLeonor Pérez Cabrera (از تنه ریسه) مهاجر اسپانیایی بودند، خوزه مارتی اعلام کرد که در برابر تجاوز اسپانیایی‌ها باید ایستاد و با آن‌ها مبارزه کرد. برای او استعمارزدایی اهمیت بسیار داشت. در ۱۶ سالگی نخستین مقاله را برای روزنامه «ال دیابلو کوخئلو»El Diablo Cojuelo نوشت. "خوزه مارتی" در این روزنامه از مردم کوبا خواست که زنجیر استعمار را پاره کنند. بعد از ان وی را دستگیر کردند. او از زندان برای مادرش نوشت: «مادر گریه نکن … گل از میان خارها سر می‌کشد.»"Mírame, madre,
y por tu amor, no llores:
Si esclavo de mi edad y mis doctrinas
tu mártir corazón llené de espinas,
piensa que nacen entre espinas flores".
طولی نکشید که وی درام حماسی «ابدالا»Abdala را به صورت شعر درآورد. با این فعالیت‌های قلمی، او به عنوان یک مبارز ضد بردگی، ضد استعمار، ضد اختناق و ضد فساد مقامات محلی شناخته شد.
"خوزه مارتی" در پی یک سخنرانی برای دانش آموزان دبیرستان، به اتهام خیانت به اسپانیا بازداشت شد. در زندان بر پای او غل و زنجیر بستند که دچار عفونت پا شد و قاضی اسپانیایی مأمور بازرسی زندان که چنین دید، شش سال حبس او را به تبعید در اسپانیا تبدیل کرد. تبعید به خوزه کمک بسیار کرد و موفق شد که در اسپانیا به دانشگاه برود و حقوق سیاسی تحصیل کند و با روشنفکران اروپایی باب مکاتبه را بگشاید.
وی به دعوت روشنفکران فرانسه به پاریس رفت و در سال ۱۸۷۴ با ویکتور هوگو، سارا برنادت هنرپیشه مشهور فرانسه و ژورنالیست فرانسوی Auguste Vacquerie ملاقات نمود و سپس به مکزیک و گواتمالا و… رفت. بعدها به‌طور محرمانه به کوبا بازگشت و چون حکومت اسپانیایی کوبا متوجه ورود او به آنجا شد، به ایالات متحده گریخت و مقیم نیویورک شد. در ایالات متحده انجمن کوبایی تبارهای آن کشور را تشکیل داد و آنان را تشویق به مبارزه با استعمارگران و آزاد ساختن کوبا کرد. وی از دوران نوجوانی زندگی خود را وقف پیشبرد آزادی و استقلال کشورش نمود و با توسعه طلبی ایالات متحده به کوبا نیز مبارزه کرد.
"خوزه مارتی" می‌گفت: «آرزو دارم سرنوشتم را با سرنوشت فقرای این کرهٔ خاکی گره بزنم.» فیدل کاسترو در یادداشتی (در مورد دخالتهای ایالات متحده در آمریکای لاتین)، به حساسیت او اشاره نموده و نوشته‌است:
"خوزه مارتی" نظام سلطه را تقبیح کرد و آن را یک هیولا خواند. در نامه‌ای هدف مبارزهٔ بی امانش را برای همگان آشکار کرد و نوشت «من هر روز زندگی ام را به خاطر کشور و وظیفه ام به خطر می‌اندازم. تا آنجا که می‌فهمم و شهامتش را دارم به آن عمل می‌کنم، این وظیفهٔ من است تا به موقع، و تا زمان استقلال کوبا، در برابر دست اندازی ایالات متحد آمریکا… بایستم»ونزوئلا: خلقی زیر آتش!
http://www.sedayemardom.net/articles_detail.php?aid=3026
خوزه مارتی در یکی از نامه‌هایش نوشته‌است: «انگیزه هر کاری که تاکنون انجام داده‌ام یا بعد از این انجام دهم کسب استقلال کوبا است. هدف من این است که با رهایی کوبا نگذارم آمریکا بر قاره ما تسلط پیدا کند.»خوزه مارتی، " در شکم هیولا "، ترجمه فیلیپ فونر، نیویورک، ۱۹۷۵، صفحهٔ ۳.
خوزه که همچنان به کار نوشتن ادامه می‌داد و مقالات، اشعار، کاریکاتورها و کتاب‌هایش انتشار می‌یافت، بیانیه استقلال کوبا را منتشر ساخت. در این مانیفست به کوباییان یادآور شد که باید خودشان قیام کنند و به استعمار پایان دهند و روی کمک خارجی نباید حساب کنند و نباید از یک دولت خارجی و ازجمله ایالات متحده که آمادگی دادن چنین کمکی را دارد بخواهند که کمک کند. با این عمل، از دست یک خارجی رها نشده به دام دیگری می‌افتند.
خوزه مارتی هرجا که می‌رفت چه در کاستاریکا و پاناما و جامائیکا، چه در مکزیک و آرژانتین و گواتمالا و آمریکا، چه در اروگوئه و پاراگوئه و ونزوئلا و… همه جا، تکیه کلامش مقاومت و مبارزه بود. معتقد بود: «کسب آزادی بدون تأمین فرهنگ، امکان‌ناپذیر است.»گفتگو با آلایدا گوارا، دختر چه گوارا
خوزه در همین سال با انقلابیون مسلح خود که آنان را در آمریکا آموزش داده بود به کوبا رفت که در ۱۹ مه ۱۸۹۵ در «دوس ریوس»Battle of Dos Ríos در جریان نبرد با نیروهای اسپانیایی کشته شد، اما مرگ او مبارزه را پایان نداد. چند سال بعد جنگ ایالات متحده و اسپانیا روی داد و اسپانیا که شکست خورده بود از پورتوریکو، فیلیپین و گوام و کوبا خارج گردید و کوبا چندی بعد از قید بیگانگان آزاد شد. تأثیرگذاری خوزه مارتی در انقلاب کوبا غیرقابل انکار است. اولین چیزی را که رهبران انقلاب کوبا از خوزه مارتی فرا گرفتند عبارت بود از اعتقاد داشتن و عمل کردن تحت تشکیلاتی که برای به وجود آوردن انقلاب ساخته شده بود. پیش از این، عملکرد ما تحت تأثیر اشکال قبلی قدرت حکومتی قرار می‌گرفت.تعمقات فیدل کاسترو / ریاکاری در سیاست‌های امپراتوری
کتابخانه ملی کوبا که سال ۱۹۰۱ در هاوانا تأسیس شده بود، کتابخانه ملی خوزه مارتی خوانده می‌شد اما سال ۱۹۵۹ که انقلاب کوبا به پیروزی رسید، خوزه مارتی فقط چهار بنای یادبود در سراسر کوبا داشت. تازه این بناهای یادبود بسیار کوچک و حقیر هم بودند.
یکی از بناهای یادبود ۶۰ متر مربع وسعت داشت. آن جا محل زندگی مارتی در کودکی بود؛ یعنی همان جایی که مارتی به عنوان یک پسر بچه در آن جا مشغول خرد کردن سنگ بود. بنای بعدی، محل تولد او در حومه هاوانا بود.
دو بنای یادبود دیگر، یکی ستونی سنگی بود که در «دوس ریوس»Dos Rios محل مرگ او یعنی در همان‌جا که به ضرب گلوله اسپانیائی‌ها به زمین افتاد، گذاشته شده و دیگری روی قبرش در «سانتا ایفیگنیا»Santa Ifigenia نصب شده بود. این آخرین بنا از همه بهتر و مهم‌تر بود. مجسمه موجود در این بنا را مجسمه‌سازی به نام «ماریو سانتی»Mario Santi ساخته بود که با دولت باتیستا نزدیک بود و به همین علت در اوائل انقلاب، کوبا را ترک کرد و راه تبعید را در پیش گرفت.
در پی انقلاب فیدل کاسترو در کوبا، نام خوزه مارتی بر مراکز و تأسیسات متعدد این کشور و از جمله فرودگاه بین‌المللی هاوانا گذارده شده‌است. در موزه انقلاب در شهر هاوانا تندیس زیبایی از خوزه مارتی دیده می‌شود.
به دلیل محبوبیت خوزه مارتی قهرمان ملی کوبا، رادیویی که ایالات متحده برای مردم کوبا برنامه پخش می‌کند رادیو مارتی نامگذاری شد.Radio Marti
هم‌اکنون در سرتاسر کوبا تصویر و مجسمه خوزه مارتی دیده می‌شود و نام و یادش را گرامی می‌دارند. نه تنها انقلابیونی چون کامیلو سینفوئگوس و چه گوارا او را می‌ستودند، مردم عادی کوبا نیز او را دوست داشته و دارند. او پیامبر استقلال و مبشر انقلاب کوبا نام گرفته‌است. نوامبر سال ۱۹۹۴ یونسکو، جایزه خوزه مارتی را در راستای به رسمیت شناختن موسسات یا افرادی که برای همگرایی و یکپارچگی کشورهای آمریکای لاتین و حوزه دریای کارائیب تلاش می‌کنند، تعیین کرد.
خوزه مارتی از پیشروان مدرنیسم بود و بسیاری از محافل ادبی معتقدند که روی شاعرانی چون «روبن داریو» (نیکاراگوئه)، «گابریلا ماسترا» (شاعر زن شیلیایی)، مانوئل گونزالس پرادا (پرو)، مانوئل گوتیرز ناخرا (مکزیک)، مانوئل ده خزوس گالوان (دومینیکن)، انریک گومز کاریلو (گواتمالا) و خوزه آسونسیون سیلوا (کلمبیا) تأثیر گذاشته‌است.
مجسمه خوزه مارتی، جدا از کوبا، در نیویورک و مکزیک و… نیز موجود است. در کشورهای دیگر (از جمله در رومانی) نام او را بر مراکز فرهنگی گذاشته‌اند.
خوزه مارتی می‌گفت: وطن، جامعه بشری است. او قدی کوتاه و سری بزرگ داشت و به علت دندان‌های زشت و نا مرتبش ظاهر زیبایی نداشت. کاسترو گفته‌است: «قد او آنقدر کوتاه بود که سرش به نزدیکی شکم من می‌رسید. اگر قرار بود من مدالی روی سینه اش آویزان کنم یا ببوسمش باید روی زانوهایم می‌ایستادم تا خودم را همقد او کنم…»زندگی شخصی رهبر انقلاب کوبا فیدل کاسترو / ترجمه علی اکبر عبدالرشیدی اما نه تنها استهزا نمی‌شد بلکه می‌توانست به عنوان یک قدیس در نظر بسیاری از مردم ظاهر شود.
خوزه مارتی، شاعر ترانهٔ بسیار مشهور «گوانتانامِرا» است. ترانه بر اساس شعری از خوزه مارتی در کتاب "اشعار ساده" ساخته و تنظیم شد.
خوزه مارتی در سال ۱۸۶۹ نخستین نوشته‌های خودش را در یک روزنامه منتشر کرد و سپس در همان سال مجموعه ملودرامی با عنوان «آزادی وطن» انتشار داد و غزل مشهور او به‌نام «۱۰ اکتبر» نیز در روزنامه مدرسه‌اش منتشر شد. او برای روزنامه «همه ملت» در بوئنس آیرس، پایتخت آرژانتین مقاله‌های زیادی نوشت و در سال‌های ۱۸۹۰–۱۸۸۹ (که کنفرانس داخلی کشورهای آمریکایی در واشینگتن جریان داشت) با نوشتن مقاله‌هایی دست به افشاگری زد و تبلیغات رسمی را بی‌اثر کرد. بعضی از آثار ادبی او عبارتند از «آیا ممکن است که آنها مرا در تاریکی خاک نکنند»، «مردن مانند یک خائن»، «من انسان خوبی هستم» و «به‌عنوان یک انسان خوب در ملاقات با خورشید خواهم مرد.»
خوزه مارتی می‌گفت: کار من خواندن ترانه‌های زیبا، جلب توجه به مردمان شریف و نجیب، و تحسین همه چیزهای بزرگ و ماندگار است. در معروفترین اثر خود «دوران طلایی حیات»، جوانان را تشویق به آزادگی و مبارزه کرده‌است. معتقد بود: آزادی بدون فرهنگ بدست نمی‌آید.
عنوان فیلم «هنگام کوره‌ها» La hora de los hornos ساختهٔ دو تن از نظریه‌پردازان سینمای سیاسی آمریکای لاتین یعنی فرناندو سولاناسFernando E. Solanas و اوکتاویو گتینویOctavio Getino آرژانتینی، که هدف اصلی آن «استعمارزدایی فرهنگ» است، از نوشته‌های خوزه مارتی اقتباس شده‌است. خوزه مارتی از آتش سرخ‌پوستان که به‌وسیلهٔ «ماژلان» و دیگر جویندگان نخستین در سواحل «تیرادول فوکو» دیده‌شده سخن می‌گوید و عنوان فیلم مزبور به آن اشاره دارد.
بعضی از اشعار خوزه مارتی روی موسیقی تنظیم شده و به‌عنوان مشهورترین ملودی‌های کوبایی که بر پایه موسیقی محلی کوبا قرار داشتند، درآمدند.
«اگر تپه ای کف آلود می‌بینی شعر من است. شعر من شجاعان را خوشحال می‌کند. اشعار کوتاه و صمیمی من قدرت فولاد را دارند که شمشیرها را آخته می‌کند.»
یکی از زیباترین اشعار خوزه مارتی ستاره و یوغ استYugo y Estrella که پیش از مرگ، به دوست نزدیکش Gonzalo de Quesada y Aróstegui واگذار نموده‌است.
برگردان بخشی از شعر ستاره و یوغ:
بنگر این دو مظهر زندگانی را
که چه دردناک به تو ارمغان می‌دهم فرزند
بنگر و بگزین
یکی یوغ است هر که آن را بپذیرد کامیاب می‌گردد
چونان نر گاوی رام، در خدمت خان بر بستری از کاه گرم خواهد آرمید و قصیل فراوان خواهد یافت
و دومی رمزی است که خویشتنِ من پدیدآورده است.
چونان قله ای که با کوه به دنیا می‌آید و آن ستاره است که نور می‌افشاند و نابود می‌کند و چون در دست حاملان خود بدرخشد تبهکاران می‌گریزند.
آن که نور به همراه دارد همیشه تنهاست.در انتظار سپیده دم اثر تانادو گامز، ترجمه داریوش قهرمانپور
حافظه کوتاه مدت به کل حافظهٔ ما از رویدادهایی اشاره دارد که ظرف چند ثانیهٔ گذشته اتفاق افتاده است. از باب نظری استدلال شده که مهم است میان حافظهٔ کوتاه مدت از یکسو و حافظهٔ بلند مدت از سوی دیگر تمییز داده شود. جوهر این تمییز نظری در اصطلاح «حافظهٔ اولیه» و «حافظهٔ ثانویه» جیمز نهفته است. طبق نظر جیمز (۱۸۹۰) حافظهٔ اولیه با کل اطلاعاتی سروکار دارد که پس از پردازش در هوشیاری باقی می‌ماند و بدین ترتیب بخشی از حال روانی فرد را تشکیل می‌دهد. برعکس، حافظهٔ دراز مدت با اطلاعاتی دربارهٔ رویدادها سروکار دارد که هوشیاری را ترک کرده‌اند و بدین ترتیب بخشی از گذشتهٔ روانی فرد را تشکیل می‌دهد.فرهنگ توصیفی روانشناسی شناختی، ویراستهٔ مایکل آیسنک، ترجمهٔ علینقی خرازی و دیگران، تهران: نشر نی با همکاری مؤسسهٔ مطالعات علوم شناختی، ۱۳۷۹، صص ۲۱۲–۲۱۳. حافظه کوتاه مدت یکی از سه نوع حافظه‌ای می‌باشد که مغز انسان‌ها به کمک آن به پردازش داده‌ها دست می‌زند. حافظه کوتاه مدت داده‌هایی است که به روش‌های مختلف وارد پردازش شده‌اند مانند:
دربارهٔ چگونگی کارکرد حافظه کوتاه مدت همچنان بحث‌های مختلف و نظریه‌های گوناگونی وجود دارد.Theories of Working Memory(S-T memory)
یکی از تفاوت‌های عمده میان انبار حافظهٔ کوتاه مدت (یا حافظهٔ اولیه) و انبار حافظهٔ دراز مدت (یا حافظهٔ ثانویه) تفاوت ظرفیت آن‌ها است. برای حافظهٔ دراز مدت حد شناخته‌شده‌ای وجود ندارد، ولی بنابر استدلال میلر (۱۹۵۶) در مقالهٔ بسیار مهمش، تقریباً بیش از هفت قطعه اطلاعات (یعنی واحدهای آشنای اطلاعات) را نمی‌توان در هر زمان در حافظهٔ کوتاه مدت ذخیره کرد. فکر انبارهای مجزای حافظهٔ کوتاه مدت و دراز مدت در چند نظریهٔ عمدهٔ حافظه گنجانده شده‌است. قویترین حمایت از این فکر برخاسته از تحقیقات مربوط به بیماران فراموشکار است.
به‌طور خلاصه، کشف شده که حافظهٔ دراز مدت بیشتر بیماران فراموشکار به شدت آسیب دیده است در حالی که حافظهٔ کوتاه مدت اغلب ایشان سالم است. البته تعداد کمی از بیماران فراموشکار وجود دارند که برخلاف اغلب بیماران از نظر حافظهٔ کوتاه مدت دچار کاستی‌اند، ولی حافظهٔ دراز مدت آن‌ها سالم است. بدون قبول تمایز میان نظام حافظهٔ کوتاه مدت و دراز مدت نمی‌توان برای این یافته‌ها دلیل موجهی اقامه کرد.
با وجود حمایت تجربی از تمایز میان انبارهای حافظهٔ کوتاه مدت و دراز مدت هر روز بیشتر مشخص می‌شود که حافظهٔ کوتاه مدت و دراز مدت هیچ‌کدام منفرداً وجود ندارند. برای مثال، بدلی و هیچ (۱۹۷۴) و بدلی (۱۹۸۶) استدلال کرده‌اند که مفهوم انبار حافظهٔ دراز مدت منفرد که توسط اتکینسون و شیفرین (۱۹۸۶) عرضه شده می‌باید با نظام حافظهٔ کاری که شامل سه جزء است جایگزین شود. این مفهوم از این مزیت برخوردار است که پیچیدگی‌های حافظهٔ کوتاه مدت را بهتر به حساب می‌آورد. مفهوم حافظهٔ کاری از این جهت نیز مزیت دارد که با ترکیب پردازش فعال و ذخیرهٔ موقت اطلاعات برای عملکرد ذهن انسان در خصوص طیف وسیعی از تکالیف شناختی که به‌طور آشکارا با حافظهٔ کوتاه مدت مرتبط نیست توضیح مناسبی ارائه می‌دهد.فرهنگ توصیفی روانشناسی شناختی، ویراستهٔ مایکل آیسنک، ترجمهٔ علینقی خرازی و دیگران، تهران: نشر نی با همکاری مؤسسهٔ مطالعات علوم شناختی، ۱۳۷۹، ص ۲۱۳.
بی‌جنس‌گرایی، هیچ‌جنس‌گرایی، یا جنس‌ناگرایی یا آسکشوالیتی به نبود یا کمبود گرایش، جاذبه یا میل جنسی نسبت به دیگران گفته می‌شود. غیرجنسی بودن ممکن است به عنوان یک گرایش جنسی یا نداشتن گرایش در نظر گرفته شود؛ همچنین در برخی موارد به‌طور گسترده‌تری نیز دسته‌بندی و طیف گسترده‌ای از هویت‌های فرعی غیرجنسی را شامل می‌شود.
غیرجنسی بودن با پرهیز از فعالیت جنسی و تجرد که رفتاری ارادی است و عموماً توسط عواملی مانند اعتقادات شخصی، اجتماعی یا مذهبی فرد ایجاد می‌شود، متفاوت است."The American Heritage Dictionary of the English Language" (3d ed. 1992), entries for "celibacy" and thence "abstinence". اعتقاد بر این است که غیرجنسی بودن، برخلاف رفتارهای جنسی اشاره شده، «پایدار» است. برخی از افراد غیرجنسی برخلاف نداشتن جاذبه جنسی یا تمایل به رابطه جنسی، به دلایلی مانند میل به لذت فیزیکی از خود یا علاقه عاطفی یا تمایل به بچه‌دار شدن، به فعالیت جنسی یا به برقراری روابط عاطفی می‌پردازند.
پذیرش غیرجنس‌گرایی به عنوان یک گرایش جنسی و بررسی‌های علمی پیرامون آن نسبتاً جدید بوده و مجموعه تحقیقات رو به رشدی از جانب دو دیدگاه جامعه‌شناختی و روان‌شناختی در حال انجام است. در حالی که برخی از محققان ادعا می‌کنند که غیرجنسی یک گرایش جنسی است، دیگر محققان ان را به عنوان عدم گرایش جنسی در نظر می‌گیرند. برآورد می‌شود که افراد غیرجنسی حدود یک درصد از جامعه را تشکیل دهند.
از زمان شکل‌گیری اینترنت و رسانه‌های اجتماعی در اواسط دهه ۱۹۹۰، جوامع غیرجنسی مختلف شروع به شکل‌گیری کردند. پرکارترین و شناخته شده‌ترین این جوامع، شبکه دیدگاه و آموزش غیرجنسی است که در سال ۲۰۰۱ توسط دیوید جی تأسیس شد.
با وجود نداشتن جاذبه جنسی، برخی از غیرجنسی‌ها ممکن است در روابط کاملاً عاشقانه و عاطفی شرکت کنند، در حالی که برخی دیگر چنین نمی‌کنند. همچنین برخی از غیرجنسی‌ها جاذبه جنسی را تجربه می‌کنند، اگرچه تمایلی برای عمل به آن ندارند و به عدم تمایل به شرکت در فعالیت جنسی اشاره می‌کنند. در مواردی نیز غیرجنسی‌ها تمایلی به شرکت در فعالیت‌های فیزیکی غیرجنسی مانند در آغوش گرفتن یا گرفتن دست ندارند، در حالی که برخی دیگر این کار را انجام می‌دهند. افراد غیرجنسی ممکن است به دنبال روابطی بدون فعالیت عاشقانه یا جنسی باشند که به عنوان «روابط دگرافلاطونی» شناخته می‌شود.
برخی غیرجنسی‌ها از روی کنجکاوی فکری در فعالیت جنسی شرکت کنند. برخی نیز ممکن است به عنوان نوعی از لذت انفرادی خودارضایی کنند، در حالی که برخی دیگر چنین‌کاری را انجام نمی‌دهند.
هرچند که روابط جنسی برای آسکشوال‌ها جذابیتی ندارد اما ممکن است کشش عاطفی به افراد را تجربه کنند. این شکاف بین گرایش عاشقانه و جنسی معمولاً به عنوان مدل جاذبه اسپلیت توضیح داده می‌شود، که بیان می‌کند که جذابیت عاشقانه و جنسی برای همه افراد به‌طور دقیق با یکدیگر مرتبط نیستند. این کشش‌های عاطفی که در آسکشوال‌ها دیده می‌شود، به این صورت رده‌بندی می‌شود:
در اواسط قرن بیستم آلفرد کینزی افراد را بر اساس گرایش جنسی‌شان از دگرجنس‌گرا (هتروسکشوال) تا همجنسگرا (هوموسکشوال) از ۰ تا ۶ دسته‌بندی کرد، این دسته‌بندی به مقیاس کینزی معروف است.
در این مقیاس کینزی یک گروهی را هم اضافه کرد به نام «ایکس» این گروه متعلق به افرادی بود که هیچ وابسته سکسی اجتماعی و کشش جنسی نداشتند. او ۱٫۵ درصد مردان را جزو گروه «ایکس» می‌دانست.
در کتاب دوم کینزی «رفتارهای جنسی در زنان» او افرادی را که به گروه «ایکس» تعلق داشتند را با این ویژگی‌ها برشمرد:
زنانی که هیچ‌گاه ازدواج نکرده‌اند=۱۴–۱۹٪، زنانی که ازدواج کرده‌اند=۱–۳٪، زنانی که قبلاً ازدواج کرده بودند =۵–۸٪، مردانی که هیچگاه ازدواج نکرده‌اند=۳–۴٪، مردانی که ازدواج کرده‌اند=۰٪ و مردانی که قبلاً ازدواج کرده بودند=۱–۲٪
اطّلاعات تجربی دیگر در رابطه با آمار آسکشوال‌ها در سال ۱۹۹۴ به دست آمد توسط تحقیقی که در بریتانیا انجام شد. این تحقیق ۱۸٬۸۷۶ نفر از ساکنین بریتانیا را در بر می‌گرفت به این افراد پرسش نامه‌هایی داده شده بود که به منظور جمع‌آوری اطلاعات جنسی برای مبارزه با اپیدمی ایدز بود. در این پرسشنامه یک سؤال مربوط به کشش جنسی بود که ۱٫۰۵٪ شرکت کنندگان جواب داده بودند که تا به حال به هیچ‌کسی گرایش جنسی نداشته‌اند.
در تحقیقی که در سال ۱۹۹۴ در ایالات متحده آمریکا انجام شد (این تحقیق آسکشوالیتی را جزو گرایش‌های جنسی لحاظ نکرده بود) آمار جواب‌های افراد به سؤال‌ها این گونه بود:
افرادی که به مدت یکسال نه سکس داشته‌اند و نه همسر/یار جنسی: ۱۱٫۹٪
افراد بزرگسال، ۹٫۸٪ مردان و ۱۳٫۶٪ زنان.
افرادی که به مدت ۵ سال همسر/یار جنسی نداشته‌اند: ۸٫۰٪ افراد بزرگسال، ۷٫۱٪ مردان، ۸٫۷٪ زنان
افرادی که در تمام دوران بزرگسالی خود تا زمانی که این تحقیق انجام شده، هیچ همسر/یار جنسی نداشته‌اند: ۲٫۹٪ افراد بزرگسال، ۳٫۴٪ مردان، ۲٫۵٪ زنان.
ان بردستریت متولد ۱۶۱۲ و متوفی ۱۶۷۲، از زنان شاعر آمریکایی قرن هفده میلادی است.
وی دختر توماس دادلی، فرماندار ماساچوست بود.
جیمز استیون یوئینگ (؛ ) آسیب‌شناس آمریکایی بود.
در روز ۲۵ دسامبر ۱۸۶۶ در پیتسبورگ، ایالت پنسیلوانیا متولد شد. او سومین فرزند از ۵ فرزند خانواده بود. در سن ۱۴ سالگی دچار استئومیلیت استخوان فمور گردید و به همین دلیل ۲ سال در بستر بود. در طول این مدت در چندین مدت درچند مسابقه شرکت کرد و در نهایت یک میکروسکوپ برنده شد. وسیله‌ای که تأثیر زیادی در زندگی آینده او و موجب علاقه وی به مبحث سرطان شد. وی در ماساچوست مدرک لیسانس خود رادر زمینه فیزیولوژی گرفت و در سال ۱۸۸۸ وارد دانشکده پزشکی در نیویورک شد و ۳ سال بعد فارغ‌التحصیل شد.Zantinga AR
در سال ۱۸۹۹ او به عنوان اولین استاد پاتولوژی وارد دانشگاه کرنلCornell University شد و این سمت را برای ۳۳ سال حفظ کرد. در سال ۱۹۰۰ با کاترین هالستد ازدواج کرد. اولین کتابش را با عنوان پاتولوژی کلینیکی خون در سال ۱۹۰۱ منتشر کرد. پس از تلاش‌های بسیار کتاب رفرانس موفقی با عنوان بیماریهای بدخیمNeoplastic Diseases را در سال ۱۹۱۹ (میلادی) منتشر کرد.
سرانجام در ۱۶ مه ۱۹۴۳ در سن ۷۶ سالگی به علت سرطان مثانه درگذشت.
داستان در مورد مردی است از سیاره زمین که مأموریت کشف و اکتشاف نژادهای جدید را دارد.
در این سفر وی با نژادی روبرو می‌شود که به نظر می‌رسد به تمام چیزهایی که انسانها به عنوان کمال و نهایت آسودگی در مخیله خود اندیشیده‌اند رسیده‌اند؛ ولی این موضوع برای او باعث تسلی خاطر نیست به ویژه بعد از دیدن قدرت نظامی این نژاد که از فرمانروای دیکتاتور قبلی حاکم بر آن سیاره به یادگار مانده است و ده‌ها برابر قدرتمند تر از نیروی نظامی زمین می‌باشد.
داستان «به کابوس استاندارد خوش آمدید» در آکادمی فانتزی
کفش داستان علمی-تخیلی کوتاهی به نوشته رابرت شکلی است.
داستان در مورد فردی است که در یک مغازه دست دوم فروشی یک جفت کفش هوشمند پیدا می‌کند.
کفش قابلیت سخن گفتن از طریق ارتشاعات ایجاد شده در کف پا را با او دارد و با به مدارهای الکترونیکی همدردی که دارد سعی می‌کند زندگی او را بهبود ببخشد.
داستان کفش در آکادمی فانتزی
زاگمصوب فرهنگستان یا زیگوت (از یونانی ζυγωτός با تلفظ zygōtos به معنای "پیوسته شده" یا "جفت شده"، که آن هم از ζυγοῦν با تلفظ zygoun به معنای "پیوستن" یا "جفت شدن" می‌آید) سلول یوکاریوتی است که توسط رویداد لقاح بین گامت‌ها تشکیل شده. ژنوم زیگوت ترکیبی از DNA در هر گامت بوده، و شامل تمامی اطلاعات ژنتیکی مورد نیاز برای تشکیل یک فرد جدید می باشد. در جاندارن چند سلولی، زیگوت، جزو اولین مراحل تکوین است. در جاندار تک‌سلولی، زیگوت قادر است تا به صورت غیر-جنسی توسط میتوز تقسیم شده و تولید زاده‌های یکسانی کند.
جانورشناسان آلمانی به نام اوسکار و ریچارد هرتویگ، در اواخر قرن نوزدهم، برخی از پیشرفت‌های اولیه را در مورد زیگوت‌های جانوری صورت دادند.
فرهنگستان زبان واژگان زاگ، دگرزاگ، جورزاگ، پارزاگ و غیره را برای مشتقات این واژه برگزیده است.
در قارچ‌ها، جوش خوردن جنسی سلول‌های هاپلوئیدی را کاریوگامی نامند. نتیجه کاریوگامی، تشکیل سلول دیپلوئیدی به نام زیگوت یا زیگوسپور است. این سلول بسته به چرخه زندگی گونه مورد نظر، ممکن است وارد چرخه میوز یا میتوز شود.
در گیاهان، اگر بارورسازی بین گامت‌های تقلیل نیافته رخ دهد، زیگوت ممکن است پولیپلوئیدی شود.
در گیاهان خشکی، زیگوت در اتاقکی به نام مامه دان (آرکگونیوم) تشکیل می شود. در گیاهان بدون دانه، آرکگونیوم اغلب به شکل فلاسک (شبیه قمقمه یا بالن در شیمی) است که گردن توخالی بلندی داشته و سلول اسپرم از طریق آن وارد می گردد. تقسیم و رشد زیگوت در داخل آرکگونیوم نیز ادامه می یابد.
گراناز موسوی (زاده ۱۳۵۴ در تهران) شاعر و فیلمساز معاصر ایرانی است. او به جز سرودن شعر به نوشتن نقد کتاب، ویراستاری ادبی، ترجمه، فیلمنامه‌نویسی، کارگردانی سینما و بازیگری نیز پرداخته‌است.فرخ‌زاد، پوران ص. ۷۹۴
پدر گراناز، هاشم موسوی صدابردار با سابقه تلویزیون و سینما و مادرش پروین چگینی فراهانی کارشناس نودال تلویزیون بودند.
پس از سپری کردن دوران دبستان در مدرسه رازی و پس گرفتن دیپلم دبیرستان هدف، بین سال‌های ۱۳۷۰ تا ۱۳۷۳ در کلاسهای بازیگری تئاتر حمید سمندریان و مهین اسکوئی شرکت کرد. همزمان تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته شیمی در دانشگاه الزهرا آغاز نمود که بعداً با مهاجرت به استرالیا در سال ۱۳۷۶ آن را رها کرده، در رشته سینما در دانشگاه فلیندرزFlinders و سپس مدرسهٔ فیلم، تلویزیون و رادیوی استرالیا "(AFTRS)" به ادامهٔ تحصیل پرداخت. پایان‌نامهٔ دکترای وی در دانشگاه سیدنی " زیبایی‌شناسی سینمای شاعرانه " بوده و او مشغول به تدریس پاره‌وقت در دو دانشگاه در استرالیا است.
وی دانش‌آموختهٔ رشتهٔ سینما در مقطع دکتراست و کارگردانی اولین فیلم بلند داستانی اش بنام تهران من، حراج را که محصول مشترک ایران - استرالیا، است در سال ۲۰۰۸ در تهران انجام داد. این فیلم منتخب رسمی جشنواره‌های بین‌المللی فیلم تورنتو، روتردام، پوسان (۲۰۰۹)، موزه هنر مدرن نیویورک و برندهٔ جایزهٔ بهترین فیلم مستقل سال استرالیا است.
گراناز از کودکی شعر می‌سرود.فرخ‌زاد، پوران ص. ۷۹۴ در ۱۲ سالگی برنده جایزه شعر دانش‌آموزی منطقه ۳ تهران شد و در ۱۷ سالگی نخستین آثارش را در مجله‌های آدینه، دنیای سخن و چاووش به چاپ رساند. سپس یکسال بعد نوشتن نقد کتاب و ویراستاری ادبی را در مجلهٔ دنیای سخن آغاز کرد.فرخ‌زاد، پوران ص. ۷۹۴
از گراناز موسوی تا کنون سه مجموعه شعر در ایران به چاپ رسیده‌است. نخستین دفتر شعرش «خط خطی روی شب» در سال ۷۶ توجه اهل قلم و جامعه ادبی ایران را به خود جلب کرد. همان سال، م. آزاد، شاعر و منتقد برجسته، در نقدی بر این مجموعه در مجله آدینه از کشف استعدادی تازه در شعر معاصر خبر داد. در سال ۱۳۷۹ دومین دفتر شعرش، «پابرهنه تا صبح» (نشر سالی) را منتشر کرد که برنده نخستین دوره جایزه شعر امید ایران، «کارنامه» شد و به چاپ چهارم رسید. سومین کتابش «آوازهای زن بی‌اجازه» (نشر سالی) در سال ۱۳۸۱ در تهران، و چهارمین کتابش نیز "Les rescapés de la patience" در پی بورسیه ادبی در فرانسه، به شکل مجموعه دوزبانه در سال ۲۰۰۵ در این کشور به چاپ رسید. آخرین اثر او «حافظه قرمز» نام دارد که در سال ۱۳۹۰ در استرالیا منتشر شده‌است.
شعرهای او تا به حال به زبانهای انگلیسی، فرانسوی، اسپانیایی، پرتغالی، سوئدی، ایتالیایی، آلمانی، ترکی و کردی در کتابها و منظومه‌های گوناگون به چاپ رسیده‌است. او همچنین از داوران جایزه ادبی والس بوده‌است. در سال ۲۰۰۲ پژوهشی با عنوان «دنیای نمادین گراناز موسوی و سبک نوشتاری آن» "(L'univers symbolique et son écriture chez Granaz Musavi)" در دانشگاه سوربن روی کارهای وی منتشر گردید. او در سمینارها و کنگره‌های مختلفی در فرانسه، بریتانیا، آمریکا، آلمان، استرالیا، ایتالیا، سوئد، اسپانیا، لوگزامبورگ و کانادا شعرخوانی و به دعوت دانشگاه استنفورد، دانشگاه کالیفرنیا و دانشگاه لندن سخنرانی داشته‌است.
گراناز در ۱۷ سالگی در فیلم «به خاطر همه‌چیز» به کارگردانی رجب محمدین (۱۳۶۹) بازی کرد. در سال ۱۳۷۲ نیز در فیلم «جاده عشق» از همین کارگردان به ایفای نقش پرداخت.فرخ‌زاد، پوران ص. ۷۹۴ وی در فیلم «لاک‌پشت‌ها هم پرواز می‌کنند» دستیار و تدوینگر دیجیتال فیلم بوده‌است. در سال ۲۰۰۶ وی برندهٔ جایزهٔ بهترین طرح فیلم‌نامهٔ سال (تهران من، حراج) در استرالیا شد و در جشنواره فیلم کن حضور یافت. در سال ۲۰۰۹ این فیلم برندهٔ بهترین فیلم مستقل سال دراین کشور شد.
گراناز موسوی کارگردانی اولین فیلم بلندش «تهران من، حراج» «My Tehran For Sale» منتخب رسمی جشنواره بین‌المللی فیلم تورنتو (۲۰۰۹)، موزه هنر مدرن نیویورک موزه هنر مدرن موزه هنر مدرن و برندهٔ جایزهٔ «09 Inside Film Awards» که محصول مشترک ایران و استرالیا است را در سال ۲۰۰۸ در تهران انجام داده‌است.My Tehran for Sale (2009)
گراناز موسوی در سال ۱۳۷۹ برای کتاب «پابرهنه تا صبح» برنده جایزه شعر کارنامه یا جایزه شعر امروز ایران شد.
محراب کلیسا یا تابوکواژهٔ فارسی از: لغت‌نامهٔ دهخدا (نام‌های دیگر: مُخارجه، محراب گنبددار) در معماری رومی به فضای متقارنی که به وسیلهٔ نیم‌کره یا نیم‌طاق پوشیده شده‌است گفته می‌شود و برون‌نشسته در ساختمان کلیساها هستند که شکلی نیم‌دایره دارند و گنبدی نیم‌کره‌ای نیز بر آن‌ها قرار دارد بعضی تابوک‌ها دیواره‌ای چندضلعی دارند.
در معماری رومی، معماری روم شرقی و معماری گوتیک دیر مسیحی، کلیسای جامع و معماری کلیسا به صورت دایره‌وار در ساختمان اصلی در بالای قربانگاه بدون توجه به شکل سقف قرار می‌گیرد. ممکن است شکل سقف کلیسا تخت، شیبدار، گنبدی شکل، کروی باشد.
ادوارد تیلور متولد ۱۶۴۵ و متوفی ۱۷۲۹، شاعر آمریکایی قرن هفده-هجده میلادی.
وی دانش آموخته دانشگاه هاروارد در ماساچوست بود.
نبرد آتلانتیک طولانی‌ترین رشته عملیات نظامی جنگ جهانی دوم بود.
چرچیل این واژه را در ۶ مارس ۱۹۴۱میلادی برای توصیف نبردهایی که برای نگهداری و مهار راه‌های حیاتی بریتانیا به جهان خارج در جریان بودند به کار گرفت. در این نبردها که از آغاز تا پایان جنگ جهانی دوم در اروپا ادامه داشتند آلمانی‌ها با یورش به کشتی‌ها و زیردریاییها و با بمباران و مینگذاری به وسیله زیردریایی، آسیب‌های زیادی به دشمن وارد کردند.
در سال ۱۹۴۲م متفقین ماهانه به‌طور میانگین ۹۶ کشتی از دست می‌دادند. در تابستان همان سال ایده اسکورت کشتی‌ها در کرانه‌های آمریکا، از تهدید زیردریایی‌های آلمانی کاست ولی در آب‌های میان آمریکا و اروپا خطر همچنان وجود داشت. در مارس ۱۹۴۳م زیردریایی‌های آلمانی ۱۰۸ کشتی بازرگانی را غرق کردند در حالی که خودشان فقط یک فروند کشتی از دست دادند. دو ماه پس از آن اقدام‌های انگلیس و آمریکا مؤثر افتادند، ایجاد پایگاه نیروی هوایی در ایسلند، استفاده از ناوهای هواپیمابر برای اسکورت کشتی‌ها، گسترش رادار و گسترش ناوشکنها سبب وارد آمدن تلفات سنگینی بر زیردریایی‌های آلمانی شد. آلمانی‌ها در مقابل به بهبود وضع زیردریایی‌ها پرداختند ولی در ادامه جنگ دیگر نتوانستند مانند سال ۱۹۴۲م بر متفقین فشار آورند. در آخرین سال جنگ ماهانه به‌طور میانگین تنها ۱۲ کشتی بازرگانی متفقین غرق می‌شدند.
اوون ژوزف کلاین (زادهٔ ۱۴ اکتبر ۱۹۹۱) یک فیلم‌ساز، بازیگر و کارتونیست آمریکایی است که بیشتر به خاطر بازی در نقش فرانک برکمن در فیلم "ماهی مرکب و نهنگ" (۲۰۰۵) و کارگردانی اولین فیلم بلند خود "صفحات خنده‌دار" (۲۰۲۲) شناخته می‌شود.
کلاین در نیویورک به دنیا آمد. او فرزند کوین کلاین و فوبه کیتس (هر دو هنرپیشه) است و یک خواهر کوچکتر به نام گرتا کلاین دارد.
برجسته‌ترین نقش‌آفرینی کلاین، بازی در فیلم ماهی مرکب و نهنگ (ساخته نوآ بامباک) محصول سال ۲۰۰۵ است. او پس از ساخت چند فیلم مستند و کوتاه، در سال ۲۰۲۲ نخستین فیلم بلند خود را با نام "صفحات خنده‌دار" کارگردانی کرد.
روستآوی در ۲۰ کیلومتری جنوب شرقی پایتخت گرجستان، در استپ گاردابانی شهر روستاوی جای گرفته‌است که یکی از مراکز صنعتی گرجستان است. روستاوی مرکز ایالت تاریخی کومو کارتلی است. قسمت اصلی شهر، شامل بخش صنعتی، در ساحل چپ رودخانهٔ متکواری قرار دارد، در حالی که ساختمان‌های مسکونی در ساحل راست رود ساخته شده‌اند. آب و هوای روستاوی و پیرامون آن خشک است با تابستان‌های داغ و زمستان‌های نسبتاً سرد. متوسط بارندگی سالانه به حدود ۴۰۰ میلی‌متر می‌رسد.
بخش عمدهٔ کانال گاردابانی در قسمت مرکزی شهر در ساحل چپ رود متکواری قرار دارد. آب کانال نه تنها برای آبیاری، بلکه برای تأمین آب مورد نیاز نیروگاه برق حرارتی تفلیس به کار برده می‌شود که در نزدیک روستاوی ساخته شده‌است.
روستاوی چهارمین شهر بزرگ گرجستان است که در سال ۲۰۰۲ جمعیت آن به ۱۳۸۲۰۰ نفر برآورد شده‌است.دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی، گرجستان، ۱۸–۱۹.
روستاوی همچنین زادگاه شاعر حماسه سرای گرجی شوتا روستاولی نیز هست.
توسعهٔ این شهر نوین در ارتباط با طرح احداث کارخانهٔ ذوب آهن و فولاد روستاوی است که در دشت برهنه ای در کنار ویرانه‌های شهر قدیمی در سال ۱۹۴۴ میلادی آغاز شد و در سال ۱۹۵۰ کارخانه اولین محصول خود را تولید کرد، دو سال بعد کارخانه نورد آغاز به کار کرد و در سال ۱۹۵۴ کارکنان ذوب آهن گرجستان اولین محصول آهن و زغال کک خود را عرضه کردند.
امروزه روستاوی بزرگترین مرکز صنایع سنگین گرجستان است. بیشترین حجم تولید کارخانهٔ تولید فولاد و آهن اختصاص به لوله‌های فولادی بدون درز دارد که به‌طور گسترده‌ای در صنایع نفت قفقاز جنوبی مورد استفاده قرار می‌گیرد. روستاوی شمش‌های فولادی مورد نیاز کارخانهٔ نورد سومقاییت (در آذربایجان) را تأمین می‌کرد. کارخانهٔ ذوب فولاد روستاوی همچنین ورق فولاد و سایر استانداردها قطعات فولادی را که نقش عمده ای در اقتصاد دارند، تولید می‌کند.
علاوه بر کارخانه‌های ذوب آهن، کارخانه‌های بزرگ شیمیایی نیز در این شهر فعالیت دارند. کارخانه‌های شیمیایی روستاوی، کودهای ازته برای تأمین نیاز بخش کشاورزی کشورهای قفقاز جنوبی و تعدادی نقاط دیگر تولید می‌کرد که در سال‌های پس از استقلال با وجود بحران‌های سیاسی و اقتصادی تولیدات آن دچار اختلال شده‌است. تعدادی کارخانه تولید الیاف مصنوعی نیز در این شهر ساخته شده‌است. کارخانهٔ تولید سیمان از ضایعات تولیدات سنگ ترکانی فعالیت دارد. کارخانهٔ تولید قطعات بتونی و نیز کارخانه‌های تولیدات مکانیکی-مهندسی و تجهیزات جرثقیل در این شهر بنا شده‌است. روستاوی در دورهٔ شوروی با بسیاری از نقاط شوروی روابط تولیدی و اقتصادی داشت. نیروی انسانی متخصص شهر از تفلیس تأمین می‌شد. در آغاز روستاوی مصالح ساختمانی گوناگون و تجهیزات را از تفلیس دریافت می‌کرد، در حالی که پس از رونق تولیدات صنعتی شهر، روستاوی بسیاری از مواد مصرفی صنایع را تأمین کرده و به شهر متخصصان و کارکنان ذوب آهن تبدیل شده و فقط محصولات صنایع سبک و غذایی را در روابط متقابل اقتصادی از شهر تفلیس در یافت می‌کند.دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی، گرجستان، ۱۹–۲۰.
شبکهٔ وسیعی از دبیرستان‌های آموزشی و فنی در روستاوی تأسیس شده‌است. موسسه‌های علمی آموزشی پلی تکنیک و مؤسسه اتوماسیون مراحل تولید در شهر فعالیت دارد.دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی، گرجستان، ۲۰.
غَرجِستان (همچنان غرچستان، غرشستان، غرج‌الشار، غرچگان و در بعضی جاها گرشستان، کرشستان) سرزمینی بزرگ کوهستانی بود که در میان هرات و کابل قرار داشت. عنوان پادشاه این مکان در قدیم «شار» بود. اکنون این ناحیه در افغانستان است و در منطقه هزارستان یا هزاره‌جات قرار دارد.و این ناحیه مسکن و محل زندگی اقوام هزاره است.
جغرافی‌نویسان پیشین عرب آن ناحیه را غرج‌الشار گفته‌اند پادشاهان آن ناحیه موسوم بود به «شار» و به گفته مقدسی واژهٔ «غرج» در زبان اهالی آن ناحیه به معنی کوهستان می‌باشد و بنابراین غرج‌الشار به مفهوم "کوهستان پادشاه" است. در اواخر سده‌های میانه آن سرزمین را "غرجستان" می‌گفتند و در بیان جنگ‌های مغول نیز به همین یاد شده‌است. اهالی ولایت غرجستان را غَرجستانی می‌گفتند که این عنوان را برای سکنه‌های کوهستانی به کار می‌بردند.
ابن حوقل جغرافیدان مسلمان قرن چهارم هجری قمری طی مشاهداتش از بامیان دربارهٔ غرج‌الشار می‌نویسد: غرج‌الشار دو شهر دارد یکی بشین و دیگری شورمین، وسعت هر دو شهر به یک اندازه است و دارای آبها و باغ هاست. سلطان که این سرزمین به وی منسوب است و به لقب شار یاد می‌شود در قریه بلیکان مقیم است.
غرجستان در اصل از واژه اوستایی «گرش» و پسوند پارسی «ستان» به معنای سرزمین گرفته شده که پس از استیلای عربی نویسی، به گونه گرشستان و سپس غرجستان آمده‌است. واژه اوستایی «گر» در یسنه فقره ۱۴، ۱۶ و ۲۸ ذکر شده‌است و به معنی کوه بکار رفته‌است. واژه «گیرو» به معنی سایه رخ در گویش هزارگی، به‌طور گسترده در مناطق کوهستانی غرجستان کاربرد دارد.
سپهبد سپه شاه شرق ابومنصور
فراتکین دوانی امیر غرجستان
"فرخی"
ترا آنجا غلامانند چون خوارزمشاه ای شه
دگر چون میرطوس و زآن گذشتی میر غرجستان
شه غرچگان بود بر سان شیر
کجا پشت پیل آوریدی به زیر
"فردوسی"
چغانی و ختلی و بلخی ردان
بخاری و از غرچگان موبدان
شست‌بریده‌های سرخ سرده‌ای از میمون‌های بر قدیم هستند. آنها نزدیک‌ترین دسته به شست‌بریده‌های سیاه‌وسفید هستند و خیلی از گونه‌هایشان گروه‌هایی را با میمون آبی تشکیل دادند و با آن‌ها زندگی کردند. زیر گونه‌ای از این میمون به نام میمون سرخ غربی خیلی زیاد توسط شامپانزهها شکار می‌شود.
میمون سرخ معمولاً یک پوشش سیاه یا قهوه‌ای در پشتش دارد، دستها، پاها و سر سرخ یا مایل به خاکستری هستند. جلوی بدنش سفید یا خاکستری است. بعضی از گونه‌ها مقداری موی سفید دورتادور سرشان دارند. ماده‌ها کوچکتر از نرها هستند، اما شبیه هم دیده می‌شوند و تفاوت آنچنان محسوسی ندارند. مانند تمام میمونهای سرخ زندگی می‌کنند. اندازه‌شان به ۴۵ تا ۶۷ سانتیمتر می‌رسد. اندازه دم ۵۲ تا ۸۰ سانتیمتر و وزنشان بین ۵ تا ۱۱ کیلوگرم است.
این حیوانات در روز بر روی درخت زندگی می‌کنند و برای پیدا کردن غذا از درختی به درخت دیگر می‌پرند. آنها در گروهای ۲۰ تا ۸۰ عددی (میانگین ۵۰ عدد) زندگی می‌کنند و از چندین نر و ۲ یا ۳ ماده تشکیل می‌شوند. در گروه سلسله مراتبی وجود دارد، که این سلسله مراتب در ارجحیت دسترسی به غذا، مکان خواب مناسب تر و تقدم در جفت‌گیری نمود پیدا می‌کند. این حیوانات کمتر در یک محل ساکن هستند، با توجه به اینکه در مناطق بزرگتر (حدوداً ۱۰۰ هکتار) و گروهای بزرگتر از میمونهای سیاه و سفید زندگی می‌کنند. تغذیه این حیوانات اساساً شامل برگهای تازه، جوانه‌ها، دانه‌ها، میوه‌ها و گیاهان دیگر است
شست‌بُریدهٔ سرخ غربی نوعی میمون از زیرگونه‌های میمون‌های بر قدیم است و اغلب توسط شامپانزه‌ها به‌خاطر گوشتشان شکار می‌شوند. در سال ۱۹۹۴ این میمون‌ها باعث آلودگی تعداد زیادی از شامپانزه‌ها که آنان را شکار کرده بودند به ویروس ابولا شدند.
میمون سرخ غربی دارای سه زیرگونه می‌باشد:
زیرگونه والدرون شدیداً در حال انقراض است یا حتی ممکن است تا الان کاملاً منقرض شده باشد. دو زیر گونه دیگر منقرض نشده‌اند اما خطر انقراض آنان را به شدت تهدید می‌کند.
طول سر و بدن آن‌ها ۴۵ تا ۶۷ سانتیمتر است و دمی به طول ۸۰ سانتیمتر دارند و وزنشان بین ۵ تا ۱۱ کیلوگرم است. البته نرها به صورت ناچیزی از ماده‌ها سنگین تر هستند. بدنی لاغر با اعضای کشیده دارند. پوشش بدنشان خاکستری-قهوه‌ای یا سیاه است. دستها و سر و پاها قهوه‌ای مایل به سرخ و شکمشان سفید است.
این حیوانات مانند سایر میمون‌ها از درخت به راحتی بالا می‌روند. دارای دم بلند و انگشتان درازی هستند. به ندرت بر روی زمین حرکت می‌کنند و در واقع درخت زی هستند. این حیوانات در گروهای ۱۰ تا ۸۰ عددی زندگی می‌کنند. (میانگین ۵۰ عددی) در یک گروه چندین مذکر و نهایتاً ۲ یا ۳ مؤنث زندگی می‌کنند. بعضی از نرها مخصوصاً نرهای جوان از گروهی که در آن متولد شده‌اند بیرون می‌شوند. در میان هر دو جنس سلسله مراتبی رعایت می‌شود که در ارجح بودن در استفاده از غذا ٬جای خواب مناسب، ارجحیت در تیمار پوستشان و در جفت‌گیری (اغلب بچه‌ها، بچه‌های نری است که در سلسله مراتب بالاتر است) نشان داده می‌شود. ارتباط برقرار کردن این موجودات شامل گستره‌ای از نداها و اشارات و حتی ژستهای ویژه است.
این حیوانات محدودهٔ ویژه‌ای ندارند که بخواهند از آن دفاع کنند، اما از همان محدوده‌ای که فعلاً در آن زندگی می‌کنند در برابر مهاجمان دیگر دفاع می‌کنند و جیغ می‌کشند، که به آن‌ها بفهمانند وارد محدودیشان شده‌اند. اندازه محدوده مورد نظر بستگی به تعداد اعضای گروه دارد و از ۸ هکتار تا ۱۳۲ هکتار متغیر است، که در هر هکتار ۱ یا ۲ حیوان زندگی می‌کنند.
شست‌بریده غربی آفریقایی از برگها، میوه‌ها و شکوفه‌های آن‌ها تغذیه می‌کند. معده آن‌ها می‌تواند سلولز را هضم کند و باعث شده که معده‌شان مانند معده نشخوارکننده‌ها باشد.