moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
در ۱۹ دی ۱۳۱۶، با اصلاح قانون تقسیمات کشوری کشور به ۱۰ استان و ۴۹ شهرستان تقسیم شد و این بار استان پنجم (به مرکزیت کرمانشاه) تشکیل شد که ۶ شهرستان همدان، کرمانشاهان، شاه‌آباد، سنندج، ملایر، ایلام را در بر می‌گرفت.اصلاح تقسیمات کشوری، استانهای دهگانه، 1316 پایگاه اطلاعات قوانین و مقررات کشور همچنین شهرستان قصر شیرین نیز در سال ۱۳۲۴ به عنوان شهرستان جدیدی در استان پنجم تأسیس شد.
در سال ۱۳۳۷ با فرمان شورای وزرا، شهرستان سنندج از استان پنجم جدا شد و با الحاق مناطق دیگر استان دوازدهم را تشکیل داد. همچنین در همان سال شهرستان پاوه نیز به عنوان شهرستان جدیدی در استان پنجم تأسیس شد. در سال ۱۳۳۹ استان‌ها به جای عدد با اسامی اصلی و تاریخی‌شان نامیده شدند و استان پنجم نیز کرمانشاهان نامیده شد و یکی از ۱۴ استان ایران بود. شهرستان همدان نیز در سال ۱۳۴۰ به فرمانداری کل تبدیل شد که بعداً و در سال ۱۳۵۲ با الحاق مناطقی از استان‌های دیگر به استان همدان بدل شد. در سال ۱۳۴۱ سنقر به عنوان شهرستان جدیدی ذیل استان کرمانشاهان تأسیس شد. همچنین در سال ۱۳۴۳ فرمانداری کل ایلام و پشتکوه منحل و در سال ۱۳۵۳ استان ایلام تشکیل و این مناطق نیز از استان کرمانشاهان جدا شد.http://www.aftabksh.ir/fa/tags.aspx?keyword=استان-پنجم آفتاب کرمانشاه - استان پنجم. علاوه بر این در سال ۱۳۴۷ شهرهای لک‌نشین استان کرمانشاهان از این استان جدا شده و به فرمانداری جدیدالتأسیس لرستان[ref> همشهری استانی: "استان‌ها از کی استان شدند؟"، نوشته‌شده در ۵ مرداد ۱۳۹۳؛ بازدید در ۱۰ آوریل ۲۰۱۸. الحاق شدند که در سال ۱۳۴۰ به عنوان بخشی از استان خوزستان ایجاد شده‌بود که این شهرها نیز بعداً و در سال ۱۳۵۲ با تشکیل استان لرستان مناطق شمالی این استان را تشکیل دادند.پایگاه خبری یافته: "استانداران لرستان (از آغاز تا کنون)"، نوشته‌شده در ۶ مرداد ۱۳۹۵؛ بازدید در ۱۰ آوریل ۲۰۱۸.
پس از وقوع انقلاب بهمن ۱۳۵۷ تغییری در مرزهای استان کرمانشاه به وجود نیامد، اما در درون استان مناطق کنگاور، سرپل ذهاب و گیلان‌غرب در سال ۱۳۵۹ به شهرستان تبدیل شدند.
همچنین سومین قانون تقسیمات کشوری که در سال ۱۳۶۲ با عنوان «قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری» به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید سبب ایجاد تغییراتی در مرزهای استان و یا تأسیس شهرستان‌های جدید نشد، اما تغییراتی در دهستان‌ها و بخش‌ها ایجاد کرد. علاوه بر این نام استان و مرکز آن در سال ۱۳۶۲ به باختران تغییر داده شد، هرچند با اعتراضات مردمی در سال ۱۳۷۲ بار دیگر نام کرمانشاه به استان بازگردانده شد. در سال ۱۳۶۸ شهرستان جوانرود و در سال ۱۳۷۰ شهرستان صحنه به عنوان دو شهرستان جدید در «استان باختران» با مصوبۀ هیئت وزیران تأسیس شدند. پس از آن نیز شهرستان هرسین در سال ۱۳۷۴، شهرستان ثلاث باباجانی در سال ۱۳۸۱، شهرستان روانسر در سال ۱۳۸۳ و شهرستان دالاهو در سال ۱۳۸۴ به عنوان شهرستان‌های جدید «استان کرمانشاه» تشکیل شدند.
بنابر تقسیمات کشوری کنونی، استان کرمانشاه شامل ۱۴ شهرستان، ۳۱ شهر، ۸۶ دهستان و ۲۷۹۳ آبادی دارای سکنه می‌باشد.اداره راه و ترابری استان کرمانشاه بازدید در ۲۹ ژوئیه ۲۰۱۰ این استان از شمال با استان کردستان، از جنوب با استان‌های لرستان و ایلام، از شرق با استان همدان و از غرب با کشور عراق همجوار است و بیش از ۳۳۰ کیلومتر مرز مشترک با کشور عراق دارد.
فهرست شهرستان‌ها
در سال ۱۳۹۳ وزارت کشور جمهوری اسلامی ایران تقسیم‌بندی جدیدی از استان‌های ایران ارائه داد که در آن کشور برحسب عوامل همجواری، جغرافیایی و ویژگی‌های مشترک به پنج منطقه تقسیم‌بندی شده و هر یک از مناطق پنجگانه یک دبیرخانه دایمی و یک دفتر ستاد مرکزی در وزارت کشور دارد که به مسائل مناطق بدون مراجعه به مرکز رسیدگی می‌کند. در این تقسیم‌بندی که جدای از تقسیمات استانی مصوب مجلس شورای اسلامی است و صرفاً به موضوعات داخلی وزارت کشور ارتباط دارد، استان کرمانشاه همراه با استان‌های ایلام، لرستان، همدان، مرکزی و خوزستان ذیل منطقۀ ۴ دسته‌بندی شده که دبیرخانۀ دایمی آن در شهر کرمانشاه قرار دارد.
در استان کرمانشاه ۳۱۴۹ روستا وجود دارد که ۵۵۴ مورد از آن سکنه خالی شده‌است. همچنین ۱۶۵۴ روستای استان کرمانشاه دارای دهیاری هستند.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "۵۵۴ آبادی کرمانشاه خالی از سکنه‌اند"، نوشته‌شده در ۱۵ مهر ۱۳۹۷؛ بازدید در ۲۴ مهر ۱۳۹۷.
در استان کرمانشاه ۱۴ روستا به‌عنوان «روستای هدف گردشگری» انتخاب شده‌اند. این روستاها عبارتند از: پیران، حریر، کندوله، حجیج، هرسم، شالان، فش، نوژی‌وران، ورمقان، چرمله علیا، خانقاه، گلین، سرخه‌دیزه و شمشیر.ادارۀ کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمانشاه: "روستاهای هدف گردشگری استان کرمانشاه"؛ بازدید در ۲۴ مهر ۱۳۹۷.
بالاترین مقام اداری در هر استان، استاندار است که از طرف وزیر کشور تعیین شده و باید از طرف هیئت دولت تأیید شود. در حال حاضر محمدطیب صحرایی استاندار کرمانشاه است.خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا): "محمدطیب صحرایی استاندار کرمانشاه شد"، نوشته‌شده در ۳۰ آذر ۱۴۰۱؛ بازدید در ۳۰ آذر ۱۴۰۱.
شورای اسلامی استان کرمانشاه بالاترین نهاد تصمیم‌گیری در استان است. این شورا نخستین بار در سال ۱۳۷۲ تشکیل شد.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "رئیس شورای استان کرمانشاه: بنا داریم شورای استان را فعال کنیم"، نوشته‌شده در ۲۶ بهمن ۱۳۹۳؛ بازدید در ۲۹ دی ۱۳۹۸. این شورا مطابق با مادهٔ ۱۱ «"قانون تشکیلات، وظایف و اختیارات و انتخاب شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران"»، از نمایندگان منتخب شوراهای شهرستان‌های تابعه تشکیل می‌شود، که در مرحلهٔ اول با اکثریت مطلق آراء و در صورت عدم کسب اکثریت آراء، در مرحله دوم با اکثریت نسبی از بین اعضای شورای شهرستان انتخاب و معرفی شده‌اند.پایگاه اطلاع‌رسانی شورای عالی استان‌ها: "قانون تشکیلات، وظایف و اختیارات و انتخاب شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران"؛ بازدید در ۲۹ دی ۱۳۹۸. از شورای اسلامی استان کرمانشاه، ۲ نفر به‌عنوان نمایندهٔ استان برای عضویت در شورای عالی استان‌ها انتخاب می‌شوند. درحال حاضر و از آذر ۱۴۰۱ سید مهدی طالقانی و فرهاد ایصافی رئیس و نائب رئیس شورای اسلامی استان کرمانشاه هستندپایگاه اطلاع‌رسانی شورای عالی استان‌ها: "اعضای هیات رئیسه شورای اسلامی استان کرمانشاه انتخاب شدند"، نوشته‌شده در ۲۲ آذر ۱۴۰۱؛ بازدید در ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۲. و سید پیمان موسوی و کیومرث خزلی نیز دو نمایندهٔ استان کرمانشاه در شورای عالی استان‌ها می‌باشند.پایگاه اطلاع‌رسانی شورای عالی استان‌ها: "نمایندگان شورای اسلامی استان کرمانشاه در شورای عالی استان‌ها مشخص شدند"، نوشته‌شده در ۲۶ آذر ۱۳۹۶؛ بازدید در ۲۹ دی ۱۳۹۸.
علاوه‌براین پست‌های اداری، نمایندهٔ رهبر جمهوری اسلامی ایران در استان کرمانشاه نیز با عنوان «نمایندهٔ ولی فقیه در استان کرمانشاه» در تصمیم‌گیری‌ها نقش دارد. در حال حاضر و از اسفند ۱۳۸۶، نمایندگی ولی فقیه در استان کرمانشاه را مصطفی علماء برعهده دارد که امام جمعه شهر کرمانشاه مرکز استان نیز می‌باشد.خبرگزاری برنا: "زندگینامۀ آیت‌الله مصطفی علماء نماینده ولی‌فقیه و امام جمعۀ کرمانشاه"، نوشته‌شده در ۴ اسفند ۱۳۹۷؛ بازدید در ۲۹ دی ۱۳۹۸. انتخاب امامان جماعت مراکز شهرستان‌های تابعه که نمایندهٔ ولی فقیه در آن شهرستان‌ها محسوب می‌شوند، بر عهدهٔ نمایندهٔ ولی فقیه در استان است.
نوشته‌های تاریخی بیانگر این است که کرمانشاه از نخستین مراکز تمدن بشری بوده‌است. برخلاف سایر نقاط ایران که به‌صورت مقطعی مورد سکونت قرار گرفته‌اند، این استان بدون وقفه در دوره‌های مختلف تاریخ محل سکونت بشر بوده‌است. این منطقه در مسیر شاهراه‌های ارتباطی مهمی چون جاده شاهی و راه ابریشم بوده و از مناطق جغرافیایی با اهمیت عصر باستان بوده‌است.http://www.hamshahrionline.ir/details/45140http://www.aftabir.com/articles/view/social/tourism/c4c1269761868_kermanshah_p1.php/کرمانشاه-گهواره-تمدن-ایران-باستان-دارای-بیشترین
مرکز یکی از استان‌های امپراتوری آشور در مکان کنونی استان کرمانشاه قرار داشته که بقایایی از آن در قباق‌تپۀ کوزران به جا مانده‌است.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "بر سر سنگ یادمان آشوریان در قباق تپه کرمانشاه چه آمده‌است؟"، نوشته‌شده در ۳۱ فروردین ۱۴۰۲؛ بازدید در ۳۱ فروردین ۱۴۰۲.
پس از شکست امپراتوری آشور توسط مادها نیز کرمانشاه یکی از مراکز اصلی مسکونی بوده و در زمان هخامنشیان و ساسانیان نیز با حفظ نام ماد از مراکز مهم سیاسی محسوب می‌شده‌است.http://andisheh-kermanshah.ir/index.php/article/202-نگاهی-اجمالی-به-پیشینه-کرمانشاه-در-دوران-قبل-از-اسلام «اندیشهٔ کرمانشاه» نگاهی اجمالی به پیشینه کرمانشاه در دوران قبل از اسلام.
این استان یکی از مناطق پراهمیت در دوره ساسانیان بوده‌است و آثار بسیار زیاد و ارزشمندی از آن دوره در این استان مانند طاق بستان، کتیبه بیستون و معبد آناهیتا باقی مانده‌است و در طی سده‌های گوناگون نیز به‌دلیل جایگاه ویژه و راهبردی کرمانشاه، این شهرستان دارای اهمیت ویژه‌ای بوده‌است و امروزه نیز از مهم‌ترین شهرهای غرب ایران به‌شمار می‌رود.
به گفته هرتسفلد، کرمانشاه در سده ۱۹ میلادی به دروازه آسیا شهرت داشته و اکنون نیز بزرگراه کربلا و عتبات عالیات از این منطقه می‌گذرد.در سده سوم هجری کرمانشاه در حوزه قلمروی صفاریان قرار داشت اما گروهی از کردهای کرمانشاه به نام حسنویه حکومت آل‌حسنویه را تشکیل دادند که حدود نیم قرن بر این منطقه حکومت کردند.نفیسی، سعید، تاریخ اجتماعی و سیاسی ایران در دورهٔ معاصر: از آغاز سلطنت قاجارها تا سرانجام فتحعلیشاه، به اهتمام عبدالکریم جربزه دار، تهران: اساطیر، چاپ دوم: ۱۳۹۱، ص ۲۹.در جنگ جهانی اول کرمانشاه توسط حکومت عثمانی تصرف شد اما با سقوط بغداد، نیروهای عثمانی این منطقه را تخلیه کردند و کرمانشاه به‌تصرف قوای متفقین درآمد. در جنگ جهانی اول عشایر کرد منطقه با نیروهای عثمانی درگیر شدند.در جنگ جهانی دوم سپاه منطقه غرب که شامل لشکر ۱۲ کرمانشاه و لشکر ۵ بود تنها نیروی ایرانی بودند که ۴۸ ساعت در برابر قوای انگلیسی مقاومت کردند.در سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۳۲۰ با روی کار آمدن رضاشاه حکومت مرکزی توانست تا اندازه‌ای نفوذ و قدرت خود را در سراسر ایران تأمین نماید. در این زمان سنندج، ایلام و همدان بخشی از استان پنجم بودند. از سال ۱۳۴۰ به‌بعد استان کرمانشاه به دو استان کردستان (به مرکزیت سنندج) و کرمانشاهان تقسیم شد. در سال ۱۳۴۳ فرمانداری کل ایلام تأسیس و در سال ۱۳۵۳ تحت عنوان استان ایلام از استان کرمانشاه منتزع گردید. در سال ۱۳۴۶ نیز فرمانداری کل لرستان تأسیس گردید و شهرهای لک‌نشین استان کرمانشاهان (در جنوب رود سیمره) به فرمانداری کل جدید به مرکزیت خرم‌آباد پیوستند، که بعدها تبدیل به استان مستقلی به‌نام لرستان شد.
در سال ۱۳۹۶ زلزله‌ای به‌قدرت ۷٫۲ ریشتر به مرکزیت شهر سرپل‌ذهاب، استان کرمانشاه، بخش‌هایی از کشور عراق و استان‌های نزدیک را لرزاند و خسارات بسیاری به‌جای گذاشت.
استان کرمانشاه دارای آب و هوای بسیار متنوعی است و دارای چهار فصل در یک زمان است؛ برای نمونه قصر شیرین دارای آب و هوای گرم، سنقر و پاوه دارای آب و هوای سرد و معتدل و کرمانشاه و اسلام‌آباد غرب دارای آب و هوای معتدل و خشک هستند.
از ۱۸ دشت سطح استان، ۱۳ دشت در وضعیت «ممنوعه بحرانی» هستند.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "آژیر خطر آب در کرمانشاه به صدا درآمده است"، نوشته‌شده در ۱۲ آبان ۱۴۰۰؛ بازدید در ۱۲ آبان ۱۴۰۰. در تیر ۱۴۰۰ مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان کرمانشاه اعلام کرد که به دلیل حفر بی‌رویهٔ چاه‌های عمیق سفره‌های آب زیرزمینی در دو دشت حسن‌آباد - شیان و روانسر - سنجابی از حیز انتفاع خارج شده‌اند و درحال نشست کردن هستند و به‌همین دلیل به‌عنوان دشت‌های ممنوعه اعلام شده‌اند. به گفتهٔ وی ده هزار حلقه چاه کشاورزی مجاز و نزدیک به پنج هزار حلقه چاه غیرمجاز در استان وجود دارد.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "۲ دشت کرمانشاه در حال نشست است"، نوشته‌شده در ۲۰ تیر ۱۴۰۰؛ بازدید در ۱۸ شهریور ۱۴۰۰. در مهر ۱۴۰۱ اعلام شد که از ۲۳ محدودهٔ مطالعاتی در استان کرمانشاه ۱۳ مورد دشت ممنوعه هستند و دو دشت حسن‌آباد-شیان و روانسر سنجابی نیز در وضعیت ممنوعهٔ بحرانی قرار دارد و نشانه‌هایی از فرونشست در آن‌ها در حال ظاهر شدن است.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "وضعیت دشت‌های کرمانشاه خوب نیست"، نوشته‌شده در ۸ مهر ۱۴۰۱؛ بازدید در ۹ مهر ۱۴۰۱.
خشکسالی گستردهٔ سال ۱۳۹۹–۱۴۰۰ در خاورمیانه استان کرمانشاه را نیز تحت تأثیر قرار داد. در این سال آبی نزولات جوی در استان کرمانشاه ۳۴٪ کاهش داشت که بر اثر آن روان‌آب‌ها ۶۰٪ و دبی چشمه‌های استان نیز ۷۰٪ کاهش پیدا کرده‌است. در نتیجهٔ این روند ورودی سدها نیز کاهش پیدا کرده و آب‌های سطحی نیز از بین رفته‌اند. تعداد زیادی از سرآب‌های کرمانشاه مانند سرآب‌های یاوری، روانسر، میله‌سر، نوژی‌وران و رودخانه‌های راوند، رازآور، گاماسیاب، قره‌سو و… با کاهش شدید آب مواجه شده و بعضاً به‌کلی خشک شده‌اند. منابع آبی زیرزمینی استان نیز از یک سو به‌دلیل اضافه‌برداشت و از سوی دیگر به‌دلیل فقدان تغذیهٔ مناسب ناشی از خشکسالی کاهش چشمگیری داشته‌اند.
در شهریور ۱۴۰۰ یک استاد گروه مدیریت دانشکدهٔ علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه هشدار داد که استان کرمانشاه به‌دلیل «سوء تدبیر و حکمرانی غلط در حوزهٔ آب» به یک بحران زیست‌محیطی دچار شده و منابع زیرزمینی و دشت‌های حاصلخیز آن رو به نابودی می‌روند. وی پیش‌بینی کرد که با تداوم این روند تا ۲۰ سال آینده استان کرمانشاه به منطقه‌ای خشک تبدیل شود.خبرگزاری کُردپرس: "خشکسالی و حکمرانی غلط در حوزۀ آب، تهدیدی جدی برای رشد جمعیت"، نوشته‌شده در ۱۹ شهریور ۱۴۰۰؛ بازدید در ۱۹ شهریور ۱۴۰۰.
در مرداد ۱۴۰۱ اعلام شد که ۶۰۰ روستا در استان کرمانشاه بر اثر خشکسالی با تنش آبی مواجه هستند.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "۶۰۰ روستای کرمانشاه تنش آبی دارند"، نوشته‌شده در ۱۹ مرداد ۱۴۰۱؛ بازدید در ۱۹ مرداد ۱۴۰۱. در آبان ۱۴۰۱ رئیس «گروه احیا و تعادل‌بخشی دشت‌های شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه» اعلام کرد که اجاره دادن زمین‌های کشاورزی استان کرمانشاه به کشاورزان استان‌های دیگر به دلیل افزایش کودورزی و متعاقباً افزایش مصرف آب برای آب و خاک عوارض جدی داشته و می‌باید ممنوع شود.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "ممنوعیت اجارۀ اراضی کشاورزی به داد دشت‌های کرمانشاه می‌رسد؟"، نوشته‌شده در ۴ آبان ۱۴۰۱؛ بازدید در ۴ آبان ۱۴۰۱.
در آذر ۱۴۰۱ اعلام شد که بارش‌های سالانه در استان کرمانشاه در سال ۱۴۰۱ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳۷ درصد و نسبت به دورۀ بلندمدت ۶۱ درصد کاهش یافته است و علاوه بر آن بیش از یک میلیارد مترمکعب نیز در بخش ذخایر آب زیرزمینی کسری وجود دارد. مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه اعلام کرد که برای جبران بخشی از این کمبود اجرای طرح بارورسازی ابرها در کرمانشاه در دست اقدام است.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "ابرهای کرمانشاه بارور می‌شوند"، نوشته‌شده در ۶ آذر ۱۴۰۱؛ بازدید در ۶ آذر ۱۴۰۱.
استان کرمانشاه از جمله مناطق لرزه‌خیز ایران است. هم‌اکنون در استان کرمانشاه ۶ ایستگاه لرزه‌نگاری فعال وجود دارد.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "کرمانشاه صاحب ۷ ایستگاه لرزه‌نگاری جدید می‌شود"، نوشته‌شده در ۲۶ فروردین ۱۴۰۲؛ بازدید در ۲۶ فروردین ۱۴۰۲.
در روز ۲۱ آبان ۱۳۹۶ زلزله‌ای به قدرت ۷٫۳ ریشتر مناطق غربی استان کرمانشاه را لرزاند که ۶۲۰ کشته، ۹۳۸۸ زخمی و بیش از ۷۰۰۰۰ بی‌خانمان به‌جای گذاشت. تا روز ۲۱ آبان ۱۴۰۰ یعنی چهار سال پس از این زلزله ۸۷۷۱ زمین‌لرزه در کرمانشاه رخ داده که عمدتاً در مناطق سرپل‌ذهاب، قصر شیرین، تازه‌آباد و سومار رخ داده‌اند. در میان زمین‌لرزه‌ها یک مورد در ۴ آذر ۱۳۹۷ ۶٫۳ ریشتر قدرت داشته و ۱۶ لرزه بین پنج تا شش ریشتر، ۱۵۴ لرزه بین چهار تا پنج ریشتر، ۹۰۴ لرزه بین سه تا چهار ریشتر و مابقی کمتر از سه ریشتر بوده‌اند.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "کرمانشاه ۸۷۷۱ بار لرزید"، نوشته‌شده در ۲۱ آبان ۱۴۰۰؛ بازدید در ۲۱ آبان ۱۴۰۰.
مهم‌ترین زلزله‌های ثبت شدهٔ تاریخ استان کرمانشاه به شرح زیرند:
طی پژوهشی که شرکت پژوهشگران خبره پارس به‌سفارش شورای فرهنگ عمومی در سال ۸۹ انجام داد و براساس یک بررسی میدانی و یک جامعه آماری از میان ساکنان ۲۸۸ شهر و حدود ۱۴۰۰ روستای سراسر کشور، درصد اقوامی که در این نظرسنجی نمونه‌گیری شد در استان کرمانشاه به قرار زیر بود: ۹۲٫۵٪ کُرد، ۴٫۲٪ فارس، ۰٫۷٪ لُر، ۰٫۲٪ عرب، ۰٫۵٪ سایر و ۱٫۹٪ بدون جواب.طرح بررسی و سنجش شاخص‌های فرهنگ عمومی کشور (شاخص‌های غیرثبتی){گزارش}:استان کرمانشاه/به سفارش شورای فرهنگ عمومی کشور؛ مدیر طرح و مسئول سیاست گذاری:منصور واعظی؛ اجرا:شرکت پژوهشگران خبره پارس -شابک:۱–۵۷–۶۶۲۷–۶۰۰–۹۷۸ *وضعیت نشر:تهران-موسسه انتشارات کتاب نشر ۱۳۹۱ *وضعیت ظاهری:۲۹۶ ص:جدول (بخش رنگی)، نمودار (بخش رنگی)
کردها و لکها ساکنین اصلی استان کرمانشاه تأثیر عوامل اجتماعی مؤثر بر ایجاد فاصله‌ی اجتماعی و ترس از جرم و ناهنجاری بین دو قوم کرد و لک در شهر کرمانشاه ، مطالعات جامعه شناختی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد دهاقان.http://www.seymare.com/گفتگو/خبر/149-2013-10-24-02-03-25.html هستند. استان کرمانشاه سرزمین بومی برخی از بزرگ‌ترین ایلات، عشایر و طوایف کُرد نظیر زنگنه، کلهر، گوران، جاف، سنجابی، قلخانی، کلیایی، باجلان، زوله، جمیر و ایلات لک شامل: ایل بالاوند، جلالوند، کاکاوند، عثمانوند و پایروند محسوب می‌شود. اگرچه در آمارهای رسمی لک‌ها به عنوان بخشی از قومیت کرد در نظر گرفته می‌شوند، اما در چند سال اخیر برخی به این فکر افتاده‌اند که لک‌ها قومیتی جداگانه هستند. آمار دقیق و تفکیک شده‌ای از جمعیت لک‌ها در استان کرمانشاه تهیه نشده‌است.
ترک‌های استان کرمانشاه در کنار کردهای کلیایی در شهرستان سنقر و کلیایی زندگی می‌کنند و به زبان ترکی سنقری سخن می‌گویند. زبان سنقری گویشی از زبان ترکی آذربایجانی است که از آن به‌عنوان فرم انتقالی از زبان ترکی آذربایجانی به زبان ترکی خراسانی نیز نام برده می‌شود.
همچنین گروهی از مردم لر نیز در شهرستان کنگاور زندگی می‌کنند. این مردم عموماً به گویش لری ثلاثی تکلم می‌کنند.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "نگاهی به موقعیت شهرستان کنگاور در منطقه"، نوشته‌شده در ۲۷ مهر ۱۳۹۰؛ بازدید در ۱۵ شهریور ۱۴۰۰.گودرزی‌نژاد، ۱۳۵۲: ص ۵–۶.
طی دو قرن گذشته عده‌ای از مردم استان‌های دیگر ایران به‌ویژه همدان، مرکزی، اصفهان، سمنان و… به شهر کرمانشاه مهاجرت کرده‌اند.سلطانی، محمدعلی. ۱۳۷۴. "جغرافیای تاریخی و تاریخ مفصل کرمانشاهان"، ج ۱، تهران: مؤسسهٔ فرهنگی نشر سها، چاپ اول. چندین خانوادهٔ غیر کُرد از جمله خانواده‌های آل‌آقا، نجومی، میبدی، فیض مهدوی، شهرستانی، صدوقی، محمّدی عراقی، کزازی، جابری، دزفولی و… طی دو قرن اخیر به‌دلایل مذهبی و برای تبلیغ مذهب تشیع به شهر کرمانشاه مهاجرت کرده‌اند.زندگانی سردار کابلی، کیوان سمیعی، ص ۵۵، چاپ گیلان، چاپ اولhttp://tollab-ksh.ir/index.php/bozorgan/83-ulama مجمع نمایندگان طلاب و فضلای استان کرمانشاه. زندگی‌نامه علمای کرمانشاه تأثیر این مهاجرت‌ها را می‌توان در ایجاد لهجه فارسی کرمانشاهی مشاهده کرد.
مطابق با قوانین مهاجرت دولت جمهوری اسلامی ایران، استان کرمانشاه از جملهٔ استان‌های ممنوعه برای اقامت شهروندان کشورهای افغانستان، پاکستان و هند دسته‌بندی شده‌است. با این وجود ۸ شهروند افغانستانی که از ابتدای انقلاب در کوره‌های آجرپزی شهرستان کنگاور به‌کار مشغولند، از این قانون مستثنا شده و مجوز تردد در استان را دریافت کرده‌اند. همچنین ۱۸ شهروند اهل کشورهای پاکستان و هند نیز با صدور مجوز در ادارات و کارخانجات استان کرمانشاه مشغول به‌کارند. تعداد شهروندان دارای تابعیت کشور عراق در استان کرمانشاه در فروردین ۱۳۹۶، ۱۳۰۰ نفر بوده که از این تعداد تنها ۶۵۰ نفر دارای کارت هویتی بوده‌اند. در سال‌های نخست جنگ ایران و عراق ۲۵۰۰ نفر از اتباع عراقی در استان کرمانشاه حضور داشته‌اند که در قالب لشکر بدر با ارتش بعث عراق جنگیده‌اند و بسیاری از آنان سال‌ها در ایران ساکن بودند و در ایران ازدواج کردند؛ اما پس از حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ و سقوط صدام اکثر آنها به عراق بازگشتند. به‌طور کلی پس از انقلاب و تا ابتدای سال ۱۳۹۶ بیش از ۸۰۰ هزار شهروند عراقی به استان کرمانشاه مهاجرت کرده‌اند، اما اکثر این افراد پس از مدتی اقامت در استان به‌دلیل نبود شرایط مناسب برای کار و اشتغال به سایر استان‌های ایران مهاجرت کرده‌اند یا به کشور خود بازگشته‌اند.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "۱۳۰۰ عراقی در کرمانشاه زندگی می‌کنند"، نوشته‌شده در ۲۱ فروردین ۱۳۹۶؛ بازدید در ۱۴ شهریور ۱۴۰۰.
استان کرمانشاه از دیدگاه مذهبی و دینی دارای گوناگونی بسیار زیادی است. پیروان مذاهب شیعه، سنی و یارسان و اقلیت‌هایی از پیروان سلسله‌های خاکساریه، نعمت‌اللهی، اویسیه، نقشبندیه، قادریه و ادیان یهودی، مسیحی (ارمنی و آشوری) و بهائی در استان کرمانشاه در کنار یکدیگر زندگی می‌کنند.دادگاه استرالیا برای بررسی پناهندگی: "درخواست مشورت، کُردها در کرمانشاه ایران"، نوشته‌شده در ۲۲ فوریۀ ۲۰۰۸؛ بازدید در ۵ سپتامبر ۲۰۲۱.کوردیش پراجکت: "کرمانشاه"؛ بازدید در ۵ سپتامبر ۲۰۲۱.حوزۀ هنری سازمان تبلیغات اسلامی استان کرمانشاه: "آشنایی با فرهنگ و نژاد استان کرمانشاه"؛ آرشیوشده در ۲۶ سپتامبر ۲۰۱۸؛ بازدید در ۵ سپتامبر ۲۰۲۱.
بخش زیادی از کردهای کرمانشاه تا اواخر سدهٔ نوزدهم میلادی پیرو دین یارسان بودند. هنری بایندر سیاح فرانسوی که در اواخر قرن نوزدهم از استان کرمانشاه دیدن کرده، در سفرنامهٔ خود با عنوان «"در کردستان، در بین‌النهرین و پرشیا"» که در سال ۱۸۸۷ به‌چاپ رسیده‌است دین غالب مردم را یارسان می‌داند. او در بازدیدش از شهر قصر شیرین می‌نویسد:
او همچنین در بازدید از شهر کرمانشاه می‌نویسد:
در استان کرمانشاه زیارتگاه‌های متعددی مربوط به دین اسلام (شیعه و سنی) و نیز دین یارسان وجود دارد. تعداد ۴۵ بقعه و امامزاده در استان کرمانشاه وجود دارد. مهم‌ترین زیارتگاه‌های اهل تشیع در استان کرمانشاه، امامزاده باقر بیستون، امامزاده احمد سنقر، امامزاده ابراهیم کنگاور و آرامگاه احمد بن اسحاق سرپل ذهاب هستند.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "۴۵ امامزاده در استان کرمانشاه"، نوشته‌شده در ۲ مهر ۱۳۹۱؛ بازدید در ۱ تیر ۱۳۹۸. آرامگاه سید عبیدالله معروف به کوسهٔ هجیج در پاوه، آرامگاه خلیفه حیدر حیدری باینگانی در بخش باینگان و نیز آرامگاه ویس نازار در روانسر نیز از مهم‌ترین زیارتگاه‌های اهل تسنن کرمانشاه هستند.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "گذری بر بناهای مذهبی کرمانشاه (۱۵): زیارتگاه اویس قرنی"، نوشته‌شده در ۱۱ مهر ۱۳۸۹؛ بازدید در ۱ تیر ۱۳۹۸. در رابطه با پیروان دین یاری هم مهم‌ترین زیارتگاه‌های آنها همچون زیارتگاه سلطان سهاک، داوکه‌وسوار و خاتون رزبار در مجموعهٔ پردیور در شیخان، بابایادگار در زرده، پیربنیامین و پیرموسی در کرند، شاه‌حیاس در جیحون‌آباد و آتش‌بگ در گره‌بان در استان کرمانشاه واقع شده و پیروان این دین از سراسر ایران و عراق برای زیارت آنها به استان کرمانشاه می‌آیند.امام جمعه‌زاده، سیدجواد و ویسی، سارا. "اهل حق (یارسان) مطالعۀ مردم‌شناسانۀ گروهی از شیعیان غالی استان کرمانشاه"، در "شیعه‌شناسی"، دورۀ ۱۳، شمارۀ ۵۰، تابستان ۱۳۹۴، صص ۱۳۴-۱۰۳؛ صص ۱۳۱-۱۳۰؛ بازدید در ۱ تیر ۱۳۹۸.
کرمانشاه را به دلیل تنوع قومی، زبانی و مذهبی، هندوستان ایران یا هندوستان صغیر یا هندوستان کوچک ایران زمین نیز می‌خوانند. در کرمانشاه، اقوام کرد، لک، لر، آذری و فارسی زبانان در کنار یکدیگر زندگی می‌کنند و نماد همزیستی مسالت آمیز اقوام و مذاهب و گویشوران مختلف در کنار یکدیگر می‌باشد.کرمانشاه؛ هندوستان کوچک ایران زمین، ایسناکرمانشاه هندوستان ایران استکرمانشاه هندوستان ایران، باشگاه خبرنگاران جوانکرمانشاه؛ هندوستان ایران، میزبان سفرهای نوروزی، جوان آنلاین
در استان کرمانشاه گویش‌های مختلف زبان کُردی تکلم می‌شود. گویش‌های مختلف کردی جنوبی همچون کرماشانی، کلهری، زنگنه‌ای، سنجابی و کلیایی در شهرستان‌های کرمانشاه، اسلام‌آباد غرب، دالاهو، گیلانغرب، سرپل ذهاب، قصر شیرین، سنقر و کلیایی و بخش‌هایی از صحنه و کنگاور،دانشگاه آزاد کرمانشاه ، بازدید: فوریه ۲۰۰۹. گویش‌های گورانی شامل گوره‌جویی در دالاهو و هورامی در شهرستان پاوه و روستاهای کندوله و زرده، گویش‌های کردی میانی همچون اردلانی و جافی در شهرستان‌های جوانرود، روانسر، ثلاث باباجانی و بخش‌هایی از شهرستان‌های دالاهو، سرپل ذهاب، قصر شیرین و کرمانشاه، و لکی در شهرستان هرسین، بخش جنوبی شهرستان کرمانشاه و بخش‌هایی از شهرستان‌های صحنه و کنگاور تکلم می‌شود. در بخشی از جمعیت شهرستان کنگاور گویش لُری ثلاثی رواج دارد.گودرزی‌نژاد، ۱۳۵۲: ص ۵–۶. همچنین گویش ترکی سنقری نیز در شهر سنقر رواج دارد.دانشنامۀ ایرانیکا: "زبان‌های تُرکی ایران" (به انگلیسی)، نوشتۀ میشاییل نوپل، نوشته‌شده در ۱ ژانویۀ ۲۰۰۰، بازبینی‌شده در ۱۵ آوریل ۲۰۱۰؛ بازدید در ۱۷ ژانویهٔ ۲۰۲۰.گردشگری استان کرمانشاه ، بازدید: فوریه ۲۰۰۹.ایل کلهر در دوره مشروطیت، علیرضا گودرزی انتشارات کرمانشاه، ۱۳۸۱ در مرکز استان شهر کرمانشاه، علاوه‌بر گویش‌های مختلف زبان کُردی، لهجهٔ فارسی کرمانشاهیوزارت کشور، سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور : مرجع شهرهای ایران. بازدید: مارس ۲۰۱۰.مرجع شهرهای ایران ، بازدید: فوریه ۲۰۱۰. نیز رایج شده‌است که تنها خاص شهر کرمانشاه استدن وودینگ.arrest of the Assyrian leader of the kermanshah church in iran.february21,2010 و گفته می‌شود که با گسترش سازمان‌های اداری در دورهٔ قاجار و نیز تحت تأثیر مهاجران استان‌های دیگر و زائرانی که از مسیر کرمانشاه به عتبات می‌رفته‌اند، ایجاد شده‌است.http://kermanshah.isna.ir/Default.aspx?NSID=5&SSLID=46&NID=30831 در اسفند ۱۳۹۵ همزمان با روز جهانی زبان مادری یک پژوهشگر تاریخ و فرهنگ کرمانشاه نسبت به از بین رفتن گویش کُردی کرمانشاهی در شهر کرمانشاه هشدار داد.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "زبان مادری هرگز نمی‌میرد"، نوشته‌شده در ۳ اسفند ۱۳۹۵؛ بازدید در ۶ آذر ۱۴۰۱.
در سال ۱۳۹۷ در استان کرمانشاه ۱۸۷ عنوان کتاب با تیراژ ۱۵۵ هزار نسخه به‌چاپ رسیده‌است که عمدهٔ آنها در حوزهٔ ادبیات، علوم دینی و علوم اجتماعی بوده‌است.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "۱۳۴ عنوان کتاب در کرمانشاه به چاپ رسید"، نوشته‌شده در ۱۹ دی ۱۳۹۷؛ بازدید در ۲۳ دی ۱۳۹۷. تنها ۶ عنوان از این کتاب‌ها به گویش‌های گوناگون زبان کردی انتشار یافته‌است.خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا): "سخنرانی انتقادی و جنجالی کزازی درباره «بی‌توجهی به مفاخر کرمانشاه»"، نوشته‌شده در ۱۴ اردیبهشت ۱۳۹۸؛ بازدید در ۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۸. در سال ۱۳۹۸ نیز ۲۵۰ عنوان کتاب با مجموع تیراژ ۱۷۳۸۵۰ نسخه، و در سال ۱۳۹۹ نیز ۲۱۲ عنوان کتاب با تیراژ ۱۸۷۹۰۰ نسخه در استان کرمانشاه به‌چاپ رسیده‌است.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "مراسم «کتاب سال» در کرمانشاه برگزار می‌شود"، نوشته‌شده در ۵ خرداد ۱۴۰۰؛ بازدید در ۵ خرداد ۱۴۰۰.
بنابر آمار سال ۱۳۹۷ در استان کرمانشاه ۹۸ چاپخانه وجود داشته که ۸۷ واحد آن فعال بوده‌اند. همچنین ۸۷ انتشاراتی دارای مجوز در این استان وجود داشته‌است. بنابر آمار سال ۱۴۰۰ در این استان ۱۱۲ چاپخانه وجود دارد که ۹۸ واحد آن فعال هستند. همچنین ۷۷ انتشاراتی دارای مجوز در استان کرمانشاه وجود دارد که ۳۳ انتشاراتی غیرفعال هستند و بقیه نیز با تعداد عناوین اندک به فعالیت مشغولند.
اولین و دومین دورهٔ مراسم انتخاب و معرفی "کتاب سال کرمانشاه" در سال‌های ۱۳۹۳ و ۱۳۹۴ برگزار شد. سومین دورهٔ این جایزه پس از شش سال وقفه در ۲۶ آبان ۱۴۰۰ برگزار شد.ادارۀ کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمانشاه: "سومین دورۀ جایزۀ کتاب سال استان کرمانشاه، جایزه استاد بهزاد کرمانشاهی برگزار شد"، نوشته‌شده در ۲۶ آبان ۱۴۰۰؛ بازدید در ۱۲ مرداد ۱۴۰۱. در مرداد سال ۱۴۰۱ ادارهٔ فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمانشاه از برگزاری چهارمین دورهٔ این مراسم در نیمهٔ دوم سال خبر داد.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "کتاب سال کرمانشاه پاییز امسال انتخاب می‌شود"، نوشته‌شده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۱؛ بازدید در ۱۲ مرداد ۱۴۰۱.
نمایشگاه بزرگ کتاب کرمانشاه سالانه همزمان با هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران در ماه آبان برگزار می‌شود. برگزاری این رویداد نامنظم بوده‌است. دومین دورهٔ این نمایشگاه در ۱۷ مهر ۱۳۷۷،"دومین نمایشگاه کتاب در استان کرمانشاه"، در نشریۀ "تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی"، پاییز ۱۳۷۷، شمارۀ ۳۰ ISC، ص ۸۶؛ بازدید در ۱۶ شهریور ۱۴۰۰. چهارمین دوره در خرداد ۱۳۸۷،"نمایۀ فصلنامۀ پیام کتابخانه، سال هفتم تا دهم (۱۳۷۶ - ۱۳۷۹)"، در نشریۀ "تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی"، بهار و تابستان ۱۳۸۱، شمارۀ ۴۴ و ۴۵ ISC، صص ۷۱-۱۳۳؛ ص ۱۰۱-۱۰۲؛ بازدید در ۱۶ شهریور ۱۴۰۰. دهمین دورهٔ آن در مهر ۱۳۹۳خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا): "حضور ۵۰۰ ناشر در دهمین نمایشگاه کتاب استان کرمانشاه"، نوشته‌شده در ۱۷ مهر ۱۳۹۳؛ بازدید در ۱۶ شهریور ۱۴۰۰. و پانزدهمین دورهٔ این نمایشگاه در روز ۱۸ آذر ۱۳۹۸ گشایش یافت.خبرگزاری مهر: "پانزدهمین نمایشگاه کتاب آذر ماه در کرمانشاه برگزار می‌شود"، نوشته‌شده در ۲۴ شهریور ۱۳۹۸؛ بازدید در ۱۵ شهریور ۱۴۰۰. با این وجود این رویداد فرهنگی به‌دلیل شیوع کرونا در سال ۱۳۹۹ برگزار نشد.
استان کرمانشاه (تا شهریور ۱۳۹۶) از نظر تعداد و نیز سطح زیربنای کتابخانه‌های عمومی در میان ۳۱ استان ایران در رتبهٔ دوازدهم جای دارد.روزنامۀ باختر: "کرمانشاه از نظر تعداد و زیربنای کتابخانه‌های عمومی رتبه دوازدهم را دارد"، نوشته‌شده در ۲۱ شهریور ۱۳۹۶؛ بازدید در ۲۳ شهریور ۱۳۹۶. در ۲۲ آبان ۱۴۰۰ اعلام شد که مجموع زیربنای کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه ۴۳ هزار متر مربع است و به‌ازای هر ۱۰۰ نفر ۲/۵ متر فضای کتابخانه‌ای در این استان وجود دارد. همچنین یک میلیون و ۱۵۰ هزار جلد کتاب در کتابخانه‌های استان کرمانشاه وجود دارد که سرانهٔ آن تقریباً یک جلد به ازای هر دو نفر است و این درحالی است که مطابق با برنامه نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در افق ۱۴۰۴ می‌بایست به‌ازای هر شهروند هشت کتاب در کتابخانه‌های عمومی وجود داشته باشد. بنا بر همین آمار در استان کرمانشاه ۱۰۶ کتابخانه وجود دارد که از این تعداد ۸۸ کتابخانه متعلق به نهاد کتابخانه‌های عمومی و ۱۸ کتابخانه به‌صورت مشارکتی با سایر ادارات است. همچنین از این تعداد ۶۳ کتابخانه شهری، ۲۲ کتابخانه روستایی و سه کتابخانه نیز سیار هستند که در شهرستان‌های هرسین، جوانرود و قصر شیرین فعالیت می‌کنند. در مجموع ۵۰ هزار نفر در کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه عضویت دارند.خبرگاری دانشجویان ایران (ایسنا): "هر ۱۰۰ نفر کرمانشاهی ۲/۵ متر فضای کتابخانه‌ای دارند/کتابخانه مرکزی لنگِ ۶/۵ میلیارد تومان است"، نوشته‌شده در ۲۲ آبان ۱۴۰۰؛ بازدید در ۲۲ آبان ۱۴۰۰.
ساخت کتابخانهٔ مرکزی استان کرمانشاه در سال ۱۳۸۶ با مساحت یازده هزار متر مربع در پنج طبقه آغاز شد؛ با این وجود این پروژه تا سال ۱۴۰۰ تنها ۶۰ درصد پیشرفت فیزیکی داشته‌است. در ۲۲ آبان ۱۴۰۰ مدیر کل نهاد کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه اعلام کرد که به‌دلیل کمبود اعتبار حدود چهار هزار متر مربع از مساحت و دو طبقه از طبقات این کتابخانه کم شده تا این نهاد بتواند پروژه را هرچه زودتر به‌اتمام برساند، اما وی باز هم از به‌سرانجام رسیدن این پروژه ابراز ناامیدی کرد.
به‌جز انواع نمایش‌های سنتی با اهداف آئینی یا سرگرمی که در قالب تعزیه، روحوضی و… از دیرباز اجرا می‌شده‌است، نمایش به‌شکل مدرن آن در کرمانشاه سابقه‌ای بیش از یک قرن دارد. به گفتهٔ محمدعلی سلطانی نخستین نمایش در کرمانشاه در زمان حکومت علی‌خان ظهیرالدوله (صفاعلیشاه) که در ۱۲۸۸ خورشیدی حاکم کرمانشاه بوده‌است به‌روی صحنه رفت و عواید آن به مدرسهٔ علمیهٔ اسلامیه اختصاص پیدا کرد. نخستین گروه تئاتر در کرمانشاه «هیئت تئاترال ارامنه» نام داشت که تقی رهبر سرپرستی آن را برعهده داشت و تا سال ۱۳۲۰ فعال بود. سپس گروه‌های تئاتر دیگری تشکیل شد. در سال ۱۳۲۳ نمایش «اتللو» در سالن دبیرستان شاهپور به‌روی صحنه رفت که نخستین اجرای یک نمایش کلاسیک و سنگین در کرمانشاه بود. تا سال ۱۳۴۵ اجراهای تئاتر در کرمانشاه محدود و در دبیرستان‌ها بود، اما در آن سال کلاس‌های آموزش تئاتر با هدف تربیت هنرآموزان به‌مدت یک ماه با مربیگری بهرام بیضایی در کرمانشاه تشکیل شد. متعاقب آن «مرکز هنرهای دراماتیک کرمانشاه» تأسیس و «گروه نمایش کرمانشاه» نیز تشکیل شد و فعالیت خود را آغاز کرد که تحولی در تئاتر کرمانشاه به وجود آورد.نامۀ فرهنگ رازی: "کرمانشاه در گذر سال‌ها"، نوشته‌شده در ۱۳ دی ۱۳۹۹؛ بازدید در ۱۶ شهریور ۱۴۰۰.سلطانی، ۱۳۷۴: ص ۳۵۳–۳۵۶.
انجمن هنرهای نمایشی استان کرمانشاه اصلی‌ترین نهاد فعال در زمینهٔ هنر تئاتر در این استان به‌شمار می‌رود. این انجمن از سال ۱۳۸۷ و با تأسیس انجمن هنرهای نمایشی ایران شعبهٔ این انجمن در استان کرمانشاه محسوب می‌شود. علیرغم اینکه مستقل‌سازی انجمن‌های استانی در سطح کشور آغاز شده و تا خرداد ۱۴۰۰ در شش استان محقق شده‌است، اما انجمن هنرهای نمایشی استان کرمانشاه هنوز نتوانسته به‌عنوان انجمنی مستقل به‌ثبت برسد.خبرآنلاین: "محمدرضا درند: ادارۀ ارشاد کرمانشاه، مانعِ مستقل‌شدن انجمن هنرهای نمایشی استان است"، نوشته‌شده در ۲۹ خرداد ۱۴۰۰؛ بازدید در ۱۸ شهریور ۱۴۰۰.خبرآنلاین: "ایرادات «مستقل‌شدن» برای انجمن هنرهای نمایشی استان‌ها"، نوشته‌شده در ۲۵ خرداد ۱۴۰۰؛ بازدید در ۱۸ شهریور ۱۴۰۰. در سال ۱۳۹۹ تعداد ۱۹ گروه نمایشی فعال در استان کرمانشاه مشغول فعالیت در زمینهٔ تئاتر بوده‌اند.خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا): "برگزیدگان جشنوارۀ استانی تئاتر کرمانشاه معرفی شدند"، نوشته‌شده در ۲۸ آذر ۱۳۹۹؛ بازدید در ۱۶ شهریور ۱۴۰۰. همچنین رئیس انجمن نمایش استان کرمانشاه در ۲۹ آبان ۱۴۰۰ اعلام کرد که بیش از ۱۲۰۰ هنرمند در عرصهٔ هنرهای نمایشی استان کرمانشاه به فعالیت مشغول هستند.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "عدم حمایت ارشاد کرمانشاه بیشتر از کرونا به هنرمندان نمایش لطمه زده‌است"، نوشته‌شده در ۲۹ آبان ۱۴۰۰؛ بازدید در ۲۹ آبان ۱۴۰۰.
در آذر سال ۱۳۸۳ نخستین جشنوارهٔ تئاتر در استان کرمانشاه با عنوان نخستین دورهٔ «جشنوارهٔ فصلی تئاتر استانی ماه» در کرمانشاه برگزار شد.خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا): "اولین جشنوارۀ فصلی تئاتر استانی در کرمانشاه برپا شد"، نوشته‌شده در ۲۳ آذر ۱۳۸۳؛ بازدید در ۱۶ شهریور ۱۴۰۰. سی و دومین جشنوارهٔ استانی تئاتر کرمانشاه نیز در آذر ۱۳۹۹ در کرمانشاه برگزار شد. نخستین دورهٔ «جشنوارهٔ تئاتر خیابانی استان کرمانشاه» نیز در مهر ۱۳۹۴ نیز همزمان با برگزاری بیست و هفتمین دورهٔ جشنوارهٔ استانی تئاتر کرمانشاه برگزار شد.ادارۀ فرهنگ و ارشاد اسلامی کرمانشاه: "جشنوارۀ تئاتر استانی کرمانشاه به کار خود پایان داد"، نوشته‌شده در ۲۱ مهر ۱۳۹۴؛ بازدید در ۱۶ شهریور ۱۴۰۰. همچنین جشنوارهٔ دیگری نیز برای اجرای تئاتر خیابانی در سطح منطقهٔ غرب کشور از سال ۱۳۹۷ برگزار می‌شود که «جشنوارهٔ منطقه‌ای تئاتر خیابانی هرسین» نام دارد. نخستین دورهٔ این جشنواره در اردیبهشت ۱۳۹۷خبرگزاری مهر: "اولین جشنوارۀ منطقه‌ای تئاتر خیابانی در هرسین برگزار می‌شود"، نوشته‌شده در ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷؛ بازدید در ۱۶ شهریور ۱۴۰۰. و دومین دورهٔ آن در مرداد ۱۳۹۸ برگزار شده‌است.خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا): "دومین جشنوارۀ منطقه‌ای تئاتر خیابانی هرسین آغاز شد"، نوشته‌شده در ۱۹ مرداد ۱۳۹۸؛ بازدید در ۱۶ شهریور ۱۴۰۰. «جشنوارۀ منطقه‌ای تئاتر فجر منطقه یک» طی روزهای ۷ تا ۱۰ دی ۱۴۰۱، با حضور ۲۵۰ هنرمند در قالب ۱۷ گروه از ۱۰ استان به میزبانی کرمانشاه برگزار شد که برگزیدگان آن راهی چهل و یکمین جشنوارۀ بین‌المللی تئاتر فجر شدند.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "پایان جشنوارۀ منطقه‌ای تئاتر فجر در کرمانشاه/ ۴ گروه نمایشی برتر معرفی شدند"، نوشته‌شده در ۱۰ دی ۱۴۰۱؛ بازدید در ۱۰ دی ۱۴۰۱.
نخستین سینما در استان کرمانشاه سینماتوگراف فروهر بود که در سال ۱۳۱۰ تأسیس شد. دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ اوج رونق سالن‌های سینما در استان کرمانشاه بود، به‌گونه‌ای که در سال ۱۳۵۶ تعداد ۱۰ سالن سینما در استان کرمانشاه به فعالیت مشغول بود. این رونق پس از انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ به‌سردی گرایید. درحال حاضر تنها ۲ سینمای فعال در مرکز استان وجود دارد و بقیهٔ شهرستان‌ها فاقد سالن سینمای فعال هستند. در شهریور ۱۴۰۰ در استان کرمانشاه به ازای هر ۱۲۵۰ نفر یک صندلی سینما وجود داشته، درحالی‌که در همان زمان سرانهٔ کشوری یک صندلی به‌ازای ۶۲۰ نفر بوده‌است.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "به ازای هر ۱۲۵۰ کرمانشاهی یک صندلی سینما داریم/تا استانداردهای جهانی ۲۰۰ سینمای دیگر می‌خواهیم"، نوشته‌شده در ۷ مهر ۱۴۰۰؛ بازدید در ۸ مهر ۱۴۰۰.
تولید فیلم به‌صورت حرفه‌ای در استان کرمانشاه به‌ندرت صورت گرفته‌است. در شهریور ۱۴۰۰ تعداد ۹ مؤسسهٔ فیلمسازی در استان کرمانشاه فعال بوده‌اند. "مجمع فیلم‌سازی استان کرمانشاه" از ۸ دی ۱۴۰۰ زیر نظر معاون هنری و سینمایی ادارهٔ کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمانشاه شکل گرفته که از مدیران شرکت‌های فیلمسازی استان تشکیل شده‌است.ادارۀ کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمانشاه: "برگزاری انتخابات هیئت رئیسه مجمع فیلم‌سازی استان کرمانشاه"، نوشته‌شده در ۹ دی ۱۴۰۰؛ بازدید در ۹ دی ۱۴۰۰. مهم‌ترین مرکز تولید فیلم‌های کوتاه، تجربی، مستند و فیلمسازی غیرحرفه‌ای در استان کرمانشاه انجمن سینمای جوانان ایران است که از سال ۱۳۶۴ در مرکز این استان دفتری تأسیس کرده‌است. فعالیت‌های این مرکز بر سه رکن آموزش، تولید و جشنواره مبتنی است. در سال ۱۳۹۶ نخستین دورهٔ «جشنوارهٔ فیلم کوتاه و عکس شبدیز» و در سال ۱۳۹۷ نیز دومین دورهٔ این جشنواره در کرمانشاه برگزار شد.خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا): "پا به پای انجمن سینمای جوان کرمانشاه از ۶۴ تا ۹۸"، نوشته‌شده در ۱۵ بهمن ۱۳۹۸؛ بازدید در ۱۶ شهریور ۱۴۰۰. با وجود اینکه برگزارکنندگان جشنواره از تأسیس دبیرخانه و برگزاری سومین دورهٔ آن در سطح ملی در کرمانشاه خبر دادند، اما همه‌گیری کرونا مانع از برگزاری سومین دورهٔ این جشنواره در کرمانشاه شد.خبرگزاری صدا و سیما: "فراخوان ارسال آثار به جشنوارۀ منطقه‌ای شبدیز در کرمانشاه"، نوشته‌شده در ۲۹ آذر ۱۳۹۷؛ بازدید در ۱۴ شهریور ۱۴۰۰.خبرگزاری تسنیم: "جشنوارۀ منطقه‌ای سینمای جوان «شبدیز» در کرمانشاه برگزار می‌شود"، نوشته‌شده در ۲ دی ۱۳۹۷؛ بازدید در ۱ تیر ۱۳۹۸. همچنین از سال ۱۳۹۱ فیلم‌های جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم فجر همزمان با تهران در سینماهای کرمانشاه نیز نمایش داده می‌شوند."برگزاری جشنوارۀ بین‌المللی فیلم فجر در کرمانشاه"، در روزنامۀ "وطن امروز"، شمارۀ ۱۰۵۳، سه‌شنبه ۲۶ دی ۱۳۹۱؛ بازدید در ۱ تیر ۱۳۹۸.
استان کرمانشاه از دیرباز یکی از مراکز بااهمیت رشد هنر موسیقی بوده و در موسیقی کردی و ایرانی جایگاه تأثیرگذاری داشته‌ و چهره‌های نامداری از این استان در هنر موسیقی ظهور کرده‌اند. علی اکبر مرادی نوازندهٔ برجستهٔ تنبور از شهر کرمانشاه به عنوان مرکز موسیقی کردی یاد می‌کند و ریشهٔ بسیاری از گوشه‌های موسیقی ایرانی را در موسیقی کرمانشاه می‌داند. حسین علیزاده دیگر استاد موسیقی ایرانی نیز از کرمانشاه با نام «پدر موسیقی ایرانی» یاد کرده‌است.
بهمن کاظمی پژوهشگر موسیقی، موسیقی رایج در شهر کرمانشاه را به سه دستهٔ موسیقی باستانی، موسیقی روستایی و موسیقی شهری تقسیم‌بندی می‌کند.کاظمی، بهمن، "موسیقی قوم کرد"، تهران: مؤسسهٔ تألیف، ترجمه و نشر آثار هنری متن، با همکاری فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران، چاپ یکم، ۱۳۸۹، ص۵۴. از سازهای رایج در موسیقی کردی در استان کرمانشاه می‌توان به تنبور، دف، شمشال و کمانچه اشاره کرد.
تا پیش از انقلاب ۵۷، رادیو کردی در کرمانشاه دایر بود و این رادیو مخاطبان بسیاری در میان کردهای هر چهار کشور به دست آورده بود.روزنامۀ جام جم، قاب کوچک، "رادیو کردی: صدایی ۶۵ ساله"، سیامک کاکایی، نوشته‌شده در ۳ اردیبهشت ۱۳۹۰؛ ۱۸ ژانویه ۲۰۱۶.
در ۲۲ دی ۱۳۹۹ شهرستان دالاهو در استان کرمانشاه از سوی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی به‌عنوان شهر ملی تنبور در کشور ایران معرفی شد. در این شهرستان ۱۵۸ کارگاه ساخت تنبور وجود دارد که برخی از آنها قدمت بسیاری دارند. همچنین خانه تنبور از ۲۲ شهریور ۱۳۹۶ با اهتمام علی‌اکبر مرادی موسیقیدان کُرد در این شهرستان فعالیت خود را آغاز کرده‌است.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "«دالاهو» رسماً شهر ملی تنبور شد"، نوشته‌شده در ۲۲ دی ١٣۹۹؛ بازدید در ۲۲ دی ۱۳۹۹.
در استان کرمانشاه نیز به‌پیروی از قوانین کشور جمهوری اسلامی ایران، رسانهٔ خصوصی اجازهٔ تأسیس و فعالیت ندارد. تنها رسانه‌های محلی موجود در انحصار حکومت مرکزی هستند و از صدا و سیمای مرکز کرمانشاه پخش می‌شوند. درحال حاضر این نهاد، شبکه استانی زاگرس و رادیو کرمانشاه را به‌عنوان تلویزیون و رادیوی استانی برای مردم استان کرمانشاه پخش می‌کند.
صنایع دستی در استان کرمانشاه به موازات توسعه کشاورزی و دامداری پیشرفت‌هایی داشته و در اقتصاد و زندگی مردم استان به‌ویژه عشایر و روستائیان نقش مهمی دارد. صنایع دستی در استان کرمانشاه از سابقه تاریخی طولانی برخوردار است، به‌طوری که روزگاری کرند غرب زرادخانه مهمی بوده که سلاح‌های گوناگونی می‌ساخته‌است. در زمان یورش‌های تیموریان و جنگ‌های ایران و عثمانی، از سلاح‌های ساخت کرند یاد شده‌است. در استان کرمانشاه حدود ۲۲۷۰۰ هزار هنرمند صنایع دستی در ۶۰ رشته ثبت شده که از این میزان حدود ۱۲ هزار نفر در قالب ۲۸۸ کارگاه مشغول به فعالیت هستند.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "کرونا صنعت گردشگری را زمین‌گیر کرد/ «تنبور» جزو لاینفک آیین‌های مردم دالاهو است"، نوشته‌شده در ۲۲ دی ١٣۹۹؛ بازدید در ۲۲ دی ۱۳۹۹. همچنین چهار شهرستان استان کرمانشاه در زمینهٔ صنایع دستی دارای نشان ثبت هستند و چهار بازارچهٔ دائمی و ۱۰۰ فروشگاه صنایع دستی نیز در استان کرمانشاه وجود دارد.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "پرواز کرمانشاه-سلیمانیه، خواستۀ اصلی گردشگران سلامت عراقی"، نوشته‌شده در ۲۶ مرداد ۱۴۰۱؛ بازدید در ۲۶ مرداد ۱۴۰۱.
استان کرمانشاه یکی از مراکز بافت فرش در ایران است. در سال ۱۳۹۹ این استان با بافت ۱۰۰ هزار متر مربع برابر با ۵ درصد از کل فرش دست‌بافت ایران جزو ۱۰ استان اول تولیدکنددهٔ فرش دست‌بافت در این کشور بوده‌است. قالی سنقر و کلیایی استان کرمانشاه از گونه‌های بسیار باکیفیت و معروف فرش دست‌بافت به‌شمار می‌آید. به‌طور کلی ۳۵ نقشه مختص به استان کرمانشاه شناسایی شده‌است. در نیمهٔ اول سال ۱۴۰۰ نزدیک به ۳۱ هزار بافنده در ۱۴۰ کارگاه متمرکز و غیرمتمرکز تولید فرش در استان کرمانشاه مشغول فعالیت بوده‌اند.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "سهم ۵ درصدی کرمانشاه از تولید فرش دستباف کشور"، نوشته‌شده در ۲۰ آبان ۱۴۰۰؛ بازدید در ۲۰ آبان ۱۴۰۰.
صنایع دستی ساخته‌شده با چوب به دلیل وجود جنگل‌ها و درختان زیاد از دیرباز در استان کرمانشاه رونق داشته‌است. از مهر ۱۴۰۰ آکادمی چوب کرمانشاه به عنوان دفتر نمایندگی سازمان روز جهانی چوب در این استان تأسیس شده که صنایع دستی مربوط به چوب همچون منبت‌کاری و پیکرتراشی با چوب را آموزش می‌دهد.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "افتتاح آکادمی چوب در کرمانشاه/اینجا چوب‌های پوسیده روح می‌گیرند"، نوشته‌شده در ۷ مهر ۱۴۰۰؛ بازدید در ۸ مهر ۱۴۰۰.
حصیربافی از دیگر صنایع دستی رایج در استان کرمانشاه است که به صورت عمده در شهرستان قصر شیرین صورت می‌گیرد.خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا): "کارگاه حصیربافی برای روستاییان قصرشیرینی برپا شد"، نوشته‌شده در ۲۶ دی ۱۳۹۴؛ بازدید در ۸ مهر ۱۴۰۰. حصیربافی قصر شیرین با استفاده از شاخه‌های جوان پاجوش درخت خرما انجام می‌شود که در زبان کُردی به آن «فَسیل» گفته می‌شود.پورشفیع، ۱۳۷۴: ص ۸۸.
در منطقهٔ هورامان صنایع دستی همچون ارغوان‌بافی، مرس‌بافی، تولید لباس‌های کُردی، سفال‌گری و ساخت زیورآلات کُردی رواج دارد. همچنین شهر نودشه در شهرستان پاوه به عنوان شهر ملی گیوه ایران ثبت شده‌است.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "اطلس صنایع دستی اورامانات تدوین می‌شود"، نوشته‌شده در ۲۰ شهریور ۱۴۰۰؛ بازدید در ۲۰ شهریور ۱۴۰۰.
کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در استان کرمانشاه ۴۰ مرکز دارد که ۳۶ مرکز آن ثابت، سه مرکز پستی و یک مرکز سیار است. در ۲۴ مهر ۱۴۰۱ سرپرست این مؤسسه در استان کرمانشاه از وجود ۱۸ هزار عضو فعال و عضویت ۸ تا ۱۰ درصد کودکان و نوجوانان استان کرمانشاه در مراکز کانون پرورش فکری خبر داد.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "عضویت ۱۰ درصد کودکان و نوجوانان کرمانشاه در مراکز کانون پرورش فکری‌"، نوشته‌شده در ۲۴ مهر ۱۴۰۱؛ بازدید در ۲۴ مهر ۱۴۰۱.
از جمله ورزش‌هایی که به صورت سنتی تا قبل از دوران مدرن در استان کرمانشاه رایج بوده و در فرهنگ مردم این منطقه ریشه دارد و در دوران نوین نیز تداوم یافته‌است، می‌توان به کوهنوردی و صخره‌نوردی، سوارکاری و اسب‌دوانی، کشتی کهن کُردی (زوران)، ورزش پهلوانی، شمشیربازی و تیراندازی اشاره کرد.سلطانی، ۱۳۷۴: ص ۲۴۰–۲۲۳.
برخی بازی‌ها و ورزش‌های کهن در استان کرمانشاه با قدمت بسیار طولانی وجود دارند که ریشه در فرهنگ کهن و باستانی مردم کُرد این منطقه دارند. این بازی‌ها گاه به کودکان اختصاص دارند و گاه همچون زوران تفریحات بزرگسالان بوده‌اند. دختران و پسران بازی‌های متفاوتی انجام می‌داده‌اند، هرچند برخی بازی‌ها میان هر دو مشترک بوده‌است. بازی‌های یکسان ممکن است در مناطق مختلف استان یا دیر نقاط کردستان نام‌های متفاوتی داشته‌باشند. تاکنون بخش کمی از این بازی‌ها مستندسازی و ثبت شده‌اند.سلطانی، ۱۳۷۴: ص ۲۲۳–۲۱۶. از سال ۱۳۸۴ فدراسیون ورزش روستایی و بازی‌های بومی راه‌اندازی شده و ضمن ساخت خانه‌های ورزش در روستاها، «سازمان لیگ ورزش روستایی و بازی‌های بومی محلی» را نیز راه‌اندازی کرده‌است.همشهری آنلاین: "تشکیل فدراسیون ورزش‌های بومی و محلی ایدۀ خوبی است"، نوشته‌شده در ۲۳ فروردین ۱۳۸۸؛ بازدید در ۱۷ شهریور ۱۴۰۰. برای برخی از این بازی‌ها مانند هفت‌سنگ و چوب‌کشی به صورت نامنظم لیگ محلی در سطح استان برگزار شده‌است.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "برگزاری لیگ هفت سنگ در کرمانشاه"، نوشته‌شده در ۱۵ آبان ۱۴۰۰؛ بازدید در ۱۵ آبان ۱۴۰۰. همچنین تیم‌های «طناب‌کشی» و «هفت سنگ» استان کرمانشاه در لیگ برتر ورزش‌های سنتی شرکت می‌کنند.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "کرمانشاه در لیگ برتر ورزش‌های سنتی شرکت می‌کند"، نوشته‌شده در ۲۵ مرداد ۱۴۰۱؛ بازدید در ۲۶ مرداد ۱۴۰۱. برخی از این بازی‌ها به قرار زیر است.سلطانی، ۱۳۷۴: ص ۲۲۳–۲۱۶.
در سال تحصیلی ۱۴۰۰–۱۳۹۹ در استان کرمانشاه ۴٬۴۶۶ مدرسه وجود داشته که ۱۷٬۵۵۲ کلاس درس را در بر می‌گرفته‌است. تعداد کل دانش‌آموزان استان ۳۹۲٬۴۴۹ نفر بوده که از این میزان ۱۸۳٬۵۳۳ نفر دختر و ۲۰۸٬۹۱۶ نفر پسر بوده‌اند.شبکۀ ملی مدارس (رشد): "اطلاعات استان کرمانشاه"؛ بازدید در ۱۵ بهمن ۱۳۹۸. همچنین در سال تحصیلی ۱۴۰۲–۱۴۰۱ تعداد ۱۴۲ مدرسهٔ غیردولتی در استان کرمانشاه فعال بوده که ۴/۷ درصد دانش‌آموزان استان معادل بیش از ۱۷ هزار دانش‌آموز در این مدارس ثبت نام کرده‌اند.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "تنها ۴/۷ درصد دانش‌آموزان کرمانشاه در مدارس غیردولتی تحصیل می‌کنند"، نوشته‌شده در ۱۷ شهریور ۱۴۰۱؛ بازدید در ۱۷ شهریور ۱۴۰۱.
تا پایان سال تحصیلی ۱۴۰۰–۱۴۰۱ تعداد ۲۰۰ مدرسهٔ کانکسی در استان کرمانشاه وجود داشته‌است.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "کرمانشاه ۲۰۰ مدرسۀ کانکسی دارد"، نوشته‌شده در ۱۳ خرداد ۱۴۰۱؛ بازدید در ۲۹ آبان ۱۴۰۰. همچنین تا تیر ۱۴۰۲ سرانۀ فضای آموزشی مدارس در استان کرمانشاه ۶/۴ متر مربع بوده که از میزان این شاخص در سطح کشوری به اندازۀ ۱/۲ مترمربع بیشتر بوده‌است.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "۳۰ مدرسه توسط خیرین مدرسه‌ساز کرمانشاه در حال ساخت است"، نوشته‌شده در ۱۳ تیر ۱۴۰۲؛ بازدید در ۱۳ تیر ۱۴۰۲.
در اردیبهشت ۱۴۰۲ اعلام شد که در سال تحصیلی ۱۴۰۱-۱۴۰۲، حدود ۹۰ درصد دانش آموزان متوسطۀ دوم در استان کرمانشاه در رشته‌های نظری مشغول تحصیل بوده‌اند که ۴۹ درصد آن‌ها رشتۀ انسانی، ۴۱ درصد در رشته تجربی و ۱۰ درصد نیز رشتۀ ریاضی-فیزیک را برای ادامه تحصیل انتخاب کرده‌اند.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "به‌دنبال ارتقاء معدل دانش‌آموزان کلاس دوازدهمی‌ کرمانشاه هستیم"، نوشته‌شده در ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۲؛ بازدید در ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۲.
در اردیبهشت ۱۴۰۲ معاون آموزش متوسطه ادارۀ کل آموزش و پرورش استان کرمانشاه از پایین بودن معدل دانش آموزان کلاس دوازدهمی استان در امتحانات نهایی خبر داد و میانگین این نمره را در سال تحصیلی گذشته برای تمامی رشته‌ها ۱۰/۸۱ و در مورد دانش‌آموزان رشتۀ انسانی زیر ۱۰ و نمرۀ ۹ اعلام کرد. به گفتۀ این مقام مسئول یکی از دلایل این مسئله انتخاب رشتۀ دانش‌آموزان کرمانشاهی تحت فشار و تحمیل خانواده و عدم توجه به استعدادها و علایق دانش‌آموزان بوده‌است.
تأسیس دانشگاه در شهر کرمانشاه نخستین بار در سال ۱۳۲۷ در دستور کار کمیسیون فرهنگی مجلس شورای ملی قرار گرفت. اما این امر تا بهمن ۱۳۵۱ یعنی ۲۴ سال بعد به اجرا در نیامد.شیریان، محمدحسین. "تاریخ مطبوعات استان کرمانشاه (از سال ۱۳۲۴ ه‍.ق/۱۲۸۵ تا ۱۳۹۱ ه‍.ش)"، کرمانشاه: مؤلف، چاپ اول: ۱۳۹۲، ص ۲۰۵. نخستین نهاد آموزش عالی در استان کرمانشاه «مدرسهٔ عالی پرستاری ۲۵ شهریور کرمانشاه» بود که در سال ۱۳۴۴ فعالیت خود را با پذیرش دانشجو در مقطع کارشناسی ناپیوسته در رشتهٔ پرستاری در ساختمانی در چهارراه شیروخورشید شهر کرمانشاه آغاز کرد. در بهمن ماه سال ۱۳۵۱ دانشکدهٔ علوم کرمانشاهان شروع به فعالیت نمود که در سال ۱۳۵۳ به "دانشگاه رازی" تغییر نام داد. در سال ۱۳۵۴ دانشکدهٔ پزشکی دانشگاه رازی نیز تأسیس شد و مدرسهٔ عالی پرستاری کرمانشاه در آن ادغام شد. پس از انقلاب این آموزشگاه به عنوان بخشی از دانشگاه رازی به «آموزشگاه پرستاری و مامایی ۱۷ شهریور» و در سال ۱۳۶۱ نیز بار دیگر به «مجتمع آموزشی و پژوهشی کرمانشاه» تغییر نام داد. این دانشکده در سال ۱۳۶۴ از دانشگاه رازی منفک گردید و «دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه» نامیده شد و آموزشگاه پرستاری و مامایی نیز در سال ۱۳۶۶ با تغییر نام به «دانشکدهٔ پرستاری، مامایی، پیراپزشکی و بهداشت» به این دانشگاه ملحق شد.باشگاه خبرنگاران جوان: "دانشکدۀ پرستاری و مامایی کرمانشاه یکی از قدیمی‌ترین دانشکده‌های پرستاری و مامایی در کشور"، نوشته‌شده در ۱۴ بهمن ۱۳۹۴؛ بازدید در ۱۹ شهریور ۱۴۰۰. دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه نیز در سال ۱۳۶۷ تأسیس شد.
بنا بر آماری که در مهر ۱۳۹۱ منتشر شده‌است، در استان کرمانشاه ۶۰ مرکز آموزش عالی فعال بوده‌است. همچنین ۹۳ هزار و ۷۹۵ نفر دانشجو در استان مشغول به تحصیل بوده‌اند که این رقم برابر با ۲/۱ درصد دانشجویان کل ایران بوده‌است؛ بنابراین آمار استان کرمانشاه در رتبهٔ ۱۸ در میان استان‌های ایران از نظر پذیرش دانشجو قرار داشته‌است. از این تعداد، ۲۲/۶۴ درصد دانشجویان استان در مقطع کاردانی، بیش از ۷۰ درصد در مقطع کارشناسی، ۵/۳۶ درصد در مقطع کارشناسی ارشد و ۰/۵۵ درصد در مقطع دکترا مشغول به تحصیل بوده‌اند. همچنین تعداد اعضای هیئت علمی ۱۲۲۴ نفر بوده‌است.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "۲ درصد دانشجویان کشور در استان کرمانشاه تحصیل می‌کنند"، نوشته‌شده در ۴ مهر ۱۳۹۱؛ بازدید در ۲۳ شهریور ۱۳۹۶. مهم‌ترین مراکز آموزش عالی در استان کرمانشاه عبارتند از:
همچنین دانشگاه‌های آزاد و پیام نور شعبه‌هایی را در سایر شهرستان‌های استان دارند.
در پایان مرداد ۱۴۰۱ اعلام شد که در استان کرمانشاه ۴۱۹۵ اثر تاریخی شناسایی شده که از این تعداد ۲۱۴۴ اثر در فهرست آثار ملی، ۳۶ اثر در فهرست میراث طبیعی و و ۲ اثر (محوطهٔ بیستون و منظر فرهنگی هورامان) نیز در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده‌اند. همچنین از این تعداد آثار ثبت‌شده ۳۱ اثر در فهرست آثار منقول و ۷۸ اثر در فهرست میراث فرهنگی ناملموس قرار دارند.
استان کرمانشاه که دارای آب و هوای متنوعی در مناطق مختلف است در حدود ۷۷۰ چشمه و ۷۴ سرآب را در خود جای داده‌است که آن را بستر مناسبی برای رودخانه‌های فصلی و دائمی تبدیل کرده‌است.
بیش از نیمی از وسعت استان کرمانشاه را کوه‌های مرتفع پوشانده‌است. رشته کوه زاگرس، به صورت مجموعه‌ای از رشته‌های موازی، با دشت‌های مرتفع کوهستانی در بین آنها، پوشش گیاهی متنوعی به وجود آورده‌است.
۱. جنگل‌های بلوط ۲. جنگل‌های ون
بر اساس گزارش ادارهٔ شیلات استان کرمانشاه در سال ۱۳۸۵، تعداد ۴۱ رودخانه، ۸۳ سرآب و ۱۱۲ چشمه در این استان وجود داشته‌است.خان‌حسنی و دیگران، ۱۳۹۷، ص ۹۰. در مرداد ۱۳۸۵ اعلام شد که ۱۵ سد در استان کرمانشاه در حال اجرا و مطالعه است.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "هم‌اکنون ۱۵ سد در استان کرمانشاه در دست اجرا و مطالعه است/استاندار: با اتمام کار سدهای در حال مطالعه و ساخت، چهرۀ استان کرمانشاه متحول خواهد شد"، نوشته‌شده در ۱۷ مرداد ۱۳۸۵؛ بازدید در ۱۴ شهریور ۱۴۰۰.
تا ابتدای سال ۱۳۹۹ تعداد ۱۲ سد در استان کرمانشاه ساخته شده‌بود.همشهری آنلاین: "ذخیره بیش از یک میلیارد مترمکعب آب در سدهای کرمانشاه"، نوشته‌شده در ۱۹ فروردین ۱۳۹۹؛ بازدید در ۱۴ شهریور ۱۴۰۰.
به گفتۀ رئیس محیط زیست شهرستان کرمانشاه زمانی نزدیک به ۵۰۰ سراب در استان کرمانشاه وجود داشته‌است، اما تا اردیبهشت ۱۴۰۲ تنها حدود ۷۴ سراب آب دارد و مابقی به دلیل کم‌آبی خشک شده‌اند.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "کمتر از نصف هشیلان آب دارد/ احتمال خشک شدن سرآب نیلوفر و یاوری"، نوشته‌شده در ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۲؛ بازدید در ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۲.
در حال حاضر ۸ پناهگاه حیات وحش در استان کرمانشاه وجود دارد:
۱. بیستون ۲. نواه کوه ۳. کچل ۴.هشیلان ۵. بدر و پریشان ۶. بوزین ۷. مره‌خیل ۸. زله زرد
۱. آهو ۲. کل ۳. بز وحشی ۴. پلنگ ۵. خرس ۶. گربه وحشی ۷. شوکا ۸. خرگوش ۹. جوجه تیغی ۱۰. گراز
کوچ پرندگان مهاجر به استان کرمانشاه هر سال از نیمهٔ آبان آغاز می‌شود و این پرندگان معمولاً تا ماه بهمن در کرمانشاه می‌مانند. در آبان ۱۴۰۰ اعلام شد که به دلیل تغییرات اقلیمی و گرم شدن هوا، کوچ پرندگان از عرض‌های شمالی تغییر کرده و دیرتر آغاز می‌شود. مبدأ بیشتر پرندگان مهاجر به کرمانشاه از عرض‌های شمالی و مناطقی همچون اروپا و قسمتی از روسیه است. یکی از مهم‌ترین فرودگاه‌های پرندگان مهاجر در استان کرمانشاه تالاب هشیلان است که پرندگانی مانند غاز خاکستری، اگرت، حواصیل، سرسبز و … هر ساله به آن مهاجرت می‌کنند. ادارهٔ محیط زیست استان کرمانشاه هر ساله از اوایل ماه دی ماه سرشماری این پرندگان را آغاز می‌کند که این فرایند حدود یک ماه ادامه دارد.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "پای پرندگان مهاجر کم‌کم به کرمانشاه باز می‌شود"، نوشته‌شده در ۹ آبان ۱۴۰۰؛ بازدید در ۹ آبان ۱۴۰۰.
همچنین بر اساس مطالعه‌ای که نتایج آن در سال ۱۳۹۲ منتشر شده، تعداد گونه‌های گیاهی استان کرمانشاه ۱٬۱۱۵ گونه متعلق به ۹۳ تیرهٔ گیاهی بوده، که از این مجموعه ۱۳۲ گونه انحصاری ایران و ۱۱ گونه انحصاری استان کرمانشاه بوده‌است. ۱۲۴ گونه نیز در گروه گیاهان کمیاب آسیب‌پذیر در معرض خطر جای دارند.
در استان کرمانشاه بیش از ۱۴۰ گونهٔ گیاهی خودرو شناسایی شده‌است که از جملهٔ آن‌ها می‌توان به کنگر، موسیر، سماق، ریواس، آنغوزه، پیچک، سورانه، چَویر (چنور)، زو (کندل کوهی)، باریجه، گنور (آوندل)، علف گاوزبان، زیره، آویشن و … اشاره کرد.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "کرمانشاه ۱۴۰ گونۀ گیاهی شناسایی‌شده دارد"، نوشته‌شده در ٢ مهر ١٣۹۹؛ بازدید در ۲ مهر ۱۳۹۹. به دلیل خطر انقراض این گونه‌ها اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کرمانشاه هرساله برخی از آن‌ها را در شهرستان‌های مختلف استان کشت می‌کند.خبرگاری دانشجویان ایران (ایسنا): "خطرانقراض در کمین گونه‌های گیاهی/ ۳۵۰۰ هکتار در کرمانشاه زیر کشت گیاهان دارویی می‌رود"، نوشته‌شده در ۲۲ آبان ۱۴۰۰؛ بازدید در ۲۲ آبان ۱۴۰۰.
کرمانشاه ۱/۴۵ درصد مساحت کل ایران را تشکیل داده و ۲/۴۴ درصد از جمعیت کشور را نیز در خود جای داده‌است.
بنابر آمار سال ۱۳۹۷ نیروی کار مولد استان برابر با ۷۱ درصد جمعیت استان بوده‌است. این در حالی است که نرخ ولادت استان کرمانشاه در سال ۱۳۹۶ برابر با ۱۷ در ده هزار نفر بوده که ۱/۸ نفر کمتر از نرخ کشوری با عدد ۱۸/۸ بوده‌است. روند کاهش نرخ ولادت در استان کرمانشاه از سال ۱۳۹۳ آغا شده و از سال ۱۳۹۴ نیز نرخ وفات سیر افزایشی به خود گرفته‌است. در سال ۱۳۹۶ نرخ وفات استان برابر با ۵/۸ وفات در هر هزار نفر بوده که بالاتر از نرخ کشوری با عدد ۴/۸ بوده‌است.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "جمعیت کرمانشاه از پیک "جوانی" عبور کرده‌است"، نوشته‌شده در ۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۷؛ بازدید در ۱۰ خرداد ۱۳۹۷.
در سال ۱۳۹۶ نرخ رشد استان استان ۱/۱ بوده‌است. همچنین بنابر سرشماری ۱۳۹۵، استان کرمانشاه به لحاظ رتبه سالمندی (افراد بالای ۶۵ سال) در رتبه یازدهم کشور قرار دارد. به‌طور کلی و با توجه به نرخ رشد پایین و نیز مهاجرت بالا، جمعیت استان کرمانشاه به سمت کاهش و نیز پیرشدن حرکت می‌کند.
بر اساس آمارهای سال ۱۳۹۶ همچنین سن امید به زندگی در استان کرمانشاه در میان مردان ۷۱/۲۹ سال و در میان زنان حدود ۷۴ سال بوده‌است.