moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
عثمان در ۶ آوریل ۱۹۱۷ در شهر اسماعیلیه در مصر در یک خانواده فقیر به دنیا آمد. وضعیت وی پس از درگذشت پدرش در سال ۱۹۲۰ بدتر شد. وقتی عثمان سه ساله بود، برادر بزرگتر او، محمد، برای تأمین درآمد پایدار برای حمایت از خانواده، ترک تحصیل کرد. در دوران کودکی، عثمان اغلب مجبور بود برای تأمین درآمد، اضافی کار کند. پس از اتمام دوره دبیرستان، عثمان برای ادامه تحصیل در رشته مهندسی عمران به قاهره رفت. عثمان در سال ۱۹۴۰ با لیسانس مهندسی عمران فارغ‌التحصیل شد. وی سپس به زادگاه خود، اسماعیلیه بازگشت. او به مدت ۱۸ ماه با عموی مادری خود که یک پیمانکار بی سواد اما زرنگ و دانا بود، کار کرد.
بلعید عبدالسلام (؛ زادهٔ – درگذشته ۲۷ ژوئن ۲۰۲۰) سیاست‌مدار اهل الجزایر بود. وی به عنوان نخست‌وزیر الجزایر از ژوئیه ۱۹۹۲ تا اوت ۱۹۹۳ خدمت کرده‌است.
بلعید عبدالسلام در ۲۰ ژوئیه ۱۹۲۸ در دهامشه در نزدیک استان سطیف متولد شد.
بلعید عبدالسلام در ۲۷ ژوئن ۲۰۲۰، در سن ۹۱ سالگی در بیمارستان نظامی عین نعجه در شهر الجزیره درگذشت.https://www.algerie-eco.com/2020/06/27/deces-de-lancien-chef-du-gouvernement-belaid-abdessalam/
توماس جی. سامولیان (؛ زادهٔ ) زبان‌شناس، و پدیدآور ارمنی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا است.
سورن باردوغی آقابابیان (؛ – ) متخصص ادبیات، منتقد ادبی، و نقد اهل ارمنستان بود.
شاهن گئورگی خاچاطریان ( ) ( - ) متخصص هنری اهل ارمنستان و رئیس موزه آرشیل گورکی در واغارشاپات بود.
وی برندهٔ جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۱۹۹۸) شد.
سامول کی. شوکوریان (؛ زادهٔ ) دانشمند رایانه و مهندس اهل ارمنستان است. در سال ۱۹۷۲ از دانشگاه پلی‌تکنیک ارمنستان فارغ‌التحصیل شد. وی از سال ۱۹۹۶ عضو فرهنگستان ملی علوم ارمنستان می‌باشد.
کارن گئورگی خاچاتریان (؛ زادهٔ ) نویسنده، دانشمند و چهره اجتماعی اهل ارمنستان است.
کارن خاچاتریان فارغ‌التحصیل رشته مهندسی معدن از انستیتو پلی‌تکنیک ایروان در سال ۱۹۸۴ می‌باشد. او تحصیلات تکمیلی مقطع کارشناسی ارشد و دکترای خود را در به پایان رساند. پس از پایان تحصیلات، کارن خاچاتریان به تدریس در دانشکده مهندسی معدن ایروان پرداخت و در سال ۱۹۹۱ به عنوان عضو هیئت علمی دانشگاه انتخاب شد. کارن خاچاتریان در سال ۱۹۹۲ به همراه خانواده خود به ایالات متحده آمریکا مهاجرت نمود. پس از مهاجرت، او تحصیلات علمی و فعالیت‌های پژوهشی خود را در دانشگاه‌های متعددی از جمله دانشگاه پلی تکنیک کالیفرنیا ادامه داد. کارن خاچاتریان علاوه بر زمینه‌های علمی و مهندسی در زمینه‌های هنری و ادبی به خصوص نویسندگی فعالیت‌های فراوانی داشته‌است و تاکنون جوایز ادبی فراوانی از انجمن‌های ادبی مشهور روسیه و ارمنستان کسب نموده‌است. کارن خاچاتریان همچنین مدیر و مسئول وبسایت خبری و ادبی خاچکار می‌باشد.
ایوان گئورگیان (؛ – ) جراح اهل ارمنستان بود.
از دانشگاه پزشکی دولتی ایروان فارغ‌التحصیل شد. در جریان جنگ جهانی دوم گئورگیان جراح نظام نمود و در سال ۱۹۴۳ به عنوان جراح ارشد بیمارستان نظامی ایروان خدمت نمود. بین سال‌های ۱۹۵۲ تا ۱۹۷۹ میلادی وی رئیس دانشکده جراحی دانشگاه پزشکی دولتی ایروان بود. در سال ۱۹۶۲ به عضویت فرهنگستان ملی علوم ارمنستان درآمد. نشان پرچم سرخ به وی اعطا گردید.
آرتسرون هوهانیسیان (؛ زادهٔ ) استراتژیست نظامی اهل ارمنستان است.
روبن واروسی زاریان ( ; زاده – درگذشته ) متخصص تئاتر، تاریخ‌نگار هنر و استاد دانشگاه اهل کشور ارمنستان بود. وی در سال ۱۹۳۶ از دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل شد. از سال ۱۹۵۸ وی مدیر انستیتو هنر ارمنستان شوروی بود.
آلوارد پتروسیان (؛ زاده – درگذشته ) سیاستمدار، و نویسنده اهل ارمنستان بود.
وی سه دوره بین سال‌های ۱۹۹۹ تا ۲۰۱۲ به عنوان نماینده در مجلس ملی جمهوری ارمنستان حضور داشت. آلوارد پتروسیان در فدراسیون انقلابی ارمنی عضویت داشت. مدال مارشال باقرامیان در ۱۹۹۷ به وی اعطا گردید.
گارگین دوچیان (؛ ؛ – ) پدیدآور، جانورشناس، و نویسنده ارمنی‌تبار اهل ترکیه بود.
آناتولی نیکوغایوسی ایرامجیان (؛ ؛ زاده – درگذشته ) کارگردان فیلم، فیلم‌نامه‌نویس، نویسنده، هنرپیشه، آهنگساز، و تهیه‌کننده فیلم ارمنی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا بود.
دیانا ناتالیسیو (؛ زادهٔ – درگذشتهٔ ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۱) یک سرپرست دانشگاهی آمریکایی و رئیس دانشگاه تگزاس در ال پاسو (UTEP) بود. وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون برنامه فولبرایت شده‌ بود‌.
هسکل مونرو (; – ) یک استاد دانشگاه آمریکایی بود که از ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۷ رئیس دانشگاه تگزاس در ال پاسو (UTEP) و از ۱۹۸۷ تا ۱۹۹۳ رئیس دانشگاه میزوری بود.
آبکار دبیر (؛ با نام اصلی آبکار توخاتتسی زادهٔ حدود ۱۵۲۰ - درگذشته حدود ۱۵۷۲) چاپگر و کشیش اهل ارمنستان است.
وی تایپوگرافی را در ونیز آموخت و در ۱۵۶۷م. در استانبول، چاپ فشاری را دایر نمود.
ووسکان یروانتسی (؛ زاده ۱۶۱۴ - درگذشته ۱۶۷۴) یکی از نخستین چاپگران کتاب ارمنستان در بین سال‌های ۱۶۴۰ تا ۱۶۶۶ بود. وی در ۱۳ اکتبر ۱۶۶۸ کتاب مقدس در آمستردام به چاپ رساند؛ که گمان می‌رود یکی از بهترین نمونه‌های قدیمی صنعت چاپ ارمنی بوده‌است.
گریگور مارزوانتسی (؛ زاده ۱۶۶۲ – درگذشته ۱۷۳۰) یک چاپگر کتاب و حکاک اهل ارمنستان بود که در بین سال‌های ۱۷۰۵ تا ۱۷۳۰ فعال بود. کمک به تأسیس صنعت چاپ ارمنستان به او نسبت داده می شود.
وارلام آلکساندرویچ آوانسوف (؛ ؛ – ) انقلابی بلشویک و سیاستمدار کمونیست ارمنی‌تبار اهل اتحاد شوروی بود.
وی در سال ۱۸۸۴ با نام اصلی سورن کاراپتی مارتیروسیان () در ابلاست قارص در یک خانواده ارمنی به دنیا آمد. در زمان تحصیل به فدراسیون انقلابی ارمنی پیوست. در سال ۱۹۰۱ به عضویت حزب سوسیال دموکرات هنچاکیان درآمد. آوانسوف در سال ۱۹۰۳ عضو حزب سوسیال دموکرات کارگری روسیه شد. بین سال‌های ۱۹۰۷ تا ۱۹۱۳ در سوئیس در دانشگاه زوریخ تحصیل نمود. وی برندهٔ جوایزی همچون نشان پرچم سرخ شده‌است.
ایسرائیل آوری (; ؛ ۱۶۵۸ – ۱۷۱۱) یک فرد انقلابی اهل ارمنستان بود. وی یک چهره برجسته در جنبش آزادی‌بخش ملی ارمنی به‌شمار می‌رود.
سمبات بورویان شناخته شده با نام ماخلوتو (؛ زاده ۱۸۷۵ – درگذشته ۱۹۵۶) فرد نظامی اهل ارمنستان بود.
وی با نام اصلی سمبات بورویان به دنیا آمد تحت عنوان ژنرال سمبات نیز شناخته می شود وی یک فدایی ارمنی در جریان بود. وی همچنین به خاطر حضورش در جنگ ها در کنار ژنرال آندرانیک اوزانیان نیز شناخته می شود
سمبات در ۱۸۷۵ در شهر موش به دنیا آمد. در زمان کودک توسط والدینش برای فراگیری تحصیلات ابتدایی به صومعه کاراپت مقدس، موش فرستاده شد.در طول این دوره سمبات با مسئله ارمنی آشنا گشت.
میهران دامادیان (؛ ۱۸۶۳ – ۱۹۴۵) مبارز آزادیخواه، کنشگر سیاسی، نویسنده و آموزگار اهل ارمنستان بود.
دامادیان در کالج موراد-رافائلیان مرتبط با کلیسای کاتولیک ارمنی در ونیز، ایتالیا تحصیل نمود. وی سپس به عنوان معلم در ناحیه ساسون به تدریس پرداخت. در سال ۱۸۹۴ همراه با موراد بزرگ را رهبری نمود. وی دستگیر شد و به زندان منتقل شد جایی که زندانبان پاهای وی را برای جلوگیری از فراری احتمالی شکستند. وی دست بسته به کنستانتینوپل فرستاده شد و برای مدتی در آنجا زندانی بود. میهران دامادیان کنشگر سرشناس حزب سوسیال دموکرات هنچاکیان بود. دامادیان مذاکره‌کننده ارشد با مقالات فرانسوی بود. به عنوان مذاکره‌کننده پیشنهاد نمود که دولت فرانسه مأموریت استقلال کیلیکیه را در سال ۱۹۲۰ به عهده بگیرد.Armenian Library & Museum of America to Honor the Forgotten Heroes of the Armenian Legion - The Armenian Reporter در ۵ اوت ۱۹۲۰ دامادیان استقلال کیلیکیه را به عنوان یک جمهوری خودمختار ارمنی تحت حمایت فرانسه اعلان نمود. وی در مسیر کوهستانی به آدانا از دست چریک‌های ترک گریخت. نوه بزرگ وی جرالد پاپازیان، کارگردان تئاتر و اپرا و هنرپیشه می‌باشد.
آرشاک ورامیان (؛ – ) یک سیاستمدار و فرد انقلابی ارمنی‌تبار اهل امپراتوری عثمانی بود.
وی بیش از محاصره وان کشته شد.
آوان یوزباشی (; حدود ۱۶۷۰ – ۱۷۳۵) فرد نظامی اهل ارمنستان بود.
گریگور آمیریان (؛ ۲۰ ژوئن ۱۸۸۸ – ۱ اوت ۱۹۶۴) سیاست‌مدار و نظامی اهل ارمنستان بود که در تأسیس اولین جمهوری ارمنستان شرکت جست. وی از بازماندگان نسل‌کشی ارمنی‌ها بود.
تومان تومانیان (؛ زاده ۱۸۷۹ – درگذشته ۱۹۰۶) فدایی ارمنی که در جنبش آزادی‌بخش ملی ارمنی شرکت جست.
تومان تومانیان در سال ۱۸۷۹ در شوشی در امپراتوری روسیه به دنیا آمد و تحصیلات ابتدایی خویش را در همان‌جا انجام داد. وی یکی از همکلاسی‌های انقلابی سرشناس، گارگین نژده بود. تومانیان زمانی که شروع به انتشار روزنامه Kokon در شوشی نمود در سرتاسر قره‌باغ شناخته شد. وی در جمع‌آوری نیروهای داوطلبانه در ارمنستان غربی نقش مهمی ایفا نمود. تومانیان در سال ۱۹۰۶ در یک درگیری کشته شد. شاعر آوتیک ایساهاکیان ترانه مشهور "Vorskan Akhper" را به تومانیان تقدیم نموده‌است
دوکوژگان یک طبقه‌بندی آرایه شناختی (آرایه) است که دربرگیرندهٔ همهٔ حشرات به جز کهن‌آروارگان می‌شود در آنها فک با دو لولا به نیام پوشینه سر (dicondyl) متصل شده‌است که در مقابل با صورت اصلی اتصال فک پایین با یک مفصل گلوله ای منفرد است (monocondyl).
Dicondylia از یونانی "Di" معنای "دو" و "Kondylos" معنای "کوژ"است.https://books.google.se/books?id=9IcmCeAjp6cC&pg=PA439&lpg=PA439&dq=Dicondylia+two+knuckle&source=bl&ots=Zp-IngP-7s&sig=_apnN66H4RmYWcXBY7DVIFj8FVw&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjM7svQ5_LbAhUhsqQKHS4KCYUQ6AEIeDAJ#v=onepage&q=Dicondylia%20two%20knuckle&f=false
لی میونگ-هی (؛ زادهٔ ) کارآفرین و سرمایه‌دار اهل کره جنوبی است، که بعنوان رئیس هیئت مدیره شرکت شینسگائه فعالیت می‌کند.
تونی آبویانتس (؛ – ) کارگردان فیلم اهل ارمنستان بود.
وی در ۲۱ ژانویه ۱۹۲۸ در کراسنودار به دنیا آمد و در ۱۰ نوامبر ۱۹۹۲ در سن ۶۴ سالگی در پاریس درگذشت.
مامیکون مناتساکانیان (؛ زادهٔ ۱۹۴۲) ریاضی‌دان، و استاد دانشگاه اهل ارمنستان است.
گاریک مارتیروسیان (؛ زادهٔ ) کمدین، شومن، مجری تلویزیون، هنرپیشه، متخصص اعصاب، روان‌درمانی، مجری، و شوخی اهل ارمنستان است.
گئورگ خاچاتریان (؛ ۱۹۳۶ – ۱۹۹۶) مهندس اهل ارمنستان بود.
ایوان میکویان (; – ) مهندس سازه اهل ارمنستان شوروی بود.
وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون جایزه دولتی اتحاد شوروی و نشان انقلاب اکتبر شده‌است.
Order of the Badge of Honour 1965نشان انقلاب اکتبر 1974جایزه دولتی اتحاد شوروی 1981, 1988
اسکار اچ. بانکر (؛ ۱۸۹۵ – ژانویه ۱) مخترع ارمنی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا بود.
اسکار اچ. بانکر در سن ۸۹ سالگی درگذشت.
آرائیک ژورایی تونیان (؛ زادهٔ ) حقوق‌دان اهل ارمنستان است. وی از دانشگاه دولتی مسکو فارغ‌التحصیل شد. مدال مخیتار گش به وی اعطا گردیده‌است.
آلوینا بالابکی گیولیومیان (؛ زادهٔ ) حقوقدان اهل ارمنستان است.
ویگن سارگسیان (؛ ؛ زادهٔ ) سیاست‌مدار اهل ارمنستان که از ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۸ در کابینه سرژ سارگسیان به عنوان وزیر دفاع خدمت نمود. وی برندهٔ جوایزی همچون نشان شوالیه ملی لیاقت و مدال موسس خورناتسی مدال آندرانیک اوزانیان شده‌است.
همایاک بابایان (؛ ۱۵ اوت ۱۹۰۱ – ) فرد نظامی اهل ارمنستان بود.
وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون نشان لنین، قهرمان اتحاد شوروی، و نشان پرچم سرخ شده‌است.
واهه آوتیان (؛ ؛ – ) یک پزشک گوش و حلق و بینی و فرد نظامی اهل ارمنستان بود.
وی در ۲ اوت ۱۹۷۹ به دنیا آمد و در ۲۹ ژوئن ۲۰۱۲ درگذشت.
آندری گاوریلوف ( ؛ زادهٔ ) نوازنده پیانو کلاسیک روس-ارمنی‌تبار اهل سوئیس است. وی از سال ۱۹۷۴ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
از او می توان به عنوان یکی از تکنیکترین پیانیست های روسیه نام برد. ی
فرد آقاباشیان (؛ زادهٔ در مودستو، کالیفرنیا – درگذشتهٔ در آلامو، کالیفرنیا) اتومبیل‌ران فرمول ۱ ارمنی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا بود.
خاچاطور تارونه‌تسی () شاعر، موسیقی‌دان، و چهره مذهبی اهل ارمنستان که در سده‌های ۱۲ تا ۱۳ میلادی می‌زیسته و تعدای از مناجات‌های کلیسای حواری ارمنی در دوره قرون وسطایی را وی سروده‌است.
آشکار است که وی در تارون به دنیا آمده‌است و در دوران ارمنستان زاکاری در ارمنستان شرقی سکنی گزیده‌است.
سرگئی بابایان (؛ زادهٔ ) نوازنده پیانو، و مربی موسیقی اهل ارمنستان است.
سرگئی مانوکیان (؛ زادهٔ ) آهنگساز اهل ارمنستان است.
واهرام اوهانی بابایان (؛ زادهٔ ) آهنگساز، نوازنده پیانو و نظریه‌پرداز موسیقی اهل ارمنستان است.
وی در ۱ ژانویهٔ ۱۹۴۸ در ایروان به دنیا آمد و از کنسرواتوار دولتی کومیتاس ایروان فارغ‌التحصیل شد. بابایان از سال ۱۹۷۲ عضو اتحادیه آهنگسازان اتحاد شوروی بود. در سال ۲۰۰۹ برای «کوارتت زهی لایپزیگ» جایزه واهان تکیان را «اتحادیه فرهنگی تکیان» دریافت نمود. وی همچنین برنده جوایزی همچون مدال طلای وزارت فرهنگ جمهوری ارمنستان در سال ۲۰۱۱ و در سال ۲۰۱۴ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՊԱՏՎԱՎՈՐ ԿՈՉՈՒՄՆԵՐ ՇՆՈՐՀԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ شد.
واچه آرتاشسی هوسپیان (؛ – ) نوازنده دودوک و هنرمند محبوب شناخته شده اهل ارمنستان بود.
وی در سال ۱۹۵۱ از کنسرواتوار رومانوس ملیکیانایروان فارغ‌التحصیل شد. در سال ۱۹۴۵ وی به عنوان یک موسیقی‌دان محبوب شروع به اجرای موسیقی فولک و عامه‌پسند ارمنی در رادیو ایروان نمود. وی برای ترانه‌هایی همچون «Էստոնական Երգ» (سروده واهان دریان)، «Իրիկնաժամին» (سروده سیلوا کاپوتیکیان)، «Երեքնուկ» (سروده بارویر سواگ) و دیگران آهنگسازی نمود. وی همچنین در تورهای ارمنستان، اتحاد شوروی و جهانی اجراهای زنده داشته‌است. همراه با آندرانیک آسکاریان بخش‌های دودوک ترانه «The Feeling Begins» از آلبوم موسیقی «مصاحب» Passion ساخته پیتر گابریل برای فیلم آخرین وسوسه مسیح (فیلم)، مارتین اسکورسیزی را اجرا نمود.LastFM: Vache Hovsepyan biography
آرا توروسیان (؛ زادهٔ ) تهیه‌کننده موسیقی، و آهنگساز اهل ارمنستان است.
عشق در بیست سالگی () یک فیلم درام به کارگردانی فرانسوا تروفو، شینتارو ایشیهارا، مارسل افولس، و آندری وایدا است که در سال ۱۹۶۲ منتشر شد.
آرشاک آبگاری آدامیان (; – ) رهبر ارکستر، آهنگساز، منتقد هنری و آموزگار اهل ارمنستان بود. وی در بین سال‌های ۱۹۲۶–۱۹۲۴ مدیر و کارگردان هنری ارکستر فیلارمونیک ارمنستان بود.
آدامیان پیانو و آهنگسازی را در در برلین در بین سال‌های ۱۹۰۴ تا ۱۹۰۶ آموخت و سپس از دانشکده حقوق دانشگاه دولتی سن پترزبورگ فارغ‌التحصیل شد. از سال ۱۹۲۴ تا ۱۹۲۶ رئیس کنسرواتوار ایروان بود سپس به عنوان استاد در کنسرواتوار لنینگراد فعالیت نمود.
داویت هاکوبی خانجیان (; – ) رهبر ارکستر، و نوازنده پیانو اهل ارمنستان بود.
خانجیان از والدینی به نام‌های هاکوب خانجیان و تاتویک سازانداریان در در ایروان به دنیا آمد. دپارتمان پیانو کنسرواتوار دولتی کومیتاس ایروان به پایان رسانید و سپس دپارتمان رهبر ارکستری همان کنسرواتور ثبت نام نمود. سپس وی در دانشگاه موسیقی و هنرهای نمایشی وین زیر نظر هانس سواروفسکی تحصیل نمود. از سال ۱۹۷۴ تا ۱۹۸۱ وی به عنوان رهبر هنری و رهبر اصلی ارکستر فیلارمونیک ارمنستان به فعالیت پرداخت. وی در در ایروان در سن ۴۰ سالگی درگذشت.
گای مانوکیان (Գի Մանուկյան زادهٔ 1976 در بیروت) موسیقیدان، آهنگساز، و نوازنده پیانو ارمنی‌تبار اهل لبنان است.
میکائل مُوسس مالونتسیان (؛ – ) رهبر ارکستر و موسیقی‌دان اهل ارمنستان بود. رهبر ارکستر فیلارمونیک ارمنستان بین سال‌های ۱۹۴۵ تا ۱۹۶۰ و ۱۹۶۶ تا ۱۹۶۷ میلادی بود.
وی در ۲۵ آوریل ۱۹۰۳ در باکو به دنیا آمد و از و کنسرواتوار مسکو فارغ‌التحصیل گشت. وی برندهٔ جوایزی همچون هنرمند مردمی ارمنستان شوروی (۱۹۵۶) شده‌است. وی در ۲۰ فوریهٔ ۱۹۷۳ در سن ۶۹ سالگی در ایروان درگذشت.
ویلیام وینر (؛ زادهٔ ) موسیقی‌دان یهودی‌تبار اهل ارمنستان است.
هُوْهانِس ایماستاسر ( یا هُوْهانِس سارکاواگ ؛ ۱۰۴۵ – ۱۱۲۹) محقق قرون وسطی اهل ارمنستان بود که در زمینه‌های فلسفه، الهیات، علوم پرورشی، کیهان‌شناسی، ریاضیات و ادبیات فعالیت می‌کرد. وی در صومعه هاقپات و صومعه ساناهین تحصیل نمود.
هوهانس ایماستاسر (سارکاواگ) که به «سوِفِستوس» به معنی دانا ملقب شده‌است در سده دوازدهم میلادی در عرصهٔ فلسفهٔ ارمنی از شهرت بسزایی برخوردار شد. وی که ژان سوفسطایی نیز خوانده می‌شود از شاعران و دانشمندان نامدار ارمنی است و در عرصهٔ تاریخ‌نگاری تیزدست به آفرینش نیز زده‌است. در نیمه سده یازدهم به دنیا آمد و در سال ۱۱۲۹ میلادی درگذشت و در صومعه هاقبات به خاک سپرده شد. سال‌های متمادی ذر مدرسهٔ صومعهٔ هاقبات به آموزگاری پرداخت. گنجینهٔ غنی از خود به یادگار گذاشته‌است که شامل آثار فلسفی و علمی ریاضیات و تقویم می‌شوند. وی صاحب ۱۷ اثر دربارهٔ تقویم است.
داویت آنهاقت () فیلسوف نوافلاطونی سده ششم میلادی اهل ارمنستان بود.
که در تاریخ و فلسفه ادبیات ارمنی از آغاز لقب آنهاقت به به معنی «شکست ناپذیر» به او داده شده‌است به مثابه پدر و بنیانگذار فلسفه ارمنی از چهره‌های برجسته و نامدار فرهنگ معنوی ارمنی به‌شمار می‌رود. داویت آنهاقت در اسکندریه که یکی از مراکز علمی-فرهنگی بزرگ عصر بود تحصیل کرده و در همان شهر نیز فعالیت‌های علمی-فلسفی خود را آغاز کرده‌است.
پوغوس-لوون زکیان (؛ زادهٔ ) ارمنی‌شناس، فیلسوف، استاد زبان و ادبیات ارمنی در دانشگاه کا فوسکاری ونیز، رم، دانشگاه استانبول، عضو آکادمی ونیز، عضو خارجی فرهنگستان ملی علوم ارمنستان است.
هونان مایراوانتسی (؛ ۶۵۰–۵۷۲) فیلسوف و الهی‌دان اهل ارمنستان بود.
گاگیک کاراپتیان (؛ زادهٔ ) شاعر، فیزیوتراپیست و استاد دانشگاه اهل ارمنستان است. وی عضو فرهنگستان علوم فنی پزشکی فدراسیون روسیه می‌باشد. کاراپتیان مدال چیژفسکی این فرهنگستان را کسب نموده است.
پاروناک هاروتیونی زلویان (؛ زادهٔ ) قلب‌شناس اهل ارمنستان است. تخصص وی در زمینه‌های فشار خون بالا و وقفه تنفسی در خواب می‌باشد.
بارویرْ آرشاویری هایریکیان (; ؛ زادهٔ ۵ ژوئیه ۱۹۴۹) سیاستمدار و آهنگساز اهل ارمنستان است. وی از نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری ارمنستان در سال ۲۰۱۳ بود.
گابریل افندی نورادونکیان (؛ ۶ نوامبر ۱۸۵۲ – ۱۹۳۶) دیپلمات و سیاستمدار ارمنی‌تبار اهل امپراتوری عثمانی که از ۱۹۰۸ تا ۱۹۱۰ به عنوان وزیر تجارت و از ۱۹۱۲ تا ۱۹۱۳ به عنوان وزیر امورخارجه امپراتوری عثمانی خدمت نمود.
آندریاس مارادی قوکاسیان (؛ زادهٔ ) تحلیلگر سیاسی اهل ارمنستان است. وی در سال ۱۹۹۴ از دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل شده‌است. قوکاسیان یکی از نامزدان در سال ۲۰۱۳ بود. در تاریخ ۲۱ ژانویه ۲۰۱۳، قوکاسیان شروع به اعتصاب غذا در مقابل ساختمان فرهنگستان ملی علوم ارمنستان در ایروان نمود. در ژوئیه ۲۰۱۶ در جریان بحران گروگان‌گیری ۲۰۱۶ ایروان وی دستگیر شد.
ادوارد شارمازانوف (؛ زادهٔ ) سیاستمدار یونانی‌تبار اهل ارمنستان است. وی از تاریخ ۲۰۰۷ تا تاریخ ۲۰۱۸ نماینده دوره‌های چهارم تا ششم مجلس ملی جمهوری ارمنستان بوده‌است.
وی در ۸ نوامبر ۱۹۷۵ در آلاوردی به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی علوم پرورشی ارمنستان فارغ‌التحصیل گشت. وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون مدال گارگین نژده، مدال مخیتار گش، مدال طلای یادبود فریتیوف نانسن و مدال یادبود نخست‌وزیر ارمنستان شده‌است.
گغام غاریبجانیان (؛ زادهٔ ) سیاست‌مدار و دیپلمات اهل ارمنستان است. وی نماینده دوره اول مجلس ملی جمهوری ارمنستان بوده‌است.
لوون زورابیان (؛ ؛ زادهٔ ) سیاست‌مدار اهل ارمنستان است.
در سال ۱۹۸۵ از دپارتمان فیزیک نظری دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل شد. وی بین سال‌های ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۱ در مؤسسه فیزیک ایروان به عنوان پژوهشگر فعالیت می‌کرد. تحقیقات خویش را که در باب ابرتقارن و نظریه میدان‌های کوانتومی انجام داده بود در غالب مقالاتی به چاپ رسانید. در سال ۱۹۸۸ در به فعالانه شرکت نمود. در سال ۱۹۹۱ به عنوان دستیار اولین رئیس‌جمهور ارمنستان لوون تر-پتروسیان برگزیده شد و در سال ۱۹۹۴ به عنوان سرپرست دفتر رسانه ای ریاست جمهوری برگزیده شد. در سال ۱۹۹۸ به دنبال استعفای لوون تر-پتروسیان وی نیز استفعا داد. وی از تاریخ ۲۰۱۲ تا تاریخ ۲۰۱۷ نمایندگی دوره پنجم مجلس ملی جمهوری ارمنستان را برعهده داشت.
رنزو روسلینی (؛ زادهٔ ) یک تهیه‌کننده فیلم، فیلم‌نامه‌نویس اهل ایتالیا است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به "ما، زنان" و "عشق در بیست سالگی" اشاره کرد.
روبن کارلنی میرزاخانیان (; ؛ زادهٔ ۱۹۵۹) چهره سیاسی و آموزشی، ویراستار، دکتر تاریخ، استاد اهل ارمنستان و چهره فرهنگی افتخاری جمهوری ارمنستان است. وی از دانشکده تاریخ دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل شده‌است.
آرشاک جامالیان (؛ ۱۸۸۲ – ۱۹۴۰) سیاست‌مدار اهل ارمنستان که از آوریل تا نوامبر ۱۹۲۰ در به عنوان وزیر ارتباطات در اولین جمهوری ارمنستان خدمت نمود.
وی در ۱۸۸۲ در گالاتسی به دنیا آمد و در ۱۹۴۰ در سن ۵۸ سالگی در پاریس درگذشت.
میکائل هوهانسی پاپاجانیان (؛ ۱۸۶۸ – ۱۹۲۹) سیاستمدار و دیپلمات اهل ارمنستان که به عنوان فرماندار ایروان خدمت نمود.
آلکساندر ینیکومیشان (؛ زادهٔ ) کنشگر سیاسی ملی‌گرا و روزنامه‌نگار اهل ارمنستان است.
واهان میناخوریان (؛ زاده ۱۸۸۴ – درگذشته ۱۹۴۶) سیاستمدار اهل ارمنستان بود. وی آخرین وزیر آموزش و پرورش در نخستین جمهوری ارمنستان بود.
وی در ۱۸۸۴ در گنجه به دنیا آمد و در ۱۹۴۶ در سن ۶۲ سالگی در بلگراد درگذشت.
دیران آلکسانیان (؛ – ) موسیقیدان، آهنگساز، و مربی موسیقی ارمنی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا بود.
وی در ۲ آوریل ۱۸۸۱ در کنستانتینوپل به دنیا آمد و در ۲۷ ژوئیه ۱۹۵۴ در سن ۷۳ سالگی در شامونی درگذشت.
کارینا پاسیان (؛ زادهٔ ) خواننده، ترانه‌سرا و نوازنده پیانو دومینیکی-ارمنی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا است. وی از سال ۲۰۰۳ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است. آلبوم نامزد دریافت جایزه گرمی رده بهترین آراندبی معاصر شد.
میکائل جرج "مایک" غولیان (; زاده ) خلبان قهرمان ملی آکروجت ارمنی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا است.
آوو ایوزیان (؛ ؛ زاده – درگذشته ) نوازنده پیانو و تولیدکننده سیگار برگ ارمنی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا بود.
لئون ردبون (؛ زادهٔ - درگذشته ) موسیقیدان، خوانندگی، ترانه‌سرا ارمنی‌تبار بود. وی بین سال‌های ۱۹۷۵ تا ۲۰۱۵ میلادی فعالیت می‌کرد.
وی با نام اصلی تیگران لوپالیان () در ۲۶ اوت ۱۹۴۹ در نیکوزیا، قبرس به دنیا آمد و در ۳۰ مهٔ ۲۰۱۹ سن ۶۹ سالگی در ، ایالات متحده آمریکا به علت زوال عقل درگذشت.
وانس نوریکی مارتیروسیان (؛ زادهٔ ) بوکسور حرفه‌ای ارمنی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا است.
هری ساسونیان (؛ زادهٔ ) همچنین معروف به هامبیگ ساسونیان () که ساعت ۹:۴۰ روز ۲۸ ژانویه ۱۹۸۲ ، کنسول ترکیه در لس آنجلس را ترور نمود و سپس در دادگاه به به حبس ابد محکوم شد. در سال‌های ۲۰۰۶ و ۲۰۱۰ دادگاه درخواست عفو وی را رد کرده‌است.
بارسق خاناچیان (؛ ؛ زاده – درگذشته ) رهبر و آهنگساز اهل ارمنستان بود.
بنی هین (؛ زادهٔ ) مجری تلویزیون، و نویسنده ارمنی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا است.
راب کارداشیان (؛ زادهٔ ) بازیگر تلویزیون، مدل (شخص)، و اهالی کسب‌وکار ارمنی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا است. وی از سال ۲۰۰۷ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
آرمن آلبرت آلچیان (؛ ؛ – ) اقتصاددان ارمنی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا و استاد دانشگاه دانشگاه کالیفرنیا، لس‌آنجلس بود.
وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون ۲۰۰۰ شده‌است.
واروژان هاکوپیان (؛ زادهٔ ) شطرنج‌باز دارنده عنوان استادبزرگ شطرنج اهل ارمنستان است که در ترکیب تیم ملی شطرنج ایالات متحده آمریکا در رقابت‌های المپیاد در سال‌های ۲۰۰۳ و ۲۰۰۶ موفق به کسب مدال برنز شد.
فرانکی قازاریان (؛ زادهٔ ) کشتی‌گیر کشتی حرفه‌ای ارمنی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا است.
کنی فلوریان (; ) ورزشکار هنرهای رزمی ترکیبی ارمنی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا است. وی بین سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۲ میلادی فعالیت می‌کرد.
دموس شاکاریان (؛ – ) یک کارآفرین پنتاکوستالیست و ارمنی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا بود. وی در سال ۱۹۵۱ سازمان مذهبی را بنیانگذاری نمود.
کریستیان دورمر (؛ زادهٔ ) یک هنرپیشه اهل آلمان است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به "عشق در بیست سالگی" اشاره کرد.
ورنر فینک (؛ – ) یک هنرپیشه، نویسنده، فیلم‌نامه‌نویس و کمدین اهل آلمان بود.
جرونیمو مِـینیر (؛ زادهٔ ۱۹۴۱) یک هنرپیشه اهل ایتالیا است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به "جنگ بزرگ"، "عشق در بیست سالگی و "اولین عشق" اشاره کرد.
ژان-فرانسوا آدام (؛ – ) یک هنرپیشه و کارگردان فیلم اهل فرانسه بود.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به "بوسه‌های دزدکی"، "عشق در بیست سالگی، و "راز" اشاره کرد.
ژورافتسه (به لاتین: Żurawce؛ تلفظ لهستانی: ) یک منطقهٔ مسکونی در لهستان است که در گمینا لوبچا کرولوسکا واقع شده‌است.
ووادیسواف کووالسکی (؛ ؛ – ) بازیگر اهل لهستان بود.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است، می‌توان به "سفرهای آقای کِـلِـکْسْ"، "مرشد و مارگاریتا"، "پوزنان ۵۶"، "قماری بالاتر از زندگی"، "عشق در بیست سالگی"، "کاتین"، "سامسون"، "پان تادئوش"، "رز کوچک"، "فرار از سینما لیبرتی" و "زندگی دوگانه ورونیکا" اشاره کرد.
کلودین بوشه (؛ – ) یک تدوین‌گر اهل فرانسه بود.
او با سینماگران نامداری چون میشل بوارون، فرانسوا اوزون و فرانسوا تروفو همکاری داشته‌است.
از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است می‌توان به "به پیانیست شلیک کن"، "ژول و جیم، عشق در بیست سالگی، پوست لطیف، عروس سیاه‌پوش، امانوئل" و "نقشه شیطانی دکتر فومانچو" اشاره نمود.
بانو مکبث سیبریایی () یک فیلم درام به کارگردانی آندری وایدا است که در سال ۱۹۶۲ منتشر شد. از بازیگران آن می‌توان به لیوبا تادیچ اشاره کرد.
الیورا مارکوویچ (؛ – ) یک هنرپیشه اهل پادشاهی یوگسلاوی بود.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به "نگاه خیره اولیس"، "بانو مکبث سیبریایی و "سرزمین موعود" اشاره کرد.
یک واکنش شیمیایی را واکنش خودکاتالیزی می‌گویند اگر یکی از محصولات واکنش خود یک فروکافت برای همان واکنش یا یک واکنش جفت باشد.Steinfeld J.I. , Francisco J.S. and Hase W.L. "Chemical Kinetics and Dynamics" (2nd ed. , Prentice-Hall 1999) p.151-2
یک مجموعه واکنش را زمانی می‌گوییم با هم خودکاتالیز اند که اگر شماری از آن واکنش‌ها محصولی تولید کنند که برای شماری دیگر از واکنش‌ها فروکافت باشد.
اگر ساده‌ترین واکنش خودکاتالیزی را به صورت زیر بنویسیم:
و معادله سرعت را برای یک واکنش اولیه به صورت زیر بنویسیم:
در این واکنش مولکول‌های گروه A با مولکول‌های نوع B اندرکنش دارد مولکول نوع A به نوع B تبدیل می‌شود و محصول نهایی شامل مولکول‌های نوع B اولیه و مولکول‌های نوع B تولیدی در طی واکنش است. نکتهٔ این واکنش این است که معادلات سرعت از سامانه غیرخطی پیروی می‌کنند. عبارت دوم در سمت راست با توان ۲ غلظت B تغییر می‌کند.
غلظت A و B بر حسب زمان به صورت زیر تغییر می‌کند:Moore J.W. and Pearson R.G. "Kinetics and Mechanism" (John Wiley 1981) p.26
منحنی این معادلات به صورت تابع سیگموئید است که برای واکنش‌های خودکاتالیزی بسیار معمول است. چنین واکنش‌هایی در آغاز بسیار کند اند چون کاتالیزگر کمی وجود دارد اما با افزایش فروکافت، سرعت واکنش نیز افزایش می‌یابد اما در نهایت دوباره سرعتش کم می‌شود چون غلظت واکنش دهنده‌ها کم شده‌است.
اگر منحنی غلظت واکنش دهنده‌ها یا محصولات از تابع سیگموئید پیروی کند آن واکنش می‌تواند یک واکنش خودکاتالیزی باشد.
چنین معادله‌های سینماتیکی می‌توانند برای هیدرولیز کاتالیزی اسید برخی استرها به کربوکسیلیک اسیدها و الکل‌ها کاربرد دارند. برای آغاز یک سازوکار کاتالیزی نیاز به دست کم یک اسید است. اگر چنین نیست واکنش باید از طریق روش‌های جایگزین بدون کاتالیزگر آغاز شود که معمولاً آهسته‌تر است. معادلات بالا برای سازوکار کاتالیزگر نشان می‌دهد که غلظت محصول اسیدی در نهایت صفر می‌ماند.
برانکا پتریچ (؛ زادهٔ ) یک هنرپیشه اهل صربستان است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به "بانو مکبث سیبریایی" و "جاسوس بالکانی" اشاره کرد.
دوشان رادیچ (؛ – ) یک موسیقیدان و آهنگساز اهل صربستان بود.
از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است می‌توان به "چنگیزخان" و "بانو مکبث سیبریایی" اشاره نمود.
الکساندر سکولوویچ (؛ – ) یک فیلم‌بردار اهل یوگسلاوی بود.
از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است می‌توان به "بانو مکبث سیبریایی" اشاره نمود.
دست‌سانی صفحه‌ای (Planar chirality) حالت خاص دست‌سانی است که در دو بعد می‌گنجد. دست‌سانی صفحه‌ای یک مفهوم ریاضیاتی است که در شیمی، فیزیک و علوم مرتبط کاربرد مانند ستاره‌شناسی، نورشناسی و فراماده دارد.
عشقی در آلمان () یک فیلم درام و جنگی به کارگردانی آندری وایدا است که در سال ۱۹۸۳ منتشر شد.
آرتور براونر (؛ زادهٔ ۱ اوت ۱۹۱۸ – درگذشته ۷ ژوئیهٔ ۲۰۱۹) یک تهیه‌کننده فیلم، و فیلم‌نامه‌نویس لهستانی‌تبار اهل آلمان بود.
از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است، می‌توان به "پیامد تلخ"، "هانوسن"، "شیطان از آکاساوا آمد"، "عشقی در آلمان"، "لاکی مرموز"، "نبرد برای رم" و "او با شور و هیجان کشت" اشاره نمود.
رولف هوخهوت (; ؛ زادهٔ – درگذشتهٔ ۱۳ مه ۲۰۲۰) نمایش‌نامه‌نویس، نویسنده و فیلم‌نامه‌نویس اهل آلمان بود.
از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است می‌توان به "عشقی در آلمان" اشاره نمود.
هانس نوینفلس (؛ زادهٔ — ) نویسنده، شاعر، لیبرتو، تهیه‌کننده فیلم و کارگردان نمایش اهل آلمان بود. از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است می‌توان به «"دستبرد به حرمسرا"» و اپرای «"خفاش"» اشاره نمود.
نویفلس که در کرفلد متولد شد، در جوانی نثر و شعر منتشر می‌کرد. او در ملاقات با ماکس ارنست تحت تأثیر قرار گرفت تا از منش او پیروی کند. او از ۱۹۶۱ تا ۱۹۶۴ در دانشگاه فنی فولک‌وانگ در اسن در رشته درام و کارگردانی به تحصیل پرداخت، او در دهه ۱۹۶۰در سمینار مکس راینهارت در وین شرکت کرد، جایی که با الیزابت تریسه‌نار ، آرتیست و همسر آینده‌اش آشنا شد. او در هایدلبرگ، دارمشتات، بازل، کلن، و از سال ۱۹۷۲ در تئاتر فرانکفورت، کار کرد، جایی که همراه با پیتر پالیتزش به صورت رمزگذاری (تئاتر مشارکت) را شکل داد. وی در دهه ۱۹۷۰ به سرعت خود را به عنوان یکی از نمایندگان برجسته تئاتر رژیت آلمان تثبیت کرد. او با دعوت شدن به سالن‌های برجسته‌ای مانند تئاتر بورگ اغلب تولیداتش مورد بحث قرار می‌گرفتند. نویفلس با بازیگران مشهوری از جمله کلاوس ماریا براندوئر و آن بننت با کارگردانی کلایستس پنته‌سیلی در تئاتر شیلر در برلین و با تریس‌نار در نقش اصلی با برنهارد مینتی یک رؤیای نیمه شب تابستان شکسپیررا را اجرا کرد. او در تئاتر بورگ، دختر کوچک اهل هایلبرون اثر کلایست و لولو در خانه بازی زوریخ ودکایند را کارگردانی کرد.از ۱۹۸۶ تا ۱۹۹۰، نویفلس مدیر کل در فولکسبونه برلین بود.
در حین تحصیل در وین، نوینفلس با بازیگر اتریشی الیزابت تریسه‌نار آشنا شد و متعاقباً با او ازدواج کرد. پسر آنها، بندیکت نوینفلس، یک فیلمبردار است. آنها در برلین زندگی می‌کردند و صاحب یک اقامتگاه تابستانی در آلتاوسی، اتریش بودند. نوینفلس رمانی به نام ایزاکاروس نوشت که در سال ۱۹۹۱ منتشر شد. مجموعه‌ای از مقالات او، چگونه یک فرد نیازمند فراوان موسیقی است؟ در سال ۲۰۰۹ منتشر شد، و یک خودزندگی‌نامه به نام "Das Bastardbuch" (کتاب حرامزاده) در سال ۲۰۱۱ منتشر کرد.
نوینفلس در ۶ فوریه ۲۰۲۲ در برلین در ۸۰ سالگی درگذشت.
الیزابت تریسه‌نار (؛ زادهٔ ) بازیگر اهل اتریش است. وی بین سال‌های ۱۹۶۴ تا ۲۰۱۰ میلادی فعالیت می‌کرد.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است، می‌توان به "پیامد تلخ"، "عشقی در آلمان"، "ازدواج ماریا براون و "شارلوت" اشاره کرد.
سونال چوهان (زاده ۱۶ می ۱۹۸۷) بازیگر هندی است.
از فیلم‌هایی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به"شیر"، ، جنت، آن مرد مسن، جوخه، جشن پیروزی و سایز صفر اشاره کرد.
پرواز جت فیلمی است محصول سال ۲۰۱۶ و به کارگردانی ریمو دی سوزا است. در این فیلم بازیگرانی همچون تایگر شروف، ژاکلین فرناندز، ناتان جونز، کی کی منون، آمریتا سینگ، شرادها کاپور ایفای نقش کرده‌اند.
با توجه به متیو فیلمی است محصول سال ۲۰۱۸ و به کارگردانی چاندران روتنام است. در این فیلم بازیگرانی همچون ژاکلین فرناندز، آلستون کوچ ایفای نقش کرده‌اند.
منطقه آماری ترکیبی () از منطقه آماری کلان‌شهری کنار هم (MSA) و مناطق آماری میکروپولیتن (μSA) تشکیل شده‌است. یعنی منطقه‌ای با جمعیتی بین ۱۰ تا ۵۰ هزار در ایالات متحده آمریکا و پورتوریکو که بدینوسیله می‌تواند ارتباط اقتصادی یا اجتماعی را نشان دهد. اداره مدیریت و بودجه ایالات متحده منطقه آماری ترکیبیCSA را به عنوان ترکیبی از مناطق کنار هم در مناطق شهری و میکروپولیتن در نظر گرفته و آنها را با شاخص‌های اقتصادی و الگوهای رفتاری تعریف می‌کند. این مناطق ترکیبی به عنوان مناطق آماری شهری یا کلان‌شهری در محدوده منطقه آماری ترکیبی بزرگ هستند.
یخ‌تاق مک‌موردو () بخشی از یخ‌تاق راس است که توسط دریاراه مک‌موردو و جزیره راس از سمت شمال و مینا بلاف در جنوب احاطه شده‌است. مطالعات نشان داده‌است که این یخ‌تاق دارای ویژگی‌های کاملاً متفاوتی با یخ‌تاق راس است و همین موضوع باعث شده تا این یخ‌تاق به نام دیگری نام‌گذاری شود.
در مارس ۲۰۱۰ و زمانی که دانشمندان از زیر این یخ‌تاق تصویربرداری کردند، گونه‌هایی از دوجورپایان زنده را کشف کردند.
آر… راجکومار فیلمی است محصول سال ۲۰۱۳ و به کارگردانی پرابو دوا است. در این فیلم بازیگرانی همچون شاهد کاپور، سوناکشی سینها، سنو سود، اشیش ویدیارتی، آسرانی، موکول دو، پونم جهاور ایفای نقش کرده‌اند.
خشم یا خشم به سبک هندی فیلمی است محصول سال ۲۰۱۵ و به کارگردانی آمیت راویندرنات است. در این فیلم بازیگرانی همچون آرجون کاپور، سوناکشی سینها، مانوج باجپایی، راج بابار، آسرانی، دیپیتی نوال ایفای نقش کرده‌اند.
جزیره بلک () در مجمع‌الجزایر راس بلافاصله در غرب جزیره وایت قرار گرفته و به دلیل کمبود برف در این جزیره به نام بلک (سیاه) نام‌گذاری شده است.
جزیره بلک دارای منشأ آتشفشانی بوده و از مجموعه‌ای از گنبدهای گدازه زبره‌سنگی و مخروط‌های آتشفشانی بازالتی تشکیل شده‌است. سن‌سنجی سنگ‌های آتشفشانی جزیره بلک به روش پتاسیم و آرگون، سن آن را ۱٫۶۹ تا ۳٫۸ میلیون سال نشان داده‌است.
رایانش لبه‌ای روشی ست برای بهینه‌سازی سامانه‌های رایانش ابری. در این روش کنترل برنامه‌های رایانه ای، داده‌ها و سرویسها از برخی نودهای مرکزی گرفته می‌شود و به لبه/کناره‌های اینترنت، که با دنیای واقعی در ارتباطند، سپرده می‌شود.
= رایانش مرزی یا Edge Computing چیست؟ =
پس از فتح بیشتر زمینه‌های ممکن در زمینه پردازش ابری، بزرگان دنیای فناوری اکنون به‌دنبال گسترش رایانش مرزی یا Edge Computing هستند.
در این مقاله تصمیم داریم با مفهومی به نام رایانش مرزی یا Edge Computing بیشتر آشنا شویم.
ممکن است شما هم مقالات یا مطالبی پیرامون رایانش مرزی شنیده باشید. واژه‌هایی مثل Edge یا کلاد (ابر) از واژه‌های مصطلح هستند. اما وقتی وارد دنیای فناوری می‌شوند یا اینکه پدیدهٔ جدیدی با نام آنها در دنیای فناوری پدیدار می‌شود، باید به‌دنبال معانی جدیدی برای آنها باشیم. اما رایانش مرزی یا اج چیست؟
در ابتدا، تنها یک کامپیوتر بزرگ وجود داشت. بعد از آن و در دورهٔ یونیکس ما نحوهٔ متصل شدن به آن کامپیوتر را با استفاده از پایانه‌ها یادگرفتیم. سپس کامپیوترهای شخصی وارد کار شدند و مردم عادی با ورود آنها برای اولین بار صاحب سخت‌افزارهایی برای خودشان شدند.
اکنون درسال ۲۰۱۸ وارد عصر رایانش ابری شده‌ایم. بسیاری از ما هنوز کامپیوترهای شخصی داریم، ولی اکثراً از آنها برای دسترسی به سرویس‌های متمرکزی مثل دراپ‌باکس، جیمیل، آفیس ۳۶۵ و اسلَک استفاده می‌کنیم. همچنین دستگاه‌هایی مثل آمازون اکو، گوگل کروم‌کست و اپل TV دارای محتویات و هوش ابری هستند (برعکس دستگاه DVD در مجموعهٔ تلویزیونی خانهٔ کوچک یا نسخه CD دانشنامه انکارتا که کاربران در دورهٔ کامپیوتر شخصی از آنها لذت می‌بردند.
رایانش ابری غیر از متمرکز بودن، جنبه‌های جالب دیگری هم دارد. درصد زیادی از شرکت‌های جهان اکنون متکی به زیرساخت، میزبانی، یادگیری ماشینی و قدرت پردازش ارائه‌دهندگان خدمات ابری مثل آمازون، مایکروسافت، گوگل و IBM هستند.
آمازون به‌عنوان بزرگ‌ترین ارائه‌دهندهٔ خدمات ابری عمومی (منظور از عمومی، نقطهٔ مقابل خصوصی موجود در شرکت‌هایی مثل اپل، فیسبوک و دراپ‌باکس است) ۴۷ درصد بازار را در سال ۲۰۱۷ به خود اختصاص داده بود.
پیدایش رایانش ابری باید ذهن ما را به این سمت ببرد که شرکت‌های بزرگ می‌دانند دیگر جای رشد چندانی در فضای ابری باقی نمانده‌است. تقریباً همهٔ مواردی که می‌توان آنها را متمرکز کرد، متمرکز شده‌اند. پس اکثر فرصت‌های جدید برای ابر، وارد رایانش ابری شده‌است؛ اما اج چیست؟
لغت اج در این متن به‌معنای توزیع جغرافیایی لفظی است. رایانش اج یا مرزی، به‌جای رایانش ابری که در حدود بیش از ۱۰ مرکز داده انجام می‌شود، در خود منبع داده انجام می‌شود. البته چنین امری به‌معنای پایان راه رایانش ابری نیست، بلکه بدین معناست که خود شما به‌عنوان کاربر هم به‌گونه‌ای نقش ابر را بازی خواهید کرد. اکنون از بحث لغوی اج خارج می‌شویم و در عمل رایانش اج را بررسی می‌کنیم.
یکی از مزایای رایانش اج سرعت فوق‌العادهٔ آن است. در حال حاضر اگر کامپیوتر A بخواهد با کامپیوتر B در آن سوی دنیا ارتباط برقرار کند، کاربر با تأخیر مواجه خواهد شد. لحاظات کوتاهی که بعد از کلیک کردن روی لینک، مرورگر صفحه را باز می‌کند، به‌دلیل همین بحث سرعت است. بازی‌های ویدیویی چندنفره برای کاهش تأخیر بین کامپیوتر شما و دوست‌تان موقع شلیک به یکدیگر، از تکنیک‌های خاصی استفاده می‌کنند.
دستیاران صوتی معمولاً باید درخواست‌های کاربر را در فضای ابری بررسی کنند و این امر رفت و برگشتی می‌تواند زمان‌بر باشد. اکوی آمازون باید سخنان کاربر را پردازش کند، آن را فشرده کرده و به فضای ابری بفرستد؛ و داده‌های ارسالی در آنجا هم باید توسط یک رابطه برنامه‌نویسی کاربردی مورد بررسی قرار بگیرد تا در نهایت مورد ساده‌ای مثل وضعیت آب‌وهوا را در اختیار کاربر درخواست‌کننده قرار دهد. درنهایت جواب سؤال کاربر از طریق اکو به او منتقل می‌شود و مثلاً وی متوجه می‌شود که آب‌وهوای امروز فلان دماها را دربر خواهد داشت و او باید برای مثال لباس گرم بپوشد.
از همین رو، این ایده که که آمازون روی تراشه‌های خودش برای الکسا کار کند، می‌تواند کاملاً معقول باشد. هرچه پردازش آمازون روی دستگاه اکوی محلی کاربران بیشتر شود، اتکا و وابستگی اکو به فضای ابری کمتر می‌شود؛ بنابراین آنها جواب‌های خود را سریع‌تر دریافت خواهند کرد، هزینهٔ سرورهای آمازون کاهش خواهد یافت و اگر اقدامات لازم انجام شود، حریم خصوصی کاربران نیز تقویت خواهد شد (البته اگر آمازون هم برای این موضوع تلاش کند).
رایانش اج مزایایی برای حریم خصوصی دارد، ولی تضمینی در آنها نیست.
شاید فکر کردن به حریم خصوصی در ابتدا کمی عجیب باشد؛ ولی قابلیت‌های امنیتی آیفون می‌تواند نمونهٔ خوب و قابل قبولی از رایانش اج باشد. اپل تنها با رمزگذاری و مرتب کردن اطلاعات بیومتریک یا زیست‌سنجی دستگاه‌های خود، نگرانی‌های مربوط‌به امنیت و حریم خصوصی ابر متمرکز در دستگاه‌های کاربرانش در دنیا را حل می‌کند.
اما دلیل دیگری که ما احساس متفاوتی نسبت به رایانش مرزی داریم، توزیع کار پردازش است. تعیین کار پردازش به‌صورت مرکزی مدیریت می‌شود. یک کاربر مجبور نبود برای ایمن نگه داشتن آیفون خود، سخت‌افزار و نرم‌افزار و بهترین اقدامات امنیتی را ترکیب کند.
بحث مدیریتی رایانش اج، برای امنیت بسیار مهم هستند؛ مثلاً مدیریت ضعیف اینترنت اشیا آسیب‌های زیادی به مصرف‌کنندگان وارد کرده‌است.
SwiftOnSecurity در ۱۷ اکتبر سال ۲۰۱۷ چنین اعلام کرده بود:
لوازم الکتریکی مصرف‌کنندگان، به‌منزلهٔ جعبه‌هایی پلاستیکی همراه با یک توزیع لینکوس داخلی رها شده هستند. -
به‌همین دلیل، مایکروسافت در حال حاضر روی آژور اسفر کار می‌کند که شامل نسخه‌ای از سیستم عامل لینوکس، یک میکروکنترلر و یک سرویس ابری کار می‌کند. ایدهٔ پشت کار مایکروسافت این است که دستگاه توستر شما هم باید به‌اندازهٔ ایکس‌باکس آپدیت و مدیریت شود تا شانس هک شدن آن پایین بیاید.
نمی‌دانیم که صنعت دنیا از راه حل ویژهٔ مایکروسافت برای مشکل امنیتی اینترنت اشیا استقبال خواهد کرد یا خیر؛ ولی به‌نظر اکثر سخت‌افزارهایی که چند سال پیش خریده‌ایم، آپدیت خواهند شد و کار مدیریت آنها به‌صورت مرکزی انجام خواهد شد. در غیر این صورت، دستگاه برشته‌کن و ماشین ظرف‌شویی به یک بات‌نت تبدیل می‌شود و زندگی شما را نابود خواهد کرد.
اگر به گفته‌های فوق شک دارید؛ نگاهی به موفقیت گوگل، مایکروسافت و موزیلا در انتقال مرورگرهایشان به یک مدل همیشه‌سبز داشته باشید.
به این مورد فکر کنید: شما شاید بتوانید نسخهٔ کنونی ویندوز خود را به‌راحتی با دوستان خود در میان بگذارید؛ ولی آیا نسخهٔ دقیق کرومی را که استفاده می‌کنید می‌دانید؟ پردازش مرزی بیشتر مانند کروم خواهد بود تا ویندوز.
مشکل امنیت اینترنت اشیا تنها مورد حل‌شده توسط رایانش مرزی نیست. نمونهٔ دیگری که رایانش مرزی به آن کمک زیادی خواهد کرد، پهنای باند است. رایانش مرزی پهنای باند زیادی را حفظ می‌کند.
به‌عنوان مثال اگر یک دوربین امنیتی بخرید، احتمالاً خواهید توانست تمامی فیلم‌های آن را به فضای ابری انتقال دهید. حال اگر چند دوربین امنیتی بخرید، با مشکل پهنای باند مواجه خواهید شد. اگر دوربین‌ها به‌اندازه‌ای هوشمند باشند که تنها فیلم‌های مهم را ذخیره کنند و قسمت‌های غیر ضروری را پاک کنند، در پهنای باند مصرفی کاربران صرفه‌جویی خواهد شد.
تقریباً هر وسیله‌ای که با مشکل تأخیر مواجه باشد با مشکل پهنای باند هم مواجه است. به‌نظر می‌رسد تمرکز اصلی اپل و گوگل در حال حاضر روی اجرای هوش مصنوعی روی دستگاه کاربر به‌جای تمامی دستگاه‌های ابری است.
شرکت‌ها تجارب زندگی شما را حتی بیشتر از میزان فعلی کنترل خواهند کرد.
گوگل روی همخوانی وب‌سایت‌ها با سیستم اج کار می‌کند. برنامه‌های وب پیشرفته (PWA) دارای قابلیت آفلاین هستند؛ یعنی شما می‌توانید وب‌سایتی را بدون نیاز به اینترنت در گوشی خود باز کنید، کارهایی روی آن انجام دهید، تغییرات را ذخیره کنید و هرگاه که راحت بودید با فضای ابری تطبیق‌شان دهید.
گوگل همچنین در ترکیب قابلیت‌های هوش مصنوعی محلی برای حفظ امنیت و ذخیرهٔ پهنای باند باهوش‌تر شده‌است. به‌عنوان مثال، گوگل کلیپس به‌طور پیش‌فرض تمامی داده‌های محلی کاربر را نگه می‌دارد و هوش مصنوعی خودش را به‌صورت محلی وارد کار می‌کند. البته گوگل‌کلیپس در ثبت لحظات خوب زندگی فرد زیاد خوب عمل نمی‌کند؛ ولی جوهرهٔ اصلی آن را رایانش ابری تشکیل داده‌است.
خودروهای خودران احتمالاً نمونهٔ کاملی از رایانش اج هستند. شما به‌دلیل تأخیر، حریم خصوصی و پهنای باند نمی‌توانید تمامی اطلاعات ثبت شده توسط حسگرهای خودروهای خودران را در اختیار قدرت محاسباتی و تصمیم‌گیر فضای ابری قرار داده و منتظر واکنش آن بمانید. سفر با چنین تأخیری خطرناک است و حتی اگر شدنی باشد، شبکهٔ سلولی آنقدر تغییر می‌کند که نمی‌توان روی آن برای چنین کاری حساب باز کرد.
ماشین‌ها مسئولیت کاربر را به نرم‌افزار درون خود منتقل کرده‌اند. یک ماشین بدون سرنشین تقریباً باید به‌صورت مرکزی مدیریت شود و از سازنده خود به‌صورت اتوماتیک آپدیت دریافت کند. ماشین همچنین باید داده‌های پردازش‌شده را به ابر برگرداند تا الگوریتم را بهبود بخشد. سناریوی تاریکی که برای بات‌شدن دستگاه توستر و ماشین ظرف‌شویی وجود داشت برای ماشین بدون سرنشین هم وجود دارد.
برخی ترس‌ها یا شائبه‌های ذهنی هم درمورد رایانش مرزی وجود دارد؛ اما هنوز ما در آن حدی پیش نرفته‌ایم که بتوانیم این شائبه‌ها را به‌طور دقیق و مستدل شرح دهیم. شاید بخشی از این ترس‌های ذهنی کاملاً بی‌اساس باشند.
اما یک تصویر غالب و ترسناک در حال حاضر هم وجود دارد: شرکت‌هایی که آن را به بهترین شکل انجام می‌دهند، کنترل بیشتری روی زندگی ما نسبت به زمان حال خواهند داشت.
وقتی دستگاه‌های داخل خانه و گاراژ کاربری توسط گوگل، آمازون، مایکروسافت و اپل مدیریت شوند، شما نباید نگران امنیت باشید. همچنین نباید نگران آپدیت، عملکرد یا قابلیت‌های آنها باشید. تنها بایستی از امکاناتی که در اختیارتان قرار می‌گیرد، بهترین استفاده را ببرید.
کاربر هنگام بیدار شدن از خواب در اوقات صبح، از دستیار سیری، کورتانا یا الکسا درمورد دستگاه توستر، ماشین ظرف‌شویی، خودرو و تلفن خود سؤال می‌پرسد. شما در دوران کامپیوتر شخصی، می‌توانستید نرم‌افزار نصب کنید، ولی در دوره اج تنها از آنها استفاده خواهید کرد.
اینکه شرکت‌ها بخواهند تا چه اندازه کنترل زندگی کاربران را برعهده بگیرند به خودشان بستگی دارد. اما اینکه ما (کاربران) بخواهیم که آینده چگونه رقم بخورد، به خودمان بستگی دارد. شما می‌توانید دست‌تان را از روی فرمان ماشین بردارید تا لری پیج شما را هدایت کند؛ اما اگر مقصد ماشین را دوست نداشته باشید چه می‌شود؟
مجمع‌الجزایر راس () نام گروهی جزیره است که با یکدیگر و به همراه یخ‌تاق موجود در میان آنها، مرزهای شرقی و جنوبی دریاراه مک‌موردو در جنوبگان را تشکیل می‌دهند. جزیره بوفورت شمالی‌ترین جزیره در میان آنهاست و پس از آن جزیره راس، جزایر دلبریج، جزیره بلک و جزیره وایت قرار دارند.
ابرمناطق ایالات متحده () شبکه‌های خوشه‌ای از ابر شهرهای آمریکایی هستند که در حال حاضر تخمین زده می‌شود جمعیتشان بیش از ۲۳۷ میلیون نفر باشد.Cities: Capital for the New Megalopolis ."Time magazine," November 4, 1966. Retrieved on July 19, 2010.
"پروژه آمریکا ۲۰۵۰" پروژه‌ای است از انجمن طراحی مناطق که فهرست ۱۱ ابر منطقه را در ایالات متحده، کانادا و مکزیک را در دستور کار خود قرار داده‌است. بر اساس طرحی که توسط رابرت ای لنگ و داون زاول از مؤسسه فناوری کلان‌شهری ویرجینا تکنولوژی در ژوئیه ۲۰۰۵ ارائه شد، "Beyond Megalopolis" by the Metropolitan Institute at Virginia Tech و رساله تکمیلی بعدی لانگ و نلسون که در سال ۲۰۰۷ ارائه شد. طرح این است که با اقتباس و براساس الگوی مگالاپلیس که زنجیره‌ای از چند منطقه کلان‌شهری (متروپولیتن) همجوار هم قرار می‌گیرند. ۲۰ ابر منطقه را به ۱۰ ابر منطقه تقسیم کنند.http://www.des.ucdavis.edu/faculty/handy/ESP171/Readings2/Megapolitans.pdf "The Rise of the Megapolitans" (January 2007) by Robert E. Lang and Arthur C. Nelson. Retrieved on January 7, 2013.
مسابقه نهایی جام جهانی ۲۰۱۸ مسابقه نهایی انجام شده در جام جهانی فوتبال ۲۰۱۸ است که در تاریخ ۱۵ ژوئیه ۲۰۱۸ در ورزشگاه لوژنیکی در شهر مسکو روسیه برگزار شد.که با قهرمانی فرانسه به پایان رسید و در نهایت کرواسی نایب‌قهرمان این دوره از رقابت‌های جام جهانی شد.
فرانسه و کرواسی قبل از این مسابقه با هم ۵ بار رقابت کرده‌بودند که حاصل آن ۳ برد برای فرانسه و ۲ مساوی بود. اولین بازی این دو تیم در نیمه‌نهایی جام جهانی فوتبال ۱۹۹۸ بود که با پیروزی ۲–۱ فرانسه همراه شد.
این فینال، مواجهه دو تیم تقریباً برابر در حمله و دفاع است که قبل از این بازی کرواسی با ۱۲ گل زده و فرانسه با ۱۰ گل زده در جام، در رده‌های سوم و پنجم هستند و از نظر گل‌خورده فرانسه با ۴ و کرواسی با ۵ گل خورده در رده‌های هشتم و پانزدهم رنکینگ جام هستند.
<section begin=final/><section end=final/>
<section end=final/>
</includeonly><section end=Lineups/>
قوانین مسابقه
احمد جعفر قصیر (متولد ۱۹۶۳) جوانی ۱۷ ساله اهل لبنان و از اعضای حزب‌الله لبنان بود که در روز ۲۰ آبان ۱۳۶۱، با خودروی خود که پر از مواد منفجره بود به یکی از ساختمان‌های نظامی ارتش اسرائیل در شهر صور حمله انتحاری کرد. ۷۱ افسر و سرباز اسرائیلی و مأمور شاباک به همراه ۱۴ تا ۲۷ زندانی فلسطینی و لبنانی که در ساختمان نگهداری می‌شدند در این حمله کشته شدند. همچنین ۲۷ اسرائیلی و ۲۸ عرب طی این حمله مجروح شدند.
قصیر سال ۱۳۴۳ شمسی --سال ۱۹۶۴ میلادی-- در لبنان (دیر قانون النهر، از توابع صور) به دنیا آمد.احمد قصیر؛ شهیدی که «شارون» را بهت زده کرد آخرین خبر
او جذب حزب‌الله لبنان شده و در عملیاتی انتحاری با خودروی سفید رنگ پژو ۵۰۴ پر شده از مواد منفجره به یکی از ساختمان‌های ارتش اسراییل حمله کرد. این عملیات در پی حملهٔ اسرائیل به جنوب لبنان طی جنگ ۱۹۸۲ لبنان و در ۲۰ آبان ۱۳۶۱ (یازدهم نوامبر ۱۹۸۲) صورت گرفت. در این عملیات انتحاری ۷۱ افسر و سرباز اسرائیلی و مأمور شاباک به همراه ۱۴ تا ۲۷ زندانی فلسطینی و لبنانی که در ساختمان نگهداری می‌شدند، کشته شدند. همچنین ۲۷ اسرائیلی و ۲۸ عرب طی این حمله مجروح شدند.احمد قصیر تبیان حمله انتحاری احمد قصیر اولین عملیات انتحاری انجام شده توسط حزب‌الله لبنان می‌باشد.احمد قصیر آغازگر عملیات شهادت طلبانه در لبنان خبرگزاری صدا و سیماسید حسن نصرالله:عملیات شهادت‌طلبانه احمد قصیر آغاز پیروزی‌های مقاومت بود خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)
روز این عملیات، از سوی سید حسن نصرالله دبیرکل حزب‌الله لبنان روز شهید نامگذاری شده‌است و به او لقب «امیر الاستشهادیون» (امیر شهادت‌طلبان) داده شده‌است.احمد قصیر امیر شهادت طلبان مقاومت است ایران‌آنلاین
دو سال بعد برادر او (حسن قصیر) نیز طی یک عملیات انتحاری باعث کشته شدن تعدادی از پرسنل نظامی اسراییل شد.
خیابان بخارست تهران در نزدیکی میدان آرژانتین را به نام او تغییر نام داده‌اند.
سیاوش یک بازی ویدیویی می‌باشد که در مدت زمان ۳ سال تولید شده‌است.
این بازی در دومین نمایشگاه بازی‌های رایانه ای تهران موفق به کسب عنوان بهترین بازی سال و همچنین بهترین دست‌آورد فنی سال شده‌است و در تاریخ ۱۵ شهریور در شمارگان ۱۰۰٫۰۰۰ نسخه در سراسر کشور منتشر شد.http://cinemapress.ir/news/49815/تجربه-بازی-های-اساطیری-با-سیاوش-لذت-حل-معمای-یک-قتل-را-با
داستان سیاوش از زمان کشته شدن سیاوش شاهزاده ایران توسط افراسیاب پادشاه توران، آغاز می‌شود. کیخسرو پسر سیاوش بعد از اینکه توسط گیو از توران به ایران منتقل می‌شود، امپراتوری خود را آغاز می‌کند و به مرور زمان مرزهای تسخیر شده توسط توران را باز پس می‌گیرد و در انتها وارد توران شده و پس از سالها جستجو با افراسیاب قدرتمند روبرو می‌شود و در جنگی سخت او را شکست می‌دهد و انتقام خون پدر را از او می‌گیرد.http://www.ircg.ir/fa/news/760/تولید-بازی-رایانه‌ای-«سیاوش»-با-اقتباس-از-شاهنامهhttp://www.ircg.ir/fa/news/1104/استقبال-از-بازی-ایرانی-سیاوش-در-نمایشگاه-تهرانhttps://donya-e-eqtesad.com/بخش-بازار-دیجیتال-19/407815-تولید-بازی-رایانه-ای-سیاوش-با-اقتباس-از-شاهنامه
نسبت جذب سدیم () که به اختصار SAR خوانده می‌شود، یکی از پارامتر‌های سنجش کیفیت آب کشاورزی است که در بررسی و مدیریت خاک‌های تحت تأثیر سدیم از آن استفاده می‌شود. نسبت جذب سدیم شاخصی برای تعیین مطلوبیت آب جهت استفاده در آبیاری و کشاورزی است و کاتیون‌های قلیایی موجود در آب را اندازه‌گیری می‌کند. این شاخص به عنوان استانداردی جهت هشدار سدیمی‌شدن خاک نیز به‌شمار می‌رود.
فرمول محاسبه نسبت جذب سدیم (SAR) بدین شرح است:
که در آن غلظت سدیم، کلسیم و منیزیم بر حسب اکی‌والان بر لیتر محاسبه می‌شود.
کاخ خانان شکی (به ترکی آذربایجانی: Şəki xan sarayı) دربار ساخته شده در دوره خانات شکی است، که در این شهر قرار دارد.کاخ شکی خان اثر ماندگار از هنر گره چینیکاخ خان‌های شکی
امروزه این مجموعهٔ فرهنگی به عنوان موزه فعالیت می‌کند. کاخ خانان شکی در سده ۱۸ میلادی در داخل دیوارهای قلعه بنا شد. از آثار باستانی و معماری با اهمیت جهانی می‌باشد. کاخ در سال ۱۷۹۷ میلادی از سوی «محمد حسن خان» بنا گردید. کاخ خانان شکی از سوی «گلناره مهمانداراوا»، رئیس کمیته ملی ایکوموس آذربایجان، در سال ۱۹۹۸ م. نامزد ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو شد.AZƏRBAYCANI TANIYAQ: Şəki xan sarayıSheki: Azerbaijan's Silk Road city of caravans and khans cnn.com
کاخ خانان شکی در ۷ ژوئیه سال ۲۰۱۹، در میراث جهانی یونسکو ثبت شد.Şəki Xan Sarayı UNESCO Ümumdünya İrs Siyahısına salındı.oxu.az
کاخ خانان شکی در سده ۱۸ میلادی بنا شد.ШЕКИ(1958) Азербайджанская Советская Социалистическая Республика / Под ред. Введенского Б. А.. — Малая советская энциклопедия: Большая советская энциклопедия, Т. 1. , 179.
«شاندو رادو» نقشه‌کش مجارستانی در رابطه با تاریخ ساخت کاخ نوشته‌است، که قصر شکی از سوی «حسین خان» در سال ۱۷۶۰م. ساخته و مدتی پس نیز بازسازیهایی روی بنای آن انجام شده‌است؛ ولیکن تاریخ ساخت این کاخ باستانی در دانشنامه‌ها سال‌های ۱۷۹۱ یا ۱۷۹۲ ذکر می‌شود. در دانشنامه آذربایجان شوروی آمده‌است، که کاخ خانان شکی به سفارش «حسین خان مشتاق» در سال‌های ۶۰ قرن ۱۸ میلادی احداث گردید.Толстой, Л. Н. (1985). Собрание сочинений в четырнадцати томах, 14 Повести и рассказы, 1903-1910, Москва: Государственное издательство художественной литературы, 111.David C. King. Azerbaijan, Marshall Cavendish, 2006, p. 99
در دانشنامه افرون و بروک‌هاوس تاریخ نصب کاخ و دیوارهای قلعه سال ۱۸۶۵ م. ذکر شده‌است. بنابه نشر سال ۱۸۹۰ دانشنامه بریتانیکا، دیوارهای قلعه در سال ۱۸۶۵ م؛ ولی کاخ مدتی بعد از آن تاریخ بنا شده‌است. اما نشر سال ۱۹۱۱ دانشنامهٔ یادشده حاکی از ساخت کاخ در سال ۱۷۹۰ م. می‌باشد. «کونستانتینوف» نیز در اثر خود به نام «نوخا» به این موضوع پرداخته و موید ساخت تاریخ دربار به سال ۱۷۹۰ م. شده‌است.
ولی پژوهاش‌های بعدی نشان داده‌است، که کاخ خانان شکی از سوی معماری به‌نام «هادالی زین‌العابیدین شیرازی» («کونستانتینوف» از وی به‌عنوان «حاج زین‌العابیدین» «و ای.س. سگال» به‌عنوان «حاج زین‌العابدو نام برده‌اند) در سال ۱۷۹۷ بنا گردید.Рзаев, Шэнэр (1988). Об истории Имарета Муштага в г. Шеки, 3, Известия Академии наук Азербайджанской ССР: Издательство Академии наук Азербайджанской ССР, 143.1902) Елисаветпольская губернии. Впечатления и воспоминания. Тифлис: Кавказский вестник, 15.
«میکاییل حسینف» تاریخدان علوم معماری و معمار آذربایجانی در عهد حکومت شوروی بر آذربایجان، بر این عقیده است، که تاریخ ساخت کاخ در میان سال‌های ۱۷۶۲–۱۷۹۷ متحول می‌باشد. وی همچنین مدعی است، که کاخ از سوی «محمدحسن خان»، نتیجهٔ «حاج چلبی خان»، بنیان‌گذار خانات شکی ساخته شد. به گفتهٔ «میکاییل حسینف»، می‌توان مشخصات درخشان متعلق به کاخ‌های قرن ۱۸م. را روی ساختمان کاخ خانان شکی مشاهده نمود.Tahirzadə, Ədalət (2005). Şəkinin tarixi qaynaqlarda, №23; №43, Bakı: Master, 15-224 (PDF 267-277).
در دست‌نوشته‌ای بهزبان فارسی به‌نام «مادهٔ تاریخ» که، در سال ۱۹۷۹م. از سوی دانشکدهٔ دستنویسی‌های آکادمی ملی علوم جمهوری آذربایجان گردآوری و منتشر شده‌است، آمده‌است، که امور عملیاتی ساخت کاخ در سال ۱۲۰۴ هجری (سالهای ۱۷۸۹–۱۷۹۰ میلادی) شروع گردید.
(بنابه خط، حدس‌زده می‌شود، که مؤلف این اثر سلمان ممتاز است). بر پایهٔ این دست‌نوشته، این کاخ که، آن روزگار دیوانخانه (دادگاه شهر) بود، در رمضان سال ۱۲۴۰ هجری (ماه‌های آوریل و می سال ۱۸۲۵م) آتش گرفت. «نیکولای برسنوف» گزارشگر روس که در قرن نوزدهم میلادی زندگی نموده‌است، گزارش‌هایی دال بر اینکه این ساختمان در کنار بودن محل اقامت خانان شکی، محل قرارگیری دادگاه شهر نیز بوده، ارائه داده‌است. در برخی منابع نیز آمده‌است، که این کاخ مقر تابستانی خانان بود.Şəki Xan sarayı haqqında əfsanələr, bilmədiyimiz məqamlar
بر اساس طرح ترسیم شدهٔ قلعه در سال ۱۸۵۳م. بناهای مختلفی که برای خانوادهٔ خان مد نظر گرفته شده بود، در داخل قلعه قرار داشت. علاوه بر مجموعهٔ کاخ، ساختمان‌های خزانه، زندان و کلیسای ارتدکسی که، بعدها در سال ۱۸۲۸م. به مسجد خان تبدیل شد، در داخل قلعه قرار می‌گرفتند.Л. С. Бретаницкий (архитектура), Ю. А. Казиев, К. Д. Керимов (изобразительное и декоративно-прикладное искусство). (1979). "Искусство Азербайджана/Под ред. Б. В. Веймарна". История искусства народов СССР: в 9 томах No.5 (Изобразительное искусство). İstifadə tarixi: 21 iyun 2018.
تصاویر اولیهٔ کاخ تعداد زیادی از افراد معروفی را تحت تأثیر گذاشته‌است. پس الکساندر دوما، «آلکساندر کورنیلوچیو»، «آندری فادایف»، «آرنلد زیسّرمان» کاخ را توصیف نموده و لئو تولستوی، «نیکولای رایویکی»، ایلیا نیکالایویچ برزین، الیزه رکلو و غیره… به تمجید از زیبایی دربار و ارائه اطلاعاتی دربارهٔ آن پرداخته‌اند.
کاخ حانان شکی در عهد حکومت شوروی در آذربایجان امتیاز موزه را کسب کرد.Шеки
نیکلای تیخونوف که به سال ۱۹۴۷م. از کاخ بازدید نموده‌است، در خودزیستنامه خود تحت عنوان «راه‌ها- مسیرها» آورده‌است: «نقش‌های مدهوش‌کننده موجود بر دیوار کاخ خوب مورد حفاظت واقع گردیده و حاکی از وجود هنر پیشرفته و ارزیابی شعر و فلسفه در شهر قدیمی «نوخا» (شهر شکی کنونی) می‌باشد».Тихонов, Николай (1974). Собрание сочинений, VI cild, Москва: Художественная литература, 33.Тихонов, Н. С. (1985). Собрание сочинений в семи томах, III cild, Москва: Художественная литература, 32.
در ۲۴ اکتبر سال ۲۰۰۱ کاخ خانان به‌همراه بخش باستانی شکی نامزد ثبت نام در میراث جهانی یونسکو شد. ارینا بوکووا، مدیرکل یونسکو هنگام سفر رسمی خود به آذربایجان در در ۱ ماه اوت سال ۲۰۱۰ به شکی نیز رفته و از کاخ خانان دیدن نمود.August 1, 2010 - Director-General of UNESCO visited Sheki in the framework of her visit to Azerbaijan. Director-General attended Sheki Khan Palace, Albanian Temple in Kish village, Sheki-Ipek silk factory, Yukhary Karvansaray (Upper Karvansarai) monument.