moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
و بسیاری از رهبران سیاسی و مذهبی عرب در مورد نام خلیج فارس سندهای زنده‌ای از حقانیت این نام است. اسناد نام خلیج فارس، میراثی کهن و جاودان همچنین نظر روشنفکران عرب مانند پروفسور عبدالهادی التازی، احمد الصراف، محمد عابد الجابری، عبدالله بن کیران (نخست‌وزیر ۲۰۱۱–۲۰۱۳ مراکش)، عبدالمنعم سعید، عبدالخالق الجنبی و تنی چند از نویسندگان مشهور عرب و چند تن از رهبران دینی از جمله قرضاوی در مورد اصالت نام خلیج فارس و نداشتن توجیه برای تغییر نام خلیج فارس آورده‌است.کتاب ماه گفتنی است که از رهبران عربی، شیوخ، امیران عرب از جمله امیر کویت، پادشاه عربستان، بصره، نویسندگان و شعرای عرب اهواز و سوسنگرد مکاتباتی هست که در آن‌ها خلیج فارس و بحر عجم بکار برده‌اند نمونه‌ای از اسناد ضمیمه کتاب اسناد نام خلیج فارس، میراثی کهن و جاودان است. نمونه‌های زیر:
نام خلیج فارس از دوره اسکندر مقدونی و از طریق آثار مکتوب به ما رسیده و حتی مورخان عرب هم همین نام را بکار برده‌اند و در معاهدات حکام خلیج با بریتانیا نیز همین نام بکار رفته و تا زمان جمال عبدالناصر هیچ تغییری در کاربرد نام خلیج فارس ایجاد نشده کما اینکه خود ناصر هم در ابتدا می‌گفت: «نحن أمة واحدة من المحیط الأطلسی إلی الخلیج الفارسی». اما اینکه بعضی ادعا کرده‌اند که رومی‌ها (مانند پلینی) خلیج عربی بکار برده‌اند ابداً صحت ندارد خلیج عربی نامی است که رومی‌ها به دریای سرخ داده‌اند."
The Persian Gulf has been so known since the 5th century BC, Other names have included 'Persicus Sinus', 'Aquarius Persico', 'Bahr-i-Fars', 'Daryaye-i-Fars', 'Khalij al-'Ajami' and 'Khalij-i Fars' - all translating into Persian Gulf or Persian Sea.
لوپوآن اذعان کرده‌است که پس از کاربردهای جانبدارانه نام‌های دیگر، گروه نامهای جغرافیایی در سازمان ملل نیز قضیه را بررسی کرده و در گزارش کارشناسی در مورد نام‌های جغرافیایی که در سال ۲۰۰۶صادر شد، سازمان ملل متحد، وجه تسمیه «خلیج فارس» را به‌عنوان استاندارد قانونی بین‌المللی می‌پذیرد…
آن سوفی ژن ادامه می‌دهد که این نشانگر اوج بی‌اخلاقی در سیاست‌های بلوک غرب است که حتی تاریخ را هم برای منافعش تحریف می‌کند و از تغییر نام‌های جغرافیایی هم ابایی ندارد".
در منابع کهن اشاره‌هایی مبهم به دریاهایی با نام‌های فراگیر و افسانه گونه وجود دارد که بعضی جغرافی دانان منظور از آن عبارت‌ها را خلیج فارس دانسته‌اند اما در واقع در خصوص درستی نسبت دادن آن نام‌ها به خلیج فارس با توجه به کلی بودن آن‌ها قابل راستی آزمایی نیست. از جمله این نام‌ها می‌توان به دریای آفتاب تابان در افسانه‌های سومری - دریای فراخ‌کرت در اوستا و دریای بالا و پایین و نارمَرتو (Narmarratu) (تلخ) در افسانه‌های آشوری اشاره نمود که همگی نام‌های افسانه‌ای هستندو بر اساس توصیفهایی که کرده‌اند پدیده دقیق جغرافیایی و قابل انطباق با زمین نیستند؛ مثلاً دریای تلخ می‌تواند اشاره به بحر المیت یا دریاچه ارومیه باشد. اما کهن‌ترین نام که بدون هیچ تردیدی مشخصات جغرافیایی دریای جنوب ایران را توصیف می‌کند همان دریای پارس است.
قدمت خلیج فارس از نظر، زمین‌شناسی، زیست‌شناسی، انسان‌شناسی و جغرافیایی چندان دیرینه‌است که عده‌ای معتقدند «خلیج فارس گهواره تمدن جهان یا خاستگاه نوع بشر است.»
لوحه‌ای گلی که در پیش از میلاد فتوحات سنّاخریب پادشاه آشور را جاودانه کرده از این نام سود برده‌است،
او در توصیف سرزمینی که از پدرش سارگن به ارث برده، می‌نویسد:
Luckenbill D.D. 1924. The Annals of Sennacherib. Chicago University Press
.المفصل فی تاریخ العرب قبل الإسلام، الدکتور جواد علی، دارالساقی، ۱۴۲۲
دریای پائین توسط آشوریان، بابلی‌ها و اکدی‌ها به کار رفته و معمولاً در برابرِ دریای بالا قرار می‌گرفته که نویسندگان امروزی همواره آن را دریای مدیترانه می‌خوانند.George Fadlo Hourani and John Carswell. A"rab Seafaring in the Indian Ocean in Ancient and Early Medieval Times", Princeton Oriental StudiesD. T. Potts. "Mesopotamian Civilization: The Material Foundations". Ithaca, New York. Cornell University Press. 1997
در مهر یشت در مبحث مهر یا میترا اشاره‌ای نیز به اروندرود شده‌است که در آن دوره "اورنگ" گفته می‌شده‌است: »."خلیج فارس نامی کهن و میراث فرهنگی". نوشته محمد عجم. انتشارات پارت. تهران شهریور۱۳۸۳. پاسخ به ادعاهای قدری قلعه چی ص -۱۲۵–۱۱۰
در کتیبه معروف به منشور آزادی کوروش که به شرح فتوحات کوروش دوم پادشاه هخامنشی می‌پردازد و در بابل کشف شده، فرمانروای پارسیان نیز این لقب را به دریای سواحل جنوبی سرزمین خویش داده‌است:
«منم کوروش، شاه جهان، شاه بزرگ، شاه دادگر، شاه بابل، شاه سومر و اکد، شاه چهار گوشه جهان پسرِ کمبوجیه شاه بزرگ شاه انشان، نوه کوروش شاه بزرگ، ... به فرمان مردوک، همه شاهان پیش اورنگ پادشاهی نشسته‌اند. همه پادشاهان از دریای بالا تا دریای پائین، همه مردم سرزمین‌های دوردست، از چهار گوشه (جهان)، همه پادشاهان اموری و همه کوچ نشینان مرا خراج گذاردند و در بابل به پایم بوسه زدند.»http://www.aariaboom.com/content/view/400/56
منشور کورش بزرگ
در کتاب اسناد نام خلیج فارس، میراثی کهن و جاودان صفحه ۱۸تا ۲۲ وجه تسمیه و علت نام‌گذاری خلیج فارس را از دیدگاه عده‌ای از جغرافی دانان مشهور بیان نموده‌است. به‌طور نمونه کتاب سر آرنولد ویلسن Sir Arnold Wilson که در سال ۱۹۲۸ به نام خلیج فارس(Persian Gulf) به چاپ رسیده‌است. ضمن نقد سابقه تاریخی و جغرافیایی خلیج فارس و بیان توصیف‌های نویسندگان مغرب زمین مشاهدات خود را نیز بیان نموده و نوشته‌است" هیچ آبراهی چه در گذشته و چه در حال حاضر برای زمین شناسان، باستان شناسان، تاریخ‌دانان، جغرافی‌دانان، بازرگانان، سیاستمداران و سیاحان و دانش پژوهان اهمیتی بیشتر از خلیج فارس نداشته‌است این آبراه از هزاره قبل از میلاد تاکنون از هویت فارسی و ایرانی برخوردار است." سی ادموند بوسورثC .Edmund Bosworth مطالبی را از ۲۰ مورخ و سیاح یونانی و اروپایی، از سردار یونانی نیارخوس(۳۲۵–۲۴ ق. م) گرفته تا پریدیکس (۱۸۷۶)، در مورد توصیف خلیج فارس و علت نام‌گذاری آن را بیان نموده‌است. مورخان دوره اسلامی عموماً در کتب خود عبارتهای ذیل را در مورد علت نام‌گذاری خلیج فارس به این نام ارائه نموده‌اند:
.اسامی جغرافیایی باستان میراث فرهنگی. همایش ملی ژئوماتیک اردیبهشت 1382صفحه۷؛
دوره هخامنشیان (پرشین)
در کتاب اسناد نام خلیج فارس، میراثی کهن و جاودان صفحه ۱۸۵ تا ۱۹۱ در مورد دریانوردی ایرانیان به نقل از منابع اروپایی و عربی از جمله کتاب‌های سرآرنولد ویلسون-فلیپ حتی- جرجی زیدان و قدری قلعه جی آورده‌است:
" دریانوردی ایرانیان در خلیج فارس، قریب پانصد سال پیش از میلاد مسیح و در دوران سلطنت داریوش اول آغاز شد. داریوش، نخستین ناوگان دریایی جهان را به وجود آورد. کشتی‌های او طول رودخانه سند را تا کرانه‌های اقیانوس هند و دریای عمان و خلیج فارس پیمودند، و سپس شبه جزیره عربستان را دور زده و تا انتهای دریای سرخ کنونی رسیدند. او برای نخستین بار در نزدیکی کانال سوئز مدرن فرمان کندن کانالی را داد و کشتی‌هایش از طریق همین کانال به دریای مدیترانه راه یافتند. در کتیبه‌ای که در محل این کانال به دست آمده نوشته شده‌است:
از سفرنامه فیثاغورث ۵۷۰ قبل از میلاد تا سال ۱۹۵۸ در تمام منابع مکتوب جهان نام خلیج فارس یا معادل‌های آن در دیگر زبان‌ها ثبت شده‌است.
در دوره داریوش دوم ناوگانی ایرانی به رهبری سردار صداسپ مأموریت یافت تا جهان را دور بزند. ناوگان وی متشکل از چند کشتی باد و پارو عازم دریای مدیترانه و سواحل شنقیط (موریتانی) شد و تا نزدیک اشانتی و سواحل بنین پیش رفت ولی در اثر برخورد با اقوام وحشی سفر را ناتمام گذاشتند.
در همه نقشه‌های کهن که دریای جنوب ایران و شبه جزیره عربی را دربرگرفته نام خلیج فارس و معادل‌های آن ثبت شده‌است.
یونانی‌های باستان، از جمله بطلمیوس، این خلیج را «پرسیکوس سینوس» یا «سینوس پرسیکوس» که همان خلیج فارس است، نامیدند.مشکور، محمد جواد. نام خلیج فارس در طول تاریخ از آنجا که این نام برای نخستین بار در منابع درست و معتبر تاریخی که غیر ایرانیان نوشته‌اند آمده‌است، هیچ گونه شائبه نژادی در وضع آن وجود ندارد. چنان‌که یونانیان بودند که نخستین بار، سرزمین ایران را نیز «پارسه» و «پرسپولیس» یعنی شهر یا کشور پارسیان نامیدند.
استرابن جغرافیدان سدهٔ نخست میلادی نیز به کرات در کتاب خود از خلیج فارس با لفظ پرسیکون کای تاس (Persikonkaitas) نام برده‌است که معادل تحت‌اللفظی خلیج فارس است. وی محل سکونت عرب‌ها را بین دریای سرخ و خلیج فارس عنوان می‌کند. همچنین فلاریوس آریانوس مورخ دیگر یونانی در قرن دوم میلادی، در کتاب تاریخ سفرهای جنگی اسکندر از این خلیج به نام «پرسیکون کیت» که چیزی جز خلیج فارس، نیست نام می‌برد.
البته جستجو در سفرنامه‌ها یا کتاب‌های تاریخی بر حجم سندهای خدشه ناپذیری که خلیج فارس را «خلیج فارس» گفته‌اند، می‌افزاید. این منطقه آبی همواره برای ایرانیان که صاحب حکومت مقتدر بوده‌اند و امپراتوری آن‌ها در سده‌های متوالی بسیار گسترده بود هم از نظر اقتصادی و هم از نظر نظامی اهمیت خارق‌العاده‌ای داشت. آن‌ها از این طریق می‌توانستند با کشتی‌های خود به دریای بزرگ دسترسی پیدا کنند و به هدف‌های اقتصادی و نظامی دست یابند.اسامی جغرافیایی باستان میراث فرهنگی صفحه ۱۰؛ ۱۳۸۲۳
از جمله در آثار شخصیت‌های برجسته زیر بحر فارس و خلیج فارس توصیف شده‌است:
حافظ ابرو، عبدالله بن لطف بن عبدالرشید مورخ و جغرافیدان مشهور عصر تیموری (متوفای ۸۳۳ ق) صاحب آثاری در تاریخ اسلام و ایران، خاصه دروه تیمور و شاهرخ است. او در کتاب جغرافیای که به ویژه در فصول مربوط به ایران و ماوراءالنهر پر از اطلاعات مهم تاریخی است و از مهم‌ترین آثار او به‌شمار می‌رود که خود او شاهد وقایع بوده‌است. ذکر دریاها و خلیج هارا در چند فصل شرح داده‌است.
ابوبکر احمدبن اسحاق بن ابراهیم المهذانی، مورخ معروف عرب که به ابن الفیقه مشهور است در کتاب جغرافیای خود موسوم به "مختصر کتاب البلدان" که در سال‌های آخر سده سوم هجری قمری تألیف کرده، می‌نویسد:
که یعنی دریای فارس و هند از برای پیوستگی یکی به دیگری هر دو یک دریا هستند.
همین‌طور، ابوعلی احمدبن عمر بن رُسته در کتاب خود به نام "الاعلاق النفیسة" که در سال ۲۹۰ هجری تألیف کرده می‌نویسد که «از دریای هند خلیجی به سوی ناحیه فارس جدا می‌شود که «خلیج فارس» (الخلیج الفارسی) نامیده می‌شود» و می‌افزاید که «سرزمین حجاز و یمن و دیگر بلاد عرب بین این خلیج و خلیج احمر واقعند».
در ترکیه عثمانی بحرفارس - فارس کورفزی و عجم کرفزی و بصره کورفزی به‌طور متناوب بکار رفته اما هیچگاه خلیج عربی بکار نرفته‌است. نقشه‌های کاتب چلبی و ابراهیم متفرقگان برای نمونه در اینجا هست.
پس از حمله اعراب به ایران در سده هفتم پس از زادروز، کوششی برای تغییر نام "دریای پارسی" صورت نگرفت. در ۷۵ کتاب مهم اسلامی اعم از تفاسیر مشهور قران، کتاب‌های حدیث معتبر و صحاح شش‌گانه و کتب تاریخی اسلام و کتاب‌های اسفار (سفرنامه) و ممالک و مسالک (کشورها و راه‌ها)، نام بحر فارس و خلیج فارس ثبت شده‌است. اعراب مسلمان، بغیر ازنام "بحر الفارسی" (دریای پارسی) و خلیج فارس هیچ نام دیگری را برای این دریا بکار نبرده‌اند و این اسم از طرف حکومت‌های ایرانی، ترک و عربی هم که در ۱۲۰۰ سال بعد منطقه را تحت سلطه خود داشتند مورد احترام قرار گرفت. پژوهشگران اسلامی نظیر استخری، مسعودی، بیرونی، ابن حقول، مقدسی، مستوفی، ناصرخسرو، الطاهربن مطهر المقدسی (بشاری)، ابوالقاسم بن محمدبن حوقل و نظایر آن که مطالعه در پیرامون این دریا را تا قرن ۱۵ ادامه دادند، در آثار و مکتوبات خود از آب‌های جنوب ایران به نام‌های "بحر فارس"، "البحر الفارسی"، "بحر مکران"، "الخلیج الفارسی" و "خلیج‌فارس" یاد کرده‌اند. حتی از این جغرافی‌دانان نقشه‌هایی به جا مانده‌است که اقیانوس هند را البحر الفارسی نام نهاده‌اند. مسلمانان متخصص در دانش جغرافی این عنوان را از دو تمدن باستانی اخذ کرده‌اند و هم‌زمان مورد استفاده قرار دادند. بدین ترتیب که" پارسا درایای" ایرانی را "بحر فارس" و "سینوس پرسیکوس" یونانی را خلیج‌فارس می‌نامیدند و حتی مقصود از دو دریا در سوره الرحمن قرآن را نیز همان دریای فارس و دریای متوسط می‌دانستند. ابوعلی احمد پسر عمر معروف به ابن رسته در کتاب "الاعلاق النفیسة" که در سال ۲۹۰ هجری قمری نوشته‌است، آورده‌است:
جرجی زیدان تاریخ‌دان عرب در این زمینه می‌گوید:اسامی جغرافیایی باستان میراث فرهنگی صفحه ۱۰؛ ۱۳۸۲
درمتون قدیمی از جمله کتاب حدود العالم به عنوان قدیمی‌ترین اثر جغرافیایی به زبان فارسی که در حدود هزار سال پیش تألیف شده، آمده‌است: «خلیج پارس از حد پارس بر گیرد، با پهنای اندک تا به حدود سند»، علاوه بر این همچنین بسیاری از مورخان، محققان و سیاحان اروپایی و غربی از جمله: فلاویوس آریانوس، بطلمیوس، هرودت، استرابون و … در آثار و نوشته‌های خود از دریای پارس یا خلیج فارس به عنوان «سینوس پرسیکوس» و «ماره پرسیکوم» یاد کرده‌اند.
در دوره‌های اسلامی نیز همه مورخان و جغرافیدانان مسلمان از جمله ابن فقیه در کتاب البلدان، اصطخری در کتاب المسالک الممالک، ابن رسته در کتاب الاعلاق النفیسة، ابوریحان بیرونی در کتاب التفهیم، ابن بطوطه در کتاب مشهور رحله و … نام این دریا را «بحر فارس»، «خلیج الفارسی» یا «دریای فارس» ذکر کرده‌اند و در بعضی منابع دریای عرب را بحر محیط عجم گفته‌اند. در کتاب اسناد نام خلیج فارس، میراثی کهن و جاودان، فهرست ۳۰۰ کتاب تاریخی، جغرافیایی، تفسیر قرانی و حدیث که همگی مربوط به مسلمانان یا به زبان عربی تدوین شده‌اند و همچنین اسناد ۳۰ قرارداد عربی آورده شده که در آن‌ها به نوعی به نام بحر فارس و خلیج فارس اشاره شده‌است.
نام دیرین «دریای پارس» یا «خلیج فارس» در برخی از کشورها به این صورت آمده‌است: در کشورهای انگلیسی زبان Persian Gulf در آلمان Persischer Golf در فرانسه Persique Golf در ایتالیا Golfe Persico در روسیه Persidsk Zalir و در کشورهای عربی به نام «خلیج الفارسی» یاد می‌شود.
امروزه به‌کارگیری هردو عبارت «خلیج عربی» و «خلیج فارس یا خلیج الفارسی» نزد مردم عرب‌زبان رایج است.
آثار عرب زبان بهترین و غنی‌ترین منابعی هستند که برای شناسایی و توجیه حقانیت نام‌گذاری این دریا می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد. و به گواهی و روایت مستند نام خلیج فارس و کتاب‌های متعدد در تمام منابع عربی تا قبل از سال ۱۹۵۸ خلیج فارس با نام بحر فارس یا خلیج فارس ثبت شده‌است یعنی حتی یک مورد سند یا نقشه و مکتوب وجود ندارد که قبل از این سال به زبان عربی از نام جعلی استفاده کرده باشد. در منابع عربی (اسفار- کتب تاریخی - تفاسیر قرانی و حدیث و … از دریای فارس و چگونگی آن بیش از آثار فرهنگی موجود در هر زبان دیگری گفتگو شده‌است. در آثار [[ابن بطوطه]، [[حمدالله مستوفی]]، [[یاقوت حموی]]، [[حمزه اصفهانی]]، [[ناصرخسرو|ناصرخسرو قبادیانی]]، [[ابوریحان بیرونی]]، [[ابن بلخی]] و دیگرانی که اکثر آنان کتاب‌های خود را به زبان عربی نیز نوشته‌اند، و همچنین در آثار نویسندگان جدید عرب از نام «خلیج فارس» بدون کم‌وکاست یاد شده‌است.
[[پرونده:Saudi map of Persian gulf 1952.jpg|بندانگشتی|نقشه متعلق به [[شرکت آرامکو|شرکت ملی نفت عربستان]] در سال ۱۹۵۲ و استفاده از [[نام خلیج فارس]].]]
بحر فارس نامی است که عرب‌ها در قرون اولیه اسلام و تا قرن ششم به جای دریای عرب و خلیج فارس بکار می‌بردند و این مفهوم شامل خلیج فارس و خلیج عمان و دریای عرب نیز می‌شد ولی در قرن‌های اخیر تنها به پهنه آبی که شامل تنگه هرمز تا دهانه اروند رود می‌شود و به جای بحر فارس خلیج فارس می‌گفتند به‌طور نمونه [[ابن حوقل]]، [[ابن فقیه]] و [[استخری]] و ابوبکر احمدبن اسحاق بن ابراهیم المهذانی، مورخ معروف عرب که به [[ابن الفیقه]] مشهور است. بحر فارس را برای تمام آن پهنه آبی از سند تا عبادان (آبادان) بکار برده‌اند ابن فقیه در کتاب جغرافیای خود موسوم به "مختصر کتاب البلدان" که در سال‌های آخر سده سوم هجری قمری تألیف کرده، می‌نویسد:
اولین رهبر عربی که نام خلیج عربی را بکار برد عبدالکریم قاسم بود بعد از کودتای ۱۳۳۷ این اقدام او که فردی ضد ایرانی بود مورد اعتراض ایران واقع شد اما بعد در کویت و مصر نیز این واژه جعلی رایج شدو
امروزه کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس این دریا را "خلیج عربی" و در شمال آفریقا بیشتر از واژه "خلیج"استفاده می‌کنند. اما هنوز هم بعضی مورخان معاصر عرب همانند مورخان قدیم، خلیج فارس را به‌کاربرده‌اند.به‌طور مثال در ویکی‌پدیای مصری به این منابع اشاره شده:
ایرانیان بر این باور هستند که تغییر نام خلیج فارس با انگیزه سیاسی و از روی تعصب قومی بکار می‌رود و اقدامی خلاف [[حقوق بین‌الملل]] و کنوانسیون‌های فرهنگی است و همچنان نام تاریخی خلیج فارس باید استفاده شود.
[[پرونده:Iran provinces in Abbasid Caliphate.jpg|بندانگشتی|چپ| مکران و خلیج فارس در نقشه ایران در عصر خلفای عباسی برگرفته از کتاب [[جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی]]
[[پرونده:Thomas Porcacchi. Tavola Settima Dell'Asia Tabula Asiae VII. Padua 1620.jpg|بندانگشتی|خلیج فارس درنقشه توماس پورکاچی (۱۶۲۰ میلادی)]]
تا کنون چندین اطلس در بر دارنده نام و نقشه‌های خلیج فارس منتشر شده و مشخص می‌کند که نام خلیج فارس در همه [[نقشه‌های کهن]] بکار رفته در کتاب:[[اسناد نام خلیج فارس، میراثی کهن و جاودان]]، جزئیات کامل این اطلس‌ها در گفتار ۱۱ صص ۹۸–۱۲۲ "مبحث اطلسها"
Atlas of The Arabian Peninsula in Old European Maps (253 maps) by Khaled Al Ankary, Institute du Monde Arabe,Paris and Tunisia University,2001
تقریباً تمام نقشه‌ها نام خلیج فارس و معادل‌های آن را دارند اولین نقشه این [[اطلس]]، تصویری از یک نقشهٔ طراحی شده بر روی چوب است که توسط فرانشیکو ایتالیایی به سال ۱۴۸۰م. ترسیم شده‌است. مشابه نقشه ی‌های منسوب به [[بطلیموس]] است که خلیج فارس شکل مستطیل است. آخرین نقشهٔ اطلس مذکور (تونس) نقشهٔ شماره ۲۵۳ ویک نقشهٔ رسمی دولت [[عثمانی]] متعلق به سال۱۸۹۵ م. است که در آن خلیج فارس را با نام بحر فارس ثبت کرده و کورفزی بصره(Bay) را که یکی از خلیج‌های داخل خلیج فارس است بیٍ بصره نیز آورده‌است نقشه دیگر نقشهٔ رسمی دولتی دوره عثمانی ۱۱۴۱ق- ۱۷۲۹ م. است که خلیج فارس را بحر فارس و دریای عرب را بحر محیط[[عجم]] ثبت کرده‌است. این نقشه بی‌نظیر تاریخی که از سوی دولت دشمن شماره یک امپراتوری صفویه است مناطق شیعه‌نشین عراق و بحرین و شمال عربستان را جزو ممالک ایران دانسته‌است. اینجا:
در میان نقشه‌های اطلس مذکور ۱۰ نقشه علاوه بر ثبت نام خلیج فارس در محل خودش (پرشن گلف)، دریای عرب و بحر عمان فعلی را نیز دریای فارس یا پرشن سی ثبت کرده‌است از جمله می‌توان نقشه‌های صفحات ۲۲۶-۱۴۱-۳۲۳-۳۲۲-۳۳۱-۳۴۵-۳۴۷-۳۶۳-۳۵۵ و نقشه شکل اسبی بسیار هنری بوتینگ Bunting H.S.Q34/24CM Hanover,1620 دریای فارس (بجای دریای عرب) و خلیج فارس را نام برد.
این اطلس در دو جلد چاپ شده که مجموعاً حدود ۵۰۰ نقشه با نام خلیج فارس دارند. این اطلس" نقشه‌های تاریخی سال‌های ۱۴۹۳–۱۹۳۱م. خلیج فارس را که دارای ۲۷۶ نقشه از منابع اروپایی است در بر می‌گیرد و توسط "سلطان بن محمد القاسمی یکی از مقامات امارات متحده عربی" ابتدا در سال ۱۹۹۶م. به سفارش وی در لندن چاپ و توسط "منشورات مدینه شارقه للخدمات" منتشر شده‌است در این اطلس نیز مانند اطلس تونس ۹۸٪ نقشه‌ها نام درست خلیج فارس وجود دارد.
اطلاعات موجود در نقشه‌های جهان‌نما تا ۱۷۰۰ همچنان فراتر از ۷ دریا و ۷ اقلیم نرفته و به سبک قدیم و سبک جغرافیانویسان مسلمان، چین در شرق، اروس در شمال، فرانکه در اروپا و افریقیه در جنوب لبه‌های پایانی دنیا و دریای محیط بدور دنیا و کوه قاف حلقه پایانی دنیای سینی شکل است. حدود سال ۱۷۵۳م. نیکلاس دی فر (۱۶۹۴–۱۷۵۴م) اولین بار نقشه جهان را تقریباً به شکل امروزی ترسیم کرده‌است.
در این اطلس که تألیف "احمد سوسه" پدر کارتوگرافی در عراق است، بر اساس منابع یونانی و اسلامی ۳۹ نقشه به زبان عربی و به طریقه سیاه و سفید ترسیم شده‌است که نام خلیج فارس در همه این نقشه‌ها از جمله در نقشهٔ دوره آشوریان به شماره ۶، نقشهٔ هیکاتوس (متوفی ۴۷۵ ق. م) به شماره ۷ که به امپراتوری فارس و مصر سفر نموده‌است، نقشهٔ ایراتوستین یونانی به شماره ۹، نقشهٔ بطلیموس به شماره ۱۰، در واژهٔ خلیج فارس (سینوس پرسی) به کار رفته و اما در نقشهٔ فتوحات قرن اول هجری به شماره ۱۱، نقشهٔ (بلخی ۹۳۴م) به شماره ۱۲، نقشهٔ دیار عرب اسطخری (۹۵۱ م) به شماره ۱۶ و نقشهٔ عراق از اسطخری به شماره ۱۸، نقشهٔ جهان‌نمای ابن حوقل(۹۷۷م) به شماره ۱۹، نقشهٔ عراق از [[ابن حوقل]] به شماره ۲۲، نقشه جهان از [[جیهانی]](۹۷۷م) به شماره ۲۶، نقشه جهان‌نمای [[ادریسی]](۱۰۹۹–۱۱۶۴ م) به شماره ۲۹، نقشه جهان‌نمای [[قزوینی]] (۱۲۰۳–۱۲۸۳م) به شماره ۳۱، نقشه ابن الوردی ۱۳۴۸م. به شماره ۳۶ نقشه شماره ۳۸ از جغرافیانویس مجهول و نقشه شماره ۳۹ به نام مواضیع التاریخیه کلمهٔ بحر فارس (دریای فارس) بکار رفته‌است.
۶ - اطلس" ریشه‌های کویت" بنام (اصول الکویت المنشور العام) که در سال ۱۹۹۱ در هلند به چاپ رسیده‌است، پانزده نقشهٔ تاریخی وجود دارد که در همهٔ آن‌ها نام خلیج فارس ثبت شده‌است.
[[پرونده:1794 Anville Map of the Ancient World - Geographicus - AncientWorld-anville-1794.jpg|بندانگشتی|۱۷۹۴ میر اریترا - سینوس پرسی -جهان قدیم]]
[[پرونده:Rennel map 1799.png|بندانگشتی|راست|نقشه توسط [[جیمز رنل]]، ۱۷۹۹.]]
[[پرونده:Map of the Periplus of the Erythraean Sea.jpg|بندانگشتی|Names, دریای اریترا+پرشن سی]]
[[پرونده:PeriplusAncientMap.jpg|بندانگشتی|۱۶۰۰سینوس پرسی]]
نقشه‌هایی مانند: [[نقشه‌های کهن]] از عهد بطلمیوس تا نقشه‌های چند سده اخیر مانند [[نقشه ساموئل دان]] -[[نقشه ایران در دوره افشاریه]] ۱۷۴۷توسط [[امانوئل بوئن]] و [[نقشه جهان]] ...
[[پرونده:Basra-ps64.JPG|بندانگشتی|pars sea]]
[[پرونده:Map of persia.jpg|بندانگشتی| PersianSea[[نقشه ایران در دوره افشاریه]] ۱۷۴۷توسط [[امانوئل بوئن]] [[جغرافی‌دان]]-]]
East Sea in World Maps این کتاب ۴۰ نقشهٔ تاریخی را از سال ۱۷۱۵ تا سال ۱۸۰۰ در جهت اثبات نام دریای شرق به چاپ رسانده‌است که در تمامی نقشه هائی که جنوب ایران را دربر گرفته‌اند (۳۱ نقشه) نام خلیج فارس ثبت گردیده‌است. در این کتاب همچنین فهرست مشخصات ۹۰ نقشه کتابخانه لندن از سال ۱۵۹۵ م. تا ۱۸۹۴م؛ و فهرست ۶۱ نقشه موجود در دانشگاه کمبریج لندن متعلق به سال‌های ۱۵۷۰ تا ۱۸۲۴ م. راجع به آسیا را به چاپ رسانده در این نقشه‌ها نیز همچنان خلیج فارس با نام تاریخی و درست خود ثبت شده‌است.
از جمله: اطلس توماس هربرت ۱۶۲۸ م. اطلس پاریس دانشگاه لوساج ۱۸۶۳م. اطلس آلمان ۱۸۶۱م. اطلس پاریس انویلی ۱۷۶۰م. اطلس جغرافیای مدرن ۱۸۹۰م. پاریس که توسط" F.SCHRADER and F.PRUDENT " طراحی شده دارای ۱۰ نقشه با ذکر نام خلیج فارس است. این اطلس در مرکز اسناد ملی مصر (دارالوثائق قومی) نگهداری می‌شود و در نقشه شماره ۴۰ جزایر سه‌گانه با رنگ و متعلق به ایران ترسیم شده‌است.
نکته قابل توجه نام خلیج فارس است که به [[زبان لاتین]] قدیمی: Sinus Persicus امروزه:Sinus Persici در نقشه آورده شده‌است. ابعاد اصلی نقشه ۴۸٫۳ در ۵۶ سانتی‌متر می‌باشد.
[[پرونده:Afteekening van de Persische Golf.JPG|بندانگشتی|چپ|نقشه خلیج فارس ۱۷۵۳]]
در سال ۱۷۵۳ میلادی در [[آمستردام]] [[هلند]] نقشه‌ای منتشر گردید که منحصراً مربوط به خلیج فارس بود. در این نقشه از خلیج فارس با نام Persische Golf یاد شده‌است؛ و بیشتر جزایر خلیج فارس مشخص شده و نقشه‌های آن‌ها درج شده‌است.
نقشه مذکور در اطلس تونس وجود دارد.
در سال ۱۵۰۲ میلادی نقشه‌ای ترسیم شد که از شرق تا غرب همه مستعمرات [[پرتغال]] در آن درج شده بود. در نقشه ۱۵۰۲ کانتینو نام خلیج فارس و [[دریای سرخ]] موجود است.
اناکسیماندر (۶۱۰–۵۴۶ ق. م)، (به انگلیسی: Anaximander)، جغرافیدان یونانی در نقشه جهان خود از خلیج فارس نام برده‌است. این اثر در کتاب Kleinere schriften، اثر (Joachim Lelewel (1836 آورده شده‌است.
هکاتئوس (۵۵۰–۴۷۶ ق. م)، (به انگلیسی: Hecataeus)، از سرشناس‌ترین جغرافیدانان یونانی آن زمان نقشه‌ای از جهان ترسیم کرده‌است که آب‌های اقیانوس پیرامون خشکی‌ها را گرفته‌اند و در این نقشه نام خلیج فارس دیده می‌شود.
کلودیوس پتوله یا بطلمیوس (۹۰–۱۶۸ میلادی)، (به انگلیسی: Claudius Ptolemy)، منجم و جغرافیدان مشهور اسکندریه، نخستین کسی است که اطلسی شامل ۳۶ نقشه از نقاط مختلف جهان تهیه می‌کند که در آن آب‌های جنوب ایران را سینوس پرسیکوس که به معنی خلیج فارس است، نامیده‌است.
در نقشه والدسیمولر که توسط نقشه‌نگار آلمانی با نام مارتین والدسیمولر ترسیم شده‌است، نام خلیج فارس به وضوح مشخص شده‌است. این نقشه در آوریل ۱۵۰۷ میلادی منتشر شده‌است.
نقشه پیترو کوپو، نقشه‌ای است که در آن نام خلیج فارس به وضوح نوشته شده‌است. این نقشه در سال ۱۵۲۰ میلادی ترسیم شده‌است.
در خلال سال‌های ۱۷۰۰ تا ۱۷۲۰ میلادی، نقشه‌کش آلمانی به نام جووان باپتسیت هومان، نقشه‌ای از ایران و کشورهای اطرافش ترسیم کرد. در این نقشه نام خلیج فارس کاملاً مشخص است.
[[پرونده:Jomann Imperium Periscum.jpg|راست|بندانگشتی|نقشه امپراتوری ایران که بین سال‌های ۱۷۰۰ تا ۱۷۲۰ میلادی ترسیم شده‌است.]]
خلیج فارس و مترادف‌های آن در سایر زبان‌ها، اصیل‌ترین نام و نامی است بر جای مانده از کهن‌ترین منابع، که از سده‌های پیش از میلاد به‌طور مستمر در همه زبان‌ها و ادبیات جهانی استفاده شده‌است و با [[پارس]] - [[پارس|فارس]]- [[ایران]] و[[عجم]]- [[نام‌های ایران]] - و معادل‌های آن در سایر زبان‌ها گره خورده‌است.
[[پرونده:Khaleej ajam.jpg|بندانگشتی|خلیج عجم، نقشه دوره عثمانی مصر]]
تا پیش از [[دهه ۶۰]] [[قرن بیستم میلادی]]، تمام کشورهای عربی از عبارت خلیج فارس در مکاتبات رسمی خود استفاده می‌کردند. تصویر دست‌نوشته [[جمال عبدالناصر]] و استفاده از نام خلیج فارس در مکاتبات رسمی]
تا قرن ۱۹ میلادی، تقریباً در تمامی اسناد و مکتوب‌های عربی، این آبراهه در [[زبان فارسی|فارسی]] با نام "خلیج فارس" یا "دریای فارس"، در [[زبان عربی|عربی]] با نام‌های یا یا ، و بحر[[عجم]] و در زبان‌های اروپایی با نام‌هایی مانند Persian Gulf, Sinus Persicus, Persische Golf، و Golfo di Persia نامیده می‌شده‌است. در بازه زمانی کوتاهی در قرن ۱۷ میلادی، در بعضی اسناد [[بریتانیا]]یی و ترکی از این آبراهه با عنوان خلیج بصره نام برده شده بود که حکایت از اهمیت [[بصره]] در تجارت آن دوران داشته‌است. البته خلیج بصره یکی از ۱۵ خلیج‌های کوچک در خلیج فارس است که در انگلیسی به آن بی می‌گویند Bay of Basra و در فارسی بیشتر به خور ترجمه می‌شود.(کتاب اسناد نام خلیج فارس)
دربارهٔ نام خلیج فارس تا اوایل [[دههٔ ۱۹۶۰ (میلادی)|دههٔ ۱۹۶۰ میلادی]] هیچ گونه بحث و جدلی در میان نبوده و در تمام منابع اروپایی و آسیایی و آمریکایی و دانشنامه‌ها و نقشه‌های جغرافیایی این کشورها نام خلیج فارس در تمام زبان‌ها به همین نام یاد شده‌است.
صاحب نظران بر این باورند که اصطلاح «خلیج عربی» برای نخستین بار در دوره تحت قیمومت شیخ نشین‌های خلیج فارس توسط کارگزاران انگلیس و به‌طور ویژه از طرف یکی از نمایندگان سیاسی انگلیس مقیم در خلیج فارس به نام رودریک اوون انجام شد که در کتابی به نام حباب‌های طلایی در خلیج عربی در سال ۱۹۵۸ نوشت که «من در تمام کتب و نقشه‌های جغرافیایی نامی غیر از خلیج فارس ندیده بودم ولی در چند سال اقامت در سواحل خلیج فارس (بحرین) متوجه شدم که ساکنان ساحل عرب هستند بنابراین ادب حکم می‌کند که این خلیج را عربی بنامیم»
مجله العربیه در شماره دوم خود ۱۹۵۸ این مطلب را بیان نموده‌است»."خلیج فارس نامی کهن تر از تاریخ (مکتوب) و میراث فرهنگی". نوشته محمد عجم. لتو[[پارت]] نشر توپا. تهران۱۳۸۳. دلایل تحریف، پاسخ به تحریف گران ص ۱۰۵ص۱۱۰
در سال‌های اخیر و به ویژه از دههٔ شصت میلادی به این سو، نام جعلی [[خلیج عرب]] نیز در برخی منابع تحت حمایت بیشینهٔ دولت‌های عربی و گاه غیر عربی به گونه‌ای فزاینده در حال رقابت با نام خلیج فارس است، جایگزینی نامی قومی به جای یک نام تاریخی امر خشم ایرانیان سراسر جهان را برانگیخته و باعث پدیداری نام «خلیج همیشه فارس» یا «خلیج همیشگی فارس» از سوی ایرانیان گشته‌است. سازمان‌های جغرافیایی دنیا (غیر عرب) همگی خلیج فارس را تنها نام معتبر می‌دانند در پی استعلام از [[وزارت امورخارجه]] بریتانیا دربارهٔ نام این آبراه، ایشان به صراحت نام "خلیج فارس" را صحیح دانسته‌اند.
تحریف نام «خلیج فارس» سناریویی بود که بعد از [[ملی شدن صنعت نفت]] آغاز شد و اولین مدافع نام خلیج عرب «[[رودریک اوون]]» بود که در سال ۱۹۵۸ کتابی بنام مستند حباب‌های طلایی در خلیج عربی را نوشت و در مقدمه کتاب از تغییر نام خلیج فارس دفاع کردو جمله معروف را نوشت: هیچ نقشه‌ای ندیدم مگر آنکه نام خلیج فارس را داشت اما چون ساکنان غرب خلیج عرب هستند ادب حکم می‌کند که این دریا را به نام آن‌ها بنامیم. (ادب از نوع انگلیسی) اما اسناد تاریخی آن چنان مستحکم و مستند هستند که ناسیونالیستهای عرب علی‌رغم هزینه هنگفت موفق به تغییر این نام نشدند و سازمان ملل و سازمان‌های بین‌المللی نیز بر اصالت تاریخی و حقوقی نام خلیج فارس تأکید دارند.
از روزی که بشر به کار تدوین و نگارش تاریخ مبادرت ورزید برای مکان‌های جغرافیایی نیز نام‌های با مسمایی انتخاب که آبراه جنوبی و جداکننده فلات ایران از شبه جزیره عربستان نیز یکی از این موارد بوده که با نام «دریای پارس» از آن دوران کهن به یادگار مانده‌است.
«دریای پارس» یا «خلیج فارس» از جمله نام‌های قدیمی و باستانی است که به‌طور مستمر در زمان‌های مختلف تاریخی در اسناد، قراردادها و مکاتبات، مورد استفاده همه اقوام و ملل دنیا قرارگرفته‌است.
نخستین بار در روزگار هخامنشیان، این دریا «پارسا درایا» یا «دریای پارس» خوانده شد، طبق کتیبه‌ای که از داریوش پادشاه هخامنشی، در تنگه سوئز به‌دست آمده، از آن به عنوان «درایا هچا پارسا آیتی» یعنی دریایی که از پارس می‌آید یاد شده و این سند به عنوان نخستین مدرک تاریخی موجود است که حقانیت نام خلیج فارس را به وضوح نشان می‌دهد.اسناد نام خلیج فارس، میراثی کهن و جاودان، دکتر عجم
به دنبال تحریفات و تطمیع‌ها از سوی نهادهای عربی، چند مؤسسه آمریکایی و اروپایی نیز با سناریویی از قبل طراحی شده جعل نام این دریای تاریخی را به شکل وسیعتری ادامه داده و به‌طوری‌که در سال ۱۳۸۳ خورشیدی مؤسسه آمریکایی نشنال جئوگرافی در [[اطلس جغرافیایی]] خود در کنار نام پرآوازه خلیج فارس از واژه مجعول «خلیج ع.ر.ب. ی» نیز استفاده کرد. چند سال بعد از آن یعنی در سال ۱۳۸۵ خورشیدی نیز مسئولان موزه «لوور» پاریس واژه مجعول خلیج را به جای «خلیج فارس» بکار بردند، هر چند که این دو مؤسسه مذکور با اعتراض شدید ایرانیان وطن دوست مواجه شده و در مدت کوتاهی با عذرخواهی، تحریفات صورت گرفته را تصحیح کردند، این روند تا به حال نیز ادامه داشته و داردو خلیج فارس، توسط سایت‌های «گوگل» و نیروی دریای [[ارتش آمریکا]] مورد تحریف واقع شد گوگل نام خلیج فارس و خلیج عربی برای این محل استفاده کرده‌است.عصر ایران
در کنار این‌گونه انتقادات و اعتراضات مردمی، دولتمردان نیز پا به پای ملت وظیفه دارند موضوع مربوط به خلیج فارس را رصد کرده و در صورت ادامه تحریفات، در دادگاه‌های بین‌المللی اقامه دعوا نمایند.
دولت انگلیس در سال ۱۲۱۹ خورشیدی، نام دریای بریتانیا را برای [[خلیج فارس]] به کار بردند اما این نام پذیرشی نیافت و آن را رها نمودند.
پس از [[ملی شدن نفت ایران]] و خلع ید از شرکت‌های انگلیسی و قطع [[روابط ایران و انگلیس]] ابتدا نماینده سیاسی انگلیسی مقیم بحرین از سال ۱۳۲۹ (۱۹۵۰ م) عبارت ساحل عربی را برای منطقهٔ جغرافیایی بخش جنوبی خلیج فارس که متعلق به عرب‌های تحت‌الحمایه انگلیس بود مرسوم ساخت و سپس به مرور کلمه خلیج عربی را جایگزین آن ساخت و سپس این نام را به کل خلیج فارس تعمیم داد.
ایرانیان این‌گونه تلاش‌ها را اقدام در جهت تخریب هویت ملی خود می‌دانند و با آن با روش‌های مختلف مقابله می‌کنند.
[[دونالد ترامپ]] رئیس‌جمهور [[آمریکا]] در سخنرانی خود که در مورخ ۲۱ مهر ۱۳۹۶ و در مورد اعلام سیاست‌هایش در مورد ایران ایراد کرد، از واژه خلیج عربی استفاده کرد که سبب واکنش گسترده‌ای از طرف ایرانیان شد. هرچند سایت کاخ سفید در انتشار متن کامل سخنان وی به جای عنوان خلیج عربی که از سوی ترامپ استفاده شد از «خلیج فارس» استفاده کرد. حسن روحانی در سخنرانی خود در پاسخ به ترامپ وی را به مطالعه جغرافیا فراخواند و وی را یک بیسواد دانست. همچنین کابران ایرانی به صفحه ترامپ در اینستاگرام هجوم برده و در طی دو روز بیش از دو میلیون نظر که عمدتاً انتقادی بود ثبت کردند.
تحریف نام خلیج فارس همچنان ادامه دارد به‌طوری‌که امروزه در [[رسانه‌های گروهی]] دو یا سه شیوه در مورد کاربرد نام خلیج فارس بکار می‌رود.
تقریباً همه رسانه‌های گروهی غربی و همه یا بسیاری از سازمان‌های بین‌المللی به‌خصوص سازمان‌ها و آژانس‌های تخصصی سازمان ملل نام خلیج فارس را بکار می‌برند. رسانه‌های غربی به‌طور رسمی نام خلیج فارس را بکار می‌برند اما به دلیل شهرت خلیج فارس برای ساده گویی و عدم تکرار گاهی تنها خلیج بکار می‌برند. اما هیچ‌کدام خلیج عربی را به‌رسمیت نمی‌شناسند.
تقریباً تمام رسانه‌های گروهی عرب زبان نام خلیج عربی یا فقط خلیج را بکار می‌برند.
گاهی کشورهای انگلیسی زبان نیز خلیج عربی را به دلیل کپی‌برداری از مطالب سایتهای [[کشورهای عرب]] زبان بکار می‌برند. در سال‌های اخیر در چند مورد بعضی مقامات غربی نیز خلیج عربی بکار برده‌اند که ممکن است انگیزه سیاسی داشته باشد البته بعد تصحیح نموده‌اند. از جمله:
در واکنش به اعتراض ایرانیان مقیم کانادا، وی حرف خود را اصلاح کرد و این‌گونه تعبیرها را بی‌اهمیت خواند.
[[جلال متینی]] نوشته‌است که با رشوه شیخ‌های عرب حاشیه خلیج فارس به پژوهشگران دانشگاهی غربی، نام خلیج فارس در دانشنامه جدید The Cambridge Concise Encyclopedia, The New updated Edition, 1994 به نام خلیج عربی تغییر نام داده‌است که با واکنش [[پیروز مجتهدزاده]] و دوستداران نام تاریخی مواجه شدند و پاسخ فرافکنانه‌ای به نامه ایشان داده بودند.
بعضی از رسانه‌های خارجی با وجود اینکه کاربرد مستمر خلیج فارس را در همه زبان‌ها تأیید می‌کنند ولی اظهار می‌دارند برای بیطرفی و سادگی فقط به خلیج اکتفا تعدادی از آنهادر مطالب خود یکبار خلیج فارس را بکار می‌برند و در ادامه مطلب خود فقط به نوشتن" خلیج "بسنده می‌کنند.
[[پرونده:Mike Wallace interviews Mohammad Reza Pahlavi the 3.ogg|بندانگشتی| بخشی از مصاحبهٔ [[مایک والاس]] با [[محمدرضا پهلوی]]، [[شاه (عنوان)|شاه ایران]]، در برنامهٔ "[[۶۰ دقیقه]]" [[سی‌بی‌اس (شبکه)|شبکهٔ سی‌بی‌اس]]، سال ۱۹۷۴، که در آن به نام «[[خلیج فارس]]» پرداخته می‌شود.]]
دولت ایران در روز ۱۳ مرداد سال ۱۳۳۷ به دلیل تغییر نام خلیج فارس به خلیج عربی از سوی عراق و برخی دیگر از کشورهای عربی و انگلیس اعتراض خود را به دولت جدید عراق به رهبری قاسم که با یک [[کودتای نظامی]] بر سر کار آمده بود و تمایل به حرکت‌های آزادی خواهانه مصر به رهبری [[جمال عبدالناصر]] داشت، اعلام کرد.
چند سال بعد گمرک و پست ایران از قبول محموله‌هایی که به جای خلیج فارس نام خلیج عربی بر روی آن نوشته شده بود، خودداری کرد. ایران همچنین در مجامع و کنفرانس‌های بین‌المللی نیز در صورت به کار بردن این اصطلاح ساختگی از سوی نمایندگان کشورهای عرب واکنش نشان می‌داد. شاه خود در دو نوبت در مصاحبه‌های خود به جعل نام خلیج فارس اعتراض نمود. برای اولین بار در سند «AD311/1 Gen مورخ پنجم مارس ۱۹۷۱ میلادی» دبیرخانه سازمان ملل اعلام کرد نام درست و تاریخی خلیج فارس است.[http://dlib.ical.ir/site/catalogue/793599 :[[اسناد نام خلیج فارس، میراثی کهن و جاودان]]، دکتر عجم، انتشارات اوین، 1
در نیمه نخست [[بهمن]] ماه سال ۱۳۷۰ سر ویراستار [[سازمان ملل متحد]] با اشاره به اعتراض‌های پیاپی نمایندگان ایران در آن سازمان به استفاده از نام ساختگی خلیج عربی در اسناد این سازمان از کارکنان سازمان ملل خواسته تا اعتراض دولت ایران را همیشه در نظر داشته باشند.
در [[۱۱ شهریور|یازدهم شهریور]] سال ۱۳۷۱ هنگامی که [[حیدر ابوبکر العطاس]] [[نخست‌وزیر]] جمهوری [[یمن]] در اجلاس سران [[جنبش عدم تعهد]] که در جاکارتا پایتخت اندونزی برگزار می‌شد، از نام ساختگی خلیج عربی استفاده کرد، با اعتراض شدید نمایندگان ایرانی رو به رو شد. او سرانجام از نمایندگان ایران عذرخواهی کرد؛ و این کار را غیرعمد خواند.
سازمان ملل متحد تاکنون در ۵ نوبت، نام رسمی و تغییرناپذیر آبراه جنوبی ایران را «خلیج فارس» اعلام کرده‌است.
دومین یادداشت به شماره UNLA45.8.2(C) مورخ دهم اوت ۱۹۸۴ میلادی و بار سوم نیز طی یادداشت شماره ST/CS/sER.A/29 در تاریخ دهم ژانویه ۱۹۹۰ میلادی نام رسمی دریای جنوبی ایران و خاوری شبه جزیره عربستان را «خلیج فارس» اعلام کرده‌است.
این سازمان در کنفرانس‌های سالانه خود که در زمینه «هماهنگی در نام‌های جغرافیایی» برگزار می‌کند، به فارسی بودن نام این آبراه بین‌المللی تأکید کرده و آن را مورد تأیید قرار داده‌است…http://catdir.loc.gov/catdir/toc/fy11pdf02/2010344035.pdfx کتاب [[اسناد نام خلیج فارس، میراثی کهن و جاودان]] دکتر عجم 1.]
به‌طورکلی [[دولت جمهوری اسلامی ایران]] تا سال ۱۳۸۳ و پیش آمد موضوع تحریف نام خلیج فارس از سوی نشنال جیوگرافی از خود حساسیت و واکنش قابل ملاحظه‌ای انجام نداد تا اینکه در پایان دوره [[محمد خاتمی]] [[روز ملی خلیج فارس]] رسماً وارد تقویم کشوری شد.
به‌دنبال [[جنبش اجتماعی]] و فرهنگی سال ۱۳۸۳ که موجی از خیزش مردمی و هویت طلبی در میان ایرانیان خارج از کشور و داخل کشور ایجاد کرد. پس از سال‌ها سکوت یکی از اقدامات [[نظام جمهوری اسلامی ایران|جمهوری اسلامی ایران]] برای پاسداری از میراث خلیج فارس رسمیت دادن به [[روز ملی خلیج فارس]] (که قبلاً توسط دوستداران هویت فرهنگی انجام شده بود) در تقویم رسمی بود؛ و در سال ۱۳۸۴ روز ۱۰ اردیبهشت روز ملی خلیج فارس نام‌گذاری شد که سالروز [[فتح هرمز (۱۶۲۲)|اخراج پرتغالی‌ها از تنگه هرمز]] و خلیج فارس است.
[[پرونده:JNU-Delhi University (14).jpg|بندانگشتی|Wikipedia Persian gulf page روزملی خلیج فارس دانشگاه دهلی]]
نام‌گذاری این روز یک روند چندین ساله داشت.
با توجه به بررسی اسناد در رابطه با نام‌گذاری روز خلیج فارس و مکاتبات پرونده مربوط در [[ریاست جمهوری]] و ادارات سه‌گانه [[وزارت خارجه]] (حقوقی- خلیج فارس و اسناد) و به گواهی [[کمیته تخصصی نام‌نگاری و یکسان‌سازی نام‌های جغرافیایی ایران]] و همچنین کتاب [[اسناد نام خلیج فارس، میراثی کهن و جاودان]] و دکتر محمد عجم در مصاحبه ایرنا
.پیشنهاد روز ملی خلیج فارس | چگونه شکل گرفت
و مصاحبه [[رادیو ایران]] با دو تن از پژوهشگران عضو کمیته خلیج فارس
دولت ایران، پس از مشاهده اراده قاطع عمومی جامعه و حرکت اعتراضی عمومی آبان ۱۳۸۳ رسانه‌های فارسی و مردم و وبلاگ نویسان داخل و خارج علیه مجله نشنال جئوگرافی و انتقاد از سکوت مقامات رسمی، وارد عرصه شد و اقداماتی را انجام داد. از جمله پس از جلسات متعدد برای بررسی عوارض مثبت و منفی، سرانجام با این نام‌گذاری‌ها موافقت شد.
وسپس همان مطالب در جلسه کمیته یکسان‌سازی نام‌های جغرافیایی مطرح و همچنین در دومین همایش ملی ژئوماتیک ایران اردیبهشت ۱۳۸۲ در سخنرانی تحت عنوان" اسامی جغرافیایی باستانی میراث بشریتصفحه-۳۶-۳۷-۱۳۸۲ ارائه گردید و سپس در وب سایت پرشن گلف آنلاین نیز منعکس گردید و همچنین دراولین همایش بین‌المللی کارتوگرافی خلیج فارس قرن ۱۶–۱۸ در [[دانشگاه تهران]] دوم خرداد ۱۳۸۳ با حضور استادان برجسته ایرانی و خارجی جغرافیایی از جمله [[محمدحسن گنجی]] مورد بررسی قرار گرفت. مجدداً در اولین همایش یکسان‌سازی نام‌های جغرافیایی غرب [[آسیا]] در [[سازمان نقشه‌برداری کشور]] اردیبهشت ۱۳۸۳ به اطلاع مسئولان مربوط رسیدو نامه‌هایی نیز به نهادهای مسئول از جمله [[شهرداری تهران]] برای نام‌گذاری یکی از اتوبان‌ها با نام خلیج فارس ارسال و با واحد اجتماعی آن در این رابطه دیدار و گفتگو شد. درمرداد و شهریور ۱۳۸۳ پیشنهاد سه‌گانه به صورت آنلاین در وب سایت (پرشن گلف آنلاین) و از طریق ایمیل به رای‌گیری عمومی طرفداران نام خلیج فارس گذاشته شد اکثریت رای‌دهندگان به ترتیب به موارد زیر رأی دادند:
-امارات-باید-به-قرارداد-بین-المللی-1971-پایبند-باشد/سیاسی خبرگزاری ایرنا
نتیجه رای‌گیری در تاریخ ۱۰ شهریور ۱۳۸۳ به صورت آنلاین منتشر و سپس توسط شورای مدیران سازمان خلیج فارس طی نامه سوم بهمن ۱۳۸۳ رسماً برای [[رئیس‌جمهور]] وقت و [[وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی]] و برای وزارت خارجه و نمایندگی ایران در نیویورک نمابر گردیدو بعدها در [[روزنامه شرق]][[روزنامه شرق]] تاریخ ۱۴/۱۲/۱۳۸۳ و وب سایت‌های مختلف منتشر شد. [[اصل موضوع]] مورد موافقت مقامات مسئول قرار داشت. سرانجام بعد از پیگیری‌ها و استعلام‌های متعدد[[شورای فرهنگ عمومی]] در [[تیر ماه]] ۱۳۸۴ خورشیدی با استعلام از دانشگاه تهران روز ۱۰ اردیبهشت را روز شکست نهایی و خروج پرتغال معرفی نمود و این روز در [[شورای عالی انقلاب فرهنگی]] به ریاست رئیس‌جمهور وقت و تمامی اعضا در.جلسه مورخ ۲۲/۴/۱۳۸۴ [[شورای عالی انقلاب فرهنگی]] تصویب و برای اجرا ابلاغ شد و به این ترتیب روز دهم اردیبهشت ماه که سالروز [[فتح هرمز (۱۶۲۲)|اخراج پرتغالی‌ها از تنگه هرمز]] و خلیج فارس است و اخراج استعمار و برگشت حاکمیت کامل ایران برخلیج فارس بود،
به نام روز ملی خلیج فارس نامگذاری و در تقویم خورشیدی ایران به ثبت رسید.
در پرونده خلیج فارس و صورتجلسه‌های موجود سال ۱۳۸۳ سه مکاتبه در ارتباط با نام‌گذاری روز ملی وجود دارد که به روئیت و حاشیه‌نویسی معاون رئیس‌جمهور، مدیران کل دفتر ریاست جمهوری و دفتر [[وزیر خارجه]] و مدیران کل خلیج فارس و حقوقی رسیده‌است:
[[پرونده:Map of persia.jpg|بندانگشتی|راهکارهای برای پاسداری از نام خلیج فارس شهریور ۱۳۸۳]]
هرگونه نظر سنجی برای تغییر نام‌های جغرافیایی بین‌المللی، توسط اشخاص و موسسات جغرافیایی حتی گوگل غیرقانونی است مرجع این‌گونه کارها [[گروه نامهای جغرافیایی در سازمان ملل]] و UNGEGN می‌باشد.
با توجه به علاقه‌ای که ایرانی‌ها به نام تاریخی خلیج فارس دارند از سویی اعراب نیز واکنش‌های مختلفی نشان می‌دهند بعضی افراد سودجو از این نام سوء استفاده می‌کنند یک نمونه از آن وب سایتی هست با نام خلیج فارس یا خلیج عربی؟ این سایت برای بیشتر کلیک شدن سایت تبلیغی خود از سال ۱۳۸۸ وانمود کرده که برای [[شرکت گوگل]] رای‌گیری می‌کند. ایرانی‌ها هم با مراجعه به این سایت بنفع خلیج فارس رأی می‌دادند و بیشتر از ۹۰ درصد موافق خلیج فارس نشان می‌داد با مشخص شدن ترفند دروغین این سایت، ایرانی‌ها نیز با فراخوان دوستداران خلیج فارس و از جمله سایتهای دریای پارس و سایت [[مرکز مطالعات خلیج فارس]] از رأی دادن در این سایت خود داری کردند در این نظر سنجی دروغین اکنون اکثریت با طرفداران خلیج عربی شده‌است! این سایت تبلیغی [www.persianorarabiangulf.com]هیچ ارتباطی با گوگل یا سازمان ملل ندارد.
نقشه‌های بیشتر:
Issue No. 22 -Monday, ۲۹ نوامبر ۲۰۱۰
[[رده:اختلاف‌ها بر سر نام‌های جغرافیایی]]
[[رده:ایرانی‌ستیزی]]
[[رده:تحریف نام خلیج فارس|تحریف نام خلیج فارس]]
[[رده:سیاست خارجی ایران]]
[[رده:نژادپرستی در جهان عرب]]
بالَک یا بالچه ابزاری است که در نوک بال‌های هواپیما استفاده می‌شود و این فناوری از بالچه های عقاب سرچشمه می‌گیرد .
بالَک یک سطح عمودی اضافی روی نوک بال است که یک گوشه آن به سمت بالا است و ممکن است زاویه درونی یا بیرونی داشته باشد و در اندازه‌ها و شکل‌های گوناگون برای کارایی‌های متفاوت طراحی می‌شود. این ابزار معمولاً از ۵۰ درصد نوک بال نصب می‌شود زیرا شارش هوا از ۵۰ درصد لبه حمله به سمت لبه فرار منحرف می‌شود و ایجاد عارضه‌ای به نام جریان گردابی یا گردابه می‌کند.
بالَک ها کمک می‌کنند تا میزان «کشش وارده» کاهش پیدا کند. زمانی که هواپیما در حال پرواز است میزان فشار وارده به بالای بال کمتر از میزان فشار وارده به زیر بال‌هاست. در نزدیکی رأس بال‌ها، میزان هوای پُرفشار به مناطق کم‌فشار در بالای بال منتقل می‌شود که درنتیجه باعث گرداب می‌شود. گرداب‌ها جریانی سه بعدی در بال‌ها ایجاد می‌کنند. آن‌ها نه تنها جریان هوا را به سمت بال‌ها می‌کشند بلکه جریان هوا را پس هم می‌زنند که باعث به وجود آمدن کشش وارده می‌شود.
این عارضه در اطراف بال که از زیر بال به سطح کوژی (camber) بالَک برخورد می‌کند یک نیرویی تولید می‌کند که زاویه درونی و کمی رو به جلو دارد شبیه به بادبان قایق بادبانی. این گردابه‌ها باعث ایجاد پسا می‌شود که در نتیجه هواپیما نیاز به نیروی برآی بیشتری پیدا می‌کند. بالَک موجب می‌شود جریان گردابی لبهٔ بال به اندازه قابل توجهی کاهش یابد و بازده بال ثابت، بیشتر شود. بالَک جریان هوای نزدیک نوک بال را اصلاح می‌کند و نیروی پسا را کاهش می‌دهد. همچنین ابزار Wing tip می‌توانند خصوصیات سطوح کنترل را افزایش داده و در نتیجه ایمنی را بالا ببرند. بالک اثر Aspect Ratio را افزایش می‌دهد بدون آنکه Wing span را افزایش دهد زیرا در بعضی مواقع span زیاد باعث عدم عبور هواپیما از درهای آشیانه فرودگاه می‌شود. اما با این وجود در بعضی مواقع افزایش span سودمندترین راه است. بالَک جریان هوایی را که از روی بال عبور می‌کند و نزدیک به نوک بال است، صاف می‌کند و پسا را کاهش می‌دهد. این امر موجب صرفه‌جویی در مصرف سوخت می‌شود. در Glider سرعت حرکت در مسافت را افزایش می‌دهد.
مطالعات هوانوردی آمریکا نشان می‌دهد که یک بهبودی در بهره‌وری سوخت، مستقیماً با افزایش نسبت نیروی برآی به پسا رابطه دارد. (L/D).
بالَک یک نوع دیگر از ضایع‌کننده‌های انرژی در بالَکِ گردابه‌ای است تا به hrust کمک کند. این همکاری اگر چه کم ولی در افزایش عمر یک هواپیما بسیار با ارزش است. بالَک مقاومت جریان گردابی را نیز کم می‌کند. این خصیصهٔ بسیار خوبی است زیرا این جریان turbolance می‌تواند باعث فقدان کنترل و نهایتاً تصادف به ویژه در نزدیکی های فرودگاه شود. جریان گردابی در جائیکه سرعت هواپیما آهسته و نزدیک به باند فرود می‌شود یا انحراف سرعت زیاد است، قوی‌تر است و کمترین فضای مورد نیاز بین هواپیما و فرودگاه وجود دارد. بالَک کوچک گشت‌زنی و سفر در فواصل طولانی مناسبتر است زیرا مصرف سوخت اقتصادی‌تر می‌شود.
اولین هواپیمایی که از بالک استفاده کرد Rutan Varieze بود (سال ۱۹۷۵) و اولین فکر ساخت بالک به سال ۱۸۹۷ و امتیاز اختراع آن به Frederick w. Lanchester باز می‌گردد. در ۱۹۰۵ برادران بالک ایده‌ای داشتند که آن استفاده از Blinker (چراغ چشمک زن) روی canard در هواپیمای مدل FlyerIII و بعداً در بالک A بود. پیشگام دیگر در این فناوری دکتر sighard hoerner بود که نوشته-های فنی را در سال ۱۹۵۲ چاپ کرد، در رابطه با نقطه‌هایی روی نوک بال که کانون برآیند جریان گردابی در نوک بال هستند را از روی سطح بال دور کند که این حالت به احترام او Hoernertip (افکندن بال) نامیده شد و سالها در Glider و هواپیماهای سبک از آن استفاده می شد این فناوری بعدها توسط Richard T. Whitcoub گسترش داده شد. Whitcoub یکی از مهندسان ناسا بود که بدنبال افزایش قیمت و ارزش سوخت بعد از ۱۹۷۳ به این طرح علاقه‌مند شد و در هواپیمای Strato tanker kc -۱۳۵ بکار گرفت.
در سال ۱۹۷۷ مجمع هوانوردی تجاری ملی در نمونه نخستین Learjet ۲۸ برای اولین بار از بالک استفاده کرد. و به تدریج در هواپیماهای نظامی و غیر نظامی از آن استفاده شد. این مجمع بدون وابستگی به ناسا طرح بالک را گسترش داد. آزمایش پرواز با بالک و بدون آن نشان داد که بالک برد را در حدود ۶٫۵ درصد افزایش و تعادل را بهینه می‌کند. Learjet، بالک را در این مدلها بکار برد. Lekrjet ۵۵، ۳۱، ۶۰، ۴۵، ۴۰
بالک در جتهای تجاری برای کاهش فاصلهٔ برخاست و همچنین پرواز در شرایط بد آب و هوایی بکار برده شد. در مجموع نصب یک بالک روی یک هواپیمای جدید پس از فروش به فروشنده بازنگری می‌شود تا در یابند مناسب هست یا خیر. بالک در عموم جتها و همچنین در هواپیماهای Turloprob (توربین دار) برای بهبود شکل آیرودینامیکی و شکل ظاهری مورد استفاده قرار می‌گیرد. در هواپیماهای Boeing بیشترین استفاده مجدد از این ترکیبات (بالک) می‌شود. در Glider، بالک میزان و قدرت و اختیار Roll (Roll rate) را افزایش می‌دهد و تمایل برای Stall نوک بال را کاهش می‌دهد که این یک ویژگی برجسته می‌باشد زیرا بالک قابل برداشتن است و می‌توان Glider را بار یک یدک‌کش یا تریلی نمود و در مواقع لزوم دوباره بالک نصب کرد. در اینجا نام چند خط هوایی را که روی فناوری بالک سرمایه گذاری کردند را مشاهده می‌کنید:
Rutan Varieze ۱۹۷۵
اولین محصول Jit که از بالک استفاده کرد. Learjet ۲۸/۲۰ ۱۹۷۷
اولین هواپیمای بی‌موتور که از بالک استفاده کرد. Glaser – Diks DG – ۳۰۳
اولین هواپیمایی که از Wing Fence استفاده کرد. Airbus A۳۱۰-۳۰۰ ۱۹۸۵
اولین خط هوایی که از بالک استفاده کرد. Boeing ۷۴۷- ۱۰۰ ۱۹۸۸
اولین جت مدرن روسی که از بالک استفاده کرد. Ilushin II -۹
سازهٔ دیگری به نام WING FENCE وجود دارد که با بالک متفاوت است. WING FENCE از دو سطح توسعه‌یافته روی بالا و پایین wing tip است که سطوح آن کوتاهتر یا مشابه بالک هستند و خصوصیات ایرو دینامیکی مشابهی دارند و معمولاً برای ایرباس ترجیح داده می‌شوند مانند A۳۴۰ و A۳۳۰ اما A۳۵۰ از بالک استفاده شد.
در بعضی از هواپیماها از بالک ترکیبی استفاده می‌شود که این نوع موجب کاهش تداخلی در منطقه اتصال بال و بالک می‌شود. هدف از این کار این است که با ایجاد یک زاویه تند داخلی در این منطقه بتوان با جریان لایه مرزی که باعث ایجاد جریان گردابی و نیروی پسا می‌شود تقابل کند و آن را خنثی نماید و در این مدل بیشتر جنبه‌های بازاریابی و سرمایه‌گذاری دارای اولویت است.
"Raked Wingtip"
نوکِ بال شمشیری شکل بیشتر در بوئینگ دیده می‌شود. در این مدل نوک بال نسبت به بقیه بال یک عقب‌رفتگی و زاویه به سمت بالا دارد. هدف از این خصوصیت بهبود بخشیدن به بهره‌وری مصرف سوخت و بالا بردن راندمان مصرف سوخت و کوتاه کردن باند فرود برای برخاست است و مانند بالک اثر Aspect Ratio را افزایش
می‌دهد و جریان گردابی را تقریباً از بین می‌برد. پسا، القایی را ۵٫۵٪ کاهش می‌دهد در حالیکه بالک معمولی ۴٫۵٪- ۳٫۵٪ این پسا را کاهش می‌دهد. در بعضی مواقع یک کاهش در Wing span معمولاً اثر بیشتری دارد نسبت به بالک با درازای یکسان اما ممکن است در اداره کردن آن روی زمین مشکل پیش بیاید. چند نمونه از هواپیماهایی که از Rakedwing استفاده کردند:
Boeing p-8 poleidon
Boeing 747-8f
Boeing 747- 8I
Boeing 767- 400 ER
Boeing 777- 200 LR
Boeing 777 Freighter
Air bus A350- 800 XWB
Air bus A350- 900 XWB
Air bus A350- 1000 XWB
" Non- Planar Wingtip"
non- planar معمولاً زاویه‌ای دارد رو به بالا که Dihedral بال را افزایش می‌دهد. در نوک بال این فرایند مزیت کنترل بیشتر بالک را به دنبال دارد. non- planar معمولاً Sweep back هستند و عقب رفتگی دارند همچنین ممکن است با یک بالک ترکیب شوند. طراحان، بالهای non- planar با Dihadral ساده را بعد از جنگ جهانی دوم بکار گرفتند و در ۱۹۹۰ شکل ایرودینامیکی نوک بال را با یک زاویه قائمه کوچک در ناحیه انتقال بهبود بخشیدند.
طراحان ناحیه انتقال را از Chord نوک بال تا بالک chord باریک کردند و یک خمش به عقب در ناحیه انتقال ایجاد کردند تا بالک در بهترین مکان قرار بگیرد.
ترکیب بالک و non- planar مصرف سوخت کاهش می‌یابد. نمونه‌هایی از هواپیماهایی که از non- planar بدون بالک استفاده کردند:
Schempp- Hirth Discus- ۲b
Schempp- Hirth Duo Discus
Air bus A۳۵۰ Xwb
در توربین‌های بادی هم از بالک استفاده می‌شود که باعث ایجاد سروصدای کمتر می‌شود. در هلی‌کوپترها هم نوک ملخ را تیز می‌سازند و به آنها شکل ایرودینامیکی می‌دهند تا هم قطر دهم پارازیت را کاهش دهند و هم جریان گردابی را در طول حرکت در روی زمین و Take off و هم در حالت سکون در پرواز (هوا) کاهش دهد و این ابزار موجب کاهش صدمه ناشی از کثیفی و سنگریزهایی که در جریان جریان گردابی بلند می‌شوند خواهد شد.
زبان پارسیگ (𐭯𐭠𐭫𐭮𐭩𐭪)، شناخته شده به پهلوی ساسانی یا پهلوی جنوبی در ادبیات فارسی نو، و نامور به فارسی میانه در نوشته‌های دانشگاهی، یکی از زبان‌های ایرانی میانه است که در دوران ساسانی، نخست در جنوب غرب فلات ایران و سپس در جایگاه زبان میانجی در سراسر شاهنشاهی ساسانی، بدان سخن گفته می‌شد. پارسیگ به شاخهٔ زبان‌های ایرانیِ جنوب غربی تعلق دارد و از زبان پارسی باستان ریشه گرفته است و خود نیای زبان فارسی و برخی دیگر ازجمله زبان اچمی (لارستانی)، زبان کوهمره‌ای و زبان لری است.اشمیت، رودیگر، راهنمای زبان‌های ایرانی، جلد دوم: زبان‌های ایرانی نو، ترجمه پارسی زیر نظر حسن رضایی باغ‌بیدی، تهران: انتشارات ققنوس، ص۴۳۷. فارسی میانه یکی از زبان‌های ایرانی است که بنا به تعریف از اوایل دوران اشکانی، نخست در جنوب غربی ایران و سپس در زمان ساسانیان به‌عنوان زبان رسمی همهٔ شاهنشاهی ایران تا صدر اسلام رواج داشته است. خاستگاه این زبان که فرزند پارسی باستان به‌شمار می‌آید، پارس بود. در دوران اشکانیان فارسی میانه زبانی محلی بود و از پهلوی اشکانی تأثیراتی پذیرفت، تا این که در زمان ساسانیان زبان رسمی شاهنشاهی شد. سنگ‌نبشته‌ها و اسناد ساسانیان و بسیاری از کتاب‌ها به این زبان نوشته می‌شد. با برافتادن ساسانیان و تا چند سده پس از ورود اسلام همچنان تولید اثر به این زبان ادامه داشت. گرچه در عمل زبانی نیمه‌مُرده به‌شمار می‌آمد.
این زبان یا یکی از گویش‌ها یا زبان‌های بسیار نزدیک به آن، پس از دگرگونی و آمیختگی با لهجه‌ها، گویش‌ها و زبان‌های خویشاوند دور و نزدیک و همچنین وارد شدن وام‌واژه‌ها، فارسی نو را به وجود آورده است و شباهت‌های فراوان از نظر واژگانی و از نظر دستوری میان این دو زبان از همین جهت است. در واقع تحولی که از پارسی باستان تا فارسی میانه اتفاق افتاده است بسیار بزرگ‌تر از تحولی است که از فارسی میانه تا پارسی نو رخ داده است. همچنین به احتمال زیاد، ریشهٔ شماری از زبان‌های ایرانی جنوب باختری دیگر، نظیر گویش‌های مختلف زبان لری و زبان لارستانی مانند زبان فارسی به فارسی میانه و از طریق فارسی میانه به پارسی باستان برمی‌گردد.p.125,lari Language,Mahinnaz Mirdehghan,Department of Linguistics, Shahid Beheshti University, http://irssh.com/yahoo_site_admin/assets/docs/15_IRSSH-659-V6N1.329192517.pdf LORI DIALECTS,Iranica http://www.iranicaonline.org/articles/lori-dialects
در دورهٔ ساسانیان، ایرانیان به فارسی میانه گفت‌وگو می‌کردند و در هر شهر و ولایت از لهجه‌ها و گویش‌های مختلف محلی و منطقه‌ای خود استفاده می‌نمودند. این لهجه‌ها و گویش‌ها، تفاوت‌های زیادی با یکدیگر داشتند که حتی باعث می‌شد که مردم نقاط دورتر در فهمیدن سخن یکدیگر دچار مشکل شوند. علت اصلی آن هم این بود که نظام استاندارد یا «معیار» زبان کتبی فارسی میانه منسجم نبود و توان خواندن و نوشتن آن هم محدود به قشر بسیار کوچکی از مردم بود که اصولاً عبارت از دو قشر بودند: دبیران و دهقانان برای نوشتن متون و نامه‌های رسمی، اداری و تجاری و روحانیون جهت ثبت متون دینی.
این زبان از دیدگاه دستوری و واژگانی با گویش‌های محلی نواحی پارس نزدیکی بسیاری دارد. زبان پهلوی خود گویش‌ها و لهجه‌های متعددی داشته است، اما منابعی که امروزه به آن به‌عنوان نمونه‌هایی مکتوب از این زبان استناد می‌شود بر بنیاد لهجهٔ اصطخری است که خاستگاه خاندان ساسانی بوده است.راستارگویوا، ۱۳۷۹: ۱. اصولاً باید بر همۀ ویژگی‌ها و تفاوت‌هایی که در مقابل یکپارچگی و اصالت فارسی میانه در تمامی متون مربوط جلوه‌گر است، تأکید کرد.اشمیت، رودیگر، راهنمای زبان‌های ایرانی، جلد اول: زبان‌های ایرانی نو، ترجمه پارسی زیر نظر حسن رضایی باغ‌بیدی، تهران: انتشارات ققنوس، ص۲۲۴.
در نوشته‌های فارسی میانه، نام این زبان پارسیگ (Pārsīg) است که به‌معنای «زبان منسوب به پارس» است.لازار ۱۳۸۴، ص ۸۰آموزگار، تفضّلی ۱۳۸۲، ص ۱۳تاوادیا ۱۳۸۳، ص ۲رضایی باغ‌بیدی ۱۳۸۷، ص ۷۹، ستون ۲