moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
تصمیم نمایندگان مجلس ایالتی نیویورک در سال ۱۹۷۰ زمینه را برای گروه‌های فمینیستی که خواهان سقط جنین غیرپزشکی بودند فراهم کرد. با این مصوبه برای نخستین‌بار به مادران اجازه داده شد که در سه ماه اول بارداری سقط جنین کنند؛ حتی اگر برای این تصمیم ضرورت‌های پزشکی نیز وجود نداشته باشد. تا دو سال بعد برخی از ایالت‌های آمریکا در مناطق نیوانگلند و غرب این کشور که به نسبت جنوب و میدلند لیبرال‌تر بودند راه نیویورک را در پیش گرفتند. این تحولات در حالی روی می‌داد که علی‌رغم دههٔ ۱۹۶۰ راستگرایان حزب جمهوریخواه ایالات متحدهٔ آمریکا در کاخ سفید حاکم بودند. اما از آنجا که گرایش‌های لیبرالیستی عصر کندی-جانسون هنوز در جامعهٔ آمریکا قوی بود و دموکرات‌ها اکثریت کنگرهٔ ایالات متحدهٔ آمریکا را در دست داشتند مقاومت محافظه‌کاران در مقابل آزادی سقط جنین بی‌حاصل ماند. این روند سرانجام جامعهٔ آمریکا را حول موضوع سقط جنین به دو گروه کاملاً جداگانه تقسیم کرد. از این رو سرانجام دیوان عالی آمریکا به عنوان عالی‌ترین مرجع حقوق کشور وارد عمل شد و حکم تاریخی خود را در خصوص این موضوع حساس ملی در سال ۱۹۷۲ صادر کرد.
در ژوئن ۱۹۶۹ زنی ۲۱ ساله به نام نورما مک‌کوروی متوجه شد که سومین فرزندش را باردار است. او به دالاس برگشت و دوستانش توصیه کردند بگوید که مورد تجاوز قرار گرفته چون به اشتباه فکر می‌کردند که قوانین تگزاس در صورت تجاوز و زنای با محارم اجازه سقط جنین را می‌دهد. در حالی که قوانین تگزاس فقط برای نجات جان مادر سقط را مجاز می‌دانست. نورما مک‌کوروی تلاش کرد سقط غیرقانونی انجام بدهد اما متوجه شد که کلینیک موردنظر او غیرمجاز شناخته شده و توسط پلیس پلمپ شده‌است. او در نهایت به دو وکیل به نام‌های سارا ودینگتون و لیندا کافی مراجعه کرد تا موضوع را از مجاری قانونی دنبال کند.اما پیش از تصمیم‌گیری نهایی در این پرونده، بچه او به دنیا آمد و به فرزندخواندگی داده شد.
در سال ۱۹۷۰ سارا ودینگتون و لیندا کافی به وکالت از نورما مک‌کوروی (با نام مستعار جین رو) در دادگاه ناحیه شمالی تگزاس طرح دعوا کردند. متهم این دعوا دادستان این ناحیه "هنری وید" بود که به نمایندگی از دولت ایالت تگزاس حاضر می‌شد. مک‌کوروی دیگر مدعی وقوع تجاوز نبود و بعدها اذعان کرد که در این باره دروغ گفته به این امید که بتواند قوانین ایالت تگزاس را دور بزند. در نظرات قضائی این پرونده هم هیچ اشاره‌ای به تجاوز نشده‌است.
در ۱۷ ژوئن ۱۹۷۰ هیئتی متشکل از سه قاضی به نام‌های سارا تی. هیوز، ویلیام مک‌لفلین تیلور جونیور، و آیروینگ لوب گلدبرگ، به اتفاق رأی دادند که قانون تگزاس مغایر قانون اساسی ایالات متحده آمریکا است و «حق بر حریم خصوصی» مندرج در متمم نهم قانون اساسی را نقض می‌کند. دادگاه در حکم خود به رأی قاضی آرتور گلدبرگ در پرونده گریزولد علیه کانتیکت (انگلیسی: "Griswold v. Connecticut") در سال ۱۹۶۵ نیز استناد کرد. در عین حال دادگاه حاضر نشد برای جلوگیری از اجرای این قانون، قرار صادر کند.
در ۲۲ ژانویه ۱۹۷۳ دیوان عالی با اکثریت ۷ به ۲ به نفع نورما مک‌کوروی (جین رو) حکم داد. دیوان در این رأی اعلام کرد که زنان در ایالات متحده آمریکا در انتخاب سقط جنین دارای حق بنیادین هستند و قانون ممنوعیت سقط جنین در تگزاس مخالف قانون اساسی است. حکم این پرونده همراه با حکم پرونده «دو علیه بولتون» (انگلیسی: "Doe v. Bolton") صادر شد که شکایت مشابهی علیه قوانین سقط جنین جورجیا مطرح کرده بود.
هفت قاضی دیوان در این پرونده واجد اکثریت آراء بودند و نظریه جمعی این هفت نفر را قاضی هری بلک‌مون تهیه کرد. در این نظریه وقایع پرونده، مسائل مربوط به آیین دادرسی و قابلیت پیگیری قضایی و سپس مسائل اصلی پرونده و نسبت آن با قانون اساسی آمریکا طرح شده‌است.
دیوان در رأی خود ابتدا به اصل خاتمه‌یافتن دعوا (انگلیسی: mootness) پرداخت که به‌طور کلی دادگاه‌های فدرال آمریکا را از استماع پرونده‌هایی که به اصطلاح دیگر «زنده» نیستند منع می‌کند. در صورت اعمال این اصل در شرایط عادی، فرجام‌خواهی مک‌کوروی خاتمه‌یافته محسوب می‌شد. چون او فرزندش را به دنیا آورده بود و رأی دیوان دیگر نمی‌توانست هیچ تأثیری بر وضعیت او داشته باشد. اما دیوان به این نتیجه رسید که این پرونده یکی از استثنائات این قاعده است. بلک‌مون در رأی دیوان اشاره کرد که بارداری به صورت طبیعی سریع‌تر از روند فرجام‌خواهی یک پرونده به پایان می‌رسد: «اگر بنا بر این باشد که پایان بارداری را باعث خاتمه یافتن دعوا بدانیم اقامه دعاوی مربوط به بارداری به‌ندرت از مرحله رسیدگی بدوی فراتر می‌رود و مرحله فرجام‌خواهی عملاً سلب می‌شود».
دیوان پس از حل مسئله خاتمه‌یافتن دعوا و سمت طرفین دعوا، وارد مسئله اصلی پرونده یعنی مطابقت قانون سقط جنین تگزاس با قانون اساسی شد. ابتدا وضعیت حقوقی سقط جنین در تاریخ قوانین رومی و کامن‌لای انگلیسی-آمریکایی بررسی می‌شود و سپس تحولات مثبت روش‌ها و فناوری‌های پزشکی مورداستفاده در سقط جنین مورد بازبینی قرار می‌گیرد.
پس از مطالعه تاریخی، دیوان مفهوم «حق بر حریم خصوصی» طبق قانون اساسی را طرح می‌کند که در پرونده‌های قدیمی‌تر مربوط به کنترل والدین بر فرزندپروری و خودمختاری در زمینه پیشگیری از بارداری به میان آمده بود. سپس دیوان حکم داد که آزادی‌های تضمین‌شده در قانون اساسی، حق بر حریم شخصی را پوشش می‌دهد و همین حق حافظ انتخاب زن باردار برای انجام یا عدم انجام سقط جنین است.
دیوان استدلال کرد که ممنوعیت سقط جنین، به چند دلیل، ناقص حق بر حریم شخصی زن باردار است: به دنیا آوردن فرزندان ناخواسته «می‌تواند زندگی و آینده رنج‌آوری را به زن تحمیل کند»؛ ممکن است باعث ایجاد آسیب روانشناختی قریب‌الوقوع بشود، مراقبت از کودک ممکن است بر سلامت جسمی و روانی مادر تأثیر منفی بگذارد؛ و همه اطرافیان کودک ناخواسته را دچار رنج کند.
اما دیوان در رأی خود، مطلق‌بودن حق بر حریم خصوصی را مردود شناخت و اعلام کرد که بین حق سقط و سایر منافع دولت باید تعادل برقرار شود. دیوان اعلام کرد که دو منفعت دولت به قدر کافی «قانع‌کننده» هستند که بتوانند محدودیت‌هایی بر حق زن باردار در انتخاب سقط جنین ایجاد کنند: نخست، حفاظت از سلامت مادر، و دوم، حفاظت از حیات جنین.
وکلای دولت تگزاس استدلال کردند که ممنوعیت کامل سقط جنین به این جهت قابل توجیه است که «حیات» در همان لحظه لقاح آغاز می‌شود بنابراین منفعت دولت در حفاظت از حیات جنین، فارغ از مرحله بارداری، به همه بارداری‌ها اعمال می‌شود. اما دیوان اعلام کرد هیچ نشانه‌ای در دست نداریم که کلمه «شخص» (person) در متن قانون اساسی، شامل جنین نیز باشد و استدلال دولت تگزاس مبنی بر «شخص» تلقی‌شدن جنین را رد کرد. در رای دیوان ذکر شده‌است که همچنان اختلاف‌نظرهای بزرگی پیرامون زمان آغاز حیات جنین وجود دارد.
دیوان برای برقراری تعادل میان حق حریم خصوصی زن و منافع دولت‌های ایالتی برای حفاظت از سلامت مادر و حیات جنین، چارچوبی مبتنی بر سه مرحله سه‌ماهه بارداری را پیش‌بینی کرد. دادگاه حکم داد که در سه‌ماهه اول، وقتی باور بر این است که عمل سقط ایمن‌تر از زایمان است دولت ایالتی نمی‌تواند هیچگونه محدودیتی بر آزادی زن برای انتخاب سقط وضع کند به‌جز مراقبت‌های پزشکی حداقلی مانند انجام سقط توسط پزشکان ذیصلاح. از سه‌ماهه دوم به بعد، شواهد مبنی بر ریسک فزاینده برای سلامت مادر، به دولت‌ها اجازه می‌دهد برای عمل سقط جنین مقررات پزشکی وضع کنند مادامی که برای حفاظت از سلامت مادر معقول باشد و به شیوه مضیق انجام شود. از آغاز سه‌ماهه سوم به بعد، منفعت دولت ایالتی برای حفاظت از حیات جنین آنقدر قانع‌کننده می‌شود که می‌تواند سقط را به کلی ممنوع کند جز در صورتی که برای حفاظت از جان یا سلامت مادر لازم باشد.
دیوان در نهایت بر اساس تحلیل‌های خود، قانون ایالت تگزاس را مغایر با قانون اساسی آمریکا تشخیص می‌دهد.
در دهه ۱۹۸۰ با حاکمیت راستگرایان در دولت رونالد ریگان، برخی استثنائاتی در مورد حکم دیوان عالی فدرال در نظر گرفته شد. از آنجا که محافظه کاران حتی در دوران اوج قدرت خود نتوانستند به اصل حکم Roe v. Wade خدشه‌ای وارد کنند به سوی محدود کردن آن حرکت کردند. بر اساس یک قاعده حقوق به نام «قاعده سکوت» کلینیک‌های دولتی که در زمینه برنامه‌ریزی خانوادگی کار می‌کردند از ارائه توصیه و مشورت در مورد سقط جنین به زنان حامله منع شدند. به اعتقاد محافظه کاران، پرداخت پول مالیات دهندگان آمریکایی به اقدامی که حاصل آن کشتن یک موجود زنده‌است، پذیرفتنی نبود. همچنین استفاده از بودجه فدرال برای سقط جنین مگر در موارد ضروری برای نجات جان یک زن ممکن نبود. بدین ترتیب در زمان حاکمیت راستگرایان در دهه ۱۹۸۰ و اوایل دهه ۱۹۹۰ تنها کلینیک‌های خصوص مجاز بودند که زنان باردار را در مورد سقط جنین مشاوره بدهند. این قاعده بعدها در زمان کلینتون در نخستین روزهای ریاست جمهوری وی ملغی شد. به اعتقاد لیبرال‌ها «قاعده سکوت» موجب شده بود که زنان فقیر در شرایط دشوارتری و بدون مشاوره‌های رایگان کلینیک‌های دولتی تن به عمل خطرناک سقط جنین بدهند. در حالی که محروم کردن این زنان به نظر هواداران «حق انتخاب» به منزله اعمال تبعیض علیه فقرا و به خطر انداختن جان آنان تلقی می‌شد.بیل کلینتون، «یک زندگی»، بیژن اشتری، (انتشارات مهد فرهنگ، تهران، ۱۳۸۴) چاپ اول، صفحهٔ ۷۲۰
همچنین در سال ۱۹۸۹ دیوان عالی به ایالت‌ها اجازه داد تا سقط جنین را در کلینیک‌های دولتی یا توسط کارمندان دولتی ممنوع کنند.
همچنین در دوران ریگان – بوش، براساس «مقررات مکزیکوسیتی» دولت آمریکا از ارائه کمک به نهادهای بین‌المللی که سقط جنین را در کشورهای در حال توسعه ترغیب می‌کردند منع شد. راست‌گرایان آمریکایی در اواخر دهه ۱۹۸۰ که پرداخت سهمیه مالی دولت آمریکا به سازمان ملل را در سنای این کشور متوقف کردند چنین ادله‌ای را بیان می‌کردند. از دیدگاه محافظه کاران، سازمان ملل متحد در چارچوب صندوق جمعیت ملل متحد به شکل آشکاری زنان فقیر را به سقط جنین تشویق می‌کرد. حتی برخی راستگرایان به شدت رادیکال در آمریکا دیگر شیوه‌های توصیه شده سازمان ملل برای کنترل جمعیت را نیز اقدامی مغایر با اخلاق اجتماعی و وظایف ذاتی سازمان ملل می‌دانستند؛ بنابراین هنگامی که بیل کلینتون «مقررات مکزیکوسیتی» را باطل اعلام کرد و همسرش، هیلاری کلینتون در اجلاس بین‌المللی جمعیت در پکن انجام سقط جنین را یکی از راه‌های مؤثر بارداری‌های ناخواسته توصیف نمود با موجی از خشم و نفرت راستگرایان مواجه شد.همان، صفحهٔ ۷۲۱
مهمترین قانون در برابر آزادی سقط جنین، رای دادگاه عالی در پرونده "فرزندپروری تنظیم‌شده در برابر کیسی" در سال ۱۹۹۲ بود. بر پایه این حکم ایالت‌ها می‌توانند سقط جنین به دلایل غیر پزشکی را حتی در سه ماهه اول محدود کنند. با اینکه قانون جدید نباید بار مسئولیت ناروایی را بر دوش زنانی که به دنبال خدمات سقط جنین هستند بگذارد. اما این زن باید ثابت کند که مقررات ضرر دارد و نه مسئولان. در نتیجه این رای بسیاری از ایالت‌ها محدودیت‌های بسیاری وضع کردند. از جمله اینکه زنان باردار جوان باید رضایت والدین خود یا قاضی را در تصمیم خود برای سقط جنین مشارکت دهند. همچنین بین زمانی که زن اولین‌بار به کلینيک سقط جنين مراجعه می‌کند تا زمان انجام عمل فاصله‌ای وجود داشته باشد تا از ۳ ماه نخست بارداری بگذرد و دیگر اختیار مطلق در سقط جنین نداشته باشد. این قانون هزینه سقط جنین را (به‌ویژه برای زنان فقیر) بسیار بالا برد. زیرا برای سقط جنین باید به ایالت‌های دیگر می‌رفتند.
در اوت ۱۹۹۴ برای نخستین بار یک پزشک به دلیل انجام سقط جنین توسط یک فرد مسلح کشته شد. پاول هیل، عضو یک گروه شبه نظامی (ملیشیا) در دادگاه صراحتاً علت قتل دکتر جان بریتون را نقش این دکتر در مرگ هزاران جنین سقط شده عنوان کرد.Robert Mc Keever, Ibid, P ۴۵۵ تا پایان دهه ۱۹۹۰ بارها کلینیک‌های سقط جنین توسط گروه‌های مورد نظر، مورد حمله قرار گرفت. اغلب این کلینیک‌ها در منطقه جنوب که به کمربند انجیلی معرف است واقع شده بودند.
شکایت "دابز علیه سازمان سلامت زنان جکسن" یک چالش حقوقی دربارهٔ قانون سن بارداری مصوب ۲۰۱۸ ایالت می‌سی‌سی‌پی بود. این قانون، سقط جنین پس از هفتهٔ پانزدهم بارداری را ممنوع می‌کرد و تنها استثنای این ممنوعیت، مشکلات اضطراری پزشکی یا غیرطبیعی‌بودن جنین بود. به محض تصویب این قانون، تنها کلینیک سقط جنین ایالت می‌سی‌سی‌پی یعنی "سازمان سلامت زنان جکسون"، شکایتی علیه این قانون طرح کرد و دادگاه‌های فدرال به می‌سی‌سی‌پی دستور قضایی دادند که در اجرای این قانون دست نگه دارد. دادگاه‌های فدرال عنوان کردند که این قانون ناقض نقطهٔ توانایی بقای جنین در ۲۴ هفتگی است که پیش از این پذیرفته شده بود. می‌سی‌سی‌پی در ۱۵ ژوئن ۲۰۲۰ از دیوان عالی درخواست کرد تا به این پرونده رسیدگی کند و دیوان عالی در ۱۷ مه ۲۰۲۱ این درخواست را تایید نمود اما رسیدگی خود را محدود به این سؤال کرد که «آیا در سقط جنین انتخابی، همه ممنوعیت‌های وضع‌شده مربوط به پیش از نقطهٔ توانایی بقای جنین، خلاف قانون اساسی هستند یا خیر». دیوان تصمیم گرفت به دو سؤال دیگری که ایالت می‌سی‌سی‌پی طرح کرده بود رسیدگی نکند.
در ۲ مه ۲۰۲۲ نشریهٔ پولیتیکو پیش‌نویس اولیهٔ نظر اکثریت قضات دیوان را که توسط قاضی ساموئل آلیتو نوشته شده و درز کرده بود منتشر کرد. این پیش‌نویس در فوریهٔ ۲۰۲۲ بین قضات دادگاه دست به دست شده بود. آلیتو در این پیش‌نویس نوشته بود که «به نظر ما [احکام قبلی دیوان در پرونده‌های] «رو» و «پلند پرنت‌هود علیه کیسی» باید لغو شوند. وقت آن است که به قانون اساسی وقع بگذاریم و مسئله سقط جنین را به نمایندگان منتخب مردم بازگردانیم». انتشار پیش‌نویس نظر یک قاضی در پرونده‌ای که در دست رسیدگی است در تاریخ دیوان عالی آمریکا بی‌سابقه بود. این سند، حکم نهایی دیوان نبود و قضات هنوز می‌توانستند رأی خود را تغییر بدهند. دیوان عالی در بیانیه‌ای رسمی تایید کرد که سند درزکرده اصالت دارد و جان رابرتس (قاضی ارشد دیوان) در بیانیه‌ای انتشار این سند را «خیانت به اعتماد دیوان» نامید. در پی درز و انتشار این پیش‌نویس، اعتراضات و تظاهرات مختلفی در آمریکا به راه افتاد.
در ۲۴ ژوئن ۲۰۲۲ دیوان عالی با ۶ رأی موافق در برابر ۳ رأی مخالف، قانون سن بارداری می‌سی‌سی‌پی را تثبیت کرد و با ۵ رأی موافق در برابر ۴ رأی مخالف، حکم «رو علیه وید» را لغو نمود. حکم نهایی توسط قاضی آلیتو نوشته شده بود و درست مانند پیش‌نویس درزکرده، در آن گفته شده بود که حکم "رو علیه وید" «از ابتدا به شکل فاحشی غلط» و استدلال آن فوق‌العاده ضعیف بوده است. در این حکم همچنین آمده بود که حکم "رو علیه وید" باعث «برانگیختن مجادله و تعمیق تفرقه» شده و لغو آن می‌تواند «مساله سقط جنین را به نمایندگان منتخب مردم بازگرداند».
عبدالرضا اکبری (زاده ۱۴ فروردین ۱۳۳۲) بازیگر ایرانی است که در تئاتر، تلویزیون و سینما نقش آفرینی کرده‌است. او پدر پندار اکبری بازیگر است.
شروع فعالیت اکبری در تئاتر در سال ۱۳۴۷ بوده‌است. وی کار خود را در نمایش‌های تلویزیونی از سال ۱۳۶۰ شروع کرد و در سال ۱۳۶۳ با شرکت در فیلم سینمایی «زندان دوله تو» (رحیم رحیمی‌پور) به عالم سینما قدم نهاد.
عبدالرضا اکبری در چهاردهم فروردین ماه سال ۱۳۳۲ در کرمان متولد شد و تحصیلات مقدماتی خود را در تهران سپری کرد. از سن ۱۶ سالگی جذب کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان شد و به اتفاق دوستانش در سال ۱۳۴۷ گروه تئاتر موسوم به گروه تئاتر نجف آباد را تأسیس کردند.
اولین مربی آنها داریوش مؤدبیان بود و بعدها بهزاد فراهانی این سمت را به‌عهده گرفت. فعالیت آنها تا سال ۱۳۶۰ ادامه پیدا کرد و با انحلال گروه به تلویزیون آمد. او در چندین تله تئاتر شرکت کرد و از این طریق به سینما راه یافت و توانست در بسیاری از فیلم‌ها و سریال‌های تلویزیونی به ایفای نقش بپردازد.
لیلا اوتادی (زادهٔ ۱۴ مرداد ۱۳۶۲) بازیگر سینما و تلویزیون ایرانی است.
اوتادی در تهران به دنیا آمد. او در دوران کودکی به بازیگری علاقه‌مند شد. اوتادی دانش‌آموختهٔ کارشناسی معماری داخلی در دانشگاه هنر تهران است. او کار خود را با فیلم "چشمان سیاه" ساختهٔ ایرج قادری آغاز کرد، اما برای اولین بار با سریال "مهر و ماه" به کارگردانی سید فیاض موسوی دیده شد.. بنا به ادعای یک صفحه اینستاگرام منسوب به وی، لیلا اوتادی ترک قشقایی است.
در آبان ۱۳۸۹، خبر بازی اوتادی در فیلم "پایان‌نامه" در نقش ندا آقاسلطان در برخی رسانه‌ها و خبرگزاری‌های مستقل و دولتی ایران منتشر شد.
ساعتی پس از انتشار ساخت این فیلم، اعتراض مخالفان در شبکه‌های اجتماعی مانند فیس‌بوک و بالاترین آغاز شد. صفحهٔ مخالفان اوتادی در شبکهٔ اجتماعی فیس‌بوک تنها در کمتر از هفت ساعت به ۳۰۰۰ عضو رسید و همچنین گروهی با نام موج آزادی وبگاه او را برای مدتی هک کرد.«فیلم پایان‌نامه ربطی به ندا آقاسلطان ندارد»، رادیو زمانه
در نهایت، اعلام خبر بازی لیلا اوتادی در نقش ندا آقاسلطان توسط روابط عمومی "پایان‌نامه" تکذیب شد.اوتادی را می‌خواهند فدای اهداف سیاسی خود کنند فارس نیوز آبان ماه ۱۳۸۹ همچنین اوتادی در واکنش گفت «دلم می‌خواهد بدانم چه کسی این دشمنی را روا داشته تا با طرح این‌گونه خبر مردم را نسبت به من هیستریک و عصبی نماید.»
در خبری، باشگاه خبرنگاران وی را با دریافت ۷۵ میلیون تومان برای ۲۵ روز بازی در فیلم "پیتزا مخلوط" (حسین قاسمی‌جامی) گران‌ترین بازیگر زن سینمای ایران نامید. لیلا اوتادی در جمعه ۱۳ اردیبهشت ۱۳۹۲ با حضور در برنامهٔ تلویزیونی «هفت» که اختصاص به مسائل روز سینمای ایران دارد، در حضور مهدی ودادی، کارگردان فیلم زن، مرد، زندگی یادآور شد:
اوتادی در مورد دستمزد خود گفت:
او همچنین در یکی از قسمت‌های برنامهٔ دورهمی که به‌عنوان مهمان حضور داشت، این شایعه را تکذیب کرد.
اوتادی در بهمن ۱۳۹۳ نخستین کتاب خود را در قالب مجموعه شعری با عنوان "در بهشتی که کلاغی نیست مترسک هم نیست" به دو زبان فارسی و انگلیسی از طریق انتشارات مروارید منتشر کرد. این کتاب دارای ۷۶ صفحه و مشتمل بر ۳۵ قطعه شعر سپید است.
مجید مظفری (زاده ۲۲ بهمن ۱۳۲۹ در تهران) بازیگر سینما و تلویزیون اهل ایران است.
وی فعالیت حرفه‌ای را از سال ۱۳۵۰ آغاز کرد و یک دوره ۵ ماهه بازیگری را در دانشگاه ون سن پاریس پشت سر گذاشته و برای بازی در فیلم مسافران (بهرام بیضایی) برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد و برای بازی در فیلم‌های سگ‌کشی، جنگ نفت‌کش‌ها و سایه‌های هجوم کاندیدای بهترین بازیگر از جشنواره فیلم فجر شد.پشت پرده «اولین انتخاب» از نگاه «مجید مظفری» خبرگزاری فارس مجید مظفری تنها یک دختر به نام «نیکی» دارد.
صداپیشگی
ریوند ممکن است به موارد زیر اشاره کند:
بهاءالدین محمد بن حسین عاملی (۸ اسفند ۹۲۵ خورشیدی در بعلبک – ۸ شهریور ۱۰۰۰ خورشیدی در اصفهان) معروف به شیخ بهایی و با نام کامل بهاءالدین محمد بن عزالدین حسین بن عبدالصمد بن شمس الدین محمد بن حسن بن عاملی جبعی (جباعی)؛ همه چیزدان، حکیم، علامهٔ فقیه، عارف، منجم، ریاضیدان، شاعر، ادیب، مورخ و دانشمند ایرانی عرب‌تبار از بعلبک در لبنان کنونی"Encyclopedia of Arabic Literature". Taylor & Francis; 1998. . p. 85. قرون دهم و یازدهم هجری بود که در دانش‌های فلسفه، منطق، هیئت و ریاضیات دانایی داشت، در حدود ۹۶ کتاب و رساله از او در سیاست، حدیث، ریاضی، اخلاق، نجوم، عرفان، فقه، مهندسی، هنر و فیزیک بر جای مانده‌است. به پاس خدمات او به علم ستاره‌شناسی، یونسکو سال ۲۰۰۹ که مصادف با سال نجوم می‌بوده نام شیخ را در لیست مفاخر ایران و لبنان ثبت کرد.بزرگداشت شخصیت‌ها و رویدادهای فرهنگی، هنری و علمی ، کمیسیون ملی یونسکو - ایران او طومار شیخ بهایی را تدوین کرده‌است.
بهائی یکی از اولین منجمانی در جهان اسلام بود که امکان حرکت زمین را قبل از انتشار نظریه کوپرنیک مطرح کردhttps://islamsci.mcgill.ca/RASI/BEA/Amili_BEA.htm
در محافل امامی، بهایی به عنوان یکی از شیعیان دوازده امامی برجسته دوران خود و از تجدیدنظر خواهان قرن یازدهم تا هفدهم در نظر گرفته می‌شود؛ بنابراین برخی از دانشمندان اهل سنت مایل بودند او را یک سنی بدانند. نگرش آنها ظاهراً مبتنی بر سوء تفاهم از رفتار بهایی است: از آنجا که او در سرزمین‌های عثمانی و صفوی متناسب با شرایط، عقاید خود را مطرح می‌کرد. اما بر اساس دانشنامه ایرانیکا شیخ بهایی بدون شک یک شیعه دوازده امامی بود و این از زیارت‌های مکرر ائمه بقیع در سفر حج، شعر او در ستایش از امام دوازدهم، سخنان او در دفاع از بدنام کردن ابوبکر و عمر، و به ویژه تبلیغ او در بین ایرانیان غیرشیعه روشن می‌شود. براساس گزارش دانشنامه ایرانیکا علی‌رغم استدلالات بعدی محققان امامی، شیخ بهایی گرایشات مشخص صوفیانه داشته‌است. که باعث شد به شدت مورد انتقاد محمدباقر مجلسی قرار بگیرد.
او در رساله وحدت الوجودیه خویش اظهار داشته‌است: صوفیان مؤمنان واقعی هستند و خواستار ارزیابی بی‌طرفانه از گفته‌های آنها شده و به تجربیات عرفانی خودش اشاره دارد. همچنین شعر فارسی او نیز پر از ادعاهای عرفانی و نمادها است. اما شیخ بهایی همزمان خواستار پیروی دقیق از شریعت به عنوان پیش‌نیاز برای شروع راه طریقت است.
در ادعای دیگر اما شیخ علی اکبر نهاوندی می‌نویسد: روزی شیخ بهائی به یکی از شاگردان خود که تعداد آنها به چهارصد نفر می‌رسید، گفت امشب به منزل ما بیا. آن شخص می‌گوید: من امتثال [فرمان‌برداری] کردم و رفتم. کم‌کم ارکان دولت صفوی آمدند و همه صوفی بودند؛ پس شیخ بهائی کسوت خرقهٔ درویشی پوشیده و سر حلقه اهل ذکر شد و آنها مشغول ذکر شدند. به فاصلهٔ یک ساعت آنها را جذبه گرفت و از دهان آنها کف می‌ریخت و روی زمین افتادند. جز شیخ که در حال عادی باقی ماند. پس شیخ بهائی فرمود: تو را آوردم که ببینی من بیچاره در این زمان مبتلا شده‌ام که شاه و درباریان همه اهل [تصوف هستند]؛ ناچار شدم از این راه وارد شوم شاید کم‌کم آنها را هدایت کنم.
از اینجا معلوم می‌شود که شیخ اهل تصوف نبوده‌استجنتان مدهامتان جنت ۱ صفحهٔ ۲۹
آقا محمدعلی (ملقب به صوفی‌کش) از پدرش وحید بهبهانی نقل می‌کند که ایشان مکرراً اظهار می‌کرده‌اند که شیخ بهاءالدین عاملی (یکی از اساتید و مشایخ علامه محمد تقی مجلسی) بخاطر رعایت مصالح (و جو و فضای حاکم در دولت [صفوی]) در ظاهر اظهار موافقت در افعال و اعمال با اهل تصوف می‌کرد، ولکن در حقیقت شدیداً مخالف آنها بود و حتی امر می‌کرد ظروف آنها را با آب بشویند.خیراتیه جلد 2 صفحه 440
وی . از نوادگان حارث همدانی یکی از یاران علی ابن ابی طالب است که در بعلبک متولد شد. دوران کودکی را در جبل عامل، از نواحی شام، در روستایی به نام «جبع» یا «جباع» زیست، او از نوادگان «حارث بن عبدالله اعور همدانی» بوده‌است (از . شخصیت‌های برجسته صدر اسلام و از یاران علی بن ابی طالب، متوفی به سال ۶۴ خورشیدی). خاندان او از خانواده‌های معروف جبل عامل در سده‌های دهم و یازدهم خورشیدی بوده‌اند. پدر او از شاگردان برجسته شهید ثانی بوده‌است.روزنامه همشهری، ۲۱ مهر ۱۳۸۷، ص ۱۶
تاریخ تولد و مرگ بهائی بر روی سنگ قبر و کاشی‌کاری‌های دیوار اتاق مقبره، اندکی متفاوت است:
کتیبه دیوار در سال ۱۳۲۴ خورشیدی در زمان استانداری علی منصور ساخته شد و حاوی تاریخ روز، ماه و سال است، در حالی که کتیبه سنگ قبر فقط حاوی تاریخ ماه و سال است. به نظر می‌رسد که در هنگام بازسازی اتاق، تحقیقاتی دربارهٔ تاریخ تولد و مرگ انجام شده باشد و به این خاطر تاریخ روز به کتیبه کاشیکاری اضافه شده‌است. در این صورت به نظر می‌رسد که تاریخ‌های کتیبه دیوار دقیق‌تر باشند.
بنا به نسخه‌ای به خط بهاءالدین عاملی که در سال ۹۹۵ قمری در قزوین نوشته شده‌است، وی هنگام ورود به ایران سیزده ساله بود. پدرش عزالدین حسین عاملی به خاطر اذیت شیعیان آن منطقه توسط دولت عثمانی از یک سو و دعوت شاه تهماسب صفوی برای حضور در ایران، به سوی ایران رهسپار گردید و چون به قزوین رسیدند و آن شهر را مرکز دانشمندان بزرگ ایرانی یافتند، در آن سکنی گزیدند و بهاءالدین به شاگردی پدر و دیگر دانشمندان آن عصر مشغول شد. وقتی او ۱۷ ساله بود (۹۷۰ ق)، پدرش به شیخ‌الاسلامی اصفهان به توصیه علی منشار عاملی از سوی شاه طهماسب منصوب شد. ۱۴ سال بعد، در ۹۸۴ قمری، پدر بهاءالدین محمد برای زیارت خانه خدا از ایران خارج شد اما در بحرین درگذشت. شیخ بهایی در قزوین فارسی آموخته و به مدت سی سال در آن شهر پرورش یافته و پرورش داد.
شخصیت علمی و ادبی و اخلاق و پارسای او باعث شد تا از ۴۳ سالگی شیخ‌الاسلام اصفهان شود و در پی انتقال پایتخت از قزوین به اصفهان (در ۱۰۰۶ قمری)، از ۵۳ سالگی تا آخر عمر (۷۵ سالگی) منصب شیخ‌الاسلامی پایتخت صفوی را در دربار مقتدرترین شاه صفوی، شاه عباس بزرگ بر عهده داشته باشد. بهائی در فاصلهٔ سال‌های ۹۹۴ تا ۱۰۰۸ قمری سفرهایی چند به خارج از قلمروی صفویه داشت. این سفرها برای زیارت، سیاحت، دانش‌اندوزی و همچنین به گفته برخی مورخان به سفارت سیاسی بوده‌است. مکه، مصر و شام از جمله مقاصد این سفرها بوده‌اند. نقل شده که آن جناب شش ماه پیش از وفات خود به مزارستان گذشت و از قبر بابا رکن الدین صدایی شنید، بهاءالدین عاملی از اصحاب خویش که با وی بودند پرسید که شما شنیدید این صدایی که من شنیدم گفتند نشنیدیم پس وی بعد از آن پیوسته مشغول گریه تضرع و مناجات بود و توجه به آخرت داشت تا وفات یافت. از بعضی نقل شده صدایی که او شنید این بود: «شیخنا به فکر خود باش»
وی در سال ۱۰۰۰ خورشیدی در اصفهان درگذشت و بنابر وصیت خودش پیکر او را به مشهد بردند و در کنار آرامگاه علی‌بن موسی‌الرضا جنب موزه آستان قدس به خاک سپردند. امروزه آرامگاه وی بین مسجد گوهرشاد و صحن آزادی و رواق امام خمینی در رواقی که به یاد او نامگذاری شده قرار دارد.
نام برخی از استادان بهاءالدین محمد از این قرار است:اربعین شیخ بهایی، مترجم: عقیقی بخشایشی، چاپ سوم، قم، دفتر نشر نوید اسلام.
تعداد کثیری از نامی قرن یازدهم نزد وی تحصیل کرده‌اند. یکی از محققان معاصرسیمایی از شیخ بهایی در آئینه آثار، محمد قصری، انتشارات آستان قدس رضوی، ۱۳۷۴ ش. ۳۳ تن از شاگردان او را نام برده‌است که در این‌جا به مشهورترین آن‌ها اشاره می‌کنیم:
بهاءالدین عاملی در علومی که در آن زمان مرسوم بود، به ویژه در اخبار و احادیث، تفسیر، اصول فقه و ریاضیات دارای تألیفات بسیار است. تألیفات شیخ بر اساس پژوهش یکی از محققانکشکول، ج۱، بهاءالدین محمد عاملی. بالغ بر ۹۵ کتاب و رساله‌است. برخی از نویسندگان نیز آثار او را ۱۲۰ عنوان ذکر کرده‌اند.عروة الوثقی، بهاءالدین محمد عاملی شیخ بهایی- نشر دارالقرآن الکریم، قم، ۱۴۱۲ ق.
در این‌جا برخی از آثار علمی بهاءالدین محمد را بررسی می‌کنیم:تاریخ عالم آرای عباسی، ج۱، اسکندر بیگ ترکمان، مؤسسه انتشارات امیرکبیر، ۱۳۵۰ ش.
از نخستین و معروفترین رساله‌های عملیه در فقه بوده و به زبان فارسی است که این خود ابتکاری نو در نگارش متون فقهی به‌شمار می‌رفت تا آن‌جا که برخی از صاحب نظران از آن به عنوان اولین دوره فقه فارسی غیر استدلالی که به صورت رساله عملیه نوشته شده‌است یاد می‌کنند، این کتاب از یک مقدمه و بیست باب (از طهارت تا دیات) تشکیل شده‌است.تاریخ ادبیات در ایران، ج۵، ذبیح‌الله صفا، انتشارات فردوسی، ۱۳۷۱ ش.
مهم‌ترین اثر بهائی است که در اصول فقه است. تاریخ نگارش آن یعنی سال ۱۰۱۸ ق و به قولی در سال ۱۰۰۵ ق، حکایت از اهمیت آن است، زیرا اوایل قرن یازدهم، عصر سیطره اخباریان در حوزه فقه و اصول شیعی بوده‌است.مفاخر اسلام، ج۸، علی دوانی، انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۱۳۷۵ ش.
تألیف اربعین (چهل حدیث) از سوی محدثان و عالمان شیعی بر اساس حدیث معروفی است که از پیامبر اسلام نقل شده‌است. بهاءالدین عاملی نیز به پیروی از این سنت معمول، به تألیف اربعین حدیث پرداخت، با این امتیاز که شرح کافی و جامع دربارهٔ احادیث یاد شده دارد و در مجموع، از بهترین و معروف‌ترین اربعین‌ها می‌باشد. این اثر بعد از مثنوی سوانح حجاز، تنها اثری است که او در آن به مباحث سیاسی پرداخته‌است، مؤلف در شرح حدیث پانزدهم (که دربارهٔ حرمت اعانت ظالمان و گرایش قلبی به آن‌ها وارد شده‌است) به تفصیل دیدگاه‌های خود را مطرح کرده‌است. وی دربارهٔ این موضوع به‌طور صریح و شفاف سخن گفته‌است، از این رو می‌توان دیدگاه و عقیده باطنی او در مورد رفتار با حاکم جور، و نیز علل و عوامل همکاری علما با شاهان صفوی را به دست آورد، همچنین وی در این اثر به بحث از امر به معروف و نهی از منکر، شرایط و مراحل آن پرداخته‌است.تاریخ ادبیات ایران، ادوارد براون، ترجمه: رشید یاسمی.
این کتاب آمیخته‌ای از مواعظ، طنز، حکایت، تمثیل و لطایف عرفانی و معارف برین بشری است. با زبانی روان و دلنشین. نان و حلوا ترسیمی است از ریاکاری، تلبیس و غرور به مال و منال و عنوان و منصب دنیایی. بهایی در یکی از بخش‌های این مثنوی به دوری از سلاطین که خود آن را از نزدیک تجربه کرده بود اشاره می‌کند، چرا که قرب شاهان غارت دل و دین را در پی دارد. در مجموع، مثنوی نان و حلوا از جمله آثار بهائی است که در تبیین دیدگاه و اندیشه سیاسی او می‌توان بدان استناد کرد.
نامدارترین اثر بهاءالدین عاملی، "الکشکول"، معروف به "کشکول شیخ بهایی" است که مجموعه گرانسنگی از علوم و معارف مختلف و آینه معلومات و مشرب او محسوب می‌شود.
این کتاب به‌صورت جُنگی آزاد، شامل شعرها و نثرهای مورد علاقه بهایی است که برخی از خود وی و برخی نیز گردآوری او از دیوان‌ها و کتاب‌های مورد علاقه‌اش بوده‌اند. این مطالب اغلب بی‌هیچ نظم خاصی به دنبال هم آمده‌اند؛ ولی بیش از سایر تألیفاتش خواننده را به ضمیر فکری او نزدیک می‌کند.
کتاب صمدیه نوشته بهاءالدین عاملی برای برادر خود عبدالصمد است. این کتاب در باب علم نحو است. او در این نوشتار در مورد علم نحو و کلمه و کلام به تفضیل مطالب خود را بیان نموده‌است. اخیراً
ارایه فقه استدلالی شیعه بر مبنای قرآن، آیات الاحکام و حدیث است.
در زمینه فقه
در پنج باب طهارت، نماز، زکات، خمس، روزه و حج است.
شامل بیش از چهل شرح و حاشیه و نظم
معروف به اربعین بهائی
این کتاب را آقابزرگ تهرانی، "مفتاح الفلاح فی الأعمال و الأدعیة اللابدیة فی الیوم و اللیلة" نامیده‌است. این کتاب دارای شش باب (فصل) است که نویسنده در هر فصل (ساعتی از شبانه روز) اعمال مخصوصی را در نظر گرفته‌است.کتاب الذریعة، جلد ۲۱، صفحهٔ ۳۳۹
نگارنده کتاب خود را به درخواست جماعتی نوشته تا یک مسلمان بتواند در یک شبانه روز، تمام اعمال خود را بر طبق آن انجام دهد و لذا نمازهای واجب و مستحب، وضو، طهارت و غیره را نیز در کتاب خود ذکر کرده‌است.کتاب مفتاح الفلاح، صفحهٔ ۲ بهاءالدین عاملی در انتهای کتاب تفسیر سوره حمد را آورده‌است.
(ناتمام)، شرحی است بر صحیفه سجادیه
شامل تحقیقات و فواید نجومی ارزنده
کتابی است درزمینهٔ احضار جن و بسیار کمیاب است که چند نسخهٔ باقی‌ماندهٔ آن درکتابخانهٔ آستان قدس رضوی نگهداری می‌شود
بیشتر روش‌های احضار جن که دراین کتاب آورده شده‌است بوسیلهٔ صفحهٔ شطرنج انجام می‌گیرد که طبق چه مراحلی صورت می‌گیرد.
بهاءالدین عاملی آثار برجسته‌ای به نثر و نظم پدیدآورده‌است که به برخی به فارسی و بیشتر آنها به عربی است. اشعار فارسی او عمدتاً شامل مثنویات، غزلیات و رباعیات است. وی در غزل به شیوه فخرالدین عراقی و حافظ، در رباعی با نظر به ابوسعید ابوالخیر و خواجه عبدالله انصاری و در مثنوی به شیوه مولوی شعر سروده‌است. ویژگی مشترک اشعار وی میل شدید به زهد و تصوّف و عرفان است. بهترین منبع برای گردآوری اشعار او، کشکول است تا جایی که به عقیده برخی محققان، انتساب اشعاری که در کشکول نیامده‌است به وی ثابت نیست. از مثنویات معروف او در زبان فارسی می‌توان این‌ها نام برد:
از نثر فارسی او تنها نمونه‌ای که در دیوان‌های چاپی آمده‌است رساله پند اهل دانش و هوش به زبان گربه و موش است.
بهائی در عربی نیز شاعر و زبان دانی چیره‌دست است و آثار نحوی و بدیع او در ادبیات عربی جایگاه ویژه‌ای دارد که مهم‌ترین و دقیقترین آن‌ها اثر او در نحو به نام الفوائد الصمدیه است.
بخش مهمی از اشعار عربی وی لُغَز و معمّاست که بیانگر تسلط او بر این حیطه‌است. توانایی او در ایجاز و بیان معماگونه مطالب در آثاری چون رسائل پنجگانه اثنی عشرّیه، خلاصة الحساب، فوائد الصمّدیه، تهذیب البیان، الوجیزه فی الدرایه و همچنین تبحر او در صنعت لُغَز و تعمیه در آثاری چون لغزالزبده، لغزالنحو، لغزالکشّاف، لغزالصمدیه، لغزالکافیه و فائده مشهود است.
محمد بن حسین عاملی (شیخ بهایی) در مدت ۷۵ سال عمر خود با چهار تن از سلاطین صفوی معاصر بوده‌است، ولی عمده فعالیت سیاسی او در دورهٔ دو پادشاه آخر گذشته‌است.
او در سال ۹۶۶ق در حالیکه سیزده سال داشت به همراه پدر (از شاگردان مطرح شهید ثانی) از جبل عامل به سمت ایران مهاجرت کرد.
دلیل این مهاجرت از یکسو افزایش تهدیدات حاکمان عثمانی نسبت به شیعیان جبل عاملاحوال و اشعار فارسی شیخ بهایی، صص ۱۹–۱۶. و از سوی دیگر احترام فراوان حاکمان آن زمان ایران (پادشاهان صفوی) به عالمان دینی بود. حاکمان صفوی با این کار ضمن ترویج دین و کمک به اقتدار سیاسی ایران به تحکیم سلطنت خود نیز کمک می‌کردند. عالمان شیعی نیز در این بستر مناسب ضمن ترویج مذهب تشیع اثنی عشری، از گسترش صوفیگری در جامعه آن زمان جلوگیری می‌نمودند.سیمایی از شیخ بهایی در آیینه آثار، صص ۴۳–۴۲.
پس از سه سال اقامت در اصفهان، پدر با توجه به پیشینهٔ علمی و فقهی وبا توصیه علی منشار (شیخ الاسلام اصفهان)، از سوی شاه طهماسب به سمت شیخ الاسلامی قزوین (پایتخت) منصوب شد.
شیخ‌الاسلام مهم‌ترین منصب روحانیت در آن دوره بوده و وظیفهٔ آن رفع ظلم از مظلومان، امر به معروف و نهی از منکر و تحقیق و بیان احکام شریعت برای مردم بود.(تذکرة الملوک، صص ۴–۱.)
شش سال بعد عنوان شیخ الاسلامی پایتخت از او گرفته شد و شیخ‌الاسلامی مشهد و سپس هرات به او واگذار شد. نویسنده کتاب الهجرة العاملیة این اقدام شاه طهماسب را مصداق نفی بلد و تبعید سیاسی دانسته و دلیل آن را تلاش وی در احیا و اقامه نماز جمعه (که اقامه آن در عصر غیبت مورد اختلاف علما بود) در پایتخت صفویه می‌داند. چرا که باعث شد دولتمردان صفوی احساس خطر کنند و او را مانند محقق کرکی مانع بزرگی در برابر خواسته‌های خود بدانند.الهجرة العاملیة، صص ۱۴۹–۱۴۷. سرانجام پدر در سال ((۹۸۳ق) ایران را به قصد زیارت حج ترک کرد و بعد از انجام مناسک حج به بحرین رفت، در آن‌جا اقامت گزید و یک سال بعد وفات یافت.احوال و اشعار فارسی شیخ بهایی، صص ۱۹–۱۶
مدت چهارده سال در پایتخت و در کنار پدر در مشهد و هرات بودن، بهاءالدین عاملی را با منصب و وظایف شیخ‌الاسلامی آشنا ساخت و آماده پذیرش این منصب بعد از پدر نمود. شواهدی است که نشان می‌دهد سمت شیخ‌الاسلامی هرات بعد از فوت پدر به پسر (شیخ بهایی) رسیده‌است، میرحسین بن حیدر کرکی (شاگرد بهاءالدین عاملی) در روضات الجنات نقلی دارد که برداشت از آن این است که بهاءالدین عاملی بعد از پدر، شیخ‌الاسلام هرات شده، که اگر این برداشت صحیح باشد سال وفات پدر (۹۸۴ق) و سال بعداز آن که سال‌های آشوب و هرج و مرج در دربار بودهزندگانی شاه عباس اول، ج ۱، ص ۲۶و تاریخ ادبیات در ایران، ج ۵، صص ۱۹۴۱۹۵ و ص - ۱۸. نمی‌تواند تاریخ اخذ این سمت باشد و احتمال دارد که او بعد از این تاریخ به این سمت منصوب شده باشد؛مؤلف الهجرة العاملیة در این مورد نیز معتقد است بهاءالدین عاملی مانند پدر از مرکز سیاسی و قدرت (پایتخت) دور نگه‌داشته می‌شد.الهجرة العاملیة، ص ۱۵۴.
البته تأییدی بر منصب شیخ‌الاسلامی هرات در کتاب خیرالبیان وجود ندارد؛ آنچه در مورد این دوره از زندگی بهاءالدین (جوانی) در خیرالبیان عنوان شده و قابل توجه‌است این است که او در عنفوان جوانی سفری طولانی مدت به بلاد اسلامی انجام دادهاحوال و اشعار شیخ بهایی، ص ۳۴ و با توجه به اینکه در کتاب سلافة العصر مدت سفرهای وی را ۳۰ سال عنوان کرده.سلافة العصر، ص ۲۹۱. و با در نظر گرفتن اینکه آخرین سفر وی در سال ۱۰۱۵قاحوال و اشعار فارسی شیخ بهایی، ص ۳۳. بوده می‌توان احتمال داد که این سفر می‌تواند در همین سال‌ها باشد؛ یعنی ۹۹۴ یا ۹۹۶ که در آن موقع وی ۳۰ تا ۳۲ سال داشته‌است.همان، صص ۳۴–۳۳.
عمده فعالیت‌های سیاسی بهاءالدین عاملی در عهد شاه عباس بزرگ صورت گرفت. شاه عباس بزرگ‌ترین پادشاه سلسله صفوی ضمن آنکه ایران را به اقتدار گذشته‌اش بازگرداند، زمینهٔ رشد و شکوفایی خارق‌العادهٔ فرهنگ، هنر و معارف دینی را نیز فراهم کرد. شاه عباس احترام زیادی برای علمای دین قایل می‌شد و در بیشتر امور از ایشان مشورت می‌جست، از جمله شواهد این امر انتخاب خلیفه سلطان، شاگرد میرداماد و شیخ بهایی به وزارت خود بود.مفاخر اسلام، ج ۸، ص ۲۵۶ ضمن اینکه حضور این دو عالم مطرح در دربار شکوه خاصی به سلطنت این پادشاه بخشیده بود.تاریخ ادبیات ایران، صص ۳۵۴–۳۵۳ بهاءالدین عاملی در سال ۹۹۶ق دو سال و اندی بعد از رحلت علی منشار عاملی (شیخ‌الاسلام اصفهان)(۹۹۳)،الهجرة العاملیة، ص ۱۴۳ به دستور شاه عباس یکم به شیخ‌الاسلامی اصفهان منصوب شدتاریخ عالم آرای عباسی، ج ۱، ص ۱۵۴. و در سال ۱۰۰۶ ق با تغییر مکان پایتخت از قزوین به اصفهان این سمت به شیخ‌الاسلامی کشور تغییر و ارتقاء یافت. بهاءالدین عاملی تا زمان وفاتش در این منصب بود.
در عالم‌آرای عباسی آمده که بهاءالدین عاملی پس از مدتی از سمت شیخ‌الاسلامی اصفهان به دلیل ملالت خاطر و دلزدگی از مناصب دنیایی ارادهٔ سفر بلاد اسلامی کرد که تاریخ این رخداد می‌تواند بین سالهای ۹۹۶ تا ۱۰۰۸ق. باشد، یعنی سالی که شاه عباس پیاده به زیارت علی بن موسی الرضا رفت و بهاءالدین عاملی نیز همراه او بود. اما در منابع دیگر دلیل سفر او به بلاد اسلامی اختلاف آرا و دیدگاه‌های علمی او با مکتب‌های فلسفی موجود در حوزه اصفهان (یعنی «توغل میرداماد و اصحاب او در علوم عقلی و رواج آن») می‌دانند.مفاخر اسلام، ج ۸، ص ۴۳۱.
به اعتقاد عده‌ای بهاءالدین عاملی در یکی از سفرهای خارجی خود به کشور عثمانی، سفارت شاه صفوی را بر عهده داشته و حامل پیامی از طرف شاه عباس اول به سلطان مراد حاکم عثمانی بوده‌است.عروة الوثقی، صص ۲۴–۲۳ و ص ۲۷
مهارت وی در ریاضی و معماری و مهندسی معروف بوده و از مهم‌ترین خدمات بهاءالدین عاملی در رونق بخشیدن به شهر اصفهان تعیین سمت قبله مسجد شاه اصفهان است. این قبله‌یابی که با استفاده از ابزارهای آن زمان صورت پذیرفته هفت درجه با جهت واقعی قبله اختلاف دارد.محاسبه قبله برای مسجد اصفهان - آسمان پارسباشگاه خبرنگاران: روز معمار سرگردان در تقویم ملی کشور
تقسیم آب زاینده رود به محلات اصفهان و روستاهای مجاور رودخانه، ساخت گلخن گرمابه‌ای است که هنوز در اصفهان مانده معروف به حمام شیخ بهایی و طراحی منار جنبان اصفهان که هم‌اکنون نیز پا برجاست به او نسبت داده می‌شود.زندگینامه: شیخ بهایی (953 ه‍.ق - 1031ه‍.ق) همشهری آنلاین
بنا به روایتی بهاءالدین عاملی را احتمالاً بنیان‌گذار تهیه نان سنگک، حلواشکری و فرنی می‌دانند.روزنامه همشهری. ۲۲ آبان ۸۷، صفحهٔ ۲۴
در تقویم سالنمایی که توسط کمیته نانوایان تهران که در ۱۹ اردیبهشت سال ۱۳۲۶ شمسی در تهران چاپ شده در رابطه با تاریخچه و چگونگی پیدایش نانوایی و نان سنگک این‌گونه آمده‌است:
"شاه عباس برای رفاه حال طبقات تهی دست و لشگریان خود که غالباً در سفر احتیاج به نان و خورش موقت و فوری داشتند و لازم بود به هر شهری می‌رسند نانواهایی باشند که بتوانند به قدر مصرف سربازان نان تهیه نمایند و غذایی باشد که خورش نان قرار دهند، درصدد چاره برآمد. وی حل این مشکل را از "بهاءالدین عاملی" که از اجلّه علما و دانشمندان ایران بود خواست. بهاءالدین با تفکر و تعمق، تنور سنگکی را ابداع نمود. این اختراع که با دقت و هوشیاری طرح و عملی شده‌است به قدری کامل و دقیق است که پس از گذشت چند صد سال هنوز به همان صورت اولیه مورد استفاده و نانی که از تنور سنگکی به‌دست می‌آید، خوردنی‌ترین نان است.
در اجرای این کار، دستور داده می‌شود که روی توری، مقداری ریگ و سنگ‌ریزه بریزند و در زیر آن، آتش پرحجمی روشن نمایند تا ریگ‌ها کاملاً داغ گردند و آن‌گاه خمیر نان را با دست در روی تخته‌ای پهن کرده و در روی سنگ‌های داغ قرار دهند تا بپزد.
مقبره شیخ بهائی در وسط رواق شیخ بهایی در حرم امام رضا در مشهد جای دارد. شیخ بهایی در اصفهان درگذشت و بنا بر وصیت او، جنازه‌اش در پایین پای امام رضا در خانه‌ای که محل تدریس ایشان بود به خاک سپرده شد و الآن رواق شیخ بهایی نام دارد.
از سال ۱۳۸۳ شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان جشنواره‌ای به نام شیخ بهایی برگزار می‌کند. موضوع این جشنواره فن‌آفرینی و کارآفرینی است و برگزارکنندگان آن معتقدند که بهاءالدین عاملی، نمادی از کارآفرینی است.
وی در عصر خود، دانش را به فناوری تبدیل کرد و خدمات ارزشمند علمی، فرهنگی و عمرانی از خود به یادگار گذاشت. به یاد او این جشنواره، شیخ بهایی نامیده شد.
سید حسن آقایی فیروزآبادی (۱۴ بهمن ۱۳۲۹ – ۱۲ شهریور ۱۴۰۰) نظامی، مدیر، پزشک و سیاستمدار ایرانی بود. وی در سال ۱۳۵۹ مدرک دکترای پزشکی خود را از دانشگاه علوم پزشکی مشهد دریافت نموده و سپس در دولت محمدعلی رجایی ریاست جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران را عهده دار شد و از مرداد ۱۳۶۱ با حکم میرحسین موسوی به عنوان عضو شورای مرکزی جهاد سازندگی و معاونت امور دفاعی نخست‌وزیری منصوب گردید و سپس در طول دوران جنگ عضو قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا به عنوان نهاد بالادستی برای هماهنگ کردن فرماندهی جنگ توسط ارتش ، سپاه و جهادسازندگی بود. وی سپس در فاصله سالهای ۱۳۶۸ تا ۱۳۹۵ به مدت ۲۷ سال ریاست ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران را برعهده داشت و پس از آن به عنوان عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب گردید. وی در تاریخ ۱۲ شهریور ۱۴۰۰ بر اثر بیماری کرونا درگذشت.
او در سال ۱۳۷۴ به درجه سرلشکری رسید.http://www.leader.ir/langs/fa/?p=contentShow&id=1114 سابقه ۳۰۰ روز حضور در جبهه و ۸۰ ماه مسئولیت پشتیبانی داشته‌است. وی در قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا که زیر نظر هاشمی رفسنجانی به عنوان فرمانده جنگ تاسیس گردیده بود، در سمت مسئول هماهنگی وزارتخانه‌ها و قرار گاه فعالیت می‌کرده‌است. این قرار گاه از زمستان ۱۳۶۲ به ریاست هاشمی رفسنجانی به عنوان مرکز بالادستی در بخش اعظمی از دوران جنگ وظیفه هماهنگی بین فرماندهان ارتش و سپاه و پشتیبانی جنگ را بر عهده داشته‌است. «قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا فرماندهی تمام واحدهای رزمی و پشتیبانی رزم نیروهای مسلح اعم از سپاه، ارتش، ژاندارمری، کمیته‌های انقلاب و جهاد سازندگی را بر عهده گرفت و قرارگاه‌های تابعه نقش سپاه‌های عملیاتی (رده بالاتر از لشکر) را ایفا کردند.» از دیگر سمت‌های وی در دوران جنگ شامل :جانشینی نخست‌وزیر در قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء(ص)، ستاد امداد و درمان جنگ کشور، امور پناهگاه‌ها و دفاع غیرعامل، پدافند شیمیایی، میکروبی و هسته‌ای، مهندسی صنعتی جنگ، کمیته ساخت موشک زمین به زمین بوده‌است. ۱۳ سرلشکر جمهوری اسلامی ایران، رادیو فردا فیروزآبادی عضو بازنشسته هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران در رشته پزشکی هسته‌ای بود.سید حسن فیروزآبادی در وبگاه دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهرانقرار گاه خاتم که فیروزآبادی در آن فعال بود رده‌های بالاتر از لشکر در نیروهای مسلح ایران را فرماندهی می‌کرد و از آن به‌عنوان «قلب راهبردی نیروهای مسلح ایران» نام برده می‌شود.
پس از ۲۷ سال، سرلشکر محمدحسین باقری به دستور سید علی خامنه‌ای فرمانده کل قوا و رهبر ایران جایگزین وی شد.او سپس در جایگاه مشاور عالی فرماندهی کل نیروهای مسلح مشغول به فعالیت بود.
اتحادیه اروپا در ۱۸ مهر ۱۳۹۰ (۱۰ اکتبر ۲۰۱۱) فیروزآبادی را به اتهام نقشی که در نقض گسترده حقوق شهروندان ایرانی داشته‌، تحریم کرد.
سیدحسن فیروزآبادی در سال ۱۳۳۰ در روستای مال آباد مشهد، در خانواده‌ای مذهبی و از پدر و مادری که اهل فیروزآباد یزد بودند زاده شد. وی دوران تحصیلات ابتدایی را در مدارس شرق مشهد گذراند و دوران دبیرستان را نیز در دبیرستان نصرت‌الملک ملکی تحصیل کرد. فیروزآبادی تحصیلات خود را تا مقطع دکتری در دانشگاه فردوسی مشهد گذراند و در سال ۱۳۵۹ فارغ‌التحصیل شد.
فیروزآبادی از سال ۱۳۶۴ به معاونت امور دفاعی نخست‌وزیری منصوب شد و در مدت ۸ ساله جنگ ایران و عراق نیز مسئولیت‌هایی نظیر جانشینی نخست‌وزیر در قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء، ستاد امداد و درمان جنگ کشور، امور پناهگاه‌ها و دفاع غیرعامل، پدافند شیمیایی، میکروبی و هسته‌ای، مهندسی صنعتی جنگ و کمیته ساخت موشک زمین به زمین، را برعهده داشت. پس از پایان جنگ در تاریخ ۴ مهر ۱۳۶۸، سیدعلی خامنه‌ای وی را به ریاست ستاد فرماندهی کل قوا منصوب نمود. پس از گذشت بیش از یک سال از انتصاب فیروزآبادی، در دی‌ماه ۱۳۷۰ بنا بر فرمان رهبر جمهوری اسلامی، «ستاد فرماندهی کل قوا» به «ستاد کل نیروهای مسلح» تغییر نام داد و رئیس این ستاد از شخصیت حقوقی «رئیس ستاد فرماندهی کل نیروهای مسلح» مندرج در اصل صد و هفتاد و ششم قانون اساسی (اصل مربوط به شورای عالی امنیت ملی) برخوردار شد. در فروردین ماه ۱۳۷۴ حسن فیروزآبادی، به همراه ۹ سال ارشدیت، درجه سرلشکری دریافت کرد.
وی در ۸ تیرماه ۱۳۹۵ از این مقام کنار گذاشته شد و محمدحسین باقری جایگزین او شد. برخی علت این برکناری را مشکلات سلامتی حسن فیروزآبادی می‌دانند. همچنین در گمانه‌زنی دیگری سایت محافظه‌کار «تابناک» نزدیک به محسن رضایی از برکناری حسن فیروزآبادی از ریاست ستاد کل نیروهای مسلح به خاطر حمایت از توافق‌نامه «برجام» خبر داده‌است.
سوابق و مسئولیت‌هایی که فیروزآبادی بعد از وقوع انقلاب در ایران داشته‌است:
وی پس از آنکه علی لاریجانی رئیس مجلس هشتم خبر از دریافت نامه‌ای از کنگره آمریکا و بررسی آن داد، طی سخنانی گفت: «آفتی که امروز و در این مقطع زمانی انقلاب را تهدید می‌کند آنست که آمریکائی‌ها پیام می‌دهند و کسانی اینجا می‌گویند ما پیام آمریکائی‌ها را بررسی می‌کنیم.» بازیابی‌شده در تاریخ ۱۳ مارس ۲۰۰۹. بازیابی‌شده در تاریخ ۱۳ مارس ۲۰۰۹.
نهاد ریاست جمهوری اقدام به تشکیل ستادی برای نظارت بر تدوین آثار و اندیشه‌های محمود احمدی‌نژاد کرده بود، فیروزآبادی نیز در مهر ۱۳۸۷ خواستار تدوین اندیشه‌های وی و افزودن غنای علمی کشور شد. وی گفت:
وی همچنین در سخنانی که انتقاد اکثر کاندیدهای انتخابات ریاست جمهوری را برانگیخت با دفاع از تداوم ریاست جمهوری احمدی‌نژاد گفت:
وی همچنین پیشنهاد ایجاد دولت وحدت ملی را که توسط برخی از گروه‌های سیاسی مطرح شده بود تقبیح کرد. بازیابی‌شده در تاریخ ۱۳ مارس ۲۰۰۹.
در اواخر کار دولت دهم، حسن فیروزآبادی به یکی از منتقدان جدی دولت محمود احمدی‌نژاد تبدیل شد. او در ۲۴ فروردین ۱۳۹۲، رسماً اقدام تحویل پرچم و نماد ملی کشور از سوی محمود احمدی‌نژاد به اسفندیار رحیم مشایی در سمنان را غیرقابل توجیه خواند و همگان را به هوشیاری هرچه بیشتر در آستانه انتخابات یازدهمین دوره ریاست جمهوری دعوت کرد. او همچنین در ۳ اردیبهشت ۱۳۹۲، سخنان احمدی‌نژاد در خوزستان را که اعلام کرده بود به او گفته‌اند: «اگر رویت را زیاد کنی، پدرت را درمی‌آوریم.» به شدت مورد انتقاد قرار داده و گفت: «جوسازی مقام محترم رئیس‌جمهوری، آقای دکتر احمدی‌نژاد در سفر به استان خوزستان غیرقابل قبول و مایه تشویش اذهان عمومی است. ملت ایران نشان داده‌است که همه خواستار عدالت بوده و شهدای این ملت فدائیان عدالت هستند، لذا امیدواریم ایشان به این گفتمان خاتمه دهند.»
در ۱۷ مرداد ۱۳۹۲، چند روز پیش از بررسی کابینه دولت یازدهم در مجلس شورای اسلامی، حسن فیروزآبادی برای اولین بار رسماً حمایت خود و نیروهای مسلح از دولت را اعلام کرد و حمایت مجلس از تشکیل دولت را انتظار مردم از قوه مقننه برشمرد.
فیروزآبادی همچنین در ۳ مهر ۱۳۹۲، پس از سخنرانی حسن روحانی در مجمع عمومی سازمان ملل، سخنرانی روحانی در سازمان ملل را درخشش عقلانیت روحانیت شیعه در سازمان ملل خواند. فیروزآبادی بار دیگر در ۱۳ آبان ۱۳۹۲ از مذاکره کنندگان هسته‌ای اعلام حمایت کرد. در ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۳، فیروزآبادی در دفاعی تمام قد از روحانی و دولت یازدهم گفت: «بعضی اخبار بی‌ارزش و تفرقه‌انگیز هستند، بعضی‌ها هم شایعه، تهمت و بی‌مبنا هستند. من خطی و سیاسی عرض نمی‌کنم، حتی رسانه‌هایی که به نوعی به نیروهای مسلح مرتبطند خطا می‌کنند. برابر مشی و منویات رهبری حرکت نمی‌کنند باید روش‌شان را اصلاح کنند والا ما با آن‌ها برخورد می‌کنیم.» او همچنین اظهار داشت: «باید به وجود رئیس‌جمهوری چون روحانی افتخار کنیم و همه همتمان را صرف پشتیبانی از دولت نماییم.»
در ۱۶ فروردین ۱۳۹۴ و پس از پایان مذاکرات لوزان، فیروزآبادی موفقیت تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای را به رهبر جمهوری اسلامی تبریک گفت. این اقدام او انتقادات اصولگرایان را برانگیخت. از جمله وب‌سایت رجانیوز، نزدیک به جبهه پایداری، نوشت که از فیروزآبادی انتظار می‌رود "به عنوان نماد قوه قاهره نظام" به "بدبینانه‌ترین زوایای یک توافق بین‌المللی" بپردازد و جایگاه او اقتضا می‌کند که "کوچکترین احتمالات برای ناامن شدن کشور" را مسدود کند، اما "جابجایی نقش‌ها و تلاش برای دیدن خوشبینانه‌ترین وجوه توافق، از سوی رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، امری است که قطعاً مغایر با جایگاه سازمانی جناب فیروزآبادی تحلیل خواهد شد و از آن برداشت ذوق زدگی کل نظام دربارهٔ یک توافق غیرقابل دفاع در مجامع بین‌المللی صورت می‌گیرد".
این وب‌سایت نزدیک به جبهه پایداری، اشاره به پیام تبریک فیروزآبادی به خامنه‌ای پس از توافق لوزان نیز کرده‌است. اما خامنه‌ای چند روز بعد - بدون نام بردن از فیروزآبادی - گفت: "اینکه حالا تبریک می‌گویند، به بنده تبریک می‌گویند، به دیگران تبریک می‌گویند، بی‌معنی است، چه تبریکی"؟
پس از تصویب طرح کاهش خدمت سربازی به ۱۸ ماه، در مجلس اصلاح‌طلب دوره ششم، فیروزآبادی طی نامه‌ای به رئیس وقت مجلس، به شدت با این طرح مخالفت کرد و مدعی شد که باعث تضعیف نیروهای مسلح می‌شود. وی در این نامه نوشت:
اما تنها چند ماه بعد؛ بلافاصله پس از آنکه انتخابات مجلس هفتم با رد صلاحیت گسترده اصلاح‌طلبان و تبدیل اکثریت آنان به اقلیت ضعیف در مجلس، توسط شورای نگهبان صورت گرفت، فیروزآبادی برای کاهش خدمت سربازی پیش‌قدم شد و با تأیید رهبر جمهوری اسلامی، مدت دوره خدمت سربازی، کاهش یافت. بازیابی‌شده در تاریخ ۱۳ مارس ۲۰۰۹.
اتحادیه اروپا طی تصمیم مورخ ۱۸ مهر ۱۳۹۰ (۱۰ اکتبر ۲۰۱۱) شمار ۲۹ مقام ایرانی از جمله سیدحسن فیروز آبادی را به اتهام نقشی که در نقض گسترده حقوق شهروندان ایرانی داشته‌اند، از ورود به کشورهای این اتحادیه محروم کرد. کلیه دارایی‌های احتمالی این مقامات نیز در اروپا توقیف گردید.
در سال ۱۳۸۱ از سوی فرماندهی کل ستاد نیروهای مسلح، نامه‌ای «خیلی محرمانه» به بسیاری از نهادهای نظامی و امنیتی کشور، از جمله وزارت اطلاعات، فرمانده کل سپاه پاسداران، فرمانده نیروهای مقاومت بسیج سپاه پاسداران و فرمانده نیروی انتظامی ارسال شد. در این نامه حسن فیروزآبادی با استناد به دستور علی خامنه‌ای، از کلیه این نهادها می‌خواهد، گزارش جامع و کاملی از کلیه فعالیت‌های فرقه بهائی اعم از سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، جهت شناسایی کلیه افراد این فرقه، تهیه و به ستاد کل نیروهای مسلح ارسال دارند. صدور چنین دستورالعمل‌ها و دستورهایی اختیار کامل به نهادهای نظامی و امنیتی کشور برای تهدید، کنترل آزادی‌های فردی و اجتماعی بهائیان، اعطا می‌کند، که منع از کسب و کار و داشتن شغل از مصادیق بارز نقض این حقوق است.
سیدحسن فیروز آبادی هم‌چنین عضو شورای عالی امنیت ملی است که شامل فرماندهان نظامی بوده و مسئولیت هدایت و نظارت بر شاخه‌های نظامی کشور شامل نیروهای حفاظت از انقلاب اسلامی و پلیس را برعهده دارد.
هشتم آذرماه سال ۹۶، جنبش عدالتخواه دانشجویی در نامه‌ای به ستاد اجرایی فرمان امام، پیگیری ویلای لواسان که در اختیار سرلشکر فیروزآبادی بود را در دستور کار قرار داد. این اتحادیه، در تاریخ مذکور نامه‌ای را به ریاست ستاد اجرایی ارسال کرد. پس از ارسال نامه، ریاست ستاد اجرایی فرمان امام، بیان کرد که موضوع تخلیه ویلای مذکور از گذشته پیگیری می‌شده‌است تا آن‌جا که رهبری سال ۹۲ حکم به تخلیه آن داده‌اند. بعد از نامهٔ جنبش عدالتخواه دانشجویی به ستاد اجرایی، نامهٔ جنبش را همراه با نامه‌ای از ستاد به رهبری ارسال کردند و دوباره رهبر انقلاب بر روی نامه ستاد پارافی مبنی بر تخلیه ویلای مزبور می‌نویسند.
محمدجواد معتمدی، دبیر جنبش عدالتخواه دانشجویی طی مصاحبه‌ای اعلام کرد: «آقای فیروزآبادی گفته بود اواخر اردیبهشت ۹۷ ویلای لواسان را تخلیه می‌کند، ولی نکرده‌است».
غلامحسین اسماعیلی، رئیس کل دادگستری استان تهران در مصاحبه مطبوعاتی خود در ۲۹ خرداد ۹۷ اعلام کرد: «دادخواستی از ستاد اجرایی مبنی بر رفع تصرف از این ملک به حوزه قضایی لواسان واصل شده‌است که دستور اکید صادر کرده بودم که در صورت وصول چنین تقاضایی با سرعت و دقت رسیدگی صورت گیرد».
حسن فیروزآبادی در واکنش به این خبر اعلام کرد «سند تحویل محلی در لواسان، که به دستور مقام معظم رهبری به اینجانب تحویل شده‌است را منتشر می‌کنم. ضمناً اینجانب از هیچ مرجعی، حکمی ولایی، قانونی یا قضایی برای تخلیه دریافت نکردم. این محل ۲۲ سال به عنوان دفتر فوق سریِ رئیس ستاد کل استفاده می‌شده‌است».
۳۰ خرداد ۹۷، فیروزآبادی در توئیتر خود نوشت: «در تماس اینجانب با دفتر نظامی رهبر معظم انقلاب، دستور تخلیه محل دریافت شد. بلافاصله به ستاد اجرایی آمادگی برای تحویل در اسرع وقت اعلام گردید».
حسن فیروزآبادی، در تاریخ ۱۲ شهریور ۱۴۰۰ و در سن ۷۰ سالگی بر اثر ابتلا به بیماری کرونا درگذشت.
امروز صبح ویلای لواسان از فیروزآبادی پس گرفته شد
نُرماندی یا نورماندی به منطقه‌ای جغرافیایی واقع در شمال‌غربی فرانسه می‌گویند. این منطقه در سال ۹۱۱ میلادی توسط شارلِ ساده پادشاه فرانک باختری به رولو و وایکینگ‌های نروژی که آنان را «نُرمان» می‌نامیدند به‌صورت دوک‌نشین بخشیده شد تا از یورش‌های همیشگی آنها به خاک فرانسه جلوگیری شود. به این ترتیب این منطقه را نورماندی نامیدند. نورماندی در طول تاریخ به یکی از قدرتمندترین دوک‌نشین‌های اروپا تبدیل شد و قدرت دوک نورماندی با قدرت پادشاه فرانسه برابری می‌کرد.هیربد فروزان، "تاریخ اروپای باستان"، ص ۵۷
مبارزه‌ای بی پایان با نیروهای طبیعت، مانند روحیه ماجراجویانه اجداد وایکینگ آنها، شخصیت مردم نورماندی را که اغلب به عنوان سرسخت و خاموش توصیف می‌شوند، شکل داد.
یافته‌های باستان‌شناسی مانند نقاشی‌های غارها ثابت می‌کند که انسان‌ها در دوران ماقبل تاریخ در این منطقه حضور داشته‌اند.
سلت‌ها (همچنین به عنوان بلگی و گول‌ها شناخته می‌شوند) در امواج متوالی از قرن ۴ تا ۳ قبل از میلاد به نورماندی حمله کردند. هنگامی که ژولیوس سزار به گُل حمله کرد (۵۸–۵۰ قبل از میلاد)، ۹ قبیله سلتی مختلف در نورماندی زندگی می‌کردند. رومی شدن نورماندی با روش‌های معمول به دست آمد: جاده‌های رومی و سیاست شهرنشینی. تاریخ‌نویسان کلاسیک بسیاری از ویلاهای گالو-رومی را در نورماندی ذکر کرده‌اند.
ریچارد یکم (زاده ۸ سپتامبر ۱۱۵۷ – درگذشته ۶ آوریل ۱۱۹۹)، ملقب به ریچارد شیردل (به انگلیسی: Richard The lion heart و فرانسوی: Richard Cœur de Lion)، پادشاه انگلستان (از ۶ ژوئیه ۱۱۸۹ تا ۶ آوریل ۱۱۹۹)، پسر و جانشین هنری دوم و الینور د آکیتن بود. وی با وجود شجاعت و دلاوری بسیار در میدان نبرد برای تقویت حکومتش در انگلستان تلاش می‌کرد و در طول پادشاهی ۱۰ ساله‌اش کمتر از شش ماه را در انگلستان سپری کرد و در طول زندگی خود با ناکامی‌های فراوانی روبرو گشت.
ریچارد در سومین جنگ صلیبی شرکتی مؤثر داشت و یکی از سرداران صلیبیون علیه صلاح‌الدین ایوبی بود که به شکست انجامید و خزانه به جا مانده از هنری دوم را به کلی تهی کرد. بعداً در هنگام بازگشت به وطن در آلمان اسیر لئوپولد پنجم، دوک اتریش گردید و برای آزادی وی بیش از دو برابر درآمد سالانه خزانه‌داری انگلستان درخواست شد. در جریان جنگ صلیبی سوم سه هزار نفر از اسرای مسلمان را در پای دیوارهای عکا و پیش چشم صلاح الدین ایوبی قتل‌عام کرد.
پس از آزادی به جنگی پرهزینه علیه فیلیپ دوم، پادشاه فرانسه معروف به فیلیپ اوگوست (ستایش شده) دست زد که حاصلی در پی نداشت. سرانجام این پادشاه ولخرج و ماجراجو در جریان محاصره قلعه‌ای در فرانسه در اثر اصابت تیری زهرآلود کشته شد.
افسانه رابین‌هود و راهزنان جنگل شروود در زمان یکی از سفرهای ریچارد اتفاق می‌افتد که حکومت در اختیار برادر ریچارد یعنی جان ملقب به بی‌زمین (لکلند) بوده‌است.
او تنها یک فرزند نامشروع داشت که نام او فیلیپ کنیاکی بود.
ریچارد در ۲۰ ژوئیه ۱۱۸۹ رسماً به عنوان دوک نرماندی انتخاب شد و در ۳ سپتامبر ۱۱۸۹ در کلیسای وست‌مینستر تاجگذاری کرد. سنت همه یهودیان و زنان را از حضور در مراسم تفویض منع می‌کرد، اما برخی از رهبران یهودی برای تقدیم هدایایی به پادشاه جدید آمدند. به گفته رالف دیستویی، درباریان ریچارد یهودیان را برهنه کردند و شلاق زدند، سپس آنها را بیرون انداختند.
هنگامی که شایعه‌ای منتشر شد مبنی بر اینکه ریچارد دستور داده‌است که همه یهودیان را بکشند، مردم لندن به یهودیان حمله کردند. بسیاری از خانه‌های یهودیان توسط آتش افروزان ویران شد و تعدادی از آنها به اجبار تغییر دین دادند. در میان یهودیان، برخی به دنبال پناهگاهی در برج لندن بودند و برخی دیگر موفق به فرار شدند. راجر هودن، در کتاب "Gesta Regis Ricardi" خود، ادعا کرده‌است که شهروندان حسود و متعصب این شورش را آغاز کردند و ریچارد عاملان آن را سخت مجازات کرد و به یک یهودی که به زور تغییر مذهب داده بود اجازه داد به دین مادری خود بازگردد. بالدوین فورد، اسقف اعظم کانتربری، در واکنش به این سخن گفت: «اگر پادشاه مرد خدا نیست، بهتر است مرد شیطان باشد». As cited by Flori, the chronicler Giraud le Cambrien reports that Richard was fond of telling a tale according to which he was a descendant of a countess of Anjou who was, in fact, the fairy Melusine, concluding that his family "came from the devil and would return to the devil".