ایالت نیومکزیکو حاکمیت حقوق آب خود را به مهندسی آب دولت که یک جایگاه منسوب به دولت است، سپرده‌است. نقش این جایگاه، فقط تسهیل تبادلات انجام شده حقوق آب نیست بلکه سطوح آبخوان را به عنوان منابعی که مصرف می‌شوند را نیز، پایش می‌کند. در سال ۲۰۰۳، ایالت نیومکزیکو یک طرح آب را اجرا کرد که هدف آن حفاظت از تخصیص حقوق آب بود اما تأمین و کیفیت آب اختصاص داده شده، روابط بین فروشندگان و خریداران، نیازمندی‌های ایالتی و ارتقاء سرمایه‌گذاری آینده در زیرساخت را نیز مورد توجه قرار می‌دهد. نیومکزیکو باید مسئول مدیریت تأمین منابع خویش باشد، زیرا عدم توانایی در انجام چنین کاری مستلزم تسلیم اقتدار و حاکمیت به مدیریت در سطح فدرال، خواهد بود. جهت حصول اطمینان از هدایت مؤثر در فروش‌ها و تجارت‌ها، بسیاری از بخش‌ها و کمیسیون‌های ایالتی در تلاش هستند. به هر یک از این احزاب، با هدف بهترین برنامه‌ریزی و مدیریت تبادلات آب ایالتی و منطقه ای، نقش‌ها و مسئولیت‌هایی محول شده‌است. کمیسیون جریان بین ایالتی نیومکزیکو و اداره مهندسی دولتی، دو حزب رهبر هستند اما در این شورا، دپارتمان محیط زیست نیومکزیکو، کمیسیون کنترل کیفیت آب، کمیسیون جویبار (Acequia) نیومکزیکو و هیئت اعتبار آب و غیره، نیز درگیر هستند. این گروه‌ها برای اطمینان حاصل کردن از اجرای حقوق آب، آلاینده‌های احتمالی، توسعه پایگاه‌های داده و سیستم‌های اطلاعاتی و عملی کردن وظایف دیگر که به استفاده مؤثر از منابع آب نیومکزیکو منجر می‌شود، در ارتباط با یکدیگر کار می‌کنند. ایالت نیومکزیکو نظام حقوق آب مبتنی بر مالکیت قبلی را دنبال می‌کند. در این نظام «اولویت اول با کسی است که اول از همه شروع کرده باشد»، بسیاری از دریافت کنندگان حقوق دسترسی به آب پابلوها و قبایل بودند. این گروه‌ها به عنوان ایالت‌های مستقل، از حقوق قدیمی خودشان که در سطح فدرال اداره می‌شوند تا سطح ایالتی، برخوردار هستند. به علت منحصر به فرد بودن این حقوق، هرگونه تصمیمات سیاستی که ممکن است این قبایل و پابلوها را تحت تأثیر قرار دهد، باید توسط دولت برای مباحثه با این احزاب، ارائه شود. دولت نیومکزیکو تعهد می‌دهد که هرگونه حقی با یک منبع هیدرولوژیکی مشترک به‌طور رسمی از طریق یک روند دادگاهی رسیدگی شود. این امر با هدف کمک کردن به مهندسی آب دولت در تخصیص سهام آب در میان گسترش مطالبات ایالتی و افرادی با حقوق قدیمی، تحقق یافته‌است. حقوقی که توسط پابلوها و قبایل نگه داشته شده‌است نیز باید برای احراز پارامترهای قانونی دسترسی آنها به آب، دادرسی شود. طبق اصلاحیه McCarran، این حقوق باید طبق قانون فدرال، تعریف و کمی سازی شوند تا به عنوان بخشی از مدیریت حقوق آب مرتبط با جریان، ارزیابی شوند. به علت تخصیص تقریباً کامل آب‌های سطحی در نیومکزیکو، تلاش‌هایی برای افزایش منابع آب موجود برای نیازهای در حال گسترش ایالتی، انجام شده‌است. برای انجام این کار، آب زیرزمینی در آبخوان‌ها که به رودخانه‌های سراسر ایالت متصل هستند رزرو (ذخیره) می‌شود. بازیابی این ذخایر، جریان‌های رودخانه ای را کاهش می‌دهد که بنابراین باعث کاهش آب موجود برای دارندگان حقوق قدیمی، می‌شود. در اینجا راه کار، خرید و بازیابی این حقوق سطحی قدیمی می‌باشد. این امر یک تأکید جدید بر منابع آب زیرزمینی که برای دسترسی آینده ذخیره شده‌اند را شروع خواهد کرد. اداره مهندسی دولتی یک نقش مهم در نظام تجارت آب نیومکزیکو دارد. این مدیر، ارزیابی تقدم مربوط به حقوق آب را تاحدی با برنامه اقدام اولویت مدیریتی، ایجاد خواهد کرد. بودجه مهندسی دولتی با سرمایه‌گذاری در تکنولوژی مثل سنجش و اندازه‌گیری، واحدهای GIS، الگوهای سطحی و زیرزمینی و نظام‌نامه‌ها، تأمین می‌شود. نیومکزیکو برای کمک به تحقق این موارد و ملزومات اضافی مهندسی آب دولتی، اخیراً یک طرح " مدیریت منابع فعال " را اجرا کرده‌است. در این برنامه پایه ای، یک کارمند منصوب شده توسط دولت در شناسایی، اندازه‌گیری و سنجش حقوق آب، تسهیل جابجایی و انتصاب کارفرمایان آب منطقه ای، نقش دارد. کارفرمایان آب در مناطق آب تأسیس شده (آب منطقه ای‌های ایجاد شده) در صورت لزوم در مدیریت حقوق، فعالیت می‌کنند. هر تیم حوضه رودخانه شامل یک مدیر پروژه، هیدرولوژیست، نماینده، مدیر ارتباطات، مدیر پرسنل و کارکنان پشتیبانی فنی می‌باشد. مسئولیت‌های کامل طرح مدیریت منابع فعال همراه با اداره مهندسی آب دولتی، در طرح آب سال ۲۰۰۳ همچنین در گزارش پیشرفت سال ۲۰۰۶ و بررسی و به روز رسانی پیشنهادی سال ۲۰۰۸، ترسیم شده‌اند. ایده‌آل‌های این پیشنهاد به روشنی مشخص و با روش‌های اجرا و تفکر عمومی همراه شده‌اند. این برنامه به دنبال تخصیص کارآمد و استفاده از منابع آب نیومکزیکو است. نیومکزیکو همه آب را به عنوان دارایی عمومی در نظر می‌گیرد. با این حال، حق استفاده، یک دارایی است که ممکن است خریداری یا اجاره داده شود. هنگامی که (این حق) به یک حزب اختصاص یافت، عدم استفاده (این حق) برای مصارف سودمند برای مدتی (معمولاً ۴ سال) ممکن است به مطالبه حقوق توسط دولت، منجر شود. پس از احیاء مجدد، این حقوق ممکن است به یک طرف یا حزب علاقه‌مند دیگر فروخته یا اجاره داده شود. حقوق، ممکن است از طریق درخواست مجوز از طریق یک اداره دولتی یا از طریق یک نماینده شخصی آب، به دست آیند.