moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
فلش زینتر مسیری جدید در فرایند متراکم سازی مواد به وجود آورده‌است. در روش‌های قدیمی زینتر، مواد در سرعت‌های نسبتاً پایین حرارت داده می‌شدند و برای مدت زیادی ساکن باقی می‌ماندند در حالی که امروزه بدنه‌های با تراکم بالا را در زمان‌های بسیار کمتری نسبت به روش‌های معمول می‌توان با روش فلش زینتر به دست آورد. آزمایش‌های اولیه بر روی سرامیک‌های زیرکونیایی انجام شد و پس از آن این فرایند در تولید موادی همچون SnO, TiO, YO, CeGdO, AlO, ZnO , SiC نیز به کار گرفته شد. همچنین موادی با هدایت حرارتی بالاتر مانند ZrB و MoSi نیز امروزه مورد آزمایش قرار گرفته‌اند.
زینتر احتمالاً با مشاهداتی از جمله افزایش استحکام رس و سفال سرامیکی بر اثر حرارت ایجادشده از چوب یا ذغال سنگ بوجود آمده‌است. البته هیچگونه شاهدی بر این موضوع نیست اما صنایع دستی قدیمی نشان می‌دهند که این فرایند از حدود ۲۴۰۰۰ سال قبل از میلاد مورد استفاده قرار می‌گرفته‌است.
زینتر به عنوان یک اصطلاح از سال‌های ۱۸۰۰ میلادی مورد استفاده قرار گرفت و در اواسط قرن نوزدهم استفاده وسیعتری یافت.
اگرچه متغیرهای مختلفی برای بیان یک تعریف جامع از فرایند زینتر وجود دارد، اما تعریف زیر هر دو بعد تاریخی و مدرن زینتر را بیان می‌کند:
زینتر یک روش عملیات حرارتی برگشت‌ناپذیر برای اتصال ذرات بهم و تولید یک ساختار منسجم است که عمدتاً از طریق جابجایی بزرگ در مقیاس اتمی اتفاق می‌افتد. تشکیل این پیوندها منجر به بهبود استحکام و انرژی کمتر سیستم می‌شود
فلش زینتر یک روش نوین زینتر است که برای اولین بار توسط ریشی راج از دانشگاه کلرادو بولدر در سال ۲۰۱۰ توسعه یافت. این فرایند در ابتدا برای زیرکونیای مکعبی پایدارشده با mol8% ایتریا 8YSZ نشان داده شد. فلش زینتر شامل یک میدان الکتریکی بالا است که از درون نمونه با گرمایش همزمان کوره عبور می‌کند و عمل زینتر صورت می‌پذیرد.
ریشی راج و همکارانش نشان دادند که 8YSZ با افزایش قدرت میدان به 120 V/cm می‌تواند در چند ثانیه در دمای حداقل ۸۵۰ درجه سانتیگراد زینتر شود، آنها اعلام کردند که این فرایند به عنوان فلش زینتر نامیده می‌شود.
کلنا و همکاران اصطلاح فلش زینتر یا FS را هنگام کار در دانشگاه کلرادو با استاد ریشی راج معرفی کرد. تعریف کلی تر و کامل تر آنها توسط راج و همکاران در یک درخواست ثبت اختراع (ادعا در شماره ۱۴، حق ثبت اختراع شماره ۹٬۳۳۴٬۱۹۴ ایالات متحده) ارائه شده‌است، جایی که فلش زینتر اینگونه تعریف شده‌است:
«فلش زینتر روشی برای زینتر مواد می‌باشد که همزمان مواد را در معرض میدان الکتریکی و گرما قرار می‌دهد.»، که در آن میدان الکتریکی بین ۷٫۵ ولت بر سانتی‌متر و ۱۰۰۰ ولت بر سانتیمتر است، و در آن آغاز زینتر توسط یک اتلاف الکتریکی بین ۱۰ تا 1000 mW/mm-۳ و افزایش غیر خطی در رسانایی مواد شناخته می‌شود. زمان بین شروع زینتر و پایان آن کمتر از یک دقیقه است.
در ساده‌ترین حالت، دستگاه فلش زینتر شامل یک کورهٔ دما بالا و یک منبع جریان متصل به نمونه است. تجهیزات اندازه‌گیری اضافی نیز برای بررسی ولتاژ، جریان و انقباض نمونه در حین عملیات حرارتی مورد نیاز است. تا به امروز، سه نوع اصلی تجهیزات فلش سینترینگ معرفی شده‌است.
از یک کورهٔ تیوبی عمودی و نمونه‌ای به شکل استخوان سگ که به‌طور افقی از سیم‌های پلاتینی که نقش الکترود را هم بازی می‌کنند، آویزان شده‌است، تشکیل شده‌است. این سیم‌ها از سقف کوره بندکشی شده و به منبع برق متصل هستند. دستگاه‌های اندازه‌گیری ولتاژ و جریان نیز در مدار قرار دارند. در زیر کوره تیوبی، دوربینی با فیلترهای مناسب به صورت مستقیم انقباض نمونه در فرایند فلش زینتر را ضبط می‌کند. تغییرات در این روش شامل استفاده از کورهٔ باکسی با پنجره‌ای در قسمت در یا کورهٔ تطبیق شده برای استفادهٔ همزمان از آزمایش پراش اشعه ایکس می‌باشد
از یک دیلاتومتر تطبیق داده شده، قاب اعمال فشار یا دستگاه دست‌ساز مشابهی استفاده می‌کند. در این روش قسمتی از اعمال بار برای نگه داشتن نمونه در جای خود استفاده می‌شود، اگرچه در این روش نیروی غیر محوری در حد بسیار کم اعمال می‌شود. نمونهٔ گلوله‌ای شکل بین دو الکترود پلاتینی که توسط میله‌های آلومینایی نگه داشته شده‌اند، قرار می‌گیرد. کل این نمونه در کوره قرار دارد. منبع برق توسط سیم به الکترودها متصل شده‌است. تراکم در این سیستم با سنسورهای جابجایی اندازه‌گیری می‌شود زیرا دوربینی وجود ندارد که تصویر نمونه را نمایش دهد.
از نظر طراحی بسیار نزدیک به دستگاه SPS و HP است. این روش در فلش زینتر جرقه پلاسمایی یا FSPS نیز استفاده می‌شود که در آن تجهیزات تجاریSPS بدون قالب گرافیتی مرسوم نرخ گرمایش بالا مصرف می‌گردند. فشار غیرمحوری برای نگهداری نمونه می‌تواند در حد کم یا زیادی اعمال شود. در این روش، پودر سرامیکی درون قالب عایق خطی فشرده می‌شود. الکترودها در بالا و سمبه‌های گرافیتی در پایین قرار دارند و مستقیماً به منبع برق متصل هستند. در این روش هم امکان دیده‌بانی مستقیم از نمونه وجود ندارد و نمایان ساختن فلش زینتر به مشاهدهٔ جریان سریع منبع یا جابه‌جایی قالب متکی است.
یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های این روش، اندازه‌گیری دقیق دمای نمونه است. پیرومترهای اپتیکی می‌توانند در این چالش کمک کنند اما در همهٔ دستگاه‌ها قابل استفاده نیستند
نمونه‌های سرامیکی قالب‌گیری شده در فلش زینتر به شکل‌های میله‌ای، استخوان سگ، مقطع عرضی مکعب مستطیلی و گلوله‌ای با نسبت قطر به ارتفاع‌های مختلف استفاده می‌شوند که در شکل ذیل قابل مشاهده هستند. نمونه‌ها با توجه به ولتاژ و جریان عبوری از آن‌ها طراحی می‌شوند. برای بالاترین قدرت میدان الکتریکی و بالاترین چگالی جریان، نمونه‌ها باید در کوچک‌ترین حالت ممکن خود باشند. نمونه‌های به شکل استخوان سگ، برای کنترل انقباض در فرایند فلش زینتر با روش‌های دیداری مناسب هستند.
بیشتر الکترودهای مورد استفاده در فلش زینتر از فلز پلاتین (به شکل‌های خمیر، جوهر، سیم و صفحه) به دلیل دمای ذوب بالا و هدایت حرارتی خوب، ساخته شده‌اند. در دیگر پژوهش‌ها از الکترودهایی از جنس مولیبدن و مس نیز استفاده شده‌است.
روش چسبیدن الکترود به نمونهٔ سرامیکی به هندسهٔ نمونه وابسته است. در حالت نمونهٔ شبیه به استخوان سگ، سیم‌های الکترود در سوراخ‌های قسمت دسته متصل است. برای میله‌های مستطیلی سیم‌های پیچیده شده دور انتهای هر کدام استفاده می‌شود. الکترودهای مورد استفاده برای گلوله¬ معمولاً دیسک‌های پلاتینی هستند که در بالا و پایین سطح قرار دارند که به منبع جریان متصل است
شرایط بهینهٔ فلش زینتر تا امروز به‌طور کامل به عنوان استاندارد پایه‌ریزی نشده‌است. گروه‌های پژوهشی مختلف روش‌های متفاوتی را برای گرم کردن نمونه و اعمال ولتاژ، کنترل شرایط میدان الکتریکی و انقباض در هنگام آزمایش و هندسهٔ متفاوت نمونه بررسی کرده‌اند.
تهیه بدنه‌های خام برای FS با استفاده از تکنیک‌های آماده‌سازی سرامیک انجام می‌شود. در فرایند FS، پودرهای سرامیکی به‌طور یکنواخت با مواد افزودنی (چسب، پراکنده‌ساز یا کمک زینتر) مخلوط می‌شوند و با پرس سرد یا ریخته‌گری دوغابی با یک هندسه خاص شکل می‌گیرند.
نمونه در کوره‌ای با دمای بالاتر از دمای شروع بحرانیT)) گرم می‌شود و در طی چند ثانیه تحت یک میدان الکتریکی اعمالی بالاتر از یک مقدار بحرانیE)) قرار می‌گیرد. انواع مختلفی از کوره‌ها از جمله لوله‌های عمودی، لامپ چهارگوش، شکاف لوله عمودی، کوره جعبه اصلاح شده با المنت گرمایش مولیبدن سیلیساید MoSi)) و گرمایش القایی استفاده شده‌است.
در بیشتر تحقیقات FS از منبع تغذیه DC استفاده شده‌است (V و I به ترتیب در دامنه ۵–۵۰۰۰ ولت و ۰٫۵ تا ۱۵ آمپر). علت این امر ممکن است هزینه پایین‌تر آنها در مقایسه با منابع AC باشد.
در حالی که مشاهده تراکم سریع در حین فلش زینتر اکنون به خوبی به عنوان یک پدیده شناخته شده‌است، مکانیزم‌های اساسی این فرایند هنوز موضوع بحث هستند.
محققان متعددی مدل‌هایی را ارائه داده‌اند که مشخص می‌کنند که رفتار فلش زینتر می‌تواند کاملاً به انتقال حرارتی ناشی از گرمایش ژول نسبت داده شود (گرمایش ژول، گرمایش تحت رژیم اهمی است که به دلیل مقاومت ماده اتفاق می‌افتد و متناسب با مربع جریان است).
این استدلال که انتقال حرارتی به تنهایی نمی‌تواند نرخ تراکم در فلش زینتر را به خود اختصاص دهد، مستلزم این است که حداقل یک مکانیزم دیگر برای توجیه پدیده مشاهده‌شده عمل کند. نارایان در مقالاتی که بر تأثیر میدان الکتریکی بر روی مواد سرامیکی می‌پردازد، معتقد است که تعامل بین جای خالی کاتیون و آنیون با میدان‌های الاستیک و الکترونیکی، باعث افزایش نرخ نفوذ در امتداد نابجایی‌ها و مرزهای دانه در داخل ماده در حال زینتر می‌شود. این مکانیزم منجر به رشد کند دانه در میدان الکتریکی کم و در نهایت منجر به گرمایش ژول در میدان‌های بالاتر می‌شود زیرا غلظت عیوب بسیار بیشتر است.
نبویشا میلیچیچ لکیچ (؛ زادهٔ ) مربی فوتبال اهل صربستان است که از سال ۱۹۹۳ در سمت‌های مختلف فنی از جمله سرپرست، دستیار سرمربی و مدیر فنی با باشگاه‌های مختلفی از جمله رئال مادرید، اتلتیکو مادرید و قایرات همکاری داشته‌است.
از جمله سرمربیانی که وی سابقه دستیاری آن‌ها را دارد می‌توان به خوان آنتونیو آنکوئلا، خوزه بوردالاس، لوپز مونیس، کوسمین کونترا و منولو دیاز اشاره کرد.
در دی ۱۳۹۸ پس از انتخاب فرهاد مجیدی به عنوان سرمربی استقلال، لکیچ به عنوان یکی از دستیاران وی معرفی شد.
پرواز شماره ۳۰۱ بریگنیر یک پرواز از پوئرتو پلاتا به مقصد فرانکفورت بود که با ۱۷۶ مسافر و ۱۳ خدمه بودند، در تاریخ ۶ فوریه ۱۹۹۶ دچار سانحه شد و ۱۸۹ نفر جان باختند.
جویزکیم داوا (؛ زادهٔ ) بازیکن فوتبال اهل کامرون است که در پست مدافع برای باشگاه فوتبال ماریوپول در لیگ برتر فوتبال اوکراین بازی می‌کند.
جنا سیمس (زاده ۳۰ دسامبر ۱۹۸۸) بازیگر آمریکایی است.
از کارهای معروف او می‌توان به بازی در فیلم حمله هلهله‌چی ۵۰ فوتی اشاره کرد.
برایان کالن (زاده ۲۶ ژانویه ۱۹۷۶) بازیگر آمریکایی است. از کارهای معروف او می‌توان به بازی در فیلم مرد من بازنده است، گروه رفقا و اشاره کرد.
ضمانت‌نامه بانکی قرارداد یا سندی است که به موجب آن صادرکننده (ضامن) حسب درخواست متقاضی (مضمون عنه) تعهد می‌کند بدون هیچ قید و شرط عندالمطالبه یا در سررسید مشخص مبلغ معینی وجه نقد از بابت موضوع خاصی که مربوط به مضمون عنه است به ذی‌نفع (مضمون له) یا به حواله کرد او پرداخت نماید. اهمیت ضمانت‌نامه و تعهداتش برای بانک به مانند تسهیلات پرداختی بسیار زیاد است و دقت در صدور ضمانت نامه و اعتبارسنجی مشتری از پیش نیازهای مهم صدور ضمانت نامه است. نقطه شروع و تکیه گاه اصلی ضمانت نامه بانکی، درخواست و دستور مشتری بانک است که او را ضمانت خواه یا مضمون عنه گویند و مبنای آن قراردادی است که پیش تر بین ضمانت خواه و ذی‌نفع ضمانت نامه منعقد شده‌است. به موجب ماده ۶۸۴ قانون مدنی عقد ضمان عبارت است از اینکه شخص مالی را که بر ذمه دیگری است به عهده بگیرد. بانک با صدور ضمانتنامه بانکی تعهد می‌کند درصورتیکه متعهد (ضمانتخواه/ مضمون عنه) تعهدات پیش‌بینی شده موضوع ضمانتنامه را در مواعد معین نپردازد یا اینکه از انجام صحیح و به موقع تعهدات خود به هر علت خودداری کند، به مجرد اعلام ذی‌نفع (مضمون له یا سازمانی که ضمانتنامه در قبال او صادر می‌شود) قبل از انقضای سررسید، وجه الضمان یا مبلغ قید شده در ضمانتنامه را در وجه ذی‌نفع (مضمون له) بپردازد.What Is a Bank Guarantee? "investopedia.com"Bank Guarantee "investinganswers.com"
دریاچه بورژه () (Lac du Bourget) یک دریاچه باریک و بلند است که به عنوان عمیق ترین دریاچه درون خاک فرانسه شناخته می شود این دریاچه همان دریاچه مورد اشاره در شعر دریاچه سروده لامارتین شاعر معروف فرانسوی است این دریاچه در محاصره مناطق کوهستانی مون بلان از یک طرف و شهرهایی در طرف دیگر قرار گرفته است و مشرف بر کوه های آلپ است
دان دو شا () منطقه‌ای کوهستانی در ساووآ فرانسه است و ارتفاع آن به بالای ۱۳۹۰ متر از سطح دریا می‌رسد
کنت‌ها و دوک‌های ساوی () حکمرانان منطقه ساوی بودند و نام ایشان به شرح ذیل است
مجتبی سرآسیایی(زاده ۱ مهر ۱۳۵۸ - مشهد) بازیکن سابق و مربی فوتبال اهل ایران است.
سرآسیایی که در زمان بازی به عنوان یک مدافع برای باشگاه‌های پیام مشهد، پیکان و ابومسلم سابقهٔ بازی دارد، از بدو تأسیس باشگاه شهر خودرو (تحت عنوان پدیده) در کنار این تیم بوده و در سمت‌های سرپرست و قائم مقام با این تیم همکاری داشته تا دی ۱۳۹۸ که پس از جدایی یحیی گل‌محمدی از این تیم، سرآسیایی به عنوان سرمربی جانشین وی روی نیمکت شهر خودرو شد.
مجتبی سرآسیایی ۱۸ تیر ۹۹ با حضور در تمرین تیم باشگاه فوتبال شهر خودرو اعلام کرد از مربیگری این تیم استعفا داده‌است.
مواد نانو متخلخل زیر مجموعه‌ای از مواد نانو ساختار است که حفراتی در مقیاس نانومتر دارد. این نوع مواد با مساحت سطح درونی بسیار بالا، قابلیت بسیار زیادی در جذب و برهمکنش با اتم‌ها، مولکول‌ها و یون‌ها داشته و اهمیت زیادی از لحاظ تئوریک و کاربردی پیدا کرده‌اند.
به‌طور کلی موادی که در ساختارشان حاوی حفره و منفذ هستند به عنوان مواد متخلخل تعریف می‌شوند. یکی از مفاهیم مهمی که در مواد متخلخل مورد بررسی قرار می‌گیرد تخلخل می‌باشد. تخلخل از تقسیم حجم حفرات به حجم کلی ماده بدست می‌آید. حفرات موجود در مواد متخلخل به دو نوع حفرات باز و بسته تقسیم می‌شوند. حفرات باز به سطح ماده دسترسی دارند ولی حفرات بسته در درون ماده محبوس هستند. در کابردهای اساسی نظیر فرایندهای کاتالیستی، جداسازی و فیلتراسیون، حفرات باز نقش اساسی دارند اما مهمترین کاربرد حفرات بسته شامل ساخت عایق‌های حرارتی، صوتی و وسایلی با چگالی پایین می‌باشد.
بر اساس تعریف آیوپاک مواد متخلخل به سه دسته کلی تقسیم می‌شوند:
مواد نانوپروس زیر مجموعه ای از مواد متخلخل می‌باشند که اندازه منافذ در آن‌ها بین ۱ تا 100 nm است. در بسیاری از کاربردهای اساسی مثل جذب، جداسازی، فیلتراسیون و کاتالیز، توزیع باریک اندازه منافذ بسیار مطلوب است. مواد میکروپروس توزیع اندازه منافذ بسیار باریکی دارند. مواد مزپروس هم توزیع اندازه منافذ باریکی دارند ولی توزیع اندازه منافذ در مواد مزوپروس تا حدی از مواد میکروپروس گسترده‌است. مواد ماکروپروس نیز توزیع گسترده‌ای از منافذ را دارند. قابل ذکر است که در بیشتر کاربردهای شیمیایی، اندازه منافذ در محدوده مواد میکروپروس و مزوپروس جوابگوی بسیاری از نیازها می‌باشد و مواد ماکروپروس کاربردهای شیمیایی چندانی پیدا نکرده‌اند. مواد نانوپروس خصوصیات بی نظیری نسبت به مواد غیر متخلخل مشابه دارند. مساحت سطح بالا، نفوذپذیری در برابر سیالات و ویژگی شکل گزین، از خصوصیات این مواد متخلخل می‌باشد. با تغییر اندازه حفرات، ویژگی‌های سطحی، ساختار و… مواد نانوپروس، می‌توان عملکردهای متفاوتی در زمینه‌های کاربردی مختلف را از آنها انتظار داشت.
به عنوان مثال ویژگی‌های یک جاذب متخلخل ایده‌آل عبارتند از:
مواد نانوپروس بسته به شرایط سنتز و روش کار، ممکن است همه این ویژگی‌ها یا قسمتی از آن را داشته باشند. به‌طور مثال واضح است که تلاش‌ها در جهت تهیه جاذب‌های نانو، شامل تولید جاذب‌هایی با ظرفیت جذب بالا و با روش‌های سنتز ساده و ارزان می‌باشد همچنین جاذب مورد نظر باید تا حد امکان ویژگی‌های دیگری را نیز داشته باشد. از طرف دیگر اگر بخواهیم از ماده ناوپروس در فرایندهای کاتالیستی استفاده کنیم لازم است که این ماده علاوه بر دوام و پایداری بالا، دارای خواص سطحی مناسب مثل اسیدیته، بازیسیته، شکل گزینی (Shape selectivity) مطلوب باشد پس با کنترل خواص مواد نانوپروس می‌توان از آنها در کاربردهای متنوعی استفاده کرد. کاربردهای اصلی و تجاری مواد نانوپروس شامل جداسازی‌های جذبی (Adsorption seperation)، فرایندهای کاتالیستی و غشاها (Membrane) می‌باشند؛ ولی علاوه بر این کاربردها، کاربردهای دیگری نظیر ساخت سنسورها و وسایل نوری نیز در حال گسترش است.
علاوه بر کاربردهای گفته شده، کاربردهای زیادی برای مواد نانوپروس در محدوده‌های زیر وجود دارد:
مواد میکروپروس، مواد کریستالی با حفرات و قفسه‌های بهم پیوسته با ابعاد ۲۰ تا ۲۵ آنگسترم هستند که توزیع اندازه حفراتشان به شدت باریک بوده و مساحت سطح دورنی بزرگ‌تر از 300m2g−1 و حجم خالی (Void volume) بزرگ‌تر از 0.1 cm3g−1 دارند. از این مواد به صورت گسترده در کاربردهای کاتالیتیکی استفاده می‌شود. کاربردهای دیگر این مواد استفاده به عنوان غربال مولکولی (Molecular sieve)، مواد شکل گزین و جاذب می‌باشد. دو دسته اصلی مواد میکروپروس آلومینوسیلیکات‌ها و آلومینوفسفات‌ها هستند.
عموماً از آلومینوسیلیکات‌ها با نام زئولیت یاد می‌شود. زئولیت‌ها اکثراً کانی‌های طبیعی بوده و اولین زئولیت سنتزی در سال ۱۸۶۲ سنتز شد. شبکه طبیعی زئولیت‌ها از اتصال AlO و SiO چهار وجهی توسط اتم اکسیژن بوجود می‌آید. ZSM-5، زئولیت Y، زئولیت A، زئولیت β و زئولیت X چند نمونه از زئولیت‌های مشهور هستند. کانالها و حفرات بهم پیوسته طوری چیده می‌شوند که منافذی با شکل‌های مختلف در ساختار زئولیت بوجود آید. آلومینوسیلیکات ZSM-5 حاوی دو نوع کانال است که یک سیستم حفره ای سه بعدی را تشکیل داده‌است. شبکه مواد میکروپروس به علت شرکت آلومینیم در چهار پیوند، حاوی مقادیر زیادی بار منفی می‌باشد که با کاتیون‌های مثبت غیر ساختاری (+M) به تعدل رسیده و ترکیبی با فرمول کلی زیر ایجاد می‌کند.
M[SiAlxO].mHO
دومین گروه مهم از مواد میکروپروس آلومینوفسفات‌ها هستند. ساختار آن‌ها از اشتراک مولکول‌های چهار وجهی AlO و PO حاصل می‌شوند. مانند زئولیت‌ها اتصال این دو ساختار چهار وجهی از ظریق اکسیژن صورت می‌گیرد. این مواد با نام AlPO-n و ساختار خنثی و بدون بار دارند. حدود چهل نوع ساختار برای آلومینوفسفات‌ها شناخته شده‌است و بسیاری از ساختارهای مشابه ساختارهای آلومینوسیلیکات‌ها هستند. در شبکه‌های این مواد Al و P یک در میان قرار گرفته‌اند ولی در زئولیت‌ها، این یک در میانی بین Si و Al دیده نمی‌شود.
چون آلومینوفسفات‌ها از لحاظ الکتریکی خنثی هستند و سایت‌های فعال در این مواد وجود ندارد، به همین دلیل کاربرد چندانی در فرایندهای کاتالیتیکی و مبادله یون ندارند؛ ولی از آنجایی که تعویض فسفر موجود در ساختار با گونه‌های دیگر نظیر +4 Si امکان‌پذیر است، مواد دیگری از آلومینوفسفات‌ها مشتق شده‌اند که دارای ساختار حاوی بار هستند. اگر عنصر جایگزین شده به جای یون فسفر، یون سیلیسیم باشد، از این مواد با اسم SAPO-n یاد می‌شود. با توجه به متفاوت بودن بار الکتریکی یون فسفر و یون سیلیسیم، شبکه‌های جامد بوجود آمده خنثی نبوده و دارای بار منفی می‌باشند که این بار منفی توسط فلزات یا +H غیر ساختاری خنثی می‌شوند. با توجه به مطالب گفته شده این مواد دارای سایت‌های فعال بوده و می‌توان از آنها به عنوان مبادله کننده یون استفاده کرد. جدول زیر چند نمونه از مواد SAPO-n و مشخصات آنها را نشان می‌دهد.
همان‌طور که گفته شد مواد میکروپروس دارای اندازه حفرات کوچک‌تر از 2 nm می‌باشند و حتی در بسیاری از زئولیت‌ها این اندازه کوچک‌تر از 1 nm می‌باشد. اندازه کوچک منفذها عیب بزرگ مواد میکروپروس محسوب می‌شود که در بسیاری از موارد کاربرد مواد میکروپروس را محدود می‌کند. حفرات مواد میکروپروس برای بسیاری از مولکول‌ها نظیر مولکول‌های زیستی کوچک است. به‌طور مثال همان‌طور که شکل زیر نشان می‌دهد اندازه ویتامین B بزرگ‌تر از سایز حفرات ماده میکروپروس است (2.1 nm) و به همین دلیل توانایی ورود به حفرات مواد میکروپروس را ندارد.
همچنین در مواقعی که حجم زیادی از واکنشگرها در محیط وجود دارد، گرفتگی حفرات ماده میکروپروس یک مشکل اساسی است. کوچک بودن اندازه حفرات باعث می‌شود موادی که وارد حفرات می‌شوند ب آسانی و به سرعت در سطح ماده میکروپروس توزیع نشوند. همان‌طور که قبلاً گفته شد، وارد کردن فلزات به ساختار مواد میکروپروس خصوصیات مفیدی به این مواد می‌دهند ولی به دلیل ساختار کریستالی این مواد وارد کردن فلزات به ساختار این مواد به آسانی صورت نمی‌گیرد. بنا به دلایل گفته شده کاربردهای صنعتی مواد میکروپروس با محدودیت مواجه شده‌است و تلاش زیادی برای یافتن موادی با ویژگی‌های مشابه ولی اندازه منافذ بزرگ‌تر صورت گرفته‌است.
تلاش‌ها برای تولید مواد متخلخل با حفرات منظم و بزرگ، در سال ۱۹۹۲ نتیجه داد و محققان شرکت نفتی موبیل توانستند مواد مزوپروس سیلیکاتی با حفرات بزرگ‌تر از 2 nm را با توزیع باریک اندازه حفرات سنتز کنند. این مواد دارای مساحت سطح بزرگ‌تری نسبت به مواد میکروپروس هستند. مساحت سطح این مواد در حدود 1000m2/g بوده و عملاً ۳ گرم از این مواد، مساحت سطحی معادل یک زمین فوتبال را دارد. مساحت سطح بزرگ‌تر موجب می‌شود این مواد ظرفیت جذب بیشتری نسبت به مواد میکروپروس داشته باشند و ضریب تخلخل بالا و حفرات بزرگ‌تر نیز باعث می‌شوند مشکل گرفتگی حفرات در این مواد کمتر رخ دهد. یکی دیگر از برتری‌های این مواد نسبت به مواد میکروپروس، توزیع سریع تر مولکول‌ها در حفرات این مواد به علت اندازه بزرگ‌تر حفرات کی باشد. از دیگر ویژگی‌های این مواد قابلیت تنظیم اندازه حفرات، در جریان سنتز می‌باشد. با توجه به اینکه این مواد کاربردهای زیادی در زمینه کاتالیز، جداسازی، ساخت غشاها و ساخت سنسورها دارند، سنتز و شناسایی و کاربرد این مواد به یک حیطه کاری جدید برای محققان تبدیل شده و اهمیت این مواد موجب چاپ مقالات زیادی در رابطه با این مواد شده‌است.
مواد مزوپروس بر اساس نوع مواد تشکیل دهنده دیواره حفرات، به دو دسته کلی مواد مزوپروس سیلیکاتی و غیر سیلیکاتی تقسیم می‌شوند:
از ترکیبات مزوپروس سیلیکاتی که دارای نظم ساختاری و توزیع باریک حفرات هستند می‌توان به دسته‌های M41S, SBA-n، FSM-n و MSU-n اشاره کرد. از ترکیبات مورد اشاره، بیشترین مطالعه روی دسته M41S صورت گرفته‌است. مواد مزوپروس غیر سیلیکاتی بیشتر شامل اکسید و فسفات فلزات و ترکیبات کربنی بوده و دارای خواص ساختاری متنوعی می‌باشند که موجب گسترش کاربردهای آن به ویژه در کاتالیز، ساخت سنسورها و وسایل نوری، تکنیک‌های جداسازی و پوشش‌های هوشمند می‌شود. با این حال به دلیل شرایط حساس و سخت سنتز، کارهای گزارش شده در مورد این مواد کمتر از کارهای گزارش شده در مورد مواد مزوپروس سیلیکاتی است.
ساختارهای مزوپروس غیر سیلیکاتی خود به دسته‌های مختلفی تقسیم می‌شوند:
به خاطر جدید بودن موضوع مزوپروس غیرسیلیکاتی، این مواد کاربرد تجاری چندانی پیدا نکرده‌اند، ولی ویژگی‌های مختلف و جالبی دارند و کاربرد آنها در حال گسترش است. بیشترین کاربرد این مواد کاربردهای کاتالیتیکی است، به‌طور نمونه آلومینا با پایداری حرارتی و هیدروترمال بالا می‌تواند جانشین خوبی برای مواد مزوپروس سیلیکاتی باشد.
سه عضو اصلی این گروه MCM-50 ،MCM48 و MCM-41 می‌باشند. همان‌طور که مورد اشاره قرار گرفت ماده MCM-41 اولین عضو سنتز شده از مواد مزوپروس می‌باشد. اندازه حفرات MCM-41 از ۲۰ تا ۱۰۰ آنگستروم، با توجه به نوع سورفکتانت مورد استفاده در جریان سنتز تغییر می‌کند و هر گرم این ماده حدود 1300m2-۱۰۰۰ مساحت دارد. دیواره حفرات آن از SiO بی‌شکل (غیرکریستالی) تشکیل شده‌است و حجم خالی حفرات حدود 1 cm3/g می‌باشد. به علت سنتز راحت تر ماده MCM-41 نسبت به مواد دیگر، این ماده بیشترین کاربرد را داشته‌است. الگوی XRD این ترکیب ۳ پیک را در ۲Θهای زیر ۱۰ نشان می‌دهد و ساختار هگزاگونالی لانه زنبوری برای این ترکیبات پیشنهاد شده‌است.
ترکیب MCM-48 دارای حفراتی با نظم مکعبی می‌باشد. به علت ساختار سه بعدی حفرات این ماده، سطح درونی این ماده راحت تر در اختیار مولکول‌های میهمان قرار می‌گیرد و نسبت به MCM-41 کمتر دچار گرفتگی حفرات می‌شود. مساحت سطح درونی این ماده 1300m2/g-۹۰۰ و حجم داخلی آن 1.3 cm3/g-۰٫۹ می‌باشد.
این مواد نیز همانند خانواده M41S، دیواره سیلیکاتی دارند. سنتز این مواد با استفاده از پیش ماده‌های سیلیکونی در محیط اسیدی و با کوپلیمرها به عنوان قالب صورت می‌گیرد. اندازه حفرات در این مواد برزگ تر از مواد MS41S می‌باشد. مواد مختلفی از این دسته مثل SBA-15 ،SBA-8 ،SBA-2 ،SBA-1 سنتز شده‌است. ساختار حفرات این مواد در جدول زیر آمده‌است.
اندازه حفرات مواد SBA-n از ۵۰ تا ۳۰۰ آنگستروم متغیر بوده و مساحت سطح از 1000m2/g-۶۰۰ گزارش شده‌است و همچنین حجم حفرات به دست آمده بینت 1.3 cm3/gr-۰٫۶ می‌باشد از این گروه ترکیب SBA-15 بیشتر مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته‌است. برای سنتز ترکیبات SBA-15 از یک کوپلیمر سه قسمتی استفاده می‌شود. این ماده به دلیل تفاوت شرایط سنتز، دیواره ضخیم‌تری نسبت به مواد M41S دارد و در نتیجه پایداری ترمال و هیدروترمال بیشتری در مقایسه با ترکیبات M41S دارا می‌باشد. حذف پلیمر باعث ایجاد دیواره ناهموار با حفرات بی نظم در سطح این دیواره می‌شود.
مکانیزم سنتز این مواد متفاوت از سنتز مواد M41S می‌باشد. مکانیزم پیشنهاد شده برای این مواد، مکانیزم ورقه‌های تاشونده (Folding sheet-mechanism) می‌باشد. به علت مکانیزم سنتز متفاوت، دیواره این مواد دو برابر مواد M41S ضخامت دارد. همچنین این مواد در مقایسه با M41S گروه‌های سلانول سطحی کمتری دارند. این دو عامل باعث افزایش پایداری حرارتی و هیدروترمال این مواد می‌شود. ترکیبات FSM-16 و FSM-41 دو نمونه از این خانواده می‌باشد که FSM-16 از لحاظ ساختمانی به MCM-41 شباهت زیادی دارد و با استفاده از سورفکتانت ۱۶ کربنی سنتز می‌شود. این مواد دیواره ضخیم‌تر و فشرده تری دارند که علت آن مکانیزم سنتز متفاوت می‌باشد.
از دیگر مواد مزوپروس سیلیکاتی که کمتر به آنها پرداخته شده‌است، می‌توان به ترکیبات MSU اشاره کرد که با استفاده از سورفکتانت‌های غیر یونی سنتز می‌شوند.
ساختارهای مزوپروس غیر سیلیکاتی اولین بار در سال ۱۹۹۶ گزارش گردید. با این حال کارهای گزارش شده در مورد این مواد خیلی کمتر از کارهای گزارش شده در زمینه مواد مزوپروس سیلیکاتی می‌باشد. چند دلیل برای گسترش آهسته‌تر این زمینه وجود دارد:
البته با گذشت زمان محققان توانستند تا حد زیادی مشکلات سنتز ترکیبات مزوپروس غیر سیلیکاتی را حل کنند و موجب توسعه سنتز و کاربردهای متنوع این مواد گردند. از میان ترکیبات غیر سیلیکاتی بیشترین توجه به ترکیبات اکسیدی و ترکیات کربنی معطوف بوده‌است.
در سال‌های اخیر ساختارهای مزوپروس اکسیدی متنوعی با موفقیت سنتز گردیده‌اند که تصور آنها در هنگام کشف ترکیبات سیلیکاتی در سال ۱۹۹۲ غیرممکن بود. آقای زائو در سال ۱۹۹۷ اولین سنتز موفق فسفات آلومینیم با مساحت سطح حدود 1000m2/g را گزارش کرد. با این حال ترکیب سنتز شده از نظم کمتری در مقایسه با ساختارهای مشابه سیلیکاتی برخوردار بود.
آقای هولاند نشان داده که سنتز ترکیبات فسفات آلومینیم با سورفکتانت آنیونی سدیم دودسیل سولفات (SDS) و حذف سورفکتانت با روش استخراج، موجب سنتز ماده ای با حفرات منظم هگزاگونال و مساحت سطح بالاتر از 600m2/g می‌گردد.
به دلیل پایداری هیدروترمال بالا و امکان واردسازی آسان گونه‌های فلزی نسبت به ترکیبات سیلیکاتی، ماده آلومینا کاربردهای زیادی بخصوص در فرایندهای کاتالیستی پیدا کرده، از این رو تلاش‌های زیادی برای سنتز ترکیب مزوپروس این ماده صورت گرفته‌است. دو محقق دیگر از سورفکتانت‌های غیر یونی اکسیدپلی اتیلن برای سنتز آلومینای مزوپروس با کانال‌های کرمی شکل با مساحت سطحی بزرگ‌تر از 400m2/g استفاده نمودند. (۲۹) همچنین وادری و همکارانش آلومینای مزوپروس با مساحت سطحی بیشتر از 710m2/g را با استفاده از سورفکتانت‌های کربوکسیلات سنتز کردند.
اکسید فلزات واسطه به خاطر فعالیت ردوکس و امکان استفاده به عنوان کاتالیست، هدف بسیار جالبی برای سنتز ترکیبات مزو ساختار هستند ولی فعالیت ردوکس موجب می‌شود که طی فرایند کلسینه کردن، ساختار ماده تخریب گردد. با این همه دانشمندان با اجرای روش‌های سنتز مختلف توانستند دو سال بعد از اولین سنتز ناموفق در سال ۱۹۹۵، اکسید و فسفات فلزات مزوپروس مختلف نظیر اکسید زیرکونیم، فسفات لانتانیوم و… را با مساحت سطحی بزرگ‌تر از 500m2/g را سنتز کنند.
ترکیبات مزوپروس با اسکلت کربنی دسته جدید و با اهمیتی از ترکیبات نانو ساختار هستند. اولین بار آقای ریو در سال ۱۹۹۹ از ترکیب MCM-48 به عنوان قالب برای سنتز ماده مزوپروس CMK-1 استفاده کرد. روش موفقیت‌آمیز استفاده از مواد مزوپروس به عنوان قالب، که به آن روش المثنی سازی نیز گفته می‌شود، موجب گردید که ترکیبات زیادی نظیر نانو قفس‌های کربنی و نیتریدهای کربن با این روش سنتز گردند. نانو قفس‌های کربنی ترکیباتی قفسی شکل هستند که مساحت سطح خیلی بالا و حجم خالی بسیار زیادی داشته و به همین دلیل قابلیت جذب بسیار بالایی دارند. به همین دلیل جاذب‌های بسیار خوبی برای مولکول‌های بیولوژیکی و آلی به‌شمار می‌روند.
هدف از یک شناسایی کامل، تعیین محل همه اتم‌ها در یک نمونه ماکروسکوپی می‌باشد. از این رو شناسایی کامل مواد کریستالی مثل زئولیت‌ها که هر اتم در جای خاصی از یک سلول واحد قرار می‌گیرد امکان‌پذیر است ولی شناسایی مواد آمورف مشکل است، چون ساختمان این مواد بسیار پیچیده‌است. البته خواص کلی که یک شخص بتواند با توجه به آنها به بررسی کاربردها و طبقه‌بندی مواد آمورف بپردازد، قابل دسترسی است. پارامترهایی که در هنگام مطالعه یک محیط متخلخل باید شناسایی شوند شامل تخلخل، مساحت سطح، اندازه حفرات و توزیع اندازه حفرات می‌باشد.
تخلخل : تخلخل از تقسیم حجم کل حفرات به حجم ماده مورد نظر بدست می‌آید. اما این تعریف ساده یک مشکل بوجود می‌آورد که با توجه به مقیاس اتمی حفرات می‌تواند مهم باشد. بخش‌هایی از حجم خالی مواد ممکن است برای هیچ مولکول خارجی قابل دسترس نباشد. این فضای مرده در محاسبه تخلخل وارد نمی‌شود در حالیکه در تخلخل آن مواد نقش دارد. تخلخل اغلب با روش‌های گراویمتری و پرکردن مواد با مایع و بدست آوردن حجم حفرات از روی جرم سیال جذب شده محاسبه می‌شود.
مساحت سطح : به دو دلیل مساحت سطح یک ماده نانوپروس یک مفهوم تقریباً پیچیده و مبهم است. اولاً تعریف میکروسکوپی سطح مولکولی برای مواد نانوپروس، اختیاری و دلخواه است و تعاریف معقول و قابل فهم متعددی برای سطح مولکول قابل دسترس است که می‌تواند در موقعیت‌های یکسان نتایج کاملاً متفاوتی را بدست بدهد. دوماً وقتی یک تعریف خاص از سطح انتخاب شد، باید بتوان ناهمواری سطح مواد را در آن تعریف گنجاند. به عبارت دیگر همه سطوح در مقیاس اتمی دارای چین خوردگی و ناهمواری می‌باشند و این چین خوردگی‌های سطح باعث می‌شوند که مساحت سطح ویژه مواد نانوپروس از مقدار قابل انتظار (مطابق با تعریف) بیشتر شود. مساحت سطح تجربی، اغلب با تکنیک آنالیز ایزوترم‌های جذب نیتروژن یا گازهای دیگر و با استفاده از معادله BET بدست می‌آید. در این روش ایزوترم جذبی حاصله با یک مدل مناسب تئوری مقایسه شده و ظرفیت جذب تک لایه مواد از آن به دست می‌آید. برای تبدیل کردن این داده‌ها به مساحت سطح مقدار دانسیته تک لایه مورد نیاز است که به‌طور تجربی بدست می‌آید.
اندازه حفرات : اندازه حفره (چه به صورت متوسط اندازه حفرات و چه به شکل توزیع اندازه حفرات) یکی از خصوصیات ماده است که به خوبی تعریف نشده‌است ولی اغلب مفیدترین و اساسی‌ترین خصوصیت مواد نانوپروس است. شکل و اندازه حفرات توسط متغیرهای مستقل متعددی کنترل می‌شوند که این امر منجر به توزیع انداره و شکل حفرات می‌گردد ولی در عمل این مطالب هیچ وقت مورد توجه قرار نمی‌گیرد و معمولاً حفرات به شکل سوراخ باریک یا به شکل سیلندر فرض می‌شوند. این فرض منجر به تعریف یک پارامتر مشخص برای اندازه می‌شود که همان فاصله بین دیواره‌ها یا شعاع سیلندر است. توزیع اندازه حفرات اغلب به‌طور کیفی تفسیر می‌شود تا مشخص شود یک ماده چقدر منظم است یا به عبارت دیگر توزیع اندازه حفرات آن چقدر باریک است.
اندازه‌گیری‌های لازم برای شناسایی مواد نانوپروس به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند: اندازه‌گیری‌های فیزیکی که خواص فیزیکی و ساختاری ماده متخلخل را تعیین نموده و اندازه‌گیری‌های شیمیایی ک عموماً خواص شیمیایی ماده را تعیین می‌کنند. به عنوان مثال اندازه‌گیری‌های فیزیکی برای یک ماده نانوپروس ساختار و شکل بندی حفره‌های ماده را شناسایی می‌کند و اندازه‌گیری‌های شیمیایی، ساختار مواد موجود در دیواره مواد نانوپروس و قسمت‌های فعال آن را تعیین می‌کند.
سه تکنینک مستقل برای اندازه‌گیری‌های فیزیکی وجود دارد:
خواص شیمیایی مواد نانوپروس عموماً توسط روش‌های زیر تعیین می‌شود:
اغلب تکنیک‌های متعددی برای مطالعه ساختمان مواد نانوپروس استفاده می‌شود تا ساختمان این ترکیبات بدون هیچ ابهامی معین گردد اما از بین تکنیک‌های فوق تکنیک‌های پراش پرتو ایکس (XRD)، میکروسکوپ الکترونی عبوری (TEM) و جذب-واجذب نیتروژن ارزشمندترین اطلاعات را به ما می‌دهند.
اصطلاح adsorption به معنی متراکم شدن گاز روی سطح آزاد یک ماده است. در مقابل absorption به معنی نفوذ گاز به درون یک ماده است. اما امروزه این تفاوت چندان مورد توجه نیست و به‌طور کل جذب گاز توسط مواد متخلخل، صرف نظر از مکانیزم فیزیکی انجام آن، به عنوان adsorption یا به‌طور ساده Sorption نامیده می‌شود. جذب سطحی یک گاز توسط یک ماده متخلخل توسط ایزوترم جذب سطحی توضیح داده می‌شود که با رسم منحنی مقدار گاز جذب شده توسط ماده به عنوان تابعی ازد فشار در دمای ثابت به دست می‌آید. آیوپاک قراردادهایی را برای ارتباط دادن اندازه حفرات و ایزوترم‌های جذب ارائه کرده‌است که در شکل زیر نشان داده شده‌است. در این شکل شش نوع ایزوترم وجود دارد که نشان دهنده نوع ماده جاذب است. ایزوترم نوع I به ترکیبات میکروپروس، نوع IV و V به ترکیبات مزوپروس و ایزوترم‌های نوع II و III و VI به مواد متخلخل دیگر ارتباط داده می‌شود.
جذب نیتروژن، تکنیک بسیار ارزشمندی برای تعیین خواص فیزیکی مواد نانوپروس است. این تکنیک به شکل وسیعی برای تعیین مساحت سطح، حجم، قطر حفره و توزیع اندازه حفرات مواد نانوپروس به کار می‌رود. جذب نیتروژن برای نمونه‌های خالی شده از گاز (Degas) و در دمای 77k صورت می‌گیرد. با کنترل فشار نسبیformula_1 دستگاه بین صفر و یک، حجم نیتروژن جذب شده اندازه‌گیری می‌شود. سپس مجموع داده‌ها برای رسم ایزوترم جذب-واجذب به کار برده می‌شود.
این تکنیک به ما اجازه می‌دهد که مستقیماً حفرات مواد نانوپروس را مشاهده کنیم. همچنین این تکنیک برای برای شناسایی ساختمان محلی مواد مانند ساختارهای سطحی، نقص‌های محلی، مورفولوژی ذرات، تصویرسازی نانو ذرات منظم یا با نظم خیلی کم موجود در مواد نانوپروس و نیز برای تعیین فازهای مختلف یک نمونه چند فازی می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد. آزمایش میکروسکوپی عبوری الکترونی یک نمونه، بدون احتساب زمان آماده‌سازی ۳ تا ۳۰ ساعت طول می‌کشد، اما TEM به دلیل قدرت تفکیک بیشتر و به دست دادن تصاویر با وضوح بالا، تنها راه مؤثر و بی چون و چرا برای تعیین ساختمان محلی مواد نانوپروس است. نمونه نانوپروس برای مطالعات میکروسکوپ الکترونی عبوری با له کردن (پرس کردن) ذرات نانوپروس بین دو اسلاید شیشه ای و پهن کردن پودر روی فیلم کربنی متخلخل که روی تور مسی قرار گرفته‌است، آماده می‌شود.
معمولاً از روی الگوی پراش اشعه ایکس مواد نانوپروس می‌توان به ساختمان حفرات آن‌ها پی برد. در طیف پراش اشعه ایکس یک ترکیب نانوپروس، هر چه پیک‌ها پهن‌تر و ارتفاع آن‌ها کمتر باشد نشانه تقارن کمتر آن ترکیب و هر چه شکل پیک‌ها تیزتر و ارتفاع آنها بلندتر باشد نشانه تقارن بیشتر ترکیب است. به همین دلیل در ساختار آمورف مواد مزوپروس چون شکل منظمی نداریم پیک‌های پهن مشاهده می‌کنیم زیرا d (فاصله بین صفحات کریستالی) نا مشخص است. معمولاً بلندترین پیک در الگوی پراش اشعه ایکس ترکیبات مزوپروس مهم‌ترین پیک ترکیب می‌باشد. به عنوان مثال در ترکیب مزوپروس d ،MCM-41 نشان دهنده فاصله بین صفحات موازی گذرنده از مراکز حفرات و a مجموع قطر حفره و ضخامت دیواره حفره است.
همه ابزارهای تجربی مقداری خطا دارند. اما در بین تکنیک‌های نام برده شده به نظر می‌رسد که طیف‌سنجی زیر قرمز تبدیل فوریه بیشترین خطا را داشته باشد چرا که صحت نتایج به شدت به نحوه تهیه دیسک‌های پتاسیم برماید بستگی دارد به همین دلیل این آزمایش‌ها چندین بار تکرار می‌شوند.
در این روش ابتدا یک قالب یا الگوی مادر را با ماده مورد نظر پر می‌کنند سپس با روش‌های گوناگون فیزیکی و شیمیایی مانند ذوب یا اچ کردن الگوی اولیه را برداشته و نهایتاً ماده متخلخل بدست می‌آید. این روش را می‌توان به صورت دو مرحله ای نیز اجرا کرد. در روش دو مرحله ای از الگوی اولیه برای ساخت یک الگوی ثانویه استفاده می‌شود و ماده متخلخل توسط این الگوی ثانویه ایجاد می‌شود. نفوذ مواد مورد نظر در درون حفرات با روش‌های مختلفی انجام می‌شود که یکی از روش‌های لایه نشانی الکتریکی است که توسط آن می‌توان هم ذرات و هم لایه‌های متخلخل تولید نمود. روش قالب بندی به دو صورت Soft-templates و Hard-templates انجام می‌شود. در روش‌های سخت معمولاً از نانولوله‌های کربنی و آلومینا به عنوان پایه و در روش‌های نرم از پلیمرها به عنوان سورفکتنت استفاده می‌شود.
در این روش می‌توان با حذف یک عنصر یا یک ترکیب خاص از درون جامد یک ماده نانو متخلخل بدست آورد. حذف کردن می‌تواند با استفاده از روش‌های فیزیکی یا روش‌های شیمیایی صورت پذیرد. اچ کردن یکی از مهمترین و پرکاربردترین روش‌ها برای حذف یک ترکیب یا عنصر خاص می‌باشد. این روش در مورد آلیاژهای فلزی و ترکیبات کامپوزیتی کاربرد زیادی دارد.
آندایز یک فرایند الکتروشیمیایی است که بر روی برخی از فلزات قابل اجراست. این فرایند، بسته به ماهیت الکترولیت مورد استفاده، منجر به تشکیل دو نوع لایه اکسیدی و متخلخل روی سطح فلزات می‌شود. زمانی که فرایند آندایز در حضور اسیدهای قوی انجام شود، لایه اکسیدحاصل متخلخل خواهد بود. در حالت کلی آندایز به دو روش انجام می‌شود: آندایز با پیش الگوی راهنما و آندایز خود نظم یافته. در آندایز فلز مورد نظر، با درصد خلوص بسیار بالا به عنوان آند و فلز دیگری از جمله آلومینیم، تیتانیم، پلاتین، نیکل و…، در جایگاه کاتد می‌نشیند و ماهیت الکترولیت نیز بسته به نوع لایه اکسیدی و خصوصیات آن (مانند قطر حفره‌ها، فاصله بین حفره‌ها و…) تغییر می‌کند.
در این روش با استفاده از تاباندن پرتوهای یونی به سطح ماده یک لایه از ماده را حساس می‌کنند سپس طرح مورد نظر را ایجاد می‌کنند. برای این امر از TEM نیز می‌توان استفاده کرد. از این روش می‌توان برای ساخت مواد نانومتخلخل با اندازه حفرات ۴ تا 8 nm استفاده کرد. یک روش دیگر استفاده از باریکه یونی اچ شده می‌باشد. با توجه به کنترل آسان قطر و روش ساخت ساده، این روش می‌تواند کارآمد باشد اما ناکارآمدی ناشی از غشاهای ضخیم و پیچیدگی در ادغام با سسیستم‌های میکرو مانع از توسعه و کاربرد بیشتر آن می‌شود.
از روش سل-ژل نیز می‌توان در ساخت مواد مبتنی بر ژل استفاده کرد، همچون آئروژل‌ها (Areogel) که انتشار یک گاز در یک ژل به جامدی بسیار سبک (گاهی فقط چهار برابر سنگین تر از هوا) می‌انجامد. سل-ژل در دمای اتاق انجام می‌شود در صورتیکه روش‌های اولیه ساخت آئروژل‌ها مستلزم دماهای بالاست.
روبرت آبلا (؛ زادهٔ ) سیاست‌مدار اهل مالت است. او در ۱۳ ژانویه ۲۰۲۰ به عنوان نخست‌وزیر جمهوری مالت انتخاب شد.
قاراقاشلی (به ترکی آذربایجانی: Qaraqaşlı) یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری آذربایجان است که در شهرستان صابرآباد واقع شده‌است. قاراقاشلی ۱۴۰۶ نفر جمعیت دارد.
در مسجد جامع قاراقاشلی به‌نام "امام حسین" یک هیئت مذهبی وجود دارد.MÜSƏLMAN DİNİ İCMALAR - 2016-cı ildə qeydiyyatdan keçənlər. scwra.gov.az
قاراقاشلی (به ترکی آذربایجانی: Qaraqaşlı) یک منطقه مسکونی در جمهوری آذربایجان است که در شهرستان ایمیشلی واقع شده‌است. قاراقاشلی ۱۲۹۸ نفر جمعیت دارد.
قاراقاشلی (به لاتین: Qaraqaşlı) یک منطقه مسکونی در جمهوری آذربایجان است که در شهرستان آق‌سو واقع شده‌است. قاراقاشلی ۳۶۴۳ نفر جمعیت دارد.
قره‌تپه (به ترکی آذربایجانی: Qaratəpə، تا ۵ اکتبر ۱۹۹۹ شناخته‌شده با نام پوکروفکا Pokrovka) یک منطقه مسکونی در جمهوری آذربایجان است که در شهرستان صابرآباد واقع شده‌است. قره‌تپه ۲۸۴۹ نفر جمعیت دارد.""Azərbaycan Respublikasının bəzi rayonlarının inzibati-ərazi bölgüsündə qismən dəyişikliklər edilməsi haqqında"" Azərbaycan Respublikasının 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ nömrəli Qanunu Azərbaycan Respublikasının bəzi rayonlarının inzibati-ərazi bölgüsündə qismən dəyişikliklər edilməsi haqqında
چاووشی عنوان یکی از مشهورترین شعرهای مهدی اخوان ثالث (م. امید) است. این شعر در فروردین ۱۳۳۵ سروده شده و به حسن پستا تقدیم شده‌است.
خدابخش اسداللهی و محمد یحیایی در چارچوب رمانتیسم به بررسی مؤلفهٔ سفر در این شعر پرداخته‌اند.
قره‌توقای (به ترکی آذربایجانی: Qaratuğay) یک منطقه مسکونی در جمهوری آذربایجان است که در شهرستان صابرآباد واقع شده است. قره‌توقای ۱۶۹۸ نفر جمعیت دارد.Qaratuğay / Qaratugay, Sabirabad, Azerbaijan, Asia
میرزاخان قراقویونلو (به ترکی آذربایجانی: Mirzəxan Qaraqoyunlu) یک منطقه مسکونی در جمهوری آذربایجان است که در شهرستان بردع واقع شده‌است. میرزاخان قراقویونلو ۵۲۵ نفر جمعیت دارد.
قلیچلی (به لاتین: Kylyshly) یک منطقه مسکونی در جمهوری آذربایجان است که در شهرستان بردع واقع شده‌است.
کلیچلی () یک منطقه مسکونی در جمهوری آرتساخ است که در استان شاهومیان واقع شده است.
قلیچلی (به ترکی آذربایجانی: Qılınclı یا Qılıçlı) یک منطقه مسکونی در جمهوری آرتساخ است که در استان کاشاتاق واقع شده است.
کتیبه عنوان یکی از مشهورترین شعرهای مهدی اخوان ثالث (م. امید) است.
نور براجور (به ارمنی: Նոր Բրաջուր) یا قلیچلی (به ترکی آذربایجانی: Qılıçlı) یک منطقه مسکونی در جمهوری آرتساخ است که در استان شاهومیان واقع شده‌است.
کتیبه می‌تواند به موارد زیر اشاره کند:
قارداش‌کند (به ترکی آذربایجانی: Qardaşkənd) یک منطقه مسکونی در جمهوری آذربایجان است که در شهرستان صابرآباد واقع شده‌ است. قارداش‌ کند ۳۱۰ نفر جمعیت دارد.
قاسم بی‌لی (به ترکی آذربایجانی: Qasımbəyli) یک منطقه مسکونی در جمهوری آذربایجان است که در شهرستان صابرآباد واقع شده‌است. قاسم بی‌لی ۱۰۸۰ نفر جمعیت دارد.
قاسم بی‌لی (به ترکی آذربایجانی: Qasımbəyli) یک منطقه مسکونی در جمهوری آذربایجان است که در شهرستان بردع واقع شده‌است. قاسم بی‌لی ۷۴۸ نفر جمعیت دارد.
فرشته‌ماهیان دودی نام یک سرده از خانواده فرشته‌ماهیان است.
آرک اینترنشنال یک شرکت فرانسوی تولید کننده لوازم خانگی است. این شرکت در کمون آرک، پا دو کاله -که همچنان دفتر مرکزی اش در آنجا واقع است- به عنوان یک شرکت شیشه سازی تحت عنوان وریه دو سپت اکلوز در سال ۱۸۲۵ پایه گذاری شد. در سال ۱۸۹۲ نام شرکت به وریه کریستال دو آرک تغییر یافت. پس از چندین ادغام در دهه ۱۹۹۰ نام گروه در سال ۲۰۰۰ به نام فعلی تغییر یافت. این شرکت تولید کننده پیشتاز کریستال و شیشه آلات در جهان است. این شرکت به‌طور خصوصی و از سال ۱۹۱۶ تحت مالکیت اعضای خانواده دوراند اداره می شود. آرک اینترنشنال اخیراً برند لوازم آشپزی پیرکس را برای فروش در اتحادیه اروپا تحت لیسانس خود درآورده است. از سایر برندهای این شرکت میتوان به آرکوپال، آرکروک، لومینارکس، کوارکس و زنیکس اشاره کرد.
این کمپانی گزارش شده که در سال ۲۰۰۶ میلادی ۱۶۵۰۰ کارگر و ۱.۴ میلیارد یورو درآمد سالانه داشته است که ۳% آنرا در تحقیق و توسعه سرمایه گذاری کرده است.
فرشته‌ماهی نواری نام یک گونه از سرده فرشته‌ماهیان دودی است.
فرشته‌ماهی گریفیس نام یک گونه از سرده فرشته‌ماهیان دودی است.
فرشته‌ماهی گوش‌زرد نام یک گونه از سرده فرشته‌ماهیان دودی است.
فرشته‌ماهی دُم‌زرد هندی نام یک گونه از سرده فرشته‌ماهیان دودی است.
فرشته‌ماهی سه‌لکه نام یک گونه از سرده فرشته‌ماهیان دودی است.
فرشته‌ماهی‌های پُرخار نام یک سرده از خانواده فرشته‌ماهیان است.
فرشته‌ماهی آبی برمودا نام یک گونه از سرده فرشته‌ماهیان پرخار است.
فرشته‌ماهی آبی نام یک گونه از سرده فرشته‌ماهیان پرخار است.
فرشته‌ماهی شیپوری نام یک گونه از سرده فرشته‌ماهیان پرخار است.
فرشته‌ماهی‌های کوتوله نام یک سرده از خانواده فرشته‌ماهیان است.
فرشته‌ماهی آبه نام یک گونه از سرده فرشته‌ماهی‌های کوتوله است.
فرشته‌ماهی زنگاری نام یک گونه از سرده فرشته‌ماهی‌های کوتوله است.
فرشته‌ماهی ته‌زرد نام یک گونه از سرده فرشته‌ماهی‌های کوتوله است.
فرشته‌ماهی چندرنگ نام یک گونه از سرده فرشته‌ماهی‌های کوتوله است.
فرشته‌ماهی تیره نام یک گونه از سرده فرشته‌ماهی‌های کوتوله است.
فرشته‌ماهی نیمه‌شب نام یک گونه از سرده فرشته‌ماهی‌های کوتوله است.
فرشته‌ماهی خرمایی نام یک گونه از سرده فرشته‌ماهی‌های کوتوله است.
فرشته‌ماهی انبه‌ای نام یک گونه از سرده فرشته‌ماهی‌های کوتوله است.
فرشته‌ماهی کلید نام یک گونه از سرده فرشته‌ماهی‌های کوتوله است.
فرشته‌ماهی نیمه‌سیاه نام یک گونه از سرده فرشته‌ماهی‌های کوتوله است.
گیسودندان‌ها نام یک سرده از خانواده فرشته‌ماهیان است.
مرکز ورزشی سانینگ () زمین تمرین باشگاه فوتبال اینتر میلان است. این زمین در خارج از منطقه آپیانو جنتیله و در یک کومونه در استان کومو در منطقه لمباردی کشور ایتالیا قرار دارد و در حدود ۳۵ کیلومتری (۲۲ مایلی) شمال غربی میلان و حدود ۱۲ کیلومتری (۷ مایلی) جنوب غربی کومو واقع شده‌است. این زمین تمرین معمولاً با نام "پینه تینا" (Pinetina) شناخته می‌شود.
در سال ۲۰۱۶، این مرکز به دلیل مسائل اسپانسرینگ به مرکز ورزشی سانینگ به یاد آنجلو موراتی (The Suning Training Centre in memory of Angelo Moratti) تغییر نام پیدا کرد.
بنا به سفارش آنجلو موراتی، رئیس اینتر بزرگ (Grande Inter) و مربی هلنیو هررا، این مرکز طی سال‌های ۱۹۶۰ تا ۱۹۶۲ ساخته شده‌است و از آن زمان تاکنون به‌طور مداوم برای تمرین تیم اول مورد استفاده قرار گرفته‌است.
این مجموعه تمرینی در مجاورت "باشگاه گلف پینه تینا" (the Golf Club La Pinetina) و در جنوب غربی آپیانو جنتیله قرار دارد.
مرکز ورزشی سانینگ شامل سه زمین است، یکی با اندازه معمولی و دو زمین چمن مصنوعی کوچکتر که دارای یک سقف متحرک برای محافظت از زمین در برابر شرایط آب و هوایی مانند باران، وزش باد شدید و برف می‌باشد که به «قفس» معروف است و مساحت آن ۴۸ در ۲۶ متر که از همه طرف توسط فنس احاطه شده‌است.
امکانات دیگر شامل دو سالن ورزشی به مساحت ۲۵۰ و ۱۰۰ متر مربع که از جدیدترین تجهیزات تناسب اندام، اتاق پزشکی، فیزیوتراپی و ماساژ درمانی کارکنان، یک استخر شنا با جکوزی، سیستم شنا مخالف، سه رختکن و دو انبار برخوردار است.
طبقه اول ساختمان اصلی شامل ۲۴ اتاق دونفره و ۲ اتاق تک نفره برای بازیکنان در هنگام تمرین پیش فصل، یک اتاق بازی، یک اتاق جلسات و یک استودیوی تولید محتوای رسانه ای به نام اینتر TV است. در طبقه همکف یک سالن بزرگ با میز و صندلی‌های صبحانه، آشپزخانه، رستوران و اتاق مطبوعات وجود دارد که می‌تواند بیش از ۳۰ روزنامه‌نگار را در خود جای دهد.
هگزانول ممکن است به ایزومرهای آلی با فرمول شیمیایی CHOH اشاره کند:
فرشته‌ماهی خط‌خطی نام یک گونه از سرده گیسودندان‌ها است.
فرشته‌ماهی سیاه‌مخملی نام یک گونه از سرده گیسودندان‌ها است.
فرشته‌ماهی دریای سرخ نام یک گونه از سرده گیسودندان‌ها است.
فرشته‌ماهی رگه‌آبی نام یک گونه از سرده گیسودندان‌ها است.
فرشته‌ماهی آتش‌به‌پشت نام یک گونه از سرده فرشته‌ماهی‌های کوتوله است.
فرشته‌ماهی طلایی نام یک گونه از سرده فرشته‌ماهی‌های کوتوله است.
تتراکلرواتان ممکن است به یکی از ایزومرهای زیر اشاره داشته باشد:
فرشته‌ماهی‌های اصلی نام یک سرده از خانواده فرشته‌ماهیان است. این سرده ۱۳ گونه دارد که در نگارخانه عکس و توضیحات بعضی از این گونه ها نوشته شده است.
فرشته‌ماهی عربی نام یک گونه از سرده فرشته‌ماهی‌های اصلی است.
فرشته‌ماهی ژاپنی نام یک گونه از سرده فرشته‌ماهی‌های کوتوله است.
روتنیم اکسید ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
فرشته‌ماهی گینه نام یک گونه از سرده فرشته‌ماهیان پرخار است. این ماهی در بخش‌های گرم‌تر شرق اقیانوس اطلس در سواحل غرب آفریقا یافت می‌شود.
فرشته‌ماهی‌های چنگی نام یک سرده از خانواده فرشته‌ماهیان است.
فرشته‌ماهی دم‌چلچله‌ای نام یک گونه از سرده فرشته‌ماهی‌های چنگی است.
فرشته‌ماهی نقاب‌دار نام یک گونه از سرده فرشته‌ماهی‌های چنگی است.
فرشته‌ماهی نیمه‌نواری نام یک گونه از سرده فرشته‌ماهی‌های چنگی است.
فرشته‌ماهی لبه‌سیاه نام یک گونه از سرده فرشته‌ماهی‌های چنگی است.
سلنیوم کلرید ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
فرشته‌ماهی پوست‌لیمویی نام یک گونه از سرده فرشته‌ماهی‌های کوتوله است.
فرشته‌ماهی صورت‌نارنجی نام یک گونه از سرده گیسودندان‌ها است.
سدیم وانادات ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
آمینوکینولین ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
فرشته‌ماهی شهبانو نام یک گونه از سرده فرشته‌ماهی‌های پرخار است. این گونه با نام‌های فرشته‌ماهی آبی، فرشته‌ماهی طلایی یا فرشته‌ماهی زرد نیز شناخته می‌شود، فرشته‌ماهی شهبانو گونه‌ای از فرشته‌ماهی‌های دریایی است که در غرب اقیانوس اطلس یافت می‌شود. این یک گونه اعماق دریا (کف اقیانوس) است که در صخره‌های مرجانی زندگی می‌کند. با رنگ آبی و زرد و لکه یا «تاج» متمایز روی پیشانی‌اش شناخته می‌شود. این تاج آن را از فرشته‌ماهی آبی برمودا (Holacanthus bermudensis) که نزدیک به هم مرتبط و شبیه به نظر می‌رسد، متمایز می‌کند، که در محدوده با آن همپوشانی دارد و می‌تواند تواید مثل کند.
فرشته‌ماهی شهبانو بالغ تغذیه کننده‌های انتخابی هستند و در درجه اول اسفنج می‌خورند. ساختار اجتماعی آنها شامل حرمسراهایی است که شامل یک نر و حداکثر چهار ماده است. آنها در قلمروی زندگی می‌کنند که ماده‌ها به‌طور جداگانه علوفه می‌جویند و نرها از آنها مراقبت می‌کنند. تولید مثل در این گونه در نزدیکی ماه کامل اتفاق می‌افتد. تخم‌های شفاف دریایی هستند و در آب شناور می‌شوند و پس از ۱۵ تا ۲۰ ساعت از تخم بیرون می‌آیند. جوجه‌های این گونه رنگ‌بندی متفاوتی نسبت به بزرگسالان دارند.
فرشته‌ماهی شهبانو در تجارت آکواریومی دوست‌داشتنی است و یکی از گونه‌های رایج صادراتی از برزیل بوده‌است. در سال ۲۰۱۰، فرشته‌ماهی شهبانو توسط اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت کمترین نگرانی را ارزیابی کرد زیرا به نظر می‌رسید جمعیت وحشی آن پایدار است.
فرشته‌ماهی شهبانو برای نخستین بار در سال ۱۷۵۸ توسط کارل لینه در ویرایش دهم سامانه طبیعت، با نام محلی "آتلانتیک غربی/کارائیب" به عنوان Chaetodon ciliaris توصیف علمی شد. در سال ۱۸۰۲ توسط طبیعت‌شناس فرانسوی "برنارد ژرمن دو لاکپد" به سرده هولاکانتوس منتقل شد که نام آن از واژه‌های یونان باستان «هولوس» (کامل) و «آکانتا» (خار) گرفته شده‌است. نام خاص آن ciliaris به معنای "حاشیه دار" است، که اشاره ای به squamis ciliatis ("فلس‌های سیلیات") آن است. نام‌های رایج دیگر این گونه عبارتند از «فرشته‌ماهی آبی»، «فرشته‌ماهی طلایی» و «فرشته‌ماهی زرد».
فرشته‌ماهی‌های دریایی از جنس Holacanthus احتمالاً بین ۱۰٫۲ تا ۷٫۶ میلیون سال پیش (mya) سرچشمه گرفته‌اند. پایه‌ترین گونه، فرشته ماهی گینه (Holacanthus africanus) در سواحل غرب آفریقا است. بسته شدن تنگه پاناما 3.5-3.1 mya منجر به جدا شدن گونه‌های گرمسیری شرقی اقیانوس آرام شد. نزدیک‌ترین گونه‌های خویشاوند و خواهر فرشته‌ماهی شهبانو، آنجل‌ماهی آبی برمودا (H. bermudensis) است. آنها به آمیختگی معروف هستند و دورگه‌ای به نام فرشته ماهی تاونسند را تولید می‌کنند که دارای ویژگی‌های واسط بین گونه‌های مادر است. فرشته ماهی تاونسند بارور است و افراد می‌توانند هم با یکدیگر و هم با دو گونه والد تولید مثل کنند.
این گونه پوزه کوتاه و دهان کوچک حاوی دندانهای پرز مانند دارد. باله پشتی شامل ۱۴ خار و ۱۹ تا ۲۱ پرتو نرم است و باله مقعدی دارای ۳ خار و ۲۰ تا ۲۱ پرتو نرم است. طول کل این گونه به حداکثر ۴۵ سانتی‌متر (۱۸ اینچ) و وزن ۱۶۰۰ گرم (۵۶ اونس) می‌رسد. نرها ممکن است بزرگتر از ماده‌ها باشند.
این گونه دارای فلس‌های کناری (سمت) آبی-سبز با لبه‌های زرد است. دم و باله‌های جفت شده به رنگ زرد روشن و باله‌های مقعدی به رنگ زرد نارنجی هستند. بخش پشتی باله پشتی به رنگ زرد نارنجی نوک دارد و باله‌های سینه ای دارای لکه‌های آبی بزرگ در پایه هستند. روی پیشانی، بالا و پشت چشم‌ها، یک لکه (چشم مانند) یا «تاج» با حلقه آبی برقی که مرکز آبی کبالتی با لکه‌های آبی برقی را احاطه کرده‌است. این تاج ویژگی اصلی این گونه است که این گونه را از فرشته‌ماهی آبی برمودا متمایز می‌کند. نوجوانان آبی تیره با نوارهای عمودی آبی روشن و ناحیه سینه ای زرد هستند. آن‌ها شبیه فرشته‌ماهی‌های آبی نوجوان هستند و با خطوط عمودی خمیده‌تر متمایز می‌شوند. نوجوانان در حال رشد با رسیدن به رنگ‌آمیزی بزرگسالی خود، الگوهای انتقالی ایجاد می‌کنند.
فرشته ماهی نوجوان به رنگ‌آمیزی بالغ نزدیک‌تر است. هفت تغییر رنگ دیگر در سواحل مجمع الجزایر سنت پیتر و سنت پل، برزیل ثبت شده‌است. اینها عبارتند از رنگ طلایی نارنجی روشن، شکل کاملاً سفید، شکل سفید با لکه‌های نارنجی و سیاه، رنگ آبی روشن که دارای باله دمی کم رنگ است، رنگ آبی روشن با صورت زرد با باله دمی کم رنگ، رنگ روشن. شکل آبی با هر دو بخش سینه‌ای و باله دمی زرد، و شکل آبی روشن با باله‌های سینه ای/دمی سیاه و سفید و دهان سفید و اپرکولوم. شکل رنگ دیگری در درای تورتوگاس فلوریدا در سال ۲۰۰۹ ثبت شد. این ماهی بیشتر آبی کبالتی با باله‌های سینه‌ای، لگنی و دمی سفید بود. ناحیه پوزه و اپرکولوم دارای رنگ آبی و سفید کبالتی خالدار بود و باله‌های پشتی و مقعدی به رنگ زرد متمایل به نارنجی و سفید بودند.
پیشینه‌ای از حداقل دو فرشته‌ماهی شهبانو وحشی در سنت پیتر و سنت پل با بدشکلی اسکلتی "pughead"، فک بالایی فشرده و فک پایینی بیرون زده وجود دارد. چنین ناهنجاری‌هایی در ماهیان اسیر بیشتر دیده می‌شود.
فرشته‌ماهی شهبانو در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری اقیانوس اطلس غربی در اطراف سواحل و جزایر قاره آمریکا یافت می‌شود. آنها از فلوریدا در امتداد خلیج مکزیک و دریای کارائیب تا برزیل دیده شده‌اند. دامنه آنها تا شرق برمودا و مجمع الجزایر سنت پیتر و سنت پل گسترش می‌یابد. فرشته‌ماهی‌های شهبانو در اعماق دریا یا ژرفانشین هستند و از آب‌های کم‌عمق نزدیک به ساحل تا ارتفاع ۷۰ متری (۲۳۰ فوت) زندگی می‌کنند. آن‌ها در صخره‌های مرجانی زندگی می‌کنند و معمولاً به صورت ماهی‌های انفرادی یا به صورت جفت در میان مرجان‌های نرم شنا می‌کنند.
فرشته‌ماهی شهبانو از اسفنج‌ها، تونیکات‌ها، چتر دریایی، مرجان‌ها، پلانکتون‌ها و جلبک‌ها تغذیه می‌کند. بچه‌ها به‌عنوان ماهی‌های پاک‌تر عمل می‌کنند و ایستگاه‌هایی برای تمیز کردن راه‌اندازی می‌کنند که در آن انگل‌های خارجی را از ماهی‌های بزرگ‌تر جدا می‌کنند. در جزیره سنت توماس و سالوادور، باهیا، ۹۰ درصد رژیم غذایی بزرگسالان اسفنج است. در خارج از مجمع الجزایر سنت پیتر و سنت پل، بیش از ۳۰ گونه طعمه ممکن است مصرف شود، ۶۸٪ اسفنج، ۲۵٪ جلبک، و ۵٪ از گونه‌های bryozoans. به نظر می‌رسد که فرشته‌ماهی‌های ملکه تغذیه‌کننده‌های گزینشی هستند، زیرا تعداد طعمه‌ها در رژیم غذایی آنها با فراوانی آنها ارتباطی ندارد.
فرشته‌ماهی شاهانه نام یک گونه از خانواده فرشته‌ماهیان است.
دی‌بورید ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
زمردماهی لگن‌لکه‌ای نام یک گونه از خانواده زمردماهیان است.
گربه‌کوسه غرب آفریقا نام یک گونه از سرده سوهان‌پوست‌ها است.
هیدروکسی‌بنزوئیک اسید ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
زمردماهی خُرد نام یک گونه از خانواده زمردماهیان است.
دَه‌دندان نام یک سرده از خانواده زمردماهیان است.
زمردماهی شش‌خطه نام یک گونه از خانواده زمردماهیان است.
زمردماهی علف دریایی نام یک گونه از خانواده زمردماهیان است.
زمردماهی پوست ماری نام یک گونه از خانواده زمردماهیان است.
زمردماهی خط‌دار نام یک گونه از خانواده زمردماهیان است.