moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
حسن شریعتمداری در سال ۱۳۶۲ به همکاری با گروه‌های مختلف ملی و چپ‌های میانه پرداخت، تا بتوانند طیف وسیعی از نیروهای سکولار را تحت یک چتر سیاسی مشترک، متحد کنند. این همکاری منجر به تأسیس حزب چپ میانه «جمهوری خواهان ملی ایران» شد.
او همچنین از مؤسسین اتحاد جمهوری خواهان ایران در سال ۱۳۸۲ است.
شهریور ۱۳۹۷ شریعتمداری در سخنرانی خود در ششمین کنگره سکولار دموکرات‌های ایران، پیشنهاد تشکیل «شورای مدیریت دوران گذار» را مطرح کرد. شورایی که هدف آن هدایت اعتراضات و اعتصابات مردم ایران به سمت گذار مسالمت‌آمیز از رژیم حاکم بیان شده‌است. ترکیب این شورا شامل جمهوری‌خواهان، مشروطه‌خواهان و فدرال‌خواهان است.
سبیکه نام همسر علی بن موسی الرضا (امام هشتم شیعیان) و مادر محمد تقی (امام نهم شیعیان) است.لغتنامهٔ دهخدا، سرواژهٔ «سبیکه». علی بن موسی الرضا او را «خیزران» نامید.
از جمله نام‌های او سبیکه، سکن مریسیه، نوبیه، سکینه (احتمالاً صورت تصحیف شده سبیکه)، خیزران (نامی که علی بن موسی الرضا به او داد)، دُرّه (نامش به هنگام کنیزی و پیش از ازدواج)، ریحان و قبطی و مکنی به «ام‌الحسن» است.
سبیکه یک کنیز بود که «دُرّه» نامیده می‌شد و علی بن موسی الرضا او را «خیزران» نامید. سبیکه مادر جواد در آفریقا زندگی می‌کرد و از روستایی در مصر به نام مِریسه بود. او از خاندان ماریه قبطیه مادر ابراهیم (پسر پیامبر اسلام) بود.کلینی/ اصول کافی/ تهران/ مکتبة الصّدوق/ ۱۳۸۱ ه. ق/ ج ۱/ ص ۳۱۵ و ۴۹۲، ابن شهراشوب/ مناقب آل ابی طالب/ قم/ المطبعة العلمیة/ ج ۴/ ص ۳۷۹.
سبیکه یکی از زنان نمونه در اسلام بود. به گفته‌ی علی‌بن موسی‌الرضا او در فضایل اخلاقی بسیار شبیه مریم بوده‌است.
به هنگام رفتن علی بن موسی الرضا از مدینه، او همسر و فرزندانش را با خود نبرد و آن‌ها در مدینه ماندند. بر اساس شواهد، قبر سبیکه در مدینه است، هرچند که کمبود منابع مانع قطعیت در این موضوع است.
سبیکه به معنای طلا می باشد
شهر زیرزمینی اویی یا شهر زیرزمینی نوش‌آباد، شهری زیرزمینی و باستانی واقع در زیر بافت کنونی شهر نوش‌آباد در هفت کیلومتری شهر کاشان است که در مجموعه‌های تاریخی آب‌انبار چاله‌سی بالاده و آب انبار مرکزی توی ده نوش‌آباد قرار دارد. این مجموعه، قدمتی ۱۵۰۰ ساله داشته و به دوره ساسانیان (صدر اسلام) تا دوره صفوی مربوط می‌گردد.
این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۵۸۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
شهر نوش‌آباد پایتخت انوشیروان پادشاه ساسانی می‌باشد که در شمال شهر کاشان قرار دارد. نام نوش‌آباد، برگرفته از نام «انوشیروان» است که به‌تدریج حرف «الف» آن حذف شد و نام نوش‌آباد گرفت. همچنین، با توجه به ارتباط راه‌ها در این شهر زیرزمینی از طریق چاه‌ها، افراد برای صدا زدن یکدیگر از واژهٔ «اویی» استفاده می‌کردند. به دلیل کاربرد دلیل پرتکرار واژهٔ «اویی»، به این شهر نام «اویی» دادند.
در واقع این شهر زیرزمینی ساختارهای متراکم، پیچیده و گسترده‌ای چون دالان‌های باریک تودرتو و اتاق‌هایی در اندازه‌های کوچک است. مجموعه اویی در زیر بافت قدیم شهر نوش‌آباد شکل گرفته و تا سطح کنونی شهر نیز گسترده شده‌است. وسعت این شهر، به دلیل ارتباط میان محله‌ها و حفاظت از جان و مال مردم در مواقع ناامنی، زیاد بوده و در دو سطح افقی و عمودی گسترش یافته‌است. این معماری در شهرنوش‌آباد با واژه «اویی» نامیده می‌شود.کتاب جغرافیای نوش‌آباد، نوشته امیر فخرآبادی، سال ۱۳۹۴
در حال حاضر، این شهر زیرزمینی دارای دو ورودی است که هر دو ورودی از راه‌پله‌های آب‌انبار است. مجموعه اول، کوچکتر و حدود ۱۰۰۰ متر مربع و مجموعه دوم حدود ۴۰۰۰ متر مربع و آب‌انبار آن به همان نسبت بزرگتر و همانند چهار آب‌انبار به‌هم چسبیده و بزرگ است. مجموعه سوم نیز کشف شده‌است که حتی بزرگتر از دو مجموعه پیشین و حدود ۷۰۰۰ متر مربع است اما هنوز برای بازدید همگانی باز نشده‌است.
خاک زیرزمین این ناحیه بسیار سفت و محکم است و استحکام آن را پایدار می‌سازد. غیر از ورودی اصلی، ارتفاع تمام قسمت‌های اویی به قد طبیعی یک انسان و بین ۱۷۰ تا ۱۸۰ سانتیمتر است. بر سطح دیوارها و در فواصل اندک، جای پیه‌سوز به چشم می‌خورد. در بعضی قسمت‌ها نیز درون دیوار، سکوهای کوتاهی جهت نشستن ایجاد شده‌است که در بعضی از اتاق‌ها تبدیل به تاقچه جهت قراردادن اشیا می‌شود. در ابتدای ورودی مجموعه یک و دو، اتاقی ویژه برای نیازهای رفع قضای حاجت (توالت) در زمان اسکان زیرزمینی تعبیه شده‌است.
کارشناسان باستان‌شناسی، سه طبقه را برای این شهر زیرزمینی برشمردند: طبقه یک ۴–۶ متر زیرزمین، طبقه دو، ۱۲–۱۶ متر و طبقه سه حدو ۱۸–۲۲ متر زیرزمین.
کشف این سازه‌ها در سال ۱۳۸۵ به صورت اتفاقی و توسط فردی که قصد حفر چاه در منزل خود داشت صورت گرفت. برای ورود به این شهر زیرزمینی، به دلیل پیدا نشدن ورودی اصلی آن، از آب‌انبار که در کنار این شهر زیر زمینی بود، استفاده می‌شود. این آب‌انبارها در دوره صفویه ساخته شدند که با حدود ۵۰ پله به پایین آب انبار می‌رسیم و از پایین پله‌ها وارد مجموعه شهر زیرزمینی می‌شویم.
راه‌های ورودی به طبقات بعدی طوری حفاری شده که هر کس قصد ورود به فضاها را دارد، ناگزیر باید از پایین به بالا حرکت کند، همچنین کوتاه بودن سقف راهروها، قدرت دفاعی افراد مهاجم را به صفر می‌رساند. همچنین باریک بودن راهروها، مانع از امکان هجوم گروهی دشمن شده و به صورت تک‌تک با آنها مقابله می‌شد. این ساختار دفاعی به‌گونه‌ای است که تسلط کافی برای مقابله با دشمن را فراهم می‌کند.
روش تهویه هوای شهر زیرزمینی نوش‌آباد از طریق کانال‌هایی بوده که در طبقه اول و به سطح زمین ایجاد شده‌است. چاه‌های مرتبط طبقه‌ها، علاوه بر عملکرد عبور و مرور، باعث جریان یافتن هوا در طبقات پایین می‌شده‌است. این عمل در مورد چاه‌های قنات نیز مصداق دارد. شکل این راهروهای چاهی، به شکل حرف «ل» فارسی است و همین موضوع، باعث ایجاد اختلاف فشار هوا و رسیدن هوای تازه و اکسیژن به طبقه‌های زیرزمین می‌شود.
دسترسی به این فضاها، به دلیل قرارگرفتن در زیر زمین از طریق یک چاه و کانال باریک و کوتاه میسر می‌گردد. موضوع تدافعی و پناهگاه بودن این نوع معماری که در دل زمین ایجاد شده تأثیر فراوانی بر چگونگی ارائه پلان معماری آن گذاشته‌است؛ بنابراین در خصوص ورودی، دسترسی به این فضاها نمی‌بایست به آسانی انجام بپذیرد.
روشنایی این فضاها به وسیلهٔ پیه‌سوزهای سفالی بوده و روغن آن‌ها، احتمالاً از دو عصارخانه تاریخی موجود در نوش‌آباد تهیه می‌شده‌است. در مواقع ناامنی و پناه گرفتن در زیرزمین آب مصرفی اهالی از پایاب‌ها و قنات‌ها تأمین می‌شده‌است. افزون بر پایابها، مسیرهای اویی به گونه‌ای بوده که در بعضی از قسمت‌ها به قنات مرتبط می‌شده‌است.
تاریخ ایجاد و استفاده از این بناها، به دوران ساسانی و اوایل اسلام می‌رسد که در دوران‌های بعد یعنی سلجوقی تا صفویه و حتی قاجار مورد استفاده بوده‌است.
این مجموعه ارزشمند در سال ۱۳۸۵ و به شماره ۱۵۸۱۶ در فهرست آثار ارزشمند ملی ایران ثبت شده‌است. بازیابی‌شده در ۳۰ مارس ۲۰۰۹.
جغرافیای نوش‌آباد، فخرآبادی، امیر، مرسل، ۱۳۹۴
حزب جمهوری خلق مسلمان یکی از احزاب سیاسی ایران بود که حول محور شخصیت سید محمدکاظم شریعتمداری تشکیل شد. این حزب در جریان رفراندوم (همه‌پرسی) جمهوری اسلامی خواستار رای موافق بدان شد اما در جریان تصویب قانون اساسی با گنجاندن اصل ولایت فقیه در قانون اساسی مخالفت کرد. این مخالفت‌ها سرانجام به رویارویی گسترده این حزب با حکومت تازه تأسیس پس از انقلاب اسلامی انجامید. این رویارویی به ویژه در شهر تبریز مشهود بود که با مرکزیت آذربایجان مرکز اصلی طرفداران این حزب به‌شمار می‌آمد. در اسفند ۱۳۵۸ طرفداران حزب در تبریز موفق به تصرف ساختمان رادیو و تلویزیون تبریز شد؛ که با پیام روح‌الله خمینی به شریعتمداری برای خروج از حزب و اعدام ده تن از هوادارانش توسط دادگاه انقلاب تبریز، این حزب سرکوب و منحل اعلام شد. بازیابی‌شده در ۳۰ مارس ۲۰۰۹. بازیابی‌شده در ۳۰ مارس ۲۰۰۹. بازیابی‌شده در ۳۰ مارس ۲۰۰۹. بازیابی‌شده در ۳۰ مارس ۲۰۰۹.
به اعتقاد برخی از تندروهای انقلاب هنوز هم این حزب فعال است.
در دوران پیش از رای‌گیری قانون اساسی طرفداران این حزب، به طرفداری از سید محمدکاظم شریعتمداری برخی ناآرامی‌ها را در تبریز پدیدآوردند. طرفداران حزب خلق مسلمان با اختلاط دین و سیستم سیاسی مخالف بوده و همچنین خواهان احقاق حقوق مردمان آذربایجانی بودند. در پی گسترش ناآرامی‌ها ، نیروهای نظامی مستقر در تبریز از جمله پایگاه دوم نیروی هوایی ایران واقع در شمال غرب تبریز به حمایت از معترضین پرداخته و در نهایت کنترل مراکز حساس شهر از جمله مرکز صدا و سیما تبریز و پایگاه دوم شکاری نیروی هوایی به دست معترضین در آمد. معترضان برای نشان دادن قدرت خود پنج فروند جنگنده را در ارتفاع پایین بر فراز تبریز به پرواز درآوردند.https://news.google.com/newspapers?nid=1310&dat=19791209&id=vgYzAAAAIBAJ&sjid=EuIDAAAAIBAJ&pg=6852,2643906&hl=en نیروهای پاسداران انقلاب اسلامی اعزامی از تهران بوسیله هلیکوپتر در دانشگاه تبریز، که در آن زمان هنوز در کنترل گروه‌های چپ حامی حکومت تازه تأسیس انقلابی بود، پیاده شده و درگیری‌ها در تبریز به خشونت کشیده‌ شد. سید روح‌الله خمینی، رهبر وقت انقلاب ایران، به دیدار شریعتمداری که در آن زمان در قم زندگی می‌کرد شتافت و در رسانه‌ها چنان وانمود شد که این دیدار برای مصالحه انجام گرفته‌است. با دستگیری‌ها و اعدام‌ ١٠ نفر و تعطیلی حزب خلق مسلمان این ناآرامی‌ها در۲۰ دی‌ماه ۱۳۵۸ خاتمه یافت.
لیسهٔ عالی انقلاب اسلامی که به اختصار به آن لیسه انقلاب گفته می‌شود یکی از قدیمی‌ترین لیسه‌های شهر هرات است.
لیسه انقلاب مدرسه‌ای دولتی و پسرانه‌است که برخی از شخصیت‌های هرات و افغانستان از جمله احمد شاه مسعود در این مدرسه درس خوانده‌اند.
هم اکنون در این لیسه چندهزار دانش آموز پسر درس می‌خوانند.
نام این لیسه در بدو تأسیس به سبب نزدیکی به مزار خواجه علی موفق، لیسه موفق نام گرفت. پس از کودتای ۱۴ ثور داوود خان نام این لیسه به لیسه انقلاب تغییر کرد و پس از پیروزی مجاهدین به لیسه انقلاب اسلامی تغییر نام داد در دوره طالبان نام آن لیسه عمرفاروق بود اما پس از فروپاشی طالبان دوباره به همان نام لیسه انقلاب اسلامی تغییر یافت.
این لیسه دارای یک کمیته ورزشی فرهنگی به ریاست قاری محمد اسماعیل قریشی بخش ورزشی فرهنگی این در بخش های برگذاری بازی ها فوتبال ، والیبال ، دوش ، شطرنج ، و برپایی مسابقات میان مکاتب شهر
تولیت آستان قدس رضوی مقامی است که سرپرستی حرم امام رضا و موقوفات علی بن موسی الرضا، امام هشتم شیعیان دوازده‌امامی، را بر عهده دارد. سرپرستی و ادارهٔ این بارگاه در آغاز به عهده افرادی بود که به آن‌ها نقیب گفته می‌شد و از میان علویان ناحیهٔ طوس انتخاب می‌شدند که علاوه بر منصب نقابت، منصب کلیدداری حرم را نیز برعهده داشتند. منصب تولیت از آغاز دوران صفوی و رسمی شدن مذهب شیعه در ایران اهمیت ویژه یافت. تولیت آستان قدس رضوی همگام با روی کار آمدن حکومت صفوی، رسمی شدن مذهب تشیع و بیرون راندن ازبکان از مشهد و خراسان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار شد؛ و خصوصاً با رواج سنت وقف در این دوره، زمین‌های زیادی وقف آرامگاه علی بن موسی الرضا گردید که برای اداره این املاک منصبی به نام تولیت به وجود آمد.
وضعیت تولیت و سیستم اداری آستان قدس در دورهٔ پهلوی تحولات فراوانی یافت. در این دوران عنوان نایب‌التولیه جایگزین متولی‌باشی شد که در دوران قاجار رایج بود. متولیان در دوره‌های پادشاهی ایران توسط شاه منصوب می‌شدند اما پس از انقلاب ۱۳۵۷ و روی‌کار آمدن جمهوری اسلامی در ایران، انتصاب این منصب به دست ولی فقیه افتاد. در دورهٔ جمهوری اسلامی به لحاظ ساختار اداری و تشکیلاتی نیز دارالتولیهٔ آستان قدس به سازمانی گسترده و پویا تبدیل شد.
علی بن موسی بن جعفر ملقب به رضا در ۱۱ ذیقعده ۱۴۸ ه‍.ق در مدینه به‌دنیا آمد. او در ۳۵ سالگی جانشین موسی بن جعفر شد. وی در مجالس رسمی مناظره با دانشمندان ادیان دیگر شرکت می‌کرد و پیروز میدان می‌شد. حادثهٔ مهم و اختصاصی زندگی او دعوتی بود که از سوی مأمون برای آمدن به خراسان و مرو شد که علت سیاسی داشت و می‌خواست برای تحکیم مقام خود از وجههٔ علی بن موسی الرضا استفاده کند. بعد از حضور علی بن موسی الرضا در مرو، مأمون سعی در قبولاندن خلافت به وی داشت که پس از چند روز مأیوس گشته و ولایتعهدی را به علی بن موسی الرضا پیشنهاد داد و بالاخره توانست این منصب را به وی بسپارد. بعد از پذیرش ولایتعهدی، مأمون مجالس علمی در اصول اعتقادی ادیان و مذاهب مختلف تشکیل می‌داد و علی بن موسی الرضا را به کرسی مناظره می‌نشاند. مجالس مناظره و رویداد مهم نماز عید پرده‌ای از حقانیت علی بن موسی الرضا به نمایش درآمد و به همین خاطر زمان آن رسیده بود که ولیعهد را از میان بردارد که البته برنامه‌ریزی قتل دشوارتر شده بود همچنین بعد از انجام قتل هم باید مأمون خود را تبرئه می‌کرد؛ بنابراین بعد از انجام قتل، تظاهر به ناراحتی کرد و دستور داد با عزت علی بن موسی الرضا را جنب قبر پدرش هارون دفن کنند.
پس از درگذشت علی بن موسی الرضا، پیکرش را در سمت بالاسرِ قبرِ هارون دفن کردند. پیش از دفن علی بن موسی الرّضا در سناباد، بر مزار هارون، بقعه‌ای به دستور مأمون ساخته شده بود و آن منطقه به «قُبّهٔ هارونی» مشهور بود. پس از دفن علی بن موسی، آبادانی آنجا شتاب گرفت و سامانیان اقدام به ساخت بناهایی در آنجا کردند. تا آنجا که در دورهٔ غَزنَویان، ساختمان و قُبّهٔ جدیدی بر آن مقبره ساخته شد و این ساخت و سازها تا دورهٔ صَفَویان ادامه داشت و در حکومت صفویان به اوج خود رسید. توسعهٔ آرامگاه در عصر افشاریان با طلاکاری ایوان صحن ادامه داشت تا آنکه در دورهٔ قاجاریان، ضریح جدیدی برای بقعه ساخته شد. در دوران سلطنت پهلوی، بیشتر تلاش‌ها معطوف به بازسازی، ترمیم و تغییر کاربری‌های بخش‌های مختلف حرم شد. پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، طرح‌های مختلفی در توسعهٔ حرم اجرا شد و بیشترین حجم توسعه مربوط به این دوران بوده‌است. در دورهٔ سامانیان، حرم دارای خادم و مباشر بود و خدام آن، درِ مزار امام را شب‌ها بسته و روز می‌گشودند. شاید بتوان حسین‌بن علی بن صاعد بربری را به نوعی نخستین سرپرست مضجع علی‌بن موسی الرضا در حدود قرن سوم هجری دانست. اما سرپرستی و ادارهٔ امور حرم را تا پیش از دورهٔ صفوی، نقبای سادات برعهده داشتند. آنها از میان علویان و نقیبان ناحیه طوس انتخاب می‌شدند و علاوه بر منصب نقابت، منصب کلیدداری حرم را نیز برعهده داشتند. از متون تاریخی چنین برمی‌آید که منصب نقابت، ابتدا در اختیار علویان بوده و سپس از قرن پنجم و ششم به بعد، سادات موسوی نقابت و اداره حرم را به دست گرفته‌اند. بعد از ورود سادات رضوی در قرن نهم، نقابت به‌طور مشترک بین این دو سلسله سادات تقسیم شد و تا زمان صفویه که سادات رضوی از نظر قدرت و ثروت بر سادات موسوی پیشی گرفتند، ادامه داشت. بعد از تأسیس مسجد گوهرشاد توسط گوهرشاد آغا و وقف املاکی بر آن، حرم رضوی به علت برخوردار شدن مسجد از تمکن مالی و تشکیلات اداری زیر مجموعه آن شد. گرچه بخش مهمی از موقوفات آستان قدس مانند فرهادگرد، زرگران و الندشت، قبل از دوران صفویه وقف شد و برای اداره آنها سیستم اجرایی مشخصی وجود داشت، اما سرپرستی حرم به دلیل عدم تمکن مالی و وجود تشکیلات اداری، چندان مورد توجه شاهان و سلاطین نبود و بیشتر جنبه معنوی داشت، در این میان این بزرگان سادات بودند که در هر دوره به علت برخورداری از موقعیت اجتماعی و مذهبی، این مقام را در اختیار می‌گرفتند، اما مقام تولیت آستانه و درمجموع نظم سازمانی آستان قدس رضوی از دوره صفویه به‌وجود آمده‌است. همزمان با به قدرت رسیدن صفویان و رسمی شدن تشیع، مشهد از اهمیت ویژه‌ای برخوردار شد و خصوصاً با رواج سنت وقف در این دوره، زمین‌های زیادی وقف علی بن موسی الرضا شد که برای اداره این املاک منصبی به نام تولیت به وجود آمد.
حرم علی بن موسی الرضا در مشهد، یکی از اماکن مقدس اسلامی است که مورد توجه شیعیان است. این آرامگاه با توجه به موقوفات بسیار آن، در ابتدا از جانب سادات رضوی و موسوی که اصطلاحاً «نقیب» شناخته می‌شدند، اداره می‌شد. در دوران پادشاهی صفویه، دو منصب از جانب شاه به فقها محول می‌شد. یکی از این مناصب، نیابت شاهنشاه در امور روضه منوره بود. این منصب برای انجام امور مربوط به دو آرامگاه علی بن موسی الرضا و شیخ صفی‌الدین به عالمان دینی سپرده می‌شد. این منصب در دوره صفوی با عنوان «متولی سر کار فیض آثار روضه منوره» و در عصر قاجار با عنوان «متولی باشی» یا «نائب‌التولیه» تعبیر می‌شد. از دوره صفویه، این سِمَت به عنوان یکی از اختیارات شاهان درآمد و هر شاه، نائبی را برای آستان قدس معین می‌کرد. این رویه تا دوران حکومت پهلوی‌ها بر ایران، پابرجا ماند. پس از انقلاب سال ۱۳۵۷ ایران، عبدالعظیم ولیان به جهت اقناع افکار عمومی بازداشت شد و سید مهدی سراجی، جای وی را گرفت. در تاریخ ۲۵ بهمن ۱۳۵۷، اولین تولیت آستان قدس رضوی در دوره انقلاب با حکم سید روح‌الله خمینی منصوب شد. بر طبق قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف، حرم امام رضا و چند حرم دیگر در ایران، در صورتی که از جانب ولی فقیه برای آن اماکن، متولی تعیین نگردد، اداره آنها و موقوفات مربوط به آنها بر عهده سازمان اوقاف خواهد بود.
شاه اسماعیل اول، سرسلسلهٔ دودمان صفوی پس از تصرف مشهد در سال ۹۱۶ه‍.ق درحالی‌که غیاث‌الدین محمدصدر رضوی از دورهٔ تیموریان هنوز متولی حرم بود، ادارهٔ حرم را به یکی از منشیان برجستهٔ خود به نام خواجه‌عتیق‌علی منشی سپرد و آخرین متولی دورهٔ صفویه محمدرضا رضوی بود. اولین نائب‌التولیه دوره افشار، محمدرضا رضوی بود که پیشتر اشاره شد وی به عنوان آخرین متولی دورهٔ صفویه نیز بود و ابوطالب حسینی اصفهانی به عنوان آخرین نائب‌التولیه این دوره در تاریخ ثبت شده‌است. در اوایل دورهٔ قاجار، آقامحمدخان قاجار، فتحعلی‌بیگ کتول را در سال ۱۲۱۰ه‍.ق به سرپرستی آستان قدس منصوب کرد اما پس از کشته شدن وی، به سبب ضعف حکومت مرکزی، نادر میرزا فرزند شاهرخ افشار مشهد را گرفت و ظاهراً حرم متولی نداشت و ادارهٔ آن را بزرگان آستان قدس برعهده داشتند. پس از آنکه در سال ۱۲۱۸ه‍.ق مشهد به دست محمد میرزای قاجار افتاد، در اسناد به تولیت میرزامحمدعلی حسینی اشاره شده‌است و از مرتضی قلی‌خان طباطبایی نایینی به عنوان آخرین شخص در این عنوان در دورهٔ قاجار اشاره شده‌است. در عهد پهلوی فصل جدیدی در تاریخ آستان قدس گشوده شد و به دستور رضاشاه عنوان متولی‌باشی به نیابت تولیت تغییر یافت و محمدولی خان اسدی به عنوان نخستین نائب‌التولیه عصر پهلوی برگزیده شد و محمدصادق امیر عزیزی به عنوان آخرین نائب‌التولیه قبل از انقلاب در تاریخ ثبت شده‌است. پس از پیروزی انقلاب در سال ۱۳۵۷ه‍.ش روح‌الله خمینی نخست سرپرستی آستان را به واعظ طبسی واگذار کرد و پس از دو سال وی را به عنوان تولیت منصوب کرد و در حال حاضر احمد مروی تولیت آستان را برعهده دارد.
متولیان قبل از انقلاب وظایفی را برعهده داشتند. متولی واجبی که توسط شاه طهماسب ایجاد شده بود می‌بایست برطبق شرط‌های واقفان رفتار می‌کرد یعنی سرپرستی زمین‌های مطلقه یعنی موقوفات دیگران را برعهده داشت و متولی سنتی اختیار کامل دخالت در امور موقوفه را داشت؛ یعنی نظارت بر زمین‌های خاصه یعنی موقوفات خود شاه بر حرم را برعهده داشت. در دورهٔ قاجار، مجموعه متولی‌باشی-نایب‌التولیه و ناظرکل، تشکیلات داخلی آستانه و امور مربوط به موقوفات را بر عهده داشتند؛ به طوری که تمامی کارها با اطلاع آنها انجام می‌گرفت. برخی از وظایف متولیان در این دوره حضور در مراسم آیینی (اعیاد و سوگواری‌ها)، غبارروبی و تنظیف حرم، برپایی جشن و اطعام در ایام ولادت و تشویق ثروتمندان برای وقف موقوفه به آستانه، تعیین قاریان قرآن برای قرائت در صحن‌های حرم، رتق و فتق امور مربوط به مکتب‌خانه‌ها و مدارس و مواجب معلمان آنها به صورت نقدی و غیرنقدی، گسترش فرهنگ زیارت، نظارت بر آشپزخانه حرم، پرداخت کمکهای خیریه به کارمندان آستان، نظارت بر کمک‌های آستانه به زائرین در ماه‌های خاص، نظارت بر صورت مخارج تهیه لباس و کفش برای اطفال مکتب‌خانه بود. در دورهٔ فعلی تأکید بر روی خدمت به زائرین به ویژه ضعفا، خدمت به مجاورین به ویژه مستضعفان، بهره‌گیری از ظرفیت فرهنگی آستان، نگهداری و نگهبانی از مجموعهٔ فضاها و بناهای آستان، حفاظت از موقوفات، سامان بخشیدن به بنگاه‌های اقتصادی و خدماتی آستان می‌باشد.
تولیت آستان قدس رضوی همگام با روی کار آمدن حکومت صفوی، رسمی شدن مذهب تشیع در ایران و بیرون راندن ازبکان از مشهد و خراسان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار شد؛ و خصوصاً با رواج سنت وقف در این دوره، زمین‌های زیادی وقف آرامگاه علی‌بن‌موسی‌الرضا گردید که برای اداره این املاک منصبی به نام تولیت به وجود آمد. تاریخ تحولات اداری آستان قدس و منصب تولیت در این دوره را در دو بخش: آغاز دوره صفوی تا پادشاهی شاه عباس و پادشاهی شاه عباس تا پایان دوره صفوی می‌توان مورد بررسی قرار داد: هر چند مشهد از آغاز حکومت صفوی مورد توجه شاهان صفوی قرار داشت، اما به دلیل نبود قدرت حکومت مرکزی، تاخت و تاز ازبک‌ها و ناامنی در خراسان، عملاً تا زمان شاه عباس نامی از آستان قدس و تشکیلات اداری حرم دیده نمی‌شود و اسناد باقی‌مانده از زمان صفوی مبین این نکته است که همزمان با پیروزی شاه عباس بر ازبکان و تصرف مشهد، سیستم اداری آستان قدس رضوی به وجود آمد و منصب تولیت عینیت یافت. با این حال در دوران شاه اسماعیل و شاه تهماسب نیز موقوفاتی در خراسان بود و افرادی عهده‌دار اداره آن بودند، چنان‌که شاه اسماعیل فردی به نام غیاث‌الدین محمد را به عنوان صدر خراسان انتخاب نمود و اداره کل موقوفات خراسان را به عهده وی گذاشت.
شاه تهماسب صفوی درصدد برآمد تا اداره موقوفات سلطنتی را از دیگر موقوفات آستان قدس جدا نماید. برای این منظور دو نفر را به تولیت و اداره حرم منصوب نمود که یک نفر تولیت واجبی و نفر دیگر تولیت سنتی موقوفات را برعهده داشتند که البته با موفقیت همراه نبوده و در مقاطع بعد، فردی واحد عهده‌دار هر دو منصب می‌گردید.
از دورهٔ شاه عباس به بعد به علت رفاه و امنیت به وجود آمده و وقف املاک فراوان برای آستان قدس، سازمان اداری شامل خدمت کاران، نگهبانان، اذان گویان و… به وجود آمد و همه این تشکیلات زیر نظر فردی به نام تولیت، کار می‌کردند. اسناد مانده از دورهٔ صفوی در آستان قدس، مبین این است که تشکیلات این دوره یکپارچگی داشت و از نظمی برخوردار بود که تا پایان صفوی ادامه داشت.
در یک نگاه کلی به منصب تولیت در دورهٔ صفوی چنین برداشت می‌شود که با توجه به وقف املاک برای آستان قدس، که تولیت برخی از آن‌ها مستقیماً با شاه بود، شاهان صفوی با توجه به داشتن منافع مالی و اهمیت مذهبی مستقیماً در اداره حرم دخالت نموده و افرادی را به نیابت از خود به عنوان تولیت برای سرپرستی منصوب می‌نمودند که به علت علاقه شاهان صفوی به علما و سادات، عمدتاً تولیت‌ها از میان این دو قشر انتخاب شده و متولی‌باشی نامیده می‌شدند. دستمزد این افراد با توجه به یک دهم حق‌التولیه از املاک موقوفه به صورت نقدی و جنسی پرداخت می‌شد.
متولیان آستان قدس در دوره صفویه به علت برخورداری از وجههٔ روحانی، مذهبی و قدرت مالی دارای نفوذ زیادی بودند و در مقاطعی که قدرت مرکزی دچار سستی می‌شد به عنوان قدرت مطلق در شهر اقدام می‌کردند، چنان‌که در دوره شاه اسماعیل و شاه تهماسب عموماً قدرت افرادی که عهده‌دار تولیت بودند از حاکم شهر بیش‌تر بود و همین امر در پاره‌ای اوقات باعث بروز کشمکش بین حاکم شهر و تولیت وقت می‌گردید.
موضوعی که در این دوره در مورد تولیت‌ها قابل توجه است، مسئلهٔ تعیین نائب‌التولیه از سوی یکی از تولیت‌هاست که بعدها در دورهٔ قاجار به صورت امری مرسوم درآمد. در منابع فاصله زمانی سال ۹۹۷ه‍.ق تا زمان تولیت قاضی سلطان تربتی که بنا به بعضی مستندات در سال ۱۰۰۶ه‍.ق می‌باشد، تولیتی نام برده نشده‌است و این بخاطر تصرف مشهد به دست ازبک‌ها در این بازه زمانی بوده‌است. البته بعضی قراین و اسنادی وجود دارد که تولیت قاضی سلطان را در این سال‌ها تأیید می‌کند. اواخر دورهٔ صفوی همزمان با نائب‌التولیه میرزامحمدعلی، شورش افغان‌ها اتفاق افتاد و باعث ضعف حکومت صوی و کاهش قدرت متولی شده بود تا اینکه در سال ۱۱۳۵ه‍.ق ملامحمد رونقی معروف به حاجی محمدبابا قدرتی از لوطیان مشهد که با حذف دیگر شورشیان مدت کوتاهی برای خود حکومتی تشکیل داده بود، شمس‌الدین محمد را به تولیت آستان قدس گماشت.
تولیت آستان قدس رضوی در دورهٔ افشار از نظم و انضباط دوران صفوی برخوردار نبود. سقوط صفویه و تصرف ایران توسط افغان‌ها وضعیت اوقاف در این خطه را آشفته کرده بود و مشهد مرتب بین افراد دست به دست می‌شد. با به قدرت رسیدن نادر وضعیت املاک موقوفه به علت مصادره املاک حالت بحرانی یافت.
هر چند خود او به حرم علی بن موسی الرضا علاقه‌مند بود و برخی بناها مانند گلدسته‌ها را در حرم بنا کرد و تعمیراتی در آن انجام داد و املاکی را وقف نمود، اما اسناد باقی‌مانده از دوران حکومت وی حاکی از نوعی آشفتگی در امور آستانه بوده و بیانگر این است که اداره امور و تشکیلات اداری آستان قدس رضوی از نظم دورهٔ صفویه برخوردار نبوده‌است. متولیان این دوره مانند دورهٔ صفویه از میان سادات و علما انتخاب می‌شدند و به نیابت از شاه در امور مداخله می‌کردند، هر چند نفوذ آنها در این دوره به اندازه دورهٔ صفوی نبود.
از نکات مهم در این دوره تهیهٔ طومار علیشاهی، توسط «علی شاه» برادرزاده نادر بود که با کمک علما و صاحب‌منصبان آستان قدس انجام شد که وضعیت موقوفات را از حالت آشفتگی دورهٔ نادر درآورد و به نظم دورهٔ صفویه برگرداند. اسناد باقی‌مانده حاکی از نظم و ترتیب خاص کشیک‌ها و برقراری مواجب و تنظیم امور وقفی، بعد از تهیه طومار است.
در دوران قاجار اختیارات تولیت آستان در منطقه خراسان به‌شدت افزایش یافت. به علت درگیری بین جانشینان شاهرخ نادری و هرج و مرج اوایل دوره قاجار، آستان قدس تا مدت‌ها از تولیت برخوردار نبود و اداره‌اش در اختیار صاحب منصبان و بزرگان آن بود. اسناد باقی‌مانده از آن دوره حاکی از آشفتگی و عدم نظم در امور آستانه است. در آن زمان این وضعیت تا آمدن میرزا موسی خان فراهانی ادامه داشت؛ با تلاش و کوشش وی اوضاع بهبود یافت و تولیت در دوره قاجار با دوره‌های قبلی تفاوت‌های ماهوی زیادی پیدا کرد. روزنامهٔ «Gazzete of Persia» در توصیف متولی این دوره می‌نویسد:
«در مشهد یک نظام حکومتی منحصربه‌فرد حکمفرماست که یکی دارای قدرت اداری غیرروحانی و والی ایالت است که از طرف شاه برگزیده می‌شود و دیگری روحانی و متولی باشی است که سرپرست حرم مطهر، سخنگو و نماینده امام است. قلمرو قدرت متولی باشی منحصراً در داخل بست و با وظایف معینی می‌باشد، چرا که دوگانگی قدرت حتی در داخل حرم به چشم می‌خورد. انتصاب متولی باشی از اختیارات شاه است و این منصب حقوق ثابت و معینی ندارد. این منصب الزاماً مختص به یک فرد روحانی نیست و نفوذ و اقتداری که معمولاً از طرف این مقام اعمال می‌شود، تقریباً هم‌طراز با قدرت روحانیت است و گاهی حتی از قدرت والی ایالت، بیشتر است».
چهار نکته در مورد تولیت در دوره قاجاریه حائز اهمیت است:
وضعیت تولیت و سیستم اداری آستان قدس در دورهٔ پهلوی تحولات فراوانی یافت و محمد ولی خان اسدی اولین نائب‌التولیه تغییرات زیادی را ایجاد کرد. وی ضمن انجام اصلاحات، نظام‌نامه جدیدی را برای آستان قدس در سال ۱۳۰۵ شمسی به تصویب رساند. در این دوره نیز مانند دورهٔ قاجار تولیت مستقیماً به دستور شاه انتخاب می‌شد و معمولاً از تهران و از میان رجال حکومتی تعیین می‌گردید. متولی مانند دوره قبل فردی را به عنوان قائم مقام خود برای انجام امور تعیین می‌نمود. با این تفاوت که اسدی عنوان متولی‌باشی را به منظور پیگیری امور به نائب‌التولیه تغییر داد و منصب متولی‌باشی که در دوره قاجاریه بود از بین رفت.
در این دوران همزمان با آغاز مدرنیسم در کشور بر زائران افزوده شد و اقدامات زیادی در توسعه آستان صورت گرفت. در این دوران عنوان نایب‌التولیه جایگزین متولی‌باشی شد که در دوران قاجار رایج بود.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، ادارهٔ آستان قدس رضوی در اختیار رهبر انقلاب و ولی فقیه قرار گرفت و مقام رهبری تعیین‌کنندهٔ متولی شرعی برای ادارهٔ موقوفات و تشکیلات آستان می‌باشد. به لحاظ ساختار اداری و تشکیلاتی نیز دارالتولیهٔ آستان قدس به سازمانی گسترده و پویا تبدیل شد. دفاتر ستادی تنوع یافت و واحدها و بخش‌ها به معاونت، ادارهٔ کل یا اداره ارتقاء یافت. در این سال‌ها، شرکت‌ها و مؤسسات دیگری نیز شکل گرفتند که در چارچوب برنامه‌های اصلاحی و تغییر مأموریت‌ها در دیگر مؤسسات ادغام یا منحل شده‌اند.
نظام به معانی گوناگون به کار می‌رود:
نفیسه روشن (زادهٔ ۱۳ اردیبهشت ۱۳۶۱) بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر ایران است. فعالیت حرفه‌ای او با بازی در مجموعهٔ "روزهای به‌یادماندنی" شروع شد که در سال ۱۳۸۲ به نمایش درآمد اما با بازی در مجموعهٔ تلویزیونی "اغما" به کارگردانی سیروس مقدم به شهرت رسید که در سال ۱۳۸۶ از شبکه اول سیما پخش شد.
زیرفرمانرو شبه‌جانوران(Parazoa) یکی از نیای زیرفرمانروهای جانوران هستند. ترجمه تحت‌الفظی آن: "در کنار حیوانات" است. تنها بازمانده شبه‌جانوران اسفنج‎ های دریایی می‌باشند، که متعلق به شاخه روزن‌داران می‌باشند. شبه‌جانوران نامتقارن‌اند یعنی هیچ تقارنی در شکل ظاهر ندارند؛ در صورتی که تمام جانوران جلوه‌ای از نوعی تقارن‌اند. هم‌اکنون حدود ۵ هزار گونه که ۱۵۰ گونه از آن که وابسته به آب شیرین هستند شناسایی شده‌اند.
لاروهایشان به صورت مدوز بوده، یعنی به صورت یک کلنی بر روی پایه‌های یک هیدروئید به وجود می‌آیند اما پس از بلوغ به صورت پولیپ چسبیده در می‌آیند، که در حقیقت هر پولیپ یک جاندار مستقل بی‌مهره است که در ابعادی بین چند میلی متر تا چند سانتی متر می‌باشد.
این جانوران در حدود ۹۴۰ میلیون سال پیش از هوپس‌زیان جدا شده‌اند. شبه جانوران گروهی هستند که اکنون به عنوان یک تبار مطرح شده‌اند؛ که از زمانی که توصیه شد گاهی معادل روزن‌داران نیز مطرح شد. تنها بازمانده از جانداران دریایی هستند.
تورگوت جانسور (۱۹۲۰ آنتالیا - ۲۲ فوریه ۲۰۰۹ استانبول) معمار ترک بود. وی در آکادمی هنرهای زیبای استانبول به تحصیل معماری پرداخت. جانسور شاگرد سداد حقی الدمSedad Hakkı Eldem بود. جانسور تنها معماری است که سه بار جایزهٔ معماری آقا خان را بدست آورده است.
وَرشِکَستِگی حالت یک تاجر یا شرکتی تجاری است که از پرداخت بدهی‌های خود ناتوان شده و نمی‌تواند تعهدات خودرا عملی کند. در اصطلاح به این چنین افراد ورشکسته یا مفلس می‌گویند.
ورشکستگی و مقررات آن تنها دربرگیرندهٔ بازرگانان می‌شود و چنانچه اشخاص عادی قادر به پرداخت بدهی خود نباشند اصطلاحاً به آنان «معسر» گفته می‌شود.
شرکت‌های تجارتی چون بازرگان شناخته می‌شوند، مشمول مقررات ورشکستگی می‌شوند ولی شریکان و مدیران آن‌ها چون تاجر نیستند مشمول این مقررات نخواهند شد.
برای تقسیم دارایی‌های ورشکسته، بستانکاران نسبت به هم حق تقدمی ندارد ولی در حالت معسر، هر بستانکاری که زودتر اقدام نماید به نتیجه خواهد رسید.
ورشکستگی باید به موجب حکم دادگاه اعلام شود و تا زمانی که دادگاه حکم ورشکستگی را صادر نکرده، ورشکستگی تاجر ثابت نمی‌شود. دادگاه عمومی محل اقامت تاجر صلاحیت رسیدگی به این موضوع را دارد. اعلام ورشکستگی بر حسب تقاضای یک یا چند نفر از طلبکاران یا به تقاضای دادستان یا حتی اظهار خود تاجر صورت می‌گیرد.
ورشکستگی به سه نوع « عادی » و « به تقصیر » و « به تقلب » تقسیم می شود.
برابر مواد ۴۱۲ و ۴۱۳ قانون تجارت ایران کسی ورشکسته عادی محسوب می‌شود که تاجر یا شرکت تجارتی بوده و از پرداخت وجوهی که برعهده دارد متوقف گردد و ظرف ۳ روز از تاریخ وقفه که در ادای قروض یا سایر تعهدات نقدی او حاصل شده باشد توقف خود را به دفتر دادگاه عمومی محل اقامت خود اظهار نموده و صورت حساب دارائی و کلیه دفاتر تجارتی خود را به دفتر دادگاه مزبور تسلیم نماید. صورت حساب موصوف باید مورخ بوده و به امضا تاجر رسیده و تعداد و تقویم کلیه اموال منقول و غیر منقول تاجر متوقف به‌طور مشروح صورت کلیه قروض و مطالبات و نیز صورت نفع و ضرر و صورت مخارج شخصی در آن مندرج گردد.
بنابراین اگر تاجر یا شرکت تجارتی بدهکار ظرف مهلت مقرر توقف از تادیه دیون خود را به دادگاه صلاحیتدار به انضمام مدارک موردنظر اعلام کرد ورشکستگی عادی محسوب می‌شود.
الف - موارد چهارگانه الزامی صدور حکم ورشکستگی به تقصیر(ماده ۵۴۱ ق. ت).
دوم - موارد سه‌گانه اختیاری صدور حکم ورشکستگی به تقصیر(ماده ۵۴۲ ق. ت.)
سوم - تعقیب جزائی و مجازات تاجر ورشکسته به تقصیر
تعقیب تاجر ورشکسته به تقصیر بنا به تقاضای هر یک از طلبکاران یا دادستان یا مدیر تصفیه پس از تصویب اکثریت بستانکاران به عمل می‌آید (مواد ۵۴۴ و ۵۴۷ ق. ت.) اگر تعقیب تاجر ورشکسته به تقصیر از طرف دادستان به عمل آمده باشد هزینه دادرسی آن به هیچ وجه به عهده هیئت طلبکاران نمی‌باشد. اگر مدیر تصفیه ورشکسته به تقصیر را به نام بستانکاران تعقیب نماید در صورت برائت ورشکسته موصوف هزینه تعقیب به عهده بستانکاران می‌باشد و چنانچه تعقیب از طرف یکی از طلبکاران به عمل آمده باشد و ورشکسته برائت حاصل نماید هزینه دادرسی به عهده طلبکار است اما د در صورت محکومیت ورشکسته مزبور هزینه دادرسی به عهده دولت خواهد بود.
مجازات تاجر ورشکسته به تقصیر از ۶ ماه تا ۲ سال حبس می‌باشد (ماده ۶۷۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)).
مطابق ماده ۵۴۹ ق. ت. اگر تاجر دفاتر تجارتی خود را از روی عمد و سونیت مفقود نماید یا قسمتی از دارائی خود را مخفی کند یا به طریق مواضعه و معاملات صوری آن را از بین ببرد و بالاخره اگر به وسیله اسناد یا به وسیله صورت دارائی و قروض به‌طور تقلب به میزانی که در واقع مدیون نمی‌باشد خود را مدیون قلمداد نماید ورشکسته به تقلب محسوب می‌شود.
تعقیب جزائی و مجازات تاجر ورشکسته به تقلب
تعقیب جزائی تاجر ورشکسته به تقلب همانند تعقب جزائی ورشکسته به تقصیر می‌باشد و مجازات کسانی که به عنوان ورشکسته به تقلب محکوم می‌شوند از ۱ تا ۵ سال حبس می‌باشد (ماده ۶۷۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)).
بیشتر کسب و کارهای جوان و کارآفرینان با ورشکستگی روبرو می‌شوند، می‌توان مجموعه دلایل ذیل را برای این امر برشمرد:
ارزش محصول یک شاخص کلی است که بهره‌وری نیروی کار، درجه شدت تولید، درجه مکانیزاسیون تولید و مزایای دانش را توصیف می‌کند. این، هزینه تولید محصول ، یعنی هزینه واحد را تعیین می کند. اگر هزینه واحد از قیمت بازار فراتر رود، شرکت آسیب می‌بیند و ورشکسته خواهد شد. برای تضمین جریان منظم کالاها و خدمات، درآمد تولیدکنندگان باید به اندازه‌ای باشد که در حفظ و نگهداری واحدها و وسایل تولید انگیزه کافی برای آنان فراهم کند. اگر دریافتهای بنگاهی از هزینه‌های آن کمتر باشد، گرایشی برای از بین بردن وسایل تولید آن به وجود خواهد آمد، درحالی‌که حفظ واحدهای تولیدی جهت تثبیت مقدار تولید ضروری می‌باشد.
کانفیکر یا داونادآپ یک کرم رایانه‌ای است که از اکتبر سال ۲۰۰۸ ظاهر شد و سیستم‌های عامل ویندوز را مورد هدف قرار دارد.اگر رایانه‌ای به این ویروس آلوده شده باشد این احتمال هست که اطلاعاتی از درون سیستم قربانی به بیرون منتقل بشود.این کرم در اوج زمان گسترگی در میلیون‌ها رایانه گسترش یافت.این کرم توانست به رایانه‌های ارتش‌های آلمان، انگلیس و فرانسه هم نفوذ کند و عملکرد آنها را مختل سازد.کانفیکر معمولاً از راه اینترنت یا استیکرهای «یو اس بی» به سیستم قربانی وارد می‌شود.شرکت مایکروسافت در پی ناتوانی در یافتن خالق این کرم مبلغ ۲۵۰ هزار دلار برای کسی که بتواند اطلاعات مفیدی در مورد سازندگان و سرور کرم کانفیکر در اختیار آنها بگذارد جایزه تعیین کرد.احتمال می‌رود روز چهارشنبه ۱۲ فروردین (اول آوریل ۲۰۰۹) این کرم طریقه آلوده سازی، به‌روزرسانی و اتصال به سرور خود را تغییر دهد.
فرجام‌خواهی به معنی درخواست رسیدگی دوباره به یک پرونده کیفری یا حقوقی است و دادگاه فَرجام یا دیوان تمیز دادگاهی است که عمدتاً به فرجام‌خواهی رأی‌های صادر شده توسط یکی از دادگاه‌های عمومی یا تجدید نظر کشوری رسیدگی می‌کند. در بسیاری از کشورها رأی‌های دادگاه فرجام را نمی‌توان فرجام‌خواهی نمود.
در بسیاری از کشورها کار فرجام‌خواهی بر عهده دیوان عالی کشور است.
کار دادگاه فرجام، نگریستن به تصمیمات دادگاه‌های پژوهشی و تعیین سازگاری این تصمیمات با قانون است. دادگاه فرجام نگهبان یگانگی رویه دادرسی است و از نظر انتظامی بر دستگاه قضایی نظارت دارد.
در برخی کشورها اگر شخصی بخواهد یک پرونده کیفری را بازگشایی نماید، امکان فرجام‌خواهی رأی در «دادگاه خاص فرجام نهایی» نیز وجود دارد. این امر می‌تواند به دلیل پیدا شدن یک مدرک جدید در پرونده‌ای که پیش تر بسته شده بوده‌است، انجام شود.
حکم یا قراری که از آن فرجام خواسته شده‌است یعنی مورد دعوی فرجامی که مدعی آنرا از دادگاه فرجام می‌خواهد را فرجام‌خواسته می‌گویند.
کسی که علیه او دعوی فرجامی طرح می‌شود اصطلاحاً فرجام‌خوانده نامیده می‌شود و کسی که از حکمی یا قراری فرجام می‌خواهد یعنی مدعی در دعوی فرجامی است را فرجام‌خواه می‌گویند.
(دادرسی مدنی) فرجامی که خوانده دعوی فرجامی قبل از صدور رأی فرجامی نسبت بحکم مورد شکایت فرجامی (درقسمتی که آنرا مضر بحال خود ومخالف قانون می‌داند) تبعآ می‌دهد ولو اینکه مدت مقرر برای درخواست فرجام نسبت به او گذشته باشد. (ماده ۴۱۳ آئین دادرسی مدنی).
(دادرسی کیفری) فرجام خواهی باستناد ماده ۴۳۰ مکرر قانون مجازات عمومی را گویند. این ماده نه صریحأ و نه ضمنأ و تلویحأ دلالت برفرجام ماهوی ندارد و مدلول آن عین مدلول ماده ۵۶۵ دادرسی مدنی است و مدلول ماده ۵۶۵ فرجام ماهوی درامر دادرسی مدنی تلقی نمی‌شود.
فرجام در روانشناسی فرایندی است که در آن شخص نیاز به یافتن یک پاسخ قطعی و صریح به یک سؤال یا شرایط مبهم را دارد.
پرهیز از فرجام‌خواهی نقطه برعکس فرجام خواهی است که در آن شخص ترجیح می‌دهد تصمیم‌گیری یا قضاوت را به حالت تعلیق درآورد.
اردوان روزبه (زاده ۱۳۴۸ در بجنورد)، روزنامه‌نگار، فتوژورنالیست و محقق ایرانی در حوزه آسیب‌های اجتماعی‌ و هم چنین وبلاگ‌نویس و تهیه‌کننده رادیویی است.
راه‌اندازی نشریه پارسی‌زبان مونوریل در مالزی از فعالیت‌های او است. او مدیر رادیو کوچه و سردبیر و بیان گذار «نشریه هفت» در ایالات متحده آمریکا است.
وی دانش‌آموخته رشتهٔ روزنامه‌نگاری، چندرسانه‌ای و دوره‌های تخصصی عکاسی است.BBC Persianhttp://fa.wikiquote.org/wiki/کاربر:Radio_koocheh
وی در ابتدای نوجوانی آغازین این دوره‌ها را به همراه چند تن از دوستان در انجمن سینمای جوان ایران و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در سنین پایین در قوچان و مشهد و تهران آن مراکز آموخت.
اردوان روزبه تجربه عکاسی را از سال ۱۳۶۴ آغاز کرد. سال ۱۳۶۷ به سرویس اجتماعی روزنامه قدس پیوست. مجموعه گزارش‌هایی از مردم، بازگشت اسیران ایرانی از عراق، موضوعات شهری و هم‌چنین عکس‌هایی از موضوعات اجتماعی محصول فعالیت آن دوره‌است. وی در این دوره دو نمایشگاه عکس با نام‌های «سایه‌سار تصویر» و «پشت‌شبکیه» با نگاه به مسایل اجتماعی آن زمان برگزار کرد.
در سال ۱۳۷۰ به همراه محمدصادق جوادی‌حصار و ناصرآملی اولین شماره‌های روزنامه توقیف شده "توس" را منتشر کردند. پس از آن در سال ۱۳۷۱ به روزنامه خراسان پیوست و همزمان سردبیر هفته‌نامه خاوران بود. در روزنامه خراسان وی تهیه گزارش‌های حوزه شهری سرویس اجتماعی را بر عهده داشت و پس از آن نیز دبیر سرویس جوانان این روزنامه شد. در سال ۱۳۷۴ از روزنامه خراسان نیز جدا شد و به صورت اختصاصی در حوزه اجتماعی و افغانستان با نشریات مختلف همکاری کرد.
از سال ۱۳۷۶ صاحب امتیاز هفته‌نامه خاوران شد که در روزهای ابتدایی دولت اصلاحات با گروهی از نویسندگان جوان نظیر فرهاد جعفری، محمد رمضانی فرخانی، امیر شهلا، رضا خجسته، شهریار وقفی پور و برخی روزنامه‌نگاران دیگر شکل گرفته بود. با شکایت هیئت نظارت بر مطبوعات در سال ۱۳۷۸ انتشار آن توقیف و پرونده این نشریه به دادسرای کارکنان دولت و سپس به شعبه دوازدهم دادگاه عمومی مشهد ارسال شد.gooya news :: culture: روزبه، از نگاه دیگران، نمایشگاه عکس اردوان روزبه
پس از آن، او در حوزه آسیب‌شناسی اجتماعی ماهنامه‌ای را با جمعی دیگر نظیر آرش وظیفه‌دان، محمد شهری، محمد قادری و دیگر آسیب شناسان اجتماعی منتشر نمود. در سال دوم انتشار این نشریه نیز لغو پروانه شد. این روزنامه‌نگار هم‌چنین مدرس روزنامه‌نگاری مدیا و اصول روزنامه‌نگاری در چند دوره آموزشی نیز بوده‌است. او هم‌چنین عضو هیت مؤسس انجمن صنفی مدیران مطبوعات خراسان و هیت مدیره آن و هم چنین دو دوره عضو هیت مدیره و بازرس خانه مطبوعات بوده‌است. در انجمن عکاسان خراسان نیز وی یک دوره منتخب اعضا بوده‌است. او هم‌چنین عضو شورای سیاست‌گذاری اولین دوره برگزاری نمایشگاه بین‌المللی فن‌آوری اطلاعات ELECIT بوده‌است. حاصل فعالیت‌های او تهیه گزارش، نوشتار و عکس از بیش از پانزده کشور نظیر افغانستان، ایران، عراق، اتحادیه اروپا، امارات متحده عربی، مالزی و آسیای میانه بوده‌است.
در زمان حمله نیروهای ناتو و آمریکا به افغانستان مجموعه عکس‌هایی از زندگی مردم در اردوگاه‌ها تهیه کرد که در نمایشگاهی تحت عنوان «ما هیچ، افغانستان هیچ» به نمایش درآمد.
پس از آن نیز مصاحبه‌های رادیویی و مکتوب با تنی چند از فرماندهان نظامی، دولت‌مردان و نمایندگان پارلمان این کشور داشته‌است. وی در همین زمینه پایان‌نامه‌ای را با عنوان «تأثیر رسانه بر تغییر حکومت‌ها» در دست تدوین دارد که به عنوان جامعه نمونه به افغانستان و تأثیر رسانه‌ها در چهل سال گذشته آن می‌پردازد.
اردوان روزبه در مرداد ۱۳۸۵ به رادیو زمانه پیوست. وی از ابتدای تأسیس رادیو زمانه این رادیو تا آذر ۱۳۸۸ در تیم برنامه سازان رادیو زمانه بوده‌است.
وی در سپتامبر ۲۰۰۹ با ایده رسانه تکثرگرا و کم هزینه رادیو کوچه را راه‌اندازی کرد. این رادیو در حال حاضر روزانه دارای پخش است که در حوزه‌های فرهنگ، اجتماع، اندیشه و سیاست و خبر فعال است.
اردوان روزبه از ژوئن ۲۰۱۱ نشریه‌ای را در آمریکا با نام «هفت» راه‌اندازی کرده‌است که سردبیری آن را بر عهده دارد. این نشریه به حوزه فرهنگ عمومی و خبر، تحلیل و گزارش در حال حاضر با گستره آمریکای شمالی می‌پردازد.
وی علاوه بر آموختن روزنامه‌نگاری در دوره‌های آکادمیک دوره‌هایی را نیز در زمینه مدیریت رسانه، چندرسانه‌ای، خبر، تارنماهای خبری آنلاین، عکاسی برای مطبوعات، مصاحبه، شهروند خبرنگار و تهیه‌کنندگی رادیویی، در انگلیس، هلند، دانمارک و ایران گذرانده‌است.
پل وتستون، آرایش خاصی از ۴ مقاومت الکتریکی است که برای تعیین مقاومت نامعلوم به‌کار می‌رود.
اگر مدار در تعادل باشد، ولت‌سنج، اختلاف پتانسیلی را نشان نخواهد داد. بنابراین، نقاط formula_1 و formula_2 هم‌پتانسیل خواهند بود. از این رو، افت پتانسیل دو سر formula_3 و formula_4 باید برابر باشد. همچنین افت پتانسیل دو سر formula_5 و formula_6 یکسانند. از سوی دیگر، چون جریانی بین نقاط formula_1 و formula_2 برقرار نیست (از ولت‌متر، جریان نمی‌گذرد)، جریان formula_4 و formula_6 یکسان است، همچنین جریان formula_3 و formula_5.
و از آنجا formula_15
مقاومت نامعلوم بدست می‌آید.
موسی مندلسون (۶ سپتامبر ۱۷۲۹–۴ ژانویه ۱۷۸۶) فیلسوف آلمانی یهودی بود که تأثیر زیادی بر روشنگری آلمانی برجای گذاشت. او برای آزادی یهودیان آلمان تلاش بسیار مبذول نمود. برخی او را سومین موسی (پس از موسی ابن عمران و موسی ابن میمون) می‌دانند. او پدربزرگ موسیقی‌دان برجسته فلیکس مندلسون بود.
مندلسون در دساو به‌دنیا آمد. پدرش کاتبی فقیر بود؛ مندل نام داشت و ازاین‌رو موسی بعدها نام فامیلی مندلسون (به‌معنی پسر مندل) را برگزید. وی تحصیلات ابتدایی را نزد پدرش و یک رابی محلی به‌نام دیوید فرنکل آغاز کرد. فرنکل علاوه بر تلمود و عهد قدیم، او را با فلسفهٔ ابن میمون نیز آشنا کرد. در ۱۷۴۳ فرنکل به برلین فراخوانده شد و چند ماه بعد مندلسون به‌دنبال او به برلین رفت.Popkin: 1999, pp. 476-7
در برلین به مطالعهٔ تلمود ادامه داد و علاوه بر آن به تقویت زبان لاتین، یونانی، فرانسه و انگلیسی پرداخت. اولین کار مهم فلسفی که وی به زبان لاتین خواند رسالهٔ لاک پیرامون فهم انسانی بود.
در شمارهٔ دسامبر ۱۷۸۳ ماهنامهٔ برلینیشه مناتسشریفت ، فریدریش زولنر، کشیشی پروتستان اهل برلین، مقاله‌ای در مخالفت با نکاح عرفی نگاشت و در آن به سرگشتگی‌هایی اشاره کرد که «به‌نام روشن‌نگری در ذهن و در دل مردم به‌وجود آمده‌است…». در پانوشت این مقاله وی این پرسش را مطرح کرد که «به‌راستی روشن‌نگری چیست؟». نخستین کسی که به‌این پرسش پاسخ داد، موسی مندلسون بود که در شمارهٔ سپتامبر ۱۷۸۴ در مقاله‌ای تحت عنوان «دربارهٔ پرسش: روشن‌نگریستن چیست؟» به آن پاسخ داد. پس از آن بود که در شمارهٔ دسامبر ۱۷۸۴ همان ماهنامه، مقالهٔ مشهور کانت تحت عنوان «در پاسخ به پرسش روشن‌نگری چیست؟» - بدون اینکه از چاپ پاسخ مندلسون آگاه باشد - به‌چاپ رسید.بار: ۱۳۸۶، صص ۲۱—۴۱
تلاش اصلی فلسفی او فراهم کردن براهین قانع‌کننده‌تری برای اثبات وجود، مشیت و سرمدیت خداوند بود.Craig: 2005, pp. 654-5
در اواخر عمرش هرچند فلسفهٔ ضد راسیونالیستی یاکوبی و فلسفهٔ انتقادی کانت بر اعتقاد او به اثبات‌پذیر بودن ادراکات بنیادی متافیزیکی متزلزل ساخت، هرگز اطمینان او بر حقیقت آن را از میان نبرد.
وایکینگ‌ها دریانوردانی از جنوب اسکاندیناوی بودند که به زبان نورس باستان صحبت می‌کردند. آن‌ها با اروپای شمالی رابطه تجاری داشتند. این رابطه در یک منطقه وسیع شمالی، مرکزی، شرقی و غربی اروپا بین اواخر سده هشتم تا یازدهم میلادی صورت گرفت.Viking (people), Encyclopædia Britannica.Roesdahl, pp. 9–22.
نورس‌ها دسته‌ای از ژرمن‌ها بودند که نیاکانشان از دانمارک و دریاهای اسکاگراک و کاتگات گذر کرده و در سوئد و نروژ ساکن شده بودند.
واژة Viking مأخوذ از لغت Vik است که در زبان نورس قدیم «خلیج» یا «آبگیر» معنی می‌داد. «ویک» به این معنی در اعلام بسیاری دیده می‌شود، از آن جمله است: نارویک، شلسویگ، ریکیاویک، برویک، ویکلو، و امثال آن. وایکینگ به کسی گفته می‌شد که بر اراضی مجاور خلیجها هجوم می‌برد. غرض ما از «تمدن وایکینگ» فرهنگ اقوام اسکاندیناوی است در «عصر وایکینگ» ـ که از ۷۰۰ میلادی آغاز و به ۱۱۰۰ میلادی ختم می‌شود.
بین سال‌های ۸۰۰ تا ۱۰۵۰ میلادی برای سه سده، جنگجویان وایکینگ با کشتی‌های طَویل خود اروپا را به هراس افکنده بودند. آن‌ها از اسکاندیناوی در جستجوی نقره، برده و زمین راهی سفرهای دریایی شدند. برخی از آن‌ها به بریتانیا و فرانسه و برخی دیگر به روسیه و رودهای دوردست آسیا یورش بردند. وایکینگ‌ها کاشفان و دریانوردان دلیر و شجاعی بودند، آن‌ها با بی‌باکی از میان امواج خروشان اقیانوس اطلس گذر کرده و ایسلند، گرینلند و قاره آمریکا را ۵ قرن پیش از کریستف کلمب کشف کردند.Jones, Gwyn (1986). "The Norse Atlantic Saga: Being the Norse Voyages of Discovery and Settlement to Iceland, Greenland, and North America". Oxford University Press. .http://news.nationalgeographic.com/news/2012/10/121019-viking-outpost-second-new-canada-science-sutherland/chronicle entries translated in A.M. Reeves et al. The Norse Discovery of America (1906) via saacred-texts.comhttps://www.miamiherald.com/news/nation-world/world/article274531146.htmlhttps://www.earth.com/news/vikings-landed-in-the-americas-500-years-before-columbus/https://www.britannica.com/story/did-the-vikings-discover-america#:~:text=These%20dramatic%20archaeological%20discoveries%20proved,where%20grapes%20grew%2C%20to%20Vinland. در حدود سال ۱۰۰۰ میلادی وایکینگ‌ها از جزایر بریتانیا به سمت گرینلند رفته، یک مستعمره ایجاد کردند و سپس به لابرادور، بافین و در نهایت به نیوفاندلند رفتند و در آنجا مستعمره‌ای به نام واینلند (به معنای سرزمین شراب) تأسیس کردند و از آن پایگاه در امتداد سواحل آمریکای شمالی حرکت کردند و گیاهان، جانوران و مردم بومی را مشاهده و با آنها مراوده کردند.
اگرچه وایکینگ‌ها هرگز به آمریکا بازنگشتند اما سایر اروپایی‌ها از دستاوردهای آنها باخبر شدند و مجذوب داستان‌های کشف «دنیای جدید» توسط وایکینگ‌های ترسناک شده بودند، اما آنها فاقد منابع کافی برای دنبال کردن مسیر اکتشاف خود بودند. در هر صورت تجارت آنها همچنان مانند صدها سال حول دریای مدیترانه پابرجا ماند.https://www.history.com/topics/exploration/exploration-of-north-america
جستجوگران وایکینگ برای یافتن سرزمین‌های تازه، به درون آب‌های خروشان اقیانوس اطلس شمالی رفتند. بیشتر آن‌ها از نروژ بودند جایی که دره‌های آن زیستگاه مردم بسیاری شده بود و دارای زمین‌های کشاورزی بسیار کمی بود. در میان سال‌های ۸۰۰ میلادی و ۱۰۰۱ میلادی آن‌ها جزایر فارو، ایسلند، گرینلند و وینلند را یافتند. دیری نپایید که خیل کشتی‌های پر از کوچندگان و کاشفان آنها به آنجا سرازیر شدند. اما از آنجا که در آن روزگار سفرهای دریایی از ایمنی چندانی برخوردار نبود کشتی‌های زیادی در طوفان گم شدند و هرگز به آنجا نرسیدند.
وایکینگ‌های نروژی، ایسلند را نزدیک سال ۸۷۰ یافتند. اگر باد همسو می‌وزید دریانوردان می‌توانستند پس از یک سفر هفت روزه از نروژ به آنجا برسند. تا پیش از سال ۹۳۰ میلادی ده هزار وایکینگ در ایسلند می‌زیستند.
گرینلند نیز به وسیله وایکینگ‌های نروژی در حالی که راه خود را در طوفان گم کرده بودند، شناسایی شد. اریک سرخ سرکرده‌ای که به جرم قتل ناچار شد از ایسلند برود در سال ۹۸۵–۹۸۴ میلادی کرانه‌های گرینلند را یافت. او برای برانگیختن مردم ایسلند برای زندگی در آنجا نام «گرینلند» (سرزمین سبز) را بر آن نهاد. دو گروه کوچک وایکینگ‌ها برای زمانی نزدیک به ۴۰۰ سال از راه کشاورزی، شکار گوزن و خوک آبی، توانستند در آنجا پایدار بمانند اما در یک بازه زمانی، پس از ۱۴۱۰ میلادی بیشترشان از بین رفتند.
لیف اریکسون مشهور به لیف خوش شانس پسر اریک سرخ در سال ۹۸۶ میلادی هنگامی که گرفتار طوفان شده بود با گم کردن راه، به سوی غرب گرینلند رفت. هنگامی که قدم در نیوفاندلند گذاشت نخستین اروپایی نام گرفت که در خاک قاره آمریکا گام می‌نهاد. او این سرزمین را برای انگور فراوان و توت‌های بزرگ و خودرویی که در آنجا یافت می‌شد وینلند نامید که به معنی سرزمین شراب است. او همچنان در طول کرانه دریا به پیش رفت و سرزمین‌های مارکلند (سرزمین جنگلی) و هلولند (سرزمین سنگ‌ها) را یافت. چنین بر می‌آید که این دو سرزمین جزایر «لابرادور» و «بافین» بوده‌اند. در سال‌های پسین، وایکینگ‌ها و کوچندگان دیگری به وینلند آمدند اما برای زمان درازی در آنجا نماندند.
برای تهاجم وایکینگ‌ها به سرزمین‌های دیگر سه دلیل عمده برشمرده شده‌است. نخست این که افزایش جمعیت موجب بروز ازدحام در سرزمین مادری و در نتیجه کمبود منابع محدود همچون زمین جهت کشاورزی و دام‌پروری شده بود. دوم غنائم حاصل از حملات غارت‌گرانه به سرزمین‌های دیگر با تأمین مخارج، امکان حفظ شیوه پیشین زندگی برای حاکمان جهت اعطای هدایا به نزدیکان به سبب حیثیت‌آفرینی برای خود را فراهم می‌ساخت. در نهایت دلیل سوم این که برای محکومین به سنت اخراج افراد از محل سکونت خود، دیگر یافتن زمین خالی از سکنه یا پناهگاه دیگری درون سرزمین مادری جهت استقرار، سخت‌تر از قبل شده بود. همین دلایل موجب اقدام برای بهبود طراحی قایق‌های این مردمان جهت دست یافتن به سرزمین‌های دورتر شد.
به هر صورت پادشاهان وایکینگ‌ها نظر چندان مساعدی نسبت به این اردوکشی‌ها به سرزمین‌های خارجی نداشتند؛ چرا که این سرزمین‌ها به مامنی برای قانون‌شکنان و منبعی برای پر و بال گرفتن آن‌ها بدل می‌شدند. از این رو گفته می‌شود اسون پس از رسیدن به قدرت در نروژ، حمله به سرزمین‌های خارجی را ممنوع کرد.
وایکینگ‌ها یورش خود را به سرزمین‌های غربی از حوالی سال ۸۰۰ میلادی آغاز کردند و اروپا را در سایه‌ای از ترس فرو بردند. این یورش‌ها تا کرانه‌های اقیانوس اطلس و سواحل اسپانیا گسترش یافت. اروپایی‌های تهی‌دست و کشاورز نمی‌توانستند در برابر آن‌ها پایداری کنند چرا که در سرتاسر اروپا پادشاهی‌های کوچک سر برآورده بودند و امپراتوری فرانک در حال گسستگی و درگیر جنگ‌های داخلی بود و شرایط اروپا با نظام فئودالی آن آمادگی مقابله با غارتگران را نداشت.
با آنکه وایکینگ‌های سده‌های میانه هیچ همانندی رفتاری با وایکینگ‌های سده نهم ندارند اما هنوز هم در بسیاری از فیلم‌ها و داستان‌ها از این مردم، نمایی ددمنشانه نمایش داده می‌شود. پژوهش‌های باستان شناسان به روشنی نشان می‌دهد که این‌گونه نبوده‌است. برای بسیاری از وایکینگ‌ها راه گذران زندگی نه تنها دزدی و چپاول نبوده بلکه از راه پیشه‌هایی مانند کشاورزی و ماهی‌گیری بوده‌است. از بررسی ابزاری که باستان شناسان یافته‌اند نمایان شده که آن‌ها در زندگی روزمره خود از داس، نیزه‌های ماهی‌گیری، بیل، کلنگ، گاوآهن و … بهره می‌گرفتند که همه ابزار کشاورزی بودند و هنگامی که این ابزار را در کنار دیگر گواه‌های تاریخی می‌گذاریم به خوبی روشن می‌شود که وایکینگ‌ها کشاورزان و ماهی‌گیران پیشرفته بوده‌اند.
آنها با بهره گرفتن از درخت‌های جنگل‌های اسکاندیناوی، کشتی‌های بزرگ و نامور خود را می‌ساختند و با کمک آن‌ها به بازرگانی با کشورهای همسایه یا دیگر کشورهای اروپایی و بخش‌هایی از آسیا می‌پرداختند. وایکینگ‌ها توانایی ویژه‌ای در ابزارسازی با آهن داشتند و از آن برای ساخت ابزار کار و نبرد بهره می‌جستند. آن‌ها با دادوستد این کالاها، با طلا و گوهره‌های اروپایی برای خود زیورآلات می‌ساختند.
بیشتر خانه‌ها از چوب و سنگ درست می‌شدند. توانایی وایکینگ‌ها در ساخت دژهای پایدار با ساختمایه‌های گفته شده سبب برتری آن‌ها بر اروپایی‌ها بود.
وایکینگ‌ها مردمانی جهانگرد و جستجوگر بودند. کشتی‌های آن‌ها که بیشتر مانند قایق‌های باریک بزرگ بود و این توانایی را داشت که در سخت‌ترین دگرگونی‌های آب و هوایی دریا مانند باران و توفان تاب بیاورند. آن‌ها از کرانه‌های سوئد دریانوردی و ماهی‌گیری می‌کردند تا رودهای خاور اروپا که به دریای سیاه می‌رسید و همچنین سرزمین‌های خاوری‌تر مانند خاورمیانه. وجود نقش «الله» و «علی» بر روی لباس‌های ابریشمی یا انگشتر وایکینگ‌های مناطق بیرکا و گاملا در اوپسالا شواهدی قطعی از ارتباط وایکینگ‌ها با مردم ایران و چین است. نام‌های «الله و علی» به خط کوفی روی این پارچه‌ها همیشه در کنار هم قرار دارند. ممکن است بعضی از این قبرها متعلق به مسلمانان باشد اما به احتمال زیاد این کشفیات نشان می‌دهند که وایکینگ‌ها تحت تأثیر اندیشه اسلامی از جمله زندگی ابدی در بهشت این لباس‌ها را به تن مرده‌های خود می‌کردند.
پیوند مردمان ژرمن تبار و جهان ایرانی میان تیره‌های شمالی ژرمن‌ها، وایکینگ‌ها، به گونه ویژه‌ای در دوران ایران پس از اسلام پابرجا بود. شمشیر نامی وایکینگ «اولفبرت» به‌راستی با ایران در پیوند است. فردریک کارپنتیر لیونگ کویست از دانشگاه استکهلم سوئد که دربارهٔ راه بازرگانی رود ولگا پژوهش کرده‌است از کشتی‌رانی وایکینگ‌ها از دریچه مالاران سوئد به بندرهای شمالی ایران در سال‌های ۸۰۰ تا میانه ۱۰۰۰ میلادی چنین یاد می‌کند: «بسیار گمان می‌رود که پولاد به‌کاررفته در شمشیرهای اولفبرت از ایران آمده باشد، من می‌پندارم که آنها این پولاد ایرانی را با پیوندهای دوستانه بازرگانی و دادن پوست خز و دیگر کالاهای شمالی گرفته و با کشتی‌های کوچک رودخانه‌ای برده‌اند».
هنگامی‌که ایران ساسانی با تازش تازیان در حال فروپاشی بود (سده ۷ میلادی)، پایداری در برابر تازیان در شمال ایران همچنان ادامه یافت و فناوری متالوژی در این پایداری کارساز بود که برای وایکینگ‌های بازرگان که از راه رود ولگا به شمال ایران می‌رفتند سودمند بود، البته این وایکینگ‌ها پیش از این در روزگار ساسانیان نیز با ایران در پیوند بودند. گویا در سال‌های پایانی ساسانیان وایکینگ‌ها استفاده از کلاه‌خودهای چندتکه را آغاز کردند. همانند کلاه‌خود خسروپرویز آن‌چنان‌که در سنگ‌نگاره تاق بستان کرمانشاه سوار بر اسب بر گستوان پوشیده خود، شبدیز، دیده می‌شود. آن‌گونه که پیتر کاکس یادآوری می‌کند، «همانندی بسیار درخور توجهی میان کلاه‌خود شاه سراپا زره‌پوش ساسانی، خسروپرویز در سنگ‌نگاره تاق بستان با کلاه‌خود سنگ‌نگاره‌های اسکاندیناوی آرامگاه‌های وندل و والزگارد در سوئد دیده می‌شود».
شاید چشمگیرترین یافته، یافته‌های نوین از ابریشم ایرانی در کشتی‌های بازرگانی وایکینگ‌ها باشد. ماریان ودلر دانشیار موزه تاریخ فرهنگ وابسته به دانشگاه اسلو در نروژ می‌گوید که میزان ابریشم وارداتی نروژ از ایران با توجه به میزان ابریشم یافت شده در کشتی‌های بازرگانی وایکینگ‌ها بسیار بیشتر از واردات این کالا از کنستانتینپول بوده‌است. بسیاری از ابریشم‌های یافت شده از وایکینگ‌ها دارای نقش‌مایه‌های شاهنشاهی ایران هستند. پارچه‌ای ابریشمی که به روش پیشرفته «سامیتا» بافته شده‌است دارای نگاره‌های دینی ایران پیش از اسلام است.
وایکینگ‌ها یکی از آخرین ملت‌های ساکن اروپا بودند که همچنان بر مذهب چندخدایی بودند. ساختار اجتماعی در میان قبایل نورس مانند دیگر جاها بر پایه بسامانی خانوادگی، همکاری بازرگانی و باورهای آیینی استوار بود. در یکی از سروده‌های رزمنامه بیوولف چنین آمده‌است: «در نهاد آن کس که خوب می‌اندیشد هیچ چیزی توان آن را ندارد که آتش خویشاوندی را فرونشاند». نورس‌ها نام خانوادگی نداشتند و هر پسری نام پدر را بر سر نام خود می‌افزود.
اسکاندیناوی‌ها، سال‌ها پیش از اینکه آیین مسیحیت بدانان برسد هنگام نامگذاری یک نوزاد، به نشانه آمدن به جرگه خانواده بر روی او آب می‌ریختند.