moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
الکساندر ایوانیتسکی (؛ زادهٔ - درگذشته ۲۲ ژوئیه ۲۰۲۰) کشتی‌گیر اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
در ۲۲ ژوئیه ۲۰۲۰ جسد او در شهر مسکو پیدا و مرگ وی در سن ۸۲ سالگی اعلام شد.
الکساندر کلپیکوف (؛ (زادهٔ ۲۳ مهٔ ۱۹۵۰ – درگذشتهٔ ۲۶ فوریهٔ ۲۰۲۱) قایقران روئینگ اهل شوروی بود.
وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۲ مدال طلا، ۱ مدال نقره شده بود.
الکساندر کریونوف (؛ ۸ ژوئیه ۱۹۳۴ – ۳۰ نوامبر ۱۹۷۳) وزنه‌بردار اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
جسرین (به عربی: جسرین) یک منطقهٔ مسکونی در سوریه است که در استان ریف دمشق واقع شده‌است. جسرین ۹٬۴۴۲ نفر جمعیت دارد.
ما موج هستیم () یک مجموعه تلویزیونی درام آلمانی است. داستان سریال در رده داستان بلوغ می‌باشد که برپایه رمان "موج (۱۹۸۱)" اثر تاد استراسر نوشته شده‌است. این سریال اول نوامبر ۲۰۱۹ در نتفلیکس پخش شد.
در تاریخ ۱۸ آوریل ۲۰۱۸، نتفلیکس ساخت این سریال را اعلام کرد. ساخت فصل اول از ۱۱ فوریه ۲۰۱۹ تا ۶ مه ۲۰۱۹ به طول انجامید و در چندین شهر ایالت نوردراین-وستفالن از جمله کلن، هورت، لورکوزن، دورن، اویسکیرشن، نویس، ووپرتال، زولینگن، گلزنکیرشن، رماگن و بن فیلم‌برداری شد.
این سریال توسط رات پک فیلم پروداکشن با همکاری سونی پیکچرز و فرنس پروداکشن ساخته شده‌است. تهیه‌کننده اجرایی مجموعه دنیس گانزل می‌باشد.
الکساندر تاراسوف (; – ) ورزشکار پنج‌گانه مدرن اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
الکساندر چرنیخ (؛ زادهٔ ) بازیکن هاکی روی یخ اهل شوروی بود.
آندری خیمیچ (؛ زادهٔ ) قایقران کانو اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
آندری تیومنستف (؛ زادهٔ ) بازیکن هندبال اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
جاوید صلاحی (۱۳۱۱ – ۸ آبان ۱۴۰۲)https://vokalapress.ir/%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA/amp/ حقوق‌دان، جرم‌شناس و شاعر ایرانی و استاد بازنشستهٔ دانشگاه فردوسی مشهد بود.
او برای نگارش کتاب‌های "بزهکاری اطفال و نوجوانان" و "کیفرشناسی"، دو بار برندهٔ جایزه سلطنتی کتاب سال شد."بررسی روند ارائه جایزه کتاب از آغاز تا کنون در ایران"، زهرا حسینی جوادی، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد کتابداری و اطلاع‌رسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، زمستان ۱۳۹۳
دکتر جاوید صلاحی، روز ۸ آبان ماه ۱۴۰۲، در ۹۱ سالگی درگذشت.
آنتونینا کوشل (؛ زادهٔ ) ژیمناست هنری اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
بوگدان ماکوتس (؛ زادهٔ ) ژیمناست هنری اوکراینی‌تبار اهل شوروی بود.
بوریس دوبروفکسی (؛ زادهٔ ) قایقران روئینگ اهل شوروی بود.
بوریس ملنیکوف (؛ زادهٔ – ۵ فوریهٔ ۲۰۲۲) شمشیرباز اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
لاریسا ساوکینا (؛ زادهٔ ۸ فوریه ۱۹۵۵) بازیکن هندبال اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
لاریسا کارلووا (؛ زادهٔ ) بازیکن هندبال اوکراینی‌تبار اهل شوروی بود.
امام‌قلی بی‌لی ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
لئونید گیشتور (؛ زادهٔ ) قایقران کانو بلاروس‌تبار اهل شوروی بود.
لیوبوف اودینوکووا (؛ زادهٔ ) بازیکن هندبال اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
مارینا پانکووا (؛ – ) بازیکن والیبال اهل شوروی بود.
میخائیل واسیلی (؛ زادهٔ ) بازیکن هندبال اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
ناتالیا رازومووا (؛ زادهٔ ) بازیکن والیبال اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
قزل‌کند (به لاتین: Kyzylkend) یک منطقه مسکونی در ارمنستان است که در استان شیراک واقع شده است.
ناتالیا تیموشکینا (؛ زادهٔ ۲۵ مه ۱۹۵۲) بازیکن هندبال اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
نیکولای کورولکوف (؛ زادهٔ ) سوارکار پرش اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
اولگ تیورین (؛ ۲۹ ژوئن ۱۹۳۷ – ۳ مارس ۲۰۱۰) قایقران روئینگ اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
اولگا کاراسیووا (؛ زادهٔ ) ژیمناست هنری اهل شوروی بود.
پاول خارین (؛ زادهٔ ) قایقران کانو اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
حتیته الترکمان (به عربی: حتيتة التركمان) یک روستا در سوریه است که در منطقه دوما واقع شده‌است.
سرگی بابینوف (؛ زادهٔ ) بازیکن هاکی روی یخ اهل شوروی بود.
الخامسیه (به عربی: الخامسية) یک روستا در سوریه است که در استان ریف دمشق واقع شده‌است.
خیاره دنون (به عربی: خيارة دنون) یک روستا در سوریه است که در منطقه مرکز ریف دمشق واقع شده‌است.
شبعا (به عربی: شبعا) یک منطقهٔ مسکونی در سوریه است که در منطقه دوما واقع شده‌است.
العباده (به عربی: العبادة) یک روستا در سوریه است که در استان ریف دمشق واقع شده‌است.
الاحمدیه (به عربی: الأحمدية) یک روستا در سوریه است که در استان ریف دمشق واقع شده‌است.
وتایا (به عربی: أوتايا) یک منطقهٔ مسکونی در سوریه است که در منطقه دوما واقع شده‌است.
بطیحه الوافدین (به عربی: بطيحة الوافدين) یک روستا در سوریه است که در استان ریف دمشق واقع شده‌است.
بیت نایم (به عربی: بيت نايم) یک روستا در سوریه است که در استان ریف دمشق واقع شده‌است.
سرگی پوسترخین (؛ زادهٔ ) قایقران کانو اوکراینی‌تبار اهل شوروی بود.
الضامن (به عربی: الضامن) یک روستا در سوریه است که در استان ریف دمشق واقع شده‌است.
دیر سلمان (به عربی: دير سلمان) یک روستا در سوریه است که در النشابیه واقع شده‌است.
غسوله (به عربی: غسولة) یک روستا در سوریه است که در منطقه دوما واقع شده‌است.
سرگی ناگورنی (؛ زادهٔ ) قایقران کانو اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
حرستا القنطره (به عربی: حرستا القنطرة) یک روستا در سوریه است که در استان ریف دمشق واقع شده‌است.
حوش الضواهره (به عربی: حوش الضواهرة) یک روستا در سوریه است که در منطقه دوما واقع شده‌است.
حوش الفاره (به عربی: حوش الفارة) یک روستا در سوریه است که در استان ریف دمشق واقع شده‌است.
حوش نصری (به عربی: حوش نصري) یک روستا در سوریه است که در استان ریف دمشق واقع شده‌است.
اسوتلانا بادولینا (؛ زادهٔ ) بازیکن والیبال اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه والیبال زسکا مسکو اشاره کرد.
حفیر التحتا (به عربی: حفير التحتا) یک روستا در سوریه است که در منطقه دوما واقع شده‌است.
الجربا (به عربی: الجربا) یک روستا در سوریه است که در استان ریف دمشق واقع شده‌است.
الکفرین (به لاتین: Al-Kafrayn) یک منطقهٔ مسکونی در قیمومت بریتانیا بر فلسطین است که در Haifa Subdistrict, Mandatory Palestine واقع شده‌است. الکفرین ۹۲۰ نفر جمعیت دارد.
تاتیانا گونوبوبلوا (; – ) بازیکن والیبال اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
مسرابا (به عربی: مسرابا) یک روستا در سوریه است که در استان ریف دمشق واقع شده‌است. مسرابا ۵٬۹۴۲ نفر جمعیت دارد.
قرحتا (به عربی: قرحتا) یک روستا در سوریه است که در منطقه دوما واقع شده‌است.
القاسمیه (به عربی: القاسمية) یک روستا در سوریه است که در النشابیه واقع شده‌است.
تاتیانا ایوینسکایا (؛ زادهٔ ) بازیکن بسکتبال اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
الریحان (به عربی: الريحان) یک روستا در سوریه است که در استان ریف دمشق واقع شده‌است.
الشفونیه (به عربی: الشفونية) یک روستا در سوریه است که در استان ریف دمشق واقع شده‌است.
هریره (به عربی: هريرة) یک روستا در سوریه است که در منطقه الزبدانی واقع شده‌است.
کفر العوامید (به عربی: كفر العواميد) یک روستا در سوریه است که در منطقه الزبدانی واقع شده‌است.
مغرالمیر (به عربی: مغرالمير) یک روستا در سوریه است که در منطقه قطنا واقع شده‌است.
مزرعه بیت جن (به عربی: مزرعة بيت جن) یک روستا در سوریه است که در منطقه قطنا واقع شده‌است.
معدر (به عربی: معدر) یک منطقهٔ مسکونی در سوریه است که در منطقه قدسیا واقع شده‌است.
پناه‌لی‌لار (به لاتین: Pənahlılar) یک منطقه مسکونی در جمهوری آذربایجان است که در شهرستان گوی‌گول واقع شده است. این روستا ۱۱۰۶ نفر جمعیت دارد.
الیزابت رونا (به انگلیسی: Elizabeth Rona؛ ۲۰ مارس ۱۸۹۰–۲۷ ژوئیه ۱۹۸۱) یک شیمی‌دان هسته‌ای مجارستانی بود که به دلیل کار با ایزوتوپ پرتوزا شناخته شده بود. وی پس از تهیه یک روش پیشرفته در تهیه نمونه‌های پولونیم، به عنوان متخصص برجسته در جداسازی ایزوتوپ و آماده‌سازی پولونیم در سطح جهانی شناخته شد. بین سالهای ۱۹۱۴ و ۱۹۱۸، در طی تحصیلات پس از دکتری با گئورگ دو هوسی، او نظریه ای را توسعه داد که سرعت انتشار وابسته به جرم نوکلئیدها است. به عنوان تنها تعداد کمی از عناصر اتمی شناخته شده بودند، تأیید او از وجود «اورانیوم» (در حال حاضر شناخته شده به عنوان ایزوتوپ‌های توریم) سهم عمده ای به شیمی هسته ای بود. او در سال ۱۹۳۳ توسط فرهنگستان علوم اتریش جایزه هایتینگر دریافت کرد.
پس از مهاجرت به ایالات متحده در سال ۱۹۴۱، به او کمک هزینه کارنگی برای ادامه تحقیقات خود دادند و اطلاعات فنی در مورد روشهای استخراج پولونیم خود را در اختیار پروژه منهتن قرار داد. بعدها در حرفه خود، او به عنوان استاد شیمی هسته ای در دانشگاه‌های وابسته اوک ریج تدریس کرد و پس از ۱۵ سال در آنجا به موسسه علوم دریایی در دانشگاه میامی منتقل شد. در هر دو اوک ریج و میامی، او کار خود را در زمین‌شناسی عناصر کنار دریا و قدمتزمان‌سنجی رادیومتری ادامه داد.
الیزابت رونا در ۲۰ مارس ۱۸۹۰ در بوداپست، مجارستان متولد شد. پدر وی یک پزشک یهودی مرفه بود که با لوئیز ویکام و هنری-آگوست دومینیچی، بنیانگذاران رادیوتراپی کار کرد تا ترفندها را به بوداپست معرفی کند، و یکی از اولین دستگاه‌های اشعه ایکس را در آنجا نصب کرد. الیزابت می‌خواست پزشک شود، اما ساموئل (پدرش) معتقد بود پزشک شدن یک زن بسیار دشوار خواهد بود. اگرچه هنگامی که او در سال دوم دانشگاه خود بود، درگذشت، او در دانشکده فلسفه در دانشگاه بوداپست ثبت نام کرد و به تحصیل شیمی، ژئوشیمی و فیزیک پرداخت و دکترای خود را در سال ۱۹۱۲دریافت کرد.
رونا آموزش خود را بعد از دکترا در سال ۱۹۱۲در دانشگاه‌های وابسته اوک ریج فیزیولوژی حیوانات در برلین و انجمن قیصر ویلهلم شروع کرد و با مطالعه مخمر به عنوان واکنش‌گر ناب. در سال ۱۹۱۳او به دانشگاه کارلسروهه منتقل شد، به مدت ۸ ماه به سرپرستی کازیمیرز فاجانس، کاشف ایزوتوپکار کرد. در تابستان سال ۱۹۱۴، در کالج دانشگاهی لندن تحصیل کرد، اما در شروع جنگ جهانی اول به بوداپست بازگشت. با گرفتن مقام در انستیتوی شیمیایی بوداپست، وی یک مقاله علمی در مورد "ثابت انتشار رادون در آب ". از او خواسته شد تا با همکاری با گئورگ دو هوسی، یک عنصر جدید را تأیید کند – در آن زمان Uranium-Y نامیده می‌شد، اکنون به عنوان ایزوتوپ‌های توریم شناخته می‌شد. گرچه دیگران نتوانستند این عنصر را تأیید کنند، رونا توانست اورانیوم را از عناصر مداخله کننده جدا کند، اثبات کرد که این یک انتشار دهنده بتا (واپاشی بتا) با نیمه عمر ۲۵ ساعت است.
فرهنگستان علوم مجارستان یافته‌های خود را منتشر کرد. رونا ابتدا در این تحقیق اصطلاحات " نشان‌گذاری ایزوتوپی " و " ردیاب " را ابداع کرد و خاطرنشان کرد که سرعت انتشار به جرم نوکلیدها بستگی دارد. اگرچه در پاورقی وجود داشت، این پایه و اساس توسعه مطالعات گسترده طیف‌سنجی و آب سنگین بود که بعداً توسط دانشمندان دیگر انجام شد. علاوه بر مهارت علمی، رونا انگلیسی، فرانسوی، آلمانی و مجاری صحبت می‌کرد.
هنگامی که هویس بوداپست را ترک کرد، در سال ۱۹۱۸فرانتز تانگل، یک بیوشیمیست و فیزیولوژیست برجسته دانشگاه بوداپست، به رونا یک موقعیت تدریس پیشنهاد داد. او شیمی را به دانشجویان برگزیده ای که تانگل احساس می‌کرد دانش کافی برای تکمیل کار دروس ندارند، آموخت. اولین زنی شد که شیمی را در سطح دانشگاه مجارستان تدریس می‌کند.
ساختمانی که رونا و مادرش در آن زندگی می‌کردند با حمله کمونیست‌ها به مجارستان در سال ۱۹۱۹ اشغال شد. به دلیل بی‌ثباتی سیاسی و آزار و اذیت کسانی که با کمونیست‌ها در هنگام مقابله با ترور سفید دست داشتند، مقادیر فزاینده ای در این مؤسسه به رونا افتاد. هنگامی که در سال ۱۹۲۱موقعیتی را برای بازگشت به دالم و مؤسسه کایزر ویلهلم توسط اتو هان ارائه داد، رونا استعفا داد. وی به کارکنان هان در برلین پیوست تا ایزوتوپ‌های توریم (که اکنون با نام Th-۲۳۰ شناخته می‌شود) را از اورانیوم جدا کند. ابرتورم در جمهوری وایمار وی را مجبور به انتقال به مؤسسه فیبر نساجی کایزر ویلهلم کرد، زیرا تحقیقات عملی تنها کار مجاز در آن زمان بود. تحقیقات نظری بدون کاربرد اساسی اولویت نداشت. آموزش او اجازه داد او را به بازگشت به ثبات تر مجارستان و قبول یک موقعیت در یک کارخانه نساجی دست یابد، در سال ۱۹۲۳. او برای کار مهم نیست و به زودی سمت چپ، پیوستن به کارکنان مؤسسه تحقیقات رادیوم وین در سال ۱۹۲۴به درخواست استفان مایر تحقیقات وی در آنجا بر اندازه‌گیری میزان جذب و دامنه اشعه هیدروژن و همچنین توسعه پولیونی به عنوان ماده رادیواکتیو جایگزین برای رادیوم متمرکز شده‌است.
در اوایل سال ۱۹۲۶، مایر به ایرن ژولیو-کوری نامه نوشت و پیشنهاد کرد که با او همکاری کند تا یاد بگیرد که چگونه آزمایشگاه وی می‌تواند نمونه‌های پولونیم خود را بسازد. هنگامی که هانس پترشن قادر به تأمین بودجه برای پرداخت هزینه‌های رونا بود، ژولیو کوری به وی اجازه داد که بیاید و در جداسازی پولونیم در موسسه کوری در پاریس تحصیل کند. رونا روش پیشرفته ای در تهیه منابع پولونیم و تولید انتشار آلفا (واپاشی آلفا) ایجاد کرد. با به رسمیت شناخته شدن به عنوان یک متخصص در این زمینه، او این مهارت‌ها را به همراه یک دیسک کوچک پولونیم به مؤسسه رادیوم برگرداند. این دیسک به رونا اجازه می‌داد نمونه‌های آزمایشگاهی از پولیون تولید کند، که در بیشتر تحقیقات بعدی مؤسسه مورد استفاده قرار گرفت.
مهارتهای وی تقاضای زیادی داشت و همکاری‌های بسیاری را در وین ایجاد کرد و با اووالد اشمیت در اصلاح روش پل بونت موری از تبخیر پولونیوم همکاری کرد. با ماریتا بلوو در امولسیون‌های عکاسی پرتوهای هیدروژن. و با هانس پیترسون. در سال ۱۹۲۸، پترسون از او خواست که برای تعیین محتوای رادیوم آن، نمونه ای از رسوبات زیر دریا را تجزیه و تحلیل کند. از آنجا که آزمایشگاه او در کار آلوده شده بود، او نمونه‌ها را به آزمایشگاه اقیانوس‌شناسی در زمان ایستگاه تحقیقات دریایی برونو در استورا بورن در گلمارسفوردن، سوئد، فرستاد. تجزیه و تحلیلهای او با برتا کارلیک در نیمه عمر پوسیدگی اورانیوم، توریم و اکتینیوم ، زمان‌سنجی رادیومتری را مشخص کرد و دامنه ذرات آلفا عناصر. در سال ۱۹۳۳، رونا و کارلیک برنده جایزه هایتینجر فرهنگستان علوم اتریش شدند.
در سال ۱۹۳۴، رونا در پاریس به تحصیل با ژولیو کوری، که رادیواکتیویته مصنوعی را کشف کرده بود، بازگشت. خیلی زود پس از آن، کوری درگذشت و رونا بیمار شد، اما او توانست در اواخر سال بعد به وین بازگردد تا آنچه را که با گروهی از محققان متشکل از پترسون، الیزابت کارا- میشائیلوا و ارنست فین به دست آورده بود، به اشتراک بگذارد؛ که در آن زمان به عنوان دستیار الن گلدیچ مشغول خدمت بود. مطالعات آنها درمورد تأثیر ناشی از بمباران رادیونوکلئیدها با نوترونها متمرکز شده بود.
پس از ۱۹۳۸ آنشلوس، رونا و ماریتا بلو ترک انستیتو رادیوم به دلیل میراث یهودی خود و آزار و اذیت‌های یهودستیزانه را که در آزمایشگاه تجربه کرد. رونا ابتدا به بوداپست بازگشت و در یک آزمایشگاه صنعتی کار کرد، اما در طی چند ماه، این مقام از بین رفت. او از اکتبر تا دسامبر سال ۱۹۳۸ در سوئد مشغول به کار شد، و سپس به مدت یک سال در دانشگاه اسلو، که توسط گلدیچ ارائه شده بود، موقعیت موقت را پذیرفت. رونا تمایلی به ترک خانه خود نداشت، در پایان سال در اسلو، رونا به مجارستان بازگشت. وی در یک بیمارستان سرطان رادیوم در بوداپست منصوب شد و رادیوم را برای اهداف دارویی آزمایش کرد.
رونا تدریس را تا سال ۱۹۴۶ در ترینیتی ادامه داد. در سال ۱۹۴۷، او شروع به کار در آزمایشگاه ملی آرگون کرد. کار او در آنجا بر واکنش‌های تبادل یونی متمرکز شد و چندین اثر برای کمیسیون انرژی اتمی ایالات متحده آمریکا منتشر کرد. در سال ۱۹۴۸، وی به عنوان یک شهروند آمریکا شناخته شد. در سال ۱۹۵۰، او به عنوان شیمیدان و دانشمند ارشد مطالعات هسته ای، کار تحقیقاتی را در دانشگاه‌های وابسته اوک ریج شروع کرد. در این دوره، او با دانشگاه ای اند ام تگزاس در زمین‌شناسی رسوبات بستر دریا همکاری کرد، او در سال ۱۹۶۵ از اوک ریج بازنشسته شد و سپس به کار در دانشگاه میامی مشغول تدریس در مؤسسه علوم دریایی شد که در آنجا یک دهه کار کرد. رونا برای بار دوم در سال ۱۹۷۶ بازنشسته شد و در اواخر دهه ۱۹۷۰ به تنسی بازگشت و در سال ۱۹۷۸ کتابی را منتشر کرد که به روشهای رادیو اکتیو خود را مربوط می‌شود. رونا در ۲۷ ژوئیه ۱۹۸۱ در اوک ریج، تنسی درگذشت.
قضا () نخستین سطح تقسیمات کشوری فلسطین زیر قیمومت بریتانیا بود.
تیم ملی فوتسال جمهوری ازبکستان نماینده ازبکستان در مسابقات بین‌المللی فوتسال و یکی از تیم‌های فوتسال آسیایی است.
تیم فوتسال ازبکستان در ١ دوره جام جهانی شرکت کرده است.
این تیم نایب قهرمان ۴ دوره مسابقات قهرمانی فوتسال آسیا در سال‌های ٢٠٠١، ٢٠٠۶، ٢٠١٠ و ٢٠١۶ است.
میادین (به عربی: المیادین) یک منطقهٔ مسکونی در سوریه است که در منطقه میادین واقع شده‌است. میادین ۴۴٬۰۲۸ نفر جمعیت دارد و ۱۹۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.
تیم ملی فوتسال افغانستان نماینده افغانستان در مسابقات بین‌المللی فوتسال و یکی از تیم‌های فوتسال آسیایی است.تیم ملی فوتسال افغانستان در رده بندی فیفا جایگاه 58جهان و 12 آسیا را دارد
علی عرب زاده
تتیانا کوچرینا (؛ زادهٔ ۲۶ مارس ۱۹۵۶) بازیکن هندبال اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
وادیم کاپرانوف (؛ زادهٔ ) بازیکن بسکتبال اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
والنتینا لوتایفا (؛ زادهٔ ۱۸ ژوئن ۱۹۵۶) بازیکن هندبال اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی است.
والری گاسی (؛ – ) بازیکن هندبال اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
والری گوپین (؛ زادهٔ ) بازیکن هندبال اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
واسیلی پرووخین (؛ زادهٔ ) بازیکن هاکی روی یخ اهل شوروی بود.
رونی چنگ (؛ زادهٔ ) کمدین، و وکیل اهل مالزی است. او هم‌اکنون با ترور نوآ در برنامه نمایش روزانه در کمدی سنترال همکاری می‌کند.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به "آسیاییهای خرپول" اشاره کرد و اخیراً در سال ۲۰۲۲ در فیلم ژانر وحشت به نام مگان در نقش دیوید لین مدیر شرکت ایفای نقش داشته است.
واسیلیوس ماتوشواس (; – ) بازیکن والیبال اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
ویکتور کراتاسیوک (؛ – ) قایقران کانو اهل شوروی بود.
ویکتور کورنتسوف (؛ زادهٔ ۱۵ آوریل ۱۹۴۱ – درگذشتهٔ ۷ آوریل ۲۰۲۱) وزنه‌بردار اهل شوروی بود.
ویکتور پوگانوفسکی (؛ زادهٔ ) سوارکار اهل شوروی بود.
ویکتور پولوپانوف (؛ زادهٔ ) بازیکن هاکی روی یخ اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
ویکتور شامبورکین (; – ) تیرانداز اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
ولادیمیر گولووانوف (؛ ۲۹ نوامبر ۱۹۳۸ – ۲ اوت ۲۰۰۳) وزنه‌بردار اهل شوروی بود.
ولادیمیر کوندرا (؛ زادهٔ ) بازیکن والیبال اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
ولادیمیر سافرونوف (؛ – ) بوکسور اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
تومیریس یک فیلم بلند سینمایی به کارگردانی آکان ساتایف است. داستان این فیلم بر اساس یکی از چند روایتی است که پیرامون مرگ کوروش بزرگ روایت شده‌است. این فیلم روایتی از تاریخ هرودوت است و بخشی از جنگاوری‌های شخصیتی را به تصویر کشیده که در واقعی بودن آن تردیدهایی مطرح شده است. داستان فیلم پیرامون ملکهٔ ماساگتها یکی از اقوام ایرانی، به نام تَهم‌رَییش (تومیریس) است که بر طبق روایات در نبردی شاه پارسیان کوروش بزرگ را کشته‌است. این فیلم در شهر نور سلطان، پایتخت قزاقستان، در تاریخ ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۹ به نمایش درآمد.
داستان این فیلم، افسانه‌ای برگرفته از یکی از چند روایت پیرامون مرگِ کوروش بزرگ از کتاب تاریخ هرودوت است. این روایت در مورد جنگ کوروش بزرگ با ماساگتها (یکی از اقوام ایرانی) و ملکه آن‌ها تَهم‌رَییش (تومیریس) است که کوروش بزرگ در این جنگ کشته می‌شود. البته این یکی از چند روایتی است که پیرامون مرگ کوروش بزرگ روایت شده‌است.
فیلمبرداری از دسامبر سال ۲۰۱۷ آغاز و صحنه‌هایی در جاهای گوناگون در قزاقستان فیلمبرداری شد. قهرمانان ماساژت به زبان ترکیِ باستان صحبت می‌کنند، در حالی که قهرمانان پارسی در این فیلم به پارسی باستان صحبت می‌کنند. این فیلم، اگر بر پایهٔ تحریف تاریخ نباشد، دست کم برساخته از روایتی است که بیش از تاریخ واقعی، به تاریخ عامیانه یا حتی تاریخ افسانه‌ای نزدیک است.
آکان ساتایف، فیلمساز ۴۵سالهٔ قزاق، یکی از شناخته‌شده‌ترین کارگردانان در منطقهٔ آسیای میانه است. با وجود اینکه عمر استقلال جمهوری قزاقستان از اتحاد جماهیر شوروی هنوز به سی سال نرسیده، سینمای این کشور از قوام بیشتری در مقایسه با دیگر جمهوری‌های آسیاییِ جدا شده از شوروی برخوردار است. ساتایف سال ۱۳۹۱ و در بخش بین‌المللِ سی و یکمین جشنوارهٔ فیلم فجر موفق به کسب دو سیمرغ بلورین برای فیلم «Myn Bala» شد. بیشترِ همکاری‌های او در تولید فیلم با دو کمپانیِ منطقه‌ای «Kazakhfilm Studios» و «sataifilm» انجام گرفته‌است. فیلم سینمایی «Road to Mother»، به کارگردانی آکان ساتایف، نمایندهٔ جمهوری قزاقستان در مراسم اسکار سال ۲۰۱۸ خواهد بود.https://www.cyberbannews.com/یادداشتی-بر-فیلم-سینمایی-هکر-hacker
درام تاریخیِ «به سوی مادر» (Road to Mother) ساخته آکان ساتایف به عنوان نمایندهٔ قزاقستان برای شرکت در رقابت بهترین فیلم خارجی زبان اسکار ۲۰۱۸ به آکادمی علوم و هنرهای سینمایی معرفی شد. این فیلم روایتگر ماجرای زندگی چندین نسل از یک خانوادهٔ قزاق از سال‌های دههٔ ۱۹۳۰ تا امروز است که از خلال همین داستان، وقایع سرنوشت‌ساز تاریخ قزاقستان از جنگ تا استقلالِ این کشور را به تصویر کشیده‌است.
فیلم سینمایی تومیریس به سفارش وزارت فرهنگ و ورزش قزاقستان در استودیوی فیلم ملی «قزاق فیلم» ساخته شده‌است. دو سال پیش آکان ساتایف اظهار تردید کرده بود که بتوان این فیلم را ساخت: «بودجه سینمای قزاقستان تحمل ساخت این فیلم را ندارد، زیرا فیلم باید در قالب هالیوودی ساخته شود.» اما بودجه این فیلم از سوی دولت تأمین شد و به گفتهٔ منابع آگاه، حدود ۱۰ میلیون دلار (بیش از ۳۱۰ میلیارد تومان به نرخ مهر ۱۳۹۹) هزینهٔ ساخت این فیلم تاریخی شده‌است تا عنوان پرهزینه‌ترین فیلم تاریخ ۲۸ سالهٔ کشور قزاقستان را به خود اختصاص دهد. آرمان آسینوف رئیس "قزاق فیلم" در نشست خبری فیلم تومیریس گفته‌است: «سینما و دستاورد فرهنگی ما را نباید با بودجه سنجید. تلاش ما بر این است که برای نسل‌های آینده تاریخ خودمان را روایت کنیم.» به نظر می‌رسد پس از تمسخر قزاق‌ها در کمدی هالیوودی «برات ۲۰۰۶»، آن‌ها مصمم شده‌اند تصویر متفاوتی از کشور خود ارائه دهند.https://tehrannews.ir/پایان-تلخ-برای-کوروش-در-در-پرهزینه‌تر/
به نظر برخی از کاربران شبکه‌های اجتماعی، فیلم «تومیریس» زمینه‌ساز حضور یک زن در پُست ریاست‌جمهوری قزاقستان است. تولیگین بایتوکینوف، خبرنگار و منتقد فیلم، در این باره نوشت: فیلم تومیریس، ویدیوی تبلیغاتی بسیار گرانی برای کارزار انتخاباتی [خانمِ] "دریغا نظربایوا" (دختر نظربایف رئیس‌جمهور قزاقستان) است.
تارنمای vlast.kz در نقد «تومیریس» نوشته: برای تولید یک فیلم سینمایی تاریخی لازم است به دیدگاه‌ها و روایت‌های مختلف تاریخی و ابعاد هنری توجه کرد. فیلم تومیریس آکان ساتایف از لحاظ هنری می‌تواند در ردیف فیلم‌های بسیار خوب باشد، فقط همین! اما کارگردان دربارهٔ دوره‌ای از تاریخ که فیلم مربوط به آن است، دیدگاه خاصی ندارد و فیلمنامه‌نویس از تمام تکنیک‌ها و ابزار درام به‌طور کامل استفاده نکرده‌است. به هر حال، ساخت اینگونه فیلم‌ها بیشتر ماهیت راهبردی دارد تا تاکتیکی. همانگونه که سازندگان فیلم اعلام کرده‌اند، هدف این فیلم گیشه نیست (بازگرداندن بودجهٔ هنگفت فیلم در کشور قزاقستان غیرممکن است) بلکه ایجاد چهرهٔ کشور، ترویج میهن‌پرستی و حفظ میراث گذشته برای نسل‌های آینده است.
اما منتقد تارنمای time.kz نظر دیگری دارد و معتقد است: تولیدکنندگان «تومیریس» اسکار را در نظر داشته‌اند. اما آرمان آسینوف رئیس "قزاق فیلم" گفته بود: کمیتهٔ اسکار در قزاقستان مستقل از استودیوی ما و وزارت فرهنگ فعالیت می‌کند. ما فیلم را پیشنهاد می‌کنیم اما تصمیم نهایی را خود کمیته می‌گیرد. کسی حق ندارد بر تصمیم این کمیته تأثیر بگذارد. فیلم‌ها در نتیجهٔ رأی مخفی انتخاب می‌شود.
سرانجام هم «تاج و تخت طلایی» به کارگردانی رستم عبدراشف به عنوان نمایندهٔ قزاقستان در اسکار ۲۰۲۰ معرفی شد و «تومیریس» از حضور در این رقابت معتبر جهانی بازماند. به همین دلیل، به نظر می‌رسد تولید این فیلم تاریخی در حالت خوشبینانه با اهداف فرهنگی و در حالت بدبینانه با اهداف سیاسی همراه بوده‌است.
این فیلم با انتقادهای بسیاری روبه‌رو شد. به این دلیل است که نسخهٔ وقایع هرودوت به‌طور کلی توسط مورخان و محققان پذیرفته نمی‌شود و برخلاف فیلم، ماساگت به عنوان مردم ترک تلقی می‌شود، در حالی که مردمان ایرانی هستند. انتقاد هم از طرف مردم قزاقستان و هم ایرانیان مطرح شد.
کارگردان فیلم سینمایی «تومیریس» که پرهزینه‌ترین فیلم سینمای قزاقستان لقب گرفته و داستان مرگ کوروش بزرگ به دستِ زنی به نام «تومیریس» را روایت کرده، گفته که برای کوروش احترام قائل است و ایرانیان باید بر تاریخ هرودوت خرده بگیرند، نه بر او. ساتایف اظهار داشت: منبع پژوهش تاریخی ما میراث مکتوب هرودوت است. آیا ما قزاق‌ها با تومیریس ارتباط داریم؟ البته، داریم، زیرا این افراد دقیقاً ساکن سرزمین‌هایی بودند که ما اکنون در آن زندگی می‌کنیم. کشف «مرد طلایی» مصداق این امر است: اسکلت ۲٬۵۰۰ ساله‌ای که باستان‌شناسان سال ۱۹۶۹ طی عملیات ساختمانی در جنوب شرق قزاقستان کشف کردند و به «مرد طلایی» شهرت دارد. بی‌شک، این شخصیت یکی از اجداد بزرگ ماست. اما در فیلم هیچ تأکیدی بر مسئلهٔ ملیّت نداریم؛ این فیلم غیرملی است. ما احترام فراوانی برای این شخصیت قائل هستیم. امیدوارم از طرف مخاطبان ایرانی فیلم این موضوع درک شود، چرا که تمام پرسش‌ها باید خطاب به هرودوت به عنوان منبع اصلی مطرح شود.https://tehrannews.ir/پایان-تلخ-برای-کوروش-در-در-پرهزینه‌تر/
این فیلم رویکرد ضدایرانی دارد. نقش کوروش را یک بازیگر عرب بازی می‌کند. اولین فیلم از تریلوژی‌ای (سه‌گانه‌ای) است که قزاق‌ها با محوریت زندگی و جنگاوری ملکه تومیریس ساخته‌اند. "آلیا نظربایف،" دختر رئیس‌جمهور قزاقستان، همسر یکی از سران دولت اسرائیل، تهیه‌کننده و حامی مالی این فیلم بوده که به رانت‌خواری معروف است. کارگردانی "تومیریس" را "آکان ساتایف" مؤسس شرکت «ساتای‌فیلم» برعهده داشته که فردی یهودی و اسلام‌ستیز است. برای تولید تومیریس حدوداً دو سال وقت صرف شده و بخش عمدهٔ فیلمبرداری در آلماتی و برخی دیگر از شهرهای قزاقستان انجام شده و جالب اینکه برای واقع‌نمایی اتفاقات فیلم، نزدیک به شش ماه زمان برای بازسازی شهر باستانی بابل صرف شده‌است. البته که به غیر از نماهایی که به صورت رئال گرفته شده کلی هم هزینه شده برای تصویرسازی رایانه‌ای نماهای پرهنرور.
آکان ساتایف: نظر ایرانیان بعد از دیدن فیلم تامیریس تغییر خواهد کرد. آکان ساتایف کارگردان فیلم «تامیریس» گفت این فیلم بر پایهٔ آثار هرودوت که کمتر کسی او را قبول دارد ساخته شده‌است. بعد از این بحث‌ها آکان ساتایف در صفحهٔ اینستاگرام خود نوشت: دوستان، وقتی که پیش‌پردهٔ فیلم تومیریس رونمایی شد، ایرانیان اظهار نظر دربارهٔ این فیلم را آغاز کردند. به نظر آن‌ها ما تاریخ را تحریف می‌کنیم و معتقدند هرودوت داستان مبارزهٔ پادشاه تومیریس با کوروش دوم را بر پایهٔ خیالِ خود ساخته‌است. با این فیلم نمی‌خواهیم کسی را ناراحت کنیم. چرا که ما فیلم خوب می‌خواهیم. افزون بر این، برای کوروش که پادشاهِ بزرگِ زمان خود بوده‌است احترام قائلیم.https://astana.icro.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=426&pageid=40376&newsview=737224
«آلیا نظربایف» جوان‌ترین دختر نورسلطان نظربایف رئیس‌جمهور قزاقستان تهیه‌کننده و یکی از فیلمنامه‌نویسان این پروژه سینمایی است. تیمور زاکسیلیکوف (Timur Zhaksylykov) دیگر نویسندهٔ فیلمنامهٔ «تومیریس» است. منطقهٔ ماساگت یا ماساگتیان یک کنفدراسیون عشایری ایرانی بود که ساکنان آن از استِپ‌های آسیای مرکزی و شمال شرقی دریای خزر به این منطقه کوچ کرده‌اند. این منطقه امروز شامل ترکمنستان جدید، غرب ازبکستان و جنوب قزاقستان است. فیلم «تومیریس» بر ماجرای لشگرکشی و نبرد بزرگ ارتش‌های کوروش و تومیریس تمرکز می‌کند.
به گفته منابع ایرانی داستان این فیلم به نوعی تحریف تاریخ است و به ماجرای کشته شدن کوروش بر اساس روایتی از هرودت می‌پردازد. «تومیریس» ملکه ماساگت‌ها که از ظلم و ستمِ ایرانیان به ستوه آمده، قیام کرده، با پیروزی بر هخامنشیان موفق به کشتن کوروش می‌شود.
شایان ذکر است که:
تولید تومیریس در حالی رقم خورد که مسعود جعفری جوزانی کارگردان ایرانی از اواخر دهه هشتاد به دنبال تولید فیلم «کوروش کبیر» بود و به نتیجه نرسید. حامد مظفری روزنامه‌نگار ایرانی با گلایه از تحریف تاریخی در تومیریس متذکر شد: باعث تاسف است با انبوه سرمایه‌هایی که هر سال صرف تولید ده‌ها فیلم ارگانی بی‌مشتری یا کم‌مشتری می‌شود، تأمین مالی پروژه سینمایی «کوروش کبیر» انجام نشد تا مسعود جعفری جوزانی بتواند فیلم را بسازد و این چنین باید شاهد تحریف تاریخ توسط همسایه قزاق باشیم.
ولادیمیر شملیوف (؛ زادهٔ ) ورزشکار پنج‌گانه مدرن اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
ولادیمیر واسین (؛ زادهٔ ) شیرجه‌رو اهل شوروی بود.
وولدماراس نوویسکیس (؛ زادهٔ – ۳۱ ژانویهٔ ۲۰۲۲) بازیکن هندبال لیتوانیایی‌تبار اهل شوروی بود.
ویاچسلاف آتاوین (؛ زادهٔ ) بازیکن هندبال اهل شوروی بود.
یلنا آندریوک (؛ زادهٔ ) بازیکن والیبال اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
یلیزاوتا دمنتیوا (؛ زادهٔ ) قایقران کانو اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی است.
یوگنی شارونوف (؛ زادهٔ ) بازیکن واترپلو اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
یوری کوفشوف (؛ زادهٔ ) سوارکار اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
یوری سلیخوف (؛ زادهٔ ) بازیکن بسکتبال اهل شوروی بود.
یوری بلینوف (؛ زادهٔ ) بازیکن هاکی روی یخ اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
یوری کلیموف (؛ زادهٔ ) بازیکن هندبال اهل اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود.
بهرام بیضایی (زاده ۱۳۱۷) به آرمان‌گرایی و زمانه‌ستیزی نامور بوده است. او عضوِ حزب‌های سیاسی نبوده و از روابطِ روزمرّهٔ قدرتِ حکومتی، از اجرایی و پارلمانی و قضایی و انتخاباتی و نظامی، در ایران و غیر از ایران برکنار مانده‌است؛ و، با این همه، واکنش‌هایی به امورِ سیاسی نشان دادهنقل از گفته‌های بیضایی در فیلمِ مستندِ "بهرام بیضایی: موزاییک استعاره‌ها" (۲۰۱۹ میلادی)، رادیو فردا و موضعِ توجّهِ محافلِ قدرت و نهادهای امنیتی و پژوهشگرانِ حقوق و فلسفه و علومِ سیاسی و مدنی بوده‌است.مثلاً سیّد جواد طباطبایی و وحید آگاه و عرفان ثابتی و . . . . اوایلِ دههٔ ۱۳۹۰ سیّد محسن علوی‌پور رسالهٔ دکتریِ علومِ سیاسیِ خود را دربارهٔ بیضایی نوشت که «جایزه پژوهش سینمایی سال» را برد. () نگرشِ سیاسیِ بیضایی سخت تحتِ تأثیرِ اندیشهٔ سیاسیِ فردوسی بوده است. واکنش‌ها و آرمان‌های سیاسی و اجتماعیِ بیضایی را، روی هم رفته، می‌شود ذیلِ «آزادی‌خواهی» و «دفاع از محیطِ زیست» طبقه‌بندی کرد، هرچند نگاهِ جامعش به حال و روزِ ایران هم وجوهِ سیاسیِ بین‌المللیِ پررنگی داشته است. و این همه در کارهای داستانی و غیرداستانیش منعکس است.
با آن که بیضایی در کارهای شخصی از مشورتِ حقوقی و وکیل بی‌بهره نبوده،مثلاً از وکیلی چون جهانبخش نورایی خود شخصاً، اغلب بی‌واسطه و بی آن که نهادی غیر از خودش را نمایندگی کند، خواسته‌هایش را مطرح کرده است.
سالِ ۱۳۹۷ «به پاس تلاش فراوان در راه اعتلای فرهنگ ایران» نشانِ عالیِ هنر برای صلح از جشنواره‌ای به همین نام به بیضایی دادند.تینا پاکروان به نمایندگیش در تهران گرفت.
عموی بهرام بیضایی، ادیب بیضایی، روابطِ دورادوری با بعضی نزدیکانِ دربارِ رضا شاه، از محمّدتقی بهار و سعید نفیسی تا دیگرانی، داشته است. پدرِ بهرام بیضایی، ذکائی بیضایی، نیز در نیمهٔ دوّمِ دههٔ ۱۳۲۰ به فرهنگستانِ ایران رفت‌وآمد داشته. ولی این مانع نشده از زندانی شدنش (غیرسیاسی) در دوره‌ای. از ذکائی در ستایشِ محمّدرضا شاه پهلوی در "سالنامه کشور ایران" (۱۳۵۲) شعر هست. داریوش آشوری خبر داده که در خانوادهٔ بهرام بیضایی «یک نوع سیاست‌گریزی تبلیغ می‌شد».
عالی‌ترین مقام‌های اداریِ بیضایی سرپرستیِ گروهِ دوّمِ هنرِ ملّی و مدیریتِ گروهِ آموزشیِ نمایش در دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاهِ تهران و عضویت (ناخواسته و نادانسته) در هیئتِ اُمنای موزهٔ آبگینه و سفالینه در دههٔ ۱۳۵۰ بوده‌است. در کتابِ "جلال آل احمد به روایت اسناد ساواک" (۱۳۷۹) بدونِ ذکرِ مدرک این جمله نیز دربارهٔ بیضایی آمده است: «در سال ۱۳۵۶ تقاضای عضویت وی در هیأت امنای مؤسسات آموزش عالی وابسته به وزارت فرهنگ و هنر، مورد موافقت محمدرضا پهلوی قرار گرفت و با حکم وی به این سمت منصوب شد . . . .»ص. ۱۷۷
هرچند نشود ستایشِ آزادی را مشخّصهٔ اندیشهٔ غالبِ دههٔ ۱۳۴۰ در ایران شمرد، لیبرالیسم در ایران در این زمان نایاب هم نبود: مجتبی مینوی"آزادی و آزادفکری" و محمود صناعی"آزادی فرد و قدرت دولت" و محمّدعلی جمال‌زاده"آزادی و حیثیت انسانی" و فریدون آدمیّت"فکر آزادی و مقدّمه نهضت مشروطیت" در اواخرِ دههٔ ۱۳۳۰ کتاب‌هایی در این باره منتشر کردند. ایرج کریمی حتّی بر این باور بوده که «موضع فیلمسازان ایران - پیش از انقلاب - اساساً موضعی لیبرالی بوده است.» ولی البتّه کتاب‌های ضدّغرب‌گرایانهٔ چپ‌گرایانِ اسلامی و غیراسلامی و ضدّاستعماریان در این زمان و بعدها نیز خوانندگانِ فراوان‌تری یافت.مثلِ سیّد فخرالدّین شادمان و جلال آل احمد و امیرمهدی بدیع و داریوش شایگان و . . . مشروطیت و آرمان‌هایش رنگ باخت و در اوانِ مرگِ آخرین انقلابیانِ جنبشِ مشروطیت اجتماع دوباره به تدریج حالتِ انقلابی یافت و رهبرِ انقلابی خواست. بیضایی نیز اغلب اهلِ واکنش به گرایش‌های غالب بوده است؛ و از همان آغازِ کارش در دههٔ ۱۳۴۰: مثلاً پرسشِ محرّکِ اوایلِ دورانِ کارش را سال‌ها بعد چنین به عبارت درآورد که «چطور می‌شود که ما همه با استبداد، سانسور و تعصب‌ها مخالفیم ولی خودمان ریشهٔ آن، پرورش‌دهندهٔ آن، و فشردهٔ آنیم؟»
نظرِ بیضایی به نمایشِ ایرانی در کتابِ "نمایش در ایران" (۱۳۴۴) شاملِ مفصّل‌ترین و منسجم‌ترین تبیینِ نگاهِ سیاسیش در قالبِ تاریخِ نمایش همچون پدیده‌ای اجتماعی و آیینی است.
گرایشِ بیضایی از آغازِ کارش کم و بیش ضدِّ آنچه بوده که بعداً علی شریعتی به صورتِ نظریهٔ «انتظار، مکتبِ اعتراض» پیشنهاد کرد: هرچند انتظارِ منجیِ موعود «فی نفسه» معترضانه هم هست، این رنگ از اعتراض نزدِ بیضایی پسندیده نبوده است.
نخستین نمونه‌های معاشرتِ بیضایی با رجالِ سیاسی را در اواخرِ دههٔ ۱۳۳۰ می‌شود سراغ گرفت: او همراهِ دوستانی چون داریوش آشوری به خانهٔ خلیل ملکی و دفترِ مجلّهٔ "علم و زندگی" رفت‌وآمد داشت. با این همه، چنین نمی‌نماید که فعالیتِ سیاسی در حزبِ نیروی سوّم یا جامعهٔ سوسیالیست‌های نهضتِ ملّی داشته بوده. همایون کاتوزیان به یاد آورده که بیضایی در جلساتِ چهارشنبه‌ها دربارهٔ هنر در خانهٔ ملکی می‌بوده و داریوش آشوری خبر داده که او در دفترِ مجلّه هم فیلم نمایش می‌داده و، با این حال که با ملکی بر سرِ مِهر بوده، کارِ حزبی نمی‌کرده است. آنچه از بیضایی در مجلّهٔ "علم و زندگی" چاپ شده نیز همین را تأیید می‌کند: مثلاً مقالهٔ «سینمای هند» (۱۳۴۰). ولی، در عین حال که گفته شده بیضایی «در کلیشه‌های چپ و راست هم‌دوره‌ای‌هایش در دهه ۴۰ گرفتار نشد»،بهرام بیضایی راوی زنان، اسطوره و تاریخ بوده‌اند ناقدانی که رگه‌ای سوسیالیستی در آثارِ این دوره‌اش سراغ کرده‌اند؛مثلاً: و و، با این همه، به عبارتِ داریوش آشوری «بیضایی می‌خواست هنرمند آزاد باشد و چیزی بر او دیکته و فرموله نشود» و، از این لحاظ و از این رو، «از تعریض‌ها و طعنه‌های روشنفکران زمانه برکنار نبود.» یک گزارشِ ساواک در دههٔ ۱۳۴۰ آورده که بیضایی از پایانِ دههٔ ۱۳۳۰ از سیاسیّونِ نزدیک به خلیل ملکی فاصله گرفته‌است. حتّی در اسفندِ ۱۳۴۳ مقاله‌ای تند علیهِ "ابر زمانه و ابر زلف"ِ محمّدعلی اسلامی ندوشن منتشر کرد که نمایشنامه‌ای سراسر سیاسی در تشریحِ نمادینِ اوضاعِ چپِ سوسیالیستی و راستِ لیبرال و جهانِ سوّم بود. زمستانِ سالِ بعد محمّدرضا شاه پهلوی به تماشای "پهلوان اکبر می‌میرد" نشست؛ آن هم در حالی که، علی‌رغم کوشش‌های وزارتِ فرهنگ و هنر، متنِ بیضایی برای نمایش در حضورِ شاه سانسور نشده بود. بر خلافِ گرایشِ یکسره ضدّسیاسیش در انتقاد از نمایشنامهٔ اسلامی ندوشن، سالِ ۱۳۴۵ بیضایی معترضِ برتولت برشت شد که چرا در "ترس و نکبتِ رایشِ سوّم" بلاهای بزرگ‌تری را نشان نداده که نازی‌ها بر سرِ «خونهای مورد حمله‌ی نژاد برتر» آوردند؛"بررسی کتاب". ص. ۲۵. هرچند کلاوس آدلر، مدیرِ تئاترِ مؤسّسهٔ فرهنگیِ آلمان در تهران، این داوری را از بی‌خبریِ بیضایی از تاریخِ آلمانِ نازی و نشناختنش برشت را دانست، نه از گرایشِ سیاسیش. با این همه، انتقادِ اساسیِ بیضایی از کارنامهٔ چپ، دستِ کم چپ در ایرانِ دورهٔ پهلوی، را بعدها دیگرانی چون مهدی تدیّنی به رسمیت و اصالت شناختند.
گفت‌وشنودهای بیضایی در احضارهایش به ساواک نیز غیر از خواهشِ عمومیِ آزادی چیزی، چون وابستگی‌ای جناحی و مرامی، نشان نمی‌دهد. بیضایی در ۱۳۴۷ از پایه‌گذارانِ کانونِ نویسندگانِ ایران بود که حسّاسیتِ حکومتیِ شدیدی برانگیخت؛ ولی، با وجودِ نامه‌نگاری‌هایی دربارهٔ آزادیِ بعضی نویسندگان از زندانِ سیاسی و امنیتی، سندی منتشر نشده که نشان دهد بیضایی علیهِ حکومتِ خانوادهٔ پهلوی مبارزهٔ فعّال می‌کرد. حتّی هنگامی که در شب‌های شعرِ گوتهٔ ۱۳۵۶ می‌توانست، هم‌نوا با بیشترِ سخنرانان، به سانسورِ حکومتی اعتراض کند، وجاهتِ سیاسی را فروگذاشت و به ریشه‌های اجتماعیِ سانسور پرداخت و توده‌های مردم را مقصّرِ اصلیِ عدمِ آزادی و امکانِ تحقّقش شمرد.این سخنرانی سپس‌تر به نامِ «در موقعیت تئاتر و سینما» منتشر و معروف شد. محمود دولت‌آبادی به یاد می‌آورده که حوالیِ میانهٔ قرن از بیضایی شنیده «مردم حافظه تاریخی ندارند.»
موضعِ بیضایی در نسبت با جنبشِ مشروطهٔ ایران تا حدّی در نمایشنامهٔ "ندبه" پیداست: بدبینی به مستبدّ و مشروطه‌خواه هر دو. رابطهٔ بیضایی با انقلابیانِ ۱۳۵۷ — به قولِ خودش «مردمِ خُوشباورِ پنجاه‌وهفت» —https://www.radiofarda.com/a/32061537.html نیز بی درگیریِ فکری و مرامی نبود: چپ‌ها و اسلام‌گرایان او را از خود نمی‌دانستند و بیشترِ مبارزانِ انقلابی، از جلال آل احمد تا سعید سلطان‌پور، بر اساسِ اندیشه‌های ژدانفی، مرتجع می‌شناختندش. با این همه، او هوادارِ پادشاهیِ پهلوی هم نبود؛ همچنان که «مسئولین حکومتی» هم «اصلاً دید انتقادی بیضایی را قبول نداشتند.» غفّار حسینی در آبانِ ۱۳۵۸ اندیشهٔ سیاسیِ نویسندهٔ "مرگ یزدگرد" را چنین به عبارت درآورد: «طبقه زحمتکش در ایران هنوز به آن مرحله از آگاهی نرسیده است که خود را «مامای» تاریخ بداند.» نویسنده‌ای انقلابی در ۱۳۶۱ آیندهٔ کارِ بیضایی را چنین پیشبینی کرد که «راهی» را که او می‌رود «باید بدون نقش توده‌های مردم طی نماید.» بعدها محسن مخملباف متّهمش کرد که «از هیچ چیز دفاع نمی‌کند تا هیچ جا جوابگو نباشد.»
پس از ۱۳۵۷ عرصه بر بیضایی تنگ‌تر هم شد. او در این سال از کانونِ نویسندگان کناره گرفت. کمتر از سه سال بعد، با انقلابِ فرهنگیِ ایران، هم‌زمان با ، از استادیِ دانشگاهِ تهران اخراج شد؛ و مشکلاتِ حکومتی در ساخت و نمایشِ بعضی فیلم‌ها و نمایش‌هایش نیز پدید آمد. توقیف‌های پیاپی و عدمِ امکانِ کار سببِ چند بار مهاجرتش شد، که از واپسینش به ایران برنگشته‌است.
بیضایی پس از انقلاب نیز فعالیتِ سیاسی به معنای متعارف نکرد و له یا علیهِ سیاست‌پیشه یا حکومتی در ایران یا بیرون از ایران تبلیغِ چندانی نکرد. البتّه بیشترِ اوقات از اصحابِ قدرتی که به نحوی مانعِ کارِ خود یا همکارانش شده‌اند شِکوه کرده و گاهی نامهٔ اعتراض نوشته یا بیانیه‌های گروهی در حمایت از این یا اعتراض به آن را امضا کرده‌است.
در میانه‌های دههٔ ۱۳۷۰، حوالیِ زمانِ قتل‌های زنجیره‌ایِ ایران، سعید امامی مزاحمت‌هایی برای بیضایی ایجاد کرد، که مسعود کیمیایی چیزی از آن را شاهد بود و گزارش کرد. بیضایی در این زمان یک سالی به استراسبورگ رفت.
بهارِ ۱۳۷۸، که عطاءالله مهاجرانی (وزیرِ وقتِ فرهنگ و ارشادِ اسلامیِ ایران) در دورهٔ پنجمِ مجلسِ شورای اسلامی استیضاح شد، یکی از اعتراض‌های اعضای معترضِ مجلس این بود که وزارتِ فرهنگ و ارشادِ اسلامی امکانِ کارِ مانندانِ بهرام بیضایی را، که دارای گرایشِ مذهبی و سیاسیِ دلخواهِ این وکیلان شمرده نمی‌شدند، فراهم کرده. مرتضی نبوی در نطقش از «تجلیل» ِ بیضایی گله گرد. مهاجرانی، در پاسخِ نمایندگانِ معترض و در دفاع از کارِ وزارتخانه‌اش، در سخنرانی در مجلس به فیلمنامهٔ "روز واقعه" استناد کرد و پس از مقدّمهٔ کوتاهی چنین آغازِ سخن کرد:
بدین ترتیب بوده که جناحِ اصلاح‌طلبانِ جمهوریِ اسلامیِ ایران، که از لحاظِ فرهنگی آزادمنش‌تر از اصول‌گرایان بوده، روی خوش‌تری به کارِ بیضایی نشان داده و حتّی گاهی وابستگانش از مزاحمتِ جناحِ رقیب برای کارِ بیضایی گله کرده‌اند.مثلاً امیرحسین شریفی، که فیلم ساختنِ بیضایی و همتایانش را برای جلوگیری از مطرح شدنِ فیلم‌هایی که مخالفتش را برمی‌انگیخته، مانندِ "عنکبوتِ مقدّس" (۲۰۲۲ میلادی)، لازم می‌دانسته. (salameno.com/xcCYcj) ولی بیضایی گرایشِ محسوسی به هیچ یک نشان نداده، و حتّی تفاوتِ اساسی میانِ ایرانِ پیش و پس از ۱۳۵۷ ندیده: مثلاً در فیلمنامهٔ "اتفاق خودش نمی‌افتد!" (۱۳۸۱) یک شخصیتِ قدرتمندِ نزدیک به حکومتِ پس از انقلاب همان است که پیش از انقلاب برای حکومتِ پیشین کار می‌کرده و شخصیتِ مبارزِ پیشین همچنان مغضوب و مخالفِ قدرتِ نوین است. اصول‌گرایان نیز بیضایی را بهانهٔ جدال با رقیبان قرار داده‌اند: مثلاً نمایندگانِ روزنامهٔ "کیهان" در دیِ ۱۳۸۲ در گفتگو با اکبر هاشمی رفسنجانی کاستیِ سانسورِ "مسافران" را نمونهٔ آسان‌گیریِ زیانبارِ فرهنگیِ دولتش دانسته‌اندعقیدهٔ اصحابِ "کیهان" در گفتگویی با احسان نراقی چنین به عبارت درآمده که سیّد محمّد خاتمی و همکارانش «دست امثال بیضایی را در فیلم‌سازی باز گذاشته بودند که چهره منفی از انقلاب و ایران منعکس می‌کردند و همین چهره بود که مورد استقبال غربی‌ها واقع می‌شد.» (۱۸ اسفندِ ۱۳۷۳) و او چنین پاسخ داده که:
سالِ ۱۳۸۸ گروهی از اهلِ نمایش نظرِ بیضایی را خواستند دربارهٔ واکنشِ دسته‌جمعی به پیامدهای انتخاباتِ ریاستِ جمهوریِ دهمِ ایران؛ و او ایشان را بر حذر داشت از این که همکارانشان را مجبور به همراهی کنند: «شما متنی را به افراد بدهید، اگر می‌خواهند امضا کنند و اگر نمی‌خواهند امضا نکنند.» در سال‌های دوری از ایران پس از ۱۳۸۹ چند شعرِ تندِ ضدِّ حاکمانِ ایران از بیضایی منتشر شد، از جمله چند تا در زمانِ اعتراضاتِ سراسریِ ۱۴۰۱.https://www.radiofarda.com/a/32061537.html
بیضایی در مقالهٔ «پس از صد سال» (۱۳۷۵) نسبتِ فرهنگِ ایران را با شرایطِ شبه‌مستعمراتیش بررسیده است: خارجی تصویرِ درستی از ایرانی به ایرانی نشان می‌دهد. بعدها در "مجلس شبیه؛ در ذکر مصایب استاد نوید ماکان و همسرش مهندس رخشید فرزین" اشاراتِ روشنی دارد به این که ایرانی از بناهای تاریخیش همچون هدفِ تمرینِ تیراندازی استفاده می‌کند. عجب نیست که انتقادِ «پسااستعمارگرایانه» ازش کرده‌اند. مثلاً حمید دباشی انتشارِ عکسِ بیضایی در مجلّهٔ "National Geographic" در ۱۹۹۹ میلادی را «فاجعه» به شمار آورد؛ چراکه، به نظرش، این مجلّه آلتِ فعلِ قدرت‌های مغربی بوده که به واسطه‌اش القای برتریِ خود می‌کرده‌اند. با این حال، و هرچند بی سند و استدلال، به بیضایی نسبتِ ضدّیت با استعمار هم بسته‌اند.مثلاً با این همه، بیضایی همواره به ایران‌دوستی مشهور بوده است.
از واکنش‌های دیگرِ بیضایی به سیاستِ بین‌الملل «شادباش» به اصغر فرهادی بوده «به خاطرِ نامهٔ خودداری از سفرش»، به مراسمِ اسکارِ ۲۰۱۷ میلادی در آمریکا در زمانِ اِعمالِ فرمانِ اجراییِ ۱۳۷۶۹ دونالد ترامپ، «و اعتراضش به همهٔ تندروانی که در رقابت‌های قدرت‌پرستانه و سودجویانهٔ سیاسی چهرهٔ فرهنگیِ ایران را مخدوش می‌کنند و هویتِ بخشی از مردمِ جهان را در تردستی‌های خود به بازی می‌گیرند.»بیضایی، بهرام. زمستانِ ۱۳۹۵. در پیامِ تبریکِ جایزهٔ اسکارِ بهترین فیلمِ خارجی‌زبانِ "فروشنده" (۱۳۹۴)، منتشرشده به تاریخِ ۱۳ اسفندِ ۱۳۹۵ با صدای بیضایی
بیضایی دربارهٔ مهم‌ترین در زمانِ زندگیِ خودش هم آثاری دارد: فیلمنامهٔ "اشغال" دربارهٔ اشغالِ ایران در جنگِ بین‌المللِ دوّم چهل سالی پس از اشغال نوشته شد و فیلمِ "باشو، غریبه‌ی کوچک" دربارهٔ جنگِ ایران با عراق در همان زمانِ جنگ ساخته شد، هرچند تا پس از جنگ اجازهٔ نمایش نگرفت.
بیضایی بارها به خاطرِ ویرانیِ کوه‌ها و خشکاندن و بریدنِ درختان به سیاست‌پیشگان، بی مخاطبِ معیّن، اعتراض کرده‌است؛ از جمله در گفتگویی با خبرگزاریِ ایسنا در مهرِ ۱۳۸۲ و در متنی به نامِ «نوروزنامه» در اسفندِ ۱۳۸۷.
از سال ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۸، او رهبری انحصاری سازمان برق دولتی رائو یو اس را بر عهده داشت. یک نظرسنجی در سال ۲۰۰۴ که توسط پرایس واتر هاوس کویرز و فاینشنال تایمز انجام شده‌است، وی را به عنوان ۵۴مین رهبر برجسته در جهان معرفی کرده‌است. در حال حاضر، وی رئیس شرکت نانوتکنولوژی روسیه (RUSNANO) است.Russian reformer Chubais becomes Rosnanotech head Reuters, 22 September 2008. وی از سپتامبر ۲۰۰۸ عضو شورای مشورتی جی پی مورگان چیس و عضو هیئت مشاوران جهانی در شورای روابط خارجی (CFR) از اکتبر سال ۲۰۱۲ بوده‌است.J.P. Morgan appoints Anatoly Chubais to advisory council
با شروع از دهه ۱۹۸۰، چوبایس رهبر یک حلقه غیررسمی از اقتصاددانان با محوریت بازار در لنینگراد شد. در سال ۱۹۸۲، به همراه اقتصاددانان یوری یارماگایف و گریگوری گلازکوف، وی مقاله ای با عنوان "Вопросы расширения хозяйственной самостоятельности предприятий в условиях научно-технического прогресса" (سؤالاتب بر گسترش استقلال بنگاه‌های تجاری تحت شرایط علمی و فناوری) را منتشر کرد. نویسندگان معتقدند که هیچ برنامه‌ریزی مرکزی نمی‌تواند تقاضای نهایی محصولات را پیش‌بینی کند. در سال ۱۹۸۲، چوبایس به نخست‌وزیر آینده روسیه یگور گایدار که به سمینارهایی به سرپرستی چوبایس دعوت و در آن شرکت کرده بود معرفی شد.
در سال ۱۹۹۰، پس از انتخاب آناتولی سابچاک به عنوان رئیس شورای شهر لنینگراد، چوبایس سمت معاونت را به دست آورد. وی در تلاش بود تا ایده سابچاک را در ایجاد منطقه آزاد اقتصادی در لنینگراد به اجرا بگذارد. در سال ۱۹۹۱، چوبایس از پیشنهاد رئیس‌جمهور لنینگراد ایسپولکوم را رد کرد تا در عوض به عنوان مشاور دولت برای شهرداری در لنینگراد (در حال حاضر با تغییر نام سن پترزبورگ) تبدیل شود زمانی که سابچاک تازه به عنوان شهردار انتخاب شده بود. در همین زمان، چوبایس به عنوان رئیس مرکز تازه تأسیس واسیلی لئونتیف برای تحقیقات در اقتصاد فعالیت می‌کرد.
در نوامبر ۱۹۹۱، چوبایس به عنوان وزیر در کابینه یلتسین منصوب شد و در آنجا مدیریت سبد آژانس فدرال مدیریت اموال دولتی (کمیته مدیریت املاک دولتی) که در حال خصوصی‌سازی در روسیه بود را بر عهده گرفت.
در ابتدا چوبایس از خصوصی‌سازی سریع به منظور افزایش درآمد، مشابه مدل استفاده شده در مجارستان، حمایت می‌کرد. با این حال، کنگره نمایندگان خلق روسیه این مدل را رد کرد. سرانجام، سازش در قالب برنامه خصوصی‌سازی کوپنی مشابه برنامه استفاده شده در آن زمان در جمهوری چک ارائه شد. در ۱۱ ژوئن ۱۹۹۱، شوروی اعظم روسیه این سازوکار را پذیرفت و برنامه عظیم با فرمان رئیس‌جمهور بوریس یلتسین در ۱۹ اوت ۱۹۹۱ آغاز شد. این برنامه خصوصی‌سازی بعداً مورد انتقاد شدید قرار گرفت. در حالی که اکثر شهروندان روسی پس از چند هفته پس‌انداز خود را از دست دادند، چند الیگارش با آربیتراژ و استفاده از تفاوت قیمت داخلی کالاهای روسی و قیمت‌های حاکم بر بازار جهانی میلیاردر شدند. افرادی که از این آربیتراژ بهره‌مند شدند به عنوان «کلپوکرات‌ها یا دزدسالاران» شناخته شدندJohanna Granville, ""Dermokratizatsiya" and "Prikhvatizatsiya": The Russian Kleptocracy and Rise of Organized Crime,""Demokratizatsiya" (summer 2003), pp. 448-457. زیرا آنها به جای سرمایه‌گذاری در اقتصاد روسیه، میلیاردها دلار را به حساب‌های بانکی سوئیس بردند.
از نوامبر ۱۹۹۴ تا ژانویه ۱۹۹۶، چوبایس سمت معاون نخست‌وزیر در سیاست‌های اقتصادی و مالی در دولت روسیه را به دست آوردند.
Anatoly Chubais Rusnano Retrieved 5 June 2013.
به لطف اصلاحات لیبرالیستی انجام شده در سال ۱۹۹۵، سرانجام دولت روسیه از معیار ثبات مالی بهره‌مند شد، کاری که سیاستمداران آن از زمان استعفا یگور گیدار در سال ۱۹۹۳ به دنبال آن بودند. در اواخر سال ۱۹۹۵، میانگین نرخ تورم سالانه از ۱۸ درصد به ۳ درصد کاهش یافت.Privatization in Russia: its past, present, and future SAM Advanced Management Journal, 1 January 2003. Retrieved 11 June 2013.
از آوریل ۱۹۹۵ تا فوریه ۱۹۹۶، چوبایس نماینده روسیه در دو مؤسسه مالی بین‌المللی - بانک بین‌المللی بازسازی و توسعه (IBRD) و آژانس چند جانبه ضمانت سرمایه‌گذاری (MIGA) بود.
چوبایس پس از استعفا از معاونت نخست‌وزیری در ژانویه ۱۹۹۶، موافقت خود را برای انتخاب مجدد بوریس یلتسین اعلام کرد. در این زمان طبق نظرسنجی‌های افکار عمومی، امتیاز تأیید یلتسین به حدود ۳ درصد کاهش یافته بود. چوبایس بنیاد جامعه مدنی و همچنین گروه تحلیلی کمپین یلتسین را که بخشی از این بنیاد شد، تأسیس کرد. این گروه به یلتسین کمک کرد تا دوباره محبوبیت خود را کسب کند و در دور دوم نظرسنجی‌ها در ۳ ژوئیه ۱۹۹۴، دوباره پیروز شود و ۵۳٫۸۲ درصد آرا را به دست آورد.Yeltsin chief of staff wields much power "Herald-Journal", 29 September 1996. Retrieved 11 June 2013.
از ژوئیه ۱۹۹۶ تا مارس ۱۹۹۷، چوبایس رئیس دولت ریاست جمهوری روسیه بود. در دوره تصدی وی، تأثیر دفتر وی به‌طور فزاینده ای بالا رفت.The manager behind Yeltsin Aide: The Russian president's chief of staff is not particularly liked, even by his allies, but his power is widely respected "The Baltimore Sun", 5 December 1996. Retrieved 11 June 2013.
چوبایس در سال ۱۹۹۸ در جلسه گروه بیلدبرگ در ترنبری (احتمالاً تفرجگاه کنفرانس در Turnberry) اسکاتلند شرکت کرد وهمچنین در میزگرد صنعتگران روسیه و اتحادیه اروپا در جلسه مشترک کمیسیون دولت فدراسیون روسیه و اتحادیه اروپا نیز شرکت داشت.1998 Bilderberg Conference - 14-17th May, Turnberry, Ayrshire, Scotland Bilderberg Conferences. وی همچنین در سال ۲۰۰۰ به عضویت هیئت اتحادیه صنعتگران و کارآفرینان روسیه انتخاب شد.Anatoly Chubais Rusnano Retrieved 5 June 2013.
در سال ۱۹۹۸، Chubis به عنوان رئیس هیئت مدیره سیستم یکپارچه انرژی روسیه، انحصار برق دولتی، در مجمع عمومی فوق‌العاده سهامداران انتخاب شد. او به زودی به عنوان رئیس هیئت منصوب شد.RAO UES CEO Antatoly Chubais Chairs of CIS Electric Power Council's Meeting for the Last Time RAO UES Press Department News Release, 23 May 2008. Retrieved 10 June 2013.
جایزه بزرگ آرژانتین ۱۹۷۲ () یک مسابقهٔ موتوری در رشتهٔ اتومبیل‌رانی فرمول یک بود که در تاریخ ۲۳ ژانویهٔ ۱۹۷۲ در پیست اتومبیل‌رانی شهرداری شهر بوئنوس آیرس واقع در بوئنوس آیرس، آرژانتین برگزار شد. این گراند پری در میان ۱۲ گراند پری در فصل ، مسابقهٔ شمارهٔ ۱ بود.
در این مسابقه که در ۹۵ دور و به مسافت برگزار شد، پول پوزیشن توسط کارلوس روتمان کسب شد و سریع‌ترین زمان برای طی یک دور پیست که برابر با ۱:۱۳٫۶۶ بود نیز توسط جکی استوارت به ثبت رسید.
جکی استوارت از تیم تایرل-فورد، دنی هیولم از تیم مک‌لارن-فورد و ژاکی ایکس از تیم فراری به‌ترتیب مقام‌های اول تا سوم مسابقه را کسب کردند.
جایزه بزرگ آفریقای جنوبی ۱۹۷۲ () یک مسابقهٔ موتوری در رشتهٔ اتومبیل‌رانی فرمول یک بود که در تاریخ ۴ مارس ۱۹۷۲ در کیالامی واقع در میدراند، خاوتنگ، آفریقای جنوبی برگزار شد. این گراند پری در میان ۱۲ گراند پری در فصل ، مسابقهٔ شمارهٔ ۲ بود.
در این مسابقه که در ۷۹ دور و به مسافت برگزار شد، پول پوزیشن توسط جکی استوارت کسب شد و سریع‌ترین زمان برای طی یک دور پیست که برابر با ۱:۱۸٫۹ بود نیز توسط مایک هیلوود به ثبت رسید.
دنی هیولم از تیم مک‌لارن-فورد، امرسون فیتیپالدی از تیم لوتوس-فورد و پیتر روسون از تیم مک‌لارن-فورد به‌ترتیب مقام‌های اول تا سوم مسابقه را کسب کردند.
جایزه بزرگ اسپانیا ۱۹۷۲ () یک مسابقهٔ موتوری در رشتهٔ اتومبیل‌رانی فرمول یک بود که در تاریخ ۱ مهٔ ۱۹۷۲ در پیست دائمی دل جاراما واقع در مادرید، اسپانیا برگزار شد. این گراند پری در میان ۱۲ گراند پری در فصل ، مسابقهٔ شمارهٔ ۳ بود.
در این مسابقه که در ۹۰ دور و به مسافت برگزار شد، پول پوزیشن توسط ژاکی ایکس کسب شد و سریع‌ترین زمان برای طی یک دور پیست که برابر با ۱:۲۱٫۰۱ بود نیز توسط ژاکی ایکس به ثبت رسید.
امرسون فیتیپالدی از تیم لوتوس-فورد، ژاکی ایکس از تیم فراری و کلی رگاتزونی از تیم فراری به‌ترتیب مقام‌های اول تا سوم مسابقه را کسب کردند.
جایزه بزرگ موناکو ۱۹۷۲ () یک مسابقهٔ موتوری در رشتهٔ اتومبیل‌رانی فرمول یک بود که در تاریخ ۱۴ مهٔ ۱۹۷۲ در پیست موناکو واقع در مونت‌کارلو، موناکو برگزار شد. این گراند پری در میان ۱۲ گراند پری در فصل ، مسابقهٔ شمارهٔ ۴ بود.
در این مسابقه که در ۸۰ دور و به مسافت برگزار شد، پول پوزیشن توسط امرسون فیتیپالدی کسب شد و سریع‌ترین زمان برای طی یک دور پیست که برابر با ۱:۴۰٫۰ بود نیز توسط ژان-پیر بلتویز به ثبت رسید.
ژان-پیر بلتویز از تیم بی‌آرام، ژاکی ایکس از تیم فراری و امرسون فیتیپالدی از تیم لوتوس-فورد به‌ترتیب مقام‌های اول تا سوم مسابقه را کسب کردند.
جایزه بزرگ بلژیک ۱۹۷۲ () یک مسابقهٔ موتوری در رشتهٔ اتومبیل‌رانی فرمول یک بود که در تاریخ ۴ ژوئن ۱۹۷۲ در نیول-بولرز واقع در نیول، بلژیک برگزار شد. این گراند پری در میان ۱۲ گراند پری در فصل ، مسابقهٔ شمارهٔ ۵ بود.
در این مسابقه که در ۸۵ دور و به مسافت برگزار شد، پول پوزیشن توسط امرسون فیتیپالدی کسب شد و سریع‌ترین زمان برای طی یک دور پیست که برابر با ۱:۱۲٫۱۲ بود نیز توسط کریس ایمون به ثبت رسید.
امرسون فیتیپالدی از تیم لوتوس-فورد، فرانسوا سورت از تیم تایرل-فورد و دنی هیولم از تیم مک‌لارن-فورد به‌ترتیب مقام‌های اول تا سوم مسابقه را کسب کردند.
جایزه بزرگ فرانسه ۱۹۷۲ () یک مسابقهٔ موتوری در رشتهٔ اتومبیل‌رانی فرمول یک بود که در تاریخ ۲ ژوئیهٔ ۱۹۷۲ در پیست چارید واقع در کلرمون-فران، اوورنی، فرانسه برگزار شد. این گراند پری در میان ۱۲ گراند پری در فصل ، مسابقهٔ شمارهٔ ۶ بود.
در این مسابقه که در ۳۸ دور و به مسافت برگزار شد، پول پوزیشن توسط کریس ایمون کسب شد و سریع‌ترین زمان برای طی یک دور پیست که برابر با ۲:۵۳٫۹ بود نیز توسط کریس ایمون به ثبت رسید.
جکی استوارت از تیم تایرل-فورد، امرسون فیتیپالدی از تیم لوتوس-فورد و کریس ایمون از تیم ماترا به‌ترتیب مقام‌های اول تا سوم مسابقه را کسب کردند.
جایزه بزرگ بریتانیا ۱۹۷۲ () یک مسابقهٔ موتوری در رشتهٔ اتومبیل‌رانی فرمول یک بود که در تاریخ ۱۵ ژوئیهٔ ۱۹۷۲ در برندز هچ واقع در کنت، انگلستان برگزار شد. این گراند پری در میان ۱۲ گراند پری در فصل ، مسابقهٔ شمارهٔ ۷ بود.
در این مسابقه که در ۷۶ دور و به مسافت برگزار شد، پول پوزیشن توسط ژاکی ایکس کسب شد و سریع‌ترین زمان برای طی یک دور پیست که برابر با ۱:۲۴٫۰ بود نیز توسط جکی استوارت به ثبت رسید.
امرسون فیتیپالدی از تیم لوتوس-فورد، جکی استوارت از تیم تایرل-فورد و پیتر روسون از تیم مک‌لارن-فورد به‌ترتیب مقام‌های اول تا سوم مسابقه را کسب کردند.
جایزه بزرگ آلمان ۱۹۷۲ () یک مسابقهٔ موتوری در رشتهٔ اتومبیل‌رانی فرمول یک بود که در تاریخ ۳۰ ژوئیهٔ ۱۹۷۲ در نوربورگ‌رینگ واقع در نوربورگ، آلمان برگزار شد. این گراند پری در میان ۱۲ گراند پری در فصل ، مسابقهٔ شمارهٔ ۸ بود.
در این مسابقه که در ۱۴ دور و به مسافت برگزار شد، پول پوزیشن توسط ژاکی ایکس کسب شد و سریع‌ترین زمان برای طی یک دور پیست که برابر با ۷:۱۳٫۶ بود نیز توسط ژاکی ایکس به ثبت رسید.
ژاکی ایکس از تیم فراری، کلی رگاتزونی از تیم فراری و رونی پیترسن از تیم مارچ-فورد به‌ترتیب مقام‌های اول تا سوم مسابقه را کسب کردند.
جایزه بزرگ اتریش ۱۹۷۲ () یک مسابقهٔ موتوری در رشتهٔ اتومبیل‌رانی فرمول یک بود که در تاریخ ۱۳ اوت ۱۹۷۲ در آسترایش‌رینگ واقع در اسپیلبرگ، اشتایریا، اتریش برگزار شد. این گراند پری در میان ۱۲ گراند پری در فصل ، مسابقهٔ شمارهٔ ۹ بود.
در این مسابقه که در ۵۴ دور و به مسافت برگزار شد، پول پوزیشن توسط امرسون فیتیپالدی کسب شد و سریع‌ترین زمان برای طی یک دور پیست که برابر با ۱:۳۸٫۳۲ بود نیز توسط دنی هیولم به ثبت رسید.
امرسون فیتیپالدی از تیم لوتوس-فورد، دنی هیولم از تیم مک‌لارن-فورد و پیتر روسون از تیم مک‌لارن-فورد به‌ترتیب مقام‌های اول تا سوم مسابقه را کسب کردند.
جایزه بزرگ ایتالیا ۱۹۷۲ () یک مسابقهٔ موتوری در رشتهٔ اتومبیل‌رانی فرمول یک بود که در تاریخ ۱۰ سپتامبر ۱۹۷۲ در پیست ناتزیوناله مونتزا واقع در مونتزا، لمباردی، ایتالیا برگزار شد. این گراند پری در میان ۱۲ گراند پری در فصل ، مسابقهٔ شمارهٔ ۱۰ بود.
در این مسابقه که در ۵۵ دور و به مسافت برگزار شد، پول پوزیشن توسط ژاکی ایکس کسب شد و سریع‌ترین زمان برای طی یک دور پیست که برابر با ۱:۳۶٫۳ بود نیز توسط ژاکی ایکس به ثبت رسید.
امرسون فیتیپالدی از تیم لوتوس-فورد، مایک هیلوود از تیم سرتیز-فورد و دنی هیولم از تیم مک‌لارن-فورد به‌ترتیب مقام‌های اول تا سوم مسابقه را کسب کردند.