moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
او در اردیبهشت ۱۳۸۶ با خرید امتیاز تیم اکباتان تهران به مبلغ ۸۰۰ میلیون تومان، رسماً مدیریت و اداره این تیم را برعهده گرفت.امتیاز باشگاه اکباتان به علی پروین واگذار شد که نام آن را به استیل آذین تغییر داد و بازیکنان صاحب نامی همچون: ابراهیم میرزاپور، فرزاد مجیدی، بهروز رهبری‌فر، حامد کاویانپور، علی انصاریان، ابراهیم اسدی، محمد محمدی، داوود فنایی، پژمان جمشیدی، محمد پروین، نیما نکیسا، ایمان رزاقی‌راد و … به مربیگری تئودی یونگ سپس بهروز رهبری‌فر و فرهاد کاظمی در آن فعالیت می‌کردند. استیل آذین در فصل ۱۳۸۷–۱۳۸۸ به لیگ برتر فوتبال ایران راه یافت.راهیابی استیل آذین به لیگ برتر
دراواخر شهریور ماه سال ۹۰ با حکمی از سوی محمد عباسی وزیر ورزش علی پروین به عنوان یکی از اعضای هیئت مدیره پرسپولیس انتصاب کرد وی همچنین محمد حسین ن‍ژاد فلاح (معاون سابق احمدی‌نژاد و رئیس سابق سازمان بنیاد شهید) و لطف‌الله فروزنده دهکردی (معاون برنامه‌ریزی و منابع احمدی‌نژاد) و سردار رویانیان و محمد پنجعلی را به عنوان دیگر اعضای هیئت مدیره انتخاب کرد که هیئت مدیره هم در اقداماتی سردار رویانیان را به عنوان مدیر عامل و فروزنده (معاون احمدی‌نژاد) را به عنوان رئیس هیئت مدیره انتخاب کردند." او هم‌اکنون رئیس شرکت پیشکسوتان کهن پرسپولیس است.
در ۲ بهمن ۱۳۹۲، پس از استعفای محمدرضا رویانیان، در جلسه هیئت مدیره پرسپولیس، علی پروین به عنوان سرپرست مدیرعاملی پرسپولیس انتخاب شد. چند روز بعد در ۷ بهمن ۱۳۹۲، علی پروین رسماً به عنوان مدیرعامل پرسپولیس تعیین شد. در ۷ اردیبهشت ۱۳۹۳، هیئت مدیره جدید باشگاه پرسپولیس تعیین گردید، اما نام علی پروین در میان آنان دیده نمی‌شد. در ۸ اردیبهشت ۱۳۹۳، با رأی اعضای هیئت مدیره جدید، علیرضا رحیمی مدیرعامل باشگاه پرسپولیس شد و جای علی پروین را گرفت.
برانکو ایوانکوویچ (زادهٔ ۲۸ فوریه ۱۹۵۴ در واراژدین) بازیکن پیشین در پست هافبک و سرمربی کنونی تیم ملی فوتبال عمان و اهل کرواسی است. برانکو سرمربی تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی فوتبال ۲۰۰۶ بود. او تیم فوتبال امید ایران را در بازی‌های آسیایی ۲۰۰۲ قهرمان کرد و همچنین در شانزدهمین، هفدهمین و هجدهمین دورهٔ لیگ برتر فوتبال ایران به عنوان سرمربی با باشگاه پرسپولیس به سه قهرمانی متوالی دست یافت.
او در سال ۲۰۱۸ در حالیکه تیم تکمیل نبود و نیمکت پرسپولیس خالی بود پرسپولیس را به فینال لیگ قهرمانان آسیا ۲۰۱۸ رساند.
برانکو سرمربی تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی فوتبال ۲۰۰۶ بود. او تیم فوتبال امید ایران را در بازی‌های آسیایی ۲۰۰۲ قهرمان کرد.
بهترین رتبه ایران در رده‌بندی فیفا، در ماه ژوئیه سال ۲۰۰۵، و در حالی که تیم ملی با هدایت برانکو در یک بازی مانده به پایان رقابت‌های انتخابی جام جهانی ۲۰۰۶ صعود خود به این مسابقات را قطعی کرده بود کسب گردید. در این رده‌بندی تیم ملی ایران با قرار گرفتن در رده پانزدهم فیفا بهترین رنکینگ تاریخ فوتبال ایران را به دست آورد. سرمربیگری تیم ملی فوتبال ایران را در آن زمان، برانکو ایوانکوویچ بر عهده داشت.
باشگاه پرسپولیس با توجه به قول‌های حسین هدایتی جهت پرداخت مبلغ قرارداد برانکو، با او به توافق رسید و برانکو ایوانکوویچ سرمربی تیم فوتبال پرسپولیس شد.
او چهلمین سرمربی تاریخ پرسپولیس، پنجمین کروات و چهاردهمین مرد خارجی نیمکت پرسپولیس بود. او در فصل اول حضور خود با کنار گذاشتن چندین بازیکن تیم توانست علاوه بر پیروزی در شهرآورد با پرسپولیس چند پله صعود کند؛ فصل بعد برانکو و پرسپولیس ضمن به‌دست آوردن رکوردهای مختلف لیگ داخلی ایران، به دلیل تفاضل گل کمتر، نایب قهرمان لیگ برتر شدند (لیگ برتر فوتبال ایران ۹۵–۱۳۹۴)؛ در فصل ۱۳۹۵–۱۳۹۶، برانکو با پرسپولیس بااختلاف‌ترین (امتیاز در جدول) قهرمانی تاریخ لیگ برتر فوتبال ایران را به‌دست آورد و قهرمان سوپرجام فوتبال ایران (۱۳۹۶٬۱۳۹۷٬۱۳۹۸) نیز شد. در آن فصل پرسپولیس رکوردهای زیادی را جابه‌جا کرد یا شکست. همچنین برانکو برای نخستین‌بار پرسپولیس را به فینال لیگ قهرمانان آسیا برد. وهم چنین برانکو با پرسپولیس موفق به قهرمانی در جام حذفی ایران شد.
او توانست یازدهمین و دوازدهمین قهرمانی پرسپولیس در لیگ سراسری ایران را نیز به همراه این تیم به‌دست آورد و ۳ هفته زودتر به عنوان قهرمانی لیگ هفدهم وهجدهم دست یافت.
پس از جدایی از پرسپولیس در ژوئن ۲۰۱۹ برانکو با قراردادی دو ساله به الاهلی عربستان پیوست اما در سپتامبر همان سال و پس از فقط پنج بازی و کسب دو برد، دو باخت و یک تساوی، به دلیل نتایج ضعیف از این تیم کنار گذاشته شد.
ایوانکوویچ در ژانویهٔ ۲۰۲۰ به عنوان سرمربی تیم ملی عمان انتخاب شد.
دینامیت (انگلیسی: Dynamite) یک ماده انفجاری است که از جذب نیتروگلیسیرین، در یک ماده خنثی مانند دیاتومایت تولید می‌شود. این کشف توسط آلفرد نوبل ثبت شد.
آلفرد نوبل دریافت که اگر نیتروگلیسیرین جذب یک ماده خنثی مانند دیاتومایت گردد، در هنگام جابه‌جایی به مراتب امن‌تر خواهد بود و آن مخلوط را در سال ۱۸۶۷ به نام دینامیت ثبت کرد. او برای این کار از ترکیب سه واحد نیتروگلیسیرین و یک واحد دیاتومایت (که متشکل از ۸۶٪ سیلیس، ۵٪ سدیم، ۳٪ منیزیم و ۲٪ آهن است) به علاوه مقدار کمی کربنات سدیم استفاده کرد و آن را برای اولین بار در یک مراسم شکار در ردهیل، در سوری انگلستان به نمایش درآورد که مورد استقبال قرار گرفت. و همین‌طور خاصیت انفجاری بسیار بالایی دارد.
امروزه بر روی دینامیت‌ها واژه «شدیداً منفجره» درج می‌شود. مفهوم این عبارت این است که این ماده قدرت تخریب بالایی دارد ولی از دستهٔ مواد منفجرهٔ آتش‌زا نیست. دینامیت اولین مادهٔ منفجرهٔ قابل کنترلی به حساب می‌رود که از باروت قدرت بیشتری دارد. این ماده ابتدا با نام «گرد منفجرهٔ نوبل» فروخته می‌شد ولی بعد از معرفی شدنش؛ شهرت بسیاری یافت و به عنوان جایگزین مطمئنی برای باروت و نیتروگلیسیرین مطرح شد. نوبل به دقت بر ساخت و ساز دینامیت نظارت می‌کرد و سریعاً باعث تعطیلی تولیدکنندگان غیرمجاز آن می‌شد. هر چند بعضی تاجران آمریکایی با ایجاد تغییرات اندکی در ترکیب اصلی، او را دور زدند، با این حال دینامیت ثروت قابل توجهی نصیب نوبل کرد. امروزه دینامیت به شکل و طرح‌های نوع به نوعی ساخته می‌شود.
امیر اردشیر قلعه‌نویی معروف به امیر قلعه‌نویی (زاده ۱ آذر ۱۳۴۲ در تهران با اصالت نیشابوریقلعه‌نویی: اصالتم از قلعه‌نو نیشابور است، ویدئوی مصاحبه با برنامه ورزش و مردم.) بازیکن بازنشسته و مربی فوتبال اهل ایران است. وی اکنون هدایت تیم ملی فوتبال ایران را بر عهده دارد.
او تیم استقلال تهران را در مسابقات لیگ برتر فوتبال ایران در سال‌های ۱۳۸۵، ۱۳۸۸، ۱۳۹۲ و تیم سپاهان اصفهان را هم سال‌های ۱۳۸۹، ۱۳۹۰ به مقام قهرمانی رساند. وی هم‌اکنون با ۵ بار قهرمانی با تیم‌های استقلال تهران و سپاهان اصفهان، چهار نایب قهرمانی با تیم‌های استقلال تهران، تراکتور تبریز، ذوب‌آهن اصفهان و سپاهان اصفهان و یک مقام سومی با تیم استقلال تهران، پرافتخارترین مربی لیگ برتر فوتبال ایران است. ضمن اینکه وی توانسته دو قهرمانی در سال‌های ۱۳۸۱، ۱۳۸۷ و یک نایب قهرمانی در سال ۱۳۸۳ در جام حذفی ایران به همراه تیم استقلال تهران به دست آورد.
قلعه‌نویی فوتبال را از اواخر دهه ۵۰ با تیم جوانان راه‌آهن آغاز کرد. اردشیر لارودی و پرویز ابوطالب، اولین کسانی بودند که او را برای تیم‌های پایه‌ای راه‌آهن انتخاب کردند و بعد ناصر ابراهیمی او را به تیم بزرگسالان راه‌آهن برد که توانست در سن ۱۷ سالگی، ۳ گل در جام حذفی تهران در سال ۱۳۵۹ بزند. در این فصل راه‌آهن هر دو تیم استقلال و پرسپولیس را در جام حذفی تهران شکست داد و تا فینال پیش رفت، اما با شکست در مقابل نیروی هوایی نایب قهرمان شد. او در سال ۱۳۶۰ به تیم ملی جوانان دعوت شد که نمایش قابل قبولی هم از خود نشان داد. چند ماه بعد ناصر ابراهیمی در اسفند ۱۳۶۰ از راه‌آهن به شاهین رفت.
ابراهیمی از میان تمام بازیکنان نخبهٔ راه‌آهن مثل فرشاد پیوس، مرتضی یکه، و بیژن طاهری، تنها قلعه‌نویی ۱۸ ساله را با خود به شاهین برد. شاهین ملی‌پوشان زیادی در آن روزها داشت که نادر فریادشیران، مهدی دینورزاده، نصرالله عبداللهی، محمد صادقی و حمید مجدتیموری از این جمع بودند. ابراهیمی در سال ۱۳۶۳ از شاهین جدا شد و جای خود را به محراب شاهرخی و سپس به نصرالله عبداللهی داد. در سال ۱۳۶۴ و پس از خداحافظی صادقی از فوتبال و جدا شدن دینورزاده از شاهین، قلعه‌نویی ۲۲ ساله به عنوان کاپیتان تیم انتخاب شد، درحالی‌که در ترکیب اصلی شاهین تقریباً تمام بازیکنان از نظر سنی از او بزرگ‌تر بودند.
در این دوره قلعه‌نویی علاوه بر تیم شاهین در تیم «تهران الف» هم بازی می‌کرد. در دوران جنگ ایران و عراق، لیگ کشوری بین باشگاه‌ها برگزار نمی‌شد. فدراسیون فوتبال در سال ۱۳۶۴ اقدام به برگزاری اولین دوره لیگ بعد از انقلاب، با نام لیگ قدس، بین تیم‌های استان‌ها کرد. ۱۴ تیم در مسابقات شرکت کردند و مسابقات در دو گروه هفت تیمی برگزار شد. علاوه بر تیم‌های استان‌هایی چون اصفهان، مازندران، گیلان، آذربایجان شرقی، خوزستان، خراسان و …، دو تیم از تهران هم در این مسابقات شرکت می‌کرد. تیم «تهران الف» متشکل از منتخب یاران شاهین، استقلال و بانک ملی بود که با مربیگری امیر حاج‌رضایی در مسابقات شرکت کردند. محرمی، شکورزاده، شاهین بیانی، حاجیلو، بهتاش فریبا، قلعه‌نویی، ضیایی، باوی، مرتضی یکه، پازوکی، چنگیز، رضا احدی، مختاری‌فر، رحیم یوسفی و… اعضای این تیم بودند. «تهران ب» اما منتخبی از بازیکنان تیم‌های پرسپولیس، هما، تکاور و چند تیم دیگر بود و شامل بازیکنانی چون بهروز سلطانی، محمد پنجعلی، محمد مایلی‌کهن، حمید درخشان، ناصر محمدخانی، محمدحسن انصاری‌فرد، حمید علیدوستی، مجتبی خیراندیش و محمود نقوی بود. در پایان اولین دوره لیگ قدس در سال ۱۳۶۴، قلعه‌نویی همراه با تیم «تهران الف» قهرمان اولین لیگ کشوری پس از انقلاب شد. در دیدار فینال در مقابل «تهران ب» پس از اینکه با گل قلعه‌نویی بازی ۱–۱ مساوی شد، نهایتاً «تهران الف» در ضربات پنالتی «تهران ب» را شکست داد.
در دوران حضور در شاهین، دو بار در سال‌های ۱۳۶۴ و ۱۳۶۵ نایب قهرمان باشگاه‌های تهران شد و یک بار آن در نتیجهٔ دیدار فینال به‌یادماندنی سال ۱۳۶۴ بین استقلال و شاهین بود. در این بازی که استقلال در ضربات پنالتی شاهین را شکست داد، ناصر حجازی، پرویز مظلومی، امیر قلعه‌نویی و محمود پازوکی از بازیکنان موفق زمین بودند. در طول ۱۱ هفتهٔ لیگ باشگاه‌های تهران در سال ۱۳۶۴ قلعه‌نویی و حمید درخشان هر کدام سه بار از طرف کیهان ورزشی به عنوان بازیکن هفته انتخاب شدند و از موفق‌ترین بازیکنان فصل بودند، اما قلعه‌نویی تنها به پیراهن «تیم ملی ب» رسید تا همراه این تیم در جام بین‌المللی دهه فجر شرکت کند.
در اواسط لیگ سال ۱۳۶۶، پس از پیروزی ۲ بر صفر شاهین در برابر پرسپولیس که با دو گل کریم باوی روی پاس‌های امیر قلعه‌نویی به ثمر رسید، شاهین را ترک کرد و به السد قطر رفت.
قلعه‌نویی برای مدت حدود یک سال در قطر بازی کرد و همراه با السد قهرمان لیگ و جام حذفی قطر شد. در فصل بعدی (۸۹–۱۹۸۸) السد قهرمان مسابقات جام باشگاه‌های آسیا شد. طبق تقویم مسابقات آن سال دیدارهای ماقبل نهایی باشگاه‌های آسیا در تابستان و پاییز ۱۳۶۷ و دیدارهای رفت و برگشت فینال در بهار ۱۳۶۸ برگزار می‌شد. قلعه‌نویی پیش از بازی‌های نهایی از السد جدا شده بود و در اسفند ۱۳۶۷ به استقلال پیوست. به همین دلیل قهرمانی باشگاه‌های آسیا همراه با السد در کارنامه‌اش ثبت نشد.
قلعه‌نویی در زمستان ۱۳۶۷ به تهران بازگشت و به باشگاه استقلال تهران پیوست و تا پایان دوران بازی‌اش در این تیم ماند. اولین بازی او به عنوان بازیکن استقلال در تاریخ ۱۹ اسفند ۱۳۶۷ مقابل پرسپولیس رقم خورد. این بازی که در انتهای فصل ۱۳۶۷–۶۸ و در مرحله یک چهارم نهایی جام حذفی ایران برگزار می‌شد به ضربات پنالتی کشیده شد و او پنالتی‌اش را از دست داد.
نخستین قهرمانی قلعه‌نویی با استقلال در اولین فصل کامل حضورش در استقلال (فصل ۶۹–۱۳۶۸) و در اولین لیگ باشگاه‌های ایران پس از انقلاب (لیگ قدس) روی داد. استقلال که پس از پرسپولیس نایب قهرمان باشگاه‌های تهران در این فصل شده بود، در لیگ باشگاه‌های ایران پس از صدرنشینی در گروه دوم و شکست دادن ۴–۰ ملوان انزلی در مجموع دو بازی رفت و برگشت نیمه‌نهایی، در بهار سال ۱۳۶۹ در مسابقه فینال پرسپولیس را ۲–۱ شکست داد که هر دو گل استقلال روی پاس‌های قلعه‌نویی به ثمر رسید.
در دومین فصل (فصل ۷۰–۱۳۶۹) قلعه‌نویی با استقلال در زمستان ۱۳۶۹ مجدداً نایب قهرمان لیگ باشگاه‌های تهران شد. پس از آن استقلال با شکست از ملوان انزلی در ضربات پنالتی نایب قهرمان جام حذفی ایران در زمستان ۱۳۶۹ گردید. در این فصل، لیگ سراسری برگزار نشد و تیم‌های باشگاهی در مسابقات استانی شرکت می‌کردند تا ۱۲ تیم برای شرکت در اولین دورهٔ لیگ آزادگان انتخاب شوند. ضمن اینکه چند ماه از سال ۱۳۶۹ را تیم ملی ایران در اردوی آمادگی برای شرکت در بازی‌های آسیایی ۱۹۹۰ پکن بود که در نهایت با قهرمانی تیم فوتبال ایران خاتمه پیدا کرد. قلعه‌نویی به همراه استقلال توانست در ابتدای تابستان ۱۳۷۰ پس از بیست سال عنوان قهرمانی جام باشگاه‌های آسیا را در فصل ۹۱–۱۹۹۰ به‌دست‌آورد. مرحلهٔ مقدماتی مسابقات این دورهٔ جام باشگاه‌های آسیا در تابستان ۱۳۶۹ برگزار شده بود، اما به دلیل اشغال کویت توسط عراق و وقوع جنگ اول خلیج فارس، مرحلهٔ نهایی چند ماه به تعویق افتاده بود.
در فصل بعدی (فصل ۷۱–۱۳۷۰) استقلال پس از ۵ سال عنوان قهرمانی لیگ باشگاه‌های تهران را در زمستان ۱۳۷۰ به‌دست‌آورد. این آخرین فصلی بود که استقلال و پرسپولیس در لیگ باشگاه‌های تهران شرکت کردند. در این فصل به‌دلیل تغییر تقویم مسابقات آسیایی، جام باشگاه‌های آسیا در زمانی فشرده‌تر از دوره‌های قبلی برگزار شد. در مرحلهٔ نهایی مسابقات که در آذر و دی ۱۳۷۰ در قطر برگزار شد، استقلال با بازی‌هایی شکننده تا دیدار فینال جام باشگاه‌های آسیا پیش رفت، اما با شکست از الهلال عربستان در ضربات پنالتی نایب قهرمان جام باشگاه‌های آسیا در فصل ۹۲–۱۹۹۱ شد. از این دوران (سال‌های ۱۳۶۹ و ۷۰) به‌عنوان سال‌های طلایی استقلال با مربیگری منصور پورحیدری یاد می‌کنند، چرا که استقلال عناوین قهرمانی تهران، ایران، و آسیا را به‌دست‌آورد و سه بار رقیب سنتی‌اش پرسپولیس را شکست داد بدون اینکه از این تیم شکست بخورد. در لیگ آزادگان این فصل استقلال شروع خوبی داشت و صدرنشین نیم‌فصل اول شد، اما در نیم‌فصل دوم که عمدتاً پس از تعطیلی موقت مسابقات و در بهار ۱۳۷۱ برگزار شد، افت کرد و در پی شکست از پاس تهران، نهایتاً قهرمانی را به این تیم واگذار کرد. استقلال در این فصل نایب قهرمان لیگ ایران (لیگ آزادگان) شد، هرچند در دو بازی رفت و برگشت پرسپولیس را شکست داد.
در فصل بعدی یعنی لیگ دوم آزادگان (فصل ۷۲–۷۱) قلعه‌نویی بخش عمدهٔ فصل را به‌دلیل مصدومیت از دست داد. پیش از شروع فصل پورحیدری به دلیل مشغله خانوادگی از استقلال جدا شد و بیژن ذوالفقارنسب جانشین او شد. ضمن اینکه. قبل از شروع این فصل، بازیکنان نامدار و پرسابقه‌ای مثل شاهرخ بیانی، مجید نامجو مطلق، جعفر مختاری‌فر، و رضا احدی از استقلال جدا شدند. استقلال در لیگ آزادگان در رتبهٔ سوم گروهش قرار گرفت و نتوانست به مرحلهٔ نیمه‌نهایی جام آزادگان صعود کند. ضمن اینکه در مسابقات سوپر جام تهران که در زمستان ۱۳۷۱ و برای تعیین چهار سهمیهٔ تهران در لیگ آزادگان فصل بعد برگزار شد هم نتوانست سهمیهٔ حضور در سومین دورهٔ لیگ آزادگان را به‌دست‌آورد. در پی این نتایج و به دنبال چند تصمیم غیرمنتظره در فدراسیون، قرار شد تا استقلال به جای بازی در لیگ باشگاه‌های تهران، به همراه چند تیم تهرانی دیگر در مسابقات کشوری دیگری تحت عنوان لیگ دسته سوم آزادگان - که ارتباطی با لیگ‌های دسته اول و دوم آزادگان از لحاظ صعود و سقوط تیم‌ها نداشت - شرکت کند. در این زمان بازیکنان ملی‌پوش و نامداری مثل شاهین بیانی، احمدرضا عابدزاده، عبدالصمد مرفاوی، و هاشمی مقدم، از استقلال جدا شدند. با جدایی شاهین بیانی در پایان این فصل، قلعه‌نویی کاپیتان استقلال شد.
پس از یک سال دوری استقلال از سطح اول فوتبال کشور، قلعه‌نویی با استقلال، قهرمان سوپر جام تهران ۱۳۷۳ شد تا استقلال مجدداً برای فصل ۱۳۷۳–۷۴ به لیگ دسته اول کشور بازگردد. استقلال این فصل را با سرمربیگری لئونید بیلفسکی مربی روس شروع کرد و نتایج خوبی در نیم‌فصل اول نگرفت، اما در پایان نیم‌فصل، نصرالله عبداللهی جانشین بیلفسکی شد و با متحول کردن استقلال این تیم را تا فینال پیش برد. قلعه‌نویی پس از حوادث شهرآورد سی و هشتم تهران در دی ماه سال ۱۳۷۳ شش ماه از حضور در میدان‌ها محروم شد. در مسابقهٔ فینال - که امیر قلعه‌نویی، صادق ورمزیار و محمود فکری آن را به‌دلیل محرومیت از دست دادند - استقلال در پایان وقت اضافه با نتیجه ۱–۰ از سایپا شکست خورد و نایب‌قهرمان چهارمین دورهٔ لیگ آزادگان شد.
در پنجمین دورهٔ لیگ آزادگان در فصل ۱۳۷۴–۷۵ استقلال با مربیگری پورحیدری در رتبهٔ سوم لیگ قرار گرفت، اما قهرمان جام حذفی فوتبال ایران شد. قلعه‌نویی هر دو گل استقلال در بازی برگشت فینال جام حذفی ۷۵–۱۳۷۴ در مقابل برق شیراز را به ثمر رساند. در این دو قهرمانی آخر در سال‌های ۱۳۷۳ (سوپرجام تهران) و ۱۳۷۵ (جام حذفی ایران) قلعه‌نویی کاپیتان استقلال بود.
آخرین فصل حضور قلعه‌نویی در استقلال فصل ۱۳۷۵–۷۶ بود که استقلال شروع خوبی در لیگ و جام در جام باشگاه‌های آسیا داشت و حتی برای مدت کوتاهی صدرنشین لیگ آزادگان شد، اما در اواسط نیم‌فصل اول، تیم دچار افت شدیدی شد. در این فصل منصور پورحیدری در پایان نیم‌فصل اول و پس از بازی‌های یک چهارم نهایی جام در جام آسیا از استقلال جدا شد و ناصر حجازی جانشین او شد. استقلال در پاییز ۱۳۷۵ جام در جام آسیا را با رتبهٔ چهارم و در بهار ۱۳۷۶ لیگ را با رتبهٔ ششم به پایان برد. قلعه‌نویی هم که فصل را آماده شروع کرده بود، بخش زیادی از مسابقات و به ویژه عمده نیم‌فصل دوم لیگ را به‌دلیل مصدومیت مزمن زانو از دست داد و در انتهای فصل از دنیای بازی کناره‌گیری کرد.
امیر قلعه‌نویی در ۴ سال آخر حضورش در استقلال بازوبند کاپیتانی این تیم را بر بازو می‌بست. او به خاطر توانایی‌اش در رهبری میانهٔ میدان استقلال در دوران کاپیتانی در این تیم، در میان گروهی از هواداران استقلال و مطبوعات ایران به ژنرال معروف شد که هنوز در بعضی رسانه‌ها با این لقب از او یاد می‌کنند.
امیر قلعه‌نویی تا پایان دورهٔ بازیگری‌اش ۲۰ بازی ملی را در کارنامه ثبت کرد که اتفاقاً ۱۹ بازی آن از سن ۲۹ سالگی به بعد رخ داد. وی اولین بار توسط ناصر ابراهیمی در سال ۱۳۶۴ به تیم ملی «ب» ایران دعوت شد. یک سال بعد از سوی پرویز دهداری به تیم ملی دعوت شد و اولین بازی ملی خود را در اردیبهشت ماه سال ۱۳۶۵ در مقابل تیم ملی چین انجام داد.
اما پس از آن تا ۲۹ سالگی (سال ۱۳۷۲) در ترکیب تیم ملی قرار نگرفت، هر چند در سال ۱۳۶۸ توسط علی پروین به اردوی تیم ملی دعوت شد. طی این مدت چند تورنمنت مهم بین‌المللی را به دلایل مختلف از دست داد. نخست، در زمان برگزاری جام ملت‌های آسیای ۱۹۸۸ در تیم السد قطر بازی می‌کرد و چون در آن زمان بازیکنان شاغل در تیم‌های خارجی به تیم ملی دعوت نمی‌شدند، امکان بازی در آن مسابقات را پیدا نکرد. در زمان بازی‌های آسیایی ۱۹۹۰ پکن عضو تیم استقلال بود، اما به دلیل ترافیک هافبک‌های برجسته و تکنیکی (مثل نامجو مطلق، بیانی، ابطحی، قایقران و افتخاری) در تیم ملی آن زمان در جمع ۲۰ نفر اعزامی تیم فوتبال به بازی‌های آسیایی ۱۹۹۰ قرار نگرفت. در زمان جام ملت‌های آسیای ۱۹۹۲ ژاپن هم دچار مصدومیت شدید بود و ۱۱ ماه دور از میدان‌ها ماند.
پس از این دوره در سال ۱۳۷۲ بار دیگر به تیم ملی فراخوانده شد و در دیدار ایران - بوسنی و هرزگوین در شهریور ۱۳۷۲ که با سرمربیگری علی پروین انجام شد در ترکیب تیم ملی قرار گرفت. در مسابقات انتخابی جام جهانی ۱۹۹۴ که در پاییز ۱۳۷۲ در کشور قطر برگزار شد، از بازی دوم در ترکیب اصلی ایران قرار گرفت و عملکرد موفقی به‌ویژه در بازی‌های ایران در مقابل تیم‌های ملی ژاپن و کره شمالی داشت. ضمن اینکه در بازهای آسیایی ۱۹۹۴ هیروشیما هم در ترکیب تیم ملی قرار گرفت. آخرین حضور او در تیم ملی به بازی‌های انتخابی جام ملت‌های آسیا ۱۹۹۶ در تهران و عمان برمی‌گردد. در کارنامه ملی قلعه‌نویی یک گل زده به کویت دیده می‌شود. ضمن اینکه یک بار بازوبند کاپیتانی تیم ملی را هم به بازو بست.
قلعه‌نویی چندین بار در دوران بازیگری مصدوم شد و دو مرتبه مصدومیت جدی را تجربه کرد. بار اول در سال ۱۳۷۱ و بار دوم آن در سال ۱۳۷۵ دچار مصدومیت شدید و طولانی شد که در پایان به خداحافظی او از فوتبال انجامید. تبعات مصدومیت شدید زانو در دوران پس از بازی هم همراه وی بود و چندین بار ناچار به جراحی زانو شد.
قلعه‌نویی در طول دوران مربیگری‌اش کارنامه موفقی از خود به جا گذاشته‌است. او به‌عنوان سرمربی همراه با تیم‌های مختلف توانسته ۷ مقام قهرمانی در مسابقات رسمی (۵ لیگ برتر ایران و ۲ جام حذفی ایران) به‌دست‌آورد، ضمن این‌که در آخرین دورهٔ حضور در باشگاه سپاهان از سمت خود استعفا داد.
پیش از این‌که نخستین تجربهٔ سرمربیگری‌اش را در تیم کشاورز تهران به‌دست‌آورد، یک سال دستیار ناصر حجازی در استقلال و چند ماه دستیار ابراهیم قاسم‌پور در تیم ملی امید بود و همراه تیم امید قهرمان بازی‌های غرب آسیا در تهران شد.
بعد از حضور کوتاه‌مدت در تمرینات تیم بایر لورکوزن اولین باشگاهی که امیر قلعه‌نویی هدایت آن را بر عهده گرفت کشاورز بود، اما نتوانست نتایج خوبی در این تیم به‌دست آود.
در فصل ۱۳۸۰–۸۱ لیگ آزادگان سرمربیگری تیم برق تهران را به عهده گرفت که طی ۲۰ بازی ۹ برد، ۴ تساوی و ۷ باخت به‌دست‌آورد و با ۳۱ امتیاز نتوانست به مرحلهٔ پایانی لیگ آزادگان صعود کند. چهرهٔ او در بازی جام حذفی مقابل پرسپولیس به‌عنوان سرمربی بیشتر دیده شد که بازی در وقت قانونی ۱–۱ شد و در پایان وقت اضافه، پرسپولیس تیم دسته‌اولی برق تهران را ۲–۱ شکست داد.
او در آبان ۱۳۸۱، یعنی در اواسط نیم‌فصل اول، برای اولین بار در لیگ برتر به‌عنوان سرمربی منصوب شد تا هدایت تیم ته‌جدولی استقلال اهواز را بر عهده بگیرد. استقلال اهواز این فصل را با سرمربی‌گری جلال چراغ‌پور آغاز کرده بود، اما پس از این‌که از چهار بازی اول، سه باخت و یک مساوی به‌دست‌آورد، چراغ‌پور استعفا داد و مدتی بعد قلعه‌نویی به‌عنوان سرمربی جدید اعلام شد. بعد از پیوستن به استقلال اهواز، قلعه‌نویی طی ۲۱ بازی ۲۴ امتیاز کسب کرد و در آخرین هفتهٔ لیگ توانست با کسب مساوی مقابل ملوان در بندر انزلی تیمش را در لیگ حفظ کند. استقلال اهواز این فصل را با رتبهٔ یازدهم به پایان برد.
قلعه‌نویی ۵ فصل کامل سرمربیگری تیم استقلال تهران را بر عهده داشته و در دو مقطع دیگر (۱۳۸۱ و ۱۳۸۷) نیز تیم استقلال را در انتهای فصل در بازی‌های جام حذفی هدایت کرده‌است. او در حال حاضر پس از منصور پورحیدری که ۸ قهرمانی در مسابقات رسمی (۳ بار لیگ تهران، ۲ بار لیگ ایران، ۲ بار جام حذفی ایران، و ۱ بار جام باشگاه‌های آسیا) به‌دست‌آورد، با ۵ قهرمانی در مسابقات رسمی در کنار زدراکو رایکوف که او هم ۵ قهرمانی در مسابقات رسمی (۲ بار لیگ تهران، ۲ بار لیگ ایران، ۱ بار جام باشگاه‌های آسیا) به‌دست‌آورد، دومین مربی پر افتخار تاریخ باشگاه استقلال است.
وی در اولین حضور کوتاه‌مدت خود به‌عنوان سرمربی موقت در تیم استقلال این تیم را قهرمان جام حذفی ۸۱-۱۳۸۰ کرد. پس از این‌که استقلال در هفتهٔ آخر اولین دوره لیگ برتر در فصل ۸۱–۸۰ با شکست مقابل ملوان قهرمانی را از دست داد، پورحیدری سرمربی استقلال استعفا داد. امیر قلعه‌نویی برای اولین بار هدایت تیم را در بازی برگشت مرحله یک چهارم نهایی جام حذفی در مقابل ذوب‌آهن اصفهان به عهده گرفت که به پیروزی ۳–۱ دست یافت. نخستین آزمون سخت سرمربیگری برای او در استقلال در دیدار نیمه‌نهایی با سپاهان در اصفهان روی داد؛ جایی که استقلال بی‌روحیه در ابتدای نیمهٔ دوم ده‌نفره شد و در پی اشتباهات دروازه‌بانش (هادی طباطبایی) تا دقیقهٔ ۵۵، ۴–۰ از سپاهان عقب افتاد تا استقلال در آستانهٔ یک نتیجهٔ فاجعه‌آمیز قرار بگیرد. قلعه‌نویی با تعویض دروازه‌بان و تغییر روش بازی، توانست نتیجه را ۴–۲ کند و در شرایطی که با اخراج بختیاری‌زاده استقلال در ۱۰ دقیقهٔ پایانی ۹ نفره شده بود، بازی رفت با همین نتیجهٔ ۴–۲ به پایان رسید. چهار روز بعد در بازی برگشت در تهران استقلال ۳–۱ سپاهان را شکست داد و راهی فینال شد. نهایتاً استقلال با شکست دادن تیم فجر سپاسی در مجموع دو بازی رفت و برگشت فینال، قهرمان جام حذفی شد تا سهمیهٔ حضور در نخستین دورهٔ لیگ قهرمانان آسیا را بگیرد.
برای فصل بعد، یعنی در لیگ برتر فصل ۸۲–۸۱ به‌عنوان کمک مربی استقلال و دستیار رولند کخ منصوب شد، اما به‌دلیل اختلاف نظر با وی قبل از شروع فصل از سمتش استعفا داد و در اواسط نیم‌فصل اول به‌عنوان سرمربی به استقلال اهواز پیوست.
برای فصل بعد، یعنی در لیگ برتر فصل ۸۳–۸۲ امیر قلعه‌نویی توسط مدیر عامل جدید استقلال، محمد قریب، به‌عنوان سرمربی تیم استقلال انتخاب گردید. پیش از شروع فصل، هفت بازیکن ترکیب اصلی استقلال، یعنی طباطبایی، پاشازاده، بختیاری‌زاده، هاشمی‌نسب، دین‌محمدی، مؤمن‌زاده، و علی موسوی از استقلال جدا شدند تا قلعه‌نویی در طول فصل، بازیکنانی مثل وحید طالب‌لو، امیرحسین صادقی و پیروز قربانی را به تدریج از تیم امید استقلال به ترکیب اصلی تیم بزرگسالان استقلال اضافه کند. خرید مهم استقلال در این فصل رضا عنایتی از تیم ابومسلم خراسان بود. خرید و بازی کردن او در ترکیب اصلی استقلال در ابتدا اعتراض‌های زیادی را از سوی هواداران تیم به دنبال داشت، اما پس از مدتی عنایتی در استقلال جا افتاد و در طول سه فصل حضورش با زدن ۶۰ گل بهترین گلزن ایران گردید. قلعه‌نویی در این فصل، یعنی سومین دورهٔ لیگ برتر، تیم استقلال را در آستانهٔ قهرمانی قرار داد، اما در هفتهٔ ماقبل پایانی با شکست در مقابل استقلال اهواز، صدر جدول را از دست داد و نایب قهرمان شد. استقلال در این فصل نایب قهرمان جام حذفی نیز شد.
در دومین فصل حضورش به‌عنوان سرمربی استقلال در لیگ برتر یعنی در لیگ برتر فوتبال ایران ۸۴–۱۳۸۳ باز هم تیم استقلال را در کورس قهرمانی قرار داد، اما با دو شکست پیاپی از ذوب‌آهن و فولاد در هفته‌های پایانی، استقلال با تفاضل گل کمتر نسبت به ذوب‌آهن در رتبهٔ سوم قرار گرفت. پیروزی ۳–۲ استقلال در مقابل پرسپولیس با گل دقیقه ۹۴ پیروز قربانی از رویدادهای مهم آن سال برای استقلال بود. در این فصل، رضا عنایتی آقای گل و استقلال نیز صاحب بهترین خط حملهٔ لیگ شد.
در فصل بعد و در لیگ برتر ۸۵–۱۳۸۴ توانست تیم استقلال را برای اولین بار در لیگ برتر قهرمان کند. در این فصل رضا عنایتی با ۲۱ گل مجدداً آقای گل شد و رکورد بهترین گلزن تاریخ لیگ را شکست. استقلال نیز صاحب بهترین خط دفاع لیگ شد. پس از قهرمانی استقلال در لیگ برتر، به دستور هیئت مدیرهٔ باشگاه استقلال، این تیم از ادامهٔ مسابقات جام حذفی کنار کشید (در مرحلهٔ ۱/۴ نهایی) که این مسئله مورد اعتراض شدید قلعه‌نویی واقع شد.
پس از قهرمانی با استقلال در لیگ برتر، قلعه‌نویی در تابستان ۱۳۸۵ به‌عنوان مربی تیم ملی منصوب شد.
بعد از حذف تیم ملی در مرحلهٔ یک چهارم نهایی جام ملت‌های آسیا و جدایی قلعه‌نویی از تیم ملی، در زمستان ۱۳۸۶ به تیم انتهای جدولی مس کرمان پیوست و یک نیم‌فصل موفق (نیم‌فصل دوم) را در این تیم سپری کرد. او در انتهای فصل ۸۷–۱۳۸۶، یعنی در بهار ۱۳۸۷ مجدداً به استقلال پیوست. استقلال که در این فصل با مربیگری ناصر حجازی و فیروز کریمی با رتبهٔ ۱۳اُم لیگ برتر را به پایان برده بود، قهرمان جام حذفی ایران در این سال شد که امیر قلعه‌نویی در ۳ بازی نیمه‌نهایی و فینال (رفت و برگشت) این جام سرمربی استقلال بود.
در فصل بعد، یعنی لیگ برتر ۸۸–۱۳۸۷ استقلال در کورس قهرمانی رقابت تنگاتنگی با ذوب‌آهن اصفهان داشت. سرانجام در آخرین بازی با پیروزی استقلال در مشهد و شکست ذوب‌آهن در اهواز، تیم استقلال با تفاضل گل بهتر قهرمان لیگ برتر شد و به این شکل دومین قهرمانی استقلال و امیر قلعه‌نویی در لیگ برتر به‌دست آمد. در این فصل آرش برهانی آقای گل لیگ برتر شد و استقلال عنوان بهترین خط حمله و دفاع و همچنین بیشترین برد و بهترین تفاضل گل را از آن خود کرد، اما در لیگ قهرمانان آسیا نتوانست از گروهش صعود کند.
پس از قهرمانی استقلال در لیگ برتر ۸۸–۱۳۸۷، اختلافات قلعه‌نویی با واعظ آشتیانی مدیرعامل استقلال، شدت گرفت که به جدایی قلعه‌نویی انجامید. قلعه‌نویی دلیل جدا شدنش از استقلال را دخالت‌های واعظ و مشاورانش در حیطهٔ کار سرمربی و مصاحبه‌های واعظ علیه وی پس از قهرمانی استقلال ذکر کرد.
قلعه‌نویی پس از ۳ فصل دوری از استقلال، سرانجام در بهار ۱۳۹۱ به استقلال بازگشت و یک فصل موفق را با استقلال پشت سر گذاشت. نقل شده که پیش از آغاز فصل، اعضای هیئت مدیرهٔ استقلال به منزل وی رفتند و او را دعوت به سرمربیگری استقلال کردند. در این فصل استقلال به فاصلهٔ یک هفته به پایان لیگ، قهرمانی خود را مسجل کرد تا پنجمین قهرمانی قلعه‌نویی در لیگ برتر، و چهارمین قهرمانی او در لیگ ظرف پنج سال رقم بخورد. ضمن این‌که در مسابقات لیگ قهرمانان آسیا هم استقلال به‌عنوان تیم اول گروهش به مرحلهٔ یک‌هشتم نهایی صعود کرد. اما در جام حذفی ایران استقلال در مرحلهٔ نیمه‌نهایی در ضربات پنالتی از سپاهان شکست خورد.
در طول این ۵ فصل سرمربیگری قلعه‌نویی در استقلال، بازیکنانی چون وحید طالب‌لو، پیروز قربانی، امیرحسین صادقی، مجتبی جباری، خسرو حیدری، سیاوش اکبرپور، رضا عنایتی، حسین کاظمی، پژمان منتظری، و هاشم بیک‌زاده به دوران اوج خود رسیدند. ضمن این‌که امیر قلعه‌نویی در لیگ هشتم نقش به‌سزایی در بازگشت آرش برهانی به روزهای اوج خود داشت.
قلعه‌نویی بعد از یک دوره استراحت چند ماهه و دوری از مربیگری، در دی ماه ۱۳۸۶ هدایت تیم فوتبال مس کرمان را برای یک نیم‌فصل بر عهده گرفت. وی توانست تیم مس کرمان را که با مربیگری فرهاد کاظمی در منطقهٔ سقوط قرار داشت، تا رتبهٔ دهم جدول و بالاتر از استقلال تهران بالا ببرد و کارنامهٔ موفقی را از خود در این تیم به نمایش بگذارد. مس کرمان در این نیم فصل از ۱۷ بازی ۲۸ امتیاز کسب کرد که پس از ذوب‌آهن و پرسپولیس که ۲۹ امتیاز در مسابقات نیم‌فصل دوم به‌دست آوردند، این بالاترین امتیاز کسب شده در این نیم‌فصل بود. البته در میانهٔ نیم‌فصل دوم، فیفا ۶ امتیاز از تیم پرسپولیس به‌عنوان جریمه کسر کرد که با لحاظ کردن آن در محاسبهٔ امتیازات، پرسپولیس ۲۳ امتیاز در نیم‌فصل دوم به دست آورده‌است. پس از پایان لیگ او به استقلال تهران پیوست تا هدایت این تیم را در سه بازی آخر جام حذفی به عهده بگیرد.
امیر قلعه‌نویی بعد از جدایی از استقلال در ۳ خرداد ۱۳۸۸ برای یک سال به‌صورت رسمی با تیم سپاهان قرارداد بست و هدایت این تیم را در لیگ برتر ۸۹–۱۳۸۸ بر عهده گرفت و توانست در پایان، این تیم را قهرمان لیگ کند. در این فصل عماد رضا مهاجم سپاهان، آقای گل مسابقات و سپاهان صاحب بهترین خط حمله شد. ضمن این‌که سپاهان رکورد بیشترین امتیاز (۶۷) و بهترین تفاضل گل در تاریخ لیگ برتر فوتبال ایران (۳۷+) را به‌دست‌آورد. وی در خرداد ۱۳۸۹ قرارداد خود با تیم فوتبال سپاهان را برای دو سال دیگر تمدید کرد.قلعه‌نویی با سپاهان تمدید کرد
او توانست تیم فوتبال سپاهان را در دو دورهٔ متوالی لیگ برتر ایران در فصل‌های ۸۹–۱۳۸۸ و ۹۰–۱۳۸۹ قهرمان کند. در این دو فصل، قهرمانی سپاهان در لیگ به ترتیب به فاصلهٔ دو هفته (۱۳۸۹) و یک هفته (۱۳۹۰) به پایان مسابقات محرز شد. این برای اولین بار بود که یک تیم می‌توانست برای دو فصل متوالی قهرمان لیگ برتر شود. ضمن این‌که پیروزی ۴–۱ در مقابل پرسپولیس در ورزشگاه آزادی (در زمان مربیگری علی دایی) از نتایج جالب توجه سپاهان در این فصل بود.
پس از پایان فصل دوم، امیر قلعه‌نویی به‌دلیل اختلاف با غلامحسین حسینی، رئیس جدید هیئت مدیرهٔ سپاهان، از این تیم جدا شد. حسینی اصرار بر رعایت سقف قراردادها و جدا شدن بازیکنانی که حاضر به رعایت سقف قرارداد نبودند داشت. پس از جدا شدن قلعه‌نویی و چند نفر از بازیکنان اصلی (مهدی رحمتی، هادی عقیلی، و خسرو حیدری) از سپاهان، حسینی موضع خود را تغییر داد. محرم نویدکیا کاپیتان سپاهان در برنامهٔ نود در این باره گفت: «غلامحسین حسینی اول گفت که می‌خواهیم سقف قرارداد را رعایت کنیم و بیشتر از ۳۵۰ میلیون تومان به بازیکنی نمی‌دهیم. همان‌جا گفتم در این‌صورت همهٔ بازیکنان می‌روند و سپاهان به یک تیم معمولی تبدیل می‌شود. آن‌ها تأکید داشتند که این اتفاق نمی‌افتد. اما در نهایت وقتی دیدند با این وضعیت همهٔ بازیکنان دارند از سپاهان می‌روند از موضع خود کوتاه آمدند.»
امیر قلعه‌نویی در لیگ یازدهم (فصل ۹۱–۱۳۹۰) به تیم تراکتور تبریز پیوست و در بدو ورود به این شهر در فرودگاه مورد استقبال بیست هزار نفری طرفداران تراکتورسازی قرار گرفت.پس از شروع قوی تراکتورسازی در ابتدای فصل و کسب ۱۵ امتیاز از ۶ بازی اول این لیگ، تراکتورسازی در ادامهٔ نیم‌فصل اول دچار افت شد و درحالی‌که از ۱۱ بازی دیگر نیم‌فصل اول تنها ۳ برد به‌دست‌آورد، نیم‌فصل را با رتبهٔ چهارم به پایان برد؛ هرچند که توانست هر دو تیم استقلال و پرسپولیس را در ورزشگاه آزادی شکست دهد. در پایان فصل، تراکتورسازی با ۶۶ امتیاز نایب قهرمان لیگ برتر شد و توانست برای اولین بار سهمیهٔ انتخابی جام باشگاه‌های آسیا را به‌دست‌آورد.
امیر قلعه‌نویی چهار دوره به‌عنوان سرمربی در لیگ قهرمانان آسیا هدایت تیم‌های استقلال و سپاهان را به عهده داشته که حاصل عملکرد او یک دورهٔ ناموفق و یک دورهٔ موفق با هر یک از این دو تیم بوده‌است. او طی این ۴ دوره در این جام در مجموع ۳۱ بازی، ۱۴ برد، ۱۰ مساوی، و هفت باخت را در کارنامهٔ خود دارد.
در نخستین دوره‌ای که قلعه‌نویی مربیگری استقلال در مسابقات آسیایی را داشت، یعنی در سال ۲۰۰۹، موفق به گرفتن نتایج خوبی نشد. او در سه بازی خانگی که روی نیمکت استقلال نشست، تنها ۳ تساوی به‌دست‌آورد. تیم او در شرایطی در آسیا نهایتاً با چهار امتیاز حذف شد که مانند سال اول حضور پرویز مظلومی و سال اول حضور رولند کخ در استقلال، تیمش از مرحلهٔ گروهی لیگ قهرمانان آسیا صعود نکرد.
در فصل اول حضورش در سپاهان در سال ۲۰۱۰ با کسب ۸ امتیاز در مرحلهٔ گروهی، موفق به صعود از گروهش نشد. در این سال سپاهان در آخرین هفته شکست غیرمنتظره‌ای را در مقابل تیم حذف شدهٔ العین متقبل شد و با پیروزی الشباب در برابر پاختاکور در دقایق پایانی دیگر بازی آخر گروه، رتبهٔ دوم گروهش را از دست داد و از دور مسابقات حذف شد.
اما در سال دوم حضور در سپاهان، نتایج خوبی در لیگ قهرمانان آسیای ۲۰۱۱ گرفت و تا قبل از جدا شدن از سپاهان با ۵ پیروزی در ۷ مسابقه، این تیم را تا مرحلهٔ یک چهارم نهایی مسابقات پیش برد. تا این زمان (پیش از مرحلهٔ ۱/۴ نهایی)، سپاهان بهترین تیم منطقهٔ غرب آسیا از نظر نتیجه بود و عنوان بهترین خط حمله را نیز در بین ۳۲ تیم مسابقات به‌دست‌آورد. پس از خاتمهٔ فصل ۹۰–۱۳۸۹ فوتبال ایران و جدایی قلعه‌نویی از سپاهان، این تیم با کادر فنی جدید در مرحلهٔ یک چهارم نهایی حاضر شد که به‌دلیل اشتباه کادر فنی جدید (با سرمربیگری لوکا بوناچیج) در استفاده از یک بازیکن دو اخطاره، از دور مسابقات حذف شد.
چهارمین دورهٔ حضور قلعه‌نویی در لیگ قهرمانان آسیا مصادف با دومین دورهٔ حضور او در این مسابقات با استقلال در سال ۲۰۱۳ بود. در این دوره استقلال در گروه موسوم به گروه مرگ مسابقات با ۴ پیروزی در ۶ مسابقه و کسب ۱۳ امتیاز به‌عنوان تیم نخست گروه به مرحلهٔ دوم صعود کرد و با پیروزی در مراحل بعدی به نیمه‌نهایی رسید که در این مرحله در مقابل اف‌سی سئول متوقف شد.
قلعه‌نویی طی دوران سرمربیگری‌اش در لیگ برتر ایران، ۳۶ بار به عنوان سرمربی در مقابل تیم پرسپولیس قرار گرفته که نتیجهٔ آن ۹ برد، ۱۹ تساوی و ۸ باخت بوده‌است. او در ۱۴ باری که سرمربیگری استقلال در شهرآورد را به عهده داشته‌است، تاکنون ۳ برد، ۹ مساوی و ۲ باخت به‌دست آورده‌است. ضمن این‌که تاکنون ۹ بار به‌عنوان سرمربی تیم‌های استقلال اهواز، مس کرمان، سپاهان و تراکتور در مقابل استقلال تهران قرار گرفته که ۴ برد، ۲ تساوی و ۳ باخت برای او حاصل شده‌است.
با رفتن برانکو ایوانکوویچ کروات در ۱۷ مرداد ۱۳۸۵ قلعه‌نویی به‌عنوان سرمربی تیم ملی معرفی شد تا تیم را آمادهٔ حضور در جام ملت‌های آسیا در سال ۲۰۰۷ کند. وی برای هدایت تیم ملی از همکاری ناصر ابراهیمی، منصور ابراهیم‌زاده، افشین پیروانی، مارکار آقاجانیان، کریم بوستانی و پرویز مظلومی در کادر فنی تیم ملی استفاده کرد.
تیم ملی ایران در مسابقات انتخابی جام ملت‌های آسیای ۲۰۰۷ با کسب ۴ پیروزی و ۲ تساوی مقام نخست گروهش را با ۳ امتیاز بالاتر از کره جنوبی کسب کرد. در رقابت‌های مرحلهٔ پایانی جام ملت‌های آسیا (۲۰۰۷)، تیم ملی ایران پس از صدرنشینی در گروه با ۷ امتیاز و بالاتر ایستادن از ازبکستان و چین در مرحلهٔ گروهی، در یک چهارم پایانی با ضربات پنالتی در مقابل کرهٔ جنوبی حذف شد. او مسئولیت ناکامی را بر عهده گرفت و گفت: «در این ناکامی تمام تقصیرها متوجه من است و نباید از بازیکنان انتقاد کرد.»
پیروزی ۸ بر یک مقابل جامائیکا بهترین نتیجه و شکست ۴ بر صفر مقابل مکزیک در بازی دوستانه بدترین نتیجهٔ قلعه‌نویی با تیم ملی ایران بود. او طی دوران مربیگری‌اش در تیم ملی، در ۱۷ بازی ۱۰ برد، ۶ مساوی و ۱ باخت داشت و رکورد ۲٫۱ امتیاز در هر بازی را ثبت کرد.
قلعه‌نویی پس از جدایی از تیم ملی و در انتهای سال ۲۰۰۷، در جمع سه نامزد مقام بهترین مربی سال آسیا معرفی شد که در پایان موفق به کسب این عنوان نشد.
امیر قلعه‌نویی برای دومین بار در تاریخ ۲۱ اسفند ۱۴۰۱ هدایت تیم ملی ایران را بر عهده گرفت. و در جام کافا در بازی اول برابر تیم ملی فوتبال افغانستان ۶ بر ۱ و در بازی دوم برابر تیم ملی فوتبال قرقیزستان با نتیجهٔ ۵ بر ۱ به پیروزی رسید و در بازی فینال در ورزشگاه تاشکند برابر تیم ملی فوتبال ازبکستان با تک گل سردار آزمون به پیروزی ۱–۰ دست یافت و توانست عنوان قهرمانی اولین دورهٔ جام کافا را کسب کند.
وی همچنین تیم ملی ایران را در تاریخ ۲۵مهرماه ۱۴۰۲ قهرمان جان اردن کرد و ایران با شکست اردن و قطر قهرمان این جام شد.
قلعه‌نویی اهل محلهٔ نازی‌آباد تهران است. پدرش نام‌های اردشیر و بابک را برای او و برادرش انتخاب کرد، اما از کودکی امیر صدایش می‌کردند. در هفت‌سالگی پدرش را از دست داد و مجبور به کارگری شد. در نوجوانی شاگرد قنادی بود و تا قبل از پیوستن به استقلال به مدت حدود ۱۰ سال مزرعهٔ کشاورزی خودش را اداره می‌کرد. او پسری به‌نام محمد هوتن و یک دختر به‌نام ثمر دارد.
باشگاه فوتبال تهران (الف)
باشگاه فوتبال السد قطر
باشگاه فوتبال راه‌آهن تهران
باشگاه فوتبال شاهین تهران
نیمه نهایی لیگ قهرمانان آسیا ۲۰۱۳
باشگاه فوتبال سپاهان اصفهان
باشگاه فوتبال تراکتور تبریز
باشگاه فوتبال ذوب‌آهن اصفهان
مسعود شجاعی (زادهٔ ۱۹ خرداد ۱۳۶۳) بازیکن فوتبال اهل ایران است. او بازیکن و کاپیتان پیشین تیم ملی فوتبال ایران بوده‌است.
مسعود شجاعی در نقش بازیکن میانی در پست هافبک بازی می‌کند او فوتبال حرفه‌ای خود را در تیم صنعت نفت آبادان شروع کرد و پس از آن به تیم سایپا انتقال یافت. اولین بازی ملی او مقابل تیم ملی لائوس در مسابقات مقدماتی جام جهانی ۲۰۰۶ بود. او در جام جهانی ۲۰۰۶ عضو تیم ملی ایران بود و در بازی مقابل تیم ملی آنگولا برای تیم ملی به میدان رفت. مسعود شجاعی در جام جهانی ۲۰۱۴ برای تیم ملی ایران در هر سه بازی در ترکیب حضور داشت و برای تیم ملی به میدان رفت. وی در جام جهانی ۲۰۱۸ کاپیتان اول تیم ملی ایران بود و یک بازی مقابل تیم ملی مراکش انجام داد که با پیروزی تیم ملی ما همراه شد. مسعود شجاعی مجموعاً ۵ بازی برای تیم ملی ایران در جام‌های جهانی انجام داده‌است و او به همراه علیرضا جهانبخش و احسان حاج‌صفی بازیکنان ایرانی هستند که در سه جام جهانی مختلف در ترکیب اصلی تیم ملی به میدان رفته‌‌اند که از این بابت در تیم ملی فوتبال ایران رکورد دار هستند. شجاعی در جام ملت‌های آسیا ۲۰۱۱، ۲۰۱۵ و ۲۰۱۹ حضور داشته‌است و جام ملت‌های ۲۰۰۷ را به دلیل مصدومیت نتوانست تیم ملی را همراهی کند. وی از سال ۲۰۰۴ تا سال ۲۰۱۹ به مدت ۱۵ سال به صورت مداوم برای تیم ملی ایران به میدان رفت که مجموعاً در کل دوران بازیگریش ۸۷ بازی ملی در کارنامه دارد و اگر مصدومیت های پیاپی در دوران فوتبالش برایش به وجود نمی‌آمد تعداد بازی‌های ملی اش به مراتب بیشتر از این‌ها می‌بود و به راحتی به باشگاه صدتایی‌های تیم ملی می‌پیوست.
مسعود شجاعی فوتبال را از محلات و مدارس شیراز شروع کرد. او که دو برادر و یک خواهر دارد، سال ۱۳۷۸ در ۱۵ سالگی راهی صنعت نفت آبادان شد. شجاعی ظرف یک سال توجه استعدادیاب‌های سایپا را به خود جلب و سال ۱۳۷۹ به تیم جوانان سایپا پیوست، در حالی که هنوز می‌توانست برای نوجوانان هم بازی کند. مسعود شجاعی تا سال ۱۳۸۱ در سایپا بود و در این سال برای داشتن فرصت بازی در سطح بزرگسالان به صنعت نفت برگشت. سال بعد شجاعی وارد فهرست نارنجی‌ها برای لیگ سوم حرفه‌ای (۸۳–۸۲) شد شجاعی از سایپا به تیم ملی رسید و بعد جام جهانی راهی باشگاه شارجه امارات و آ.ا. ک آتن یونان شد. مسعود شجاعی سابقه عضویت در تیم نساجی مازندران را دارد و معمولاً در نقش بازیکن میانی و هافبک راست به کار گرفته می‌شد.
آ. ا. ک آتن
زنگنه ممکن است به یکی از افراد و مکان‌های زیر باشد:
رحمان رضایی (زادهٔ ۱ اسفند ۱۳۵۳ در نور) بازیکن سابق و مربی فوتبال اهل ایران است. وی عضو تیم ملی فوتبال ایران بود و پس از جام ملت‌های آسیا ۲۰۰۷ از فوتبال ملی خداحافظی کرد. رحمان رضایی در سال ۱۳۹۹ به سمت سرمربیگری تیم فوتبال ذوب آهن در لیگ برتر خلیج فارس منصوب و زمستان همان سال برکنار شد.
رحمان رضایی برای نخستین بار در زمان مربیگری میروسلاو بلاژویچ به تیم ملی ایران دعوت شد.
رضایی پیش از حضور در فوتبال ایتالیا در تیم‌های برق تهران، راه‌آهن و ذوب‌آهن اصفهان حضور داشته است.
رضایی سابقهٔ حضور در سه تیم ایتالیایی (پروجا، مسینا و لیورنو) را دارد.
او به همراه تیم پروجا ۲ فصل در سری آ، به همراه تیم مسینا ۱ فصل در سری بی و ۲ فصل در سری آ و به همراه تیم لیورنو ۲ فصل در سری آ حضور داشته است. وی مجموعاً ۶ فصل در سری آ و ۱ فصل در سری بی حضور داشته است.
رضایی پس از بازگشت از فوتبال ایتالیا، حضور در تیم‌های پرسپولیس، الاهلی قطر، شاهین بوشهر و پیکان را نیز تجربه کرد.
رحمان رضایی در تیر ۱۳۹۱ اعلام کرد که دیگر فوتبال بازی نمی‌کند و به‌دنبال مربیگری است.
وی در شهریور ۱۳۹۲ به عنوان مدیر تیم‌های پایه باشگاه پیکان تهران نیز انتخاب شد.
او از دی ۱۳۹۳ تا بهمن ۱۳۹۳ دستیار علی لطیفی در تیم فوتبال راه‌آهن بود.
رضایی از آذر ۱۳۹۴ تا دی ۱۳۹۵ دستیار امیر قلعه‌نویی در تیم فوتبال تراکتورسازی بود.
وی از بهمن ۱۳۹۶ تا اردیبهشت ۱۳۹۷ به عنوان سرمربی در تیم فوتبال برق جدید فارس فعالیت می‌کرد.
او هم تا چندی پیش سرمربی باشگاه فرهنگی ورزشی ذوب آهن اصفهان بود.
زَنگِنه شهری کوچک از توابع بخش زند
شهرستان ملایر در استان همدان است. همچنین این شهر مرکز بخش زند می‌باشد.
زنگنه در جنوب شرقی ملایر قرار دارد. قرارگرفتن زنگنه در محور مواصلاتی ملایر - تهران از عوامل اصلی رونق و شکوفایی آن است. جالب توجه این که مقدار چشمگیری از سوغات ملایر مانند شیرۀ انگور و کشمش و گردو محصول این شهر است.
در اطراف زنگنه معدن قدیمی سرمک (آهنگران) قرار دارد که بیش از ۶۰ سال است که از آن بهره‌برداری می‌شود؛ همچنین شرکت کیان کرد که تولیدکننده الیاف صنعتی می‌باشد پیرامون این شهر قرار گرفته‌است از مناظر دیدنیِ زنگنه می‌توان به قلعۀ ارباب، دو درّۀ سماق و زرشک، امام‌زاده و نیز باغات زیبا و دل‌انگیز گردو، آلبالو، گیلاس و انگور اشاره کرد.مردم این دیار عموما لر می می باشند
جمعیت شهر زنگنه براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۹۱۲ نفر (۲۴۰ خانوار) بوده‌است.
فاصلۀ این شهر با شهر ملایر تقریباً ۲۵ کیلومتر است. شهر زنگنه با روستاهای زنگنۀ سُفلی، کِساوند، احمد روغنی، سیاچُقا و پری همسایه است.
گیلاس، گردو، آلبالو، گردو و شیره انگور از مهم‌ترین محصولات این شهر به شمار می‌آید.
کوری وضعیتی‌ست که بیمار در آن ادراک بینایی ندارد.
کوری همچنین ممکن است در یکی از معناهای زیر به‌کار رفته باشد:
سووشون () نخستین رمانِ سیمین دانشور نویسندهٔ ایرانی است که سال ۱۳۴۸ منتشر شد. داستان "سووشون" در شیراز و در سال‌های پایانی جنگ جهانی دوم رخ می‌دهد و فضای اجتماعی سال‌های ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۵ را ترسیم می‌کند. به عقیدهٔ بعضی از منتقدان، برخی از وقایع تاریخی دههٔ ۱۳۳۰ مانند کودتای ۲۸ مرداد نیز در روند رمان انعکاس داشته‌است؛ چنان‌که یکی از شخصیت‌های محوری داستان در روز ۲۹ مرداد کشته می‌شود. علت نام‌گذاری این کتاب، نیز تشابه سرانجامِ یکی از شخصیت‌های داستان با سرنوشت سیاوش، قهرمان اسطوره‌ای ایران باستان است. "سووشون" یا "سیاووشان" برگرفته از عنوان مراسم سوگواری برای سیاوش است. این کتاب نخستین بار در تیرماه سال ۱۳۴۸ منتشر شد و تا سال ۱۳۹۳ به چاپ نوزدهم رسید. این کتاب یکی از پرمخاطب‌ترین رمان‌های فارسی در ایران است و برآورد می‌شود تا سال ۱۳۹۵ بیش از پانصد هزار نسخه از آن به فروش رسیده باشد. "سووشون"، علاوه بر این، به زبان‌های مختلف دنیا از جمله انگلیسی، فرانسوی، ایتالیایی، ژاپنی و چینی نیز ترجمه شده‌است. نمایش "سووشون" با اقتباس از این رمان، در سال ۱۳۷۹ و ۱۳۸۰ در تهران به روی صحنه رفته‌است.
داستان "سووشون" با زبانی ساده، روان و بدون پستی و بلندی آغاز می‌شود و نویسنده از هرگونه تزئین و تذهیب واژگان پرهیز می‌کند. مخاطب در صفحات اولیهٔ کتاب، به درونمایهٔ اصلی رمان پی می‌برد و برای آنچه قرار است بعداً با آن مواجه شود، پیش‌آگاهی پیدا می‌کند که مصداقی است از آنچه در ادبیات فارسی به آن، آرایه ادبی براعت استهلال می‌گویند. در برخی از قسمت‌ها، این رمان که از زاویهٔ دید بیرونی به شیوهٔ دانای کل محدود به ذهن زری، شخصیت محوری زن داستان روایت می‌شود، از مسیر اصلی خارج می‌شود تا بتواند اطلاعات خواننده در مورد موضوع اصلی داستان را تکمیل کند. در این قسمت‌ها، نویسنده تمهیدی برای جلوگیری از ملال خواننده اندیشیده و به گمان هوشنگ گلشیری، نویسنده و منتقد معاصر، در این امر تاحدودی موفق بوده‌است. یکی دیگر از ویژگی‌های "سووشون"، استفاده از واژگان و اصطلاحات شیرازی است. بسیاری از شخصیت‌های اصلی و فرعی "سووشون" از شخصیت‌های واقعی الهام گرفته شده و با در هم آمیزی تخیل به شخصیتی متفاوت تبدیل شده‌اند. شخصیت زری شبیه به سیمین دانشور و شخصیت یوسف شبیه به جلال آل احمد است. شخصیت‌های دیگر مانند دکتر عبدالله‌خان، خانم مسیحادم، مک ماهون، بی‌بی همدم و ملک‌سهراب هم از شخصیت‌های واقعی الهام گرفته شده‌اند.
"سووشون" هم وجه واقع‌گرا و هم وجه نمادگرا و درواقع، ساختاری دو لایه دارد؛ یکی لایهٔ روایی یا داستانی و دیگری لایهٔ رمزی یا تمثیلی. لایهٔ روایی آن، داستانی جذاب در محیط اجتماعی ایران است که در آن از مظاهر فرهنگ و تمدن ایرانی و بیانی شاعرانه استفاده شده‌است. در لایهٔ زیرین، به برخی از شخصیت‌ها و اشیا کارکرد رمزی داده شده‌است. البته سرنخ‌هایی نیز برای کشف این تمثیل‌ها وجود دارد و مخاطب می‌تواند ارتباط آن را قهرمان‌های مذهبی یا ملی مانند حسین بن علی، سیاوش و یحیا پیدا کنند. دانشور در تمام داستان بر نقش فرهنگ و اختلاف فرهنگی انگلیسی‌ها و ایرانی‌ها اشاره می‌کند و به‌صورت غیرمستقیم می‌گوید که هر کس سرانجام به اصل و ریشهٔ خود بازمی‌گردد. "سووشون" پایداری در برابر اشغالگر و شهادت در این راه را در درجه‌ای والاتر از مذهب، عشق، علایق شخصی و خانواده می‌ستاید. اگرچه این راه با کشته‌شدن شخصیت محوری داستان ناکام می‌ماند، اما نویسنده در پی انتقال این مفهوم است که نسل یا نسل‌های آینده موفق به ادامهٔ راه ظلم‌ستیزان و روشنفکران خواهند شد. اشارهٔ نویسنده، به تفکرات و احساسات ضداستعماری و غرب‌ستیزانه‌ای است که می‌توان اثر و دامنهٔ آن را در دهه‌های بعد در شکل‌گیری انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ مشاهده نمود.
دانشور با توجه به تجربهٔ زنانهٔ خود، در آفرینش شخصیت‌های زن موفق بوده‌است. این رمان چشم‌اندازی از آیندهٔ زنان و نقشی که آن‌ها در تحولات اجتماعی ایفا می‌کنند، ترسیم می‌کند؛ چنان‌که شخصیت محوری زن اگرچه در طول داستان، رفتارهای مردسالارانه را می‌پذیرد اما در نهایت از یک شخصیت محافظه‌کار، به یک کنشگر اجتماعی مبدل می‌شود.
ایران در جریان جنگ جهانی دوم اعلام بی‌طرفی کرد. اما نیروهای متفقین به بهانهٔ حضور کارشناسان آلمانی در ایران، بی‌طرفی ایران را نقض کردند و در شهریور ۱۳۲۰ با ورود به خاک ایران از شمال و جنوب، آن را اشغال نمودند. رضا شاه پهلوی در جریان این واقعه مجبور شد از سمت خود کناره‌گیری کند و سلطنت را به فرزندش محمدرضا بسپارد. در دوران سلطنت رضا شاه، قدرت سیاسی ایران در دست شخص شاه بود. اما با سقوط وی، قدرت سیاسی بین پنج مرکز قدرت یعنی دربار، مجلس، کابینه، سفارتخانه‌های خارجی و مردم تقسیم و باعث بروز بی‌ثباتی در کشور شد. این بی‌ثباتی‌ها به مدت سیزده سال (تا کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲) ادامه داشت. در این دوران، ایران از یک آشوب اجتماعی به آشوب اجتماعی دیگر و از یک بحران سیاسی به بحران سیاسی دیگر دچار می‌شد. در این دوران تضاد طبقاتی در شهرها تشدید شد؛ جامعه از دو طبقهٔ اجتماعی تشکیل شده بود که یکی بسیار ثروتمند و قدرتمند و دیگری بسیار فقیر و فاقد قدرت بود. در بیشتر نواحی ایران رقابت‌های قومی در بین اقوام همجوار در جریان بود و سران عشایر با اسلحه‌هایی که از قبل پنهان کرده یا از طریق خلع سلاح مراکز نظامی یا قاچاق به دست آورده بودند، برای اعادهٔ اقتدار و بازپس‌گیری املاک مصادره‌شدهٔ خود دست‌به‌کار شدند و دست به نبردهای خونینی با دولت مرکزی زدند. دولت گاهی برای ایجاد موازنهٔ قدرت و تضعیف این شورش‌ها و ایجاد آرامش موقتی، عشیره‌های مختلف را علیه یکدیگر تحریک می‌کرد. در شهرهای مختلف ایران درگیری‌های مذهبی اوج گرفته بود. در مناطقی از ایران به خصوص کردستان، خوزستان و آذربایجان، حرکت‌های استقلال‌طلبانه برای تشکیل جمهوری‌های کوچک‌تر شکل گرفت. از سال ۱۳۲۰ نشانه‌های کمبود غلات در کشور ظهور کرد و باعث بروز شورش‌هایی در کرمانشاه (آبان ۱۳۲۰)، داراب (آذر ۱۳۲۰)، رشت (تیر ۱۳۲۱)، بروجرد (مرداد ۱۳۲۱) و برخی از شهرهای دیگر کشور شد. کمبود غله، بروز قحطی نان، افزایش تورم و شیوع بیماری تیفوس را در پی داشت. نیروهای متفقین غلات را خریداری می‌کردند و علاوه بر مصرف سربازان خود در کشور، مقدار زیادی را نیز از کشور خارج می‌نموند. نیروهای نظامی روسیه ارسال گندم و برنج از تبریز و گیلان به مناطق مرکزی کشور را ممنوع کرده بودند و آرد در مناطق مرکزی ایران کمیاب شده بود. ترفندهای دولت برای واردات گندم از هند نیز نهایتاً به بن‌بست رسید. دولت قادر به تأمین آرد مورد نیاز نانوایی‌ها نبود و در سطح شهرها درگیری‌هایی بین مردم و نانوایان پیش می‌آمد که دولت مجبور شد آرد و نان را جیره‌بندی کند. مجلس نیز برای مبارزه با احتکار غلات قوانینی به تصویب رساند، هرچند که اجرای این قوانین قدرت اجرایی لازم را نداشت. کمبود غله و مواد غذایی در شیراز نیز شدید بود؛ چنان‌که مردم تا چند روز بدون نان می‌ماندند. کشت محصول نسبت به سال‌های قبل از آن ۴۰ درصد کاهش پیدا کرد و انگلیسی‌ها محموله‌های غله را با زور و فشار بر مردم توقیف می‌کردند.
سال‌های مشروطه، دوران شیفتگی نسبت به جریان روشنفکری غرب بود و این جریان تا دههٔ ۱۳۲۰ خورشیدی، با رواج گرایش‌های جهان‌وطنی ادامه داشت. اما از سال ۱۳۴۰ مرحلهٔ به‌خودآمدن روشنفکران و تلاش برای اعتلای فرهنگی و مقاومت در برابر سیاست‌های غرب‌گرایانهٔ حاکمیت آغاز شد. حسن میرعابدینی ادبیات ایران در سال‌های ۱۳۴۲ تا ۱۳۵۷ را «ادبیات بیداری» و «برقراری ارتباط هوشیارانه با واقعیت و تاریخ» قلمداد می‌کند. نویسندگان با آگاهی از وضعیت ناخوشایند جامعه، «اعتراض» را به عنوان دستمایه آثار خود قرار دادند و به جنبه‌هایی از تاریخ پرداختند که تفسیرهای رسمی و حاکمیتی خواهان فراموشی آن‌ها بود. شکوفایی ادبیات در این دوران از یک سو ناشی از دگرگونی‌های اجتماعی و رشد فکری روشنفکران و از سوی دیگر تأثیرپذیرفته از بسته شدن فضای سیاسی و اجتماعی توسط حاکمیت بود.
آثار ادبی خلق‌شده در دوران پیش از انقلاب ۱۳۵۷، تحت تأثیر موج غالب ادبیات متعهد قرار داشت. در این دوران رهبری ادبیات داستانی با نویسندگانی بود که به سیاست‌های چپ گرایش داشتند. از آن جمله می‌توان به صادق چوبک، صمد بهرنگی، جلال آل احمد، احمد محمود و دیگران اشاره کرد. حتی آثار نویسندگان زن نیز رنگ و بوی ادبیات متعهد و ایدئولوژی چپ داشت و اگز مسائل زنان و فمنیسم در آن مطرح می‌شد، با رعایت پارامترهای مردسالارانهٔ جنبش ادبی متعهد بود. این نزدیکی نوشته‌های زنان با جنبش ادبی غالب را در نوشته‌های سه نویسندهٔ برجستهٔ زن پیش از انقلاب؛ یعنی فروغ فرخزاد، سیمین دانشور و سیمین بهبهانی می‌توان ملاحظه کرد.
سیمین دانشور، (۸ اردیبهشت ۱۳۰۰ – ۱۸ اسفند ۱۳۹۰ خورشیدی) در هنگام جنگ جهانی دوم در دانشگاه تهران دانشجو بود. او که در سال ۱۳۲۰ به عنوان «معاون ادارهٔ تبلیغات خارجی» با رادیو ایران همکاری داشت، به واسطهٔ شغلش با خبرنگاران جنگی که به ایران آمده‌بودند، آشنا شد و در جریان اخبار جنگ قرار گرفت. او در سال ۱۳۲۱ به زادگاه خود شیراز سفر کرد؛ در شرایطی که این شهر در اشغال نظامیان انگلیسی بود و در سراسر شهر سربازان هندی، ایرلندی و اسکاتلندی به‌چشم می‌خوردند. پدر سیمین دانشور از پزشکان مشهور شیراز بود و سیمین به همراه او در مهمانی‌های سطح بالای شهر شرکت می‌کرد. در این مهمانی‌ها، سیمین از فرصت برای گفتگو با افسران نظامی انگلیسی استفاده می‌کرد. علاوه بر این، به واسطه شغل پدر، به محل اتراق ایل قشقایی نیز زیاد رفت‌وآمد می‌کردند. او تعزیه سووشون را نیز که عشایر در موقع ییلاق–قشلاق اجرا می‌کردند، در همان ایام از نزدیک مشاهده کرد. طرح اولیه "سووشون" و بسیاری از شخصیت‌های آن در همان دوران در ذهن نویسنده شکل گرفت؛ هرچند تا مدت‌ها فرصتی برای نگارش آن پیدا نکرد و این طرح به گفتهٔ خودِ نویسنده تا مدت‌ها بر ذهن او سنگینی می‌کرده‌است. او دست کم تا سال ۱۳۳۱ که به برای تحصیل در دانشگاه هاروارد به آمریکا رفت، نگارش کتاب را شروع نکرده‌بود.
سیمین در سال ۱۳۲۹ با جلال آل‌احمد، نویسنده و روشنفکر ایرانی ازدواج کرد و چنان‌که هوشنگ گلشیری می‌گوید، تأثیر فکری جلال و آثار او نیز در این نگارش این کتاب مشهود است.
عنوان کتاب از "سووشون" یا "سیاووشان" یا "سوگ سیاوش" برگرفته شده که عنوان مراسمی است که از پیش از اسلام در سوگواری برای سیاوش، قهرمان افسانه‌ای ایران باستان برگزار می‌شده‌است. سیاوش به صورتی غریبانه کشته شد و از خونِ برزمین‌ریختهٔ او، گیاهی رویید. علت نام‌گذاری این کتاب، شباهت سرنوشت یکی از شخصیت‌های داستان با سرنوشت سیاوش و رشد گیاه از خون سیاوش استعاره‌ای است از بیداری و قیام مردم در برابر ظلم و ستم.
شواهد تاریخی نشان می‌دهد که برگزاری مراسم سوگ سیاوش از قبل از اسلام به ویژه در آسیای مرکزی رایج بوده و در دوران پس از اسلام نیز ادامه داشته‌است. به‌طور خاص، عشایر استان فارس نیز این مراسم را برگزار می‌کردند. دانشور در بخشی از کتاب، چند و چون این مراسم را از زبان یک زن ایلیاتی نقل می‌کند که رنگ و بوی اسلامی می‌گیرد و با مراسم عزاداری عاشورا در هم آمیخته می‌شود.
این کتاب نخستین بار در سال ۱۳۴۸ منتشر شد و در خرداد و دی سال ۱۳۴۹ به چاپ دوم و سوم رسید. این کتاب تا سال ۱۳۵۷ جمعاً نه بار چاپ شد. نخستین تجدید چاپ این کتاب پس از پیروزی انقلاب در ایران، چاپ دهم کتاب در سال ۱۳۶۰ است. این کتاب بعداً در سال‌های ۱۳۶۳، ۱۳۶۸ و ۱۳۷۱ نیز تجدید چاپ شد. نوزدهمین چاپ از کتاب "سووشون" در سال ۱۳۹۲ منتشر و در بیست و هفتمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در سال ۱۳۹۳ عرضه شد.
بنا به گفتهٔ نویسنده، ۶۰ صفحه از این کتاب در زمان انتشار سانسور شد و نویسنده به‌ناچار بخشی از داستان را تغییر داد. در چاپ‌های بعد از انقلاب هم از آنجا که کتاب چندین و چند بار تجدید چاپ شده بود، نویسنده چاپ اصل داستان را صلاح ندانست.
این کتاب به زبان‌های مختلفی (به گزارش خبرگزاری ایسنا در سال ۱۳۹۱ هفده زبان) ترجمه شده‌است که از جمله می‌توان به ترجمهٔ روسی در سال ۱۹۷۵ با عنوان "مرگ به‌خاطر زندگی"، ترجمهٔ آلمانی در سال ۱۹۹۷ با عنوان "درام غم‌انگیز-سووشون" و ترجمهٔ اسپانیایی در سال ۲۰۰۵ با عنوان "سووشون" با ترجمهٔ خواکین رودریگز بارگاس اشاره کرد. این رمان همچنین به زبان‌های فرانسوی، ژاپنی، چینی و ترکی نیز ترجمه شده‌است. ترجمهٔ انگلیسی این کتاب با عنوان "سووشون: رمانی دربارهٔ ایران مدرن" در سال ۱۹۹۰ میلادی با ترجمهٔ محمدرضا قانون‌پرور و مقدمهٔ برایان سپونر، در شهر واشینگتن در آمریکا به چاپ رسید. مترجم در پایان این کتاب، در ۹ صفحه اصطلاحات به‌کار رفته در این رمان را توضیح داده و علاوه بر این، هرجا که فرصتی دست داده، تلاش کرده‌است که مخاطب را با مشخصات فرهنگی و بوم‌شناختی ایران آشنا کند که می‌توان آن را علت انتخاب عنوان فرعیِ «"رمانی در مورد ایران مدرن"» در ترجمهٔ انگلیسی کتاب نیز دانست. همچنین ترجمهٔ انگلیسی دیگری از این کتاب با عنوان "یک مرثیه ایرانی" توسط رکسانه زند در سال ۱۹۹۳ در انگلستان به چاپ رسیده‌است. ترجمه ایتالیایی این کتاب نیز توسط آنا وانزن صورت گرفته و انتشارات بریوسکی در سال ۲۰۱۸ آن را با عنوان "سووشون، یک داستان ایرانی" به چاپ رسانده‌است.
سیمین دانشور در سال ۱۳۸۵ در مصاحبه‌ای با مجله گوهران، با نقل خاطره‌ای از سید موسی صدر گفت: «"سووشون" رو او به عربی ترجمه کرد. آورده بود برامون.» بر همین اساس، بعضی از منابع از ترجمهٔ عربی این کتاب به قلم سید موسی صدر خبر داده‌اند. با این حال حورا صدر، دختر وی از وجود چنین ترجمه‌ای اظهار بی‌اطلاعی کرده‌است.