moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
مولایت یا پُرسِلانیت یک کانی رسی کمیاب با ترکیب 3AlO.2SiO است.Mullite، ویکی‌پدیای انگلیسی فاز مولایت به صورت مصنوعی در دماهای بالاتر از ۹۵۰ درجه سانتی‌گراد از کانی‌های رس ایجاد می‌شود.
این فاز به واسطه برخورداری از دمای ذوب بالا (حدود ۱۸۴۰ درجه سانتی‌گراد) از ترکیبات بسیار مهم در دیرگدازهای آلومینوسیلیکاتی محسوب می‌شود. مقدار زیاد مولایت در یک فرآورده دیرگداز باعث افزایش مقاومت در برابر حرارت می‌شود.شوله، ۱۳۷۸، ص ۲۰۴ به منظور بهبود مقاومت مکانیکی پایین مولایت و بهبود مقاومت آن به شوک حرارتی در دیرگدازها، از کامپوزیت کوردریت-مولایت بیشتر استفاده می‌شود.Ibrahim & others, "Cordierite-mullite refractories"
واژه مولایت از نام جزیره مول در سواحل اسکاتلند گرفته شده‌است که اولین رسوبات نادر طبیعی مولایت در آنجا یافت شده‌اند.Bowen & Greig
ساختار بلوری مولایت، اورترومبیک با گروه فضایی Pbam و ابعاد سلول واحد آن با ترکیب استوکیومتری، a=0.7540، b=0.7680 و c=0.2885 nm است.Angel and Prewitt, 1986
برای رسیدن به ژل مولایت با استفاده از روش‌های شیمیایی و مکانیکی به دمای ۲۵۰۰ درجه سانتیگراد نیاز است.
با آسیاب کردن پودر مولایت و با حرارت دادن در دمای ۱۲۰۰ درجه سانتیگراد نیز می‌توان نانوپودر مولایت تولید کرد.خبرگزاری مهر، نانوذرات مولایت برای ساخت ...
نانوذرات مولایت به خاطر مقاومت بالا در برابر شوک حرارتی می‌تواند در ساخت کوره‌ها استفاده شود.
این نانوذرات به دلیل داشتن خواص مغناطیسی، عایق حرارتی و رسانایی بودن در ساخت قطعات رایانه نیز به کار می‌رود.
خِرَدِ جاویدان یا حِکمَتِ خالِده اصطلاحی در عرفان و فلسفه است که نخستین بار در غرب، آن را اگوستینوس استویکوس در سال ۱۵۴۰ به کار برد و آن را لایب‌نیتس در نامه‌ای که در سال ۱۷۱۵ نوشت بر سر زبان‌ها انداخت.
در آن نامه، لایب‌نیتس نوشت که وقتی سخن از دریابی حقیقت در نوشته‌های فیلسوفان یونان باستان و تفکیک نور از ظلمت می‌آورده، به خرد جاویدان علاقه‌مند بوده‌است. اما مدت‌ها واقعیت خرد جاویدان تحت‌الشعاع جریان رایج‌تر فلسفه غیردینی غرب که مبتنی بر نظریه تکامل تدریجی تفکر بشری و نزدیکی به حقیقت است، قرارگرفت.
فقط در طی این قرن است که به برکت کشف مجدد سنت در غرب و شواهد حضور یک حقیقت فراطبیعی جاویدان و جهانی در بطن سنت‌های معتبر دینی، مفهوم کلیدی خرد جاویدان بار دیگر مطرح شد.خرد جاویدان، همان سنت مقدس در دین هندو و حکمت لدنیه در اسلام است. در واقع خرد جاویدان، غیر از معنایی که فیلسوفان اروپایی پس از قرون وسطا از آن می‌فهمیده‌اند، در نوشته‌های رنه گنون، آننده کوماراسوامی، فریتیوف شوئون، تیتوس بورکهارت، مارتین لینگز، ویلیام استودارت و سید حسین نصر معنای اصیل خود را یافته‌است.
شووان بیان می‌کند که حکمت خالده فلسفه به معنای متعارف آن نیست بلکه علمی است که دارای ویژگی‌هایی نظیر خطاناپذیری،تغییرناپذیری و فطری بودن است.روش این حکمت بر اساس عقل شهودی است که عام تر و جامع تر از عقل استدلالی است و آن را در بر می‌گیرد.
از نگاه حکمت خالده معرفت تفسیری خاص دارد. معرفت در این نگاه صرفاً متعلق به موجودی عالی و برتر است و تنها موجودی که در مرتبه عالی تر قرار دارد می‌تواند موجودات مرتبه فروتر را بشناسد.تنها ابزار شناسایی در این نوع حکمت عقل شهودی شناخته می‌شود که بالاترین ابزار است.با کمک گرفتن از عقل شهودی حکیم در حکمت خالده می‌تواند هستی را آن چنان‌که هست بشناسد.می توان گفت که از این حیث که عقل استدلالی نمی‌تواند اشیا و ماهیت آن‌ها را آن گونه که هست بشناسند حکمت خالده با معرفت‌شناسی کانت قرابت پیدا می‌کند ولی از این حیث افتراق دارند که کانت منکر هر گونه عقل نظری غیر استدلالی است در حالیکه حکمت خالده معرفت‌شناسی را مبتنی بر عقل شهودی می‌داند که غیر از عقل نظری است.معرفت جاودان، زندگی‌نامه و فهرست آثار دکتر سید حسین نصر،ترجمه سید رضا ملیح،اهتمام سید حسن حسینی،ج اول،مقاله فلسفه اسلامی و مباحث فلسفی،ص20،ج سوم 1386ش
جزیرهٔ مول (اسکاتلندی: Eilean Muile، انگلیسی: Isle of Mull) جزیره‌ای است نزدیک به کرانه‌های غربی اسکاتلند.
جزیره مول بزرگ‌ترین جزیره از مجمع‌الجزایر هبریدز داخلی است.
مول چهارمین جزیرهٔ بزرگ اسکاتلند و هم‌چنین چهارمین جزیرهٔ بزرگ پیرامون بریتانیا است.
Haswell-Smith, Hamish (2004). The Scottish Islands. Edinburgh: Canongate. .
هویت جنسی برداشت یک شخص از تمایل جنسی یا عاطفی خود نسبت به دیگران است. "هویت جنسی" همچنین ممکن است به معنای هویت گرایش جنسی نیز استفاده شود، که به این معناست که فرد از نظر گرایش جنسی خود را متعلق به کدام دسته می‌پندارد. هویت جنسی و رفتار جنسی ارتباط تنگاتنگی با گرایش جنسی دارند، ولی از هم متمایز هستند. هویت جنسی به معنای تصور شخص از تمایلات جنسی خودش است. رفتار جنسی به این می‌پردازد که شخص در زندگی واقعی با کدام جنسیت/جنسیت‌ها رابطهٔ جنسی برقرار می‌کند. گرایش جنسی نمایان‌گر تمایل جنسی یا عاطفی به شخص یا اشخاصی از جنس یا جنسیت موافق یا مخالف یا هر دو است.
در زمان‌های گذشته تشکیل هویت جنسی را روندی که تنها در اقلیت‌های جنسی رخ می‌دهد تصور می‌کردند، در حالی که مدل‌های توضیحی مدرن، آن را روندی بسیار جامع‌تر می‌دانند و تلاش می‌کنند هویت جنسی را از چشم‌انداز دیگر نظریه‌های هویتی بزرگ تعریف نمایند.
هویت جنسی بخشی از هویت شخص تعریف شده است که بازتاب‌دهندهٔ درک شخصی او نسبت به امیال جنسی‌اش است. برای ایجاد ساختاری عظیم‌تر و چندبعدی از هویت کلی شخص، به‌هم‌پیوستن هویت جنسی با دیگر اجزای تشکیل‌دهندهٔ آن (مانند اخلاقیات، دین، قومیت، یا شغل) ضروری است.
هویت جنسی می‌تواند در طول زندگی شخص دستخوش تغییر شود و لزوماً با جنسیت زیست‌شناختی، رفتار جنسی، یا گرایش جنسی واقعی شخص مطابق نیست. به عنوان مثال، یک شخص همجنس‌گرا یا دوجنس‌گرا که در منطقه‌ای که همجنس‌گراستیز است یا حقوق دگرباشان در آن رعایت نمی‌شود زندگی می‌کند، ممکن است از نظر هویتی خود را همجنس‌گرا یا دوجنس‌گرا نداند. در مطالعه‌ای که در سال ۱۹۹۰ توسط "انجمن اجتماعی جنسیت" انجام شد، تنها ۱۶٪ از زنان و ۳۶٪ از مردانی که دارای میل جنسی به همجنس خود بودند هویت همجنس‌گرایانه یا دوجنس‌گرایانه داشتند.
هویت جنسی بیش از آنکه تحت‌تاثیر گرایش جنسی باشد، با رفتار جنسی ارتباط دارد. همان مطالعه نشان داد که ۹۶٪ از زنان و ۸۷٪ از مردانی که هویتی همجنس‌گرایانه یا دوجنس‌گرایانه داشتند، با فرد همجنس رابطهٔ جنسی برقرار کرده بودند. در حالی که در میان کسانی که تنها میل جنسی به همجنس داشتند و از نظر هویتی خود را همجنس‌گرا نمی‌دانستند این عدد به ۳۲٪ در میان زنان و ۴۳٪ در میان مردان کاهش یافت. نتیجه‌گیری سازمان این‌گونه بود که: «اینکه شخصی هویت فردی خود را به عنوان یک همجنس‌گرا تعریف نماید، نیازمند روندی پیچیده از نظر روانی و اجتماعی است که در جامعهٔ کنونی [آمریکا]، تنها با گذشت زمان و آن‌هم پس از مقدار زیادی درگیری شخصی و تردید در خواسته‌های خود (و همچنین تحمل فشارهای جامعه) حاصل می‌شود.»
جنسیتِ برچسب نخورده در ارتباط با افرادی استفاده می‌شود که مایل به برچسب‌زدن به هویت جنسی خود نیستند. این نوع هویت‌سازی ممکن است به دلایل مختلفی انجام شود: عدم اطمینان فرد از امیال جنسی‌اش، یا سرباززدن فرد از پذیرش یک برچسب جنسی خاص به‌این‌دلیل که علاقه ندارند خود را زیر سلطهٔ یک برچسب مقید سازند و ترجیح می‌دهند به‌جای‌این‌که با ساخت هویت جنسی، خود را در بند تمایل به جنس مخالف، همجنس، یا هر دو سازند و احساس اجبار کنند، در بیان میل جنسی خود آزاد باشند. یکی از دلایل دیگری که اشخاص خود را «برچسب نخورده» معرفی می‌کنند بی‌میلی آن‌ها به پذیرش خود به عنوان یک اقلیت جنسی (همجنس‌گرا یا دوجنس‌گرا) است. از آنجا که معرفی خود به عنوان «برچسب‌نخورده» تصمیمی عامدانه برای عدم اتخاذ هویت جنسی است، با دوجنس‌گرایی یا هر هویت جنسی دیگری تفاوت دارد. اشخاص برچسب‌نخورده بیش از دیگران جنسیت را تغییرپذیر و سیال می‌دانند و معمولاً تمرکز میل جنسی در آنان روی فرد، و نه جنسیت اوست.
در بعضی از زنانی که خود را برچسب‌نخورده می‌نامند، علت این کار عدم اطمینان یا ناتوانی آن‌ها در انتخاب نوع روابطی است که مایلند در آینده داشته باشند؛ بنابراین خودداری از برچسب‌های جنسی، می‌تواند مجالی برای شخص مهیا سازد که امیال جنسی واقعی خود را به طور بهتری بشناسد، زیرا دیگر هویت جنسی با القای اینکه باید جذب چه کسی شود یا چه جنسیتی را بپسندد او را تحت فشار قرار نمی‌دهد.
بیشتر مطالعات انجام شده بر شکل‌گیری هویت جنسی، بر روند شکل‌گیری هویت جنسی در میان اشخاصی که به همجنس تمایل دارند تمرکز داشته است. بسیاری از افراد علاقمند به همجنس، در مقطعی از زندگی خود آشکارسازی می‌کنند. روند آشکارسازی به سه مرحلهٔ کلی تقسیم می‌شود. اولین مرحله، «شناخت خود» است و به این معناست که شخص متوجه می‌شود که از نظر جنسی و عاطفی به افراد همجنس تمایل دارد. این مرحله را گاهی "آشکارسازی درونی" نیز می‌نامند و ممکن است در کودکی یا بلوغ رخ دهد، هر چند در بعضی اشخاص بسیار دیرتر و در چهل سالگی یا حتی بعد از آن ایجاد می‌شود. مرحلهٔ دوم شامل این تصمیم می‌شود که شخص گرایش خود را برای دیگران آشکار سازد یا به عبارت دیگر نزد خانواده، دوستان، و/یا همکاران آشکارسازی کند. مرحلهٔ سوم نیز زندگی آشکار به عنوان یک شخص دگرباش در جامعه است. در جامعهٔ امروزی ایالات متحده، اشخاص معمولاً در دوران دبیرستان یا کالج آشکارسازی می‌کنند و در این سن، ممکن است این افراد علیرغم نیاز به کمک دیگران، از درخواست کمک خودداری کنند، خصوصاً اگر گرایش جنسی آن‌ها در جامعه پذیرفته نشده باشد. گاهی این اشخاص گرایش خود را حتی با خانواده نیز در میان نمی‌گذارند.
شکل‌گیری هویت جنسی همجنس‌گرایانه یا دوجنس‌گرایانه روندی پیچیده و گاهی دشوار است. برخلاف دیگر اقلیت‌های جامعه (مثلاً اقلیت‌های قومی یا نژادی)، بیشتر اشخاص همجنس‌گرا یا دوجنس‌گرا میان افرادی رشد می‌کنند که همنوع‌شان نیستند و بنابراین قادر نیستند از آن‌ها دربارهٔ هویت خود بیاموزند و مورد تصدیق یا حمایت هویتی قرار گیرند. اتفاقاً، بسیاری از اشخاص همجنس‌گرا یا دوجنس‌گرا در جوامعی رشد می‌کنند که نسبت به همجنس‌گرایی یا بی اطلاعند یا رفتاری خصمانه دارند.
بعضی اشخاص که تمایلات جنسی‌ای خلاف میل خود دارند ممکن است تصمیم بگیرند که عامدانه هویتی برخلاف میل جنسی درونی خود بسازند. این امر سبب می‌شود که هویت گرایش جنسی شخص با گرایش جنسی واقعی او در تضاد باشد. هویت گرایش جنسی (و نه گرایش جنسی او) ممکن است تحت‌تاثیر روان‌درمانی، انجمن‌های حمایتی، و رخدادهای متفاوت زندگی، دستخوش تغییر شود. شخصی که گرایش‌های همجنس‌گرایانه دارد ممکن است به روش‌های مختلفی برای خود هویت‌سازی کند. این شخص ممکن است هویت خود را به عنوان یک همجنس‌گرا بپذیرد، خود را یک دگرجنس‌گرا بپندارد، هویت همجنس‌گرایانهٔ خود را پس بزند و خود را یک همجنس‌گرای سابق به حساب بیاورد، یا به کل از ساختن هویت جنسی برای خود خودداری کند. در دستورالعمل‌های حال حاضر مشاوره برای اشخاصی که تمایل جنسی به همجنس داشته ولی از نظر هویتی دچار سردرگمی و خود درگیری هستند، چنین توصیه می‌شود که توسط مشاور مورد درک و حمایت قرار گیرند و روندهایی مانند کنار آمدن با واقعیت، و جستجو و رشد هویتی برای ایشان تسهیل گردد، بدون اینکه هویت گرایش جنسی خاصی مستقیماً به او القا شود.
الگوهای بسیاری پیشنهاد شده‌اند که آشکارسازی را روندی در شکل‌گیری هویت جنسی همجنس‌گرایانه محسوب می‌کنند. این مدل‌های قدیمی، شکل‌گیری هویت جنسی را روندی که تنها در اقلیت‌های جنسی رخ می‌دهد به حساب می‌آوردند. با این حال، این‌گونه نیست که تمام افراد دگرباش از چنین الگویی پیروی کنند. به عنوان مثال، همان‌طور که جوانان دگرجنس‌گرا در سنین بلوغ به تمایل خود به جنس مخالف پی می‌برند و هیچ احساس تفاوت، ننگ، یا شرم نمی‌کنند، بعضی نوجوانان دگرباش نیز در همان سن متوجه میل به همجنس یا هویت جنسیتی خود شده و بدون اینکه جنسیت فرد مورد علاقه احساساتی منفی در آنها ایجاد کند این احساس را می‌پذیرند. الگوهای امروزی‌تر هویت جنسی این روند را فراگیرتر و همه‌گیرتر می‌پندارند. الگوهای کنونی شکل‌گیری هویت جنسی سعی در گنجاندن آن در دیگر مدل‌های شکل‌گیری هویت، مانند وضعیت‌های خودشناسی مارسیاMarcia’s ego-identity statuses دارند.
الگوی هویتی کسCass Identity Model که توسط ویویان کس ایجاد شد، شش مرحلهٔ جداگانه را در کسانی که با موفقیت آشکارسازی می‌کنند تعریف می‌کند: ۱) سردرگمی هویتی، ۲) مقایسهٔ هویت، ۳) تحمل هویت، ۴) پذیرش هویت، ۵) افتخار به هویت، ۶) یکپارچه‌سازی هویتی. الگوی فسینجر در شکل‌گیری هویت همجنس‌گرایانFassinger's model of gay and lesbian identity development چهار مرحله را در سطوح فردی و گروهی تعریف می‌کند: ۱) آگاهی، ۲) کاوش، ۳) تعمق/سرسپردگی، ۴) درونی‌سازی/یکپارچه‌سازی.
بعضی الگوهای شکل‌گیری هویت جنسی شامل مراحل جداگانه و ترتیب‌دار نمی‌شوند بلکه شکل‌گیری هویت را شامل روندهای هویتی مستقل می‌دانند. به عنوان مثال، الگوی دیاگلی شش روند هویتی مستقل بدون ترتیب را ذکر می‌کند: ۱) خروج از هویت دگرجنس‌گرایانه، ۲) ایجاد هویت دگرباشانهٔ شخصی، ۳) ایجاد هویت دگرباشانهٔ اجتماعی، ۴) به‌شمار آوردن خود به عنوان بخشی از جامعهٔ دگرباشان، ۵) ایجاد روابط خصوصی دگرباشانه، و ۶) ورود به اجتماعات دگرباشان.
الگوهای معاصر، تشکیل هویت جنسی را بیش از اینکه مخصوص اقلیت‌های جنسی بدانند روندی جهانی به‌شمار می‌آورند. این بدان معناست که شکل‌گیری هویت جنسی تنها در اقلیت‌های جنسی رخ نمی‌دهد و جمعیت دگرجنس‌گرایان نیز برای خود هویت جنسی می‌سازد. مطالعات جدید این نظریات را پشتیبانی می‌کنند و نشان داده‌اند که اشخاص دگرجنس‌گرا نیز تمام وضعیت‌های ذکر شده توسط مارسیا را در حوزهٔ گرایش جنسی از خود بروز می‌دهند.
مصاحبه، گفتگوی میان دو یا چند نفر (دست کم مصاحبه‌کننده و مصاحبه‌شونده) که در آن پرسش‌هایی توسط مصاحبه‌کننده از مصاحبه‌شونده پرسیده می‌شود.
مصاحبه، اصل و قاعده روزنامه‌نگاری و رسانه می‌باشد اما در موقعیت‌های دیگر نیز کاربرد دارد.
مصاحبه چند نوع دارد:
پرسش‌های باز پرسش‌هایی هستند که به مصاحبه شونده اجازه می‌دهند آن گونه که می‌خواهد و در مدت زمانی که می‌خواهد، به پرسش‌ها پاسخ دهد، به بیان دیگر، به مصاحبه شونده اجازه داده می‌شود که پاسخ را خود انتخاب کند و از دید زمانی نیز محدود نمی‌شود. این پرسش‌ها زمانی مناسب هستند که تحلیل‌گر می‌خواهد وارد جزئیات و ژرفای مطلب شود. بنابراین، برای گرفتن اطلاعات ژرف و تفصیلی از پرسش‌های باز استفاده می‌شود.
در پرسش‌های بسته، پاسخ‌ها به دست مصاحبه‌گر از پیش تعیین می‌گردد، این روش مصاحبه زمانی مناسب است که خواسته شود اطلاعاتی دقیق و معتبر گردآوری شود. این روش زمانی کاراست که مصاحبه‌کننده مهارت کمی در مصاحبه دارد، چون پرسش‌ها از پیش تعیین شده و در اختیار مصاحبه شونده قرار گرفته‌است.
زبان تایلندی، تای یا تایلندی مرکزی (از نظر تاریخی سیامی؛ )، یک زبان تای از خانواده زبان‌های کرا-دای است که توسط مردم مرکزی تای مرکزی صحبت می‌شود. این تنها زبان رسمی تایلند است.
تایلندی بیشترین صحبت را در بین بیش از ۶۰ زبان تایلند از نظر شمار گویشوران بومی و کلی دارد. بیش از نیمی از واژگان آن از پالی، سانسکریت، مون و خمر باستان گرفته شده‌است. این یک زبان نواخت‌بر و تحلیلی است. تایلندی دارای یک املای پیچیده و سیستم نشانگرهای رابطه‌ای است. گفتار تایلندی، بسته به عوامل معیار اجتماعی-زبانی مانند سن، جنسیت، طبقه، مجاورت فضایی، و شکاف شهری/روستایی، تا حدی با لائو، ایسان و برخی از دیگر زبان‌های تای قابل درک است. این زبان‌ها با خط‌های کمی متفاوت نوشته می‌شوند، اما از نظر زبانی مشابه هستند و به‌طور مؤثر یک زنجیره گویشی را تشکیل می‌دهند.
بیش از ۶۹ میلیون نفر به زبان تایلندی صحبت می‌کنند. افزون بر این، بیشتر تایلندی‌ها در نواحی شمالی و شمال شرقی کشور (ایسان) امروزه به دو زبان تایلندی مرکزی و گویش‌های منطقه‌ای مربوط به آن‌ها صحبت می‌کنند، زیرا زبان تایلندی (مرکزی) زبان تلویزیون، آموزش، اخبار و رسانه‌هاست. یک پژوهش اخیر نشان داد که گویشوران زبان تایلندی شمالی (یا خام موئانگ) بسیار کم شده‌اند، زیرا بیشتر مردم شمال تایلند تقریباً همیشه به زبان تایلندی معیار صحبت می‌کنند، به طوری که در حال حاضر بیشتر از واژگان تایلندی مرکزی استفاده می‌کنند و گفتار خود را فقط با لهجه خام موئانگ چاشنی می‌کنند. تایلندی معیار بر اساس گونه‌های طبقه تحصیل‌کرده مردم مرکزی تایلند در بانکوک ایجاد شده‌است.
افزون بر تایلندی مرکزی، تایلند میزبان سایر زبان‌های تای نیز هست. اگرچه برخی از زبان‌شناسان این گویش‌ها را به عنوان زبان‌های مرتبط اما متمایز دسته‌بندی می‌کنند، اما گویشوران بومی اغلب آنها را به عنوان گونه‌های منطقه‌ای یا گویش‌های همان زبان تایلندی یا به عنوان «گونه مختلف تایلندی» معرفی می‌کنند. تایلندی به عنوان یک زبان میانجی در تمام جنبه‌های جامعه در تایلند، در ابتدا شاهد پذیرش تدریجی و بعداً گسترده به عنوان زبان دوم در میان گروه‌های قومی اقلیت این کشور از اواسط اواخر دوره آیوتایا به بعد بود. اقلیت‌های قومی امروزه عمدتاً دو زبانه هستند و در کنار زبان یا گویش مادری خود به تایلندی نیز صحبت می‌کنند.
تایلندی معیار به عنوان یکی از زبان‌های چیانگ سائن طبقه‌بندی می‌شود - سایر زبان‌های تای لانا، تایلندی جنوبی و تعداد زیادی زبان کوچک‌تر، که همراه با زبان‌های تای شمال غربی و لائو-فوتای، شاخه جنوب غربی زبان‌های تای را تشکیل می‌دهند. زبان‌های تای شاخه‌ای از خانواده زبان‌های کرا-دای هستند که شمار فراوانی از زبان‌های بومی را در بر می‌گیرد که به صورت قوسی از هاینان و گوانگشی و جنوب لائوس و ویتنام شمالی تا مرز کامبوج صحبت می‌شوند.
تایلندی معیار زبان اصلی آموزش و دولتی است و در سراسر تایلند صحبت می‌شود. این گویش معیار بر اساس گویش مردم مرکزی تایلند است و به خط تایلندی نوشته می‌شود.
به گفته یک منبع چینی، در دوره یینگیا شنگلان از دودمان مینگ (۱۴۰۵–۱۴۳۳)، ما هوان در مورد زبان هسین لو گزارش داد و گفت که این زبان تا حدودی شبیه گویش محلی است که در گوانگ‌دونگ صحبت می‌شود تایلندی در طول تاریخش دستخوش تغییرات صوتی مختلفی شده‌است. برخی از مهم‌ترین تغییرات در طول تکامل از تایلندی باستان به تایلندی نوین رخ داده‌است. سامانه نوشتاری تایلندی دارای تاریخ هشت سده‌ای است و بسیاری از این تغییرات، به ویژه در حروف صامت و نواخت، در املای نوین مشهود هستند.
اعتقاد بر این است که زبان گفتاری رایج در منطقه‌ای که اکنون مرز میان ویتنام و چین است، سرچشمه زبان کنونی تایلندی است. از نظر ژنتیکی، این زبان با زبان‌هایی که در شرق میانمار، شمال ویتنام، یون‌نان و لائوس صحبت می‌شوند، مرتبط است. تایلندی نوشتاری توسط پادشاه سوکوتای دوره سوم، رام‌خام‌هائنگ، در سال ۱۲۸۳ معرفی شد. این سامانه نوشتاری از زمان معرفی خود دستخوش تغییرات کوچکی شده‌است، به طوری که کتیبه‌های نوشته شده در عصر سوکوتای هنوز توسط خوانندگان تایلندی امروزی قابل خواندن هستند. این نوشته‌ها بر اساس مفاهیم پالی، سانسکریت و هندی بودند.
اگرچه در مجموع ۴۴ همخوان در تایلندی وجود دارد ۲۱ همخوان در آغاز واژگان و ۲۳ همخوان در پایان آن‌ها یافت می‌شوند.
هسته واکه‌های تایلندی به شرح زیر است:
پنج نواخت در تایلندی وجود دارد: میانه، پایین، افتان، بالا و خیزان.Frankfurter, Oscar. نواخت به استفاده از زیر و بم در زبان برای تشخیص معنای واژه یا دستور، یعنی برای تشخیص یا تصریف کلمات گفته می‌شود.
زبان فارسی‌زبانی نواخت‌بر نیست اما در آن ویژگی نواخت‌بری به گونه‌ای محدود به‌کار می‌رود. یک نمونه مشهود از خاصیت نواخت‌بری واژگان در فارسی واژهٔ «گویا» است که بسته به نحوه ادای آن می‌توان معنی‌های «روان و سلیس» یا «انگار» را برداشت کرد. زبان چینی و برخی دیگر از زبان‌های شرق و جنوب شرق آسیا از مشهورترین زبان‌های نواخت‌بر هستند.
از منظر رده‌شناسی زبانی، تایلندی را می‌توان زبانی تحلیلی دانست. ترتیب واژگان به صورت نهاد-فعل-مفعول است، اگرچه نهاد اغلب حذف می‌شود. افزون بر این، تایلندی یک زبان فاقد هر گونه شکل‌شناسی عطفی است. ضمایر تایلندی با توجه به جنسیت و وضعیت نسبی گوینده و مخاطب انتخاب می‌شوند.
مانند بسیاری از زبان‌های آسیایی، به ویژه زبان خمر، یکی از دشواری‌های عمده، کاربرد عبارت‌های مؤدبانه‌ای است که دقیقاً مناسب با شرایط باشد: سن، جنس، نقش اجتماعی مخاطب و نیز میزان احترام نسبت به او در ضمیرها و گاه واژگان تغییراتی ایجاد می‌کند. توجه به تمایز بزرگترها از کوچکترها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
مرکزی تایلندی از چندین گونه کاربردی مجزا تشکیل شده‌است که برای زمینه‌های اجتماعی مختلف شکل می‌گیرد:
بیشتر تایلندی‌ها می‌توانند به تمام این گونه‌ها صحبت کرده و آن‌ها را درک کنند. تایلندی خیابانی و برازنده اساس همه گفتگوهاست. تایلندی بلاغی، مذهبی و سلطنتی به عنوان بخشی از برنامه درسی ملی در مدارس تدریس می‌شود.
همان‌طور که در بالا ذکر شد، تایلندی دارای چندین گونه است که هر کدام کاربردهای خاصی مانند محاوره، رسمی و ادبی دارند؛ بنابراین، واژه «خوردن» مثلاً می‌تواند ( ; رایج)، ( ; عامیانه)، ( ; عامیانه)، ( ; رسمی)، ( ; رسمی)، ( ; مذهبی)، یا ( ; سلطنتی) باشد.
به غیر از واژگان مرکب و واژگان که منشأ خارجی دارند، بیشتر واژگان تایلندی تک‌هجا هستند.
نفوذ زبان چینی تا سده سیزدهم، که استفاده از حروف چینی کنار گذاشته شد و تایلندی با خط‌های سانسکریت و پالی نوشته شد، قوی بود. با این حال، تایلندی بسیاری از وام‌واژه‌های چینی میانه را حفظ کرده‌است. بعدها بیشتر واژگان از سانسکریت و پالی وام گرفته شد. اصطلاحات بودایی به ویژه مدیون این موارد است. این واژگان هندی‌تبار دارای کاربرد رسمی‌تری هستند و می‌توان آن‌ها را با وام‌های عربی در فارسی مقایسه کرد. خمر باستان نیز سهم خود را داشته‌است، به ویژه در مورد اصطلاحات دربار سلطنتی. با این حال، از آغاز سده بیستم، زبان انگلیسی بیشترین تأثیر را داشته‌است، به ویژه برای اصطلاحات علمی، فناوری، بین‌المللی و سایر اصطلاحات نوین.
واژگانی با ریشه فارسی نیز در تایلندی یافت می‌شوند. نفوذ فارسی در تایلندی به سده ۱۶ و ارتباط دولت صفوی با پادشاهی آیوتایا بازمی‌گردد. واژگانی مانند "กะหล่ำ" ("Kah̄l̀ả" به معنای «گل کلم»)، "ดอกกุหลาบ" ("Dxk kuh̄lāb" به معنای «گل رز»؛ هم‌ریشه با «گلاب»)، "คาราวาน" ("Khārāwān" به معنای «کاروان») و "ฟรังจิ" ("Frạngci" به معنای «فرنگی») در تایلندی دارای ریشه فارسی هستند.
تایلندی به خط تایلندی نوشته می‌شود، یک آبوگیدا که از چپ به راست نوشته می‌شود. بسیاری از پژوهشگران معتقدند که تای از خط خمر گرفته شده‌است. مطمئناً اعداد مستقیماً از خمر برداشته شدند. این زبان و خط آن ارتباط نزدیکی با زبان و خط لائو دارد. بیشتر لائوسی‌های باسواد قادر به خواندن و درک تایلندی هستند، زیرا بیش از نیمی از واژگان تایلندی، دستور زبان، لحن، واکه‌ها و غیره در زبان لائو مشترک است.
الفبای تای از الفبای خمری ریشه گرفته‌است که از خط برهمایی از خانواده هندی الگوبرداری شده‌است. زبان و الفبای آن خویشاوندی نزدیکی با زبان لائوسی (لائو) دارد. این خط شامل ۴۴ همخوان است که ۲ همخوان دیگر کاربردی ندارند. از این تعداد، ۶ همخوان در آغاز کلمه به کار نمی‌روند. ویژگی شگفت خط تای، جداناسازی کلمه‌های یک جمله از یکدیگر است که دشواری خواندن این خط را بسیار افزایش می‌هد.
جدول روبرو همخوان‌های تایلندی را نشان می‌دهد:
قحطی ۱۲۹۸–۱۲۹۶ هجری خورشیدی (۱۹۱۷ تا ۱۹۱۹ میلادی) قحطی سراسری بود که تلفات جانی فراوانی را در ایران سبب شد.
این دوران که مصادف با جنگ جهانی اول بود علی‌رغم اعلام بی‌طرفی در جنگ از سوی حکومت ایران بخش‌هایی از ایران توسط نیروهای روسیه، عثمانی و بریتانیا اشغال شد و در همین زمان درگیری‌های داخلی نیز قدرت مرکزی را در ایران تضعیف کرده بود. در مورد شیوع بیماری در ایران اطلاعات دقیقی در دست نیست و تعداد ایرانیانی که در این زمان کشته شدند محل مناقشه است. متخصصان تاریخ‌نگاری چنین پیشنهاد می‌کنند که مجموعه ای از قحطی، وبا، دنیاگیری ۱۹۱۸ آنفلوانزای اسپانیایی و اعتیاد فراگیر به تریاک سبب مرگ و میر در ایران شده بود. دربارهٔ رقم کشته‌ها بین مورخان اجماعی وجود ندارد ولی رای غالب بین یک تا سه میلیون نفر در سراسر ایران است. یک نفر کار را بدانجا رسانده که رقم تلفات به سبب گرسنگی و قحطی را نزدیک به ۵۰٪ از جمعیت ایران (۹ میلیون نفر) دانسته‌است. این حجم از تلفات تنها توسط یکی از محققان مطرح شد اما همه مورخان چنین آماری را غلط و غیر علمی می‌دانند، مضاف بر اینکه جمعیت ایران در آن دوره بنا بر آمار و رای اغلب مورخان بیشتر از ده میلیون نفر نبوده‌است
در نوامبر سال ۱۹۱۵ میلادی زمانی که ذخیره غلات جنوب شرق (استان سیستان و بلوچستان فعلی) به نظامیان بریتانیایی فروخته شد، قیمت هر خروار گندم به بیست تومان افزایش یافت؛ البته اگر می‌شد پیدا کرد. در شمال شرق ایران (استان خراسان فعلی)، نظامیان روس همه راه‌ها را بستند و از انتقال گندم به جز آنهایی که به مقصد ارتش روس بودند جلوگیری می‌کردند. به علاوه در اختیار قرار دادن چارپایانی همچون قاطر و شتر برای صنعت نفت در خوزستان و نیز برای خدمت‌رسانی به ارتش روسیه و انگلیس، شبکه حمل و نقل کشور را نابسامان کرده بود و توزیع غذا در کشور را با مشکل مواجه نموده بود و این منجر به نتایج فاجعه‌آمیز شده بود. هنگام جنگ، معمولاً هزینه انتقال غلات بیشتر از کشت آن در بسیاری از مناطق ایران بود. همه این مسائل، شرایط مردم فقیر را بیش از پیش هراس‌انگیز کرده بود.Atabaki, Touraj (2 May 2016). "Persia/Iran". In Ute Daniel, Peter Gatrell, Oliver Janz, Heather Jones, Jennifer Keene, Alan Kramer, and Bill Nasson. 1914-1918-online. International Encyclopedia of the First World War. Berlin: Freie Universität Berlin. doi:10.15463/ie1418.10899. – Open access material licensed under the CC by-NC-ND 3.0 Germany.
مجموعه‌ای از خشک‌سالی‌ها که از سال ۱۹۱۶ میلادی شروع شدند، ذخیرهٔ محصولات کشاورزی را بیش از پیش خالی کردند. در اوایل ماه فوریه سال ۱۹۱۸ میلادی، خشکسالی در همه جای کشور گسترده شده بود و مردم هراسان در شهرهای بزرگ کشور شروع به غارت نانوایی‌ها و فروشگاه‌های مواد غذایی نمودند. در غرب شهر کرمانشاه، تقابل بین پلیس و مردم فقیر و گرسنه به جراحت انجامید. در تهران به خاطر احتکار و فروش استقراضی به مشتریان توسط نانواها وضعیت بدتر شده بود. فروش نان با کیفیت پایین یا به قیمت گزاف توسط بعضی نانواها افرادی که در تهران زیر خط فقر بودند را عصبانی نمود. در نتیجه به عنوان مثال، نقاشان که اخیراً یک صنف تشکیل داده بودند، تظاهراتی را در سال ۱۹۱۹ ترتیب دادند که طی آن مردم به نانوایی‌ها و سیلوهای غلات حمله کردند. آن‌ها از دولت درخواست کردند که سهمیه غذایی را افزایش دهد و نرخ نان را تثبیت کند و به علاوه بر روی کیفیت، توزیع و فروش مواد غذایی نظارت داشته باشد. با این حال، در شرایط پس از جنگ، نه دولت مرکزی و نه نیروهای خارجی در موقعیتی نبودند که بتوانند از شدت این فاجعه انسانی بکاهند. فجایعی که به خاطر قحطی و بیماری‌های مسری ایجاد شد تا سال‌ها ادامه پیدا کرد. به علاوه نمونه‌هایی از آدم‌خواری نیز گزارش شد.
ترکیبی از مصادره گسترده، واسطه گری هنگام جنگ، احتکار و مشکلات کشاورزی به عنوان دلایل این قحطی بیان شده‌است.Axworthy, Michael (2008). Empire of the Mind: A History of Iran. Hachette Books. . p. 214 به علاوه جنگ باعث به هم خوردگی تجارت و تولید محصولات کشاورزی شده بود.Proctor, Tammy M. (2010). Civilians in a World at War, 1914-1918. NYU Press. ISBN 978-0-8147-6715-3. p. 91: "In Persia, as army requisitioning, war profiteering, hoarding and poor harvests combined to decimate the food supply, famine conditions ravaged the area. Reports from foreign officials in Tehran in 1916 and 1917 not shortages of bread and other essential foods, long lines, and rioting by women."
یکی از محتکران عمده غلات، احمدشاه بود که تن به پیشنهاد خرید منصفانه رئیس‌الوزرای خود نیز نمی‌داد و مقادیر زیادی گندم و جو در انبارها ذخیره کرده بود. شاه قاجار در برابر پیشنهادهای خرید صدراعظم خود اظهار می‌داشت «جز به قیمت روز به صورت دیگر حاضر برای فروش نیستم».
در این برهه میرزا حسن خان مستوفی الممالک با جدیت و تلاش فراوان، به رغم درگیر شدن با عوامل آشکار و نهان انگلیس و روس، با وضع برنامه‌ای درصدد نجات هموطنان خود از این وضع آشفته، مقابله با محتکران و اتخاذ تدابیری برای خرید عادلانه ارزاق عمومی به ویژه گندم، برنج، جو و توزیع آن میان هموطنان بود.قحطی بزرگ، محمدقلی مجد، ترجمه: محمد کریمی
با وجود اعلام بی‌طرفی ایران، نیروهای انگلیس و روس از نقاط مختلف وارد کشور شدند. جدا از دلایل ژئوپلتیک و منابع حیاتی ایران که برای ادامه جنگ ضروری بود، یکی از دلایل این تعرض به ایران، شکل‌گیری احساسات همسو با آلمان از طریق یکی از مقامات دربار بود و بریتانیا از بیم وقوع کودتای آلمانی در ایران، نیروهای خود را تا پشت دروازه‌های پایتخت پیش آورد. با توجه به نیاز این قوا به آذوقه تمام غلات و مایحتاج ایرانیان حتی زیادتر از نیاز عمداً توسط قوای انگلیس جمع‌آوری می‌شد.
«مطابق اسناد تاریخی موجود در سازمان اسناد ملی ایران، در آستانهٔ جنگ یعنی قبل از ۱۹۱۴ (۱۲۹۲ هجری شمسی) نشانه‌هایی از بروز خشکسالی در بیشتر نقاط کشور مشاهده شده بود. این نشانه‌ها یکی کمبود باران بود. در حالت طبیعی میانگین بارش باران در ایران یک سوم بارش جهانی است و هرگاه این میزان اندک کاهشی نشان می‌دهد، خشکسالی در راه است. در آن دوره نیز گزارش‌هایی مبنی بر کاهش میزان بارندگی در بسیاری از مناطق به ویژه مناطق اطراف تهران مثل ورامین و شهریار به ثبت رسیده‌است. از طرف دیگر هم‌زمان بسیاری از انبارهای دولتی که غلات ذخیره کرده بودند دچار حمله حشرات و آفت شدند. علاوه بر این برخی مناطق مثلاً ورامین دچار سِن‌زدگی می‌شوند. این نشانه‌ها باعث شد بر اساس گزارشی که در اسفند ۱۲۹۲ از وزارت کشور به رئیس‌الوزرا می‌رسد، به رئیس دولت گفته شود چه نشسته‌اید که زارعان با دیدن این نشانه‌ها گندم‌هایشان را هر خروار ۸ تومان به محتکرین پیش‌فروش کرده‌اند. شکواییه‌های موجود در مجلس نشان می‌دهد که بسیاری از مبالغ نیز به زارعان پرداخت نشده و آنان برای احقاق حق خود به مجلس عریضه فرستاده‌اند.»
ژنرال لیونل دنسترویل دربارهٔ اقدام انگلیس در خرید غله در ایران می‌نویسد: «در اثر خریدهای ما قیمت غله بالاتر رفت و هر افزایش جزئی به معنای مرگ بسیاری از افراد بود» وی در تاریخ ۵ مهٔ ۱۹۱۸ (۱۴ اردیبهشت ۱۲۹۷) از همدان می‌نویسد: «قحطی در این‌جا اسفناک است… ما محصول را ۴۰ تومان می‌خریم و امیدواریم مقداری هم کمتر از این تهیه کنیم. هر روز بسیاری می‌میرند و بسیاری نیز در حال کمک‌رسانی مرده‌اند. اکنون که برف‌ها آب شده و بهار آغاز شده‌است، مردم می‌روند بیرون و مثل گاو در مراتع می‌چرند». بسیاری از این مردم نگون‌بخت در حال چریدن در مراتع مرده‌اند.
پاره‌ای از منابع مانند محمدقلی مجد از این فراتر رفته‌اند و ادعا نموده‌اند که هیچ کشوری مانند ایران از جنگ جهانی آسیب ندیده‌است. به نوشته عباس میلانی بسیاری از دیدگاه‌های ارائه شده توسط مجد محل شک می‌باشد. در کارهای مجد، او تمایل به این داشته‌است تا منابعی گلچین کند که دیدگاه از پیش تعیین شده او را تأیید کند.
از دیدگاه مجد، این قحطی بزرگ‌ترین قحطی و بزرگ‌ترین فاجعهٔ تاریخ ایران است که از حملهٔ مغول در قرن سیزدهم میلادی نیز بسیار فراتر رفت. همان‌طور که اشاره شد، این واقعه یکی از مصائب بزرگ تاریخ ایران است که دربارهٔ آن مطالب اندکی نوشته شده و کمتر شناخته شده‌است.IICHS مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران از دیدگاه مجد در این قحطی نزدیک به ۴۰٪ (در برخی دیگر از منابع ۲۵ درصد) از جمعیت ایران به سبب گرسنگی و سوء تغذیه و بیماری‌های ناشی از آن نابود شدند و مجد دولت بریتانیا را به دلیل خرید گستردهٔ غله و مواد غذایی در ایران، وارد نکردن غذا از هند و بین‌النهرین، ممانعت از ورود غذا از ایالات متحده و اتخاذ سیاست‌های مالی مانند عدم پرداخت درآمدهای نفت به ایران، مسبب اصلی می‌داند.
از دیدگاه محمدقلی مجد انگلیسی‌ها تا ژوئیه ۱۹۱۸ (تیر ۱۲۹۷) ایران را به اشغال خود درآوردند. قرار بر این بود که نیروهای بریتانیا در مهٔ ۱۹۲۱ (اردیبهشت ۱۳۰۰) ایران را ترک کنند؛ یعنی ایران در حدود سه سال و نیم در اشغال نظامی بریتانیا قرار داشت. نیروهای بریتانیا در فوریهٔ ۱۹۲۱ (بهمن ۱۲۹۹) از ایران رفتند.ایران در جنگ جهانی اول، میروشنیکف، ترجمه دخانیاتی، تهران ۱۳۴۴.محمدقلی مجد، ایران در جنگ جهانی اول و تصرف آن به وسیله بریتانیای کبیر.
پژوهشگرانی همچون یرواند آبراهامیان، همایون کاتوزیان و بری روبین در بررسی‌های پژوهشی خود مرگ بر اثر گرسنگی و بیماری را حدود دو میلیون نفر برآورد کرده‌اند. تحلیلگران سازمان سیا استیون آر و کنت ام پولاک نیز برآورد مشابهی داشته‌اند. یرواند آبراهامیان کتاب مجد را دارای مباحث اغراق‌شده از تلفات دوران قحطی دانسته‌است. مورخانی همچون محمود مسکوب و عباس میلانی نیز در این مورد با او هم‌نظر هستند. آبراهامیان اطلاق نسل‌کشی به قحطی را یک اتهام وحشیانه دانسته و علت اصلی مرگ و میر مردم را شیوع بیماری‌هایی چون طاعون، تیفوس و آنفلوانزای اسپانیایی در آن سال دانسته‌است. کورمک او گرادا صحت آمار مرگ و میر را مورد بحث قرار داده و آن را نمونه‌ای از ادعاهایی دانسته که دلایل معتبری برای اثبات آن وجود ندارد. علیداد مافی نظام و آریا مهرابی نیز نظر مشابهی داشته و نظر محمدقلی مجد را دارای ضعف روش شناختی دانسته‌اند.: "Majd concludes that... It is difficult, however, for rigorous academic research to corroborate these figures. In addition, the word "genocide" implies the willful killing of large numbers of noncombatants. The historical record in this area is murky. Majd's work brings much-needed attention to one of the most tragic calamities suffered by Iranians in their modern history. A more extensive scholarly treatment of this subject would have to utilize "triangulation" and provide evidence from others, including British, Russian, and Ottoman sources, to show the extent of the famine and the ways in which it was affected by the war and its aftermath. In our opinion, it is essential to see the calamities befell Iran as a product of disruptions of war in a broader sense. Despite some of its methodological deficiencies, Majd's work is important as it helps us understand the blows that infected Iranians' national psyche in the war years."
لِوْ ایوانوویچ میروشنیکف دربارهٔ خسارات و ویرانی‌های ایران در جنگ جهانی اول می‌نویسد:
جنگ جهانی اول برای مردم ایران بداقبالی‌ها و مشقات بی‌شماری به همراه آورد. مناطق وسیعی در اثر جنگ تخریب شده، ده‌ها هزار ایرانی دچار قحطی شده یا بر اثر بیماری مردند. بسیاری زندگی خود را در اثر عملیات‌های نظامی از دست دادند یا خسارت دیدند. در نگاه به گذشته، حتی اکنون نیز سخت است بتوان گفت چگونه ایران می‌توانست لطمهٔ کمتری ببیند. دفاع از تمامیت ملی در برابر دست‌اندازی‌های قدرت‌های بزرگ که هر کدام تسلط بر ایران را پاداشی در نبرد برای مستعمرات جدید و حوزه‌های نفوذ خود می‌دیدند، ناممکن بود.
احمد کسروی می‌گوید در سال ۱۳۳۶ قمری (۱۲۹۷ شمسی) جنگ جهانی در میان بود و گرانی نیز پیش‌آمد و می‌توان گفت یک سوم مردم از میان رفتند و در آن سال در تبریز آشکارا می‌دیدم که توانگران دست بینوایان نمی‌گرفتند و وقتی خویشان و همسایگانشان از گرسنگی می‌مردند، پروا نمی‌داشتند و مردگان از بی کفنی روی زمین می‌ماندند.شیعی‌گری احمد کسروی ص ۵۳
قحطی در همدان در دوران جنگ جهانی اول به قحطی شدیدی که در سال‌های حدود ۱۲۹۶ شمسی، ۱۹۱۸ میلادی، ۱۳۳۴ قمری در اواخر دوران قاجار در اثر خشکسالی و حضور قوای مختلف بیگانهٔ روس، انگلیس، عثمانی و آلمانی در همدان رخ داد، اشاره دارد.هگمتانه تا همدان، ص ۵۶۰
ژنرال دنسترویل فرمانده نیروهای انگلیسی در شمال و غرب ایران در ماه مه سال ۱۹۱۸ میلادی قحطی هولناک در همدان را این‌گونه ترسیم می‌کند: شواهد قحطی هولناک بود. چند مورد آدمخواری در شهر رخ داده‌است. هر کس که قدمی در شهر می‌زد با آزاردهنده‌ترین مناظر روبرو می‌شد. کسی نمی‌تواند این صحنه‌ها را تاب بیاورد. مردم می‌میرند و کسی نیست که کمکی کند. گاه جسد آدم‌ها آن قدر کنار جاده‌ها، بی‌آنکه کسی نگاهی به آنها بیندازد، می‌ماند، تا آنکه از بیم لطمه به دیگران، دیگر چاره‌ای جز دفن آنها نباشد. او افشا می‌کند که از جمعیت ۵۰٬۰۰۰ نفری شهر، دست کم ۳۰ درصد در آستانهٔ قحطی قرار داشتند و برای درصد بزرگی از آنها مرگ ناگزیر بود. دنسترویل مدعی بود که ثروتمندان همدان، سود کلانی از فروش غله به انگلیسی‌ها نصیبشان شده‌بود، اما میل نداشتند به برادران دینی فقیر خود کمک کنند، تا زنده بمانند. ژنرال دنسترویل همچنین دربارهٔ اقدام انگلیس در خرید غله در ایران می‌نویسد: در اثر خریدهای ما قیمت غله بالاتر رفت و هر افزایش جزئی به معنای مرگ بسیاری از افراد بود.
دولت ایران تلاش می‌کرد جلوی خرید منابع غذایی توسط انگلیسی‌ها را بگیرد. دنسترویل می‌نویسد: من نه‌تنها می‌خواستم نیازهای خود را تأمین کنم، بلکه قصد داشتم مقداری هم برای نیروهایی که باید سرانجام این جاده را طی می‌کردند، ذخیره کنم. اما اوضاع قحطی دست و پای مرا بسته بود. از سوی دیگر با مقاومت مقام‌های محلی روبرو بودیم که از دولت تهران فرمان گرفته‌بودند تا مانع از دسترسی انگلیسی‌ها به هرگونه منبع غذایی شوند. دنسترویل افشا می‌کند که انگلیسی‌ها مخفیانه تمام مخابرات میان حکومت تهران و حاکمان ولایات در غرب ایران را شنود می‌کرده‌اند. دولت ایران فرمان داده‌بود که تمام مقاطعه‌کاران غله که به انگلیسی‌ها غله می‌فروختند، باید دستگیر شوند. دستور اجرا شده‌بود، اما بلافاصله دنسترویل دولت ایران را برای رهایی آنها تحت فشار قرار داده‌بود.هگمتانه تا همدان، ص ۵۶۰
در ماه آوریل ۱۹۱۸ (فروردین ۱۲۹۷)، فرانسیس وایت دبیر سفارت آمریکا از بغداد به تهران سفر می‌کند. کالدول می‌نویسد: «مفتخراً به ضمیمه، یادداشت دبیر سفارت را که حاوی اطلاعاتی است که نامبرده طی سفر خود از بغداد به تهران گردآوری کرده و ممکن است مورد علاقه آن وزارتخانه قرار گیرد، ارسال می‌کنم.» وایت وضع گرسنگی را چنین تشریح می‌کند:
در سرتاسر جاده‌ها کودکان لخت دیده می‌شوند که فقط پوست و استخوان‌اند. قطر ساقهایشان بیش از سه اینچ نیست و صورتشان مانند پیرمردان و پیرزنان هشتاد ساله تکیده و چروکیده است. همه جا کمبود دیده می‌شود و مردم ناگزیرند علف و یونجه بخورند و حتی دانه‌ها را از سرگین سطح جاده جمع می‌کنند تا نان درست کنند. در همدان چندین مورد دیده شد که گوشت انسان می‌خورند و دیدن صحنه درگیری کودکان و سگ‌ها بر سر جسد یا به دست آوردن زباله‌هایی که به خیابان‌ها ریخته می‌شود عجیب نیست.
نهضت جنگل مقارن با قحطی در ایران بود. در این مقطع در جغرافیای حکومت میرزا کوچک خان آثار قحطی کمتر دیده می‌شد و جنگلی‌ها با مدیریت منابع طبیعی و کشاورزی گیلان توانسته بودند این قحطی بزرگ را در محدودهٔ سرزمینی خود کنترل کنند.
همزمان با شرایط سخت قحطی بزرگ در ایران، نهضت جنگل توانست علاوه بر کنترل قحطی در گیلان، پناهگاهی برای بسیاری از ایرانیان باشد. جنگلی‌ها مقرری مشخصی از برنج برای مردم تهران، همدان، و چند شهر و آبادی دیگر در نظر گرفته بودند. عملکرد کمیته تحت ریاست کوچک خان در خصوص مدیریت قحطی باعث شد هیئت‌های مذهبی آمریکایی حقوق بشری در رشت پول امداد را پس فرستند و بگویند به دلیل تدابیر مؤثری که جنگلی‌ها به کار گرفته‌اند به کمک ایشان نیازی نبوده‌است. همچنین پدر موری سرپرست هیئت مذکور، موفقیت جنگلی‌ها را بدین گونه ستود: جنگلی‌ها ماهانه ۱۰ هزار دلار صرف مراقبت از پناهندگان قحطی زده‌ای می‌کنند که به رشت می‌آیند.
به گفته یکی از پزشکان بیمارستان آمریکایی در تهران با نام جی دی فریم، جنگلی‌ها با فراهم آوردن سرپناه برای مردم بی‌پناه و کنترل ورود و خروج برنج از شهر رشت عملیات امداد ترتیب دادند. این عملیات امداد شگفتی این پزشک را برانگیخته بود.The Great Famine and Genocide in Persia, 1917-1919, Mohammad Gholi Majd , p. 85,
گزارش‌هایی در مورد کمک‌های انسان‌دوستانهٔ سازمان‌های غیردولتی آمریکایی به ایران در زمان قحطی وجود دارد. به علاوه گفته شده که پس از درخواست وام یک میلیون تومانی دولت ایران از دولت آمریکا، دولت آمریکا یک وام بلاعوض به ایران داده‌است. در یکی از نامه‌های موجود در اسناد وزارت امور خارجه آمریکا گفته شده که مردم آمریکا بالغ بر دو میلیون دلار کمک برای مردم قحطی‌زدهٔ ایران فرستاده‌اند.The Great Famine and Genocide in Persia, 1917-1919, Mohammad Gholi Majd , pp. 124-125,
مَحرَم اصطلاحی در فقه اسلامی است که شامل گروهی از خویشاوندان نزدیک می‌شود که ازدواج با آن‌ها حرام است.
محارم به سه گروه؛ محارم نَسَبی (شامل؛ مادر/پدر و اجداد، فرزندان و نوادگان، خواهر/برادر، فرزندان خواهر/برادر) که از زمان تولد رابطه محرمیت با آن‌ها برقرار است، محارم سببی که بر اثر ازدواج ایجاد می‌شوند (شامل؛ مادر/پدرِ همسر، فرزند/نوهِ همسر، همسرِ فرزند، همسرِ پدر/مادر) و محارم رضاعی (که مشابه محارم نسبی است) تقسیم می‌شوند.
رابطه محرمیت، در تمامی موارد همیشگی است یعنی ازدواج با مادر زن تا همیشه حرام خواهد بود حتی در صورت جدایی از همسر یا مرگ او. اما در مورد خواهرزن/شوهر خواهر محرمیت در صورت پایان رابطه زوجیت
دست دادن، یا بوس کردن با نامحرم مطلقاً ممنوع است (بوس کردن حرام است). از نظر مراجع، برای گفتگوی زن و مرد نامحرم، فرقی بین گفت و گوی مستقیم و از راه دور وجود ندارد و هیچ تفاوتی در حکم نمی‌کند و در هر دو مورد، اگر با قصد لذت و ترس افتادن به حرام باشد، اشکال دارد.
خویشاوندی نسبی عبارت است از خویشاوندی که از تولد یکی از دیگری حاصل شود یا دو نفر که از یک منشأ به وجود آمده باشند.
ازدواج مرد با این افراد حرام است:
ازدواج زن با این افراد حرام است:
خویشاوندی، ممکن است ناشی از ازدواج باشد. این خویشاوندی را سببی می‌گویند.
رضاع به معنی شیر خوردن است، طبق شرایطی که در احکام دینی اسلامی مشخص شده‌است. خویشاوندی رضاعی یعنی خویشاوندی که بین طفل شیرخوار و زنی که او را شیر داده‌است و بین هر یک از آن‌ها با خویشان دیگر پیدا می‌شود.
به فرهنگ موضوعی قرآن مراجعه شودفرهنگ موضوعی قرآن کریم
تاج‌گذاری ناپلئون اثری است در سبک نئوکلاسیک از ژاک لوئی داوید، نقاش رسمی دربار ناپلئون که در سال ۱۸۰۶ میلادی، در اندازه تقریبی ده متر در شش متر با رنگ روغن بر روی بوم خلق شد. تابلو لحظه تاج‌گذاری ناپلئون بناپارت بر تخت پادشاهی فرانسه را نشان می‌دهد.
این تابلو هم‌اکنون تحت مالکیت موزه لوور قرار دارد.
این اثر هنری را ناپلئون در سپتامبر سال ۱۸۰۴ سفارش داد. عنوان اصلی آن "تقدیس امپراتور ناپلئون اول و تاجگذاری ملکه ژوزفین در کلیسای نوتردام پاریس در دوم دسامبر ۱۸۰۴" است.
ژاک لویی داوید کار بر روی این نقاشی را در تاریخ ۲۱ دسامبر ۱۸۰۵ در کلیسای سابق کالج کلونی در نزدیکی سوربن که از آن به عنوان کارگاه استفاده می‌شد، آغاز کرد و در ژانویه ۱۸۰۸ با همکاری هنرآموز خود، جرج راگت آن را به پایان رساند.
از ۷ فوریه تا ۲۱ مارس ۱۸۰۸، این اثر هنری در سالن نمایش نقاشی سالانهٔ ۱۸۰۸ به نمایش درآمد و در سال ۱۸۱۰ برای شرکت در مسابقهٔ جایزهٔ ده سالانهٔ سالن ارائه شد. نقاشی سال‌ها جز اموال داوید باقی ماند تا در سال ۱۸۱۹ به موزهٔ پادشاهی منتقل و در انبار موزه نگهداری شد و سرانجام در سال ۱۸۳۷ به دستور شاه لویی فیلیپ در تالار ساکر موزهٔ کاخ ورسای نصب شد. در ۱۸۸۹ در نهایت تابلو از کاخ ورسای به موزهٔ لوور منتقل شد.
کارآفرینان آمریکایی در سال ۱۸۰۸ بلافاصله پس از انتشار نسخهٔ اصلی به داوید مأموریت دادند که کپی دقیق نقاشی را در سایز اصلی بکشد. او همان سال با استفاده از حافظه‌اش شروع به کار کرد، اما کار تا سال ۱۸۲۲ که در بروکسل در تبعید بود، کار به اتمام نرسید. کپی اثر در نهایت در ۱۹۴۷ در مجاورت تابلوی اصلی در کاخ ورسای قرار گرفت.
این اثر منشأ خلق نقاشی دیگری با عنوان مشاهدهٔ عمومی 'تاجگذاری' داوید در لوور، اثر لوییس لئوپلد بویلی است. نقاشی اخیر در سال ۱۸۱۰ به پایان رسید و در حال حاضر در موزه متروپولیتن نیویورک قرار دارد.
ترکیب‌بندی حول چند محور سازماندهی شده و قوانین نئوکلاسیسیسم را در بر می‌گیرد. یک محور از گوشه می‌گذرد و گرایش عمودی دارد. همهٔ چشمها به سمت ناپلئون که در مرکز ترکیب است، برگشته‌اند.
خطی مورب از پاپ به سوی ملکه ادامه می‌یابد.
۱. ناپلئون اول (۱۷۶۹–۱۸۲۱) در ردای تاجگذاری که مانند امپراطورهای روم است، ایستاده. دیگران صرفاً تماشاچیان منفعل هستند. در نقاشی اصلی طرح کلی آنچه در اصل کشیده شده‌است، قابل دیدن است: ناپلئون تاج را بالای سرخود چنان‌که بخواهد روی سرش قرار دهد، نگاه داشته‌است.
۲. ژوزفین بوهارنه (۱۷۶۳–۱۸۱۴) همانگونه که در قانون مدنی فرانسه آمده، با فروتنی زانو زده‌است. اما او تاج را از دست همسرش دریافت می‌کند نه پاپ. در این تصویر لباس او با ابریشم تزیین شده‌است.
۳. ماریا لتزیا رومولینو (۱۷۵۰–۱۸۳۶) هر چند مادر ناپلئون در اعتراض به اختلاف ناپلئون با برادرانش لوسین و جوزف هرگز در این مراسم شرکت نکرده بود، اما نقاش او را در غرفه‌ها قرار داده‌است. در این نقاشی او در جایی مهم‌تر از پاپ قرار دارد.
۴. لویی بناپارت (۱۷۷۸–۱۸۴۶) در ابتدای امپراتوری در سال ۱۸۰۶ عنوان کنسولگری اعظم، پادشاه هلند، را دریافت کرد. او با هورتنس دو بهارنیس، دختر ژوزفین ازدواج کرد.
۵. ژوزف بناپارت (۱۷۶۸–۱۸۴۴) به دلیل مشاجره با ناپلئون به این مراسم دعوت نشد و در آن حضور نداشت. مادرش هم به همین دلیل در مراسم شرکت نکرد. پس از تاجگذاری، او عنوان شاهزادهٔ امپراتوری را دریافت کرد. سپس در سال ۱۸۰۶ پادشاه ناپل و در ۱۸۰۸ پادشاه اسپانیا شد.
۶. ناپلئون چارلز بناپارت جوان (۱۸۰۲–۱۸۰۷) پسر لویی بناپارت و هورتنس دو بهارنیس بود.
۷. خواهر ناپلئون. در کپی‌برداری از اثر، لباس خواهر مورد علاقهٔ ناپلئون صورتی است. این مورد تنها تغییر در کپی اثر است که نقاش با استفاده از حافظه اش کشید.
۸. چارلز-فرانسوا لبرن (۱۷۳۹–۱۸۲۴) کنسول سوم، در کنار ناپلئون و کامبرسرز قرار گرفته‌است. در امپراتوری اول، او در جایگاه شاهزاده آرکیتروسیر قرار داشت. در این تصویر، او عصای سلطنتی را نگه داشته‌است.
۹. ژان ژاک رگی دو کامبرسرز (۱۷۵۳–۱۸۲۴) شاهزادهٔ قهرمان امپراتوری بود.
۱۰. لویی الکساندر برتیر (۱۷۵۳–۱۸۱۵) وزیر جنگ تحت نظر کنسولگری و مارشال امپراتور در سال ۱۸۰۵ بود. در این تصویر او یک گوی را که در بالای آن صلیبی قرار گرفته، نگه داشته‌است.
۱۱. تالیران (۱۷۵۴–۱۸۳۶) از ۱۱ ژوئیه ۱۸۰۴، پیشکار اعظم بود.
۱۲. ژواکیم مورات (۱۷۶۷–۱۸۱۵) مارشال امپراتوری، پادشاه ناپل پس از سال ۱۸۰۸، برادر همسر ناپلئون و شوهر کارولین بناپارت بود.
۱۳. پاپ پیوس هفتم (۱۷۴۲–۱۸۲۳) برای تقدیس تاجگذاری حضور داشت. او توسط روحانیان برجسته‌ای که از زمان پیمان دولت با جماعت مذهبی منصوب شده بودند، احاطه شده‌است. برای اینکه توازن جدید بین کلیسا و حکومت به هم نخورد، پاپ پذیرفت که در این مراسم حضور داشته باشد. طرح‌های اولیه (همان‌طور که آن روزها معمول بود) سوژه‌های (کلیدی) - از جمله پاپ - را بدون لباس نشان می‌داد. لباس‌ها در نقاشی واقعی اضافه شده‌اند. در طرح اولیه پاپ دستانش را بر دامنش گذاشته‌است، اما ظاهراً ناپلئون ادعا می‌کند که پاپ آنجا نبوده که هیچ کاری نکند. بر این اساس، نقاشی او را در حال تدهین نشان می‌دهد.
۱۴. نقاش اثر، ژاک لویی داوید نیز در غرفه‌ها نشان داده شده‌است.
۱۵. حالت افندی، سفیر عثمانی نیز در این مراسم حضور داشت. او در تصویر دقیق تر روبه رو با عمامه‌ای بر سر نشان داده شده‌است.
۱۶. آنتون زخوره، راهب مصری-یونانی و عضو مجمع دانشمندان مصری، با سرپوش و ریش، در میان روحانیان، ایستاده در سمت راست اسقف، رسم شده‌است.
۱۷. الیزابت هلن پیر دو مونتمورنسی لاوال، مادر سیاستمدار سوستنس دوم دولا راشفوکالد، بانوی حامل لباس در جلوی تصویر است. او درست پشت سر ژوزفین، در سمت راست از دید بینندهٔ تابلو، قرار گرفته. وی ملازم دادگاه ژوزفین بود.
تفکیک جنسیتی یا جداسازی جنسی جداسازی افراد بر مبنای جنسیت آن‌هاست. توالت‌ها، حمام‌های عمومی، تخت خواب ها، خوابگاه‌ها، رختکن‌ها، اتوبوس‌ها، وسایل نقلیهٔ عمومی و زندان‌ها از جمله مواردی است که در بعضی از نواحی از نظر جنسیتی جداسازی می‌شوند.
پدیده تفکیک جنسیتی که بر اساس آموزه‌های اسلامی به‌عنوان «جلوگیری از اختلاط نامحرم» تعریف می‌شود.
در اسلام، تنها بودن زن و مردی که خویشاوندی نزدیک با هم ندارند (محرم هم شناخته نمی‌شوند)، ممنوع است؛ اما ارتباط زن و مرد مطلقاً ممنوع نشده‌است. در قرآن، سخن گفتن موسی با دختران شعیبقرآن ۲۸:۲۳ و سلیمان با بلقیس ملکه سباقرآن ۲۷:۴۲؛ نمونه‌هایی از این ارتباط به‌شمار می‌رود. در سنت، نیز نمونه‌هایی از ارتباط زن و مرد دیده می‌شود؛ خدیجه دختر خویلد پیش از ازدواج با محمد، مال‌التجاره‌ای را در اختیار او قرار داد و او را برای یک سفر تجاری به شام فرستاد. با این حال در احادیث، شواهدی از جدایی جنسیتی موجود است؛ قرآن و سنت نیز محدودیت‌هایی را برای ارتباط زنان و مردان در نظر گرفته‌اند. از جمله این محدودیت‌ها، حجاب برای زنان است؛ که برخی آن را پوشانیدن تمام بدن زن و برخی آن را پوشانیدن بدن زن به جز چهره و دست دانسته‌اند و برخی از علما حجاب را اختیاری و توصیه توصیف می‌کنند چنانکه روایت شده در عصر محمد زنان بازاری قسمتی از سینه هایشان معلوم بوده و محمد دستور داده لااقل پارچه و یا چیزی شبیه به آن را برای پوشش حداقلی بپوشند. در قرآن نیز بیش از توصیه به حجاب به حفظ نگاه مردان توصیه شده است. همچنین نظر به نامحرم، در برخی روایات زنای چشم نامیده شده‌است.مسند امام احمد بن حنبل، حدیث ۲۱۰۳۴ رواه ابن مسعود
بخش‌بندی زبانی سَتِم-کِنتوم (centum-satem) یکی از انواع بخش‌بندی زبان‌های هندواروپایی و بر اساس سیر تکاملی سه ردیف همخوان پشتی بازسازی‌شدهٔ زبان نیا-هندواروپایی است:Centum - Definition and More from the Free Merriam-Webster Dictionary
دو واژهٔ «ستم» و «کنتوم» به‌ترتیب برگرفته از واژه‌های اوستایی satəm و لاتین (هردو به معنی «صد») هستند، که مثال‌هایی استاندارد از این دو مسیر تکاملی‌اند.
زبان‌های دستهٔ ستم اینهایند: زبان‌های هندوایرانی، ارمنی، بالتیک، اسلاوی و آلبانیایی. همچنین گمان می‌رود که زبان‌های نابودشده‌ای که سندی دربارهٔ وابستگی آنها به این دو دسته ندارند مانند داسی و تراسی نیز از دستهٔ ستم بوده‌باشند. در این گروه همخوان‌های ملازی و لبی و ملازی در زبان نیاهندواروپایی ادغام شده و به همخوان‌های ملازی توسعه داده شده‌است و همچنین همخوان‌های کامی به صفیری دگرش یافته‌اند.
زبان‌های دستهٔ کنتوم یا نا-سَتِم دیگر گویش‌های زبان‌های هندواروپایی را دربرمی‌گیرد. در این گروه ما شاهد آمیزش در همخوان‌های ملازی و کامی نیاهندواروپایی به ملازی با تغییر آواهای جداگانه‌ایم. این تغییر آوایی پیش از تغییر آوا در زبان‌های ستم رخ‌داده‌است. این گروه دربرگیرندهٔ زبان‌های ایتالیک، سلتیک، ژرمنی و هلنی می‌شود. شاید گروه کوچکی از زبان‌های نابودشده چون زبان مقدونی باستان، ونتیک و به احتمال ایلیریایی هم به این خانواده تعلق داشته‌اند.
Wikipedia contributors, "Centum-Satem isogloss," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Centum-Satem_isogloss&oldid=212511377 (accessed June 17, 2008).
Wikipedia contributors, "247 BC," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=247_BC&oldid=213896317 (accessed June 17, 2008).
مرگ هانیبال، سردار بزرگ کارتاژ
هانیبال یک نام فنیقی و به معنی "شکوه باری‌تعالی" یا "رحمت بعل" است. جزء نخست واژه هَنّ- به معنی شکوه یا رحمت و جزء دوم آن -بَعل، نام یکی از خدایان باستان است.
کاربرهای نام هانیبال:
هیدروژن سولفید گازی است بی‌رنگ، سمی و آتشگیر که بوی آن شبیه به بوی تخم مرغ فاسد است. این گاز به صورت گاز فاضلاب و متعفن همراه با ایجاد خفقان شناخته می‌شود.
این مولکول قطبی است.
اسید سولفیدریک، هیدروژن سولفوره، هیدرو سولفوریک اسید، گاز فاضلاب، گاز ترش، گاز مرداب
گاز سولفید هیدروژن به‌طور طبیعی در نفت خام، مخازن گاز طبیعی، گازهای آتشفشانی و چشمه‌های آب گرم وجود دارد.
در آزمایشگاه گاز هیدروژن سولفید را از واکنش هیدروکلریک اسید با آهن (ll)سولفید به دست می‌آورند.
این گاز می‌تواند در نتیجه فرایندهای زیر تولید گردد:
گاز سولفید هیدروژن بسیار سمی است. این گاز از طریق ممانعت در عملکرد آنزیم سیتوکروم اکسیداز مانع جذب اکسیژن می‌گردد. تماس کوتاه مدت (حاد) با سولفید هیدروژن باعث ایجاد سوزش و حساسیت در حلق، بینی، چشم و ریه‌ها می‌گردد. تماس با غلظت‌های بالاتر آثار جدی بر سلامت به جا گذاشته و منجر به مرگ می‌گردد.
پژوهشگران در آمریکا و کانادا نشان دادند که سولفید هیدروژن توسط آنزیم خاصی موسوم به CSE تولید می‌شود و متوقف کردن فعالیت این آنزیم می‌تواند باعث بالا رفتن فشار خون شود. به‌علاوه با این اقدام به رگ‌های خونی در موش‌های آزمایشگاهی نیز آسیب وارد می‌شود.
محققان با استفاده از دانش ژنتیک و دستکاری ژن‌ها، موش‌هایی را متولد کردند که میزان اندکی آنزیم CSE تولید می‌کردند و در نتیجه سطح سولفید هیدروژن در سرم آن‌ها کاهش می‌یافت. پس از حدود هفت هفته پس از تولد معلوم شد این موش‌ها که گرفتار جهش ژنتیکی شده‌اند و علایم فشار خون بالا را از خود بروز می‌دهند. هم‌چنین کمبود سولفید هیدروژن باعث شد که این موش‌ها نسبت به روش‌های آرام‌کنندهٔ رگ‌های خونی واکنش ناقص و معیوب نشان دهند.
نتایج این تحقیق تأیید می‌کند که سولفید هیدروژن با اکسید نیتریک ترکیب شده و گازی را تشکیل می‌دهد که می‌تواند فشار خون را تنظیم کند. این کشف راه را برای پیدا کردن روش‌های جدید درمان فشار خون بالا هموار خواهد کرد.
پایگاه اطلاع‌رسانی گوگرد
سایت پزشکان بدون مرز
با گسترش دین اسلام در شرق، شیوهٔ معماری در این مناطق خصوصاً در بخش تزیینات تغییر نمود. اسلامیون، آن دسته از آثار هنری که از آداب و رسوم اسلامی خارج بودند و حاوی نماد انسانی و حیوانی بودند را تخریب کردند. در نظر آنان هنر می‌بایست در خدمت علم و دانش باشد نه پرستش. در عهد اسلامی هنرهای تزئینی و صورت‌گری فقط از جهت صحنه‌های یادگاری و حماسی باقی ماندند. نقاشی مشجر خطوط هندسی و نوشته‌های کوفی مزین و آمیخته با گل و برگ و غیره روی بناها یقیناً از سده سوم هجری به بعد رواج یافته‌اند. این گونه تزئینات را می‌توان در خشت‌های بنای آرامگاه اسماعیل سامانی در بخارا (حدود سال ۳۰۰ قمری)، آرامگاه پیرعلمدار (۴۱۸ قمری)، نقاشی گل و برگ لوحهٔ سنگی مرمر سلطان محمود غزنوی (حدود ۴۲۱ قمری)، آثار نقاشی روی سنگ گچ دیوارهای ابنیهٔ عصر سامانیان و اوایل دورهٔ غزنویان مشاهده کرد. بعد از آن در آسیای مرکزی شاهد پیشرفت نقاشی در عصر سلجوقی هستیم که نمونه‌های آن را می‌توان در محراب مسجد جامع اولیا (حدود ۴۶۰ قمری)، بناهای مسعود سوم و مناره‌های غزنی (حدود ۵۰۰ قمری)، بقایای بناهای چشت شریف، مسجد جامع هرات (۵۶۷ قمری)، نقاشی‌های بنای مرقد یحیی بن زید در سرپل (حدود ۴۳۰ قمری) مشاهده کرد.
شیوهٔ تزئینی بناهای اسلامی در دورهٔ تیموری‌ها در هرات نفوذ بیشتر کسب کرد و به اوج تکامل خود رسید. نمونه‌های قابل توجه تزئینی و ساختمانی اسلامی در افغانستان عصر تیموری‌ها شامل موارد زیرند: کاشی‌های مسجد جامع هرات، مقبره گوهرشاد، کاشی‌های مناره‌های مصلی، کاشی‌های منار تیموری در قلعه اختیارالدین، کاشی‌کاری مقبره شاه ولایت ماب (که به عقیده بعضی از پژوهشگران، هفتصد نوع کاشی در آن به کار رفته) و کاشی‌کاری مقبرهٔ خواجه عبدالله انصاری. تعدادی از آثار تاریخی دیگر از قبیل مناره‌های مساجد، زیارتگاه‌ها و مقابر در نقاط مختلف افغانستان چون بلخ، لشکرگاه، هرات، قندز، غور، غزنه، و کابل و سایر گوشه و کنار افغانستان که تاکنون موجود است هر کدام شاهد انواع شیوه‌های تزئینی رایج در افغانستان بوده‌است.
کاشی از لحاظ تاریخی پنجمین شیوهٔ اساسی و بنیادی در تزئینات ساختمان‌های آبده یی و ساختمان‌های عادی است. استفاده از این شیوه در معماری اسلامی بسیار رایج است و طرح‌های جالب، جلوی رشد و کشف تزئینات خشتی و گچی را گرفت و همه علاقه‌مند به تزئینات با کاشی شدند. استفاده از کاشی به نحوی که روی دیوار را کاملاً بپوشاند اولین بار در قرن ۱۳ و در قونیه به کار رفته‌است. کاشی‌کاری به صورت هنر تزئینی در کشورهای اسلامی به اوج شکوفایی خود رسید و یکی از ویژگی‌های برجستهٔ معماری اسلامی به‌شمار می‌رود.
کاشی‌هایی که برای تزئین عمارات به کار می‌رود چند نوع بوده که ذیلاً توضیح می‌گردد.
الف: کاشی معرق: با تلفیق تکه‌های کوچک گوناگون ساخته می‌شود که به اساس طرح اصل یکایک تراشیده می‌شود و در جای معین آن نصب می‌گردد.
ب: کاشی معقلی: دارای طرح‌های هندسی است و از تلفیق اشکال هندسی ساخته می‌شود.
ج: کاشی مشبک
د: کاشی گره
ه: کاشی خشتی (هفت رنگ): از تلفیق خشت‌های ظریف لعاب‌دار که هریک از آن‌ها بخشی از طرح کلی را دربردارد ساخته می‌شود و از قرن پنج قمری با گسترش و پیشرفت سایر شاخه‌های هنر اسلامی کاشی‌کاری نیز ترقی بیشتر کسب نمود.