moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
سربازان رایشسور بعد از تشکیل جمهوری به قانون اساسی وایمار سوگند یاد کردند. فرمانده کل قوا رئیس‌جمهور رایش بود، در حالی که وزیر رایشسور اختیارات خود را روی ارتش اعمال می‌کرد. فرماندهی نظامی اما در دست رئیس فرماندهی ارتش یا فرماندهی نیروی دریایی بود. از این رو یک دوگانگی بین مرجع مدنی و مرجع فرماندهی نظامی شکل گرفت که قرار بود به محل اختلاف دوباره برای جمهوری تبدیل شود. در حالی که اتو گسلر وزیر رایشسور در طول دوره مسئولیت خود به کارهای سیاسی و اداری مربوط به ارتش اکتفا می‌کرد، رئیس فرماندهی ارتش، هانس فون زیکت موفق شد تا حد زیادی رایشسوهر را از کنترل رایشستاگ خارج کند. در زمان فرماندهی زیکت، رایشسوهر به «دولتی درون دولت» تبدیل شد. رایشسور در این زمان نسبت به قانون اساسی بیشتر به یک ایده انتزاعی متعهد بود و به احزاب چپ کاملاً بی‌اعتماد بود.Andreas Wirsching: "Die Weimarer Republik. Politik und Gesellschaft". München 2000, S.  55 f. ; Eberhard Kolb: "Die Weimarer Republik." 6. Auflage, München 2002, S.  42. در زمان کودتای کاپ در سال ۱۹۲۰، زیکت از کمک به دولت بر ضد کودتاگران امتناع ورزید، اما کمی بعد خیزش کمونیستی ارتش سرخ منطقه رور را به‌شدت سرکوب کرد. رایشسور در زمان فرماندهی زیکت یک گروه شبه‌نظامی مخفی را با نام رایشسور سیاه سازماندهی کرد. در همان زمان استراتژی‌های نظامی جدید برای توسعه سلاح‌های مدرن توسط رایشسور بکار گرفته شدند. به عنوان مثال رایشسور همکاری‌های گسترده نظامی را با شوروی و ارتش سرخ آغاز کرد که به تربیت خلبانان نیروی هوایی در [[لیپتسک]] انجامید.Ernst Willi Hansen. "Der Staat im Staate- Militärgeschichte der Weimarer Republik 1919 bis 1933." In: "Grundkurs deutsche Militärgeschichte". Bd. 2. "Das Zeitalter der Weltkriege: 1914 bis 1945. Völker in Waffen", Oldenbourg, München 2007, S.  138–144. بعد از کنار رفتن زیکت، [[کورت فن اشلایشر|کورت فون اشلایشر]] با هدف جلب حمایت عمومی از پروژه‌های نظامی و بازسازی رایشسور برای جنگ‌های احتمالی آینده، فرماندهی آن را بر عهده گرفت.Ernst Willi Hansen. "Der Staat im Staate- Militärgeschichte der Weimarer Republik 1919 bis 1933." In: "Grundkurs deutsche Militärgeschichte". Bd. 2. "Das Zeitalter der Weltkriege: 1914 bis 1945. Völker in Waffen", Oldenbourg, München 2007, S.  150–167. در دوران ریاست جمهوری هیندنبورگ، رایشسور نفوذ سیاسی فزاینده‌ای یافت و گاهی در ترکیب سیاسی دولت نیز دخالت می‌کرد و در تبدیل جمهوری وایمار به دیکتاتوری نظامی هیتلری نقشی تعیین‌کننده ایفا کرد.Hans Mommsen: "Militär und zivile Militarisierung in Deutschland 1914 bis 1938". In: Ute Frevert (Hrsg.): "Militär und Gesellschaft im 19. und 20. Jahrhundert." Klett-Cotta, Stuttgart 1997, S.  273.
تا قبل از جنگ جهانی اول آلمان از ۲۲ شاهزاده‌نشین، سه دولت‌شهر آزاد به همراه قلمرو پادشاهی آلزاس لورین تشکیل شده بود. پس از بروز انقلاب و فروپاشی رژیم سلطنتی در آلمان، تمام شاهزاده‌نشین‌های آلمان نیز به جمهوری تبدیل شدند و ایالت‌های آزاد نام گرفتند.
ساختار ایالت‌های آزاد با قدرت گرفتن نازی‌ها به تدریج منحل شد. تا پایان سال ۱۹۳۳، مکلنبورگ-استرلیتز با مکلنبورگ-شورین ادغام شد و مکلنبورگ متحد را تشکیل داد. در آوریل ۱۹۳۷، دولت لوبک طبق قانون هامبورگ بزرگ به‌طور رسمی جزئی از ایالت پروس شد، این تصمیم ظاهراً ناشی از بیزاری شخصی هیتلر از این شهر بود. ایالات باقیمانده در پایان جنگ جهانی دوم به‌طور رسمی توسط متفقین منحل و در نهایت در ایالات آلمان مدرن سازماندهی مجدد شدند. به‌طور رسمی، مستعمرات آلمان تا زمان لازم الاجرا شدن معاهده ورسای در ژانویه ۱۹۲۰ همچنان در دست دولت آلمان بودند. احیای مستعمرات سیاست رسمی دولت باقی ماند و در دولت جمهوری وایمار (ابتدا به عنوان یک اداره مرکزی مستعمرات در وزارت بازسازی رایش و سپس به عنوان یک بخش سیاست مستعمرات در وزارت امور خارجه) تداوم پیدا کرد. اما در عمل تمام سرزمینهای خارج از آلمان در پایان جنگ در سال ۱۹۱۸ توسط قدرتهای پیروز در جنگ کنترل می‌شد و پس از انعقاد صلح تحت جامعه ملل قرار گرفتند.Caroline Authaler: "Das völkerrechtliche Ende des deutschen Kolonialreichs." In: "Aus Politik und Zeitgeschiche." 69.  Jg. , 40–42/2019, S.  4–10 (online).
با پایان جنگ و شروع دوران جمهوری وایمار شکافهای قابل توجه در توازن جنسیتی در آلمان بروز کردند: ۲٫۴ میلیون سرباز کشته شده و ۲٫۷ میلیون معلول جسمی در گروه سنی ۲۰ تا ۵۰ ساله که کمی پس از جنگ جان خود را از دست دادند باعث افزایش توازن جنسیتی به سمت زنان شد و همزمان کاهش شدید نرخ زاد و ولد را در آلمان در پی داشت. همچنین کاهش قلمرو و جدا شدن بخش‌های بزرگی از مناطق اشغالی توسط متفقین نیز باعث کاهش ۵/۷ میلیون نفر از جمعیت آلمان شد.Hans-Ulrich Wehler: "Deutsche Gesellschaftsgeschichte". Bd. 4: "Vom Beginn des Ersten Weltkrieges bis zur Gründung der beiden deutschen Staaten 1914–1949". Lizenzausgabe für die Bundeszentrale für politische Bildung, Bonn 2009, S.  232 f. (Originalausgabe: München 2003); Peukert 1987, S.  92.
با برقراری جمهوری وایمار زنان حق رای به‌دست آوردند و همزمان حق کاندیداتوری در انتخابات نیز به‌دست آوردند. در انتخابات مجلس مؤسسان ۷۸٪ زنان واجد شرایط در انتخابات شرکت کردند و ۹/۶٪ نمایندگان انتخاب شده نیز از زنان بودند. با این وجود حتی در دهه ۲۰ هم تعداد زنان نماینده رایشستاگ بسیار کم بود و زنان به ندرت به مقامات بالای حزبی می‌رسیدند.
به دلیل تغییر ساختاری در اقتصاد پس از جنگ در آلمان، تعداد مشاغل در بخش کشاورزی کاهش پیدا کرد، این در حالی بود که بخش خدمات افزایش یافت و به یک سوم کل مشاغل رسید. بیش از یک سوم زنان در سال ۱۹۲۵ شاغل بودند.Peukert gibt 35,6 % an (1987, S.  101), Wehler 36 % ("Deutsche Gesellschaftsgeschichte". Bd. 4: "Vom Beginn des Ersten Weltkrieges bis zur Gründung der beiden deutschen Staaten 1914–1949". Lizenzausgabe für die Bundeszentrale für politische Bildung, Bonn 2009, S.  237 (Originalausgabe: München 2003)) پیشنهادهای مربوط به مشاغل زنان عمدتاً در بخش خدمات در حال افزایش بود: در مدیریت دولتی، مدارس و در سیستم مراقبت‌های بهداشتی و در بخش خصوصی. بسیاری از زنان هم به عنوان دستیار فروش یا ماشین‌نویس در ادارات مشغول به کار شدند. به گفته هانس-اولریش وهلر، نسبت زنان در سمت‌های حقوق بگیر و کارمند دولت خیلی زود از مردان پیش افتاد.Hans-Ulrich Wehler: "Deutsche Gesellschaftsgeschichte". Bd. 4: "Vom Beginn des Ersten Weltkrieges bis zur Gründung der beiden deutschen Staaten 1914–1949". Lizenzausgabe für die Bundeszentrale für politische Bildung, Bonn 2009, S.  237. (Originalausgabe: München 2003) با این وجود، زنان عموماً کارهایی با درآمدهایی پایین را انجام می‌دادند و حتی در کارهای مشابه با مردان، دستمزد کمتری از مردان دریافت می‌کردند. در دوره رکود بزرگ، بر اساس قانون سال ۱۹۳۲، کارفرما می‌توانست در صورت لزوم زن‌هایی که حقوق بیشتری دریافت می‌کردند را اخراج کند.
[[پرونده:Bundesarchiv Bild 183-R24553, Gruppe des Wandervogels aus Berlin.jpg|بندانگشتی|گروه جوانان واندرفوگل (پرنده‌های سرگردان) در سال ۱۹۳۰]]
ضایعه از دست دادن پدران در جنگ برای بسیاری از نوجوانان آلمانی و همچنین تورم افسارگسیخته که خانواده‌ها را با مشکلات مالی فراوان روبرو می‌ساخت، پیامدهایی برای جوانان آلمانی دوره وایمار داشت. در سال‌های بعد از جنگ، فقدان والدین باعث از میان رفتن اقتدار سنتی درون‌خانوادگی می‌شد و تبعات آن در هنجارهای جدید که برای جامعه جوانان آلمانی شکل می‌گرفت انعکاس می‌یافت. یکی از جنبش‌های جوانان با الهام از این وضعیت "دنیای بزرگسالان نابالغ" (verknöcherten Erwachsenenwelt) نام گرفت. تقریباً نیمی از ۹ میلیون جوان آلمانی عضو یکی از باشگاه‌های جوانان بودند. باشگاه‌های ورزشی با ۱/۶ میلیون عضو و انجمن‌های کلیسا با ۱/۲ میلیون عضو بیشترین تعداد اعضا را داشتند. سپس "بنر جوانان" با ۷۰۰ هزار عضو، "جوانان کارگر" با ۳۶۸ هزار عضو و "لیگ جوانان" با ۵۱ هراز عضو پرطرفدارترین باشگاه‌های جوانان بودند که برخی از آنان در تغییر سبک زندگی و دگرگونی هنجارهای جنسی جوانان آلمانی نقش داشتند. سبک زندگی آمریکایی به عنوان الگویی جدید برای جوانان پسر و دختر آلمانی به‌طور هیجان‌انگیزی جذاب بود، از طرفی برخی از انجمن‌های محافظه‌کار از قبیل لیگ جوانان این سبک زندگی را تقبیح می‌کردند و آن را غیر آلمانی می‌نامیدند.Peukert 1987, S.  98 f. ; Hans-Ulrich Wehler: "Deutsche Gesellschaftsgeschichte". Bd. 4: "Vom Beginn des Ersten Weltkrieges bis zur Gründung der beiden deutschen Staaten 1914–1949". Lizenzausgabe für die Bundeszentrale für politische Bildung, Bonn 2009, S.  236. (Originalausgabe: München 2003)
در دوره رکود بزرگ، جوانان اولین گروهی بودند که از کار بیکار شدند و بیکاری گسترده به آنان آسیب رساند. دانشگاهیان جوان نیز از تداوم حرفه خود ناامید شده بودند. این بحران به مرور باعث رادیکالیزاسیون فرهنگی و اجتماعی در قشر جوانان آلمانی در اواخر دوره جمهوری وایمار می‌شد. به‌خصوص که آکادمیست‌های جوان خود را در حال جنگ با سالخوردگان حاکم می‌دیدند که نمی‌توانستند جایی برای جوانان در درون جمهوری وایمار پیدا کنند.Peukert 1987, S.  99; Hans-Ulrich Wehler: "Deutsche Gesellschaftsgeschichte". Bd. 4: "Vom Beginn des Ersten Weltkrieges bis zur Gründung der beiden deutschen Staaten 1914–1949". Lizenzausgabe für die Bundeszentrale für politische Bildung, Bonn 2009, S.  236. (Originalausgabe: München 2003)
[[یهودی‌ستیزی]] در آلمان قیصری بیداد می‌کرد و شخص قیصر نیز از آن حمایت می‌کرد. پروپاگاندای ضد یهودیان در آن زمان از سمت گروه‌هایی همانند [[اتحادیه پان‌ژرمن]] تبلیغ می‌شد که آن را جنگ نهایی بین یهودیان و [[آریایی ها|آریایی‌ها]] می‌نامیدند و بعد از شکست آلمان در جنگ جهانی اول، یهودیان را مسبب شکست دانسته و آنان را به خنجر از پشت علیه آلمان متهم می‌کردند. موج یهودی‌ستیزی که در زمستان ۱۹۱۸–۱۹۱۹ به اوج خود رسیده بود بعد از استقرار جمهوری وایمار و پایدار شدن وضعیت اقتصادی آن تا حدی فروکش کرد. با این‌حال از سال ۱۹۳۰ و شروع رکود بزرگ، پیکان اتهام دوباره به سمت یهودیان نشانه رفت.Hans-Ulrich Wehler: "Deutsche Gesellschaftsgeschichte". Bd. 4: "Vom Beginn des Ersten Weltkrieges bis zur Gründung der beiden deutschen Staaten 1914–1949". Lizenzausgabe für die Bundeszentrale für politische Bildung, Bonn 2009, S.  496 f. (Originalausgabe: München 2003).[[پرونده:Bundesarchiv Bild 102-10447, Albert Einstein.jpg|بندانگشتی|[[آلبرت اینشتین]]، فیزیکدان یهودی در سال ۱۹۳۰]]
جمعیت یهودیان آلمان در سال ۱۹۲۵ حدود ۵۶۴ هزار نفر بود که ۰/۹٪ از جمعیت آلمان را تشکیل می‌دادند. هشتاد درصد از این جمعیت یهودیان آلمانی بودند که چندین نسل در آلمان زندگی می‌کردند و ۱۰۸ هزار نفر هم از مهاجران یهودی از کشورهای اروپای شرقی بودند. یهودیان در آن زمان کسب و کارهای متعلق به خود را داشتند؛ تعداد زیادی از آنان در تجارت، بانکداری و مشاغلی از این قبیل فعالیت می‌کردند که با میانگین کسب و کار تفاوت زیادی داشت. یهودیان شاغل در صنعت و کشاورزی چندان زیاد نبودند.Hans-Ulrich Wehler: "Deutsche Gesellschaftsgeschichte". Bd. 4: "Vom Beginn des Ersten Weltkrieges bis zur Gründung der beiden deutschen Staaten 1914–1949". Lizenzausgabe für die Bundeszentrale für politische Bildung, Bonn 2009, S.  499. (Originalausgabe: München 2003). جمهوری وایمار دوره شکوفایی جامعه یهودیان آلمان بود زیرا موانع رسمی و غیررسمی که مانع فعالیت یهودیان در امور اداری یا در دانشگاهی در دوره قیصری می‌شد، طبق قانون اساسی وایمار برداشته شدند و روند ادغام یهودیان در آلمان که از قرن نوزدهم شروع شده بود از اوایل دهه ۱۹۲۰ شدت گرفت. با این‌حال بسیاری از یهودیان نیز به جنبش‌های [[صهیونیسم|صهیونیستی]] پیوستند یا به [[اسرائیل]] مهاجرت کردند. موفقیت جامعه یهودی در آلمان را می‌توان آنجا دید که از ۹ برنده جایزه نوبل از آلمان در آن دوره ۵ نفر یهودی بودند: [[آلبرت اینشتین]]، [[جیمز فرانک]]، [[گوستاو هرتز|گوستاو هرتس]]، [[اتو فریتز میرهوف|اوتو میرهوف]] و [[اتو واربورگ]]. ۵۵ درصد یهودیان در آلمان در دوره وایمار در شهرها زندگی می‌کردند که یک سوم از این تعداد ساکن برلین بودند. برلین و یهودیانش شاید عمده‌ترین دلیل خشم محافظه‌کاران آلمانی از جمهوری وایمار بود.Winkler 1998, S.  300. لودویگ توما نویسنده آلمانی از ایالت بایرن در سال ۱۹۲۰ در روزنامه میسباخر آنتسایگر نوشت: «برلین آلمانی نیست. چیزی خلاف آن است.»Zitiert nach Winkler 1998, S.  299. بیشترین نفرت یهودی‌ستیزها بر ضد یهودیان مهاجر از کشورهای شرقی بود که ظاهر و لهجه‌ای متفاوت داشتند و آنان را "یهودیان قباپوش در مقابل یهودیان کراواتی (یهودیان آلمانی)" (Kaftanjuden versus Krawattenjuden) می‌نامیدند. محله شوینن‌فیرتل در برلین که محل زندگی بسیاری از یهودیان کم‌بضاعت بود در سال ۱۹۲۳ محل وقوع جنایات یهودی‌ستیزها بود که سرانجام با یک عملیات گسترده پلیس متوقف شد. از نظر تاریخ‌دان آلمانی هانس اولریش وهلر، یهودی‌ستیزی یکی از معیارهای عضویت در حزب ناسیونال سوسیالیست کارگران در کنار تعهد به رهبر حزب و ملی‌گرایی افراطی بود. حتی بدون به صدارت رسیدن هیتلر باز هم جمهوری وایمار نمی‌توانست راه‌حلی برای مسئله یهودی‌ستیزی پیدا کند. وی در کتاب تاریخ جامعه آلمان می‌نویسد: «چقدر فاجعه‌بار بود که یک ضدسامی نفرت‌انگیز با بی پروای دولت را به دست گرفت و آماده استفاده از ابزارهای آن برای تحقق آرمانشهر خود شد؛ یعنی یک امپراتوری [مبتنی بر] نژادپرستی عاری از یهودیان.»Hans-Ulrich Wehler: "Deutsche Gesellschaftsgeschichte". Bd. 4: "Vom Beginn des Ersten Weltkrieges bis zur Gründung der beiden deutschen Staaten 1914–1949". Lizenzausgabe für die Bundeszentrale für politische Bildung, Bonn 2009, S.  511. (Originalausgabe: München 2003).
فرایند مدرن شدن فرهنگ در آلمان یا به عبارتی [[آمریکایی شدن|آمریکایی‌شدن]] آن، بیشتر مختص جوامع شهری در آلمان در دهه ۲۰ بود تا یک روند هدایت شده در جمهوری وایمار. و با این وجود باز هم مقاومت‌هایی برضد این روند وجود داشت که می‌خواست از آلمانی‌زدایی جلوگیری کند. برلین دهه ۲۰ کانون توسعه فرهنگی در آلمان بود که در آن زمان سومین شهر بزرگ دنیا با چهار میلیون نفر جمعیت بود و «به عنوان یک شهر برای سینما، تئاتر، روزنامه و ورزش شناخته می‌شد. حتی بسیاری از افراد برلین را پایتخت فرهنگی دنیا در [[دوره میان‌دوجنگ|دوره بین جنگ]] به‌شمار می‌آوردند.»
با این حال آنچه که از آن با فرهنگ و هنر دوره وایمار یاد می‌شود در زمانی پیش از آن شروع به شکل‌گیری کرده بود. این روند بخشی از [[مدرنیته]] در هنر بود که از اواخر قرن نوزدهم شروع شده بود و از دهه ۱۹۲۰ گسترش و توسعه یافت. هنینگ کوهلر معتقد بود در تثبیت گرایش‌های نوآورانه در فرهنگ که از دوره قبل از جنگ شروع شده بود دو عامل در آلمان قیصری مؤثر بود: شوک ناشی از جنگ که باعث شکستن سنت‌ها می‌شد و آزادی عمل یهودیان که توانستند به‌طور بالقوه هنرمند یا خریدار آثار هنری باشند.Henning Köhler: "Deutschland auf dem Weg zu sich selbst. Eine Jahrhundertgeschichte". Hohenheim-Verlag, Stuttgart 2002, S. 195 ff. از آنجا که آلمان در آن دوره از یک سو محل آزمودن هنر آوانگارد و از سوی دیگر محل شدیدترین واکنش‌ها به نوآوری هنری بود، از دیدگاه والتر لاکوئر «جالب‌ترین کشور اروپایی» به‌شمار می‌رفت. به اعتقاد هاگن شولتسه استاد تاریخ در دانشگاه کلن، دهه بیست «از یک باروری فکری بی‌سابقه برخوردار بود و این باروری حاصل احساس عدم اطمینان، روان رنجور و خستگی گسترده‌ای بود که زندگی فکری و سیاسی مردم آلمان در دوران پس از جنگ را فرا گرفته و مردم را وادار می‌ساخت به‌طور خستگی‌ناپذیری دنبال [[نقطه ارشمیدسی|نقاط ارشمیدسی]] بگردند که می‌توانستند از آن نقاط کل زمان حال را از گوشه‌های آن کنار بزنند.»Schulze 1982, S.  128 f. توسعه فرهنگی و سیاسی در آلمان در بین سال‌های ۱۹۱۸ تا ۱۹۳۳ شامل نمونه‌هایی کاملاً عینی است: تجربه جنگ جهانی اول و انقلاب، هنرمندان [[اکسپرسیونیسم آلمان|اکسپرسیونیست]] را با نقطه‌نظرهای [[آرمان‌شهر|آرمان‌شهری]] درگیر کرد؛ جنبش‌های انقلابی و درگیری‌های حاصل از آن، جنبش‌های آزادی‌خواه را با توده‌ها پیوند داد، پیام‌های پرولتری در نقاشی‌های ترحم‌برانگیز [[اتو دیکس]] از کارگران و تصاویر هولناک از روسپیان نهفته بود، کارهای گرافیکی [[کته کلویتس|کته کولویتس]] با مادران داغدار، کودکان گرسنه و قربانیان جنگ و استثمارگران سرمایه‌دار نیز دارای جذابیت سیاسی بود.Peter Gay: "Die Republik der Außenseiter. Geist und Kultur in der Weimarer Zeit 1918–1933." Frankfurt am Main 1987, S.  144.
در کنار این، در مرحله تثبیت نسبی جمهوری وایمار، عینیت مدرن در هنر نقشی برجسته داشت و دلیل آن جستجویی برای مکان دنیای آرمانی در دنیای واقعی بود.Peter Gay: "Die Republik der Außenseiter. Geist und Kultur in der Weimarer Zeit 1918–1933." Frankfurt am Main 1987, S.  162. آخرین مرحله جمهوری از سال‌های ۱۹۲۹ و ۱۹۳۰ به بعد که تا حدی با رئالیسم انتقادی اجتماعی نیز همراه بود، همانند سیاست نقطه عطفی بود که منجر به رادیکالیزاسیون و در عین حال فروپاشی در هنر و فرهنگ شد.Kolb 2009, S.  240. پیتر هورس تاریخدان در دانشگاه [[وورتسبورگ]] میراث مدرنیته فرهنگی متفاوت در آلمان وایماری را بسیار جذاب و در عین حال مبهم می‌داند که «آنچنان سریع ظاهر و به‌طور ناخوشایندی مستقر شد که بسیاری از هنرمندان آماده نبودند تا نیازهای مشتری‌های بلندپرواز خود را ارضا کنند».
با تعریف جدید از روز کاری هشت ساعته و وضع مقررات تعطیلات رسمی، فعالیت‌های تفریحی بخشی از زندگی روزمره برای حقوق بگیران در جمهوری وایمار شد. تغییرات کاری و افزایش زمان استراحت برای حقوق‌بگیران آلمانی تغییراتی را در سطح جامعه ایجاد کرد: نمایشگاه‌های بزرگ، نمایش‌های متنوع، سالن‌های رقص، سینماها، باشگاه‌های بوکس و مسابقات تفریحی به راه افتادند. تئاترها، کتابخانه‌ها و مراکز آموزش بزرگسالان مجهزتر شدند. در این میان باشگاه‌های تفریحی و ورزشی بیشترین محبوبیت را کسب کردند. در آن دوره تعداد مشترکان و مخاطبان و به تبع آن تعداد روزنامه‌ها و مجلات ورزشی چندین برابر شد.[[Arnd Krüger]]: "Sport und Politik. Vom Turnvater Jahn zum Staatsamateur." Fackelträger, Hannover 1975, ISBN 3-7716-2087-2; Peukert 1987, S.  177. رسانه‌های جمعی مانند مجلات و رادیو و همچنین سینما به دنبال تغییرات اجتماعی سعی در دموکراتیزه کردن هنر داشتند و آن را به‌جای صرفاً طبقات بالای اجتماعی به کل جامعه ارائه دادند. رسانه‌های جمعی با پرکردن شکاف مابین هنر جدی و هنر زیرزمینی سرگرم‌کننده یا عامه‌پسند، هنر عمومی را به عموم مردم آلمان عرضه کردند.Jost Hermand/Frank Trommler: "Die Kultur der Weimarer Republik." München 1978, S.  70.
[[پرونده:Baker_Charleston.jpg|بندانگشتی|[[ژوزفین بیکر]] در گروه چارلتسون می‌رقصد]]
انگیزه‌های قوی داخل آلمان برای توسعه فرهنگی، از تجربه آمریکا ناشی می‌شد: «تصویر درخشان از خارج از کشور از کشوری پیروز، سرزمین اسطوره‌ای با امکانات نامحدود، قدرت اقتصادی و مالی و پیشتازی در تولید و مصرف انبوه، همه این‌ها در نام آمریکا با ایده‌هایی از عقلانیت بدون مانع، نوآوری بدون سنت، آوانگارد فرهنگی توده ای و توسعه دنیای رسانه‌های جدید پیوند خورده‌اند…» واکنش‌ها به موج آمریکایی‌سازی که در مواردی همانند تکنولوژی‌های نو، انتظارات مصرف‌کننده، فیلم، رقص و موسیقی جاز دیده می‌شد از سمت محافظه‌کاران با راهبرد دفاعی دیالکتیک صورت می‌گرفت که به‌طور مثال موسیقی جاز را موسیقی سیاه (Negermusik) می‌نامیدند. در زمان اجرای [[جوزفین بیکر]] با گروه موسیقی جاز چارلستون در برلین در سال ۱۹۲۷، موسیقی جاز قبلاً خود را به عنوان بخشی از صنعت سرگرمی در آلمان معرفی کرده بود و از نظر طرفداران آن شیک و دلربا شناخته می‌شد.Jost Hermand/Frank Trommler: "Die Kultur der Weimarer Republik." München 1978, S.  314. شهرهای بزرگ پیش از همه در فراگیر کردن مدرنیته در آلمان نقش داشتند. زندگی در شهرهای بزرگ در آلمان که فضای متفاوتی با شهرهای کوچکتر داشت عاملی تعیین‌کننده برای تغییرات اجتماعی در شهروندان بود؛ برای یک شهروند آلمانی در دهه ۲۰ که به برلین مهاجرت می‌کرد دیگر خبری از مزاحمت‌های آشنایان نبود و فضای کافی برای آشنا شدن با سبک زندگی مدرن فراهم شده بود. برلین از سال ۱۹۲۰ با ۴/۳ میلیون نفر جمعیت بزرگ‌ترین شهر دنیا بعد از نیویورک و لندن بود و «پایتخت سرگرمی اروپا» به‌شمار می‌رفت. رقص، موسیقی و سکس بیش از هر شهری در برلین رواج داشت. «موضوعات مربوط به سکس در ادبیات، فیلم و تئاتر در اولویت بود. گاهی سانسور اعمال می‌شد، اما برلین در کل شهری مداراگر بود و به هر حال در طول این سالها مردم در برلین [از نظر فرهنگی] سخاوتمندتر از هر منطقه دیگری بودند.»Walter Laqueur: "Weimar. Die Kultur der Republik." Frankfurt 1976, S.  281. در همان زمان یکی از اولین خرده‌فرهنگ‌های مربوط به همجنسگرایی در دنیا در برلین شکل گرفت. این شهر به‌عنوان کلان‌شهری عظیم، بیشترین و پرتیراژترین روزنامه‌های دنیا را در اختیار داشت و شهر تئاتر، سالن‌های کنسرت و کاباره‌های سیاسی بود. برلین دارای سریع‌ترین قطارشهری در دنیا بود و با ۵۰۰ هزار مشترک تلفن، بیشترین تعداد اشتراک تلفن را در یک شهر در دنیا به خود اختصاص داده بود.Kolb 2009, S.  106.
با به پایان‌رسیدن ابرتورم دهه ۲۰، چارچوب‌های جدید برای توسعه فرهنگی در آلمان فراهم شد. هنرمندان و روشنفکران وابسته به بورژوازی که منبع درآمد خود را از دست داده بودند باید در بازار تغییر شکل یافته هنری با تقاضاهای جدید مصرف‌کننده روبرو می‌شدند و هنر «دموکراتیک» را توسعه می‌دادند. در آن دوره درک جدیدی از اشکال زیبایی شناختی در بیان هنری می‌رفت که خود را به عنوان سبکی جدید در تمام ژانرها تثبیت کند.Longerich 1995, S.  177 f. اصطلاح عینیت نو اولین بار در هنر نقاشی بکار گرفته شد؛ جایی که هنرمندان آوانگار که اغلب هنرمندان شناخته‌شده‌ای بودند، با هدف شیءانگاری در طبیعت بی‌جان پرتره‌هایی کاملاً بی‌تکلف و متفاوت نسبت به قبل خلق کردند.Longerich 1995, S.  179; Kolb 2009, S.  99. (Peter Gay: "Die Republik der Außenseiter. Geist und Kultur in der Weimarer Zeit 1918–1933." Frankfurt am Main 1987, S.  161.)
[[پرونده:Bauhaus-Dessau Meisterhaeuser4.jpg|بندانگشتی|خانه استادان در [[دسائو]]]]
معماری بیش از هر هنر دیگری از فرهنگ وایمار در دنیا تأثیرگذار بود. [[باوهاوس]] که در سال ۱۹۱۹ در وایمار تأسیس شد، در سال ۱۹۲۵ در [[دسائو]] مستقر شد و انقلابی در معماری دنیا ایجاد کرد. در این مقطع ادعای "یکپارچه کردن همه رشته‌های هنری همانند مجسمه سازی، نقاشی، هنرهای کاربردی و صنایع دستی به معماری جدید" مطرح شد.Kolb 2009, S.  102 f. ; Walter Laqueur: "Weimar. Die Kultur der Republik." Frankfurt 1976, S.  232. [[والتر گروپیوس]] به عنوان مدیر و جانشین هنری [[هانری وان ده ولده]]، توانست با مفهوم یکپارچگی آموزش هنری و تکنیکال، هنرمندان مهمی را به عنوان معلمان باهاوس جذب کند؛ هنرمندانی از جمله [[لیونل فاینینگر]]، [[یوهانس ایتن]]، [[پل کلی]]، [[اسکار شلمر]]، [[واسیلی کاندینسکی]] و [[لاسلو موهولی-ناگی|لاسلو موهولی ناگی]]. اولین نمایشگاه باهاوس توسط گروپیوس در سال ۱۹۲۳ تحت عنوان «هنر و فناوری - یک واحد مشترک» برگزار شد و در آن ایده‌هایی از اولین سال‌های جمهوری وایمار از اثر هنری ارائه شد که در آن هنرمند یک کارگر ماهر به‌شمار می‌رفت و این ایده در واقع راهی برای بهره‌برداری اقتصادی از هنر بود. ساخت و ایده‌های مبلمان نیز با توسعه نمونه‌های اولیه دست‌ساز و همچنین ایده‌هایی برای در نظر گرفتن تولید صنعتی آن‌ها بود. «خانه‌های استادان» در مجاورت ساختمان باوهاوس دسائو ساخته شد که وجه اشتراک آن‌ها در سقف تخت، شکل اولیه مکعبی و رنگ سفید توصیف می‌شود.Kolb 2009, S.  103. نوع فضای زندگی نیز از نظر هنرمندان آوانگارد بحث برانگیر بود. برخی از این معماران طرفدار ساخت شهرک‌هایی با ساختمان‌های کم‌ارتفاع و فضای سبز فراوان بودند. در مواردی که بودجه‌ای برای ساخت و سازهای جدید در دسترس بود - همانند خانه‌های دولتی که در برلین در بین سال‌های ۱۹۲۴ تا ۱۹۲۹ ساخته شدند و بخش دولتی ۸۵٪ تأمین مالی این ساخت و سازها را بر عهده داشت -Jost Hermand/Frank Trommler: "Die Kultur der Weimarer Republik." München 1978, S.  418. معماران توانستند شهرک‌های مسکونی را در سخاوتمندانه‌ترین حالت با فضای سبز فراوان احداث کنند که برخی از آنان هم‌اکنون جزئی از میراث جهانی یونسکو هستند.
برلین در دهه ۱۹۲۰ به «کلانشهر تئاتر جهان» تبدیل شد، جایی که مهم‌ترین کارگردانان، با استعدادترین بازیگران و مشهورترین منتقدان تئاتر را به همراه مشتاق‌ترین مخاطبان تئاتر می‌شد یافت.Kolb 2009, S.  100 f. Es gab seinerzeit 49 Theater in Berlin, dazu 75 Kabaretts und Kleinkunstbühnen. (Hoeres 2008, S. 141). تئاتر آن زمان در آلمان منعکس کننده روح زمانه بود و صحنه تئاتر یک نهاد مردمی را به مخاطب تداعی می‌کرد: «در مورد کارهای جدید تئاتر چنان بحث‌های داغی درمی‌گرفت که گویی مهم‌ترین وقایع سیاسی یا اجتماعی هستند. افتتاحیه یک نمایش جدید چنان مورد استقبال قرار می‌گرفت که همانند معرفی یک رمان جدید بود [...] و به نقدهای تئاتر توجه فوق‌العاده‌ای می‌شد.»Walter Laqueur: "Weimar. Die Kultur der Republik." Frankfurt 1976, S.  174 f. از جمله کارگردانان مشهور تئاتر در آن دوره، [[مکس راینهارت]] استاد درام نئو-رمانتیک [[امپرسیونیسم|امپرسیونیستی]] و [[لیوپولد یسنر|لئوپولد یسنر]] بودند که با کارهای نمادین خود احترام مخاطبان را به خود جذب می‌کردند. تئاتر پرولتری [[اروین پیسکاتور]] و نمایشنامه‌های [[برتولت برشت]] هم دارای موضوعات به‌شدت سیاسی بودند.Walter Laqueur: "Weimar. Die Kultur der Republik." Frankfurt 1976, S.  176–193. در کنار این، اشتیاق عمومی به تئاتر در خارج از تماشاخانه‌ها نیز بین صدها گروه تازه‌کار به همراه گروه‌های سیاسی و فرهنگی بالا بود که خود را در فعالیت‌های عمومی با موضوعات سیاسی و اجتماعی و تحرکات خیابانی به نمایش می‌گذاشت.Jost Hermand/Frank Trommler: "Die Kultur der Weimarer Republik." München 1978, S.  199 f.
[[پرونده:Bundesarchiv Bild 102-08538, Fritz Lang bei Dreharbeiten.jpg|بندانگشتی|[[فریتس لانگ]] هنگام فیلمبرداری [[زن در ماه]]]]
یکی از نوآوری‌های جامعه علمی در جمهوری وایمار، نهادینه کردن جامعه‌شناسی به‌عنوان یک علم بود که بنیانگذاران آلمانی آن استادان صاحب نام در اقتصاد یا فلسفه بودند، مانند [[ماکس وبر]]، [[گئورگ زیمل]] یا [[ورنر زمبارت]]. نظریات جامعه‌شناسی از جمله آثاری از [[کارل مانهایم]]، [[آلفرد وبر]]، امیل لدرر، [[نوربرت الیاس]]، تئودور گایگر و آلفرد فیرکانت نیز در کرسی‌های جامعه‌شناسی که به تازگی ایجاد شده بود تدریس می‌شدند. پیتر هورس، تأسیس [[انجمن پژوهش‌های اجتماعی]] در فرانکفورت را به عنوان مهم‌ترین بنیاد علوم اجتماعی در دوره وایمار توصیف می‌کند. انستیتوی روانکاوی نیز در سال ۱۹۲۹ با تلاش [[اریک فروم|اریش فروم]] تأسیس شد که وی رابط بین این نهاد و بنیاد علوم اجتماعی بود. [[تئودور آدورنو]] به‌عنوان یک جامعه‌شناس سرشناس که از طرفداران تحولات آرنولد شونبرگ در موسیقی بود، نام خود را به‌عنوان منتقد مارکسیستی موسیقی تثبیت کرد. [[ماکس هورکهایمر]] که از سال ۱۹۳۰ ریاست انستیتوی تحقیقات اجتماعی را بر عهده داشت، تمرکز تحقیقات را از تاریخ جنبش کارگری و سوسیالیسم به تئوری جامعه معطوف کرد؛ نظریه انتقادی جدید در مکتب فرانکفورت، علوم اجتماعی تجربی، روانکاوی و فلسفه را در یک تئوری انتقادی ایدئولوژیک جامع از جامعه بورژوازی-سرمایه‌داری و نهادها و ارزشهای آن (خانواده، فرهنگ، موسیقی، خرد، شخصیت) ادغام کرد. در دوره وایمار موسسه‌های نوآورانه دیگری نیز تأسیس شدند. به‌طور مثال کتابخانه مطالعات فرهنگی که توسط آبی واربورگ در هامبورگ افتتاح شد، محلی برای علاقه‌مندان به مطالعات فرهنگی مدرن و تاریخ نشانه‌ها همانند تاریخ‌دان هنر [[اروین پانوفسکی]] و فیلسوف [[ارنست کاسیرر]] بود که جذب این مؤسسه شده بودند. [[ماگنوس هیرشفلد]] نیز در آن جو لیبرال، انستیتوی سکسولوژی را در سال ۱۹۱۹ افتتاح کرد. [[مارتین هایدگر]] با اثر معروف خود هستی و زمان که در سال ۱۹۲۷ منتشر شد، به سرعت خود را به عنوان یک شخصیت مورد توجه و ماندگار در فلسفه معاصر تثبیت کرد که در دیدگاه فیلسوف‌هایی مانند [[کارل یاسپرس]] به‌عنوان فیلسوفی [[اگزیستانسیالیسم|اگزیستانسیالیست]] و در کتاب وضع روحی زمانه (چاپ ۱۹۳۱) منعکس شد. [[انسان‌شناسی فلسفی]] نیز که توسط [[ماکس شلر]] و هلموت پلسنر بنیان گذاشته شد، به موقعیت انسان در جهان با استفاده از دانش [[زیست‌شناسی]] و [[حیوان‌شناسی]] می‌پرداخت. دستاوردهای علمی آلمان در علوم تجربی نیز در دهه ۲۰ قابل توجه بود. دانشمندان آلمان در دوره قیصری بارها در رشته‌های فیزیک و شیمی برنده جایزه نوبل شدند و این روند بعد از استقرار جمهوری وایمار هم بدون توقف ادامه داشت. آلبرت آینشتاین که در سال ۱۹۲۱ برنده جایزه نوبل در فیزیک شد، ریاست انستیتوی فیزیک برلین را به عهده داشت. با اینکه آلمان در سال‌های بعد از جنگ دچار مشکلات فراوانی شده بود و به‌گونه‌ای در دنیا به حاشیه رانده شده بود و زبان آلمانی هم قدرت نفوذ علمی خود را در دنیا از دست داده بود، اما همچنان دستاوردهای فراوانی در رشته‌های علمی از جمله فیزیک، شیمی، پزشکی، ریاضیات و نجوم حاصل می‌شد.
فرهنگ و هنر در جمهوری وایمار که تا سال ۱۹۲۸ از گردنه‌های مختلفی عبور کرده بود و مسیر خودت را با موفقیت می‌پیمود، با ورود به دوران رکود بزرگ با چالش بزرگی مواجه شد. تأثیرات رکود بر فرهنگ از سال ۱۹۳۰ شروع شد.Walter Laqueur: "Weimar. Die Kultur der Republik." Frankfurt 1976, S.  61. با آغاز بحران اقتصادی جهانی که منجر به متوقف شدن پروژه‌های ساخت مسکن شهری، تعطیلی تئاترها و اخراج گسترده کارگران از جمله هنرمندان شد، مشخص شد که شعار «فرهنگ برای همه» که تا آن زمان ترویج می‌شد، با وضعیت اقتصادی بد دیگر چندان معتبر نخواهد بود.Longerich 1995, S.  182; Jost Hermand/Frank Trommler: "Die Kultur der Weimarer Republik." München 1978, S.  257. قیمت بلیط صندلی‌های تئاتر و اپرا برای تماشاگران بسیار گران شد. سینماها به بیکاران بلیط تخفیف می‌دادند و با این وجود صد سالن سینما در برلین به تنهایی مجبور به تعطیلی شدند. وقتی کاباره‌ها و نمایش‌خانه‌ها تعطیل شدند بسیاری از نوازندگان نیز شغل خود را از دست دادند. تخمین زده می‌شود که در حدود سه چهارم نوازندگان آلمان در نهایت بیکار شدند.Walter Laqueur: "Weimar. Die Kultur der Republik." Frankfurt 1976, S.  327. ابرهارت کُلب معتقد است که در اواخر دوره وایمار مشکلاتی همچون فقدان خلاقیت هنری از یک‌سو و قطب‌بندی‌های سیاسی و رادیکالیزه شدن فضا از سوی دیگر عوامل مؤثر در تبیین وضعیت فرهنگی آلمان از سال‌های ۱۹۲۹ و ۱۹۳۰ به بعد بودند: برخی از هنرمندان عینیت نو را در فضای سیاسی آلمان بورژوازی می‌پنداشتند و سعی در فاصله گرفتن از آن داشتند. هنرمندان چپ‌گرا هنر را صرفاً به‌عنوان سلاحی در مبارزه سیاسی می‌دیدند و راست‌گرایان، ادبیات مدرن، نقاشی، معماری و هنر وایمار را غرب‌زده، پوچ و بدون هویت می‌پنداشتند و به‌طور مداوم به آن حمله می‌کردند.Kolb 2009, S.  98. „Die Entwicklung im kulturellen Sektor ab 1929/30 ist durch einen doppelten Trend gekennzeichnet, durch ein gewisses Erschlaffen der künstlerischen Kreativität und eine zunehmende Polarisierung. “ (Ebenda) ناسیونال سوسیالیست‌ها و دیگر مخالفان راست‌گرا با استفاده از عباراتی مانند «بلشویسم فرهنگی» و «انحطاط» علیه همه هنرهای مدرن آلمان بسیج شدند. «فرهنگ آسفالت» در شهرهای بزرگ، که با عناوین «غیرطبیعی»، «یهودی‌طور» و «ویران کننده» مورد حمله راستگرایان قرار داشت، با ایدئال یک آلمان دست‌نخورده، روستایی و سنتی و پر از مظاهر آلمانی که مورد علاقه راستگرایان و ملی‌گرایان بود مغایرت داشت.Longerich 1995, S.  183 شکاف در حیات فرهنگی جمهوری وایمار در مرحله نهایی خود تحت تأثیر بحران اقتصادی بود که آن را به نابودی می‌کشاند: این گروه‌های مختلف می‌توانستند با هم همزیستی داشته باشند، نه لزوماً همزیستی مسالمت‌آمیز، صرفاً به‌صورت گروه‌های متمایز و مخالف هم مثل سایر کشورها؛ این [فروپاشی] اتفاق افتادنی بود، اما لزوماً نمی‌بایست اتفاق می‌افتاد.
[[:en:Hagen Schulze|هاگن شولتسه]] می‌گوید: «هر کس از [جمهوری] وایمار صحبت می‌کند، منظورش شکست آن است».Schulze 1982, S.  10. دلایل مختلفی از این شکست توسط صاحب‌نظران معاصر جمهوری وایمار بیان شده بود؛ به‌عنوان مثال [[اتو براون]] و [[:de:Friedrich Stampfer#p-lang|فریدریش اشتامپفر]] که از فعالان سوسیال دموکرات بودند دو قطب [[مسکو]] و [[ورسای]] را عامل شکست جمهوری می‌دانستند. از سوی دیگر خود شخص شولز و محققانی که بعد از او در مورد شکست صحبت کردند، دلایل و نظرات مختلفی را بیان می‌کنند که هر کدام در نوع خود قابل بحث هستند. سقوط جمهوری وایمار تا زمان استقرار [[آلمان نازی]] که با انتصاب هیتلر به عنوان رئیس دولت رایش آغاز شد را، به سختی می‌توان امری اجتناب ناپذیر تلقی کرد. در اکثراً موارد تأکید می‌شود که جمهوری وایمار حتی تا آخرین مراحل خود همLongerich 1995, S.  353 f. فرصت ادامه حیات داشته‌است. [[:en:Heinrich August Winkler|هاینریش وینکلر]] می‌نویسد: «انتصاب هیتلر به عنوان صدراعظم، نتیجه اجتناب ناپذیر بحران‌های تشکیل دولت در آلمان نبود، بحران‌هایی که که با فروپاشی ائتلاف بزرگ در ۲۷ مارس ۱۹۳۰ آغاز شد و از زمان برکناری برونینگ در ۳۰ مه ۱۹۳۲ به‌طور محسوسی ادامه پیدا می‌کرد. [[پاول فون هیندنبورگ|هیندنبورگ]] بیش از آن‌که مجبور شود، پاپن را جایگزین برونینگ کند، مجبور به جدا کردن راه خود از اشلایشر نبود.»Heinrich August Winkler: "Der lange Weg nach Westen." Erster Band: "Vom Ende des Alten Reiches bis zum Untergang der Weimarer Republik." 5. , durchgesehene Auflage, München 2002, S.  549. [[:en:Hans Mommsen|هانس مومسن]] در این باره می‌گوید: «اگر رایشستاگ تحت دولت اشلایشر منحل می‌شد و هیتلر از رسیدن به مقام صدراعظمی بازمی‌ماند، انتخابات بعدی رایشتاگ زیان زیادی برای [[حزب ناسیونال سوسیالیست کارگران آلمان|حزب نازی]] به بار می‌آورد و با تقویت احزاب طرفدار جمهوری همراه می‌شد». با این حال انتقال قدرت به هیتلر نه تنها به دلیل عدم موفقیت هیندنبورگ و مشاوران او، بلکه به دلیل منافع احزاب راست بورژوازی در از بین بردن سوسیال دموکراسی و اتحادیه‌های کارگری آزاد و مسیحی مخالف سیستم استبدادی بود.Mommsen 1998, S.  642 f. با این وجود بهره‌بردن از این منافع برای احزاب راست تا ژانویه ۱۹۳۳ که حزب نازی بر قدرت سوار شد میسر نبود، اما برنامه‌های آن‌ها برای نابودی اولین دموکراسی آلمانی خط‌مشی بلندمدت‌تری داشت.
جمهوری وایمار از آغاز آشفته خود تا زمان نابودی توسط حزب نازی، کمتر از یک دهه و نیم دوام آورد. بیشتر شهروندان آن در امپراتوری آلمان رشد یافته و جنگ جهانی اول را گذرانده بودند. تأثیراتی که این رویدادها بر افکار عمومی گذاشته بود، روابط اجتماعی و اندیشه‌های سیاسی آن‌ها را به نظم جدیدی که بعد از انقلاب دارای ساختار دموکراتیک شده بود رساند. به گفته [[:en:Peter Longerich|پیتر لونگریخ]]، نخبگان اجتماعی جمهوری وایمار «ضد دموکراتیک بودند، کارمندهای دولت هنوز عمدتاً به نظام سلطنتی وفادار بودند».Longerich 1995, S.  354. احساسات جمعی ضدجمهوری در مقامات ایالتی، دادگستری و رایشسور وجود داشت. اما هاگن شولتسه معتقد است که این مخالفت‌های درون نظام برای سقوط آن کافی نبود، زیرا رویدادهایی همانند کودتای شکست خورده کاپ ثابت کرده بود که این‌گونه مخالفت‌ها رو می‌توان فرونشاند.Schulze 1982, S.  423–425.
جهت‌گیری سیاسی در فضاهای اجتماعی داخلی در جمهوری وایمار را می‌توان به چهار دسته اصلی تقسیم کرد: جناح محافظه کار اساساً در محافل مربوط به ملاکین بزرگ پروتستان به‌خصوص در مناطق شرقی [[رود البه]] در شرق آلمان صاحب قدرت بود. در محیط‌های شهری که پایگاه قدرت بورژوازی آلمانی بود - و مسیحیان پروتستان هم قدرت را در دست داشتند -، لیبرال‌های ملی‌گرا و احزاب طبقه متوسط سنگرهای خود حفظ کرده بودند. کاتولیک‌ها از تمام طبقات اجتماعی به‌طور سنتی از حزب مرکز حمایت می‌کردند و جنبش کارگری که پس از جنگ جهانی اول به سوسیال دموکرات‌ها و کمونیست‌ها تقسیم شد، در شهرک‌های صنعتی و خانه‌های سازمانی کارگری صاحب قدرت بود. این تقسیم به سوسیال دموکرات‌ها، که می‌خواستند جمهوری حفظ شود، و کمونیست‌ها، که سعی در تجزیه آن داشتند، یکی از عوامل سنگین بار وایمار بود که از ابتدا مؤثر بود. این جدال مابین سوسیال دموکرات‌ها که خواهان حفظ جمهوری و کمونیست‌ها که خواهان براندازی آن بودند، از ابتدا پاشنه آشیل جمهوری وایمار به نظر می‌آمد.Winkler 1998, S.  595.
تغییرات سریع در جامعه صنعتی آلمان نیز در آن زمان موجب احساس عدم اطمینان و نگرانی طبقه متوسط از وضعیت اجتماعی خود می‌شد که در بحران‌های اقتصادی افزایش می‌یافت. بین سالهای ۱۹۰۷ و ۱۹۲۵ نسبت مشاغل آزاد از ۱۹٫۶٪ به ۱۵٫۶٪ کاهش یافته بود، این در حالی بود که نسبت کارمندان و کارکنان دولت از ۱۰٫۳٪ به ۱۷٫۳٪ رسیده بود. بیکاری گسترده و از دست دادن شدید درآمد در زمان رکود بزرگ، باعث بالا رفتن محبوبیت [[حزب ناسیونال سوسیالیست کارگران آلمان|حزب نازی]] به‌خصوص در بین طبقه متوسط آلمان شده بود.Reiner Marcowitz: "Weimarer Republik 1929–1933." 3. Aufl. , Darmstadt 2009, S.  99; Mommsen 1998, S.  425/427: „تلاش‌های حزب نازی آن‌جایی موفق بود که توانسته بود کارمندان دولتی را با وعده احیای ساختار اداری و تضمین کامل حقوق کاری به سمت اردوگاه خود جذب کند، در واقع گروه‌هایی عمدتاً به سمت حزب نازی جذب می‌شدند که با وجود مشکلات فراوان دچار انحطاط اجتماعی شده بودند و این امر در خصوص کارمندان دولتی هم صدق می‌کرد“. همان‌طور که بحران‌ها در جمهوری وایمار نشان دادند، بخش‌های بزرگی از کل جمعیت آلمان، از جمله کارگران مزدبگیر و طبقه متوسط، پیوند محکمی با جمهوری برقرار نکرده بودند. در اردوگاه‌های سیاسی، تمایل به «میهن‌پرستی حزبی» بیش از سازش و صلح‌طلبی دموکراتیک بود. عبارت «جمهوری بدون جمهوری‌خواه» با این‌که شاید اغراق‌آمیز به نظر بیاید اما یک ایراد اساسی در دموکراسی وایمار بود.Schulze 1982, S.  421 f. از نقطه نظر [[:en:Hans Mommsen|مومسن]]، مدافعان دموکراسی سرانجام در کشمکش‌های داخل گروهی در نهادهایی همچون ارتش، دادگستری، اقتصاد و اداره‌ها به حاشیه رفتند.Mommsen 1998, S.  643 f. در «چرخش به سوی استبدادی» در کابینه‌های منصوب رئیس‌جمهور مابین سال‌های ۱۹۳۰ و ۱۹۳۲، نخبگان سیاسی قدیمی موفق شدند نهادهای بیمار دموکراسی پارلمانی را نابود کنند. اما عامل تعیین‌کننده انتقال قدرت به هیتلر پایگاه پرطرفدار حزب نازی بود که سرانجام در ژوئیه ۱۹۳۲ هیتلر را به کاخ صدراعظمی آلمان رساند و با وجود ریزش آرا در انتخابات نوامبر هیتلر را در جایگاه دولتی حفظ کرد، همین پایگاه بود که حزب نازی را به قوی‌ترین حزب در رایشستاگ تبدیل کرد.Winkler 1998, S.  607.
ساختارهای سیاسی جمهوری وایمار از بطن انقلاب نوامبر بیرون آمدند، توسط احزاب در مجلس مؤسسان شکل گرفتند، سپس در رایشستاگ و در پارلمان‌های ایالتی تصویب شدند و سرانجام از سال ۱۹۱۹ بخشی از قانون اساسی وایمار شدند. نتایج انقلاب، فعالیت‌های سیاسی احزاب و ویژگی‌های قانون اساسی وایمار با توجه به سهم احتمالی آن‌ها در شکست دموکراسی وایمار، در تحقیقات تاریخی فراوانی مورد بحث و بررسی قرار گرفته‌اند.
جدا از تحقیقات مشخصاً مارکسیست محور، به سختی می‌توان سیستم شورایی را به عنوان گزینه بهتر از سیستم پارلمانی پس از انقلاب نوامبر در آلمان در نظر گرفت. به گفته هاگن شولتسه، عدم تشکیل مجلس مؤسسان و اشتراکی‌سازی اجباری اقتصاد به سبک شوروی به معنای جرقه جنگ داخلی در آلمان بود و از همان ابتدا توسعه دموکراتیک پارلمانی را از بین می‌برد.Schulze 1982, S.  420. حتی با صرف‌نظر از تصمیمات نهایی برای تأیید نظام پارلمانی„Winkler 1998, S.  601 تحقیقات مختلف کاستی‌های فراوانی را در روند انتقال قدرت در جمهوری وایمار به نمایش می‌گذارند. از آن‌جا که قرار بود شوراها در بیشتر ساختارهای دولتی فقط «یک دوره موقت در دوره گذار بدون پارلمان» باشند، آن‌ها می‌توانستند از اصلاحات در درون دولت حمایت کنند: «اصلاحات ساختاری پیشگیرانه در سال ۱۹۱۸ امکان‌پذیر بود: اولین گام‌ها برای دمکرات‌شدن دولت، ایجاد یک سیستم نظامی وفادار به جمهوری، کنترل عمومی نهادهای اقتصادی حتی تا حد ملی شدن بخش زغال‌سنگ و فولاد»Winkler 1998, S.  601. به گفته کولب، «فرصت از دست رفته در آغاز انقلاب نوامبر برای تغییر ساختارهای ضد دموکراتیک از طریق اصلاحات، منجر به شکاف اجتماعی بیش از حد بین دولت امپراتوری و جمهوری دموکراتیک شد و مانع از ارتباط برقرار کردن بسیاری از سوسیال دموکرات‌ها با دولت جدید شد: بیزاری از قدرت دموکراتیک، دموکراسی پارلمانی را تضعیف کرد و به نیروهای ضد پارلمانی در بورژوازی قدرت اعطا کرد».Heinrich August Winkler: "Der Weg in die Katastrophe. Arbeiter und Arbeiterbewegung in der Weimarer Republik 1930 bis 1933." Berlin/Bonn, 2. Auflage 1990, S.  952; zitiert nach Kolb 2009, S.  176.
منابع و مدارک
[[رده:جمهوری وایمار| ]]
[[رده:آلمان در دهه ۱۹۱۰ (میلادی)]]
[[رده:آلمان در دهه ۱۹۲۰ (میلادی)]]
[[رده:آلمان در دهه ۱۹۳۰ (میلادی)]]
[[رده:آلمان در سده ۲۰ (میلادی) بر پایه دوره]]
[[رده:انحلال‌های ۱۹۳۳ (میلادی) در آلمان]]
[[رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۱۸ (میلادی)]]
[[رده:ایالت‌ها و قلمروهای منحل‌شده در ۱۹۳۳ (میلادی)]]
[[رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۱۸ (میلادی) در آلمان]]
[[رده:تاریخ معاصر آلمان]]
[[رده:جمهوری‌های پیشین]]
[[رده:دوره میان‌دوجنگ]]
[[رده:رکود بزرگ]]
[[رده:سیاست پیشین دوره میان‌دوجنگ]]
[[رده:صفحات با ترجمه بازبینی‌نشده]]
[[رده:صفحات دارای محتوای آلمانی]]
[[رده:عواقب جنگ جهانی اول در آلمان]]
[[رده:فرهنگ وایمار]]
[[رده:مقاله‌های دارای میکروفرمت اچ‌اودیو]]
ارباب حلقه‌ها: بازگشت پادشاه () یک فیلم ماجراجویی فانتزی حماسی به کارگردانی پیتر جکسون است که در سال ۲۰۰۳ منتشر شد. فیلم‌نامهٔ فیلم را فرن والش، فیلیپا بوینس و جکسون بر پایهٔ جلد سوم "ارباب حلقه‌ها" نوشتهٔ جی. آر. آر. تالکین به نگارش درآورده‌اند و پس از "" (۲۰۰۱) و "" (۲۰۰۲) آخرین قسمت از سه‌گانهٔ "ارباب حلقه‌ها" به‌شمار می‌رود. "بازگشت پادشاه" دنبالهٔ داستان "دو برج" است و در آن فرودو، سم و گالوم راهی کوه نابودی در موردور می‌شوند تا حلقه یگانه را نابود کنند، اما از اهداف واقعی گالوم اطلاعی ندارند. در همین حین گندالف، آراگورن، لگولاس، گیملی و سایر افراد در حال متحد شدن با یکدیگر علیه سائورون و لژیون‌هایش در میناس تیریت هستند. بازیگران این فیلم الایجا وود، ایان مک‌کلن، لیو تایلر، ویگو مورتنسن، شان آستین، کیت بلانشت، جان ریس-دیویس، برنارد هیل، بیلی بوید، دامینیک مانهن، اورلاندو بلوم، هوگو ویوینگ، میراندا اتو، دیوید ونهام، کارل اربن، جان نوبل، اندی سرکیس، ایان هولم، و شان بین هستند.
تأمین بودجهٔ و توزیع "بازگشت پادشاه" بر عهدهٔ استودیوی آمریکایی نیو لاین سینما بود که همزمان با دو قسمت دیگر این سه‌گانه، به‌طور کامل در زادگاه جکسون، نیوزیلند، فیلم‌برداری و تدوین شد. اولین نمایش آن در ۱ دسامبر ۲۰۰۳ در تئاتر امبزی واقع در ولینگتون بود و در ۱۷ دسامبر ۲۰۰۳ در ایالات متحده و در ۱۸ دسامبر ۲۰۰۳ در نیوزیلند اکران شد. این فیلم از سوی منتقدان و تماشاگران تحسین شد. "بازگشت پادشاه" نقطهٔ عطفی در فیلم‌سازی و ژانر فانتزی دانسته شده، و از جلوه‌های بصری، اجراها، سکانس‌های اکشن، کارگردانی، فیلم‌نامه، موسیقی، طراحی صحنه و شدت هیجانی آن ستایش شد. این فیلم بیش از ۱٫۱ میلیارد دلار در سرتاسر جهان فروخت که آن را به پرفروش‌ترین فیلم سال ۲۰۰۳ و دومین فیلم پرفروش تاریخ در زمان اکرانش و همچنین پرفروش‌ترین فیلم منتشرشده توسط نیو لاین سینما تبدیل کرد.
مانند دیگر فیلم‌های این سه‌گانه، "بازگشت پادشاه" به‌طور گسترده‌ای به عنوان یکی از برترین و تاثیرگذارترین فیلم‌های ساخته شده شناخته می‌شود. این فیلم افتخارات متعددی دریافت کرد. در هفتاد و ششمین دوره جوایز اسکار تمام یازده جایزه‌ای را که برای آن‌ها نامزد شده بود، از جمله جایزهٔ بهترین فیلم را کسب کرد. همچنین پس از سه‌گانهٔ اصلی "جنگ ستارگان"، دومین مجموعه فیلمی بود که همه آثارش برندهٔ جایزهٔ اسکار بهترین جلوه‌های تصویری شدند.
داستان قسمت سوم درست از جایی شروع می‌شود که قسمت دوم ("") تمام شده بود.
اِنتها از برج آیزنگارد محافظت می‌کنند و فرودو و سم که توسط گالوم هدایت می‌شوند در بیابان داگورلد (میدان نبرد) هستند، و این در حالی است که حلقه از گردن فرودو آویزان است. او با سم راه کوه نابودی را در پیش گرفته و سنگینی حاصل از مسئولیتی را که حلقه روی دوشش گذاشته‌است را احساس می‌کند. آن‌ها باید به کوه نابودی بروند چرا که حلقه در آنجا به وجود آمده و در آنجا هم باید از بین برود؛ که ناگهان با تاریکی هوا مواجه می‌شوند و باید از گالوم که یکی از حمل‌کننده‌های سابق حلقه بوده‌است و اکنون چهره‌اش تغییر یافته کمک بگیرند.
این فیلم در هفتاد و ششمین دوره جوایز اسکار در ۱۱ رشته نامزد گردید که توانست همه آنها را برنده شود. ولی در زمینهٔ بازیگری، بعلت عدم داشتن بازیگران مشهور در هیچ‌کدام از رشته‌های بازیگری نقش اول و مکمل مرد و زن نامزدی نداشت. جکسون دلیل آن را عدم همراهی بازیگران بزرگ و کمپانی‌های بزرگ هالیوودی عنوان کرده‌است.
بازگشت پادشاه همچنین یکی از سه فیلمی (بن هور، تایتانیک، ارباب حلقه‌ها: بازگشت پادشاه) است که یازده اسکار برده‌است. این فیلم همچنین در جایزهٔ گلدن‌گلوب از ۴ نامزدی ۴ جایزه کسب کرد. در بفتا نیز توانست از مجموع ۱۲ نامزدی ۴ جایزه را به‌دست‌آورد. اما در جشنوارهٔ بین‌المللی کن مورد بی‌توجهی قرار گرفت و هیچ نامزدی به‌دست نیاورد.
تلخون نخستین داستان نوشته صمد بهرنگی نویسنده چپگرای ایرانی است.
قصه تلخون برداشتی است از یک افسانه محلی آذربایجانی. این قصه را صمد بهرنگی نخست به زبان آذری نوشت و سپس متن فارسی آن را که تاریخ ۶ اردیبهشت ۱۳۴۰ را بر پای خود دارد، با امضای «ص. قارانقوش» در شماره ۸۸ (۲۷ مرداد ۱۳۴۲) کتاب هفته احمد شاملو به چاپ رساند.
این نوشته سپس به همراه چند قصه دیگر، در مجموعه تلخون و چند قصه دیگر تجدید چاپ شد.
دِهگُلان (دێولان) یکی از شهرهای استان کردستان مرکز شهرستان دهگلان در مرکز دشتِ حاصلخیز لیلاخ و در جوار رودخانه سوراڵ واقع شده‌ است. شهر
دهگلان در ۴۵ کیلومتری شرق سنندج (در مسیر سنندج به همدان) قرار گرفته و ۵۲۷۰۱ نفر جمعیت دارد (برآورد ۱۴۰۰ خ) https://www.amar.org.ir/portals/0/census/1395/results/Census95_Khanevar_Jameiyat.xlsx
دشت‌های دهگلان حاصل‌خ
یز بوده و گندم، سیب زمینی، پیاز، هویج، خیار، و نخود از مهم‌ترین محصولات این شهرستان می‌باشند. مردم شهر دهگلان کرد زبان هستند و با زبان کردی اردلانی گویش لیلاخی تکلم می‌کنند.
دهگلان در پائیز سال ۱۳۵۹ به شهر و در تابستان سال ۱۳۸۶ به شهرستان ارتقاء پیدا کرد.
نام تاریخی این شهر (دێولان) است و اکنون نیز شهروندانش با همین عبارت شهرشان را نام‌ میبرند. اسم دهگلان مستعار و جدید می‌باشد و در سال ۱۳۳۲ که به عنوان بخش مرکزی لیلاخ برگزیده شد، از جانب دولت وقت به آن اطلاق گردید.
دێولان از دو کلمه (دیو) به معنی خدا (واژهٔ دیو در اوستا به صورت دَئوَ و در پهلوی دِو و در فارسی دیو گفته می‌شود. در زبان هند باستان دِوَ یا دَئوه به معنی فروغ و روشنائی و نام خداست. اشتقاق این واژه در میان اقوام آریائی نیز معنی خدا دارد چنان‌که در یونانی زئوس و در لاتینی دَئوس در فرانسه دی‌اُ و در انگلیسی دِئیتی و در ایرلندی دیابکار می‌رود.)،و واژه ( لان)جا و مکان (در لغت نامه دهخدا به معنی جا و مکان است) که معنی کلی (دیولان) جایگاه خدا می‌باشد.در کتاب فرهنگ ویانا صفحه ۱۰۸ آمده است که (دی و لان، (پ)خانه دیو ، خانه خدا . در آئین کهن کردی قبل از زرتشت دیو به معنی خدا بوده است.این اسم هم از آن دوران مانده است و نزدیک به ۵۰۰۰ سال سابقه تاریخی دارد‌ و حالا نام شهری در مرکز دشت حاصلخیز لیلاخ می باشد.
شهر دهگلان از نظر سطح سواد، با توجه به آمار ارائه شده در طرح سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۹۰) دارای رتبه اول در سطح استان بوده و بیش از ۹۰ درصد جمعیت این شهرستان باسواد هستند.
از لحاظ توسعه صنایع میتوان به شهرک صنعتی دهگلان که بزرگترین شهرک صنعتی در استان کردستان است اشاره کرد.
کشاورزی و دامپروری نیز در این منطقه به نحوی است که در رده برترین تولیدکننده‌گان ایران قرار گرفته است.
تولید محصولات کشاورزی در این منطقه شامل: گندم، جو، نخود، پیاز، هویج، ذرت، سیب زمینی، چغندر، یونجه و سایر محصولات دیگر است که بخش عمده تولید محصول گندم و سیب زمینی میباشد.
این شهر دارای زمستانهای سرد و تابستان‌های معتدل با هوایی مطبوع و دلنشین است.
مناطق گردشگری نیز شامل:
مقبره کوه شیدا
گنبد شیدای نازدار یکی از مهمترین بناهای یادمانی استان کردستان است که در شهرستان دهگلان قرار دارد. این بنا، گنبدی سنگی مربوط به دوره ساسانی بوده که بعدها در قرون میانی اسلامی گنبدی نو با مصالح آجری در آن اجرا شده که از هر جهت جغرافیایی تا ده ها کیلومتر بر راه های ارتباطی منطقه تسلط داشته است.این مکان همچنین محل دفن سبحان وردی خان والی کردستان در زمان نادر شاه افشار است. و به احتمال زیاد محل دفن یک شاعر متخلص به شیدای نازدار هم باشد که بر اساس روایات آثار او هنگام هجوم مغولان معدوم گردیده است.
سد سنگ سیاه
سد سورال
سد قوچم
کوه پنجه
کوه سرمه لی
کوه سلطان سراج الدین
کوه هفت سواران/ این کوه در ده کیلومتری جنوب شهر دهگلان واقع شده و در کوهپایه آن روستای مبارک آباد (کوله ره‌ش) قرار داد. هفت سوار دلاور که نماد مقاومت اهالی لیلاخ در برابر هجوم سپاهیان مغول به کردستان هستند در این کوه تدفین شده‌اند. هفت سواران کوهی مقدس برای لیلاخ و کردستان به شمار میرود و اهالی منطقه اغلب برای عبادت و پاسداشت دلاوری و مقاومت این هفت سوار به این کوه پناه میبرند . غارتگران میراث باستانی آسیبهای جبران ناپدیری به این کوه و مقبره‌ها وارد نموده‌اند.
یکی دیگر از جاذبه های طبیعی و گردشگری شهرستان دهگلان کوه خاتون شیشەڕێ با دهانه آتشفشانی آن است. این کوه در کیلومتر بیست جاده سنندج و در گردنه لیلاخ واقع شده است و به دماوند کردستان معروف است(به دلیل چشم انداز و تشابه ظاهری آن با کوه دماوند).
کَلوت یا یاردانگ از واژه‌های کل و لوت به معنای شهر لوت تشکیل شده‌استکویر و بیابانهای ایران و در نواحی بیابانی، به برجستگی‌های بین شیارهای نعلی‌شکل کَلوت می‌گویند.
نوک این برجستگی‌ها مسطح و طرف رو به باد آن‌ها پرشیب و طرف دیگر آن‌ها کم‌شیب است.
واژه کَل در مناطق خراسان، مرکز ایران و سواحل دریای خزر معانی مختلفی دارد. در خراسان و سیستان و بلوچستان ریشه کلاته و کلات است که قلعه و دژ نیز از آن مشتق می‌گردد و به معنای آبادی یا روستایی است که در بلندی قرار گرفته و به محیط اطراف مشرف باشد. واژه کلاته به معنای کلات کوچک است و عموماً در پی اسامی مالک کلات استفاده می‌شده‌است. در مرکز ایران کلات به معنای روستایی محصور است و در دشت کویر و بیابان لوت هم‌معنی با درّه یا شوره‌زار دارای درخت استفاده می‌گردیده، در مناطق شمالی ایران (آبادیهای ساحلی دریای خزر) به صورت کلا بکار می‌رود و در گیلان کاله به معنای بوته‌زار است.
یاردانگ‌ها اغلب در رسوبات نرم دریاچه‌ای گذشته به وجود می‌آیند و در برخی بیابان‌های دنیا از جمله بیابان غربی مصر و بیابان لوت شهداد در ایران وجود دارند.
کلوت‌ها اغلب در رسوبات نرم دریاچه‌ای گذشته به وجود می‌آیند و اشکال تپه‌های فرسایشی حاصل فرسایش بادی کلوت‌ها در مناطق خشک دنیا ازقبیل ایران، ایالات متحده، چاد، مصر، و پرو در سطح وسیعی گسترش یافته‌اند و فرآیندهای موجود تا حدی مورد مطالعه قرار گرفته‌اند.احمدی، حسن، ۱۳۷۷، ژئومورفولوژی کاربردی، جلد۲ :فرسایش بادی، انتشارات دانشگاه تهران
کلوت‌های بزرگ حاصل فرسایش آبی-بادی و کلوت‌های کوچک تحت تأثیر فرسایش بادی شکل گرفته‌است.
سنگ‌های ناپیوسته مانند لای، رس به علت چسبندگی، به‌طور نامحسوسی تحت تأثیر فرسایش بادی قرار می‌گیرند و در حالت مرطوب، باد تأثیری ناچیزی دارد. در حالت خشک، هنگامی باد از دشت رسی می‌گذرد، با حمل دانه‌های ماسه، سطح دشت را شیار داده در این صورت به آن کلوت می‌گویند.
ناهمواری‌ها و اشکال فرسایش بادی ازجمله کلوت‌ها در مناطقی واقع هستند که باد سرعت کافی برای بادکندگی و سایش داشته باشد که در الگوی فرسایش بادی برخلاف فرسایش آبی حرکت مواد درهمه جهات امکان پذیراست.۱۸. Donald, C. ; Deorrikg; Fort, Cooling, 1977, Geomorphology in Arid Regions, Colorado, U.S.A. : PP.233-269
در نواحی با باد مداوم شدید و اقلیم خشک و بستر مناسب فرسایش باعث ایجاد شیارهای به صورت آرایه‌های موازی می‌شود که این شیارها (دالان‌ها) بر اثر افزایش فرسایش بادی-آبی گسترش می‌یابند. بدین نحو که عامل رطوبت باعث نرمی و سستی سطح منطقه می‌گردد. پس از خشکیدگی به سهولت با کوچک‌ترین حرکت باد مواد برداشته می‌شود.
درحد فاصل این شیارها تپه‌های موازی و دوکی شکل کلوت‌ها هم جهت با باد غالب منطقه باقی می‌مانند: حالت دوکی‌شکل آن به شیوۀ عمل فرسایش بادی مربوط می‌شود، به‌طوری که شیب روبه باد بیش از قسمت پشت به باد است.
عموماً بزرگ‌ترین کلوت‌های ایران و در واقع معروف‌ترین آن‌ها در دشت شهداد دیده شده و در منطقه لوت براساس ابعاد و عامل فرسایش به دو رخساره تقسیم می‌گردند. کلوتهای شهداد کرمان از زیباترین مناظر طبیعی دنیا هستند که همه ساله گردشگران خارجی فراوانی را به سوی خود می‌کشانند. به ویِژه که در سال‌های اخیر امکانات رفاهی و دسترسی این منطقه بهبود پیدا کرده‌است. این منطقه که به شهر خیالی لوت هم شهرت دارد از سوی مجله نشنال جئوگرافیک چند سال پیش به عنوان چهارمین جاذبه طبیعی دنیا انتخاب شده‌است.احمدی، حسن،کلوت آموت نیز در نزدیکی شهرستان پسابندر از جاذبه‌های دیدنی استان سیستان و بلوچستان به‌شمار می‌رود.
اُسامه بن محمد بن عوض بن لادِن (۱۰ مارس ۱۹۵۷ – ۲ مه ۲۰۱۱) یکی از اعضای خاندان بن لادن و بنیان‌گذار و رهبر شبکه القاعده بود.
اسامه بن لادن در رابطه با حملات تروریستی بسیاری در سرتاسر جهان از جمله بمب‌گذاری‌های ۷ اوت ۱۹۹۸ در سفارتخانه‌های آمریکا در دارالسلام (تانزانیا) و نایروبی (کنیا)، حمله به کشتی جنگی یواس‌اس کول و حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به مرکز تجارت جهانی و پنتاگون تحت تعقیب پلیس فدرال آمریکا قرار داشت.FBI.gov FBI Ten Most Wanted Fugitives. وی در تاریخ ۲ مه ۲۰۱۱ توسط گروه توسعه جنگاوری ویژه نیروی دریایی از فرماندهی مشترک عملیات ویژه نیروهای نظامی ایالات متحده آمریکا در پاکستان کشته شد.http://thelede.blogs.nytimes.com/2011/05/01/bin-laden-dead-u-s-official-says/?hp The New York Times
اسامه بن محمد بن عوض بن لادن در ۱۰ مارس ۱۹۵۷ در ریاض، پایتخت عربستان سعودی زاده شد. Retrieved on 2006-08-21.
او فرزند محمد بن لادن، میلیاردر فعال در صنعت ساختمان با ارتباطاتی با آل سعود و دهمین همسر خود، حمیده العطاس بود. خانواده بن لادن ۵ میلیارد دلار آمریکا از صنعت ساختمان‌سازی به دست آوردند که اسامه بعداً ۲۵–۳۰ میلیون دلار آن را به ارث برد.Osama bin Laden | The Economist
بن لادن همچون یک مسلمان معتقد وهابیت پرورش یافت. او بین ۱۹۶۸ تا ۱۹۷۶ به مدرسه نمونه الثغر که مدرسه‌ای سکولار و برای طبقه نخبگان بود پیوست.Letter From Jedda: Young Osama : The New Yorker او در دانشگاه ملک عبدالعزیز در رشته‌های علم اقتصاد و مدیریت بازرگانی تحصیل کرد؛ و در ۱۹۸۱ مدرکی در مدیریت عمومیWho Is Bin Laden? - A Biography Of Osama Bin Laden | Hunting Bin Laden | FRONTLINE | PBS یا مدرکی در مهندسی عمران در ۱۹۷۹ گرفت.GaleNet یک منبع او را سختکوش می‌خواند و دیگری می‌گوید او پیش از اخذ مدرک در سال سوم دانشگاه را ترک کرد.Gunaratna, Rohan (2003). Inside Al Qaeda (3rd ed.). Berkley Books. p. 22. . در دانشگاه، بزرگ‌ترین علاقه بن لادن، مذهب بود. او در تفسیر قرآن و جهاد و کارهای عام‌المنفعه فعال بود.Wright 2006, pp. 79 دیگر علایق او سرودن شعرBBC News - Analysing Bin Laden's jihadi poetry و مطالعه بود و گفته شده فیلم هرج‌ومرج بزرگ و آثار برنارد لاو مونت‌گومری و شارل دو گل را دوست داشته‌است. به فوتبال علاقه داشت و دوست داشت سانتر فوروارد بازی کند و هوادار باشگاه آرسنال بود.Osama bin Laden's bodyguard: I had orders to kill him if the Americans tried to take him alive - Mirror Online
او در ۱۹۷۶، در ۱۷ سالگی با نجوا غانم در لاذقیه، سوریه ازدواج کرد.Najwa Ghanem | Bin Laden Kin Wait and Worry - Los Angeles Times پس از آن ۴ بار دیگر ازدواج کرد و دو بار طلاق گرفت. او بین ۲۰ تا ۲۶ فرزند داشت.CNN.com - Transcripts