moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
شعار گروه لگو، "تنها بهترین‌ها به اندازه کافی خوب هستند" (عبارت دانمارکی: det bedste er ikke برای godt، به معنای واقعی کلمه "بهترین‌ها خیلی خوب هستند") در سال ۱۹۳۶ ایجاد شد. این شعار، که هنوز هم امروزه مورد استفاده قرار می‌گیرد، توسط کریستینسن برای تشویق کارمندانش ایجاد شد تا هرگز از کیفیت صرفه جویی نکنند، ارزشی که او به شدت به آن اعتقاد داشت. تا سال ۱۹۵۱، اسباب‌بازی‌های پلاستیکی نیمی از تولیدات شرکت لگو را تشکیل می‌داد، اگرچه مجله تجاری دانمارکی Legetøjs-Tidende ("Toy Times") که در اوایل دهه ۱۹۵۰ از کارخانه لگو در بیلاند بازدید کرد، احساس کرد که پلاستیک هرگز قادر نخواهد بود. برای جایگزینی اسباب بازی‌های چوبی سنتی اسباب‌بازی‌های لگو اگرچه یک احساس رایج است، اما به نظر می‌رسد که به استثنای قابل توجهی در مورد بیزاری از پلاستیک در اسباب‌بازی‌های کودکان تبدیل شده‌اند، تا حدی به دلیل استانداردهای بالای تعیین‌شده توسط اول کرک.
در سال ۱۹۵۴، پسر کریستینسن، گودفرد، مدیر عامل کوچک گروه لگو شد. گفتگوی او با یک خریدار خارج از کشور بود که به ایده یک سیستم اسباب بازی منجر شد. گادفرد پتانسیل بسیار زیادی را در قطعات لگو برای تبدیل شدن به سیستمی برای بازی خلاق دید، اما قطعات هنوز از نقطه نظر فنی مشکلاتی داشتند: توانایی قفل کردن آنها محدود بود و همه‌کاره نبودند. در سال ۱۹۵۸، طرح آجر مدرن توسعه یافت. پنج سال طول کشید تا ماده مناسب برای آن، پلیمر ABS (اکریلونیتریل بوتادین استایرن) پیدا شود. یک درخواست ثبت اختراع برای طراحی قطعه لگو مدرن در ۲۸ ژانویه ۱۹۵۸ میلادی (۸ بهمن ۱۳۳۷ خورشیدی) در دانمارک و در چند سال بعد در کشورهای مختلف دیگر ثبت شد.
خط تولید Duplo گروه لگو در سال ۱۹۶۹ معرفی شد و مجموعه ای از بلوک‌های ساده است که طول آنها دو برابر عرض، ارتفاع و عمق بلوک‌های استاندارد لگو است و برای کودکان کوچکتر طراحی شده‌است.
در سال ۱۹۷۸، لگو اولین مینی فیگورها را تولید کرد که از آن زمان در اکثر مجموعه‌ها به یک عنصر اصلی تبدیل شده‌است.
در ماه مه ۲۰۱۱، مأموریت شاتل فضایی Endeavour STS-134 ،۱۳ کیت لگو را به ایستگاه فضایی بین‌المللی آورد، جایی که فضانوردان مدل‌هایی را ساختند تا ببینند به عنوان بخشی از برنامه Lego Bricks in Space چگونه در ریزگرانش واکنش نشان می‌دهند.
در ماه مه ۲۰۱۳، بزرگ‌ترین مدلی که تا کنون ساخته شده‌است در شهر نیویورک به نمایش گذاشته شد و از بیش از ۵ میلیون آجر ساخته شده بود. یک مدل جنگنده X-wing مطعلق به جنگ ستارگان در مقیاس ۱:۱. سایر رکوردها عبارتند از یک برج ۳۴ متری (۱۱۲ فوت) و یک راه‌آهن به طول ۴ کیلومتر (۲٫۵ مایل).
در فوریه ۲۰۱۵، شرکت مشاوره بازاریابی Brand Finance، لگو را به عنوان «قدرتمندترین برند جهان» معرفی کرد و از فراری پیشی گرفت.
محبوبیت لگو با نمایش گسترده و استفاده از آن در بسیاری از اشکال آثار فرهنگی، از جمله کتاب، فیلم و آثار هنری نشان داده شده‌است. حتی در کلاس درس به عنوان ابزار آموزشی استفاده شده‌است. در ایالات متحده، سازمان Lego Education آمریکای شمالی یک سرمایه‌گذاری مشترک بین پیتسکو، شرکت و بخش آموزشی گروه لگو است.
در سال ۱۹۹۸، قطعات لگو یکی از کسانی بودند که به تالار مشاهیر اسباب بازی ملی در The Strong در روچستر، نیویورک وارد شدند.
قطعات لگو از همه گونه‌ها یک سیستم جهانی را تشکیل می‌دهند. با وجود تنوع در طراحی و اهداف تک تک قطعات در طول سالها، هر قطعه به نوعی با قطعات موجود سازگار است. قطعات لگو از سال ۱۹۵۸ هنوز با قطعات ساخته شده در زمان کنونی پیوند خورده‌اند و مجموعه‌های لگو برای کودکان خردسال با قطعات ساخته شده برای نوجوانان سازگار است. شش قطعه ۲×۴ ناودانی, "The Brick Blogger ". را می‌توان به ۹۱۵٬۱۰۳٬۷۶۵ روش ترکیب کرد.
هر قطعه لگو باید با درجه دقیقی از دقت ساخته شود. هنگامی که دو قطعه درگیر می‌شوند باید محکم جا بیفتند، اما به راحتی جدا شوند. دستگاه‌هایی که قطعات لگو را تولید می‌کنند تا ۱۰ میکرومتر تحمل دارند.
ایده اولیه و کار توسعه در دفتر مرکزی بیلاند انجام می‌شود، جایی که شرکت تقریباً ۱۲۰ طراح را استخدام می‌کند. این شرکت همچنین دارای دفاتر طراحی کوچکتری در بریتانیا، اسپانیا، آلمان و ژاپن است که وظیفه توسعه محصولاتی را با هدف ویژه در این بازارها بر عهده دارند. متوسط دوره توسعه برای یک محصول جدید حدود دوازده ماه است که به سه مرحله تقسیم می‌شود. مرحله اول شناسایی روندها و تحولات بازار، از جمله تماس مستقیم طراحان با بازار است. برخی در اسباب بازی فروشی‌ها نزدیک به تعطیلات مستقر هستند، در حالی که برخی دیگر با کودکان مصاحبه می‌کنند. مرحله دوم طراحی و توسعه محصول بر اساس نتایج مرحله اول است. از سپتامبر ۲۰۰۸ (آذر ۱۳۸۷) تیم‌های طراحی از نرم‌افزار مدل‌سازی سه بعدی برای تولید نقشه‌های CAD از طرح‌های اولیه طراحی استفاده می‌کنند. سپس طرح‌ها با استفاده از دستگاه استریولیتوگرافی داخلی نمونه سازی می‌شوند. این نمونه‌های اولیه برای اظهار نظر و آزمایش توسط والدین و فرزندان در طول فرایند «اعتبارسنجی» به کل تیم پروژه ارائه می‌شوند. سپس طرح‌ها ممکن است مطابق با نتایج حاصل از گروه‌های کانونی تغییر داده شوند. مدل‌های مجازی محصولات تکمیل‌شده لگو همزمان با نوشتن دستورالعمل‌های کاربر ساخته می‌شوند. مدل‌های تکمیل‌شده CAD نیز در سازمان‌های گسترده‌تر، برای بازاریابی و بسته‌بندی استفاده می‌شوند.
Lego Digital Designer یک نرم‌افزار رسمی لگو برای Mac OS X و Windows است که به کاربران اجازه می‌دهد طرح‌های دیجیتالی لگو خود را ایجاد کنند. این برنامه زمانی به مشتریان اجازه می‌داد تا طرح‌های سفارشی خود را سفارش دهند با سرویسی برای ارسال مدل‌های فیزیکی از Digital Designer به مصرف‌کنندگان. این سرویس در سال ۲۰۱۲ به پایان رسید.
از سال ۱۹۶۳، قطعات لگو از یک پلاستیک مقاوم و مقاوم به نام اکریلونیتریل بوتادین استایرن (ABS) ساخته شده‌است. از سپتامبر ۲۰۰۸، مهندسان لگو از مجموعه نرم‌افزاری NX CAD / CAM / CAE PLM برای مدل‌سازی عناصر استفاده می‌کنند. این نرم‌افزار اجازه می‌دهد تا قطعات از طریق جریان قالب و تجزیه و تحلیل تنش بهینه شوند. قالب‌های اولیه گاهی اوقات قبل از اینکه طراحی به تولید انبوه متعهد شود ساخته می‌شود. پلاستیک ABS تا دمای ۲۳۲ درجه سانتیگراد (۴۵۰ درجه فارنهایت) گرم می‌شود تا به خمیر برسد. -مانند قوام سپس با استفاده از نیروهایی بین ۲۵ تا ۱۵۰ تن به قالب تزریق می‌شود و تقریباً ۱۵ ثانیه طول می‌کشد تا خنک شود. تا ۲۰ میکرومتر تحمل قالب‌ها مجاز است تا اطمینان حاصل شود که آجرها متصل می‌مانند. بازرسان انسانی خروجی قالب‌ها را بررسی می‌کنند تا تغییرات قابل توجه در رنگ یا ضخامت را حذف کنند. به گفته گروه لگو، حدود هجده قطعه از هر میلیون قطعه استاندارد مورد نیاز را برآورده نمی‌کند. کارخانه‌های لگو به جز حدود ۱ درصد از زباله‌های پلاستیکی خود را از فرایند تولید بازیافت می‌کنند. اگر پلاستیک را نتوان دوباره در قطعات لگو استفاده کرد، پردازش شده و به صنایعی فروخته می‌شود که بتوانند از آن استفاده کنند. لگو برای یافتن جایگزینی سازگار با محیط زیست برای پلاستیک ABS که در حال حاضر در قطعات خود استفاده می‌کند، ضرب الاجل خود را تا سال ۲۰۳۰ تعیین کرده‌است.
تولید قطعه لگو در چندین مکان در سراسر جهان انجام می‌شود. قالب‌گیری در بیلاند دانمارک انجام می‌شود. Nyíregyháza، مجارستان؛ مونتری، مکزیک و اخیراً در جیاکسینگ، چین. تزئینات و بسته‌بندی قطعه در کارخانه‌هایی در دانمارک، مجارستان، مکزیک و کلادنو در جمهوری چک انجام می‌شود. گروه لگو تخمین می‌زند که در پنج دهه ۴۰۰ میلیارد بلوک لگو تولید کرده‌است. تولید سالانه قطعه لگو به‌طور متوسط تقریباً ۳۶ میلیارد یا حدود ۱۱۴۰ عنصر در ثانیه است. طبق مقاله ای در BusinessWeek در سال ۲۲۰۶، لگو را می‌توان به عنوان تولیدکننده شماره یک تایر در جهان در نظر گرفت. این کارخانه سالانه حدود ۳۰۶ میلیون تایر لاستیکی کوچک تولید می‌کند. این ادعا در سال ۲۰۱۲ تکرار شد.
در دسامبر ۲۰۱۲، برنامه رادیویی کم و بیش بی‌بی‌سی از بخش مهندسی دانشگاه آزاد خواست تا تعیین کند که "چند قطعه لگو که یکی روی دیگری چیده شده‌است، برای از بین بردن آجر پایینی وزن لازم است؟" با استفاده از یک دستگاه آزمایش هیدرولیک، بخش مهندسی تعیین کرد که میانگین حداکثر نیرویی که یک قطعه لگو ۲×۲ می‌تواند تحمل کند، ۴۲۴۰ نیوتن است. از آنجایی که یک قطعه لگو ۲×۲ متوسط جرمی برابر با ۱٫۱۵۲ گرم (۰٫۰۴۰۶ اونس) دارد، طبق محاسبات آنها، برای فروریختن ارتفاع قطعه زیرین به پشته ای از ۳۷۵۰۰۰ قطعه نیاز است که نشان دهنده یک پشته ۳۵۹۱ متری (۱۱۷۸۱ فوت) است.
آزمایش‌های خصوصی چندین هزار چرخه مونتاژ-جداسازی را قبل از شروع فرسودگی قطعات نشان داده‌اند، اگرچه آزمایش‌های لگو چرخه‌های کمتری را نشان می‌دهند.
در سال ۲۰۱۸، لگو اعلام کرد که از پلی اتیلن مشتق شده زیستی برای ساخت عناصر گیاهی خود (بخش‌هایی مانند برگ، بوته و درخت) استفاده خواهد کرد. در سال ۲۰۲۰، این شرکت اعلام کرد که بسته‌بندی محصولات خود را در کیسه‌های پلاستیکی یکبار مصرف متوقف می‌کند و در عوض از کیسه‌های کاغذی قابل بازیافت استفاده می‌کند.
از دهه ۱۹۵۰، گروه لگو هزاران مجموعه با موضوعات مختلف، از جمله فضا، ربات‌ها، دزدان دریایی، قطار، وایکینگ‌ها، قلعه، دایناسورها، اکتشاف در زیر دریا و غرب وحشی و همچنین تم‌های کاملاً اصلی مانند لگو بیونیکل منتشر کرده‌است. برخی از تم‌های کلاسیک که تا به امروز ادامه دارند عبارتند از Lego City (مجموعه مجموعه‌هایی که زندگی شهری را در سال ۱۹۷۳ معرفی شد) و Lego Technic (خطی با هدف تقلید از ماشین آلات پیچیده، معرفی شده در سال ۱۹۷۷).
در طول سال‌ها، لگو تم‌هایی را از فرنچایزهای کارتون و فیلم و حتی برخی از بازی‌های ویدیویی مجوز داده‌است. اینها عبارتند از بتمن، ایندیانا جونز، دزدان دریایی کارائیب، هری پاتر، جنگ ستارگان و ماینکرفت. اگرچه برخی از تم‌های دارای مجوز، جنگ ستارگان لگو و لگو ایندیانا جونز، فروش بسیار موفقی داشتند، لگو ابراز تمایل کرده‌است که بیشتر بر شخصیت‌های خود و مضامین کلاسیک تکیه کند و کمتر بر تم‌های مجوزدار مرتبط با اکران فیلم‌ها تکیه کند. برخی از مجموعه‌ها شامل ارجاع به موضوعات دیگر مانند ماسک لگو بیونیکل در یکی از مجموعه‌های هری پاتر می‌شوند مجموعه‌های متوقف‌شده ممکن است به مجموعه‌ای قابل کلکسیون تبدیل شوند و ارزش دستوری در بازار سیاه.
برای بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۱۲ لندن، لگو مجموعه‌ای از Team GB Minifigures را منحصراً در بریتانیا به مناسبت افتتاحیه این بازی‌ها منتشر کرد. لگو برای بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۱۶ و پارالمپیک تابستانی ۲۰۱۶ در ریودوژانیرو کیت خود را با طلسم‌های المپیک و پارالمپیک وینیسیوس و تام منتشر کرد.
یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های لگو که به صورت تجاری تولید شد، نسخه کوچکی از جنگ ستارگان هزاره فالکون بود. طراحی آن توسط ینس کرونولد فردریکسن، در سال ۲۰۰۷ منتشر شد و شامل ۵۱۹۵ قطعه بود. تاج محل ۵۹۲۲ قطعه از آن پیشی گرفت. یک هزاره فالکون بازطراحی شده در سال ۲۰۱۷ با ۷۵۴۱ قطعه، جایگاه اول را به خود اختصاص داد. از آن زمان، هزاره فالکون به عنوان بزرگ‌ترین لگو توسط نقشه جهانی هنر لگو با ۱۱۶۹۵ قطعه جایگزین شد. لگو تایتانیک با ۹۰۹۰ قطعه و Lego Architect Colosseum با ۹۰۳۶ قطعه.
در سال ۲۰۲۲، لگو برج ایفل را معرفی کرد، این مجموعه از ۱۰۰۰۰ قسمت تشکیل شده و ارتفاع آن به ۱۴۹ سانتی‌متر می‌رسد که آن را به بلندترین مجموعه و بلندترین برج تبدیل می‌کند، اما بعد از «نقشه جهان» دومین برج از نظر تعداد قطعات است.
لگو همچنین در سال ۱۹۹۹ یک خط رباتیک از اسباب‌بازی‌ها به نام «Mindstorms» را راه‌اندازی کرد و از آن زمان به گسترش و به‌روزرسانی این محدوده ادامه داده‌است. ریشه‌های این محصول از یک آجر قابل برنامه‌ریزی است که در آزمایشگاه رسانه MIT توسعه یافته‌است، و نام آن از مقاله‌ای توسط سیمور پیپرت، دانشمند کامپیوتر و مربی که نظریه آموزشی ساخت‌گرایی را توسعه داده‌است، گرفته شده‌است و تحقیقاتش در برخی مواقع توسط بودجه گروه لگو تأمین می‌شود.
آجر قابل برنامه‌ریزی لگو که در قلب این مجموعه‌های رباتیک قرار دارد، چندین بار به روز رسانی و بازطراحی شده‌است که جدیدترین آنها آجر 'EV3' نام دارد و با نام Lego Mindstorms EV3 به فروش می‌رسد. این مجموعه شامل حسگرهایی است که لمس، نور، صدا و امواج اولتراسونیک را تشخیص می‌دهد و چندین سنسور دیگر از جمله یک خواننده RFID به‌طور جداگانه فروخته می‌شوند.
آجر هوشمند را می‌توان با استفاده از نرم‌افزار رسمی موجود برای رایانه‌های ویندوز و Mac برنامه‌ریزی کرد و از طریق بلوتوث یا کابل USB بر روی آجر دانلود می‌شود. همچنین چندین برنامه غیررسمی و زبان‌های برنامه‌نویسی سازگار وجود دارد که برای کار با آجر ساخته شده‌اند و کتاب‌های زیادی برای حمایت از این جامعه نوشته شده‌است.
چندین مسابقه رباتیک وجود دارد که از مجموعه‌های رباتیک لگو استفاده می‌شود. اولین مسابقه Botball است، که یک مسابقه ملی مدارس راهنمایی و دبیرستان ایالات متحده است که از مسابقات رباتیک MIT 6.270 لگو نشات می‌گیرد. سایر مسابقات رباتیک لگو شامل FIRST LEGO League Discover برای کودکان ۴ تا ۶ ساله، FIRST LEGO League Explore برای دانش آموزان ۶ تا ۹ ساله و FIRST Lego League Challenge است. برای دانش آموزان ۹ تا ۱۶ ساله (سن ۹ تا ۱۴ سال در ایالات متحده، کانادا و مکزیک). این برنامه‌ها چالش‌های مهندسی دنیای واقعی را به شرکت کنندگان ارائه می‌دهند. چالش FIRST LEGO League از ربات‌های مبتنی بر LEGO برای تکمیل وظایف استفاده می‌کند، شرکت‌کنندگان FIRST LEGO League Explore مدل‌هایی را از عناصر لگو می‌سازند، و شرکت‌کنندگان FIRST LEGO League Discover از Duplo استفاده می‌کنند. در فصل ۲۰۱۹–۲۰۲۰، ۳۸۶۰۹ تیم چالش اول لیگ لگو و ۲۱۷۰۳ تیم FIRST LEGO League Explore در سراسر جهان وجود داشت. مسابقات بین‌المللی فوتبال RoboCup Junior شامل استفاده گسترده از تجهیزات Lego Mindstorms است که اغلب به محدودیت‌های شدید خود کشیده می‌شود.
قابلیت‌های محدوده Mindstorms اکنون برای استفاده در سیستم پروتز خلاق Iko، یک سیستم اندام مصنوعی طراحی شده برای کودکان، به کار گرفته شده‌است. طراحی این پروتزهای لگو به همه چیز از حفارهای مکانیکی گرفته تا سفینه‌های فضایی پرتاب لیزر اجازه می‌دهد تا به انتهای اندام کودک بپیچند. Iko کار طراح کلمبیایی مستقر در شیکاگو، کارلوس آرتورو تورس است، و یک سیستم مدولار است که به کودکان اجازه می‌دهد تا پروتزهای خود را با سهولت کلیک کردن روی آجرهای پلاستیکی سفارشی کنند. این پروتز مدولار که با همکاری آزمایشگاه آینده لگو، بخش تحقیقات تجربی شرکت اسباب‌بازی دانمارکی، و Cirec، یک بنیاد کلمبیایی برای توانبخشی فیزیکی طراحی شده‌است، دارای حسگرهای میوالکتریک است که فعالیت عضله را در استامپ ثبت می‌کند و سیگنالی را برای کنترل حرکت در اتصال ارسال می‌کند.
شاهزاده ایران: شن‌های زمان (به انگلیسی: Prince of Persia: The Sands of Time) یک فیلم اکشن فانتزی آمریکایی، ساخته شده در سال ۲۰۱۰، به کارگردانی مایک نیوول، و براساس فیلمنامه‌ای از بوآز یاکین، داگ میرو و کارلو برنارد است. داستان این فیلم از مجموعه بازی‌های ویدئویی شاهزاده ایران، ساخته جوردن مکنر الهام گرفته شده‌است. جیک جیلنهال، بن کینگزلی، جما آرترتون و آلفرد مولینا در این فیلم به ایفای نقش پرداخته‌اند. این فیلم اقتباسی از بازی ویدئویی در سال ۲۰۰۳ است که توسط یوبی‌سافت منتشر شد. عناصری از دنباله‌های آن یعنی نسخه‌های و نیز گنجانده شده‌است.
این فیلم در ۹ مه ۲۰۱۰ در لندن به نمایش درآمد و در ۲۸ مه در ایالات متحده توسط استودیو والت دیزنی موشن پیکچرز اکران شد. فیلم نقدهای متفاوتی از سوی منتقدان دریافت کرد، آن‌ها اتفاق نظر داشتند که این فیلم نسبت به سایر اقتباس‌ها از بازی‌های ویدئویی بهتر است و از موسیقی متن، صحنه‌های اکشن، صحنه‌های طنز و بازی‌های بازیگران آن تمجید کردند، در عین حال نقد منفی نسبت به فیلمنامه داشتند. این فیلم با بیش از ۳۳۶٫۴ میلیون دلار فروش در مقابل ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلیون دلار بودجه تولیدش، پردرآمدترین اقتباس یک فیلم از روی بازی‌های ویدیویی بود تا این‌که در سال ۲۰۱۶ فیلم وارکرفت از آن پیشی گرفت.
الموت شهری است زیبا و باستانی که شاهدختی به نام تهمینه بر آن فرمانروایی می‌کند. توس، ولیعهد شاه ایران، به پیشنهاد نظام، وزیر شاه، به شهر الموت حمله کرده و آن شهر مقدس را پس از هزار سال تسخیر می‌کند. روحانی‌های الموت قرن‌هاست که، خنجری را پنهان نگه می‌دارند که هر کس به این خنجر اسطوره‌ای دست یابد، می‌تواند زمان را به عقب برگرداند و سرنوشت جهان را دگرگون کند. این خنجر قدرت این را نیز دارد که جهان را به نیستی بکشاند، چرا که شن و ماسه‌ای که درون این خنجر قرار دارد قابلیت کنترل زمان را دارد؛ بنابراین روحانی‌های الموت خنجر را مخفی نگاه می‌دارند تا بدست نااهل نیفتد. اما اینک با تسخیر شهر بدست سپاه شاه ایران، خنجر طی ماجراهایی تصادفاً بدست دستان، پسرخواندهٔ شاه ایران می‌افتد.
در جشنی که به افتخار این پیروزی برگزار می‌شود، شاهنشاه ایران با پوشیدن ردایی مسموم جان می‌بازد و درباریان انگشت اتهام را به سوی دستان دراز می‌کنند، چرا که او ردا را بر تن شاه کرده بود. اما او که بی‌گناه است، می‌گریزد. تهمینه نیز برای پس گرفتن خنجر از قصر گریخته، و به دنبال او روان می‌شود. دستان بزودی پی به قدرت هولناک خنجر می‌برد، و می‌کوشد، نظام را خبردار کند. نظام تنها کسی است که دستان به او اعتماد دارد. اما هنگام ملاقات با او متوجه می‌شود که نظام در قتل شاه دست داشته‌است. دستان باز هم می‌گریزد، و مجبور می‌شود با تهمینه متحد شود. نظام، مأمورین مخفی بنام حسنسین را برای کشتن آنان می‌فرستد که در فن جادو و نیروهای اهریمنی خبره‌اند. دستان متوجه می‌شود که نه تنها نظام قصد جانش را کرده بوده، بلکه به کمک حسنسین قصد دارد با روان‌کردن توفان شن و ماسه (که توسط همان خنجر آغاز می‌شود) سرزمین و تمدن جهانیان را نابود گردانیده، و حکومتی نو بر جهان روا کند.
دستان به‌کمک دوستان تازه یافته‌اش متوجه می‌شود که رسالت اصلی او این است که خنجر باستانی را، که رمز پایداری جهان است، از دست دشمنان دور نگاه داشته، و نظام را در این راه رسوا کند. اما او رفته رفته عاشق تهمینه می‌شود، در این بین، مأمورین حسنسین موفق به ربودن خنجر می‌شوند، و تهمینه و دستان مجبور می‌شوند به الموت بازگردند، تا جلوی استفاده خنجر بدست نظام را بگیرند. دستان خود را مخفیانه به برادرش توس می‌رساند و بی‌گناهی خود را به او ثابت می‌کند، و بدین ترتیب به او ثابت می‌کند که پدرشان شاهنشاه را نکشته، اما در همین هنگام نظام توس را کشته، خنجر را برداشته و به زیر شهر در مکانی مرموز می‌رود، جایی که نیروهای هستی بخش جهان از آن ساطع شده، و جایی که خنجر قادر است جهان را نابود گرداند.
در رویارویی نهایی فیلم، دستان در لحظه آخر مانع از نابودی جهان می‌گردد. او خنجر را گرفته، زمان را به عقب و پیش از دیدار نخستینش با تهمینه بازمی‌گرداند. سپس سبب با اطلاعی که از گذشته دارد، سبب دستگیری نظام می‌شود و سرنوشت را تغییر می‌دهد.
تشابه‌های زیادی بین داستان فیلم، و نوشتارهای تاریخی ایران دیده می‌شود. سازندگان فیلم داستان را بر اساس قصهٔ مشهور حسن صباح، خواجه نظام‌الملک طوسی، و سلطان ملک‌شاه سلجوقی نوشته‌اند، اما بر بسیاری از جزئیات دست برده و آن را تغییر داده‌اند، و بنظر می‌رسد که با درهم آمیختن عناصر فرهنگی متفاوت، سعی در رنگارنگ جلوه دادن فضای داستان دارند:
نام «دستان»، قهرمان فیلم، برگرفته از دستان یعنی زال پدر رستم، از پهلوانان شاهنامه است. با اینحال شخصیتش بی‌شباهت به علی‌بابا و چهل دزد بغداد در داستان هزار و یک شب نیز نمی‌باشد.
«تهمینه» در فیلم، در الموت حکومت می‌کند، و نهایتاً در داستان نیز مجذوب دستان می‌شود. کاهنان آن شهر نیز لباس زرتشتی بر تن دارند، اما از سوی دیگر شهر الموت با سبک معماری گورکانیان هند بنا شده‌است.
حشّاشین برای خود قلعه‌ای جداگانه دارند، و در آن تمرینات جادو و سماع می‌کنند. نام این گروه در فیلم Hassansin قید شده‌است که برگرفته شده از گروه حشّاسین می‌باشد. در فیلم، رهبر گروه حشاشین شخصی اهریمنی است که احتمالاً از شخصیت (ضحاک) الگوبرداری شده‌است که در عمل بر اساس کتاب قلعه الموت این الگوبرداری اشتباه است و گروه حشاشین یک گروه اهریمنی نبوده‌اند. او کور است، اما جهان را می‌بیند، و در آستین خود مار می‌پروراند. او با وزیر شاهنشاه ایران، «نظام» (برداشتی از نظام‌الملک وزیر ملک‌شاه)، برای نابود کردن خاندان حکومتی مخفیانه دست به یکی کرده‌است. او هم شاه و هم ولیعهد را به قتل می‌رساند. شخصیت شاه احتمالاً برداشتی از روی سلطان ملک‌شاه سلجوقیست که در سال ۴۸۵ ه‍.ق به قتل رسید، و نام «گرسیو» (ولیعهد) نیز برداشتی است از گرسیوز پسر پشنگ در شاهنامه.
فیلم با استقبال متوسطی در آمریکا روبرو شد. برخی منتقدین همانند لس آنجلس تایمز، به فیلم نمره B دادند،Movie review: 'Prince of Persia: The Sands of Time' - Los Angeles Times در حالیکه برخی دیگر همانند راجر ایبرت جلوه‌های ویژه فیلم را «شلوغ و پلوغ» توصیف کردند.
بوستون گلوب نوشت: «جای تاسف دارد که در ساخت این فیلم از هیچ ایرانی برای مشاوره هم حتی استفاده نشد».'Prince of Persia: The Sands of Time' movie review - 'Prince of Persia: The Sands of Time' showtimes - The Boston Globe جری بروکهایمر تهیه‌کننده این فیلم در مصاحبه با تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی گفته بود که برای بازیگری نقش‌های فیلم، هنرپیشه‌هایی از ایران را در ذهن داشته اما به دلیل مشکلات مربوط به ویزا، نتوانسته آن‌ها را به موقع ملاقات کند.
نیویورک تایمز نوشت: «با توجه به وضعیت حاد سیاسی بین ایران و آمریکا، باز جای شکرش باقیست که قهرمان داستان (با اینکه بازیگرش ایرانی نیست) شخصیتی جذاب از خاورمیانه است، به‌خصوص اینکه نیتش صلح‌جویانه است.»Movie Review - Prince of Persia: The Sands of Time - Before the Sword Fights, Cue the Harem Girls - NYTimes.com
منتقدین بی‌بی‌سی نیز معتقدند که فرهنگ ایران باستان تصویر شده در این فیلم بسیار با فرهنگ ایران باستان تفاوت دارد.
بافومت ( به زبان لاتین: "Baphometh" , "Baffometi" به زبان اکسیتان:"Bafometz") در اصل نمادی برای توصیف عقاید و یا خدایان شوالیه‌های معبد بود که متهم به پرستش آن‌ها بودند. بعدتر این نمادها توسط فرقه‌های مخفی (فراماسونری) و آن‌ها که ضد حکومت های مستبد مذهبی بودند نظیر شیطان پرستان مورد استفاده قرار گرفت.
بافومت در واقع از دو نماد رأس‌الجدی (محل خورشید در زمستان) و رأس‌السرطان تشکیل شده و نمادی است از مادر (خورشید درون رحم (زمستان) و خورشید در حال پرورش (تابستان)).
بافومت به عنوان نشانی برای پگان‌ها (اصطلاحی که در قرون وسطی، کافران را به آن نام می‌خواندند) در متن‌های تفتیش عقاید شوالیه‌های معبد در قرن ۱۴ام میلادی به چشم می‌خورد.https://books.google.com/books?pg=PA375&id=drQMAQAAMAAJ#v=onepage&q&f=false لغت بافومت برای اولین بار در قرن ۱۹ام میلادی طی مناظرات و سخنرانی‌هایی که بر سر دلایل سرکوب شوالیه‌های معبد انجام می‌شد وارد فرهنگ لغات عامیانه انگلیسی شد."In the 19th century a fresh impetus was given to the discussion by the publication in 1813 of F. J. M. Raynouard's brilliant defence of the order. The challenge was taken up, among others, by the famous orientalist Friedrich von Hammer-Purgstall, who in 1818 published his Mysterium Baphometis revelatum, an attempt to prove that the Templars followed the doctrines and rites of the Gnostic Ophites, the argument being fortified with reproductions of obscene representations of supposed Gnostic ceremonies and of mystic symbols said to have been found in the Templars' buildings. Wilcke, while rejecting Hammer's main conclusions as unproved, argued in favour of the existence of a secret doctrine based, not on Gnosticism, but on the unitarianism of Islam, of which Baphomet (Mahomet) was the symbol. On the other hand, Wilhelm Havemann (Geschichte des Ausganges des Tempelherrenordens, Stuttgart and Tübingen, 1846) decided in favour of the innocence of the order. This view was also taken by a succession of German scholars, in England by C. G. Addison, and in France by a whole series of conspicuous writers: e.g. Mignet, Guizot, Renan, Lavocat. Others, like Boutaric, while rejecting the charge of heresy, accepted the evidence for the spuitio and the indecent kisses, explaining the former as a formula of forgotten meaning and the latter as a sign of fraternité!" Encyclopædia Britannica, 1911. از سال ۱۸۵۶ به بعد لغت بیشتر اشاره به «بز سباتیک» دارد که توسط الیفاس لوی تصویرسازی شد"Since 1856 the influence of Eliphas Lévi and his doctrine of occultism has changed the face of this card, and it now appears as a pseudo-Baphometic figure with the head of a goat and a great torch between the horns; it is seated instead of erect, and in place of the generative organs there is the Hermetic caduceus. که شامل عناصری جفت شده در خود بود و منظور از آن نظام جفت بودن موجودات در طبیعت (زن و مرد، شب و روز، خیر و شر و…) بود.Guiley, "Baphomet". در روایتی از تاریخ نخستین جنگ صلیبی آمده‌است که ریموند آگویلرا، تاریخ‌نویس فرانسوی مساجد را بافوموریا خوانده‌است.https://books.google.com/books?id=mAcMAAAAYAAJ&pg=PA497#v=onepage&q&f=false
اصطلاح بافومتز بعدها در حوالی سال ۱۱۹۵ میلادی در شعری به زبان اکسیتانی مطرح شد."Ab Luy venseretz totz los cas/Cuy Bafometz a escarnitz/e·ls renegatz outrasalhitz" ("with his [i.e. Jesus'] help you will defeat all the dogs whom Mahomet has led astray and the impudent renegades"). The relevant lines are translated in Michael Routledge (1999), "The Later Troubadours", in "The Troubadours: An Introduction", Simon Gaunt and Sarah Kay, edd. (Cambridge: Cambridge University Press), p. 112. در سال ۱۲۵۰ در شعری که به وصف جنگ صلیبی هفتم می پرداخت از کلمه بافومت استفاده شده‌است.The quote is at Austorc d'Aorlhac. سرکوب شوالیه‌های معبد توسط فیلیپ چهارم در ۱۳ اکتبر ۱۳۰۷ آغاز شد او بسیاری از تمپلارهای فرانسوی را دستگیر نمود و اقدام به شکنجه و اعترافگیری از آن‌ها کرد. در آن دوران اتهامات زیادی به شوالیه‌های معبد زده می‌شد که بیشتر آن‌ها همان اتهاماتی بود که به کاتارها Barber 2006, p. 204. و بیشتر دشمنان فیلیپ نسبت داده می‌شد. فیلیپ پیشتر پاپ بونیفاس هشتم را ربوده و او را متهم به ارتداد، تف و ادرار کردن بر روی صلیب و لواط کرده بود. بر اساس مدرکی که در سال ۲۰۰۱ از آرشیو واتیکان به دست آمد از اتهامات شوالیه‌های معبد ادرار بر روی صلیب بود.
برخی محققان جدید همچون پیتر پارتنر و مالکوم باربر معتقدند کلمه بافومت فرانسوی شدهٔ کلمه محمد می‌باشد. آن‌ها این دلیل را بیان می‌کنند که با توجه به این که شوالیه‌های معبد مدت زیادی در بین مسلمانان ساکن بودند عقایدشان تحت تأثیر آن‌ها قرار گرقته بود و شواهد و مدارک به جامانده از اعترافات شوالیه‌های معبد به ارتدادشان این موضوع را تأیید می‌کند.Barber 1994, p. 321. آلن دمگیر محقق فرانسوی این عقیده که ممکن است شوالیه‌های معبد از اعتقادات دشمنان خود تأثیر گرفته باشند را رد می‌کند.Barber 2006, p. 305.
انجمن عیسی (معروف به یسوعی‌ها و هم‌چنین ژزوئیت‌ها) فرقه‌ای مذهبی وابسته به کلیسای کاتولیک است. اعضای این فرقه را "یسوعی"، به معنی سربازان مسیح و پیاده‌نظام پاپ می‌نامند. علت این نام‌گذاری این است که مؤسس این فرقه که سنت ایگناتیوس لویولا نام دارد، قبل از کشیش شدن شوالیه بوده‌است. منظور از یسوع معلمان مسیح است. یسوعی‌ها خود را سربازان سپاه دیانت می‌خواندند.
ایگناتیوس لویولا سرباز اسپانیایی بود که در سده ۱۶ میلادی می‌زیست. وی پس از ورود به کلیسا و قرائت انجیل، ادعا کرد دچار یک انقلاب روحی گردیده و دریچه‌ای از عالم معنی به رویش بازگردیده‌است. وی شدیداً تحت تأثیر پاپ و کلیسا قرار گرفته بود. به‌طوری‌که تصمیم گرفت سربازی در سپاه دیانت شود و برای پاپ و قطب روحانی شمشیر زند. قبل از اینکه هنوز دنیای کاتولیک دچار شکاف شود و نهضت پروتستان بوقوع پیوسته باشد، حتی قبل از آنکه لویولا نام مارتین لوتر را شنیده باشد تصمیم به این کار گرفت. بر این اصل و اساس در حدود سال ۱۵۲۱ وی تصمیم به تشکیل «جمعیت عیسیٰ‌خواهان» یا انجمن عیسیٰ، یا یسوعی‌ها را گرفت. اما هنوز پاپ با این تصمیم موافقت نکرده بود.
با گسترش نهضت پروتستان و اوج‌گیری اعتراضات نسبت به پاپ و کلیسا در اروپا و با توجه به اینکه کلیسا در شرایط وخیم سیاسی و مذهبی به سر می‌برد و برای جلوگیری از قدرت گرفتن نهضت پروتستان در اروپا باید اقدامی می‌کرد، سر انجام پاپ پل سوم رهبر کاتولیک‌های اروپا در سال ۱۵۴۱ موافقت خود را با تأسیس فرقه یسوعی‌ها اعلام نمود. لویولا نیز جوانان و سربازان وفادار به پاپ و کلیسا را جمع‌آوری نمود تا آن‌ها را برای فداکاری و خدمت بی چون و چرا در راه اهداف کلیسا تربیت نماید. یسوعیان سه اصل فقر، تقوا و اطاعت از پاپ، به عنوان نمایندهٔ خدا را بر خود واجب می‌دانستند.
دویست سال تمام یسوعی‌ها مربیان عمدهٔ فرهنگ اروپای کاتولیک‌مذهب به‌شمار می‌آمدند. کار به جایی رسید که در حدود پانصد مدرسه برای کودکان طبقات بالا و متوسط اداره می‌کردند. که در این مدارس علاوه بر دیانت، اصول اخلاقی، طرز رفتار و آداب معاشرت را که خاص یک نفر آدم شریف به کودکان می‌آموختند.
از مهم‌ترین اقدام یسوعی‌ها این بود که از همه سرزمین‌هایی که در آنجا حکومت‌ها به مذهب پروتستان گرویده بودند، عضو انتخاب کنند مثلاً کاتولیک‌های انگلیس که در اروپا تربیت یسوعی یافته بودند به انگلستان برگشتند تا اساس سلطنت الیزابت اول را که خود را پروتستان معرفی کرده بود و کلیسا او را ملحد می‌شمرد واژگون سازند. هم چنین یسوعی‌ها برای پاسداری از مقام پاپ، در برابر تمام اسقفان کشورهای گوناگون سرسختانه مقاومت می‌کردند.
گرچه به نظر می‌رسد که رسماً انجمن عیسی توسط پاپ کلمنت چهاردهم در سال ۱۷۷۳ منحل شد، اما عوامل سیاسی بسیاری در انحلال این فرقه مؤثر بود. در واقع بعضی از پادشاهی‌های اروپا که از گسترش بین‌المللی این گروه و افزایش قدرت آن‌ها که وابسته به پاپ و فارغ از دودمان سلطنتی بود واهمه داشتند، سعی در مرکزی‌سازی و سکولار کردن سرزمین‌های خود کردند. برخی کشورها مانند آمریکا از انحلال جلوگیری کردند، اما واقعیت آن است که قدرت مرکزی و سلطه آن‌ها به همان قرن هجدهم منحصر شد و نتوانستند پس از آن قدرت قبلی خود را به دست بیاورند.
فرقه یسوعی بیشترین تعداد اعضا را به عنوان شاخه‌ای مخصوص مردان از کلیسای کاتولیک در جهان داراست. در ژانویه ۲۰۰۷ تعداد اعضای این فرقه ۱۹٬۲۱۶ نفر شامل ۱۳٬۴۹۱ نفر کشیش، ۳٬۰۴۹ نفر دانشجوی دینی، ۱٬۸۱۰ نفر راهب و ۸۶۶ نفر نوآموز است. همچنین در همان تاریخ متوسط سن اعضای این فرقه ۵۷٫۳ سال برآورد شده‌است.
حاکمیت ایران بر جزایر سه‌گانه ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک ریشه در دوره‌های پادشاهی هخامنشی، اشکانی و ساسانی دارد. در این دوران، نظم و امنیت ایرانی بر سراسر پهنه آبی خلیج فارس و جزایر آن حاکم ود.Small Islands, Big Politics The Tonbs and Abu Musa in the Persian Gulf - Hooshang Amirahmadi -
جزایر سه‌گانه در سال ۱۹۴۸ میلادی به‌طور کامل به اشغال امپراتوری بریتانیا به عنوان قیم رسمی امارات متصالحه درآمد، اما تا سال ۱۹۷۱ هیچ‌یک از دولت‌های وقت ایران این اشغال را نپذیرفتند و ابوموسی به همراه تنب بزرگ و تنب کوچک در تقسیمات کشوری ایران قرار داشت.
در سال ۱۹۷۱، پس از توافق ایران و بریتانیا و پیش از خروج نیروهای نظامی این کشور از منطقه ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک پس از نزدیک به ۷۰ سال شکایت‌های مداوم دولت ایران علیه اشغال‌گری بریتانیا، سرانجام به ایران بازگردانده شدندSmall Islands, Big Politics The Tonbs and Abu Musa in the Persian Gulf. - و ایران و شارجه ابوموسی را به دو ناحیه انحصاری اقتدار ملی تقسیم کردند. در سال ۱۹۹۲ ایران کنترل کامل این جزیره را به دست گرفت.
امارات متحدۀ عربی با همراهی کشورهای عربی حوزهٔ خلیج فارس همچنان اصرار بر مالکیت این جزایر را دارد، که بیانیه‌هایی را از سوی اتحادیهٔ عرب برای حمایت امارات متحدۀ عربی منتشر شده‌است، اما حکومت مرکزی ایران این بیانیه‌ها و ادعاها را بی‌اساس دانسته و بر اساس پیشینهٔ تاریخی و فرهنگی، این جزایر را کاملاً متعلق به ایران می‌داند. این جزایر به دلیل همجواری با بخش عمیق خلیج فارس و اشراف بر تنگه هرمز که شاه‌راه طلای سیاه است (نفت)، اهمیت بالایی برای کشورهای حوزهٔ خلیج فارس و جهان دارد.
تنب‌ها به ساحل ایران نزدیک‌ترند و ابوموسی به ساحل امارات نزدیکتر است.Mobley, Richard. “The Royal Navy, Iran, and the Disputed Persian Gulf Islands. ” Naval War College Review, vol. 56, no. 4, 2003, pp. 107–19. JSTOR, http://www.jstor.org/stable/26394035. Accessed 17 July 2023.
تنب‌ها در ۱۷ مایلی جنوب غربی جزیره قشم ایران، و ۴۶ مایلی شمال غربی نزدیکترین نقطه نسبت به خط ساحلی امارات متحده عربی قرار دارند. قطر تنب بزرگ ۲/۵ مایل است. تنب کوجک که تنها ۳۵ متر ارتفاع دارد، یک صخره بی آب نامسکون است که در ۸ مایلی جنوب غربی تنب بزرگ قرار دارد.Richard A. Mobley. “The Tunbs and Abu Musa Islands: Britain’s Perspective. ” Middle East Journal, vol. 57, no. 4, 2003, pp. 627–45. JSTOR, http://www.jstor.org/stable/4329943. Accessed 17 July 2023.
ابوموسی در نزدیکی خروجی تنگه هرمز، در ۴۳ مایلی ساحل ایران و ۳۸ مایلی شمال غربی شارجه ولی در جنوب خط میانه موهومی که بنا بر استدلال بریتانیا خلیج فارس را تقسیم می‌کند قرار دارد و تقریباً سه مایل مربع است. این جزیره نسبتاً کم ارتفاع است و از دشت‌های شنی مخصوصاً در مرکز و جنوبش تشکیل شده. تپه‌های شمالی آن شامل کوه حلوا تقریباً با ۱۰۰ متر ارتفاع است. این جزیره که غنی از اکسید آهن است آب شیرین و نخل دارد.Richard A. Mobley. “The Tunbs and Abu Musa Islands: Britain’s Perspective. ” Middle East Journal, vol. 57, no. 4, 2003, pp. 627–45. JSTOR, http://www.jstor.org/stable/4329943. Accessed 17 July 2023.
گزارش‌های تاریخی یونانیان و رومی‌ها و سفرنامه‌های پیش از اسلام حکایت از فارسی بودن ساکنان تمام سواحل و جزایر خلیج فارس دارد. اسناد و سنگ‌نبشته هخامنشی (جزیره خارک) که در جزیره خارک کشف شد یک نمونه از این موارد است. کتیبه خط میخی خارک با اندازه ۲۰ در ۳۰ سانتی‌متر بر روی سنگ مرجانی بومی جزیره نوشته شده‌است و تاج حک شده بر آن نشانگر حاکمیت و حضور مؤثر امپراتوری پارس بر جزایر دارد. این کتیبه یگانه و بی‌نظیر در سال ۱۳۸۶ هنگام هموارسازی و ساخت جاده‌ای در جزیره خارک به‌طور تصادفی پیدا شد.
در کنار کتیبه، آثاری از محل گردآوری آب شیرین و بازمانده‌های پلکان دسترسی به آن دیده می‌شود که امروزه خشک شده‌است. همچنین، کتیبه در سایه یک درخت بزرگ «لیل» یا انجیر معابد قرار دارد. کتیبهkharg_2 | Flickr - Photo Sharing! از شش سطر تشکیل شده که دربردارنده شش واژه به خط و زبان فارسی باستان متداول در عصر هخامنشی است. در پیرامون صخره نشان‌های میخی دیگر که گاه بسیار محو و ناخوانا هستند، دیده می‌شود. این سنگ نوشته خط میخی منحصر به فرد در اثر رها شدن آن بدون حفاظت توسط عوامل مرموز تخریب شد ولی با استفاده از تصاویر گرفته شده از آن چند خط بازخوانی شده‌است که مربوط به حفر قنات و چاه آب است.کتاب اسناد نام خلیج فارس، میراثی کهن و جاودان توضیح تصویر جلد و صفحه۱۹۳–۱۹۴به‌طور مشخص ابن حوقل، ابن فقیه و استخری عبارت‌های مشابهی دارند:
صفویان که پرتغالی‌ها را از خلیج فارس بیرون راندند، تمامی جزایر این دریا را به ایران بازگرداندند و خلیج فارس کاملاً یک دریای ایرانی شد و تا سال ۱۸۵۰ میلادی روسیه و عثمانی‌ها و بریتانیا، ایران را صاحب تمام خلیج فارس می‌دانستند (نقشه دوره عثمانی۱۱۴۲ ق). افول قدرت صفویان در اوایل قرن دوازدهم سبب ایجاد آشفتگی در ایران شد. طبق گفته شیخ قاسمی کرانه‌های مُسَنْدَم (شارجه) در دهه ۱۱۰۰ با بهره گرفتن از این آشفتگی به باسعیدو (در جزیره قشم) رفت.
در ۲۱ آوریل سال ۱۶۲۲ میلادی سپاه ایران جزیره هرمز را از بزرگ‌ترین امپراتور قرن باز پس گرفت و جایگاه خود را در جهان در فهرست ابرقدرت‌های قرن شانزدهم ثبت کرد. انگلیسی‌ها نیز ۴ کشتی خود را با خدمه فنی در اختیار ارتش امام قلی خان گذاشتند. آلفونسو دالبوکرک (پرتغالی) اعتقاد داشت هر کشوری که سه نقطه مالاگا، عدن و هرمز را در اختیار داشته باشد بر تجارت دنیا حاکم خواهد بود. اهمیت هرمز آنقدر بود که استعمارگران انگلیسی را نیز به طمع انداخته بود. سپاه ایران به دلیل شکایت‌های ایرانیان گمبرون قصد تنبیه پرتغالی‌ها در خلیج فارس را نمود و نه تنها جزیره هرمز را آزاد ساخت بلکه پرتغالی‌ها را تا مومباسا در کنیا مجبور به عقب‌نشینی کرد. این مقدمه‌ای برای شکست‌های پی در پی پرتغال در شرق آفریقا شد که با حمایت شاه ایران، امام مسقط موفق شد قلعه عظیم مامباسا را در جنگ خونینی که به جنگ صلیبی مامباسا معروف است، تصرف کند. ایران تا سال ۱۸۲۰ پرچم‌دار تمام خلیج فارس و دریای عمان و خلیج فارس شد. بریتانیا که از شکست پرتغال خرسند بود درعهدنامه مجمل ۱۸۰۸ و عهدنامه مفصل ۱۸۱۲، حاکمیت ایران را بر کل خلیج فارس به رسمیت شناخت.سمینار بین‌المللی ایران و آفریقا ۱۳۸۱ دانشگاه تربیت مدرس- یونسکو- جلد دوم مقاله ایرانیان بلوچ در جنگ مامباسا دکتر عجم چاپ ۱۳۸۳ دانشگاه تربیت مدرس؛ و کتاب اسناد نام خلیج فارس، میراثی کهن و جاودان صفحه ۸۴–۸۵–۲۰۴–۲۰۵
در کتاب تاریخ عالم‌آرای عباسی چنین آمده‌است:
نادرشاه افشار (حک: ۱۱۴۸–۱۱۶۰)، عرب‌های مسندم را برجای خود نشاند، ولی مرگ وی آشفتگی را به ایران بازگرداند. کریم خان زند (متوفی ۱۱۹۳) قبایل عربِ ساکن در کرانه‌های شمالی خلیج فارس را سرکوب کرد و اقتدار ایران را در کرانه‌های ایرانی شمال خلیج فارس برقرار کرد. (جعفری ولدانی). در این دوران بود که شاخه‌ای از قواسم (جواسم) مُسَنْدَم، در بندر لنگه ساکن شدند و توانستند با قبول تابعیت ایران مقام ضابطی بندر لنگه و توابع آن را از کریم خان زند بگیرند. (لوریمر، ج ۱، ص ۶۳۱–۶۳۲؛ نوری‌زاده بوشهری، ص ۱۲۹؛ موحد، ص ۹۴–۹۷). در سراسر دوران صفویه، زندیه و قاجاریه، فرمانداری بندر لنگه شامل بندرهای کنگ، لافْت، چارَک و جزایر قشم، کیش، تنب بزرگ و کوچک، ابوموسی، سیری / سرّی، فارور و نَبیو فارور می‌شد (مجتهدزاده، ۱۹۹۵، ص ۱۹).
در نظام حکومتی ایالتی آن دوران که به نظام «ممالک محروسة» ایران معروف بود، فرمان‌داری و حکومت بر ولایات ایران، چه این ولایات به صورت خودمختار و تحت فرمان حاکمان محلی اداره می‌شدند چه حکومت مرکزی، فرماندار آن را تعیین می‌کرد که حق مالکیت و حاکمیت مستقلی برای فرمانداران محسوب نمی‌شد. چنان‌که پیش از فرمانداری عرب‌های قاسمی در بندرلنگه، شماری از فرمانداران ایرانی آنجا را اداره می‌کردند و پس از عزل قاسمیان در ۱۲۶۶، تعدادی از فرمانداران ایرانی اداره امور بندرلنگه و توابع آن را بر عهده گرفتند..(نامه وزارت امور خارجه ایران به سفارت بریتانیا، ۲۴ ربیع‌الثانی ۱۳۱۲، مجموعه ش ۶۱۸۰ اسناد دولتی مرکز اسناد وزارت امور خارجه ایران؛ نیز رجوع کنید به قائم مقامی، ص ۱۲۶–۱۳۱).
در ۱۸۲۰ که بریتانیا شیوخ قاسمی ساحل جنوبی خلیج فارس را که به راهزنی دریایی می‌پرداختند سرکوب کرد، قصد داشت قواسم لنگه را نیز مورد تعرض قرار دهد، اما ایران با این استدلال که آن‌ها تابع ایران هستند و دزدی دریایی نمی‌کنند و اگر هم کردند دولت ایران آنان را سرکوب خواهد کرد با آن مخالفت کردند (کلی، ص ۱۶۱–۱۶۲).
براساس همین واقعیت جغرافیایی بود که از ۱۲۵۶ تا ۱۲۶۵ / دهه ۱۸۴۰ که بریتانیا در خلیج فارس اقتدار می‌یافت و جزایر خلیج فارس را به حاکمیت‌های عربی تحت‌الحمایه خود تبدیل می‌کرد، میرزا آقاسی، صدراعظم وقت ایران در اطلاعیه و پانویسی به بریتانیا همه جزایر خلیج فارس را متعلق به ایران اعلام کرد.اسکوفیلد، ص ۳۵
از اواخر عهد قاجار تا ۱۳۱۶، تقسیمات کشوری تغییر یافت و نظام سیاسی ـ اداری تازه‌ای به وجود آمد. براساس این نظام جدید، ایران به ۲۷ ایالت تقسیم شد. ایالت بیست و ششم، شامل جزایر و بندرهای خلیج فارس می‌شد و بندر لنگه و توابع آن، ولایت ویژه آن ایالت به‌شمار می‌آمدند.جزیره تنب کوچک
براساس کتاب خاطرات محمد مصدق، سیاستمدار دوره پایانی قاجار و دورهٔ پهلوی هنگامی که وی وزیر خارجه شده‌است موضوع مناقشه با استعمار بریتانیا در خصوص جزایر سه‌گانه خلیج فارس پرونده و پوشه‌ای داشته‌است که در آن مدارک و مستندات ایران در مورد مالکیت بر جزایر نگهداری می‌شده‌است. محمد مصدق در صفحه ۱۶۲ کتاب «خاطرات و تألمات»، فصل بیست و چهارم با عنوان «انتصاب من به وزارت خارجه» (وزیر خارجه) ۱۳۰۲، (۱۹۲۳) دربارهٔ این جزیره‌ها چنین نوشته‌است:
«اولین روز ورودم به وزارت خارجه، میرزا محمد تقی خان منتخب الملک، نامه‌ای به من ارائه نمود که «سِرپرسی لورن» به نخست‌وزیر نوشته و موضوعش این بود که «جزایر «بوموسی» و «شیخ شعیب» (لاوان)، متعلق به ایران نیست و نظامیان ایران برخلاف حق در آن‌ها دخالت می‌کنند». بعد از خواندن پرونده (جزایر) متوجه شدم که این جزایر ملک مطلق ایران است. فوراً پانویس اعتراض نوشتم و چند بار هم با او مذاکرات شفاهی داشتم.. ParsSea. اصولاً آنطور که در همه کشورها مرسوم است. باید چنین پرونده‌ای نزد وزارت کشور، وزارت دفاع و نیروی دریایی نیز وجود داشته باشد که تحولات این مناقشه را از ابتدا دنبال کرده باشد. اختلاف ایران و بریتانیا از ابتدای حضور انگلیسی‌ها در خلیج فارس موضوع اختلافات دو کشور بوده‌است. بریتانیا ابتدا در دو قرارداد مجمل و مفصل حق حاکمیت ایران بر خلیج فارس را به رسمیت شناخته ولی سپس با مستعمره نمودن شیخ‌نشین‌های ساحل جنوبی در واقع خود را شریک در حاکمیت خلیج فارس و همسایه ایران جا زده بود. کاری که قبلاً پرتغالی‌ها کرده بودند و شکست خوردند. تقریباً از دوره فتحعلی شاه نوشته‌های رسمی در مورد ایرانی بودن جزایر خلیج فارس وجود دارد. نامهٔ آقا میرزا آغاسی، نامه فتح‌علی‌شاه - اظهارات ناصرالدین شاه -و نامه‌ها و پانویس‌های متعدد در دوره قاجار و پهلوی که تعدادی از آن‌ها منتشر شده‌است.
بوموسی از زمانی اهمیت پیدا کرد که معدن خاک سرخ آن مورد توجه قرار گرفت. بهره‌برداری از معدن خاک سرخ ابوموسی ابتدا از سوی ناصرالدین شاه به معین‌التجار بوشهری واگذار شد، اما چند سال بعد این معدن به حال خود رها شد تا این که یکی از تجار بندر لنگه با زد و بند با شیخ قاسمی در بند لنگه بهره‌برداری و صادرات خاک سرخ را به دست گرفت و سالانه چهل هزار کیسه خاک سرخ بهره‌برداری می‌کرد. او نیز چند سال بعد کار را رها کرد. بعد از مدتی یک آلمانی از شرکت ونک‌هاوس با دولت ایران وارد مذاکره شد و قرارداد بهره‌برداری از این معدن را به‌دست‌آورد، ولی با کارشکنی انگلیسی‌ها دوباره کار رها شد و این‌بار، انگلیسی‌ها خود بهره‌برداری را به دست گرفتند. در همین زمان ایران نیروهای مخفی به معدن فرستاد تا وضعیت بهره‌برداری غیرقانونی انگلیسی‌ها را گزارش کنند.http://parssea.org/?p=2817 سلمان قاسمیان از عبدالرضاهوشنگ مهدوی نقل می‌کند:
«تجدید حاکمیت ایران بر لنگه در سال ۱۸۸۷م/۱۳۰۵ ه‍. ق، و تحقیقات "احمد خان دریابیگی" و ارسال این موارد به دربار ناصرالدین شاه و صدر اعظم او، امین‌السلطان از دیدگاه مقامات انگلیسی یک شوک سیاسی بود. نماینده سیاسی که مخفیانه از این نامه اطلاع یافته بود، آن را برای وزیر مختار انگلستان در تهران فرستاد. ظاهراً این نخستین سندی است که ایران به‌طور رسمی بر حاکمیت دیرین خود بر جزایر تأکید نموده و به دست مقامات انگلیسی رسیده‌است. این نامه مقامات انگلیسی را نسبت به آینده موقعیت خود در خلیج فارس نگران نمود. هم‌زمان، پرچم ایران بر سیری برافراشته شد. اگرچه انگلستان حضور نیروهای ایرانی در این جزیره را مورد اعتراض قرار داد اما در سال ۱۸۸۸م/۱۳۰۵ ه‍.ق موقعیت ایران در سیری را به رسمیت شناخت و نسبت به اعلامیه ایران که جزایر چهارگانه را جزئی از سرزمین خود دانسته بود اعتراضی ننمود. وزیر مختار انگلستان در تهران نیز در ژوییه همان سال به ناچار موضع ایران را پذیرفت و به علاوه نسخه‌ای از نقشه ۱۸۸۶ م/۱۳۰۳ه‍. ق، شعبه اطلاعات وزارت جنگ انگلستان که در آن جزایر مذکور به رنگ خاک ایران بود را به شاه داد. این نقشه در سال ۱۸۹۱ م/۱۳۰۸ ه‍.ق تجدید چاپ شد. در سال‌های ۱۸۹۲ م/ ۱۳۰۹ ه‍.ق و ۱۸۹۷ م/۱۳۱۴ه‍.ق به دستور لرد کرزن نقشه‌هایی از ایران تهیه شد و در این موارد نیز جزایر مذکور جزئی از خاک ایران هستند.»مهدوی، هوشنگ. (۱۳۵۵)، عبدالرضا هوشنگ، تاریخ روابط خارجی ایران، تهران، سیمرغ
از طرف دیگر تقی طبرسا در رابطه با اعتراض مظفرالدین شاه به اشغال جزایر تنب و ابوموسی توسط انگلستان می‌نویسد:
در این حال، مظفرالدین شاه طی فرمانی توسط عین الدوله، صدر اعظم به وزیر امور خارجه مورخ ۲۲ ربیع‌الثانی ۱۳۲۲ [۶ ژوئیه ۱۹۰۴ / ۱۵ تیر ۱۲۸۳] نوشت:
«در خصوص تمب و ابوموسی … با این که دولت علیه این دو محل را که ملک ثابت خود می‌داند … و از دریابیگی و معین‌التجار هم که احتمال قوی می‌رود مستندات این کار را بدانند یا بتوانند تحصیل نمایند هم جداً خواهید خواست که هر سندی بتوانند به دست بیاورند یا دلیلی اقامه نمایند به اطلاع جناب مستطاب عالی برسانند که به لندن مرقوم بنمایید…"»انطباق اصل سرزمین بلاصاحب و توجیه بریتانیا در اشغال جزایر ایرانی تنب و ابوموسی در سال ۱۲۸۲ (۱۹۰۳م) شماره ۲، زمستان ۱۳۸۴
«اولین روز ورودم به وزارت خارجه، میرزا محمدتقی خان منتخب‌الملک، نامه‌ای به من ارایه نمود که «سِرپرسی لورن» به نخست‌وزیر نوشته و موضوعش این بود که جزایر «ابوموسی» و «شیخ شعیب» (لاوان)، متعلق به ایران نیست و نظامیان ایران برخلاف حق در آن‌ها دخالت می‌کنند». بعد از خواندن پرونده (جزایر) متوجه شدم که این جزایر ملک مطلق ایران است، فوراً پانویس اعتراض نوشتم و چند بار هم با او مذاکرات شفاهی داشتم.» ParsSea.. محمد مصدق"خاطرات و تألمات"(رنج‌ها): ۱- شرح مختصری از زندگی و خاطراتم - به کوشش ایرج افشار، تهران ۱۳۶۴ صفحه ۱۶۲ فصل بیست وچهارم.
در خصوص پیشینهٔ مناقشه دربارهٔ سه جزیره، چندین کتاب نوشته شده‌است. در کتاب اسناد نام خلیج فارس، میراثی کهن و جاودان (کتاب) صفحات ۱۹۷–۱۷۰: پاسخی کوتاه به ادعاهای بزرگ و حاکمیت بر جزایر سه‌گانه آمده‌است:
«به دنبال شکست جنگ‌سالاران ساحل دزدان دریایی از بریتانیا، سواحل دزدان دریایی (شارجه و راس خیمه) به تصرف انگلستان درآمد؛ و براساس قرارداد ۱۸۱۹، بریتانیا برای آن‌ها پرچم و علامت ملی و مهر درست کرد و آن‌ها را تحت حمایت (مستعمره) قرار داد. اما با تضعیف دولت مرکزی ایران پس از جنگ‌های ایران و روسیه، جنگ‌های انگلستان و ایران و جنگ هرات و مرو، نیروهای استعماری بریتانیا به تدریج به سوی سواحل پارسی نیز چشم طمع دوخت، جزایر کیش و خارک و بوشهر را مورد تهدید قرار داد و در پی آن، جنگ خوشاب در سال ۱۸۵۷ روی داد. علی‌رغم بهبود روابط، مناقشه دربارهٔ جزایر باقی ماند.» اسناد و مدارکی که ایران در سال‌های ۱۸۸۷ تا ۱۹۰۳ مبنی بر اعتراض به اشغال جزایر لاوان و… خلیج فارس به بریتانیا ارائه نمود عبارتند از:
۱- پانویس اعتراضی سال ۱۸۴۰ صدر اعظم ایران و ممالک محروسه حاجی میرزا آقاسی: «تمامی جزایر خلیج فارس متعلق به ایران است و انگلستان حق دخل و تصرف در آن ندارد».
۲- عهدنامه مجمل ۱۸۰۹ میلادی و عهدنامه مفصل ۱۸۱۲ میلادی دو قرارداد میان ایران و انگلستان است که دریای خلیج فارس را دریایی ایرانی دانسته و بیان داشته بریتانیا پیش از استقرار در هر نقطه از این دریا باید از ایران اجازه بگیرد.
۳- همهٔ دنیا این دریا را به نام خلیج فارس می‌شناسند، این یعنی این که جزایر آن متعلق به مملکت فارس است کما اینکه در زمان‌های قدیم هم ایرانی بوده‌است.
- ویلیام لوس، میانجی‌گر بریتانیا و کشورهای عربی به این پانویس و بیانیه اعتراضی نکرد.
در دسامبر سال ۱۹۷۱ نماینده ایران در شورای امنیت اسناد و مدارک ایرانی بودن جزایر را به اعضای شورای امنیت ارائه نمود و شکایت ۴ کشور عربی برای همیشه از دستور کار خارج شد.
"این جزایر همواره از گذشته‌های بسیار دور بخشی از قلمرو ایران بوده‌اند و در قرن‌های ۱۸ و ۱۹ میلادی جزء حوزهٔ صلاحیت و حکمرانی بندر لنگه به حساب می‌آمدند که خود یک بخش اداری از استان فارس بوده‌است.
حاکمیت ایران بر این جزایر در کتاب‌ها، اسناد تاریخی، نقشه‌های جغرافیایی و به خصوص در اسناد رسمی، گزارش‌های اداری و پانویس‌های وزارت خارجه و دفتر امور هندوستان در انگلستان در خلال قرن‌های ۱۷ و ۱۸ و بخش اعظم قرن ۱۹ و در اسناد و نقشه‌های روسیه و آمریکا نیز منعکس شده‌است.
از میان نقشه‌های رسمی و نیمه رسمی می‌توان به چند نمونه زیر اشاره کرد:
گذشته از دوره‌های مختلف تاریخی از سال ۱۳۴۶ تا ۱۵۰۰ تمامی جزایر و سواحل خلیج فارس تحت حکومت سلطان هرمز بود که خود تابع حکّام فارس یا کرمان محسوب می‌شد. در دوره استعمار مدت کوتاهی حاکمیت مؤثر ایران بر جزایر تحت‌الشعاع قرار گرفت اما ایران هرگز حاکمیت خود بر این جزایر را به دولتی تفویض نکرده‌است.
مأموران ایرانی در طول سال‌های ۱۹۳۵ تا ۱۹۷۱ بارها به صورت علنی یا مخفی به جزایر سرکشی و تحرکات انگلیسی‌ها را به‌خصوص دربارهٔ معدن خاک سرخ ابوموسی و چراغ‌های دریایی گزارش می‌کردند.
در دورهٔ ۲۲ نوامبر ۱۹۵۴ تا ۲۰ ژانویه ۱۹۵۵ سواحل ایران در خلیج فارس به صورت فرمان‌داری کل بندرها و جزایر خلیج فارس سازمان‌دهی شد. طبق طرح تقسیمات اداری جدید، تنب بزرگ جزء بخش قشم قرار گرفت که خود قسمتی از حوزهٔ بندرعباس محسوب می‌شد و جزایر تنب کوچک و ابوموسی به بخش جزیره کیش اختصاص یافت. البته ابوموسی در تابستان ۱۹۵۸ در بخش کیش ادغام شد. در این موارد، دولت بریتانیا هیچ اعتراضی نکرد.
در سال ۱۳۴۱ جزیره سیری بدون سر و صدا به ایران بازگشت.پیروز مجتهدزاده، «جغرافیای سیاسی و تاریخ جزایر تنب و ابوموسی»، در اطلاعات سیاسی و اقتصادی، سال ششم، شماره 11و12(60-56) مرداد و شهریور 1371، مقاله نخست. ـ پیروز مجتهدزاده، مسعود مهاجر، دریادار ابراهیم شاه‌حسینی، ملک‌رضا ملکپور، «مناقشه بر سر ابوموسی»، گزارش اصلی، صنعت حمل و نقل، آبان-آذر 1371. - پیروز مجتهدزاده، «کشورها و مرزها در منطقه ژئوپولیتیک خلیج فارس»، ترجمه حمیدرضا ملک محمدی نوری، انتشار دفتر مطالعات سیاسی و بینالمللی 1372، فصل مربوط به جزایر تنب و ابوموسی. در دوره پهلوی درخواست ایران برای حاکمیت بر جزایر سه‌گانه و بهره‌برداری از خاک سرخ ابوموسی همواره مطرح بوده‌است.النزاع بین دولة الامارات العربیة المتحدة و ایران حول الجزر الثلاث فی الوثائق البریطانیة، دکتر:ولید حمدی الأعظمی (ترجمه فارسی). تا اینکه موضوع جزایر سه‌گانه ایرانی در خلیج فارس میان ایران و چندی از امیران عرب از سال ۱۳۴۵ خورشیدی با تضعیف موقعیت نیروهای انگلیسی در این جزایر (بوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک) به اوج خود رسید و در سال ۱۹۷۱ و ورود نیروهای نظامی ایران در همان سال به این سه جزیره براساس توافقات صورت گرفته میان دو کشور مرحله دیگری آغاز شد. روزی که ایران جزایر را از بریتانیا تحویل گرفت <سی ام نوامبر ۱۹۷۱> دو روز قبل از تأسیس کشور امارات متحده عربی بود. این اختلافات بر روابط ایران با کشورهای عربی و جنگ ایران و عراق اثرگذار بوده‌است.
قاسمی، سفیر و دیپلمات زمان شاه در برنامهٔ صدای آمریکا می‌گوید: "سال‌های ۱۹۶۸ تا ۱۹۷۱ که مذاکرات برای پس گرفتن جزایر از استعمار بریتانیا مطرح بود، سه دیپلمات جوان (...، داوود هرمیداس باوند و …) به لندن اعزام شدند تا مستندات مالکیت ایران را بر جزایر در اسناد انگلیسی بررسی کنند. آن‌ها ۶ ماه آنجا بودند و نقشه‌ها و مستندات خوبی را در اثبات مالکیت ایران آوردند که در پوشه پرونده ابوموسی نگهداری می‌شد و پرونده آن باید در وزارت خارجه وجود داشته باشد.
در سال ۱۹۰۳ دولت‌های هند و بریتانیا، شیوخ شارجه را که آن هنگام از داشتن سرزمین بی‌بهره بود، وادار کردند که پرچم قبیله‌ای خود را را برای پیش‌دستی نسبت به ایران در جزیره‌ها به اهتزاز درآورند و آن را به عنوان نشانه ای از مالکیت در اهتزاز نگه دارند. ایران اعتراض به این اقدام را تقریباً بلافاصله آغاز کرد. در مارس ۱۹۰۴ گمرک ایران پرچم شیخ را برداشت و به جای آن پرچم ایران را به اهتزاز درآورد و تفنگدارانی را برای نگهبانی آن گماشت. ایران در پی اعتراضات دیپلماتیک بریتانیا پذیرفت در ازای این که به دولت ایران فرصتی برای بحث با دولت بریتانیا دربارهٔ وضعیت این جزیره داده شود، پرچم ایران برداشته شود. در ۱۷ ژوئن ۱۹۰۴، شیخ شارجه به دستور دولت بریتانیا مجدداً پرچم خود را در ابوموسی به اهنزاز درآورد. سه روز بعد دولت ایران به این کار به عنوان نقض توافق وضع موجود اعتراض کرد. سفارت بریتانیا در پاسخ قضیه را به وزارت امور خارجه حواله کرد و در ماه ژوئیه به دولت ایران گفته شد که شیخ از حق به اهتزاز درآوردن پرچم خود در جزیره برخوردار است و این که این جزیره هنوز از سوی هیچ حکومتی به اشغال درنیامده است. در شصت و چهار سال بعد ایران و بریتانیا به تناوب درگیر مباحثات داغی در خصوص وضعیت ابوموسی و جزایر تنب بودند ولی نتیجه ای از آنها حاصل نشد تا این که در سال ۱۹۷۰ که اعتراض‌های نیرومند ایران سرانجام بریتانیای کبیر را وادار ساخت تا از راه مذاکره این مسئله را حل کند.
بازپس‌گیری جزایر ابوموسی و تنب‌های بزرگ و کوچک در ۳۰ نوامبر ۱۹۷۱ و با خروج نیروهای انگلیسی از این جزایر که در تنگه هرمز واقع شده‌اند، صورت گرفت. پس از عقب‌نشینی نیروهای انگلیسی، نیروی دریایی شاهنشاهی ایران کنترل سرزمینی این جزایر را به دست گرفت.
به تخمین بریتانیا در سال ۱۹۷۰، ۱۵۰ عرب در تنب بزرگ زندگی می‌کردند. این جزیره هیچ زیرساخت شایان توجهی مانند بلنداسکله، یا تجهیزات نفتی نداشت. تنب کوچک نامسکون بود. ابوموسی در سال ۱۹۷۰ بلنداسکله، سوخت یا پروازگاه نداشت. جمعیت آن ترکیبی بود از برخی از ایرانیان اهل جزیره لنگه و عرب‌های اهل شارجه. شرکت‌های نفتی حتی در آن زمان به میدان نفتی مبارک، که در چند مایلی شرق ابوموسی واقع است علاقمند بودند، و سعی داشتند در سال ۱۹۷۰ حفاری‌های اکتشافی را آغاز کنند که نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا متوقف شان کرد.Richard A. Mobley. “The Tunbs and Abu Musa Islands: Britain’s Perspective. ” Middle East Journal, vol. 57, no. 4, 2003, pp. 627–45. JSTOR, http://www.jstor.org/stable/4329943. Accessed 17 July 2023. جمعیت این جزیره در سال ۱۹۷۱ حدوداً هشتصد نفر تخمین زده می‌شد.Mobley, Richard. “The Royal Navy, Iran, and the Disputed Persian Gulf Islands. ” Naval War College Review, vol. 56, no. 4, 2003, pp. 107–19. JSTOR, http://www.jstor.org/stable/26394035. Accessed 17 July 2023.
وقتی ویلسون نخست‌وزیر بریتانیا پایان تعهدات معاهده ای بریتانیا در شرق کانال سوئز را اعلام کرد، شاه ایران نسبت به ادعاهای ایران نسبت به جزایر پرسروصداتر شد. او استدلال کرد تنها ایران می‌تواند امنیت و ثبات در خلیج فارس، از جمله آزادی ناوبری از تنگه هرمز را تضمین کند و نیروهای ایرانی برای انجام این کار نیاز به داشتن پایگاهی در این جزیره دارند.
سال ۱۹۷۰ که اعتراض‌های نیرومند ایران سرانجام بریتانیای کبیر را وادار ساخت تا از راه مذاکره این مسئله را حل کند.
مذاکراتی که توسط سِر ویلیام لوس، نماینده ویژه بریتانیا در امور جزایر و امیرخسرو افشار قاسملو، نماینده ویژه و سفیر ایران در بریتانیا پیگیری شد، ماه‌ها ادامه یافت تا این که طرفین سرانجام در سال ۱۹۷۱ اندکی قبل از پایان قیمومیت بریتانیا و تشکیل کشور امارات متحده عربی، به این نتیجه رسیدند که دو جزیره تنب که در بالای خط میانه و نزدیک ساحل ایران است، بدون ردو بدل شدن هیچ توافق‌نامه‌ای به ایران بازپس داده شوند و دربارهٔ ابوموسی، طی یک تفاهم‌نامه بین ایران و شارجه، اعمال حاکمیت مشترک ایرانی - شارجه‌ای با دراختیار گذاشتن امنیت کل جزیره به ایران در نظر گرفته شود.سیدعلی حق‌شناس، حاکمیت تاریخی ایران بر جزایر تنب و ابوموسی، ص ۹۲ براساس نقشه پیوست در پانویس تفاهم‌نامه، ایران و شارجه موافقت کردند تا شارجه یک پاسگاه پلیس محلی داشته باشد و ایران نیز بتواند نیروهایی را در این جزیره مستقر کند.
براساس این تفاهم‌نامه، قرار شد ایران و شارجه در مناطق تحت تصرف خود صلاحیت کامل داشته باشند و پرچم ایران در آن جا برافراشته باشد. همچنین پرچم شارجه نیز فقط در بالای ایستگاه پلیس برافراشته شود، نیمی از درآمدهای نفتی جزیره ابوموسی به‌طور مستقیم به ایران و نیمی دیگر به شارجه پرداخت گردد.
این توافق براساس تفاهم‌نامه ۲۷ نوامبر ۱۹۷۱ که از سوی ایران و شارجه زیر سرپرستی وزارت امور خارجه و مشترک‌المنافع پادشاهی متحده بریتانیا امضاء شد، شکل گرفت. بازگشت جزایر سه‌گانه به ایران روز ۳۰ نوامبر ۱۹۷۱ در شرایطی صورت گرفت که نیروهای ایرانی در جزیره ابوموسی مورد استقبال برادر حاکم وقت شارجه و حاکم فعلی قرار گرفتند. این اتفاق در شرایطی صورت گرفت که پادشاهی متحده بریتانیا هنوز مسئول روابط خارجی و دفاع سرزمینی اماراتی بود که چند روز پس از آن به امارات متحده عربی تبدیل شدند. پس از آن نماینده دایمی پادشاهی متحده بریتانیا در شورای امنیت سازمان ملل متحد در جلسه ۹ دسامبر ۱۹۷۱ از این که این ترتیبات و توافق‌ها به صلح و امنیت در منطقه یاری خواهد داد، ابراز «رضایت» کرده بود.%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87. %DB%B1%DB%B9%DB%B7%DB%B1.html دیپلماسی ایرانی - تفاهم نامه ۱۹۷۱