moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
تووالو از سه جزیره صخره ای و شش جزیره مرجانی واقعی تشکیل شده‌است. گروه کوچک و پراکنده مرجانی آن دارای خاک فقیر و مساحت کل زمین تنها حدود ۲۶ است. کیلومتر مربع (کمتر از ۱۰ مربع مایل) آن را به چهارمین کشور کوچک جهان تبدیل کرده‌است. جزایری که جزایر مرجانی را تشکیل می‌دهند بسیار پست هستند. Nanumaga , Niutao , Niulakita جزایر صخره ای هستند و شش جزیره مرجانی واقعی عبارتند از Funafuti , Nanumea , Nui , Nukufetau , Nukulaelae و Vaitupu. Funafuti بزرگترین جزیره مرجانی از ۹ جزیره کم صخره و جزایر مرجانی است که زنجیره جزیره آتشفشانی تووالو را تشکیل می‌دهند.
فونافوتی، جزیره و پایتخت اصلی، در ۱۰۴۶ کیلومتری شمال سووا، فیجی قرار دارد. جزایر دیگر عبارتند از Nanumanga, Nanumea, Niulakita, Niutao, Nui, Nukufetau, Nukulaelae و Vaitupu.
به دلیل ارتفاع کم، جزایری که این کشور را تشکیل می‌دهند، در معرض خطر افزایش سطح فعلی و آینده سطح دریا هستند. بالاترین ارتفاع ۴٫۶ متر (۱۵ فوت) بالاتر از سطح دریا در نیولاکیتا، که به تووالو دومین کمترین ارتفاع حداکثر در بین هر کشوری (پس از مالدیو) را می‌دهد. با این حال، بالاترین ارتفاعات معمولاً در تپه‌های طوفانی باریک در سمت اقیانوس جزایر است که مستعد بالا رفتن در طوفان‌های استوایی هستند، مانند رخ داده در Funafuti با طوفان Bebe.
تووالو عمدتاً از بقایای مرجانی تشکیل شده‌است که از صخره‌های اطراف فرسایش یافته و توسط باد و امواج به جزایر کشیده شده‌اند. پل کنچ از دانشگاه اوکلند در نیوزیلند و آرتور وب در کمیسیون علوم زمین کاربردی اقیانوس آرام جنوبی در فیجی در سال ۲۰۱۰ مطالعه ای را در مورد واکنش دینامیکی جزایر صخره ای به افزایش سطح دریا در اقیانوس آرام مرکزی منتشر کردند. تووالو در این مطالعه ذکر شد و وب و کنچ دریافتند که هفت جزیره در یکی از ۹ جزیره مرجانی آن به‌طور میانگین بیش از ۳ درصد از دهه ۱۹۵۰ گسترش یافته‌است. یک جزیره، فونامانو، ۰٫۴۴ هکتار یا نزدیک به ۳۰ درصد از مساحت قبلی خود را افزایش داد. در مقابل، Tepuka Vili Vili از سال ۱۸۹۶ متحمل ضرر خالص ۲۲ درصدی شده‌است. شکل و جهت صخره نیز در طول زمان تغییر کرده‌است.
آب و هوا دارای تندبادهای غربی و باران شدید از نوامبر تا مارس و میانگین دمای سالانه حدود ۸۳ فارنهایت (۲۸ درجه سانتیگراد) است. دمای مناطق استوایی توسط بادهای شرقی از مارس تا نوامبر تعدیل می‌شود.
تووالو دارای بادهای غربی و باران شدید از نوامبر تا مارس است و دمای استوایی که توسط بادهای شرقی از مارس تا نوامبر تعدیل می‌شود. تووالو دو فصل متمایز را تجربه می‌کند، یک فصل مرطوب از نوامبر تا آوریل و یک فصل خشک از مه تا اکتبر.
تندبادهای غربی و باران شدید شرایط آب و هوایی غالب از اکتبر تا مارس است، دوره‌ای که به نام تائو لالو شناخته می‌شود، با دمای استوایی که توسط بادهای شرقی از آوریل تا نوامبر تعدیل می‌شود. از نظر وسعت، این کشور دومین کشور کوچک اقیانوسیه است.
تامن (۲۰۱۶) حدود ۳۶۲ گونه یا واریته متمایز از گیاهان آوندی را که در دوره‌ای در تووالو ثبت شده‌اند، توصیف کرد که تنها حدود ۵۹ (۱۶٪) احتمالاً بومی هستند. رایج‌ترین درختانی که در همه جزایر یافت می‌شوند عبارتند از: درختان نارگیل (Cocos nucifera)، هیبیسکوس (Hibiscus tiliaceus)، پاپایا (Carica papaya)، پاندانوس (Pandanus tectorius)، بوته‌های نمک (Scaevola taccada), Premna serratifolia , Sabramoensistia (Tournemoensistia). Guettarda speciosa), Kanava (Cordia subcordata)، (ساحل cordia) و terminalia (Terminalia samoensis). گونه‌های بومی پهن برگ، از جمله Fetau (Calophyllum inophyllum)، درختان تکی یا توده‌های کوچک در اطراف حاشیه ساحلی را تشکیل می‌دهند.
در حالی که نخل نارگیل در تووالو رایج است، این درختان معمولاً به جای کاشت و رشد طبیعی کشت می‌شوند. تاریخ‌های سنتی تووالوا این است که اولین ساکنان جزایر نخل نارگیل کاشتند زیرا در جزایر یافت نشد.
دو گونه حرا ثبت شده در تووالو عبارتند از توگو معمولی (Rhizophora stylosa) و حرا با گل قرمز Sagale (Lumnitzera littorea)، که فقط در Nanumaga, Niutao, Nui و Vaitupu گزارش شده‌است. اکوسیستم‌های حرا تحت قانون تووالو محافظت می‌شوند.
جنگل‌های پهن برگ بومی به ۴٫۱ درصد از انواع پوشش گیاهی جزایر تووالو محدود شده‌است. جزایر منطقه حفاظت شده Funafuti دارای ۴۰٪ از جنگل‌های پهن برگ بومی باقیمانده در جزیره مرجانی Funafuti است.
تووالو اثرات ال نینو و لانینا را تجربه می‌کند که از تغییرات دمای اقیانوس‌ها در استوایی و اقیانوس آرام مرکزی سرچشمه می‌گیرد. اثرات ال نینو احتمال وقوع طوفان‌های استوایی و طوفان‌ها را افزایش می‌دهد. در حالی که اثرات La Niña شانس خشکسالی را در تووالو افزایش می‌دهد.
در ۳ اکتبر ۲۰۱۱، شرایط خشکسالی منجر به اعلام وضعیت اضطراری به دلیل کاهش ذخایر آب شد. به‌طور معمول جزایر تووالو بین ۲۰۰ میلی‌متر تا ۴۰۰ میلی‌متر بارندگی در ماه دریافت می‌کنند، اما اثر ضعیف لا نینا با خنک کردن سطح دریا در اطراف تووالو باعث خشکسالی می‌شود.
طوفان‌های شدید استوایی معمولاً نادر هستند، اما سطح پایین جزایر آنها را به افزایش سطح دریا بسیار حساس می‌کند. تووالو به‌طور متوسط بین دهه‌های ۱۹۴۰ و ۱۹۷۰ سه طوفان در هر دهه را تجربه کرد، با این حال هشت طوفان در دهه ۱۹۸۰ رخ داد.
تأثیر طوفان‌های منفرد به متغیرهایی از جمله نیروی بادها و همچنین همزمانی یک طوفان با جزر و مد بستگی دارد. یک سیستم هشدار که از شبکه ماهواره‌ای ایریدیوم استفاده می‌کند، در سال ۲۰۱۶ معرفی شد تا به جزایر دوردست اجازه دهد تا بهتر برای بلایای طبیعی آماده شوند.
جورج وستبروک طوفانی را ثبت کرد که در ۲۳ تا ۲۴ دسامبر ۱۸۸۳ به فونافوتی برخورد کرد. طوفان در ۱۷–۱۸ مارس ۱۸۸۶ به Nukulaelae برخورد. کاپیتان دیویس از HMS Royalist که در سال ۱۸۹۲ از گروه Ellice بازدید کرد، در دفتر خاطرات کشتی ثبت کرد که در فوریه ۱۸۹۱ گروه Ellice توسط یک طوفان شدید ویران شد. یک طوفان در سال ۱۸۹۴ باعث آسیب شدید به جزایر شد.
طوفان Bebe در طول فصل طوفان ۱۹۷۲–۱۹۷۳ اقیانوس آرام جنوبی آسیب شدیدی به Funafuti وارد کرد. جزیره تپوکا ویلی ویلی فونافوتی توسط طوفان ملی در سال ۱۹۷۹ ویران شد و تمام پوشش گیاهی و بیشتر شن‌های آن در طول طوفان از بین رفت. طوفان گاوین برای اولین بار در ۲ مارس ۱۹۹۷ شناسایی شد و اولین طوفان از سه طوفان استوایی بود که در طول فصل طوفان ۱۹۹۶–۱۹۹۷ تووالو را تحت تأثیر قرار داد و طوفان‌های هینا و کلی بعداً در این فصل دنبال شدند. طوفان اوفا در اواخر ژانویه و اوایل فوریه ۱۹۹۰ تأثیر زیادی بر تووالو گذاشت. در جزیره Vaitupu حدود ۸۵ درصد از منازل مسکونی، درختان و محصولات غذایی از بین رفتند، در حالی که منازل مسکونی نیز در جزایر Niutao , Nui و Nukulaelae تخریب شدند.
اکثر جزایر در تووالو خسارت به پوشش گیاهی و محصولات زراعی به ویژه موز، نارگیل و میوه نان گزارش کردند که میزان خسارت آن بین ۱۰ تا ۴۰ درصد است. در Funafuti امواج دریا بانک طوفان ببه را در انتهای جنوبی باند هوایی مسطح کرد که باعث طغیان دریا و تخلیه چندین خانواده از خانه‌هایشان شد. در Nui و Niulakita به دلیل طغیان دریا، چشم‌انداز جزئی از دست رفت، در حالی که جانی از دست نداد. بلافاصله پس از اینکه سامانه‌ها تووالو را تحت تأثیر قرار دادند، یک کمیته فرعی برای احیای بلایا منصوب شد تا خسارات ایجاد شده را ارزیابی کند و توصیه‌هایی را به کمیته ملی بلایای طبیعی و کابینه تووالو دربارهٔ اقداماتی که برای کمک به بازسازی مناطق آسیب‌دیده باید انجام شود، ارائه کند.
در مارس ۲۰۱۵ طوفان پام، طوفان رده ۵ که وانواتو را ویران کرد، به خانه‌ها، محصولات کشاورزی و زیرساخت‌ها در جزایر بیرونی آسیب وارد کرد. پس از آن در ۱۳ مارس وضعیت اضطراری اعلام شد. تخمین زده می‌شود ۴۵ درصد از جمعیت نزدیک به ۱۰۰۰۰ کشور به گفته نخست‌وزیر Enele Sopoaga، مردم آواره شدند. سه جزیره شمالی، Nanumea , Nanumanga و Niutao به شدت تحت تأثیر سیل قرار گرفتند که در نتیجه طوفان‌های طوفانی بود. بیش از ۴۰۰ نفر از جزیره شمالی نانومانگا و همچنین ۸۵ خانواده دیگر از نوکولائه در جنوب تووالو به اسکان اضطراری در ساختمان‌های مدرسه منتقل شدند. در نوی، طوفان‌ها منابع آب را آلوده کردند و به مخازن سپتیک و مکان‌های قبر آسیب رساندند. جزایر مرکزی Vaitupu و Nukufetau نیز تحت تأثیر سیل ناشی از طوفان قرار گرفتند. گزارش وضعیت منتشر شده در ۳۰ مارس گزارش داد که در نوکوفتاو همه آوارگان به خانه‌های خود بازگشته اند.
در بین سه جزیره مرکزی (نویی، نوکوفتاو و وایتوپو) بیشترین آسیب را به نویی وارد کرد. که هم نوی و هم نوکوفتاو ۹۰ درصد محصولات زراعی را از دست داده‌اند. از سه جزیره شمالی (Nanumanga, Niutao, Nanumea), Nanumanga بیشترین آسیب را متحمل شد و ۶۰ تا ۱۰۰ خانه زیر آب رفت و به مرکز بهداشتی آسیب وارد شد. جزیره Vasafua، بخشی از منطقه حفاظت شده Funafuti، توسط طوفان Pam به شدت آسیب دید. نخل‌های نارگیل شسته شدند و جزیره را به صورت نوار شنی باقی گذاشتند.
نویی در ۱۶ فوریه ۱۸۸۲ با یک موج عظیم روبرو شد. زمین‌لرزه‌ها و فوران‌های آتشفشانی که در حوضه اقیانوس آرام و در امتداد حلقه آتش اقیانوس آرام رخ می‌دهند، علت احتمالی سونامی هستند. فعالیت زمین لرزه ای در جزایر سلیمان وجود دارد، جایی که زمین لرزه‌ها در رابطه با درازگودال هبرید نو، و حرکت در امتداد مرز صفحه اقیانوس آرام با صفحات هند و استرالیا، Woodlark و دریای سلیمان به ترتیب رخ داده‌است. .
از آنجایی که هیچ نهر یا رودخانه ای وجود ندارد و آب‌های زیرزمینی قابل شرب نیستند، اکثر نیازهای آبی باید توسط سیستم‌های حوضه آبریز با امکانات ذخیره‌سازی تأمین شود. فرسایش سر ساحل به دلیل استفاده از شن و ماسه برای مصالح ساختمانی. پاکسازی بیش از حد زیر درختان جنگل برای استفاده به عنوان سوخت؛ آسیب به صخره‌های مرجانی از سفید شدن مرجان‌ها در نتیجه افزایش دمای اقیانوس‌ها و اسیدی شدن از افزایش سطوح دی‌اکسید کربن. تووالو در مورد افزایش جهانی انتشار گازهای گلخانه ای و تأثیر آن بر افزایش سطح دریاها که سطح آب زیرزمینی این کشور را تهدید می‌کند بسیار نگران است. تووالو یک برنامه اقدام ملی را اتخاذ کرده‌است زیرا دگرگونی‌های قابل مشاهده طی ده تا پانزده سال گذشته به مردم تووالو نشان می‌دهد که تغییراتی در سطح دریاها وجود داشته‌است.
مایا علی (؛ زادهٔ ) با نام اصلی مریم تنویر علی بازیگر اهل پاکستان است. وی از سال ۲۰۱۲ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به "دردسر تیفا" اشاره کرد.
مسرت نذیر (؛ زادهٔ ) خواننده و بازیگر زن اهل پاکستان است. وی از سال ۱۹۵۵ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
بول () یک فیلم اردو زبان به کارگردانی شعیب منصور محصول سال ۲۰۱۱ کشور پاکستان است.
هفتۀ اوکراینی ، (به الفبای رومی: Ukrainskyi Tyzhden) یک مجلۀ هفتگی مصور است که سیاست، اقتصاد و هنر را پوشش می‌دهد و مخاطبان اجتماعی اوکراینی زبان را هدف قرار می‌دهد. این مجموعه طیف وسیعی از تجزیه و تحلیل، نظر، مصاحبه، قطعات ویژه، از جمله سفر در اوکراین و خارج، و نقد هنری و تقویم رویدادها را ارائه می‌دهد.
"هفتۀ اوکراینی" در اوکراین توسط شرکت خصوصی رسانه ای‌سی‌ای‌ام اوکراین (اتریش) منتشر می‌شود و در نوامبر ۲۰۰۷ میلادی تأسیس شد. این مجله یکی از چندین مجلات زبان اوکراینی است که در پی انقلاب نارنجی در اوکراین منتشر شده‌ است.
نسخۀ انگلیسی "هفتۀ اوکراینی" هر دو ماه یکبار منتشر می‌شود و شامل مجموعه‌ای از مقالات است که مورد توجه خوانندگان غیر اوکراینی است.
در سال ۲۰۱۲ میلادی بیانیۀ خود را منتشر کرد که در آن قدرت‌های دولتی و رسانه‌های بزرگی که "عملاً" بازار را انحصاری می‌کنند، به آزار و اذیت متهم کرد.
ایمان علی (؛ زادهٔ ) بازیگر و مدل زن اهل پاکستان است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به "ام شنتی ام"، "به نام خدا" و "بول" اشاره کرد.
قیام اندیجان "(به )" شورشی بود که در در اندیجان (امروزه واقع در ازبکستان) اتفاق افتاد. حدود ۱۵۰۰ مرد مسلح به نیروهای روسی در اندیجان (قبلاً بخشی از خانات خوقند) به رهبری شیخ صوفی نقشبندی «دوکچی ایشان» (محمدعلی مدعلی) (۱۸۵۶–۱۸۹۸) حمله کردند. شورشیان اردوگاه را محاصره و سربازان گردان ۲۰ روسیه را غافلگیر کردند. با این حال، نیروهای روسی به سرعت تجدید قوا کردند و توانستند شورشیان را شکست بدهند. این قیام حدود ۱۵ دقیقه طول کشید.
۲۲ سرباز روسی کشته و ۱۶ نفر زخمی شدند. حملات دیگری به‌طور همزمان در مارگیلان و اوش انجام شد. هجده شرکت کننده از جمله رهبر اعدام شدند. ۵۴۶ شورشی دستگیر شدند و ۳۵۶ نفر به کار اجباری یا تبعید به سیبری محکوم شدند (۱۶۳ نفر آزاد شدند). تصور می‌شد که رهبر شورشیان از طرف امپراتوری عثمانی تحریک بدین کار شده‌است (اما مدارک نادرست بود)، و او را یک روز قبل از شورش خان اعلام کردند.
اکثریت شورشیان قرقیز بودند که در سال ۱۸۷۵ علیه محمد خدایارخان (که در سالهای ۱۸۴۵–۱۸۵۸، ۱۸۶۲–۱۸۶۳ و ۱۸۶۷–۱۸۷۵ سلطنت کرد) شورش کردند و نقش بزرگی در فروپاشی خانات داشتند.
ادوارد دنیس سوکول می‌گوید که اگرچه این ماجرا ممکن است در نگاه اول بی‌اهمیت به نظر برسد، اما در واقع نارضایتی گسترده از حکومت تزاری در آسیای مرکزی را نمایش داد.
وقتی از رهبر شورش پرسیدند چرا قیام کرد، انگیزه‌هایش را اینگونه توضیح داد:
صنم سعید (؛ زادهٔ ) بازیگر اهل پاکستان است. وی از سال ۲۰۰۷ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.
وی بازیگر فیلم‌هایی همچون ماه میر، رحم، آزاد و کیک بوده‌است.
صنم سعید در imdb.com
دانشگاه مرسر یک دانشگاه تحقیقاتی خصوصی است که پردیس اصلی آن در میکن، جورجیا است. این دانشگاه که در سال ۱۸۳۳ با نام مؤسسه مرسر تأسیس شد و در سال ۱۸۳۷ تبدیل به دانشگاه شد. این دانشگاه بیش از ۹۰۰۰ دانشجو را در ۱۲ کالج و مدرسه از جمله هنرها و علوم آزاد، تجارت، مهندسی، آموزش، موسیقی، کالج حرفه‌ای. حرفه‌های پیشرفت، حقوق، الهیات، پزشکی، داروسازی، پرستاری و بهداشت ثبت نام می‌کند. مرسر یکی از اعضای اتحاد تحقیقات جورجیا است و دارای شعبه ای از انجمن فی بتا کاپا که قدیمی‌ترین انجمن افتخاری دانشگاهی آمریکا است، می‌باشد.
رودخانه مانتارو (, , ) رودخانه‌ای طولانی است که از منطقه مرکزی کشور پرو می‌گذرد. نام کچوای آن به معنای «رودخانه بزرگ» است. کلمه "Mantaro" ممکن است کلمه‌ای باشد که در اصل از زبان Ashaninka است که در پایین دست در امتداد رودخانه انه زندگی می‌کنند. مانتارو، همراه با رودخانه آپوریماک، بسته به معیارهای مورد استفاده برای تعریف، سرچشمه‌های رودخانه آمازون هستند.
ناتو یک اتحاد نظامی دربرگیرنده بیست و هشت کشور اروپایی و دو کشور آمریکای شمالی است که یک سامانه پدافند جمعی را تشکیل می‌دهند. روند پیوستن به این پیمان بر پایه ماده ۱۰ پیمان آتلانتیک شمالی است که تنها راه فراخوانی را از «دیگر کشورهای اروپایی» و توافقات بعدی مجاز می‌داند. کشورهایی که مایل به پیوستن هستند باید الزامات خاصی را برآورده کنند و یک فرایند چندگامی شامل گفتگوی سیاسی و آمیزش نظامی را تکمیل کنند. روند پیوست توسط شورای آتلانتیک شمالی، نهاد سرپرست ناتو، وارسی می‌شود.
ناتو در سال ۱۹۴۹ با دوازده عضو بنیان‌گذار، پایه‌گذاری شد و با افزوده شدن یونان و ترکیه در سال ۱۹۵۲ به تندی گسترش یافت. آلمان غربی در سال ۱۹۵۵ با رد پیشنهاد بی‌طرفی در یادداشت استالین، در سال ۱۹۵۲ برای تسلیح دوباره آلمان غربی، به ناتو پیوست. این کار، اتحاد جماهیر شوروی را وادار کرد تا اتحاد امنیت جمعی خود را که به شکل غیررسمی پیمان ورشو نامیده می‌شود، در همان سال بر پا کند. اسپانیا کشور بعدی بود که در سال ۱۹۸۲ به ناتو پیوست. اتحاد جماهیر شوروی و ناتو، در سال ۱۹۹۰، به توافق رسیدند که آلمان متحد به خاطر عضویت آلمان غربی، با اعمال چارچوب‌ها و محدودیت‌هایی در مورد استقرار نیروهای ناتو در خاک آلمان شرقی پیشین، به ناتو بپیوندد. انحلال اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱ منجر به درخواست شماری از کشورهای پیشین پیمان ورشو و کشورهای پس از شوروی برای پیوستن به ناتو شد. این اتفاق اعتراض روسیه را، از این روی که این کشورها را در حوزه نفوذ خود می‌دید، برانگیخت. در سال ۱۹۹۶، بیل کلینتون، رئیس‌جمهور ایالات متحده، از جمهوری‌های پس از شوروی و کشورهای پیشین پیمان ورشو خواست تا به ناتو بپیوندند و گسترش ناتو را به بخشی برجسته از کانون سیاست خارجی خود تبدیل کرد. کنوانسیون بن-پاریس پایان‌بخش اشغال آلمان توسط ایالات متحده، فرانسه و بریتانیا در سال ۱۹۵۲ بود.
سه سال بعد، لهستان، مجارستان و جمهوری چک، در میان کشمکش‌های زیاد در ناتو و مخالفت شدید روسیه، به ناتو پیوستند. چرخه گسترش بعدی با پیوست هفت کشور اروپای مرکزی و شرقی بلغارستان، استونی، لتونی، لیتوانی، رومانی، اسلواکی و اسلوونی رخ داد. این کشورها برای آغاز مذاکرات عضویت در نشست پراگ در سال ۲۰۰۲ فراخوانده شدند و اندکی پیش از نشست استانبول در سال ۲۰۰۴ به ناتو پیوستند. آلبانی و کرواسی در ۱ آوریل ۲۰۰۹، پیش از نشست سران استراسبورگ-کهل در سال ۲۰۰۹ به ناتو پیوستند. تازه‌ترین کشورهای عضوی که به ناتو پیوسته‌اند مونته‌نگرو در ۵ ژوئن ۲۰۱۷ و مقدونیه شمالی در ۲۷ مارس ۲۰۲۰ هستند.
از سال ۲۰۲۲، ناتو سه کشور بوسنی و هرزگوین، گرجستان و اوکراین را که رسماً درخواست عضویت داده‌اند، به رسمیت می‌شناسد. پیوستن به ناتو موضوعی است که در چندین کشور دیگر بیرون از همایه (ائتلاف) از جمله فنلاند، ایرلند، مولداوی، صربستان و سوئد مورد بحث و کاوش است. در کشورهایی مانند اوکراین، پشتیبانی یا مخالفت با عضویت به انگارگان (ایدئولوژی‌های) قومی-تیره‌ای و ملی گره خورده‌است. پیوست کشورهای بلوک شرق پیشین و کشورهای پس از فروپاشی شوروی در این همایه، باعث افزایش تنش میان ناتو و روسیه بوده‌است. گسترش ناتو به سمت شرق یکی از انگیزه‌هایی بود که ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه برای توجیه آفند روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ ارائه کرد.
ناتو از زمان پایه‌گذاری خود در سال ۱۹۴۹، در هشت دوره اعضای تازه را که شامل ۳۰ کشور امضاکننده است، به خود افزوده‌است. دوازده تا از این کشورها بخشی از بنیان‌گذاران ناتو بودند: بلژیک، کانادا، دانمارک، فرانسه، ایسلند، ایتالیا، لوکزامبورگ، هلند، نروژ، پرتغال، بریتانیا و ایالات متحده. سال‌های نخستین جنگ سرد همراه با شکاف انگارگانی (ایدئولوژیک) و اقتصادی میان دولت‌های سرمایه‌داری اروپای غربی با پشتیبانی ایالات متحده، و دولت‌های کمونیستی اروپای شرقی با پشتیبانی اتحاد جماهیر شوروی، بود. تنش‌های میان سرمایه‌داری و کمونیسم به بسیاری از سازگان‌های (رژیم‌های) غیرمردمسالارانه و اقتدارگرا در اروپا اجازه داد تا به بهانه مخالفت با کمونیسم وارد ناتو شوند. کشورهایی مانند پرتغال به رهبری آنتونیو سالازار که یکی از اعضای نخستین ناتو بودند، در این دسته قرار می‌گیرند. پرتغال و دیگر کشورهای ناتو، دولت‌های ضد کمونیستی یونان و ترکیه را تشویق کردند تا به این اتحاد بپیوندند که این این دو کشور نیز در سال ۱۹۵۲ به ناتو پیوستند. یونان عضویت خود را در سال ۱۹۷۴ به دلیل تهاجم ترکیه به قبرس به حالت تعلیق درآورد، اما در سال ۱۹۸۰ با همکاری ترکیه دوباره به آن پیوست. کنوانسیون بن-پاریس پایان‌بخش اشغال آلمان توسط ایالات متحده، فرانسه و بریتانیا در سال ۱۹۵۲ داد.
کنوانسیون بن-پاریس پایان‌بخش اشغال آلمان توسط ایالات متحده، فرانسه و بریتانیا در سال ۱۹۵۲ بود. هم‌پیمانان غربی و آلمان غربی تا حدی به توافق عضویت آلمان غربی دست یافتند، که این اتفاق در سال ۱۹۵۵ افتاد. گنجاندن آلمان غربی در ناتو دلیلی بود که اتحاد جماهیر شوروی را بر آن داشت تا اتحاد پدافند جمعی خود را که به‌طور غیررسمی به نام پیمان ورشو نامیده می‌شود، برای اقدام علیه ناتو پایه‌ریزی کند. پایه‌گذاری پیمان ورشو جنگ سرد را تشدید کرد و ناتو آغاز به جستجوی کشورهای متحد بیشتری کرد. یکی از کشورهایی که ناتو با آن به پای میز مذاکره رفت، اسپانیای در زمان زمامداری ژنرالفرانکو بود. پیوند میان ناتو و اسپانیا در این زمان تیره شده بود. این تنش ناشی از دست‌اندازی اسپانیا در جنگ جهانی دوم بود. اگرچه اسپانیا رسماً در این درگیری بی‌طرف بود، اما به آلمان نازی کمک می‌کرد. برپایی پیمان ورشو و دیدگاه سرسختانه ضد کمونیستی فرانکو به اسپانیا این اجازه را داد تا پیمان‌نامه‌های پدافندی منظمی با ناتو ببندد. پس از مرگ فرانکو در سال ۱۹۷۵، اسپانیا ورابرد به سوی دموکراسی را آغاز کرد. هنگامی که اسپانیا به یک رژیم مردم‌سالار تبدیل شد، برای عادی سازی روابط با دیگر مردم‌سالاری‌های اروپای غربی، از جمله پیوستن به ناتو، که در سال ۱۹۸۲ انجام شد، تحت فشار قرار گرفت. همه‌پرسی سال ۱۹۸۶ پشتیبانی مردمی را از این پیوست تأیید کرد.
از سال ۱۹۵۵ به بعد، ناتو و پیمان ورشو به عنوان نهادهای اصلی که ابرقدرت‌های رقیب را به کشورهای هم‌پیمان مربوط خود پیوند می‌داد، نقش بازی می‌کردند. با این حال، در میانه دهه ۱۹۸۰، نیرو و همگرایی پیمان ورشو رو به افول گذاشت. تا سال ۱۹۸۹ اتحاد جماهیر شوروی نتوانست جلوی جنبش‌های تجزیه‌طلبی را که با شتاب در حال افزایش بودند، بگیرد. لهستان انتخابات چند حزبی برگزار کرد که باعث سرنگونی حزب کارگران لهستان، هم‌پیمان شوروی، شد. در ۹ نوامبر، دیوار برلین فروریخت که نماد فروپاشی پیمان ورشو بود. فروپاشی دیوار برلین به عنوان پایان جنگ سرد شناخته می‌شود که دوره جدیدی بدون پیمان ورشو را برای ناتو آغاز کرد. نخستین گسترش ناتو پس از جنگ سرد با آلمان دوباره متحد شده در ۳ اکتبر ۱۹۹۰، زمانی که آلمان شرقی پیشین بخشی از جمهوری فدرال آلمان و هم‌پیمان آن شد، اتفاق افتاد. این عضویت در اوایل سال در پیمان‌نامه دو به علاوه چهار مورد توافق قرار گرفت. برای جلب موافقت شوروی با ماندن آلمان هم‌پیمان در ناتو، توافق شد که نیروهای خارجی و سلاح‌های هسته‌ای در آلمان شرقی پیشین مستقر نشوند. اگرچه ممکن است این موضوع در طول مذاکرات پیمان‌نامه مطرح شده باشد، اما هیچ اشاره ای به گسترش ناتو به سمت شرق در توافقات سپتامبر تا اکتبر ۱۹۹۰ در مورد اتحاد دوباره آلمان وجود ندارد. این که آیا هانس دیتریش گنشر و جیمز بیکر، به عنوان نمایندگان کشورهای عضو ناتو، به‌طور غیررسمی متعهد به عدم گسترش ناتو در شرق آلمان شرقی در طول این مذاکرات و مذاکرات بعدی با همتایان شوروی بوده‌اند، مدت‌ها زمینه مورد مناقشه تاریخ‌نگاران و پژوهشگران روابط بین‌الملل بوده‌است. با این حال این موضوع در مذاکرات پیشین مورد توجه قرار گرفت. یک یادداشت طبقه‌بندی‌نشده ایالات متحده و اسنادی از شوروی نشان می‌دهد که چگونه وزیر امور خارجه آن زمان ایالات متحده، جیمز بیکر، رهبر شوروی میخائیل گورباچف و وزیر امور خارجه او، ادوارد شواردنادزه، در مورد گسترش ناتو در نشستی در مسکو گفتگو کردند. در ۹ فوریه ۱۹۹۰، در مذاکرات پیش از اتحاد دوباره آلمان، بیکر این جمله معروف را به گورباچف می‌گوید: «اگر ما در آلمانی که بخشی از ناتو است، حضور داشته باشیم، دیگر امکان گسترش نیروهای ناتو حتی برای یک اینچ به شرق وجود نخواهد داشت».
اتحاد جماهیر شوروی پس پایان پیمان ورشو، اگرچه به میزان قابل توجهی ضعیف شده بود، اما همچنان پا بر جا ماند. اقتصاد کند، تنش‌های ملی گرایانه و گرد هم آمدن چندین شخصیت سیاسی آغازگر انحلال اتحاد جماهیر شوروی شد که در سال ۱۹۹۱ رخ داد. جمهوری‌هایی که اتحاد جماهیر شوروی را تشکیل می‌دادند، به دولت‌های مستقل و خودسالار دگرگون شدند که یکی از برجسته‌ترین آنها روسیه بود که توسط بوریس یلتسین رهبری می‌شد. روسیه در زمان یلتسین از روند غربی شدن بسیاری از کشورهای هم‌پیمان شوروی پیشین پیروی کرد و به سمت رسمی کردن روابط با کشورهای ناتو پیش رفت. روسیه خصوصی‌سازی اقتصاد خود و گشایش موافقت نامه‌های اقتصادی دوجانبه را با کشورهای ناتو آغاز کرد که از جمله مهمترین آنها ایالات متحده بود. با وجود گسترش بازرگانی میان ایالات متحده و فدراسیون روسیه، روسیه همچنان دیدگاه‌های ناهم‌سانی در مورد گسترش احتمالی ناتو در دهه ۱۹۹۰ داشت. در اوت ۱۹۹۳، رئیس‌جمهور روسیه، بوریس یلتسین، رئیس‌جمهور روسیه به لخ والنسا، رئیس‌جمهور لهستان، گفت که «روسیه با عضویت لهستان در ناتو مخالف نیست و عضویت آن در ناتو را تهدیدی برای روسیه نمی‌داند.» این اعلامیه غیررسمی در ماه بعد زیر فشار مخالفان در داخل روسیه پس گرفته شد، و یلتسین در اکتبر همان سال نوشت این گسترش روح و روان توافقنامه ۱۹۹۰ را نقض می‌کند و آغازگر نارضایتی در میان نخبگان روسیه بود. رهبران روسیه بر این باور بودند که ناتو به کشورهای شوروی پیشین گسترش نخواهد یافت، زیرا ناتو هیچ دلیل استراتژیکی برای این کار نداشت. اتحاد جماهیر شوروی برچیده شد و روسیه پیوند خوبی با غرب داشت. با این حال، وقتی بیل کلینتون، رئیس‌جمهور ایالات متحده، از کشورهای شوروی پیشین و امضاکنندگان پیمان ورشو خواست تا به ناتو بپیوندند، تنش‌ها میان کشورها شعله‌ور شد. در ماه مه ۱۹۹۷، یلتسین قراردادی را با ناتو امضا کرد که شامل نوشته‌ای بود که به عضوگیری‌های تازه اشاره می‌کرد، اما سپس در «نقشه امنیت ملی» خود در دسامبر، گسترش ناتو را یک تهدید توصیف کرد. جانشین یلتسین ولادیمیر پوتین است که دیدگاه‌های خصمانه ای نسبت به ناتو دارد. در یک سخنرانی در سال ۲۰۰۷، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه به نقل قولی در سال ۱۹۹۰ از مانفرد ورنر اشاره کرد تا بیشتر به این اشاره کند که تمهیدهایی در مورد گسترش اتخاذ خواهد شد. این دیدگاه بعدها توسط او به عنوان توجیهی بالقوه برای اقدامات روسیه در سال ۲۰۱۴ در اوکراین و آفند روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ مورد بهره‌برداری قرار گرفت.
بحث در دولت آمریکا مبنی بر امکان‌پذیر یا مطلوب بودن گسترش ناتو در زمان دولت جورج اچ دبلیو بوش آغاز شد. در میانه سال ۱۹۹۲، اجماع در دولت به وجود آمد که گسترش ناتو یک اقدام خردمندانه سیاسی واقعی برای توانبخشی هژمونی آمریکا است. در نبود گسترش ناتو، مقامات دولت بوش نگران بودند که اتحادیه اروپا ممکن است خلاء امنیتی در اروپای مرکزی را پر کند و در نتیجه نفوذ آمریکا پس از جنگ سرد را به چالش بکشد. گفتمان‌های بیشتری در دولت کلینتون در مورد عضویت سریع و کامل چندین کشور منتخب در برابر عضویت کندتر و محدودتر برای گستره بزرگی از کشورها در یک بازه زمانی طولانی‌تر وجود داشت. پیروزی حزب جمهوری‌خواه در انتخابات کنگره آمریکا در سال ۱۹۹۴، که از گسترش تهاجمی پشتیبانی می‌کرد، به دگرگونی سیاست ایالات متحده به سود گسترش گسترده‌تر اعضای کامل کمک کرد، که در نهایت ایالات متحده در سال‌های پسین از آن پیروی می‌کرد.
در فوریه ۱۹۹۱، لهستان، مجارستان و چکسلواکی گروه ویسگراد را برای ادغام اروپا با اتحادیه اروپا و ناتو و همچنین انجام اصلاحات نظامی مطابق با استانداردهای ناتو شکیل دادند. واکنش داخلی ناتو به این کشورهای پیشین پیمان ورشو در آغاز منفی بود، اما در نشست رم در سال ۱۹۹۱، اعضا با مجموعه‌ای از اهدافی که می‌تواند منجر به الحاق شود، مانند بازار و آزادسازی دموکراتیک و اینکه ناتو باید در این اقدام دست داشته باشد، موافقت کردند. این تلاش‌ها در سال‌های بعد، منجر به پایه‌ریزی انجمن‌های گسترده‌تری برای همکاری منطقه‌ای میان ناتو و همسایگان شرقی آن، از جمله شورای همکاری آتلانتیک شمالی (که بعداً شورای همکاری یورو-آتلانتیک) و همکاری برای صلح شد.
اقدامات نظامی روسیه، از جمله جنگ اول چچن، یکی از عواملی بود که کشورهای اروپای مرکزی و شرقی، به ویژه آنهایی که خاطراتی از حملات مشابه شوروی داشتند، به سوی اعمال فشار بر ناتو و تضمین امنیت درازمدت خود، سوق دادند. احزاب سیاسی که تمایلی به حرکت برای عضویت در ناتو نداشتند، از جمله حزب سوسیالیست بلغارستان در سال ۱۹۹۷ و HZDS اسلواکی در سال 1998 با رای مردمی از مجلس خارج شدند.
در حالی که دیگر اعضای ویشگراد برای پیوستن به ناتو در نشست مادرید در سال ۱۹۹۷ فراخوانده شدند، اسلواکی بر پایه آنچه که چندین عضو ناتو اقدامات غیردموکراتیک نخست‌وزیر ملی‌گرای وقت آن، ولادیمیر مکیار، را غیردموکراتیک می‌دانستند، کنار گذاشته شد. رومانی و اسلوونی هر دو برای فراخوان در سال ۱۹۹۷ در نظر گرفته شدند، و هر کدام به ترتیب از پشتیبانی یکی از اعضای برجسته ناتو، فرانسه و ایتالیا برخوردار بودند، اما پشتیبانی از این گسترش، به ویژه در کنگره ایالات متحده، به اتفاق آرا نبود. در نامه ای سرگشاده به رئیس‌جمهور ایالات متحده بیل کلینتون، بیش از چهل کارشناس سیاست خارجی از جمله بیل برادلی، سام نون، گری هارت، پل نیتز و رابرت مک نامارا نگرانی‌های خود را در مورد گسترش ناتو به عنوان طرحی گران و غیر ضروری با توجه به فقدان تهدید خارجی روسیه در آن زمان، بیان داشتند.
در گردهمایی واشینگتن در سال ۱۹۹۹، مجارستان، لهستان و جمهوری چک رسماً به ناتو پیوستند. ناتو همچنین آیین‌نامه نویی را برای عضویت با «برنامه‌های اقدام عضویت» فردی برای آلبانی، بلغارستان، استونی، لتونی، لیتوانی، مقدونیه شمالی، رومانی، اسلواکی، صادر کرد. در ماه مه ۲۰۰۰، این کشورها با کرواسی پیمان میان خود، گروه ویلنیوس را به منظور همکاری و لابی برای عضویت مشترک ناتو پایه‌گذاری کردند و در گردهمایی پراگ در سال ۲۰۰۲، هفت کشور برای عضویت فراخوانده شدند که در همایش استانبول در سال ۲۰۰۴ برگزار شد. اسلوونی در سال پیشین آن همه‌پرسی دربارهٔ ناتو برگزار کرده بود که ۶۶ درصد عضویت در آن را تأیید کردند.
روسیه به ویژه با اضافه شدن سه کشور بالتیک، نخستین کشورهایی که بخشی از اتحاد جماهیر شوروی بودند که به ناتو پیوستند، مخالف بود. نیروهای روسیه در اواخر سال ۱۹۹۵ در کشورهای بالتیک مستقر شده بودند، اما ادغام اروپا و عضویت در ناتو برای این کشورهای بالتیک بسیار جذاب بود. سرمایه‌گذاری‌های سریع در ارتش، خود نشان دهنده جدیت آنها برای عضویت بود و همکاری در عملیات‌های ناتو پس از ۱۱ سپتامبر، به ویژه توسط استونی در افغانستان، پشتیبانی کلیدی سه کشور را از جانب افرادی مانند سناتور آمریکایی جان مک کین و رئیس‌جمهور فرانسه، ژاک شیراک و گرهارد شرودر صدراعظم آلمان به دست آورد. پژوهشی در سال ۲۰۰۶ در مجله "مطالعات امنیتی" استدلال کرد که گسترش ناتو در سال‌های ۱۹۹۹ و ۲۰۰۴ به تحکیم دموکراتیک در اروپای مرکزی و شرقی کمک کرد.
کرواسی همچنین یک برنامه اقدام عضویت را در گردهمایی سال ۲۰۰۲ آغاز کرد، که در گسترش سال ۲۰۰۴ گنجانده نشد. این کشور در ماه مه ۲۰۰۳، به آلبانی و مقدونیه پیوست تا منشور آدریاتیک را تشکیل دهد. چشم‌انداز عضویت کرواسی باعث ایجاد یک بحث ملی در مورد اینکه آیا یک همه‌پرسی عضویت در ناتو باید پیش از پیوستن به این سازمان برگزار شود یا خیر درگرفت. ایوو سانادر، نخست‌وزیر کرواسی، در نهایت در ژانویه ۲۰۰۸، به عنوان بخشی از تشکیل یک دولت ائتلافی با احزاب HSS و HSLS به شرط عدم پیشنهاد همه‌پرسی، موافقت کرد. آلبانی و کرواسی در آوریل سال ۲۰۰۸ در نشست بخارست برای پیوستن به ناتو فراخوانده شدند، اگرچه اسلوونی تهدید کرد که عضویت کرواسی را به دلیل اختلاف مرزی آنها در خلیج پیران متوقف خواهد کرد. اسلوونی پروتکل الحاق کرواسی را در فوریه ۲۰۰۹، پیش از اینکه کرواسی و آلبانی هر دو رسماً پیش از نشست استراسبورگ-کل در سال ۲۰۰۹ و مخالفت اندک از سوی روسیه ملحق شوند، تصویب کرد.
مونته‌نگرو در ۳ ژوئن ۲۰۰۶ اعلام خودسالاری (استقلال) کرد. کشور تازه سپس در نشست ریگا در سال ۲۰۰۶ به برنامه همکاری برای صلح پیوست و سپس در ۵ نوامبر ۲۰۰۸ برای یک برنامه اقدام عضویت درخواست داد، که در دسامبر ۲۰۰۹ داده شد. مونته‌نگرو همچنین عضویت کامل خود را با منشور آدریاتیک کشورهای عضو ناتو در می ۲۰۰۹ آغاز کرد. ناتو به‌طور رسمی به مونته‌نگرو برای پیوستن به ائتلاف در ۲ دسامبر ۲۰۱۵ فراخوان داد. با پایان مذاکرات در می 2016. مونته‌نگرو در ۵ ژوئن ۲۰۱۷ به ناتو پیوست.
مقدونیه شمالی در سال ۱۹۹۵ به همکاری برای صلح پیوست و برنامه اقدام عضویت خود را در سال ۱۹۹۹ همزمان با آلبانی آغاز کرد. در نشست بخارست در سال ۲۰۰۸، یونان فراخوان پیشنهادی را مسدود کرد، زیرا باور داشت که نام قانون اساسی همسایه خود حاکی از تمایلات ارضی نسبت به منطقه خود در مقدونیه یونان است. کشورهای ناتو موافقت کردند که پس از حل و فصل اختلاف بر سر نام مقدونیه دعوتنامه ای بفرستند. مقدونیه از یونان به دلیل وتوی عضویت مقدونیه در ناتو به دادگاه بین‌المللی دادگستری شکایت کرد. مقدونیه بخشی از گروه ویلنیوس بود و منشور آدریاتیک را با کرواسی و آلبانی در سال ۲۰۰۳ برای هماهنگی بهتر با پیوستن به ناتو تشکیل داده بود.
در ژوئن ۲۰۱۷، زوران زائف، نخست‌وزیر مقدونیه، برای دستیابی به سازش با یونان، حل و فصل اختلافات نامگذاری و رفع اعتراض یونانی‌ها به پیوستن مقدونیه به همایه، اعلام کرد که نام‌های جایگزینی را برای این کشور در نظر خواهد گرفت. اختلاف نامگذاری با توافقنامه پرسپا در ژوئن ۲۰۱۸ حل شد که بر اساس آن نام مقدونیه شمالی برای این کشور برگزیده شد. ناتو از مقدونیه شمالی برای آغاز مذاکرات عضویت در ۱۱ ژوئیه ۲۰۱۸ دعوت کرد. مذاکرات رسمی پیوست در ۱۸ اکتبر ۲۰۱۸ آغاز شد. اعضای ناتو پروتکل پیوست مقدونیه شمالی را در ۶ فوریه ۲۰۱۹ امضا کردند. بیشتر کشورها پیمان‌نامه پیوست را در سال ۲۰۱۹ تصویب کردند و اسپانیا بخشنامه پیوست خود را در مارس ۲۰۲۰ تصویب کرد. سوبرانیه همچنین این پیمان‌نامه را به اتفاق آرا در ۱۱ فوریه ۲۰۲۰، پیش از اینکه مقدونیه شمالی در ۲۷ مارس ۲۰۲۰ به عضویت ناتو درآید، تصویب کرد
برای مدت زیادی از جنگ سرد، روابط فنلاند با ناتو و اتحاد جماهیر شوروی پیرو دکترین پاسیکیوی–ککونن بود که مطابق با آن، این کشور نه به بلوک شرق، و نه به بلوک غرب نمی‌پیوست. فنلاند در سال ۱۹۹۴ به مشارکت برای صلح پیوست و در اوایل دههٔ ۲۰۰۰ نیروهایی برای حفظ صلح را هم در کوزوو، و هم در افغانستان در اختیار هیئت‌های اعزامی ناتو قرار داد.
پس از حملهٔ ۲۰۲۲ روسیه به اوکراین، نظرسنجی‌ها برای نخستین بار نشان دادند که اکثریت مطلق مردم فنلاند از پیوستن به ناتو حمایت می‌کنند. در ۱۵ مه ۲۰۲۲، نخست‌وزیر فنلاند، سانا مارین در یک کنفرانس مطبوعاتی مشترک با رئیس‌جمهور سائولی نینیسته اعلام کرد که فنلاند درخواست عضویت در ناتو را ارائه خواهد کرد. در ۱۷ مه، پارلمان فنلاند با ۱۸۸ رأی موافق و ۸ رأی مخالف، به نفع پیوستن به ناتو رأی داد، و در ۱۸ مهٔ ۲۰۲۲ درخواست رسمی فنلاند برای پیوستن به ناتو ثبت شد. در ۱ مارس ۲۰۲۳، پارلمان فنلاند با ۱۸۴ رأی موافق و ۷ رأی مخالف× الحاق این کشور به ناتو را تأیید کرد. بیشتر کشورهای عضو پیوستن فنلاند به ناتو را در طول سال ۲۰۲۲ تصویب کردند، اما مجارستان و ترکیه به‌دلیل وجود اختلاف نظر تا اوایل سال ۲۰۲۳ این پروتکل را تصویب نکردند. پارلمان مجارستان در نهایت در ۲۷ مارس ۲۰۲۳، و مجلس ترکیه نیز در ۳۱ مارس ۲۰۲۳ پیوستن فنلاند به ناتو را تصویب کردند. فنلاند پس از مونته‌نگرو و مقدونیه شمالی به عنوان سی و یکمین عضو ناتو به عضویت این اتحاد درآمد که مصادف بود با هفتاد و چهارمین سالگرد به امضا رسیدن پیمان آتلانتیک شمالی. ناتو در واقع با دوازده عضو موسس تشکیل گردید و تا کنون ۹ بار اعضای جدید به آن اضافه شده‌اند، آخرین مورد پیوستن فنلاند به ناتو در ۴ آوریل ۲۰۲۳ بود.
به گفتهٔ سرگئی شویگو، وزیر دفاع روسیه، پیوستن فنلاند به ناتو به‌طور قابل توجهی باعث افزایش احتمال درگیری‌های گسترده‌تر در اروپا می‌شود. روسیه، با افزایش مکان‌های اعلام‌شدهٔ استقرار تسلیحات هسته‌ای در بلاروس، «تهدید به اقدام متقابل» کرده‌است. پیوستن فنلاند به ناتو منجر به افزایش دوبرابری طول مرزهای مشترک سازمان پیمان آتلانتیک شمالی با روسیه شده‌است."Finland joins NATO in historic shift, Russia threatens 'counter-measures'" Reuters Europe. Accessed 4 April 2023.Kauranen A. , Gray A. (31 Mar 2023). ["Belarus might host strategic nuclear weapons, says Lukashenko Belarus might host strategic nuclear weapons, says Lukashenko"] "AlJazeera". Accessed 4 April 2023.
پیمان آتلانتیک شمالی پایه این سازمان است، و به این ترتیب، هرگونه دگرگونی از جمله عضویت تازه نیازمند تصویب توسط همه امضاکنندگان کنونی پیمان است. ماده ۱۰ پیمان چگونگی پیوستن کشورهای غیرعضو به ناتو را شرح می‌دهد:
ماده ۱۰ دو محدودیت کلی برای کشورهای غیرعضو دارد. یک، تنها کشورهای اروپایی واجد شرایط عضویت جدید هستند، و دو، این کشورها نه تنها به تأیید همه کشورهای عضو موجود نیاز دارند، بلکه هر کشور عضو می‌تواند معیارهایی را مطرح کند که باید به آنها دست یافت. در عمل، ناتو مجموعه‌ای از معیارهای مشترک را تدوین می‌کند، اما به‌عنوان مثال یونان به دلیل عدم توافق بر سر استفاده از نام مقدونیه، سال‌ها از پیوستن جمهوری مقدونیه به ناتو جلوگیری کرد. ترکیه به‌طور مشابه با همکاری جمهوری قبرس با نهادهای ناتو تا زمانی که مناقشه قبرس حل نشده‌است، مخالف است.
از زمان نشست رم در سال ۱۹۹۱، زمانی که گروه کشورهای عضو آن رسماً پیشنهاد همکاری با کشورهای تازه دموکراتیک اروپا را دادند، ناتو به انتظارات و روش‌های افزودن اعضای تازه پرداخته و تعریف‌های بیشتری داده‌است. بیانیه ۱۹۹۴ بروکسل اصول نوشته شده در ماده ۱۰ را دوباره تأیید کرد و منجر به «پژوهش در مورد گسترش ناتو» شد. این پژوهش که در سپتامبر ۱۹۹۵ منتشر شد، «چگونگی و چرایی» گسترش احتمالی در اروپا را ترسیم کرد، سه اصل از پیمان‌نامه ۱۹۴۹ را برای اعضا برجسته کرد: «دموکراسی، آزادی فردی، و حاکمیت قانون».
همان‌طور که ویلی کلاس، دبیرکل ناتو اشاره کرد، پژوهش سال ۱۹۹۵ «چه کسی یا چه زمانی» را مشخص نکرده، با این وجود پژوهش در مورد چگونگی کمک به همکاری برای صلح و شورای همکاری آتلانتیک شمالی که در آن زمان به تازگی تشکیل شده بود، می‌توانست به روند گسترش کمک کند، و خاطرنشان کرد که اختلافات زمین کنونی می‌تواند درونمایه‌ای باشد که آیا یک کشور فراخوانده شده‌است یا خیر.
در نشست سران مادرید در سال ۱۹۹۷، سران کشورهای ناتو «اعلامیه مادرید در مورد امنیت و همکاری یورو آتلانتیک» را صادر کردند که در آن از سه کشور اروپای مرکزی از دوازده کشوری که در آن مقطع درخواست پیوستن داشتند، برای پیوستن به این پیمان دعوت شد.
متن ماده ۱۰، منشأ بیانیه ناتو در آوریل ۱۹۹۹ در مورد «سیاست آغوش باز» بود.
بزرگ‌ترین گام در رسمی‌سازی فرایند فراخوان از اعضای تازه در نشت سران واشینگتن در سال ۱۹۹۹، زمانی که سازوکار برنامه اقدام عضویت (MAP) به عنوان گامی برای اعضای کنونی برای بررسی منظم درخواست‌های رسمی اعضای مشتاق تصویب شد، انجام گرفت. مشارکت یک کشور در MAP نیازمند ارائه گزارش‌های سالیانه مربوط به پیشرفت آن کشور در پنج زمینه مختلف است:
ناتو به هر کشور بازخورد و مشاوره فنی ارائه می‌دهد و پیشرفت آن را ارزیابی می‌کند. هنگامی که اعضا توافق کردند که یک کشور شرایط لازم را برآورده می‌کند، ناتو می‌تواند برای آن کشور فراخوانی برای آغاز گفتگوهای عضویت بفرستد. فرایند عضویت نهایی، پس از فراخوان، شامل پنج گام منتهی به امضای پروتکل‌های الحاقی و پذیرش و تصویب آن پروتکل‌ها توسط دولت‌های اعضای کنونی ناتو است.
گفتگوی تنگاتنگ برای نخستین بار در آوریل ۲۰۰۵ در نشست غیررسمی وزرای خارجه در ویلنیوس، لیتوانی، به عنوان پاسخی به آرزوهای اوکراین برای عضویت در ناتو و اصلاحات مربوط که در زمان رئیس‌جمهور ویکتور یوشچنکو انجام شد، و پس از امضای پیمان ناتو-اوکراین در سال ۲۰۰۲ ارائه شد. این فرمول، که شامل بحث در مورد "گستره کاملی از مسائل سیاسی، نظامی، پولی و امنیتی در پیوند با عضویت احتمالی ناتو… بود ریشه در اجلاس سران مادرید در سال ۱۹۹۷ "، جایی که شرکت کنندگان توافق کردند که"باید به گفت‌وگوهای تنگاتنگ با کشورهایی که آرزوی عضویت در ناتو را دارند یا مایلند گفتگو با ناتو در مورد مسائل عضویت را دنبال کنند ادامه داد"داشت.
در سپتامبر ۲۰۰۶، گرجستان دومین کشوری بود که به دنبال تغییر سریع در سیاست خارجی تحت ریاست جمهوری میخائیل ساکاشویلی، و آنچه که آنها به عنوان نمایشی از آمادگی نظامی در طول بحران کودوری در سال ۲۰۰۶ تلقی می‌کردند، وضعیت گفت‌وگوی تنگاتنگ به آن پیشنهاد شد. مونته‌نگرو، بوسنی و هرزگوین و صربستان به‌طور مشابه در نشست آوریل ۲۰۰۸ بخارست پیشنهادهایی دریافت کردند.
بوسنی و هرزگوین تنها کشور دارای برنامه اقدام عضویت است که همراه با گرجستان در نشست شورای آتلانتیک شمالی در ۷ دسامبر ۲۰۱۱ «کشورهای متقاضی» عضویت در ناتو بودند. اوکراین نیز پس از انقلاب اوکراین در سال ۲۰۱۴ به گروه کشورهای خواستار عضویت پیوست.
بمباران سال ۱۹۹۵ بوسنی و هرزگوین توسط ناتو که ارتش صرب‌های بوسنی را هدف قرار می‌داد و همراه با فشارهای بین‌المللی منجر به حل و فصل جنگ بوسنی و امضای توافقنامه دیتون در سال ۱۹۹۵ شد. از آن زمان، ناتو رهبری نیروهای پیاده‌سازی و نیروهای تثبیت و دیگر تلاش‌های نگهبانی صلح در کشور را بر عهده داشته‌است. بوسنی و هرزگوین در سال ۲۰۰۶ به همکاری برای صلح پیوست و در مارس ۲۰۰۷ توافقنامه همکاری امنیتی را امضا کرد.
بوسنی و هرزگوین همکاری بیشتر با ناتو را در چارچوب برنامه اقدام همکاری فردی خود در ژانویه ۲۰۰۸ آغاز کرد. این کشور سپس روند گفتگوی عمیق را در نشست بخارست ۲۰۰۸ آغاز کرد. کشور در سپتامبر ۲۰۰۸ برای پیوستن به منشور آدریاتیک متقاضیان ناتو فراخوانده شد.
یک نظرسنجی در اوت ۲۰۱۰ نشان داد که ۷۰ درصد از کشور از عضویت در ناتو پشتیبانی می‌کنند، اما نتایج در دو نهاد تشکیل دهنده بسیار متفاوت بود. در حالی که ۹۰ درصد فدراسیون بوسنی و هرزگوین از عضویت در ناتو پشتیبانی کردند، تنها ۴۰ درصد در جمهوری صرب بوسنی از عضویت در ناتو پشتیبانی کردند.
بخت بوسنی برای پیوستن به ناتو ممکن است به نگرش صربستان نسبت به همایه بستگی داشته باشد، زیرا رهبری جمهوری صرب بوسنی ممکن است تمایلی به مخالفت با منافع صربستان نداشته باشد. در اکتبر ۲۰۱۷، مجلس ملی جمهوری صرب بوسنی قطعنامه ای غیرالزام‌آور را در مخالفت با عضویت بوسنی و هرزگوین در ناتو تصویب کرد. در ۲ مارس ۲۰۲۲، ویوسا عثمانی، رئیس‌جمهور کوزوو، از ناتو خواست تا روند عضویت کوزوو و بوسنی و هرزگوین را سرعت بخشد. عثمانی همچنین از الکساندر ووچیچ، رئیس‌جمهور صربستان خرده گرفت و او را متهم کرد که از میلوراد دودیک برای «از بین بردن یکپارچگی بوسنی و هرزگوین» سود می‌برد.
گرجستان پس از انقلاب رز در سال ۲۰۰۳ به سرعت به دنبال پیوند نزدیکتر با ناتو بود. همسایه شمالی گرجستان، روسیه، با پیوند نزدیک تر، از جمله روابطی که در نشست بخارست در سال ۲۰۰۸، جایی که اعضای ناتو قول دادند که گرجستان در نهایت به این سازمان بپیوندد، مخالفت کرد.
پیچیدگی‌های روابط بین ناتو و گرجستان شامل حضور نیروهای نظامی روسیه در قلمرو بین‌المللی به رسمیت شناخته شده گرجستان در نتیجه درگیری‌های پرشمار اخیر، مانند جنگ روسیه و گرجستان در سال ۲۰۰۸ بر سر سرزمین‌های آبخازیا و اوستیای جنوبی است که هر دو محل زندگی شمار زیادی از شهروندان فدراسیون روسیه است. . در ۲۱ نوامبر ۲۰۱۱، دیمیتری مدودف، رئیس‌جمهور روسیه، هنگام سخنرانی در ولادیکاوکاز در نزدیکی مرز گرجستان، گفت که آفند روسیه در سال ۲۰۰۸ از هر گونه گسترش بیشتر ناتو در حوزه شوروی پیشین جلوگیری کرده‌است.
همه‌پرسی غیر الزام‌آور در سال ۲۰۰۸ نشان از پشتیبانی ۷۷ درصد از رای‌دهندگان از پیوستن به ناتو شد. در ماه مه ۲۰۱۳، نخست‌وزیر گرجستان، بیدزینا ایوانیشویلی اظهار داشت که هدف او دریافت برنامه اقدام عضویت (MAP) برای کشورش از ناتو در سال ۲۰۱۴ است. در ژوئن ۲۰۱۴، دیپلمات‌های ناتو با اینکه گفتند که عضویت کامل بعید است، اما بسته‌ای از توافق‌های «همکاری تقویت‌شده» یک مصالحه احتمالی ارائه دادند. آندرس فوگ راسموسن تأیید کرد که این بسته می‌تواند شامل ایجاد قابلیت‌های نظامی و آموزش نیروهای مسلح باشد.
در سپتامبر ۲۰۱۹، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه گفت: نزدیک شدن ناتو به مرزهای ما تهدیدی برای روسیه است. از او نقل شده‌است که اگر ناتو عضویت گرجستان را با ماده پدافند جمعی که تنها قلمرو تحت مدیریت تفلیس (به استثنای اراضی گرجستانی آبخازیا و اوستیای جنوبی که هر دو در حال حاضر جمهوری‌های جدا شده به رسمیت شناخته نشده و تحت پشتیبانی روسیه هستند) را در بر می‌گیرد، بپذیرد. ما جنگی را آغاز نخواهیم کرد، اما چنین رفتاری روابط ما با ناتو و کشورهایی را که مشتاق ورود به این اتحاد هستند تضعیف خواهد کرد.
در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۰، ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو از گرجستان خواست تا از هر فرصتی برای نزدیک شدن به اتحاد و تسریع آمادگی برای عضویت استفاده کند. استولتنبرگ تأکید کرد که در اوایل سال جاری، متفقین برای تقویت بیشتر شراکت ناتو و گرجستان موافقت کردند. به گفته وی، ناتو از پیشرفت گرجستان در انجام اصلاحات، نوسازی نیروهای مسلح و تقویت دموکراسی استقبال می‌کند. شایان ذکر است که تاکنون درخواست‌های گرجستان برای عضویت در چنین فرمول‌هایی در لفاظی‌های دبیرکل پیمان نیامده است. در عین حال، ناتو آرزوهای گرجستان را برای عضویت در پیمان، مانند مورد اوکراین، به رسمیت می‌شناسد.
روابط حال و آینده اوکراین با ناتو از نظر سیاسی تفرقه افکن بوده‌است و بخشی از بحث بزرگتر بین روابط سیاسی و فرهنگی اوکراین با اتحادیه اروپا و روسیه است. در ۲۲ نوامبر ۲۰۰۲، و در فوریه ۲۰۰۵ اوکراین به طرح همکاری برای صلح ناتو پیوست. سپس در آوریل ۲۰۰۵، اوکراین وارد برنامه گفتگوی تنگاتنگ با ناتو شد.
در مارس ۲۰۰۸، در زمان رئیس‌جمهوری ویکتور یوشچنکو و نخست‌وزیر یولیا تیموشنکو، اوکراین نامه رسمی درخواستی برای برنامه اقدام عضویت (MAP) ارسال کرد که اولین گام برای پیوستن به ناتو است. با این حال، این رهبران به مخالفان این تضمین را دادند که عضویت در هیچ همایه نظامی بدون تأیید عمومی در همه‌پرسی انجام نخواهد شد. این ایده مورد پشتیبانی تعدادی از رهبران ناتو، به ویژه رهبران اروپای مرکزی و شرقی قرار گرفته بود. رهبران روسیه مانند نخست‌وزیر و رئیس‌جمهور منتخب دیمیتری مدودف مخالفت خود را با عضویت اوکراین به وضوح اعلام کردند و تا پیش از نشست آوریل ۲۰۰۸ بخارست، فرستاده آنها به شکلی پویا علیه نقشه اوکراین لابی کرد. پس از گفتگوهای میان اعضا در نشست، یاپ دی هوپ شفر، دبیرکل ناتو در یک کنفرانس مطبوعاتی اعلام کرد که اوکراین به همراه گرجستان روزی به ناتو خواهند پیوست، اما هیچ‌کدام برنامه‌های اقدام عضویت را آغاز نخواهند کرد. در این نشست، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، در آخرین سخنرانی بین‌المللی خود جابه‌حایی شغلش با مدودف، نارضایتی‌های خود را از ناتو بیان کرد و عضویت اوکراین را «یک تهدید مستقیم» برای کشورش خواند.
انتخابات سال ۲۰۱۰ ویکتور یانوکوویچ را به ریاست جمهوری بازگرداند و چرخشی را در روابط اوکراین با ناتو به باور آورد. در فوریه ۲۰۱۰، او گفت که روابط اوکراین با ناتو در حال حاضر «به خوبی تعریف شده‌است» و «مشکلی در مورد پیوستن اوکراین به ناتو وجود ندارد». او گفت که موضوع عضویت اوکراین در ناتو ممکن است «در مقطعی مطرح شود، اما ما آن را در دورنمای نزدیک نمی‌بینیم».Yanukovych opens door to Russian navy keeping base in Ukraine GlobalSecurity.org Retrieved on 9 March 2010 هنگام بازدید از بروکسل در مارس ۲۰۱۰، وی همچنین اظهار داشت که هیچ دگرگونی در وضعیت اوکراین به عنوان عضوی از برنامه گسترش پیمان ایجاد نخواهد شد. او بعداً در سفر به مسکو تکرار کرد که اوکراین یک «کشور اروپایی و غیرمتعهد» باقی خواهد ماند. سپس، در ۳ ژوئن ۲۰۱۰، پارلمان اوکراین در لایحه ای که توسط خود یانوکوویچ آماده شده بود، به حذف هدف «ادغام در امنیت یورو آتلانتیک و عضویت در ناتو» از استراتژی امنیت ملی کشور رأی داد.Ukraine drops NATO membership bid, EUobserver (6 June 2010) این لایحه عضویت اوکراین در هر گروه نظامی را ممنوع، اما امکان همکاری با همایه‌هایی مانند ناتو را فراهم می‌کرد.Ukraine's parliament votes to abandon Nato ambitions, BBC News (3 June 2010)
پس از ماه‌ها اعتراض خیابانی یورومیدان که به دلیل پرهیز وی از امضای توافقنامه همکاری با اتحادیه اروپا به نفع قراردادهای روسیه آغاز شد، رئیس‌جمهور یانوکوویچ در فوریه ۲۰۱۴ از کیف گریخت و در نهایت به روسیه رفت و پارلمان به برکناری او از سمت خود رای داد. این امر تغییر دیگری را در ارتباط اوکراین با اروپا و در نتیجه ناتو ایجاد کرد. در سال ۲۰۱۴، ناآرامی‌های هواداران روسیه در شرق اوکراین رخ داد و کریمه در ماه مارس به فدراسیون روسیه ضمیمه شد. به عنوان بخشی از تلاش برای آرام کردن گروه‌های مرتبط، نخست‌وزیر تازه منصوب شده، آرسنی یاتسنیوک، در یک سخنرانی در ۱۸ مارس ۲۰۱۴ به این موضوع پرداخت و تأکید کرد که اوکراین به دنبال عضویت در ناتو نیست. باراک اوباما، رئیس‌جمهور ایالات متحده، هفته بعد این موضع را تکرار کرد و در عین حال خواستار حضور بیشتر ناتو در اروپای مرکزی شد.
با این حال، در پاسخ به مداخله نظامی روسیه در اوکراین، یاتسنیوک قصد خود را برای از سرگیری تلاش برای ادغام در ناتو در ۲۹ اوت ۲۰۱۴ اعلام کرد، و در دسامبر ۲۰۱۴، پارلمان اوکراین به لغو وضعیت غیرمتعهد رای داد. آندرس فوگ راسموسن، دبیرکل ناتو، اظهار داشت که عضویت در ناتو همچنان یک گزینه برای اوکراین است و بر اساس نظرسنجی ژوئیه ۲۰۱۵، پشتیبانی از عضویت در ناتو در اوکراین تحت کنترل دولت به ۶۴ درصد افزایش یافته‌است. نظرسنجی‌های پیشین نشان داده بود که کاهش مخالفت با عضویت، به مداخله روسیه مربوط است.
در ۸ ژوئن ۲۰۱۷، رادای عالی اوکراین قانونی را تصویب کرد که ادغام با ناتو را در اولویت سیاست خارجی قرار می‌دهد، و پوروشنکو ماه آینده اعلام کرد که به دنبال آغاز مذاکرات در مورد برنامه اقدام عضویت با ناتو است، در ۲۰ سپتامبر ۲۰۱۸، پارلمان اوکراین اصلاحاتی را در قانون اساسی تصویب کرد که الحاق این کشور به ناتو و اتحادیه اروپا را به یک هدف کانونی سیاست خارجی تبدیل می‌کند.
در ۸ اکتبر ۲۰۲۰، رئیس‌جمهور ولودیمیر زلنسکی در دیدار با نخست‌وزیر بوریس جانسون در لندن اظهار داشت که اوکراین به برنامه اقدام عضویت در ناتو (MAP) نیاز دارد، زیرا عضویت در ناتو به امنیت و پدافند اوکراین کمک خواهد کرد. در آوریل ۲۰۲۱، به دنبال تجمع نیروهای روسیه در نزدیکی مرز اوکراین، زلنسکی این درخواست را در تماسی با دبیرکل ناتو ینس استولتنبرگ تکرار کرد و گفت که «ناتو تنها راه برای پایان دادن به جنگ در دونباس است» و ورود به MAP. «یک پیام واقعی برای روسیه خواهد بود.»
فنلاند تقریباً در همه مناطق فرعی برنامه همکاری برای صلح شرکت می‌کند و نیروهای نگهبان صلح را برای ماموریت‌های افغانستان و کوزوو فراهم کرده‌است. از دهه ۱۹۹۰ و در میان چندین دولت، موضع فنلاند این بوده‌است که پیوستن به ناتو ضروری نبوده و ترجیح داده شده‌است که یک سیاست پدافندی مستقل حفظ شود، اما در صورت تغییر شرایط، این کشور ممکن است همچنان از گزینه پیوستن به ناتو استفاده کند. فنلاند روابط نزدیکی با ناتو دارد و تجهیزات نظامی از جمله هواپیماهای F-35 را از اعضای این همایه خریداری می‌کند و تجهیزات تازه خریداری شده آن نیز باید از استانداردهای ناتو پیروی کنند. امکان عضویت فنلاند در ناتو یکی از مهمترین موضوعات مورد گفتگو در رابطه با انتخابات ریاست جمهوری فنلاند در سال ۲۰۰۶ بود و همچنان موضوع مهمی در سیاست فنلاند است. در سال ۲۰۰۷، فنلاند پیش‌مینه‌های فنی گوناگونی را برای عضویت انجام داد و وزیر دفاع وقت، یری هاکامیس، مشتاق عضویت در ناتو بود. علاقه عمومی به این موضوع در سال‌های بعد کاهش یافت.
پیش از تهاجم روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، حزب همایه ملی و حزب مردم سوئدی فنلاند از عضویت در ناتو پشتیبانی می‌کردند و دیگر احزاب به اندازه‌های گوناگون بی‌طرف یا مخالف بودند. در سال ۲۰۱۶، کنفرانس حزبی حزب همایه ملی موافقت کرد که فنلاند باید «در چند سال آینده» برای عضویت درخواست کند. در چشم‌انداز حزب مردم سوئدی فنلاند در همان سال، تعیین شد تا فنلاند در سال ۲۰۲۵ عضو ناتو خواهد شد. بسیاری از سیاستمداران منفرد، از جمله رئیس‌جمهور کنونی سائولی نینیسته و نخست‌وزیر پیشین الکساندر اشتوب و همچنین رئیس‌جمهور پیشین مارتین آهتیساری که استدلال کرده‌است فنلاند باید به همه سازمان‌هایی که توسط دیگر دموکراسی‌های غربی پشتیبانی می‌شود بپیوند تا «یک بار برای همیشه از بار فنلاندی شدن شانه خالی کنند.»، از ناتو نیز پشتیبانی کرده‌اند. دو رئیس‌جمهور پیشین دیگر از حزب سوسیال دموکرات، تارجا هالونن و مائونو کویویستو، علناً با این ایده مخالفت کردند و استدلال کردند که عضویت در ناتو روابط فنلاند با روسیه را بدتر می‌کند. اتحاد چپ بیشترین مخالفت را با پیوستن به ناتو داشته‌است. زمانی که آنها در سال ۲۰۱۹ با SDP وارد همایه شدند، روشن کردند که هرگونه حرکت به سمت ورود به یک اتحاد نظامی منجر به خروج همایه چپ از کابینه خواهد شد. با این حال، موضع حزب پس از آفند روسیه تغییر کرد و لی اندرسون خواستار یک گفتگوی خردمندانه و در سطح جامعه و ارزیابی امکان درخواست برای پیوستن به ناتو شد و اظهار داشت که چنین تصمیمی دیگر لزوماً به استعفای حزب منجر نمی‌شود. . پس از تهاجم و تغییر گسترده در افکار عمومی، رهبری حزب مرکز و حزب فنلاند نیز موضع خود را برای پشتیبانی از عضویت در ناتو تغییر دادند.
فنلاند برخی بازخوردهای بسیار انتقادی را از روسیه حتی برای در نظر گرفتن امکان پیوستن به ناتو دریافت کرده‌است. پس از جنگ ۲۰۰۸ روسیه و گرجستان، نخست‌وزیر فنلاند ماتی وانانن بار دیگر تأکید کرد که فنلاند هیچ برنامه ای برای پیوستن به ناتو ندارد و درس اصلی این جنگ نیاز به روابط نزدیکتر با روسیه است.Deeper Russia Ties Is Georgia War Lesson, Finnish Premier Says Bloomberg Retrieved on 9 October 2009 در مصاحبه ای در ژوئن ۲۰۱۴ در روزنامه فنلاندی "هووتستادس بلادت"، سرگئی الکساندرویچ مارکوف، فرستاده شخصی ولادیمیر پوتین، فنلاند را به «روس هراسی» شدید متهم کرد و پیشنهاد کرد که پیوستن فنلاند به ناتو می‌تواند جنگ جهانی سوم را آغاز کند. در ژوئیه ۲۰۱۶، پوتین در سفری به فنلاند اظهار داشت که اگر فنلاند به ناتو بپیوندد، روسیه تعداد نیروهای خود را در مرز فنلاند افزایش خواهد داد. او همچنین هشدار داد که ناتو «تا آخرین فنلاندی علیه روسیه خواهد جنگید»."Putin has toughened up his rhetoric, views expert". "Helsinki Times". 5 July 2016. Retrieved on 22 July 2016.
یک نظرسنجی برای اندیشکده فنلاندی در ژانویه ۲۰۱۵ نشان داد که ۴۳ درصد از فنلاندی‌های شرکت‌کننده در نظرسنجی با عضویت در ناتو مخالف، ۲۶ درصد از آنها موافق و ۳۲ درصد نیز ممتنع بودند. EVA به یک روند کاهشی در درصد مخالفان از سال ۱۹۹۸ آغاز شده، از جمله کاهش شدید پس از انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۲ اشاره کرده‌است. در مارس ۲۰۱۴، در طول الحاق کریمه به روسیه، یک نظرسنجی نشان داد که تنها ۲۲ درصد از عضویت پشتیبانی می‌کنند، هرچند نظرسنجی دوم نشان می‌دهد که در صورت توصیه رهبری فنلاند، ۵۳ درصد از عضویت پشتیبانی می‌کنند. پشتیبانی از اتحاد نظامی با همسایه سوئد نیز، با ۵۴ درصد بالا بود، و فنلاند احتمالاً می‌توانست به دنبال نقش بزرگ‌تری برای NORDEFCO باشد. کارل هاگلند وزیر دفاع فنلاند پیشنهاد داد که ممکن است یک همه‌پرسی در مورد عضویت در ناتو پس از انتخابات پارلمانی ۲۰۱۵ برگزار شود. یک نظرسنجی از اکتبر ۲۰۱۷ نشان داد که پشتیبانی از عضویت در ۲۲٪ باقی مانده‌است، در حالی که در سناریوی پیشنهادی که سوئد به آن ملحق می‌شود به ۳۳٪ افزایش یافته‌است. نظرسنجی دیگری در دسامبر ۲۰۱۹ نشان داد که میزان پشتیبانی به ۲۰ درصد کاهش یافته‌است، در حالی که ۵۶ درصد مخالف پیوستن به همایه بودند و ۲۴ درصد مطمئن نیستند.
در ژانویه ۲۰۲۲، نخست‌وزیر، سانا مارین، گفت که احتمال پیوستن فنلاند به ناتو وجود دارد. در ۲۴ فوریه ۲۰۲۲، در پاسخ به آفند روسیه به اوکراین، او بار دیگر پافشاری کرد که در حالی که فنلاند "در حال حاضر با یک تهدید نظامی فوری روبرو نیست"، پیوستن به ناتو همچنان یک احتمال است و خاطرنشان کرد که "بحث عضویت در ناتو در فنلاند تغییر خواهد کرد. " در ۲۵ فوریه، سخنگوی وزارت خارجه روسیه، فنلاند و سوئد را تهدید کرد که در صورت تلاش برای پیوستن به ناتو، با «پیامدهای نظامی و سیاسی» روبرو خواهند شد. هر دو کشور به عنوان اعضای همکاری برای صلح ناتو در نشست اضطراری ناتو شرکت کرده بودند و هر دو تهاجم را محکوم کرده و به اوکراین کمک کرده بودند. پس از تهاجم، نظرسنجی انجام شده در فوریه ۲۰۲۲ نشان از ۵۳ درصد پشتیبانی از پیوستن به ناتو، ۲۸ درصد مخالفت و ۱۹ درصد ممتنع بود. اگر سوئد نیز به ناتو بپیوندد، این رقم به ۶۶ درصد موافق و ۲۰ درصد مخالف تغییر خواهد کرد. در ۲۷ فوریه ۲۰۲۲، در پی آغازش (initiative) شهروندانی که خواستار برگزاری همه‌پرسی در مورد عضویت در ناتو بودند، ۵۰۰۰۰ امضای لازم، برای اینکه که پارلمان فنلاند مجاب به بررسی موضوع شود، به دست آمد. سه روز بعد، دومین آغازش (initiative) شهروندی که این بار از فنلاند برای عضویت به جای برگزاری همه‌پرسی در مورد عوضیت درخواست می‌کرد، از آستانه ۵۰۰۰۰ امضا گذشت. نخست‌وزیر، سانا مارین، پس از نشستی در ۱ مارس ۲۰۲۲ برای گفتگو در مورد درخواست عضویت کامل ناتو اظهار داشت که هنوز تصمیمی در مورد این موضوع گرفته نشده‌است و گفت که «با چنین پرسش مهمی باید با جدیت فراوان برخورد شود». نظرسنجی انجام شده از ۹ تا ۱۱ مارس نشان داد که پشتیبانی از پیوستن به پیمان به ۶۲ درصد افزایش و مخالفت به ۱۶ درصد کاهش یافته‌است و رای‌های ممتنع ۲۱ درصد همه آرا بودند. رئیس‌جمهور نینیستو این نظرسنجی را نشان دهنده پشتیبانی مردمی کافی از یک برنامه توصیف کرد. حزب همایه ملی طرفدار ناتو خواستار درخواست مشترک فنلاند – سوئد پیش از ژوئیه شد، و نخست‌وزیر مارین پیشنهاد کرد که روند تصمیم‌گیری باید در بهار و در عرض چند هفته و نه چند ماه به پایان برسد.