moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
دبیرستان خدیجه کبری مربوط به دوره رضا پهلویاست و در شیراز، خیابان انوری، شماره ۴۵، جنب هتل جم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه ‌‌‌عمادالملک بصیری مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، خیابان منوچهری، پلاک ۸۲ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه محمد نصر مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، خیابان مشیر کهنه، شماره ۳۲۱ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه ایله مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، محله درب شاهزاده، خیابان زندباریک، کوچه دخترمومن، پلاک ۹ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کانون عفاف مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، خیابان قاآنی کهنه، کوچه اسلامی، شماره ۱۰ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه مهدرحیمی مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، خیابان انوری، کوچه لشکری، شماره ۱۷ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه حبیب‌الله مهندسی مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، محله بی بی دختران، کوچه مهندسی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه حاج ابراهیم مستغنی مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، خیابان لطفعلی خان زند، کوچه ۷۳ واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
منزل عزت مهاجران مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، محله بی بی دختران، کوچه خان بابا خانی، پلاک ۲۱ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه محمد حسن ذاکری مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، خیابان قاآنی کهنه، کوچه ۱۲ پلاک ۲۳۷ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه افراسیاب توللی مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، خیابان قاآنی کهنه، کوچه رحمت، پلاک ۳ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کانون فرهنگی - تربیتی فاطمه الزهرا مربوط به دوره پهلوی دوم است و در شیراز، خیابان زند، کوچه شهرداری سابق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کارخانه ریسباف دومین کارخانه ریسندگی اصفهان، که در سال ۱۳۱۱ با مشارکت جمعی از سرمایه‌داران در اصفهان راه‌اندازی شد. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۰۱۸ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این کارخانه که در خیابان چهارباغ بالا، بین هتل پل و خیابان هفت دست واقع شده، قرار است به موزه بزرگ اصفهان تبدیل شود.
قرارداد تملک کارخانه ریسباف اصفهان بیش از دو سال پیگیری، بین مدیران‌عامل بانک ملی ایران و شرکت عمران و بهسازی شهری ایران به امضا رسید و مالکیت آن رسماً به وزارت راه منتقل شد.
در سال 1402 زمین ریسباف برای ساخت موزه ملی بزرگ اصفهان عنوان «موزه ریسباف» واگذار به وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شد.
کارخانه ریسباف دومین کارخانه ریسندگی اصفهان بود و این امتیاز را داشت که اولین محصول کار و سرمایه جمعی مردم اصفهان بود. اگر کارخانه وطن حاصل ریسک‌پذیری یا جسارت فضل‌الله دهش بود، این کارخانه حاصل برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری عده زیادی از مردم شهر بود. شرایطی که در آن کارخانه ریسباف راه‌اندازی شد نیز حائز اهمیت است.
موضوعی که در برپایی شرکت‌های بزرگ در اصفهان بی‌تاثیر نبود، مسافرت رضاشاه به این شهر در آبان ۱۳۱۱ و ملاقات وی با سرمایه‌داران و تجار شهر بود. وی آنان را تشویق کرد که سرمایه خود را در قالب شرکت به کار تولیدی وارد کنند. او رضا افشار، حاکم اصفهان را نیز موظف به مدیریت کار کرد. می‌توان تصور کرد اطاعت امر حاکمی مانند رضاشاه بیش از جنبه‌های اقتصادی اعیان شهر را به تلاش وادار کرده و مدیران شهر، خصوصاً حکمران را به تکاپوی اضطراب‌آوری انداخته باشد.
هم شخصیت حاکم اصفهان و هم دستور رضاشاهی باعث شد تجار با هول و هراس گرد یکدیگر نشسته و قرار شد هر کس هر چه دارد بر دایره بریزد! دستورشاهی و فضای اداره حکومتی، تجار را دست به جیب کرد. قرار شد معلوم شود هر کس چقدر می‌پردازد؛ که یک‌سوم آن را فوراً و دو ثلث بقیه را بعداً ادا کند. جلسه‌ای که تشکیل شد پولی در حدود سیصد و شصت هزار تومان جمع شد.
برای نام شرکت از دو کلمه «ریسندگی» و «بافندگی» اجزای اول را کنار هم نهاده و «ریسباف» را ساختند. در همان جلسه سیدجواد کسایی که جزو اعضای اتاق بازرگانی اصفهان نیز بود و بعدها به ریاست این اتاق برگزیده شد به مدیریت عامل شرکت انتخاب شد. انتخابی که بعدها معلوم شد بسیار بجا بوده‌است. پشتکار و کاردانی کسایی موجب شد ریسباف خیلی زود در محور خیابان چهارباغ بالا سرپا شده و به مرحله سوددهی برسد. امری که بسان یک دایره تشدیدکننده، تشکیل دیگر شرکت‌ها و هجوم سرمایه‌ها به صنعت نساجی را باعث شد.
کارخانه ریسباف در زمینه تولید ریسمان نخی، پارچه پنبه‌ای و نیز پارچه پشمی فعالیت خود را آغاز کرد. چنان‌که شیوه کارخانه‌های نساجی است، ابتدا بقچه‌های ریسمان کارخانه به بازار آمد. سرانجام نیز در آذر ۱۳۱۳ طی جشنی قسمت بافندگی پنبه و پشم کارخانه راه‌اندازی و کارخانه به تولید پارچه‌های نخی و پشمی مشغول شد. مدتی بعد تولید پتو نیز در برنامه کارخانه قرار گرفت.
این اثر ملی که از نظر تاریخ صنعتی شدن کشور اهمیت بسیار دارد و نیز با توجه به این بنای زیبا توسط معماران آلمانی متأثر از سبک پتر بهرنس می‌باشد، قرار بود که این مکان تبدیل به موزه اصفهان شود. اتفاقی که تاکنون نیافتاده و بانک ملی که ادعای مالکیت آن را دارد نه آن را به سازمان میراث فرهنگی واگذار می‌کند و نه از بنای آن حفاظت می‌نماید.
کارخانه دخانیات مربوط به دوره پهلوی است و در اصفهان، خیابان کمال اسماعیل، بین پل فردوسی وپل خواجو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
قبل از تبدیل کاربری آن به کارخانه دخانیات در این محل کارخانه نختاب (یکی از کارخانه‌های تاریخی پارچه‌بافی در اصفهان) مستقر بود. در مرداد ۱۳۱۴ آگهی تأسیس شرکتی که کارخانه متعلق به آن بود انتشار یافت و عده‌ای از سرمایه‌داران مسلمان و کلیمی آن را تأسیس کردند. مدیر شرکت یک یهودی به نام ساسون بود.
آرامگاه بابا حسین و بی بی مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان فاروج، روستای خسرویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بقعه امامزاده سید نورالله مربوط به دوره تیموریان - دوره صفوی است و در مشهد، بخش احمدآباد، روستای رباط سفید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
رباط علاقبند مربوط به دوره تیموریان - دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان مشهد، روستای بزوشگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
شبستان مسجد جامع مربوط به دوره زند است و در کرمانشاه، خیابان مدرس، شمال بازار قدیمی، روبروی گذر جلوخان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۸۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه اکبر اکبری مربوط به دوره زند - دوره قاجار است و در شیراز، محله گود عربان، کوچه حمام صدر آباد، پلاک ۱ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
جاده ساسانی مربوط به دوره ساسانیان است و در فارس، دامنه کوه شرف به رودخانه فیروز آباد واقع شده و این اثر ماندگار در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه شیخ احمد ذاکر گورپانی مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان اسفراین، روستای گورپان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
رباط خاکستری یک اثر تاریخی مربوط به دوره سلجوقیان - دوره صفوی است و در ۱۷ کیلومتری جنوب شهر مشهد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
این اثر تاریخی در زمان خود محل اسکان و استراحت مسافران و کاروانیان در مسیر شاهراه هرات - توس و نیشابور بوده‌است. از خصوصیات ظاهری این بنا که نخستین استراحتگاه زائران پیاده در ورودی شهر مشهد است، به سه فضای سرپوشیده و ۶ گنبد کروی شکل می‌توان اشاره کرد و همچنین در اطراف این تالار نیز غرفه‌هایی با طاق جناغی برای استراحت مسافران تعبیه شده‌است.
امامزاده شیدای نازار مربوط به دوره سلجوقیان به بعد است و در شهرستان قروه، روستای ظفر آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه گبر حصار مربوط به دوره سلجوقیان تا دوره تیموریان است و در اسفراین، ۳۵ کیلومتری شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
قلعه کهنه اردئین مربوط به دوره سلجوقیان تا دوره صفوی است و در شهرستان اسفراین، روستای مهرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
آب‌انبار خضری مربوط به دوره صفوی است و در یک کیلومتری خضری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد میانده مربوط به دوره صفوی است و در بشرویه، بافت قدیمی شهر، محله میانده قرار دارد. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
طبق کتیبه بنا، مسجد مربوط به دوره صفویه است. مسجد به‌صورت تک‌ایوانی است. بر روی ایوان بزرگ مسجد آیاتی از قرآن مجید به خط کوفی نوشته شده‌ است. سقف ایوان‌ها و شبستان مسجد کاملاً هلالی‌‌شکل است و در سردر ورودی آن، روی سنگ بزرگی اشعاری بیان‌کننده زمان ساخت بنا حک شده‌ است. بنا فاقد کاشی‌‌کاری است.
سنگ نبشته رخ مربوط به دوره صفوی است و در فرخ شهر، گردنه رخ واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد طمقاچیها (عبدالباقی) مربوط به دوره صفوی است و در کاشان، جنب میدان سنگ، ابتدای کوچه دوازده متری، جدیدالاحداث واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گورستان گهرو مربوط به دوره صفوی است و در گهرو، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه میرزا ابراهیم رضوی مربوط به دوره صفوی است و در مشهد، خیابان کوهسنگی، کوچه شهید قرائیان واقع شده است. بنای مقبره شامل ایوانی به ارتفاع ۳۰/۸ و عرض ۱۰/۸ متر و عمق ۶۰/۱۱ متر است. با توجه به کتیبه‌ای که در بالای محراب قرار دارد، این آرامگاه در ۱۰۴۷ هجری قمری احداث شده است. این آرامگاه در سال ۱۳۶۵ هجری شمسی به همت تولیت وقت سادات رضوی، آقای سید حسین بدیعی، مرمت گردید.
پل بهشت آباد مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اردل، روستای بهشت آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
سنگ نبشته پل مروارید مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اردل، بخش میانکوه، جنوب پل مرواید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه شاهزاده محمد مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اسفراین، روستای بام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گورستان مورچگان مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان بروجن، بخش گندمان، حاشیه رودخانه آقبلاغ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گورستان کردشامی مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان بروجن، بخش گندمان، روستای کردشامی واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه شاهزاده عبدالرحمن خرق مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان فاروج، روستای خرق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گورستان سینی مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان خانمیرزا و روستای سینی واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گورستان نقنه مربوط به دوره صفوی - دوره افشار - دوره قاجار است و در شهرستان بروجن و شهر نقنه واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرای عباسی قصر شیرین مربوط به دوره صفوی است و در قصر شیرین، خیابان شهدا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۸۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بخشی از کاروانسرای عباسی قصر شیرین از سال ۱۳۸۷ به موزهٔ مردم‌شناسی اختصاص داده شده‌است. در این موزه ابزار زندگی کشاورزی و عشایری، پوشاک کردی کردان جنوب کردستان و وسایل زندگی عشایری به نمایش گذاشته شده‌است.باشگاه خبرنگاران: موزه مردم شناسی قصرشیرین پذیرای مسافران نوروزی است. بازدید در ۱۴ اکتبر ۲۰۱۳.خبرگزاری میراث فرهنگی: تنها موزه قصرشیرین امسال افتتاح می‌شود. بازدید در ۱۴ اکتبر ۲۰۱۳.پایگاه اینترنتی واضح: موزه مردم شناسی شهرستان قصرشیرین گشایش یافت. بازدید در ۱۴ اکتبر ۲۰۱۳.
نگاره‌هایی از موزهٔ مردم‌شناسی قصرشیرین
امامزاده باباپیراحمد بنایی تاریخی مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان بن در نزدیکی رودخانه زاینده رود واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده حلیمه خاتون سرپیر مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان اردل، بخش مرکزی، روستای سرپیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بنای امامزاده در میان روستای سرپیر بر روی یک بلندی قرار دارد که به قول مردم مدفن حلیمه خاتون می‌باشد بنای امامزاده شامل یک حرم، رواق، راهرو و سردابی کوچک است. مصالح این بنا از آجر، سنگ و ملاط گچ و گل می‌باشد. فرم بیرونی امامزاده به شکل چهار گوش است که حرم بنا در ضلع شمالی قرار دارد. رواق امامزاده اتاقی است مستطیل شکل به ابعاد ۵×۶ متر که دارای سقفی طاق و چشمه‌ای (به روش بومی) است و ورودی آن از جهت شرق می‌باشد و ضلع غربی آن به حرم راه دارد. در اضلاع شمالی و جنوب آن دو ورودی قرینه به عرض ۱ متر به راهروها تعبیه شده است که دارای پنج طاقچه بزرگ و کوچک کم عمق می‌باشد. راهروهای سمت چپ و راست رواق دارای دو ورودی از جهت شرق می‌باشند. طول راهرو سمت راست ۹ متر و عرض ۱۷۰ سانتی‌متر است که با پیچی سی درجه به حرم ختم می‌شود. پوشش این راهرو نیز طاق و چشمه (به روش بومی) است و دارای چهار طاقچه کوچک می‌باشد که درونشان شمع روشن می‌کنند. معماری و ابعاد راهرو سمت چپ همانند راهرو سمت راست است با پنج طاقچه کم عمق در انتهای آن دری کوچک وجود دارد که با هفت پله به عرض ۱ متر به درون سرداب امامزاده ختم می‌شود. سرداب امامزاده به ابعاد ۴×۴ متر است و ارتفاع آن ۱۳۰ سانتی‌متر می‌باشد. فرم آن هشت ضلعی است که در چهار جهت آن چهار طاقچه کوچک با قوس بیز جهت روشن کردن شمع تعبیه شده است. کف این سرداب سکویی مستطیل شکل با دو ستون مستطیل و میان تهی دیده می‌شود که گهواره‌ای چوبی بر روی آن قرار دارد. در قسمت فوقانی سکو حفره‌ای وجود دارد که مردم از طریق این حفره خاک درون سکو را خارج کرده و می‌خورند. فرم درونی حرم نیز هشت ضلعی است که در ضلع شرقی و سمت راست به ترتیب ورودی رواق به حرم و راهرو سمت راست به حرم قرار دارند و ضلع سمت چپ ورودی رواق به حرم طاقچه‌ای تعبیه شده است. در سایر اضلاع، طاق نماهایی کم عمق با قوس بیز وجود دارد. گنبد بنا به کمک ۱۲ طاق بندی کوچک با قوس بیز بر روی فرم هشت ضلعی حرم ساخته شده است. در زیر گنبد محجری چوبی و مشبک دیده می‌شود که در زیر آن سکوی سرداب قرار گرفته است. کف تمامی بنا به جز سرداب موزائیک فرش می‌باشد و سطح دیوارها گچ اندود است. در جلو جبهه شرقی بنا، حیاط کوچکی وجود دارد. نمای این جبهه پلاستر شسته و تمامی درها آهنی است.
پوشش گنبد ورق و ساقه گنبد دارای کاشیکاری ساده و کتیبه دار می‌باشد. این امامزاده تنها بنای سردابی استان است که دارای تاریخی ایلخانی است و در دوره های بعد مرمت گردید. نمونه‌ای از این مرمت‌ها در کتیبه‌ای سنگی به تاریخ ۱۳۳۲ در بالای ورودی رواق به حرم ذکر شده است.
گورستان آبسرده مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان اردل، بخش مرکزی، روستای آبسرده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده محمد باقر اسفیدان مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان بجنورد، روستای اسفیدان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده سید سعید چلیچه مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان فارسان، بخش مرکزی، شهر چلیچه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گورستان ارامنه گوشکی مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان لردگان و روستای ده علی واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
رباط سفید مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان مشهد، بخش احمدآباد، روستای رباط سفید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آتشکده و چهار طاقی بازه هور:
یکی از کهن ترین نمونه های آتشکده گنبد داری است که احتمالاً متعلق به زمان پارتیان است زمینه بنای سنگی موسوم به چهار طاقی بازه هور به فاصله هفتاد کیلومتری از جنوب شهر مشهد در ضلع شرقی روستایی به نام رباط سفید در ابتدای تنگه ای کوه دختر و پسر(نام محلی) واقع است. از لحاظ ویژگیهای معماری این بنا نمایانگر بخشی از اجزا و عناصر ساسانی است که آندره گدار آن را به قرن سوم میلادی نسبت داده است. همچنین عده ای براین باورند بنای سنگی آتشکده از دوره ساسانی است.
به‌طور کلی معماری این بنا چهار طاقی است که از چهار طرف باز بوده و عناصری گنبدی بر فراز آن قرار گرفته است فضای ورودی نیز دارای سه درگاهی بلند و عریض است که احتمالاً در حکم تالار ورودی به فضاهای معماری طرفین شمار می آید. اما ورودی اصلی بنا از ضلع غربی ایجاد شده که درگاهی های همسان در اطراف، حاکی از الحاقات پیرامون آن است. در سطح فوقانی پلان مربع بنا چوبهایی برکنج آن نصب گردیده که احتمالاً گامهای اولیه برای ایجاد گوشوار جهت ایجاد گنبد در بناها بوده است. این بنا در واقع هسته مرکزی یک مجموعه معماری است به فاصله نزدیکی از این بنا. ویرانه هایی در قلعه تاریخی به نام دختر و پسر برفراز بلندی مشاهده می شود.
دو پژوهشگر معروف (هرتسفلد در کتاب ابنیه و آثار تاریخی ایران و آندره گدار در کتاب آثار ایران) این بنا را از نزدیک دیده اند و آن را از آثار دوره ساسانی میدانند. بنای چهارطاقی بازه هور دارای یک گنبد و سه ورودی و در گذشته از سمت مشرق به بنای دیگری اتصال داشته و در دو سوی شمالی و جنوبی آن نیز الحاقیاتی مانند راهرو و ایوان وجود داشته است. در مجموع این بنا را می توان هسته مرکزی یک مجموعه معماری کهن دانست. این بنای قدیمی و ارزشمند به فاصله حدود ۸۰ کیلومتری مشهد و در سمت شرق روستای رباط سفید واقع شده است.
گورستان گندمان مربوط به دوره صفوی به بعد است و در شهرستان بروجن، بخش گندمان، در نزدیکی چشمه وامامزاده مادردختر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گورستان فرادنبه مربوط به دوره صفوی به بعد است و در فرادنبه، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گورستان تاریخی بُزلَر هفشجان مربوط به دوره صفوی به بعد است و در شهرستان شهرکرد هفشجان، ابتدای شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
شهر هفشجان در گذشته یکی از مراکز مهم شیرتراشی بوده‌است و اکنون تعدادی از سنگ‌تراشهای قدیمی در هفشجان در قید حیاتند. شیرهایی که در قبرستان‌های هفشجان باقی مانده‌است، از زیباترین و خوش‌نقش‌ترین شیرهای سنگی محسوب می‌شوند. قدیمی‌ترین شیر سنگی موجود در استان چهار محال و بختیاری مربوط به دوره صفویه است. بنا به گفته‌ها شیر سنگی یادگار دوران ماد هاست. در ۳ دهه گذشته شیرهای سنگی بی نظیر این قبرستان به غارت کشیده شدند. پرویز تناولی از معروف‌ترین مجسمه سازان ایران کتابی در خصوص شیر سنگی به چاپ رسانده است که شیر سنگی هفشجان را از مهم‌ترین نمونه‌های ایران برشمرده است.
غار آب زاده مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان خرم‌آباد، کوهدشت، دامنه کوه یافته واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه گنجه‌ای‌زاده مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، محله تاریخی مقصودیه، روبروی دانشکده معماری واقع شده‌است. این اثر بار اول در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۵۰ به همراه خانه‌های بهنام و قدکی به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. همچنین به صورت مستقل نیز در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۲۱ در این فهرست ثبت شده‌است.
تاریخ ساخت خانه گنجه‌ای زاده به پایان دوره قاجار بازمی‌گردد، اگر چه زیرزمین‌های ویژه دوره پهلوی رنگ و بوی معماری عصر پهلوی را به آن بخشیده‌است. این بنای تاریخی بخشی از دانشکده معماری دانشگاه هنر اسلامی تبریز می باشد.
خانه گنجه‌ای‌زاده دارای آمیزه‌ای از سبک‌های معماری دوره قاجار و پهلوی است. این خانه سه هزار مترمربع مساحت دارد و اعیانی آن در سه طبقه از اتاق‌هایی در یک ردیف بدون اندرونی و بیرونی تشکیل شده‌است. کاربست زاویه‌های تیز در ساخت خانه گنجه‌ای‌زاده و پنجره‌های مستطیل شکل بدون خمیدگی در ساختمان این بنا نشانه آشنا بر آغاز معماری مدرن و فاصله گرفتن از معماری سنتی ایرانی در تبریز است.
این بنا در برگیرنده دو بخش است. بخش خاوری آن در دوره قاجار و بخش باختری که در آغازین سالهای دوره پهلوی به ساختمان پیشین افزوده شده‌است. نمای شرقی رو به جنوب ساخته شده‌است. هسته اصلی این ساختمان اتاق طنبی (نشیمن) است که در دو سوی آن راهروهای ورودی و در کناره‌های آن اتاق‌های گوشوار جای گرفته‌است. از پیش‌آمدگی اتاق‌های گوشوار به عنوان ایوان ستون‌داری بکار رفته‌است. ایوان دربردارنده پنج دهنه است که با قوس‌های نیم دایره پوشش داده شده‌است. در بخش شمالی طنبی نیز ایوانی با سه دهنه وجود داشته که رو به حیاط اندرونی بوده‌است. حیاط اندرونی شمالی از بین رفته و سمت شمالی طنبی را دیوار کشیده‌اند. این بخش ساختمان در سه طبقه ساخته شده‌است. در زیر اتاق طنبی حوضخانه قرار دارد.
بخش غربی مجموعه مربوط به دوره پهلوی نخست است و ورودی آن شرقی به غربی است و هر بال راهرو سه اتاق و روی هم رفته دارای شش اتاق است. این بخش نیز در سه طبقه شامل زیرزمین، همکف و طبقه اول ساخته شده‌است. این خانه ایوان ستونداری در بخش خاوری دارد. ازاره هر دو بخش از بنا با سنگ‌های اسپراخون حفاظت و تزئین شده و نماهای خارجی و زیرزمین‌ها آجری است. مصالح به کار رفته در ساختمان سنگ، آجر، گچ، آهک و چوب است. پلان‌های معماری، پیوند دو بخش مجموعه، ایوان‌ها، راه پله‌های دو سویه و کاربرد بهینه آجر از ویژگی‌های آشکار این ساختمان است..
قلعه رحمت آباد مربوط به دوره قاجار است و در ده کیلومتری شرق شهر یزد در شهر حمیدیا و محله رحمت آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه بقراط مربوط به دوره قاجار است و در سبزوار، میدان کارگر، جنب مدرسه راهنمایی مشکاتی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه مسلم مربوط به دوره قاجار است و در سبزوار، خیابان بیهق، ضلع غربی، خیابان قائم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این خانه در دوره ریاست جمهوری احمدی‌نژاد توسط دیوان عالی کشور از فهرست ثبت آثار ملی درآمده و تخریب گردید. رؤسای سازمان میراث فرهنگی در این دوره هیچ اقدامی در خصوص مقابله با این امر نکردند.
سرای معمارزاده مربوط به دوره قاجار است و در سبزوار، خیابان اسرار جنوبی، نرسیده به میدان اسرار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
این بنا در بازار قدیم آهنگرها واقع شده و تا اواخر دوران پهلوی، یکی از عمده‌ترین مراکز صدور کالا بخصوص پنبه و سلمبور و کالاهای تجاری به کشورهای دیگر و از مراکز تهیه مواد خام قالیبافی بوده‌است.
این سرا در دو طبقه است که طبقه پایین به عنوان انبار و طبقه بالا به عنوان حجره استفاده می‌شده‌است. اجزا معماری بنا شامل: گنبدخانه، میانسرا و راهروهایی است که فضای بیرون و درون را به هم ارتباط می‌دهند.
در ابتدا متعلق به تومانیانس روس بود.
به موجب اختلافات مالک با شهرداری سبزوار، در سالهای اخیر بخشهایی از این کاروانسرا در حال تخریب است. حجره‌های ضلع شرقی بنا به کلی ویران شده و درب‌های چوبی حجره‌ها به تاراج رفته‌است.http://www.asrarnameh.com/news/23353https://www.youtube.com/watch?v=rxxfly1v0WA
سرای دودر مربوط به دوره قاجار است و در سبزوار، خیابان بیهق، ضلع غربی مسجد جامع واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه حاج منصور طیوری مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله درب شیخ، چهارسو بازارحاجی، پلاک ۱۱ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مدرسه ایلخانی مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله میدان شاه، پشت مسجد ایلخانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام خانی مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، خیابان شهید دستغیب، جنب مسجد مشیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد طاهریه مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، خیابان بین الحرمین، جنب مدرسه مقیمیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد حاج غنی مربوط به دوره قاجار و ساخته و هدیه شده از طرف حاج غنی، جد بزرگ خانواده غنی زاده به شهر شیراز است. این بنا در شیراز، دروازه اصفهان، ابتدای بازار وکیل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. همایون غنی زاده کارگردان سرشناس تئاتر از نوادگان این بزرگ‌مرد می‌باشد. و این مسجد در سالهای۱۳۹۴تا ۱۳۹۶ توسط چند تن ار کسبه بازار و جوانی به نام حاج مهدی مرادی بازسازی و زیباسازی شد.
معماری مسجد : در سردر این مسجد کتیبه ای به خط نستعلیق شامل نام بانی مسجد(حاجی حسین)، تاریخ ساخت (1301) و اتمام مسجد (1303) بر روی سنگی از جنس مرمر حکاکی شده است.
بنای مسجد شامل دو رواق (شرقی و غربی) و دو شبستان (شمالی و جنوبی) است. در دوره های اخیر رواق های شرقی و غربی بوسیله درهای آهنی مسدود شده است.شبستان شمالی متشکل از دو بخش شرقی و غربی است که شبستان شمال غربی دارای 4 ستون سنگی و شبستان شمال شرقی دارای 2 ستون است . پوشش هر دو شبستان شامل گنبدهای ساده و کوچک است که با رواق هایی بر روی ستون ها و جرزهای اطراف قرار دارد. سقف رواق ها دارای کاشیکاری معقلی است. آزاره مسجد از سنگ سرخ فام است.
مسجد حاج علیرضا مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، خیابان لطفعلی خان زند، کوچه سیاوشان، پشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد آدینه خان مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، خیابان کریم خان زند، بازارچه فیل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه خلیل پسند مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، خیابان لطفعلی خان زند، کوچه تریاچی، پلاک ۶ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه علی بابا بابائی مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، کوچه مهندسی، پلاک ۴۷ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه عباس نمازی مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله لب آب، بازارچه نایب، کوچه علمدار، پلاک ۳۲ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه حیا نایب میرزا مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله سنگ سیاه، کوچه شازده جمالی، پلاک ۳۰ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه اکبر هنر مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محلهٔ گود عربان، خیابان لطفعلی خان زند، کوچه تریاکچی، پلاک ۱ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه شهرام بهرامی مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله گودعربان، جنب بازار حاجی، کوچه سجادی، پلاک ۳۷ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
خانه صفادهقان مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله میدان شاه، پشت باغ ایلخانی، کوچه خان باباخانی، ۱۱ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه دباغ منش مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، خیابان بین الحرمین، کوچه مسجد علمدار، کوچه ابن یوسف، پ ۳۳ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
خانه مهد کاظم زائری مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله لب آب، کوچه سوریها، پلاک ۲ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه بتول حسن پور مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، شمال بین الحرمین، تاق فکور بیات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه پرویز عموئی مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، خیابان لطفعلی خان زند، کوچه آثار عجم، پلاک ۱ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه حسین علی تصمیم حقیقی مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله دروازه سعدی، بازارچه فیل، کوچه لردها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه حبیب پیشه‌وری مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله لب آب، کوچه چاوشها، پلاک ۵ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه سید محمد راحمی مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محه گود عربان، جنب مسجد نصیر الملک، کوچه آثار عجم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
منزل توکلی مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله گود عربان، خیابان لطفعلی خان زند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه محمود دهقان مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله گود عربان، کوچه ۳۹ روبروی مسجد شیخ علیخان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
منزل شیرزاد بیات مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله گود عربان، خیابان لطفعلی خان زند، کوچه تریاکچی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه کمپانی مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله گو عربان، خیابان لطفعلی خان زند، پشت مدرسه خان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه اسدالله نعمتی مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، خیابان زند باریک، گذر سید ذوالفقار جنب حمام ایروانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه یوسف سامان پور مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله گود عربان، خیابان لطفعلی خان زند، کوچه تریاکچی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه بهادر غضنفری مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، محله سنگ سیاه، کوچه عظیم السلطنه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
سرای حاج علی‌محمد همدانی یا سرای همدانی‌ها مربوط به دوره قاجار است و در کرمانشاه، محله فیض‌آباد واقع شده‌است. این بنا در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۸۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
سرای حاج محمدعلی همدانی در محلۀ فیض‌آباد در نزدیکی تکیۀ بیگلربیگی و چند بنای قدیمی دیگر مانند خانه صارم‌الدوله، مسجد و حمام نظام و خانه حاج اکبرپور واقع شده‌است.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "سرای همدانی‌های کرمانشاه احیا می‌شود"، نوشته‌شده در ۲۹ دی ۱۴۰۱؛ بازدید در ۲۹ دی ۱۴۰۱.
در اواخر دی ۱۴۰۱ مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمانشاه از مرمت این بنا با هدف احیای آن برای فعالیت‌های تجاری خبر داد.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "سرای همدانی‌های کرمانشاه احیا می‌شود"، نوشته‌شده در ۲۹ دی ۱۴۰۱؛ بازدید در ۲۹ دی ۱۴۰۱.
منزل گوهری یا خانه شریعت مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان گناباد، خیابان شهید غفاری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
بنای مزبور با طرح و نقشه‌های چهارفصلی به حیاط مرکزی ارتباط پیدا می‌کند که فضاهای بنا شامل هشتی ورودی، حوضخانه، بادگیر و اتاق بادگیر، سقفهای بنا از نوع گنبدی از عناصر تزیینی است که فضاهای موجود در ضلع شمالی و غربی حیاط مرکزی قرار دارد.
از عناصر تزیینی بنا می‌توان به گچبری‌ها و مقرنس کاری در فضای حوضخانه اشاره کرد و این بنا با توجه به معماری خاص و قرار گرفتن در مرکز شهر مورد توجه علاقه‌مندان و گردشگران است.
خانه جعفریان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان گناباد، کوی شرقی، خیابان بهار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد خواجه (مسجد جامع قدیم) مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان گناباد، ابتدای خیابان سعدی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه جاوید مربوط به دوره قاجار است و در نی ریز، خیابان ابوذر، کوچه شهید جاوید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کلیسای ارامنه معموره مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بروجن، روستای معموره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گورستان ارامنه کنرک علیا مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بروجن، بخش گندمان، روستای کنرک علیا، جنب «مدرسه راهنمایی نور علم» واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این گورستان بدون هیچ حفاظتی تقریبا در معرض تخریب کامل است.
یخچال مهدی‌آباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان زرندیه، روستای خورشید آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گورستان ارامنه شمال قلعه ممکا مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان کیار، بخش مرکزی، روستای قلعه ممکا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گورستان ارامنه حاجی‌آباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان کیار، بخش مرکزی، روستای حاجی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گورستان سرتشنیز مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان کیار، بخش مرکزی، روستای سرتشنیز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گورستان ارامنه سیرک مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان شهرکرد، بخش مرکزی، شهر هفشجان و در شمال روستای سیرک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل خندق (نی ریز) مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان نی‌ریز، روستای چاه گورکی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرای شوریاب مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان نیشابور، بخش تخت جلگه، روستای شوریاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بردگوری تنگ شلیل مربوط به دوره هخامنشی -دوره سلوکیان است و در شهرستان اردل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بردگوری شلیل علیا ۲ مربوط به دوره هخامنشی -دوره سلوکیان است و در شهرستان اردل، بخش میانکوه، روستای شلیل علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بردگوری ده کهنه مربوط به دوره هخامنشی -دوره سلوکیان است و در شهرستان اردل، بخش میانکوه، روستای ده کهنه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بردگوری سرخون قیصری ۱ مربوط به دوره هخامنشی -دوره سلوکیان است و در شهرستان اردل، بخش میانکوه، روستای سرخون واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بردگوری دهنو مربوط به دوره هخامنشی -دوره سلوکیان است و در شهرستان اردل، بخش میانکوه، روستای دهنو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بردگوری شلیل سفلی مربوط به دوره هخامنشی -دوره سلوکیان است و در شهرستان اردل، بخش میانکوه، روستای شلیل سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بردگوری چری ۱ مربوط به دوره هخامنشی -دوره سلوکیان است و در شهرستان فارسان، بخش بازفت، روستای دوآب صمصامی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
غار کلر مربوط به احتمالاً دوره ایلخانی است و در شهرستان قوچان، روستای کلر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه قدیمی ادکان مربوط به اواخر دوره ایلخانی - دوره تیموریان است و در شهرستان اسفراین، روستای ادکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه نیشابوری مربوط به اواخر دوره پهلوی اول است و در تبریز، خیابان فردوسی، کوچه اردبیلی‌ها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
این بنا از دو طبقه تشکیل یافته‌است که حیاط آن در قسمت جنوبی واقع شده و یک حوض بیضی شکل نیز در وسط آن قرار گرفته‌است. جبهه جنوبی حیاط، طاق نماهای آجری و در جبهه شرقی ساختمان یک بنای دو طبقه وجود دارد که طبقه همکف آن دارای دو اتاق می‌باشد که از طریق راهروی میانی به آن دسترسی دارد.
ورودی به ساختمان از سمت جبهه شرقی، از طریق ک. چه مجاور است، که به واسطه یک دالان به حیاط منتهی می‌شود.
ورودی به زیرزمین بنای جبهه شرقی نیز از این دالان، با دو پله می‌باشد. ورودی دیگری نیز از ضلع جنوبی حیاط، بعدها ایجاد شده‌است.
طبقه همکف ساختمان اصلی شمالی، از طریق یک راه پله مرکزی
دو طرفه دسترسی دارد، که به واسطه یک راهرو به شش اتاق می‌رسد. طبقه زیرین این قسمت، دارای پوشش طاقی است و از چندین فضای تودرتوی سردابه مانند، تشکیل یافته‌است. در ضلع جنوبی زیرزمین، یک آب انبار و در قسمت شرقی آن، یک حوضخانه با پوشش طاقی و تزیینات آجری رنگارنگ قرار گرفته‌است. این ساختمان، دارای نما و تزیینات آجری است. این بنا، اکنون در حال مرمت است و از طبقه همکف آن به عنوان مهد قرآن استفاده می‌شود.خانه‌های قدیمی تبریز | دکتر محمد علی کی نژاد، رضا شیرازی
قلعه سده مربوط به اواخر دوره صفوی است و در سده، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه الداغی مربوط به اواخر دوره قاجار است و در سبزوار، خیابان اتابک جنوبی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این خانه در سال ۱۳۹۰ از ثبت آثار ملی درآمد. اما از پاییز ۱۳۹۵، با هزینه مالک و با نظارت دانشگاه سبزوار در حال مرمت است.
این خانه در دوره قاجار خارج از حصار و باروی شهر و در فاصلهٔ کمی از دروازهٔ غربی شهر به نام دروازه‌عراق ساخته شد و خیابان عطاملک فعلی دقیقاً بر روی خندق شهر احداث شده‌است.
فضاهای کلی خانه شامل سردر، راهرو ورودی، حیاط، عمارت غربی در دو طبقه است و خانه دارای عمارت شمالی و باربند نیز بوده که پس از تفکیک و تخریب، ساختمان‌های مسکونی و تجاری در آن ساخته شده‌است.
فضاهای طبقه همکف شامل مطبخ خانوادگی، زیرزمین شکم دریده (تالار تابستان نشین)، اتاق زیرزمینی، هشتی، هیزم‌خانه و ورودی از کوچهٔ جنوبی است.
فضاهای طبقه بالا شامل ایوان ستون‌دار و چندین اتاق تودرتو است.
در طرح احیاء، فضای هیزم‌خانه به سرویس بهداشتی و پستوی طبقهٔ بالا به آشپزخانه و پستوی طبقه زیرزمین به آبدارخانه تغییر کاربری داده شده‌است.
ورودی‌های خانه یکی از گوشهٔ شمال شرقی حیاط که مستقیماً از خیابان وارد راهرو و سپس وارد حیاط شده و دیگری از کوچه جنوبی است که اول وارد هشتی و سپس وارد حیاط می‌شود.
قبل از احداث خیابان عطاملک ورودی خانه از جنوب بوده و مراجعین پس از ورود به هشتی می‌توانسته‌اند به حیاط بیرونی یا زیر زمین ویا باربند وارد شوند ورودی شمال شرقی پس از احداث خیابان به وجود آمده و مغازه‌های فعلی ضلع شرقی بنا نیز قبلاً به داخل حیاط راه داشته و کاربری مطبخ، هیزم خانه، انبار و توالت داشته‌اند۰
تزیینات ساختمان شامل آجرکاری به روش‌های مختلف در جداره اصلی ساختمان، هشتی و راهرو ورودی است و همچنین گچبری در سرستون‌ها و پایه ستون‌های ایوان و رف اتاق‌ها است.
یکی از ویژگی‌های این خانه داشتن شبکه دفع فاضلاب سنتی است.
طبق طرح تفضیلی ویژهٔ کوی امیریه سبزوار، این بنا با کاربری فرهنگی، تاریخی حفظ شده و اطراف بنا آزادسازی و به عنوان مسیر پیاده در نظر گرفته شده‌است.
اتاق‌های انباری قسمت شرقی این خانه به مغازه تبدیل و اجاره داده شده است. شهرداری برای اجاره کردن این خانه و تبدیل طبقهٔ همکف به نمایشگاه و طبقهٔ اول به اداره با مالک خصوصی آن مذاکره کرده است.
حسینیه زرگرها مربوط به اواخر دوره قاجار است و در سبزوار، محله زرگرها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه نعمت الهی مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شیراز، خیابان لطفعلی خان زند، کوچه ۴۹، پلاک ۶ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آب‌انبار حسینیهٔ گناباد مربوط به اواخر دوره قاجار است و در گناباد، میدان امام خمینی، جنب حسینیهٔ گناباد واقع شده است.
این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه حاج مهدی سلطان مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان آمل، روستای پاشاکلا دشت‌سر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
حاج مهدی سلطان معاون نظامی امیر کلاو، تیول دار مناطق روستایی آمل در دوره خود بود. در زمان محمد علی شاه قاجار بزرگان برای برپایی مجلس به دو گروه «مشروطه خواه» و «مستبد» تقسیم می‌شدند. این فرد در آن زمان جزو مستبدین به حساب می‌آمد.
روزی رضاخان و حاج مهدی سلطان، هر دو، با گروهی از افراد خود از راه چلاو به کوه‌های علی‌آباد رفته بودند. وقتی رضاخان و افرادش پایین کوه چادر زدند، تیراندازی یاران حاج مهدی سلطان آن‌ها را فراری داد که این امر موجب کدورت میان این دو نفر شد. زمانی که رضاخان به مقام سپهبدی منتصب شد (در دوره احمدشاه) شخصاً به خانه حاج مهدی سلطان رفت و او را خلع سلاح کرد. حاج مهدی سلطان پس از این واقعه و همچنین با مرگ پسرش منزوی شد و چند ماه بعد فوت کرد.
تپه خوله کون مربوط به اواسط هزاره اول - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بیجار، بخش مرکزی، روستای پرگشاد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه شهید مرتضی مطهری مربوط به اوایل دوره پهلوی است و در فریمان، خیابان امام خمینی، خیابان شهید مطهری شرقی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
دبیرستان عمر خیّام با نام رسمی دبیرستان حکیم عمر خیّام نیشابوری، (ساختهٔ :۱۹۴۰م) کهن‌ترین دبیرستان و آموزشگاه نوین در نیشابور و استان خراسان است که درگاهش به روی میدان خیام است. این دبیرستان در تاریخ در آثار ملی ایران با شمارهٔ ۵۹۰۲ ثبت شد.
شعارش «توانا بود هر که دانا بود» و مساحتش حدود ۹۰۰۰ متر است. هر ساله هم‌زمان با روز ملی عمر خیام، زنگی به یادبود او در این مدرسه نواخته می‌شود و مراسمی نیز برپا می‌گردد.http://www.rovzane.com/blog/show/نواخته-شد-ن-زنگ-خیام-در-دبیرستان-ماندگار-خیام-نیشابور.html رئیس این دبیرستان در مراسمی در سال ۱۳۸۹، خبر از تخریب بخشی از این مدرسه از جمله کتابخانه، آزمایشگاه و بخشی دیگر را داد.
در ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۵، موزهٔ تاریخ آموزش نیشابور در این دبیرستان گشایش یافت.http://www.tasnimnews.com/fa/news/1395/02/10/1060500/موزه-اسناد-آموزش-و-پرورش-نیشابور-روز-ملی-خیام-افتتاح-می-شود
این بنا در جنوب میدان‌ خیام و در نزدیکی کاروانسرای‌ شاه‌ عباسی‌ نیشابور قرار دارد.
سردر ورودی دبیرستان عمر خیام نیشابوری از آثار محمدقاسم اخویان است.خبرگزاری دانشجویان ایران: "استاد آجرتراشی کشور، کنار پرویز مشکاتیان آرام گرفت"، نوشته‌شده در ۲۳ دی ۱۳۹۸؛ بازدید در ۱۴ فروردین ۱۳۹۹.
مجموعه پناهگاه وره زرد مربوط به اوایل دوره نوسنگی است و در شهرستان خرم‌آباد، پل دختر، روستای کمرزرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه امامزاده کبیر کوران مربوط به اوائل دوره صفوی است و در اسفراین، غرب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
منجاق تپه مربوط به سده ۳ تا ۱۰ ق است و در شهرستان قوچان، روستای ناوخ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه صلوات آباد مربوط به سدهٔ ۵ ه.ق است و در شهرستان بیجار، روستای صلوات آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه گبرحصار ایرج و فریمان مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اسفراین، روستای ایرج و فریمان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه حصار کهنه مربوط به هزاره اول - دوره سلجوقیان است و در شهرستان بیجار، بخش حومه، روستا حلوایی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تپه میر علی اوجاقی مربوط به هزاره اول - سدهٔ ۵ ه.ق است و در شهرستان بیجار، بخش حومه، روستای الوند قلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه و قبرستان قلاکن (قلعه کهنه) مربوط به هزاره اول - سدهٔ ۶ ه‍.ق است و در شهرستان بیجار، بخش حومه، روستای نعمت‌آباد سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه امامزاده خضر مربوط به هزاره اول - سدهٔ ۶ تا ۹ ه.ق است و در شهرستان بیجار، بخش حومه، روستای قاضی قوشچی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه درکین مربوط به هزاره اول -قرن ۵ و ۶ ه.ق است و در شهرستان بیجار، بخش مرکزی، روستای نو بهار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
برد گوری شلیل علیا ۱ مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان اردل، بخش میانکوه، روستای شلیل علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه کجو گممد مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان بیجار، بخش حومه، روستای کجو گممد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه قبا سرخ مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان بیجار، بخش حومه، روستای قبا سرخ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه باغ زعفرانی مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان کاشان، روستای سن سن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه حسین‌آباد زرده کمر مربوط به هزاره ۱و ۲ و سدهٔ ۶ ه.ق است و در شهرستان بیجار، روستای زرده کمر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سرایل مربوط به هزاره دوم -قرن ۵ ه.ق است و در شهرستان بیجار، روستای مخور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه دیه کن مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در شهرستان بیجار، روستای نو بهار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه داری خوری مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد است و در شهرستان بیجار، روستای گلستانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کهنه آبادی مربوط به هزاره دوم تا است و در شهرستان بیجار، بخش حومه، روستای نعمت‌آباد سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلعه حیدر بیگ مربوط به هزاره دوم و اول - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بیجار، روستای نجف آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه دیوار کهنه - دیوار کن مربوط به هزاره دوم و اول قم است و در شهرستان بیجار، روستای گلستانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کتیبه گر نوشته هفشجان مربوط به هزاره ۴ قبل از میلاد است و در هفشجان، کوه جهان بین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۵۹۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در کنار این کتیبه که بر دیوارهٔ صخره‌ای و صیقلی کوه جهان بین در حومه شهر هفشجان شهرکرد ایجاد شده است، بقایای راهی سنگ چین وجود دارد که به گفته کارشناسان، احتمالاً بقایای اولین مسیر ارتباطی برای انتقال فرهنگ و تمدن شوش و دشت خوزستان به محیط تمدن تابستانی اسکندری هفشجان در ۱۴ کیلومتری شهرکرد، بوده است. به عبارت دیگر در گذشته شاهراه خوزستان به اصفهان یا همان راه دسپارت (دزپارت) از هفشجان که مرکزیت مطلق منطقه بوده، عبور می‌کرده است. کتیبه گر نوشته در ۱ مردادماه ۱۳۸۱ خورشیدی به شمارهٔ ۵۹۹۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. اما متأسفانه امروزه هنوز حریم حفاظتی کتیبه گر نوشته و حداقل ایجاد سقف بروی آن برای جلوگیری از فرسایش تدریجی توسط برف و باران توسط هیچ‌یک از سازمان‌های استان انجام نپذیرفته است و این اثر ۶۰۰۰ ساله را که قدیمی‌ترین کتیبه استان است را در معرض نابودی تدریجی قرار داده‌اند.
مجموعه کهنه ارگ در شهرستان بروجن، بخش گندمان، روستای کنرک علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه محمد مراد در شهرستان بروجن، بخش گندمان، روستای بیژگرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه محمدی در شهرستان بروجن، بخش گندمان، روستای کنرک علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل دشقاب در شهرستان فیروزآباد، بخش کوار، روستای مظفری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل شهید در شهرستان قیروکارزین، کیلومتر ۵ جاده قیر به هنگام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گورستان امامزاده مربوط به پیش از اسلام است و در بوشهر، جنوب شرقی بقعه عبدالمهیمن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سرتختی سنگ سیاه کوچ مربوط به پیش از اسلام است و در شهرستان بیرجند، بخش مرکزی، روستای کوچ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه جوار مسجد کبود مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در تبریز، خیابانهای امام خمینی، شهید بهشتی و خاقانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه تنکان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در سراوان، شرق شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه سنگی یا احمدآباد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در سراوان، شرق شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه قلعه جوق مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان اورمیه، روستای گلمانخانه، دهکده چی چست واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
پناهگاه سر در مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان بیرجند، بخش مرکزی، روستای سریجان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تپه کولیج مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان پیرانشهر، بخش لاجان، روستای کولیج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه گرد بن مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان پیرانشهر، بخش لاجان، روستای گردبن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه دوه گوز مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان خوی، بخش قره سو، روستای دیزج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه مود مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان درمیان، روستای مود واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه‌های کله منار ۱ و ۲ مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان هیرمند در روستای کرکویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه ککی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان سراوان، دهستان دزک، روستای تنکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه ایلخانی آباد ۲ مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان صحنه، روستای ایلخانی آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه باقرآباد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان صحنه، روستای باقرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قیسوند ۲ مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، روستای قیسوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.