moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
در سال ۷۲۶ قمری به مکه رفت و فریضه حج را ادا کرد. سپس از حجاز به عراق رفته و از شهرهای آن مانند: کوفه، بصره، بغداد، تکریت، موصل، دیدن کرده، دوباره به حجاز برگشته و به مکه رفته سال ۷۲۷ و برای بار دوم فریضه حج را ادا کرد. دوباره از شهرهای عربستان دیدن کرده و در سال ۷۲۸ برای بار سوم به مکه رفته و فریضه حج را ادا کرده، و از آنجا از راه ایران به شام رفته ولیکن دوباره به مکه برگشته و برای بار چهارم فریضه حج را ادا کرده، بعداً از مکه به یمن رفته، از یمن به جده برگشته و از آنجا از راه دریای سرخ به کناره سودان و شرق آفریقا، سومالی، کنیا، تانزانیا، سپس دوباره برگشت به جزیره عرب و سپس به یمن جنوبی و ظفار و از آنجا از راه خلیج فارس که آن را بحر فارس نامیده‌است به ایران رفت و در آغاز راه به مینا ب و رودان و روستاهای کوچک رفت و بعد به بندر جرون و از راه کهورستان، کوخرد به لار رفت و از لار به خنج که در آن زمان (خنج بال) می‌نامیدند، و سپس از روستای کوهیج که از مراکز دانش و دانش شرعی در آن دوران بود دیدن کرد و از آنجا از راه خلیج فارس راهی بحرین شد، و از قطیف، و احسا، و یمامه در کشور عربستان سعودی دیدن کرد، و سپس برای بار پنجم در سال ۷۳۲ قمری به مکه رفت و فریضه حج را ادا کرد، از مکه به جده رفت از آنجا دوباره آهنگ یمن را کرد، ولی موفق نشد، از جده به عیذاب رفت و از آنجا دوباره به قاهره و از آنجا رهسپار سرزمین شام شد و از غزه و شهرهای الخلیل، بیت‌المقدس، رمله، عکا، نابلس، و جبله ولاذقیه دیدن کرد، و از آنجا به ترکیه رفت، و پس ترکیه به منطقهٔ کریمه (در جنوب روسیه) و سپس از شهر سرای پایتخت ملک السلطان محمد اوزبک که در کنار رود ولگا واقع بود دیدن کرد؛ و بعد به شهر بلغار رفت. پس از بلغار آهنگ داشت که به سرزمین تاریک یعنی مناطق شمال قاره آسیا یعنی سیبری و اطراف آن برود ولیکن موفق نشد، دوباره به بلغار برگشت؛ و از آنجا به شهر حاجی‌ترخان یعنی (آستراخان) رفتند، سپس به قسطنطینیه و جبال قفقاز و به آسیای میانه رفت و از شهرهای اسلامی این منطقه مانند: خوارزم، بخارا، سمرقند، نسف، ترمذ، و از شهر ترمذ به خراسان رفت و از شهرهای بلخ، هرات، تربت جام، توس، سرخس، نیشابور، و بسطام دیدن کرد، سپس به کابل و غزنه و سپس وارد هند شد.
در هند ۹ سال نزد پادشاه هند که محمد شاه نام داشت، ماند و مورد عنایت او قرار گرفت و به دستور پادشاه هند به سمت قاضی القضات برگزیده شد.
پس از زمانی برای رساندن پیغام پادشاه هند به پادشاه چین به دستور پادشاه هند رهسپار چین شد، و در راه سفرش به چین از شهرهای هند مانند: دهلی، کالیور، دولت‌آباد، و در کناره الملیبار از شهرهای هنور، انو سرور، فاکنور، منجرور، هلی، جوزفتن، ده فتن، بدفتن و قالقوط (بندر کلکته) دیدن کردند، و از قالقوط سوار دریا شده و به جزیره ذیبه المهل یعنی (مالدیو) رفت و در آنجا ازدواج کرد، و از سوی حاکم مالدیو به سمت قاضی شهر گماشته شد و یک سال و نیم در آنجا ماند، پس از مالدیو به جزیره سرندیب (سیلان) یا (سریلانکا) رفت، دوباره از آنجا به سواحل ملیبار و هند برگشت، و سپس برای بار دوم به جزیره ذیبه المهل برگشت و از آنجا به بنگال (بنگلادش) و کوهستان‌های کامرو (آسام) رفتند، سپس به سرزمین برهنکار (برمه) و از آنجا به جاوه (اندونزی) رفت؛ و از آنجا به مل جاوه (شبه جزیره ملایو) و سپس به چین رسید و از شهرهای جنوب چین مانند: الزیتون (شوان شوفو) و چین کلان، و قنجنفو، والخنسا (هانگ شو) رفت و از آنجا به ختن (شمال چین) رفت و سپس به سانشیق خان بالق (یعنی پکن)رسید.
پس از اینکه به پکن رسید نتوانست پیغام پادشاه هند را به پادشاه چین برسانند چونکه پادشاه چین برای سرکوبی و جنگ با پسر عمویش که علیه او شورش کرده بود از پایتخت بیرون شده بود، در این جنگ پادشاه چین کشته می‌شود و پسر عمویش به جای او پادشاه جدید گزینش می‌شود، بنابراین ابن بطوطه از چین بیرون می‌شود بدون آنکه پیغام شاه هند بیشتر برساند، وبنا به نصیحت برخی از دوستانش که شاید پادشاه هند بر ایشان خشمگین شود به سوماترا می‌رود، و از آنجا دوباره به کناره میل بار وقالقوط می‌رود، در آنجا آگاهی می‌یابد که پادشاه هند اطلاع حاصل کرده که ایشان نتوانست پیغامش را به پادشاه چین برساند، از ترس غضب پادشاه از هند بر دریا سوار شده و آهنگ سرزمین‌های غربی می‌کند، از قالقوط با کشتی از اقیانوس هند راهی ظفار می‌شود، و در روز دوشنبه از ماه اردیبهشت سال ۷۲۶ خورشیدی وارد ظفار می‌گردد. از ظفار به مسقط، القریات در عمان می‌رسد، از آنجا به جزیره هرمز و سواحل کنداب پارس می‌رود و سپس برای بار دوم وارد بصره و بعداً هم کوفه، الحله، بغداد، و از بغداد به انبار و سپس آهنگ سرزمین شام را می‌کند؛ و در راه خود از شهرهای حدیثه، عانه، الرحبه، والسخنه و تدمر، و بعد از ۲۲ سال دوری از دمشق دوباره وارد دمشق می‌شود.
از دمشق به حمص، حماه، حلب، سپس عجلون (اردن) بیت‌المقدس، الخلیل، و از غزه از راه خشکی به دمیاط در مصر، سپس فرسکو، سنمود، ابی صیر، المحله الکبری، آبیار، دمنهور، تا اینکه برای بار دوم به شهر اسکندریه رسید و از آنجا دوباره به قاهره برگشتند و از شهرهای صعید مصر می‌گذرد تا اینکه به عیذاب می‌رسد و از دریای سرخ برای بار سوم وارد جده می‌شود، و از آنجا به مکه می‌رود و برای بار ششم وآخرین بار فریضه حج را ادا می‌کند در سال ۷۴۹ هجری قمری، سپس از مکه به مدینه می‌رود، و بعد از زیارت به تبوک می‌رود و از آنجا برای سومین بار به بیت‌المقدس می‌رود، و از آنجا به الخلیل، غزه، و از غزه از راه سینا و صحرای مصر به قاهره بر می‌گردد، در قاهره خبر برتخت نشستن ابی عنان فارس السلطنه در دولت المرینیه به گوشش رسید و آنجا عزم ملاقات ایشان را نمود، و از قاهره به اسکندریه و با کشتی در سال ۷۵۰ آهنگ مراکش را نمود و در راه خود از: شهرهای جربه، قابس، صفاقص، بلیانه، و از آنجا از راه خشکی به تونس می‌رسد، و از تونس بر کشتی‌سوار می‌شود و به جزیره سردینیه می‌رود، و از آنجا به تنس، مازونه، مستغانم، تلمسان، نازی، و در پایان شعبان سال ۷۵۰ به شهر فاس رسید.
پس از اینکه به فاس می‌رسد به ملاقات السلطان سلطان ابی عنان المرینی می‌رود، و بعد از حمد والثنا از سرزمین مراکش و آبادانی و عمران آن دیار و مدح السلطان، پادشاه ابی عنان المرینی، از فاس به شهر طنجه زادگاه خود می‌رود؛ و بعد از زمانی از آنجا به شهر سبته می‌رود و از آنجا بر کشتی‌سوار شده و به
و دوباره از اندلس به مراکش بر می‌گردد.
پس از ورود به شهر سویته سبته راهی: سلا، مراکش، فاس، و از آنجا به سرزمین السودان می‌رود (در اینجا منظور از سرزمین السودان، جمهوری سودان کنونی نیست، بلکه سرزمینی که
ساکنین آن سیاه پوستانند، یعنی آفریقا) پس از اینکه به آفریقا می‌رسد از: سجلماسه، تغازی (جمهوری مالی) سپس ایوالاتنی (جمهوری موریتانیا)، میمه، تنبکتو، کولو، تکدا (جمهوری نیجر) و از آنجا به سرزمین قبیله بردامه بربری می‌رود، و سپس به سرزمین الهکار که نیز از قبیله بربر هستند، و از آنجا دوباره به سجلماسه و سپس به شهر فاس برمی‌گردد.
در پایان ماه ذی حجه سال ۷۵۴ هجری قمری به فرمان ابی عنان المرینی، وی به این سفر پایان داد و به شهر فاس برگشت.
ابن بطوطه پس از بازگشت به شهر فاس به دستور سلطان المرینی دارالقضا بر دوش گرفتند و تا پایان زندگانیش در این سمت ماند. داستان است که وی فردی بخشنده، نیکوکار و مهمان‌دار بود، وی در سال ۷۷۹ هجری قمری این دار زودگذر را بدرود گفتند.
در این سفر پرماجرا و طولانی ابن بطوطه تنها به دو زبان عربی و پارسی دشواری ارتباطی خود را برطرف می‌کرد او به جز پارسی و عربی و زبان بربر یا آمازیغ هیچ زبان دیگری را چیره نبود ولی از کشورهای گوناگونی دیدن کرد، و از ملل‌های گوناگونی سخن می‌گوید، همچنین از مواقع این کشورها، و مسافات میان آنها، واتفاق تاریخی که در این کشورها افتاده بوده سخن می‌گوید، همچنین از آداب و رسوم اقوام و ملل گوناگون، و آبادانی و عمران این دیارها، و آثار باستانی موجود در آن دیارهای گوناگون سخن گفته‌است. او در چین و شرق آفریقا نیز فارس زبانانی را ملاقات نموده‌است.
گفتنی است که عبدالهادی التازی که شرح و نقشه نغزی از راه گیتی نوردی او نوشته‌است در مقاله‌ای با نام «بلاد فارس بین الیوم و امس» اثبات نموده‌است که ابن بطوطه تنها ۴ بار به ایران و حجاز سفر کرده و نه ۶ بار. به هر روی ابن بطوطه همانند ابن خلدون از فرهنگ و شهری‌گری سرزمین فارس یا ایران با عظمت یاد کرده و حتی در تبریز و شوشتر (تستر) دانشمندانی را ملاقات نموده که بر تمام دانش‌ها چیره بوده‌اند او همچنین اشاره می‌کند که در شیراز زنان اجتماعات داشتند و در امور اجتماع همکاری داشتند. ابن بطوطه همچنین همسری ایرانی داشته‌است.
ابن‌بطوطه در خلال سفر طولانی خود، چهار بار به ایران یا به قول خودش «فارس» یا «بلاد عجم» وارد شده‌است، هر بار از یک ناحیه از ایران، ولی او هیچ‌گاه سراسر ایران را در یک نوبت سیر نکرده‌است، و اینک توضیح:
وی پس از این که بار اول از راه شام حج گزارد، از راه صحرا روانه عراق شد. ابتدا وارد نجف گردیده آن را توصیف نموده، قبر امام علی را زیارت می‌کند. سپس راهی شهر واسط شده و آنگاه به ترتیب از بصره دیدن می‌کند. وی مردم بصره را بخشی عرب و بخشی عجم معرفی می‌کند. او پس از بصره از أُبِلَّه (آپلوگوس) جایی نزدیک فاو) دیدن نموده، آنگاه از راه دریای فارس (ـ بحر فارس ـ به تعبیر وی) به عبّادان (آبادان) رسیده‌است، و از آنجا سوار کشتی شده تا به شهر ماجول (ماچول یا بندر ماهشهر امروز) رسیده و به ساحل آمده از راه زمین و از «رامُز» (رامهرمز) عبور کرده به شهر «تُستر» (شوشتر) رسیده و می‌گوید این شهر، آخر دشت و اول جبال است (در قدیم آن منطقه تا برسید به منطقه ری (جبال) نامیده می‌شد). وی در مدرسه امام شوشتری اقامت می‌کند و می‌گوید هرگز نظم و ترتیب و غذاهای لذیذ آنرا جایی ندیده است. او می‌گوید در نمازجمعه مردم سوالات خود را بر کاغذ مینوشتند و واعظ یکی یکی میخواند و پاسخ می‌داد. از شوشتر به سوی ایذج (ایذه) و سپس اشترکان (واقع در نزدیکی اصفهان) سپس به «فیروزان» (شهر فیروزان که اکنون با نام سهروفیروزان شناخته می‌شود) در هفت فرسنگی اصفهان؛ و بعداً به «فیلان» (اکنون فیلورجان نامیده می‌شود) رفته، و به سیر خود ادامه داده تا به (اصفهان) یا «أصبهان» که به گفته او از عراق عجم) است رسیده، و راجع به اصفهان می‌گوید از شهرهای بزرگ و خوب است، جز این که بخش عمده آن به سبب آشوبی که میان اهل سنت و شیعه، و به تعبیر او (روافض) واقع شده خراب گردیده و هنوز هم جنگ بین آن‌ها ادامه دارد. گویا در این‌جا ابن‌بطوطه فراموش کرده که اصفهان در قرن هفتم یعنی تقریباً هفتادسال پیش از ابن‌بطوطه به دست مهاجمان مغول ویران شده‌است و آن را به حساب جنگ شیعه و سنی می‌گذارد. ابن‌بطوطه از اصفهان جهت زیارت شیخ مجدالدین شیرازی، یکی از اقطاب بزرگ تصوّف که او را بسیار می‌ستاید راهی شیراز شده، در خط سیر خود از شهرک «کلیل» سپس قریه «صَوما» سپس (یزدخاص) سپس بیابان (دشت الروم) سپس (مابین) عبور نموده و به شیراز وارد شده‌است. او می‌گوید: در آنجا هیچ همی و قصدی نداشتم مگر دیدار قاضی امام، قطب اولیاء، فرید دهر، صاحب کرامات ظاهره، مجدالدین، اسماعیل بن محمدبن خداداد. می‌گوید بار دوم هم، هنگام رفتن به سوی هند به دیدار این شیخ بزرگوار نایل گردیده‌است.
ابن‌بطوطه در این‌جا از سلطان محمد خدابنده و به تعبیر او سلطان عراق و از گرایش او به مذهب (روافض) که به گفته او این گرایش به وسیله مردی از روافض بوده یاد می‌کند. مراد وی از این مرد همانا علامه حلّی صاحب کتاب‌های در زمینه کلام، فلسفه، اصول، رجال و فقه است؛ و علامه سال ۷۲۸ ه‍.ق از دنیا رفته بود. در اینجا فرماندار شیراز، ابواسحاق را نام می‌برد و می‌گوید: وی قصد داشت ایوانی مانند ایوان کسری بنا کند و کار را هم شروع کرد، ولی به اکمال آن موفق نگردید.
ابن‌بطوطه در این سفر، از شیراز راهی بغداد می‌گردد و در راه خود از شهر کازرون سپس شهر (زَیدین) می‌گذرد که به گفته او به این نام نامیده شده زیرا قبور «زیدبن ثابت و زین بن ارقم» انصارییین، صاحبی رسول‌اللّه در آنجا است. از آنجا به (حُویزا) (هویزه) می‌رسد.
وی راجع به (هویزه) می‌گوید: شهر کوچکی است که ساکنان آن عجم‌اند و مسافت میان آن و بصره، چهار روز و بین بصره و کوفه پنج‌روز است. از آنجا به بصره رفته و از بصره از راه بیابانی که جز یک جا آبی در آن نبوده به کوفه رفته، و سپس به (حله) سپس به (کربلا) رفته‌است. دربارهٔ کربلا می‌گوید: شهر کوچکی است و اهالی آن دو طایفه‌اند که دائماً میان آنهاجنگ دایر است، با این که هر دوی آنان (امامی) اند و به یک پدر می‌رسند، و به همین سبب، شهر خراب شده‌است.
از (کربلا) راهی (بغداد) شده به‌طور بسیار جالب آن را توصیف می‌کند، سپس از بغداد راهی (تبریز) شده که پایتخت سلطان خدابنده بوده‌است؛ و شهرهای آن ناحیه را یکی پس از دیگری توصیف نموده، و دوباره به بغداد برمی‌گردد و از آنجا به دیاربکر رفته و بار سوم به بغداد برگشته و از آنجا برای دومین بار عازم حج شده‌است.
پس این بارِ دومی بود که ابن‌بطوطه (ابن بتوته) وارد ایران شده ولی، از سمت شمال غربی از بغداد به تبریز آمده و برگشته است در حالی که در نوبت اول، از ناحیه جنوب غربی (آبادان) داخل ایران شد، و از اصفهان و شیراز تجاوز نکرد و به سوی عراق برگشت.
ابن‌بطوطه بار سوم، از ناحیه جنوب (هرمز) و بار چهارم از ناحیه شرق از راه آسیای وسطی به گونه‌ای که خواهیم گفت وارد ایران گردیده‌است.
او پس از ادای مناسک حج نوبت دوم، از راه دریا و بحراحمربه سودان رفته، سپس از راه دریا به بلاد یمن آمده آنگاه باز هم از راه دریا به بلاد (بربر) مقیدیشو مگادیشو در سومال امروز) رفته از آنجا به (ظفار) منتهی‌الیه بلادیمن در ساحل دریای هند منظور(دریای عرب)امروزی است رفته و از آن‌جا در حالی که از چند جزیره گذشته به شهر (عُمان) وارد شده، و از آنجا به ناحیه (هرمز) در ساحل خلیج فارس رسیده، می‌گوید: آنجا بندر هند و سند است و از این بندر متاع و مال‌التجاره به هند و عراقین (عراق عجم اراک - عراق عرب) و فارس و خراسان حمل می‌گردد.
آنگاه راهی جزیره (جرون) گردیده از مسیر فارس به مرودشت، دقیقاً مسیر راه قدیمی که پییتر دلاوالا (گردشگر ایتالیایی۱۶۲۱میلادی) عبور کرده‌اند - ده خیری، (بیابانک) نیریز و شمال داراب رستاق فورگ گنج وتارم منطقه فارغانات (میمند) احمدی طیفکان ومغستان درنهایت جرون از آنجا به بلاد ترکمان و شهر (خنج‌بال) و شهر (قیس) یعنی (کیش) و (سیراف) رفته راجع به آن می‌گوید: این شهر در ساحل واقع شده و از بخش‌های فارس به‌شمار می‌رود.
این نوبت سوم بود که ابن‌بطوطه از سواحل جنوبی وارد ایران گردیده به سیراف می‌رسد. آن‌گاه از سیراف از راه خلیج فارس به (بحرین) و از آنجا به جده رفته برای سومین بار حج به جای آورده‌است و آنگاه بلاد مصر و شام را سیر کرده به بندر لاذقیه رسیده و از آنجا سوار کشتی شده به سوی بلاد روم شتافته (ترکیه) آن بلاد را به بهترین وصف توصیف نموده می‌گوید: همه مردم این بلاد بر مذهب امام ابوحنیفه و بر طریقه سنت‌اند، هیچ قَدَری (منکران قدر الهی در خلق اَفعال عباد)، و رافضی (یعنی شیعه)، و معتزلی، و خارجی و مبتدعی در بین آن‌ها وجود ندارد، و این فضیلتی است که خداوند آن مردم را بدان اختصاص داده‌است، جز این که حشیش می‌خورند؟ و آن را عیب نمی‌دانند.
ابن‌بطوطه بر شهر (الکلایة) عبور کرده می‌گوید: این شهر اول بلاد روم است و از آنجا به (انطالیه) (انطاکیه است) و از آنجا شهر به شهر سیر کرده تا به (قونیه) رسیده و از قونیه بر چند شهر مرور کرده تا به (ارزروم) رسیده، شهرهای دیگری را از آسیای وسطی، و ازبک و ترک که نام می‌برد عبور می‌کند تا این که وارد (قسطنطنیه) می‌گردد. پس آن را نیکو وصف کرده، همچنین کلیسای (ایاصوفیه) را و از آنجا به سوی خوارزم، سپس (سمرقند) و از آنجا به هرات که در آن هنگام از بلاد عجم بوده‌اند رفته‌است. این نوبت چهارم است که ابن‌بطوطه وارد ایران می‌شود، اما این بار از سمت شرق وارد ایران شده شهر (هرات) را بسیار خوب ستوده، از آنجا به (تربت جام) و (طوس) و سپس به (سرخس) سپس به (نیشابور) و بسطام، که همه از شهرهای خراسان است رفته همه را وصف نموده تا این که از این ناحیه به افغانستان امروز رفته تا به کابل رسیده و از آنجا راهی بلاد (هندوچین) گردید، و در پایان، از راه دریا به مغرب برگشته است.
از جام به شهر طوس حرکت کردیم و آن بزرگ‌ترین شهرهای خراسان و اعظم آن‌ها است شهر مشهور به امام ابی‌حامد غزالی و قبر وی در آنجا است؛ و از طوس به شهر مشهدالرضا رفتیم و آن شهری بزرگ و با ابهّت، کثیرة الفواکه (با میوه‌های فراوان) و آب روان و دارای آسیاها است. در
آنجا طاهر محمدشاه است و طاهر نزد آنان به معنی (نقیب) است نزد اهل مصر و شام و عراق و اهالی هند و سند و ترکستان به آن (سید أجلّ) می‌گویند.
در این شهر (مشهد) قاضی شریف جلال‌الدین… است.
ـ تا این که می‌گوید ـ: مشهد مکرّم بر روی آن گنبد بزرگی است و قبر در درون زاویه (بارگاه) است، و مردم آن را حالا حرم شریف می‌نامند ـ و نیز آستانه مقدسه ـ در جوار حرم مدرسه و مسجد قرار دارد که همه زیبا ساخته شده و دیوارهای آن‌ها با کاشی مزیّن گردیده‌است.
در روی قبر، صندوق چوبی است که با صفحات نقره پوشیده شده و قندیل‌های نقره بر آن آویزان است. عتبه در حرم نیز نقره است و بر آن پرده‌ای از حریر مذهّب آویخته‌است. حرم به انواع فرش‌ها مفروش است. در برابر این قبر، قبر هارون‌الرشید امیرالمؤمنین قرار دارد که بر آن نیز سکّویی است و روی آن شمعدان‌ها را که اهل مغرب به آن‌ها (الحَسَک) و (المنائر) می‌گویند نهاده‌اند.
هنگامی که یک رافضی (شیعه) برای زیارت وارد می‌شود با پای خود به قبر هارون الرشید خلیفه عباسی لگد می‌زند و بر علی‌ابن موسی الرضا سلام می‌دهد.
ابن بطوطه سفر خود را در روز دوم ماه رجب سال ۷۲۵ هجری قمری و به قصد حج و زیارت و پیغمبر از طنجه آغاز کرد او ابتدا از شهرهای تلمسان و ملیانه گذر کرد و به سمت تونس حرکت کرد بعد از برگزاری مراسم عید فطر به همراه افرادی دیگر عازم سفر حج شدند مسیر حج در آن زمان از امنیت کمی برخوردار بود به همین دلیل برای اینکه از دستبرد قبایل بدوی در امان باشند چندین تیرانداز را با خود همراه کرده بودند تا سکه‌ها و توشه‌های خود را از دستبرد حفظ کنند.
پس به طرف اسکندریه حرکت کردند در اسکندریه مسلمانان و بازرگانان مسیحی به تجارت می‌پرداختند یکی از بازرگانان اسلحه خانه ای داشت که در مواقع نیاز و در صورت وقوع جنگ می‌توانست ۱۰۰ تا ۲۰۰ مرد را مسلح کند البته که در آن زمان از این مراکز در اسکندریه به وفور یافت می‌شد.
در ادامه ابن بطوطه به روستای تزوجه سفر می‌کند که فرایند دریافت مالیات در این روستا به صورت دقیق انجام می‌گرفته‌است و علیرغم وسعت کم و ناشناخته بودن این روستا میزان مالیات آن معادل ۷۲ هزار دینار طلا بوده‌است در صورتی که در همان سالها مالیات در زادگاه ابن بطوطه مبلغ ۱۲ هزار دینار بوده‌است.
سپس به شهرهای فوا و نحراریه سفر کرد نحراریه را شهری وسیع و تازه ساز با بازارهای خوش‌نما توصیف کرده‌اند در نحراریه پارچه تولید می‌کردند اما کیفیت پارچه‌ها آن قدر ضعیف بود که حتی اهالی خود آن شهر هم از آنها استفاده نمی‌کردند در عوض آنها از پارچه‌هایی که از آبیار وارد این شهر می‌شد استقبال می‌کردند.
آبیار شهری قدیمی در نزدیکی نحراریه و نیل بود که در آن پارچه‌های مرغوبی تولید می‌کردند و آن پارچه‌ها را به مصر و عراق و سایر نواحی با قیمت‌های مناسب صادر می‌کردند.
در ادامه او به محلة الکبیرة سفر کرد که در آنجا نخل‌ها و میوه‌ها و پرندگان دریایی و ماهی معروف به بوری فراوان بود.
آنگاه از طریق جاده شنزاری به سمت دمیاط حرکت کرد دمیاط به دلیل نزدیکی به رود نیل و شرایط جغرافیایی میوه‌های فراوانی داشت و از انواع میوه‌ها در آن منطقه یافت می‌شد موز این شهر را به وسیله کشتی به قاهره در مصر صادر می‌کردند گوشت چرب پرندگان دریایی این منطقه هم منحصر به فرد بوده‌است علاوه بر این‌ها شیر گاومیش‌های دمیاط هم در گوارایی بی نظیر بودند و ماهی بوری هم از این شهر به شام و روم و مصر صادر می‌شد.
ابن بطوطه از آنجا به فارسی کور و شهر اشمون الرمان سفر کرد وجه تسمیه این شهر انارهای بسیار و بی نظیر آن است که به قاهره هم صادر می‌شدند اشمون شهری بزرگ و قدیمی بود و در کنار رشته‌ای از رود نیل واقع شده بود که پلی چوبین داشت کشتی‌ها در کنار هم در آنجا لنگر می‌انداختند و وقت عصر پل‌ها را برمی‌داشتند و کشتی‌ها و نقاط مختلفی می‌رفتند در اصل چیزی شبیه بندرگاه در آنجا وجود داشته و می‌توان گفت شهر بندری بوده‌است.
مقصد بعدی ابن بطوطه قاهره در مصر بود امتیاز اصلی این شهر به دلیل رودخانه نیل بود که هم آب مورد نیاز ساکنان و کشاورزی را تأمین می‌کرد و مردم را از آب باران بی‌نیاز می‌کرد و هم اینکه به گفته ابن بطوطه ۳۶ هزار وسیله نقلیه در آن مشغول به کار بودند تعداد بیمارستانها نیز در مصر بسیار بوده‌است بیمارستان‌های آن منطقه از نظر دارو و امکانات پیشرفته و بی‌نیاز از دارو و تجهیزات بودند البته درآمد خوبی هم داشتند که درآمد یکی از آنها روزانه ۱۰۰۰ دینار بوده‌است در مصر ساختن خانقاه هم رواج داشته‌است و عده‌ای از دراویش در آن محل جمع می‌شدند شیخ خانقاه وظیفه فراهم کردن لباس و غذا برای آنها را داشت و در آنجا ماهیانه ۲۰ الی درهم هم به عنوان درآمد ثابت به آنها پرداخت می‌شد تمام هزینه‌های دیگر دراویش هم به عهده شیخ خانقاه بود.
در ادامه به یکی از روایات جالب دربارهٔ اهرام مصر خواهیم پرداخت نویسنده در این کتاب بیان کرده‌است پادشاهان زمان مصر از بیم خوابی که دیده بود تصمیم به بنای این اهرام در جهت غربی نیل گرفت تا همه چیز در آنجا مصون بماند حتی از منجمان خواست بگویند آیا جایی از این بنا را ویران خواهند کرد آنها گفتند بله هست دستور داد هزینه شکافتن و ویران کردن تا آن نقطه را هم محاسبه کنند و به همان مقدار پول و سکه در آن قسمت قرار دهند چندین سال بعد مأمون تصمیم به ویران کردن این اهرام گرفت درد درست از همان قسمت که منجمین گفته بودند شروع به از بین بردن کرد اما به گنجی رسیدند که درست مطابق مبلغی بود که تا آن قسمت برای تخریب اهرام هزینه کرده بودند به همین دلیل از این عمل منصرف شد.
پس از مدتی اقامت در مصر به سمت حجاز حرکت کرد اول را در دیر الطین گذراند در آنجا فردی به نام تاج الدین اشیای گرانبهایی را در ساختمانی که خود بنا کرده بود نگه داری می‌کرد آن اشیا عبارت بودند از تکه ای از کاسه چوبی پیغمبر و میله ای که پیغمبر با آن سرمه می‌کشیدند و درفشی که کفش خود را به وسیله آن وسیله می‌زدند و مصحف امیرالمؤمنین (ع) که به خط خود آن حضرت است ۱۰۰ هزار درهم خریداری کرده بود.
ابن بطوطه سپس به طرف شهر منیة القائد و بوش حرکت کرد شهر بوش پارچه‌کتان فوق‌العاده‌ای داشت که جنس آن بر همه پارچه‌های آن منطقه برتری داشت و آن را به مصر و آفریقا صادر می‌کردند.
ز آن به شهر به نسا رفت که در آنجا پارچه‌های پشمی خوبی بافته می‌شد ابن بطوطه در ادامه به شهر منلوی رسید این شهر وسعت کمی داشت و با نیل هم فاصلهٔ کمی داشت اما در آن ۱۱ کارخانه شکرریزی وجود داشت.
شهر دیگری که ابن بطوطه در آن اقامت داشت منفلوط است در این شهر گندم را فرآوری کرده و از آن چیزی شبیه به عسل می‌ساختند که به آن نیدا می‌گفتند و آن را در بازارهای مصر می‌فروختند قصد بعدی ابن‌بطوطه شهر عیذاب در این شهر محصول غلات و خرما را از مصر علیا وارد می‌کردند و ماهی و شیر فراوان هم از محصولات این شهر است.
در این نقطه مأموران از بازرگانان عوارض گمرکی می‌گرفتند و کالاها را به سختی بازرسی می‌کردند درآمد این محل روزانه هزار دینار طلا بود و هیچ‌کسی بدون اجازه حکومت مصر حق عبور از این منطقه را نداشت.
شهر دیگری که از نظر اقتصادی حائز اهمیت است نابلس نام دارد شهری که بیشترین محصول زیتون را دارا بوده‌است و روغن زیتون را به مصر و دمشق صادر می‌کرده‌است در این منطقه محصولی به نام خروب وجود داشته‌است که آن را می‌پختند و شیره اش را می‌گرفتند زمانی که قوام پیدا می‌کرد آن را تبدیل به حلوا می‌کردند و آن را هم صادر می‌کردند.
در ادامه از شهرهای عطا و صور کم که دارای بندر گاه بودن عبور کرد و به شهر صیدا رسید که کالاهایی مثل انجیر و کشمش و روغن زیتون را به مصر صادر می‌کرد.
سپس به شهر بیروت رسید که شهری کوچک بود اما بازارهای فراوانی داشت و در آن جا میوه‌ها و آهن آلات را به مصر صادر می‌کردند.
در مسیر حلب از شهر حماه که محصول زردآلوی آن زبانزد بود نیز گذر کرد سپس به شهر معره رسید که انجیر و پسته باکیفیتی داشت و آنها را به مصر و شام صادر می‌کرد.
شهر بعدی سرمین بود که از مصنوعات آن می‌توان صابون آجری را نام برد که به شام و مصر صادر می‌کردند و نیز در تولید صابون دستشویی هم تبحر داشتند آن را در رنگهای مختلف قرمز و زرد تولید می‌کردند علاوه بر این محصولات یک نوع پارچه پنبه‌ای هم تولید می‌کردند که به دلیل این که در آن منطقه تولید می‌شود نام آن را سرمین گذاشته بودند.
ابن بطوطه از انطاکیه به سمت دژ بغراس حرکت کرد که در آن منطقه ارمنی‌ها که کارگران الملک ناصر بودند به او مالیات پرداخت می‌کردند سکه‌های آنها نیز از نقره خالص بود که به آنها بغلی می‌گفتند.
مقصد بعدی او شهر صهیون بود که فداییان در آنجا حضور داشتند آنها سربازان ضد شورش الملک ناصر بودند که حقوق ثابت ماهیانه دریافت می‌کردند در صورتی هم که می‌خواستند به جنگ بروند الملک ناصر حق و حقوقشان رابه خانواده آنها پرداخت می‌کرد.
در ادامه مسیر خود به لاذقیه رسید آورده‌است آنجا یکی از بهترین شام بوده‌است در راه لبنان هم به دمشق و بعلبک رسید که یکی از بهترین شهرهای شام بوده‌است از نظر محصولات فراوان و باغ‌های زیاد هم مانند دمشق بوده‌است. محصول گیلاس این شهر نظیر نداشته‌است در این شهر انگور را فرآوری می‌کردند و از آن شیره انگور درست می‌کردند و خاک مخصوصی در آن می‌ریختند و آن را قالب می‌زدند در نهایت به آن پسته و بادام نیز اضافه می‌کردند که به آن حلوا ملبن یا جلد الفرس (پوست اسب) همه می‌گویند از بعلبک لبنیات را هم بدمشق صادر می‌کردند صنعت پارچه بافی در رواج داشت و در آنجا لباس احرام بر بکی می‌دوختند در آنجا صنایع و لوازم چوبی هم می‌ساختند که از جمله آنها بشقاب و قاشق‌های چوبی بوده‌است.
دوربین عکاسی ابزاری برای ثبت تصویر است. دوربین‌های قدیمی به صورت آنالوگ تصاویر را بر روی فیلم ثبت میکردند. دوربین‌های امروزی تصاویر را بر روی کارت حافظه ذخیره می‌کنند. همچنین برخی دوربین‌ها دارای حافظه داخلی بوده که شما را از اسفاده کارت حافظه جداگانه بی‌نیاز می‌کنند.
در قرن‌های ۱۱ تا ۱۶ بشر از یک اتاقک تاریک (دوربین اولیه) به‌عنوان چیزی شبیه به دوربین استفاده می‌کرد. برای این منظور اتاق مکعب مستطیل کوچکی را که هرگز نوری به درون آن راه نمی‌یافت، آماده می‌کردند، در وجه جلوی آن سوراخی به قطر تقریبی یک میلی‌متر ایجاد می‌کردند، بدین ترتیب تصویر مناظر روبروی وجه دارای سوراخ روی دیوار یا پرده در وجه مقابل سوراخ در داخل اتاق منعکس می‌نمودند. این تصویر به صورت معکوس و بسته به قطر سوراخ وضوح بیشتر یا کمتری داشت به صورتی‌که هرچه قطر سوراخ کمتر بود، وضوح بیشتر یا به عکس با افزایش قطر سوراخ تصویر روشن‌تر با وضوح کمتری حاصل می‌گشت. البته این دستگاه بیشتر برای نمایش و نقاشی به کار می‌رفت و نقاشان اروپایی با نشاندن سوژه در جلوی سوراخ یا قرار دادن اتاقک در روبروی سن معروف می‌باشد. نخستین دوربین بنابر عقیده اروپاییان به دست نیوتن ابداع شد که به رابرت ون لی ون هوک نیز نسبت داده می‌شود. البته گفتنی است عدسی یا همان لنز را ابن هیثم بسیار پیش از ایشان می‌ساخته و از فروش آن کسب و کار داشته‌است. و بنابر شواهد تاریخی ابن هیثم اولین عکاس جهان می‌باشد.
در سال ۱۵۶۸ دانیلو باربارو این اتاقک تاریک را با یک عدسی و یک دریچه قابل تغییر مجهز نمود. بدین وسیله می‌توانست تصاویر را واضحتر به درون اتاق منعکس کند. در سال ۱۸۰۰ توماس وج وود و همچنین همفری دیوی با استفاده از کاغذ مخصوص تصاویر غیرثابتی بدست آوردند. این کاغذ آغشته به محلولی بود که هرگاه در برابر نور آفتاب قرار می‌گرفت، رنگ اصلی خود را از دست می‌داد و به کلی سیاه می‌شد. آنگاه چون بر روی این کاغذ تصویر یا جسمی را قرار می‌دادند، قسمت‌هایی که از تابش نور مصون مانده بود، به رنگ خود باقی می‌ماند و اما سایر قسمت‌های کاغذ سیاه می‌شد. بدینگونه شبح نوری از اجسام بر روی آن کاغذ عکاسی می‌شد. با این روش تصویری بدست می‌آمد که آن نیز به مجرد نور دیدن، رنگ خود را از دست می‌داد و کاغذ یکپارچه سیاه می‌شد.
در سال ۱۸۲۷ جوزف نیسفور نیپس با یک جعبه جواهرات یک دوربین بسیار ابتدایی ساخت و آن را با ذره بین، میکروسکوپ نوری مجهز نمود. با این دستگاه او می‌توانست فقط عکس‌های نگاتیو بردارد. سرانجام ویلیام تالبوت نخستین کسی بود که توانست عکسهای پوزیتیو هم بردارد، عکس‌هایی که ثابت و دائمی هم باقی می‌ماندند. این رویداد در سال ۱۸۳۵ رخ داد. در سال‌های بعد دوربین‌های پیشرفته‌ای به بازار عرضه شده و می‌شود.
دوربین عکاسی از یک اتاقک تاریک تشکیل شده که بر جدارهای آن یک عدسی محدب با فاصله کانونی ثابت قرار دارد. در جدار مقابل این عدسی فیلم و بین فیلم و عدسی دیافراگم وجود دارد. علاوه بر این دوربین به دستگاه تنظیم فاصله (مسافت‌یاب نوری)، شاتر یا بندان، نورسنج (طیف‌سنج نوری)، منظره‌یاب و صفحه نمایش مجهز است.
طرز کار هر دوربین عکاسی متفاوت است و معمولاً در برگهٔ راهنمای هر دوربین طرز کار با آن گذاشته شده‌است.
دوربینی است که می‌تواند لحظات را ثبت کند و بوسیلهٔ دست یا دستگاه‌های مکانیکی خودش تنظیم می‌شود و دارای فیلم است. قابل ذکر است که این دوربین‌ها کیفیت بهتری نسبت به دوربین‌های دیجیتال دارند. «با پیشرفت تکنولوژی ساخت فیلم؛ گستره دینامیکی تصاویری که توسط فیلم ثبت می‌شود از دوربین‌های گران‌قیمت دیجیتال هم بالاتر رفته‌است».
دوربینی است که اطلاعات تصویر را به صورت ارقام عددی در نوعی از حافظه کامپیوتری ذخیره می‌نماید.Farlex Inc: definition of digital camera at the Free Dictionary; retrieved 7 September 2013
نحوهٔ کار دوربین‌های عکاسی دیجیتال بسیار مشابه کار دوربین‌های فیلمیِ قدیمی است. نور پس از عبور از لنز بر روی صفحهٔ حساس به نور می‌تابد. در دوربین‌های دیجیتال این صفحهٔ حساس یک «سنسور» الکتریکی است که همانند صفحه مانیتور (اما در جهت عکس) میزان فوتون‌های تابیده شده را به صورت یک جریان الکتریکی کالیبره شده به یک دستگاه مبدل می‌فرستد. مبدلِ آنالوگ به دیجیتال هم به نوبهٔ خود این اطلاعات را برای هر پیکسل به صورت عددی ما بین ۰–۲۲۵ (میزان روشنایی هر پیکسل) به کارت ذخیره‌سازی ارسال می‌کند. اطلاعات مربوط به تمام پیکسل‌های یک سنسور که حتی به ۱۶ میلیون هم در برخی دوربین‌های تخصصی‌تر می‌رسد، در کنار هم کلیت تصویر ضبط شده را می‌سازند.
تاریخچه ساخت دوربین عکاسی
انتقال جِرم مبحثی در مهندسی شیمی و یکی از شاخه‌های پدیده‌های انتقال است که به بررسی انتقال ماده در اثر اختلاف پتانسیل شیمیایی می‌پردازد.
در بسیاری از فرایندهای صنعتی مهندسی شیمی تغییر غلظت ماده‌های درگیر در یک واکنش و ساخت فراورده‌ای دیگر مورد نیاز است. در برخی از این جداسازی‌ها دگرگونی (تغییر) شیمیایی نداریم در برخی هم واکنش شیمیایی رخ می‌دهد. زمانی که دگرگونی تنها فیزیکی بوده و به عبارت دیگر جداسازی انجام می‌دهیم. برای این جداسازی روش‌های گوناگونی است.
برای نمونه، برای محلول‌ها گاهی از روش تقطیر بهره می‌گیرند.
هر گونه حرکت ذرات مواد انتقال جرم نامیده نمی‌شود مانند بوییدن گل یا انتقال نفت از راه خط لوله ولی حل شدن قند در آب یا عصاره‌کشی با استفاده از حلالleaching انتقال جرم است.
به‌طور کلی هدف بسیاری از عملیات در مهندسی شیمی، جداسازی اجزای یک محلول یا مخلوط از یکدیگر یا دست‌یابی به یک ماده خاص از ترکیب یا مخلوط دو جزء یا چند جزء می‌باشد. آنچه که به عنوان عملیات جداسازی مورد نظر است، می‌تواند شامل جدا کردن اجزای یک مخلوط با استفاده از یک سری عملیات مکانیکی از قبیل فیلتر کردن، غربال کردن و… یا جدا کردن اجزاء یک محلول (یا مخلوط همگن) به مواد خاص تشکیل دهنده آن باشد. عملیات جداسازی اجزاء یک محلول می‌تواند به همراه یا بدون انجام واکنش شیمیایی صورت کیرد؛ بنابراین: بخش عمده‌ای از درس عملیات انتقال جرم عملیات جداسازی یک محلول بدون شیمیایی می‌باشد این عملیات جایگاه ویژه‌ای نسبت به بقیه عملیات دارند؛ از جمله می‌توان تقطیر، جذب، متبلورسازی و.. را نام برد. البته سایر موارد و واحدهای عملیاتی نیز به نوبه خود پراهمیت هستند.دکتر حسین بهمنیار، انتقال جرم، تهران انتشارات جهاد دانشگاهی واحد تهران، شابک ۹۷۸-۹۶۴-۹۴۳۸۷-۹-۵
به‌طور کلی عملیات انتقال جرم را با توجه به نحوه تماس و قابلیت امتزاج‌پذیری دو فاز می‌توان به صورت زیر تقسیم‌بندی نمود.
تماس دو فاز غیرقابل امتزاج مهمترین و عمده‌ترین بخش از سه مجموعه تقسیم‌بندی فوق را شامل می‌شود هر یک از فازهای در حال تماس با یکدیگر می‌تواند شامل یک یا چند جزء باشد.
پس از انجام انتقال جرم و رسیدن به تعادل، اجزاء تشکیل دهنده فازها دارای غلظتهای متفاوتی در دو فاز خواهد بود. مثلاً تماس دو فاز آب و تولوئن را در نظر بگیرید. در نقطه تعادلی (که انتقال جرمی صورت نمی‌گیرد) غلظت تولوئن در دو فاز یکی نیست. کلیه سیستم‌های دو فازی در مقوله انتقال جرم قرار نمی‌گیرند. به عنوان مثال محلول نمکی را در نظر بگیرید که در حال تعادل با بخار آب می‌باشد؛ این بخارات حاوی نمک نیست و به هر حال با آنکه یک فاز خالص است اما انتقال جرم از فازی که حاوی نمک است به فاز دیکر (گاز) صورت نمی‌گیرد.
ویلز () یک سیستم عامل برای کامپیوتر کمودور ۶۴ است که تا حدی مبنی بر سیستم عامل گرافیکی قدیمی GEOS است.
این سیستم‌عامل توانایی‌های جدیدی به این کامپیوتر اعطا می‌کند: توانایی برای پخش فیلم و موزیک (mp3) و محیط جستجوی اینترنتی گرافیکی (و توانایی‌های محدود سرویس‌دهی) و چند وظیفه‌ای است.
لازم است ذکر شود این سیستم عامل دیگر توسعه نمیابد.
یک شتاب دهنده قوی (پردازنده ۶۵۸۱۶ به جای پردازنده استاندارد ۶۵۰۲) و حد اقل یک ۱۲۸ کیلوبایت حافظه. همچنین این سیستم‌عامل از سخت‌افزار استاندارد GEOS,C64os استاندارد که نمی‌توان جا به جا کرد و شامل دیسک سخت (تا ۴ گیگا بایت) و فلاپی دیسک با چگالی بالا (تا ۱٫۶ مگا بایت) و آدرس دهی حافظه دست یابی مستقیم الصاقی است، پشتیبانی می‌کند.
اوپن سورس بودن ویلز قطعی نیست و به اینکه چه استفاده کننده‌ای سورس این سیستم‌عامل را درخواست کند بستگی دارد. اگر چه که منبع آن برای دید عموم بدون نیاز به پذیرش یک اجازه‌نامه در دسترس است، خود نرم‌افزار انحصاری و تجاری است و بیننده‌هایی که خود نرم‌افزار را ندارند انتظار کامپایل کردن کد را ندارند.
سیستم‌عامل پالم یا سیستم‌عامل گارنت یک سیستم‌عامل است که در سال ١٩٩٦ به وسیله شرکت پالم برای دستیار دیجیتال شخصی پالم توسعه داده شد. این سیستم عامل با هدف آسان نمود ن ارتباط کاربر از طریق نمایشگر لمسی با رابط گرافیگی طراحی گردید. این سیستم‌عامل، برنامه‌های شخصی ابتدایی و مدیریتی را فراهم می‌نمود. نسخه‌های بعدی این سیستم‌عامل بر روی گوشی‌های هوشمند توسعه داده شدند.
نسخه ۱.۰ سیستم‌عامل پالم، توسط jeff Howkins برای استفاده در pdaها به وسیلهٔ US Robotics تهیه شد. برای pilot اصلی ۱۰۰۰٬۵۰۰۰ ونسخه ۲. ۰ برای palm pilot شخصی و پیشرفته.
با وارد شدن palm III نسخه ۳. ۰ از سیستم‌عامل با بالا بردن با اومردن درجه و با رهاکردن نسخه‌های ۳. ۱و۳. ۳و۳. ۵و اضافه کردن پشتیبانی برای رنگ و چندین پورت افزایشی و پردازشگرهای جدید و قابلیتهای زیاد دیگر.
برنامه‌های روی سیستم‌عامل palm به صورت آیکن نمایش داده می‌شوند، برنامه‌های داخل سیستم‌عامل palm به صورت لیست نیز می‌توانند به نمایش دربیایند.
نسخه چهار با سری ام ۵۰۰ به جریان افتاد و بعد در دسترس قرارداده شد و با بهینه کردن برای سختافزار قدیمی.
و اضافه کرد یک ارتباط استاندارد برای دسترسی خارجی FS (شبیه کارت SD) و بهبود دادن دفترچه راهنما ی تلفن، امنیت و بهبودپذیر بودن UI
نسخه ۵ تولید شده با tungsten T اولین نسخه‌ای بوی که از ابزار arm حمایت می‌کرد
کاربردهای palm در یک محیط رقابتی به نام محیط سازگاری palm اجرا شده اند(pace) اجازه داد که با برنامه‌های دیمی سازگار شود حتی با افزایش بالای pace کاربردهای palm معمولاً در قطعات arm نسبت به سخت‌افزاری که قبلاً تو لید شده بود سریعتر کار می‌کرد.
نرم‌افزارهای جدید می‌توانستند که از پردازشگرهای arm سود ببرند با pnd native) pace) و بخش کوچکی از arm.
آن همچنین در آن زمان وقتی palm شروع به مجزا کردن سخت‌افزار و نرم‌افزارش کرد و تلاش سیستم‌عامل، عاقبت به دو کمپانی تبدیل شد: (سیستم‌عامل) PalmSource,Ine و(سخت‌افزار) palmOne,Ine.
PalmSource,Ine: سیستم‌عامل Palm Cobalt(همچنین با نام دیگر palm 6) در سال ۲۰۰۳، اجازهٔ بهبود بخشیدن پشتیبانی‌های چند رسانه‌ای در امتداد کار بردهای اصلی ARM.
PalmSource,Ine: در سپتامبر ۲۰۰۴ سیستم‌عامل Palm Cobalt 6. ۱، به روز شده را ارائه کرد.
چهرهٔ جدید سیستم‌عامل پشتیبانی‌های خود را برای یک نوع از کیفیت تصویر Panelهای LCD و طراحی مجدد ترکیب‌کننده تلفنی هدایت شونده با یک دست، و استفاده وسیع از تمامی کاربردهای فونت‌های بالا رفتنی.
بطوریکه در فوریهٔ ۲۰۰۵ محصولات سخت‌افزاری سیستم‌عامل Palm Cobalt را اجرا نمی‌کردند.
نسخه‌های بعدی از سیستم‌عامل Palm از اجرای بالای هسته لینوکس پشتیبانی خواهد کرد (و این با اضافه کردن هسته عرف و جاریس محقق خواهد شد).
با توجه به Palm Source China Mobile Soft.
برنامه‌های کاربردی ساخته شده برای سیستم‌عامل Palm :
سیستم‌عامل Palm این اجازه را می‌دهد که معین شود کدام یک از کاربردها شامل ابزارهای سیستم‌عامل palm شان هستند. طبق این مجوز همچنین می‌توان کاربردها را انتخاب کرد.
سیمبیان یک سیستم عامل تلفن همراه (OS) متوقف شده و پلت فرم محاسباتی است که برای گوشی‌های هوشمند طراحی شده است. سیمبیان در ابتدا به عنوان یک نرم‌افزار اختصاصی برای رایانه‌های شخصی در سال ۱۹۹۸ میلادی توسط کنسرسیوم توسعه یافت. سیستم عامل سیمبیان از نسل EPOC Psion است و به طور انحصاری بر روی پردازنده‌های ARM منتشر شد، اگرچه یک پورت ایکس ۸۶ ( x86) منتشر نشده وجود داشت. سیمبیان توسط بسیاری از برندهای بزرگ تلفن همراه مانند سامسونگ، موتورولا، سونی اریکسون و بالاتر از همه توسط نوکیا استفاده شد. همچنین در ژاپن توسط برندهایی مانند فوجیتسو، شارپ و میتسوبیشی رایج بود. به‌عنوان پیشگامی که صنعت گوشی‌های هوشمند را پایه‌گذاری کرد، تا پایان سال ۲۰۱۰، در زمانی که گوشی‌های هوشمند استفاده محدودی داشتند، محبوب‌ترین سیستم‌عامل گوشی‌های هوشمند به‌طور متوسط ​​در سراسر جهان بود، زمانی که آی او اس (iOS) و اندروید (Android) از آن پیشی گرفتند. به ویژه در آمریکای شمالی محبوبیت کمتری را داشت.
امکانات اضافه شده در نسخه آنا: کیبورد کوئرتی در حالت portrait، طراحی آیکون‌های جدید، یک مرورگر وب جدید، نرم‌افزار نقشه جدید (با قابلیت ذخیره نقشهٔ یک کشور بر روی حافظه گوشی از طریق اتصال به WIFI) و پشتیبانی از java Runtime 2.2 به سیستم عامل سیمبیان نسخه ۹٫۵ اضافه شد. گوشی‌های نوکیا ۵۰۰ و X7 و E6 و 702T از نسخه anna استفاده می‌کنند
امکانات اضافه شده در نسخه belle: ویجت‌های قابل تغییر سایز، استاتوس بار بهینه شده در بالای صفحه، NFC داخلی، و بهینه‌سازی حالت قفل صفحه نمایش. گوشی‌هایی که از سیستم عامل Anna استفاده می‌کنند می‌توانند گوشی خود را به نسخهٔ Belle ارتقا دهند. هم‌اکنون گوشی‌های Nokia 600 , 603 , 700 , 701 از نسخه belle استفاده می‌کنند.
نوکیا در اوایل سال 2013 اعلام کرد که میخواهد دو نسخه ی جدید از این سیستم عامل به نام های carla و doona منتشر کند که بنا به دلایلی این پروژه به دلیل همکاری نوکیا با مایکروسافت کنار گذاشته شد و برخی از ویژگی ها در نظر گرفته شده برای این دو سیستم عامل در دو پکیج به نام Symbian Belle Feature Pack 1 & 2 برای گوشی های نوکیا 700 و نوکیا 701 و نوکیا 603 و نوکیا 808 عرضه شد.http://en.wikipedia.org/wiki/History_of_Symbian ویکی‌پدیای انگلیسی
شهرستان رزن یکی از شهرستان‌های استان همدان ایران است. مرکز این شهرستان، شهر رزن است.
این شهرستان در تاریخ ۱۹ آبان ۱۳۷۲ از شهرستان همدان جدا شد و مستقل گردید.
شهرستان رزن از شمال شرقی با شهرستان آوج استان قزوین، از شمال غربی با شهرستان خدابنده استان زنجان، از غرب تا جنوب غربی با شهرستان کبودرآهنگ، از جنوب شرقی با شهرستان فامنین و از شرق با شهرستان درگزین همسایه است.
شهرستان رزن دارای ۳ بخش، ۶ دهستان و ۲ شهر به شرح زیر است:
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان رزن برابر با ۷۰٬۵۸۸ نفر بوده‌است.
جان وایلدر توکی (به انگلیسی: John Wilder Tukey) (زاده ۱۶ ژوئن ۱۹۱۵ – درگذشته ۲۶ ژوئیه ۲۰۰۰) یک ریاضی‌دان و آماردان آمریکایی بود که بیشتر به خاطر توسعه الگوریتم تبدیل فوریه سریع (FFT) و نمودار جعبه‌ای شناخته می‌شود.
تست محدوده توکی، توزیع لامبدا توکی، تست افزایشی توکی، و Teichmüller-Tukey، همگی به نام او نامگذاری شده‌اند. او همچنین به عنوان پدیدآور واژه "بیت" و نخستین کسی که از واژه "نرم‌افزار" استفاده کرده، شناخته می‌شود.
توکی در سال ۱۹۱۵ در نیوبدفورد، ماساچوست، به دنیا آمد. پدرش معلم زبان لاتین و مادرش معلم خصوصی بود. او در اغلب موارد توسط مادرش تحصیل کرده بود و فقط برای برخی موضوعات مانند زبان فرانسه به کلاس‌های عادی مراجعه می‌کرد. توکی در سال ۱۹۳۶ مدرک لیسانس و در سال ۱۹۳۷ مدرک کارشناسی ارشد در رشته شیمی را از دانشگاه براون دریافت کرد و سپس به دانشگاه پرینستون رفت. در سال ۱۹۳۹ پس از انجام پایان‌ نامه دکتری به نام "در مورد شمارش‌پذیری در توپولوژی"، مدرک دکترای خود را در ریاضیات از دانشگاه پرینستون دریافت کرد
در طول جنگ جهانی دوم، توکی در دفتر تحقیقات کنترل آتش کار می‌کرد و با ساموئل ویلکس و ویلیام کوکران همکاری می‌کرد. او به عنوان کسی که در طراحی هواپیمای جاسوسی U-2 کمک کرده است شناخته می‌شود. پس از جنگ، او به پرینستون بازگشت و وقت خود را بین دانشگاه و آزمایشگاه بل لابراتوری‌های AT&T تقسیم کرد. در سال ۱۹۶۲، توکی به جامعه فلسفی آمریکا منتخب شد.
او در سن ۳۵ سالگی استاد تمام شد و در سال ۱۹۶۵ به عنوان یکی از بنیانگذاران دانشکده آمار پرینستون منصوب شد.
توکی در بین مشارکت‌های فراوان خود در جامعه مدنی، عضو یک کمیته در انجمن آماری آمریکا بود که یک گزارش تهیه کرد که در نقد روش‌شناسی آماری گزارش کینزی، یعنی "مشکلات آماری در گزارش کینزی درباره رفتار جنسی انسان مذکر (مرد)" پرداخت و خلاصه آن بیان شد: "انتخاب تصادفی سه نفر بهتر از گروهی از 300 نفر بود که آقای کینزی انتخاب کرده بود".
از سال ۱۹۶۰ تا ۱۹۸۰، توکی به طراحی نظرسنجی‌های شبکه تلویزیونی ان‌بی‌سی برای پیش‌بینی و تحلیل انتخابات کمک کرد. همچنین او به عنوان مشاور به شرکت Educational Testing Service، شرکت Xerox و شرکت Merck & Company کمک کرد.
او در سال ۱۹۷۳ توسط رییس جمهور نیکسون مدال ملی علوم را دریافت کرد. وی در سال ۱۹۸۲ مدال افتخار IEEE را به خاطر "مشارکت‌هایش در تجزیه و تحلیل طیفی فرایندهای تصادفی و الگوریتم تبدیل فوریه سریع (FFT)" دریافت کرد.
توکی در سال ۱۹۸۵ بازنشسته شد و در تاریخ ۲۶ جولای ۲۰۰۰ در نیو برانزویک، نیوجرسی درگذشت.
در اوایل دوره حرفه‌ای خود، توکی در شرکت بل لبز بر روی توسعه روش‌های آماری برای کامپیوترها کار می‌کرد، جایی که در سال ۱۹۴۷ واژه "بیت" را ابداع کرد.
توکی علاقه‌ مندی‌ های آماری بسیاری داشت که شامل حوزه‌های گوناگونی از جمله توسعه الگوریتم FFT کولی-توکی با جیمز کولی بود. در سال 1970، او کمک قابل توجهی به چیزی کرد که امروزه به عنوان jackknife شناخته می شود - همچنین به نام Quenouille-Tukey jackknife نامیده می شود - کمک کرد. وی نمودار جعبه‌ای را در کتاب "تحلیل داده‌های اکتشافی" خود در سال ۱۹۷۷ معرفی کرد.
تست محدوده توکی، توزیع لامبدا توکی، آزمون افزایشی توکی، Tukey's lemma و Tukey window همگی به نام او نامگذاری شده‌اند. او نیز خالق چندین روش کم‌شناخته دیگری مانند trimean و median-median line است که جایگزین آسان‌تری برای رگرسیون خطی محسوب می‌شود.
در سال ۱۹۷۴، او با Jerome H. Friedman، مفهوم projection pursuit را توسعه داد.
او همچنین به تمرین آماری کمک کرد و تفاوت مهم بین تحلیل داده اکتشافی و تحلیل داده تاییدی را بیان کرد و باور داشت که بسیاری از روش‌های آماری بیش از حد بر تحلیل داده تاییدی تمرکز دارند.
او اعتقاد داشت که تفکیک دو نوع تحلیل می‌تواند مفید باشد، اما به این نکته هم اشاره کرد که در برخی موارد، به ویژه در علوم طبیعی، این امر مشکل است و این شرایط را به عنوان علم ناخوشایند نامید.
آقای A. D. Gordon خلاصه‌ای از اصول توکی برای تمرین آماری به شرح زیر ارائه کرده است:
سخنرانی‌های توکی به طرز عجیبی شناخته می‌شدند. ماکولاگ درباره سخنرانی او در لندن در سال ۱۹۷۷ به شرح زیر اشاره کرد:
P McCullagh, John Wilder Tukey, "Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society" 49 (2003), 538-559.
در حین همکاری با جان فون نویمان در طراحی اولیه کامپیوترها، توکی کلمه "بیت" را به عنوان ترکیبی از "دیجیتال دودویی" (binary digit) معرفی کرد.
این اصطلاح برای اولین بار در مقاله ای از کلود شانون در سال ۱۹۴۸ استفاده شد.
دوغ یک نوشیدنی لبنی خنک و ملس است که معمولاً از ماست، آب و مواد تازه مانند سبزیجات، نعناع و سبزیجات دیگر تهیه می‌شود. دوغ خواصی از قبیل تقویت سیستم ایمنی بدن، آرامش بخشی به معده و جلوگیری از اسهال دارد. مصرف دوغ در فصل‌های گرم توصیه می‌شود و معمولاً به عنوان نوشیدنی خنک‌کننده و ترش کننده در برخی کشورها مصرف می‌شود.
دوغ منبعی از مواد معدنی از جمله کلسیم، منیزیم، آب، پتاسیم هست.
دیگر فواید آن باعث کاهش اضطراب و خفگی بدن می‌شود و برای افراد کم خواب هم توصیه می‌گردد.
دوغ از ماست، یخ و آب تشکیل شده‌است که در مشک یا به صورت صنعتی در دستگاه سانتریفوژ هم زده می‌شود تا درنهایت با ظاهر شدن کره به‌صورت شناور در بالا محلول آب، ماست و یخ کره جدا کرده و مابقی که دوغ هست بعد گذاشتن در محیط آزاد بعد از چند روز تبدیل به دوغ با گاز طبیعی می‌شود. در به‌دست آوردن ماست‌های محلی از تجهیزات کمی استفاده می‌شود اما در صنعتی با مواد شیمیایی زیادی برخورد می‌کند.
دوغ را محلی‌ها عمدتاً با نعنا و پونه استفاده می‌کنند.
دوغ در گذشته یکی از فراورده‌های جانبی کره محسوب می‌شد. برای تهیهٔ آن، ابتدا ماست پرچرب را با آب رقیق می‌کردند، سپس با استفاده از مشک، چربی آن جدا شده و باقی‌مانده به‌عنوان دوغ مصرف می‌شد.
امروزه با تغییر در روند تولید کره به لحاظ تکنولوژی، روش تولید دوغ نیز به‌عنوان نوشیدنی تخمیری شیری تغییر یافته‌است. تولید صنعتی دوغ بدون گاز و دوغ گازدار در ایران سابقه‌ای بیش از چهل سال دارد و با توجه به نحوه تولید این فراورده، می‌توان آن را به انواع زیر تقسیم کرد: دوغ، دوغ گازدار، دوغ حرارت دیده بدون گاز، دوغ حرارت دیده گازدار و دوغ کفیر.
دوغ و ماست گلپایگان از معروفترین است.
در حال حاضر، استاندارد بین‌المللی این نوشیدنی به نام ایران ثبت شده و به‌عنوان میراث فرهنگی غذا شناخته می‌شود.
دوغ به صورتی که در بازار موجود است مشابه دوغ اصل است و فقط از نظر ظاهری به دوغ شباهت دارد. دوغ‌های موجود در بازار به روش زیر تهیه می‌شوند:
دوغ، نوعی نوشیدنی است که از تهیه می‌شود. دوغ شور را با ادویه‌جات از جمله فلفل مخلوط می‌کردند. برای تهیه نوع شیرین، گلاب، انبه یا لیمو را با دوغ مخلوط می‌کردند. در ایران و ترکیه از این نوشیدنی استفاده می‌شود. هندی‌ها نیز دوغی ویژه خود به نام لاسی تهیه کردند که دو طعم مختلف داشت: شور و شیرین.
دوغ را از مخلوط کردن ماست با آب و نمک و دیگر مواد افزودنی از جمله اسانس نعنا و پونه تهیه می‌کنند. استفاده از دوغ‌های شیرین که به لاسی شیرین شباهت داشت در ایالات متحده آمریکا مرسوم شده‌است. مردم آمریکا به این فراورده لبنی، «نوشیدنی ماست» نیز می‌گویند.
در دامداری‌های سنتی در مناطقی از شمال، غرب و عشایر دیگر مناطق پس از تهیه ماست به مقدار زیاد از آن‌جا که نگهداری و حمل ماست بسیار مشکل است، هر چند روز یک بار ماست‌ها را داخل ظرف بزرگی که در مناطق مختلف فرق می‌کند می‌ریزند و با تکان‌های شدید و اضافه کردن آب نیم گرم چربی ماست که همان کره حیوانی اصل می‌باشد جدا شده و روی مایع به صورت معلق جمع می‌شود و در نهایت چربی را جمع‌آوری می‌کنند. مایع باقی‌مانده همان دوغ است که مزه ترش و نیز ماست باعث خوشمزه بودنش می‌شود. برای حمل راحت دوغ این مایع را داخل کیسه‌های بزرگ ۸۰ لیتری می‌ریزند و آب آن را می‌کشند و ماده جامد باقی‌مانده که همانند ماست چکیده‌است دوغ می‌باشد که عرضه آن بسیار راحت است و در مناطق شمالی مخصوصاً غرب مازندران بسیار پرطرفدار است. از خشک کردن دوغ آبگیری شده در آفتاب کشک به دست می‌آید و از آب که از کیسه به‌درمی‌رود نیز سرج می‌گیرند.
این محصول در شمال ایران معمولاً در کوزه‌های بزرگ (دوشان) یا تنه درخت که داخل آن را خالی می‌کنند (تلم، دارکلا)، و در مناطق دیگر در پوست بز (مَشک) تولید می‌شود. البته اخیراً از وسیله برقی شبیه ماشین لباس‌شویی سطلی هم استفاده می‌شود.
از جوشاندن کره به دست آمده و سرد کردن مجدد آن روغن حیوانی به دست می‌آید که در آذربایجان به ساری یاغ (روغن زرد) معروف و بسیار پرخاصیت است.
روش‌های زیر مخلوط ماست و آب است که به غلط دوغ نامیده شد:
یخچال و در مکانی به دور از تابش مستقیم آفتاب نگهداری شود هر چند نگهداری آن در مکانی با دمای معمولی مشکلی ایجاد نمی‌کند.
دوغ تأمین‌کننده یک چهارم نیاز روزانهٔ بدن به کلسیم و حاوی ویتامین‌های ب۲ و ب۶ و ب۱۲ است و از این رو قوی‌کننده استخوانها می‌باشد.
وجود باکتری‌های مفیدی چون استرپتوکوکوس، ترموفیلوس و لاکتوباسیلوس بولگارس در دوغ اثرات بسیار مفیدی بر سلامت دستگاه گوارش دارد و مانع رشد ارگانیسمهای مضر می‌شوند.
مصدر دوشیدن از ریشه دوش و آن خود از دوغ به معنی دوشیدن شیر است. دوغ خود نیز به معنی شیر است.
در برخی گویش‌های ایرانی واژه «دو» نیز به جای دوغ به کار رفته‌است.
آبیاری فرایند رساندن مقادیر کنترل شده آب به گیاهان و درختان در فواصل زمانی مورد نیاز است. آبیاری به رشد محصولات کشاورزی، حفظ مناظر و احیای پوشش گیاهی در مناطق خشک و در دوره‌هایی با بارندگی کمتر از میزان متوسط سالیانه کمک می‌کند. آبیاری همچنین در تولید محصولات زراعی کاربردهای دیگری نیز دارد از جمله: محافظت از یخبندان، سرکوب رشد علف‌های هرز در مزارع غلات و جلوگیری از تحکیم خاک. در مقابل، نوعی از کشاورزی که فقط به بارندگی مستقیم متکی است به عنوان کشاورزی دیم شناخته می‌شود.
از سیستم‌های آبیاری همچنین برای خنک سازی دام‌ها، مهار گرد و غبار، دفع فاضلاب و استخراج معادن نیز استفاده می‌شود. آبیاری اغلب همراه با زهکشی، یعنی حذف آب‌های سطحی و زیر سطحی از یک منطقه مشخص، مورد مطالعه قرار می‌گیرد.
انواع آبیاری از جمله آبیاری سطحی و آبیاری زیر سطحی یکی از ویژگی‌های اصلی کشاورزی برای بیش از ۵۰۰۰ سال بوده‌است و محصول بسیاری از فرهنگ‌ها است. از گذشته، آبیاری پایه و اساس اقتصاد و جوامع در سراسر جهان، از آسیا تا جنوب غربی ایالات متحده بوده‌است.
جریان آب این منابع در طول زمان هم از نظر کمی و هم از نظر کیفی دائماً در حال تغییر می‌باشد و عموماً کیفیت پایینی دارند جریان‌های حاصل از نزولات جوی، دارای دبی متغیری می‌باشند، ولی آن دسته که دارای منابع تغذیه زیرزمینی هستند مانند چشمه و قنات، تغییرات کمتری دارند.
ناخالصی‌های عمده این منابع از نوع فیزیکی و دارای مواد معلق معدنی و آلی می‌باشند و در صورت قرار گرفتن در معرض هوا عموماً ناخالصی‌های شیمیایی آنها مانند کلر، آهن، کربنات و بی‌کربنات اکسید می‌شوند.
مانند: استخرها، حوضچه‌های طبیعی، مخازن سدها، دریاچه‌های آب شیرین، آبگیرها، تالاب‌ها و . . . می‌باشد. در این منابع، آب جریان ندارد و همیشه در دسترس می‌باشد ولی ممکن است در طول فصل آبیاری نوسانات شدیدی در سطح آن ایجاد شود، لذا میزان برداشت با توجه به حداقل عمق در طول برداشت لحاظ می‌گردد؛ و وابستگی شدیدی به تغذیه مجدد دارند. از نظر آلودگی در این منابع ناخالصی‌های فیزیکی (شن، سیلت) و املاح محلول و آهن دوظرفیتی وجود ندارد؛ ولی ناخالصی‌های آلی مثل خزه‌ها، جلبکها، برخی جانوران کوچک آبزی و آثار و بقایای موجودات زنده در آن‌ها فراوان یافت می‌شود.
در ایران به دلیل واقع شدن در منطقه خشک و نیمه خشک مخصوصاً در ناحیه مرکز کشور ازمنابع اصلی تأمین آب آبیاری محسوب می‌شوند و عموماً کیفیت بالایی دارند از لحاظ کمی میزان برداشت بسته به تغذیه این منابع دارد. به‌طوری‌که باید از طول عمر مفید سیستم در استفاده از این منابع اطمینان کافی حاصل گردد. با توجه به ناخالصی‌های کمی که دارند مناسبترین آب برای استفاده در سیستم‌های آبیار تحت فشار محسوب می‌شوند. معمولاً عاری از آلوده‌کننده‌های فیزیکی و آلی می‌باشند بیشتر مشکل مربوط به وجود آهن، کلر، کربنات و بی کربنات کلسیم می‌باشد؛ و ازطرفی هنگامیکه این آب‌ها در مجاورت هوای آزاد قرار می‌گیرند املاح مذکور اکسیده شده و رسوب می‌نمایند.
فاضلاب‌ها و پسآب‌های تصفیه شده، آب زهکش‌ها و آب‌های شور و لب‌شور می‌توانند به عنوان منبعی برای تأمین آب، مورد استفاده قرار گیرند. به دلیل دبی ثابتی که دارند مورد اطمینان می‌باشند. از لحاظ کیفی در استفاده از چنین آب‌هایی باید کلیه جوانب کیفیتی آب آبیاری مورد توجه قرار گیرد، همانند گرفتگی، مسائل بهداشتی، سمیت بعضی از عناصر و بهم خوردن تعادل عناصر کم مصرف در خاک.
آب دریاها به عنوان منابع آب شور و آب‌های زیر سطحی و آب زهکش‌ها به عنوان منابع آب لب‌شور و فاضلاب‌ها (شهری و صنعتی) به عنوان پسآب تصفیه شده قابل استفاده می‌باشند.
فاضلاب شهری ازنظر کمی تقریباً دارای دبی ثابتی و جریان آن مداوم است و از لحاظ کیفی قابل پیش‌بینی و معمولاً محتوی باکتری است ولی پساب صنعتی گاهی محتوی مواد سمی است و مواد آلی آن شاید قابل تجزیه نباشد؛ لذا باید آن‌ها را قبل از ورود به شبکه فاضلاب شهری تصفیه مقدماتی کرد.
روش‌های مختلفی برای آبیاری وجود دارد که هدف رساندن آب به گیاهان تاحد ممکن به صورت یکنواخت است:
آب از نهر آبیاری (کانال درجه چهار که معمولاً خاکی است) یا شیر برداشت آب از لوله (رایزر) در سطح خاک جریان یافته و با نفوذ تدریجی در خاک در اختیار ریشه گیاه قرار می‌گیرد. آبیاری سطحی به سه روش آبیاری کرتی - آبیاری نواری و آبیاری شیاری (فارو) انجام می‌شود. بسته به شرایط مزرعه و نوع پوشش مسیرهای توزیع آب در آن (خاکی- بتنی-لوله)، راندمان آبیاری ثقلی بین ۳۵ تا ۵۵ درصد می‌باشد.
از نظر نوع شبکه توزیع آب، سیستم آبیاری ثقلی به دو نوع تقسیم می‌شود:
به‌طور کلی سیستم‌های آبیاری تحت فشار به روش‌هایی گفته می‌شود که آب را توسط لوله و تحت فشاری بیش از فشار اتمسفر در سطح مزرعه توزیع می‌کنند. آبیاری تحت‌فشار به دو روش آبیاری بارانی و آبیاری موضعی انجام می‌شود. روش آبیاری موضعی به دو دسته آبیاری قطره‌ای و خطی انجام می‌گیرد؛ که این دو روش به مقدار زیادی صرفه جویی در مصرف آب خواهد داشت. راندمان آبیاری در روش آبیاری موضعی تا ۸۰ درصد و در روش آبیاری بارانی تا ۷۰ درصد هم می‌رسد. این راندمان بالا باعث کاهش میزان آبشویی خاک می‌شود؛ بنابراین این نوع آبیاری برای آب‌های شور مناسب نیست و باعث افزایش شوری خاک می‌گردد.
آبیاری بارانی: درآبیاری بارانی آب توسط آبپاش‌ها در سطح مزرعه توزیع می‌شود. این سیستم بیشتر برای محصولات زراعی بکار می‌رود. انواع آبیاری بارانی به صورت ذیل می‌باشد:
در این روش، آبیاری، رطوبت لازم برای محیط ریشه گیاه توسط کنترل سطح ایستابی است. برای این منظور لازم است که یک لایه غیرقابل نفوذ در عمق مناسب از سطح خاک وجود داشته باشد تا بتوان سطح ایستایی را کنترل نمود. از مهم‌ترین مشخصه‌های این روش مرطوب نشدن سطح خاک است به‌طوری‌که معمولاً برای تأمین آب در محیط ریشه سطح ایستابی به حدی بالا آورده می‌شود که رطوبت بتواند با استفاده از خاصیت موئینگی به محیط ریشه برسد.
در یک پروژهٔ آبیاری انتخاب روش آبیاری مناسب نقش بسیار با اهمیتی در موفقیت آن پروژه ایفا می‌کند. اساسی‌ترین عوامل مؤثر در انتخاب روش‌های آبیاری به شرح زیرند:
هزینهٔ سیستم آبیاری به پارامترهای گوناگونی بستگی دارد. این پارامترها عبارتند از:
در آبیاری موضعی بیشترین هزینه مربوط به سیستم آبیاری بابلر می‌باشد.
در آبیاری بارانی، سیستم‌های سنتر پیوت (عقربه ای) بالاترین هزینه‌ها را دارند و پس از آن سیستم آبیاری ثابت و نیمه ثابت هزینه بالایی را به خود اختصاص می‌دهد.
در هر صورت چنانچه شرایط و استانداردهای لازم در طراحی و اجرای سیستم‌های آبیاری تحت فشار رعایت شود و بهره‌بردار بتواند از این سیستم‌ها بخوبی استفاده کند، هزینه مصرف شده در طی کمتر از ۵ سال بازگشت خواهد کرد.
کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران
طرح جامع آبیاری وزارت کشاورزی ایالات متحده آمریکا
بیت (کوتاه شدهٔ binary digit به معنی رقم دوتایی) به معنای رقم در دستگاه اعداد دودویی است. همان‌طور که در عددنویسی در مبنای ده، که عددنویسی رایج امروز در کارهای روزمره است، ده رقم ۰، ۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶، ۷، ۸ و ۹ به‌کار می‌رود، در عددنویسی در مبنای دو فقط دو رقم وجود دارد: صفر و یک. به هریک از این ارقام یک بیت می‌گویند؛ مثلاً عددی مثل ۱۰۰۱۱۰۱ در مبنای دو، هفت رقم یا هفت بیت دارد.
«بیت» در نظریه اطلاعات، بیان‌گر واحدِ (یکای) محتوای اطلاعاتی (Information content)؛ یا به‌طور خلاصه، واحد اطلاعات است. آن را نباید لزوماً با «بیت» به معنی رقم دستگاه دودویی که در بالا معرفی شد یکی دانست.John B. Anderson, Rolf Johnnesson (2006) "Understanding Information Transmission".
مخفف: "b"
سرواژه عبارت: "bit"
bit مخفف عبارت "binary digit" است.
بیت یک عدد در دستگاه اعداد دودویی و یکای اندازه‌گیری داده در رایانه است و هر ۸ بیت معادل ۱ بایت است.
بیت کوچک‌ترین واحد داده در ذخیره و بازیابی داده در رایانه محسوب می‌شود.