moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
هنگامی‌که هفتمین روز (که قیصر آنرا برای بازگشت به آتواتوکا پیش‌بینی کرده‌بود) نزدیک می‌شد به ژرمن‌های آنسوی راینچنان‌که پیشتر هم گفته شد، مراد از «اینسوی راین» همان کرانه چپ راین یا گالیا و مراد از «آنسوی راین» کرانه راست آن یا ژرمانیا است خبر رسید که ابورون‌ها مورد غارت قرار گرفته‌اند و سزار همگان را به غارت اموال آنان دعوت کرده‌است. سیکامبرها (در نقشه:SUGAMBRI) که در کرانه راست راین ساکن بودند دو هزار سواره جمع‌آوری می‌کنند و با کشتی و کرجی در فاصله سی مایلی از جنوب پلی که سزار بر روی راین ساخته‌بود و پادگانی جهت حفاظت از آن تأسیس کرده‌بود، از راین گذشته و وارد گالیا شدند. وقتی به قلمرو ابورون‌ها رسیدند، بسیاری از ابورون‌های فراری را دستگیر کرده و شمار زیادی از احشام اهلی آنان را ــ که بسیار مورد طمع بربرهاست ــ از آنِ خود نمودند. سیکامبرها که با این غارت‌ها تشجیع شده‌بودند بیشتر و بیشتر پیش‌رفتند، به‌طوری‌که نه مرداب و نه جنگل مانع اینان نمی‌شد. آنان در حالی‌که از اسرای خود می‌پرسیدند که سزار در کجا به‌سر می‌برد، پی می‌برند که او و تمامی ارتشش جلوتر رفته‌اند. امّا یکی از اسرا به آن‌ها گفت که «برای چه شماها این شکارِ بدبخت و سبک (سزار) را می‌جوئید، شماهایی که سرنوشت مقدر کرده بسیار ثروتمند باشید؟ ظرف سه ساعت می‌توانید به آتواتوکا برسید: ارتش رومیان تمامی دارایی خود را بدان‌جا حمل کرده‌است، پادگان آنجا چنان است که نه حتّی می‌توانند دیوارها را بپوشانند و نه کسی از رومیان جرئت می‌کند از استحکامات خارج شود». با این امیدها، ژرمن‌ها غنایمی که جمع کرده‌بودند را در جایی مخفی ساخته و با راهنمایی اسیری که این امور را برایشان فاش ساخت به‌سوی آتواتوکا به‌راه افتادند.
سیسرو که اردوگاه آتواتوکا را تحت امر خود داشت، در روزهای اخیر آنطور که قیصر به او فرمان داده‌بود سربازانش را با حداکثر دقّت در اردوگاه نگه‌داشته‌بود و اجازه نمی‌داد که حتّی یکی از خدمه هم از استحکامات خارج شود؛ اما در هفتمین روز به این‌که سزار به وعده خود وفا کند و به آتواتوکا بازگردد چندان اعتمادی نداشت چراکه شایعاتی به‌گوشش می‌رسید که سزار حتی دورتر هم شده‌است و هیچ خبری دال‌بر بازگشت او در دست نبود. از دیگر سو، برخی افسرانش صبر او را تقریباً یک «محاصره» توصیف می‌کردند چراکه اجازه نمی‌داد کسی از اردوگاه خارج شود. پس سیسرو با خود پنداشت که اگر فقط تا سه مایلی اردوگاه دور شود خطری متوجه او نخواهد بود چرا که دشمن متفرق و تقریباً نابود شده‌بود و در بیرون هم نُه لژیونیعنی سه لژیونِ لابینوس، سه لژیون تربونیوس و سه لژیون قیصر و تمامی سواره‌نظام روم تحت‌سلاح بودند؛ بنابراین پنج کوهورس به مزارع پیرامون ــ که بین آن‌ها و اردوگاه تنها یک تپه حایل بود ــ می‌فرستد تا گندم جمع‌آوری کنند. آن دسته از سربازانی که بیمار بوده اما در طول این مدت (هفت روز) بهبود یافته‌بودند (و تعدادشان به سیصد نفر می‌رسید) و نیز انبوهی خدمه و شمار زیادی حیوان باربر که در اردوگاه مانده‌بودند نیز با کسب اجازه، همراه آنان روانه شدند.
در همین موقع بر حسب تصادف سواران ژرمنی فرا رسیده و فوراً با همان سرعتی که آمده‌بودند تلاش می‌کنند به دروازه اصلی اردوگاه یورش ببرند و از آنجا که جنگل‌ها در میانه راه واقع‌بودند، رومیان نتوانستند آنان را ــ تا پیش از نزدیک شدن‌شان به اردوگاه ــ ببینند. رومیان که انتظار این واقعه ناگهانی را نداشتند، دستپاچه شده و کوهورسی که بیرون اردوگاه مشغول نگهبانی دادن بود به‌سختی در برابر نخستین حمله مقاومت کرد. دشمنان به دیگر دروازه‌های اردوگاه هم هجوم بردند تا شاید مدخل دیگری به اردوگاه بیابند. در داخل اردوگاه هم هلهله‌ای برپا بود و هرکس از دیگری علت این هیاهو را جویا می‌شد. یکی ادعا می‌کرد که اردوگاه از دست‌رفته‌است، دیگری می‌گفت دشمن ارتش ما و فرمانده‌کل (قیصر) را شکست داده و حالا پیروزمندانه به این‌جا آمده‌است. بخش کثیری از سربازان هم عقیده‌های خرافی تازه‌ای درباب موقعیّت اردوگاه ابداع می‌کردند و فاجعه‌ای که در زمستان سال گذشته و درست در همین مکان بر سر لژیون کوتا و سابینوس آمده‌بود را در جلوی چشم مجسم می‌کردند. در همین‌حال که رومیان در داخل اردوگاه دچار وحشت بودند، ژرمن‌ها هم در این ایدهٔ خود راسخ‌تر می‌شدند که ــ چنان‌که آن اسیر به‌آنان گفته ــ در داخل اردوگاه استحکاماتی وجود ندارد. آنان همچنان به تلاش خود برای رخنه به داخل ادامه می‌دادند و یکدیگر را متقابلاً تشویق می‌کردند که اینچنین موقعیّت گرانبهایی را از دست ندهند. پوبلیوس سکستیوس باکولوسبه لاتین Publius Sextius Baculus که یکی از سنتوریون‌های سزار بود، به‌حالت زخمی در اردوگاه باقی‌مانده و پنج روز بود که لب به غذا نزده‌بود. او که از امنیت خود و سربازانش ناامید شده‌بود، غیرمسلح از خیمه‌اش خارج می‌شود و می‌بیند که دشمن نزدیک و نزدیک‌تر می‌شود و اوضاع بس خطرناک است. او از سربازان نزدیکش سلاح می‌گیرد و خود روی دروازه می‌ایستد. سنتوریون‌های کوهورسی که مشغول نگهبانی بود نیز از او متابعت کرده و برای مدّتی کوتاه متفقاً می‌جنگند. سکستیوس بر اثر جراحات وارده از هوش می‌رود و سربازانش او را به زحمت دست‌به‌دست حمل کرده و جانش را حفظ می‌کنند. با این واقعه دیگران به‌حدی جرئت می‌یابند که بر سر استحکامات حاضر شوند و ژست مدافعان را به خود بگیرند.
در این گیر و دار، آن پنج کوهورس رومی که برای جمع‌آوری گندم و ذرت فرستاده‌شده‌بودند، کار خود را تمام کردند اما فریادها از طرف اردوگاه را شنیدند؛ سوارانِ این کوهورس‌ها جلو می‌آیند و می‌بینند که اردوگاه محاصره شده‌است، بنابراین به عمق فاجعه پی می‌برند. اما بیرون اردوگاه هیچ سرپناهی وجود نداشت که این وحشت‌زدگان را پناه دهد. آنانی‌که تازه استخدام شده و در امور نظامی بی‌تجربه بودند چشمان خود را به تریبون سربازان و سنتوریون‌ها دوختند و منتظر فرمان آنان ماندند. هیچ‌کس به حدی شجاع نبود که بر اثر سرعت جریان امور سراسیمه نشود. وقتی بربرهاسزار در کتاب خود هر از گاهی قبایل گالیایی و ژرمن را با عنوان بربر نام‌می‌برد از فاصله دور بیرق این کوهورس‌ها را می‌بینند، محاصرهٔ اردوگاه را رها می‌کنند و ابتدا گمان می‌کنند که لژیون‌های سزار بازگشته‌اند ــ لژیون‌هایی که اسرا در موردشان گفته‌بودند که بسیار دور شده‌اند ــ اما سپس قلت عددی این کوهورس‌ها را به تمسخر گرفته و از هرسوی بدانان حمله بردند.
خدمهٔ آن کوهورس‌ها به نزدیک‌ترین تپه پناه‌بردند. برخی پیشنهاد کردند آرایش جنگی شبیه یک گوه تشکیل دهند و با توجه به نزدیک بودنِ اردوگاه، سریعاً به دشمن یورش ببرند و حتّی اگر بخشی از آنان محاصره و قتل‌عام شود حداقل بقیه مطمئناً صحیح و سالم به اردوگاه خواهند رسید؛ برخی دیگر پیشنهاد می‌کردند بر روی همان تپه بایستند و همگی متحمل سرنوشتی مشابه شوند. کهنه‌سربازان پیشنهاد دوم را نپذیرفتند. اینچنین آنان به یکدیگر امید داده و سپس تحت امر گایوس تربونیوس ــ یک شهسوار رومی ــ به قلب دشمن یورش می‌برند و تا آخرین نفر، صحیح و سالم، به اردوگاه می‌رسند. خدمه و سواران هم در همان حمله پشت‌سر اینان حرکت کرده و آنان هم به‌لطف شجاعت این سربازان به‌سلامت به اردوگاه رسیدند. امّا بقیه که هنوز در بالای تپه باقی‌مانده‌بودند و تاکنون هیچ‌گونه تجربه در امور جنگی به‌دست نیاورده‌بودند، نه‌تنها نتوانستند بر روی راه‌حل خود ــ یعنی دفاع از خود در بالای تپه ــ پافشاری کنند و آن شهامت و سرعت ــ که خودشان هم شاهد بودند به‌کار آن گروه آمده‌بود ــ را هم از خود نشان ندادند بلکه در تلاش برای رسیدن به اردوگاه، از بالای تپه‌شان به زمینی نامناسب سرازیر شدند. برخی سنتوریون‌ها که، به‌سبب شجاعت‌شان، از درجات پائینِ لژیون‌های دیگر به درجات بالای این لژیون ارتقا یافته‌بودند، برای آنکه افتخار نظامی‌ای که پیش از این به‌دست آورده‌بودند را از دست‌ندهند با شجاعت بسیار به میدان جنگ می‌پرند. بخشی از آن سربازان کم‌تجربه به‌لطف شجاعت اینان و برخلاف هرگونه امیدی به اردوگاه می‌رسند، البته بخشی از آنان که محاصره شدند، جان خود را از دست‌می‌دهند.
ژرمن‌ها که از محاصرهٔ اردوگاه ناامید شده‌بودند (چراکه می‌دیدند رومیان حالا در مواضع خود قرار گرفته‌اند) با همان غنایمی که در جنگل‌ها پنهان کرده‌بودند به آنسوی راین (کرانه راست) رجعت کردند. اما حتّی پس از عزیمت ژرمن‌ها نیز ترس و وحشت در اردوگاه آتواتوکا حکمفرما بود به‌طوری‌که گایوس وُلوسنوسبه لاتین Gaius Volusenus ــ که در همان شب با سواره‌نظام به اردوگاه فرارسیده‌بود ــ نتوانست افراد آنجا را متقاعد کند که سزار صحیح و سالم دارد با ارتشش بازمی‌گردد. خوف و دهشت چنان همگان را فراگرفته‌بود که تقریباً عقل و هوش از سرشان رفته‌بود و می‌گفتند که تمامی نیروها نابود شده‌اند و سواره‌نظامِ آقای وُلوسنوس تنها به‌لطف فرار توانسته جان سالم به‌درببرد، و ادعا می‌کردند که اگر ارتش سالم مانده‌بود ژرمن‌ها به اردوگاه‌مان حمله نمی‌کردند. فرا رسیدن قیصر به این ترس‌ها پایان بخشید.
سزار که به اردوگاه آتواتوکا بازگشته بود و از هیچ‌یک از حوادث جنگ بی‌خبر نبود، از این‌که کوهورس‌ها را از پادگان و اردوگاه به‌بیرون فرستاده‌بودند گلایه کرد و گفت که حتّی با کوچک‌ترین حادثه هم نباید مکان را ترک می‌کردند؛ او همچنین نقش شانس را در فرارسیدن ناگهانیِ ژرمن‌ها قوی ارزیابی کرد، و حتّی بیش از آن، در دور کردن ژرمن‌ها از دیوارها و دروازه‌های اردوگاه. اما شگفت‌آورتر از همه اینکه ژرمن‌ها ــ که با هدف غارت قلمروهای آمبیوریکس از راین گذشته‌بودند ــ به اردوگاه‌های رومیان هدایت شدند و بدین‌ترتیب سودمندترین خدمت را به آمبیوریکس کردند. به هرحال سزار بار دیگر از آتواتوکا دور شد:
قیصر پس از آنکه اینطور مناطق ابورون‌ها را ویران کرد، ارتشش را ــ که دو کوهورس خود را از دست داده‌بود ــ به دورُکُرتُرومرنس امروزی (در نقشه:Durocortorum) در قلمرو رِمی‌ها برد و با فراخواندن یک مجمع از سراسر گالیا در همان‌جا، تصمیم گرفت توطئهٔ سنون‌ها (در نقشه:SENONES) و کارنوت‌ها (در نقشه:CARNUTES) را بازجویی کند؛ و فردی از سنون‌ها به‌نام آکو که طراح این توطئه بود را بر طبق رسوم رومیان به مجازات مرگ محکوم کرد. بقیه که از محکومیت می‌ترسیدند پا به فرار گذاشتند، و قیصر ضمن محروم کردن اینان از آب و آتش، دو لژیون را در اردوگاه‌های زمستانی در همسایگی تِرِورها (در نقشه: TREVERI)، دو لژیون میان لینگون‌ها (در نقشه:LINGONES) و شش تای دیگر را در آگندیکوم (در نقشه:Agedicum) در قلمرو سنون‌ها مستقر ساخت. پس از آن‌که خواربار این لژیون‌ها را فراهم کرد، طبق عادتش برای برگزاری نشست‌های قضایی روانه ایتالیا شد.
سران و بزرگان گالیا در مناطق جنگلی و دورافتاده جلساتی تشکیل داده و از سرنوشت آکو (که پیشتر به او اشاره شد) اظهار تأسف نموده و یادآوری کردند که این مصیبت ممکن است بر سر آنان هم بیاید، و بر سرنوشت تلخ گالیا زاری کردند؛ اینان با هر وعده و پاداشی در پی کسی بودند که با به خطر انداختن زندگی خودش، جنگی را آغاز کرده و آزادی را به گالیا بازگرداند. همچنین تأکید داشتند که لازم است نقشه‌ای داشته‌باشند تا قیصر از ارتش خود دور بماند؛ و این‌کار هم آسان بود چرا که نه لژیون‌ها در غیاب فرمانده‌شان جرئت می‌کردند از اردوگاه‌های زمستانی‌شان خارج شوند و نه فرمانده‌شان می‌توانست بدون حفاظت به لژیون‌هایش برسد. خلاصه این‌که برایشان بهتر بود در میدان جنگ کُشته‌شوند تا اینکه غرور باستانی نظامی‌شان و آزادی‌ای که از اجدادشان به ارث برده‌بودند را پس نگیرند.
در این میان لوکتریوسِ کادورکی که به قلمرو روتن‌ها فرستاده‌شده‌بود، آن سامان را به آرورن‌ها ملحق ساخت. او پس از روانه شدن به قلمرو نیتیوبریگ‌ها (در نقشه: NITIOBROGES) و گابال‌ها (در نقشه: GABALI) از هر دوی آنان گروگان‌هایی دریافت می‌کند و با دستِ پُر روانه استان گالیا ناربوننسیس می‌شود تا دست به غارت و یغما بزند. وقتی این خبر به قیصر رسید، با خود پنداشت که باید عزیمت به ناربون را بر تمام برنامه‌های دیگر اولویت دهد. هنگامی‌که بدان‌جا رسید استحکاماتی در حوالی روتن‌ها، وُلکاها (در نقشه: VOLCAE)، آرکومیک‌ها (در نقشه: ARECOMICI)، و تولوزات‌ها (در نقشه: TECTOSAGESساکنان تولوز امروزی) و نیز حوالی ناربون بنا می‌کند؛ یعنی جاهایی که با دشمن همسایه بودند؛ و دستور داد بخشی از ارتش و نیز آذوقه‌ای که خودش از ایتالیا آورده‌بود از این شهر به سرزمین هِلوی‌ها (در نقشه: HELVII) که با آرورن‌ها همسایه هستند بروند.
سزار برای مسئلهٔ تدارکات و سواره‌نظامی که باید جمع‌آوری می‌کرد از ارتش جدا شد؛ بروتوسِاحتمالاً مارکوس یونیوس بروتوس یا دکیموس یونیوس بروتوس؛ که از قضا هر دو ۸ سال بعد از سرکردگان توطئه قتل سزار شدند جوان را به فرماندهی نیروهایش گماشت و خود به راه افتاد. او در عین ناباوری نیروهای خودش با حداکثر سرعت ممکن به وینا (در نقشه:Vienna) می‌رسد. در آنجا ضمن گرفتن سواره‌نظامی تازه‌نفس، روز و شب با حرکت بی‌وقفه از طریق مرزهای ادوئی‌ها روانه سرزمین لینگون‌ها (در نقشه: LINGONES) شد؛ جایی که دو لژیون در آنجا اتراق زمستانی کرده‌بودند.در نقشه در کنار نام سبزرنگ LINGONES با رنگ قرمز نوشته 2Legioni که به‌معنای دو لژیون می‌باشد وقتی بدان‌جا رسید، پیش از آنکه اخبارِ رسیدن او به اطلاع آروِرن‌ها برسد همگی لژیون‌ها را در یک نقطه جمع می‌کند. هنگامی‌که ورسَنژِتوریک از این اتفاق مطلع شد ارتش خود را به سرزمین بیتوریگ‌ها (در نقشه:BITURIGES) هدایت کرده و سپس از آنجا روانه گورگوبینا (در نقشه: Gorgobina) می‌شود که شهر پادگانی بوئی‌هابه لاتین Boii؛ در نقشه نشان داده‌نشده؛ آن‌ها دولت‌شهر کوچکی بودند بود و آنگاه تصمیم به محاصره آن گرفت. از سوی دیگر قیصر ضمن تشویق ادوئی‌ها برای فرستادن آذوقه به بوئی‌ها، فرستادگانی نیز به‌جانب بوئی‌ها گسیل داشت تا فرارسیدن او را اطلاع داده و آنان را برانگیزند که به روم وفادار بمانند و در برابر حمله دشمن با دلی قوی پایداری کنند. او با جا گذاشتن دو لژیون و آذوقهٔ کل ارتش در آگدیکوم (در نقشه:Agedicum) روانه قلمرو بوئی‌ها می‌شود.
در روز بعد هنگامی‌که سزار به شهر سنون‌ها (در نقشه:SENONES) یعنی ولائونودونوم (در نقشه:Vellaunodunum) رسید، برای آن‌که هیچ‌گونه دشمنی را پشت‌سر خود به‌جا نگذارده‌باشد و از تدارکات و خواربار آماده‌تری استفاده کند، تصمیم به محاصره گرفت و در دو روز دورتادور آن را دیوار کشید؛ در روز سوم نمایندگانی از شهر جهت مذاکره در باب تسلیم فرا رسیدند؛ قیصر نیز فرمان به جمع‌آوری اسلحه، گردآوری احشام و تسلیم ششصد گروگان داد. وی لگاتوس خود به‌نام تربونیوساز قضا او هم هشت سال بعد یکی از سرکردگان توطئه قتل سزار شد را برای سازماندهی کارها باقی‌گذاشت و خود روانه شهر کارنوت‌ها (در نقشه:CARNUTES) یعنی کنابوم (در نقشه:Cenabum) می‌شود؛ جایی‌که به‌محض آن‌که اخباری در باب محاصرهٔ ولائونودونوم به گوششان رسیده‌بود از آنرو که ارزیابی می‌کردند این‌کار (محاصره ولائونودونوم) زیاد طول بکشد در حال آماده‌سازی پادگانی برای دفاع از کنابوم بودند. قیصر دو روزه به کنابوم رسید. از آن‌رو که پل رودخانه لوآر به شهر کنابوم اتصال داشت قیصر از ترس آن‌که مبادا در هنگامهٔ شب اهالی آنجا از شهر فرار کنند به دو لژیون مسلح امر می‌کند نگهبانی شبانه بدهند. اهالی کنابوم اندکی قبل از نیمه‌شب در خفا از شهر خارج شده و شروع به گذر کردن از رودخانه کردند. وقتی این واقعه توسط جاسوسان برملا شد، قیصر ضمن سوزاندن دروازه‌ها آن دو لژیون را به داخل شهر فرستاده و شهر را متصرف می‌شود؛ تعداد کمی از فراریان از دستگیری گریختند چراکه باریکیِ پُل و راه‌ها، فرارِ توده‌ها را سد می‌کرد. قیصر شهر را مورد غارت قرار داده و آنرا می‌سوزانَد، غنایم را به سربازانش پیشکش می‌کند و ارتش را به‌سوی رود لوآر هدایت کرده و روانه مرزهای بیتوریگ‌ها می‌شود.
ورسنژتوریک هنگامی‌که از فرارسیدن سزار مطلع شد، محاصرهٔ گورگوبینا را رها کرده و به‌سوی قیصر به‌راه می‌افتد. قیصر تصمیم گرفته‌بود شهر بیتوریگ‌ها یعنی نوویودونوم (در نقشه:Noviodunum) که بر سر راهش بود را تحت محاصره بگیرد. سپس فرستادگانی از شهر مزبور به‌جانب او آمدند تا درخواست کنند که آنان را ببخشاید و مراعات جانشان را بکند، قیصر دستور می‌دهد سلاح‌ها جمع‌آوری، سواره‌نظام گردآوری، و گروگان‌هایی به او تحویل داده‌شوند. سپس سنتوریون‌ها و قلیلی از سربازان را به داخل فرستاد تا سلاح‌ها و احشام را گردآوری کنند؛ در این حال سواره‌نظام ورسنژتوریک از مسافت دور دیده‌شد. اهالی شهر که به خیال دریافت کمک از جانب سواره‌نظام ورسنژتوریک افتاده‌بودند، فرصت را غنیمت شمرده و با کشیدن نعره‌ای شروع به در دست‌گرفتن اسلحه‌ها، بستن دروازه‌ها، و پُر نمودن دیوارها کردند. اما سنتوریون‌هایی که در شهر گیر افتاده‌بودند پی‌بردند که اینان نقشه تازه‌ای در سر دارند، پس شمشیرها را از نیام کشیده، دروازه‌ها را اشغال نموده و تمامی افراد تحت امر خود را صحیح و سالم از شهر نوویودونوم بیرون کشیدند. سزار با سواره‌نظامی مشتمل‌بر حدود ۴۰۰ نفر جنگ را آغازید. گالیایی‌ها نتوانستند در برابر حمله آنان ایستادگی کنند و با تلفات سنگین پا به فرار گذاشتند. با عقب‌نشینی آن مغلوبان، اهالی شهر ــ که حالا ترسیده‌بودند ــ آنانی که می‌پنداشتند بر اثر کارهای آنان بوده که توده‌ها تهییج و جوگیر شده‌اند را دستگیر نموده و به سراغ قیصر برده و خودشان را هم تسلیم او کردند. پس از انجام این کارها، قیصر به شهر آواریکوم (در نقشه:Avaricum) یعنی بزرگ‌ترین و مستحکم‌ترین شهر در قلمرو بیتوریگ‌ها و دارای زمینی در ناحیه‌ای بس بارور، عازم شد؛ چه اطمینان داشت در صورت تملک شهر مزبور، ملت بیتوریگ‌ها را تحت اقتدار خود درآورده‌است.
ورسنژتوریک با همه این شکست‌های مداومی که در ولائونودونوم، کنابوم، و نوویودونوم متحمل شد افرادش را به شورای فرماندهی فرا می‌خواند. او می‌گوید که ضروری است با طرح و نقشه‌ای بس متفاوت‌تر از آنچه در گذشته اتخاذ نموده‌بودند جنگ کنند. به‌علاوه به‌خاطر مسائل امنیتی باید بحث دارایی‌های خانوادگی نادیده‌گرفته‌می‌شد: لازم می‌نمود قصبات و نیز منازل موجود در این محدوده را از هر سو بسوزانند؛ جاهایی که ظاهراً رومیان می‌توانستند برای تحصیل علوفه به آنان نزدیک شوند چراکه با از دست‌دادن آذوقه نمی‌توان جنگ را مدیریت کرد. بعلاوه لازم می‌نمود شهرها را هم بسوزانند تا برای آن دسته از سربازانِ ورسنژتوریک که از خدمت سربازی روی برمی‌تابند همچون پناهگاه و مأمن و برای رومیان هم محملی برای دزدیدن آذوقه و غنیمت نباشند. اگر این کار سوزاندن شهرها را امری سنگین و تلخ می‌دیدند این را بسیار تلخ‌تر می‌دانستند که فرزندان و همسرانشان به بند اسارت رومیان کشیده‌شوند و خود هم کشته شوند؛ سرنوشتی که در هر جنگی بر سر مغلوبان می‌آید.
با رضایت همگان، ضمن تأیید این نقشه، در یک روز بیست شهرِ بیتوریگ‌ها به‌آتش کشانده‌شد. اما در مجمع عمومی این بحث در مورد آواریکوم (شهر اصلی بیتوریگ‌ها) جریان دارد که آیا باید این شهر را هم بسوزانند یا از آن دفاع کنند. بیتوریگ‌ها خود را به پای تمامی گالیایی‌ها می‌اندازند که این زیباترین شهر در میان تمامی شهرهای گالیا را به‌آتش نکشانند. بیتوریگ‌ها می‌گفتند که خود بواسطهٔ عوارض جغرافیایی از آواریکوم حفاظت خواهند کرد چراکه تقریباً از هر سوی توسط رود و مرداب فراگرفته‌شده و دارای تنها یک گذرگاه باریک است و لازم نیست آنرا بسوزانند. ورسنژتوریک با اکراه پذیرفت که آواریکوم سالم بماند. او مکانی که توسط مرداب‌ها و جنگل‌ها حفاظت می‌شد و شانزده مایل از آواریکوم فاصله داشت را برای استحکاماتش برگزید. او تمامی علوفه‌چینی رومیان را تحت‌نظر داشت و آنانی که برای تحصیل علوفه اردوگاه‌های خود را موقتاً ترک می‌کردند را مورد یورش قرار می‌داد و صدمه می‌زد.
سزار اردوگاه‌هایش را در آن قسمت از شهر که از سوی رودخانه و مرداب‌ها دفاع نشده‌بوددر ترجمه انگلیسی کتاب چنین آمده: which was not defended by the river and marsh یعنی توسط رود و مرداب محافظت نشده‌بود؛ در ترجمه ایتالیایی کتاب آمده: che interrotta dal fiume e dalla palude یعنی توسط رود و مرداب قطع شده‌بود. ترجمه انگلیسی‌اش فعل intermitto را به‌معنای to leave a gap, to omit و ترجمه ایتالیایی آن را به‌معنای اصلی خود یعنی to interrupt گرفته‌است (اینجا). ترجمه ایتالیایی تحت‌اللفظی‌تر اما ترجمه انگلیسی ظاهراً رساتر است؛ به‌خصوص که در پاراگراف پانزدهم گفته شد شهر آواریکوم تقریباً از هر سوی توسط رود و مرداب احاطه شده و تنها یک معبر باریک دارد. و ــ چنان‌که در بالا گفتیم ــ دارای یک معبر خیلی کوچک بود موضع داده و شروع به آماده‌کردن پُشته‌ها (خاکریزها)، حرکت‌دادن وینئاها، و ساختن دو برج نمود، قیصر همچنان به تشویق بوئی‌ها و ادوئی‌ها برای ارائه تدارکات و آذوقه به رومیان ادامه می‌داد؛ با این‌حال ادوئی‌ها که هیچ شور و شوقی از خود نشان نمی‌دادند، تلاش چندانی ننمودند، و دیگری یعنی بوئی‌ها که چون دولت‌شهری کوچک و شکننده بودند ظرفیت چندانی نداشته و به‌سرعت هرچه که داشتند را به مصرف خود رساندند و دیگر آذوقه‌ای برای تحویل به رومیان نماند. کمبود غذا چنان بود که برای چندین روز سربازان از گندم محروم بوده و با احشامی که از قصبات دورتر جمع‌آوری می‌شدند گرسنگی مفرط را تحمل می‌کردند. قیصر که ظاهراً نومید شده‌بود تک‌تک لژیون‌ها را فراخواند و به‌آنان گفت که اگر این فقر و نداری را به‌سختی تحمل می‌کنند محاصره را رها خواهد کرد؛ اما آنان یک‌صدا خواستند که چنین نکند و گفتند که آنان سالیان متمادی به او (سزار) همچون فرمانده خدمت کرده‌اند و در هیچ موردی از کارِ آغاز شده‌ای دست‌نکشیده‌اند؛ اگر محاصره را ناتمام رها کنند احساس خفت خواهند کرد.
هنگامی‌که برج‌های رومیان به دیوارهای شهر آواریکوم نزدیک شدند، قیصر بواسطه اُسرا پی‌برد که وِرسَنژتوریک اردوگاه‌هایش را به آواریکوم نزدیک‌تر کرده و با سواره‌نظام و پیاده‌نظامی سبک‌اسلحه با هدف شبیخون زدن روانه محل آذوقه‌گیری رومیان شده‌است. او با دانستن این وقایع، مخفیانه در نیمه‌شب به اردوگاه‌های دشمنان روانه شد و در صبحگاه بدان‌جا رسید. آنان (گالیایی‌ها) که بواسطه جاسوسان از رسیدن سزار به‌سرعت مطلع شده‌بودند تمامی نیروهایشان را در نقطه‌ای مرتفع و باز (تپه) موضع دادند. این تپه را تقریباً از تمامی جهات مردابی سخت و غیرقابل‌دسترسی محصور کرده‌بود. گالیایی‌ها خود را بر روی این تپه مستقر ساختند و تمامی گدارها و معابر آن مرداب را متصرف شدند و با روحیه‌ای آماده منتظر ماندند تا اگر رومیان درصدد برآمدند به آن مرداب رخنه نمایند خود از بالای تپه به آنان یورش ببرند. اما سزار که موضع برتر گالیایی‌ها را درک کرده‌بود سربازانش را به اردوگاه بازگرداند.
تمامی جمعیت هورایی کشیده و برحسب رسم‌شان سخنرانی او را با کوبیدن اسلحه‌هایشان به‌هم تأیید کردند و گفتند که ورسنژتوریک فرمانده کل قوا هست، و نه در باب وفاداری او شک و تردیدی به خود راه می‌دهندچنان‌که در گفتار پیشین دیدیم، برخی ورسنژتوریک را به ظن دوستی با رومیان و خیانت به گالیایی‌ها مورد ملامت قرار داده‌بودند؛ اما اکنون توده‌ها که با سخنرانی مهیج او به وجد آمده‌اند می‌گویند که در باب وفاداری او تردیدی ندارند و نه جنگ را با راهبردی بهترالبته در متن لاتین عنوان maiore به‌کار رفته و به‌معنای «بزرگتر» می‌باشد نه بهتر از این می‌توان هدایت کرد. تصمیم می‌گیرند ده هزار مرد را از هر نیرومراد از نیرو همان اقوام گالیایی تحت امر ورسنژتوریک به‌جز بیتوریگ‌ها است انتخاب کرده و به شهر آواریکوم بفرستند، زیرا در این فکر بودند که مسئلهٔ خطیر امنیت جمعی نباید تنها به بیتوریگ‌ها محول شود چون پی‌برده‌بودند اگر این شهر را نگه دارند برآیند پیروزی را تضمین کرده‌اند.
اکنون گالیایی‌ها تمامی دیوارهای آواریکوم را از هر جهت به برج‌هایی مجهز نموده و بدنه این برج‌ها را با چرم پوشاندند. سپس با شبیخون‌های روزانه و شبانه به خاکریزهای رومیان آتش می‌افروختند یا به سربازان رومی که مشغول کار بودند یورش می‌بردند؛ نیز با افزودن تیرهای ساختمانیبه لاتین malus, به انگلیسی beam ارتفاع برج‌های خودشان را با ارتفاع برج‌های رومیان برابر می‌کردند، و تونل‌های روباز را با چوبِ سوزانده و نوک تیز، با قیر گداخته و با سنگ‌هایی با وزن بسیار مسدود می‌کردندتونل یا کانال زیرزمینی (به لاتین cuniculus) چنان‌که از نام آن پیداست، نباید روباز یا مفتوح باشد (به‌ویژه زمانی‌که کاربرد جنگی پیدا می‌کند)؛ در اینجا نیز گالیایی‌ها تونل‌های روباز را با چوب‌های تیز و سنگ‌های سنگین می‌پوشاندند تا رومیان به وجود آنان پی نبَرند و از نزدیک شدن به دیوارهای شهر ممانعت می‌کردند.
سربازان رومی ــ که کل زمان را به‌خاطر سرما و بارندگی‌های بی‌وقفه معطل شده‌بودند ــ با کار مداوم ظرف بیست و پنج روز خاکریزی به‌طول سیصد و سی پا و ارتفاع هشتاد پا ساختند. هنگامی‌که این خاکریز تقریباً با دیوارهای دشمن تماس حاصل کرد و قیصر طبق معمول بر عملیات نظارت و سربازانش را تشویق می‌کرد که مطلقاً هیچ لحظه‌ای از کار غفلت نکنند، کمی قبل از نیمه‌شبمتن کتاب چنین است: paulo ante tertiam vigiliam در ویکی‌نبشته انگلیسی چنین ترجمه شده: before the third watch؛ در حالی‌که در یک برگردان ایتالیایی آن (اینجا) نوشته prima di mezzanotte یعنی پیش از نیمه‌شب. هر دو ترجمه صحیح است زیرا third watch به بازه زمانی بین ساعات دوازده تا سه بامداد (midnight__a.m03:00) گفته می‌شود (اینجا ) از جانب خاکریزها دود دیده‌شد چراکه دشمنان آن خاکریز را بواسطه تونلی‌زیرزمینی سوزانده‌بودند؛ در همان لحظه درحالی که از کل دیوارهای آواریکوم فریادی برخواسته‌بود از دو دروازهٔ دو سوی برج‌ها شبیخونی توسط مدافعان آواریکوم زده‌شد؛ بقیه که در بالای دیوارهای آواریکوم مانده‌بودند از بالا آتش‌پاره‌ها و چوب خشک به خاکریز رومیان پرتاب می‌کردند، و قیر و دیگر موادی که با آن‌ها می‌توان آتش را برافروخت را هم می‌افشاندند. با این‌حال در حالی‌که برطبق عادت قیصر همواره دو لژیون برای اردوگاه‌ها نگهبانی شبانه می‌دادند و اکثر سربازان برحسب زمان‌بندی در حال کار بودند، به‌سرعت ترتیبی اتخاذ شد که برخی سربازان در برابر شبیخون‌ها ایستادگی کنند، بقیه برج‌ها را عقب‌بکشند و خاکریزها را امحا کنند، و بقیه در معیت یکدیگر از اردوگاه‌ها عازم خاموش کردن آتشِ خاکریزها شوند. در این حال یک سربازِ گالیاییِ معینی روبروی دروازهٔ شهر کلوخ‌های پیه و قیر را به داخل آتش می‌انداخت تا آتش‌سوزی خاکریزِ رومیان را تشدید کند؛ او از جناح راست بواسطه تیرِ یک زوبین‌انداز سقوط کرده و مُرد. یکی از نزدیکان ــ که در حوالی او بود ــ از جنازه‌اش رد شده و همان وظیفهٔ سرباز مقتول را انجام می‌داد؛ اما او هم به همان شیوه بر اثر ضربت زوبین‌انداز کشته شده و سومی جای او را گرفت و چهارمی هم جای سومی را؛ و این جایگاهیعنی جایگاه فردی که گلوله‌های قیر و پیه را به درون آتش می‌انداخت تا آتش‌سوزی خاکریزِ رومیان را تشدید کند توسط جنگجویان گالیایی خالی نماند تا این‌که بالاخره آتش‌سوزیِ خاکریز رومیان امحاء شد و دشمن از هر سو عقب‌رانده و به درگیری پایان داده‌شد.
گالیایی‌ها که تمامی شگردها را به‌کار بسته‌بودند، از آن‌رو که امر جنگ هیچ پیشرفتی نکرده‌بود در روز بعد با تشویق و فرمان ورسنژتوریک تصمیم گرفتند از شهر بگریزند. تلاش می‌کردند این کار را در سکوت شب انجام دهند زیرا امید داشتند تلفات زیادی از خودشان ندهند، چراکه اردوگاه‌های ورسنژتوریک از شهر آواریکوم دور نبودهدر گفتار شانزدهم دیدیم که این اردوگاه‌ها شانزده مایل از آواریکوم فاصله داشتند و یک باتلاق ممتد که در آن وسط بود رومیان را از تعقیب بازمی‌داشت. درحالی‌که شب هنگام خود را مهیای این کار (فرار از شهر) می‌کردند، زنان ناگهان به وسط انظار عمومی آمده و گریان خود را به پاهای شوهران‌شان انداختند و با هر نوع التماسی خواهش کردند که آنان و کودکان عامه را همچون قربانی تحویل دشمنان ندهند، یعنی کسانی که ضعف ذاتی قوای بدنی‌شان، آنان را از فرار معهود بازمی‌داشت. زنان هنگامی‌که مردان را در عقیده‌شان (فرار از شهر) محکم و خلل‌ناپذیر دیدند ــ چون‌که غالباً در مواقع خطر شدید، ترس دیگر پذیرای ترحم نیست ــ شروع به جیغ کشیدن و دادنِ علامتِ فرار به رومیان کردند.یعنی چنان جیغ کشیدند که رومیان نزدیک بود پی به فرارِ احتمالی مردان گالیایی ببرند؛ و این چیزی نبود که گالیایی‌ها بخواهند مردان گالیایی که مرعوب شده‌بودند از خوف اینکه مبادا جاده‌ها توسط سواره‌نظام رومیان زودتر اشغال شوند از تصمیم فرار منصرف شدند.
روز بعد بارانی سنگین باریدن گرفت اما سزار آنرا به فال بد نگرفت. او که لژیون‌ها را میان وینئاها مخفیانه مستقر ساخته‌بود، آن‌ها را ترغیب می‌کرد که براثر این‌همه زحمات بالاخره ثمرهٔ پیروزی را درو کنند، و به آنانی که نخست از دیوارهای آواریکوم بالا بروند پیشنهاد غنیمت داد و آنگاه به سربازان علامت حمله داد. سربازان هم بلافاصله از هر طرف یورش آورده و دیوارها را از هر طرف اشغال کردند.
مدافعان شهر که به وحشت افتاده‌بودند از دیوار و برج‌ها رانده شده و در میدان و مکان‌های باز به‌صورتی گَوِه_مانند مستقر شدند، با این هدف که اگر از هر جهت کسی از رومیان نزدیک شود با آرایش جنگی مزبور با او نبرد کنند. اما هنگامی‌که برخلاف انتظارشان مشاهده کردند که از بین رومیان هیچ‌کس وارد مکان دلخواه‌شان نشده بلکه در طول تمامی دیوارها جای گرفته‌اند تا آنان را محاصره کنند، از خوف آنکه مبادا تمامی امید فرار منقطع شود اسلحه‌ها را زمین انداخته و با حرکتی بی‌وقفه به‌سوی قسمت‌های منتهی‌الیه شهر شتافتند تا از شهر خارج شده و قربانی محاصره نشوند. قسمتی از اینان درحالی‌که به‌خاطر خروجیِ تنگِ دروازه‌ها ازدحام می‌کردند توسط پیاده‌نظام روم و قسمتی دیگر از آنان هم که از دروازه‌ها خارج شدند توسط سواره‌نظام روم از دم تیغ گذرانده‌شدند؛ در میان رومیان کسی نبود که به فکر تصاحب غنیمتی باشد چراکه خواه بر اثر قتل‌عام کنابوم خواه بر اثر سختی‌های کار چنان عصبی شده‌بودند که نه به سالخوردگان،در متن کتاب aetate confectis به کار رفته که آبلاتیو جمع مذکر می‌باشد و نومیناتیو مفرد آن aetate confectus است که معنای تحت‌اللفظی آن «تضعیف‌شده بر اثر سن» می‌باشد و مَجاز از انسان پیر است. نه به زنان، و نه به شیرخوارگان رحم نکردند. سپس از تمامی نفرات که حدوداً چهل‌هزار نفر بودند به‌زحمت هشتصد نفر ــ که به‌محض شنیدن آژیر محاصره خود را از شهر خارج کرده‌بودند ــ صحیح و سالم به حضور ورسنژتوریک رسیدند.
با پایان یافتن زمستانِ ۵۲ قبل از میلاد، قیصر که از دو دستگی پدید آمده میان قبیله متحدش ادوئی‌ها مطلع شده‌بود بر آن شد جبهه جنگ را پی گیرد تا بالاخره به شکلی قاطع به جنگ پایان دهد. در میان ادوئی‌ها اوضاع بسیار خراب می‌نمود و ضروری بود پروکنسول رومی شخصاً وارد مداخله شده تا از وقوع جنگی داخلی میان ادوئی‌ها جلوگیری شود. سزار نقل می‌کند که در دولت ادوئی‌ها ـ برخلاف سنت پیشین آنان ـ نه یک بلکه دو کلانتر عالیرتبه (به نام‌های کونویکتولیتاویسبه لاتین Convictolitavis و کوتوسبه لاتین Cotos) با اختیارات متساوی منصوب شده‌بودند. این کلانتری دوگانه بدان معنا بود که کل خلق ادوئی‌ها مسلح شده، مجلس سنا و نیز شهروندانش دو دسته شده، و هر یک از این دو جناح متخاصم طرفداران و حامیان خود را دارند.
با آنکه قیصر شخصاً بر این باور بود که معلق گذاشتن عملیات‌های نظامی و دور شدن از دشمن کاری نادرست است با اینحال نمی‌توانست این حقیقت را نادیده بگیرد که یکی از قبایل متحد او در جنگ گالی (که خواه در رساندن نیروهای نظامی خواه در تأمین آذوقه لشکریان) به او کمک می‌رسانده در لبهٔ یک جنگ خانگی قرار دارد. برای همین بر آن شد شخصاً به میان ادوئی‌ها رفته یک نشست سنا در دسیز (شهری در فرانسه کنونی) ترتیب دهد. در اینجا او به کوتوس حکم کرد از قدرت کناره گرفته آنرا به کونویکتولیتاویس واگذار نماید، نیز ادوئی‌ها را فرمان داد در اسرع وقت کل سواره‌نظام‌شان را و ده‌هزار پیاده برای او بفرستند تا گاردی جهت حفاظت از آذوقه خود تأسیس کند.
بعد ارتش خود را دو قسم نمود: چهار لژیون را به تیتوس لابینوس سپرده مأمورش کرد به مرکز گالیا رفته شورش سنون‌ها و پاریسی‌ها (در نقشه: PARISII و SENONES به رنگ سبز) را ساکت کند، خود با باقی شش لژیون در طول رود الیه به سمت جنوب عازم پایتخت آرورن‌ها یعنی جِرگوویا (در نقشه Gergovia؛ امروزه واقع در کلرمون-فران، فرانسه) شد. ورسنژتوریک با شنیدن خبر پیشروی سزار جملگی پل‌های روی آن رود را منهدم ساخته در طول کرانه مخالف آن راه افتاد. در این میان او ادوئی‌ها را، که از متحدان سنتی روم بودند، نیز با خود همراه و همدم ساخت. ژنرال رومی ناچار گردید موقتاً از جرگوویا عقب کشیده کنترل ادوئی‌ها را به دست گیرد، بعد بازگشته در پای دیوارهای جرگوویا حاضر شد. در اینجا او شکستی جزئی یافته، برای دو روز تلاش نمود نیروهایش را چنان بیاراید که رهبر شورشیان گالی را به دادن مصاف نهایی و سرنوشت‌ساز وادار کند، مصافی که برای همیشه داستان جبهه گالیا را تمام کند. اما ورسنژتوریک با وجود کامیابی کوچکی که تحصیل کرده‌بود از مصاف دادن با سزار امتناع ورزید.
بعد از این دو روز، قیصر بر آن شد محاصره جرگوویا را رها کرده شش لژیون خود را با چهار لژیونی که به لابینوس سپرده بود یکی کند: او لازم می‌دید پیش از آنکه خیانت ادوئی‌ها به سرتاسر قبایل گالیا گسترش یابد نیروهایش را متراکم کرده با ورسنژتوریک مصاف دهد. خودِ ادوئی‌ها هم شوریدند: وقتی رومیان درگیر محاصره جرگوویا بودند دو تن از سرکردگان ادوئی‌ها به نام ویریدوماروسبه لاتین Viridomarus و اِپوردوریکسبه لاتین Eporedorix که به سزار وفادار بودند به او پشت کرده، به شهر نوویودونوم (در نقشه: Noviodunum به رنگ سیاه) رفته پادگان رومی کوچک آنجا را به همراه بازرگانان رومی مقتول ساخته، غنایم آن شهر را میان خود قسمت کرده بعد شهر را طعمه حریق نموده تا اغذیه و خواربار آن به‌دست قیصر نیفتد، آنگاه به ورسنژتوریک پیوسته، از ترس کینه‌جویی سزار شروع به جذب نیرو از میان شهرهای حوالی کردند تا پادگان و گاردی حفاظتی بر روی کرانه رود لوآر مستقر ساخته از سزار جلوگیری کنند. اکنون قیصر می‌دانست که دیگر نمی‌تواند روی وفاداری قبیله خاصی در گالیا حساب کند مگر رِمی‌ها (در نقشه: REMI) و لینگون‌ها (در نقشه: LINGONES)؛ برای همین صلاح دید صبر کند ابتدا لابینوس به او ملحق شود بعد با ورسنژتوریک مصاف نهایی را بدهد. چه می‌دانست در وضعی به سر میبَرَد که از حیث عده نیروها نسبت‌به ورسنژتوریک در مضیقه بوده و ناچار است تنها به نبوغ نظامی خود و دیسیپلین برتر ارتشش متکی باشد.
در این میان لابینوس موفق شد نه تنها ائتلافی از گالیایی‌های شورشی شمال رود لوآر را مغلوب سازد بلکه از دام محاصره‌ای که بِلُواک‌ها و ادوئی‌ها برای او چیده‌بودند گریخته، خود و چهار لژیونش را به سزار ملحق کند. در این حال که دو ارتش رومیان توفیق یافتند به یکدیگر جوش بخورند ورسنژتوریک در نشستی پان‌گالی در شهر بیبراتی (در نقشه: Bibracte پایتخت ادوئی‌ها) رسماً فرماندهی عالی جنگ را به نیابت از تمامی قبایل گالی (به‌استثنای ترورها، لینگون‌ها و رِمی‌ها که در شورش شرکت نداشتند) برعهده گرفت. او به قبایل گالیا امر می‌کند گروگان‌هایی به او تسلیم کرده سریعاً ۱۵۰۰۰ سواره بدو بدهند. به آنان اطلاع داد که نمی‌خواهد در میدان باز با سزار مصاف دهد بلکه استراتژی‌اش اینست که گالی‌ها گندم و غلات خود را امحا و خانه‌های خود را طعمه حریق کنند تا از تأمین غذایی قشون قیصر ممانعت کرده‌باشند و اینچنین سرزمین گالیا را از اسارت رومیان خلاصی دهند.
قیصر که اکنون در آجندیکوم (در نقشه: Agedincum به رنگ سیاه) افراد لابینوس را پیوسته به قشون خود می‌دید بر آن شد در میان لینگون‌های وفادار باقی‌مانده تجدید قوا کند، نیز با استخدام یک اسکادران سواره مزدور ژرمن نیروهایش را تقویت کرد. بعد حرکت خود را به‌سوی جنوب پی گرفت تا اینکه در شمال‌شرقی دیژون لژیون‌هایش (که محتملاً یازده تا بودند) مورد پاتکی از سوی قشون ورسنژتوریک واقع شدند (آخر سپتامبر ۵۲ ق. م). با این حال حملهٔ مزبور را لژیون‌ها و سواره‌نظام ژرمنی دفع کردند. اعتماد بنفس مهاجمان نزول کرده ورسنژتوریک بر آن شد در آلزیا تجدید قوا نماید، درست در همین‌جا بود که پس از رسیدن سزار، رومیان شهر را محاصره نموده تمامی منافذ فرار را بر گالی‌ها بستند و سرنوشت‌سازترین نبرد جبهه گالیا به وقوع پیوست.
قیصر هم در سپتامبر ۵۲ قبل از میلاد خود را به آلزیا رسانده آنرا محاصره می‌کند. او دست بکار احداث یک حلقه استحکامات به درازای ۱۶ کیلومتر دورادور شهر می‌شود، و در قسمت بیرونی این حلقه، حلقهٔ بِرونی دیگر بطول حدود ۲۱ کیلومتر هم ساخت، چه از احتمال سر رسیدن یک قوای امدادی دشمن از عقب سرش اندیشناک بود. این دو حلقه استحکامات مشتمل بودند بر دیوار، خندق‌هایی پرآب، تله‌ها، تیرک‌هایی نوک تیز، حدود هزار برجک دیدبانی سه‌طبقه‌ای، ۲۳ سربازخانه کوچک (که هر کدام با یک کوهورس یا گردان امروزی اشغال شده، به هنگام روز گاردهای نگهبانی مستقر می‌شدند تا دشمن نتواند پاتک‌های غافلگیرانه بزند و در شب‌هنگام نیز گاردهای شبانه نگهبانی می‌دادند)، چهار کمپ بزرگ برای لژیون‌ها (پیاده‌نظام) و چهار کمپ نیز برای سواره‌نظام که در مکان‌های مناسب جایگیر شده‌بودند.
باگذشت بیش از یک ماه از این محاصرهٔ طاقت‌فرسا، ۲۴۰ هزار قوای امدادی نیرومند گالیایی به‌همراه ۸ هزار سواره به حلقهٔ برونی استحکامات رومیان یورش برده کوشش کردند محاصره شدگان آلزیا را آزاد کنند. در رأس این قوای پرشمار امدادی کومیوس (از آتربات‌ها)، ویریدوماروس و اپوردوریکس (از ادوئی‌ها) و ورکاسیولاونوس (از آرورن‌ها که عمه‌زاده یا عموزادهٔ ورسنژتوریک بود) قرار داشتند. در این حال قوایی از خودِ گالی‌های محاصره شده نیز به زعامت ورسنژتوریک جهت شکستن حلقهٔ محاصره به رومیان حمله‌ور شدند.
تا چهار روز لژیون‌های قیصر در برابر حملهٔ دو جانبهٔ قوای امدادی گالی از یکسو و محاصره شدگانِ آلزیا از سوی دیگر مقاومت می‌کردند. در روز چهارم قوای امدادی موفق به ایجاد روزنه‌ای در حلقهٔ برونی استحکامات رومیان شدند امّا از جهت ضدحملهٔ لابینوس و سپس قیصر عقب‌رانده شده، با مانور ماهرانه‌ای از جانب رومیان محاصره شدند. این شکست برای گالی‌ها بمنزلهٔ پایان رؤیای آزادسازی گالیا بود؛ چنان‌که ورسنژتوریک خود را به سزار تسلیم کرد.
بدین قرار شورش گالیا پایان یافته دولت روم می‌توانست به خویش ببالد که مالک قلمرو پهناور جدیدی شده‌است. در واقع میان سال‌های ۵۱ و ۵۰ قبل از میلاد قیصر کار چندانی برای انجام دادن نداشت مگر اسکات شورش‌های محلی، و قبایل گالیا را هم با خود آشتی داد. آخرالامر در ۵۰ قبل از میلاد گالیا را ـ که اکنون تمام و کمال در تملک او بود ـ یک استان رومی اعلام کرد و در ۴۹ ق. م لژیون‌های او بالاخره پس از نُه سال اشتغال به جنگ در این خطه توانستند به ایتالیا مراجعت نمایند.
پایان نبرد آلزیا در واقع پایان مقاومت قبایل گالی بود. سربازان آلزیا و همین‌طور بازماندگان ارتش امدادی گالی به اسارت رومیان درآمدند. بخشی به‌عنوان بَرده فروخته‌شده و بخشی نیز به‌عنوان غنیمت جنگی به سربازان لژیون‌های قیصر تحویل شدند، به‌استثنای اعضای قبایل ادوئی‌ها و آرورن‌ها که آزاد و بخشوده شدندن تا اتحاد و اتفاق این قبایل نیرومند با دولت جمهوری تضمین گردد.
پس از این ظفر، سنای روم بیست روز جشن به افتخار قیصر اعلام کرد. ورسنژتوریک را تا شش سال بعد همچنان در قید حیات نگه‌داشتند، چه می‌خواستند او را ضمن رژه پیروزی در مراسم تریومفوسِ سزار در معرض انظار بگذارند. بعد (چنان‌که برای فرماندهان قوای خصم روم مرسوم بود) در پایان مراسم تریومفوس در زندان تولیانوم خفه‌اش کردند.
فرانسه اُستوایی (به فرانسوی: France Équinoxiale) نامی بود که استعمارگران سده هفدهم فرانسوی به آن دسته از مناطق استوایی آمریکای جنوبی داده بودند که کوشش در استعمار آنها را داشتند.
ترجمه واژگانی نام فرانسوی آن "فرانسه مناطق برابران (اعتدالین)" است. پیش از اینکه اصطلاحات استوایی و گرمسیری برای آن مناطق رایج شود، اروپائیان اصطلاح "سرزمین‌های برابران" را برای آن مناطق بکار می‌بردند که اشاره به برابری روز و شب در طی سال در نقاط استوایی دارد.
برهان‌الدین ربانی (زاده: ۱۳۱۹ در فیض‌آباد - ترور ۲۹ سنبله/شهریور ۱۳۹۰ در کابل ]) سیاست‌مدار تاجیک تبار افغان، یکی از رهبران مجاهدین، رهبر حزب جمعیت اسلامی افغانستان، نماینده مجلس نمایندگان از ولایت بدخشان در مجلس پانزدهم نمایندگان و نهمین رئیس‌جمهور افغانستان (۱۳۹۲–۲۰۰۱) بود. وی در یک حمله انتحاری در خانه‌اش در محله وزیر اکبرخان کابل کشته شد. ربانی در زمان مرگ رئیس شورای عالی صلح در افغانستان و مذاکره‌کننده ارشد دولت با گروه طالبان بود.
ربانی زادهٔ ۱۳۱۹ (۱۹۴۰) در شهر فیض‌آباد مرکز ولایت بدخشان افغانستان است.
وی در افغانستان، به استاد ربانی و پروفسور ربانی نیز مشهور است.
او در سال ۱۳۴۲ از دانشکده شرعیات (الهیات) دانشگاه کابل فارغ‌تحصیل شد و در سال ۱۳۴۷ به خاطر ادامه تحصیلات عالی به مصر رفت و در دانشگاه الازهر به تحصیل پرداخت. او در مصر از اندیشه‌های اخوان‌المسلمین تأثیرپذیر شد.
در سال ۱۳۳۶ در دانشکده شرعیات دانشگاه کابل همراه دیگر استادان آن دانشگاه نظیر استاد غلام محمد نیازی، سید محمد موسی توانا، وفی‌الله سمیعی (آخرین وزیر عدلیهٔ حکومت ظاهرشاه)، استاد محمد فاضل، عبدالعزیز فروغ، سید احمد ترجمان و هدایت نهضت جوانان مسلمان را تأسیس کردند که با استعفای غلام محمد نیازی از رهبری آن در سال ۱۳۵۱، ربانی رهبری آن را با نام جمعیت اسلامی افغانستان به دوش گرفت.
با کودتای محمد داوودخان در سال ۱۳۵۲، اعضا و هواداران نهضت اسلامی افغانستان (اخوانی‌ها) تحت فشار رژیم وقت، که تحت تأثیر شاخهٔ پرچم حزب دموکراتیک خلق افغانستان بود، قرار گرفتند. افسران و نظامیانی که محمد داوودخان را در کودتا یاری رسانیده بودند به احزاب کمونیستی افغانستان تعلق داشتند و در آن سال‌ها و در دههٔ دموکراسی، مبارزان رقیب هم محسوب می‌شدند؛ آن‌ها در مکاتب، دانشگاه‌ها و مراکز علمی و ادوار دولتی باهم درگیری‌هایی داشتند. با قدرت گرفتن آن‌ها، مخصوصاً وزیر داخلهٔ وقت که عضو حزب خلق بود، دستگیری وسیع و گستردهٔ اعضای اسلام‌گرای رقیب آن‌ها در شهرهای مختلف افغانستان آغاز شد.
در سال ۱۳۵۳ ربانی و عده‌ای دیگر از فعالان اسلام‌گرا که تحت تعقیب حکومت داوودخان بودند، از افغانستان خارج شده و به پاکستان فرار کردند. در آن‌جا احزاب اسلام‌گرا و حکومت ذوالفقار علی بوتو که روابط سردی با دولت افغانستان به خاطر مسئلهٔ پشتونستان داشت، از آن‌ها پذیرایی کرده و دست به مسلح کردن مهاجران نهضت اسلامی زد تا آن‌ها را برای براندازی حکومت داوود خان آماده کند. اما عده‌ای از رهبران نهضت اسلامی از جمله ربانی مخالف جنگ مسلحانه علیه حکومت داوودخان بوده‌اند؛ آن‌ها به خاطر نزدیکی روابط بعضی از حلقه‌های نهضت اسلامی به دولت وقت پاکستان، عناصر میانه‌روتر مهاجران که زیر فشار قرار گرفته بودند، پاکستان را ترک کردند؛ ربانی در آن میان به عربستان سعودی سفر کرد.
حزب او یکی از قویترین احزاب سیاسی در کنار دیگر احزاب مخالف دولت افغانستان بود. این حزب مشی معتدلی داشته و به باور کارشناسان مسائل سیاسی افغانستان، از آغاز تأسیس تحت تأثیر جنبش اخوان المسلمین بوده‌است.
ربانی تا پایان حکومت‌های تحت حمایت شوروی سابق همواره با آن‌ها درگیر و خواهان خروج نیروهای شوروی سابق از افغانستان و سپردن حکومت به مجاهدین افغانستان بود.
ربانی پس از پیروزی مجاهدین و شکست دولت نجیب الله احمدزی در ۱ تیر/سرطان ۱۳۷۱ (۲۸ ژوئن ۱۹۹۲)، طبق توافق‌نامه گروه‌های مجاهد افغانستان در کنفرانس اسلام‌آباد، به عنوان دومین رئیس‌جمهور موقت افغانستان بعد از دوره دوماهه صبغت‌الله مجددی برگزیده شده بود تا در دورهٔ چهارماههٔ ریاست خود زمینهٔ انتخابات را فراهم کند. اما بر اثر جنگ‌های شدید، و نقض توافقات از طرف جناح‌های مختلف، زمینهٔ انتخابات فراهم نشد و ربانی برای تعیین رئیس‌جمهور بعد از خود شورای اهل حل و عقد را در شهر هرات افغانستان و با حضور شخصیت‌های مختلف از اقوام و نواحی مختلف افغانستان برگزار کرد.
شورای حل و عقد نیز در ۹ دی/جدی ۱۳۷۱ (۳۰ دسامبر سال ۱۹۹۲) برهان‌الدین ربانی را به عنوان نخستین رئیس‌جمهور رسمی حکومت مجاهدین در افغانستان و نهمین رئیس جمهوری کشور از زمان تغییر حکومت توسط ژنرال داوود برگزید.
حکومت مجاهدین در ۵ مهر/میزان ۱۳۷۵ (۲۶ سپتامبر ۱۹۹۶) کابل را که زیر حملات شدید قرار داشت ترک کرد و این شهر به دست طالبان افتاد. اما ربانی که مقر حکومت را به شهر مزار شریف انتقال داده بود هنوز به عنوان رئیس‌جمهور رسمی افغانستان شناخته می‌شد؛ هرچند به مرور زمان قلمرواش کوچک‌تر می‌شد تا این‌که در اواخر حکومت طالبان، فقط بر سی درصد خاک کشور تسلط داشت و بقیهٔ نقاط به دست طالبان افتاده بود.
با حمله آمریکا به افغانستان و شکست طالبان، حامد کرزی در اجلاس بن رئیس‌جمهور دولت موقت افغانستان شد.
برهان‌الدین ربانی در ۱ دی/جدی ۱۳۸۰ (۲۲ دسامبر سال ۲۰۰۱) طی مراسمی رسمی حکومت را به ادارهٔ موقت افغانستان تحویل داد.
او در انتخابات پارلمانی افغانستان در سال ۱۳۸۴ شرکت کرد و به عنوان نمایندهٔ مردم ولایت بدخشان، عضویت پارلمان افغانستان را به دست آورد.
ربانی در انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان در سال ۱۳۸۸ از حامد کرزی حمایت کرد.
ربانی در سال ۱۳۸۶ با جمعی از سران جهادی و احزاب کمونیستی سابق جبهه‌ای به نام جبهه ملی را به منظور اصلاحات سیاسی در کشور تشکیل داد. تقویت نقش جامعه مدنی، دفاع از حقوق بشر و تغییر نظام سیاسی افغانستان از ریاستی به پارلمانی، برخی از خواسته‌های مطرح این حزب بود. پس از کشته‌شدن برهان‌الدین ربانی برخی چهره‌های مطرح سیاسی همانند احمد ضیاء مسعود، محمد محقق و عبدالرشید دوستم در ۲۰ عقرب/آبان ۱۳۹۰ اقدام به بازسازی این جبهه نموده و جبهه نو ملی افغانستان که به جبهه ملی دوم نیز شناخته می‌شود را تشکیل دادند. رهبری جبهه ملی دوم در اختیار احمد ضیاء مسعود که داماد برهان‌الدین ربانی و برادر احمدشاه مسعود است قرار گرفت.
وی از سال ۱۳۸۹ خورشیدی تا پایان زندگی‌اش، ریاست شورای عالی صلح افغانستان که با حکم حامد کرزی تشکیل شده بود را بر عهده داشت.
پس از مرگ استاد ربانی مسئولیت شورای عالی صلح به بزرگ‌ترین فرزندش صلاح الدین ربانی سپرده شد.
این شورا وظیفهٔ مذاکره با گروه طالبان با هدف دستیابی به صلح پایدار و یافتن راهی مسالمت‌آمیز برای پایان دادن به درگیری‌ها در افغانستان را بر عهده دارد.
برهان‌الدین ربانی در ۲۹ سنبله/شهریور ۱۳۹۰ در اثر یک انفجار انتحاری در منزل خود کشته شد.
در زمان انفجار بمب، تعدادی از اعضای شورای عالی صلح افغانستان در منزل وی با دو نفر از اعضای طالبان در حال گفتگو بودند که یکی از نمایندگان طالبان، مواد منفجره‌ای که در دستارش (عمامه‌ای که بر روی سر می‌بندند) پنهان کرده بود را منفجر می‌کند.
این نمایندهٔ طالبان، به واسطهٔ معصوم استانکزی رئیس دبیرخانهٔ شورای عالی صلح و رحمت‌الله واحدیار یک عضو این شورا، برای صحبت در مورد تلاش‌های صلح و مذاکره با گروه طالبان به خانه آقای ربانی راه یافته بود.
برهان‌الدین ربانی از مخالفان طالبان بود و مدتی پیش از مرگش در سخنانی از طالبان به دلیل استفاده از «کودکان» در حملات انتحاری و درگیری‌ها به شدت انتقاد کرده بود.
ربانی، یک هفته قبل از ترور شدنش، برای شرکت در اجلاسی تحت عنوان «بیداری اسلامی» به تهران سفر کرد. وی در سالروز تولد خود (۲۹ شهریور/سنبله) و در آستانه ۷۱ سالگی بر اثر انفجاری در خانه‌اش در کابل کشته شد.
پایگاه شرق
خَلیل‌الله خَلیلی مشهور به استاد خلیلی شاعر فارسی‌گوی معاصر افغانستان است. تا هنوز در زمینه اشعار استاد خلیلی تحقیق های فراوان علمی صورت گرفته است که از آن جمله می‌توان از کتاب " استاد خلیلی و شعر ایستادگی" اثر ضیاءالحق فیروزکوهی نام برد که در زمینه تاثیر گزاری شعر استاد خلیلی بر جهاد و مقاومت افغانستان است.
خلیلیدر ویرایش جدید این مقاله بیشتر مطالب برگرفته شده‌است از:مهدیزاده کابلی،، زیر عنوان «خلیل‌الله خلیلی، سخن‌سرایی بزرگ»، شمارهٔ دوم خوشه در سال ۱۲۸۶ خورشیدی (۱۹۰۷ میلادی) در باغ جهان‌آرای کابل متولد شد.خلیلی، خلیل‌الله، مجموعه اشعار، پیشاور: کتابفروشی خاور، ۱۳۶۹ خ. پدرش محمدحسین‌خان مستوفی‌الممالک از بزرگان منطقهٔ کوهستان در شمال کابل و وزیر مالیهٔ عهد امیر حبیب‌الله خان بود که پسان‌تر به فرمان امان‌الله خان به دار آویخته شد.
وی در سنین کودکی والدینش را از دست داد و درس را در نیمهٔ راه رها کرد. او سال‌ها در کابل، کوهستان و بلخ زیست و در پست‌های اساسی زیادی در سازمان‌های دولتی داخل و خارج افغانستان کار کرد. در اوایل دههٔ بیست خورشیدی به سمت معاون دانشگاه کابل به کار گماشته شد. در سال ۱۳۳۰ ریاست مستقل مطبوعات را به‌عهده گرفت و در سال ۱۳۳۲ به‌عنوان مشاور عالی سلطنتی در دربار محمد ظاهر شاه خدمت کرد و نیز مدتی نمایندهٔ مجلس بود و در سال‌های نخستین دههٔ ۵۰ به‌عنوان سفیر کبیر مدتی در عربستان سعودی و سپس در عراق مشغول به کار بود. برگرفته از سایت هنری، ادبی، فرهنگی و آموزشی هرات باستان
جدای مناصب اجرایی، موقعیتی بود که خلیلی در عالم ادب کسب کرد و به‌زودی نامدارترین شاعر افغانستان بدل گشت.
خلیلی پس از کودتای هفت ثور سفارت را ترک گفت و مدتی در اروپا و آمریکا به سر برد. اما به سبب عشق وطن دیر در آن‌جا نپایید. او پس از آن به پاکستان رفت و در کنار هزاران هموطن آواره‌اش مسکن گزید و در این دوره آثار بسیاری از خود به جای گذاشت.
خلیلی در مجموع ۶۲ اثر منظوم و منثور در عرصه‌های مختلف هنر، ادب، سیاست، فلسفه و عرفان دارد که بیشترشان در داخل و خارج از افغانستان به چاپ رسیده‌است.
آثار هرات، سلطنت غزنویان، فیض قدس، احوال و آثار حکیم سنایی، از بلخ تا قونیه، یمگان، نی‌نامه و عیاری از خراسان، آثار پژوهشی او هستند.
عبدالغفور روان فرهادی پژوهشگر و نویسندهٔ افغان و نمایندهٔ پیشین افغانستان در سازمان ملل متحد، در صدمین سالگرد زایش خلیل‌الله خلیلی، قدرت بیان او را کم‌نظیر توصیف کرد.
خلیلی اعتبار بسیاری نیز در میان فارسی‌زبانان ایران نیز کسب کرده بود. چنانچه مقامات دانشگاهی و حلقه‌های ادبی ایران دوبار در سال‌های ۱۳۳۵ و ۱۳۴۰ از وی دعوت نمودند و خلیلی مورد استقبال فراوان حلقه‌های فرهنگی ایران قرار گرفت. چنان‌که تقریظ‌هایی را که عبدالرحمن پژواک، رضازاده شفق، بدیع‌الزمان فروزانفر، لطفعلی صورت‌گر و شمس‌الدین مجروح بر دیوان اشعار او نگاشته‌اند.
زمانی، خلیل‌الله خلیلی در سوگ ملک‌الشعرای بهار سروده بود:
خلیل‌الله خلیلی در بهار ۱۳۶۶ خورشیدی در شهر اسلام‌آباد کشور پاکستان درگذشت. جسد وی پس از ۲۵ سال از درگذشتش، از پاکستان به کابل منتقل و در مراسم رسمی در محوطه دانشگاه کابل و در کنار آرامگاه سید جمال‌الدین اسدآبادی به خاک سپرده شد.
در مراسم خاکسپاری مجدد وی اعضای خانواده او، شماری از اعضای کابینه، استادان دانشگاه کابل و دوست‌داران این شاعر شرکت کردند.
ژولیت بینوش (, ؛ زادهٔ ۹ مارس ۱۹۶۴) بازیگر فرانسوی است. او جوایز گوناگونی شامل یک جایزهٔ اسکار، یک جایزهٔ بفتا و جوایز جشنواره‌های برلین، کن و ونیز را کسب کرده‌است.
بینوش برای نقش‌آفرینی در فیلم عاشقانهٔ "بیمار انگلیسی" (۱۹۹۶) مورد تحسین قرار گرفت و جایزهٔ اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل زن را کسب کرد. او برای بازی در کمدی "شکلات" (۲۰۰۰) نامزد دریافت جایزهٔ اسکار بهترین بازیگر زن شد. در شماره ۵۹۶ مجله فیلم گفت‌وگویی اختصاصی با او با عنوان «عاشق کار کردن با کیارستمی بودم» منتشر شده‌است.
بینوش از مادری هنرپیشه و پدری مجسمه‌ساز متولد شد. در ۲۳ سالگی پس از بازی در فیلم "سبکی تحمل‌ناپذیر وجود" باعث توجه بسیاری از منتقدین سینما شد. در سال ۱۹۹۶ با اجرای نقش هانا در فیلم پرفروش "بیمار انگلیسی" برنده جایزه اسکار شد. بینوش در سال ۲۰۰۰ با بازی در نقش وین روشه در فیلم "شکلات" نامزد دریافت اسکار بازیگر نقش اول زن شد. وی همچنین برنده جایزه بهترین بازیگر زن جشنواره کن در سال ۲۰۱۰ برای بازی در فیلم "کپی برابر اصل" ساخته عباس کیارستمی شد. وی با برنده شدن در این فیلم به نخستین زنی تبدیل شد که تاج سه‌گانه را دریافت کرده‌است.
ژولیت بینوش پس از بازی در فیلم "شیرین" ساخته عباس کیارستمی دربارهٔ حضور خود با پوشش روسری در این فیلم گفته‌است که انجام این کار برای همدردی با زنان ایران و همه زنانی که حجاب به آن‌ها تحمیل شده بود.
فریدون ناصری (زادهٔ ۱۴ آبان ۱۳۰۹ – درگذشتهٔ ۱۷ تیر ۱۳۸۴) موسیقی‌دان، رهبر ارکستر و نوازندهٔ تیمپانی اهل ایران بود. او سال‌ها رهبر ارکستر و مدیر هنریِ ارکستر سمفونیک تهران بود.آوانما
فریدون ناصری ۱۴ آبان ۱۳۰۹ در تهران متولد شد. از کلاس پنجم به هنرستان عالی موسیقی رفت و به یادگیری ویولنسل و سازهای ضربی پرداخت. از سال سوم دبیرستان در کلاس‌های هارمونی ثمین باغچه بان شرکت کرد و بعد از اخذ دیپلم هارمونی تخصصی، طی چهار سال دوره عالی کنترپوان، فوگ و اصول آهنگسازی را نزد وی آموخت. سپس به بلژیک رفت و در کنسرواتوار سلطنتی بروکسل، در کلاس‌های آهنگسازی، تصنیف موسیقی فیلم و رهبری ارکستر آندره سوری شرکت کرد.
فریدون ناصری در ۱۷ تیر سال ۱۳۸۴ پس از مدتی بستری‌بودن به‌علت نارسایی قلبی در بیمارستان مدائن تهران درگذشت.
پانزده سال پس از درگذشت فریدون ناصری، سجاد پورقناد سردبیر ژورنال گفتگوی هارمونیک با کمک نیما ناصری فرزند فریدون ناصری، آثار به جای مانده از او را در کتاب خانه اش مورد ارزیابی قرار دادند و در این کنکاش، پارتیتور‌های زیادی از آثار منتشر شده و منتشر نشده او به همراه تعداد زیادی، نامه، سند، دست نوشته و... از فریدون ناصری و دیگر هنرمندان موسیقی ایران کشف شد. مجله هنر موسیقی، بازدید: اکتبر 2021.
ژورنال گفتگوی هارمونیک، بازدید: اکتبر 2021.
آروو پَرتاگرچه نام او را در متن‌های فارسی «پارت» می‌نویسند اما درست نیست. به زبان خود او نامش به فتح پ و مانند «پرت» در «پرت کردن» گفته می‌شود. (زادهٔ ۱۱ سپتامبر ۱۹۳۵ در پایده، استونی) آهنگسازی استونیایی است. وی یکی از مهم‌ترین و موفق‌ترین آهنگسازان کنونی جهان است.How a 78-Year-Old Estonian Composer Became the Hottest Thing in Music
وی در سبک کمینه‌گرایی و با تکنیک تینتینابولی که ابداع خود اوست و با الهام از سرودهای گریگوریان آهنگسازی می‌کند.آرو پرت و مینیمالیسم عرفانی، رادیو زمانه ۱۳ آبان ۱۳۹۱ در سال ۲۰۱۳ و برای سومین بار پیاپی او به عنوان آهنگساز معاصری که آثارش بیشترین اجرا را در سطح جهان داراست، معرفی شد.The Bachtrack Stats 2013
آروو پرت در ۱۱ سپتامبر ۱۹۳۵ برابر با ۱۹ شهریور ۱۳۱۴ در شهر پایده در شهرستان یروا واقع در ۸۰ کیلومتری جنوب تالین (پایتخت استونی) زاده شد. ۳ ساله بود که پدر و مادرش از هم جدا شدند پرت و در کنار مادر و پدرخوانده‌اش در شهر راکوره در شمال استونی بزرگ شد.
در آن شهر در کلاس‌های فوق برنامه موسیقی شرکت کرد و نواختن پیانو و تئوری موسیقی را یاد گرفت. به تدریج به عنوان همنواز در کنسرت‌هایی شرکت کرد. او در ارکستر مدرسه ابوا نیز می‌نواخت و در یک گروه رقص نوازنده پرکاشن هم بود. اولین تجربه‌های آهنگسازی را در ۱۴–۱۵ سالگی انجام داد. ۱۷ ساله بود که نخستین اجرای عمومی یکی از ساخته‌هایش در مسابقه آهنگسازان جوان برگزار شد، مسابقه‌ای که در آن برنده نشد و تنها از او تقدیر به عمل آمد. اثر اجرا شده به شدت تحت تأثیر ساخته‌های سرگئی راخمانینف بود و نشانه‌ای از موسیقی استونی در آن به چشم نمی‌خورد.
پرت تحصیلات موسیقی خود را در سال (۱۹۵۴) در مدرسه موسیقی شهر تالین آغاز کرد. او در آنجا آهنگسازی، تئوری موسیقی، پیانو، ادبیات، تحلیل موسیقی و موسیقی محلی را فراگرفت، ولی چند ماهی نگذشته بود که به اجبار به سربازی رفت و در گروه موسیقی آنجا نوازنده ابوا و طبل شد.آروو پرت، گفتگوی هارمونیک، ۲۷ تیر ۱۳۸۴ خود پرت این دو سال را دوره‌ای رنجبار می‌خواند. پس از اتمام سربازی مجدداً به مدرسه موسیقی بازگشت و ادامه تحصیل را زیر نظر «ولیو تورمیس» از سر گرفت. در پایان سال تحصیلی و به علت پیشرفت چشمگیر به آکادمی موسیقی و تئاتر استونی معرفی و در آنجا شاگرد «هی‌نو اِلِر» شد. الر که نوازنده ویولن و آهنگساز زبردستی بود از کنسرواتوار سنت پترزبورگ فارغ‌التحصیل شده بود. پرت همیشه از الر نه به عنوان یک معلم که در نقش یک پدر، با احترام و محبت یاد می‌کند. پرت به وضوح مستعد بود و به نظر می‌رسید آهنگسازی برای او امری بسیار آسان است. او توانست در سال (۱۹۶۳) فارغ‌التحصیل شود.http://www.arvopart.org/bio.html بیوگرافی آروو پرت در فهرست رسمی کارهای او آثاری از آن دوران به چشم می‌خورد. مانند: دو سونات (۱۹۵۸ و ۱۹۵۹)، پارتیتا (۱۹۵۸) و سمفونی شماره ۱ (۱۹۶۳)
در سال (۱۹۵۷) با رادیو استونی شروع به همکاری کرد و تا سال (۱۹۶۷) به عنوان مهندس صدا در آنجا مشغول به کار بود. طی آن سالها نخستین تجربه‌های آهنگسازی مدرن را انجام داد. موسیقی استونی در دهه ۱۹۶۰ توسط نسلی از آهنگسازان خلاق همانند «ولیو تورمیس»، «اِینو تامبرگ»، «جان راتس» و «کلدر سینک» با رویکردی مدرن شکل گرفت. تقریباً همین زمان بود که انواع مختلف سبک‌های موسیقی نظیر کلاسیک نو، دوازده نغمه‌ای، سریالیسم، کولاژ در موسیقی استونی مطرح شدند. آثاری که پرت در آن سال‌ها ساخت، اثبات مدعای پیشگامی او در این سبک‌ها است.
کار در رادیو، تأثیر شگرفی در نگاه او به آهنگسازی داشت. پرت در مصاحبه‌ای که در سال (۱۹۹۸) تکنیبا روزنامه پُستایمیزروزنامه پُستایمیز چاپ استونی انجام داد به این نکته اشاره کرد که کار با دستگاه‌های گران‌قیمت و پیچیده ضبط صدا در رادیو مرا به سمت مخالف سوق داد. گوهر موسیقی تعامل بین دو، سه یا چهار نت است. اولین قدم از تغییرات بین این نت‌ها آغاز می‌شود. برای رسیدن به این منظور شما نیازی به تکنیک‌های صوتی خاص یا یک پیانوی استاین‌وی ندارید. این از صدای انسان و ابتدایی‌ترین ابزار آغاز می‌شود. من مخالف پیشرفت تکنیک‌های صوتی نیستم ولی نیازی هم به خیلی مهم جلوه دادن آنها نیست.
در ژانویه ۱۹۸۰، آروو پرت به همراه همسرش نورا و دو پسر خردسالش استونی را ترک کرد. ابتدا به اتریش رفت و پس از اقامتی کوتاه راهی برلین شد.