moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
غنی بلوریان که درجوانی بارها بازداشت و زندانی شده بود، سرانجام در سال (۱۳۳۷) دستگیر و در محکمه نظامی شاه به اعدام و سپس به حبس ابد محکوم شد. او نزدیک به۲۵ سال در زندان شاه ماند و با انقلاب ایران از زندان بیرون آمد و بلافاصله از تهران عازم سرزمین مادری خود کردستان شد و عده‌ای به استقبال او آمدند.
در اولین انتخابات مجلس شورای اسلامی، مردم مهاباد او را با ۲۶۶۳۲ رای از مجوع ۲۹۳۸۶ رای ماخوذه به عنوان نماینده خود برای این مجلس انتخاب کردند اما حکومت مانع راه یافتن بلوریان به مجلس شد.
قاسملو نیز به عنوان نماینده مردم کردستان برای مجلس خبرگان انتخاب شده بود اما حکومت قصد دستگیری و ترور او در تهران را داشت.و به همین دلیل قاسملو به تهران نیآمد و در این مجلس شرکت نکرد. این توطئه‌ای بود که تدارک دیده بودند و حتی مانع حضور بلوریان در مجلسی شدند که مردم مهاباد او را به عنوان نماینده خود برای این مجلس انتخاب کرده بودند.
آغاز جنگ در کردستان ایران که غنی بلوریان تا حد جدائی از عبدالرحمان قاسملو دبیراول وقت حزب دمکرات کردستان ایران سعی کرد جلوی آن را بگیرد، در سال‌های ۱۳۵۹ و ۱۳۶۴ ضربات سنگین و خونینی به جنبش ملی در کردستان و به ویژه حزب دمکرات کردستان ایران زد. غنی بلوریان که با سیاست نظامی وقت حزب دمکرات کردستان ایران مخالف بود، به تهران بازگشت. گفته می‌شود در این جنگ بیش از ۳۰۰ تن از رهبران و کادرهای فعال حزب دمکرات کردستان ایران کشته یا اعدام شدند.
بسیاری اعتقاد دارند که فروتنی بیش از حد غنی بلوریان موجب شد تا در کنگره چهارم حزب دموکرات کردستان، قاسملو دبیرکل حزب شود، درحالیکه تمام شرایط برای غنی بلوریان جهت در دست گرفتن رهبری حزب دمکرات کردستان ایران فراهم بود.
بلوریان نقش مهمی در مذاکرات با دولت مرکزی برای جلوگیری از جنگ داخلی در کردستان داشت اما از دو سو این تلاش با شکست روبرو شد. از یک‌سو بخشی از جناح حاکم در جمهوری اسلامی که از همان ابتدای پیروزی انقلاب ایران در سرنگونی نظام شاهنشاهی در پی حل هر مسئله کوچک و بزرگ با اعدام و جنگ بود و از سوی دیگر، گروهی از ماجراجویان که کردستان را جزیره‌ای جدا از مجمع‌الجزایر ایران تصور کرده و خواست‌های خود را می‌خواستند با تفنگ به حکومت مرکزی و حاکمیت چند پارچه آن تحمیل کنند.
در چارچوب همین فعالیت‌ها بود که یک‌بار غنی بلوریان در رأس یک هیئت برای مذاکره با ابوالحسن بنی‌صدر اولین رئیس‌جمهور ایران عازم تهران شد اما این مذاکرات نیز راه به جائی نبرد.
بلوریان یک‌بار نیز در رأس یک هیئت مذاکره‌کننده پیش از برگزاری همه‌پرسی ۱۲ فروردین به همراه دکتر قاسملو به دیدار آیت الله خمینی و مهندس بازرگان نخست‌وزیر موقت رفت تا خواست‌های مردم کرد را با امید گنجانده شدن آن‌ها در قانون اساسی به دیدار آن‌ها رفت. بلوریان بعدها در کتاب خاطراتش یکی از نتایج این دو دیدار را تصمیم برای شرکت در رفراندوم جمهوری اسلامی برشمرد.
سیاست و مشی مسلحانه عبدالرحمان قاسملو سرانجام موجب شد تا غنی بلوریان و ۶ تن از رهبران حزب از قاسملو جدا شوند. این ۶ نفر عبارتند از: فاروق کیخسروی، فوزیه قاضی نوه قاضی محمد، رحیم سیف قاضی از خانواده قاضی محمد، احمد عزیزی، هیمن شاعر ملی کردستان و نوید معینی برادر جوان‌تر سلیمان و اسماعیل معینی از جمله این کادرها بودند که همراه با بلوریان از قاسملو جدا شدند. قاسملو که از مشی مذاکره با حکومت مرکزی فاصله گرفته بود، سال‌ها بعد در کشور اطریش هنگام مذاکره با نمایندگان حکومت و از جمله سپاه پاسداران، گرفتار ترور تیم مذاکره‌کننده شد.
بلوریان، پس از جدائی از قاسملو، نام گروه منشعب را (کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان- طرفداران کنگره چهارم) نهاد، زیرا معتقد بود کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان به رهبری قاسملو از مصوبات این کنگره منحرف شده‌است.
غنی بلوریان، پس از یورش به حزب توده ایران در سال ۱۳۶۱–۱۳۶۲ از ایران خارج شد و برای چند سال در کشور چکسلواکی زندگی کرد و پس از فروپاشی اتحاد شوروی به مهاجرتی دوباره تن سپرد و راهی آلمان شد. او در کنفرانس ملی حزب توده ایران (۱۳۶۴) عضو هیئت سیاسی حزب توده ایران شد اما به‌تدریج و به همراه تنی چند از اعضای هیئت سیاسی حزب - از جمله سیاوش کسرایی و حبیب فروغیان و … در برابر سیاست‌های حمید صفری دبیر دوم حزب در آن سال‌ها ایستاد. او علاوه بر آنکه با روشی که صفری در برخورد با کادرهای مهاجر توده‌ای در اتحاد شوروی و اروپای غربی داشتند مخالف بود، با سیاست جدائی از مشی حزب توده ایران در برابر انقلاب ایران که توسط صفری هدایت می‌شد نیز مخالف بود و بزرگترین انتقادش سپردن اختیارات به صفری بود. همچنان که معتقد بود رهبری حزب توده ایران در ارتباط با کردستان ایران، دچار فلج کامل شده‌است.
بلوریان در کتاب خاطرات خود که با نام برگ سبز (ئاله‌کوک) منتشر شده سرگذشت خویش در چند دوران پرفراز و نشیب رویدادهای سیاسی ایران و همچنین خاطرات فراموش نشدنی اش از زندان‌های شاه را منتشر کرده‌است.
غنی بلوریان سرانجام در روزچهارشنبه ۱۸ اسفند سال ۱۳۸۹در سن ۸۶، بدنبال یک سکته مغزی در کلن آلمان در گذشت. دولت کردستان عراق پیکر غنی بلوریان را با هواپیما به کردستان منتقل کرد. در فرودگاه «اربیل» (هولر) طی تشریفاتی با حضور شخصیت‌های دولت کردستان عراق تابوت غنی بلوریان تحویل گرفته شده و برای تدفین در محل ویژه‌ای که در یکی از گورستان‌های شهر در نظر گرفته شده بود منتقل شد. در فرودگاه اربیل، علاوه بر مسعود بارزانی، رئیس دولت کردستان عراق، ایاد علاوی رقیب انتخاباتی نخست‌وزیر کنونی عراق، فاضل می‌رانی رئیس هیئت سیاسی حزب دمکرات کردستان عراق، گروهی از شخصیت‌های ملی و هنری کرد، خانواده بلوریان و… با دسته‌های گل حضور داشتند و شخص مسعود بارزانی تاج گلی را بر تابوت بلوریان نهاد. خاکسپاری ساعت ۴ بعد از ظهر انجام شد و در جریان آن، فاضل می‌رانی، حسین یزدانی، جلیل گادانی و حامد گوهری دربارهٔ شخصیت، دوران مبارزه و زندان و تأثیر غنی بلوریان بر مبارزان خلق کرد برای احقاق حقوق ملی خویش سخن گفتند. مراسم انتقال جسد بلوریان به کردستان عراق از فرودگاه اربیل تا محل خاکسپاری او، به صورت گزارش تصویری از تلویزیون اربیل پخش شد.
غنی بلوریان: برگ سبز (ئاله‌کوک)، کتاب خاطرات غنی بلوریان. (ئاله کوک (تلفظ: ala kok) نام گیاهی است که در ادبیات کردی هدیه چوپان شناخته می‌شود. نسخه اصلی این کتاب به زبان کردی است. نام آن در ترجمه فارسی برگ سبز انتخاب شده‌است)
«بی تو» تک‌آهنگی است از آلبوم "برخیز، برخیز" گروه آلمانی، رامشتاین. موضوع آن سوگواری به خاطر از دست‌دادن عزیزی‌ست و تصنیفی‌ست ملایم و رمانتیک. موتیف آن «بدون تو، من نمی‌تونم باشم، بدون تو ... با تو هم، من همچنان تنهایم، بدون تو ...» است.
این نماهنگ در اتریش فیلمبرداری شده‌است و در آن اعضای گروه در حال کوهنوردی نشان داده می‌شوند. خوانندهٔ گروه، تیل لیندمان سقوط می‌کند و به سختی مجروح می‌شود. سپس در قسمتی که اعضای گروه در چادرشان نشسته‌اند و تیل با پای مجروح و سرمازده‌اش با حسرت به قله خیره شده، موسیقی قطع می‌شود. زمانی‌که اعضای گروه در حالی‌که تیل را بر دوش خود حمل می‌کنند از کوه بالا می‌روند موسیقی دوباره پخش می‌شود. در پایان، به قله می‌رسند، تیل می‌نشیند، نگاهی به اطراف می‌اندازد و رضایت‌مندانه می‌میرد.
سرود هورست وِسِل یا پرچمها را بِیَفرازید! «دی فَنه هُخ»، نام ترانه‌ای است که از سال ۱۹۳۳ تا ۱۹۴۵ به عنوان سرود رسمی حزب سوسیالیست ملی کارگران آلمان و همچنین سرود ملی دوم آلمان نازی شناخته می‌شد. این ترانه و ملودی پس از شکست آلمان نازی در جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۴۵ در آلمان و اتریش ممنوع شده‌است؛ مگر برای اهداف آموزشی. این ترانه توسط هورست وسل ساخته شد که در سال ۱۹۳۰ به ضرب گلوله یک کمونیست کشته شد و تبدیل به یکی از قهرمانان آلمان نازی شد.
این سرود در رژهٔ بزرگ ارتش نازی پخش شد.ویکی‌پدیای انگلیسی
Die Fahne hoch / Horst Wessel Lied / Horst Wessellied free midi mp3 download Strand Hotel Sechelt bed breakfast
در منطق کلاسیک، قاعدهٔ نفی تالی (که معمولاً Modus tollens خوانده می‌شود)، یکی از اَشکال استدلال صوری است.
قاعدهٔ نفی تالی به این صورت بیان می‌شود:
به‌صورت صوری: formula_5
درستیِ نفی تالی را می‌توان به وسیلهٔ وضع مقدم و دانستن این که گزارۀ شرطی با عکس نقیض خود هم‌ارز است، تشخیص داد. همچنین می‌توان به صورت آشکار از جدول ارزش‌ها به درستی قاعدۀ نفی تالی پی برد. "د" به معنی «درست» و "ن" به معنی «نادرست» است.
.S.Epp, S. S. E. (2004). Discrete Mathematics with Applications. Belmont: Bob Pirle
اقتصاد سلامت (به انگلیسی: Health Economics) شاخه‌ای از علم اقتصاد است که به مسائلی پیرامون کارایی، اثربخشی ارزش و رفتار در تولید و مصرف سلامت و مراقبت‌های بهداشتی می‌پردازد. به‌طور کلی اقتصاددانان سلامت عملکرد سیستم‌های مراقبت بهداشتی در رفتارهای مؤثر بر سلامت مانند سیگار کشیدن را مورد مطالعه قرار می‌دهند.
کنت ارو در مقاله اش در سال ۱۹۶۳، که غالباً موجب شده‌است که اقتصاد سلامت به عنوان یک رشته علمی شناخته شود، تمایز مفهومی بین سلامت و سایر کالاها را به تصویر می‌کشد. عواملی که اقتصاد سلامت را از دیگر حوزه‌ها تمیز می‌دهند عبارتند از:مداخله دولتی گسترده، عدم اطمینان غیرقابل کنترل در ابعاد مختلف، اطلاعات نامتقارن، موانع ورود، آثار خارجی و حضور یک شخص ثالث. در بخش مراقبت‌های بهداشتی، شخص ثالث پزشک است که تصمیمات خرید (مثلاً در مورد آزمایش‌های آزمایشگاهی، تجویز دارو، انجام عمل جراحی وغیره) را می‌گیرد در حالی که از قیمت محصول یا خدمات بی‌اطلاع است.
اقتصاددانان حوزه سلامت چندین نوع اطلاعات مالی را ارزیابی می‌کنند: هزینه‌ها، بدهی‌ها و مصارف. عدم اطمینان برای سلامتی، در نتایج آزمایش‌های بیمار و نگرانی‌های مالی، ذاتی است. شکاف دانش موجود بین پزشک و بیمار، موقعیت مزیتی خاص برای پزشک به ارمغان می‌آورد که اطلاعات نامتقارن نامیده می‌شود. غالباً آثار خارجی در زمینه سلامت و مراقبت‌های بهداشتی، به‌طور خاص در مورد بیماری‌های عفونی، پدیدار می‌شوند. به عنوان مثال تلاش برای جلوگیری از ابتلا به سرماخوردگی، بر افراد غیر از تصمیم گیرنده تأثیر می‌گذارد.
سابقه مستندات، مدارک و مطالعاتی که در زمینه اقتصاد سلامت در کشور ما صورت می گیرد شاید به دو دهه نرسد. این رشته به صورت رسمی اولین بار در سال 1380 در دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی دانشگاه علوم پزشکی ایران سابق در مقطع ارشد با 4 نفر ظرفیت شروع به پذیرش دانشجو کرد. در سال 1384 دانشگاه شاهد به عنوان دومین دانشگاه در سطح کشور نیز مجوز پذیرش دانشجو را دریافت نمود. یکسال بعد دانشگاه علوم پزشکی تهران موفق به پذیرش دانشجو در این رشته شد. سپس گسترش این رشته محدود شد تا اینکه در سالهای اخیر دانشگاه علوم پزشکی شیراز و کرمان نیز در این رشته دانشجو می پذیرند. بطور کلی در حال حاضر تربیت دانشجویان اقتصاد سلامت در دانشگاههای زیر صورت می گیرد:
از آنجا ظرفیت های پذیرش هر سال تغییر می کند لذا از درج تعداد پذیرش صرفنظر می شود.
اولین اداره رسمی مدیریت اقتصاد سلامت در ایران:
اولین اداره رسمی مدیریت اقتصاد سلامت که دارای چارت سازمانی در ایران می باشد ، در سال ۱۳۹۷ در دانشگاه علوم پزشکی شیراز به منظور ارزیابی، تحلیل، مشاوره و اصلاح زیر ساخت‌های اقتصادی نظام سلامت تاسیس گردید.
در حال حاضر مدیریت اقتصاد سلامت دانشگاه علوم پزشکی شیراز، دارای ۷ کارشناس خبره با گرایش های مختلف مدیریتی ، اقتصادی و مالی و فن آوری می باشد ،
نشانی این واحد عبارتست از :
https://health-economy.sums.ac.ir/
محدوده اقتصاد سلامت به وضوح توسط «نمودار درختی» الن ویلیامز طراحی شده‌است که این رشته را به هشت موضوع مجزا تقسیم می‌کند:
تقاضا برای بهداشت و درمان، تقاضایی مشتق شده از تقاضا برای سلامتی است. مراقبت‌های بهداشتی به عنوان وسیله‌ای برای رسیدن به یک سهم بزرگتر از «سرمایه سلامت» مورد تقاضا قرار می‌گیرد. تقاضا برای سلامتی برخلاف اکثر کالاهای دیگر است زیرا افراد منابع را هم به منظور مصرف و هم تولید سلامتی اختصاص می‌دهند. توضیحات فوق سه نقش افراد در اقتصاد سلامت را نشان می‌دهد. گزارش بهداشت جهانی (ص ۵۲) می‌گوید که مردم در مراقبت چهار نقش را ایفا می‌کنند:
مدل تولید سلامت مایکل گروسمن در سال ۱۹۷۲ در مطالعه این حوزه بسیار تأثیر گذار بوده و دارای چندین عنصر منحصربفرد است که آن را قابل توجه می‌سازد. مدل گروسمن هر فرد را هم به عنوان تولیدکننده و هم مصرف‌کننده سلامت در نظرمی گیرد. سلامت همچون سهامی ست که در غیاب سرمایه‌گذاری در سلامت، با گذشت زمان تنزل می‌یابد، به‌طوری‌که سلامتی به عنوان یک نوع سرمایه شناخته می‌شود. این مدل تأیید می‌کند که سلامت هر دو کالای مصرفی است که رضایت مستقیم و مطلوبیت و سود مندی سرمایه‌گذاری را به ارمغان می‌آورد و باعث می‌شود که رضایت مشتریان را به‌طور غیرمستقیم از طریق روزهای مریض کمتر کند.
سرمایه‌گذاری در سلامت هزینه بر است زیرا مصرف‌کنندگان باید زمان و منابع اختصاص یافته به سلامت، مانند ورزش در ورزشگاه‌های محلی را در برابر اهداف دیگر مبادله کنند. این عوامل برای تعیین سطح مطلوب سلامتی مورد تقاضای فرد مورد استفاده قرار می‌گیرند. این مدل تأثیر تغییرات قیمت مراقبت‌های بهداشتی و سایر کالاها، پیامدهای بازار نیروی کار مانند اشتغال و دستمزد و تغییرات تکنولوژیکی را پیش‌بینی می‌کند.
این پیش‌بینی‌ها و پیش بینی‌های دیگر از مدل‌های توسعهٔ مقاله سال ۱۹۷۲ گروسمن پایه و اساس بسیاری از تحقیقات اقتصادسنجی انجام شده توسط اقتصاددانان حوزه سلامت است.
در مدل گروسمن، سطح بهینه سرمایه‌گذاری در سلامت، در حالی که هزینه نهایی سرمایه سلامت برابر با سودنهایی است اتفاق می‌افتد. با گذشت زمان سلامتی در برخی جهات کاهش می‌یابد(δ) نرخ بهره‌ای که مصرف‌کنندگان با آن مواجه است توسط (r) مشخص شده‌است. هزینه نهایی سرمایه سلامت را می‌توان با اضافه کردن این متغیر پیدا کرد. formula_1
سودنهایی سرمایه سلامت نرخ بازده این سرمایه دربخش‌های بازار است. در این مدل سطح بهینه سرمایه سلامت می‌تواند تحت تأثیر عواملی چون سن، دستمزدها و تحصیلات قرارگیرد. برای مثال(δ) با افزایش سن افزایش می‌یابد، بنابراین دستیابی به همان سطح از سرمایه سلامت یا سهم سلامت بعد از گذشت یک دوره یک ساله گران و گرانتر می‌شود. سن همچنین سود نهایی سهام سلامت را کاهش می‌دهد؛ بنابراین سطح بهینه سهام سلامت بعد از گذشت یک دوره یک ساله کاهش می‌یابد. فراتر از مسائل بنیادین، تقاضای واقعی برای مراقبت‌های پزشکی مشتق شده از میل به داشتن سلامتی (بنابراین متأثر شده از تابع تولید سلامت) است.
تمایز مهم بین سود نهایی از مراقبت‌های پزشکی (که همیشه مرتبط است با منخنی تقاضای واقعی براساس تقاضای مشتق شده) ویک منحنی تقاضای مؤثر جداگانه (که مقدار مراقبتهای پزشکی تقاضا شده در قیمت‌های مختلف بازار خلاصه می‌کند) این است که از آنجا که بیشتر مراقبت‌های پزشکی از ارائه دهندگان به‌طور مستقیم خریداری نشده‌است اما به دلیل بیمه در قیمت‌های یارانه‌ای به دست آمده، مخارج واقعی پرداخت شده معمولاً کمتر از قیمت بازار است. مصرف‌کننده(MB=MC) را از هزینه‌های پیش‌بینی نشده تعیین می‌کند و بنابراین تقاضای واقعی بر قرار خواهد کرد. این تمایز اغلب تحت عنوان «مخاطره اخلاقی پس از مرگ» (که مجزا از مخاطره اخلاقی پیش‌بینی شده که در هر نوع بازار بیمه یافت می‌شود، است) توصیف می‌شود.
ارزیابی اقتصادی، و به‌طور خاص تجزیه تحلیل هزینه-اثر بخشی، تبدیل به یک بخش اساسی از فرایندهای ارزیابی فناوری برای سازمان‌ها در تعدادی از کشورها شده‌است.
برای مثال، مؤسسه کیفیت و اقتصاد در خدمات بهداشت (IQWIG) در آلمان و مؤسسه ملی مراقبت‌های بهداشتی و درمانی(NICE) در انگلستان هر دو به مقرون به صرفه بودن داروهای جدید که وارد بازار می‌شوند، توجه دارند. بعضی از سازمان‌ها، از جمله(NICE) استفاده از تجزیه تحلیل هزینه-مطلوبیت(CUA)را توصیه می‌کنند. این رویکرد نتایج را در یک ماتریس ترکیبی از طول و کیفیت زندگی، تحت عنوان سال‌های زندگی با کیفیت تعدیل شده (QALY) سنجش می‌کند.
پنج بازار سلامت برای نمونه تجزیه تحلیل شده‌است:
اگر چه فروض مدل‌های کتاب‌های درسی از بازارهای اقتصادی به‌طور قابل توجهی نسبت به بازارهای بهداشت و درمان به خوبی عمل می‌کنند اما به این وجود انحرافات مهمی وجود دارد. در بسیاری از ایالت‌ها، گروه‌های ریسک ایجاد شده‌اند که در آن نسبت به ثبت نام افراد برای دادن کمک هزینه درمان اقدام می‌کنند. بیمه گذاران زمانی که نتوانند هزینه‌های پزشکی را به‌طور کامل پیش‌بینی کنند، با مسئله انتخاب نا مساعد مواجه می‌شوند. انتخاب نامساعد می‌تواند به عنوان تهدیدی برای گروه‌های ریسک محسوب شود. خصوصیات بازارهای بیمه گروه‌های ریسک مانند خرید گروهی،انتخاب ترجیحی (cherry-picking) و اصلاحات، پیش شرطی برای مقابله با انتخاب نامساعد است. بیمارهای بیمه شده اگر حق بیمه مربوط به درمان را کامل پرداخت کنند به‌طور طبیعی کمتر نسبت به هزینه‌های بهداشت و درمان نگران هستند افزایش هزینه‌های مربوط به بیمه بهداشت درمان همان‌طور که به وسیله RAND آزمایش معروف بیمه سلامت، نشان داده شده ناشی از مخاطره اخلاقی است. بیمه گران از تکنیک‌های متعددی برای کاهش هزینه‌های نشأت گرفته از مخاطره اخلاقی استفاده می‌کنند:از جمله اعمال مقررات بیمه برای بیماران و محدود کردن انگیزه‌های پزشک برای ارائه مراقبت‌های پرهزینه. بیمه گران اغلب با انتخاب خدمات مورد ارائه، مقدار الزامی هزینه به اشتراک گذاشته (تعیین مقدار هزینه تقبل شده توسط بیمه) و محدودیت‌های پزشکان رقابت می‌کنند. مصرف‌کنندگان در بازارهای بهداشت و درمان اغلب از کمبود اطلاعات کافی در مورد خدماتی که برای انتخاب بیمه گر نیاز دارند و ارائه دهندگانی که بهترین پیشنهاد را دارند، رنج می‌برند.
اقتصاددانان حوزه سلامت مشکلی را با تقاضای ناشی از عرضه‌کننده به وجود آورده‌اند، که در آن ارائه دهندگان توصیه‌های درمانی را بر اساس معیارهای اقتصادی و نه ضوابط پزشکی ارائه می‌دهند. محققان همچنین تعداد قابل توجهی «تغییرات تمرین» (برای پروسه درمان) را ثبت کرده‌اند که در نتیجه در دسترس بودن خدمات برای تغییر در اولویت‌ها و عمل است. برخی از اقتصاددانان معتقدند که الزام پزشکان برای داشتن مجوز پزشکی، محدود کردن نهاده‌ها و مهار نوآوری و افزایش هزینه برای مصرف‌کنندگان است در حالی که عمدتاً تنها به نفع خود پزشکان است.
به گفته کولیر اغلب اقتصاد پزشکی مترادف با اقتصاد سلامت است؛ که شاخه‌ای از اقتصاد است که به کاربرد نظریات اقتصادی در پدیده‌ها و مشکلات مربوط به بازار ثانویه سلامت، که در بالا ذکر شد، می‌پردازد. معمولا این حوزه مربوط به تجزیه تحلیل هزینه-فایده محصولات دارویی و هزینه-اثربخشی درمان‌های مختلف پزشکی است. اقتصاد پزشکی اغلب از مدل‌های ریاضی برای ترکیب داده‌ها از آمار زیستی و اپیدمیولوژی، برای حمایت از تصمیم‌گیری‌های پزشکی برای افراد در سیاست‌های بهداشتی گسترده‌تر، استفاده می‌کند.
پیتر اورزاگ معتقد است که اقتصاد رفتاری عامل مهمی برای بهبود سیستم بهداشت و درمان است اما پیشرفت نسبتاً کمی در مقایسه با سیاست بازنشستگی انجام شده‌است.
اقتصاد سلامت روان شامل مجموعه وسیعی از مسائل و موضوعاتی از اقتصاد دارویی تا اقتصاد کارگری و اقتصاد رفاه است. سلامت روان می‌تواند به‌طور مستقیم با توجه به پتانسیل افراد تحت تأثیر قرار گیرد که به عنوان سرمایه انسانی مشارکت داشته باشند. در سال ۲۰۰۹، کوری و مارک استیبل «سلامت روان در دوران کودکی و سرمایه انسانی» را منتشر کردند که در آن به بررسی این موضوع که چگونه مشکلات بهداشت روانی کودکان ممکن است انباشت سرمایه انسانی کودکان را تحت تأثیر قرار دهد، پرداختند. آثار خارجی می‌توانند شامل تأثیراتی شوند که افراد تحت تأثیر قرار گرفته بر روی سرمایه انسانی اطرافشان می‌گذارند، مثلاً در محیط کار یا محل زندگی خود. اقتصاد به نوبه خود، به ویژه در شرایط جهانی شدن، بر فرد تأثیر می‌گذارد. به عنوان مثال، مطالعات انجام شده در هند، که در آن موارد بسیاری از برون سپاری غربی وجود دارد، یک هویت ترکیبی رو به رد در جوانان متخصص نشان دادند که انتظارات اجتماعی و فرهنگی بسیار متفاوت در محل کار و خانه دارند.
اقتصاد سلامت روان یک مجموعه منحصر به فرد از چالش‌ها را برای محققان ارائه می‌کند. افرادی که دارای اختلالات شناختی هستند ممکن است قادر به برقراری ارتباط نباشند. این عوامل بیانگر چالش در مورد ارزش‌گذاری بر وضعیت سلامت روان فرد، به ویژه در رابطه با پتانسیل فرد به عنوان سرمایه انسانی، است. علاوه بر این، آمار اشتغال اغلب در مطالعات اقتصادی سلامت روان به عنوان ابزار ارزیابی بهره‌وری فرد استفاده می‌شود. با این حال، این آمارها «حضور غیر موجه» (پرزنتیئیسم) را ثبت نمی‌کنند. مواردی چون زمانی که یک فرد با سطح بهره‌وری پایین شاغل است، اندازه‌گیری میزان خسارت ناشی از زمان کار بدون مزد یا ثبت کردن آثار خارجی همچون داشتن یک عضو خانواده آسیب دیده. همچنین با توجه به تنوع در نرخ دستمزد جهانی یا ارزش گذاری‌های اجتماعی آمار استفاده شده ممکن است محدود به محتوا و موقعیت جغرافیایی باشد و نتایج مطالعه در سطح بین‌المللی قابل اجرا نباشد. اگرچه مطالعات، هدف سلامت روان را کاهش هزینه‌های کل بهداشت و درمان نشان می‌دهد اما به‌طور کلی افزایش اثر بخشی و کاهش غیبت کارکنان عملکرد آنان را بهبود داده و خدمات جامع بهداشت روان را کاهش می‌دهد.
پتراسک و رابین(۲۰۰۲)، سه دلیل اصلی برای این کاهش ذکر می‌کنند:
اورس ات ال. (۲۰۰۹) بیان کرد است که با انتشار بیشتر تجزیه تحلیل‌های اقتصادی سلامت روان، از طریق ایجاد همکاری بین سیاست گذاران و محققان و استخدام بیشتر دانشمندان، می‌توان در این زمینه بهبود حاصل کرد.
مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، Health Economics، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (بازیابی در ۱۷ دسامبر۲۰۰۹). --اقتصاد سلامت ترجمه پوررضاو..
زبان پشه‌ای یکی از زبان‌های گروه داردی از زیرشاخه هندوآریایی شاخه هندوایرانی خانواده زبان‌های هندواروپایی است که در بخش‌هایی از افغانستان به آن سخن می‌گویند.Ethnologue report for Dardic
سخنوران این زبان بیشتر در ولایت‌های لغمان و ننگرهار که ولایاتی پشتون‌نشین هستند، متمرکز شده‌اند. بسیاری از پشه‌ای ها خود را پشتون‌هایی می‌دانند که به یک زبان خاص سخن می‌گویند و اکثراً به پشتو و فارسی نیز مسلطند. به دلیل همسایگی، زبان پشه‌ای از زبان‌های فارسی و پشتو تأثیر زیادی پذیرفته‌است.BBC فارسی - افغانستان - زندگی زبان‌ها ۴: زبان پشه‌ای
اتنولوگ سخنوران این زبان را (۱۹۸۲) حدود ۲۱۷٬۰۰۰ تخمین می‌زند. درصد باسوادی در بین پشه‌ای‌ها کمتر از ۱۰٪ است.چهار گونه شمال غربی، شمال شرقی، جنوب غربی و جنوب شرقی از این زبان وجود دارد که هرکدام دربرگیرنده چند لهجه (گویش) هستند.
زبان پشه‌ای در چند دهه گذشته دارای رسم‌الخط (الفبا) شده‌است. پشه‌ای ۴۷ واج دارد که برخی واج‌های آن با واج‌های دیگر زبان‌های هندوآریایی تفاوت‌هایی دارند. به‌طور مثال در این زبان حرفی وجود دارد که شبیه شین است ولی دقیقاً شین نیست و متفاوت است که در زبان‌های عربی و فارسی و پشتو وجود ندارد یا الفی که در زبان پشه‌ای است به چندین لحن گفته می‌شود.
عمق میدان ، عبارت است از گستردگی محدوده‌ای که جلوتر یا عقب‌تر از سوژهٔ اصلی، فوکوس هستند و مقدار معینی از میدان دید لنز که در آن تصاویر به صورت کاملاً واضح ثبت می‌شوند.
یکی از عوامل ایجاد تمرکز روی سوژه در کادر مورد عکاسی، عمق میدان وضوح است. این عمل گاه با افزایش و گاه با گاهش عمق میدان بدست می‌آید. کنترل عمق میدان وضوح در عکاسی به عوامل زیر بستگی دارد:
هرچه فاصله سوژه از دوربین افزایش یابد، عمق میدان نیز افزایش خواهد یافت. این کار، بدون در نظر گرفتن نوع لنز و درجه دیافراگم انجام می‌گیرد. افزایش عمق میدان به تناسب، در لنز واید و درجه‌های بسته دیافراگم بیشتر، و بالعکس در لنز تله و درجه‌های بازترِ دیافراگم، کمتر خواهد بود.
فرمولی که در زیر ذکر می‌شود، به ما کمک می‌کند تا میزان عمق میدان وضوح دلخواه خود را در لنزهای نرمال محاسبه نمائیم.
D=2(Ap x pp)/ Ap + pp
در این فرمول D نشان دهنده عددی است که برای بدست آوردن عمق میدان وضوح مابین نقاط Ap و pp، روی حلقه فوکوس لنز باید لحاظ شود.
ما می‌توانیم با بستن دیافراگم (انتخاب اعداد بزرگتر) به عمق میدان وضوح بیشتری دست یابیم. اما باید بدانیم که این افزایش، تابع فاصله کانونی لنز نیز می‌باشد. جداول مندرج در روی لنزها، که به صورت اعدادی قرینه ثبت شده‌اند میزان عمق میدان را نشان می‌دهند، ولی باید در نظر داشته باشیم که این جداول تا زمانی معتبر هستند که لنز مستقیماً روی دوربین سوار شده باشد. در صورت استفاده از لوازمی مانند: مبدل تله - Tele convertor یا حلقه گسترش فاصله کانونی - Extention tube، این جداول دیگر معتبر نخواهند بود. استفاده از دیافراگم‌های بسیار کوچک نیز، که به سوراخِ سر سنجاقی (Pin hole) معروف هستند، باعث افزایش شدید عمق میدان می‌شوند. این دیافراگم‌ها معمولاً به صورت صفحات فلزی با سطح سیاه و مات و به صورت دست‌ساز توسط عکاس ساخته می‌شوند، و بر روی حلقه‌هایی همچون حلقه‌های فیلترها که در جلوی لنز دوربین نصب می‌شوند، تعبیه شده و روی لنز سوار می‌گردند. اندازه این دیافراگم‌ها، به‌طور ساده قابل محاسبه بوده که لزوم محاسبه آن در نورسنجیِ سوژه اهمیت پیدا می‌کند.
کاهش عمق میدان نیز کابردهای خاص خود را دارد. در تصاویر روبرو با کاستن عمق میدان اهمیت سوژه بارزتر، نمایان شده‌است.
لنزهای واید از نظر عمق میدان وضوح بی‌نظیرند. معروف‌ترین لنز وایدی که هر عکاسی آن را برای ثبت وضوح عالی، در فاصله بی‌نهایت ستوده‌است، لنز ۱۸ میلی‌متری تاکومار پنتاکس ژاپن است که با چهار عدسی و ۱۱ = f برای دوربینهای ۳۵ میلی‌متری با گیره لنز k ساخته شده‌است. البته فراموش نکنیم که موضوع بحث ما کنترل عمق میدان وضوح است و نه افزایش آن. چرا که همیشه مطلوبِ عکاس افزایش عمق میدان نبوده و گاهی کاهش آن مد نظر می‌باشد. مثلاً در عکاسی پرتره و همچنین در مواردی که ایجاد انفراد سوژه از محیط مورد نظر است، تقلیل عمق میدان وضوح موجب برجستگی و ابلاغ اهمیت سوژه به بینده خواهد شد.
آقای تئودور شایم فلوک،Theodor Scheimpflug که یک نظامی و منجم اتریشی بود، جهت بدست آوردن حداکثر عمق میدان برای عکس‌های هوائی که از بالون برای ارتش تهیه می‌کرد، متوجه شد که اگر سطح لنز، در حالتی قرار گیرد که نیمساز زاویه سطح فیلم و سوژه باشد، حداکثر عمق میدان (از چند سانتیمتری جلوی لنز تا بینهایت) بدست می‌آید. ایشان این کشف خود را در سال ۱۹۰۴ در وین اعلام عمومی نمودند و از آن به بعد این اصل به نام خودشان (قانون شایم فلوک)Scheimpflug principle در جهان مطرح است.
در دوربین قطع بزرگ با استفاده امکانات شیفت و تیلت که در بدنه آن‌ها وجود دارد این کار صورت می‌گیرد و در دوربین‌های ۱۳۵ و ۱۲۰ آداپتورهایی طراحی شده‌است که مابین لنز و بدنه دوربین قرار می‌گیرد و این امر را ممکن می‌سازد.
گاهی لازم است برای تنظیم عمق میدان در یک عکس از ابزار کمکی استفاده کنیم که با ایجاد تغییر در متغیرهای نوردهی کمک می‌کنند عمق میدان مورد نظر در عکس ثبت شود.
فرض کنید در زیر آفتاب شدید می‌خواهیم از جسمی عکسبردای کنیم، و فضای اطراف سوژه پر از عناصر دیدگانی است، و در صورت ثبت واضح آن‌ها بر روی فیلم، تصویر سوژه مورد نظر ما در آن میان به چشم نیامده و منظور ما پنهان خواهد بود. در این صورت چاره‌ای جز باز کردن دیافراگم به منظور کاهش عمق میدان نداریم؛ ولی نور موجود صحنه حتی با سرعت شاتر ۲۰۰۰/۱ ثانیه نیز برای ثبت یک اکسپوز کم عمق زیاد بوده و این کار غیرقابل انجام است. در این حالت ما راهی جز کاهش نور ورودی نداریم. این کار در هر نوع فیلم و اسلاید با فیلترهای (ND (Neutral Density امکان‌پذیر می‌باشد. فیلترهای ND فیلترهای خاکستری رنگی هستند که جز کاهش نور ورودی هیچ تأثیری بر تنالیته رنگ‌ها ندارند.
بسیاری از نرم‌افزارهای ویرایش دیجیتالی مانند آدوبی فتوشاب یا گیمپ، قابلیت ترکیب سلسله‌ای از عکس‌هایی که از یک موضوع و در فاصله‌های فوکوس متفاوت گرفته شده‌اند، را برای اضافه کردن عمق میدان به صورت مصنوعی را دارند. این شیوه که به Focus Stacking نیز شهرت دارد، معمولاً برای اضافه کردن عمق میدان در عکاسی ماکرو که غالباً به دلیل فاصله فوکوس بسیار نزدیک، دارای عمق میدان بسیار کمی هستند استفاده می‌شود.
نوعی لنز است که می‌تواند در حالت ماکرو بر روی اشیاء دور دست فوکوس خود را حفظ کند و لذا به کمک این لنز میتوان به بالاترین عمق میدان دست یافت. و در نتیجه تصویری شفاف در حالت ماکرو با عمق میدانی بی‌نظیر داشت. این لنز توسط یک عکاس حیات وحش استرالیایی به‌طور اتفاقی کشف شد و به سرعت جای خود را در صنعت باز کرد. داستان کشف این لنز در مستندی تحت عنوان «لنز غیرممکن» به تصویر کشیده شده است.
بازی آبجو (به انگلیسی: Beer Game)، اولین بار توسط یک گروه از استادان در دانشکده مدیریت دانشگاه MIT برای نشان دادن تعدادی از اصول کلیدی مدیریت زنجیره تأمین ساخته شد. بازی نوشابه، یک بازی برای شبیه‌سازی زنجیره تأمین مواد به وسیله چهار بازیگردان است؛ بنابراین هر تیم از ۴ نفر تشکیل شده‌است.
این ۴ بازی‌گردان به ترتیب عبارتند از: خرده فروش، عمده فروش، توزیع کننده و کارخانه.
شرکت‌کنندگان در این بازی باید هر کدام یکی از نقش‌ها را متقبل شوند و با توجه به وضعیت فعلی انبار خود و سفارشات مشتری و سفارش‌های تعویق افتاده هفته‌های قبل تصمیم به سفارش تعداد مورد نیاز نوشابه از تأمین‌کننده بالاسری خود بگیرند.
همه شرکت کنندگان دارای هدفی مشترک هستند که باید حتی الامکان مجموع هزینه‌های انبارداری و ضرر ناشی از خارج از موجودی بودن فروشنده در قبال سفارشات خریدار را در کمترین حالت‌های خود نگه دارند.
یک زنجیره تأمین (supply chain) ساده شده آبجو را در نظر بگیرید، این زنجیره از یک خرده فروش (Retailer)، یک عمده فروش (Wholesaler) که نیازهای خرده فروش، یک توزیع‌کننده (Distributor) که نیازهای عمده فروش، و یک کارخانه با ظرفیت نامحدود که نیازهای توزیع‌کننده را تأمین می‌کند تشکیل شده‌است.
در هر هفته، هر بازیگر در تلاش برای برآوردن تقاضای مؤلفه پایین دستی خود است.
هر گونه سفارش که نتواند برآورده شود به عنوان backorder ضبط می‌شود و باید در اسرع وقت این سفارشات تعویق افتاده برآورده شوند و از backorder در بیایند. نکته مهم این است که همه سفارشات در نهایت باید برآورده شوند. در هر هفته از بازی هر بازیگر به ازای هر یک واحدی که در انبارش نگهداری می‌کند ۱ دلار باید بپردازد؛ و به ازای هر واحدی که در backorder قرار دارد باید هفته‌ای ۲ دلار جریمه بپردازد.
فولکس‌کرانت روزنامه ملی در هلند است.
این روزنامه پس از روزنامه‌های «تلخراف» و «آلخمین داخبلاد» پرتیراژترین روزنامه چاپ هلند است.
نام این روزنامه در میان ایرانیان مقیم هلند به‌ویژه در زمانی جنجال‌برانگیز شد که مقاله‌ای با عنوان «اینجا رادیو تهران است» در آن منتشر شد. در این مطلب شماری از افرادی که با فعالیت‌های رادیو زمانه در هلند مخالفت داشتند به انتقاد از این رادیو پرداختند. فولکس‌کرانت چندی بعد پاسخ هیئت مدیره رادیو زمانه را نیز منتشر کرد که به امضای چند تن از فعالان فرهنگی-اجتماعی ایرانی رسیده بود.
در زمان ناآرامی‌های ایران در پی انتخابات ریاست جمهوری، فولکس‌کرانت یک فیلم کوتاه از فعالیت‌های رادیو زمانه در پوشش تظاهرات تهیه و در وب‌گاه خود منتشر کرد.
طایفه پشه‌ای یکی از اقوام اصلی یازده‌گانه آریانا کهن و دارای زبانی به نام پشه‌ای است. واژه پشه‌ای شکل تحول یافته یک نام خیلی قدیمی حدود دو هزار و پانصد ساله است که در ادوار مختلف به نام‌های بها شه، بهشه پیشه چه، پیشاچی، پشاوی، پاشایی، پشه یی، پشیی، پشئی و پشه‌ای ثبت گردیده. تاکنون در مورد وجه تسمیه پشه‌ای نظریه‌هایی مطرح شده است:
با این همه به این گفته‌های دور از دانش زبانشناسی و تاریخ باستان‌شناسی پافشاری کرد و باید در تاریخ در پی نام آنان بود می‌دانیم که در پارسی پهلوی سین و شین بهم دگرش می‌یافتند مانند فرشته و فرسته -همچنین پسا و پشا نامی آشنا در تاریخ باستانند همان نام که کورش و داریوش از انند و شهر پسا (فسا) و پسارگرد (پاسارگاد در گویه یونانی‌اش) و پسره (بصره) را ساختند نام کلمان (کرمان) و لمغان (رمگان) نیز در دو سویه با هم پیوند دارند.
پشه‌ای‌ها یکی از اقوام باستانی و ساکنان اصلی افغانستان هستند که اکثراً در دامنه‌های جنوبی رشته‌کوه هندوکش سکونت دارند؛ پشه‌ای‌ها در قسمت‌های شرقی افغانستان به‌ویژه در شهرستان‌های اله سای، کوهبند نجراب، ولسوالی تگاب و کوهستان‌های ولایت کاپیسا، الینگار، الیشنگ، دولت شاه، قرغه یی مرکز ولایت لغمان، در ولسوالی شیوه، دره نور و مرکز ولایت ننگرهار، درولسوالی نورگل، ومناطق چلس، کونگل وکوردر ولایت کنرها، در ولسوالی‌های ننگراج و دوابه ولایت نورستان، در منطقه اوزبین ولسوالی سروبی در کنار برادران پشتون، تاجک و نورستانی زیست نموده و به صورت پراگنده در ولایات مرکزی (در چل باغتوی ولسوالی جاغوری، حصه دوی مالستان ولایت غزنی و پییک خاص ارزگان)، دره پشه یی ولسوالی پغمان ومرکزولایت کابل، در ولسوالی تگاب پشه یی ولسوالی خوست فرنگ، در دره پشه یی قاصان ولسوالی اندراب، در بغلان مرکزی ولایت بغلان، در نار چمن ولایت تخار، در شهر بزرگ ولایت بدخشان، در بعضی محلات ولایت کندز، بلخ، فاریاب وهرات در پهلوی سایر اقوام باهم برادر کشور زنده گی می‌نمایند. مرمان پشه ئی طی قرون متمادی بنابر عوامل گوناگون از مناطق اصلی شان که به نام گنداره گندهارا نامیده می‌شد به دیگر حصص کشور نقل مکان نموده‌اند که اکثراً زبان پشه یی را از دست داده‌اند، عده از پشه یی‌ها قبلاً در پاکستان و ایران نیز نقل مکان نموده‌است. طبق نوشته میر غلام محمد غبار پشه یی‌ها از منطقه گندهارا حدود هفت و نیم قرن قبل از امروز به قسمت‌های غور و غرجستان نقل مکان نموده‌اند؛ و فیض محمد کاتب هزاره در جاغوری از منطقه پشه یی و پشه یی‌ها یادآوری کرده‌است. ظهیرالدین محمد بابر حدود پانصد سال قبل از موجودیت زبان پشه یی حتی در کابل و نواحی آن یادآوری می‌شود. پشه‌ای‌ها هفت نماینده در پارلمان افغانستان دارند. مردم پشه‌ای زیاده در میان پشتون‌ها زندگی دارند. جمعیتشان بیش از نیم میلون است. دین مردم پشه‌ای اسلام حنفی است.
طی قرن‌ها زبان مردم پشه تحت تأثیر زبان‌های دولتی قرار گرفته بود. از مدت ۳۰ سال به این‌طرف دانشمندان پشه‌ای خواستند که زبان خود را نه تنها حفظ بلکه گسترش دهند. از آن تاریخ به بعد کتاب‌ها و رسانه‌ها در مورد پشه‌ای‌ها نوشتند. اکنون برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی به زبان پشه‌ای موجود است.
حفیظه رحیمی می‌گوید: «ما در حال حاضر کتاب‌های درسی را به زبان پشه‌ای از صنف اول تا دوازدهم تألیف می‌کنیم، از نگاه محتوایی این کتاب‌ها هیچ تفاوتی با کتاب‌های دیگر ندارد، ولی یک تعداد مطالب با فرهنگ منطقه ما همخوان است و مسایلی را می‌نویسیم که با روح فرهنگی منطقه همخوانی داشته باشد.» تا اکنون پشه‌ای‌ها کدام مکتب الی صنوف بالا ندارند در این اواخر در ولسوالی دره نور ولایت ننگرهار از طرف یک مؤسسه خیریه کورس‌های سوادآموزی به زبان پشه‌ای ایجاد شده‌است. کتب درسی این کورس‌ها به زبان پشه‌ای چاپ و تدریس می‌شود. اگرچه از طرف ریاست تألیف و ترجمه وزارت معارف افغانستان نیز کتاب‌های درسی پشه‌ای برای مدرسه‌های پشه‌ی‌زبان تألیف و چاپ کرده است، هنوز تدریس آن آغاز نشده است. مشکل دیگر اینکه برخی محله‌های پشه‌ای‌نشین زبان خود را از دست داده‌اند برای نمونه در ولسوالی پغمان روستا و دره‌ای به نام پشه‌ای وجود دارد ولی زبان پشه‌ای خود را از دست داده است. در حالی که در یکی از مضامین سالنامه ۱۳۱۳ مجله کابل آمده‌است که: “در ۵۰۰–۶۰۰ خانه در بیگ توت پغمان در قریه پشه یی به زبان پشه یی تکلم می‌کنند.
پشه‌ای‌ها بخشی از آریایی‌ها می‌باشند که برای بیش از چهار هزار سال در افغانستان زندگی می‌کنند. از اسناد تاریخی و به خصوص از سرودهای ریگ‌ودا برمی‌آید که قبیله ویدی آریایی‌های بلخ قدیم از طریق دره‌های هندوکش به مناطق شرقی و جنوب غربی پراگنده شده و برخی از این مردم از کنار دریای کوبها (کابل) و معاونین آن از طریق نجراب، تگاب، سروبی، و ولایت لغمان به حوزه دریای کنر رسیده و از آن جا به مناطق سواستو یعنی به نواحی دریای سوات، پاکستان پراگنده شده و در ین دور و نواحی سکونت اختیار کرده‌اند که پشه‌ای‌های امروز برخی از این مردم است. به استناد سرودهای ریگ ویدا (۱۴۰۰ ق م) و دیگر اسناد و دلایل موثق، پشه یی‌های امروز در آن زمان به نام الینا یاد شده و در جنگ ده قبیله آریایی آن زمان که مشهور است نام ومقام درخشنده داشته‌است. در نتیجه این جنگ که میان سوداس مربوط قبیله بهاراته و ویسو مترا به وقوع پیوست سوداس و قبایل متخد آن پیروز گردیده وراه رفت‌وآمد ده قبیله آریایی که به نام جبهه ویسو مترا نامیده می‌شد بطرف هند مسدود شده و در منطقه خود باقی ماندن. از این جمله الینایی‌ها که پشه یی‌های امروزی و دیگر اقوام داردی و نورستانی شامل آن می‌شود به طرف شمال دریای کوبها در دره‌های شاداب الینگار و الیشنگ سکونت اختیار کرده و بعد به مرور زمان بنا بر کثرت نفوس و عوامل دیگر در اطراف و نواحی آن دره‌ها و بخش‌های وسیع شمال غرب کندهارا (وادی بین کابل و پشاور) پراگنده و مسکن گزین گردیدند. پشه یی‌ها در طول تاریخ به نام‌های الینا (سمسور، شاداب و سبز) داردی (از کوه و کوهی)، کوهستانی، دیگان و لغمانی که معنی دهنشین را می‌دهد نامیده شده‌است. هکذا در این اواخر بعضاً به نام نورستانی و شاړی (شاړی یک کلمه پشه یی ومعنای آن است برویم) نامیده شده‌اند. درنامهای ولسوالی علینگار و ولسوالی علیشنگ که جای بود و باش پشه یی‌ها بوده و حال نیز اکثر پشه یی‌ها در این مناطق و اطراف آن سکونت دارند و نیز در اله سای ریشه کلمه الینا موجود بوده و الینگار در زبان پشه‌ای معنی جای و خانه الینا را می‌دهد. از بعضی شواهد برمی آید، قبایل سرکش و جنگ جوی را که در مناطق شمال دریای کابل توسط مورخان سکندر به نام اسکینی، گوری و اسپاس نامیده شده که در مقابل قشون اسکندر مقاومت شدید از خود نشان داده و هر دو جانب متحمل خسارات جانی و مالی سنگین گردیده‌اند اکثراً اجداد و نیاکان همین پشه یی‌های امروزی می‌باشند. برعلاوه این که این منطقه مسکن قدیمی و ثابت این مردم بوده‌است نام‌های قبایل متذکره با کمی تفاوت حالا نیز در بین آن‌ها موجود است. اسکین یا اسکینی‌ها نام منطقه و قبیله است مربوط پشه یی‌های ولسوالی اله سای که بدون شک و تردید با نام اساکینی، بی ارتباط نیست. در ارتباط گوری باید گفت که پشه یی‌های ولسوالی دره نور و اطراف آن گوار را به مفهوم اصیل وصاف استعمال نموده و به این نام می‌بالند و نیز نام منطقه گوریک که مردم آن به به نام گوریکی یاد می‌شوند و پشه یی هستند و نیز طایفه به نام گوریک در کهوی کلمان یا قبیله زبان گوارباتی و گهواری که در ناحیه علیای کنرها زندگی کرده و با پشه یی‌ها قرابت خیلی نزدیک دارند و همچنین اسپی‌ها یا اشپی‌ها که به نام اشپی وال نامیده می‌شوند در دره اشپی ولسوالی اله سای زنده گی می‌کنند نام‌هایست که برای اثبات این حقایق مثال‌های خوبی به‌شمار می‌رود.
زبان پشه‌ای زیرشاخه‌ای از زبان‌های داردی است.http://en.wikipedia.org/wiki/Dardic_languages زبان این طایفه در طول ادوار گذشته بنام‌های بهاشه، بهشه، پیشاچه یا پایشا چی، گندهاری، دادیکا، داردی، کوهستانی، لغمانی، دهگان (دیگانو) و درین اواخر بعضاً به نام‌های خاریگا و شاری نیز نامیده شده‌اند که همه آن ریشه پشه یی دارند. بسیاری از پشه‌ای‌ها خود را پشتون‌هایی می‌دانند که به یک زبان خاص سخن می‌گویند و اکثراً به پشتو و فارسی نیز مسلطند.BBC فارسی - افغانستان - زندگی زبانها ۴: زبان پشه‌ای
دکتر مجاور احمد زیار، زبانشناس افغان از بیست گویش جداگانه در زبان پشه‌ای سخن می‌گوید. او می‌گوید: "زبان پشه‌ای زبانی است که جزء زبان‌های هندی به‌شمار می‌آید و به شاخه به نام "دردیک" تعلق دارد. "دردیک" زبانی است که تقریباً به بیست لهجه از آن در افغانستان تکلم شود و متکلمان این زبان تا منطقه کشمیر پراکنده‌است. اینها در گذشته‌ها همراه با هندی‌ها به آن سمت رفتند ولی دوباره برگشتند و در کوهپایه‌ها ماندگار شدند."زبان پشه‌ای در برخی مناطق و ولسوالی‌های افغانستان بیشترین گویندگان را دارد، ولی شمار دقیق گویشوران آن تا هنوز مشخص نشده‌است.
غلام صدیق شنگنیک، مسئول دیپارتمنت زبان پشه‌ای در اداره نصاب تعلیمی وزارت معارف افغانستان می‌گوید: "ارقام گویشوران به زبان پشه‌ای هنوز به صورت دقیق معلوم نیست ولی در مورد مناطقی که گویشوران پشه‌ای در آن‌ها زندگی می‌کنند می‌توان از ولایت‌های کاپیسا، لغمان و ننگرهار نام برد که در بعضی ولسوالی‌های آن مردم تنها به زبان پشه‌ای تکلم می‌کنند."
اکثر نام‌های مناطق لغمان کنر زبان پشه‌ای نام‌گذاری شده‌است مانند گندهارا (خوشبویی آورنده) لغمان که در اصل لمگان است (صاحب قریه یا دهنشین) درونته (کوه بریده شده) کاپیسا که اصلاً پیشی کا است (پشه یی‌کننده) اله سای که از طایفهٔ اله شاه خیل گرفته شده (خیل شاه الینا) الینگار (جای الینا) پشیگر (جای پشه یی‌ها) الیشنگ (خانهٔ الینا) گمبیری (دشت) شیگل (شش دره) کله گوش که در اصل گله گوش است (دره صوف) نورگل به فتح گ (درهٔ نور) و غیره.
بنا بر اظهارات برخی از محققان منجمله داکتر سید چراغ حسین شاه (شماره ۳۶ مجله پشتو یونیورستی پشاور)، زبان پشه یی مادر بسیاری از زبان‌های منطقه است
اولین فرهنگ لغت زبان پشه‌ای «فرهنگ و زبان پشه‌ای مردم افغانستان» نگارش حمیدرضا کهنگی بوده که توسط نشر ایرانا در تهران و در سال ۱۳۹۸منتشر شده است که دو گویش پشه‌ای لغمانی و کاپیسایی را مورد بررسی قرار داده است.
رسم‌الخط زبان پشه‌ای مانند زبان‌های دری و پشتو و دیگر زبان‌های افغانستان از رسم‌الخط مروج عربی می‌باشد. در گذشته نیز در نوشتن زبان پشه‌ای از رسم‌الخط‌های معمول و مروج سلطنت کار گرفته شده که بنابر برخی نوشته‌ها کتاب‌های مشهور تاریخی به نام‌های (بدهت کهنا) و (ملندا پنه) به زبان پشه‌ای نوشته شده‌اند (هیواد ۱۳۸۸/۳/۱۰. (در حال حاضر بر اساس همین رسم‌الخط در نصاب تعلیمی وزارت معارف افغانستان در زمینه تألیف کتاب به زبان پشه‌ای از آن استفاده می‌شود.
زبان پشه‌ای در اصل از یک زبان آریایی منشعب شده و از نیاکان مشترک خویش به ارث برده‌اند. مانند: سامیک، شامیک پشه یی که در گذشته در زبان فارسی قدیم سیامک گفته شده یا شام فقلی که معنی سیاهی و تاریکی را می‌رساند و نیز کلمات سرخ، سور و سونیک یا ستودن، ستایل و استویک زبان‌های دری، پشتو و پشه یی از یک ریشه‌اند ولی با آن هم زبان پشه یی در برخی از موارد از زبان دری و عربی که آن هم از طریق زبان دری و پشتو کم و بیش متأثر گردیده‌است. زبان پشه یی نیز به نوبه خویش به خصوص در محلات هم جوار بالای زبان‌های دری و پشتو تا حدود اثرگذار بوده‌است. به‌طور مثال: مردم دری زبان لغمان و ننگرهار مادر را (آیی)، سالم را (سسته) کاه را (توش) و خیشنه را (سیانی) و در پنجشیر و کاپیسا خوردن توت را (پکیک) می‌گویند که این کلمات و کلمات دیگری که از همه آن‌ها نام نگرفته شده کلمات پشه یی‌اند.
رسم و رواج و فرهنگ مردم پشه‌ای نیز با سایر اقوام و ملیت‌ها تفاوت‌هایی دارد. به گونه مثال مردم پشه‌ای برای حل مشکلات خود نشستی دارند که به آن «مارات» می‌گویند.
«مارات» نشست بزرگان پشه‌ای است که شباهت‌های با جرگه در میان سایر اقوام افغانستان دارد. ازدواج نیز در میان مردم پشه‌ای با ویژگی‌های همراه است.
حفیظه رحیمی، عضو دیپارتمنت زبان پشه‌ای نصاب تعلیمی وزارت معارف افغانستان می‌گوید: «وقتی دختر و پسری با هم نامزد می‌شوند از اول با هم نشست و برخاست دارند، محدودیت‌های که در دیگر مناطق برای نامزدها وجود دارد در اینجا وجود ندارد و همچنین عروسی نیز از خود مراسم خاصی دارد که انجام می‌شود.» در محلات که همه از یک طایفه و قبیله باشند رسم روی‌گیری در اکثر مناطق وجود ندارد، حتٰی در برخی از مناطق زنان پشه یی بدون آنکه بشناسد هر کسیکه از مقابل شان بگذرد (موټکی) و خوش آمدید می‌گویند. زنان و مردان پشه یی قبلاً و اکثراً لباس‌های سیاه یا سفید می‌پوشیدند. پیراهن زنان نسبتاً فراخ و طویل و تنبان آن کمی کم عرض و از مردان برخلاف آن پیراهن شان کوتا و تنبان آن نسبتاً کلان و عریض می‌بود. اکثر زنان پشه یی یک تکه کم عرض سیاه را که طول آن یک ونیم تا دو متر می‌رسید مانند دستار به سر می‌پیچانیدند و گوشه‌های آن را که توسط ابریشم آراسته شده می‌بود به دو طرف روی خویش پایین آویخته و به این ترتیب قسمتی از گوشها و گیسوانش را می‌پوشانیدند. در روز نوروزبه شمول زن و مرد اکثراً از خانه‌های خویش برآمده، گروه گروه و جوغه جوغه بطرف کشت زارها، باغ‌ها و دامنه‌ها می‌روند، از هوای تازه و زیبای‌های طبعیت لذت می‌برند و خوش گذرانی می‌کنند، زیرا در این وقت همه مناطق آن که هوای نسبتاً گرم دارد سرسبز و شاداب می‌باشد. پشه یی‌ها اکثراً در این روز کار نمی‌کنند. یک شخص مسن حکایت نمود که یک روز یک نفر که نهال را با خود داشت و می‌خواست در جایی غرس نمایند، ولی چون فهمید که روز نو روز است آن را نه نشاند و واپس به خانه برد. علاوه بر آن در این روز جوانان به برخی از بازی‌های محلی از قبیل سنگ اندازی، کشتی‌گیری، خیز زدن، اینډ بازی که نوع از ورزش مردم پشه‌ای است، نشان زنی، گاز خوردن، آواز خوانی و غیره می‌پردازند و سعی می‌نمایند که درین روز لباس نو یا پاک را به تن داشته باشند و در دیگر اوقات نیز اکثراً همین سرگرمی‌های آنان است.
زبان پشه‌ای براساس رسم‌الخطی که در چند دهه اخیر برای آن وضع کرده‌اند، دارای چهل و هفت صدا است که برخی صداهای آن با دیگر زبان‌های شاخه هند و آریایی تفاوت‌های دارد.
در زبان پشه‌ای حروفی است که در دیگر زبان‌ها نیست به‌طور مثال در این زبان حرفی موجود است که به شکل شین است ولی شین نیست و متفاوت است که در زبان‌های عربی و فارسی و پشتو وجود ندارد. به همین دلیل زبان شناسان برای این صوت نشانه‌ای خاصی را وضع کرده‌اند. یا الفی که در زبان پشه‌ای است به چندین لحن گفته می‌شود که به تأیید زبان‌شناسان آلمانی نیز رسیده‌است.
زبان پشه‌ای هرچند در گذشته‌های دور دارای ادبیات و فرهنگ غنی بوده و در برخی از آثار کهن و از جمله در سفرنامه «ابن بطوطه» در مورد آن اطلاعاتی وجود دارد ولی کار عمده در عرصه به نوشتار درآوردن فرهنگ پشه‌ای در سه دهه اخیر در افغانستان آغاز شده‌است.
غلام صدیق شنگینگ می‌گوید تنها در سه دهه اخیر روی زبان پشه‌ای کار شده و در حدود شصت تا هفتاد جلد کتاب در این رابطه نوشته شده‌است. در حال حاضر زبان پشه‌ای از زبان‌های فارسی و پشتو که در همسایگی آن قرار دارند تأثیر زیادی پذیرفته‌است.
عزیزالله شلماچ می‌گوید: «ما در حال حاضر هم فارسی می‌دانیم و هم پشتو و زمانی که حرف بزنیم کسی نمی‌داند که ما پشتو تاجیک یا پشه‌ای هستیم و این مسئله تأثیرپذیری زبان پشه‌ای از این زبان‌ها را نشان می‌دهد.» چندی پیش در شهر تخار در شمال شرق افغانستان، اتحادیه قوم پشه‌ای تأسیس شد. مؤسسان این اتحادیه می‌گویند که از این راه تلاش می‌کنند تا غناهای فرهنگی این زبان را حفظ کنند.
از شخصیت‌های معروف علمی، فرهنگی و اجتماعی عصر حاضر می‌توان از الحاج جنرال علی اصغر دره نوری، پوهندوی نورمحمد غمجن تمیل، عبدالقدوس پرهیز، شهید عبدالعزیز مراد، ملک سونمیر، ماستر دادستان حفیظ الله پشه یی، مولوی محمد عمر شریفی عالم دین و یک تن از بزرگان قومی ولسوالی آله سای ولایت کاپیسا ملک محمد نبی خان پشه یی وال، شیرعلی خان الیشنگی، ملک بابا و عبدالقادر افضل زاده و نیز از آقایان چون انجنیر محمد عالم قرار، حاجی حضرت علی، سید هاشم فولاد و عبدالهادی صافی نماینده گان مردم در شورای ملی فعلی و همچنان محترم عبدالخالق حسینی، محترم نورمحمد کفیل و محترمه کبرا امان سناتوران برحال و بسیاری از استادان دانشگاه ننگرهار یادآوری کرد. در نظام فعلی کشور، پشه یی‌ها مانند سایر اقوام باهم برادر کشور از برخی حقوق و سهولت‌های بهرمند گردیده‌اند که به دیگران نیز مهیاست. در قانون اساسی افغانستان از آن نام برده شده و با وجود مشکلات و نداشتن امکانات که از گذشته‌ها به ارث مانده در شورای ملی و شوراهای ولایتی صاحب نمایندگان خویش بوده و به زبان پشه یی پخش رادیویی، تلویزیونی و چاپی داشته و به ده‌ها عنوان کتاب به زبان پشه یی تألیف و چاپ گردیده‌است.
در مورد جمعیت پشه‌ای‌ها باید گفت، طبق بررسی پوهاند دکتور مجاور احمد زیار جمعیت پشه‌ای‌ها را بیشتر از ششصد هزار تخمین زده است. اما جمعیت پشه‌ای‌ها بیش از یک میلون می‌باشد. دلیل آن این است که تعداد زیادی مردم پشه‌ای در تذکره‌هایشان یا تاجیک یا پشتون حساب شده‌اند.
شغل این مردم مانند سایر افغان‌ها می‌باشد. آنهایی که در اطراف شهرها زندگی دارند دارای شغل کشاورزی می‌باشند. شغل زراعت را بیشتر مردان پیش می‌برند ولی زنان هم شغل زراعت را دارند. این مردم در خانه یک میل سلاح بخاطر حفظ قامیل می‌داشته باشند. در بین پشه یی‌ها قبلاً تکه، لباس و پوشاک برای رفع احتیاجات خویش تهیه می‌شد، از قبیل ویج (نوع از برزو) پولنگ (نوع از کرتی) پکول، پمبیلا (نوع از پاپوش) گړیک (نوع از پوستین) و غیره که نام‌های انواع لباس و پوشاک است؛ و هم تهیه انواع چوکی‌ها که یک نوع آن را (آیټک) می‌نامند، چار پایی، میز، دروازه و کلکین و همچنان سامان آلات فلزی مورد ضرورت خانواده‌ها که آن هم صرف برای رفع احتیاجات خودشان تهیه می‌شوند؛ ولی فعلاً به جز صنعت تولید انواع پنیر که اقسام مختلف دارد و شور پنیر آن خیلی شهرت داشته و در بازارهای منطقه عرضه می‌گردد.
در رسم و سنت مردم پشه استفاده از برقع و چادر مرسوم نبوده و در اغلب امور زندگی زن و مرد دوشادوش هم سرگرم کار هستند و با استفاده از همین فرصت غالباً جوانان و نوجوانان دختر مورد پسند خویش را در نظر گرفته و انتخاب نموده و موضوع را به گونه‌ای با خانواده مطرح می‌نمایند. پس از مشورت تعدادی از زنان به خواستگاری می‌روند.
در ملاقات و بازدیدهای دوم و سوم، چهارمی جواب مثبت و منفی را دریافت می‌نمایند. در صورت مثبت بودن جواب طرفین روز مراسم نامزدی را تعیین و در روز نامزدی در حضور عده‌ای از نزدیکان و همسایه‌ها مراسم نامزدی برگزار و صورت می‌گیرد و بعداً فاصله بین نامزدی و عروسی را به اتفاق طرفین تعیین می‌گردد. در مراسم عروسی بر علاوه اکثریت خویشاوندان همه افراد روستا به شمول زن و مرد به صرف نان چندین وقفه دعوت می‌شوند قابل ذکر است که مراسم عروسی مردم پشه‌ای از دو روز گرفته تا پنج شش روز ادامه پیدا می‌کند که غالباً بستگی دارد به وضعیت اقتصادی خانواده‌ها.
مراسم عروس در مردم پشه‌ای متأسفانه بدون در نظر داشتن وضع اقتصادی جوان با مصارف نسبتاً گزاف در معرض اجرا و تجلیل قرار می‌گیرد.
در بین مردم پشه‌ای هنر انفرادی وجود ندارد هنر دسته‌جمعی بوده و به شکل واقعاً جالب در معرض نمایش قرار می‌گیرد اکثراً توسط جوانان و نوجوانان مورد اجرا قرار می‌گیرد. اجرای این هنر موسیقی حلقه بوده جوانان دستان شان را عقب گردن بالای شانه‌ها همدیگر انداخته و محکم می‌گیرند در داخل حلقه تشکیل شده یک نفر مشخص آهنگ را به تنهایی به آواز بلند می‌خواند و جوانانی که با صدای دهل آن هم در وسط حلقه می‌باشد با نواختن دهل به صورت تدریجی حلقه را تشکیل می‌دهند و با حرکات معین و حساس‌برانگیز هنر ناشی می‌نمایند که بدون مبالغه مورد پسند همگان قرار می‌گیرد. آوازخوان و دهل نواز در وسط حلقه آواز خوانده و دهل می‌نوازد و توسط جوانان آهنگ را تکرار شد. هر آهنگ ۲۰ الی ۲۵ دقیقه ادامه پیدا می‌کند و بعداً آهنگی دیگری خوانده می‌شود. به همین ترتیب هنر مندی ادامه پیدا می‌کند هکذا زنان و دختران نیز به عین شکل اجرا می‌نمایند. در روز اخیر عروسی که به نام چپنی یاد می‌شود به صورت معمولی از ۶۰ نفر الی بیشتر از صد نفر از خویشاوندان داماد به خانه عروس می‌روند و بعد از موناع اندکی که در مردم پشه یی مرسوم است. به خانه‌های شان می‌روند.
زمانی که عروسی آماده می‌شود چشم عروس را سرمه می‌نمایند لباسهای عروسی را بتنش می‌نمایند. در حدود وضع اقتصادی داماد از زیورات فلزی نقره و سلور بیشتر استفاده می‌گردد حدود چهار یا سه چادر را به عروس که قابل دید باشد می‌پوشانند و از طرف اعضای خانواده دامان بدرقه گردیده و از خانه پدر به خانه شوهر برده می‌شود و قبل از دخول به خانه شوهر قطعه زمین یا درخت که بتواند قناعت عروسی را فراهم کند به ملکیت عروس درآورده می‌شود بعداً داخل خانه شوهر می‌گردد و یک روز دیگر مراسم عروسی ادامه پیدا می‌کند در اخیر مراسم عروسی دوستان و خویشاوندان با خانواده نشان تبریکی گفته و زندگی مالامال از محبت را آرزو نموده مراسم عروسی به پایان می‌پذیرد.
http://www-01.sil.org/asia/…/parallel_papers/ju-hong_yun.pdf
http://www.bbc.com/…/a…/2008/12/081201_ram_languages_4.shtml
http://kabullistan.com/post/197
https://en.wikipedia.org/wiki/Pashai
پاخرسیان نام یکی از تیره‌ها از گیاهان گلدار است.
پرسیاوشیان (Adiantaceae) نام یکی از تیره‌های گیاهی است.
پرسیاوشیان تیره‌ای از پرسرخس‌سانان (Pteridales) زمینی یا بالاروندهٔ رورُست کوچک یا متوسط است با ریشه‌ای در خاک که دارای زمین‌ساقهٔ بلند و خزنده و اِستِل لوله‌ای solenostelic است؛ قسمت‌های جوان این گیاه با فلس‌هایی باریک و تیره و غیرسپری non-pelate پوشیده شده است.
علف‌فرشیان نام یکی از تیره‌ها از گیاهان گلدار است.
علف‌فرشیان تیره‌ای از میخک‌سانان یک تا چندسالهٔ نسبتاً گوشتی است که گل‌آذین گرزن‌محوری یا انتهایی دارد.مجموعهٔ واژه‌های مصوّب فرهنگستان زبان فارسی تا پایان سال ۱۳۸۹.
قاشق‌واشیان (Alismataceae) یا خانواده تیرکمان آبی،هاشمی، مسعود: فرهنگ کشاورزی و منابع طبیعی. انتشارات فرهنگ جامع، سال انتشار: بهار ۱۳۸۰ نام یکی از تیره‌ها از گیاهان گلدار است. این تیره را تیره تیرکمان آبی نیز نامیده‌اند.
قاشق‌واشیان گیاهانی هستند آبزی و بدون شیرآبه، با ساقهٔ منفرد گل دهنده؛ برگ‌های غالباً پهن؛ گل‌آذین معمولاً دارای انشعابات زیاد و ندرتاً یک چتر، گل‌های یک جنسی، منظم، ۳ گلبرگ، ۳ کاسبرگ، ۶ برچه یا بیشتر، تخمدان فوقانی، ۱ تا ۲ تخمک، تمکن قاعده‌ای یا حاشیه‌ای و میوهٔ فندقه. بومی مناطق معتدله و گرم.
پیازیان نام یک زیرخانواده از گیاهان گلدار تک‌لپه‌ای در تیره نرگسیان، راسته مارچوبه‌سانان است. قبلاً به عنوان یک خانواده جداگانه، به نام Alliaceae تلقی می‌گردید.
نام علمی آن از نام زیرخانوادهٔ نوع سرده والک (Allium) مشتق شده است. پیازیان از هجده سرده تشکیل شده‌اند.
پیازیان با گل‌آذین چتری و بوی مشخص سیر یا پیاز هستند.
تاج‌خروسیان نام یکی از تیره‌ها از گیاهان گلدار از راسته میخک‌سانان است.
گیاهان این تیره با شکل‌های رویشی متفاوت و گُل‌پوش یک‌ردیفه و رویان نعل‌اسبی یا حلقوی هستند.
نرگسیان (Amaryllidaceae) نام یکی از تیره‌ها از گیاهان گلدار است.
نرگسیان تیره‌ای از مارچوبه‌سانان است که دارای پیاز یا غده یا زمین‌ساقه‌اند و اغلب گل‌آذین گرزن‌چتری (گل‌آذین معین و سرمسطح) دارند.
شاخ‌واش گیاهی است از شاخه شاخ‌واش‌تباران (Anthocerotophyta).
شاخ‌واش‌تباران شاخه‌ای کوچک از گیاهان غیرآوندی، شامل تقریباً ۱۰۰ گونه است که دارای قاعده‌ای نسبتاً پهن و تعدادی پوشینهٔ بلندند که از رأس به‌صورت دوشاخه می‌شکافند.
سپرزدارویان تیره‌ای از سرخس‌تباران است که بیشتر ویژه نواحی گرمسیری هستند و هاگینهٔ sorus خطی دارند
ماده‌سرخسیان نام یکی از تیره‌های گیاهی از راسته سرخس‌سانان است که دارای پهنک‌های منقسم شانه‌ای با حاشیهٔ دندانه‌دار هستند و قاعدهٔ برگ‌هایشان پولک‌دار است.
جگرواشان یا جگرواش‌تباران ( Hepatophyta, Hepaticophyta) شاخه‌ای از گیاهان غیر آوندی شامل تقریباً ۶۰۰۰ گونه که اغلب کوچکاند و در محیط‌های مرطوب زندگی می‌کنند.
شبدرآبیان تیره‌ای از گیاهان ناجورهاگ آبی است.
مارزبانیان (Ophioglossaceae) تیره‌ای از سرخس‌تباران که دارای برگ‌های غیرمنقسم و هاگدان‌های رأسی هستند.
پیدازادان یا گیاهان دانه‌دار یا اسپرماتوفیت‌ها به شاخه‌ای از گیاهان گفته می‌شود که دارای دانه هستند. پیدازادان سیستم آوندی متکاملی دارند به همین خاطر به آنها گیاهان عالی می‌گویند و دارای گل هستند به وسیله تشکیل گل و دانه تولید مثل می‌کنند. چون دارای تولید مثل آشکار و پیدا هستند و به آنها پیدازادان نیز می‌گویند که خود به دو دسته تقسیم می‌شوند: بازدانگان و نهان‌دانگان همچنین نهان‌دانگان خود به دو گروه تقسیم می‌شوند: تک‌لپه‌ای‌ها و دولپه‌ای‌ها
کاجیان نام یک تیره از راسته کاج‌سانان است. بسیاری از درختان معروف مخروطی از این تیره‌اند.
بَسپایَکیان نام یکی از تیره‌های گیاهی از سرخس‌های چندپایه است. این تیره دارای حدود65 سرده و 1650 گونه است. تقریبا تمام گونه ها دارزی هستند .
برهنه‌ساقیان (Psilotaceae) نام یکی از تیره‌های گیاهی سرخس‌مانند است که دو سرده دارد.
این تیره از نهانزادان آوندی است که دارای ساقه‌های بندبند و هاگدان‌های سه‌تایی در هر گره و فاقد برگ مشخص‌اند.مجموعهٔ واژه‌های مصوّب فرهنگستان زبان فارسی تا پایان سال ۱۳۸۹.
پرسرخسیان نام یکی از تیره‌ها از سرخس های لپتوسپورانژیه (بسپایک سانان) است.
گیاهان این تیره بیشتر خاک زی و صخره‌زی هستند.
شولستان نام پیشین شهرستان‌های ممسنی و رستم در استان فارس است. البته شولستان اصلی این مناطق نیست. در این منطقه ایل ممسنی از ایلات لر ساکن شده است. ممسنی تا زمان قاجاریه شولستان نام داشت.