moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
اندکی بعد سربداران (هم جناح تندرو و هم میانه رو) از شخص کلو اسفندیار نیز ناراضی میشوند و روی به درگاه شمس الدین علی میاورند و از بی لیاقتی کلو اسفندیار سخن میرانند و شمس الدین علی را هم در کار برکناری کلو اسفندیار مواقق میکنند و روی به درگاه کلو اسفندیار کرده و او را متهم به خوار و بی مقدار کردن درویشان و سرداران و متقدم کردن اراذل و اوباش میکنند. کلو اسفندیار هم که انتظار این را داشت گفت: «روزی که قصد محمد آی تیمور کردید من میدانستم که شما را وفا و مروت و دیانت و حیا نیست. زیرا آی تیمور مدت مدید در میان شما بود و مسعود او را حرمت تمام میداشت. حالا من ترک ریاست شما دادم، کنون هر که را خواهید بر مسند قدرت بنشانید.» پس از این سخن، سربداران او را دشنام میدهند و وقتی کلو اسفندیار خواست از مقر حکومت بیرون برود، دو تن از سربداران به نام های محمد حبش و فخرالدین عصار مشهدیفصیح احمد خوافی نام دو قاتل کلو اسفندیار را پهلوان علی حیطابادی و درویش فخرالدین مشهدی ثبت کرده است. او را می کشند.روضه الصفا، ج ۵، ص ۶۱۶ وقتی خبر قتل کلو اسفندیار به شمس الدین علی میرسد، اظهار ناراحتی کرده و سربداران را مورد سرزنش و ملامت قرار میدهد که بدون مشورت با او به چنین کاری دست زدند.همان
پس از ملامت سربداران، شمس الدین از آنها درباره حاکم بعدی نظرخواهی میکند. آنها نیز تعیین حاکم بعدی را به او میسپارند. شمس الدین نیز فرزند مسعود، میرزا لطف الله، را برای حکومت پیشنهاد میدهد. بزرگان سربدار نیز لطف الله را به سلطنت تعیین میکنند.همان، ص ۶۱۷ اما هنگامی که قرار شد لطف الله به تخت بنشیند خواجه شمس الدین اظهار میکند که چون میرزا لطف الله هنوز به بلوغ نرسیده است و از عهده اداره مملکت برنمیایید، شایسته است که عمویش، شمس الدین فضل الله سرپرستی و نیابت سلطنت او را برعهده بگیرد تا زمانی که لطف الله به سن بلوغ برسد.دولتشاه، تذکره الشعرا، ص ۲۸۱ - ۲۸۲ فصیحی اما مینویسد که لطف الله بعد آی تیمور به حکومت میرسد و ده روز بعد برکنار شده و پس از او کلو اسفندیار میاید و پس از برکناری کلو اسفندیار، شمس الدین فضل الله به حکومت میرسد.مجمل فصیحی، ج ۳، ص ۷۴ - ۷۵
مورخان امیر شمس الدین فضل الله را امیری بی لیاقت و سرگرم لهو و لعب توصیف میکنند که در زمان او سربداران تضعیف شدند و شاهزاده طغاتیمور خان، حاکم استرآباد، با آگاهی از اختلافات داخلی سربداران به عزم نابودی آنان به سوی سبزوار حرکت میکند. شمس الدین نیز از رویارویی با طغاتیمور خان به هراس می افتد و اعلام میکند که به درد اداره حکومت نمیخورد و از اداره حکومت استعفا میدهد.دولتشاه، تذکره الشعرا، ص ۲۸۲ روایت میرخواند چنین است که وقتی خبر حمله طغاتیمور خان میرسد، بزرگان سربدار به نزد خواجه شمس الدین علی رفتند و اوضاع بد مملکت را یادآور شدند و ضعف امیر شمس الدین فضل الله را یادآور کردند و گفتند که اگر این امیر به جنگ طغاتیمور برود افتضاح به بار خواهد آورد. سپس از او تقاضا کردند تا حکومت را بپذیرد. خواجه شمس الدین هم به ظاهر با اکراه، حکومت را پذیرفت و شمس الدین فضل الله نیز امور حکومت را به او واگذاشت و از سیاست کناره رفت.میرخواند، روضه الصفا، ج ۵، ص ۶۱۷ حافظ ابرو هم نوشته است که شمس الدین فضل الله نتوانست حقوق سربازان خود را پرداخت کند و چون شمس الدین علی به آنها وعده پرداخت کردن حقوق شان را داد، سربازان شمس الدین فضل الله را میکشند و خواجه شمس الدین علی را به حکومت میرسانند.حافظ ابرو، زبده التواریخ، ج 1، ۱۹۷ - ۱۹۸ فصیح احمد خوافی در کتابش مینویسد که شمس الدین علی با اتفاق تمام جناح سربداران، به حکومت میرسد.مجمل فصیحی، ج ۳، ص ۷۶ بنابراین خواجه شمس الدین به نمایندگی از هر دو جناح میانه رو و تندرو به حکومت میرسد.
فصیح خوافی سال آغاز حکومت خواجه شمس الدین علی را سال ۷۵۰ قمری ذکر میکند. حافظ ابرو و غیاث الدین علی فریومدی، مولف ذیل مجمع الانساب شبانکاره‌‏ای، نیز تاریخ آغاز حکومت خواجه شمس الدین را سال ۷۴۸ و دولتشاه سمرقندی آغاز حکومت او را سال ۷۴۹ ذکر میکند. میرخواند و خواندمیر هم تاریخی ذکر نکردند.ماسون اسمیت، جان، خروج و عروج سربداران، ترجمه یعقوب آژند، ص ۵۲ (جدول شماره 2) مورخان میان ۷۴۸لین پول، طبقات سلاطین اسلام، ترجمه عباس اقبال، ص ۲۲۴ و زامباور، نسب نامه خلفا و شهریاران، ترجمه محمد جواد مشکور، ص ۳۸۱ و ماسون اسمیت، خروج و عروج سربداران، ترجمه یعقوب آژند، ص ۱۵۹ و ۷۴۹اقبال، عباس، تاریخ ایران از انقراض ساسانیان تا انقراض قاجاریه، ص ۳۷۲ و پظروشفسکی، نهضت سربداران خراسان، ص ۱۱۴ و زرین کوب، روزگاران، ص ۵۶۸ و آژند، قیام سربداران، ص ۱۶۴ با یکدیگر اختلاف دارند.
هنگامی که خواجه شمس الدین علی به حکومت رسید، با مشکلات زیادی درگیر بود. از جمله تهدید دولت های مجاور و اختلافات داخلی میان دو جناح تندرو و میانه رو که باعث تضعیف سربداران شده بود. او برای بازگرداندن ثبات به دولت سربداران دست به اقدامات اصلاحاتی زیادی در زمینه ارتش و دیوانسالاری زد که توانست ثبات را به دولت سربداران باز گرداند.
طغاتیمور خان، حاکم مغول استرآباد، وقتی که از اوضاع نامساعد قلمروی سربداران آگاه شد، تصمیم گرفت از فرصت استفاده کند و بار دیگر سربداران را مطیع کرده و خراسان را تحت تسلط خودش درآورد. اما وقتی طغاتیمور از به حکومت رسیدن خواجه شمس الدین علی و شجاعت و سیاستمداری او خبردار شد، از فتح خراسان منصرف شد و با خواجه شمس الدین علی صلح کرد. آذر آهنچی، مولف بخش تاریخ سربداران در مجموعه تاریخ جامع ایران، معتقد است این تفسیر، تفسیر درستی نیست، زیرا ثبات و استحکام سربداران به یکباره حاصل نشده بود و همچنین تنها معلول اوضاع داخلی نبود. در نتیجه دو شکست سربداران در زاوه و مازندران، شرایط سیاسی جدیدی در خراسان به وجود آمد که باعث شد فکر اتحاد اتحاد سیاسی این منطقه، تحت حکومت طغاتیمور خان، از بین برد. رقیبان قدرتمند جدیدی در منطقه ظهور کردند و در نتیجه مهمترین متحد ظغاتیمور، ارغونشاه جانی قربانی، مجبور شد به جای اتحاد سیاسی خراسان، به حفظ قلمروی خود بکوشند و با دولت های سربداران و آل کرت سیاست ترک مخاصمه پیش بگیرند. این وضع به تحکیم موازنه قدرت در خراسان کمک کرد و بنابراین تلاش های طغاتیمور هم برای مطیع کردن سربداران ناکام ماند و او مجبور شد با آنان صلح کند.تاریخ جامع ایران، ج ۱۰، ص ۴۱۹ - ۴۲۰ در هر حال، میان دو طرف پیمانی منعقد شد که در آن توافق شد که ولایاتی که تحت تصرف امیر وجیه الدین مسعود بود، در اختیار خواجه شمس الدین علی قرار بگیرد.دولتشاه، تذکره الشعرا، ص ٢٨٢ عقد این عهدنامه اهمیت زیادی در تاریخ سربداران دارد، زیرا این نشانه به رسمیت شناخته شدن استقلال سربداران در خراسان، توسط دیگر قدرت های منطقه، بود.ماسون اسمیت، جان، خروج و عروج سربداران، ترجمه یعقوب آژند، ص ۱۵۸
دیگر نیرو های خارجی که سربداران در زمان خواجه شمس الدین علی با آن روبرو شدند عبارتند بودند از جانی قربانیان و آل کرت. حاکم وقت جانی قربانیان، امیر ارغونشاه بود که نواحی توس و ابیورد و قوچان را در اختیار داشت. در این زمان، حاکم توس، امیر علی رمضان، شورش کرد و دم از استقلال زد و امیر ارغونشاه نتوانست او را سرکوب کند. خواجه شمس الدین هم از این وضع استفاده کرد و سپاهی فراهم کرده و عزم تسخیر توس کرد و آنجا را به محاصره گرفت. چیزی به گشودن توس نمانده بود که به خواجه شمس الدین خبر رسید پادشاه آل کرت، ملک معزالدین حسین کرت، با لشکر خود به سوی فراه جردفراه جرد یا فرهادجرد نام منطقه ای بر سر راه هرات، نزدیک دهکده فرهادان، است که امروز فراجرد نام دارد (گی لسترنج، جغرافیای سرزمین های شرقی خلافت، ص ۴۱۴). آمده است. خواجه تا این خبر را شنید به مقابله با ملک معزالدین رفت و آل کرت هم که از او هراسناک بودند، ناچار به مملکت خودشان بازگشتند و خواجه نیز به سبزوار بازگشت.میرخواند، روضه الصفا، ج ۵، ص ۶۱۸
در کل، دوران امیر شمس الدین علی در صلح گذشت و درگیری چندانی در زمان او میان همسایگان رخ نداد و سیاست خارجی کلی امیر شمس الدین علی، تقویت مرز ها و دفاع از آنها در مقابل متجاوزان و سیاست برقراری صلح و عدم تخاصم میان همسایگان بود.یعقوب آژند، قیام سربداران، ص ۱۷۶ نبود تهدید خارجی و ایجاد صلح به امیر شمس الدین در تثبیت اوضاع و اجرای اصلاحاتش کمک بسیاری کرد.تاریخ جامع ایران، ج ۱۰، ص ۴۱۹ - ۴۲۰
شورش مهمی که در زمان حکومت امیر شمس الدین علی رخ داد، شورش درویش هندوی مجدی، حاکم دامغان و از درویشان جناح تندرو، بود. احتمالا امیر شمس الدین علی به سبب احترامی که به جناح درویشان داشت، به بسیاری از آنان مقام های حکومتی داد. درویش هندوی مشهدی نیز از همان کسانی بود که اوایل حکومت وی، به حکومت دامغان منصوب گردید.یعقوب آژند، قیام سربداران، ص ۱۰۹
در خصوص علت شورش درویش هندو اطلاعاتی در دسترس نیست. یعقوب آژند دو احتمال میدهد برای این مسئله. اول اینکه این شورش به علت همسو نبودن اقدامات و اصلاحات امیر شمس الدین علی با خواسته های افراطی درویشان بود. دوم اینکه علت این شورش ها میتواند تمایل شمس الدین علی به محدود کردن قدرت درویشان در دولت سربداران بود. یعقوب آژند، قیام سربداران، ص ۱۰۹ پطروشفسکی نیز نظری مشابه احتمال اول میدهد و مینویسد که روش سیاسی امیر شمس الدین علی چنانکه باید موجبات رضایت شیخیان و درویشان طریقت حسن جوری، که دارای تمایلات شدید مساوات طلبی بودند، فراهم نمی آورد.پطروشفسکی، نهضت سربداران خراسان، ترجمه کریم کشاورز، ص ۷۶ آهنچی معتقد است که دلیل این اختلافات میان امیر شمس الدین و جناح درویشان نتیجه اختلاف در تقسیم قدرت بود.تاریخ جامع ایران، ج ۱۰، ص ۴۱۹ - ۴۲۰ به هر حال، رابطه حسنه و نزدیک جناح درویشان و امیر شمس الدین علی پس از به حکومت رسیدن شمس الدین علی، به تیرگی گرایید.
درویش هندوی مشهدی، هنگامی که امیر شمس الدین عازم جنگ با سپاهیان آل کرت شده بود، دست به شورش زد. امیر شمس الدین علی هنگامی که به سبزوار باز میگردد، به سرکوب شورش درویش هندو میپردازد و این شورش را در عرض یک هفته سرکوب میکند و دامغان را پس میگیرد. درویش هندو دستگیر شده و راهی سبزوار میشود. بسیاری از بزرگان دامغان، که در این شورش همراه درویشان بودند، هم به قتل رسیدند. خود درویش هندو نیز یا کشته شد یا کاری با او انجام شد که دیگر فرصت شورشی مجدد پیدا نکند.میرخواند، روضه الصفا، ج ۵، ص ۶۱۸ برخی از درویشانی هم که احتمالا با شمس الدین مخالف بودند هم از نزد او گریختند. مانند درویش عزالدین سوغندی، رهبر جناح شیخیان، که به همراه قوام الدین مرعشی، از ترس امیر شمس الدین، راهی مازندران شد ولی در راه درگذشت.دولتشاه، تذکره الشعرا، ص ۲۸۲ قوام الدین خود تنها به مازندران رفت و در روستای دابو، نزدیک آمل، ساکن شد و چند سال بعد موفق به تاسیس سلسله مرعشیان در مازندران شد.جمعی از پژوهشگران، تاریخ ایران، ترجمه کریم کشاورز، ص ۴۲۵ درویش عزیز مجدی از دیگر درویشانی بود که احتمالا در زمان امیر شمس الدین علی، تحت تاثیر سخت گیری هایی که نسبت به درویشان اعمال کرد، به عراق رفت.یعقوب آژند، قیام سربداران، ص ۱۱۱ درویش عزیز مجدی بعدها در زمان حسن دامغانی به مشهد بازگشت و آنجا شروع به طغیان کرد و با خواجه علی موید متحد شد و حسن دامغانی را کنار زدند.جمعی از پژوهشگران، تاریخ ایران، ترجمه کریم کشاورز، ص ۴۲۳ - ۴۲۴
در نهایت تمام این سرکوب ها و سخت گیری های امیر شمس الدین علی دست به دست هم داد و باعث ایجاد ثبات در داخل قلمروی سربداران شد.
از نخستین مسائلی که امیر شمس الدین علی به آن توجه نشان داد مسئله اقتصادی و مالیات بود. او به اصلاحات در تشکیلات مالی دولت سربداران زد و «هرچه از ولایات حاصل میشد به تمام در وجه اخراجات آن جماعت ذاشت».حافظ ابرو، زبده التواریخ، ج ۱، ص ۲۴۱ و به این شیوه توانست به خزانه سروسامان دهد. ماسون اسمیت معتقد است با این سیاست، ضرب سکه های جدید برای استفاده در درآمد ها و پرداخت مواجب لشکریان آغاز شد.ماسون اسمیت، جان، خروج و عروج سربداران، ترجمه یعقوب آژند، ص ۱۵۷ همچنین از منابع میتوان برداشت کرد که تحت این سیاست شمس الدین علی، رونق اقتصادی ایجاد شد و وجوه نقد افزایش یافت بطوری که شمس الدین علی توانست با اتکا بر این برات را لغو و حقوق مستخدمین دولت را به سرعت و نقدا پرداخت کند. مورخان نوشته اند که شمس الدین علی موفق شد خزانه را سروسامان دهد و آباد کند.میرخواند، روضه الصفا، ج ۵، ص ۶۱۸
یکی از مهمترین موضوعاتی که شمس الدین علی باید به آن توجه میکرد، قضیه حقوق سپاهیان بود که به گفته حافظ ابرو سپاه سربداران در زمان شمس الدین فضل الله با آن درگیر بود و از عوامل برکناری شمس الدین فضل الله شد.حافظ ابرو، زبده التواریخ، ج 1، ۱۹۷ - ۱۹۸ شمس الدین علی برای پرداخت حقوق لشکریان، لشکر سربداران را به دسته های هجده هزار نفره تقسیم کرد و به هر کدام از آنان جداگانه حقوق داد.دولتشاه، تذکره الشعرا، ص ۲۸۲ این سیاست اقتصادی - نظامی شمس الدین علی تاثیر مثبتی گذاشت. ارتش سربداران جان تازه ای گرفت و اعتماد و علاقه ارتش هم نسبت به شمس الدین علی و حاکم بیشتر شد.ماسون اسمیت، جان، خروج و عروج سربداران، ترجمه یعقوب آژند، ص ۱۵۷
آژند معتقد است که این لشکر هجده هزار نفره یک لشکر ثابت بوده است زیرا شمس الدین علی به هرکدام از آنها مستمری میداد. زیر سایه این قشون ثابت بود که شمس الدین علی توانست مرز های سیاسی سربداران را حفظ کند و مانع حملات دولت های مجاور شود و ترس هم در دل آنها بیندازد.میرخواند، روضه الصفا، ج ۵، ص ۶۱۸ او برای تامین مهمات و تجهیزات ارتش نیز تدابیری اندیشید و زرابخانه (جیبه خانه) ای را برای ساختن مهمات ارتش ایجاد کرد. دولتشاه، تذکره الشعرا، ص ۲۸۲
از اصلاحات اقتصادی دیگر شمس الدین میتوان به لغو برات اشاره کرد. برات یک رسم معمول مالیاتی در ایران پس از اسلام بود که با این کار پرداخت مواجب کارکنان لشکری و کشوری دیوان صورت میگرفت. بدین شیوه که حقوق ماموران را به خزانه داری های محل حواله میکردند و آنان نیز وجوه براتها (به صورت نقدی و یا جنسی) را از رعایا میگرفتند. این رسم باعث سوءاستفاده های زیاد ماموران حکومتی و مالیاتی میشد و براتها میان ماموران اعزامی و ماموران محلی تقسیم میشد و کمتر چیزی از آن به خزانه مرکزی میرسید. از طرفی دیگر مواجب لشکریان با حواله کردن براتها به ایالات پرداخت میشد و وقتی در فرستادن این براتها تاخیر می افتاد، لشکریان خود به ایالات میرفتند و به زور از مردم مطالبه برات میکردند.لمبتون، مالک و زارع در ایران، ترجمه منوچهر امیری، ص ۱۷۲ - ۱۷۳ و پطروشفسکی، نهضت سربداران خراسان، ص ۷۴ شمس الدین علی در دوران حکومت این خود، این رسم را ریشه کن ساخت و قرار بر این شد که خود شمس الدین حقوق مستخدمین دولت را نقدا و به سرعت پرداخت کند.دولتشاه، تذکره الشعرا، ص ۲۸۲ آژند علت این کار شمس الدین را «جلوگیری از ظلم و ستم به رعایا و رساندن لشکر و مردم به حقوق حقه خود» ذکر میکند.یعقوب آژند، قیام سربداران، ص ۱۶۸
دامنه اصلاحات مالی شمس الدین علی شاید وسیع تر بود، اما اطلاعات زیادی از آن در دسترس نداریم. حتی از تشکیلات مالی سربداران در زمان شمس الدین علی هم اطلاعات اندکی داریم. در زمان شمس الدین نخستین سکه های مستقل سربداران ضرب شد.ماسون اسمیت، جان، خروج و عروج سربداران، ترجمه یعقوب آژند، ص ۷۵ این سکه ها نشان از وجود ضرابخانه در نقاط مختلف کشور میدهد و به صورت طبیعی کارکنانی در آنجا به کار میپرداختند و مواجب آنها توسط دولت پرداخت میشد. دولت سربداران صاحب خزانه نیز بود و این خزانه در زمان شمس الدین علی بهبود یافت و وسیع تر گردید. اداره امور مالی و خزانه نیز در دست مستوفی بود. بنابر منابع، در دولت سربداران (از زمان امیر وجیه الدین مسعود) منصب مستوفی وجود داشت و به احتمال زیاد در دوران شمس الدین علی نیز این منصب وجود داشت و عهده دار محاسبات عایدات دولت سربداران بود.«نیک روز سمنانی که مستوفی امیر مسعود بود...» مرعشی، تاریخ طبرستان، رویان و مازندران ص ۴۴ احتمالا دیوانی نیز برای رسیدگی به امور سپاه و مالیات وجود داشت. از مناصب دیگر مالی در دوران شمس الدین علی میتوان به تمغاچی اشاره کرد که بر عهده حیدر قصاب بود.مجمل فصیحی، ج ۳، ص ۸۴ و میرخواند، روضه الصفا، ج ۵، ص ۶۱۸ - ۶۱۹ تمغاچی از مناصب اداری عصر مغول بود و وظیفه آن گرفتن تمغا، یعنی مالیاتی که از صنعتگران و پیشه وران و بازرگانان اخذ میشد، بود. این مالیات مختص شهرنشینان و روستانشینان بود.پطروشفسکی، کشاورزی و مناسبات ارضی در ایران عهد مغول، ج ۲، ص ۷۲ - ۷۳
روی هم رفته در دوران شمس الدین علی، اوضاع مالی و رفاهی مردم مساعد بود و مردم به آسودگی روزگار میگذرانیدند و این را اکثر منابع نیز تایید کرده اند.
امیر شمس الدین علی علاوه بر اصلاحات نظامی و مالی، به اقدامات و اصلاحات اجتماعی نیز پرداخت. او به سبب همنشینی با درویشان، خلق و خوی آنان را پذیرفته بود و به رعایت عدل و انصاف میان مردم و همچنین مبارزه با فساد های اخلاقی جامعه و رعایت شرع و اصول دین توجه زیادی نشان میداد و در آن سخت گیری زیادی میکرد.یعقوب آژند، قیام سربداران، ص ۱۶۹ توجه او به حدی بود که خود شخصا به سرکشی در امور میپرداخت و از نزدیک با مردم تماس برقرار میکرد و همه مردم نیز به او دسترسی داشتند. او خود شخصا گرد محلات میگشت تا از حال مردم آگاه شود و مستقیما به کار ماموران حکومت نظارت کند.میرخواند، روضه الصفا، ج ۵، ص ۶۱۸ و خواندمیر، حبیب السیر، ج ۳، ص ۳۶۳
شمس الدین علی مصرف مواد مخدر، از جمله بنگ و تریاک، را در قلمروی خود ممنوع کرد و سخت گیری او به حدی بود که کسی حتی جرئت نداشت نام بنگ و شراب را بر زبان بیاورد.میرخواند، روضه الصفا، ج ۵، ص ۶۱۸ او فحشاء و روسپی گری را ممنوع ساخت و آورده اند که پانصد روسپی را او زنده در چاه افکند.میرخواند، روضه الصفا، ج ۵، ص ۶۱۸ و دولتشاه، تذکره الشعرا، ص ۲۸۲ ابن یمین نیز در یکی از ابیات شعرش، به ممنوع شدن شراب و باده گساری به فرمان امیر شمس الدین علی اشاره کرد.برفکند آیین مستی در جهان حزمش چنانک / بهر هوشیاری خورند اکنون خردمندان شراب (دیوان اشعار، ص ۹۷)
سخت گیری های امیر شمس الدین علی در رعایت عدالت به جایی رسید که همه مردم، اعم از توده مردم و بزرگان مملکت، از او هراس داشته باشند. به گفته میرخواند: «هر مجرمی را که میگفتند تو را نزد خواجه [شمس الدین علی] میبریم، قالب تهی میکرد.»میرخواند، روضه الصفا، ج ۵، ص ۶۱۸ دولتشاه نیز نوشته است که: «سیاست او به مرتبه ای بود که هر کس را از ارباب و لشکری که طلب کردی، وصیت نامه نوشتندی و آنگاه نزد او رفتندی.»دولتشاه، تذکره الشعرا، ص ۲۸۲ شمس الدین علی حتی وقتی خبردار شد که نقیب شهر سبزوار از نسل حجاج بن یوسف ثقفی است او را زهر داد.میرخواند، روضه الصفا، ج ۵، ص ۶۱۸
ابن یمین در قطعه شعری در خصوص سخت گیری های شمس الدین علی سروده است:ابن یمین، دیوان، ص ۹۷
بهبود اوضاع مالی دولت و خزانه باعث شد بودجه کافی ایی برای بازسازی بناها و آبادانی ها بدست بیاید. امیر شمس الدین در دوران حکومت خود او بنای مسجد جامع سبزوار را تکمیل و ترمیم کرد و حوض و پایابی در میان مسجد جامع ساخت.دولتشاه، تذکره الشعرا، ص ۲۸۲ ابن یمین در شرح این مسجد و حوض آن میگوید:دیوان ابن یمین، ص ۳۰
شمس الدین علی برای نگهداری کالاهای تولیدی دولت، انبار بزرگی ساخت. وسعت و استحکام انبار او به قدری بود که شتران برای بارگیری با بار، بالای آن میرفتند.دولتشاه، تذکره الشعرا، ص ۲۸۲ او برای اشتغال مردم و پیشه وران، دست به ایجاد کارگاه های متعددی برای تولید کالا زد و ایجاد کار نمود. دولتشاه به یک کارخانه اسلحه سازی دولتی (جیبه خانه) اشاره میکند که روزی پنج جیبه (مهمات جنگی) در آن تولید میشد و افراد زیادی در آن به کار مشغول بودند.همان احتمالا کارگاه های تولیدی دیگری نیز احداث شد، اما دولتشاه به ذکر این موارد اکتفا کرده و باقی مورخان، همچون میرخواند، به طور کلی میگویند که ولایات را آباد و معمور گردانید. میرخواند، روضه الصفا، ج ۵، ص ۶۱۸
سخت گیری های شدید امیر شمس الدین و شخصیت تند او باعث شد که در نزد بزرگان سربدار منفور شود. دولتشاه، تذکره الشعرا، ص ۲۸۳ این دلیل را یعقوب آژند و جان ماسون اسمیت نیز تایید نمودند.ماسون اسمیت، جان، خروج و عروج سربداران، ترجمه یعقوب آژند، ص ۱۶۱ و آژند، قیام سربداران، ص ۱۷۷ او در اواخر حکومتش دیگر نه جناح درویشان را با خود داشت و نه جناح میانه رو های سربدار. او در نهایت به دست تمغاچی خود، حیدر قصاب، با همراهی یحیی کرابی به قتل میرسد. حیدر قصاب از مردم روستای چشم، روستای شمس الدین علی، بود که امیر شمس الدین او را به منصب جمع آوری تمغا گماشت.آژند، قیام سربداران، ص ۱۷۷
روزی حساب تمغاهای جمع آوری شده حیدر قصاب پس افت میکند و امیر شمس الدین محصلانی تعیین میکند تا تمام اموال حیدر را برای جبران این پس افت ها، مصادره کنند. وقتی حیدر تمام اموال خود را از دست میدهد و محصلان همچنان او را تحت فشار میگذارند تا بدهی های خود را پرداخت کند، دست به دامان امیر شمس الدین میشود که باقی بدهی ها را ببخشد. اما امیر شمس الدین، که به گفته مولف تاریخ سربداران مردی فحش گو و بددهن بود، جواب میدهد: «زن خود را در خرابات بنشان و از آن ممر وجه دیوان تسلیم نمای.» حیدر قصاب هم با حالت گریان به ظاهر گفت: «خدمت کنم». اما در باطن، بخاطر این توهین، تصمیم به قتل امیر شمس الدین را گرفت. بنابراین این فکر را با یکی از یاران خود در خلوت در میان میگذارد و از او خواهش کرد چنانکه در مجلس به امیر شمس الدین حمله کرد ولی موفق به قتل او نشد، با یک ضربت کار خودش را بسازد تا زنده اسیر نشود. زیرا اگر اسیر شود مرگی وحشتناک در انتظارش خواهد بود. آن دوست به او گفت که در این مورد با یحیی کرابی مشورت کند. حیدر نیز به نزد او رفت و گفت: «امشب امری در خاطر دارم، عنایت از من باز نباید گرفت.» یحیی کرابی به موجب فراستی که داشت، دانست که حیدر چه میگوید و غرض او چیست. پس گفت: «مردانه باش که من نخواهم گذاشت آسیبی به تو برسد». پس حیدر در هنگام نماز شب در محضر امیر شمس الدین علی، در بالاخانه قلعه سبزوار، از جای برمیخیزد و فریاد میاورد که: «من از خاک برگرفته شماام امروز با من فضیحت و رسوایی میرود.» و بلافاصله خنجری از آستین بیرون کشیده و بر سینه امیر میزند، بطوری که خنجر از پشت او بیرون میزند. پهلوان حسن دامغانی که این صحنه را میبیند شمشیر برمیکشد تا از دفاع کند. اما یحیی کرابی نیز در همان لحظه شمشیر خود را از نیام بیرون میاورد و گفت: «پهلوان حسن دست نگه دار.» پهلوان حسن نیز دست نگه داشته و میگوید: «ای خواجه ندانستم که این کار با مشورت شما صورت گرفته است.» میرخواند، روضه الصفا، ج ۵، ص ۶۱۸ - ۶۱۹ غیاث الدین بن علی فریومدی نام قاتلان خواجه شمس الدین علی را یحیی کرابی و امیر عزالدین نربالادی مینویسد.شبانکاره ای، مجمع الانساب، ص ۳۴۹
مورخان درباره علت قتل شمس الدین علی نظریات دیگری دادند و علت قتل وی را فراتر از قضایای شخصی و ناموسی ذکر میکنند. پطروشفسکی معتقد است که عمل حیدر قصاب به ظاهر علت خصوصی و شخصی داشت اما به احتمال قوی او آلت فعل جناح میانه روی سربداران شد.پطروشفسکی، نهضت سربداران خراسان، ص ۷۷ مولفان روسی کتاب تاریخ ایران معتقدند که شمس الدین علی نماینده جناح رادیکال سربداران بود و فئودال ها و مورخان هوادار آنان با وی دشمنی میکردند و ظن غالب علت قتل خواجه شمس الدین علی سیاسی بود. جمعی از پژوهشگران، تاریخ ایران، ترجمه کریم کشاورز، ص ۴۲۱ آهنچی معتقد است که دست داشتن یحیی کرابی در قتل خواجه شمس الدین علی نشان میدهد که انگیزه اصلی قتل، مخالفت گروهی و دسته بندی های داخل حکومت علیه شمس الدین علی بوده است.تاریخ جامع ایران، ج ۱۰، ص ۴۲۲
تاریخ مرگ او نیز مانند تاریخ آغاز سلطنتش، دقیق نیست. حافظ ابرو تاریخ قتل شمس الدین علی را سال ۷۵۲ ذکر میکند.حافظ ابرو، زبده التواریخ، ج ۱، ص ۲۴۱ دولتشاه و غیاث الدین بن علی فریومدی تاریخ مرگ را سال ۷۵۶ نگاشتند.دولتشاه، تذکره الشعرا، ص ۲۸۳ و شبانکاره ای، مجمع الانساب، ص ۳۴۹ میرخواند و خواندمیر هم متفقا تاریخ قتل او را سال ۷۵۳ نوشته اند. فصیحی نیز سال ۷۵۴ را به عنوان تاریخ مرگ خواجه نوشته است.ماسون اسمیت، جان، خروج و عروج سربداران، ترجمه یعقوب آژند، ص ۵۲ (جدول شماره 2) دولتشاه نوشته است که او پنجاه و شش سال عمر کرد.دولتشاه، تذکره الشعرا، ص ۲۸۳
ابن یمین نیز در قطعه ای در دیوانش، سال قتل خواجه شمس الدین علی را ۲۸ شوال سال ۷۵۲ آورده است:دیوان ابن یمین، ص ۵۲۱
علاوه بر آن ابن یمین در اشعار دیگرش اشاره به واقعه قتل شمس الدین علی میکند و در آن حیدر قصاب را مدح میکند:دییوان ابن یمین، ص ۶۴۸
از منابع شخصیت شمس الدین علی روی هم رفته اینگونه استنباط میشود که شمس الدین علی امیری کاردان و باکیاست و لایق بود و از اراده محکمی برخوردار بود که او را در اجرای اصلاحات و تثبیت امنیت و اوضاع داخل یاری داد. او با کمک این اراده محکم و قاطع، توانست اقتدار و تثبیت سربداران را پس از مرگ وجیه الدین مسعود، بازگرداند. او جدیت زیادی در انجام کارها داشت و هیچگونه تخطی و یا بی نظمی را تحمل نمی کرد و مجرم و تخطی کاران را به سختی مجازات میکرد و همین شدت عمل و جدیت او در تثبیت نظم و مجازات متخلفان باعث رونق اقتصادی و ایجاد آرامش در قلمروی سربداران شد. مثالی دیگر از جدیت و سخت گیری او را میتوان در مصادره اموال حیدر قصاب، که به باور آژند از مالیات هایی که جمع آوری کرد اختلاص کرده بود، و سخت گیری بر او برای پرداخت بدهی هایش دید.
او فرد متدینی بود و به رعایت شرع و اخلاقیات در جامعه توجه زیادی نشان میداد. او در سکه های خودش نماد های شیعی و مهدوی را ضرب کردماسون اسمیت، جان، خروج و عروج سربداران، ترجمه یعقوب آژند، ص ۱۶۰ و مسجد جامع شهر سبزوار را مرمت کرد. او مصرف شراب و مواد مخدر را ممنوع کرد و جلوی فحشاء را گرفت و حتی نقیب شهر سبزوار، بدلیل اینکه از نسل حجاج بن یوسف بود، را مسموم کرد. مسموم کردن نقیب شهر سبزوار و انداختن پانصد فاحشه در چاه نشان از جدیت زیاد او در رفع فساد در جامعه و برقراری قانون شرع میدهد. دولتشاه، تذکره الشعرا، ص ۲۸۲ - ۲۸۳
علاوه بر تمام اینها، شمس الدین علی سیاستمدار بسیار زیرکی بود. او با سیاست دقیق، راه خود را برای رسیدن به حکومت هموار کرد و کاری کرد که به عنوان نماینده تمام جناح های سربداران به حکومت برسد و نماینده یک جبهه خاص نباشد و در نتیجه پایه های حکومتش سست نشود.مجمل فصیحی، ج ۳، ص ۷۶ شمس الدین علی فردی بود که از فرصت های پیش رو به سرعت استفاده میکرد. بطور مثال زمانی که از ضعف حکومت جانی قربانی و شورش والی توس استفاده کرد و آنجا را به محاصره گرفت.میرخواند، روضه الصفا، ج ۵، ص ۶۱۸
مردم مداری و مردمی بودن از دیگر خصوصیات این فرمانروا بود. او به زندگی مردم عادی توجه زیادی نشان میداد و حتی خود شخصا به تفحص در زندگی آنان میپرداخت و برای آسایش آنان به اصلاحات مالی ایی چون لغو برات گرفتن زد.یعقوب آژند، قیام سربداران، ص ۱۶۸ شمس الدین علی خود زندگی ساده ای داشت و همه مردم به او دسترسی داشتند و خود شمس الدین علی نیز با تمام مردم، حتی قشر مرده شوی، رفاقت داشت.پطروشفسکی، نهضت سربداران خراسان، ص ۷۴ - ۷۵ نفوذ کلمه او میان مردم بسیار زیاد بود و این نشان از شخصیت کاریزماتیک و محبوب او میان مردم میدهد.جمعی از پژوهشگران، تاریخ ایران، ترجمه کریم کشاورز، ص ۴۲۱
منابع به خصوصیات بد او نیز اشاره کردند. از جمله دشنام گفتن و خشونت و سخت گیری های زیاد او که باعث روی برتافتن بزرگان از او شد.دولتشاه، تذکره الشعرا، ص ۲۸۲ - ۲۸۳
اسرافیل علمداری (زاده مرداد ۱۳۴۲ - تهران) بازیگر سینما و تلویزیون اهل ایران است. او با نقش رودامون در سریال یوسف پیامبر به شهرت رسید. وی هم‌اکنون مدیریت فیلم و سریال مرکز سیمای استانها را به عهده دارد.
یحیی کرابی (۷۵۳–۷۵۹ ق) از امیران سربداران بود. ولی فردی دیندار، پرهیزکار، شجاع، عادل و از نزدیکان امیرمسعود بود که اصلش از روستای کرابِ بیهق بود. وی پس از قتل شمس الدین علی، به رهبری دولت سربداران برگزیده شد و فرماندهی سپاه را به حیدر قصاب داد. او توانست ولایت طوس را از گماشتگان ارغنون شاه پس بگیرد. یحیی، همواره پیروان شیخ حسن را احترام می‌کرد و در برقراری عدالت و اجرای مساوات میان مردم می‌کوشید.
مهم‌ترین اقدام، پایان دادن به حکومت طغای تیمور بر گرگان و مازندران بود و توانست با اطلاع از نیرنگ طغای تیمور مبنی بر نوشتن پیمان صلح در اردویش، قبل از اقدام طغای بر آنان حمله برد و او را همراه بسیاری از مغولان بکشد و غنایم بی شماری به دست آورد. وی پس از چندی به دست علاء الدوله برادر زن خود، در سبزوار به قتل رسید.حسین حسینیان مقدم، منصور داداش نژاد، حسین مرادی نسب و محمدرضا هدایت پناه زیر نظر دکتر سید احمدرضا خضری. "تاریخ تشیع ۲: دولت‌ها، خاندان‌ها و آثار علمی و فرهنگی شیعه". تهران: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، 1393. 114. شابک .
ورزشگاه شهدای سیمرغ یک ورزشگاه فوتبال در روستای زیارکلا در نزدیکی شهر کیاکلا، ایران است.
این ورزشگاه که در سال ۱۳۹۴ تأسیس شده دارای ۵٬۰۰۰ نفر ظرفیت می‌باشد.
دومین نبرد ایپر () در جنگ جهانی اول از ۲۲ آوریل تا ۲۵ مه ۱۹۱۵ برای کنترل شهر استراتژیک ایپر در غرب بلژیک درگرفت. پاییز پیشتر در همین شهر نبرد ایپر صورت گرفته بود که نتیجهٔ قاطعی نداشت. این نبرد هم بدون پیروز قاطع در پایان یافت.
در این نبرد اولین مورد استفادهٔ آلمانی‌ها از جنگ‌افزار شیمیایی در جبههٔ غربی اتفاق افتاد.
پرویز قریب افشار مجری با سابقه ایرانی متولد ۲۳ خرداد ۱۳۲۲ در تهران است. همسر وی زویا ثابت و فرزندش شیوا رز بازیگر در آمریکا است.
او با خنده‌های معروفش، مجری بسیاری از برنامه‌های نوروزی و جشن‌های دیگر در تلویزیون ملی بود؛ برنامه‌هایی که شاید در آن زمان تصور می‌شد تنها برای مناسبتی خاص تهیه و پس از مدتی به فراموشی سپرده می‌شوند. اما، قریب افشار، توسط نوارهای ویدئویی، برای نسل پس از انقلاب هم به چهره‌ای آشنا بدل شد. او پس از انقلاب ایران به آمریکا رفت.
ویدر آمریکا ازدواج کرد و علاوه بر اجرای نقش در برنامه «شو» در مدرسه عالی زنان و چند دانشکده دیگر تدریس می‌کرد. افشار پس از گذشت چند سال از زندگی مشترک، از همسر اولش جدا شد و با یکی از زنان خواننده لس آنجلس به نام زویا ثابت ازدواج کرد. قریب افشار صاحب یک فرزند دختر به نام شیوا رز قریب افشار است. شیوا متولد ۸ فوریه ۱۹۶۹ در سنتا مونیکا و بازیگر فیلم‌های تلویزیونی و سینمایی آمریکایی است. شیوا رز را بخاطر فیلم دیوید اند لیلا می‌شناسند اما وی همچنین در سریال‌هایی همانند سی‌اس‌آی: میامی نقش بازی کرده‌است.
او افزون بر اجرای برنامه‌های «شو» در تلویزیون، در رشته روابط عمومی دانشکده صدا و سیما تدریس می‌کرد.
این مجری ایرانی، آخرین برنامه ای که در ایران به روی صحنه برد، برنامهٔ نوروز ۵۷ بود. در این سال یکی از بزرگ‌ترین برنامه‌های نوروزی را به کمک دوستان و تعدادی از مدیران برنامه‌ها ساخت.
او چون سال‌ها در ایران برنامه نوروزی داشت، خیلی علاقه‌مند بود این برنامه را در خارج از کشور هم ادامه بدهد. پس نخستین برنامهٔ نوروزی در خارج از کشور را نیز تهیه و پخش کرد. در آن زمان، برنامه تنها در لس آنجلس پخش می‌شد. دو ساعت و نیم برنامه بود و باید همه چیز را از صفر شروع می‌کردند. هیچ امکاناتی در آنجا نبود.
چون در آن زمان در سفارت آمریکا در ایران گروگان‌گیری صورت گرفته بود، برای اولین برنامه نوروزی که در آمریکا داشتند، به او اجازه ندادند که به نام نوروز ایرانی برنامه پخش کند. به همین جهت، نخستین برنامه اش، به نام «جشنواره بهاره زرتشتیان» پخش شد. آن برنامه، نخستین برنامه ای بود که خارج از ایران درست می‌شد. اما، چون در آن زمان هیچ برنامه تلویزیونی ایرانی نبود، افشار باید یک برنامه رادیویی برای یک ماه پیش از نوروز می‌گرفت که به مردم اطلاع بدهد برنامه ای تلویزیونی خواهند داشت.
تقریباً ۱۰ ماه پس از این برنامه نوروزی، اولین برنامه ای که به‌طور معمول در آمریکا شروع شد، برنامه «سیمای آشنا» بود. البته دو تلویزیون دیگر هم شروع به کار کرده بودند. برای دومین برنامه نوروزی با عنوان «سیمای آشنا» با هوشمند عقیلی و بیژن سمندر، محلی را اجاره کرد. از آن به بعد، برنامه‌های «سیمای آشنا» هفته ای یک بار؛ روزهای یکشنبه، پخش می‌شد. بعد از مدتی، «سیمای آشنا» را به برنامهٔ صبحگاهی بردند و پنج روز هفته از ساعت هفت و نیم تا هشت و نیم این برنامه را اجرا کردند.
مسابقه انتخاب دختر شایسته ایران در سال ۱۳۵۶ طی مراسمی با شکوه در رویال هتل هیلتون تهران برگزار شد. در این مراسم پرویز قریب افشار به همراه گوگوش از مجریان برنامه بودند.
ایرانی‌ها، با توجه به آشنایی با وی و برنامه‌های تلویزیونی اش در ایران، کمک کردند و در آن برنامه آگهی گرفتند. یعنی خرج برنامه که حدود ۲۴ هزار دلار شد از طریق آگهی‌های هم‌وطنانش در لس آنجلس تأمین شد.
از آنجاییکه امکانات نداشتند، تکه‌هایی از برنامه را در کوچه و خیابان ضبط می‌کردند و بخاطر اینکه می‌خواستند، برنامه حال و هوای شرقی داشته باشد، یک فرش فروشی را در لس آنجلس پیدا کرده و مقداری از برنامه را هم در آن‌جا ضبط کردند. گروه از همان امکانات موجود استفاده می‌کردند. دوربین را برمی‌داشته و به جاهای گوناگون می‌بردند و برنامه را ضبط می‌کردند.
او یکی از شرکای شبکه تلویزیونی تپش و مالک یک رادیو در لس آنجلس است.
قریب افشار و همسرش، قصد داشتند تابستان سال ۱۳۸۳ مسافرتی با پای پیاده از آستارا تا خلیجی در حوالی گرگان را تجربه کنند. او حدود یک سال در برنامه اش به تبلیغ این مسافرت پرداخت و جوانان و مردم را برای همراهی با خود دعوت کرد. اما استقبالی از این برنامه صورت نگرفت. افشار با نزدیک شدن موعد سفرش در خرداد ۱۳۸۳ کم‌کم صحبت از خطر این سفر به میان آورد و سرانجام بیان کرد که بنا به درخواست بسیاری از علاقه‌مندانش، برنامه این سفر را لغو کرده‌است.
فیلم کاروان‌هاقریب افشار در فیلم کاروان‌ها؛ اولین فیلمی که با سرمایه ایران و یک شرکت خارجی تهیه می‌شد، نقش رئیس پلیس یکی از شهرهای افغانستان را بر عهده داشت.
گودال‌های اوبری () حلقه‌ای از از ۵۶ گودال پر شده با گچ فرنگی در استون‌هنج است که به افتخار عتیقه‌شناس قرن هفدهمی جان اوبری نامگذاری شده‌است.
این حلقه‌ها را ویلیام هاولی در دههٔ ۱۹۲۰ کشف کرد.
رساله فی تفضیل الاتراک علی سائر الاجناد و مناقب الحضرت العلیه السلطانیه کتابی است که در قرن پنجم ه‍.ق توسط ابن حسول ابوالعلا نگارش یافته‌است. او از خدمتگزاران طغرل بیک بود و در این اثر مطالبی دربارهٔ دوران آغازین سلجوقیان بیان داشته‌است و همچنین دارای نظرات مهمی دربارهٔ ترکان است.
الانباء فی تاریخ الخلفاء کتابی است که در قرن ششم توسط محمد بن العمرانی تألیف شده‌است. این اثر با شرح زندگانی محمد بن عبدالله آغاز شده و با تاریخ خلافت عباسی پایان می‌یابد. کتاب موردنظر، منبعی قابل دسترس در جهت بررسی روابط سلاجقه و شاخه‌های آن با خلافت عباسی می‌باشد و اطلاعات مهمی پیرامون ایجاد مناسبات با خلافت و خلیفه قائم بامرالله و سلجوقیان، در خود دارد. همچنین دربارهٔ وضعیت خلافت و مجادلات خلیفه و سلطان، اطلاعات نایاب و مهمی دارد.
تاریخ عظیمی کتابی است که در قرن ششم ه‍.ق توسط علی التنوخی العظیمی نگارش شده‌است و تاریخ اسلام را به‌طور مختصر شرح داده و در باب تاریخ سلاجقه دارای اهمیت است. نقل رویدادها در کتاب موردنظر از آدم آغاز شده و پس از بیان سرگذشت پیامبران و فرمانروایان مشهور و همچنین زندگانی محمد بن عبدالله و خلفا، تا خلیفه المکتفی لامرالله را شرح داده‌است. بخش آخر کتاب با موضوع سلجوقیان دارای اطلاعاتی دست اول است. در کنار آن آگاهی‌های پیرامون مجادلات سلاجقه در آناتولی و فتح آناتولی و سوریه و مجادلات سلاجقه و امیرنشین‌ها با صلیبیون در آناتولی و همچنین نخستین امیرنشین‌ها از جمله زنگیان سوریه و دیگر اتابکان در کنار فعالیت‌هایشان، در اختیار خوانندهٔ اثر می‌گذارد.
المنتظم و ملتقائط الملتزم فی اخبار الملوک و الامم کتابی است که ابن جوزی در قرن ششم ه‍.ق به تألیف آن همت گماشته‌است. در این کتاب شرح وقایع از آغاز آفرینش تا سال ۵۷۲ ه‍.ق می‌باشد. مؤلف، بیش از شرح رویدادهای تاریخی، به دانشمندان و شخصیت‌های دینی معاصر خویش پرداخته‌است. این اثر در باب تاریخ عراق-بغداد در عصر سلجوقیان، اهمیت فراوانی دارد و روابط سلجوقیان با خلافت را به همراه جزئیات شرح می‌دهد. به علت سکونت نویسندهٔ اثر در بغداد و ناظر بودن او بر بسیاری از اتفاقات، مطالب ذکر شده از او، نایاب است.
مرآت الزمان فی تاریخ الاعیان کتابی است که ابوالمظفر یوسف بن قیزاوغلی ملقب به سبط ابن جوزی، در قرن هفتم این اثر را تألیف کرده‌است. اثر مورد نظر در زمینهٔ تاریخ عمومی، با خلقت آدم آغاز می‌شود و با مرگ مؤلف پایان می‌پذیرد. اهمیت آن نیز بیشتر به گزارش اتفاقات معاصر نویسنده است. همچنین بخش مربوط به نیمهٔ دوم قرن پنجم ه‍.ق به علت دربرداشتن غرس النعمه و عیون التواریخ محمد بن هلال الصابی، از اهمیت والایی برخوردار است. اطلاعات ارائه شده پیرامون طغرل بیک، آلب ارسلان و ملکشاه در این اثر، بی‌نظیر است و علاوه بر آن، فعالیت امیران سلجوقی در آناتولی، سوریه و فلسطین نیز به‌طور مفصل شرح داده شده‌است. این کتاب در میان مهم‌ترین آثار مربوط به سلاجقهٔ بزرگ قرار دارد.
زبده الفکره فی تاریخ الهجره اثری از بیبرس منصوری است که در قرن هفتم یا هشتم ه‍.ق تألیف شده و با نام تاریخ بیبرس نیز شناخته می‌شود. این اثر در حوزهٔ تاریخ عمومی اسلام جای دارد و در ده جلد، حوادث تا سال ۷۲۳ ه‍.ق/۱۳۲۳ م را تشریح می‌کند. نویسنده آگاهی‌های با اهمیتی در باب وضعیت سیاسی و جغرافیای آناتولی و روابط سلاجقه، مغول و ممالیک با یکدیگر و همچنین اطلاعات گسترده به همراه جزئیات را دربارهٔ تصرف آناتولی و تاریخ سلاجقهٔ آن، پس از نیمهٔ دوم قرن هفتم ه‍.ق ارائه می‌دهد.
کنز الدرر و جامع الغرر کتابی است که در قرن هفتم یا هشتم توسط ابن آیبک الدواداری تألیف شده‌است. این اثر با موضوع تاریخ اسلام در نه جلد نگارش یافته و حاوی اطلاعات گسترده و دست اول در میان منابع عربی پیرامون روابط سلاجقه، مغولان و ممالیک است. در هر صورت علی تهامی پور مداح اهل بیت است، این اثر با وجود تشابهات قابل توجه‌اش با کتاب سیرت ملک منصور، تفاوت‌هایی نیز با آن دارد و اطلاعات دست اول ارزشمندی در اختیار خوانندگان قرار می‌دهد.
السلوک فی معرفت دول الملوک اثری از المقریزی است که در قرن نهم تألیف شده‌است. این کتاب حاوی وقایع تاریخی از سال ۵۶۷ ه‍.ق/۱۱۷۱ م تا ۵۸۴ ه‍.ق/۱۴۴۱ م است. موضوع کلی آن نیز مصر قدیم و تاریخ ممالیک می‌باشد اما نکتهٔ مهم این کتاب در این است که بخش کوچکی از آن به شرح حکومت سلاجقه از آغاز تا سرانجام پرداخته‌است.
تاریخ الخلفا اثری از جلال الدین سیوطی می‌باشد که احتمالاً در قرن نهم تألیف شده‌است. این اثر جزو منابع مرجع در باب روابط سلجوقیان با دستگاه خلافت می‌باشد.
نصره الفتره و عصره الفطره اثری است که در قرن ششم ه‍.ق توسط عمالدین کاتب اصفهانی تألیف شده‌است. نویسنده با ترجمهٔ فتور زمان الصدور به عربی و افزودن بخش‌هایی به آن از جمله، رویدادهای مربوط به عهد سلجوقیان تا مرگ آلب ارسلان به ابتدای کتاب و وقایع مربوط به سلجوقیان عراق و ایران در زمان خود به انتهای کتاب، اثری تازه خلق کرده‌است که تا سال ۵۶۹ ه‍.ق/۱۱۷۴ م را پوشش می‌دهد و از مهم‌ترین منابع تاریخ سلجوقیان به‌شمار می‌آید.
تاریخ شهر مرو و ذیل بغداد کتابی است که در قرن ششم ه‍.ق توسط ابوسعید عبدالکریم بن محمد السمعانی الموری تألیف شده‌است. مؤلف تاریخ مرو را که از جایگاه ویژه‌ای در نزد سلجوقیان برخوردار بوده‌است، در ۲۰ جلد تألیف کرده که در آن آگاهی‌هایی دربارهٔ خراسان و ترکستان یافت می‌شود و نکتهٔ مهم آن در این است که این اثر مرجعی مهم برای عصر تأسیس سلجوقیان و دوران رشد و گسترششان و فرهنگ و تمدن آن زمان به‌شمار می‌آید. علاوه بر آن ذیلی ۱۵ جلدی نیز برای تاریخ بغداد ۴۰ جلدی خطیب البغدادی تألیف نموده‌است.
اغراض السیاسه فی اعراض الریاسه اثری از محمد بن علی کاتب سمرقندی می‌باشد که در قرن ششم ه‍.ق تألیف شده‌است. این کتاب شامل زیست‌نامهٔ حکمرانان مختلف تا سلطان سنجر و خود او، می‌باشد و اکثر آن دارای قالب حکایت و داستانی است و از حیث گزارش وقایع عصر قلیج طمغاج خان، دارای اهمیت بسیاری است.
مشارب التجارب و غوارب الغرایب اثری از ابن فندق بیهقی می‌باشد که در قرن ششم ه‍.ق تألیف شده‌است. این متن طبق نظر تاریخ نگاران پس از او همانند ابن اثیر، جوینی و حمدالله مستوفی، منبع بسیار مهمی برای دوران زندگانی نویسنده و به خصوص عصر نخستین حاکمیت سلجوقیان بوده‌است.
نظام التواریخ کتابی از قاضی بیضاوی می‌باشد که در قرن هفتم ه‍.ق به نگارش درآمده‌است. این اثر تاریخی عمومی است که در آن پس از تاریخ پیامبران و خلفا، به امویان، عباسیان، صفاریان، سامانیان، غزنویان، دیلمیان، سلجوقیان، سلغریان و خوارزمشاهیان پرداخته شده‌است. این اثر همچنین اطلاعات وسیعی پیرامون مغولان دارد و از نظر تاریخ سلجوقیان فارس و اتابکان، دارای اهمیت است.
العراضه فی الحکایه السلجوقیه اثری از سید شمس‌الدین محمد یزدی بن سید رکن الدین محمد بن نظام الحسینی الیزدی است که در قرن هشتم نگارش یافته‌است. این اثر تلخیص راحه الصدور است و اکثر اطلاعات آن پیرامون سلاجقهٔ بزرگ می‌باشد. همچنین قانون شش ماده‌ای منسوب به ملکشاه که در این کتاب آمده، بر اهمیت آن بسیار افزوده‌است.
شاهنامهٔ سلجوقیان اثری از احمد بن محمد الطوسی ملقب به قانعی می‌باشد که در قرن هشتم ه‍.ق تألیف شده‌است. این شاهنامه همچون دیگر آثار معاصر خویش، به تاریخ ایران باستان، تاریخ پیامبران و دوره‌های مختلف تاریخ اسلام به‌طور مفصل پرداخته‌است و پس از شرح غزنویان و سلجوقیان بزرگ، به تاریخ سلجوقیان آناتولی پرداخته و آگاهی‌های وسیعی در این زمینه ارائه کرده‌است.
مجمع التواریخ اثری از حافظ ابرو است که در قرن نهم ه‍.ق به دستور شاهرخ تألیف شده‌است. مؤلف در جهت خلق این اثر، به تلخیص آثاری همچون ترجمهٔ فارسی تاریخ طبری، جامع التواریخ رشیدالدین و ظفرنامهٔ نظام الدین شامی روی آورد و تحولات معاصر خویش را نیز بر آن افزود و با تکمیل آن، اثرش را مجمع التواریخ نامید. این اثر مشتمل بر چهار بخش می‌شود که بدین ترتیب است: تاریخ پیامبران و شاهان ایران تا فتح اعراب، تاریخ اسلام تا سال ۶۵۶ ه‍.ق/ ۱۲۵۸ م، تاریخ ایران در عهد سلجوقیان و ایلخانان و آخرین بخش آن به نام زبده التواریخ بایسنقر که شامل دو بخش رویدادهای دورهٔ تیمور و تحولات دوره شاهرخ تا سال ۸۳۰ ه‍.ق/ ۱۴۲۷ م می‌شود. استفاده از برخی از آثار مفقود در جهت نگارش تاریخ سلجوقیان، بر اهمیت اثر افزوده‌است.
روضه الصفا فی سیره الانبیاء و الملوک و الخلفا اثری از میرخواند حمیدالدین محمد بن خاوند شاه بن محمود البلخی است که در قرن نهم نگارش یافته‌است. این اثر در قالب تاریخ عمومی تألیف شده‌است و مشتمل بر هفت جلد می‌باشد که از آغاز آفرینش آغاز گشته و با تاریخ پیامبران ادامه می‌یابد. در ادامه تاریخ امویان و عباسیان روایت می‌شود و سپس دولت‌های مستقر در عهد عباسی را بیان می‌کند. بخشی از این قسمت، اختصاص به سلجوقیان دارد که با وجود کوتاه بودن، به علت استفاده از گزارش‌هایی از بین رفته همچون ملک‌نامه، پیرامون تاریخ سلجوقیان دارای اهمیت ویژه‌ای است.
تحفه الملوک اثریست که مؤلف و تاریخ نگارش آن نامعلوم است و حاوی تعداد زیادی لطایف تاریخی می‌باشد و در باب سلجوقیان نیز، حکایت‌هایی پیرامون طغرل، سنجر و ملکشاه در آن بیان شده‌است و حدس بر این است که در آناتولی به نگارش درآمده‌است.
روابط خارجی ایالات متحده آمریکا
ایالات متحده آمریکا روابط دیپلماتیک رسمی با بسیاری از کشورها دارد. این شامل تمام کشورهای عضو سازمان ملل به جز بوتان، ایران، کره شمالی و سوریه است.
علاوه بر این ایالات متحده روابط دیپلماتیک با اتحادیه اروپا وسریر مقدس دارد.
انجمن ملل آسیای جنوب شرقی یک همکار مهم از نظر اقتصادی و ژیواستراتژیک برای ایالات متحده است.
ایالات متحده متحدان مهمی در منطقه خاورمیانه بزرگ دارد. این متحدان ترکیه، عربستان سعودی، مراکش، اردن، افغانستان، اسرائیل، مصر، کویت، بحرین و قطر هستند. اسرائیل و مصر دریافت کنندگان کمک‌های خارجی ایالات متحده هستند که در سال ۲۰۱۰ به مبلغ ۲٫۷۷۵ میلیارد دلار و ۱٫۷۵ میلیارد دلار دریافت می‌کنند. ترکیه از طریق عضویت خود در ناتو، متحد ایالات متحده است. ایالات متحده حکومت صدام حسین را در تهاجم به عراق در سال ۲۰۰۳ سرنگون کرد. ترکیه میزبان ۹۰ بمب ب۶۱ در پایگاه هوایی اینجرلیک است. حدود ۳٬۵۰۰ نیروی نظامی آمریکایی در قطر مستقر هستند. همچنین ناوگان پنجم نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا در بحرین استقرار دارند.
روابط آمریکا با اروپای شرقی تحت تأثیر میراث جنگ سرد است. از زمان فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی دولت‌های بلوک کمونیسم در اروپا به تدریج به دموکراسی و سرمایه‌داری انتقال یافتند. بسیاری نیز به اتحادیه اروپا و ناتو پیوستند، روابط اقتصادی را با دنیای غرب گسترده کردند و حمایت نظامی از ایالات متحده را از طریق پیوستن به پیمان آتلانتیک شمالی به دست آوردند.
داریوش یزدی (زادهٔ ۲۶ شهریور ۱۳۴۹ مسجدسلیمان) بازیکن بازنشسته و مربی فوتبال اهل ایران است. وی پیش‌تر هدایت تیم فوتبال استقلال خوزستان را برعهده داشت. در تابستان سال ۹۷، مسئولان باشگاه استقلال خوزستان پس از گفتگو و مذاکره با یزدی، برای مربی‌گری این تیم در لیگ هجدهم، با وی به توافق رسیده و قرارداد همکاری بستند. وی سابقهٔ مربیگری در باشگاه فوتبال شاهین اهواز، باشگاه فوتبال ملی حفاری اهواز، باشگاه فوتبال نفت مسجدسلیمان و باشگاه فوتبال نفت و گاز گچساران را نیز دارد.
کشتی یکی از ورزش‌های بازی‌های آسیایی ۲۰۱۸ است که از ۱۹ تا ۲۲ اوت ۲۰۱۸ برگزار شده‌است.
این مسابقات در سه بخش کشتی آزاد و فرنگی مردان و آزاد زنان در جاکارتا کنوانسیون سنتر، جاکارتا، اندونزی انجام شده‌است.
در مجموع ۲۴۹ کشتی‌گیر از ۲۹ کشور در این دوره از مسابقات حضور دارند.
آموزش صلح روند کسب ارزش‌ها و دانش و پرورش نگرش و مهارت‌ها و رفتارهایی است که فرد برا"ی" به زندگی در هماهنگی با خود و با دیگران و با محیط زیست نیاز دارد.
سازمان ملل متحد اعلامیه‌های متعددی دربارهٔ اهمیت آموزش صلح دارد.Page, James S. (2008) "Peace Education: Exploring Ethical and Philosophical Foundations". Chapter 1. Charlotte: Information Age Publishing. . Chapter details ; and Page, James S. (2008) 'Chapter 9: The United Nations and Peace Education'. In: Monisha Bajaj (ed.)"Encyclopedia of Peace Education". (75-83). Charlotte: Information Age Publishing. . Further information بان کی مون، دبیرکل سابق سازمان ملل متحد سال ۲۰۱۳ را به عنوان سال بین‌المللی صلح نامگذاری کرده‌است تا تفکر عمومی و بودجه لازم را به اهمیت آموزش صلح به عنوان وسیله ای برای رسیدن به فرهنگ صلح جلب کند.Peace Day 2013 CountdownOther examples include:دبیرکل سابق یونسکو، کیوچیرو ماتسورا، نوشته است آموزش صلح «اهمیت اساسی در رسالت یونسکو و سازمان ملل متحد دارد.»Matsuura, Koichiro. (2008) 'Foreword'. In: J.S.Page "Peace Education: Exploring Ethical and Philosophical Foundations." Charlotte: Information Age Publishing. p.xix.
یان هریس و جان سینوت آموزش صلح را به عنوان یک سری از موقعیت‌های تعلیمی تعریف کرده‌اند که در آن اشتیاق فرد به صلح تقویت می‌شود، گزینه‌های غیرخشونت بار برای مدیریت تنش می‌یابد و مهارت‌های تفکر انتقادی برای نقد ساختارهایی که بی عدالتی و نابرابری را ترویج می‌دهند در او پرورش می‌یابد.Harris, Ian and Synott, John. (2002) 'Peace Education for a New Century' "Social Alternatives" 21(1):3-6
اغلب نظریه یا فلسفه آموزش و پرورش صلح بیان نشده باقی مانده. یوهان گالتونگ در سال ۱۹۷۵ اشاره کردکه هیچ نظریه برای آموزش صلح وجود ندارد و نیاز فوری به چنین نظریه ای است.Galtung, Johan (1975) "Essays in Peace Research, Volume 1". Copenhagen: Eljers. pp. 334-339. اخیراً تلاش‌هایی برای طرح‌ریزی چنین نظریه ای صورت گرفته‌است. یوکائیم جیمز کالیا پیشنهاد کرده‌است که یک بنیان فلسفی برای آموزش صلح ممکن است در مفهوم کانتی وظیفه یافت شود.Calleja, Joachim James (1991) 'A Kantian Epistemology of Education and Peace: An Examination of Concepts and Values'. Unpublishd PhD Thesis. Bradford University.
از اوایل قرن ۲۰ «آموزش صلح» در برنامه‌های مختلف در سراسر جهان به موضوعاتی از جمله مسئولیت زیست‌محیطی، مهارت‌های ارتباطی، مهارت‌های حل تعارض، دموکراسی و آگاهی از حقوق بشر، پذیرش تنوع، همزیستی و برابری جنسیتی پرداخته است.See Groff, L. , and Smoker, P. (1996). Creating global-local cultures of peace. Peace and Conflict
Studies Journal, 3, (June); Harris, I.M. (1999). Types of peace education. In A. Raviv, L. Oppenheimer, and D. Bar-Tal
(Eds.), How Children Understand War and Peace (pp. 299-317). San Francisco: Jossey-
Bass Publishers; Johnson, M.L. (1998). Trends in peace education. ERIC Digest. ED417123; Swee-Hin Toh. 1997. “Education for Peace: Towards a Millennium of Well-Being”. Paper
for the Working Document of the International Conference on Culture of Peace and
Governance (Maputo, Mozambique, 1–4 September 1997)
داستان جان اسمیت () رمانی نوشته آرتور کانن دویل است که در سال ۱۸۸۳ نوشته شده. این کتاب بعد از مرگ دویل به کتابخانه بریتانیا منتقل شد.
اِستاکاتو () یا مقطع، یک شکل از جمله‌بندی یا «آرتیکولاسیون» در موسیقی است که با قرار دادن نقطه‌ای در بالا یا پایینِ یک یا چند نت، ارزش زمانی آن را به نصف کاهش می‌دهد. در این شیوه ابتدا نیمی از ارزش زمانی نتِ داده شده اجرا و نیمی دیگر به سکوت تبدیل می‌شود. اجرای اِستاکاتو در ریتم موسیقی تغییری ایجاد نمی‌کند و نقطهٔ مقابل حرکتِ متصل یا لگاتو محسوب می‌شود.
اِستاکاتیسیمو () شکلی دیگر از نُتِ مقطع و شدیدتر از اِستاکاتو است. در این شیوه که با علامتی عمودی و به شکلِ میخک در بالا یا پایینِ یک نت یا نت‌هایی قرار داده می‌شود و یک چهارم ارزشِ زمانی نتِ داده شده اجرا و بقیه به سکوت تبدیل می‌شود.
مثال از استاکاتیسیمو: سمفونی در ر مینور اثر: آنتوان بروکنر
شمشیربازی یکی از ورزش‌های بازی‌های آسیایی ۲۰۱۸ است که از ۱۹ تا ۲۴ اوت ۲۰۱۸ برگزار شده است.
این مسابقات در سه ماده اپه، فلوره و سابر و دو بخش زنان و مردان در جاکارتا کنوانسیون سنتر، جاکارتا، اندونزی انجام شده است.
پرویز شیخان از سروان‌های ارتش شاهنشاهی ایران بود که طی سال‌های ۱۳۲۸ تا ۱۳۵۷ مدیریت باشگاه فوتبال تاج تهران را نیز بر عهده داشت.
وی در سال ۱۳۴۰ توسط پرویز خسروانی مالک وقت باشگاه فوتبال تاج تهران به عنوان مدیر عامل این باشگاه منصوب شد و تا سال ۱۳۵۷ و پیروزی انقلاب ایران، ایران را ترک کرد و هم‌اکنون در آمریکا ساکن است.
تانیا مالیارچوک (؛ زادهٔ ۱۹۸۳) نویسندهٔ اوکراینی است که به اوکراینی، و به تازگی آلمانی، می‌نویسد. او در وین زندگی می‌کند.
تانیا مالیارچوک کارش را با چندین جلد داستان کوتاه و رمان کوتاه آغاز کرد. اولین رمان او، "زندگینامهٔ یک معجزهٔ اتفاقی"، در سال ۲۰۱۲ منتشر شد. مالیارچوک از سال ۲۰۱۴ نوشتن به زبان آلمانی را آغاز کرد. او در سال ۲۰۱۸ برای "قورباغه‌ها در دریا"، متنی منتشرنشده که در جشنوارهٔ ادبیات آلمانی‌زبان خوانده بود، برندهٔ جایزهٔ اینگه‌بورگ باخمن شد. آثار اوکراینی او از سال ۲۰۰۹ به زبان آلمانی ترجمه شده‌اند. برخی نیز به زبان انگلیسی ترجمه شده‌اند.
پارادوکس سیب‌زمینی یک محاسبهٔ ریاضی است که مغایر با شهود عادی انسان‌هاست. این به اصطلاح پارادوکس از طریق خشک کردن مقداری سیب‌زمینی قابل بیان است، که نتیجهٔ به دست آمده از آن به شدت خارج از حد انتظار است.
این تناقض به شکل زیر توضیح داده می‌شود:
"شما باید ۱۰۰ پوند سیب زمینی که ۹۹ درصد جرم آن آب است داشته باشید. بگذارید آنها آب خود را از دست بدهند تا ۹۸٪ جرم آن متشکل از آب شود. اکنون جرم کل سیب زمینی چقدر است؟"
"کتاب جهانی ریاضیات" این مسئله را به شکل زیر طرح کرده است:
در مدرسه ی 100 دانش آموز وجود دارد که تنها یک دانش آموز پسر است.(1 درصد) بعد از مدتی مدیر مدرسه می خواهد بدون اینکه پسری جدیدی به دانش آموزان مدرسه اضافه کند درصد دانش آموز پسر را به دو درصد برساند برای این کار باید 50 دانش آموز دختر را از مدرسه اخراج کند.( برای افزایش یک درصدی دانش آموز پسر دو روش وجود دارد روش اول که در ابتدا گفته شد که پسر جدیدی به مدرسه آورده نشود در عوض 50 دختر از مدرسه اخراج شود و روش دوم این است که یک دختر را از مدرسه اخراج و جایش یک پسر به مدرسه آورده شود البته لازم به ذکر است در هر دو روش بالا فرض بر این است که مدیر مدرسه نمی خواهد تعداد کل دانش آموزان از 100 نفر بیشتر گردد)
یک توضیح برای این مسئله به این صورت است که در ابتدا ماده خشک سیب زمینی دارای جرم ۱ پوند است که ۱٪ از ۱۰۰ پوند است. پس از آن یکی می پرسد: ۱ پوند ۲ درصد از چه مقدار جرم است؟برای اینکه این درصد دو برابر شود جرم کل باید نصف شود.
۱۰۰ پوند سیب زمینی ۹۹٪ آب (جرمی) بدان معنی است که ۹۹ پوند آب وجود دارد و ۱ پوند ماده‌ی خشک. نسبت ۱ به ۹۹ است.
اگر آب به ۹۸ ٪ کاهش پیدا کند پس مواد جامد شامل ۲٪ جرم نهایی خواهد بود. نسبت ۲ به ۹۸ در واقع نسبت ۱ به ۴۹ است. از آنجا که مواد جامد هنوز هم جرم ۱ پوند دارد پس آب باید جرم ۴۹ پوند را داشته باشد که در مجموع جرم کل سیب زمینی ها به ۵۰ پوند می‌رسد.
رَبعِ مَرو؛ بخش شمالی خراسان؛ یکی از چهار بخش خراسان؛ که با تطبیق بر جغرافیای امروز، بخش شرقی کشور ترکمنستان و حدی از مناطق پیرامونی آن، از جمله بخش جنوبی ازبکستان را در بر می‌گیرد. کرسی و مرکز این ناحیه، شهر مرو بوده‌است.
اوستا، کهن‌ترین نوشتاری است که از مرو در میان شانزده ناحیه از ایران و به نام "مورو" (Muru) یا "مورگو" یاد کرده‌است. در وندیداد آمده‌است: "مورگو" یکی از کشورهای آریا است که اهورامزدا بیافرید. این نام در نوشتار اوستایی کتیبه بیستون دوران هخامنشی به صورت "مرگوا" (یا مرگوش) آمده که یکی از یکی از استان‌های آبادان و برجستهٔ سرزرمین هخامنشیان بوده‌است. برخی "مرگوئی‌ها" را تیره‌ای از اقوام آریایی دانسته‌اند که در بخشی از فلات ایران، سکنی گزدیدند. نام مرو در زبان یونایان، "مرگیانا" است که بخشی از ساتراپ پارت و گاهی نیز سرزمینی جداگانه به‌شمار می‌رفته‌است. می‌توان گمان داشت که واژه "مرگیانا" (Margina) به سرزمینی که آن را رود "مرغاب" یا "مرگوش" سیراب می‌کرده و "مرگوش" یا "مرگوشی" نیز نام‌های یونانی رودهای یادشده هستند که بر این ناحیه نیز گفته می‌شدند. همچنین، کتاب‌های تاریخ از بازسازی شهری به دست اسکندر خبر می‌دهند که وی نام آن را "اکساندریا مارگیانا" یا "الکساندریا مارژیانا" (= مروِ اسکندر) گذاشت. همچنین در یکی از متون چینی مربوط به سال‌های ۲۲ تا ۴۲ پس از میلاد، از یکی از نواحی مرزی چین به نام "آن-سی" برده شده که به "مو-لو" می‌رسیده‌است و این "مولو" همان است که در وندیداد، "مورو" یاد شده و ساتراپی آن، سرزمین‌های حوزهٔ "رود مرغاب" را در بر می‌گرفته‌است.
ناحیهٔ مرو، بر پایهٔ نوشتهٔ دفتر "وندیداد" نسک کهن "اوستا"، در شمار شانزده ناحیهٔ بویژه در شمال شرقی و شرق ایران است. این ناحیه همچنین، یکی از استان‌ها و نواحی شناخته‌شده در قلمرو هخامنشیان، سلوکیان، اشکانیان و ساسانیان بوده‌است. در دورهٔ ساسانیان؛ خراسان، یکی از چهار استان مهم کشور به‌شمار می‌آمد؛ این استان، به چهار بخش تقسیم می‌شد و این بخش‌ها عبارت بودند از: مرو، نیشابور، هرات و بلخ. در اوایل دورهٔ اسلامی و در دورهٔ امویان، در زمان امارت زیاد بن ابیه، وی با الگوگیری از روش ساسانیان در ادارهٔ خراسان، آن منطقه را به چهار بخش، تقسیم نمود؛ مرو، نیشابور، فاراب و هرات، و هر منطقه را به یکی از سردارانش سپرد. احمد بلاذری (قرن۲و۳ قمری)، خراسان را دربرگیرندهٔ چهار ربع (بخش) دانسته و می‌گوید: خراسان، چهار ربع دارد. ربع اول، ایرانشهر است و آن دربرگیرندهٔ نیشابور و قهستان و هرات و توس است. ربع دوم، دربرگیرندهٔ مروان (دو مرو) و سرخس و نسا و ابیورد و طالقان و خوارزم است. ربع سوم، دربرگیرندهٔ جوزجانان و بلخ و صغانیان است و ربع چهارم، دربرگیرندهٔ ماوراءالنهر است. ابن فقیه (قرن ۳ هـ. ق) نیز به نقل از بلاذری، خراسان را در چهار ربع (= بخش) یاد کرده و ربع دوم را در برگیرندهٔ مرو شاهجهان، سرخس، نسا، باورد، مروالرود، طالقان، خوارزم آمل -که در بالادست رود بلخ قرارد دارند - و بخارا دانسته‌است. محمد مقدسی (نوینده کتاب جغرافیایی احسن التقاسیم)؛ همراه با یادکرد ربع دوم خراسان (شامل: "دو مرو" ("مرو شاهجان" و "مروالرود")، "سرخس"، "نسا"، "ابیورد"، "طالقان" و "خوارزم") با اشاره به گفتار بلاذری، اما با استدلال توجه به نزدیکی نقاط یک منطقه (از دیدگاه جغرافیا، آداب و رسوم، زبان و فاصله)؛ مناطق خراسان را به هشت خوره و نه ناحیه دسته‌بندی نموده و مرو را یکی از خوره‌های نه‌گانه خراسان؛ ناحیه "مروالرود" را تابع این ناحیه؛ و "نسا" و "ابیورد" را از توابع خورهٔ نیشابور و "سرخس" را ناحیه‌ای مستقل دانسته‌است.