moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
بامیان با تاریخ غنی خود سرشار از آثار باستانی متعدد است که شهر ضحاک، دره اژدر (اژدها)، شهر غلغله، دره فولادی، چهل دختران، غار یخی، بت‌های بزرگ بودا، مغاره‌ها، کوه بابا، شهر شاهی، بالاحصار و چهل‌برج از بارزترین آنان هستند. در بامیان هیچ موزه‌ای برای نمایش آثار باستانی وجود ندارد و بیشتر آثار کشف شده به کابل منتقل می‌شدند.
یکی از بهترین جاذبه‌های بامیان پارک ملی بند امیر است که به‌صورت سدهای طبیعی آب زلال را در خود جای داده‌است.
در سال‌های اخیر تلاش‌هایی در این مورد صورت گرفته و در سال ۱۳۹۵ کار ساخت مرکز فرهنگی بامیان با حمایت مالی کره جنوبی و با هماهنگی یونسکو آغاز شد و قرار است در این مرکز فرهنگی یک بخش موزه نیز ساخته شود. این مرکز فرهنگی قرار است روبروی پیکره‌های بودا در بالای یک تپه موقعیت خواهد داشت.
مانند کشکو (کشک آب), حلوای سرخ، بیریو (از گندم درست می‌شود), قوروطی (از چکه و نان درست می‌شود), لطی، شوربا. بوسراق (ورقه نازک خمیر سرخ کرده در روغن) و بولانی.
عمده‌ترین صنایع دستی بامیان قالی، گلیم، نمد، برک و خامک دوزی بوده و قالی و گلیم هزارگی هستند که توسط زنان این مناطق بافته می‌شود. حضور توریست‌ها در این مناطق وضعیت بازار این محصولات را کمی بهبود بخشیده‌است. از دیگر صنایع دستی بانوان می‌توان به لباس یخن دوزی که توسط زنان دوخته می‌شود و گلدان‌ها، جاقاشقی، سبد با موره دوز یاد کرد. در کل ولایت بعلت نبود برق مردان این ولایت موفق به ایجاد کارخانه‌های صنعتی کوچک و بزرگ نشده‌اند و هیچ چیز به جز تولیدات دستی بانوان مشاهده نمی‌شود.
بسیاری از مردم برای رسیدن به بامیان از مسیر زمینی استفاده می‌کنند. از مسیر بامیان تا کابل دو مسیر وجود دارد که یک مسیر از پروان است که ۲۲۰ کیلومتر فاصله داشته که از طریق کوتل شیبر و عبور از دره غوربند به ولایت پروان متصل می‌شود و مسیر دیگر از میدان وردک است که ۱۶۵ کیلومتر می‌باشد و بامیان از طریق کوتل حاجیگگ و با عبور از میدان وردک به کابل متصل می‌شود. بیشتر مردم به دلیل کاهش مخارج سفر معمولاً از مسیر میدان وردک که مسیر ناامنی در افغانستان محسوب می‌شود عبور می‌کنند.
فرودگاه بامیان که به نام فرود گاه عبدالعلی مزاری نام‌گذاری شده‌است در سال ۸ سنبله ۱۳۹۵ توسط محمد اشرف غنی افتتاح شد. این فرودگاه با حمایت کشور ژاپن ساخته شد و معمولاً پروازهای داخلی افغانستان به‌طور منظم در این فرودگاه انجام می‌شود.
در کل ولایت بامیان هیچ کارخانهٔ صنعتی بزرگ و کوچک به‌خاطر نبود برق وجود ندارد و بیشتر اجناس و اقلامی که در بازارهای این ولایت به فروش می‌رسد از شهرهای دیگر تهیه و آورده می‌شود و بیشتر مغازه‌هایی که وجود دارد برای فروش مردم محل می‌باشد. حبیبه سرابی والی پیشین بامیان در سال ۱۳۸۷ ه‍.ش بیان کرد که ۶۰ درصد مردم بامیان زیر خط فقر هستند. وی نبود برق، سردی هوا و راه‌های صعب‌العبور، خامه‌بودن جادهٔ درهٔ شکاری که پیوند بامیان با شهر مزار شریف است و قیمت بودن تکت پروازهای هوایی را عواملی دانست که بر اقتصاد بامیان تأثیر منفی می‌گذارد و حدود ۲۰۰ خانواده در غارهایی که در نزدیکی پیکره‌های بودا هستند زندگی می‌کنند. بیشتر مردم در بخش کشاورزی و مالداری/دامداری، صنایع دستی و بخش توریست مشغول هستند.
حدود ۸۰ درصد از مردم در کل ولایت بامیان به کشاورزی مشغول هستند و مهم‌ترین محصول بامیان سیب‌زمینی/کچالو است که در کل ولایت پیش‌بینی می‌شود سالیانه حدود ۳۰۰ هزار تن و نیم نیاز مصرفی افغانستان تولید می‌شود. طی یک گزارش پیش‌بینی می‌شود که ارزش سالیانهٔ تولید کچالو سالانه به حدود ۱۲۰ میلیون دلار می‌رسد. طی یک گزارش در سال ۲۰۰۹ حدود ۹۰ درصد محصولات کشاورزان بامیان بخاطر عدم بازاریابی درست و نبود سردخانه از میان می‌رفت ولی اکنون با ایجاد حدود ۶۰۰ انبار و سردخانه این آمار به ۲ تا ۳ درصد کاهش یافته‌است و این محصولات افزون‌بر بازارهای داخلی به بیرون از کشور نیز صادر می‌شود. در کل ولایت پس از سقوط طالبان کوکنار کشت نمی‌شود و تخمین زده می‌شود که در کل ولایت حدود ۶۰ هزار تن تخمین زده می‌شود و حدود یک میلیون مواشی شامل گوسفند، بز، گاو در این ولایت وجود دارد. از دیگر محصولات کشاورزی می‌توان به زردآلو، سیب، آلبالو اشاره کرد که زردآلو آن به صورت خشک شده به خارج از کشور صادر می‌شود. یک کارخانهٔ تولید چیپس به نام الغوچک در این ولایت توسط بانوان فعالیت می‌کند و بیشتر در خود ولایت محصولات‌شان بفروش می‌رسد.
بامیان به دلیل وجود آثار باستانی تاریخی و طبیعی سالانه شاهد حضور هزاران گردشگر می‌باشد که درآمد زیادی را نصیب مردم محلی و دولت کرده‌است. بند امیر بامیان، مجسمه‌های بودا از مناطق مورد توجه گردشگران است. دولت افغانستان به همین منظور تلاش‌های زیادی در این بخش کرده‌است و سرمایه‌گذارای‌هایی در بخش هتل‌داری و غیره در این شهر صورت گرفته‌است.
نگاره‌هایی از بامیان در سال ۱۹۳۹ میلادی
نگاره‌های تازه‌تر
اُزبِک‌ها یکی از اقوام ترک‌تبار باشندهٔ آسیای میانه هستند. ازبک‌ها بیشینهٔ جمعیت ازبکستان را تشکیل می‌دهند و در درهٔ فرغانه که شامل شمال و باختر تاجیکستان و جنوب قرقیزستان می‌شود و سواحل آمودریا در خاور ترکمنستان و شمال‌غربی افغانستان نیز جمعیت زیادی دارند. ازبک‌ها به زبان ازبکی از خانوادهٔ زبان‌های ترکی‌تبار سخن می‌گویند و بیشتر آن‌ها مسلمانان سنی و پیرو مذهب حنفی هستند. از میان اقوامی که تحت حاکمیت شوروی بودند، ازبک‌ها دچار کمترین همگون‌سازی فرهنگی روسی (روسی‌سازی) شده‌اند؛ و اغلب زبان ازبکی را به عنوان زبان نخست خود می‌شناسند.
جمعیت امروزی ازبک‌ها نشان‌دهندهٔ درجات مختلفی از تنوع ناشی از ترافیک بالای مسیرهای هجوم از طریق آسیای مرکزی می‌باشند. هنگامی که جمعیت موجود در آسیای مرکزی توسط قبایل ایرانی و سایر مردم هندواروپایی و همین‌طور چندین حمله شدید از ناحیهٔ مغول‌ها تحت تأثیر قرار گرفت. بر اساس مطالعات اخیر ژن‌شناسی دانشگاه آکسفورد، ژن ازبک‌ها ترکیبی از مردمان ایرانی و مغول‌ها است.
برخی از اقوامی که امروز ترک نامیده می‌شوند در اصل ترک نیستند بلکه ترک‌زبان شده‌اند برای نمونه می‌توان کشورهای عرب‌زبان مانند مصر و الجزایر را نام برد یعنی عربیزه شده‌اند نه این که از نظر تباری عرب باشند. اویغورها و ازبک‌ها از نظر نژادی، اقوامی به صورت کامل ترک نیستند و به نظر می‌رسد حدود ۷۰ درصد از ازبک‌ها، تاجیک‌های ازبک‌شده‌ای هستند که در صد سال اخیر ترکیزه و ترک‌زبان شده‌اند. در این خصوص خیلی از بزرگان مانند هرمان وامبری نوشته‌اند. روند ترک‌سازی تاجیک‌ها از قرن ۱۶ میلادی آغاز شد و همچنان ادامه دارد.http://www.bbc.com/persian/world/2014/09/140906_ea_safar_abdullah_interview
در سال ۱۹۲۴ با تلاش پان‌ترک‌ها و سیاست تاجیک‌ستیزی توسط امپراتوری روسیه مرزبندی‌ای صورت گرفت و نواحی زیادی از شهرهای تاجیک‌ها به ازبک‌ها واگذار شد. در سال ۱۹۲۶ هم ۷۰ درصد اهالی شهرهای تاریخی تاجیکان یعنی سمرقند و بخارا و چند ناحیهٔ دیگر تاجیک‌نشین را در اسناد ازبک نوشتند. ازبک نوشتن تاجیک‌ها در سال‌های بعد نیز ادامه داشت و در حال حاضر حدود ۹۰ درصد مردم سمرقند، بخارا و دیگر نواحی تاجیک‌نشین در اسناد و شناسنامه‌ها ازبک ثبت شده‌اند. طی صد سال اخیر بیشتر مکاتب تاجیکی در ازبکستان تعطیل شدند و تنها در سرخان‌دریا کمی وضع زبان فارسی بهتر است. پس از فروپاشی شوروی و استقلال ازبکستان در سال ۱۹۹۱، زبان ازبکی به عنوان زبان رسمی اعلام شد و این اتفاق سبب هر چه بیشتر شدن تعطیلی مکاتب تاجیکی و ازبک‌سازی تاجیک‌ها (ترکی‌سازی تاجیک‌ها) در ازبکستان شده‌است.
ریشهٔ واژه ازبک (اوزبیک) به نام اوغوز خان می‌رسد، اوغوز خان بنام اوغوز بیک نیز مشهور بود است. این واژه به احتمال زیاد از نام این امپراتور ترک ریشه دارد.A. H. Keane,A. Hingston Quiggin, A. C. Haddon, Man: Past and Present, p.312, Cambridge University Press, 2011, Google Books, quoted: "Who take their name from a mythical Uz-beg, Prince Uz (beg in Turki=a chief, or hereditary ruler)."باتو خان فرزند جوجی خان و نوادهٔ چنگیز خان به اروپا حمله کرد و برادرش شیبان را به فرمانروایی مجارستان برگزید. بیشتر سربازان باتو از میان اقوام ترک بودند و تنها افسران عالی‌رتبه از میان مغولان بودند. سربازان تحت فرماندهی شیبان بعدها در تیومن در مرکز روسیه امروزی و سیبری حاکمیت یافتند. شیبک خان به افتخار جدش تخلص شیبک را برگزید و به سرزمین‌های آباد فرارود یورش برد. او دولت تیموریان را از میان برد ولی خودش گرفتار شاه اسماعیل صفوی گشت. بعد از او ازبکان در آسیای میانه باقی‌ماندند.
وجه تسمیهٔ ازبک به سربازان شیبانیان این بود که فرمانروای اردوی زرین در زمان منگو تیمور فرزند هولاکو و پشت ششم شیبان فردی به نام اوزبیک خان بود. از فرمانروایان ازبک، اوزبیک خان و پسرش جانی بیگ در تاریخ پیش از تیمور مشهورند. پس از دورهٔ تیمور این امرا در ماوراءالنهر قدرت یافتند. در دوره صفوی، ازبک عنوان سلسله امرای شیبانی است که به‌وسیلهٔ شیبک خان تأسیس شد (۹۰۵ ه‍.ق) و غالباً بسبب تعصب در مذهب تسنن و تجاوز به خراسان با شاهان صفوی در زدوخورد بوده‌اند. مرکز امرای این سلسله سمرقند بوده‌است و امرای مزبور با خانات خیوه و خانات بخارا و خانات خوقند و امرای آستراخان (معروف به خانان جانی) خویشاوند و منسوب بوده‌اند.
عبدالرشید دوستُم (زادهٔ ۶ حمل ۱۳۳۳) سیاست‌مدار و جنگ‌سالار افغان است که از سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۰ معاون رئیس‌جمهور افغانستان بود. او رهبر و مؤسس حزب جنبش ملی اسلامی افغانستان (بنیاد در ۱۳۷۱) است که درجه مارشال را در اردوی ملی افغانستان دارد. به گفته نیویورک تایمز دوستم یکی از متحدان نزدیک سی آی ای در افغانستان است.جاشوا پارتلو روزنامه‌نگار واشینگتن پست، عبدالرشید دوستم را «مرد آمریکا» در افغانستان می‌داند.
در طول جنگ شوروی و افغانستان در دهه ۱۹۸۰، دوستم فرمانده منطقه شمال افغانستان در ارتش ملی بود. او فرماندهی حدود ۲۰۰۰۰ سرباز عمدتاً ازبک را برعهده داشت که علیه شورشیان مجاهدین می‌جنگیدند. وی دولت محمد نجیب الله را در سال ۱۹۹۲ کمی قبل از فروپاشی‌اش ترک کرد و به مجاهدین پیوست و حزب جنبش ملی و شبه‌نظامی خود را تشکیل داده و به عنوان یک جنگ سالار مستقل درآمد. وی بعداً رهبر دفاکتو جامعه ازبکستان افغانستان شد و کنترل ولایات شمالی این کشور و مزارشریف را در دست گرفت و با یک ارتش ۴۰٬۰۰۰ نفری با تانکها و جت‌های ازبکستان و روسیه شبه دولت خود را ایجاد کرد. وی در ابتدا از دولت جدید برهان الدین ربانی در کابل حمایت کرد اما در سال ۱۹۹۴ حزب خود را تغییر داده و با گلبدین حکمتیار متحد شد. در سال ۱۹۹۶، او دوباره تغییر حزب داد و از ربانی حمایت کرد. در سال ۱۹۹۷، پس از آنکه عبدالملک پهلوان، دستیار سابقش مزارشریف را تصرف کرد، وادار به فرار شد اما بعدها مبارزه کرده و کنترل دوباره شهر را به دست آورد. در سال ۱۹۹۸، طالبان این شهر را تسخیر کردند و او دوباره فرار کرد. دوستم در سال ۲۰۰۱ به افغانستان بازگشت و پس از حمله آمریکا به اتحاد شمال پیوست و جناح خود را در سقوط مزارشریف رهبری کرد.
دوستم به‌طور گسترده‌ای به ارتکاب جنایات، جنایات جنگی و کشتار جمعی (کشتار دشت لیلی) در افغانستان از دهه ۱۹۸۰ تاکنون متهم است. در سال ۲۰۱۸، دیوان کیفری بین‌المللی گزارش داد که در حال بررسی است که آیا دوستم در افغانستان به جنایات جنگی دست زده‌است یا خیر. وی به عنوان یک جنگ‌سالار شناخته می‌شود که به خاطر هم‌طرف‌شدن با برندگان در طول جنگ‌های مختلف در افغانستان شهرت دارد. او برای دولت کمونیستی افغانستان و بعدها برای شوروی جنگید و نقش مهمی در جنگ‌های داخلی افغانستان و جنگ‌های کابل داشت. در طول عملیات سرنگونی طالبان پس از حملات ۱۱ سپتامبر، متحد اصلی بومی نیروهای ویژه ایالات متحده و سیا بود.
افراد او نقش مهمی را در سال ۱۹۹۲ پس از سقوط شهر کابل ایفا کردند. در آوریل ۱۹۹۲ نیروهای مخالف دولت کمونیستی محمد نجیب‌الله به کابل نزدیک شدند. دوستم در آن زمان به احمدشاه مسعود و سید جعفر نادریVogelsang (2002), p. 324. (مشاور امنیتی کنونی خود) پیوست و آن‌ها کابل را تسخیر کردند. او با حدود ۴ تا ۵ هزار سرباز، همراه با احمدشاه مسعود تاجیک علیه گلبدین حکمتیار می‌جنگیدند و کنترل قلعه بالاحصار، تپه مرنجان و میدان هوایی کابل را در دست گرفتند.Anthony Davis, 'The Battlegrounds of Northern Afghanistan,' Jane's Intelligence Review, July 1994, p.323-4
او پس از سقوط طالبان به دولت ریاست جمهوری حامد کرزی پیوست اما بیشتر وقت خود را در ترکیه گذراند. وی همچنین به عنوان رئیس ستاد مشترک اردوی ملی افغانستان خدمت کرد (نقشی که بیشتر به عنوان یک سمت تشریفاتی استفاده می‌شود) در سال ۲۰۱۱ همراه با احمد ضیاء مسعود و محمد محقق، ریاست جبهه ملی افغانستان را برعهده گرفت. او در سال ۲۰۱۴، به عنوان معاون رئیس‌جمهور به دولت ریاست جمهوری اشرف غنی پیوست، اما پس از متهم شدن به تجاوز جنسی به شخصی به نام احمد ایشچی، در سال ۲۰۱۷ مجبور به فرار مجدد شد. در سال ۲۰۱۸، وی هنگام بازگشت به افغانستان در فرودگاه کابل، از یک بمب‌گذاری انتحاری توسط داعش نجات یافت. در سال ۲۰۱۹، وی از حمله چند ساعته طالبان به کاروانی که به آنجا سفر می‌کرد، فرار کرد. دوستم پس از توافق سیاسی بین رئیس‌جمهور غنی و عبدالله عبدالله در سال ۲۰۲۰ به درجه مارشال ارتقا یافت. وی در سال ۲۰۲۱ و در جریان تصرف افغانستان به‌دست طالبان در حالی که در ولایت مزارشریف بود مجبور به فرار از افغانستان و خروج از کشور شد
دوستم که از قوم ازبک افغانستان است در سال ۱۳۳۳ خورشیدی، در ولسوالی خواجه دوکوه، شبرغان، جوزجان در خانواده‌ای دهقان پیشه به دنیا آمد. پدرش حاجی عبدالرحیم و مادرش انبار شاه نام داشت. نام پدر کلان او ایلساری بود. عبدالرشید دوستم تا صنف هفت مکتب را خوانده‌است و از آن بعد ترک تحصیل کرده‌است. دوستم در کودکی پس از مکتب با پدرش در زمین کشاورزی کار می‌کرد. او در سال ۱۳۵۸ به عنوان اجیر در تفحصات نفت و گاز شبرغان استخدام شد. مدت سه سال نیز در بخش برمه‌کاری در برج برمه کار کرد.
در زمان کار در برج برمه توسط کنجه کارگر به حزب دمکراتیک خلق افغانستان شاخه پرچم جذب شد. وی پس از آن به عنوان سرباز امنیت دولتی ارتقاء پیدا کرد و پس از مدت کوتاهی قوماندان تولی و متعاقباً قوماندان کندک امنیت دولتی شد. در سال ۱۳۶۵ او فعالیت‌های استخباراتی چشمگیری از خود نشان داد و به کمک سید اکرام پیگیر منشی ولایتی وقت و دستور روس‌ها گروه ۵۳ پیاده را ساخت. او خود قوماندان گروه شد و رتبه برید جنرالی برایش اعطا گردید. در سال‌های تهاجم شوروی به افغانستان، از رهبر یک اتحادیه کارگری در معدن گاز در شمال افغانستان، به یک رهبر گروه شبه‌نظامی ازبک تبار تبدیل شد که در حمایت از دولت کمونیستی تحت حمایت شوروی سابق می‌جنگید. تا اواسط ۱۹۸۰، او یک فرمانده نظامی بود که نیروی شبه‌نظامی بیست هزار نفری را رهبری می‌کرد و کنترل ولایات شمالی افغانستان را به‌دست گرفت. عبدالرشید دوستم که در زمان ببرک کارمل رئیس‌جمهور پیشین افغانستان، فرمانده یک واحد از شبه نظامیان ازبک تبار در شمال این کشور بود، در دوران حکومت کمونیستی محمد نجیب‌الله به فرمانده برجسته محلی تبدیل شد و در سقوط آن حکومت در اوایل دهه نود میلادی نیز نقش کلیدی داشت. او بعدتر خود را به دولت نجیب الله نزدیک کرد و در همکاری با دولت، علیه گروه‌های مجاهدین که در پی بیرون راندن شوروی از افغانستان بودند، جنگید.
در سال‌های پایانی حکومت نجیب الله در اوایل ۱۹۹۲، دوستم تغییر جهت داد و به همکاری با مجاهدین پرداخت.
او در زمان دولت مجاهدین در نیمه نخست دهه ۱۹۹۰ (میلادی)، برای مدت کوتاهی با این دولت که رهبری آن را برهان‌الدین ربانی به عهده داشت، متحد شد. ولی پس از مدتی با گلبدین حکمتیار، رهبر حزب اسلامی افغانستان همکاری کرد. دوستم پس از حمله طالبان به پایگاه اصلی خود در مناطق قوم ازبک در شمال افغانستان بازگشت و منطقه‌ای را که حدود شش ولایت را با جمعیت حدود پنج میلیون نفر در خود جا داده بود تحت کنترل گرفت.
عبدالرشید دوستم در اوج قدرت خود در ۱۹۹۷ در شمال افغانستان، یک دولت جداگانه ساخته بود و همه امور این مناطق را کنترل می‌کرد. او حتی برای خود واحد پول جداگانه چاپ کرده بود. در این سال‌ها بود که هوادارانش، او را «دوستم پادشاه» خطاب می‌کردند.
به قدرت رسیدن دوستم در سال‌های ۱۹۹۸ زمانی که طالبان از قدرت بیشتری برای تصرف شهرهای بیشتر افغانستان برخوردار شدند پایان یافت. او با تصرف شهر مزار شریف، مرکز ولایت بلخ از سوی طالبان، مجبور شد به ترکیه برود. دوستم بعدتر دوباره به افغانستان بازگشت و با هدف مبارزه مشترک با طالبان، با احمد شاه مسعود، فرمانده ضد طالبان دیدار کرد. او به یکی از فرماندهان مطرح ائتلاف شمال تبدیل شد و توانست شهر مزار شریف را دوباره از کنترل طالبان بیرون کند. پس از کشته شدن احمدشاه مسعود در حمله بمب‌گذاران انتحاری در سپتامبر سال ۲۰۰۱، محمدقسیم فهیم، از هم رزمان احمد شاه مسعود فرماندهی جبهه ضد طالبان را به عهده گرفت و دوستم با این جانشینی مخالفتی نشان نداد. او در فروپاشی طالبان در سال ۲۰۰۱ با نیروهای آمریکایی همکاری کرد. نیروهای تحت فرمان دوستم، همراه با سایر شبه نظامیان مربوط به گروه‌های جهادی، نقش مهمی را در پیروزی حملات آمریکا با هدف سرنگونی طالبان در افغانستان بازی کردند.
پس از فروپاشی طالبان در افغانستان و پایه‌گذاری دولت تازه با حمایت آمریکا در این کشور دوستم رئیس شورای عالی نظامی و نماینده حامد کرزی در شمال افغانستان شد و بعدتر به سمت معاون وزارت دفاع افغانستان ارتقا یافت. او در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۳ شرکت کرده و به رقابت با حامد کرزی پرداخت. وی در چند ولایت شمالی ازبک‌نشین افغانستان پیروز شد و ۱۰ درصد آرا را به‌دست آورد. با این حال، در دولت تازه حامد کرزی پس از انتخابات، دوستم به عنوان رئیس ستاد مشترک قوای مسلح افغانستان (رئیس ارکان سر قوماندانی اعلی) معرفی شد؛ ولی این پست پس از آن از سوی دادستانی کل افغانستان به حالت تعلیق درآمد که اکبر بای، رئیس شورای ترک تباران افغانستان ادعا کرد از سوی افراد دوستم ربوده شده و مورد ضرب و شتم قرار گرفته‌است. این ادعا اگرچه از سوی دوستم به شدت تکذیب شد، اما روابط او را با دولت حامد کرزی تیره و تار کرد و منجر شد که خانه او در کابل، برای چندین ساعت به محاصره پلیس درآید.
پس از آن دوستم به ترکیه رفت و مدت طولانی را در آنجا به‌سر برد. تا آنکه در انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان (۱۳۸۸)، از نامزدی حامد کرزی اعلام حمایت کرد و پست قبلی او به عنوان رئیس ستاد مشترک قوای مسلح افغانستان، دوباره از سوی رئیس‌جمهور کرزی احیا شد.
در انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان (۱۳۹۳)، به همراه سرور دانش معاونین محمداشرف غنی را تشکیل می‌دادند و توانست رأی اکثریت مردم ازبک و ترکمن را به نفع اشرف غنی کسب کند. پس از تشکیل دولت وحدت ملی و انتخاب عبدالله عبدالله به عنوان رئیس اجرائیه کشور، نقش دوستم در دولت بسیار کمرنگ شد و باعث شد انتقادهای فراوانی علیه رئیس‌جمهور و رئیس اجرائیه بیان کند.
دوستم که برای مقابله با طالبان به سمت ولایات شمالی رهسپار شده بود، در یک کمینی که طالبان در ولسوالی غورماچ ولایت فاریاب زخمی شد و شماری از نزدیک‌ترین یارانش را از دست داد. او این حمله را توطئه محمد حنیف اتمر و معصوم استانکزی اعلام کرد و حمله بر خودش را تبانی مشاور امنیت ملی با تروریستان عنوان کرد.
در ماه قوس ۱۳۹۶ احمد ایشچی یکی از مخالفین سیاسی دوستم در مصاحبه با رسانه‌ها ادعا کرد که دوستم با تعدادی از سربازانش او را مورد ضرب شتم قرار داده و به او تجاوز کرده‌اند. هرچند دوستم و افراد نزدیک به او ادعاهای ایشچی را یک توطئه قلمداد کردند اما بسیاری از نهادها، کشورهای غربی و ارگ خواستار پیگیری این موضوع شدند. این اتهام منجر به باز شدن پرونده‌ای علیه وی شد و محافظان وی نیز برای بازجویی حاضر شدند. تاکنون از خود وی در این مورد بازجویی نشده‌است.
دوستم در ۲۹ ثور/اردیبهشت ۱۳۹۶ افغانستان را به دلیل آنچه بیماری گفته می‌شود تَرک کرد و برای درمان به ترکیه رفت. وی پس از ۱۴ ماه در ۳۱ سرطان (تیر) ۱۳۹۷ پس از اعتراض شدید مردم افغانستان علیه دستگیری و بازداشت نظام‌الدین قیصاری از فرماندهان نظامی، حزب جنبش ملی افغانستان و از نزدیکان دوستم به کشور بازگشت.
هنگام اقامت دوستم در ۹ سرطان (تیر) ۱۳۹۶ ترکیه وی به همراه عطا محمد نور، محمد محقق و صلاح‌الدین ربانی ربانی ائتلافی به نام ائتلاف نجات برای افغانستان را علیه حکومت وحدت ملی تشکیل دادند. بعدها این ائتلاف با حضور چهره‌های سیاسی دیگری همچون عبدالظاهر قدیر، همایون همایون و برخی از چهره‌های نزدیک به حامد کرزی از جمله رحمت‌الله نبیل گسترش یافت.
در ۳ خرداد ۱۳۹۹ بر پایه توافق حکومتی، میان اشرف غنی و عبدالله عبدالله؛ ژنرال دوستم به عنوان سومین مارشال تاریخ افغانستان به این درجه نظامی دست یافت.
در اوت ۲۰۲۱ برابر با مرداد ۱۴۰۰ و قدرت گرفتن مجدد طالبان و پس از سقوط مزار شریف و هرات و نزدیک شدن طالبان به شهر کابل، خانه عبدالرشید دوستم نیز به تصرف طالبان درآمد و دوستم باز هم به همراه شماری از فرماندهان نظامی دولت افغانستان از جمله عطا محمد نور گریخت.
عبدالرشید دوستم از سوی بسیاری از مردم افغانستان به جنایت‌های جنگی و کشتار غیرنظامیان در طول جنگ‌های داخلی افغانستان متهم است.
کشتار دشت لیلی در دسامبر سال ۲۰۰۱ برابر با عقرب ۱۳۸۰ در زمان حمله آمریکا به افغانستان در بیابان دشت لیلی در شمال افغانستان روی داد. برخی منابع تعداد کشته‌ها را چند صد نفر از طالبان زندانی و برخی دیگر چند هزار طالب ذکر می‌کنند. این قتل‌عام حین انتقال طالبان زندانی توسط سربازان جنبش ملی از قندز به شبرغان[۱][۲] و تحت نظارت نیروهای وفادار به ژنرال رشید دوستم رخ داد.[۳][۴][۵] بسیاری از زندانیان هنگام انتقال در کانتینرهای فلزی خفه شدند و برخی شاهدان عینی نیز می‌گویند کسانی که از کانتینرها جان سالم به‌در برده بودند به ضرب گلوله کشته شدند.
بعضی از زندانیان از بازماندگان نبرد قلعه جنگی مزار شریف بودند. رشید دوستُم در سال ۲۰۰۹ این اتهامات را رد کرد. رئیس‌جمهور وقت آمریکا، باراک اوباما در سال ۲۰۰۹ دستور انجام تحقیقات در مورد این کشتار را صادر کرد.
بعضی از زندانیان از بازماندگان نبرد قلعه جنگی مزار شریف بودند. رشید دوستُم در سال ۲۰۰۹ این اتهامات را رد کرد. رئیس‌جمهور وقت آمریکا، باراک اوباما در سال ۲۰۰۹ دستور انجام تحقیقات در مورد این کشتار را صادر کرد. در پی این جنگ‌ها تنها در شهر کابل بیش از ۵۰٬۰۰۰ غیرنظامی کشته‌شده و موج بزرگی از مهاجرت‌ها از افغانستان آغاز شد. او در سال ۲۰۱۳ به خاطر نقشش در این جنگ‌ها، به خصوص جنگ‌های کابل، به صورت غیرمنتظره‌ای عذرخواهی عمومی‌کرد. مدت کوتاهی پس از آن به شورای ملی افغانستان پیوست و به محمداشرف غنی اعلام وفاداری کرد و نقش معاون اول او را فرار غنی و سقوط دولت او برعهده گرفت.
با سخت‌گیری اتهامات مطرح شده‌ای چون بدرفتاری جنسی و آدم‌ربایی از سوی یکی رقیبان سیاسی خود به نام احمد ایشچی دوستم در اردیبهشت ۱۳۹۶ به ترکیه رفت.
امارت عمومی حوزه جنوب غرب، تشکیلات تحت امر اسماعیل خان، فرمانده جمعیت اسلامی افغانستان در دوران جنگ با ارتش شوروی است.
این تشکیلات، پس از تسلط طالبان بر شهر هرات، توسط اسماعیل خان در شهر مشهد، گسترش یافت، و به حزبی جداگانه از جمعیت اسلامی بدل شد. بعدش مارشال دوستم با او و احمد مسعود و دولت اشرف غنی متحد شد و باهم طالبان را ترکاندند.
میرویس صادق، فرزند ارشد اسماعیل خان والی سابق هرات بود.
آقای صادق، در کنفرانس بن به نمایندگی از اسماعیل خان شرکت داشت.
او در دولت موقت افغانستان وزیر کار و امور اجتماعی بود و در دولت انتقالی این کشور (هر دو دولت به رهبری حامد کرزی) وزیر هوانوردی شد.
آقای صادق، در ماه حمل (فروردین) سال ۱۳۸۳ خورشیدی، توسط افراد فرمانده مخالف پدرش (ظاهر نایب زاده) در هرات کشته شد.
خبر کشته شدن میرویس صادق در سایت بی بی سی فارسی
آشوب در هرات به دنبال کشته شدن میرویس صادق
سيد محمد خیرخواه، از والیان پیشین هرات در افغانستان بود. او که زمانی سفیر افغانستان در ایران و اوکراین و تاجيكستان بود، پس از کنار گذاشته شدن اسماعیل خان از ولایت هرات، جانشین او شد.
'امان‌الله ' معروف به ' قوماندان از فرماندهان جهادی در منطقه زیر کوه .شیندند، یکی از بزرگترین ولسوالی افغانستان در غرب کشور بود. وی در زمان حضور نیروهای شوروی در افغانستان محافظ قوماندان جهادی بنام غوث الدین بود که در آن هنگام از شروع جنگ علیه تجاوز اتحاد جماهیر شوروی اجازه نداد تا برای یک لحظه هم که شده نیروهای شوروی‌ داخل زیرکوه گردند بعد از سقوط نظام دیموکراتیک و به پیروزی رسیدن مجاهدین، غوث الدین با اسماعیل خان والی آن زمان بیعت نکرده و از او پیروی نکرد بعدا اسماعیل خان تصمیم گرفت تاغوث الدین را از بین ببرد بعد از جنگ‌های زیاد اسماعیل موفق نگردید که قومانده منطقه زیرکوه را به دست بیاورد بعدا به حیله ونیرنگ (آتش‌بس) وارد زیرکوه گردید وبر خلاف وعده‌هایش غوث الدین وهمراهانش راکشت اسماعیل هیچوقت نگذاشت فرمانده ای در هرات جایش را بگیرد از جمله ترور علاوالدین
امان الله، در درگیری‌ هایی شرکت داشت که منجر به تضعیف حاکمیت اسماعیل خان در هرات و حوزه غرب کشور شد در نتیجه، اسماعیل خان معروف از سوی حکومت مرکزی کنار گذاشته شد سقوط فرمانروایی اسماعیل خان در حوزه غرب یکی از دست اورد های بزرگ امان الله خان نیکزاد بود.
امان‌الله خان. در تاریخ ۲۲ اکتبر سال ۲۰۰۶ میلادی، در یک درگیری محلی با نیروهای یک فرمانده شبه نظامی دیگر به نام باب بصیر. در زیرکوه کشته شد.
خبر کشته شدن امان‌الله در سایت بی‌بی‌سی فارسی
شهر اَسفِزار یا اَسفُزار یا سبزوار مرکز ولسوالی سبزوار با فاصلهٔ ۱۲۰ کیلومتری از مرکز ولایت هرات به سمت جنوب قرار دارد. شیندند دارای یک پایگاه هوایی (میدان هوایی نظامی) بزرگ است که به‌ دست روس‌ها در زمان اشغال افغانستان بنا شده‌است. این شهر شیندند در ۱۷ کیلومتری شاهراه قندهار- هرات، در منطقه‌ای سرسبز و در کنار هاروت رود قرار دارد.
در گذشته این فرمانداری با مساحت گسترده‌تر یعنی با چند فرمانداری دیگر بنام اسفزار مشهور بوده‌است. به نقل از فرهنگ دهخدا (اسفزار. [اَ / اِ ف َ / ف ِ] (اِخ) شهری از نواحی سیستان از جهت هرات و بدان منسوبست ابوالقاسم منصوربن احمدبن الفضل بن نصربن عصام الاسفزاری المنهاجی. (معجم البلدان). اسفزار شهری وسط است وچند پاره دیه توابع دارد و باغستان بسیار و میوه و انگور و انار آن فراوان باشد و در صورالاقالیم گوید اهل آنجا سنی شافعی مذهب اند و در دین متعصب.نزهة القلوب چ بریل ۱۳۳۱ هَ.ق. مقالهٔ ۳ ص ۱۵۲ و ۱۷۸ در زمان سلجوقیان این قصبه سمت مرکز ایالتی را داشت و شهاب الدین غوری، برادرزادهٔ خود غیاث الدین محمود را بولایت این ناحیت منصوب ساخته بود و مسقط الرأس بعض مشاهیر است. (قاموس الاعلام ترکی). از توابع شهر هرات است، بیست پاره قریهٔ آباد دارد (انجمن آرای ناصری).تاریخ بیهقی چ ادیب ص ۱۲۰ و فهرست لباب الالباب ج ۱فهرست تاریخ سیستان و فهرست ذیل جامع التواریخ رشیدی و فهرست ترجمهٔ تاریخ ادبیات براون ج ۳ ص ۱۹۵، ۱۹۷ و فهرست تاریخ مغول ص ۳۶۷، ۳۷۷، ۳۷۸ و رجوع به اسبزار شود نام محلی این منطقه از همان آوان سبزوار نیز گفته شده‌است.L.W. Adamec, "Historical And Political Gazetteer Of Afghanistan", Vol. 3, "Herat and Northwestern Afghanistan", Akademische Druck-u. Verlagsanstalt, 1972, p. 343
ابن حوقل جغرافیدان مسلمان قرن چهارم هجری قمری طی مشاهتداتش از هرات دربارهٔ اسفزار (شیندند) چنین می‌نویسد:
در شمال اسفزار ولسوالی ادرسکن و ولسوالی غوریان در جنوب آن ولسوالی خاک سفید و ولسوالی اناردره ولایت فراه در شرق آن ولسوالی فارسی و ولسوالی پرچمن و در غرب آن کشور ایران موقغیت دارد.
شیندند عمدتاً از چهار بخش تشکیل شده اشت که عبارت‌اند از زیرکوه در جنوب، پشت‌کوه در غرب، زاول در شرق و در مرکز آن بازار قرار دارد و دارای چندین روستا می‌باشد که عبارت اند از: نصرآباد، کندیز، کشاک، خواجه نوح، چهارگوش، سنگستان، جوغازی، ملع اسفنج پای کشک، کاه، اوکل، خیفان، بلندک، فج، مندل. زیارت صاحب.
نفوس (جمعیت) شیندند در حدود ۸۵۰۰۰۰ می‌باشد. در اسفزار یا سبزوار تاجیکان و پشتون‌ها زندگی می‌کنند که اندک از اقوام دیگر را نیز داراست.
با نفوذ از آب و هوای استپی محلی، شیندند دارای آب و هوای نیمه خشک سرد مطابق سامانه طبقه‌بندی اقلیمی کوپن است. میانگین دما در شیندند برابر است با ۱۶٫۵ درجه سانتی گراد، در حالی که میزان بارش سالانه به‌طور میانگین به ۱۶۸ میلی‌متر می‌رسد.
جمعیت اسفزار یا سبزوار مطابق آمار اداره احصائیه مرکزی افغانستان در سال ۱۳۹۹ حدود ۴۸٬۱۴۴ می‌باشد. در شیندند تاجیکان و پشتون‌ها زندگی می‌کنند که اندک از اقوام دیگر را نیز داراست.
پایگاه هوایی شیندند در ۱۵ مایلی شمال شرقی شهر واقع شده‌است که در حال حاضر در کنترل نیروهای کمک بین‌المللی امنیت افغانستان و ناتو می‌باشد. این یک فرودگاه هوایی شوروی سابق است که توسط نیروهای آمریکایی تعمیر شده‌است. این منطقه مسطح و خشک است و دارای کوهپایه‌هایی در شمال و غرب است. شاهراه کندهار – هرات، که بخشی از بزرگراه ۱ افغانستان است، از کنار پایگاه هوایی شیندند عبور می‌کند. یک کلینیک پزشکی رایگان که توسط ارتش ملی افغانستان (ANA) پشتیبانی می‌شود، خدمات درمانی پزشکی رایگان را برای جمعیت شهر فراهم می‌کند.
۱۳۲۷ هزار و سیصد و بیست و هفتمین سال هجری خورشیدی سالی است.
سال ۱۳۲۸ هجری خورشیدی سال عادی بود و از دوشنبه ۲۰ جمادی‌الاول ۱۳۶۸/۲۱ مارس ۱۹۴۹ تا دوشنبه ۱ جمادی‌الثانی ۱۳۶۹/۲۰ مارس ۱۹۵۰ بود.نجم‌آبادی، احمد، تقویم یکصد و پنج سالهٔ تطبیقی، شرکت سهامی تحریر ایران، ۱۳۳۴، ص ۱۱۴.
ملاعلی معصومی همدانی (زاده ۲۲ شهریور ۱۲۷۳ ه‍.ش – درگذشته ۳۱ تیر ۱۳۵۷ ه‍.ش) معروف به «آقای آخوند» مجتهد، فقیه، اصولی و عارف شیعه ایرانی بود.
او در روستای وفس (رزن) متولد شد. پدرش مشهدی ابراهیم معصومی کشاورز بود.وی تحصیلات مقدماتی را در روستای «تولکی تپه» رزن انجام داد و به تهران رفت و علوم اسلامی را فراگرفت. با ورود شیخ عبدالکریم حائری یزدی به قم به آن شهر رفت و در حوزه علمیه قم به تحصیل پرداخت. پس از ده سال تحصیل در قم به تدریس پرداخت در درس میرزا ملکی تبریزی ومحمد علی شاه آبادی شرکت کرد.
در سال ۱۳۵۰ قمری بود که وقتی مردم همدان از شیخ عبدالکریم حائری یزدی تقاضا می‌نمایند که آخوند ملاعلی را جهت سرپرستی حوزه علمیه همدان به آن شهر برگردانند، وی با توجه به نیاز منطقه غرب کشور، پیشنهاد آنان را می‌پذیرد و به آنان می‌فرماید: «من مجتهد عادلی را برای سرپرستی شما مردم همدان فرستادم.» او در همدان به تأسیس حوزه علمیه همدان و کتابخانه اقدام کرد و مساجد و مراکز مذهبی آن شهر را تعمیر کرد و به امور دینی مردم همدان رسیدگی می‌کرد.
او در ۳۱ تیر سال ۱۳۵۷ پس از آنکه برای معالجه به انگلستان رفته بود، درگذشت و در باغ بهشت همدان به خاک سپرده شد.
یکی از فرزندان او، حسین معصومی همدانی است که یکی از اعضای پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی میباشد.
تایگر لیلیز (به انگلیسی: "Tiger Lillies"، به معنی: "سوسن‌های خالدار") نام یک گروه موسیقی انگلیسی است که در سال ۱۹۸۹ توسط مارتین جیکس در لندن تشکیل شد. گروه شامل سه عضو مارتین جیکس، آدریان استوت و آدریان هیوج است و موسیقی‌اش ترکیبی است از اُپرا، شانسون و موسیقی کولی‌ها.تاریخچهٔ تایگر لیلیز ، وب‌گاه آل‌میوزیک. بازدید در ۹ نوامبر ۲۰۱۰.
این گروه در شعرهایش همواره با طنزی تلخ از بدی‌ها، ناگفته‌ها و تابوها می‌گوید: جنایت، تجاوز، کفر، مسایل جنسی و مواد مخدر. آهنگ‌های تایگر لیلیز در عین سیاهی، همه چیز را به شوخی و مسخره می‌گیرد و از گفتن هیچ چیز ابایی ندارد.
خان به شیارهای موازی و مارپیچی در داخل لوله برخی تفنگ‌ها و دیگر جنگ‌افزارها گفته می‌شود. وجود خان باعث می‌شود که گلوله با چرخش حول محور حرکت خود از لوله خارج شود. خان با ایجاد حرکت چرخشی در گلوله باعث پایداری ژیروسکوپی گلوله و افزایش دقت تیراندازی می‌شود. درگیری خان با نوارهای پیش‌ران پرتابه‌ها باعث چرخش پرتابه می‌شود.منابع: افضلی، محمدرضا، فرهنگ مهندسی مکانیک، انگلیسی-فارسی، تهران: فرهنگ معاصر، ۱۳۸۶.
خان در دو نوع چپ گرد و راست گرد وجود دارد.
کار افزودن خان به لوله سلاح‌ها یا دیگر لوله‌ها را «خان‌کِشی» می‌گویند.
مدیاویکی یک نرم‌افزار تحت وب ویکی است که برای تمامی پروژه‌های بنیاد ویکی‌مدیا و ویکی‌های بسیار دیگری استفاده می‌شود. این نرم‌افزار در ابتدا برای توسعهٔ دانشنامه ویکی‌پدیا نوشته شد، اما هم‌اکنون به صورت تجاری برای سیستم‌های مدیریت دانش و مدیریت محتوا استفاده می‌شود. شرکت نوول نیز از آن در تعدادی از وبگاه‌های پرترافیک خود استفاده می‌کند.
این سیستم با استفاده از زبان پی‌اچ‌پی نوشته شده‌است.
ویکی‌پدیا و نیز تمامی پروژه‌های آزاد دیگری که بنیاد ویکی‌مدیا دارنده آنهاست، با این نرم‌افزار مدیریت می‌شوند.
زبان رسمی به زبانی گفته می‌شود که به‌طور قانونی در کشور یا منطقه‌ای از کشور که از توانایی وضع قوانین خاص آن منطقه برخوردار است، انتخاب شده‌است.
معمولاً زبانی به‌عنوان زبان رسمی انتخاب می‌شود که اکثریت جمعیت به آن سخن گویند (زبان ملی). اما به‌دلیل وجود جامعه‌های چندزبانه یا به‌دلیل حفظ وحدت ملیِ یک کشور ممکن است این دو برهم، منطبق نباشند یا «زبان ملی» یکی از «زبان‌های رسمی» باشد.
همچنین، برخی سازمان‌های جهانی، جهت سامان‌دهی ارتباطات و جلسات، برای امور خود زبان رسمی تعریف می‌کنند. برای نمونه، سازمان ملل متحد، شش زبان (انگلیسی، فرانسوی، اسپانیایی، روسی، چینی و عربی) به‌عنوان زبان رسمی تعریف کرده‌است. کشورهایی همچون کانادا، هند، پاکستان، سودان، سنگاپور، هنگ کنگ و… دارای چند زبان رسمی هستند.
این فهرست فقط شامل کشورهایی با سه زبان رسمی و بیشتر هستند و شامل کشورهای دو زبانه نیست:https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_the_number_of_recognized_official_languages بیشترین تعداد زبان رسمی تصویب شده در کشور محصور در خشکی به نام «بولیوی» واقع در آمریکای جنوبی است.
از لحاظ قانونی در قانون فدرال هیچ زبان رسمی وجود ندارد، ولی در بیش از ۲۷ ایالت آمریکا زبان انگلیسی برای دادگاه‌ها و اداره‌های رسمی لازم می‌باشد.
با وجود اینکه استرالیا زبان رسمی ندارد، با این حال انگلیسی استرالیایی را که بخش عمده‌ای از افراد جامعه از آن استفاده می‌کنند به عنوان زبان استرالیا در نظر می‌گیرند. استرالیا کشوری است که با دربرداشتن ۱۶۰ زبان مختلف طیف وسیعی از فرهنگ‌ها و زبان‌ها را ارائه می‌دهد. زبان استرالیا دارای لهجه و لغت‌های منحصر به خود است.
در حال حاضر ۱۷۸ کشور، دارای حداقل یک زبان رسمی هستند. زبان انگلیسی بیشترین زبان در وضعیت زبان رسمی میان کشورهای جهان است که در بیش از ۶۰ کشور، زبان رسمی است.
شَنبه اولین روز هفته در گاه‌شماری خورشیدی و ششمین روز هفته در تقویم میلادی است. شنبه اولین روز رسمیِ کار هفتگی در ایران است.
سیاره کیوان در پیوند با این روز در فرهنگ ایران است. نام این روز در میان سغدیان و مانوی‌ها از به هم پیوستن دو واژه Kewan و jmnw ساخته شده‌است. بخش نخست نام سغدی، سیاره کیوان است و بخش دوم همان واژه روز در زبان فارسی است؛ بنابراین نام شنبه در ایران باستان Kewan jmnw و برگردان این نام به فارسی، کیوان روز است.https://iranicaonline.org/articles/hafta-week-history-of-the-weeky-calendar-in-iran-1
در زبان فارسی (مخصوصاً در شیراز) به شنبه، شنبد نیز گفته می‌شود که به ۶ روز پس از شنبه و به نوعی ۶ روز قبل از آن روز گفته می‌شود؛ یعنی شنبه‌ای که ۶ روز می‌گذرد تا به شنبه بعدی برسد. در دین یهود شنبه روز تعطیل است.
گاهشماری و جشن‌های ایران باستان نوشته هاشم رضی
آلانیس نادین موریست ، (زادهٔ ۱ ژوئن ۱۹۷۴) خواننده، ترانه‌سرا، تهیه‌کننده و بازیگر آمریکایی-کانادایی است. از نخستین آلبوم بین‌المللی او "قرص کوچک دندانه‌دار" در سال ۱۹۹۵ سی میلیون کپی به فروش رفت. از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به هر چیزی برای عشق اشاره کرد.
یحیی ذُکاء (۱۳۰۲–۲۸ دی ۱۳۷۹) ایران‌شناس و پژوهشگر تاریخ هنر ایران بود.
یحیی ذکاء پژوهشگر، نویسنده، استاد دانشگاه، و از کارشناسان برجسته آثار هنری، در سال ۱۳۰۲ در تبریز به دنیا آمد. جدش، حاج میرزا علی اعیان، از تجار معروف تبریز بود. پدرش میرزاعلی نقی ذکاء کارمند راه‌آهن بود و سپس به بانک ملی انتقال یافت. وی در سال ۱۳۱۶ از تبریز به تهران آمد و پس از دو سال به بانک قزوین منتقل شد، تا این‌که مجدداً در سال ۱۳۲۱ به تهران آمد.
ذکاء تحصیلات ابتدایی را در مدرسه رشدیه تبریز و ترغیب تهران گذراند و دوره اول متوسطه را در دبیرستان‌های تمدن تهران و پهلوی قزوین فرا گرفت. پس از انتقال مجدد پدرش به تهران، دوره دوم متوسطه را حدود سال‌های ۱۳۲۱–۱۳۲۲ در دبیرستان فیروز بهرام، در رشته ادبی، گذراند و از محضر استادان برجسته‌ای چون ذبیح‌الله صفا، پرویز ناتل خانلری، محمدحسین مشایخ فریدنی، و محمدجواد تربتی بهره گرفت. ایرج افشار، هوشنگ کاووسی، و احمد فتحی از همدوره‌های او در این مدرسه بودند. وی حدود سال‌های ۱۳۲۱–۱۳۲۲ دوره ایران‌شناسی را نیز که به همت مرحوم ابراهیم پورداوود و محمد معین در تالار این مدرسه برگزار می‌شد گذراند. افزون بر آن، دوره تخصصی رشته کتابداری را که در طی سال‌های دهه ۱۳۲۰ در محل باشگاه دانشگاه تهران تشکیل گردیده بود گذرانید. در سال ۱۳۳۳، از دانشکده ادبیات دانشگاه تهران در رشته باستان‌شناسی با رتبه اول فارغ‌التحصیل شد و از نخستین فارغ‌التحصیلان این رشته بود.
پس از گذراندن دوره نظام در آذربایجان، و پیش از آنکه به استخدام رسمی دولت درآید، از سال ۱۳۳۰ به بعد چندین سال متوالی در دبیرستان اندیشه (مدرسه سالزین‌ها موسوم به سن ژان تسکو) به تدریس پرداخت. در ۱۴ بهمن ۱۳۳۵ به استخدام رسمی دولت درآمد، و بیش از یک سال در کتابخانه دانشکده حقوق در کنار محمدتقی دانش‌پژوه، ایرج افشار، و محمد مشکوة به کسب تجربه کتابداری پرداخت؛ و سپس به اداره هنرهای زیبای کشور که بعدها به وزارت فرهنگ و هنر تبدیل گردید، رفت و مسئولیت‌هایی چون کارمند و کفیل اداره موزه‌ها و فرهنگ عامه (۱۳۳۵–۱۳۳۶)، رئیس موزه هنرهای تزئینی (۱۳۳۷)، معاونت اداره کل موزه‌ها و فرهنگ عامه (۱۳۴۰)، رئیس موزه مردم‌شناسی (۱۳۴۱)، رئیس انتشارات ادارات کل باستان‌شناسی و فرهنگ عامه و موزه‌ها و حفظ بناهای تاریخی (۱۳۴۵)، رئیس کتابخانه ملی ایران (۱۳۴۷، حدود یک سال)، و مشاور وزیر فرهنگ و هنر (۱۳۴۹ تا اواخر دوران خدمت، ۱۳۵۷) را برعهده گرفت.
یحیی ذکاء پس از سال‌ها اشتغال در اداره هنرهای زیبا و وزارت فرهنگ و هنر در ۵ شهریور سال ۱۳۵۷ بازنشسته شد و پس از آن تا پایان عمر به فعالیت‌های فرهنگی و تحقیق و تفحص و تألیف مشغول بود، به‌طوری‌که در سال‌های آخر عمر، با وجود بیماری و کهولت، با عنوان کارشناس برجسته موزه هنرهای معاصر و مشاور عالی دائرةالمعارف بزرگ اسلامی به تلاش ادامه می‌داد.
وی در ۲۸ دی ۱۳۷۹، پس از ماه‌ها بیماری، بر اثر از کارافتادگی کلیه، در تهران درگذشت و در قطعه هنرمندان بهشت زهرا (قطعه ۸۸، ردیف ۱۶۱، شماره ۷) به خاک سپرده شد.
پس از درگذشت وی، در مراسم بزرگداشتی که در روزهای ۴ و ۵ خرداد ۱۳۸۰ در خانه بازسازی شده «لاله‌ای‌ها واقع در تبریز برگزار گردید، این خانه به نام» دفتر پژوهش‌های تاریخی و فرهنگی یحیی ذکاء" نامیده شد، و کتابخانه او که شامل بیش از چهار هزار کتاب و تعداد زیادی دوره‌های مختلف مجلات علمی و فرهنگی در رشته‌های تاریخ، ادب، هنر، و زبان‌شناسی می‌شد در این خانه جای گرفت
ریکی نوعی روش ژاپنی از پزشکی مکمل است که انرژی درمانی نامیده می‌شود. پزشکان ریکی از روشی به نام "کف دست" یا "بهبودی عملی" استفاده می‌کنند که گفته می‌شود از طریق آن یک «انرژی جهانی» از طریق کف دست پزشک به بیمار منتقل می‌شود تا بهبود عاطفی یا جسمی را تشویق کند.
ریکی یک شبه علم است، و به عنوان نمونه ای روشن از شبه علم در متون علمی و مقالات مجلات دانشگاهی استفاده می‌شود. این مبتنی بر چی ("chi") است که به گفته پزشکان ریکی یک نیروی حیات جهانی است، اگرچه هیچ مدرک تجربی مبنی بر وجود چنین نیرویی حیاتی وجود ندارد.
تحقیقات بالینی نشان نمی‌دهد ریکی به عنوان درمانی برای هر بیماری پزشکی از جمله سرطان، نوروپاتی دیابتیhttp://www.neurology.org/content/76/20/1758.full.pdf یا اضطراب و افسردگی مؤثر باشد؛ بنابراین نباید جایگزین درمان‌های معمول پزشکی شود. هیچ اثری در مورد اثربخشی درمان ریکی در مقایسه با دارونما وجود ندارد. مطالعات گزارش شده دربارهٔ اثرات مثبت دارای نقایص روش شناختی بوده‌است.
ریکی از دو کلمه ژاپنی Rei به معنای «کیهان»، «جهان»، «کائنات» و Ki به معنای روح و انرژی (نیروی) حیاتی (معادل «چی» در طب سوزنی چینی، «پراناً در یوگا و» ناً یا «رمق» در طب سنتی ایرانی) که به‌طور بینهایت و برای همه در سراسر کره زمین در دسترس است. این دو حرف ژاپنی در کنار هم مفهوم یکی شدن روح و انرژی ما با روح و انرژی جهانی را می‌رسانند.
از ریکی به عنوان نمونه ای روشن از علم شبه در متون علمی و مقالات مجلات دانشگاهی استفاده می‌شود.
یک منبع اظهار داشت، در انتقاد از دانشگاه ایالتی نیویورک برای ارائه دوره آموزش مداوم در مورد ریکی، "ریکی فرض را بر این می‌گذارد که یک انرژی جهانی ناشناخته برای علم است و در نتیجه غیر قابل تشخیص در اطراف بدن انسان است، که پزشکان می‌توانند با استفاده از دست خود آن انرژی را دستکاری کنند، و دیگران گفتند:" با وجود انتشار ریکی، مکانیسم اصلی عملکرد اثبات نشده‌است … " و " نه نیروهای درگیر و نه مزایای درمانی ادعا شده توسط آزمایش علمی نشان داده نشده‌است. "
در یک دستورالعمل که توسط آکادمی عصب‌شناسی آمریکا، انجمن پزشکی عصبی عضلانی و الکترو دیاگنوستیک آمریکا و آکادمی پزشکی فیزیکی و توانبخشی آمریکا منتشر شده، آمده‌است: «درمان ریکی احتمالاً نباید برای درمان PDN [نوروپاتی دیابتی دردناک] در نظر گرفته شود.» جامعه‌شناس کانادایی، سوزان جی پالمر، ریکی را به عنوان روش‌های شبه علمی شفابخشی ذکر کرده‌است که توسط فرقه‌ها در فرانسه برای جذب اعضا استفاده می‌شود.http://www.neurology.org/content/76/20/1758.full.pdf
با یک مرور سیستماتیک در سال ۲۰۰۸ از ۹ کارآزمایی بالینی تصادفی، کاستی‌های متعددی در ادبیات مربوط به reiki یافت. بسته به ابزار مورد استفاده برای اندازه‌گیری افسردگی و اضطراب، نتایج متفاوت بود و قابل اعتماد و معتبر نبودند. علاوه بر این، جامعه علمی نتوانسته‌است یافته‌های مطالعاتی را که از ریکی پشتیبانی می‌کند، تکرار کند. این بررسی همچنین در برخی از ادبیات مواردی را در روش گزارشگری پیدا کرد، به این دلیل که غالباً قسمتهایی وجود داشت که به‌طور کامل حذف شده‌اند یا به وضوح توصیف نشده‌اند. غالباً در این مطالعات، اندازه نمونه محاسبه نشده و تخصیص کافی و روشهای دوسوکور دنبال نمی‌شد. این بررسی همچنین گزارش داد که چنین مطالعاتی در مورد اثربخشی درمان اغراق‌آمیز هستند و هیچ کنترلی برای تفاوت در تجربه پزشکان ریکی یا حتی همان پزشک در بعضی مواقع نتایج مختلفی ایجاد نمی‌کند. هیچ‌یک از مطالعات در این بررسی منطقی برای طول دوره درمان ارائه نکرده‌است و هیچ مطالعه ای عوارض جانبی را گزارش نکرده‌است.
نگرانی‌های ایمنی در جلسات ریکی بسیار کم است و شبیه به بسیاری از روشهای درمانی مکمل و جایگزین است. با این حال، برخی از پزشکان و ارائه دهندگان مراقبت‌های بهداشتی بر این باورند که بیماران ممکن است درمان‌های اثبات شده را برای شرایط تهدید کننده زندگی با روش‌های جایگزین اثبات نشده از جمله ریکی جایگزین کنند، بنابراین سلامتی آنها را به خطر می‌اندازد.
در مارس ۲۰۰۹، کمیته دکترین کنفرانس اسقف‌های کاتولیک ایالات متحده سندی را با عنوان رهنمودهای ارزیابی ریکی به عنوان یک درمان جایگزین صادر کرد، که در آن آنها اعلام کردند که عمل ریکی بر اساس خرافات استوار است، نه به معنای واقعی شفابخشی ایمان و نه علمی- داروی مبتنی بر آنها اظهار داشتند که ریکی با معنویت مسیحی ناسازگار است، زیرا به جای دعا کردن به خدا، به قدرت انسان نسبت به شفابخشی اعتقاد دارد و از نظر علمی فاقد اعتبار است.
هیچ مرجع مرکزی وجود ندارد که بتواند از کلمات "reiki" یا "master reiki" استفاده کند. گواهینامه‌ها را می‌توان با قیمت زیر ۱۰۰ دلار به صورت آنلاین خریداری کرد. "غیر معمول نیست" که دوره ای می‌تواند در دو آخر هفته به استاد ریکی برسد. هیچ قانونی برای پزشکان یا استاد ریکی در ایالات متحده وجود ندارد.
واشینگتن پست در سال ۲۰۱۴ گزارش داد که در پاسخ به تقاضای مشتری حداقل ۶۰ بیمارستان در ایالات متحده ریکی را ارائه دادند که هزینه آن هر جلسه بین ۴۰ تا ۳۰۰ دلار است. Cancer Research UK در سال ۲۰۱۹ گزارش داد که برخی از مراکز و بیمارستانهای سرطان در انگلیس ریکی رایگان یا کم هزینه برای مبتلایان به سرطان ارائه می‌دهند. هزینه هر جلسه برای درمان بسیار متفاوت است، اما یک گزارش CNBC دریافت که یک پزشک ۲۲۹ دلار برای هر جلسه ۶۰–۹۰ دقیقه شارژ می‌کند.
۱۳۳۱ هزار و سیصد و سی و یکمین سال هجری خورشیدی سالی است.
سیستم چندرسانه‌ای ایکس یا XMMS (مخفف X Multimedia System) نرم‌افزار آزاد پخش کنندهٔ صوتی و بسیار شبیه وین‌امپ می‌باشد. این نرم‌افزار روی اکثر سیستم‌های شبه یونیکس قابل اجراست.
XMMS می‌تواند به کمک افزونهها قالب‌های زیادی از فایل‌های صوتی و تضویری را پخش کند:
و چندین فرمت دیگر…
۱۳۳۳ هزار و سیصد و سی و سومین سال هجری خورشیدی سالی بود.
دیلمقان یا دیلمان نام قدیم شهر سلماس و نام منطقه ای در محل فعلی شهر سلماس واقع در استان آذربایجان غربی بوده است که در زلزله‌ای به سال ۱۳۰۹ ویران شد.
شهر فعلی سلماس در کنار آن بنا شد.
درباره نام دیلمقان گفته شده که معربواژه ای است که معنای آن جایگاه عقاب است و همچنین گفته شده است که ریشه آن دیلم + گان یا جایگاه دیلمیان می‌باشد. این نام از دیلم + گان تشکیل شده است که همان جایگاه دیلمیان است.
در کتاب تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام ایران نوشته یحیی ذکاء عکسی از این شهر در زمان آبادی چاپ شده است.
از زمانی که ایران نخستین تأسیسات هوانوردی خود را تأسیس کرد، این صنعت در زمان‌های مختلفی درگیر سوانح هوایی بوده‌است. آمار سوانح هوایی در ایران یکی از بالاترین میزان وقوع حوادث هوایی در جهان را شامل می‌شود. از دلایل ارائه‌شده برای تحلیل تعدد سوانح هوایی در ایران می‌توان به تحریم‌های اقتصادی غرب علیه ایران، استاندارد خلبانان و کنترل کیفی، ضعف در عمل به معیارهای استاندارد بین‌المللی ایمنی هواپیماها و سوء مدیریت و برنامه‌ریزی نادرست اشاره کرد.Iran's aviation regulation seen as a factor in air crashes - Los Angeles Timesبر اساس اطلاعات شبکه ایمنی هوانوردی، ۲۱۵۲ نفر تا دی‌ماه ۱۳۹۸ بر اثر ۶۳ سانحهٔ هوایی در ایران جان خود را از دست داده‌اند.شبکه ایمنی هوانوردی "(انگلیسی)" بزرگ‌ترین سانحهٔ هوایی منجر به مرگ در خاک ایران مربوط به پرواز شماره ۶۵۵ ایران‌ایر با ۲۹۰ کشته در سال ۱۳۶۷ است و پس از آن سانحهٔ سقوط هواپیمای نظامی در کرمان با ۲۷۶ کشته در سال ۱۳۸۱ در ردهٔ دوم جای دارد.
سرنگونی پرواز شماره ۷۵۲ هواپیمایی بین‌المللی اوکراین به وسیله موشک سپاه، آخرین سانحهٔ هوایی منجر به مرگ در خاک ایران است که ۱۷۶ کشته برجای‌گذاشت.
بر اساس آمار شبکه ایمنی هوانوردی ایران، ۱۵۳۱ سانحه هوایی در میان هواپیماهای ایران رخ داده‌است که بین پنجاه تا هفتاد سانحه آن مرگبار بوده‌اند. ۴۰ حادثه هوایی از سال ۱۹۴۴ میلادی تا انقلاب ایران در سال ۱۳۵۷ ثبت شده‌است. پس از انقلاب سال ۱۳۵۷، بیش از ۱۴۰۰ نفر در سوانح هوایی غیرنظامی که در خاک ایران برای شرکت‌های مختلف هواپیمایی اتفاق افتاده‌اند، جان خود را از دست داده‌اند.
سقوط هواپیمای ایرباس آ-۳۰۰ در پرواز شماره ۶۵۵ ایران ایر، به‌وسیله ناو جنگی وینسنس آمریکا در خلیج فارس، هشتمین حادثه هواپیمائی در دنیا از لحاظ آمار تلفات است که تمام ۲۹۰ سرنشین آن کشته شدند. این سانحه را نمی‌توان در دستهٔ سوانح هوایی عادی به‌شمار آورد، چرا که در یک حملهٔ نظامی رخ داده‌است.
همچنین آمار سوانح هوایی هواپیماهای نظامی نیز در ایران قابل توجه است. باید توجه داشت که هواپیماهای نظامی تنها شامل جنگنده‌ها نیستند و هواپیماهای باربری نیز در این دسته جا می‌گیرند که با آن‌ها جابه‌جایی ادوات نظامی، نیروی انسانی و بار انجام می‌شود. به عنوان نمونه، سقوط هواپیمای نظامی ایلوشین ۷۶ متعلق به سپاه پاسداران با ۲۷۶ کشته، بزرگ‌ترین سانحه هوایی جهان بین سال‌های ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۴ میلادی بوده‌است.[http://www.radiofarda.com/Article/2008/09/03/o2_iran_air.html فرود اضطراری هواپیمای ایرانی در فرودگاهلع بمبئی وبگاه رادیو فردا
رضا جعفرزاده در گفتگو با خبرنگار مهر، دربارهٔ سقوط یک فروند بالگرد در جزیره لاوان گفت: حدود ساعت ۲۱:۳۰ دقیقه امشب یه فروند بالگرد ۲۱۲ متعلق به شرکت هلیکوپتری ایران هنگام انتقال بیمار از سکوی نفتی لاوان عازم جزیره کیش بود.
وی ادامه داد: متأسفانه در حین انتقال بیمار از سکوی نفتی لاوان، بعد از بلند شدن بالگرد از سکوی نفتی مذکور، دچار سانحه شد و در آب‌های خلیج فارس سقوط کرد.
سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری با بیان اینکه از لحظه مخابره این خبر عملیات تجسس و نجات آغاز شده‌است افزود: این بالگرد ۵ سرنشین داشته‌است که تاکنون ۳ سرنشین پیدا شده که در مورد وضعیت آن‌ها اطلاعی نداریم.
آمار سوانح بر اساس نوع هواپیما (بجز سوانح ناشی از حملات نظامی)
آمار سوانح هواپیماهای نظامی بر اساس نوع هواپیما (بجز سوانح هنگام عملیات)
آرتور آدامف (۱۹۰۸–۱۹۷۰) نمایش‌نامه‌نویس ارمنی-فرانسوی و یکی از نمایندگان تئاتر ابسورد.
با نام اصلی هاروتیون سورنی آدامیان در یک خانواده ثروتمند ارمنی، در ۲۳ اوت ۱۹۰۸ در کیسلوفودسک، در ناحیه قفقاز به سال ۱۹۰۸ متولد گردید. آدامف در سنین کودکی با آثار انوره دو بالزاک آشنا شد و به مطالعه رمان‌های فرانسوی پرداخت. پس از ۱۹۱۲ در فرانسه زندگی کرد. مقارن آخرین سال‌های جنگ جهانی دوم (۱۹۴۵) آدامف شروع به نوشتن نمایشنامه کرد. به هرحال آدامف علاوه بر نوشته‌های خود ترجمه‌هایی از فیودور داستایفسکی، نیکلای گوگول، گئورگ بوخنر، راینر ماریا ریلکه، ماکسیم گورکی و آنتون چخوف نیز از خود بر جای نهاده‌است.
در سال ۱۹۶۱ با ژاکلین تریه (Jacqueline Trehet) (۲۰۰۴–۱۹۲۲) یک روزنامه‌نگار و روانکاو فرانسوی ازدواج کرد.
مرگ وی در تاریخ ۱۵ مارس ۱۹۷۰ خودکشی تصادفی با مصرف بیش از حد باربیتورات در سن ۶۱ سالگی در شهر پاریس بوده‌است.
برخی از آثارش عبارت‌اند از:
۱۹۴۸). ۱۹۵۳.
Française", 1, 1953; as As We Were, in "Evergreen Review", ۱(۴),
۱۹۵۷.
"Le Potier politicien", 1952; "L’Agence universelle", 1953; "Lady Macbeth au village", 1953; "Parallèlement", 1954; "Les Âmes mortes", 1955; "Raillerie, satire, ironie et signification plus profonde", 1957; "L’Autre Rive", 1959;"Le Temps vivant", 1963; "En fiacre", 1963; "Finita la commedia", 1964; "Du matin à minuit", 1966; "Theatre radiophonique", 5 CDs, ۱۹۹۷.
اصطلاحات ستاره‌شناسی در پارسی میانه:
ستَویس یا سَدویس: به ظن قوی نام ستاره سهیل
تیشتَر و روزآهنگ: نام ستاره شِعرای یَمانی
شباهنگ: نامهای سیاره زهره در زبان عامیانه
دیگپایه: صورت فلکی شَلیاق
هَشتبَر: صورت فلکی تَنَیُّن، اژدها
موشپر و موشپار و موشپاریک: «ستاره» دنباله دار
نیزک و نیازک: شهاب ثاقِب
کَندَر: حرکت رِجعی
نوماه: هلال
پُرماه: بدر
نیم ماه [نیما] و نیم پُری: تربیع
سروش: نام ستاره عَیّوق
ماهیگیر: نام ستاره α دَلو
روجینه: ستاره وسطی کمربند جبار
چشم شیر: ستاره وسطی از سه ستاره که در گردن اَسَد‌اند.
نقل از کتاب «گاهشماری در ایران قدیم»، حسن تقی‌زاده، تهران ۱۳۱۷
سنگ‌تجن روستایی در ۴ کیلومتری شهر نوشهر و در استان مازندران ایران قرار دارد.
روستای سنگ تجن در مجاورت جنگل بوده و دو چشمه معروف چشمه گردو و اسپی‌یو از چشمه‌های پرآب شهرستان‌های نوشهر و چالوس می‌باشد که آب شرب شهرستانهای نوشهر و چالوس و همچنین اکثر روستاهای اطراف نیز از این چشمه‌ها تأمین می‌شود.
هر یک از شعبات این دو چشمه به یکی از روستاهای اطراف سرازیر گشته و جهت کشاورزی استفاده می‌گردد.
در اطلاعاتی که مربوط به وجه تسمیه نوشهر بدست آمده‌است به نظر می‌رسد که نام قدیم نوشهر «سنگتجن» بوده‌است. طبق کتاب ایرج افشار سیستانی با عنوان "پژوهشی درنام شهرهای ایران این شهر (نوشهر) که در۱۳۲۷ ه‍.ق ایجاد شده‌است تا سده نهم ه‍.ق روستایی به نام خواج یا خواجک یا خواچک بود سپس سنگ تجن نامیده شد که ملک ساعدالدوله تنکابنی بوده‌است. بعدها به دلیل قرار گرفتن کنار دریا و رفت‌وآمد کشتیهای بازرگانی مورد توجه حبیب‌الله خان تنکابنی قرار گرفت و حبیب آباد نامیده شد. در کنار چشمه آب، ده حبیب آباد واقع است که سابقاً خواجک خوانده می‌شد.
در کتاب «سفرنامه مازندران» که مربوط به ناصرالدین شاه است و هم‌اکنون نیز نسخه خطی آن در کتابخانه ملی موجود است نام نوشهر را سنگ تجن ذکر کرده‌است.
سنگ‌تجن ۲۱۴۸ جمعیت دارد.درگاه ملی آمار ایران مردم سنگ‌تجن از قومیت طبری هستند. مردم سنگ‌تجن به زبان طبری و گویش کجوری سخن می‌گویند.
محمود حسینی‌زاد( زاده ی ۱۳۲۵ تهران ) نمایش‌نامه نویس، مترجم آثار آلمانی، داستان نویس، و منتقد ادبی ایرانی است.رادیوزمانه
محمود حسینی زاد به همراه پترس مارکاریس - نویسندهٔ مطرح یونانی - و نوین کیشور - مؤسس انتشاراتی سیگال در کلکته - به‌عنوان برگزیدگان مدال گوته در سال ۲۰۱۳ میلادی معرفی شده‌اند.http://www.taz.de/Goethe-Medaille-fuer-Iraner/!123205/
در معرفی انستیتو گوته از محمود حسینی‌زاد به عنوان مهم‌ترین مترجم ادبیات زبان آلمانی‌ به فارسی در دوران معاصر یاد شده‌است.https://www.goethe.de/en/uun/ver/gme/prt/20378583.html
کمیسیون انتخاب برگزیدگان مدال گوته دربارهٔ علت انتخاب و معرفی این نویسنده و مترجم ایرانی برای دریافت این مدال عنوان کرده‌اند: محمود حسینی‌زاد با دقت و حساسیت راه را برای واژه هموار می‌سازد و امکان ارتباط‌های شخصی و فرهنگی را فراهم می‌آورد. این مهم موجب می‌شود تا در هر دو کشور تفاهم دوجانبه بین انسان‌ها برپا مانده و تقویت شود. امسال انستیتو گوته مدال گوته را به شخصیت‌های برجسته‌ای اعطا می‌کند که فصل مشترک‌شان علاقه و توجه آن‌ها به زبان آلمانی و نقش آن‌ها در برقراری ارتباط بین کشورشان و ادبیات و فرهنگ زبان آلمانی‌ است.
او همچنین برای نمایش‌نامهٔ« نهاده سر غریبانه به دیوار » در دانشکده هنرهای دراماتیک و برای نمایش‌نامه« تگرگ آمد امسال برسان مرگ » در جشنواره توس لوح تقدیر دریافت کرده‌است.وبگاه انتشارات کاروان
محمود حسینی زاد فوق لیسانس علوم سیاسی خود را از دانشگاه مونیخ (LMU) دریافت کرد. همچنین دارای دیپلم زبان آلمانی می‌باشد. از سابقه فعالیت‌های او می‌توان به تدریس زبان آلمانی در دانشگاه تهران، دانشگاه تربیت مدرس و دانشگاه آزاد اسلامی اشاره کرد.رادیوزمانه حسینی‌زاد علاوه بر نوشتن به نقاشی نیز می‌پردازد.
او همچنین در صدا و سیما همکاری‌هایی داشته‌است و نیز مترجم رسمی می‌باشد. و برای بعضی از نشریات( اعتماد، سینما و ادبیات، شهروند… ) مقاله در حوزه نقد کتاب، فیلم و ادبیات زبان آلمانی می‌نویسد.
سریال زخم کاری به کارگردانی محمدحسین مهدویان بر اساس رمان« بیست زخم کاری » که خود اقتباسی از نمایش‌نامه‌ی مکبث اثر ویلیام شکسپیر است، نوشته شده است.
در آوریل ۲۰۱۵ کانون دورنمات نوشاتل در چارچوب برنامهٔ بهار فرهنگی یک گردهمایی بازخوانی و گفتگو با محمود حسینی‌زاد برگزار کرد. حسینی‌زاد دربارهٔ استقبال ایرانیان از آثار فریدریش دورنمات و فعالیت خود به عنوان مترجم سخن راند و بخش‌هایی از روی ترجمه‌های خود خواند. او در یک مصاحبه با رادیو تلویزیون سوئیس دربارهٔ آثار دورنمات در ایران گفت:
حسینی زاد دربارهٔ سانسور در ایران گفت:
او دربارهٔ تحولات فرهنگی پس از احمدی‌نژاد گفت:
حسینی‌زاد از زبان آلمانی ترجمه می‌کند و از اوائل دهه هزار و سیصد و پنجاه به ترجمه ادبیات از زبان آلمانی مشغول است. ترجمه‌هایی از ژان ژنه:سیاهان - انتشارات توس، سیابرزنگی‌ها- نشر نون، ماکسیم گورکی: دربارهٔ ادبیات کودکان - انتشارات توس، آرتور میلر: ارکستر زنان آشویتز - نشر ابتکار، عمدتاً ترجمه ادبیات آلمانی از جمله آثار برتولت برشت (تک پرده‌ای‌ها، بعل، در جنگل شهر، صدای طبل در شب - انتشارات خوارزمی)، فریدریش دورنمات (قاضی و جلادش، قول، سو ظن)، و ادبیات نو آلمانی زبان.رادیوزمانه
ترجمه‌های منتشر شده از او به ترتیب:
عبدالظاهر نایب‌زاده (زاده ولایت بادغیس) از فرماندهان مجاهدین افغان در غرب افغانستان بود.
در دوران حکومت اسماعیل خان بر هرات، نایب زاده فرمانده فرقه (تیپ) شماره هفده این ولایت گردید.
نایب‌زاده که از سوی اسماعیل خان منصوب شده بود، بعدها، به دنبال آنچه حمایت دولت مرکزی در کابل، از مخالفتها با اسماعیل خان خوانده شده، از اسماعیل خان فاصله گرفت.
در پی حادثه‌ای در پارک ملت هرات که خبرگزاری‌ها آن را ترور نام فرجام اسماعیل خان خواندند (دوم حمل یا فروردین سال ۱۳۸۳ خورشیدی) برخی از افراد اسماعیل خان، نسبت به ظاهر نایب‌زاده، به ظنّ دست داشتن در این ترور بدگمان شدند.
عبدالظاهر نایب‌زاده یک سال بعد، در جاده منتهی به مزار شریف در شمال کابل پایتخت کشور، در اثر آنچه تصادف رانندگی خوانده شد، درگذشت.