moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
این پالایشگاه پس از پالایشگاه‌های گاز پارس جنوبی به عنوان دومین تولیدکنندۀ گاز ایران (۸٫۶ درصد گاز کشور) می‌باشد. منابع تأمین گاز پالایشگاه در حال حاضر شامل میدان‌های تابناک (۵۵ درصد)، شانول و هما (۳۵ درصد) و وراوی (۱۰ درصد) می‌باشد.افزایش ٢,٨ درصدی تولید گاز پالایشگاه پارسیان شبکۀ اطلاع‌رسانی نفت و انرژی (شانا)
طراحی این پالایشگاه به منظور تصفیۀ گاز شیرین جهت تزریق به خط چهارم سراری، و همچنین تثبیت میعانات گازی می‌باشد.
به منظور انتقال گاز طبیعی تولیدی، خط لوله‌ای از پالایشگاه‌های گاز پارس جنوبی، پارسیان، جهرم، ارسنجان، اصفهان احداث شده‌است. این خط لوله علاوه‌بر تأمین بخشی از گاز مورد نیاز شمال کشور، گاز مورد نیاز شهرستان‌های جنوب استان فارس را نیز تأمین می‌کند.
افزر یکی از شهرهای استان فارس ایران است. این شهر، در بخش افزر از توابع شهرستان قیر و کارزین قرار دارد و جمعیت آن بر پایه سرشماری سال ۱۳۹۵، برابر با ۲،۶۵۷ تن است.
البته در گذشته نام مرکز شهر افزر مرند(مرودین) بود . که در تقسیمات جدید کشوری به نام افزر شناخته می شود .
یک منطقه تاریخی که در فصل بهار خطه ای از بهشت است در صورت بارندگی البته.
در اوایل تا اواخر دهه 50 این منطقه محل کشت خشخاش بوده است . همچنین مملو از درختان کُنار یا سدر عربی بوده که ضرب المثل معروف به زبان ترکی قشقایی؛ افزر دَ کونار یوخ ( کنایه از افزر کنار ندارد ) راجع به همین منطقه گفته شده که درختان بسیار زیاد و جنگل بزرگ کنار در این منطقه بوده که متأسفانه به مرور درختان را قلع و قمع کرده اند برای ایجاد زمین های کشاورزی .
عسل کُنار منطقه افزر در ایران بی نظیر است و مشتریان خاص خودش را در کشورهای عربی دارد البته در صورت اصل و سالم بودن عسل .
اکثریت افراد منطقه افزر قشقایی ها و فارس ها هستند که در این منطقه ساکن اند.
سورمَق یکی از شهرهای استان فارس ایران است. این شهر، در دهستان سورمق در بخش مرکزی شهرستان آباده قرار دارد و از اماکن دیدنی سورمق می‌توان به عمارت کلاه فرنگی که محلی‌ها به آن کُل فرنگی می‌گویند، اوجاق سید و قصر بهرام گور ، قدمگاه امام رضا اشاره کرد
جمعیت آن طبق سرشماری سال ۱۳۹۵، برابر با ۳٬۰۵۰ تن است.
سورمق در یکی از چهار راه‌های مرکزی ایران قرار دارد بطوریکه این چهار راه، چهار استان یزد، فارس، کهگیلویه و بویر احمد و اصفهان را به هم متصل می‌نماید. سورمق در ۱۸ کیلومتری اقلید، ۲۲ کیلومتری آباده، ۶۵ کیلومتری صفاشهر و ۲۴۵ کیلومتری شیراز قرار دارد.
روستاهای پیرامون آن عبارت‌اند از:
دشت بیضا، باقرآباد، جوشقان سورمق، ده بالا، فیض‌آباد، امیرآباد، چنار، یعقوب آباد و بیدک. البته در سال‌های گذشته فیض آباد به عنوان یک محله به سورمق الحاق شده و هم‌اکنون تحت عنوان خیابان امام حسین این شهر می‌باشد.
محلی‌ها این شهر را سورمه می‌نامند.
خانه‌های روستایی با بافت و ساختار بسیار زیبا در این روستا وجود دارد از جمله خانه محمد خان
این شهر یعنی سورمق بخاطر این که مردم ان در کنار آتش جشن می‌گیرند به سورمق معروف است. سور (مهمانی) مق (کنار آتش).
پیشه مردم این شهر غالباً کشاورزی و دامداری و صنایع وابسته به آن است هم چنین در شهر سورمق به دلیل عبور جاده اصفهان شیراز کسب و مغازه داری رونق فراوان دارد.
در جلد هفتم فرهنگ جغرافیائی ایران آمده:
قصبه سورمق مرکز دهستان سورمق بخش مرکزی شهرستان آباده است. دارای ۴۳۶۰ تن سکنه. آب آن از قنات. محصول آنجا غلات، پنبه، انگور، بادام است.
قصر بهرام در این دهستان قرار دارد که امروزه به دلیل شرایط جوی اب و هوایی نظیر سیل و باران و غیره چیز زیادی از این قصر باقی نمانده‌است. از دیگر بناهای تاریخی آن عمارت کلاه فرنگی مربوط به دوران قاجاریه است همچنین وجود خانه‌های قدیمی حداقل با قدمت ۲۰۰ ساله نیز از دیگر ابنیه تاریخی این روستا می‌باشد. علی ابن موسی الرضا در هجرت از مدینه به خراسان از این دهستان عبور کرده‌اند. بنای قدمگاه ایشان در کوهپایه‌های سورمق معروف به قدمگاه علی قرار دارد. از دیگر بناهای مذهبی این روستا به اجاق حمزه نیز می‌توان اشاره کرد.
شهرستان اَلبرز یکی از شهرستان‌های استان قزوین ایران است. مرکز این شهرستان، شهر الوند است.
این شهرستان در تاریخ ۷ بهمن ۱۳۸۳ از شهرستان قزوین جدا شد و مستقل گردید.
شهرها: محمدیه و شریفیه و بیدستان و مهرگان (قزوین)
شهر: الوند
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان البرز برابر با ۲۴۲٬۸۶۵ نفر بوده‌است.
شهرستان بوئین‌زهرا یکی از شهرستان‌های استان قزوین ایران است که بخش عمده دشت قزوین در این شهرستان واقع شده‌است. مرکز این شهرستان، شهر بوئین‌زهرا است و دارای چهار بخش به نام‌های مرکزی، دشتابی، رامند و شال و نیز ۹ دهستان و۱۳۰ آبادی دارای سکنه است. جمعیت این شهرستان بر طبق سرشماری سال ۱۴۰۲، برابر با ۱۲۲،۹۹۴ نفر در ۳۶،۸۱۴ خانوار بوده‌است. شهرستان بوئین زهرا از نواحی زلزله خیز ایران است. در سال ۱۳۴۱، زلزله‌ای در آن رخ داد و ۲۰٬۰۰۰ نفر جان باختند..
این شهرستان با وسعتی حدود ۵،۵۲۶ کیلومتر مربع از شمال با شهرستان‌های قزوین و البرز، از شمال غرب و غرب با شهرستان تاکستان، از شمال شرق با شهرستان آبیک، از جنوب غرب با شهرستان آوج، از جنوب با استان مرکزی و از شرق با استان البرز هم‌مرز است. شهرستان بوئین زهرا در درجه اول از نظر پسته و سپس گردو و انگور کشت خوبی دارد. در این شهرستان پیاز، پنبه و انواع صیفی جات نیز کشت می‌شود. البته با توجه به آب و هوای بسیار مساعد بوئین زهرا برای کشت پسته ظرف چند سال گذشته سرمایه‌گذاری‌های بسیار عمده‌ای توسط بخش خصوصی برای توسعه اراضی زیر کشت پسته در این شهرستان صورت گرفته‌است. شهر بوئین زهرا در محل تلاقی راه‌های قزوین به ساوه و کرج به همدان قرار دارد
زبان ساکنین مرکز شهرستان و شهرها و روستاهای این شهرستان ترکی آذربایجانی است.دانشنامه فرهنگ مردم ایرانتبیانبولتن‌نیوز
شهرستان بویین زهرا بزرگترین منطقه زادگاه طوایف ترکان شاهسون در ایران نیز است
اهالی دو شهرک دانسفهان، شال به زبان تاتی از زبان‌های ایرانی شاخه شمال‌غربی سخن می‌گویند.مقدمه کتاب «دستور زبان گویش‌های تاتی جنوبی»، پروفسور احسان یارشاطر، لاهه - پاریس ١٩٦٩گونه‌های زبان تاتی، دونالد استیلو، ۱۹۸۱کتاب «تات‌نشین‌های بلوک زهرا»، جلال آل احمد
شهرها: بوئین‌زهرا، سگزآباد و عصمت‌آباد
شهرها: دانسفهان
شهرها: شال
شهرها: ارداق
بوئین‌زهرا منطقه‌ای زلزله‌خیز است و بر روی گسل قرار دارد و تاکنون زمین‌لرزه‌های شدیدی را به خود دیده‌است که تلفات بسیاری را بر جای گذاشته‌است. شدیدترین آن مربوط به زمین‌لرزه ۱۰ شهریور ۱۳۴۱ می‌باشد. این زمین‌لرزه‌ها عبارتند از:
سایت خبری-تحلیلی شهرستان بوئین زهرا: سایت خبری بوئین نیوز
پایگاه خبری تحلیلی بوئین زهرا: سایت خبری پایگاه خبری تحلیلی بوئین زهرا
شهرستان تاکستان یکی از شهرستان‌های استان قزوین ایران است. مرکز این شهرستان، شهر تاکستان است. سومین شهرستان پرجمعیت استان قزوین است نام تاتی این شهر "سیادن" است که پیش از تأسیس فرهنگستان ایران در منابع فارسی با همین نام آمده‌است. شهرستان تاکستان پرجمعیت‌ترین منطقه تات‌نشین ایران و جهان است.نگاهی به گویش قزوینی و زبان تاتی استان قزوین ضیاءآباد، خرمدشت، نرجه و اسفرورین دیگر شهرهای شهرستان تاکستان هستند.
جمعیت این شهرستان بر طبق سرشماری سال ۱۳۹۵، برابر با ۱۷۲٬۶۳۶ نفر بوده‌است. شهرستان تاکستان در مجلس شورای اسلامی دارای نماینده می‌باشد.زبان‌های رایج در این منطقه ترکی و تاتی است.http://www.irancities.ir/showcity.aspx?code=629&code2=26شهرداری تاکستان
شهرستان تاکستان در شمال غربی فلات مرکزی ایران بین مدارهای ۴۹ درجه و ۱۰ دقیقه تا ۴۹ درجه و ۴۸ دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ و مدارهای و مدارهای ۳۵ درجه و ۴۰ دقیقه تا ۳۶ درجه و ۲۱ دقیقه عرض شمالی از استوا واقع شده‌است ارتفاع متوسط شهر تاکستان از سطح دریا ۱۲۶۵ متر می‌باشد. این شهر در طول شرقی ۴۹ درجه ۴۲ دقیقه و عرض شمالی ۳۶ درجه ۴ دقیقه ۱۵ ثانیه قرار دارد فاصله شهر تاکستان تا شهر قزوین ۳۵ کیلومتر و تا تهران ۱۸۵ کیلومتر است فاصله هوایی تاکستان تا تهران ۱۴۹ کیلومتر می‌باشد.
شهرها: تاکستان، نرجه
شهرها: اسفرورین
شهرها: خرمدشت
شهرها: ضیاءآباد
شهرستان تاکستان در ۱۸۵ کیلومتری تهران و ۳۵ کیلومتری جنوب باختری قزوین قرار دارد مساحت تاکستان در حدود ۲۵۳۶ کیلومتر مربع می‌باشد این شهرستان دارای ۵ شهر ۹ دهستان ۱۳۳ آبادی می‌باشد و جمعیت در حدود ۲۰۰ هزار نفر را در خود جای داده‌است.
شهرستان تاکستان با داشتن بیش از ۳۵ هزار هکتار باغ انگور دومین شهر تولیدکنندهٔ انگور در کشور و دومین شهر تولیدکننده انگور در جهان به‌شمار می‌رود و به همین منظور در سال ۱۳۱۷ خورشیدی در دورهٔ پهلوی اول از سوی فرهنگستان زبان نام این شهر به‌طور رسمی از سیادن به تاکستان تغییر یافت. زبان اصلی این شهرستان تاتی است.مقدمه کتاب «دستور زبان گویش‌های تاتی جنوبی»، پروفسور احسان یارشاطر، لاهه - پاریس ١٩٦٩گونه‌های زبان تاتی، دونالد استیلو، ۱۹۸۱شهر تاکستانتات بازمانده‌ای از اعماق تاریخ با رنگ بوی فرهنگ کهن و پیشینه‌دار ماد، پیشینه‌ای به عمق پیچیدگی زبان و آداب رسوم و جشن‌ها و باورهای این منطقه می‌باشد. آثار زندگی پیش از تاریخ در تپه‌های باستانی، از جمله خله کو (کوه خاکستر)، منطقه ارزشمند حفاظت شدهٔ باش‌گول با تنوع شگفت‌انگیز گیاهی و جانوری، برج‌ها بناها، قلعه‌های، پل‌ها، دشت‌ها، کوهستان‌های زیبا، شهرها و آبادی‌ها و محیط‌های بکر طبیعی، غارها، چشمه‌های آب معدنی و بیش از ۳۰۰ اثر شناسایی شده ۱۹۷ اثر دیگر که به ثبت شده، از ویژگی‌های شهرستان تاکستان می‌باشد در سال ۱۳۵۹ با تصویب هیئت وزیران شهرستان تاکستان در استان زنجان تأسیس شد. در سال ۱۳۷۶ وقتی شهرستان قزوین تبدیل به استان قزوین شد عده ای از مردم شهرستان تاکستان در جلوی درب فرمانداری شهرستان اعتراض کردند و مخالف ماندن تاکستان در زنجان بودند چون دورترین مرکز شهرستان به مرکز استان بود درسال ۱۳۷۶ لایحه به مجلس داده شده بود که موضوع پس از طرح مجدد رای آورد. در جریان بررسی در مجلس از ۱۸۵ نفر از نمایندگان برای الحاق تاکستان به استان جدید قزوین امضا کردند که در نهایت تاکستان نیز زیر مجموعه استان قزوین قرار گرفت و هم‌اکنون با جمعیتی بالغ بر ۱۷۲٬۶۳۶ نفر جمعیت و با وسعتی ۲۳۶۵ کیلومتر و با ۵ شهر به نام‌های تاکستان، اسفرورین، ضیاءآباد، خرمدشت، نرجه و با ۱۵۰ روستا در غرب استان قزوین قرار دارد و سومین شهرستان پرجمعیت استان قزوین قرار دارد. شهرستان تاکستان سیاسی‌ترین شهرستان استان قزوین است.
مردم مرکز شهرستان (شهر تاکستان) و شهر اسفرورین و روستاهای قرقسین و خروزان تات هستند و به زبان تاتی سخن می‌گویند.Tati, W. B. Henning.
تاتی یکی از زبان‌های باستانی است و نزدیکی ساختمان دستوری و آوایی آن به زبان‌های ایرانی کهن مانند مادی قابل اثبات است. تاتی از شاخه زبان‌های شمال‌غربی است.
در شهرستان تاکستان ۳۰۳ اثر باستانی شناسایی شده‌است. از این تعداد ۱۹۶ اثر به ثبت ملی رسیده‌است.
۱۰۷ اثر دیگر در نوبت اخذ شماره ملی می‌باشد. ۸۶ اثر دیگر به تازگی شناسایی شده، و پس ازارایه نظریهٔ کارشناسی سازمان میراث فرهنگی کشور، نسبت به ارائه مدارک لازم جهت تعیین نوبت واخذ شماره ثبت ملی اقدام خواهد شد.
- بیش از ۲۰۰ تپه باستانی از نوع مسکونی و دیده‌بانی مر بوط به پیش از تاریخ، دوره تاریخی و …
از جمله: تپه‌های خله کو، خندا، شیزر، قرق، اک، گیلک تپه، بالا، سلک، خرم‌آباد، نجات، چخماق، تنه تپه، نر گه، زرلان، و لازگرد، کندر، کی وران، تپه ی: خروزان، اسفرورین، شارین، نهاوند، یوسف آباد، اسپند تپه و …
تپه راه خرم‌آباد (به تاتی: "خرام‌باده را"): آنچنان که از نامش پیداست، این تپه در جنوب تاکستان و درابتدای جاده‌ای که به روستای خرم‌آباد می‌رود، قرار دارد. این تپه از تپه‌های باستانی تاکستان به‌شمار می‌رود که هنوز مورد بررسی و کاوش‌های علمی قرار نگرفته‌است اما دیده‌ها و شنیده‌های نویسنده و آثار بر جای مانده روشن می‌سازد که حفاری‌های افراد آماتور و سارقان اشیای عتیقه چند مر تبه بر روی این تپه ارزشمند صورت گرفته‌است. این عمل موجب تخریب بخشی از این تپه شده و آثار بدست آمده به سرقت رفته‌است !؟
شایان ذکر است که شور بختانه قسمت‌هایی از این تپه توسط افراد ناآگاه در برابر سکوت وبی توجهی مسئولان به کلی تخریب شده‌است !! به گفته یک مقام آگاه محلی در یکی از حفاری‌های قاچاقچیان عتیقه در فاصله سال‌های ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۶ تعدادی ظروف سفال واشیای قدیمی و کوزه‌ای دارای ۳۰ سکه طلا با مهر و نشان دوره دیلمیان بدست آمده و به سرقت رفته‌است. ۳۰ سکه طلای یاد شده بامهر عزالدوله دیلمی بوده‌است.
قیزقلعه یا دژ آناهیتا یکی از قلعه‌های بزرگ و مهم شهرستان تاکستان است که در ۲۰ کیلومتری تاکستان و در ۳ کیلومتری روستایی به نام آبکلو از بخش ضیاءآباد قرار دارد این قلعه بر روی کوه سنگی بزرگ و منفردی که بر تمام نواحی اطراف مسلط است، جا خوش کرده‌است. بقایای بر جای مانده نشان می‌دهد که این بنا دژ عظیم و شکوهمندی بوده‌است که به دورهٔ ساسانی در ایران تعلق دارد و همچنین یادآور آیین مهری (مهرگرایی) در این سرزمین است و از کیلومترها مسافت قابل مشاهده است. آناهیتا فرشته و نگهبان آب و فراوانی و زیبایی و باروری و خواهر خورشید (مهر) در نزد ایرانیان دارای مقام بلند و ارجمندی بوده‌است. به احتمال زیاد «اردویسور آناهیتا» نیز چون میترا از ایزدانی بود که پیش از پیدایش زرتشت، توسط مردم ایران و نواحی اطراف - ولو به نام‌های دیگر - مورد ستایش قرار می‌گرفت. از بلندی این کوه می‌توان تمامی نواحی پیرامون را تا فاصلهٔ دوردست مشاهده کرد. این قلعه از سه سو به پرتگاه‌های عمیق و مخوف منتهی می‌گردد و تنها راه دسترسی به آن از ناحیه جنوب است. در این مسیر آثاری از سکوهای متعدد دیده می‌شود که نشانگر آن است که در زمان آبادانی، این پله‌ها به جهت دسترسی آسان به این قلعه ساخته شده‌است. شواهد و کاوش‌های علمی صورت گرفته در سرتاسر ایران نشان می‌دهد قلعه‌ها یا دژهای بسیاری با نام قلعه دختر یا دژ آناهیتا حضور دارند که همهٔ این آثار، از سه جهت با صخره کوهستانی با ارتفاع غیرقابل نفوذ محصور است و بر هر صخره باروی بلند و برج‌های دیده‌بانی ساخته شده، مشاهده می‌گردد و در برخی برج‌ها و باورها به دلایل مختلف تخریب شده‌اند. از آثار به جا مانده از این بنا جزرهای یک چهار تاقی است که از سنگ و ساروج ساخته شده‌است اما تاق آن فرو ریخته‌است پایه‌های باقی‌مانده بسیار سترگ است و ابعادی در حدود ۳ متر دارد و فاصلهٔ هر پایه تا پایه بعدی حدود ۴ متر و هشتاد سانتی‌متر است. مصالح بنا از سنگ لاشه و ملات ساروج است علاوه بر سنگ در برخی از قسمت‌های قلعه آجر نیز به کار رفته‌است که ابعاد آن نظیر آجرهای دوره ساسانی است. ترکیب شگفت‌آور سنگ لاشه با آجر و فرو رفتگی‌ها و برجستگی‌های هماهنگ در سطح دیواره‌ها، تزیینات بسیار زیبا و مقرنس از جمله زیبایی‌ها و طرح‌های این اثر تاریخی است. این بنا با شماره ۲۱۴۱ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده‌است.
در کناره جنوب شرقی شهر تاکستان برجی آجری از بناهای دوره سلجوقی بر جای مانده که به نام بقعه پیر شناخته می‌شود. این بنا یک چهار طاقی است که هر ضلع آن در خارج ۶٫۵۰ متر و از داخل ۴٫۴۰ متر می‌باشد. متأسفانه از تزیینات فراوان و کهن این بنا تنها دو رج طاقنماهای کوچک سه کولی تزیینی باقی مانده که به کمک آجرکاری خفته و رفته ایجاد شده و از بند کشی‌های نقش دار برخوردار است. گنبد بنا – که دوپوش و مخروطی بوده در اثر تعمیرات تغییر شکل یافته – به کمک چهار فیل پوش واقع در کنج‌ها و طاقنماهای میان آن‌ها و سپس کاربندی‌های شبه طاقنما ی کوچک که بین هر فیل پوش و طاقنما ی بزرگ ایجاد شده بر پا گشته‌است و در داخل آن‌ها نیز با آجر چینی، طرح‌های هندسی – از جمله صلیب شکسته، صلیب ایرانی یا چلیپا یا گردونه مهر – به وجود آورده‌اند.
بنظر می‌رسد کهن‌ترین آیینی که از علامت صلیب (چلیپا) به عنوان نماد دینی استفاده کرده مهرپرستان بوده‌است اما هیچ تاریخ دقیق و مشخصی برای پیدایش و چگونگی آیین میترا وجود نداردهرآنچه تا کنون گفته شده فرضیات است و نمی‌توان تاریخ دقیق برای آن تعیین کرد با یافته‌هایی که تا کنون آشکار شده می‌توان گفت کهن‌ترین دین ایرانی میترایی بوده‌است و قدیمی‌ترین علامتهای کشف شده از صلیب مربوط به آیین مهرپرستی است. کردستان و گیلان و قوم ماد و کاسی از جمله اقوام و مناطقی است که میترایی و مهرپرستی در مورد آن‌ها گزارش شده‌است(احسان طبری). صلیب + ساده شده از شکل‌ها و تصوراتی است که از خورشید وجود داشته مانند دایره‌هایی با ۱۶- ۲۴- ۱۲ شعاع یا پرتو بنظر می‌رسد در یک دوره تکاملی تصویر خورشید از شکل گل آفتاب گردان به علامت+ ساده‌تر شده‌است و تنها با شکل + و یاضربدر و شکل ستاره پنج پر * درآوردند گفتنی است که علامت * که بر روی کلاه کوروش کبیر دیده می‌شود نیز آیکون خورشید است ولی امروزه آن را با علامت ستاره می‌شناسیم. شکل ۱۲ پر صلیب هم وجود دارد که ممکن است همزمان آیکون خورشید و ۱۲ ماه سال باشد. اما در مجموع می‌توان گفت + صلیب یا چلیپا یا چار پایه یا چهار پره، آیکون ساده خورشیدتابان است ممکن است ۴ خط آن نماد فصل‌های سال یا نماد ۴ عنصر اصلی آب - باد و خاک و نور باشد. خورشیدپرستی و آیین مهر یا میثرا در مصر و ایران و هند و بخشی از اروپا قرن‌ها قبل از مسیحیت وجود داشته‌است احتمالاً آیین مهرپرستی ابتدا در شمال غرب ایران رایج بوده‌است اما نشانه‌های بارز این آیین در ۴ صلیب آریایی نقش رستم قابل مطالعه است. دین زرتشتی ادامه آئین میترایی است. به هر حال صلیب و ایکون خورشید موضوعی است که بتازگی و در سال ۱۳۸۳ در یک مقاله فارسی مطرح شده ولی اهمیت زیادی دارد واثبات آن می‌تواند در دنیای مسیحیت واکنش‌های سختی را در پی داشته باشدهنوز اسناد علمی محکمی این فرضیه را پشتیبانی نمی‌کند. اما با توجه به چند نمونه چلیپای کشف شده و سنگ نگاره‌های کردستان و لرستان و گیلان که قدمت بیشتر از سه هزار ساله دارندو کشف بعضی علامتهای خورشید در قبر فرعون و همچنین در تمدن ایران - بین‌النهرین و هند اثبات این فرضیه به واقعیت نزدیک تر شده‌است. آیا مسیحیان علامت صلیب راهم مانند درخت سرو و شب یلدا و غسل تعمید ازمیترائیسم ایرانی گرفته‌اند؟ [۱] با توجه به اینکه اقوام آریایی و ادیان و مذاهب منطقه ایران و روم شرقی به ویژه میترائیسم این سمبل هارا به‌طور گسترده استفاده می‌کرده‌اند و این نمادها در دوره خشایار و داریوش به مصر نیز منتقل شده‌است؛ و حورس، خورشید خدای فرعون‌های مصری هم بوده‌است. کار برد صلیب به عنوان نماد مسیحی به صورت دایره ای به صورت دوپایه در پایین و دوپایه در بالای دایره اولین بار در میان مسیحیان مصر و قبطی‌ها دویست سال بعد از میلاد مسیح ظاهر شده‌است که این نوع صلیب دایره دار همان صلیب خورشید پرستان است بنابراین بنظر می‌رسد که صلیب نیز همانند درخت سرو که یکی دیگر از نمادهای میترایی یا پارسی است به مسیحیت راه پیدا کرده و مسیحی شده‌است. چلیپا- سرو- گاو- شیر - عقاب - اسب از مهم‌ترین سمبل‌های ایرانی است بطوریکه پادشاهان و بزرگان و حتی افراد معمولی نام این سمبل‌ها را بر روی فرزندان خود می‌گذاشته‌اند و مهر و نشان خود را از این سمبل‌ها انتخاب می‌کرده‌اند نام اسب و شیر و شاهین از رایج‌ترین نام‌ها بوده‌است مانند صد اسپ - پاشه (باشه)(نوعی عقاب) شیراسب و کهن اسب - تیز اسب و.. ...
این بنا در نزدیکی گورستان روستایی به همین نام از بخش ضیاآباد شهرستان تاکستان قرار دارد بنا شکل مستطیل دارد و دارای حرمی مربع شکل است که در جلوی آن ایون ورودی در کنار دو فضای کوچک جنبی در نمای شرقی و غربی آن قاب‌بندی و چهار تاقی مشاهده می‌شود و ضلع شمالی آن سه تاق نما دارد گنبد بنا دو پوش و بدون کاشی کاری و ببه وسیله‌های تیرهای چوبی مهار شده‌است تزیینات بنا در داخل شامل رنگ آمیزیبندی و در خارج به صورت طرح‌های ساده آجری کاری در میدان تاق نماها و ورودی فضاهای جنبی نمایان است این بنا از آثار دورهٔ صفویه می‌باشد
تپه سلک (به تاتی: "زلکه تپه"): سلک یعنی سفال، هر ظرفی که از جنس سفال باشد. این تپه در جنوب خاوری تاکستان و در ناحیه شمال باختری تپه خندا و در حدود ۴ کیلومتری آن واقع است. تپه سلک دارای مساحت تقریبی یک هکتار و بلندی آن به ۷متر می‌رسد. با توجه به شیب ملایم زمین‌های پیرامون تپه و آثار برجای مانده از حفاری‌های ناشیانه و… بنظر می‌رسد که مساحت تپه یاد شده، بسیار بیشتر از مساحت کنونی آن بوده‌است اما در طول زمان به علت عوامل طبیعی و انسانی از بین رفته وبخش‌هایی از آن درناحیه شمال خاوری به زراعت و باغداری اختصاص یافته‌است! و…
امام زاده ولی:
این بنا بر روی صفحه طبیعی سنگی نسبتاً کوتاهی قرار دارد ازاره بنا با تکه سنگ‌های قهوه‌ای رنگ در دو ردیف تا ارتفاع ۱ متر ساخته شده و بقیه آن با آجرهای ساده کار شده‌است در نمای بیرونی ۳ دیواره آن طاق نماهایی مشاهده می‌شود شکل بنا مکعب است و بر روی آن گنبد بنا قرار گرفته‌است این گنبد در ناحیه پایین به صورت استوانه و در قسمت بالا به صورت گنبدی شکل کار شده‌است این بن از دوره آثار ایل خانی به‌شمار می‌رود. گفته می‌شود این امام زاده از نوادگان امام موسی کاظم می‌باشد.
این بنا در ۱۲ کیلومتری جنوب خاوری تاکستان و در روستای خرم‌آباد قرار دارد. در ساخت بنا از آجر، ملات گل و گج استفاده شده‌است. در سوی شمالی بنا آجر لعابدار فیروزه‌ای در طرح‌های هندسی لوزی دیده می‌شود و نیز شکل تزییتی دیگری که در چهار گوشه آن نقش چلیپا بکار رفته‌است، بر سطح بنا طراحی شده‌است. در لبه‌های بنا نیز دو ردیف آجرچینی با همان آجر لعاب دار دیده می‌شود که بخشی از آن به دلیل عوامل طبیعی فرو ریخته‌است. با توجه به ویژ گی‌های ساخت بنا و عناصر تزیینی که در آن به کار رفته‌است، می‌توان این بنا را از آثار دورهٔ صفویه به‌شمار آورد. بنای میل به شمارهٔ ۲۰۱۳ در تاریخ ۱۳۷۷/۰۲/۱۲ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده‌است.
این ساختمان از بناهای دورهٔ پهلوی است که هم‌زمان با عمارت بانک ملی و ساختمان شهرداری در منطقهٔ فلاحت پیشین که امروز بلوار اصلی شهر است، بنا شده‌است. ساختمان اصلی این بنا بسیار بزرگ بوده و از سه طرف محدود به خیابان بوده‌است از ناحیه خاور به خیابان توحید امروزی و از باختر به خیابان شهرداری کنونی و از جنوب محدود به بلوار است. این مدرسه دارای سه درب ورودی بزرگ بوده‌است یکی در ضلع خاوری یکی در ضلع باختری و دیگری در ضلع جنوبی قرار دارد که هم‌اکنون محل ورود به ادارهٔ میراث فرهنگی است. بنای مدرسه ابتدایی امروز که پیشتر در همان فضا مدرسهٔ شبانه‌روزی دایر بوده‌است و ساختمان دبیرستان خدمات که بعدها اداره آموزش و پرورش و… در آن فعالیت می‌کرد و امروزه فروشگاه شماره ۲ فرهنگیان در آن دایر است، در همین فضای مدرسه خیام پس از تخریب قسمتی از آن بنا شده‌است. شور بختانه از این بنا تنها محوطهٔ میراث فرهنگی کنونی باقی مانده‌است و باقی بنا به دلایلی نا معلوم و به بهانهٔ فرسوده بودن تخریب شده‌است و در جای آن بناهای دیگری ساخته شده‌است در آغاز این بنا محل استقرار نمایندهٔ رضا شاه پهلوی آقای عابدین خان عالی خانی خراسانی جهت سروسامان دادن به وضعیت کشاورزی و درآمد وامور داخلی تاکستان بوده‌است و از فضای پشتی آن که دو درب ورودی شرقی و غربی داشت به عنوان انبار غله و مالیات‌ها و بهره‌های ملوکانه استفاده می‌شده‌است. بعدها از همین فضا به عنوان سرباز خانه استفاده می‌شد. در شهریور ۱۳۲۰ که نیروهای آمریکایی و انگلیسی، هندی و روسی در ایران حضور داشتند، فرماندهٔ نیروهای ارتش روسیه به هنگام اشغال شمال ایران تا حدود تاکستان و نواحی اطراف آن تا منطقهٔ فارسجین در این ساختمان مستقر گردید. زمانی که نخستین نماینده آموزش و پرورش از سوی وزارت مطبوع به تاکستان داده شد، دفتر نمایندگی در همین مکان دایر بوده‌است از سال‌های پس از آن به عنوان مدرسه خیام کاربری داشته‌است. پس از بارندگی شدید و افتادن سیلاب در مدرسه، کلاس‌های درس به مدرسه نو بنیاد سعدی و جامی منتقل شد و از آن پس قسمت‌هایی از ناحیه شمالی، خاوری و باختری بنا یاد شده، تخریب شد. در ساختمان باقی‌مانده که اکنون اداره میراث فرهنگی در آن دایر است، بنیاد پهلوی تا پایان سال ۱۳۵۷ فعالیت داشته‌است، این بنیاد، در سال‌های پس آن به عنوان بنیاد علوی به جاهای دیگر منتقل شده و به کار خود ادامه داد. پس از آن اداره آبخیز داری و مراتع و سر جنگل داری تا سال ۶۲ در این ساختمان فعالیت داشته‌است. از آن پس اتحادیه انجمن‌های اسلامی حدود ۳ الی ۴ سال در همین ساختمان فعالیت نمود. از سال ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۰ پس از بازسازی و مرمت قسمت‌هایی از بنا ی یاد شده، این ساختمان در اختیار اداره میراث فرهنگی و صنایع دستی و گردشگردی شهرستان تاکستان قرار گرفت. مدرسه خیام با شمارهٔ ۲۱۶۶ به تاریخ ۱۳۷۷/۰۸/۲۰ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده‌است.
این بنا به شکل ۶ ضلعی و به طول ۳٫۹۰ متر است و در حاشیه ضیاآباد شهرستان تاکستان قرار گرفته‌است این بنا شامل ۳ بخش است دو بخش الحاقی آن کاملاً نوساز و فاقد هر گونه ارزش هنری است شکل داخلی بنا نیز ۶ ضلعی است و دارای نازک کاری است گنبد بنا از نوع ۲ پوش است و بنا دارای تزیینات آجر کاری در میان تاق نماها است و در گوشه سازی‌های داخل آن نقوش گل و گل و بته مشاهده می‌شود این بنا از آثار قرن نهم هجری است.
منطقهٔ حفاظت شده باشگل:این منطقه با مساحت ۲۶۰۰۰ هکتار در۸ کیلومتری شمال باختری تاکستان و در محدوده دهستان قاقازان قرار دارد. این منطقه با توجه به موقعیت خاص جغرافیایی دارای زیستگاه گوناگونی است. در بخش‌های جنوبی این زیستگاه آهو و در باقی نقاط تپه ماهور آن زیستگاه قوچ و میش است. به دلیل خالی از سکنه بودن برخی از روستاهای این منطقه، ناحیهٔ یادشده برای حیات وحش بسیار مناسب است. افزون بر آهو، قوچ و میش جانوران دیگری چون گرگ، روباه، شغال، گراز و خرگوش … نیز در آن زندگی می‌کنند. قلعهٔ دختر و بنای امامزاده هفت صندق در این منطقه قرار دارند
تپهٔ باستانی نرگه: تپه باستانی نرگه به درازای ۲۲۰ متر و پهنای ۱۸۰متر و بلندی ۲۶ متر از سطح زمین می‌باشد. این تپهٔ کهن در درون دشت هموار تاکستان و در نزدیکی شامی شاپ تاکستان و یک آبادی به همین نام قرار گرفته‌است. این آبادی امروز تبدیل به شهر شده‌است. شهری کوچک اما زیبا. آثار بدست آمده از این تپه مربوط به عمق ۵/۸ متر است و به هزارهٔ نخست میلادی تا عصر صفوی تعلق دارد. نام این ناحیه در عصر ساسانی هرگه بوده، بعداً نرگه به معنای شکار گاه آهو وبا یورش عرب به ایران زمین و نفوذ خط عربی به جای حرف (گ) پارسی حرف (ج) عربی جانشین شده و واژه نرگه به صورت نرجه درآمده‌است! هنوز هم مردم خوب ساکن در نرگه و تاکستان نام این شهر را نرگه می‌خوانند. تنها در سیستم اداری آن را نرجه می‌نویسند!؟
تپه قرق: این تپه در جنوب باختری تاکستان و در جاده قدیم اک (اکه راه) است. بلندی تقریبی این تپه ۲۰متر و در فضایی در حدود ۲هکتار قرار دارد. بخش‌هایی از قسمت خاوری و باختری این تپه آسیب دیده‌است. بر روی تپه در ناحیه شمالی آثار چند مرحله حفاری ناشیانه و غیر علمی و یک دهانه چاه مشاهده می‌گردد.
گفتنی است که در حفاری قاچاقچیان اشیای عتیقه بر روی این تپهٔ بزرگ و مهم تعدادی آثار مربوط به دوره ساسانی و دوره‌های پس از آن بدست آمده‌است که تعدادی از ان نصیب میراث فرهنگی شده‌است.
گیلک تپه: تپهٔ گیلک از تپه‌های قدیمی تاکستان است که در جنوب تپهٔ قرق قرار دارد. هنوز در این تپه حفاری‌های علمی صورت نگرفته‌است. این تپه از تپه‌های دیدبانی به‌شمار می‌رود. هم‌اکنون بلندی این تپه به ۳ تا ۴ متر می‌رسدو در زمینی به مساحت یک هکتار قزاز گرفته‌است.
سیردان یکی از شهرهای استان قزوین ایران است. این شهر مرکز بخش طارم سفلی و در شهرستان قزوین واقع گردیده است. جمعیت این شهر طبق سرشماری سال ۱۳۹۵ ، برابر با ۱،۴۸۹ نفر می‌باشد. شهر سیردان پس از تأسیس بخش طارم سفلی مرکز آن بوده است و در ادواری از تاریخ به عنوان مرکز ولایت طارم که در حال حاضر بین چند استان کشور تقسیم شده است شناخته می‌شده است.
شهر سیردان در ارتفاع ۱،۱۶۴ متریسیردان از سطح دریا واقع شده است و به جهت قرار گیری در منطقه عبور توده هوای مرطوب، دارای آب و هوای مطبوع و دلپذیری است.
شهر سیردان در ارتفاع ۱،۱۶۴ متری از سطح دریا و در دامنه جبهه شمالی البرز جنوبی واقع گردیده است. این شهر در فاصله ۱۰ کیلومتری جنوب رودخانه قزل اوزن قرار دارد. این شهر در ارتفاعات منطقه طارم و در دامنه شمالی کوه های شامادشت واقع شده‌است. به جهت قرار گیری شهر سیردان در پایین دست حوزه آبخیز خود، این شهر از منابع آبی نسبتا مناسبی برخوردار می‌باشد. باتوجه به دارا بودن منابع آبی مناسب، شهر سیردان دارای باغات گسترده ای است که وسعت آنها به ۱۶۰ هکتار می‌رسد.
سیردان دارای دو چنار کهنسال چند صد ساله در بافت شهری خود است. یکی با سن حدودی هزار سال و دیگری با سن حدودی ۳۰۰ سال. قطر تنه اصلی چنار بزرگتر به ۵ متر می‌رسد. چنار بزرگتر، بزرگترین چنار با حجم چتر پوششی کامل در ایران است.
همچنین در این شهر یک حمام تاریخی مربوط به دوران زندیه وجود دارد که تا حدود پنجاه سال پیش فعال بوده است ولیکن امروز تنها مخروبه ای از آن باقیست.
این شهر در کنار رودخانه سیردان چای قرار دارد که از انشعابات رودخانه قزل اوزون می‌باشد.
از دیرباز سیردان دارای فرهنگ غنی و اصیلی بوده‌اند. این که از گذشته‌های دور سیردان به عنوان مرکز طارم بزرگ که در حال حاضر بین چند استان کشور تقسیم شده است قرار داشته تأثیر به سزایی در ایجاد یک فرهنگ غنی و اصیل در این شهر داشته‌است، وجود مکاتبات و عالمان بی‌شمار خود دلیلی بر این سخن است. از عالمان سیردان می‌توان به سید محمد مجتهد سیردانیمجتهد ملی و دغدغه‌های فرا ملی ، تورجانفقیه تبعیدی و فیلسوف شهر فلسفه ستیزانمسجد و مدرسه سید زنجان - کانون تبلیغات پیام رسانزندگینامه فقیه و مجتهد سالک مرحوم آیت الله العظمی سید محمود حسینی زنجانی - تألیف: سید محمد صادق حسینی زنجانی بانی و امام وقت مسجد جامع زنجان و اصلی‌ترین مبارز با جریان بابیه در زنجان، حاج باقر سیردانی و مرتضی شیخ سیردانی که در مسجد سیردان در روزهای تاسوعا وعاشورا به تعزیه می‌پرداخت می‌توان نام برد.
سگزآباد یکی از شهرهای استان قزوین است که در بخش مرکزی شهرستان بوئین‌زهرا قرار دارد. جمعیت این شهر طبق سرشماری سال ۱۳۹۵، برابر با ۵،۴۹۲ نفر بوده‌است.
اهالی سگزآباد از قوم تات هستند و زبان‌شان تاتی استکتاب «تات‌نشین‌های بلوک زهرا»، جلال آل احمدمقدمه کتاب «دستور زبان گویش‌های تاتی جنوبی»، پروفسور احسان یارشاطر، لاهه - پاریس ١٩٦٩.
سگزآباد در بین تات‌زبان‌ها «سَزجُوِه» و «سَزگُوِه» خوانده می‌شود، جلال آل احمد در کتاب تات‌نشین‌های بلوک زهرا ریشه این نام را در کلمه «سزگویج» می‌داند و معتقد است این نام ریشه در فرهنگ مردم باستانی ایران دارد که از شرق به فلات ایران آمدند، اما برخی معتقدند نام این شهر از واژه ترکی «سَکّیز» آمده، «سکیز» در زبان ترکی به معنای هشت است، آل احمد این تعبیر را غیرمنطقی و ناهماهنگ با واقعیات تاریخی خوانده است.
تپه سگزآباد واقع در دشت قزوین در منطقه بوئین زهرا یکی از تپه‌های باستانی ایران است که به اواخر هزاره دهم پیش از میلاد تا دوره هخامنشی بازمی‌گردد. آثار بدست آمده از این تپه به هزاره دوم پیش از میلاد تا دوره هخامنشی برمی‌گردد. همچنین در این دوره استقرار عصر آهن نیز مشهود است. تپه سگزآباد یکی از قدیمیترین مناطق سکونت و یکجانشینی انسان در فلات ایران است. انسان‌هایی که حتی با فناوری ذوب فلزات هم آشنایی داشتند. تپه سگزآباد یکی از تپه‌های سه‌گانه باستانی ای می‌باشد که در فاصله‌ای نزدیک به هم در منطقه بوئین زهرا در جنوب شرقی استان قزوین قرار گرفته‌اند. این سه تپه بنام‌های تپه زاغه، تپه قبرستان و تپه سگزآباد با قدمتی بین هفت تا نه هزار سال، یکی از قدیمیترین سایت‌های باستان‌شناسی دنیا می‌باشند.
تپه سگزآباد در فاصله هشت کیلوتری شمال سگزآباد و در بین مزارع گندم و جو قرار گرفته‌است. ارتفاع تپه زیاد نیست ولی در بین مزارع پست و کم ارتفاع منطقه به راحتی قابل تشخیص است. متأسفانه این تپه ارزشمند باستانی در وضعیت بسیار نامناسبی نگهداری می‌شود. راه رسیدن به آن بسیار ناهموار و خاکی است و دور تا دور تپه هیچ حصار و مانع و نگهبان یا حتی تابلویی که به بازدیدکنندگان تنها کمی اطلاعات بدهد، وجود ندارد. احتمالاً این تپه بزودی شخم هم بخورد و برای کشت گندم و جوی دیم مورد استفاده قرار بگیرد. اگر از سمت شمال وارد تپه شوید تعداد بسیار زیادی سفال شکسته طرح دار و حتی تعدادی استخوان غیرقابل تشخیص بسیار فرسوده توجه شما را به خود جلب خواهد کرد.
«مطالعات باستان‌شناسی در منطقه ی فلات مرکزی ایران، نسبت به منطقه غرب به ویژه جنوب غربی بسیار جدید است و سابقه آن به سال ۱۹۳۰ می‌رسد. تا پیش از حفاری‌های دانشگاه تهران در دشت قزوین، آثار به دست آمده از تپه ی «سیلک» کاشان، شاخص ادوار مختلف دوران نوسنگی در فلات مرکزی ایران بود. ولی، با انجام حفاری‌ها در دشت قزوین و مطالعات انجام شده پسین بر روی آثار به دست آمده از تپه‌های سه‌گانه «زاغه»، «قبرستان» و تپه «سگزآباد» مشخص شد که تاریخ گونه گونی فرهنگ را در فلات مرکزی ایران از دوران نوسنگی تا میانهٔ دوره هخامنشی می‌توان در این سه تپه باستانی مورد مطالعه دقیق قرار داد.»
مارکوپولو در سفرنامه خود از شهر سگزآباد نام برده و آن را سر راه جاده ابریشم خوانده‌است. جلال آل احمد نیز در کتاب معروف تات‌نشین‌های بلوک زهرا به معرفی سگزآباد و مقایسهٔ آن با ابراهیم‌آباد پرداخته‌است.
خاکعلی یکی از شهرهای استان قزوین ایران است. زبان مردم این شهر ترکی آذربایجانی است. این شهر در بخش بشاریات شهرستان آبیک قرار دارد. جمعیت خاکعلی طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۳،۱۴۸ نفر بوده‌است.
نَرجه یکی از شهرهای استان قزوین ایران است که در مختصات جغرافیایی ۴۹ درجه و ۶۳ دقیقه شرقی و ۳۵ درجه و ۹۷ دقیقه شمالی و در ارتفاع ۱۲۹۹ متر از سطح آب‌های آزاد قرار دارد. این شهر در بخش مرکزی شهرستان تاکستان قرار گرفته و براساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۹۵)سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۹۵) ۵۶۰۴ نفر در آن زندگی می‌کنند که شامل ۲۸۶۰ مرد و ۲۷۴۴زن می‌شود. این تعداد افراد در قالب ۱۶۶۱ خانوار زندگی می‌کنند و متوسط تعداد جمعیت در هر خانوار شهر نرجه ۳/۳۷ نفر است.
طبق مصوبه دی ماه ۱۳۸۳ وزارت کشور این مکان به لحاظ وسعت و کثرت جمعیت از روستا به شهر نرجه ارتقا یافت.
در لغتنامه دهخدا دربارهٔ نرجه پیش از اینکه به شهر تبدیل شود، آمده‌است: "قصبه‌ای است از دهستان دودانگه بخش ضیاآباد شهرستان قزوین، در ۱۸ هزارگزی مشرق ضیاآباد در جلگه معتدل هوایی واقع است و ۲۳۳۹ تن سکنه دارد. آبش از رودخانه خررود، محصولش غلات و کشمش و بادام و گردو، شغل اهالی زراعت است.
همچنین در فرهنگنامه "عمید" چنین نوشته شده که نرجه در لغت به فتح نون به معنی صف، حلقه، دسته‌ای از مردم یا دسته‌ای از پرندگان، حلقه زدن لشکر برای شکار می‌باشد.
شهر نرجه در حال حاضر به عنوان مرکز آزمون آبیاری مکانیزه باغات انگور در ایران (طرح مدیریت یکپارچه سامانه آبیاری موضعی) شناخته شده‌است و مطالعات کارشناسان در این حوزه ادامه دارد.
به لحاظ بافت شهرسازی، نرجه یک شهر گسترش یافته در راستای شمال به جنوب است که واحدهای مسکونی، اداری و تجاری آن در بخش شمالی و مزارع و باغات کشاورزی آن در بخش جنوب و شرق مستقر هستند. بلوار اصلی نرجه که این شهر را به دو بخش غربی و شرقی تقسیم می‌کند و از شمالی‌ترین نقطه شهر تا مرکز شهر ادامه یافته‌است، بلوار خمینی نام دارد.
در منطقه نرجه انواع مختلف انگور از قبیل بیدانه سفید و قرمز، عسگری، شاهانی، یاقوتی، ملایی، سابی (سحابی- صحابی)، احمدی، گوهر، چفته، انگور سیاه، رودبار، یزندای، شاهانی سفید، ریش بابا (میش پستان)، شصت عروس، فخری، انگور شل (مثقالی)، کره رویه، ممیجکه،
تپهٔ باستانی نرگه: تپه باستانی نرگه به درازای ۲۲۰ متر و پهنای ۱۸۰متر و بلندی ۲۶ متر از سطح زمین می‌باشد. این تپهٔ کهن در درون دشت هموار تاکستان و در شهرنرجه گرفته‌است. این تپه بزرگ‌ترین تپه باستانی منطقه تاکستان قزوین است. آثار بدست آمده از این تپه مربوط به عمق ۵/۸ متر است و به هزارهٔ نخست میلادی تا عصر صفوی تعلق دارد.
بقعه امامزاده زرلان واقع در شهر نرجه، در حدود شش کیلومتری تاکستان (قزوین)، در فاصله یک کیلومتری جاده تاکستان (قزوین) به همدان و در ضلع جنوبی جاده قرار دارد. بنای این امامزاده چهار گوشه دارد که گوشه‌های آن از خارج به صورت هلال درآمده‌اند و چنان می‌نماید که در چهارجانب بنا، چهار دیوار هلالی ساخته‌اند. گنبد بنا با گردنی گرد، در وسط یک چهارضلعی استوار شده و در ارتفاع در حدود هشت متری آن دور تا دور، یک رج آجر به شیوه دندانه‌دندانه چیده شده‌است. از این رج به بالا، پوشش اصلی گنبد به گونه‌ای انجام شده که گنبد شکل خاصی مانند گنبد «بقعه پیر» در تاکستان (قزوین) پیدا کرده‌است. در دوسوی در ورودی، با فاصله یک متر از هر طرف، دو دیوار ساخته شده‌است که نمای آنها به صورت دو جرز به عرض تقریبی نیم‌متر دیده می‌شود. بالای جرزهای دوگانه به صورت هلالی درآمده و کمی از سطح سقف بالاتر رفته‌است. در بالای در ورودی، سر دری به شکل یک مهتابی کار گذاشته شده‌است. در وسط در و دیوار امامزاده، محل دو پنجره مستطیل شکل به چشم می‌خورد که بغل درگاه آنها یک قطعه سنگ مرمر سفید است. این دو پنجره، بعدها مسدود گردیده‌اند. در داخل بنای امامزاده، دو قبر قرار دارد که آنها را منسوب به شاهزاده اسحاق و شاه‌زاده ابراهیم- برادران حضرت امام رضا (ع) می‌دانند. در داخل این امامزاده هیچ گونه نوشته و کتیبه‌ای وجود ندارد؛ ولی آنچه جالب است، نحوه ساختمان بخش پایین و شیوه گنبدسازی آن است که در نوع خود از طرح‌های جالب توجه در منطقه قزوین به‌شمار می‌رود.
قنوات شهری است که در بخش مرکزی از توابع شهرستان قم در استان قم واقع شده‌ است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری رسمی سال ۱۳۹۵، برابر با ۱۱۷۶۰ نفر (۲٬۴۶۰ خانوار) بوده که بعد از شهر قم پرجمعیت‌ترین شهر استان می‌باشد و همچنین مساحت آن ۲۸۷ هکتار است. فاصله قنوات با شهر قم هشت کیلومتر است. شغل اصلی ساکنین آن دامداری و کشاورزی است.
این شهر همچنین مرکز دهستان قنوات از توابع بخش مرکزی شهرستان قم می باشد.
دهستان قنوات یکی از دو دهستان تشکیل دهنده بخش مرکزی شهرستان قم در استان قم می‌باشد . البته در سال ۸۵ جمعیت این دهستان برابر با ۷۳۰۰ نفر بوده‌است.
جعفریه نام مکان‌های زیر می باشد.
جعفریه (قم)، مرکز شهرستان جعفرآباد و یکی از شهرهای استان قم
جعفریه (صالح‌آباد)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان صالح‌آباد استان خراسان رضوی
جعفریه (تویسرکان)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان تویسرکان استان همدان
دَستجرد یکی از شهرهای استان قم در ایران است. این شهر مرکز بخش خلجستان می باشد. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵، برابر با ۱۵۲۵ نفر بوده‌است.
دستجرد تغییر یافته "دستگرد" است که از دو بخش "دست" و "گِرد" تشکیل شده‌است. از این رو نام این شهر از نظر ریشه‌شناسی با نام شهرهایی چون دارابگرد، بروجرد و سوسنگرد قابل قیاس است. معنی واژگانی واژهٔ "دستگرد"، «دست‌ساخته» است و این واژه در معنی زمین‌های خالصه به کار می‌رفت.دانشنامهٔ ایرانیکا، سرواژهٔ Ctesiphon، ص۴۴۸.
شهر دستجرد یکی از مناطق خوش آب و هوا و زیبای استان قم می باشد که اهالی آن به زبان ترکی خلجی صحبت می کنند؛ عمده جمعیت شهر نیز بدلیل مهاجرت بصورت فصلی است. شهر دستجرد دارای بافت قدیمی و جدید است که بوسیله یک پل مرتفع به یکدیگر اتصال پیدا کرده اند دهکده سلامت صبا به عنوان اولین دهکده سلامت ایران در این شهر قرار دارد.
بخش سلفچگان یکی از بخش‌های شهرستان قم در استان قم ایران است.
جمعیت بخش سلفچگان براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ برابر با ۹،۹۳۸ نفر بوده است.
وب سایت بخشداری سلفچگان : http://salafchegan.ghom.ir
بخش مرکزی، یکی از بخش‌های شهرستان کهک در استان قم ایران است. مرکز این بخش، شهر کهک است.
شهر: کهک
جمعیت بخش مرکزی شهرستان کهک بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ برابر با ۱۷٬۱۰۶ نفر بوده‌است.
همچنین نام این بخش مدتی نوفل لوشاتو بود که برگرفته از روستای نوفل‌لوشاتو در نزدیکی پاریس بوده که اقامگاه سید روح‌الله خمینی برای چند ماه بوده‌است. در تاریخ ۹۷/۱۲/۲۶ با تصویب هیئت دولت دوباره اسم این بخش از نوفل لوشاتو به کهک بازگشت.
گچین ممکن است نام یکی از مکان‌های زیر باشد:
بخش مرکزی، یکی از بخش‌های شهرستان جعفرآباد در استان قم ایران است. مرکز این بخش، شهر جعفریه است.
شهرها: جعفریه
جمعیت بخش مرکزی شهرستان جعفرآباد براساس سرشماری روستای محمودآباد در سال ۱۴۰۲برابر با ۸۰۰ نفر بوده‌است.
نظریهٔ نسبیَت، دو نظریه اصلی و معروف نسبیت خاص و نسبیت عام آلبرت اینشتین را در بر می‌گیرد. ایدهٔ اصلی این نظریه آن است که زمان و فضا مرتبط هستند، نه جدا و ثابت.
به‌کاربردن عبارت «نظریهٔ نسبیت» به ۱۹۰۶ برمی‌گردد، که ماکس پلانک ترکیب «نظریه نسبی» (در آلمانی: "Relativtheorie") را به‌کار برد و بر چگونگی کاربرد اصل نسبیت از راه آن تأکید کرد. اما این آلفرد بوخرر بود که در بخش بحث مقاله پلانک، برای نخستین بار «نظریه نسبیت» (در آلمانی: "Relativitätstheorie") را به‌کار برد.
نسبیت خاص، نگره‌ای درباره ساختار فضازمان است. این نگره را اینشتین، ۱۹۰۵، در مقالۀ «دربارهٔ الکترودینامیک اجسام در حرکت» پیش نهاد. این نگره بر پایه دو فرض است که در تناقض با مکانیک کلاسیک هستند:
چنین نگره‌ای هم‌خوانی بیشتری با آزمایش‌ها نشان می‌دهد. برای نمونه، آزمایش مایکلسون-مورلی نه تنها فرض دوم را تأیید می‌کرد، بلکه نتایج جالب دیگری را نیز به‌همراه داشت:
• نسبیت هم‌زمانی: دو رویداد که برای یک ناظر هم‌زمان هستند، ممکن است برای ناظر دیگری که نسبت به ناظر نخست در حرکت است، هم‌زمان نباشند.
• کش‌آمدن زمان: برای ناظر در حرکت، نسبت به ناظر ساکن، گذر زمان آرام‌تر است.
• کوتاه‌شدن طول: از دید ناظر ایستا، طول یک جسم متحرک در راستای حرکت، کوتاه‌ می‌شود.
• هم‌ارزی جرم و انرژی: formula_1 جرم و انرژی، هم‌ارز هستند و به‌هم تبدیل می‌شوند.
• سرعت نور، بیشترین سرعت ممکن است: هیچ جسمی یا موجی نمی‌تواند در فضای آزاد با سرعتی بیشتر از سرعت نور حرکت کند.
• جاذبه در فضا با سرعت نور حرکت می‌کند، نه سریع‌تر، نه آرام‌تر.
نسبیت خاص، در جابه‌جایی ترادیسی‌های گالیله در مکانیک کلاسیک، با تبدیلات لورنتس تعریف می‌شود.
نسبیت عام، نظریه‌ای هندسی برای گرانش است که آلبرت اینشتین (و دیگران)، ۱۹۰۷ و ۱۹۱۵، مطرح کرده، توسعه دادند. اینشتین، شکل نهایی نسبیت عام را ۱۹۱۶ منتشر کردکه تصویر فیزیک جدید از گرانش را تشکیل می‌دهد. نسبیت عام، نسبیت خاص و قانون جهانی گرانش نیوتن را تعمیم می‌دهد و توصیفی یکتا از گرانش، به عنوان یک ویژگی هندسی فضا و زمان ( فضازمان) به‌دست می‌دهد. به‌ویژه در این نظریه، انحنای فضای زمان، مستقیم به انرژی و تکانه ماده و تابش مربوط است. این رابطه با معادلات میدان اینشتین توصیف می‌شود که یک دستگاه معادلات مشتقات پاره‌ای است.
برخی از پیش‌بینی‌های نسبیت عام، به‌ویژه درباره گذشت زمان، هندسهٔ فضا، حرکت جسم در سقوط آزاد و انتشار نور، با پیش‌بینی‌های فیزیک کلاسیک تفاوت اساسی دارند. برای نمونه، می‌توان به کش‌آمدن گرانشی زمان، هم‌گرایی گرانشی، انتقال‌به‌سرخ گرانشی نور و تاخیر گرانشی اشاره کرد. پیش‌بینی‌های نسبیت عام تابه‌امروز در همه آزمون‌ها تأیید شده‌اند. هرچند نسبیت عام تنها نظریه نسبیتی نور نیست، ساده‌ترین نظریه‌ای است که با آزمایش‌ها مطابقت دارد؛ گرچه پرسش‌هایی بی‌پاسخ مانده‌اند، که بنیادی‌ترین آن‌ها، چگونگی آشتی‌دادن نسبیت عام با فیزیک کوانتومی در راستای یک نظریه خودسازگار و کامل از گرانش کوانتومی است.
نسبیت عام، نتایج اخترفیزیکی مهمی در پی دارد. برای نمونه، سیاه‌چاله‌ها را تأیید می‌کند (جاهایی در فضا که فضا و زمان طوری ناهم‌وار شده‌اند که هیچ چیز، حتی نور نمی‌تواند از آن بگریزد)، چیزی که در پایان عمر ستاره‌های پرجرم پیش می‌آید. شواهد فراوانی نشان می‌دهند که تابش‌های شدید از برخی اجسام نجومی، از سیاه‌چاله‌هاست. برای نمونه، ریزاختروش‌ها یا هسته کهکشانی فعال، نتیجه سیاه‌چاله‌های ستاره‌وار و سیاه‌چاله‌هایی با جرم‌های بسیار بسیار بیشتر هستند. خم‌شدن نور از سوی گرانش می‌تواند به هم‌گرایی گرانشی، و به دیده شدن چند تصویر از یک شئ نجومیِ دور در آسمان بیانجامد. نسبیت عام، همچنین امواج گرانشی را پیش‌بینی می‌کند. مشاهده و اندازه‌گیری مستقیم آن‌ها هدف پروژه‌هایی نظیر لیگو، آنتن فضایی تداخل‌سنج لیزری ناسا/اِسا و آرایه‌های زمان‌سنجی تپ‌اختر است.
در ۱۱ فوریه ۲۰۱۶، پژوهشگران در LIGO، برای نخستین‌بار امواج گرانشی را مشاهده کردند. هم‌چنین، نسبیت عام اساس مدل‌های کنونی کیهان‌شناختی از یک جهان در حال انبساط است.
بخش خَلَجستان یکی از بخش‌های شهرستان قم در غرب استان قم ایران است.
فاصلهٔ مرکز بخش شهر دستجرد تا شهر قم حدود ۸۵ کیلومتر است.
جمعیت بخش خلجستان براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ برابر با ۴٬۳۰۷ نفر بوده‌است.
دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری در بهمن ماه سال ۱۳۷۱ فعالیت خود را با راه‌اندازی رشته‌های کامپیوتر، مکانیک، علوم تربیتی با گرایش مدیریت برنامه‌ریزی آموزشی و پرستاری و مامایی با جذب ۱۰۰۰ دانشجو آغاز کرد.
ریاست دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری از بدو تأسیس به عهده دکتر سید سیاوش میرشفیعی، ازسال ۸۲ تا دی ماه ۸۵ بر عهده دکتر مهرداد ایرانی و از اول دی ماه ۸۵ تا مرداد ۹۷ بر عهده دکتر کیومرث نیاز آذری بود و هم‌اکنون دکتر حسین کرمانیان عهده‌دار ریاست دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری می‌باشد.
درجه واحد ساری جامع می‌باشد و یکی از دانشگاهای فعال و پویا در منطقه شمال است. این دانشگاه دارای امکانات آموزشی و رفاهی کامل و دارای بیش از ۱۷۱ عضو هیئت علمی تمام وقت و ۱۳ مدرس پاره‌وقت در ۱۶۸ رشته تحصیلی در مقاطع مختلف می‌باشد و بیش از ۱۲۰۰۰ دانشجو در این دانشگاه مشغول به تحصیل هستند.
فضای آموزشی این واحد دانشگاهی مساحت ۱۷۷۵۹ مترمربع است که ۱۰۰۰۰ مترمربع از آن در سایت مجتمع دانشگاهی واقع در کیلومتر ۷ جاده فرح آباد ساری (فیروزکنده) در زمینی به مساحت ۸۰۰۰ مترمربع ساخته شده و از بهمن ماه ۸۴ به بهره‌برداری رسید و در ۱۸ خرداد ۸۵ با حضور دکتر عبدالله جاسبی رئیس دانشگاه آزاد اسلامی و مسئولان استان رسماً افتتاح گردید.
همچنین این دانشگاه دارای ۶۰۰۰ مترمربع زمین ورزشی (سالن‌های ورزشی سرپوشیده و زمین ورزشی روباز) و ۱۷۶۵۳۲ مترمربع زمین ملکی است.
مسجد با معماری مدرن و اسلامی و با یکهزار و ششصد و پنجاه متر مربع زیربنا در مدخل ورودی مرکز دانشگاهی در فروردین سال ۱۳۹۰ احداث شده‌است. ورودی‌های این مسجد طوری طراحی شده تا علاوه بر دانشجویان، استادان و کارکنان این واحد دانشگاهی، مسافران و دیگر شهروندان نیز بتوانند از این فضا استفاده کنند.
واحد ساری دارای بیش از ۷۴ آزمایشگاه و کارگاه، ۲ کتابخانه با بیش از ۶۵۰۰۰ جلد کتاب و ۱۴۰ عنوان نشریه، ۲ باب خوابگاه با ظرفیت ۴۰۰ نفر مخصوص دانشجویان دختر و ۲ سالن غذاخوری با ظرفیت ۵۰۰ نفر و ۸ وسیله جمعی برای سرویس ایاب و ذهاب دانشجویان و کارکنان و استادان می‌باشد.
در زمینه فعالیت فوق برنامه و فعالیت‌های فرهنگی و حمایت از تشکل‌های صنفی و دانشجویی این دانشگاه دارای سه تشکل فعال دانشجویی، بسیج دانشجویی و ۱۴ نشریه دانشجویی (علمی، فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و ورزشی) می‌باشد و همه ساله در قالب اردوهای دانشجویی، کاروانهای راهیان نور، سفرهای زیارتی مشهد مقدس، قم، جمکران و بازدید از اماکن دیدنی و تاریخی شهرهای مختلف کشور کاروانهای متعددی را اعزام نموده‌است.
آموزشکده عالی فنی و حرفه‌ای سما وابسته به این دانشگاه نیز با دارا بودن بیش از ۱۳ رشته فنی و حرفه‌ای و ۱۵۴۰ نفر جمعیت دانشجویی در مقاطع پیش‌دانشگاهی دبیرستان، هنرستان فنی و حرفه‌ای و دبستان و پیش‌دبستان و مهد کودک نیز مشغول فعالیت می‌باشد و بالغ بر ۴۰۰ دانش‌آموز و نوآموز در آن‌ها مشغول به تحصیل می‌باشند.
فضای آموزشی آموزشگاه‌ها و آموزشکده‌های عالی فنی و حرفه‌ای وابسته به این دانشگاه در زمینی بالغ بر ۱۳۶۳۵ مترمربع و مساحت ۵۷۸۰ مترمربع ساخته شد و از بهمن ماه ۸۴ به بهره‌برداری رسید و در ۱۸ خرداد ۸۵ با حضور دکتر جاسبی رسماً افتتاح شد.
دانشکده فنی مهندسی و علوم پایه در چهار طبقه و با فضای ۱۰۰۰۰ متر مربع در مجتمع دانشگاهی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری بنا گردیده‌است. دانشکده هم‌اکنون دارای ۲۶۵۱ دانشجو که در ۳ مقطع تحصیلی کارشناس ارشد، کارشناسی پیوسته و کارشناسی ناپیوسته مشغول به تحصیل می‌باشند. دانشکده فنی مهندسی و علوم پایه دارای ۸۰ عضو هیئت علمی تمام وقت می‌باشد.
مقطع دکترا تخصصی:
۱- مهندسی برق - الکترونیک ۲- مهندسی کامپیوتر (نرم‌افزار) ۳- مهندسی برق (قدرت)
۱- علوم کامپیوتر ۲- مهندسی کامپیوتر (نرم‌افزار) ۳- مهندسی برق (قدرت) ۴- مکانیک (تبدیل انرژی و ساخت تولید) ۵- مهندسی کشاورزی (ترویج و آموزش کشاورزی) ۶- مهندسی منابع طبیعی (صنایع چوب) ۷- ریاضی (محض و کاربردی) ۸- فیزیک (ذرات بنیادی و نظریه میدان‌ها)
مقطع کارشناسی پیوسته:
۱- فیزیک ۲- مهندسی برق ۳- مهندسی فناوری اطلاعات ۴- مهندسی معماری ۵- مهندسی مکانیک ۶- مهندسی منابع طبیعی ۷- مهندسی کامپیوتر (نرم‌افزار و سخت‌افزار) ۸- مهندسی کشاورزی ۹- زیست‌شناسی
مقطع کارشناسی ناپیوسته:
۱- علمی کاربردی ارتباط تصویری ۲- علمی کاربردی معماری ۳- مهندسی تکنولوژی الکترونیک ۴- مهندسی تکنولوژی معماری ۵- مهندسی تکنولوژی نرم‌افزار کامپیوتر ۶- مهندسی تکنولوژی تاسیات حرارتی و برودتی ۷- مهندسی تکنولوژی برق ۸- مهندسی مکانیک
تاریخ تأسیس دانشکده علوم پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری سال ۱۳۷۲ می‌باشد که در آن زمان ۱۹۲ نفر دانشجو در رشته پرستاری و مامایی مشغول به تحصیل شدند. دانشکده علوم پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری در مهر ماه سال ۱۳۸۶ به‌دست هاشمی رفسنجانی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام و مجلس خبرگان رهبری و ریاست هیئت امنای دانشگاه آزاد اسلامی به بهره‌برداری رسید. در سال ۱۳۹۰ دانشجویان رشته پزشکی نیز به جمع دانشجویان این دانشکده اضافه شدند.
تعداد فارغ التحصیلان این دانشکده در مقاطع مختلف رشته‌های پرستاری و مامایی از بدو تأسیس ۱۵۷۱ نفر می‌باشد. همچنین دانشجویان در حال تحصیل این دانشکده ۱۳۱۶ نفر می‌باشد. تعداد اعضای هیئت علمی ۲۹ نفر و تعداد رشته‌های فعال در دانشکده علوم پزشکی ۴ رشته می‌باشد.
رشته‌های موجود
دانشکده علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری در سال ۱۳۸۶ به ریاست آقای دکتر عین‌اله مظلومی از استادان گروه فلسفه شکل گرفت و سپس ریاست آن را دکتر سید احمد میریان از استادان گروه علوم قرآن و حدیث تا شهریور سال ۱۳۹۰ برعهده داشت که پس از آن این امر به آقای دکتر رضا یوسفی از استادان گروه علوم تربیتی واگذار شد.
این دانشکده در سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری به تعداد ۳۹۱۷ دانشجو و با ۲۷ کادر آموزشی و اداری و مساحت ۷۲۵۳ مترمربع دارای تجهیزات کمک آموزشی می‌باشد. همچنین از دیگر امکانات این دانشکده می‌توان به اتاق سمعی و بصری، لابراتوار زبان، آزمایشگاه روانشناسی، اتاق مشاوره و سالن آمفی تئاتر به گنجایش ۲۲۰ نفر اشاره کرد.
مسجد خمیس به عربی ( مسجد الخمیس ) نام مسجدی تاریخی در کشور پادشاهی بحرین است، و از نقاط دیدنی بحرین به‌شمار می‌آیند. این مسجد در استان شمالی بحرین واقع می‌باشد. «مسجد الخمیس» یکی قدیمی‌ترین بناهای اسلامی در این کشور است.
تاریخ بنای این صرح معماری اسلامی به سدهٔ اول هجری قمری بر می‌گردد. گویند این مسجد در دوران خلافت خلیفهٔ اموی عمر بن عبدالعزیز ساخته شده‌است.
وجه تسمیه مسجد مذکور به مسجد خمیس به «منطقهٔ الخمیس» نسبت داده‌اند که مسجد مذکور در آن ساخته شده‌است. بنابراین «مسجد الخمیس» نامگذاری کرده‌اند. منطقهٔ باستانی «الخمیس» مابین ستره و رفاع واقع شده‌است.
مسجد خمیس دارای دو مناره است. منارهٔ غربی مسجد چنان‌که از سنگ نبشته‌ای که با خط کوفی نوشته شده‌است و در مدخل ورودی آن وجود دارد، نشان می‌دهد که این مناره در نیمهٔ دوم قرن یازده هم میلادی توسط شخصی بنام ابی سنان محمد بن الفضل عبدالله سومین حکمران از قبیلهٔ العوینیین ساخته شده‌است.
اما منارهٔ دوم مسجد در قرن شانزده هم میلادی به مسجد اضافه شده‌است. مسجد خمیس باشکلی جذاب از فن معماری اسلامی ساخته شده‌است، ازآثار باقی‌مانده ستون‌ها، رواق‌ها و اقواص مداخل ومخارج از تزیین گچبری خاصی برخوردار بوده‌است. همچنین قسمتی از سقف مسجد نیز از تنهٔ درخت خرما استفاده نموده بوده‌اند. قسمت غربی مسجد مدرسه علوم دینی وشرعی بوده، علماء علوم شرعی، فقه، حدیث، نحو و مسائل دینی ودنیوی به کودکان تعلیم می‌داده‌اند. همچنین قبرستانی در گوشه‌ای از صحن خارجی مسجد وجود دارد که به نظر می‌رسد این قبرستان متعلق به علماء این مدرسه بوده که در آنجا مدفون شده‌اند. وهمانطور که معلوم مردن بحرین توسط العلاء بن الحضرمی که فرستاد هٔ پیبغمبر برسر مردم بوده، بدون جنگ به اسلام گرویده‌اند.
آرمرده شهری است در استان کردستان در غرب ایران، این شهر در بخش آرمرده به همین نام در غرب شهرستان بانه قرار گرفته‌است. جمعیت این شهر در سال ۱۳۸۵، برابر با ۲٫۷۵۹ تن بوده است.
بابارَشانی شهری است در استان کردستان در غرب ایران. این شهر در بخش چنگ الماس شهرستان بیجار قرار گرفته‌است.
این شهر در شمال شرق استان کردستان و در نزدیکی استان‌های همدان و زنجان واقع شده‌است.
کوه چنگ الماس از کوه‌های پیرامون بابارشانی هستند. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳، ص۱۵۱.
از بابارشانی جاده‌ای از بیجار به همدان متصل می‌شود.
جمعیت این شهر در سال ۱۳۹۰، برابر با ۶۳۲ نفر بوده‌است؛ که با این حساب، این شهر جزو ۱۰ شهر دارای کمتر از ۱۰۰۰ نفر جمعیت در ایران است.
۳. علی یاری
نام اعضای شورای شهر اسلامی شهر بابارشانی
هم چنین این شهر دارای منابع آبی فراوانی است. از چشمه‌های معروف آن نچیران و کانی بیدها و سوله می‌باشد که از اولی برای کشتزارها از دومی برای مصارف عمومی بانه و از سومی صرفاً برای مصارف گله‌های این منطقه استفاده می‌شوند. این شهر در ۵ کیلومتری بانه قرارگرفته. در مسیر جاده اصلی بانه مریوان واقع شده و از طرف جنوب به مرز بین‌المللی سیرانبند منتهی می‌شود. این مرز رابط بین اقلیم کردستان عراق و کردستان ایران می‌باشد؛ که به شهر سلیمانیه منتهی می‌شود. بویین با طبیعت زیبای که دارد گردشگران زیادی را به طبیعت خود می‌کشاند.
کانی نچیران،کانی بید، به رده ره‌شان، گومه ته نوران، تپهٔ گرد قله، کانی کوپیته، و گلخانه کاکتوس هیوا خیلی از جاهای دیگر
از بزرگان و نخبه گان بویین سفلی از جمله حاج شیخ و همچنین خانواده هنرمند کریمی اشاره کرد.
چـِناره شهری است در استان کردستان در غرب ایران. این شهر مرکز بخش سرشیو شهرستان مریوان است.
جمعیت این شهر در سرشماری سال ۱۳۹۵، برابر با ۴۵۵ نفر بوده‌است؛ که با این حساب، این شهر جزو ۱۰ شهر دارای کمتر از ۱۰۰۰ نفر جمعیت در ایران است.
لغتنامه دهخدا به نقل از جلد پنجم فرهنگ جغرافیایی ایران می‌نویسد:
چناره دهی است از دهستان سرشیو بخش مریوان شهرستان سنندج که در ۳۲ هزار گزی شمال خاوری دژ شاهپور و ۶ هزارگزی شمال ویله واقع است. کوهستانی و سردسیر است و ۲۰۰ تن سکنه دارد. آبش از رودخانه کویله. محصولش غلات، لبنیات و حبوبات. شغل اهالی زراعت و گله‌داری و راهش مالرو و سخت‌گذر است.دهخدا
دزج نام شهری در استان کردستان در غرب ایران است. این شهر مرکز بخش چهاردولی شهرستان قروه است. جمعیت این شهر در سال ۱۳۸۵، برابر با ۲٫۶۱۷ نفر بوده‌است.
http://akimo.persiangig.com/dezaj/index.html
در حدود ۳۵ کیلومتری شرق شهر قروه، در نزدیکی روستای وینسار بر روی کوهی مرتفع، بقایای یک معدن بزرگ سنگ قرار دارد که از نظر نوع، اندازه و تراش سنگ دارای ویژگی‌های خاص و از اهمیت بسیار برخوردار است. باور مردم برآن است که این سنگ‌ها به داستان شیرین و فرهاد ارتباط دارد. نوع حجاری و سفال‌های موجود در منطقه، احتمالاً به دوره ساسانی تعلق دارد. این منطقه در ایام بهار به عنوان تفرجگاه مورد استفاده مردم است. در ضلع شرقی همین کوه فرهادتاش، دهانه غاری وجود دارد که " اورل استین " مستشرق اروپایی هنگام بررسی منطقه غرب کشور، از این غار نام برده و ظاهراً نتوانسته وارد آن شود.
تپه دینار وینسار مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قروه، روستای وینسار واقع شده. این اثر در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۳۵۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
روان تپه وینسار نیز در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۳۵۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
یکی دیگر از آثار تاریخی وینسار کوه صخره‌ای کماجار می‌باشد که این کوه هم یکی دیگه از آثار ثبت شده وینسار می‌باشد.
دلبران شهری در شرق استان کردستان در غرب ایران است. این شهر مرکز بخش دلبران در شهرستان قروه است. زبان مردم این شهر ترکی آذربایجانی
است. آب و هوای این شهر سردسیری است. شهر دلبران از دو محله بالا و پایین تشکیل شده است که یک فضای سرسبزی این دو محله را از هم جدا کرده است. شهر دلبران باغ های انگور فراوانی دارد به همین دلیل به شهر انگور لقب گرفته است.
زَرّینه شهری است در استان کردستان در غرب ایران. این شهر در بخش کرفتو شهرستان دیواندره قرار گرفته‌است. جمعیت این بخش، برابر با ۱۹هزار نفر بوده‌است که به زبان کردی لهجه اردلانی تکلم می‌کنند.
شهر زرینه در جاده دیواندره به سقز واقع شده‌است. زرینه با دمای میانگین ۷/۶ درجه سانتیگراد بالای صفر سردترین شهر ایران از لحاظ میانگین دما است.
حریم قانونی شهر زرینه ۴۳۰ هکتار می‌باشد
مساحت حریم خدماتی ۷۷ هکتار و مساحت معابر زرینه ۱۹ هکتار می‌باشد
فاصله زرینه از دیواندر ۲۱ کیلومتر و از سقز۶۵ کیلومتر و از سنندج ۱۱۰ کیلومتر است
وجه تسمیه زرینه از دوکلمه زرینه و هه وه تو ساخته شده‌است زرینه به معنای طلا و هه وه تو به معنای هوای سرد و معنای دیگر ان معنای هه وه در کردی به معنای شما و معنای دیگر ان هوو نزدیکترین معنا همان شما می‌باشد و تو در کردی یعنی طایفه شما