moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
بانک بازرگانی ایران به‌عنوان اولین بانک خصوصی در ایران به‌صورت شرکت سهامی در بهمن ماه ۱۳۲۸ تأسیس شد و در سال ۱۳۲۹ فعالیت‌های بانکی خود را آغاز کرد.
این بانک نخستین بانک خصوصی با مالکیت ۱۰۰٪ ایرانی بود.
این بانک در محل پیشین شعبه بازار بانک شاهی واقع در خیابان بوذرجمهری تهران روبروی مسجد سلطانی با ۱۸ نفر کارمند گشایش یافت و در سال ۱۳۲۹ به علت توسعه فعالیت‌های بانک در خیابان سعدی اقدام به تأسیس شعبه کرد.
در سال ۱۳۳۱ بزرگترین موفقیت بانک بازرگانی ایران که خریداری محل بانک شاهی به مبلغ ۳۵۰۰ تومان جدید (۳٫۵ میلیون تومان قدیم)بود، تحقق یافت. بانک بازرگانی در ۲۹ شهریور ماه ۱۳۳۱ بنای ساخته شده توسط قهرمان میرزا امیرلشکر را، از بانک شاهی خریدار نمود.
بانک بازرگانی فعالیت‌های چشمگیری در رقابت با بانک‌های دولتی مانند بانک‌های ملی، سپه، کشاورزی، رهنی، کارگشایی و صنعتی آغاز کرد و به ارائه انواع خدمات بانکی مبادرت ورزید. یکی از اقدامات این بانک در آن زمان افتتاح حساب سیار بود.
دارندگان این حساب به وسیلهٔ دفترچه می‌توانستند از موجودی خود در تمام شهرستان‌هایی که بانک در آنجا شعبه داشته‌است برداشت نمایند. علاوه برآنکه به موجودی این حساب‌ها سود قابل ملاحظه‌ای نیز تعلق می‌گرفت و سالانه دو بار نیز در ماه‌های مهر و بهمن قرعه‌کشی برگزار و به برندگان جوایزی پرداخت می‌شد.
سرمایهٔ پرداختی «بانک بازرگانی ایران» در پایان اسفند ماه ۱۳۴۹ به مبلغ ۲۵۰۰۰ تومان جدید (۲۵۰ میلیون ریال) می‌رسید. این بانک پس از اجرای مادهٔ ۱۷ لایحهٔ قانونی ادغام بانک‌ها در سال ۱۳۵۸ در بانک تجارت ادغام شد.
اتو پوگلر (متولد ۱۲ دسامبر ۱۹۶۸ در آتندورم) فیلسوف اهل آلمان بود. او به عنوان یکی از مهم‌ترین شارحان هگل و هایدگر آثار متعددی تألیف نموده که به سایر زبان‌ها نیز ترجمه شده‌است.
سمسی (samsi) یا به عربی شمسی نام رهبر زن قبیله‌ی عرب بنی‌قیدار بود که در قرن ۷۳۲ قبل از میلاد علیه تیگلات پیلسر سوم، پادشاه آشور قیام کرد اما سرانجام شکست خورد و از طرف امپراتوری آشور مجبور به دفع مالیات گردید. او پس از ملکه «زبیبه» رهبری بنی‌قیدار را به‌عهده گرفت و جانشین پس از او ملکه یطیعه بود.
http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Samsi&oldid=400216384
Isaiah among the ancient Near Eastern prophets نوشته‌ی Matthijs J. de Jong
کتاب Hezekiah and the Assyrian spies نوشته‌ی Peter Dubovský
کتاب Arabs in the Shadow of Israel نوشته‌ی Tony Maalouf
رودک The European badger was formerly classified as "" . نوعی گورکنهای بومی آسیا و اروپا است.
گورکن (رودک)، پستانداری اجتماعی است که از طیف گسترده‌ای از مواد غذایی گیاهی و جانوری تغذیه می‌کند.
نام این حیوان در زبان‌های مختلف متفاوت است، به‌طوری‌که این جانور در ترکمنی؛ سَقار تُورسَق، در ترکی؛ پورسُوخ، در بلوچی گورکوچ، در کردی؛ بَرخِه کَیفیَلِه، در لری؛ کَجل و در مازندرانی؛ سیاتَشی نام‌گذاری شده‌است.
جثهٔ این جانور به اندازه یک سگِ متوسط است، دست و پای آن کوتاه، ناخن‌هایش بسیار بلند، به گونه‌ای که با پنجه‌ها و آرواره‌های بسیار نیرومندی دارد که هر دشمن طبیعی را از رویارویی با خود دچار تردید جدی می‌کند، دمی کوتاه و کلفت، رنگ پشت خاکستری و زیر شکم و پاها تیره‌تر است. بر روی سر نوارهای پهن سیاه و سفید دارد. نوار سیاه که از پوزه شروع می‌شود تا گوش‌ها ادامه داشته و چشم‌ها را می‌پوشاند، نوار سفید چسبیده به نوار سیاه است. در رودک استخوان فک پایین از جمجمه جدا نمی‌شود.
اندازه‌ها: طول سر و تنه ۵۶ تا ۹۰ سانتی‌متر، دم ۱۱ تا ۲۰ سانتی‌متر، ارتفاع ۳۰ سانتی‌متر، وزن ۱۰ تا ۱۶ کیلوگرم، در فصل پاییز ۳۰ تا ۳۴ کیلوگرم
گورکن‌ها عموماً جانورانی خجالتی و شبگرد بوده و روز را در لانه‌های زیرزمینی می‌گذرانند و شب‌ها برای شکار و تغذیه بیرون می‌روند. گورکن‌ها هم انفرادی و هم گروهی زندگی می‌کنند. رودک‌ها مانند سایر انواع گورکن‌ها مهارت زیادی در حفر کردن زمین دارند و با استفاده از چنگال‌های دراز پاهای جلوی خود، زمین را می‌کنند تا غذا به دست آورند یا نقب بزنند. گورکن‌ها به‌طور کلی جانورانی بی‌آزارند و با وجود دندان‌های قوی بیشتر از طعمه‌های کوچک و گیاهان تغذیه می‌کنند. بینایی آن‌ها ضعیف است، ولی حس بویایی و شنوایی بسیار بالایی دارند.
زیستگاه این جانور دارای پراکندگی فراوانی است و در سطح جهانی، قاره‌های اروپا، آسیا و آفریقا را دربرمی‌گیرد. مناطق جنگلی و استپی با خاک‌های نرم بهترین محیط برای زندگی رودک است.
محیط زیست این پستاندار در ایران از مناطق شمال غربی خراسان تا مازندران، سمنان، تهران، آذربایجان، کردستان، لرستان و فارس پراکنده‌است. همچنین یکی از جانوران منطقه حفاظت‌شدهٔ هفتاد قله اراک و منطقه حفاظت‌شده پلنگ‌درۀ قم نیز رودک است.
زین‌الشرف طلال (۲ اوت ۱۹۱۶ – ۲۶ آوریل ۱۹۹۴) ملکه سابق اردن، همسر طلال بن عبدالله و مادر ملک حسین بود. او در اسکندریه به دنیا آمد. پدر او شریف جمال بن ناصر فرماندار حوران و مادرش وجدان حنیم بودند. پدرش خواهرزاده شریف حسین بن علی، شریف مکه و مادرش دختر شکیرپاشا فرماندار قبرس بودند. زین در تاریخ ۲۷ نوامبر ۱۹۳۴ میلادی با عموزاده خود طلال بن عبدالله ازدواج کرد که حاصل این ازدواج چهار پسر و دو دختر بود.
ملکه زین با حمایت از کارهای خیریه و حقوق زنان نقش عمده‌ای در توسعه سیاسی پادشاهی اردن در اوایل دهه پنجاه میلادی ایفا کرد.او با مشارکت در نوشتن قانون اساسی ۱۹۵۲ میلادی حقوق کامل زنان و توسعه اجتماعی اردن را وارد قانون اساسی کرد. او همچنین اولیت اتحادیه زنان در اردن را در سال ۱۹۴۴ تأسیس کرد. پس از ترور ملک عبدالله در سال ۱۹۵۱ میلادی و مسافرت او به خارج از اردن برای معالجه، ملکه زین به خوبی توانست خلاء او را پر کند. ملکه دوباره این نقش را در طول دوره بین اوت سال ۱۹۵۲ میلادی، زمانی که پسرش، ملک حسین، پادشاه اعلام شد، و مه سال ۱۹۵۳، زمانی که او وظایف قانونی در سن هجده سالگی به عهده گرفت انجام داد.پس از ورود آوارگان فلسطینی به اردن پس از جنگ سال ۱۹۴۸ عرب‌ها و اسرائیل، او رهبری تلاش‌های امدادی ملی برای کمک به ده‌ها هزار نفر از پناهندگان را به دست گرفت. او همچنین شاخه زنان جمعیت هلال احمر اردن را در سال ۱۹۴۸ راه‌اندازی کرد. زین‌الشرف طلال در طول زندگی خود زمان و انرژی زیادی به یتیم‌خانه ام‌الحسین در امان اختصاص داد.
عالیه بنت علی آخرین ملکه عراق متولد حجاز (۱۹۱۱-۲۱ دسامبر ۱۹۵۰) بود. او همسر ملک غازی، پادشاه عراق و مادر ملک فیصل دوم بود. عالیه دختر دوم علی بن حسین پادشاه حجاز و شریف مکه، در ۲۵ ژانویه ۱۹۳۴ میلادی در بغداد با غازی بن فیصل ازدواج کرد که حاصل این ازدواج یک پسر به نام فیصل بود. این ازدواج پس از مدتی به جدایی انجامید. ملک غازی بر اثر تصادف در ۴ آوریل ۱۹۳۹ جان خود را از دست داد. یکی از سیاستمداران آن زمان به نام نوری سعید به دست داشتن در این حادثه متهم شد. در تشییع جنازه غازی مردم شعار می‌دادند: نوری، پاسخ خون غازی را خواهی داد. نوری سعید متهم بود که با همکاری عبدالله، برادر ملکه عالیه به دنبال براندازی ملک غازی بوده است. با توجه به خردسالی فیصل دوم، عبدالله با حمایت نوری سعید به مقام نائب السلطنه رسید. عبدالله در دوران ولیعهدی تحت تاثیر نوری قرار داشت. عالیه به خاطر پسرش، مجدداً ازدواج نکرد. او آخرین ملکه عراق بود.
نشانگان نفروتیک که با نام نفروز نیز شناخته می‌شود در پزشکی و اورولوژی٬ مجموعهٔ علائم و سمپتوم‌هایی است که بخاطر آسیب به غشای پایه (باسال) گلومرول‌های کلیه ایجاد می‌شود و کلیه‌ها به مقدار زیادی٬ پروتئین دفع می‌کنند.دیکشنری پزشکی دورلند: نفروتیک کلیه سالم در هر شبانه‌روز، کمتر از ٤٠ میلی‌گرم پروتئین را از طریق ادرار دفع می‌کند، در حالیکه در نشانگان نفروتیک این میزان به مقدار ٢ گرم در روز یا بیشتر می‌رسد. دفع پروتئین در ادرار به ویژه آلبومین منجر به هیپوآلبومینمی شده و در بیمار شاهد اِدِم (خیز) و هیپرلیپیدمی خواهیم بود.
در کلیهٔ دچار سندرم نفروتیک٬ بر روی پُدوسیتها (سلول‌های دیواره گلومرول‌ها) سوراخ‌های بزرگی به اندازهٔ پروتئین قرار دارند که منجر به پروتئینوری (دفع پروتئین در ادرار) می‌شوند هرچند بزرگی سوراخ‌ها برای عبور گلبول‌های قرمز کافی نیست و در بیمار هماتوری (دفع خون در ادرار) نمی‌بینیم و همین نکته فرق نفروتیک و نفریتیک است. چراکه در سندرم نفریتیک علاوه بر دفع پروتئین٬ دفع خون از طریق ادرار وجود دارد.
نشانگان نفروتیک اگر با منشأ خود کلیه یا مادرزادی باشد نفروتیک اولیه٬ و اگر علتی دیگر در بدن وجود داشته باشد که کلیه را هم درگیر کند٬ نفروتیک ثانویه نام دارد.Fogo AB, Bruijn JA. Cohen AH, Colvin RB, Jennette JC. Fundamentals of Renal Pathology. Springer. .
ترومبوز در سیاه‌رگ کلیوی٬ کم‌خونی٬ تغییر در سینتیک دارویی٬ آمبولی ریه و ادم ریوی
اصلی‌ترین آزمایش در بیمار دارای سندرم نفروتیک٬ اندازه‌گیری میزان پروتئین در ادرار ۲۴ ساعته بیمار است و در کنار آن پزشک درخواست آزمایش خون و گاهی در صورت نیاز٬ بیوپسی و نمونه برداری از بافت کلیه(گلومرول) خواهد داد. از دیگر روش‌های تشخیصی می‌توان به اکوگرافی کلیه‌ها و مارکرهای خودایمنی همچون تست "سرم‌الکتروفروز" اشاره نمود.پرستاری کودکان مارلو، ترجمه سونیا آرزومانیان تهران 1383
درمان بررفع علت زمینه‌ای که سبب بروز پروتینوری،کاهش پیشرفت CKDو بهبود علایم می‌شود،تاکید می‌کند.
درمان اختصاصی شامل داروهای دیورتیک ،مهارکننده ACEجهت کاهش پروتینوری و داروهای کاهش دهنده چربی جهت درمان هایپرلیپیدمی می‌باشد.برونر سودارث,ترجمه نوشین عباسی تهران 1393
۴ متیل امینورکس یک ماده مخدر قوی از دسته محرک‌ها است که اولین بار در سال ۱۹۶۰ سنتز شد نام‌ خیابانی آن آیس (ice) به معنای یخ است و همچنین نام‌های دیگر شامل سرخوشی (Euphoria) یا U4Euh است. این محرک در بسیاری از کشور‌ها جز مواد ممنوع می‌باشد.
۴-متیل امینورکس دارای اثرات مشابه با مت‌آمفتامین ولی طولانی‌تر از آن است.
۴-متیل آمینورکس از ماده فنیل پروپانولامین ساخته می‌شود، به فرم خوراکی و دودی و اسنیف آن را استفاده می‌کنند. ساخت آن بسیار آسان و مشابه با ماده مخدر متامفتامین است و می‌توان با قرص‌های آنتی هیستامین و کمی سیانید و بروم آن را تهیه کرد.
اثرات آن قویتر از مت‌آمفتامین است و مدت بیشتری در بدن می‌ماند اثرات آن ۱۲ ساعت با استفاده از پایپ و ۱۶ ساعت به صورت خوراکی دوام دارد. این ماده قبلاً به جای داروی آمفتامین، برای کاهش اشتها استفاده می‌شد.
ساخت و مصرف آن در بیشتر کشورها غیرقانونی است.
گردشگر ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره بدارد:
سالواتوره کوتونیو (زادهٔ ۷ ژوئیه ۱۹۴۳ – درگذشتهٔ ۲۲ اوت ۲۰۲۳) خواننده، آهنگساز و ترانه‌سرای ایتالیایی بود. بعدها با نام توتو کوتونیو شروع به فعالیت در زمینه خوانندگی کرد. او خود در مصاحبه‌هایش گفته که «توتو» نامی بوده که مادرش در کودکی او را به این نام صدا می‌کرده‌است. او ترانه «مادران» (Le Mamme) را بعد از مرگ مادرش نوشته و اجرا کرد و این قطعه را به مادرش تقدیم کرده‌است. این ترانه در سال ۱۹۸۶ در فستیوالِ موسیقی سن رمو مقام دوم را کسب کرد.
توتو کوتونیو در فوزدینوا، توسکانی از مادری توسکانی و پدری سیسلی متولد شد. خانواده‌اش مدتی بعد از تولد او به لا اسپتزیا (لیگوریا) نقل مکان کردند.
او فعالیت موسیقی خود را به عنوان یک درامر آغاز کرد، اما مدتی کوتاهی پس از آن گروه خودش را تشکیل داد. او در عین حال به نوشتن آهنگ‌های خوانندهٔ فرانسوی-آمریکایی جو داسین پرداخت که از معروف‌ترین آن‌ها می‌توان به «L'été indien» (آفریقا) اشاره کرد. او در عین حال ترانهٔ دالیدا لیاسز را نوشته است که چندی پس از انتشار تا سطح پلاتین فروش رفت.
او برنده مسابقه آواز یوروویژن نیز شده‌است. ترانه او در این مسابقه «» (با هم: ۱۹۹۲) بود که به هم پیوستگی اروپا (تشکیل اتحادیه اروپا) را جشن می‌گرفت. او به همراه گیلیولا چینکووتی دیگر برندهٔ مسابقه یوروویژن از ایتالیا مسابقه سال ۱۹۹۱ را در رم برگزار کردند.
کوتونیو به خاطر موسیقی پرفروشش در سطح جهان، من ایتالیاییم که روی سی‌دی I Grandi Successi قرار دارد معروف است.http://www.festival.vivasanremo.com/1983.htm San Remo Festival 1983 (in Italian)
توتو کوتونیو در ۲۲ اوت ۲۰۲۳، بعد از یک دوره طولانی بیماری در سن ۸۰ سالگی درگذشت.
فاطر یک موشک هوا به هوا است که بر پایه موشک ایم-۹ سایدوایندر ساخته شده‌است.
ایم-۹ سایدوایندر
باتری‌های قلیایی (یا باتریهای آلکالاین) نوعی از باتریها هستند که به‌طور عمده با واکنش میان روی و دی‌اکسید منگنز عمل می‌کنند. نوع دیگر آن باتری پرکردنی قلیایی است که امکان استفادهٔ مجدد از آن‌ها وجود دارد. باتری های قلیایی چهار (تا شش) برابر، ظرفیت بیشتری نسبت به باتری‌های معمولی دارند. همچنین به جریان دهی بالا و امکان تخلیه مستمر باتری قلیایی نیز می‌توان اشاره کرد. با وجود این که قیمت باتری قلیایی تا حدودی بیشتر از باتری معمولی است، ولی با توجه به زمان خدمت دهی بیشتر، باتری قلیایی در واحد زمان از هزینهٔ کمتری برخوردار است.
باتری قلیایی در تحقیقاتی در سال‌های دهه ۱۳۲۰ هجری شمسی اختراع شد. سپس این نوع مولد راه خود را به تدریج به بازارهای مصرف در سراسر کشورهای دنیا باز کرد. امروزه یکی از پراستفاده ترین انواع باتری میباشد.
ماری بلر ، (۲۱ اکتبر ۱۹۱۱ - ۲۶ ژوئیه ۱۹۷۸)، هنرمند آمریکایی است که به واسطهٔ همکاری‌هایش با شرکت والت دیزنی و آثارش در زمینهٔ هنر مفهوم شناخته می‌شود.
ماری براون رابینسون در ۲۱ اکتبر ۱۹۱۱ در شهر مک‌آلستر ایالت اکلاهاما به‌دنیا آمد. در همان خردسالی به تگزاس و سپس در ۷ سالگی به کالیفرنیا مهاجرت کرد. وی پس از فارغ‌التحصیلی از کالج ایالتی سن‌خوزه برنده بورس تحصیلی از مؤسسه هنری کوینارد در لس‌آنجلس شد. ماری در ۱۹۳۴ با هنرمند دیگری به نام لی اورت بلر ازدواج کرد.
ماری بلر به دلیل پویانمایی‌هایی که برای شرکت والت دیزنی ساخت مشهور شد. وی همچنین برای فیلمهای انیمیشن مانند آلیس در سرزمین عجایب، پیترپن، آوای جنوب و سیندرلا نقاشی کرده‌است. بلز همچنین شخصیت‌هایی را برای کشتی دنیای کوچک پارک دیزنی لند طراحی کرده‌است.
بسیاری از کتاب‌های کودکان که وی تصویرگری آنها را انجام داده است از دهه پنجاه میلادی تاکنون هنوز به چاپ می‌رسند. در سال ۱۹۹۱ از وی به عنوان "افسانه دیزنی" تمجید شد.
گنجینه ملی: کتاب اسرار فیلمی محصول سال ۲۰۰۷ به کارگردانی جان ترتل‌تاب است . در این فیلم نیکلاس کیج، اد هریس، دیانه کروگر، هاروی کایتل، جان ویت، جاستین بارتا، بروس گرین وود، هلن میرن ، آلیسیا کوپولا، تای بورل، آلبر هال بازی کردند. این فیلم پس از گنجینه ملی دومین قسمت این مجموعه فیلمها است
آلبوم موسیقی این فیلم توسط آهنگساز فیلم (تروور رابین) مدتی بعد از اکران فیلم به بازار موسیقی عرضه شد .
چهارشنبه سیاه خرمشهرروزنامه کیهان، شماره10795 ،8 شهریور 58 یا در برخی منابع مخالف درگیری خرداد ۵۸ خرمشهرغلامحسین ساعدی – کتاب آزادی دفتر دوم بهمن ۱٣۶۴ به درگیری‌های خونین روز چهارشنبه ۹ خرداد ۱۳۵۸ اشاره دارد که میان نیروهای سپاه پاسداران، کماندوهای نیروی دریایی و کانون فرهنگی - نظامی خرمشهر (به فرماندهی محمد جهان‌آرا) از یک سو و نیروهای سازمان سیاسی خلق عرب مسلمان ایران، جبهه التحریر (جبهه آزادی‌بخش اهواز) و گروه مجاهدین عرب مسلمان (به فرماندهی شاکر شکوری) از سوی دیگر درگرفت. روزنامه کیهان مجموع تلفات انسانی درگیری‌های آن روز خوزستان را تا عصر روز جمعه ۴۹ کشته و ۱۶۹ مجروح و جبروتی فرمانده سپاه پاسداران خرمشهر آمار تلفات حوادث چهارشنبه سیاه را ۷۰ کشته و ۴۰۰ زخمی اعلام کرد. همچنین درگیری‌های خرمشهر بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های غربی از جمله در رادیو آمریکا، رادیو کلن و رادیو بی.بی. سی داشت. منابع دیگرضمیمه نشریه "رنجبر" شماره ۱۳ ارگان حزب رنجبران ایران، خرداد ۱۳۵۸، صفحهٔ ۴۸ تعداد کشته‌شدگان این درگیری را ۳۳ نفر اعلام نمودند.
در ۱۳۵۸ خورشیدی، سازمان سیاسی خلق عرب (از گروه‌های فعال در انقلاب سال ۵۷)، به ستاد کانون حمله مسلحانه کرد و هجده تن از اعضای کانون، از جمله جهان‌آرا، گروگان گرفته شدند که با وساطت مقامات محلی آزاد شدند اما گروه قومیت‌گرا با تسلط یافتن بر خرمشهر، شهر را به آشوب کشاند و جنگ مسلحانه را آغاز کرد که تا دو ماه ادامه یافت.
حدود دو هفته پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، محمد طاهر آل شبیر خاقانی با توجه به اینکه یکی از روحانیون باسابقه و از مراجع تقلید خرمشهر بود توانست با نظارت بر کمیته انقلاب که ترکیبی از عرب‌ها و غیر عرب‌های منطقه بود، تا حدود فراوانی زمام امور منطقه را در دست گیرد. یکی از مهم‌ترین فرمان‌هایی که شیخ شبیر در جهت حفظ تمامیت ارضی کشورروزنامه کیهان،12 خرداد 58، شماره 10722. اطلاعیه آیه الله شیخ شبیر خاقانی صادر کرد بستن همه مناطق مرزی خرمشهر اعم از زمینی و دریایی تا اطلاع ثانوی بود و کنترل مرزها را به عشایر عرب ساکن نوار مرزی خرمشهر محول کرد.مرز آبی خرمشهر بسته شد. روزنامه کیهان ۸/۱۲/۱۳۵۷ از سوی دیگر، چند روز پس از تشکیل کمیته، عده‌ای از شیوخ منطقه با اشغال ساختمان کنسولگری آمریکا در خرمشهر، کمیته مستقلی بنام کمیته عربها یا ستاد رزمندگان خلق عرب را تشکیل دادند که پس از مدتی بنام سازمان سیاسی خلق عرب خوزستان موسوم شد و گفته می‌شود تمام کسانی که آنجا رفت‌وآمد می‌کردند باید لباس محلی می‌پوشیدند. کمیته اول شهر بعلت اختلاف‌های درون آن منحل شد (در کمیته اول تمام سران عشایر در شورای مرکزی کمیته عضو بودند) و کمیته دوم هم به این علت که تنها دو نفر از سران عشایر در آن عضو بودند مورد مخالفت شیخ شبیر قرار گرفت و اعلام نمود که ۵۰٪ از اعضای کمیته باید عرب و ۵۰٪ عجم باشند که سرانجام شورای جدید شهر و کمیته دوم انقلاب در مورخه ۴ فروردین ۱۳۵۸ اعلام انحلال نمود.رد پای تفرقه- به قلم شهاب سلیمی ۵ /۳/۹۰ جام جم شماره ۶۸ ص۱۳مروری بر ظهور پدیده خلق عرب -رضا آذری شهرضایی مجله گفتگو شماره ۲۵
در کنار این تحولات نیروهای انقلابی همراه با محمد جهان‌آرا، «کانون فرهنگی نظامی جوانان مسلمان خرمشهر» را تشکیل دادند و سعی نمودند در اموری چون "انتظامات شهری و مرزی و دستگیری عوامل رژیم سابق" و دیگر مسائل مختلف سیاسی و اجتماعی استان به فعالیت بپردازند.
در کنار سازمان سیاسی خلق عرب، گروهی با عنوان «روشنفکران انقلابی عرب» با در دست گرفتن ساختمان سازمان زنان در خرمشهر «کانون فرهنگی خلق عرب مسلمان ایران» را تشکیل دادند. این کانون قشر روشنفکر را هدف تبلیغات خود داشت. این کانون طی اعلامیه‌هایی مبارزه علیه «ارتجاع عرب و فارس»، احیای فرهنگ عرب، رشد سیاسی مردم و ایجاد محل تجمع برای اقوام عرب که مسایل خود را مطرح کنند، را جزء اهداف خود بیان کردند.خرمشهر در جنگ طولانی. ص۵۵روزشمار جنگ ایران و عراق، ج اول. مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، تهران ۱۳۷۵. ص۳۶۴
در ۱۸ اسفند ۱۳۵۷ سید علی خامنه‌ای به همراه فرمانده لشکر خوزستان به منظور رسیدگی به مسئله تشکیل خلق عرب ایران در خرمشهر با شیخ شبیر خاقانی ملاقات کردند و چندی بعد نیز مهندس بازرگان و هیئت همراه وی در ۲۹ اسفند به دیدار شیخ شبیر خاقانی در خرمشهر رفته و با وی مذاکره کردند.مشکلات و مسایل اولین سال انقلاب از زبان مهندس بازرگان، تهران. دفتر نهضت آزادی ایران. ۱۳۶۲. ص۱۰ و۱۱
سازمان سیاسی خلق عرب و کانون فرهنگی خلق عرب از زمان پیروزی انقلاب بارها با راه‌اندازی تجمع از انقلاب اسلامی و دولت موقت حمایت کرده بودند.اجتماع زنان خلق عرب اهواز کیهان ۲۲/۲/۵۸ شماره ۱۰۷۰۴ کانون فرهنگی خلق عرب، سه شعار اساسی را محور حرکت خود قرار داده بود: اول این که دروس مدارس خوزستان باید به زبان عربی باشند، دوم آن که نفت باید ابتدا در خوزستان مصرف و سپس به بیرون ارسال شود و سوم این که مسؤولان استان خوزستان باید همگی از عرب زبانان باشند به نقل از مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی: خرمشهر در جنگ طولانی، تهران، ۱۳۷۷، ص ۵۵.
دریادار مدنی استاندار وقت خوزستان در دیدار با شیخ شبیر خاقانی و جمعی از مقامات محلی آبادان و خرمشهر گفت: «هرکس نغمه تجزیه طلبی در این استان ساز کند به شدت او را سرکوب می‌کنیم» وی افزود «برای حفظ امنیت و انتظامات شهر با توجه به محدودیت پرسنل شهربانی قرار است عده‌ای از جوانان پاسدار به استخدام دولت در آیند و انتظامات شهر را با ضوابط نظامی به عهده بگیرند. وی با اشاره به مشکلات منطقه گفت در گذشته سیاست استعماری مبتنی بر تحقیر خلق‌ها بود و تنها خلق عرب نبود که زیربار ستم بود»منی شهرها تأمین می‌شود. روزنامه کیهان ۲۳/۱/۱۳۵۸ ص۳. در پی اظهارات دریادار مدنی و دخالت‌های بی‌رویهٔ کمیته‌های انقلاب که از خارج از شهر به خرمشهر آمده بودند، شیخ شبیر خاقانی در دوم اردیبهشت ۱۳۵۸ با انتشار اعلامیه‌ای تهدید کرد که به عنوان اعتراض کشور را ترک خواهد کرد. در پی این واقعه روح‌الله خمینی از محمود طالقانی و احمد خمینی خواست با شبیر خاقانی مذاکره کرده و از وی بخواهند در این وضعیت بحرانی کشور را ترک نکند. احمد خمینی در تماس تلفنی با شیخ شبیر خاقانی مراتب تأسف امام خمینی را از شنیدن خبر تصمیم شیخ شبیر خاقانی در مورد ترک ایران ابلاغ کرده و از او خواست که «در این اوضاع بحرانی کشور را ترک نکند زیرا در این صورت احتمال وقوع رویدادهای ناخوشایندی در خوزستان می‌رود»نشریه ویژه خبرگزاری پارس ۴/۲/۱۳۵۸ص۶ در پی تصمیم شیخ شبیر خاقانی مبنی بر ترک ایران عناصر سازمان سیاسی خلق عرب در حمایت از محمد طاهر آل شبیر خاقانی و درخواست از دولت که برای جلوگیری از خروج ایشان تظاهراتی برپا کردند. شیخ شبیر خاقانی پس از دریافت پیامهای سید محمدکاظم شریعتمداری و محمود طالقانی و ملاقات با نماینده روح‌الله خمینی از تصمیم خود منصرف شد
مهندس بازرگان در تلاش برای قانونی نمودن مطالبات گروه خلق عرب طی نامه‌ای از محمد طاهر آل شبیر خاقانی خواست تا هیئتی از منتخبان عرب خوزستان را جهت ارائه خواسته‌های خود و مذاکره با دولت موقت و لحاظ کردن این خواسته‌ها در قانون اساسی به تهران اعزام کند.دولت، نمایندگان عرب زبانان را به تهران فراخواند. روزنامه اطلاعات ۲۱/۱/۱۳۸۵ص۳
در مورخه سوم اردیبهشت ۱۳۵۸و به دنبال دعوت رسمی نخست‌وزیر دولت موقت، «هیئت اعزامی خلق عرب مسلمان ایران» متشکل از سی نفر از روشنفکران عرب وارد تهران شدند تا ضمن مذاکره بامهندس بازرگان خواسته‌های خود را مطرح کنند. هیئت اعزامی ضمن مذاکره با دولت موقت با محمود طالقانی نیز دیدار و گفتگو کرد. در اوائل اردیبهشت ۱۳۵۸ «هیئت نمایندگان خلق عرب مسلمان ایران اعزامی به تهران» طی نامه‌ای خواسته‌های خود را در چندین بند اعلام نمود که شامل درخواستهای زیر بود:
سفر هیئت اعزامی خلق عرب به تهران و برگزاری کنفرانس مطبوعاتی دربارهٔ اهداف و خواسته‌های خلق عرب بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های خارجی از جمله یونایتدپرس و رادیو لندن داشت.
در شانزدهم فروردین ۵۸، بدنبال تظاهراتی که به دعوت سازمان سیاسی خلق عرب ایران در پشتیبانی از ملت فلسطین و محکوم کردن موافقت‌نامه بگین - سادات در خرمشهر برگزار شد به سمت تظاهر کنندگان تیراندازی گشت که این تیراندازی متقابلاً توسط افراد سازمان سیاسی خلق عرب پاسخ گفته شد. در اثر این درگیری سه نفر مجروح شدند،آنچه در خرمشهر گذشت، ضمیمه نشریه رنجبر شماره ۱۳ ارگان حزب رنجبران ایران، خرداد ۱۳۵۸، صفحه 6 پس از این حادثه اعلامیه‌ای توسط کانون نظامی- فرهنگی در خرمشهر منتشر شد. درحالی‌که عده‌ای براین عقیده بودند که در آن به شیخ شبیر و فرزندش اهانت‌هایی شده‌است. این اعلامیه که به اسم بازاریان خرمشهر منتشر شده بود خشم اکثریت مردم را اعم از فارس و عرب که شیخ شبیر خاقانی را به عنوان یک روحانی و مجتهد مبارز می‌شناختند برانگیخت و باعث تظاهرات و تجمع در مسجد امام صادق شد. تظاهر کنندگان ضمن محکوم کردن منتشر کنندگان اعلامیه حمایت خود از شبیر خاقانی را اعلام نمودند. خاقانی طی سخنرانی در مسجد، استاندار خوزستان و ناخدا خوشنام فرمانده پایگاه دریایی خرمشهر را مورد انتقاد قرار داد و اعضای کانون فرهنگی نظامی را وابسته به بیگانگان خواند و آن‌ها را متهم به تحریک مردم کرد. جمعیت پس از اجتماع، با توصیه شیخ شبیر خاقانی مبنی بر حفظ اتحاد و یگانگی، پراکنده شدند. اعضای سازمان سیاسی خلق عرب با عبور از کنار ساختمان کانون نظامی -فرهنگی، به سویشان چند تیر شلیک می‌شود که این افراد متقابلاً به تیراندازی پاسخ و درگیری آغاز می‌شود.آنچه در خرمشهر گذشت، ضمیمه نشریه رنجبر شماره ۱۳ ارگان حزب رنجبران ایران، خرداد ۱۳۵۸، صفحهٔ ۶ منابع دیگر که در سال‌های اخیر منتشر شده‌اند معتقدند اعضای سازمان خلق عرب با شعار فلیٙسقط الکانون (کانون باید نابود گردد)، با اعضای این گروه درگیر می‌شوند. در نتیجه ساختمان سازمان نظامی - فرهنگی که محل اقامت مستشار آمریکایی در خرمشهر بود و بعد از انقلاب ۵۷ توسط این گروه اشغال شده بود،زد و خورد مسلحانه در خرمشهر- روزنامه کیهان ۲۴/۲/۵۸ شماره ۱۰۷۰۶ طعمه حریق شد و ۱۶ نفر از اعضای مستقر در کانون که جهان آرا در میان آنان بود توسط اعضای سازمان سیاسی خلق عرب دستگیر می‌شوند. علاوه بر این سه نفر از کارمندان ساواک که در کانون فرهنگی نظامی زندانی بودند به دست افراد سازمان سیاسی خلق عرب افتادند. تعداد ۸ نفر از دوطرف نیز مجروح شدند. در پی این تحولات علوی فرماندار خرمشهر جلسه‌ای با حضور فرمانده پایگاه دریایی خرمشهر، رئیس شهربانی، فرمانده ژاندارمری و روحانیون تشکیل داد و از روحانیون خواست برای آزادی دستگیر شده‌ها اقدام کنند که پس از رای زنی با سازمان خلق عرب دستگیر شده‌ها در ساعت یک بعد از نیمه شب بعد از گذراندن چهار ساعت آزاد و مجروحین به بیمارستان انتقال داده شدند.
به دنبال این تحولات دریادار مدنی اظهار داشت که تمام کانون‌ها و کمیته‌ها باید منحل شود و در این‌باره با شیخ شبیر خاقانی و دولت مذاکره خواهد شد.کانون و کمیته‌های خرمشهر منحل شد. روزنامه اطلاعات ۲۵/۲/۱۳۵۸ص۳ وی بعد از خاتمه جلسه به اقامتگاه شبیر خاقانی رفت و با او به توافق رسید که به جز سازمان سیاسی خلق مسلمان عرب تمام کانون‌های موجود منحل شود و مقامات دولتی با مشارکت این سازمان امور انتظامی را تحت نظر بگیرند. ولی درست در زمانی که این مذاکرات جریان داشت، عده‌ای به شهربانی حمله و آنجا را خلع سلاح کردند.حمله به شهربانی خرمشهر، روزنامه اطلاعات ۲۶/۲/۱۳۵۸ ص۷فقط کانون‌ها و سازمان‌های مزاحم خرمشهر منحل می‌شود. روزنامه اطلاعات ۲۷/۲/۱۳۵۸ص۳
مدنی در یک مصاحبه اختصاصی با روزنامه اطلاعات در روز ۲۶ اردیبهشت اعلام کرد از جمعه ۲۸ اردیبهشت خلع‌سلاح در خوزستان آغاز خواهد شد و به مدت یک هفته پایان می‌پذیرد.خلع سلاح خوزستان از جمعه شروع می‌شود. روزنامه اطلاعات ۲۶/۲/۱۳۵۸. ص۷ همچنین شورای تأمین خرمشهر در یک روز سه اعلامیه مبنی بر تخلیه اماکن دولتی و انحلال کلیه کمیته‌ها و گروه‌ها داد. در این اعلامیه‌ها همچنین به خلع سلاح عمومی از جمعه مورخه ۲۸ اردیبهشت تأکید شده بود.روزشمار، ج۲. ص ۱۸۷و۱۸۸
پس از آن فرماندار خرمشهر اعلام کرد تعدادی از واحدهای پاسداران انقلاب وارد شهر خرمشهر شده‌اند و به زودی تعدادی دیگر نیز وارد خواهند شد. علاوه براین اعلام شد که نیروهای ارتش نیز برای حفظ نظم و مقابله با هر نوع عمل ضدانقلابی به خرمشهر آمده‌اندخلع سلاح عمومی در خوزستان از امروز آغاز می‌شود. روزنامه کیهان ۲۹/۲/۱۳۵۸ص۷.
همچنین دریادار مدنی در مصاحبه با روزنامه آیندگان گفت:
همچنین افزود: روزشمار ج ۲، ص۲۴۰و ۲۴۱ به نقل از روزنامه آیندگان ۲/۳/۱۳۵۸
همزمان با مباحثی که بین مقامات دولتی و گروه‌های مخالف در مورد اجرای مفاد بیانیه‌های سه‌گانه فرمانداری خرمشهر جریان داشت کانون فرهنگی خلق عرب در اعلامیه‌ای خواهان اعطای خود مختاری به عربستان-خوزستان، محکومیت اتهام تجزیه طلبی، اجرای برنامه‌های عربی در صدا و سیما و انتصاب استاندار بومی شدروزشمار، ج۲ ص ۲۷۷و۲۷۸ به نقل از اعلامیه کانون فرهنگی خلق عرب.
در سحرگاه ۷ خرداد سه نفر مسلح، از سازمان سیاسی خلق عرب، که برای خوردن صبحانه به بازار رفته بودند، به وسیله کماندوهای نیروی دریایی در شهر، غافلگیرانه خلع‌سلاح شدند و اسلحه‌های آنان ضبط و یک نفرشان نیز دستگیر شد.روز شمار، ج ۲ ص ۳۰۲و ۳۰۳ پس از آزاد نمودن آنها، افراد مذکور که بازگشت بدون اسلحه را به سازمان، نوعی سرشکستگی تلقی می‌کنند،آنچه در خرمشهر گذشت، ضمیمه نشریه رنجبر شماره ۱۳ ارگان حزب رنجبران ایران، خرداد ۱۳۵۸، صفحه 8 و 9 به اداره بندر رفته و با حمله به گمرک، یک نفر پاسدار و یک نفر نگهبان مأمور گارد گمرک را به قتل رسانده و سه تن دیگر را زخمی می‌کنند، دو نفر از ایشان هم زخمی می‌شود که پس از انتقال به بیمارستان توسط افراد نیروی دریایی دستگیر می‌شوند.آنچه در خرمشهر گذشت، ضمیمه نشریه رنجبر شماره ۱۳ ارگان حزب رنجبران ایران، خرداد ۱۳۵۸، صفحهٔ ۹روزشمار، ج۲، ص۳۱۸ به نقل از روزنامه بامداد۹/۳/۱۳۵۸
بلافاصله پس از این واقعه، دریادار مدنی به خرمشهر آمد و جلسه‌ای چند جانبه با فرماندار، شهردار، برخی روحانیان و برادر آل شبیر خاقانی انجام گردید. نمایندگان آل شبیر، مصر بودند که سران قبایل گفته‌اند، ۲۴ ساعت دیگر مهلت لازم است تا قضایا به‌طور مسالمت‌آمیز حل و فصل شود؛ بنابراین توافق شد که ضرب الاجل خلع سلاح تا روز ۱۰ خرداد تمدید شود.
در همین روز شیخ شبیر خاقانی که برای دیدار با امام از چند روز قبل در قم بودند وارد خرمشهر شدند. وی که در این سفر با امام خمینی، نخست‌وزیر و محمود طالقانی ملاقات کرده بود اعلام داشت مرکز قول داده‌است در قبال خلع سلاح به خواسته‌های آن‌ها ترتیب اثر بدهدروزشمار، ج۲ ص ۳۰۵ به نقل از نشریه کار مورخه ۳۱/۳/۱۳۵۸
از این زمان، سازمان سیاسی و کانون فرهنگی خلق عرب شروع به سنگربندی اطراف ساختمانها نمودند و تعداد زیادی عناصر مسلح از سایر نقاط به شهر وارد شدند. در بامداد ۹ خرداد ۱۳۵۸ و حدود دو ساعت پس از توافق مدنی و نمایندگان شیخ شبیر خاقانی، چهار فرد مسلح با اتومبیل به محل تحصن مخالفان سازمان سیاسی خلق عرب آمده و اقدام به تیراندازی نمودند. این گروه همچنین با شلیک تیر به سوی شهربانی فضای شهر را ملتهب کردند. نظر جهان آرا، مخالف این نظر است و گفته:
به دنبال این تحولات دریادار مدنی در شهر حالت فوق‌العاده اعلام کرد. توافق تمدید ضرب الاجل ۲۴ ساعته برای خلع سلاح عمومی نقض و بلافاصله پاسداران انقلاب و تکاوران ارتش وارد عمل شده و مرکز سازمان سیاسی خلق عرب و کانون فرهنگی خلق عرب را محاصره و بعد از پاره‌ای درگیری‌ها آنجا را تصرف کردند. در این درگیری ۳ نفر از سازمان سیاسی خلق عرب کشته و ۱۰ نفرمجروح و ۳۷ نفر دستگیر می‌شوند. به درخواست دریادار مدنی از وزیر کشور علاوه بر اعزام پاسدار از نیروی هوایی دزفول، خواسته شد که با رشته پروازهایی به نمایش قدرت بپردازد.روزشمار ج ۲، ص۳۴۷ روزهای چهارشنبه و پنج شنبه صدای گلوله در همه جای شهر شنیده می‌شد. آمار کشته بسیار بالا بود. در اواسط روز جمعه صدای گلوله و درگیری کمتر شد.
ساعت ۸ صبح، ساختمان‌های پست و تلگراف و چندین مغازه به آتش کشیده شد. همچنین ساختمان دخانیات طعمه حریق شد. به‌علت آتش‌سوزی، برق و تلفن قسمت‌هایی از شهر قطع شد و نیروهای دولتی در آبادان به‌حالت آماده‌باش درآمدند. در همین روز، روزنامه اطلاعات نوشت: «سازمان سیاسی خلق عرب اقدام به سنگربندی در خیابان‌ها کرده‌است و صدای رگبار لحظه‌ای در شهر قطع نمی‌شود. از عشایر خوزستان و سایر نیروهای خلق عرب برای کمک دعوت شده و آنها وارد شهر شده‌اند. ساعت ۹ صبح، حمله به کلانتری یک خرمشهر توسط افراد آن دفع گردید. در سه‌راه شلمچه واقع در جاده مرزی، نیروهای سازمان خلق عرب قسمتی از تأسیساتی را که قابل استفاده نبود، به آتش کشیدند». علاوه بر این، در ساعت ده و سی دقیقه صبح، افراد خلق عرب از طریق کارون و اروندرود به پایگاه دریایی خرمشهر حمله کردند. جایگاه پمپ بنزین و نمایندگی جنرال موتورز و یک سوپرمارکت به آتش کشیده شد. هنگام ظهر، سه کشتی هزارتنی تجاری را آتش زدند. روزنامه بامداد مورخه
۱۰/۳/ ۱۳۵۸ دربارهٔ حمله به پایگاه دریایی خرمشهر نوشت: «پیش از ظهر، خلق عرب از طریق رودخانه کارون و اروندرود با موتور لنج و دوبه (بارج) که در آنها سنگر گرفته بودند، به پایگاه نیروی دریایی خرمشهر حمله کردند؛ و پایگاه به دفاع پرداخت. این حمله و دفاع به مدت سه ساعت ادامه داشت که در نتیجه با عقب‌نشینی نیروهای خلق عرب مرتفع شد».
در این شرایط، عده‌ای از نیروهای مسلح خلق عرب خارج از شهر، به طرف این شهر حرکت کردند؛ یا در شهرهایی همچون اهواز و آبادان به تحرکاتی دست زدند. در اهواز، مسئله بدون حادثه خاتمه یافت؛ اما در آبادان، تعدادی از اتومبیل‌هایی که در گوشه و کنار پارک شده بودند، آسیب دیدند؛ و ساختمان شرکت نفت نیز که در ایستگاه ۱۰ و در کنار بهمن‌شیر قرار گرفته بود، مورد تهاجم مسلحانه واقع شد و خساراتی به آن وارد آمد. در همین روز، شیخ شبیر طی یک مصاحبه مطبوعاتی تهدیدآمیز گفت: «ما خواهان تفاهم با دولت هستیم و اگر دولت تفاهم نشان ندهد، عواقب وخیم این وضع قابل پیش‌بینی نیست. من خواهان تغییر احمد مدنی (استاندار خوزستان) هستم، زیرا حضور او در این شهر اوضاع منطقه را پرآشوب‌تر می‌کند». در این میان، رادیو صوت‌الجماهیر عراق و رادیو عربی کویت با نقل اخبار به گونه‌ای تحریک‌آمیز، ادامه درگیری‌ها تا تحقق خودمختاری عربستان را نوید دادند؛ و رادیو کویت در بخش اخبار عربی خود گزارش داد: «اعراب ایران اعلام کردند که سلاح‌های خود را تحویل نخواهند داد، مگر پس از این‌که دولت خواسته‌های آنها در مورد خودمختاری را تأمین کند». از سوی دیگر، رادیو بغداد به زبان عربی به‌طور مرتب برای مردم عرب خوزستان، پیام می‌فرستاد. نیروهای عراقی نیز در مقابل پاسگاه‌های مرزی به تجمع نیرو و اقدامات تحریک‌آمیز دست زدند و بالگردهای آن‌ها در خسروآباد به پرواز درآمدند.
علاوه بر این، سیل سلاح از آن سوی مرز ایران و عراق به‌داخل خوزستان سرازیر شد. تا دو سه روز اول شروع درگیری خرمشهر، عراق اسلحه زیادی در منطقه توزیع کرد و شاید حدود بیست تا سی هزار قبضه اسلحه در نوار مرزی خرمشهر تخلیه نمود؛ یعنی کامیون، کامیون اسلحه می‌آوردند و کنار نهر خین خالی می‌کردند؛ و هرکس می‌خواست می‌آمد از نهر عبور می‌کرد و اسلحه می‌گرفت، به‌صورتی مانند صف آرد و برنج، صف می‌کشیدند تا اسلحه دریافت کنند».
دریادار مدنی (استاندار خوزستان) نیز در همین رابطه گفته‌است: «از جانب عراق توطئه‌هایی می‌شود، صد قبضه کلاشینکف از منطقه جمع‌آوری شده‌است. عراق مذبوحانه اسلحه قاچاق وارد ایران می‌کند و نمایش قدرت در مرزها را آغاز کرده‌است.» وی افزود: «در روزهای اخیر، ما سلاح‌هایی به‌دست آورده‌ایم که مارک عراق دارد».
روزنامه کیهان مجموعه تلفات انسانی درگیری‌های اخیر خوزستان را تا عصر امروز ۴۹ کشته و ۱۶۹ مجروح اعلام کرد همچنین درگیری‌های خرمشهر بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های خارجی از جمله در رادیو آمریکا، رادیو کلن و رادیو بی.بی. سی داشت.
سرلشکر غلامعلی رشید جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در گفتگو با ویژه‌نامه روزنامه ایران بر شرکت نیروهای مردمی (بسیج) و نیروهای کانون فرهنگی - نظامی می‌گوید:
در روز ۱۲ خرداد تعداد زیادی از عناصر خلق عرب و کانون خلق عرب مسلمان پس از یک راهپیمایی، در مسجد امام جعفر صادق (ع) تحصن کردند و با صدور قطعنامه‌ای، خواستار برکناری مسببین اصلی حوادث شدند و همین‌طور، شناسایی و محاکمه سایر مسئولین و حمله‌کنندگان به منزل شبیر خاقانی، جمع‌آوری سلاح‌هایی که ادعا می‌شد در بامداد چهارشنبه قبل از درگیری بین افراد غیرمسئول لباس شخصی در مسجد جامع توزیع گردیده بود، روشن شدن اخبار سه روز اخیر که مغرضانه پخش شده بود، حمایت کامل از شبیر خاقانی به‌عنوان رهبر مذهبی خوزستان، نفی تجزیه‌طلبی و محکومیت تبعیض و رسیدگی به کشتار را طی ۴۸ ساعت آینده، از نخست‌وزیر خواستند. به‌دنبال آن، شیخ شبیر خاقانی نیز اعلام کرد: «روشی که دولت در خوزستان انتخاب کرده، خطرناک است و ادامه اعمال آن بدین شدت، عواقب وخیمی برای دولت و ملت خواهد داشت.» وی تأکید کرد: «من موارد ۱ تا ۱۲ قطعنامه۱۲ ماده‌ای متحصنین را تأیید می‌کنم. تیمسار مدنی باید منتقل شود؛ و در قطعنامه (مورد بند۱۲) برای این کار به دولت پنج روز وقت می‌دهم.».ویژه نامه سیاسی روزنامه ایران با عنوان رمز عبور ش ۲ - فتنه‌ای با نام خلق عرب- خرداد۱۳ در روز ۱۳ خرداد پس از فروکش شدن درگیری در شهر کانون فرهنگی ـ نظامی طی اطلاعیه‌ای خلع سلاح خود را اعلام نمود. در این روز همچنین هیئتی مرکب از نمایندگان مطبوعات، جبهه دمکراتیک ملی ایران، جمعیت حقوق‌دانان، کانون وکلا و چند گروه سیاسی جهت بررسی اوضاع از تهران وارد خوزستان شدند. در همین روز، سازمان سیاسی خلق عرب با نام سازمان سیاسی خلق عرب محمره و به نمایندگی از خلق عرب، دبیرکل سازمان ملل را دعوت کرد. در روز ۱۵ خرداد به دنبال لغو حالت فوق‌العاده در شهر توافق‌نامه هشت ماده‌ای بین شیخ شبیر خاقانی و استاندار خوزستان امضا شد..
بندهای این توافق‌نامه عبارت بود:
متحصنین مسجد امام صادق اظهار داشتند تنها «زمانی دست از تحصن برمی‌داریم که ابتدا دولت اسرای عرب را آزاد نماید و پاسداران انقلاب از خرمشهر بیرون رانده شوند.» متحصنان برای اجرای خواسته‌های خود تا هجدهم همان ماه مهلت دادند؛ ولی در ۱۸ خرداد در پی سخنرانی حجت‌الاسلام گلسرخی نماینده محمدکاظم شریعتمداری به تحصن خود پایان دادند و بدنبال آن شبیر خاقانی و فرماندار خرمشهر، هر یک به صورت جداگانه اعلامیه‌هایی دادند و خواهان حفظ برادری و اتحاد شدند.توافقنامه آرامش در خوزستان امضا شد. روزنامه اطلاعات ۱۷/۳/۱۳۵۸. ص۲
اصولاً موضوع خوزستان جزو یکی از بندهای مرامنامه حزب بعث است. مدنی، استاندار خوزستان، ۱۵/۲/ ۱۳۵۸ نامه‌های به وزیر کشور نوشت و در این‌باره تصریح کرد: کنسول عراق در خرمشهر با بعضی از عناصر مشکوک محلی رابطه دارد. وی افزود: این مسلم شده که کنسول عراق در خرمشهر یکی از فعالان دستگاه جاسوسی است و در خرابکاری دست دارد. اخیراً نام‌برده سفارش کرده‌است در نقاط مختلف خرمشهر، برای وی خانه اجاره کنند و اکنون خانه‌ها مهیاست. علاوه بر این گفته می‌شود که کارمندان حساس کنسولگری عراق از ۴ نفر به۱۴ نفر که همه یا اغلب آن‌ها افسر می‌باشند، افزایش یافته‌است. وی در مورد مدرسه عراقی‌ها می‌نویسد: مدرسه عراقی‌ها در خرمشهر نیز کانون جاسوسی است. مسئول مدرسه عراقی‌ها، ولید سامرایی رایزن فرهنگی کنسولگری عراق می‌باشد که قبلاً مسئول جبهه‌التحریر خوزستان در عراق بوده‌است و فعالیت‌های خود را از بصره اداره می‌کرد و از جاسوسان شناخته شده می‌باشد. صدام حسین که تازه به مقام ریاست جمهوری عراق دست یافته بود، در نامه‌ای به شورای انقلاب ادعا کرد، شرکت خرابکاران عراقی در خوزستان به تلافی مداخله ایران در کردستان عراق بوده‌است.
شبه‌جزیره تایمیر ، شبه‌جزیره‌ای در شمالی‌ترین نقطهٔ اوراسیا در شمال مرکزی سیبری در سرزمین کراسنویارسک در شمال مرکزی روسیه است که دماغه چلیوسکین، شمالی‌ترین نقطهٔ این شبه‌جزیره را تشکیل می‌دهد."Taymyr Peninsula." Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc. , 2011. Web. 06 Nov. 2011. <http://www.britannica.com/EBchecked/topic/584942/Taymyr-Peninsula>. این شبه‌جزیره همچنین شمالی‌ترین نقطهٔ سرزمین اصلی آسیاست"Taymyr Peninsula." The Columbia Electronic Encyclopedia, Sixth Edition. Columbia University Press. , 2011. Answers.com 07 Nov. 2011. http://www.answers.com/topic/taymyr-peninsula و تنگه ویلکیتسکی و جزایر سورنایا زملیا در شمال آن واقعند. دریای کارا و خلیج ینی‌سئی در غرب و دریای لاپتف و خلیج خاتانگا در شرق شبه‌جزیرهٔ تایمیر قرار دارند. این شبه‌جزیره همچنین در مدخل دو رود ینی‌سئی و خاتانگا وقع شده و تا اقیانوس منجمد شمالی گسترش یافته‌است.
شبه‌جزیرهٔ تایمیر مساحتی در حدود ۴۰۰ هزار کیلومتر مربع را در بر می‌گیرد که بیشترش توسط توندرا پوشیده شده‌است. کوه‌های بیرانگا با ارتفاعی بین ۵۰۰ تا ۱۱۵۰ متر در مرکز تایمیر قرار گرفته‌اند و زمین‌های پست توندرایی شمال و جنوب آن‌ها را در بر می‌گیرند. همچنین رود تایمیر در این شبه‌جزیره جاری است.
شهر دودینکا مرکز شبه‌جزیرهٔ تایمیر است و اقتصاد منطقه به مواردی همچون استخراج معادن و نفت، ماهیگیری، تولید محصولات لبنی و خز در کنار فعالیت‌های سنتی‌ای همچون پرورش و به دام‌اندازی گوزن شمالی وابسته است.
سیر حکمت در اروپا کتابی از محمدعلی فروغی است که جلد اول آن در سال ۱۳۱۰ منتشر شد. جلد دوم و سوم به ترتیب در سال‌های ۱۳۱۸ و ۱۳۲۰ انتشار یافت. این کتاب نخستین اثر دقیق و منظم از فلسفه غرب در ایران است.
در مقدمه سیر حکمت در اروپا، فروغی انگیزه خود را از تألیف این کتاب اینگونه توضیح می‌دهد: «ملاحظه فرمایید که در مشرق‌زمین و ممالک اسلامی از چندین قرن به این‌طرف جریان امور معارفی کاملاً مانند اوضاع اسکولاستیک اروپا بوده‌است و این حالت بیشتر ازاین‌جهت شگفت‌آور است که شرع مقدس اسلام بنیاد احکام و کلیهٔ امور را بر عقل گذاشته و تعلیمات هیچ حکیم و فیلسوفی را ضروری دین نشمرده‌است. بااین‌همه، فضلای ما هم جمود و رکورد اصحاب اسکولاستیک را داشته‌اند و نتیجه یک‌سان بوده‌است و عجیب‌تر اینکه مردم کشور ما در علم و حکمت نسبت به اروپائیان پیش‌قدم بودند و مغربیان اسکولاستیک را برچیده، وارد مراحل جدید شده، هفت شهر علم را گشتند و ما هنوز اندر خم یک کوچه‌ایم.» در همین مقدمه فروغی می‌گوید که «کوشیده‌ام تا افکار اروپایی را به شیوهٔ بیان ایرانی ارائه دهم و اصطلاحاتی را که در زبان و بیان ما سابقه نداشته‌است، از نو بسازم. اگر قصوری رفته ما را معذور دارند که در این راه پیش از ما کسی قدم نگذاشته و جاده کوبیده نشده بود.»
این کتاب شامل سه جلد و یک ضمیمه‌است.
فروغی فایدهٔ تألیف سیر حکمت در اروپا را دو چیز می‌داند که یکی آشنایی دانش‌اندوزان با افکار حکمای باختر است و «دیگر این‌که مفتاح و روش نگارش فلسفهٔ جدید را به زبان فارسی امروزی به دست» می‌دهد.نصری ع. رویارویی با تجدد. تهران. نشرعلم. ۱۳۸۶ ج۲. ص ۲۱
قحطی در روسیه (۱۶۰۳-۱۶۰۱) بدترین قحطی به وجود آمده در تاریخ روسیه می‌باشد. این قحطی بر زندگی مردم اثری مستقیم گذاشت و در زمان مشکلات روسیه، زمانی که کشور به لحاظ سیاسی آشفته بود و بعد از مدتی توسط دولت مشترک‌المنافع لهستان به روسیه حمله شد، ۲ میلیون نفر کشته‌شدند. مرگ و میر بسیاری از مردم منجر به اختلال‌های اجتماعی و سقوط حکومت بوریس گودونف شد که به عنوان تزار در دوران فترت انتخاب شده‌بود. در زمان قحطی زمستان‌های بسیار سرد آتشفشانی که مانع رشد زراعات می‌شدند، به ثبت رسید؛ که در سال ۲۰۰۸ زمین شناسان آن را به فوران آتشفشان هوآیناپوتینا در پرو ربط دادند.
Wikipedia contributors، "Russian famine of ۱۶۰۱-۱۶۰۳،" Wikipedia، The Free Encyclopedia، http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Russian_famine_of_1601–1603&oldid=447719306 (accessed August ۳۱، ۲۰۱۱).
تازی: عرب، ایرانیان قبیله ٔطی از قبایل یمن را که با آنان تماس بیشتر داشتند (در عهد انوشیروان، یمن مستعمره ٔ ایران شد) «تاژ» و منسوب بدان را «تاژیک» می‌گفتند و سپس این واژه را بهمه ٔ عرب تعمیم دادند،
گونتر رال (۱۰ مارس ۱۹۱۸ - ۴ اکتبر ۲۰۰۹) نظامی بلندپایه و خلبان تک‌خال آلمانی در دوره رایش سوم بود که در جریان جنگ جهانی دوم در "لوفت‌وافه" خدمت کرد. او با حصول ۲۷۵ پیروزی هوایی، پس از اریش هارتمان و گرهارت بارکهورن، سومین خلبان برتر جنگنده تاریخ به حساب می‌آید.
گونتر رال در شهر گاگناو در منطقه جنگل سیاه متولد شد و پدرش یک تاجر بود در سال ۱۹۳۶ به دانشکده افسری درسدن رفت و به تشویق یکی از دوستانش به نیروی هوایی پیوست و در دو سال بعد فارغ‌التحصیل شد وی نخستین رزم خود را در نبرد فرانسه تجربه نمود بعد از موفقیت‌های او در نبرد فرانسه او به عنوان فرمانده اسکادران هشتم در نبرد بریتانیا شرکت کرد ولی موفق نبود سپس او را به جبهه شرق منتقل کردند و او بسیار موفق کار کرد و نقش‌های تعیین‌کننده ای برای تسخیر جزیره کرت و مبارزه با نیروهای شوروی و طی پنج روز اسکادران به فرماندهی او موفق به نابودی ۵۰ هواپیمای روسی شد. در ۲۸ نوامبر ۱۹۴۱ ۳۷امین پیروزی خود را به دست آورد اما خود نیز به شدت مجروح شد او بسیار سعی کرد تا فرود بیاید ولی نتوانست و سقوط کرد خدمهٔ یک تانک آلمانی او را از میان لاشه‌های هواپیما نجات دادند عکس برداری از او نشان می‌داد که کمر او از سه نقطه شکسته‌است و دیگر نمی‌تواند به خلبانی ادامه دهد اما پس از یک سال او دوباره به صحنهٔ نبرد بازگشت و موفق به افزایش رکوردهای خود به ۱۰۱ پیروزی رساند و در سپتامبر همان سال او مفتخر به دریافت صلیب شوالیه و در ماه نوامبر موفق به دریافت برگ بلوط از طرف شخص آدولف هیتلر نایل شد. سپس او در طی چند سال موفق به رسیدن به درجهٔ سرگردی شد.
بعد از جنگ به اسارت نیروهای آمریکایی درآمد و پس از آزادی به آلمان برگشت. در شرکت زیمنس مشغول به کار شد. در سال ۱۹۵۶ به بوندس‌ور پیوست و به درجه سپهبدی رسید. سرانجام او در ۴ اکتبر ۲۰۰۹ درگذشت.
دیکین نام دهی است از دهستان رودبار الموت شرقی بخش معلم کلایهٔ شهرستان قزوین.لغت نامه دهخدا این ده در مسیر قلعه الموت و دریاچه اوان واقع شده‌است. بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت روستا ۳۳۴ نفر می‌باشد.
دیکین یکی از مهم‌ترین روستاهایی است که مردمش به فارسی و مراغی که از گویش‌های زبان تاتی است،مقاله «بررسی گویش مراغی در روستای موشقین»، حسینعلی رسولی، ۱۳۶۹، دانشگاه تهران«گونه‌های زبانی تاتی»، دونالد استیلو، ۱۹۸۱؛ ۷-ب) گونه‌های مراغی در منطقه رودبار علیا (رودبار الموت)مقاله «زبانهای ایرانی الموت»، دکتر احسان یارشاطر، علوم انسانی، کاوه (مونیخ)، آذر ۱۳۴۸ - شماره ۲۷.تاتی و مراغیمقاله «گویش مراغی»، ابوالفضل پرهیزکاری، ۱۳۷۸. سخن می‌گویند.
شیوا بلوریان (زاده ) نویسنده، تهیه‌کننده فیلم، بازیگر و کارگردان ایرانی تئاتر و تلویزیون و سینماست.
شیوا بلوریان دارای مدرک فوق لیسانس کارگردانی تئاتر از دانشگاه هنر و معماری و لیسانس مترجمی زبان انگلیسی است. ​همچنين او دانش آموخته فيلمنامه نويسی حرفه ايی سينما نزد استاد ناصر تقوايی در حوزه هنري، دوره‌های فيلمسازی حرفه ايي از انجمن فيلمسازان جوان، همچنين گذراندن دوره کامل فیلمبرداری و کارگردانی تخصصی و فوق تخصصی سینما نزد استاد سعید پور اسماعیلی در هیلاج فیلم به مدیریت امیرشهاب رضویان می باشد.
آغاز فعالیت هنری او از دوران کودکی با صداپیشگی در رادیو در گروه خردسالان شروع شد و با رفتن به کلاسهای بازیگری کودکان، آغازی متفاوت در بازیگری تئاتر  برای او رقم خورد.خیلی زود در نمایشهای کودکان و در جشنواره های مختلف تئاتر کودک و نوجوان با بازیهای روان و اثر گذار توانست نگاههای بسیاری را به خود جلب کند و جوایز متعددی را به دست بیاورد.او در آغاز نوجوانی در کنار بازیگری، نویسندگی و کارگردانی چندین  تئاتر کودک را نیز در کارنامه کاری خود ثبت کرده است که تماما شایسته تقدیر و جایزه از جشنواره سراسری کودک و نوجوان امید شناخته شدند. کم کم نویسندگی و کارگردانی به صورت جدی به فعالیت او در تئاتر افزوده شد. کارگردانی و‌بازیگری  چندین تئاتر موفق و پر جایزه همچون: شهر سوخته، نقل زنان سنگی، حدیث آصف، که در تئاتر شهر اجرا شدند روزهایی درخشان برای او در تئاتر و درفعالیت تئاتری او محسوب شد.
پس از بازی در فیلم سینمایی کمکم کن ساخته رسول ملاقلی‌پور و کاندید شدن او برای جایزه بازیگری در همین فیلم، او رسما وارد حیطه بازیگری به شکل حرفه ایی شد و تا به امروز  در نمایشها، سریالها و فیلمهای متعهدی ایفای نقش کرده است. با وجود اینکه  بازیگری در فیلم سینمای” کمکم کن” به کارگردانی رسول ملاقلی‌پور، اتفاق درخشانی در کارنامه کاری شیوابلوریان محسوب میشود اما عمده محبوبیت او‌به واسطه بازی کردن در سریالهای پر بیننده و پر طرفداری همچون “قطار ابدی“ به تهیه کنندگی بیژن بیرنگ و مسعود رسام، “روزهای زندگی” به کارگردانی سیروس مقدم، “سایه آفتاب” به کارگردانی محمدرضا آهنج، “جوانی “ به کارگردانی سعید سلطانی، ”زیر آسمان شهر۳” به کارگردانی مهران غفوریان، “نقطه چین” به کارگردانی مهران مدیری و “ستاره های سربی” به کارگردانی محمدرضا آهنج است.
در کارنامه هنری او کارگردانی و نویسندگی چند فیلم کوتاه، مدیریت آموزشگاه سینمایی و تدریس بازیگری و کارگردانی نیز به چشم می‌خورد. در زمینه اجرا، اجرای برنامه های تلویزیونی پر مخاطب مانند دختران، یخ در بهشت، صبح بخیر ایران و شب مهتاب را از اجراهای او می‌توان نام برد.
او صداپیشگی در رادیو را با  برنامه “جمعه ایرانی“ ادامه داد و همچنین در زمینه تئاتر تلویزیونی بازی در چندین تئاتر تلویزیونی مانند “پنج دقیقه تا مرز”، “سکوت” ، “دروازه ساعت“ را در کارنامه هنری خود دارد.
بازی در فیلمهای تلویزیونی هم از دیگر تجربه های وی به شمار میرود. فیلمهایی نظیر: “ تب پنهان”، “حضور” ، “مادرم باش”، “بالا بلند”، “مادرم باش” ، “جشن وحشت” ، “اعتراف”، “بازی شبانه” ، “تکیه بر خورشید” و‌ “رها”.
او در سال ۱۳۹۰ ازدواج کرد حاصل این ازدواج یک فرزند دختر به نام “ نانیا ” متولد ۲۰۱۳ وین، و‌ یک فرزند پسر به نام “برایان” متولد ۲۰۱۹ که او هم متولد شهر وین در اتریش است. شیوا بلوریان هم اکنون ساکن هر دوشهر تهران و وین است.
https://theater.ir/fa/artists/922
برخورد آسمانی برترین بازی سال ۲۰۰۵ از سوی سایت اطلاع رسانی گیم اسپورت بود و دارای بهترین تکنولوژِی گرافیکی در زمان خودش بود.
به نسخه فارسی این بازی نیروی هوائی ارتش جمهوری اسلامی ایران نیز اضافه گردیده‌است و در نسخه فارسی امکاان استفاده از جنگهای نوین و قابلیت استفاده از دو هواپیمای مدرن ایرانی با نامهای صاعقه و شفق نیز افزوده شده‌است.
RPM می‌تواند به موارد زیر اشاره داشته باشد:
در بین بختیاری‌ها،غذا آن‌چنان ارزشمند است که به آن سوگند هم یاد می‌کنند. غذاهای بختیاری را می‌توان به دوگروه تقسیم کرد: الفه‌ ها و نذری‌ها و غذاهای معمول.
الفه‌ها و نذری‌ها در میان بختیاری‌ها جایگاه ویژه‌ای دارند این غذاهای خاص که در زمان خاص یا به مناسبت‌هایی تهیه می‌شوند معمولا به همراه بقیهٔ افراد فامیل یا طایفه خورده می‌شوند از معمول‌ترین این غذاها می‌توان به حلوا و آشِ بَلگ اشاره کرد، معمولاً در تهیهٔ این غذاها فامیل و همسایگان همکاری می‌کنند.
بختیاری‌ها بنا بر یک سنت قدیمی‌در آخرین پنجشنبهٔ هر سال، برای شادی روح درگذشتگانشان الفهاَلِـفَـه هم گفته می‌شود می‌پزند. اَلِـفِـه به‌طور خاص نوعی حلوا است که با خرما تهیه می‌شود. ابتدا زنان به اندازهٔ کافی نان (نان تیری) پخته و سپس حلوا را می‌پزند که بنا بر همان عادت قدیمی، اَلِفِه حتماً باید با روغن محلی تهیه شود. پس از آن مقداری حلوا را در بین دو یا سه عدد نان گذاشته و بین همسایگان و آشنایان پخش می‌کنند. افراد هم پس از خوردن الفه، برای شادی روح درگذشتگان دعا می‌کنند.
این گروه از غداها معمولاً به نیت شادی روح رفتگان، دوری بلا یا ادای نذر تهیه می‌شوند. پختن غذاهای نذری آداب و شرایط خاصی دارد.
گاهی برای ادای نذری که فرد کرده یا تحت عنوان قربانی،که رسمی بین بختیاری‌ها است گوسفندی ذبح شده و به صورت خام بین چند خانواده از فامیل توزیع می‌شود.
رژیم غذایی بختیاری‌ها به‌طور سنتی معمولاً برپایهٔ گوشت قرمز، نان و میوه‌جات است و کمتر در آن برنج استفاده می‌شود. میوه‌هایی مانند گردو، بادام، بلوط، انار و زردآلو در بسیاری از غذاهای بختیاری تکرار می‌شود. همچنین از میان فراورده‌های لبنی، ماست و کشک مصرف زیادی دارد. در هنگام کوچ گوشت از رژیم غذایی آن‌ها خارج شده قارچ و کشک به همراه میوه‌ها نقش پررنگی در رژیم غذایی بختیاری‌ها پیدا می‌کنند ولی در دیگر روزهای سال، گوشت قرمز محور اصلی غذاهای آنهاست.
با این توضیح غذای بختیاری‌ها را باید به دو بخش یکجانشینی و کوچ نشینی تقسیم کرد.
دستهٔ نخست یکجانشین‌ها ساکن روستا بوده و دامپروری و کشاورزی دارند و غذای آن‌ها عمدتاً محصولات کشاورزی یا دامی‌ای است که در محل به دست می‌آید. دستهٔ دوم کوچ‌نشین‌ها که وضعیت غذایی کوچ نشین‌ها هم باید در دو زمان مورد نظر باشند، در سردسیر یا گرمسیر که تقریباً ساکن هستند و در زمان کوچ. در سردسیر یا گرمسیر وضعیت غذایی کوچ نشین‌ها مانند یکجانشین‌ها است با این تفاوت که فراورده‌های دامی بیشتری در اختیار دارند. اما در زمان کوچ با توجه به نیاز به سرعت بیشتر در عبور از موانع طبیعی، وقت کمتری برای تهیهٔ غذا و پختن نان دارند در نتیجه غذاهای آن‌ها شکل خاصی به خود می‌گیرد.
یکجانشین‌ها ساکن روستا بوده و دامپروری و کشاورزی دارند. غذای آن‌ها عمدتاً محصولات کشاورزی یا دامی است که در محل به دست می‌آید، آردشان تأمین بوده و برای آرد کردن گندم، مشکل زیادی ندارند. غذاهای آن‌ها شامل انواع غذاهای گوشتی و کبابی، انواع نان، انواع آش و محصولات لبنی و بسیاری از غذاهای برپایهٔ میوه‌ها و گیاهان است.
آن‌ها در رژیم غذایی خود شیر، ماست، دوغ و نیز کشک ساییده شده را به تنهایی یا به صورت شُله مصرف می‌کنند. ماست موسیر (تِلیکِه موسیر) به همراه نان از جملهٔ خوراک‌های معمول است. آش توله از دیگر غذاهای بختیاری‌ها است. توله گیاهی است که در پاییز و زمستان در خوزستان می‌روید و از پختهٔ آن به همراه برنج یا به تنهایی استفاده می‌شود. در اواخر بهار و اوایل تابستان که فصل برداشت محصولات صیفی است، غذاها متنوع‌تر می‌شود. ترشی ناردونترشی انار که در گویش محلی ناردُنگ هم می‌گویند یا تمر هندی را می‌پزند و در آن کمی هم مغز گردو و تَفتالهبرگ‌هٔ زردآلو ریخته، تَلیت (تَرید) کرده و با پیاز می‌خورند. خورش قارچاَو قارچ که نان‌های تیری نازک را در آن تَلیت می‌کنند، همیشه مورد علاقهٔ بختیاری‌ها است. مثلی است که می‌گوید بختیاری‌ها همهٔ غذاها حتی تَلیت را نیز با نان می‌خورند.که در گویش بختیاری به این جُل بِه کول می‌گویند روستانشینان ماکیان را نیز برای استفاده از گوشت و تخم آن‌ها نگهداری می‌کنند.
وضعیت غذایی کوچ نشین‌ها باید در دو زمان مورد نظر باشد، در سردسیر یا گرمسیر که تقریباً ساکن هستند و در زمان کوچ، بختیاری‌های کوچ‌نشین در هریک از این حالات رژیم غذایی متفاوتی دارند.
در سردسیر یا گرمسیر وضعیت غذایی کوچ نشین‌ها مانند یکجانشین‌ها است با این تفاوت که فراورده‌های دامی بیشتری در اختیار دارند. غذاهای عمدتا خوراک‌های گوشتی و کبابی به همراه انواع نان، انواع آش، محصولات لبنی و بسیاری از غذاهای بر پایهٔ میوه‌ها و گیاهان است.
می‌توان گفت که رژیم غذایی آن‌ها عمدتاً محصولات دامی و برخی محصولات کشاورزی است که در محل به دست می‌آید. عشایر در سردسیر علاوه بر دامداری، گندم، جو و گاهی نیز حبوباتی چون عدس، گِندی و لوبیا می‌کارند که محصول آن‌ها در پایان سردسیر به دست می‌آید. غذاهایی که از حبوبات درست می‌شوند از جمله اَو عدسی،آب عدسی اَو گِندی، اَو ماشی و دال از غذاهای بختیاری‌ها است. در تابستان مقداری موسیر جمع‌آوری و خشک می‌کنند و در بقیهٔ فصول با آن ماست موسیر (تِلیکِه موسیر) درست می‌کنند. عشایر در سردسیر قارچ‌های تازه را چیده و خشک می‌کنند. مقداری از این قارچ را فروخته یا به رسم هدیه برای اقوام در گرمسیر آورده و بقیه را برای تغذیه استفاده می‌کنند. اَوِ قارچآب قارچ – خورش قارچ که نان‌های تیری نازک را در آن تَلیت (تَرید) می‌کنند، همیشه در یاد بختیاری‌ها است. ترشی ناردونترشی انار و در زبان محلی ناردُنگ می‌گویند و تمبر هندی را پخته، ک‌می هم مغز گردو و تَفتالِه در آن ریخته، تَلیت (تَرید) کرده و با پیاز می‌خورند. خرما و شیرهٔ خرما (سِلون یاسیلون) به تنهایی یا به همراه اَردِه نیز از غذاهای آنان است. آش توله، آش ماست، آش بلگ و آش کاردین از انواع آش بختیاری‌ها است. نگهداری ماکیان در بین عشایر به علت شرایط خاص زندگی آن‌ها، کمتر رواج دارد.
در زمان کوچ و نیاز به سرعت بیشتر در عبور از موانع طبیعی، وقت کمتری برای تهیهٔ غذا و پختن نان دارند. برخی اقلام غذایی مانند خرما یا آرد را به میزان محدود تهیه کرده و همراه می‌برند. مشکل کمبود وقت در کوچ به سردسیر بیشتر است در این دوره احشام شیر نداشته یا شیر کمی دارند و در نتیجه خانوارها لبنیات کمتری خواهند داشت. به عکس در برگشت به گرمسیر مواد لبنی بیشتری در اختیار داشتند. شیر، ماست، دوغ و نیز کشک ساییده شده را به تنهایی یا به صورت شُله مصرف کرده و از سبزی‌های محلی مانند کاردین کرفس کوهی و ترهٔ کوهی که به صورت خودرو سبز می‌شود به عنوان چاشنی استفاده می‌کنند. مغز گردو و بادام و بلوط نیز از جملهٔ غذاهای آنهاست. خرما و دیگر موادغذایی که در سردسیر یا گرمسیر خریده می‌شود تا مدتی از کوچ، بخشی از غذای افراد را تأمین می‌کند. از آنجا که در عشایر خرید و فروش گوشت مرسوم نیست، یک گوسفند هم برای یک خانواده زیاد است، در زمان گذشته که وسیله‌ای برای نگهداری گوشت نداشتند و مهم‌تر از این‌ها فرصتی هم برای توقف نداشتند، کمتر اتفاق می‌افتاد که گوسفندی سربریده شده و به مصرف غذا برسد مگر اینکه از بلندی پرت شده یا به دلایلی در حال مردن بود. به همین دلایل گوشت کمتر مصرف می‌شد.
در فهرست زیر برخی از غذاهای خاص بختیاری‌ها آورده شده‌است.
نان بخش اصلی غذای بختیاری و در هنگام کوچ در بسیاری موارد تنها غذای این مردم بود.
زنان بختیاری نان‌های بسیار نازکی می‌پزند که نان تیری نامیده می‌شوند.
این نان شبیه به نان لواش است و ضخامت آن تا ۲ میلی‌متر، قطر آن بین ۳۵ تا ۴۰ سانتی‌متر وشکل آن دایره‌ای است. وزن تقریبی یک عدد نان تیری حدود ۱۵۰ گرم است. این نان از آرد گندم تهیه می‌شود.
برای تهیه این نان ابتدا آرد را از هور (خورجین مخصوص نگهداری آرد) خارج کرده و به اندازه مورد نیاز در سفره‌ای گلیم بافت آن را الک می‌کنند. سپس آن را درون ظرفی فلزی خمیر می‌کنند. خمیر در مدتی کمتر از نیم ساعت آماده است؛ و سپس خمیر چانه شده را با چوبی بنام تیر بر روی سکویی چوبی که توسی نام دارد پهن کرده و سپس خمیر نازک شده را بر روی سینی پهن آهنی بنام تاوه، که بر روی شعله آتش قرار دارد برای پخت قرار می‌دهند.