moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
بنیانگذار اصلی این شهر "کریستوبال د اونیاته" (Cristobal de Oñate) نام این شهر را به افتخاره کشور گشای باختر مکزیک "نونیو بلتران د گوزمان" (Nuño Beltrán de Guzmán) که در گوادالاخارا، اسپانیا به دنیا آماده بود برگزید.
نام این شهر از واژهٔ عربی "وادی الحجارة" (وادی ال حجارا)، که برگردان آن به فارسی "درهٔ سنگ" است می‌آید، اگر چه برگردان سنتی آن "رودخانهٔ سنگ" ، "رودخانه‌ای که بین سنگ‌ها میرود" یا "درهٔ دژها" است.
ارتفاع گوادالاخارا از سطح دریا ۱۵۹۰ متر بوده، و دارای اقلیم نیمه‌گرمسیری مرطوب است. در گوادالاخارا زمستان معمولاً گرم و خشک بوده، و تابستان نیز بسیار گرم و شرجی است.
گوادالاخارا سومین اقتصاد بزرگ و دارای زیرساخت‌های صنعتی در مکزیک به‌شمار می‌رود، پایه‌های اقتصادی آن قدرتمند و متنوع هستند، به‌طور عمده بر اساس تجارت و خدمات گردانده می‌شود، هر چند بخش تولید هم نقش مهمی در اقتصاد این شهر دارد.
بسیاری از رشد اقتصادی گوادالاخارا در دهٔ ۹۰ میلادی با سرمایه‌گذاری خارجی گره خورده است. با توجه به حضور نیروی کار نسبتاً ارزان اما تحصیل کرده و متخصص، شرکت‌های بین‌المللی سرمایه‌گذاری کلانی در این شهر کرده و کارخانه‌های تولیدی تأسیس کرده‌اند. بیشتر این کارخانه‌های تولیدی، علاوه بر عرضه محصولات خود در بازار داخلی مکزیک، بخش مهمی از تولیداتشان را به آمریکا صادر می‌کنند.
شرکت‌های بزرگی همچون جنرال الکتریک، آی‌بی‌ام، اینتل، هیتاچی، اچ‌پی، کونتیننتال آ گ، زیمنس و اوراکل با به کارگیری از قرارداد تجارت آزاد آمریکای شمالی خود را در این شهر یا حومه آن جا دادند، تا بتوانند مزایای این قرارداد را بکار بگیرند.
گوادلاخارا شهری نسبتاً مذهبی و سنتی به‌شمار می‌آید و با وجود جمعیت زیاد آن، هنوز حال و هوایی شهرستانی دارد. ۹۵ درصد از جمعیت آن کاتولیک هستند که میانگین بالاتری نسبت به مکزیکوسیتی، پایتخت مکزیک دارد.
خاستگاه رقص کلاه مکزیکی معروف به خارابه تاپاتیوjarabe tapatio که رقص ملی مکزیک به‌شمار می‌آید شهر گودلاخارا است. این شهر به عقیده بساری مرکز موسیقی ماریاچی به حساب می‌آید. همچنین این شهر با نام تکیلا که محصولی از این ایالت است گره خورده است. این شهر دارای یکی از محبوب‌ترین تیم‌های فوتبال مکزیک به نام چیواس د گوادالااخارا است. همچنین این شهر میزبان بازیهای پان آمریکایی در سال ۲۰۱۱ میلادی بود.
در زبان اسپانیایی اصطلاحاً به ساکنان شهر گوادالاخارا، «تاپاتیوس»tapatíos گفته می‌شود.
شهر گوادالاخارا ۴۲ شهر خواهرخوانده دارد
کاری کن نام آهنگی از خواننده و آهنگ‌ساز پاپ آمریکایی؛ بریتنی اسپیرز است که به عنوان دومین تک‌آهنگ از آلبوم در تاریخ ۱۴ فوریه ۲۰۰۵ به فرمت دیجیتال به بازار عرضه شد.
متن این ترانه در مورد داشتن اوقات خوب و قضاوت نکردن از روی ظاهر افراد است. این ترانه مقام صدم را در بیلبورد بدست آورد و در کشورهای استرالیا، دانمارک، سوئد و آمریکا در بین ده ترانهٔ برتر قرار گرفت. بریتنی این ترانه را در تور سیرک در سال ۲۰۰۹ نیز اجرا کرد.
«علیه من به کار می‌بری» ترانه‌ای از خواننده آمریکایی بریتنی اسپیرز است که برای هفتمین آلبوم استودیویی‌اش، "زن افسونگر" (۲۰۱۱) ضبط‌شده‌است. این ترانه توسط مکس مارتین، دکتر لوک و بیلبورد با سرایش اضافی بونی مک‌کی نوشته و تولید شده‌است. دکتر لوک می‌خواست «علیه من به‌کار می‌بری» برخلاف تولیدات قبلی خود باشد. این اثر ابتدا به کیتی پری پیشنهاد داده شد اما لوک و مارتین احساس کردند که این ترانه مناسب او نیست. نسخهٔ نمایشی این ترانه توسط مک‌کی در ۶ ژانویه ۲۰۱۱ فاش شد و این ترانه در ۱۰ ژانویه ۲۰۱۱ به‌صورت رسمی برای پخش در دسترس قرار گرفت. روز بعد این ترانه به‌عنوان تک‌آهنگ اصلی "زن افسونگر" عرضه شد.
موزیک ویدئو این ترانه توسط یوناس اوکرلند کارگردانی شده‌است. این ویدئو از اسپیرز به عنوان یک ستاره پاپ که برای یافتن شهرت از فضا روی زمین سقوط کرده‌است، نمایش داده می‌شود. در آنجا، او در غرق فشار از مشهور شدن و فروپاشی قرار می‌گیرد.
از نظر موسیقی، «علیه من به‌کار می‌بری» مخلوطی ضربان آور از اینداستریال و رقص با عناصر ترنس است. ترجیع‌بند آواز این آهنگ این است که «اگر الان به تو بگویم که به بدنت نیاز دارم، آیا این را علیه من به کار می‌بری؟.» در این متن البته با عبارت «hold it against me» (علیه من به کار می‌بری) بازی کلماتی شده‌است زیرا این عبارت در عین حال می‌تواند معنی «جلوی من نگهش دار» را بدهد و معنای ضمنی و تلویحی جمله این خواهد شد که «اگر الان به تو بگویم که به بدنت نیاز دارم، آیا جلوی من نگهش خواهی داشت؟.»
رقص کلاه مکزیکی یا خارابه تاپاتیو (jarabe tapatio) رقص ملی کشور مکزیک است.
خارابو در اسپانیایی به معنای شربت و تاپاتیو به معنای گوادالاخارایی است. گوادلاخارا شهری است که رقص خارابو تاپاتیو از آنجا آمده‌است.
رقص کلاه مکزیکی را فلیپه لوپز به مناسبت جشنی که دولت مکزیک برای یابود نبردهای انقلاب مکزیک ترتیب داده‌بود ابداع و تنظیم کرد. رقص کلاه مکزیکی با شرکت مردی که جامه سوارکاران مکزیکی (چارو) را به تن دارد و زنی که به سبک چینا پوبلانا ملبس است اجرا می‌شود.
این نوع رقص در سال ۱۹۲۴ توسط بالرین روسی آنا پاولووا معروف شد و خوزه واسکونسلوس، وزیر آموزش و پرورش وقت مکزیک رقص کلاه مکزیکی را به عنوان رقص ملی این کشور اعلام کرد.
«مجرم» نام آهنگی از خواننده و آهنگ‌ساز پاپ آمریکایی بریتنی اسپیرز است که به عنوان چهارمین تک‌آهنگ از آلبوم زن افسونگر وارد بازار خواهد شد. بریتنی اسپیرز اولین بار در هنگام دریافت جایزه در مراسم ام تی وی ۲۰۱۱ در مورد این ترانه صحبت کرد و پس از پایان مراسم در طی مصاحبه‌ای با گروه خبری ام تی وی اعلام کرد "این ترانه به عنوان چهارمین ترانه از آلبومم وارد بازار می‌شود. حتماً از موزیک ویدئو آن لذت خواهید برد". موزیک ویدئو این کار در هفدهم سپتامبر در لندن عکس برداری شد و در یازده اکتبر وارد بازار شد.
داستان وی مثل وندتا که در فارسی ک مثل کین‌خواهی یا الف مثل انتقام ترجمه شده‌است. این داستان در مورد ابر مرد انقلابی است که علیه حاکمیت مستبد فاسد در زمانی خیالی در شهر لندن قیام می‌کند در آن دوره حکومت در شهر لندن در تلاش است برای تسلط بر عوام از مفاهیم مذهبی (مشابه قرون وسطی) استفاده کند، به قلم آلن مور نوشته شده‌است.
در کشورهای اروپایی این داستان طرفدارهایی دارد که به صورت یک اسطوره برای مبارزه با حکومت‌ها از آن استفاده می‌شود. مخصوصاً استفاده از نقاب گای فاکس که در داستان دیده می‌شود در تجمعات اعتراضی اروپا و آمریکا مرسوم است.
خاکستری مجموعه شعری است از "هوشنگ ایرانی" که در خرداد ۱۳۳۱ در ۱۱۰ نسخه در ۲۵ صفحه منتشر شد.جواهری گیلانی، محمدتقی (شمس لنگرودی). "تاریخ تحلیلی شعر نو - جلد اول: ۱۲۸۴–۱۳۳۲ه‍. ش"، [ویرایش دوم]. تهران: نشر مرکز، ۱۳۷۷
این کتاب دومین مجموعه شعر "هوشنگ ایرانی" است. در سال ۱۳۳۱ چندین مجموعهٔ شعر نو منتشر می‌شود که دو مجموعه از این میان، به لحاظ نوآوری در شکل و محتوا، و عمق و پختگی و شور و حال، برتری چشمگیری نسبت به دیگر مجموعه‌ها دارد. این دو مجموعه «خاکستری» و «شعله‌ای پرده را برگرفت و ابلیس به درون آمد» هر دو از "هوشنگ ایرانی" هستند. مزیت این دو مجموعه بر مجموعهٔ پیشین "ایرانی"، اندک تحول زبانی اوست.
شعله‌ای پرده را برگرفت و ابلیس به درون آمد مجموعه شعری است از "هوشنگ ایرانی" که در آبان ۱۳۳۱ در ۱۱۰ نسخه و در ۲۴ صفحه منتشر شد. این مجموعه شامل هفت شعر از اوست.جواهری گیلانی، محمدتقی (شمس لنگرودی). "تاریخ تحلیلی شعر نو - جلد اول: ۱۲۸۴–۱۳۳۲ه‍. ش"، [ویرایش دوم]. تهران: نشر مرکز، ۱۳۷۷
این کتاب سومین مجموعه شعر "هوشنگ ایرانی" است. در سال ۱۳۳۱ چندین مجموعهٔ شعر نو منتشر می‌شود که دو مجموعه از این میان، به لحاظ نوآوری در شکل و محتوا، و عمق و پختگی و شور و حال، برتری چشمگیری نسبت به دیگر مجموعه‌ها دارد. این دو مجموعه «خاکستری» و «شعله‌ای پرده را برگرفت و ابلیس به درون آمد» هر دو از "هوشنگ ایرانی" هستند. مزیت این دو مجموعه بر مجموعهٔ پیشین "ایرانی"، اندک تحول زبانی اوست.
از فراز صخره پر کشید و برفت
و صخره را
که با نوشیدن گرمای لطیف سنگینی او
کوه‌ها و اقیانوس‌ها را از یاد می‌برد
ترک گفت
صخرهٔ متروک گردبادها و طوفان‌ها را می‌بوید
و او را
که آن‌چنان تند گریخت
در سرود لغزان آنان می‌جوید
در آن هنگام‌ها که او از رؤیاهایش به سوی صخره بازمی‌گشت
و در رنجی عظیم آرام می‌گرفت
صخره را اضطرابی سرد به لرزه می‌آورد
و در سکوت بی‌پایانش
راز رنج‌ها و شادی‌ها را
بر او آشکار می‌کرد
و او هرگز بر صخره ننگریست
و ندای آگاهی‌دهنده‌اش را هرگز نشنید
و صخره در ناشناسی سایه‌ها بازماند
رؤیایی گمشده در ظلمت گردباد می‌درخشد
و تپشی فراموش‌شده انتظار می‌کشد
زنان ونوسی، مردان مریخی فیلمی ایرانی در ژانر طنز به کارگردانی کاظم راست‌گفتار و تهیه‌کنندگی محمدرضا مفیدی ساخته سال ۱۳۸۹ است. امین حیایی، بهاره رهنما، شیلا خداداد و امیرحسین رستمی از بازیگران فیلم هستند.
کارگردان این فیلم ادعا کرده که اگر همه این فیلم را ببینند طلاق در جامعه ۳۰ درصد کاهش می‌یابد. همچنین طبق گفتهٔ تهیه‌کننده، فیلم برای افراد بالای ۱۵ سال تهیه شده و توصیه شده که افراد زیر ۱۵ سال آن را همراه با خانواده خود تماشا کنند.
همسر مهندس جوانی به نام سعید وی را مجبور می‌کند مبلغ هنگفتی قرض کرده و او را برای اسکی و تفریح به فرانسه و کوه‌های آلپ بفرستد. در آلپ هنگام اسکی، زن در یک یخچال طبیعی سقوط کرده و می‌میرد. سعید پس از بیرون آمدن از بهت و حیرت ناشی از مرگ همسرش با دختر دیگری ازدواج می‌کند، اما بلافاصله بعد از ازدواج جسد یخ زده همسر قبلی در کوه آلپ پیدا می‌شود و در اثر اتفاقی زنده شده و به ایران برمی‌گردد.
اکنون به تو می‌اندیشم، به توها می‌اندیشم مجموعه شعری است از "هوشنگ ایرانی" که در دی‌ماه ۱۳۳۴، در ۲۳۰ نسخه، و در ۲۴ صفحه منتشر شد.
این کتاب چهارمین و آخرین مجموعه شعر "هوشنگ ایرانی" است. او که در فاصلهٔ کوتاهی چندین مجموعه شعر به چاپ رسانده و جیغ بنفش او معروف خاص و عام گردیده بود، ناگهان خاموش شد و سخنی از وی نبود تا دی‌ماه ۱۳۳۴ که کتاب «اکنون به تو می‌اندیشم، به توها می‌اندیشم» را منتشر کرد.
این کتاب مجموعه‌ای شامل یک مقدمهٔ کوتاه و ده شعر بود که در ۲۳۰ نسخه منتشر شد و هیچ‌کس هیچ‌گونه سخنی دربارهٔ آن نگفت.
مقدمهٔ "ایرانی" بر این مجموعه در واقع نخستین مقدمه بر شعر نو عرفانی محسوب می‌شود.
اوم مانی پادمه هوم
ای تنهای جاودان
این انبوه قربانی‌ها نه برای توست
این نیاز رهروانی است که گرمای مهر را می‌جویند
همه لبخندی دیگر و پرتوی دیگر از پرتو لبخند ابدی تواند
شکوه شکفتن بر تو باد ای نیلوفر آشنائی!
شکوه شکفتن بر تو باد!
از دشت و دریا و جنگل گذشتم که تو را بازیابم
تو را، ای زبان شعله‌ها
ای رنج کهن
بازگو اضطراب قربانی‌های بی‌شمارت را
آشکار کن سنگینی سرمایی را که از چشمان هراسان آنان نوشیدی،
به یاد آور طوفان‌هایی را که سقوط هر یک از پرستنده‌هایت بر تو فرو کوفت
بازگو، بازگو
گرمای دست‌های آشنایی را که برای آخرین بار و تنها بار فشردی
فرارو! ای غبار گمراه‌کننده
صدای قدم‌هایی را که در تو محو شدند
که گذشت قدم‌های قرن‌ها را در خود دارند، می‌شنوم.
رمز این نواست که فرارسیده صحراها را پیش می‌راند...
رازی را که در اندوه‌های خاموش مدفون است بر پرتو آن عریان نیم‌شب بنوشتی
و راه بر بیگانگان روز بربستی؟
فرارو! ای پوشش جدائی‌ها
من نیز رهرو شباهنگاهانم
و با گرمای یک خورشید بر شب جادوی تو گذر خواهم کرد.
مگریز!
این آشنای کهن در جستجوی تو، ای آزرم رانده‌شدگان، دشت‌ها و دریاها و جنگل‌ها را درنوردید
در جستجوی تو سرود چشمه‌سارها و نواهای بی‌محرم را فراگرفت...
بر بستر رویائی ابرها جای پای گذرندگانی که در رنج ریاها فروسوختند درخشان است.
در این قربانیگاه پرشکوه، چهرهٔ آن تنهای جاودان، همچنان نزدیک و آرام، بر افق می‌نگرد، و نیلوفری آبی تصویر او را بر موج‌های اقیانوس می‌گسترد.
شما، رهروان عظیم، بر خود بازگشتید و رنج‌های ناگفته را درنیافتید.
اما تو، تو ای آمدهٔ تنها...
خاموشی، خروشی پنهان،
در جرعه‌های اقیانوسی نوشیدی
و از آب فراگذشتی
و بدان‌سو قدم نهادی.
مردان مریخی و زنان ونوسی کتابی نوشته جان گری است، که در مورد روابط زناشویی و شناخت جنس مخالف می‌باشد. در این کتاب نویسنده اعتقاد دارد که زنان و مردان به‌رغم وجود تفاوت‌ها، می‌توانند شیوه‌هایی را بیاموزند تا به رابطهٔ عاشقانه و صمیمی دست یابند. وی به همین منظور، در این کتاب، شیوه‌ها و راه‌کارهای جدیدی را برای کم کردن تنش‌ها در روابط زناشویی و به‌وجود آوردن عشق و علاقه، بیان می‌کند. از این کتاب تاکنون بیش از ۱۵ میلیون نسخه به فروش رفته است.
ناحیه اسپیتمن یکی از ناحیه‌های اداری ولایت سغد در تاجیکستان است و در شمال جمهوری تاجیکستان جای دارد. مرکز این ناحیه، جماعت ناو است که در ۲۸ کیلومتری غرب خجند قرار دارد و از ناو تا شهر دوشنبه ۲۹۴ کیلومتر مسافت است.
ناحیه استروشن یکی از ناحیه‌های اداری ولایت سغد در تاجیکستان است و در شمال جمهوری تاجیکستان جای دارد. مرکز این ناحیه، جماعت استروشن است.
ناحیه اِسفَره یکی از ناحیه‌های اداری ولایت سغد در تاجیکستان است و در شمال جمهوری تاجیکستان جای دارد. مرکز این ناحیه، جماعت اسفره است که در ۱۰۸ کیلومتری شرق خجند قرار دارد.
قرقیزستان با تاجیکستان اختلافات مرزی دارد که این مناقشه باعث چندین ماجرا از جمله درگیری‌های مسلحانه بین ساکنان دو طرف در مناطق لیلک و بادکند قرقیزستان با نواحی اسفره و باباجان غفورف تاجیکستان شده‌است. تنها در سال ۲۰۱۴ در مرز قرقیزستان با تاجیکستان ۳۰ درگیری رخ داد که زخمی‌های نیز دربرداشت. قرقیزستان در ابتدای سال ۲۰۱۴ در پی یک نزاع، مرزهایش با تاجیکستان را برای سه ماه بست و سفیرش را از دوشنبه فراخواند.خبرگزاری ایرنا. بازدید: ژوئیه ۲۰۱۵.
ناحیه باباجان غفورف یکی از ناحیه‌های اداری ولایت سغد در تاجیکستان است و در شمال جمهوری تاجیکستان جای دارد. مرکز این ناحیه، جماعت باباجان غفورف است.
قرقیزستان با تاجیکستان اختلافات مرزی دارد که این مناقشه باعث چندین ماجرا از جمله درگیری‌های مسلحانه بین ساکنان دو طرف در مناطق لیلک و بادکند قرقیزستان با نواحی اسفره و باباجان غفورف تاجیکستان شده‌است. تنها در سال ۲۰۱۴ در مرز قرقیزستان با تاجیکستان ۳۰ درگیری رخ داد که زخمی‌های نیز دربر داشت. قرقیزستان در ابتدای سال ۲۰۱۴ در پی یک نزاع، مرزهایش با تاجیکستان را برای سه ماه بست و سفیرش را از دوشنبه فراخواند.خبرگزاری ایرنا. بازدید: ژوئیه ۲۰۱۵.
ناحیۀ پنجکنت یا ناحیۀ پنجه‌کند یکی از ناحیه‌های اداری ولایت سغد در تاجیکستان است و در شمال جمهوری تاجیکستان جای دارد. مرکز این ناحیه، جماعت پنجکنت است که در ۲۷۰ کیلومتری جنوب غرب خجند قرار دارد. از این شهر تا شهر دوشنبه ۲۴۰ کیلومتر راه‌است.
ناحیه جبار رسولف یکی از ناحیه‌های اداری ولایت سغد در تاجیکستان است و در شمال جمهوری تاجیکستان جای دارد. مرکز این ناحیه، جماعت پرولتارسک است که در ۲۰ کیلومتری جنوب غرب خجند قرار دارد. از این شهر تا شهر دوشنبه ۲۹۷ کیلومتر راه‌است.
ناحیهٔ عینی یکی از ناحیه‌های (شهرستان‌های) جنوبی ولایت سغد (استان سغد) در تاجیکستان است که مرکز آن عینی است و به نام صدرالدین عینی شاعر ملی تاجیکستان نامگذاری شده‌است.
نام پیشین این ناحیه فَلغَر بود.تاجیک‌فر، گٌرزم: گل‌نظر، شاعر همه. در جدید آن‌لاین. ۰۴ ژوئن ۲۰۱۳–۱۴ خرداد ۱۳۹۲.
هندوستان در این ناحیه پایگاهی نظامی تأسیس کرد که برای کمک به ائتلاف شمال علیه حزب طالبان عمل می‌کرد.
ناحیه عینی یکی از کم‌زمین‌ترین مناطق این کشور به‌شمار می‌آید. در برخی از روستاهای این ناحیه ساکنان زمین‌های سنگلاخ را با کشاندن خاک از اماکن دیگر برای کشاورزی آماده می‌کنند. گذشته از این، جمعیت ناحیه عینی به گونه مناطق دیگر تاجیکستان در حال افزایش است و این امر مشکلات فراوانی را در زمینه تخصیص قطعات زمین برای ساختمان مسکن و دیگر مؤسسات به میان آورده‌است. در گذشته، ساکنان برخی از روستاهای ناحیه عینی به دلیل کمبود زمین و آسیب حوادث طبیعی به مناطق دیگر تاجیکستان کوچ داده شده‌اند، ولی شدت کمبود زمین در این ناحیه همچنان احساس می‌شود.بی‌بی‌سی فارسی: بحث دادگاهی دو روستا بر سر قبرستانی در فلغر. ۱۷ خرداد ۱۳۹۱.
دره تاریخی یغناب که مردم آن به زبان یغنابی، بازمانده زبان ایرانی سغدی سخن می‌گویند در این ناحیه قرار دارد.
ناحیهٔ دیواشتیچ (نام پیشین: ناحیهٔ غانچی) یکی از ناحیه‌های اداری ولایت سغد در تاجیکستان است و در شمال جمهوری تاجیکستان جای دارد. مرکز این ناحیه، جماعت غانچی است که در ۶۶ کیلومتری شرق خجند قرار دارد. از این شهر تا شهر دوشنبه ۲۶۳ کیلومتر راه است.
ناحیهٔ دیواشتیچ با مساحت ۱٬۵۸۸٫۷ کیلومتر مربع در میان کوهسار ترکستان و درهٔ فرغانه جای دارد. در شمال با ناحیه‌های ظفرآباد و اسپیتمن، در غرب با ناحیه‌های استروشن و شهرستان، در جنوب با ناحیه‌های عینی و کوهستان مست‌شاه از بخش‌های ولایت سغد همسایه و در شرق با ناحیهٔ لیلک از بخش‌های ولایت بادکند قرقیزستان هم‌مرز است.
مردم دیواشتیچ به زبان‌های تاجیکی و ازبکی سخن می‌گویند. بر پایهٔ آمار سال ۲۰۱۰ میلادی، ناحیهٔ غانچی ۱۴۰٬۸۵۹ تن جمعیت داشت و تراکم جمعیت آن ۸۷٫۵ نفر در کیلومتر مربع بود.
ناحیهٔ دیواشتیچ ۵ کارخانه، ۵۶۴ خواجگی کشاورزی، از جمله ۵۱۴ خواجگی دهقانی دارد. محصول اصلی کشاورزی این ناحیه سبزیجات، غله و سیب زمینی است.
این ناحیه ۵ دسامبر ۱۹۲۹ در بخشی از ولایت خجند در جمهوری شوروی سوسیالیستی تاجیکستان تأسیس یافت. در طول موجودیت خود این ناحیه دو بار با ناحیهٔ استروشن متحد و جدا شده‌است. سال ۲۰۰۹ جشن ۸۵-اُمین سالگرد بنیاد ناحیه برگزار شد.
از روستاهای دیدنی این ناحیه می‌توان روستای گَزَنترَک را نام برد.
ناحیهٔ کانِ بادام یکی از ناحیه‌های اداری ولایت سغد در تاجیکستان است و در شمال جمهوری تاجیکستان جای دارد. مرکز این ناحیه، جماعت کان بادام است.
ناحیهٔ کوهستان مست‌شاه یکی از ناحیه‌های اداری ولایت سغد در تاجیکستان است و در شمال جمهوری تاجیکستان جای دارد. مرکز این ناحیه، جماعت مهران است.
ناحیۀ مست‌شاه از شهرستان‌های استان سغد تاجیکستان است.
این ناحیه در شمال تاجیکستان و در ۵۶ کیلومتری شهر خجند قرار دارد. مرکز آن شهرک کوچک بوستان است که فاصلهٔ آن تا دوشنبه، پایتخت تاجیکستان ۳۶۰ کیلومتر می‌باشد.
ناحیۀ مست‌شاه ۴۷۱۲٬۳ کیلومتر مربع مساحت دارد و جمعیت آن در سال ۲۰۱۰ برابر با ۱۰۱ هزار و ۷۰۰ نفر بود. تراکم جمعیت آن هم در آن سال ۱۰۱٬۸ نفر در کیلومتر مربع بود.
ناحیه مست‌چاه ۳ شهرک و ۷ جماعت (بخش) دارد.:
ناحیه ظفرآباد یکی از ناحیه‌های اداری ولایت سغد در تاجیکستان است و در شمال جمهوری تاجیکستان جای دارد. مرکز این ناحیه، جماعت ظفرآباد است.
در آمار، اطلاع یا دانستار فیشر برابر است با واریانس نمره. برای متغیر تصادفی X با یک پارامتر مجهول formula_1 اطلاع فیشر برابر است با:
اگر مشتق مرتبه دوم تابع formula_3 وجود داشته باشد، آنگاه اطلاع فیشر را می‌توان به صورت زیر نوشت:
بنینو سیمئون آکینو (زاده ۲۷ نوامبر ۱۹۳۲ – مرگ ۲۱ اوت ۱۹۸۳) سناتور و فعال سیاسی مخالف حکومت فردیناند مارکوس دیکتاتور پیشین فیلیپین بود.
آکینو پس از تحمل هفت سال زندان انفرادی در سال ۱۹۸۰ به آمریکا رفت. وی در بیست و یکم اوت ۱۹۸۳ به رغم تهدید به ترور، با یک هواپیمایی مسافری و با جلیقه ضد گلوله بر تن به فیلیپین بازگشت و پس از پیاده شدن از هواپیما، بلا درنگ هدف اصابت گلوله به سرش واقع و کشته شد.
پس از درگذشت او، همسرش کرازون آکینو به ریاست جمهوری رسید. بنیگنو آکینو، رئیس‌جمهور پیشین فیلیپین، فرزند بنینو آکینو است.کورازون آکینو درگذشت، دویچه وله فارسی
محلب مترادف نام یکی از گونه‌های زیرسرده گیلاس (زیرسرده) است. این زیرسرده در ایران ۹ گونه درخت و درختچه دارد که اکثراً در مناطق کوهستانی و صخره‌ای پراکنده‌اند.
محلب که نام دیگر آن آلبالوی تلخ می‌باشد گونه ای آلبالو است که دارای چوبی سفت و میوه غیر خوراکی است. پس از رسیدن میوه، مغزهسته آنرا کوبیده و به میزان کم به عنوان ادویه در نان و شیرینی بکار می‌برند. محل رویش جنوب اروپا، آسیای کوچک، ایران و پاکستان است.
میهم سفلی، روستایی از توابع بخش چهاردولی شهرستان قروه در استان کردستان ایران است. طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۰ جمعیت این روستا۴۰۰۰ نفر (در ۷۵۰ خانوار) بوده‌است.
فضل‌الله اکبری (زاده: ۲ اردیبهشت ۱۳۰۰، گلپایگان - درگذشت: ۱۳ فروردین ۱۳۸۴، تهران) معاون اسبق آموزشی و پژوهشی وزارت علوم و آموزش عالی (از سال ۱۳۵۰)، عضو هیئت علمی و نخستین رئیس دانشکده علوم اداری و مدیریت بازرگانی دانشگاه تهران و نخستین دانشیار حسابداری و حسابرسی آن دانشگاه بود.
فضل‌الله اکبری آموزش ابتدایی را در شهر گلپایگان و دوره دبیرستان را در اصفهان گذراند. همزمان با تحصیل در دوره دبیرستان به یادگیری علوم قدیمه نزد پدربزرگ مادریش حاج فخرالعلما پرداخت و پس از آن در اصفهان از حضور استادانی چون فضل‌الله همایی و برادر او استاد جلال همایی و آقای مبارکه‌ای بهره‌مند شد. وی حساب و ریاضی و حساب سیاق نقدی و جنسی را نزد پدربزرگ و پدر فرا گرفت. فضل‌الله اکبری بعد از دریافت دیپلم متوسطه، در دانشکده حقوق دانشگاه تهران به تحصیل پرداخت و مدرک کارشناسی خود را از این دانشکده گرفت. سپس در شرکت ملی نفت استخدام شد و همزمان با حییم در تهیه فرهنگ لغات انگلیسی به فارسی همکاری داشت. پس از آن در مؤسسه علوم اداری و بازرگانی دانشکده حقوق دانشگاه تهران ادامه تحصیل داد و مدرک فوق لیسانس علوم اداری و بازرگانی را دریافت داشت. در پی آن با بهره‌مندی از بورس تحصیلی به آمریکا رفت و در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی و دانشگاه استانفورد به تحصیل پرداخت و در رشته مدیریت بازرگانی با گرایش حسابداری دکترا دریافت کرد. بعد از دریافت مدرک دکترا به ایران بازگشت و در مؤسسه علوم اداری به تدریس پرداخت و در سال ۱۳۳۷ به عنوان اولین مدرس حسابداری با درجه دانشیاری به عضویت هیئت علمی دانشکده حقوق دانشگاه تهران پذیرفته شد.
اکبری دربارهٔ چگونگی برخورد با رشته حسابداری در آن سال‌ها چنین می‌گوید:چگونه تدریس حسابداری در دانشگاه برای اولین بار شروع شد. فصلنامه حسابرس شماره ۴ و ۵، پاییز و زمستان ۱۳۷۸ تهران
فضل‌الله اکبری پس از تأسیس دانشکده علوم اداری و مدیریت بازرگانی دانشگاه تهران، به مدت ۸ سال رئیس این دانشکده بود. پس از سال ۱۳۵۰، به سمت معاون آموزشی و پژوهشی وزارت علوم و آموزش عالی برگزیده شد و همزمان به تدریس رشته حسابداری در دانشگاه‌ها و موسسات مختلف آموزش عالی به ویژه بانک ملی ایران پرداخت.
پس از انقلاب در اوایل سال ۱۳۵۸ در سمت استادی دانشگاه بازنشسته شد و از اوایل دهه ۱۳۶۰ با مرکز تحقیقات تخصصی حسابداری و حسابرسی سازمان حسابرسی همکاری کرد. کتاب و مقالا ت مختلفی که در این دوران توسط ایشان تألیف و تدوین و توسط سازمان حسابرسی منتشر شده‌است دستاورد این دوران پربار است.
فضل‌الله اکبری در اواخر دهه ۱۳۶۰ به آمریکا مسافرت کرد و به مدت دو سال با سمت استادی در دوره‌های فوق لیسانس دانشکده مدیریت بازرگانی دانشگاه استانفورد به تدریس پرداخت. پس از آن به انگلستان رفت و یک سال نیز در دانشکده مدیریت دولتی تدریس داشت.
او از میانه‌های دهه ۱۳۷۰ به ایران بازگشت و همچنان همکاری خود رادر زمینه تحقیق و تألیف با مرکز تحقیقات تخصصی حسابداری و حسابرسی سازمان حسابرسی ادامه داد. کتاب بررسی تحلیلی اکبری در سال ۱۳۸۱ به عنوان کتاب درخور تقدیر برگزیده و به وسیله وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در مراسم هفته کتاب مورد تقدیر قرار گرفت.
سرانجام فضل‌الله اکبری در ۱۳ فروردین ۱۳۸۴ درگذشت و در بهشت زهرا به خاک سپرده شد.
بخشی از آثار و کتاب‌ها و مقاله‌های اکبری به شرح زیر است.
گریستن برای ماه یک آهنگ گروه سمفونیک متال هلندی، اپیکا است.
تا پایان جهان (; ) فیلم علمی تخیلی درام ساخت سال ۱۹۹۱ به کارگردانی ویم وندرس فیلمساز آلمانی است. داستان فیلم در آستانه هزاره سوم و در زمان یک فاجعه جهانی دامن‌گیر است، که مرد و زنی، با بازی ویلیام هرت و سولویگ دامارتان، را دنبال می‌کند که در سراسر جهان به خاطر دستگاهی که می‌تواند تجربه‌های زیستی را ضبط کند و به رؤیاها و خواب‌ها نمود دیداری بدهد، تحت پیگرد هستند. نخستین پیش‌نویس فیلمنامه توسط مایکل آلمریدا، فیلمساز آمریکایی، نوشته شد، اما اعتبار هنری فیلمنامه نهایی به وندرس و پیتر کری بر پایه داستانی از وندرس و دامارتین نسبت داده شده‌است. وندرس، که به عنوان کارگردانی منحصر به فرد در سبکفیلم جاده‌ای شناخته می‌شد، "تا پایان جهان" را نمونه‌ای غایی و پایانی از این سبک فیلم ساخت.
تا پایان جهان در چندین نسخه منتشر شده‌است که مدت زمان آن‌ها بین ۱۵۸ تا ۲۸۷ دقیقه است.
وندرس کار روی فیلم را از اواخر سال ۱۹۷۷، هنگامی که در نخستین سفرش به استرالیا، متوجه شد که محیط استرالیا برای یک فیلم علمی تخیلی بسیار مناسب است، آغاز کرد. پیش‌تولید علاوه بر شکل‌دادن به طرح پیچیده، شامل عکاسی گسترده نیز می‌شد. با این حال، پس از اینکه وندرس با ساخت فیلم‌های "پاریس، تگزاس" و "زیر آسمان برلین به" موفقیت تجاری دست یافت، توانست برای فیلم اعتبار و بودجه لازم را تهیه کند.
بودجه فیلم در حدود ۲۲ دلار میلیون (که ۳٫۷ میلیون دلار آن از سوی شرکت مالی فیلم استرالیا آمده بودBob Evans, "Our Piece of the Action", "The Australian Financial Review", 18 October 1991, p. 33) بود که بیش از مجموع هزینه‌های او برای تمام فیلم‌های پیشینش بود، و دست وندرس را برای تولید فیلمی بلندپروازانه باز گذاشت. فیلمبرداری اصلی ۲۲ هفته به درازا کشید و در ۱۱ کشور انجام شد. وندرس، که شیفتگی دیرینه ای به مناطق دورافتاده استرالیا داشت، بخش قابل توجهی از فیلم را در آلیس اسپرینگز، قلمرو شمالی در استرالیا و اطراف آن فیلمبرداری کرد.
نماهای رویاگونه در فیلم با نخستین ویدیوهای کیفیت بالا فیلمبرداری شدند. وندرس و مهندس‌های ان‌اچ‌کی (تنها تأسیساتی که در آن زمان می‌توانست ویدیوهای HD را پخش کند) به مدت شش هفته روی این سکانس‌ها کار کردند و عمداً تصاویر را مخدوش کردند تا نماهای دیدنی شگرفی ایجاد کنند. آنها نخست یک روگرفت تند و سریع از نماها را ضبط می‌کردند، و سپس آن را با سرعت عادی پخش می‌کردند.
گریم رول موسیقی متن فیلم و دیگر صداها را ساخت. برای آهنگ‌های افزوده، وندرس آهنگ‌های اصلی را از تعدادی از هنرمندان مورد علاقه‌اش سفارش داد و از آنها خواست تا نوع موسیقی را که یک دهه بعد، زمانی که داستان فیلم روی می‌داد، پیش‌بینی کنند.
روگرفت (نسخه) کوتاه شده "تا پایان جهان" پس از اکران در سینماها با پیشباز ضعیف تماشاگران روبرو شد، که نشانه شکست تجاری و هنری بود. در آمریکا، این فیلم توسط برادران وارنر در دسامبر ۱۹۹۱ در ۴ نوبت نمایش داده شد. مجموع فروش باکس آفیس آمریکا کمتر از ۸۳۰۰۰۰ دلار بود.
در ژانویه ۱۹۹۲ راجر ایبرت با بررسی روگرفت سینمایی فیلم، ۲ ستاره از ۴ ستاره را به فیلم داد و آن را بدون «روایت همگرا» که برای حفظ علاقه به داستان مورد نیاز است توصیف کرد و نوشت که «(تا پایان جهان) مانند فیلمی است که پیش از نوشته شدن فیلمبرداری شده و پیش از پایان یافتن، ویرایش و تدوین شده‌است.» او ادامه داد که احتمالاً یک مستند در مورد جهانگردی گیراتر از خود فیلم می‌شد.
منتقدان بعدی - که برخی برشِ کارگردان را نقد کرده بودند- دیدگاه بهتری به فیلم داشتند. در تارنمای راتن تومیتوز، فیلم بر پایه ۱۷ دیدگاه، امتیاز ۸۸٪ را دارد.
بر پایه گزارش‌ها، روگرفت نخستین فیلم ۲۰ ساعت بوده‌است. چندین روگرفت کوتاه شده از فیلم به صورت تجاری پخش شده یا به نمایش عمومی درآمده است. وندرس بر پایه قراردادی که با پشتیبانان مالی خود داشت موظف بود که یک فیلم بلند استاندارد ارائه دهد، بنابراین او دو برش آمریکایی و اروپایی ۱۵۸ و ۱۷۹ دقیقه ای ویرایش کرد که از آن به عنوان "روگرفت‌های «مناسب بیننده"» یاد می‌شود. در همین حال، او و تدوینگرش پیتر پرزیگودا مخفیانه با هزینه شخصی خود یک روگرفت کامل از نگاتیوهای فیلم برای خود ساختند، و سالیان بعد روی روگرفت ۵ ساعته فیلم کار کردند و آن را به پایان رساندند که دهه‌ها بعد آن را نمایش دادند. نسخه ای شبیه به آنچه در این نمایش‌ها نشان داده شد به عنوان یک سه‌گانه ۲۸۰ دقیقه ای از فیلم پخش شد.
همچنین یک دیسک لیزری ۲۳۹ دقیقه‌ای همراه با توضیحات و زیرنویس ژاپنی از فیلم پخش شده‌است. چندین ویرایش غیرمجاز هواداران وجود دارد که بخش‌هایی از روگرفت‌های گفته شده را با هم می‌آمیزد.
در سپتامبر ۲۰۱۹، مجموعه کرایتون اعلام کرد که یک نسخه ویژه بلو ری و دی‌وی‌دی از بازسازی 4K برش ۲۸۷ دقیقه ای کارگردان را در دست ساخت دارد که در ۱۰ دسامبر ۲۰۱۹ آن را پخش کرد.
"موسیقی متن فیلم" در ۱۰ دسامبر ۱۹۹۱ منتشر شد که شامل قطعات زیر است:
اونسنس عنوان سومین آلبوم استودیویی گروه راک آمریکایی اونسنس است. طبق برنامه ریزی‌ها قرار است این آلبوم در ۱۱ اکتبر ۲۰۱۱ توسط وایند-آپ رکوردز منتشر شود.
گروه کار نوشتن آلبوم را در ژوئن ۲۰۰۹ آغاز کرد. زمان انتشار این آلبوم چندین بار تغییر کرده‌است. اولین بار در ۲۲ فوریه ۲۰۱۰ گروه به همراه استیو لیلیوایت وارد استودیو شد، اما بعد از آن ضبط کار به خاطر اینکه «خوب در نمی‌آمد» متوقف شد. در آن زمان برنامه‌ریزی شده بود که آلبوم در ماه اوت یا سپتامبر ۲۰۱۰ منتشر شود، اما لی بعداً اعلام کرد که گروه استودیو را ترک کرده‌است. در ۱۱ آوریل ۲۰۱۱ گروه با یک تهیه‌کننده دیگر به نام نیک راسکولینز به استودیو رفت و ضبط آلبوم در ۸ ژوئیه ۲۰۱۱ به پایان رسید. تک‌آهنگ این آلبوم به نام «آنچه شما می‌خواهید» در ۹ اوت ۲۰۱۱ منتشر شد.
الشِّفاء مهم‌ترین و جامع‌ترین اثر ابن سینا را می‌توان دائرةالمعارفی به زبان عربی، در علوم عقلی به حساب آورد که در آن چکیدهٔ آرای فلاسفهٔ بزرگ قدیم یونان و شارحان مدرسهٔ اسکندریه و افلاطونیان و نوافلاطونیان و… در همهٔ علوم عقلی، اعم از منطق، طبیعیات، ریاضیات و الهیات فراهم آمده و مورد تحلیل و نقد و بررسی علمی قرار گرفته‌است. مؤلف در کتاب گران‌سنگ "شفاء" در هر چهار قسمتِ منطق، ریاضی، طبیعی و الهیات توانسته به‌طور دقیق و کامل سخن بگوید و مطالب لازم را دربارهٔ هریک از این چهار علم شریف به صورتی منظم و قابل استفاده در اختیار مخاطب قرار دهد.
کتاب "شفاء"، مشتمل بر فنون طبیعیات، منطق، الهیات و ریاضیات است؛ به این صورت که مباحث هر علمی به فنونی، و مباحث هر فنی به مقالاتی، و مباحث هر مقاله‌ای به فصولی تقسیم شده و در هر فصل، مسائل، با حوصله و تفصیلی که شایستهٔ آثار علمی است، بدون تکرار و اطناب، مورد بررسی قرار گرفته‌است.
این بخش کتاب، با آن که به‌طور پراکنده و در بیش از ده سال و در حالات و شرایط کاملاً متفاوت و پرفراز و نشیب، نوشته شده‌است و با آن که بخش اعظم آن، بدون دست رسی به منابع و تنها با تکیه بر حافظه، تألیف گردیده‌است، از عالی‌ترین دقایق و تحلیل‌های علمی و فلسفی برخوردار است. بخش منطق شفا از جامع‌ترین آثار دربارهٔ علم منطق می‌باشد و در چهار جلد رحلی، به زبان عربی، به چاپ رسیده‌است.
بخش منطق این کتاب در نه فن تنظیم شده‌است به این صورت:
شیخ الرئیس در مبسوط‌ترین اثر خود؛ یعنی شفا که قصد همراهی با حکمای مشاء را داشته، خود را ملزم کرده تا حد امکان از مخالفت با ایشان بپرهیزد. در تألیف این کتاب تا حد زیادی از طریق ارسطو پیروی کرده‌است؛ به گونه‌ای که می‌توان بخش منطق شفا را شرحی بر ارغنون ارسطو دانست و چنان‌که خود او در مقدمه آن گفته‌است، در ترتیب مطالب از ترتیب کتاب‌های صاحب منطق (ارسطو) پیروی کرده‌است. شیخ الرئیس در پایان کتاب سفسطه از منطق شفاء، سخن خود ارسطو را نقل می‌کند که او در باب قیاس از پیشینیان خود جز قوانین مجمل و ضوابط غیر مفصل، چیزی به ارث نبرده و این او بوده‌است که با رنج فراوان و کوشش بسیار، ضروب هر قیاس و شرایط انتاج آن را بیان داشته‌است. آن گاه ابن سینا پس از نقل سخن ارسطو، خود، می‌گوید: «ای گروه دانش پژوهان و اندیشمندان دربارهٔ آنچه این مرد بزرگ گفته تأمل کنید که آیا بعد از او تا به امروز که نزدیک به هزار وسی صد سال می‌گذرد، کسی آمده‌است که بر آن خرده گیرد یا ثابت کند که در سخن او نقصی هست ویا بر آن چیزی بیفزاید؟ خیر آنچه ارسطو آورده، کامل و میزان صحیح و حق صریح می‌باشد».
پیروی ابن سینا از ارسطو، هرگز مقلدانه نبوده که فقط به شرح و تفسیر کلام او اکتفا کند، بلکه چنان‌که خود او تصریح فرموده، هیچ مطلب قابل توجهی در آثار پیشینیان نبوده مگر آن که آن را در این کتاب گرد آورده‌است، احکام و مطالبی که در کتب قدما در جایگاه شایسته خود قرار نداشته به جایگاه شایسته اش انتقال داده، اگر در مطالب گذشتگان خلل و نقصانی دیده با فکر و نظر خود بر آن‌ها افزوده و تکمیل کرده و برخلاف عادت منطقیان، مطالب بی ارتباط با این علم و مرتبط با فلسفه اولی را از منطق حذف و در فلسفه اولی مطرح کرده‌است و به این ترتیب مهم‌ترین نقش را در تنظیم، تبیین و تکمیل منطق و فلسفه ارسطویی ایفا نموده‌است.
فنون نه‌گانه‌ای که در منطق شفاء مطرح شده‌اند، عبارتند از:
۱. ایساغوجی یا مدخل منطق که در آن از معرفی منطق و سایر علوم؛ فایده و موضوع منطق؛ تعریف لفظ مفرد و مرکب؛ بررسی نظریات گوناگون در مورد ذاتی و عرضی؛ بررسی نظرات گوناگون دربارهٔ آنچه بر ماهیت دلالت می‌کند؛ تقسیم لفظ مفرد کلی به اقسام پنج‌گانه؛ جنس؛ نوع؛ بررسی تعاریف نوع؛ کلی طبیعی، عقلی و منطقی؛ فصل؛ عرض خاص و عام؛ اشتراکات و اختلافات کلیات خمس با یک دیگر… بحث شده‌استالشفاء- المنطق، ابن سینا، مدخل، ج۱، ص۹
۲. قاطیغوریاس یا مقولات که در آن از اجناس عالی ماهیات ممکنه که آن‌ها را «مقولات عشر» می‌نامند گفتگو شده‌است.الشفاء- المنطق، ابن سینا، المقولات، ج۱، ص۳
۳. باری ارمنیاس یا عبارت که مشتمل بر مباحث قضایا می‌باشد.الشفاء- المنطق، ابن سینا، المنطق، ج۱، ص۱
الهیات شفاء بخشی از کتاب گران‌سنگ شفای بوعلی است. این کتاب، به زبان عربی و حاوی مباحث فلسفه اعلی یا الهیئت بالمعنی الاعم می‌باشد.
این بخش کتاب سال‌ها در اروپا تدریس می‌شده‌است و هم‌اکنون در حوزه‌های علمیه تدریس می‌شود.
تأثیر این بخش از شفاء، نه تنها در شرق که در غرب نیز بسیار شگفت‌انگیز بوده‌است؛ به گونه‌ای که متفکرین غربی، آن را مقدم بر سایر اجزای شفاء، به زبان لاتینی ترجمه کرده‌اند.
الهیات شفا، مشتمل بر ده مقاله به ترتیب هشت فصلی، چهار فصلی، ده فصلی، سه فصلی، نه فصلی، پنج فصلی، سه فصلی، هشت فصلی، هشت فصلی و پنج فصلی است.
ریاضیات کتاب شفا شامل ۴ بخش زیر است:http://wikifeqh.ir/ریاضیات_ابن_سینا
بخش اول ریاضیات یا به عبارتی فن اول ریاضیات که عبارت است از هندسه، در واقع تحلیل و بررسی اصول اقلیدس می‌باشد که توسط حجاج بن یوسف مطر، به عربی ترجمه شده‌است. البته ترجمه‌های دیگری نیز موجود است که می‌توان حجاج بن یوسف را اولین مترجم اصول اقلیدس به حساب آورد. بو علی، در بخش هندسه برخلاف خود اقلیدس و مترجم آن، به تفصیل نپرداخته و فقط به مطالبی که برای درک قضایا و اثبات آن‌ها لازم است، پرداخته‌است. مقصود ابن سینا این است که متعلم را هر چه سریع تر با مبانی هندسه آشنا سازد. وی به گفته شاگرد و دوستش، ابو عبید جوزجانی، ابتدا کتابی به نام مختصر اقلیدس، تألیف کرد که بعداً بخشی از کتاب شفا را تشکیل داد. ابن سینا، بخش هفتم کتاب نجات را نیز به هندسه اختصاص داده‌است. نظریات ابن سینا در ریاضیات هنوز کاملاً مورد بررسی قرارنگرفته‌است، ولی کارل لوکوچ، بخشی از فن اول ریاضیات شفا (هندسه مسطحه) را در کتاب خود مورد بررسی قرار داده‌است. هندسه، به نظر ابن سینا، یکی از علوم ریاضی، بلکه اولین علم از علوم ریاضی است که متکفل آموزش اوضاع خطوط، اشکال سطوح و انحطام مقادیر می‌باشد.
۱. مقاله اول از بخش هندسه ریاضیات شفا، در تعریف مثلث و متوازی‌الأضلاع می‌باشد. اولین مطلبی که در این مقاله بیان می‌گردد، تعریف نقطه و خط است. مؤلف، نقطه را به شی ء ما لا جزء له و خط را به طول بلا عرض و طرفاه نقطتان، تعریف می‌کند، سپس به تعریف زاویه قائمه، حاده و منفرجه می‌پردازد. در ادامه انواع مثلث که عبارتند از: مثلث متساوی الاضلاع، مثلث متساوی‌الساقین، مثلث مختلف‌الأضلاع و مثلث قائم الزاویة بیان شده، سپس مربع و مستطیل و اشکالی که چهار ضلعی می‌باشند، با انواع گوناگونشان مورد بررسی قرار گرفته‌اند. دیگر اشکال چند ضلعی و تعریف دو خط موازی نیز در بخش مقدمه مقاله اول هندسه مطرح گردیده‌اند. ابن سینا، در بخشی به نام علم جامع، کیفیت به دست آمدن مثلث متساوی الاضلاع از دو دایره را بیان کرده‌است.الشفاء -الریاضیات، ابن سینا، ج۱، ص۱۵
۲. مقاله دوم در مورد خط مستقیم و تقسیمات آن می‌باشد. وی این بخش را با تعریف مربع به سطح قائم الزاویایی که خطوط محیط به زاویه قائمه بر آن احاطه دارند، آغاز می‌کند. چگونگی به دست آمدن مربع و انواع آن نیز در این بخش مورد بررسی قرار گرفته‌است.الشفاء -الریاضیات، ابن سینا، ج۱، ص۶۷.
۳. مقاله سوم در مورد دایره است. ابن سینا، می‌گوید: در دایره تمام قطرها و نصف قطرها که امروزه شعاع گفته می‌شود، با همدیگر مساوی هستند. به دست آوردن مرکز دایره، نقطه مماس دو دایره و مطالبی از این قبیل نیز در همین مقاله مطرح شده‌اند.الشفاء -الریاضیات، ابن سینا، ج۱، ص۸۷.
۴. مقاله چهارم، در مورد عملیات مثلث‌ها و دایره‌ها است. شکل محیط، اولین مبحث این بخش می‌باشد.الشفاء -الریاضیات، ابن سینا، ج۱، ص۱۳۱
۵. مقاله پنجم در مورد نسبت می‌باشد. شیخ الرئیس، در این بخش، جزء را به مقدار کوچک‌تر از مقدار بزرگ‌تر معرفی می‌کند و…الشفاء -الریاضیات، ابن سینا، ج۱، ص۱۵۱
۱۳٬۱۴٬۱۵. عنوان‌های مقاله سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم به ترتیب عبارت است از: «القسمة ذات الوسط و الطرفین و المضلعات المنتظمة»، «القسمة ذات الوسط و الطرفین و المجسمات المنتظمة» و «رسم مجسمات منتظمة داخل بعضها».
دومین بخش ریاضیات، علم حساب است. ابن سینا، این بخش را در قالب چهار مقاله توضیح داده‌است که مقاله اول، در خواص عدد؛ مقاله دوم، در احوال عدد از حیث اضافه شدنش به غیر؛ مقاله سوم، در احوال عدد از حیث تألیفش از واحدها و مقاله چهارم، در متوالیات ده‌گانه است. مؤلف، در جاهای دیگر همچون کتاب قاطیغوریاس و… از ماهیت عدد و اقسام آن سخن گفته‌است. برخی از مسائل مطرح شده در این مقاله عبارتند از: هر عددی نصف مجموع دو عدد زیرین و رویین خویش است، چنان‌که پنج، نصف حاصل جمع شش و چهار می‌باشد؛ مربع هر عددی مساوی است با حاصل ضرب دو عدد زیرین و رویین آن به اضافه یک، چنان‌که مربع پنج، برابر است با حاصل ضرب شش در چهار به اضافه یک (بیست و پنج) و… مقاله دوم، در باب احوال عدد است از جهت اضافه شدنش به غیر. ابن سینا، می‌گوید: در باب عدد، دو نگاه به عدد ممکن است: اول، نگاه به عدد از باب اینکه فی نفسه معتبر است و دیگری از این جهت که اضافه به عددی دیگر می‌گردد. احوال عدد از حیث کیفیت تألیفش از واحدها، عنوان مقاله سوم است. مقاله چهارم در متوالیات ده‌گانه می‌باشد که در آن مناسبات و اصناف و خواص آن مطرح گردیده‌است.
سومین بخش ریاضیات، علم موسیقی است که بو علی، خود، آن را «جوامع علم الموسیقی» نامیده‌است. این بخش، حاکی از تسلط قابل توجه مؤلف بر علم موسیقی است و البته این تسلط در دیگر علما و دانشمندان زمان ابن سینا نیز کم و بیش مشهود است. موسیقی در عصر مؤلف، در هزار سال پیش، بسیار مورد توجه بوده‌است و بسیاری آن را پیشه خود می‌ساختند و در جامعه ارجمند بودند. فضلا و امرا و پادشاهان آن را دوست می‌داشتند و اغلب، خود، نیز می‌آموختند. موسیقی، فن و علمی صاحب شان بوده‌است و به این سبب دانشمندان مشرق زمین چون کندی، فارابی، خوارزمی، اخوان الصفا و دیگران به آن توجه داشتند و آن را توسعه داده ومورد مباحثه و تدریس و عمل قرار می‌دادند و راجع به آن کتاب می‌نوشتند. ابن سینا از بزرگان علمای موسیقی و مشاهیر موسیقی دانان زمان خود بوده و مباحث اصلی موسیقی را با نهایت دقت، تشریح نموده‌است. این، تعجبی ندارد، چه این فیلسوف شهیر، دامنه فکری خود را به ناحیه خاصی از دانش محدود نکرده، بلکه نواحی مختلف معرفت و ضمن آن‌ها موسیقی را نیز پیموده‌است و آن را از اقسام چهارگانه حکمت ریاضی شمرده و در کنار علم حساب، هندسه و علم هیئت قرار داده‌است. بو علی، سه کتاب در موسیقی دارد که دو تای آن‌ها به عربی و سومی را به فارسی نگاشته‌است. مهم‌تر از همه در کتاب شفا است و آنچه در کتاب نجات است، در واقع خلاصه‌ای از شفا می‌باشد و فارسی آن در دانش نامه علایی است که خلاصه‌ای از کتاب نجات است و معروف است که قسمت موسیقی دانش نامه را جوزجانی، شاگرد بو علی، بعد از وفاتش به رشته تحریر درآورده است. ابن سینا، در موسیقی شفا، به دو کتاب دیگر اشاره می‌کند که در آن بعضی از مباحث موسیقی را شرح داده‌است؛ این دو، یکی کتاب البرهان است و دیگری کتاب اللواحق. ابن ابی اصیبعه، خبر داده که بو علی، کتاب دیگری به نام «المدخل الی صناعة الموسیقی» نگاشته‌است که موضوع آن با قسمت موسیقی کتاب النجات متفاوت است. متأسفانه سه کتاب مزبور، تاکنون به دست نیامده است. مهم‌ترین کتاب موسیقی ابن سینا، قسمت موسیقی شفا است که از نفیس‌ترین مراجع موسیقی ایران شمرده می‌شود و تا آن جا که بر ما مکشوف است، این اثر، توسط بارون درلانژر به فرانسه ترجمه شده و موسیقی عربی نام گرفته‌است.
موسیقی شفای ابن سینا، شامل شش مقاله است که هر یک به ترتیب زیر فصولی دارد:
اغلب مستشرقین، به استناد اینکه فلاسفه مشرق، علمای یونان را شناخته و کتاب‌های آن‌ها را به عربی ترجمه کرده و خوانده‌اند، گفتار آن‌ها را در موسیقی بر پایه موسیقی یونان، استوار دانسته‌اند و حتی نظریات علمی آنان را بر موارد عملی موسیقی شرقی، منطبق نگرفته‌اند، چنان‌که گویی بحث فارابی و ابوعلی سینا در موسیقی، یک بحث ریاضی بیش نبوده و بر عمل موسیقی آن زمان تطبیق نمی‌کرده‌است. این گونه قضاوت، به نظر، بسیار نارواست، چه گام منسوب به فیثاغورث که بر پایهٔ عدد سه استوار است و پایه گام ملودی موسیقی غربی است، از هزارها سال پیش در چین به شکل خاصی مورد استعمال بوده‌است و مسلماً از قدیم در ایران وجود داشته‌است.
فارابی، در شرح تنبور خراسان و درجه‌بندی آن، وجود چنین گامی را تأیید می‌کند، در حالی که در شرح تنبور بغداد که گام آن معرف موسیقی عربی پیش از اسلام است، چنین درجه‌بندی وجود ندارد. چنانچه این گام از یونان به ایران آمده باشد، باید نخست از بغداد عبور کرده باشد. هم چنین گام منسوب به اریستکسن را که پایه گام هارمونی مغرب است، در موسیقی هند و ایران می‌توان یافت و دلیلی نیست که بگوییم موسیقی از یونان به ممالک شرق رفته‌است. بنا بر این مباحث علمی موسیقی فارابی و بو علی سینا، بر موسیقی علمی زمان خودشان تطبیق می‌نموده و این دانشمندان، اسرار آن را مکشوف و قوانین آن را پی ریزی کرده‌اند. روش بو علی، در بحث و تحقیق دربارهٔ موسیقی، نشان می‌دهد که عقیده‌های متقدمین یونانی خود؛ یعنی پیروان مکتب‌های فیثاغورث، افلاطون و بطلمیوس را پیروی ننموده و به خصوص در مورد جستجوی رابطه‌ای بین اوضاع و احوال آسمان و خواص روح و ابعاد موسیقی، عقیده‌های آنان را صحیح ندانسته و فلسفه آن‌ها را مندرس شمرده‌است و معتقد است که آنان، صفات اصلی و کیفیات اتفاقی اشیاء را به جای هم گرفته‌اند و در شناختن حقایق اشیاء راه صحیح نپیموده‌اند؛ آن جا که در مقدمه، می‌گوید: هم چنین از جستجوی رابطه‌ای بین احوال آسمان و خواص روح و ابعاد موسیقی، خودداری می‌کنیم تا از روش کسانی که از حقیقت هر علم آگاهی ندارند، پیروی نکرده باشیم، چه اینان وارث فلسفه‌ای مندرس می‌باشند؛ صفات اصلی و کیفیات اتفاقی اشیاء را به جای هم می‌گیرند و خلاصه کنندگان نیز از آن‌ها تقلید کرده‌اند، ولی اشخاصی که فلسفه حقیقی را فهمیده و مشخصات صحیح اشیاء را درک کرده‌اند، اشتباهاتی را که در اثر تقلید رخ می‌دهد، تصحیح نموده و غلط‌هایی را که زیبایی‌های افکار کهنه را می‌پوشاند، پاک کرده‌اند؛ اینان سزاوار تحسینند. بو علی، در مباحث موسیقی، از فارابی پیروی کرده و عقیده‌های او را تشریح نموده‌است و آن‌ها را مختصر و مفید و بدون تکرار تشریح نموده‌است و هر مطبی را به دلایل و براهین منطقی مستند نموده و در این راه، نه تنها به اصول فیزیکی و ریاضی تکیه می‌کند که دامنه بحث را به فلسفه و علم النفس نیز می‌کشاند.
بخش هیئت ریاضیات شفا که مفصل‌ترین بخش این کتاب را تشکیل می‌دهد، حاوی سیزده مقاله است.
مقاله اول، مانند دوازده مقاله بعدی، تلخیص کتاب بطلمیوس (المجسطی) می‌باشد. در فصول اول، دوم و سوم جایگاه زمین در میان افلاک و چگونگی به وجود آمدن خسوف و کسوف مطرح گردیده‌است. ارصاد ستارگان، تشخیص ساعت ظهر و مغرب و زمان طلوع و… دیگر مطالبی است که در این مقاله آمده‌است. در مقاله دوم، راجع به شناخت مقدار مشرق و همین‌طور شناخت نسبت مقیاس‌ها با سایه‌های آن‌ها در اعتدال ربیعی و خریفی و… و شناخت زوایای به وجود آمده از تقاطع دو دایره بروج و نصف النهار و شناخت زوایای حاصله از تقاطع دوائر بروج و افق و همین‌طور زاویهٔ حاصله از تقاطع دوائر بروج و دائره‌ای که از قطب افق می‌گذرد. از دیگر مباحث مطرح شده در این مقاله، مقدار زمان سال است که با اختلاف روز و شب در فصول مختلف سال، بیان گردیده‌است. مقاله چهارم، در مورد ارصادات است که برای شناخت حرکات ماه مؤثر است. زمان ادوار ماه و دیگر مطالبی در مورد حرکت این سیاره نیز در همین مقاله مورد بررسی قرار گرفته‌است. تحقیق احوال قمر، موضوع مقاله پنجم است که موارد مختلفی در این باره مطرح شده‌است. در مقاله ششم، جداول اجتماعات و استقبالات آمده که بیان حدود کسوف و خسوف و جداول آن‌ها موضوع این مقاله‌اند. مقاله هفتم، راجع به امور کواکب ثابت است و مقاله هشتم، دربارهٔ تقارن آن کواکب ثابته با خورشید، در هنگام طلوع و غروب و وسط ظهر است. فصل نهم و دهم و یازدهم، در جوامع امور کواکب متحیره است. مقاله دوازدهم، دربارهٔ مقدماتی است که آگاهی بر آن‌ها برای شناخت رجوع کواکب پنج‌گانه لازم است. مقاله سیزدهم، دربارهٔ اصولی است که در ممر کواکب پنج‌گانه بر اساس آن‌ها عمل می‌شود.
ابن سینا، کتب دیگری نیز در علم هیئت تألیف کرده‌است که از جمله آن‌ها می‌توان به بخش نهم کتاب نجات، تحریر المجسطی، علة قیام الارض فی حیزها یا قیام الارض فی وسط السماء، تفسیر السماء و العالم، کتاب الارصاد الکلیة، مقالة فی خواص خط الاستواء و معرفة ترکیب الافلاک اشاره کرد. ابزار ساخته شده توسط ابن سینا برای رصد ستارگان، توجه بسیاری از دانشمندان این علم را به خود جلب کرده‌است؛ برای نمونه می‌توان به یک مورد از آن‌ها اشاره کرد که از ابتکارات شیخ محسوب می‌گردد و شرح آن به این صورت است: دو بازوی و که هر دو دارای ضخامت و مدرج هستند، در نقطه لولا می‌کنیم. هر یک از دو بازو دارای طولی لااقل به اندازه ۵/ ۳ متر است، ولی طول بازوی زیرین می‌تواند کمی بیشتر از بازوی بالایی باشد. بر روی بازوی و عمود بر آن، زائده به‌طور ثابت نصب شده که روی آن، دو سوراخ و قرار دارند. زائده نیز دارای ساختمانی عیناً مانند زائده و عمود بر می‌باشد، به‌طوری‌که می‌توان آن را در طول حرکت داد. هم چنین بازوی متحرکی عمود برداریم و واضح است که با حرکت دادن در امتداد زاویه بین دو بازو، تغییر ارتفاع ستاره در نصف النهار اول بازوی را به‌طور کاملاً افقی، در امتداد خط نصف النهار قرار می‌دهیم و با تغییر موضع ستاره را در امتداد رصد می‌کنیم، اگر دقیقاً روی یکی از نقاط تقسیم که زاویه را نشان می‌دهد، افتاد، ارتفاع را می‌توان از روی درجه‌بندی خواند؛ در غیر این صورت بین دو درجه متوالی مربوط به دو زاویه ۱۱ قرار دارد؛ حال یا ستاره را با قرار دادن روی ۱ و تغییر محل زائده در دو سوراخ و رصد می‌کنیم یا اینکه را روی ۱ قرار می‌دهیم و با تغییر محل زائده ستاره را در امتداد و رصد می‌کنیم و ارتفاع ستاره عبارت خواهد بود از ۱–۱. از این‌جا معلوم می‌شود که زائده‌های و نقش ورنیه را برای این دستگاه اندازه‌گیری ایفا می‌کنند. قابل ذکراست که زائده‌ها طوری ساخته شده‌اند که خط بازوی را نمی‌تواند قطع کند. دربارهٔ احکام نجوم، باید گفت ابن سینا از منکران آن بوده و در این باره نیز رساله‌ای نوشته به نام ابطال احکام النجوم یا رسالة فی الرد علی المنجمین. وی علم احکام نجوم را چنین تعریف کرده‌است: احکام نجوم، علمی است متکی به گمان و تخمین و هدف آن این است که از صور فلکی ستارگان نسبت به یک دیگر و نسبت به صور منطقة البروج و از رابطه آن‌ها با زمین، نشانه‌ها و اخباری را راجع به ممالک، طالع‌ها، و… دریابد.
این اثر شیخ الرئیس در طول قرون مورد توجه کم‌نظیر دانشمندان مسلمان و غیر مسلمان واقع گردیده‌است که حاکی از جایگاه علمی و منطقی آن در بین کتب علوم عقلی می‌باشد. فعلاً آنچه مورد نظر ما است بخش طبیعیات است. تقسیم‌بندی بخش طبیعیات شفا، بدین صورت است: این بخش، مشتمل بر هشت فن است و فن اول آن، دارای چهار مقاله است که به ترتیب مشتمل بر پانزده، سیزده، چهارده و پانزده فصل می‌باشند؛ فن دوم آن، دارای یک مقاله ده فصلی است؛ فن سوم آن، یک مقاله پانزده فصلی دارد؛ فن چهارم آن، یک مقاله نه فصلی و یک مقاله دو فصلی دارد؛ پنجمین فن آن، دو مقاله دارد که هر کدام دارای شش فصل است؛ فن ششم آن، از پنج مقاله تشکیل یافته‌است که به ترتیب دارای پنج، پنج، هشت، چهار و هشت فصل می‌باشند؛ فن هفتم آن دارای یک مقاله هفت فصلی است؛ هشتمین فن آن، از نوزده مقاله تشکیل یافته‌است که مجموعاً دارای شصت و پنج فصل می‌باشند.
فن اول در سماع طبیعی است و دارای چهار مقاله می‌باشد که مقاله اول آن در اسباب و مبادی طبیعیات است و دارای پانزده فصل می‌باشد. مقاله دوم در حرکت می‌باشد و سیزده فصل دارد. مقاله سوم در اموری است که دارای کم بوده و از چهارده فصل تشکیل یافته‌است. چهارمین مقاله فن اول، در عوارض این امور طبیعی و مناسبات بعضی با بعض دیگر است که فصولی پانزده‌گانه دارد.الشفاء- الطبیعیات، ابن سینا، ج۱، ص۳.
فصل اول مقاله اول از اولین فن طبیعیات، اختصاص به تعریف طریقی دارد که می‌توان به وسیله آن از راه مبادی طبیعیات، به طبیعیات عالم شد؛ که این مبادی را در فصل دوم به گونه مصادره و وضع شمارش نموده‌است و در فصل سوم اشتراک این مبادی را تبیین کرده‌است. تعریف طبیعت و نسبت آن با ماده و حرکت و صورت، عنوان‌های فصول بعدی هستند که در آن‌ها دارا بودن جسم طبیعت، ماده، صورت و اعراض را بیان کرده و طبیعت اجسام را مشخص می‌کند. تعریف مزاج و اجسام بسیطه را نیز در این فصول بیان کرده و الفاظ مشتق از طبیعت را در فصلی دیگر عنوان می‌کند. وی ضمن توضیح این الفاظ، طبیعت کلیه و جزئیه را تعریف کرده و در فصل بعدش به کیفیت بحث علم طبیعی و نقاط مشترک آن با علوم دیگر می‌پردازد. علت عنصری، علت فاعلی، علت صوری و علت غایی علل چهارگانه جسم طبیعی هستند که احوالشان در فصل دیگری از مقاله اول بحث شده‌است. ابن سینا علل ذاتی برای امور طبیعی را عبارت از فاعل، ماده، صورت و غایت می‌داند. مناسبات این علل نیز در فصل بعدی بررسی شده‌اند؛ برای مثال، فاعل، از جهتی سبب برای غایت بوده و از جهتی دیگر غایت، سبب فاعل می‌باشد؛ زیرا این غایت است که فاعل را حرکت می‌دهد تا فاعل باشد و… اقسام احوال علل، در فصل دوازدهم مطرح شده و در آخرین فصول این مقاله، مباحثی تقریباً مفصل راجع به بخت و اقبال بیان گردیده‌است.الشفاء- الطبیعیات، ابن سینا، ج۱، ص۵.
مقاله دوم فن اول طبیعیات در حرکت و آنچه که با آن جاری است می‌باشد و در سیزده فصل بیان شده‌است که فصل اول آن اختصاص به علت صحبت از حرکت، دارد. شیخ الرئیس می‌گوید: تا به حال از مبادی عامه برای امور طبیعی سخن گفتیم، اکنون عوارض عامه آن امور را بررسی می‌کنیم که عام‌ترین عوارضشان حرکت و سکون است و از آن جایی که سکون همان عدم الحرکة است، ما سخن را روی حرکت می‌بریم. نسبت حرکت به مقولات، بحثی است که در دو فصل بعدی به آن پرداخته گردیده‌است. علت واقع نشدن حرکت در پنج مقوله مضاف، متی، جده، فعل، انفعال و هم چنین بروز حرکت در چهار مقوله کم، کیف، این و وضع را یادآور شده‌است؛ به عنوان مثال، در مقام بیان واقع نشدن و روی ندادن حرکت در مقوله مضاف، می‌گوید: هر جابه‌جایی و سیری در این مقوله، آنی است و اگر دگرگونی تدریجی در آن دیده شد، آن دگرگونی به واسطه مقوله دیگری است؛ بدین معنی که حرکت در مقوله مضاف، پیرو حرکت در مقوله دیگر است. تقابل حرکت و سکون، اقوال در مکان و نفی و اثبات آنها، جنس مکان و بیان نظریات در آن زمینه، قول به خلأ و تناقض در گفتار قائلین بدان، مباحثی در زمان و ماهیت آن و نظریات گونان دربارهٔ آن و رفع شبهاتی در رابطه با زمان، عنوان‌های دیگر فصول مقاله دوم را به خود اختصاص داده‌اند.الشفاء- الطبیعیات، ابن سینا، ج۱، ص۷۹.
مقاله سوم در اموری است برای طبیعیات که از جهتی دارای کم می‌باشند. این مقاله، در چهارده فصل بیان گردیده که در فصل اول آن کیفیت بحث در این مقاله را توضیح داده‌است. شیخ الرئیس طبیعیات را به اجسام و احوال اجسام تقسیم می‌کند و حرکت و زمان را از احوال اجسام می‌داند و دربارهٔ ابتدا و انتها داشتن شان بحث می‌نماید. تتالی، تماس، تشافع، تلاحق، اتصال، وسط، طرف، با هم بودن و تنها بودن، مواردی هستند که بو علی قبل از ورود به بحث تناهی اجسام، به تعریف و توضیح آن‌ها پرداخته‌است تا برای چنین بحث حائز اهمیتی، شناخت لازم از احوال اجسام برای مخاطب ایجاد شده باشد. حالت اجسام به هنگام انقسام، مسافت‌ها و حرکت‌ها و زمان‌ها و هم چنین بحث از متناهی و نامتناهی بودن اجسام و… مباحث دیگری است که یکی پس از دیگری مورد بحث واقع گردیده‌اند. ابن سینا اجسام متناهی را از جهت اثرگذاری و تأثیرپذیری مورد بررسی قرار داده و تنها متقدم بر حرکت و زمان را ذات باری تعالی می‌داند. جهات اجسام و جهات حرکاتشان، از دیگر مطالب مهم این مقاله است. مؤلف، جهات را از لواحق اجسام به حسب کمیت می‌داند و جهات شش‌گانه را تشریح می‌نماید. بررسی مستقیم بودن جهت حرکت اجسام، آخرین فصل مقاله سوم می‌باشد.الشفاء- الطبیعیات، ابن سینا، ج۱، ص۱۷۵.
در مقاله چهارم که در پانزده فصل می‌باشد، به عوارض امور طبیعی و مناسبات بین اجسام پرداخته شده‌است. اغراضی که این مقاله بدان‌ها می‌پردازد، موضوع فصل اول مقاله بوده و در مقاله دوم، وحدت و کثرت حرکت بررسی شده‌است. ابن سینا واحد بودن حرکت را از جهات مختلفی ثابت کرده‌است؛ طبیعتاً شبهاتی در مورد واحد بودن حرکت، مطرح می‌شود که مؤلف به پاسخ مهم‌ترین آن‌ها پرداخته و تقابل حرکت و سکون و تضاد بین حرکات و تقابلشان را نیز بررسی کرده‌است. اتصال حرکات به همدیگر به‌طوری‌که سکونی بینشان فاصله نشود، از دیگر موضوعات مورد بحث در این مقاله است. حیز داشتن اجسام، آن هم حیزی واحد و طبیعی، حرکت بالعرض و حرکت قسریه و… از دیگر مباحث مقاله چهارم است که در بعضی موارد، بو علی مسیر ارسطو را پیموده و به نوعی شارح آرای مهم و قابل توجه وی می‌باشد، اما در پاره‌ای موارد نیز همچون حرکت قسریه به مخالفت با ارسطو برخاسته و به نظریه‌ای غیر از نظر او رسیده‌است. احوال علل محرکه و مناسباتی را که بین علل محرکه و متحرک وجود دارد، در آخرین فصل مقاله چهارم مورد بررسی قرار داده و می‌گوید: محرک یا بالذات است یا بالعرض که محرک بالعرض یا ذاتاً بالعرض است یا عرضیت را از غیر گرفته‌است و تحرکش هم یا بالطبع است یا بالقسر و.الشفاء- الطبیعیات، ابن سینا، ج۱، ص۲۵۹.
در فن دوم که به نام فی السماء و العالم می‌باشد، طی ده فصل به بررسی اوضاع و احوال کواکب و… پرداخته‌است. قوا و افعال اجسام بسیطه و مرکبه، در اولین فصل این بخش توضیح داده شده‌است. شیخ الرئیس، اجسام را از جهت قوایشان به سه قسم تقسیم می‌کند، سپس می‌گوید: بحث ما در قسم دوم؛ یعنی واحد غیر مرکبی است که از دو قوه تشکیل شده‌است. در فصل دوم اصناف قوا و حرکات بسیطه را بیان کرده و خارج بودن طبیعت فلکیه را از طبیعت عنصریه تبیین می‌نماید. مخالفت فلک با اعیان اجسام بسیطه و ترتیب و اوصاف و اشکال آن‌ها و همین‌طور احوال جسمی که حرکت دایره‌ای دارد، در فصول بعدی مورد اشاره واقع شده‌اند. بو علی احوال کواکب را در ضمن فصلی جداگانه توضیح می‌دهد و نفوذ این اجرام در چشم را که اجرامی مریی و نورانی هستند، ویژگی جسم آسمانی می‌داند، لکن بعضی با همان نگاه اول قابل رؤیتند و بعضی در پس بعضی دیگرند و… فصل بعدی در حرکت‌هایی که کواکب دارند، می‌باشد. نوع حرکتی که افلاک دارند و نظریاتی که مردم در احوال زمین و سایر عناصر ارائه می‌کنند و همین‌طور تناقضی که در نظریات قائلان به سکون زمین وجود دارد، عنوان‌های فصل بعدی مقاله اول فن دوم طبیعیات شفا می‌باشد. آخرین فصل این فن اختصاص به بحثی راجع به خفیف و ثقیل دارد با این مضمون که جسم خفیف، حرکت دایره‌ای خود را حول مرکز به خاطر سبک بودنش با نهایت سرعت ادامه می‌دهد و ثقیل به خاطر وزنش نیرویی گریز از مرکز پیدا می‌کند که در این حرکت دایره‌ای به سختی در پی دور شدن از هسته مرکزی می‌باشد.الشفاء- الطبیعیات، ابن سینا، ج۲، ص۱.
در فن سوم، راجع به کون و فساد بحث می‌گردد. در فصل اول این فن نظریات قدما را دربارهٔ کون و فساد اجسام و… بیان می‌کند. او معتقد است اجسام بسیطه‌ای که در جوهرشان مبادی حرکات مستدیره می‌باشد، قبول کون و فساد نمی‌کنند، اما اینکه اجسام دارای حرکت مستقیم، پذیرش کون و فساد را دارند، بحث دیگری است که شیخ الرئیس به اثبات آن پرداخته‌است. بیان حجت‌های هر کدام از طرفین و نقض براهین مخطئین، در فصول بعدی مورد بحث واقع شده. وی در این فن راجع به مزاج و نمو نیز سخن گفته و در نهایت ادوار کون و فساد را مورد بررسی قرار داده‌است.الشفاء- الطبیعیات، ابن سینا، ج۲، ص۷۷.
فن چهارم در افعال و انفعالات است که از دو مقاله تشکیل یافته‌است.الشفاء- الطبیعیات، ابن سینا، ج۲، ص۲۰۲.
مقاله اول که نه فصل دارد به این ترتیب می‌باشد:
مقاله دوم فن چهارم که دارای دو فصل می‌باشد، دربارهٔ مزاج است. چیستی و چگونگی مزاج به همراه تولد کیفیات چهارگانه از عناصر اربعه که در واقع تأییدی است بر آرای ارسطو مبنی بر اینکه اکثر فعل و انفعالات میان کرات نیز از فعل و انفعالات عناصر اربعه حاصل می‌شوند. در فصل دوم این مقاله، بو علی، در تحقیقی راجع به توابع مزاج، می‌گوید: واجب است دانسته شود که وقتی اجسام جمع شدند و ممزوج گردیدند برای بعضی مزاجی عارض نشود مگر مزاج خودش.الشفاء- الطبیعیات، ابن سینا، ج۲، ص۲۴۹.