moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
بارشی که به جای فرو ریزش بر زمین توسط شاخ و برگ گیاهان به دام می‌افتد و عاقبت تبخیر شده و به اتمسفر بازمی‌گردد.
یک مخزن در چرخهٔ هیدرولوژیک، میانگین مدت زمانی است که یک مولکول آب در آن مخزن سپری می‌کند (جدول زیر را ببینید). این جدول، یک اندازه‌گیری از میانگین سن آب، در مخازن را نمایش می‌دهد.
میانگین زمان ماندگاری
آب زیرزمینی می‌تواند پیش از عزیمت، بیش از ۱۰٬۰۰۰ سال در زیر سطح زمین باقی بماند. آب‌های زیرزمینی قدیمی به‌طور خاص، آب فسیلی نامیده می‌شوند. آب ذخیره شده در خاک، مدت زمان بسیار کوتاهی باقی می‌ماند زیرا مقدار اندکی از آن در زمین منتشر می‌شود و به سرعت از طریق تبخیر، تعرق، جریان یا تغذیهٔ آب زیرزمینی تخلیه می‌شود. زمان ماندگاری بخار آب در اتمسفر، بعد از تبخیر و پیش از میعان و بارش به سطح زمین، حدود ۹ روز است.
صفحات اصلی یخی جنوبگان و گرینلند یخ را به مدت بسیار طولانی ذخیره می‌کنند. قدمت یخ‌های جنوبگان مطمئناً مربوط به ۸۰۰٬۰۰۰ سال پیش است، هرچند که میانگین زمان ماندگاری کوتاه‌تر (از این مقدار) است.
زمان ماندگاری، می‌تواند به دو صورت در علم هیدرولوژی تخمین زده شود. متداول‌ترین روش بر اصل بقای جرم مبتنی است و بر این فرض استوار است که میزان آب در یک مخزن معین، تقریباً ثابت می‌ماند. در این روش، زمان ماندگاری از طریق تقسیم کردن میزان حجم مخزن به سرعت ورود یا خروج آب از مخزن، تخمین زده می‌شود. به بیان دیگر باید بررسی کرد که چقدر زمان نیاز است تا یک مخزن خالی از آب پر شود.
روش جایگزین (دیگر) برای تخمین زمان ماندگاری، که برای تعیین قدمت آب زیرزمینی، بیشتر استفاده می‌شود، استفاده از تکنیک‌های ایزوتوپیک است. این روش، در زیرشاخهٔ هیدرولوژی ایزوتوپ قرار می‌گیرد.
چرخهٔ آب، فرآیندهای هدایت‌کنندهٔ جابجایی و حرکت آب درون آبکره (هیدروسفر) را توصیف می‌کند. با این حال، مقدار زیادی آب از منابع آب برای مدت‌های طولانی در چرخهٔ آب به حرکت در نمی‌آیند و در قالب ذخایر باقی می‌مانند. اقیانوس‌ها، مخزنی عظیم برای اکثر آب‌های روی زمین هستند. برآورد شده‌است که ۱٬۳۸۶٬۰۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع از منابع آب جهان و حدود ۱٬۳۳۸٬۰۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع یا تقریباً ۹۷٪ (آب) در اقیانوس‌ها ذخیره شده‌است. همچنین تخمین زده می‌شود که اقیانوس‌ها، حدود ۹۰٪ از تبخیر آب در چرخه را تأمین می‌کنند.
در طی دوره‌های سردتر اقلیمی، بیشتر منابع آب در قالب قله‌های یخی و یخچال‌های طبیعی متشکل می‌شوند و مقادیر آب را در بخش‌های دیگر چرخهٔ آب کاهش می‌دهند. برعکس این موضوع در دوره‌های گرما نیز صادق است. در آخرین عصر یخبندان، یخچال‌های طبیعی حدود یک-سوم زمین را پوشانده بودند و نتیجه اینکه اقیانوس‌ها نسبت به وضعیت کنونی، حدود ۱۲۲ متر پایین‌تر قرار داشتند. در طی آخرین «دورهٔ گرمای» جهانی، یعنی حدود ۱۲۵٬۰۰۰ سال پیش، سطح دریاها نسبت به حال حاضر، حدود ۵٫۵ متر بالاتر بود. حدود سه میلیون سال پیش، اقیانوس‌ها تا ۵۰ متر بالاتر از سطح کنونی ارتفاع داشتند.
در جمع‌بندی گزارش هیئت بین دولتی تغییر اقلیم برای سیاست‌گذاران در سال ۲۰۰۷، بر این مسئله تأکید شد که چرخهٔ آب در طی قرن ۲۱ دچار تشدید خواهد شد، البته این به معنای افزایش بارندگی در تمام مناطق نیست. در مناطق نیمه‌گرمسیری، مکان‌هایی که نسبتاً خشک هستند، پیش‌بینی شده‌است که در قرن ۲۱، بارندگی کاهش می‌یابد و باعث افزایش احتمال خشکسالی می‌شود. پیش‌بینی می‌شود که بیشترین خشکی نزدیک مرزهای poleward مناطق نیمه‌گرمسیری اتفاق بیفتد (مثل: حوضهٔ آبریز مدیترانه، آفریقای جنوبی، جنوب استرالیا و جنوب غربی ایالات متحده). انتظار می‌رود که میزان بارش سالانه در مناطق نزدیک استوا که در اقلیم کنونی، مرطوب هستند و نیز در عرض‌های جغرافیایی بالا قرار دارند، افزایش یابد. این الگوهای بزرگ مقیاس، به عنوان بخشی از ارزیابی چهارم IPCC، تقریباً در همه مدل‌های شبیه‌سازی اقلیم که در چندین مرکز بین‌المللی تحقیقات اجرا شده‌اند، مشترک است. اکنون شواهد زیادی وجود دارد مبنی بر اینکه افزایش تغییرات هیدرولوژیکی و اقلیمی، از راه‌های مختلف همچون چرخهٔ هیدرولوژیک، دسترسی آب، تقاضا و تخصیص، اثرات شگرفی را بر بخش آب ایفا می‌کنند و این اثرات در آینده نیز ادامه خواهد داشت. تحقیقات منتشر شده (سال ۲۰۱۲) در مورد شوری سطحی اقیانوس‌ها در طی سال‌های ۱۹۵۰ تا ۲۰۰۰ در مجلهٔ ساینس تشدید جهانی چرخهٔ آب را در قالب شورتر شدن مناطق شور و شیرین‌تر شدن مناطق شیرین، تأیید می‌کنند:مدل‌های اصلی ترمودینامیکی و اقلیمی، نشان می‌دهند که در پاسخ به گرمایش اقلیم، مناطق خشک، خشک‌تر و مناطق مرطوب، مرطوب‌تر خواهند شد. تلاش‌هایی که تاکنون برای شناسایی این عکس‌العمل بلندمدت در قالب مشاهدات پراکنده از بارندگی و تبخیر انجام شده‌اند، هنوز مبهم هستند. ما نشان می‌دهیم که الگوهای شوری اقیانوس‌ها، ردپایی از تشدید شدن چرخهٔ آب هستند. تلفیق مشاهدات ۵۰ سالهٔ ما در زمینه تغییرات شوری سطحی، با تغییرات برآورد شده از مدل‌های اقلیم جهانی، شواهد محکمی مبنی بر تشدید چرخه آب با نرخ ۵±۸٪ به ازای هر درجهٔ گرمایش سطحی را ارائه می‌دهد. این نرخ، عکس‌العمل پیش‌بینی شده مدل‌های اقلیمی نسل کنونی را دوبرابر می‌کند و نشان می‌دهد که در جهان آتی که به اندازهٔ ۲ تا ۳ درجه گرم‌تر خواهد بود، چرخهٔ آب جهانی تشدید قابل توجهی (۱۶ تا ۲۴٪) خواهد یافت.وسیله‌ای که توسط ماهوارهٔ حمل می‌شد در ژوئن ۲۰۱۱ به فضا پرتاب شد، تا شوری سطحی دریاهای جهانی را اندازه‌گیری نماید. پسروی یخچال‌های طبیعی نیز نمونه‌ای از چرخهٔ آب در حال تغییر است، (این امر در جایی رخ می‌دهد که) تأمین آب یخچال‌های طبیعی از بارندگی نمی‌تواند با از دست دادن آب از طریق ذوب یا تصعید، همخوانی داشته (سازگار) باشد. پسروی یخچال‌های طبیعی از سال ۱۸۵۰ بسیار گسترده بوده‌است.
فعالیت‌های انسانی که چرخهٔ آب را تغییر می‌دهند عبارتند از:
انرژی خورشیدی، انرژی لازم برای انجام چرخهٔ آب را تأمین می‌کند. ۸۶٪ تبخیر جهانی، از اقیانوس‌ها صورت می‌گیرد و دمای آن‌ها را با سرمایش ناشی از تبخیر، کاهش می‌دهد. بدون این سرمایش، تأثیر تبخیر بر روی اثر گلخانه‌ای، موجب افزایش دمای سطحی تا ۶۷ سانتی‌گراد و سیاره‌ای گرم‌تر خواهد شد. یا آبخوان و پمپاژ و برداشت آب فسیلی، میزان کلی آب هیدروسفر را افزایش می‌دهد و فرض بر این است که این امر، موجب افزایش سطح دریا خواهد بود.
با وجود اینکه چرخهٔ آب، یک چرخهٔ بیوژئوشیمیایی به حساب می‌آید، جریان آب روی زمین و زیر سطح آن نیز خود یک جز اصلی از چرخش سایر مواد بیوژئوشیمیایی محسوب می‌شود. رواناب، تقریباً مسئول انتقال تمام رسوبات فرسایشی و فسفر از زمین به پیکره‌های آبی است. شوری اقیانوس‌ها از فرسایش و انتقال نمک‌های محلول از زمین، نشأت می‌گیرد. هوپرورش دریاچه‌ها در درجهٔ اول به علت فسفر مازاد در کودهای مصرفی در زمین‌های کشاورزی رخ می‌دهد و در درجهٔ بعد به علت انتقال از سطح زمین و ریختن به رودخانه‌های پایین دست، اتفاق می‌افتد. رواناب و جریان آب زیرزمینی، در انتقال نیتروژن از زمین به پیکره‌های آبی، نقش مهمی ایفا می‌کنند. منطقهٔ مرده در خروجی رودخانهٔ می‌سی‌سی‌پی، نتیجهٔ نیترات موجود در کودهایی است که از زمین‌های کشاورزی تخلیه شدند و به سیستم زهکشی خلیج مکزیک وارد گشته‌اند. همچنین، رواناب، مجدداً از طریق انتقال سنگ‌ها و خاک فرسایش یافته، در چرخهٔ کربن نقش ایفا می‌کند.
باد هیدرودینامیک در قسمت فوقانی اتمسفر باعث می‌شود که عناصر شیمیایی سبک مانند هیدروژن، تا ارتفاع ترموپاز یعنی محدودهٔ پایینی اگزوسفر که در آن گازها می‌توانند به سرعت گریز برسند و بدون تأثیر بر دیگر ذرات گاز وارد فضای بیرونی شوند حرکت نمایند. چنین گازی که از سیاره خارج و وارد فضا می‌شود، تحت عنوان گریز جوی، شناخته می‌شود. سیاراتی که دارای لایه‌های گرم تحتانی در اتمسفر خود هستند می‌توانند موجب تشکیل اتمسفر مرطوب در لایه‌های فوقانی شوند و باعث تسریع اتلاف هیدروژن شوند.
در قدیم، به‌طور گسترده‌ای تصور بر این بود که تودهٔ زمین، بر پیکره‌ای از آب شناور است و اکثر آب رودخانه‌ها از زیر زمین نشأت می‌گیرد. نمونه‌هایی از این باور را می‌توان در آثار هومر دید. (حدود ۸۰۰ سال پیش از میلاد)
در عهد باستان، دانشمندان عبری در خاور نزدیک مشاهده کردند که اگرچه رودخانه‌ها به دریا می‌ریزند، اما دریا هیچگاه پر نمی‌شود. برخی دانشمندان امروزه این‌طور نتیجه می‌گیرند که چرخهٔ آب به‌طور کامل در آن زمان و طبق این متن توصیف شده‌است: «باد به سمت جنوب می‌وزد و به سمت شمال می‌چرخد؛ تقریباً به‌طور مداوم گرد (گردباد) می‌شود و باد براساس مدارهایش دوباره می‌چرخد. همهٔ رودخانه‌ها به دریا می‌ریزند اما هنوز دریا پر نشده‌است؛ رودخانه‌ها به همان جایی برمی‌گردند که از آنجا می‌آیند» دانشمندان در مورد تاریخ این متن (Ecclesiastes) به توافق نرسیده‌اند، اگرچه بیشتر دانشمندان به زمان پادشاهی سلیمان، پسر داوود و باتشبا، یعنی ۳٬۰۰۰ سال پیش اشاره می‌کنند؛ که طبق توافقات به دورهٔ ۹۶۲ تا ۹۲۲ پیش از میلاد مسیح بازمی‌گردد. به علاوه، مشاهده شده بود که ابرها پس از پر شدن از طریق بارش باران (بارندگی) بر روی زمین، تخلیه می‌شوند. افزون بر این، در طی سال‌های ۷۴۰–۷۹۳ پیش از میلاد، یک پیامبر عبری به نام آموس، اظهار داشت که آب از دریا می‌آید و بر روی زمین فرو می‌ریزد. در کتاب ایوب مربوط به کتاب مقدس، در قرن‌های هفتم تا دوم پیش از میلاد مسیح، توصیفی از بارش در چرخهٔ هیدرولوژیک را می‌توان پیدا کرد، «برای اینکه او قطرات آب را کوچک می‌کند: مطابق بخار آن، باران می‌بارد؛ که ابرها به وفور بر سر انسان‌ها قطره قطره می‌ریزند».
در (یک سرودهٔ عبادی در مورد خدای خورشید) برگرفته از رامایانا، حماسهٔ هندو که متعلق به قرن چهارم پیش از میلاد مسیح است، در بیت ۲۲ اشاره شده که خورشید، آب را گرم می‌کند و باران را فرو می‌فرستد. حدود ۵۰۰ سال پیش از میلاد، دانشمندان یونانی حدس می‌زدند که اکثر آب رودخانه‌ها را می‌توان به باران نسبت داد. منشأ باران نیز تا آن زمان شناخته شده بود. این دانشمندان معتقد بودند که بالا آمدن آب از طریق زمین، آب زیادی به رودخانه‌ها وارد می‌کند. این تفکر را افرادی مثل آناکسیماندروس (کسی که در مورد تکامل حیوانات بر روی خشکی از ماهی‌ها نیز حدس‌هایی زده بود) و کسنوفانس داشتند. دانشمندان چینی مثل Chi Ni Tzu و Lu Shih Ch'un Ch'iu نیز عقیدهٔ مشابهی داشتند. این ایده که چرخهٔ آب یک چرخهٔ بسته‌است را می‌توان در آثار آناکساگوراس و دیوژن آپولونی مشاهده کرد. افلاطون (۳۹۰ سال پیش از میلاد) و ارسطو (۳۵۰ سال پیش از میلاد) در مورد (پدیده) نفوذ، به عنوان بخشی از چرخهٔ آب حدس‌هایی زده بودند.
تا دورهٔ رنسانس، تصور بر این بود که بارش به تنهایی برای تغذیهٔ رودخانه‌ها و چرخهٔ کامل آب، کافی نیست و اینکه آب زیرزمینی که از اقیانوس‌ها به سمت بالا کشیده می‌شود نقش اصلی را در آب رودخانه‌ها ایفا می‌کنند. همانند لئوناردو داوینچی (۱٬۵۰۰ بعد از میلاد) و آتاناسیوس کیرشه بعد از میلاد) این عقیده را داشتند.
نخستین اندیشمند که این ادعا را منتشر کرد که باران به تنهایی برای حفظ رودخانه‌ها کافی است برنارد پالیسی بود، که اغلب به عنوان «کاشف» نظریهٔ مدرن چرخهٔ آب شناخته می‌شود. تئوری‌های پالیسی از نظر علمی تا سال ۱۶۷۴ و در مطالعه‌ای که معمولاً به نسبت داده می‌شود، مورد بررسی قرار نگرفته بودند. حتی پس از آن، تا اوایل قرن نوزدهم، این اعتقادات در علوم رایج پذیرفته نشدند.
فرایند تبدیل مایع به بخار را تَبْخیر یا بُخارِش گویند. تبخیر فرایند عکس میعان است.
در تبخیر، به دلیل گرما دادن به مایع، جنب و جوش مولکول/اتم‌های ماده افزایش می‌یابد لذا فاصلهٔ میان مولکول/اتم‌های ماده افزایش می‌یابد؛ بنابراین حجم ماده نیز افزایش می‌یابد و بخار می‌شود.
محاسبهٔ تبخیر از دو لحاظ حائز اهمیت است:
محاسبه تبخیر و تعرق پتانسیل به روش فائو-پنمن-مانتیث
روش‌های مختلفی برای محاسبه تبخیر و تعرق گیاه مرجع پیشنهاد شده‌است که هر کدام از نظر داده‌های مورد نیاز تا حدودی با یکدیگر تفاوت دارند. فائو در سال ۱۹۹۸(نشریه ۵۶)، روش فائو-پنمن – مانتیث را به عنوات روش استاندار برآورد تبخیر و تعرق گیاه معرفی نمود (حیدر پور و همکاران، ۱۳۸۶ هـ ش).
در این مطالعه به منظور برآورد مقدار تبخیر و تعرق گیاه مرجع به روش فائو-پنمن-مانتیث از رابطه زیر استفاده می‌کنیم.حیدرپور، منوچهر سید فرهاد موسوی و سی دابراهیم هاشمی، (1386
ه‍.ش). واسنجی معادله پنمن مانتیث برای برآورد تشعشع خالص
(2) در منطقه اصفهان. آب و خاک (علوم و صنایع کشاورزی)، 21
.171-180:
〖ET〗_۰=(۰٫۴۰۸∆(R_n-G)+γ[890/(T+273)]U_2 (e_a-e_d))/(∆+γ(1+0.34U_۲))
〖ET〗_۰: تبخیر و تعرق گیاه مرجع(mm/day)
R_n: تابش خالص در سطح پوشش گیاهی (MJm^(-2) d^(-1))
T: میانگین دمای هوا (بر حسب C)
U_2: سرعت باد در ارتفاع ۲ متری (متر بر ثانیه)
e_a-e_d: کمبود فشار بخار در ارتفاع ۲ متری(KPa)
∆: شیب منحنی فشار بخار(KPaC^(-1))
γ: ضریب رطوبتی (KPaC^(-1))
G: شار گرما به داخل خاک (MJm^(-2) d^(-1)) می‌باشد.
به میزان تبخیر از برف موجود بر سطح می‌گویند که می‌توان آن را کم شدن ارتفاع برف موجود نیز نامید.
با توجه به دمای بسیار پائین محیطی که در آن برف باریده‌است و در پی آن بر روی زمینی هموار یا ناهموار نشسته‌است و هم چنین بالا بودن رطوبت نسبی هوا و هم چنین انعکاس شدید نور خورشید از سطح سفید برفی که تابش خالص خورشید را که با Rn نشان می‌دهند کم می‌کند باعث کندی و نامشخص بودن میزان تبخیر می‌شود.Measurment and estimation of evaporation and transpiration, 1968
قلعه ارجان بهبهان در زمان ساسانیان و برای دفاع در برابر هجوم اقوام عرب در قسمت شمال غربی بهبهان توسط آریابرزن که در زبان رومی آریوبرزن گفته می‌شود ساخته شد. قلعه ارجان در شهرستان بهبهان واقع شده است. «پل آمیر» نویسنده کتاب خداوند الموت دربارهٔ ارجان می‌نویسد:
اسلوب ساختمان برج‌ها از قلاع رومی اقتباس شده و به شکل مکعب می‌باشد. صحن قلعه ارجان نسبتاً وسیع است و از طرف صحن سه طبقه حجره یکی بالای دیگری دیده می‌شود و تمامی حجره‌ها دارای طاق چند شاخه معروف به طاق رومی می‌باشند.
https://web.archive.org/web/20080512123711/http://aftab.ir/business/tourism/list/historic/citadel/index11.php
مارکز (تلفظ صحیح: مارکِس) (به اسپانیایی: Márquez، به پرتغالی: Marques) ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
آنژیوگرافی تشدید مغناطیسی و (به اختصار "MRA")، روشی برای تصویربرداری (رگ نگاری) در پزشکی است. به تصاویر تولید شده به‌وسیله این روش مغناطیسی گویند.
امروزه استاندارد جهانی تصویربرداری برای تشخیص بیماری شریان‌های کرونری آنژیوگرافی با اشعه ایکس است، به‌طوری‌که در جوامع پیشرفته سالیانه نزدیک به یک میلیون عمل با کاتتر قلبی (Cardiac Catheterization) انجام می‌گیرد.Eric J. Topol, et al. "The Topol Solution: Textbook of Cardiovascular Medicine". Lippincott Williams & Wilkins. 2006. . ص ۹۰۵.
با اینحال آنژیوگرافی با اشعه ایکس پر هزینه و دارای خطرات تشعشعیست (بخصوص برای کسانی که مدام با این نوع دستگاه‌ها سروکار دارند)، گذشته از اینکه تهاجمی (invasive) نیز می‌باشد. در عوض MRA از این‌گونه نقاط ضعف عاری است (کاملاً غیر تهاجمی non-invasive است)، و لذا مدت هاست مورد توجه پزشکان و دیگر متخصصان بوده‌است.Lieberman JM, Botti RE, Nelson AD. Magnetic resonance imaging of the heart.Radiol Clin North Am 1984;22(4):847–858.Paulin S, von Schulthess GK, Fossel E, et al. MR imaging of the aortic root and proximal coronary arteries.AJR Am J Roentgenol 1987;148(4):665–670.
با وجود پیشرفت‌هایی که در کنترل ظهور اثرات تحرکی در تصویرگیری، و نیز در سخت‌افزار، نرم‌افزار، پروتوکول‌های اسکن، و عوامل کنتراست در علوم ام آر آی در سالیان اخیر انجام گردیده، با اینحال قدرت تفکیک سیستم‌های ام آر آی هنوز به پای آنژیوگرافی با اشعه ایکس (که چیزی در حدود کمتر از ۳۰۰ میکرومتر است) نمی‌رسد. لیکن MRA در بیمارستان‌ها و در تحقیقات فیزیک پزشکی کاربردهای وسیعی دارد.
معمولاً بهبود کیفیت تصویری در MRA را با مقیاس‌هایی همانند قدرت تفکیک می‌سنجند؛ و معمولاً نیز بهبود قدرت تفکیک با خود عواقبی همانند کاهش سیگنال مفید (SNR) بهمراه دارد. اما می‌توان این مشکلات را با راه حل‌هایی همانند استفاده از سیستم‌های ام آر آی با قدرت میدان B بالاتر،Stuber M, Botnar RM, Fischer SE, et al. Preliminary report on in vivo coronary MRA at 3 Tesla in humans.Magn Reson Med 2002;48(3):425–429. ویا استفاده از ماده حاجب مناسبHuber ME, Paetsch I, Schnackenburg B, et al. Performance of a new gadolinium-based intravascular contrast agent in free-breathing inversion-recovery 3D coronary MRA.Magn Reson Med 2003;49(1):115–121. تصحیح نمود.
کنتراست بین خون کرنری (coronary blood pool) و بافتهای احاطه‌کننده را می‌توان با روشهایی مثل اثر درون-جریانی (in-flow effect) یا با بکارگیری پیش-پالس‌های تشدید مغناطیسی (pre-pulse MR) کنترل کرد.Edelman RR, Manning WJ, Burstein D, et al. Coronary arteries: breath-hold MR angiography.Radiology 1991;181(3):641–643.
افزایش کنتراست بین شریانهای کرنری و بافتهای اطراف تاکنون با روشهایی مثل استفاده از پیش-پالس‌های اشباع چربی (fat saturation pre-pulses) نشان داده شده‌است.Edelman RR, Manning WJ, Burstein D, et al. Coronary arteries: breath-hold MR angiography. Radiology 1991;181(3):641–643. از روش‌های بکار رفته دیگر می‌توان موارد زیر را نام برد:
با بکارگیری این تکنیکها، لومن کرنری روشن به‌نظر رسیده، و میوکاردیوم اطراف با شدت سیگنال کمتری دیده می‌شود. اما بطور وارونه نیز می‌توان عمل کرد: در روش MRA خون سیاه (black blood MRA)، سیگنال لومن کرنری است که تضعیف می‌گردد، و در عوض بافت اطراف دارای شدت سیگنال بالایی است.Stuber M, Botnar RM, Kissinger KV, et al. Free-breathing black-blood coronary MR angiography: initial results. Radiology 2001;219(1):278–283.
همانند تصویرگیری در ام آر آی، به‌دنبال استفاده از ماده حاجب در آنژیوگرافی تشدید مغناطیسی، زمان T1 خون کاهش یافته که باعث افزایش کنتراست مفید (CNR) می‌شود.Hofman MBM, Henson RE, Kovacs SJ, et al. Blood pool agent strongly improves 3D magnetic resonance coronary angiography using an inversion pre-pulse. Magn Reson Med 1999;41(2):360–367.
و باز همانند ام آر آی، ماده حاجب MRA عموماً بر دو قسم است: ماده حاجب برون-سلولی (extracellular contrast agents)، و ماده حاجب درون-عروقی (intravascular contrast agents).
نمونه‌های ماده حاجب برون-سلولی عبارت‌اند از:Stuber M, Botnar RM, Danias PG, et al. Contrast agent-enhanced, free-breathing, three-dimensional coronary magnetic resonance angiography. J Magn Reson Imaging 1999;10(5):790–799.Hofman MBM, Henson RE, Kovacs SJ, et al. Blood pool agent strongly improves 3D magnetic resonance coronary angiography using an inversion pre-pulse.Magn Reson Med 1999;41(2):360–367.Li D, Dolan RP, Walovitch RC, et al. Three-dimensional MRI of coronary arteries using an intravascular contrast agent. Magn Reson Med 1998;39:1014–1018.Taylor AM, Panting JR, Keegan J, et al. Safety and preliminary findings with the intravascular contrast agent NC100150 injection for MR coronary angiography. J Magn Reson Imaging 1999;9(2):220–227.
Dotarem. (Gadoterate meglumin) Guerbet, France.
و نمونه‌های ماده حاجب درون-عروقی عبارت‌اند از:
از آنجایی که ماده حاجب برون-سلولی نسبتاً بسرعت به فضای خارج از عروق نشت می‌کند، استفاده از آن مستلزم تصویربرداری دور-اول (first pass imaging) و در نتیجه نگه داشتن نفس توسط بیمار می‌باشد.Goldfarb JW, Edelman RR. Coronary arteries: breath-hold, gadolinium-enhanced, three-dimensional MR angiography. Radiology 1998;206(3):830–834.
اخذ MRA کرنری دور-اول با ماده حاجب برون-سلولی همچنین توأم با محدودیت‌هایی نظیر نیاز مجدد به تکرار به تزریق ماده حاجب می‌باشد، بخصوص زمانی که بیش از یک مقطع تصویربرداری گردد. در حقیقت با هر تزریق متوالی، CNR یا کنتراست در واقع کاهش می‌یابد، چرا که سیگنال ساطع شده از فضای برون-سلولی، مدام پس از تزریق اولیه رفته رفته افزوده می‌گردد؛ لذا استفادهٔ از مواد حاجب درون-عروقی این مزیت را بهمراه دارد که اجازه به صرف زمان بیشتری برای اخذ تصویر پس از تزریق ماده حاجب اولیه به ما می‌دهد؛ و این بدان معناست که نیازی به استفاده از روش‌های حبس نفس دیگر نخواهد بود، و اسکن‌های متوالی بدون نیاز به تزریق‌های متمادی کمابیش دارای یک CNR خواهند بود.Stuber M, Botnar RM, Danias PG, et al. Contrast agent-enhanced, free-breathing, three-dimensional coronary magnetic resonance angiography.J Magn Reson Imaging 1999;10(5):790–799.
از کاربردهای آنژیوگرافی تشدید مغناطیسی تشخیص استنوسیس کرنری می‌باشد. با اینکه تکنیک‌های فعلی حبس نفس کرنری MRA دارای قدرت تفکیک محدودی می‌باشند، لیکن توانایی تشخیص استنوسیس کرنری پروکسیمال را دارند. ردیف تصویرسازی گرادیان اکو استنوسیس را یک ناحیه کم شدت نشان می‌دهد.
غار سلیمان به زبان محلی یعنی کردی کرمانجی کُنِه سِلِه ، در غرب شهر شیروان و در نزدیکی روستای قشلاق کاره و در کنار کوه بیگان در استان خراسان شمالی واقع شده‌است. این غار دارای دهانه وسیع و سقفی از سنگ یکپارچه به طول ۲۵ و عرض ۶ متر است. در انتهای آن سقف و کف غار به هم می‌رسد و در طرف شرق آن حفره‌های وجود دارد. طول این غار ۵۰ متر است و از نوع غارهای خشک می‌باشد.
غار فاس، در دشت بیاض در استان خراسان رضوی قرار دارد. این غار بین شهرهای گناباد و قاین، در ۱۸ کیلومتری غرب منطقه قرار دارد. ارتفای دهانه آن تا زمین ۴۰ متر و عرض آن ۶۰ متر است.
غار کنه گرم، واقع در روستای حسن سو و در 50 کیلومتری غرب بجنورد و در کوه آلاداغ قرار دارد. غار کنه گرم در منطقه‌ای موسوم به «مرز خان محمد» واقع شده‌است و به صورت چاهی در دامنه کوه قرار دارد. درون غار ساختارهای استالاگمیت و استالاکتیت وجود دارد. طول این غار 250 متر و عمق آن 70 متر است. کنه گرم در زبان کردی به معنی شکاف یا سوراخ گرم است.
غار کارده، در ۳ کیلومتری روستاری کارده و در ۴۸ کیلومتری مشهد قرار دارد. دهانه غار به صورت یک شکاف سنگی است. عرض آن ۳ متر و طول آن ۱۰۰ متر است. از نوع غارهای خشک و دارای پرتگاه‌های خطرناک می‌باشد.
فیلم‌نامهٔ اقتباسی به فیلم‌نامه‌ای گفته می‌شود که از روی متن ادبی، یک اثر هنری یا حوادث طبیعی با محتوایی مشابه اقتباس شده باشد.
فیلمنامه‌های اقتباسی که منبع اصلی الهام قصه‌های آنان در خارج از ذهن و تصور فیلم‌نامه‌نویس‌های آنان قرار دارد، بیشتر از فیلم‌نامه‌های اصیل و اورجینال هستند. بسیاری از فیلم‌نامه‌نویسان جوان و قدیمی ترجیح می‌دهند از منابع مختلفی مثل کتاب‌های پرخواننده، قصه‌های کوتاه، نمایش‌های صحنه‌ای، فیلم‌های دیگر و مقالات و اخبار روزنامه‌ای به عنوان منبع الهام خود کمک بگیرند.
مادهٔ حاجب پرتونگاری یا مادهٔ کنتراست‌زای پرتونگاری گونه‌ای از مادهٔ حاجب پزشکی است که برای افزایش کنتراست در پرتونگاری در پزشکی و فیزیک پزشکی به‌کار می‌رود."فنون تخصصی: رادیولوژی، سی‌تی اسکن، ام‌آرآی و پزشکی هسته‌ای". فضل‌الله تورچیان. انتشارات نور دانش. ۱۳۸۲. ص۲۸۳ در تصویربرداری پزشکی از دستگاه گوارش مادهٔ حاجب معمولاً باریم سولفات است.
گاهی از این مواد برای ایجاد تفکیک بصری دستگاه گردش خون از طریق آنژیوگرافی استفاده می‌شود.
در سی‌تی اسکن این مواد غالباً از ترکیبات یُددار محلول در آب خوراکی (گاستروگافین) و تزریقی (اروگرافین و امنیپاک) بهره می‌برند.
در پیلوگرام داخل وریدی این مواد غالباً از ترکیبات یددار محلول در آب تزریقی (مانند یدیکسانول) و تزریقی (اروگرافین و امنیپاک) بهره می‌برند.
مواد حاجب به‌طور دائمی رنگ اندام‌های داخلی را تغییر نمی‌دهند، بلکه به‌طور موقتی نحوهٔ تعامل پرتو ایکس یا سایر ابزارهای تصویربرداری را در برخورد با بدن تغییر می‌دهند.
مواد حاجب از سه راه عمده وارد بدن می‌شوند:
در برخی موارد نیز تزریق مواد حاجب به‌صورت موضعی به داخل مفصل و نخاع انجام می‌گیرد که کمتر شایع است. به‌طورکلی منع مصرفی برای این مواد وجود ندارد و پس از تصویربرداری، این مواد یا جذب بدن می‌شوند یا از طریق ادرار و مدفوع، از بدن خارج می‌شوند.
غار قباد، غار آهکی است و در دو شعبه اصلی با طول ۱۲۰ متر و با حفره‌های جانبی است. مسیر این غار از قوچان به سوی روستای شیخ کاتلو واقع است. این غار در سال ۱۳۶۹ توسط کوهنوردان شیروان کشف شده‌است.
تدوین‌گر که در ایران، مونتور و ادیتور نیز خوانده می‌شود، به کسی گفته می‌شود که تدوین فیلم را انجام می‌دهد.
تدوین‌گر مسئول گزینش، زمان‌بندی و ترتیب نماها در فیلم است. او کار خود را با توجه به ویژگی‌های داستان فیلم و گونهٔ فیلم‌نامه و همچنین شیوه‌ی طراحی دیداری فیلم‌ساز انجام می‌دهد.
تدوین‌گر باید به امور تولید مانند کارگردانی، تصویربرداری و صدابرداری آشنا باشد تا بتواند اشتباهات یا اصلاحات را در تدوین به‌خوبی اِعمال کند. تدوین‌گرِ ماهر فردی است که بایگانی کاملی داشته باشد و از زیبایی‌شناسی دیداری به‌خوبی آگاه باشد. به بیان دیگر، تدوین یعنی تنظیم و تکمیلِ کار و هر چیزی که از آن برای پردازش فیلم استفاده می‌شود.
کار دستیار تدوین‌گر ثبت همهٔ بخش‌های فیلم، کمک به پیوند دادن همگاه صدا و تصویر، چسباندن تکه‌های فیلم به‌هم و حفظ و نگهداری از دستگاه‌های تدوین است.
کار تدوین‌گرِ صدا، همگامی صدا با تصویر، افزودن جلوه‌های صوتی مورد نیاز و تنظیم بلندی صدا است. گاهی خود تدوین‌گر مسئول این کار است، اما در فیلم‌سازی حرفه‌ای، استفاده از تدوین‌گر صدا رایج است. مسئولیت تدوین‌گر صدا را صداگذاری و میکس نیز می‌نامند.
اصطلاح مونتاژ تنها به‌ کارهای فیزیکی چسباندن بخش‌های یک فیلم در کنار هم گفته می‌شود. در حالی‌که تدوین، فرایند هنری‌تر است و شامل اصول زیبایی‌شناسی برای کنار هم قرار دادن پلان‌هاست تا حس خاصی را در مخاطب ایجاد کرده و ضرب‌آهنگ مورد نظر کارگردان فیلم را به بیننده منتقل کند.
جشنواره‌های سینمایی جایزهٔ بهترین تدوین را دارند؛ از جمله:
رابین شکارچی جادوگر نام یک سریال تلویزیونی انیمه تولید ژاپن است. این اثر در سال ۲۰۰۲ توسط استودیو سانرایز تولید گردید.
موضوع این سریال علمی-تخیلی مربوط به یک دختر نیمه ایتالیایی-ژاپنی تربیت شده واتیکان است که دارای نیروهایی متافیزیکی بوده که با آن نیروها بدستور یک سازمان اطلاعاتی مخفی، «جادوگر» شکار و دستگیر می‌کند. خصلت «جادوگری» در این داستان، نوعی ژن نادر و تغییر یافته (موتاسیون) و خطرناک برای بشریت معرفی می‌گردد که بایستی به هر نحوی از جامعه پاکسازی گردد. وی در نهایت خود توسط این سازمان مورد هدف قرار گرفته و متواری می‌گردد.
رازفُن نام یک سری مانگا و سریال تلویزیونی انیمه، از تولیدات استودیو بونز است. این اثر در سال ۲۰۰۲ تولید گردید.
موضوع این سریال علمی-تخیلی مربوط به یک پسر ژاپنی بنام آیاتو است که به‌دنبال وقایعی برای خلبانی موجودی روبات گونه بنام "رازفان" انتخاب گشته، که در نهایت وظیفه انتقال جهان به بعدی والاتر را بر عهده می‌گیرد.
سریال از نقطه نظرات فراوانی مشابه و پیرو سبک سریال نئون جنسیس اونگلیون اما با شخصیت پردازی و داستان‌سرایی نسبتاً تکامل یافته تری می‌باشد.
گانکوتسو یک مجموعه تلویزیونی انیمه از محصولات استودیو گونزو است. این مجموعه به تعداد ۲۴ قسمت توسط استودیو گونزو و به کارگردانی ماهیرو مائدا از اکتبر ۲۰۰۴ تا مارس ۲۰۰۵ پخش شد. این مجموعه انیمه به مانگا هم برگردانده شده است که توسط انتشارات کودانشا از مه ۲۰۰۵ تا مه ۲۰۰۸ در ماهنامه افترنون به چاپ می‌رسید.
موضوع این سریال علمی-تخیلی برداشتی آزاد در جهان آینده است از رمان "کنت مونت-کریستو"، به قلم نویسنده فرانسوی الکساندر دوما. انیمیشن منحصربه‌فرد و سبک داستان‌سرایی این سریال توسط برخی کارشناسان در زمره برترین آثار انیمه در سال ۲۰۰۶-۲۰۰۵ معرفی گردید.Theron Martin's Best (and Worst) of 2006 - Anime News Network
Wikipedia contributors, "Gankutsuou: The Count of Monte Cristo," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Gankutsuou:_The_Count_of_Monte_Cristo&oldid=205188564 (accessed April 15, 2008).
فضل‌الله مهتدی معروف به صبحی یا: فضل‌الله مهتدی صبحی (زاده: ۱۲۷۶ خورشیدی کاشان، درگذشت: ۱۷ آبان ماه ۱۳۴۱ در تهران)، داستانسرای معروف و پایه‌گذار سنت قصه‌گویی برای کودکان در رادیوهای ایران است.محمدرضا سرشار، بی‌بی‌سی
فضل‌الله مهتدی فرزند محمدحسن مهتدی از بهائیان کاشان که شرح زندگی خود را در «کتاب صبحی» و «پیام پدر» نوشته‌است و چنان‌که خود شرح می‌دهد، سالیان درازی را در قفقاز، عشق‌آباد، بخارا، سمرقند، تاشکند و مرو گذرانده و سپس به ایران آمده‌است. صبحی پس از خاتمه جنگ جهانی اول، برای دیدن عبدالبهاء از راه بادکوبه و استانبول و بیروت به حیفا رفت و کاتب عبدالبها شد.
حدود ۱۲۹۵–۱۲۹۶ شمسی وی به میرزا مهدی اخوان صفا در سفر تبلیغی آئین بهایی در آذربایجان، قفقاز و آسیای مرکزی کمک نمود. به دنبال آن مدتی در عشق آباد زندگی کرد و سپس در سال ۱۲۹۸ به تهران بازگشت. در اواخر ۱۲۹۹ شمسی صبحی برای دیدار عبدالبهاء به حیفا رفت.https://www.iranicaonline.org/articles/sobhi-fazl-allah-mohtadi عبدالبهاء از او خواست که در حیفا بماند و دستیار دبیرخانه (کاتب) شود. وی به مدت دوسال در کنار چند منشی دیگر و دستیاران دبیرخانه در این سمت فعالیت کرد تا اینکه اعمال او باعث شد به خدمات وی خاتمه داده شود و عازم ایران گردد. چندی قبل از درگذشت عبدالبهاء در سال ۱۳۰۰ شمسی به ایران بازگشت.https://www.iranicaonline.org/articles/sobhi-fazl-allah-mohtadi در ایران بیش از یک بار از موسسات اداری بهایی سرپیچی کرده و با ابراز پشیمانی به جامعه بهائی برمی‌گشت و بلافاصله به مخالفت دوباره با همان موسسات می‌پرداخت.Taherzadeh, Adib. (1992) the Covenant of Baha'u'llah, George Ronald-Oxford. pg. 342
صبحی مدعی بود، علی‌رغم رویگردانی کامل از بهائیت، چون مورد اعتماد و محرم اسرار عبدالبهاء بوده‌است، اسراری داشته که همه را افشا نساخته و خود در این باره چنین استدلال می‌کند که:
صبحی در «کتاب صبحی» (یا خاطرات زندگی) خود توجه ویژه‌ای به مباحث بنیادی و اعتقادی دارد که در تاریخچه پیدایش بهائیت و معتقدات بهائیان و چه در مبانی اعتقادی اسلامی، به تبیین و تشریح آنچه می‌دانسته پرداخته‌است. صبحی پس از گذشت بیست سال از انتشار «کتاب صبحی» در سال ۱۳۳۲، «پیام پدر» را منتشر کرد.
وی در سال ۱۳۱۹ وارد رادیو شده و در آنجا قصه ظهر جمعه را اجرا می‌کرد. سنت قصه‌گویی برای کودکان توسط وی در ایران پایه‌ریزی شد.
صادق هدایت؛ نویسنده، مترجم و روشنفکر ایرانی دربارهٔ مهتدی مطالبی منفی نگاشته‌است.«... از اخبار قابل توجه اینکه یکی دو هفته‌است نمی‌دانم با اشاره مقامات صلاحیت دار یا ابتکار شخصی است که آقای صبحی با تمام وقاحت… و دریدگی بی‌سابقه‌ای مشغول تبلیغات ضد حقیر شده‌است. پهلوی هر کس می‌نشیند از خیانت به آزادی‌خواهی و بی‌سوادی و مخصوصاً انحطاط اخلاقی من دُرفشانی می‌کند و به‌طور خلاصه دشمن نمره یک میهنش را پیدا کرده‌است و حتی قدمی فراتر گذاشته برای من پیش آخوندها مایه گرفته و ضمناً بدون اجازه من قسمت‌هایی از مقدمهٔ رباعیات خیام را از رادیو داده‌است بخوانند. البته از سابقهٔ شکرآب اطلاع دارید. لابد منتظر بوده من بروم و به دست و پایش بیافتم. عیبش اینجاست که من حوصله ندارم با او هم دهن بشوم و گر نه مطالب بسیار از دزدی و کثافتکاری‌های او دارم که بگویم. البته به این وسیله خودش را معرفی می‌کند و موجودی است مال میهنش. کسی که ده سال به پول عبدالبهاء معلق زده و آن طور نمک به حرامی کرد جای تعجب نیست بعد از آنکه من او را توی رادیو چپاندم، قصه بهش دادم و کتابش را تصحیح کردم و پامنبری اورنگ و شریعت سنگلجی را به چند نفر معرفی کردم، حالا خودش را گم کرده و یک پا مدعی خودمان بشود. قی‌آور است اما از اتفاقات بسیار معمولی اینجاست.» نامه‌ای از صادق هدایت به حسن شهید نورایی، کتاب چشم‌انداز، پاریس ۱۳۷۹. نامه ۱ خرداد؛ ۲۷ ماه می۱۹۴۸ و او را به سرقت ادبی از آثارش متهم کرده‌است.https://www.iranicaonline.org/articles/sobhi-fazl-allah-mohtadi
اگر چه صبحی در یک خانواده بهائی بزرگ شده بود اما با تحقیق درباره این دین که به تشکیک در عقایدش انجامید و همچین بعد از ملاقات با عبدالحسین آیتی (آواره)، که از بهاییت بازگشته بود، از این دین کناره گیری کرد و به اسلام گروید. https://www.iranicaonline.org/articles/sobhi-fazl-allah-mohtadi صبحی همچنان به فعالیتهای خود علیه آئین بهائی ادامه می‌داد.Taherzadeh, Adib. (1992) the Covenant of Baha'u'llah, George Ronald-Oxford. pg. 342 او در اوج عصیانش نامه ای به بروجردی (مرجع تقلید) نوشت و از فعالیتهای گذشته خود به نفع بهاییت پوزش طلبیده توبه کرد. وی در این نامه با زبانی تند بر شوقی افندی و بیت العدل عمومی تاخت.Taherzadeh, Adib. (1992) the Covenant of Baha'u'llah, George Ronald-Oxford. pg. 342 او به‌شدت با رهبری شوقی افندی مخالفت داشت و این موضوع را در جامعه بهائی اعلان می‌کرد.https://www.iranicaonline.org/articles/sobhi-fazl-allah-mohtadi از قزوین که به طهران آمد دیگر آن شوق و شور سابق را نداشت. در این اثنا با عبدالحسین آیتی که از آئین بهائی کناره گرفته و به تشیع برگشته بود ملاقات می‌کرد که دوری او را از بهائیت شدت و سرعت بخشید. تا بالاخره از بهاییت کناره گیری کرد.Taherzadeh, Adib. (1992) the Covenant of Baha'u'llah, George Ronald-Oxford. pg. 342
مهتدی در آبان ۱۳۴۱ در تهران بر اثر سرطان حنجره در گذشت و در گورستان ظهیرالدوله تهران به خاک سپرده شد.
بر سنگ قبر او، این عبارات به چشم می‌خورد:
این عبارت به بیت نخست مثنوی معنوی مولوی اشاره دارد که صبحی مهتدی همیشه در آغاز داستانهایش در رادیو می‌خواند.
آخرین تبعیدی نام یک سریال تلویزیونی انیمه و مانگا که توسط استودیو گونزو در ژاپن تولید شده‌است.
این اثر که برای سنین نوجوان در نظر گرفته شده، در سال ۲۰۰۳ (میلادی) تولید گردید. این سریال توسط cgi طراحی شده‌است.
خط دفاعی ماژینو خط دفاعی بود که پیش از جنگ جهانی دوم توسط فرانسه‌ در مرز با آلمان احداث شد و شامل یک رشته استحکامات به طول ۳۲۲ کیلومتر بود. احداث این خط دفاعی بیش از ده سال به طول انجامید. نقاط حساس و مستحکم این خط دفاعی دارای تسلیحات و تجهیزات اضافی بودند. این نقاط دارای تونل‌های زیرزمینی مخازن مهمات و محل‌هایی برای استقرار سربازان بودند که مجهز به تهویه برای محافظت سربازان در برابر حملات شیمیایی بود. استحکامات شامل توپ‌خانه‌ها، خمپاره‌اندازها و مسلسل‌های گوناگون بود.
خط ماژینو که به نام وزیر جنگ فرانسه، آندره ماژینو، نام‌گذاری شد، نواری بود متشکل از استحکامات بتنی، موانع تانک، مواضع توپخانه‌ای، سنگرهای تیربار و دیگر پدافندهایی که فرانسه آن را با توجه به تجربه جنگ جهانی اول و در آستانه جنگ جهانی دوم در امتداد مرز خود با آلمان ایجاد کرد. فرانسه این استحکامات را ایجاد کردند تا در صورت مورد حمله واقع شدن زمان کافی برای تحرک داشته باشد و نیروهای فرانسوی بتوانند برای یک رویارویی قاطع با نیروهای آلمانی به بلژیک منتقل شوند. موفقیت نبرد ایستا و تدافعی در جنگ جهانی اول عامل اصلی بروز این ایده در فرانسوی‌ها بود. هزینه نگهداری آن بالا بود و متعاقباً باعث کمبود بودجه در سایر بخش‌های ارتش فرانسه شد.
گرچه این سیستم می‌توانست تهاجم مستقیم را به‌طور موفق دفع کند؛ ولی از نظر راهبردی بی‌تأثیر بود، چرا که آلمانی‌ها از طریق بلژیک حمله خود را صورت داده و ارتش فرانسه را شکست دادند. آلمان خط ماژینو را از طریق جنگل آردن و کشورهای همسایه به‌طور کامل دور زد و فرانسه را در طول ۶ هفته تسخیر کرد.
فرانسه خط دفاعی ماژینو را برای مقابله با تهاجم احتمالی آلمان احداث کرد. هدف این خط دفاعی متوقف کردن حمله آلمانی‌ها تا هنگام بسیج نیروهای ارتش فرانسه و استفاده از آن به عنوان نطقه آغاز ضدحملات این کشور بود.
طرح ایجاد خط ماژینو، اولین بار توسط مارشال ژوفر ارائه شد. افراد مانند پل رنو و شارل دوگل که سرمایه‌گذاری در نیروی زرهی و هوایی را بیشتر به مصلحت می‌دانستند، با او مخالفت کردند. ژوفر از حمایت هنری فیلیپ پتن برخوردار بود و همچنین تعدادی گزارش و حکم‌های موافق از سوی دولت وجود داشت. کسی که نهایتاً دولت را راضی کرد تا در این طرح سرمایه‌گذاری کند آندره ماژینو بود. ماژینو سابقه شرکت در جنگ جهانی اول را داشت و بعدها وزیر امور معلولان جنگ و سپس وزیر جنگ شد.
بخشی از احساس نیاز به خط ماژینو به دلیل تلفات سنگین فرانسه در جنگ جهانی اول و تأثیری که بر روی جمعیت فرانسه گذاشته بود ایجاد شده بود. کاهش نرخ زاد و ولد در طول و پس از جنگ جهانی اول و کاهش جمعیت مذکر و جوان، باعث شد تا در اواسط دهه سوم سده بیستم میلادی، ارتش فرانسه با کمبود سرباز مواجه شود. به دلیل کمبود نیروی انسانی، سران فرانسه مجبور بودند بیشتر افراد مسن‌تر را به خدمت بگیرند که سازماندهی آن‌ها نیز بیشتر به طول می‌انجامید و همچنین به اقتصاد فرانسه لطمه می‌زد، زیرا این افراد باید شغل خود را رها می‌کردند و به جنگ می‌رفتند؛ بنابراین ایجاد مواضع دفاعی و ایستا نه تنها برای کسب زمان، بلکه برای کاهش استفاده از نیروی متحرک برای دفاع از یک منطقه در دستور کار قرار گرفت.
نخستین و مستحکم‌ترین بخش‌های خط ماژینو بین سال‌های ۱۹۳۰ تا ۱۹۳۶ در شمال آلزاس و لورن احداث شد. دو خط از استحکامات دائمی در امتداد مرز آلمان بنا گردید. یکی تحت عنوان منطقه استحکامات متس، از لونگویون تا رود زار و دیگری با عنوان منطقه استحکامات لوته، از بیتش تا رود راین کشیده شده بود. فاصله ۵۰ کیلومتری بین این دو منطقه که با نام «شکاف زار» شناخته می‌شد، بدون استحکامات باقی‌ماند؛ چرا که منطقه زارلاند آلمان همچنان تحت اشغال فرانسه بود. همزمان چندین خط سنگرهای بتنی از آگنو تا مرز سوئیس در جنوب، در طول رود راین ایجاد گشت. به جهت این که بلژیک به عنوان متحد فرانسه، در حال ساخت استحکامات دفاعی در مرز خود با آلمان بود، ارتش فرانسه مرز این کشور با بلژیک را بجز دو خط کوتاه در اراضی جنگلی رِم در نزدیکی والنسین و مورمال در نزدیکی موبوژ، بدون استحکامات باقی‌گذاشت.
در واکنش به ورود مجدد نیروهای آلمانی به زارلاند و اعلام بی‌طرفی بلژیک، بین سال‌های ۱۹۳۶ تا ۱۹۳۹ مجوعه دومی از استحکامات احداث گردید. ارتش فرانسه ناحیه استحکامات گتس و لوته را با ایجاد استحکامات دائمی در غرب متس از لونگویون تا مونمدی و دیگری در غرب لوته از بیتش تا سارگمین، طولانی‌تر کرد. همچنین خطی از استحکامات در شکاف ساز پدید آمد. در نهایت تعدادی از مواضع دفاعی نیز در شمال موبوژ جهت سد کردن مسیر تهاجم از بلژیک، ساخته شد. با وجود تمایل به همانند ساختن استحکامات جدید به استحکامات اولیه، محدودیت‌های بودجه ارتش فرانسه را وادار به بازگردانی و به تاخیر انداختن احداث استحکامات ثانویه نمود. این مسئله عواقب جدی در برداشت و با وجود سال‌ها ساخت‌وساز مواضع دفاعی فرانسه از مرز سوئیس تا کانال مانش همچنان دارای شکاف و قسمت‌های ضعیفی بود.
اگر چه اصطلاح «خط ماژینو» یک خط دفاعی باریک و استحکام بندی شده را تداعی می‌کند، این خط تا حد زیادی عمیق بود و عمقش در مناطق مختلف از ۲۰ تا ۲۵ کیلومتر متفاوت بود. خط شامل مجموعه پیچیده‌ای از نقاط مستحکم، دژهای مختلف، و ساختمان‌های نظامی مانند پست‌های حفاظت مرزی، مراکز ارتباطی، پناهگاه‌های پیاده‌نظام، سنگرها، پست‌های توپخانه، مسلسل، آتشبارهای ضدتانک، انبار مهمات، زیرساخت‌های متنوع، پست‌های دیده‌بانی، و … می‌شد. این ساختارها خود وظیفه پشتیبانی از یک خط اصلی دفاع را داشتند که از «ouvrage» های به شدت مسلح شده تشکیل می‌شد. این بخش را می‌توان دژهای اصلی دفاعی ترجمه کرد.
از جلو تا پشت خط، ساختارها به این نحو چیده شده بود:
تعداد ۱۴۲ اورج، ۳۵۲ موضع توپ‌خانه‌ای، ۷۸ پناهگاه، ۱۷ پست دیده‌بانی و حدود ۵۰۰۰ سنگر در خط ماژینو وجود داشت.
این سنگرها انواع مختلفی دارند. تمامی آن‌ها از فولاد ساخته می‌شوند و غیرقابل جمع شدن هستند.
۲۰ سنگر VP (دید پریسکوپی و دیدبانی) در خط وجود دارد. این سنگرها می‌توانستند با انواع پریسکوپ‌ها تجهیز شوند و کاملاً توسط بتن پوشیده شده بودند.
خط دفاعی تشکیل شده از این برجک‌ها شامل انواع زیر از بود:
مشخصه‌های دفاعی آن‌ها بسیار بالا بود، همراه با مجتمع‌های بتونی برای هزاران نفر که آن‌ها را به هم متصل می‌کرد. ۴۵ استحکامات اصلی در فواصل ۱۵ کیلومتری، ۹۷ استحکامات کوچک‌تر و ۳۵۲ پناهگاه توپ‌بین آن‌ها همراه با صدها کیلومتر تونل وجود داشت. در آرایش توپخانه اقدامات محافظتی به گونه‌ای لحاظ شده بود که هر خط می‌توانست خط بعدی را بدون آنکه آسیبی ببیند، مستقیماً بمباران کند. بزرگترین توپ‌ها، توپ‌های ۱۳۵ میلیمتری استحکامات نظامی بود. تسلیحات بزرگتر بخشی از نیروهای متحرک بودند و پشت خطوط مستقر شده بودند.
تبلیغاتی که دربارهٔ این خط دفاعی انجام شده بود، آن را دارای سازه و ساختاری بسیار مستحکمتر از آنچه که واقعاً هست، نشان می‌داد. تصاویر، معابر متعدد متصل به هم و در هم تنیده را همراه با پایانه‌های راه‌آهن و سینماهای زیر زمینی نشان می‌داد. این تصاویر باعث قوت قلب غیرنظامیان متفقین می‌شد.
اواخر ماه اوت سال ۱۹۳۹ با پیش‌بینی اقدام نظامی آلمان، ارتش فرانسه شروع به استقرار نیروهای خود در خط ماژینو کرد. پس از آغاز جنگ، روز ۳ سپتامبر این مواضع در شرایط کاملا عملیاتی بودند. نیروهای حاضر در این استحکامات از درگیر شدن با نیروهای ورماخت و گشودن آتش بر روی دشمن بدون اجازه فرمانده بخش منع گشتند. با این حال در اقدامی صرفا سیاسی، ۱۱ لشکر از نیروهای فرانسوی با گذر از مرز وارد خاک آلمان شدند. پیشروی این نیروها با مقاومت چندانی مواجه نگردید. در ادامه با افزایش مقاومت آلمانی‌ها، روز ۱۲ سپتامبر پس از کمتر از ۲۰ کیلومتر پیشروی و اشغال حدود دویست کیلومتر مربع و ۲۰ روستا، حرکت فرانسوی‌ها درون خاک آلمان متوقف شد. با انتظار ضد حمله آلمان پس از غلبه بر لهستان، روز ۳۰ نوامبر فرمان به بازگشت نیروهای فرانسوی به پشت خط ماژینو صادر گشت. بین روزهای ۱۶ تا ۲۴ اکتبر ضد حمله آلمانی‌ها نیروهای پوششی فرانسه را نیز عقب راند و اراضی اشغالی را پاکسازی کرد. خط ماژینو اجازه ادامه عملیات تهاجمی نیروهای آلمانی به آن سوی مرز را نداد. بیشتر مجموع این درگیری‌ها فراتر از برد توپخانه خط ماژینو به وقوع پیوست و این استحکامات نقش کم‌رنگی در آن داشتند.
با استقرار نیروهای بیشتری از فرانسه و بریتانیا در طول مرز، مهندسان اقدام به تقویت و گسترش هر چه بیشتر استحکامات حتی در قوی‌ترین قسمت‌های آن کردند. فرانسه همچنین حدود ۷۶۰ هزار نفر از ساکنان غیر نظامی مناطق مجاور خط ماژینو را تخلیه نمود.
پس از اتمام نبرد لهستان، نیروهای آلمانی به مرزهای غربی منتقل شدند. در حد فاصل مرز مشترک، هر دو طرف اقدام به عملیات‌های شناسایی-اطلاعاتی و گلوله‌باران یکدیگر کردند. درگیری‌ها پراکنده مکررا به وقوع می‌پیوست اما عملیات رزمی قابل توجهی صورت نگرفت. شناسایی هوایی آلمان به صورت نظام‌مندی از استحکامات خط ماژینو عکس‌برداری نمود. در ابتدا برای نیروهای خط ماژینو محدودیت درگیری مقرر شده بود اما از ماه ژانویه سال ۱۹۴۰ این محدودیت‌ها کاهش یافت تا توپخانه آن اهداف آلمانی با اهمیت را هدف قرار دهد.
به هر صورت، عملیات تهاجم آلمان به فرانسه اساسا جهت حل مشکل خط ماژینو طرح‌ریزی شده بود. ورماخت عملیات خدعه ویژه‌ای برای نشان دادن آماده‌سازی برای تهاجم از "شکاف راین" و ناحیه راین علیا اجرا کرد که هدف از آن نگاه داشتن لشکرهای فرانسوی در آلزاس و لورن به دور مسیر اصلی حمله از طریق جنگل‌های آردن بود. آلمانی‌ها در ابتدا از حمله مستقیم به خط ماژینو خودداری کردند. در عوض یک ارتش در مقابل این خط قرار گرفت و دو گروه ارتش با نقض بی‌طرفی این کشورها، از بلژیک، هلند و لوکزامبورگ و جنگل‌های آردن عبور کردند و در شمال نیروهای خط ماژینو قرار گرفتند. با آغاز حمله در ۱۰ مه سال ۱۹۴۰، آلمانی‌ها پس از ۵ روز کاملاً داخل خاک فرانسه بودند.
روز ۱۴ ژوئن، ارتش یکم ورماخت عملیات ببر را اجرا کرد که طی آن خط ماژینو را در سنت اوالد و زاربروکن مورد هجوم قرار داد. استحکامات فرانسوی‌ها پس از عقب‌نشینی مدافعان به سمت جنوب در هم شکسته شد. روز ۱۵ ژوئن نیروهای ارتش هفتم ورماخت در عملیات خرس کوچک در کنار رود راین با نفوذ به استحکامات شهرهای کولمار و استراسبورگ، آن‌ها را نیز به تصرف درآوردند.
ماه ژوئن سال ۱۹۴۴ خط ماژینو که در تصرف آلمانی‌ها بود، بار دیگر مورد حمله قرار گرفت. قسمت‌هایی از استحکامات نزدیک متس و شمال الزاس تا پایان سال ۱۹۴۴ درگیر تهاجم متفقین بودند. در جریان تهاجم موسوم به «عملیات شمالی» توسط آلمان، ماه ژانویه سال ۱۹۴۵ استحکامات و برجک‌های این خط توسط متفقین مخصوصاً در منطقهٔ هاتن‌ریترشوفن مورد استفاده قرار گرفت و آلمانی‌ها که این را پیش‌بینی کرده بودند، از تانک‌های شعله‌افکن استفاده کردند.
پس از جنگ اختیار اداره این خط به فرانسه بازگشت و تغییراتی در آن اعمال شد. بهره‌گیری از خط ماژینو با پیشرفت فرانسه در تولید تسلیحات هسته‌ای در سال ۱۹۶۰ پرهزینه و بی‌فایده گشت. برخی از قسمت‌های بزرگ آن تبدیل به مراکز فرماندهی شدند و هنگامی که فرانسه در سال ۱۹۶۶ از عضویت پیمان نظامی ناتو خارج شد، این خط تقریباً متروکه شده بود. با عقب‌نشینی ناتو از این تأسیسات و تخلیه و تحویل آن به نیروهای فرانسوی، به عموم مردم واگذار شدند و برخی قسمت‌های قدیمی آن تبدیل به زیرزمین‌های تولید شراب، مزارع تولید قارچ و حتی دیسکو گشتند. علاوه بر آن تعدادی منازل خصوصی نیز بر روی برخی سنگرهای بلوکی ساخته شد.
استحکامات اورجس روچونویلرز تا سال ۱۹۹۰ همچنان به عنوان مرکز فرماندهی نیروی زمینی نگه‌داری می‌شد. همچنین استحکامات اورجس هاچولد برای استفاده نیروی هوایی به صورت فعال باقی‌مانده و به عنوان تأسیسات حفاظت‌شده فرماندهی برای نیروی هوایی نگه‌داری می‌شود.
کشف الغطاء عن مبهمات الشریعة الغراء، نوشته شیخ جعفر کاشف الغطاء از برترین کتب فقهی شیعه امامیه در عقاید، فقه، اصول و سیاست است و مصنف در آن، عقاید حق را اثبات کرده‌است. که در سفر تألیف شده‌است.
شیخ جعفر بن خضر پس از تالیف این کتاب بود که به «کاشف‌الغطاء» شهرت یافت.
این کتاب در سه فن است:
شیخ جعفر بن خضر مالکی (درگذشته ۱۲۲۷ قمری) فقیه و مجتهد شیعه و از مراجع تقلید ساکن نجف در اوایل قرن ۱۳ ه‍.ق بود. نسب وی به مالک اشتر (فرمانده سپاه امام علی) می‌رسد.سید محسن امین، أعیان الشیعه 4/99.
از مهم‌ترین آثار کاشف الغطاء کتاب جامع "کشف الغطاء" می‌باشد.مرتضی مطهری، آشنایی با علوم اسلامی، ص ۳۰۷ ـ شیخ جعفر کاشف الغطا، شاگرد محمدباقر وحیدبهبهانی و شاگرد سید محمدمهدی بحرالعلوم بوده‌است.میرزا محمدعلی حبیب آبادی، مکارم الاثار دراحوال رجال دو قرن 14و13، ج3، ص854.
وی در نجف می‌زیسته و شاگردان بسیاری تربیت کرده‌است سید جواد عاملی صاحب مفتاح الکرامه و شیخ محمدحسن صاحب جواهر الکلام از جمله شاگردان او هستند.
فتحعلی‌شاه، برادرزاده آقا محمد شاه قاجار، پس از شکست در دوره اول جنگ‌های ایران و روس، طی پیمان گلستان، گرجستان و نواحی شمال قفقاز را به روس‌ها واگذار کرد. شیخ جعفر کاشف‌الغطاء از علمایی بود که از شروع دور دوم جنگ‌های ایران و روسیه حمایت کرد و از سوی خود به فتح‌علی‌شاه قاجار اجازه جهاد داد.عبدالهادی حائری، نخستين روياروييهای انديشه‌گران ايران: با دو رویه تمدن بورژوازی غرب، تهران، امیرکبیر، ۱۳۷۲، ص 377-378
سه پسر او از بزرگان عالم فقاهت بوده‌اند:
از جمله مهم‌ترین علمای خاندان کاشف الغطا، محمد حسین کاشف الغطا می‌باشد.
جعفر پنج داماد داشته‌است که این پنج داماد نیز هر کدام از فقهای به نام شیعه می‌باشند و آن‌ها عبارتند از:
محمدتقی رازی پدر محمدباقر نجفی اصفهانی بوده و سرسلسله خاندان نجفی اصفهانی محسوب می‌شود.
سید صدرالدین موسوی عاملی نیز بزرگ خاندان صدر به حساب می‌آید.
در سال ۱۲۲۷ یا ۱۲۲۸ قمری درگذشت و در مکانی کنار حرم علی بن ابی‌طالب به خاک سپرده شد که بعدها به مقبره کاشف الغطا (جامع کاشف الغطا) معروف گشت.علامه محمد علی مدرس تبریزی، ریحانة الأدب، ج 5و6، ص25.
اپلسید نام یک فیلم سینمایی پویانمایی در ژانر پسارستاخیزی علمی تخیلی محصول سال ۲۰۰۴، به کارگردانی شینجی آراماکی است. فیلم‌نامه این فیلم توسط هاروکا هاندا و سوتومو کامیشیرو بر اساس مجموعه مانگا "اپل‌سید" اثر ماسامونه شیرو به رشته تحریر درآمده است. از صداپیشگان آن می‌توان به آیی کوبایاشی، جوروتا کوسوگی، مامی کویوما، یوکی ماتسواوکا و توشیوکی موریکاوا اشاره کرد. دانه سیب در تاریخ ۱۸ آوریل ۲۰۰۴، در کشور ژاپن به نمایش درآمد.
داستان انیمیشن نخست راجع به تلاش جامعه بشری برای دستیابی به آرمان‌شهر بواسطه دستکاری ژنوم انسان و حذف "ژن خشونت"، و در نهایت طرح موجودی بشرگونه جدید بنام بیوروید (Bio-roid) می‌باشد.
قسمت دوم این انیمیشن راجع به تلاش برای متحدسازی کشورهای جهان و یک پارچگی است که اتفاقات عجیبی می‌افتد یکی از این اتفاقات بر می‌گردد به سایبورگ، نوعی ربات و انسان که با امواج خاصی که توسط پرندگان روباتی منتقل می‌شود و باعث می‌شود تا سایبورگ‌ها غیرقابل کنترل بشوند، و انسان‌ها و بیورویدها هم با یک دستگاه ارتباطی کوچک کنترل می‌شوند و انسان‌ها هم مثل سایبورگ‌ها غیرقابل کنترل می‌شوند. که در اینجاست که تیم سوات وارد عمل می‌شوند تا صدمه ایی به ساختمان کنفرانس سران کشورها وارد نشود.
در بخش سوم() دونان و برایرئوس به مزدورانی تبدیل شده اند که برای سایبورگی به نام دو شاخ کار می کنند و ربات های باقی مانده از جنگ های قبلی را نابود کرده و به او واگذار می کنند.ولی در یکی از عملیات ها جان دو نفر را که مأموریتی محرمانه دارند نجات می دهند و با آن ها همراه می شوند تا از این دو در برابر دو شاخ و عده ای که می خواهند از هدف مأموریت آن ها برای منافع خود استفاده کنند،محافظت کنند و در طول راه مجبور به درگیری با عده زیادی می شوند و...
تانک چلنجر ۲، تانک اصلی میدان نبرد ساخت بریتانیا است که از سال ۱۹۹۸ در خدمت نیروی زمینی بریتانیا قرار گرفته‌است. این تانک توسط شرکت سامانه‌های دفاعی ویکرز، طراحی و تولید شده و در مجموع ۴۰۸ دستگاه از آن برای نیروی زمینی بریتانیا و ۳۸ دستگاه برای ارتش سلطنتی عمان تولید شده‌است. چلنجر ۲، محصول بازطراحی کلی تانک چلنجر ۱ است. هرچند بدنه و اجزای خودروی آن شباهت زیادی به چلنجر-۱ دارد اما یک تانک جدید با قابلیت‌های بالاتر از چلنجر ۱ محسوب می‌شود و تنها کمتر از ۵ درصد قطعات آن با چلنجر ۱ مشترک است. این تانک در جنگ‌های بوسنی، کوزوو، عراق و افغانستان مورد استفاده قرار گرفته‌است. چلنجر ۲ وزنی معادل ۶۲٫۵ تن و ۴ خدمه دارد. نیروی محرکه آن از یک موتور وی۱۲ دیزلی پرکینز با ۱۲۰۰ اسب بخار قدرت، تأمین می‌شود و حداکثر سرعت آن در جاده به ۵۹ کیلومتر بر ساعت می‌رسد. ارتفاع تانک ۲٫۵ متر، عرض آن در صورت نصب زره اضافی ۴٫۲ متر و طول آن با لوله جلو ۱۱٫۵۵ و بدون لوله ۸٫۳۲ متر است. چلنجر-۲ تنها تانک مدرنی است که از توپ خان‌دار استفاده می‌کند و این به دلیل تأکید بریتانیایی‌ها بر روی برد مفید بالا، کاتربرد ضد نفر و ضد سنگر تانک است. سلاح اصلی این تانک یک قبضه توپ ۱۲۰ میلی‌متری خان‌دار با کالیبر ۱۲۰/۵۵ است و ۵۲ گلوله برای آن در داخل تانک حمل می‌شود. قیمت هر دستگاه چلنجر ۲ در سال ۱۹۹۹ حدود ۴ میلیون پوند بوده‌است.CHALLENGER 2 The British Army
در سال ۲۰۰۶ در جریان جنگ عراق برای نخستین بار دو حمله موفق به چلنجر-۲ انجام شد. در یک مورد یک راکت آرپی‌جی-۲۹ از زره این تانک عبور کرد و باعث قطع پای یکی از خدمه تانک شد و در موردی دیگر هم یک بمب کنار جاده ای با عبور از زره تانک به پای یکی از خدمه آسیب رساند.MoD kept failure of best tank quiet Telegraph
محمدحسن گنجی، (۲۱ خرداد ۱۲۹۱ – ۲۸ تیر ۱۳۹۱) استاد جغرافیا در دانشگاه تهران بود. از او به‌عنوان بنیان‌گذار دانش جغرافیای نوین و هواشناسی در ایران نام برده می‌شود.محمدحسن گنجی، «پدر جغرافیای نوین ایران» درگذشت، دویچه وله فارسی او همچنین عهده‌دار مقام معاونت اول سازمان جهانی هواشناسی و همین‌طور شورای اجرایی آن، و مسئول راه اندازی و اولین رئیس دانشگاه بیرجند بین سال‌های ۱۳۵۶ تا ۱۳۵۷ بود.
گنجی، آموزش دبستان و دبیرستان را در شهر خود، و آموزش عالی را در تهران (دارالمعلمین عالی، ۱۳۰۹–۱۳۱۲)، انگلستان (۱۳۱۲–۱۳۱۷) و ایالات متحدهٔ آمریکا (۱۳۲۳–۱۳۳۱) در رشتهٔ جغرافیا با تأکید بر اقلیم‌شناسی انجام داد. وی پایان‌نامهٔ خود را دربارهٔ آب و هوای ایران تألیف نمود.
او از سال ۱۳۱۷ تا ۱۳۵۴ در خدمت دانشگاه تهران به تدریس اشتغال داشته و نخستین کسی بوده‌است که جغرافیای نوین را وارد برنامه‌های دانشگاهی کرده‌است. وی مراحل دانشگاهی را از دبیری تا معاونت دانشگاه طی کرده و در سال ۱۳۵۴ با اخذ درجهٔ استادی ممتاز بازنشسته شده‌است.
وی از سال ۱۳۳۵ تا ۱۳۴۷ مدیریت ادارهٔ کل هواشناسی را عهده‌دار بوده و در واقع بینان‌گذار سازمان هواشناسی ایران بوده‌است.
در همین سال‌ها، او ۴ سال ریاست منطقهٔ آسیا را در سازمان هواشناسی عهده‌دار بوده و از همان سال تا پایان عمر، رابطهٔ خود را با آن سازمان حفظ کرد. وی چندین کتاب - از جمله "اطلس اقلیمیِ ایران" - و بیشتر از صد مقاله به زبان‌های فارسی و انگلیسی منتشر ساخته و به همین مناسبت برندهٔ جایزهٔ ۲۰۰۱ سازمان هواشناسی جهانی شده‌است.
او مؤسس و اولین رئیس دانشگاه بیرجند بود.
در تاریخ سوم آذرماه ۱۳۹۰، منزل مسکونی محمدحسن گنجی توسط معاونت اجتماعی - فرهنگی شهرداری منطقهٔ ۷ تهران خریداری شد.
محمدحسن گنجی، در ۲۱ خرداد سال ۱۲۹۱ خورشیدی در بیرجند به دنیا آمد. پس از پایان تحصیلات مقدماتی در مدرسهٔ شوکتیهٔ بیرجند، وارد دارالمعلمین عالی تهران شد و در رشتهٔ تاریخ و جغرافیا به دریافت درجهٔ کارشناسی نائل گردید. سپس به‌عنوان دانشجوی برگزیده به اروپا اعزام شد و در دانشگاه ویکتوریا، منچستر انگلستان به تحصیل ادامه داد و در سال ۱۳۱۷، لیسانس تخصصی خود را در جغرافیا اخذ کرد.
وی بار دیگر، در سال ۱۳۳۱، با استفاده از بورس تحصیلی عازم ایالات متحدهٔ آمریکا شد و دکتری خود را در رشتهٔ جغرافیا، از دانشگاه کلارک دریافت کردو پس از بازگشت به ایران، در دانشگاه تهران مشغول به تدریس شد و با درجهٔ استادی در سال ۱۳۵۸ بازنشسته گردید. بااین‌حال، وی هیچ‌گاه دست از کار نکشید و از سال ۱۳۶۴ همکاری خود را با مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی آغاز نمود. از سال ۱۳۷۰ به‌عنوان مشاور رئیس دانشکدهٔ علوم زمین با دانشگاه شهید بهشتی همکاری داشت.
وی، علاوه بر مدیریت گروه جغرافیا، ریاست دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی و معاونت دانشگاه تهران، پیش از انقلاب ایران، ریاست ادارهٔ کل هواشناسی ایران و ریاست هواشناسی منطقهٔ آسیا را نیز بر عهده داشته و عضو کمیتهٔ اجرایی سازمان هواشناسی جهان بود.
پدر او ابوتراب، مدت‌ها نایب‌الحکومهٔ شهر قائن بود. افراد خانوادهٔ وی در خدمت امرای قاینات (بیرجند)، یعنی خاندان علم بودند. پدرش به کشاورزی و دامپروری اشتغال داشت. وی سه برادر و دو خواهر داشته که چهار نفر آن‌ها در مدارس محلی بیرجند به تدریس اشتغال داشتند. در حال حاضر، همهٔ آن‌ها به غیر از دو نفرشان از دنیا رفته‌اند.
گنجی خود چنین می‌گوید: «من با دبیری در دانشگاه تهران شروع کردم و بعد از ۱۳ سال استادیار این دانشگاه شدم. اولین کسی بودم که با تحصیلات عالیهٔ جغرافیا به ایران برگشتم و در سال دوم گشایش دانشگاه تهران به‌همراه دو نفر از همکارانم رشتهٔ جغرافیا را پایه‌گذاری کردیم. بعد از ما شش نسل جغرافیدان در ایران تربیت شده‌است که من به‌نوعی احساس می‌کنم پدربزرگ این جریان باشم. مدتی رئیس دانشکده و معاون دانشگاه تهران بودم. در دوران بازنشستگی هم دانشگاه بیرجند را تأسیس کردم. قبل از انقلاب، مدتی معاون پارلمانی وزارت راه بودم. پس از انقلاب، در دوران جنگ ایران و عراق، مشاور وزیر دفاع بودم. حالا هم در دانشگاه شهید بهشتی مشاور دانشکدهٔ علوم زمین هستم و دو دانشجوی دکتری دارم. بیش از صد مقاله به فارسی و انگلیسی نوشته‌ام و چهارده کتاب درسی به چاپ رسانده‌ام. مهم‌تر از همهٔ این‌ها انتشار کتابی با عنوان "جغرافیا در ایران از دارالفنون تا انقلاب اسلامی"، که داستان علم جغرافیا در کشور است. پانزده سال است که با دائرةالمعارف اسلامی همکاری می‌کنم و این اواخر با مرکز گفتگوی تمدن‌ها ارتباط نزدیک دارم و قرار است "اطلس جغرافیایی تمدن‌ها" را تهیه بکنم.»مشاهیر رشتهٔ جغرافیا، بنیاد ایرانشناسی
همچنین وی از دوران تحصیل در مقطع ابتدایی و متوسطهٔ خود چنین به یاد می‌آورَد: «در ایام تعطیل (تابستان) بسیاری از ما را به یادگیری حرفه‌های سنتی وامی‌داشتند و دانش‌آموزانی که پدرانِ با حرفه‌های بازاری اشتغال داشتند، در خلال تحصیل به پدر خود کمک می‌کردند. در زمان تحصیلات ابتدایی من، پیش‌آهنگی در مدارس متداول شده‌بود و بسیاری از حرفه‌ها را از طریق پیش‌آهنگ به ما یاد می‌دادند.»
گنجی، در ضمن تحصیل در انگلستان، چندین مسافرت علمی همراه گروه‌های دانشگاهی به نواحی داخلی انگلستان و اسکاتلند و همچنین به شبه‌جزیرهٔ ایبری (اسپانیا و پرتغال) و اسکاندیناوی (دانمارک، سوئد و فنلاند) و ممالک دیگرِ اروپایی انجام داد.
گنجی در ۲۴ دی‌ماه ۱۳۲۰ با لطیفه جوادزاده، از ایرانیان مقیم ارمنستان، ازدواج کرد. او فرزندی نداشت و تا پایان عمر در کنار همسر خود ماند. در دوران پیری که همسرش بیمار بود و خودش نیز کهولت سن داشت، از همسر خود پرستاری می‌کرد.
محمدحسن گنجی، ۲۸ تیرماه ۱۳۹۱ بر اثر زمین‌خوردن در منزل شخصی خود دچار خون‌ریزی مغزی شد. پس از آن به بیمارستان پیامبران منتقل شد و تحت عمل جراحی قرار گرفت که در نهایت درگذشت.