moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
پس از حملهٔ آمریکا و سقوط کابل در سال ۲۰۰۱ نیروهای طالبان کنترل مناطق مختلف کشور را در دست گرفتند و جنگ داخلی ادامه داده شد. این امر افغانستان را مشکل ساز کرد؛ نقض حقوق بشر و حقوق زنان و سوء استفاده‌های متعدد مرتکب شده توسط هر دو طرفین، مانند کشتن غیرنظامیان، آدم‌ربایی و شکنجه گزارش شد. با توجه به وابستگی گسترده این دولت به ایالات متحده در پی کمک‌های نظامی و اقتصادی، برخی این دولت افغانستان را به عنوان یک "دولت متکی به آمریکا" طبقه‌بندی می‌کنند، که پس از پایان عملیات آزادی بلندمدت به تدریج کنترل روستایی و ولایت‌هایش را از دست داد.
پس از خروج نیروهای ناتو در ۲۰۲۱ طالبان یک هجوم نظامی بزرگ را در مهٔ ۲۰۲۱ اجرا کرد و پس از سه و نیم ماه تمام افغانستان را در دست گرفتند. نیروهای مسلح افغانستان به سرعت از هم پاشید و بیشتر ولایات بدون درگیری تسلیم طالبان شدند. در ۱۵ اوت ۲۰۲۱ در پی ورود نیروهای طالبان به کابل، مذاکراتی پرتنش بین طرفین انجام شد و دولت تمایل خود را به تسلیم مسالمت آمیز کابل به شورشیان اعلام کرد. کمی بعد رئیس‌جمهور افغانستان اشرف غنی از کشور فرار کرد. با انتشار این خبر، طالبان وارد ارگ ریاست جمهوری افغانستان شدند، و جمهوری اسلامی افغانستان سقوط کرد.مدت کوتاهی پس از آن، امرالله صالح، معاون اول رئیس‌جمهور خود را به‌عنوان رئیس‌جمهور موقت اعلام کرده و مقاومت جمهوری‌خواهانه در برابر طالبان را اعلام کرد.
در دسامبر ۲۰۰۱, پس از سرنگونی دولت طالبان دولت موقت افغانستان زیر نظر حامد کرزی تشکیل شد. شورای امنیت سازمان ملل برای به کمک ادارهٔ کرزی و ارائه امنیت اولیه نیروهای بین‌المللی کمک به امنیت را ایجاد کرد. افغانستان در این زمان، پس از دو دهه جنگ و یک قحطی حاد یکی از بالاترین میزان مرگ و میر کودکان و نوزاد را در جهان داشت و بسیاری از مردم با پایین‌ترین امید به زندگی گرسنه بودند و هیچ زیربنایی در کشور وجود نداشت. بسیاری از اهداکنندگان خارجی شروع به ارائهٔ کمک و بازسازی کشور جنگ‌زده شدند.
نیروهای طالبان در عین حال شروع به تجدید قوا در پاکستان کردند، در حالی که نیروهای ائتلاف بیشتری برای کمک به روند بازسازی وارد افغانستان شدند. شورش طالبان برای به دست آوردن مجدد کنترل افغانستان آغاز شد. در طول دهه آینده، آیساف و سربازان افغان بسیاری از حملات علیه طالبان را رهبری کردند، اما موفق به شکست کامل آنها نشدند. از اینرو افغانستان به دلیل عدم سرمایه‌گذاری خارجی، فساد دولتی و شورش طالبان، یکی از فقیرترین کشورهای جهان باقی ماند. در همین حال کرزی تلاش کرد تا مردم کشور را متحد سازد، و حکومت افغانستان قادر به ساخت ساختارهایی دموکراتیک شد و یک قانون اساسی را در سال ۲۰۰۴ با نام «جمهوری اسلامی افغانستان» اتخاذ کرد. تلاش‌هایی اغلب با حمایت از کشورهای کمک‌کنندهٔ خارجی، برای بهبود اقتصاد کشور، مراقبت‌های بهداشتی، تحصیلات، حمل و نقل و کشاورزی در بازسازی در افغانستان ایجاد شد. نیروهای آیساف نیز شروع به آموزش نیروهای امنیت ملی افغانستان کردند. پس از سال ۲۰۰۲، نزدیک به پنج میلیون افغان‌های مقیم خارج به کشور بازگشتند. در سال ۲۰۱۱ تعداد نیروهای ناتو در افغانستان با ۱۴۰٬۰۰۰ به اوج خود رسید، و در در ۲۰۱۸ به ۱۶٬۰۰۰ نفر رسید.
اشرف غنی در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۴ برنده شده و حامد کرزی ریاست جمهوری را به او واگذار کرد؛ قدرت برای اولین بار در تاریخ افغانستان به صورت دموکراتیک منتقل شد. در ۲۸ دسامبر ۲۰۱۴، ناتو به‌طور رسمی عملیات جنگی آیساف در افغانستان را به پایان رساند و مسئولیت امنیتی کامل را به دولت افغانستان منتقل کرد. مأموریت حمایت قاطع ناتو در همان روز به عنوان جانشین آیساف تشکیل شد. هزاران نفر از نیروهای ناتو برای آموزش و توصیه نیروهای دولتی افغانستان در کشور باقی ماندند تا مبارزهٔ خود را در برابر طالبان ادامه دهند. در سال ۲۰۱۵ تخمین زده شد که «حدود ۱۴۷۰۰۰ نفر در جنگ افغانستان از سال ۲۰۰۱ کشته شده‌اند. بیش از ۳۸۰۰۰ نفر از کشته‌شدگان غیرنظامی بوده‌اند.» گزارشی با عنوان "تعداد بدن" به این نتیجه رسیدند که در کل بین ۱۰۶٬۰۰۰–۱۷۰٬۰۰۰ غیرنظامی در نتیجهٔ جنگ در افغانستان از سوی همهٔ احزاب درگیر، کشته شده‌اند.
اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۸۹ از افغانستان خارج شد و جمهوری دموکراتیک افغانستان به دست مجاهدین در سال ۱۹۹۲ سقوط کرد. سپس منازعات مختلفی در بین مجاهدین برای گرفتن کنترل قدرت از دست یکدیگر باعث جنگ‌هایی در بین خود آن‌ها شد که سال‌ها به طول انجامید.
در سال ۱۹۹۴ طالبان به عنوان یک "حرکت اسلامی" تشکیل شد و در ۱۹۹۶ شهر کابل را تسخیر کرد. در پایان سال ۲۰۰۰، طالبان ۹۰ درصد از کشور را در کنترل خود داشتند، به غیر از سنگرهای مجاهدین و ائتلاف شمال که عمدتاً در گوشه شمال شرقی ولایت بدخشان متشکل می‌شدند. این پایان جنگ‌های داخلی بین مجاهدین و شروع حکومتی جدید توسط طالبان تحت امارت اسلامی افغانستان بود.
مناطق تحت کنترل مستقیم طالبان عمدتاً شهرها و شاهراه‌های مهم افغانستان بودند. خان‌ها و جنگ‌سالاران قبیله‌ای به صورت "دفاکتو" بر شهرهای کوچک، روستاها و مناطق روستایی کنترل مستقیم داشتند.Griffiths 226. طالبان در صدد برقراری قانون و نظم و اعمال تفسیر دقیق از شریعت اسلامی و احکام شرعی ملا محمد عمر بر کل کشور افغانستان بودند.
امارت اسلامی افغانستان در پی حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ و حملهٔ آمریکا به افغانستان فروپاشید. در ماه مه و ژوئن ۲۰۰۳, مقامات ارشد طالبان گرد هم جمع شدند و آماده برای جنگ چریکی برای اخراج نیروهای آمریکایی از افغانستان شدند.
در ۲۲ دسامبر ۲۰۰۱، تعدادی از رهبران و سیاستمداران افغان، تحت نظر سازمان ملل برای تصمیم‌گیری در خصوص حکومت پس از طالبان در آلمان گردهم آمدند. این گردهمایی منجر به تصویب توافقنامه‌ای برای تشکیل دولت موقت برای شش ماه و متشکل از ۳۳ عضو، به رهبری یک رئیس‌جمهور موقت شد تا پس از آن در یک گردهمایی، دولت انتقالی افغانستان تشکیل شود و قدرت را به مدت ۲ سال در اختیار بگیرد و پس از تصویب قانون اساسی انتخابات ریاست‌جمهوری برگزار شود. بعضی از مفاد توافقنامه بن پس از تصویب قانون اساسی منقضی شد اما با این حال، این توافقنامه راه را برای تشکیل نظام دموکراتیک در افغانستان فراهم کرد.
در طول کنفرانس بین‌المللی افغانستان در دسامبر ۲۰۰۱ در آلمان، حامد کرزی توسط شخصیت‌های برجستهٔ سیاسی افغان برای خدمت در یک دورهٔ شش‌ماهه به عنوان رئیس دولت موقت افغانستان انتخاب شد و پسان در طول لویی جرگه ۲۰۰۲ در کابل، برای مدت دو سال به عنوان رئیس‌جمهور موقت انتخاب شد.
در سال ۲۰۰۴ اولین انتخابات ریاست جمهوری در تاریخ افغانستان برگزار شد و مردم برای تعیین رئیس‌جمهور و دو معاون وی به پای صندوق انتخابات رفتند. حامد کرزی با کسب ۵۵٫۴ درصد آرا به عنوان اولین رئیس‌جمهور منتخب افغانستان برگزیده شد.
رئیس‌جمهور افغانستان برای مدت پنج سال و مستقیماً توسط مردم انتخاب می‌شد. رئیس‌جمهور پس از دو دوره ریاست، دیگر مجاز به کاندیداتوری مجدد نبود. کاندیداتور ریاست جمهوری باید حداقل ۴۰ سال می‌داشت، مسلمان می‌بود و شهروندی افغانستان را می‌داشت. کاندیداتور همراه دو معاون خود نامزد می‌شد. رئیس‌جمهور رئیس دولت و فرمانده کل نیروهای مسلح ارتش بود. از جمله اختیارات وی می‌توان به تعیین کابینه، تکمیل مناصب خود در ارتش، پلیس و والی‌ها با تصویب مجلس اشاره کرد.
مجلس شورای ملی قوه مقننه است، این نهاد دارای دو مجلس بود، ولسی جرگه و مشرانو جرگه.
شورای ملی افغانستان نهاد قانون‌گذاری این کشور که از دو مجلس به نام‌های ولسی جرگه (مجلس سفلی) و مشرانو جرگه (مجلس علیا یا سنا) تشکیل می‌شد.
انتخابات ولسی جرگه (مجلس نمایندگان) در سطح ولسوالی‌های افغانستان به صورت انتخابات سراسری انجام می‌شد. این مجلس ۲۴۹ نماینده داشت. در مشرانو جرگه ۱۰۲ نماینده عضویت داشتند. یک سوم آن‌ها توسط رئیس‌جمهور انتخاب می‌شدند. همچنین هر ولایت در مشرانو جرگه دو نماینده داشتند که یکی توسط شوراهای ولایتی و دیگری توسط شوراهای ولسوالی‌ها انتخاب می‌شدند و به دلیل تشکیل نشدن شوراهای ولسوالی‌ها فعلاً هر دو نماینده را شوراهای ولایتی انتخاب می‌کردند. اختیارات مشرانو جرگه بیشتر جنبه مشورتی داشت اما در حالت‌های خاصی امکان وتو قوانین ولسی جرگه نیز به آن داده شده بود.
ستره محکمه (دیوان عالی افغانستان) عالی‌ترین نهاد قضایی این کشور است و ریاست آن را عبدالسلام عظیمی بر عهده داشت. دادگستری افغانستان متشکل از دادگاه عالی، دادگاه تجدید نظر و دادگاه‌های اولیه برای صلاحیت‌های خاص بود. ستره محکمه متشکل از ۹ قاضی بود که توسط رئیس‌جمهور برای دوره ده ساله معرفی می‌شدند و توسط پارلمان تأیید می‌شدند. قاضیان باید حداقل ۴۰ سال سن داشته می‌داشتند، متعلق به هیچ حزب سیاسی نمی‌بودند و دارای مدرک حقوق یا فقه اسلامی می‌بودند.
دیجیتالی‌سازی(به انگلیسی Digitization)Definition of digitization at WhatIs.com فرایند تبدیل اطلاعات به فرمت دیجیتالی (یعنی قابل خواندن از طریق رایانه) است."Digitization/digitisation" in Collins English Dictionary نتیجه این فرایند نمایش یک شی، تصویر، صدا، سند یا سیگنال (معمولاً یک سیگنال آنالوگ) با تولید یک سری اعداد است که مجموعه ای گسسته از نقاط یا نمونه‌ها را توصیف می‌کند. به نتیجه "نمایش دیجیتال" یا به‌طور خاص، "تصویر رقومی"، برای شی و "قالب دیجیتال"، برای سیگنال گفته می‌شود. در کردار جدید، داده‌های دیجیتالی به شکل اعداد دودویی است که پردازش توسط کامپیوترهای دیجیتالی و سایر عملیات‌ها را تسهیل می‌کند، اما به‌طور دقیق، دیجیتالی کردن به زبان ساده به معنای تبدیل منبع آنالوگ به فرمت عددی است. فرمت عددی می‌تواند اعشاری باشد یا هر سیستم عددی دیگری که می‌توان به جای آن استفاده کرد.
این اصطلاح برای توصیف، به عنوان مثال، اسکن منابع آنالوگ (مانند عکس‌های چاپ شده یا فیلم‌های ضبط شده) در رایانه برای ویرایش، اسکن سه بعدی که مدل‌سازی سه بعدی از سطح یک شی را ایجاد می‌کند و صدا (که در آن میزان نمونه برداری اغلب در کیلوهرتز) و تغییرات نقشه بافت. در عکسهای معمولی، نرخ نمونه برداری به وضوح تصویر اشاره دارد که اغلب بر حسب پیکسل بر اینچ اندازه‌گیری می‌شود.
هزاره‌های استرالیا یا استرالیایی‌های هزاره به مردمان هزاره اشاره دارد که شهروند استرالیا هستند.theage.com.au مردمان هزاره گروه قومی بومی و اصلی ساکن مناطق مرکزی افغانستان به نام هزارستان، هستند. شورای هزاره‌های استرالیا سازمانی است که توسط جامعه هزاره‌های استرالیا تشکیل شده‌است. هزاره‌ها یکی از بزرگ‌ترین گروه‌های قومی پناهجویان در استرالیا هستند.
بر اساس سرشماری سال ۲۰۱۶ استرالیا، ۲۱٫۹ درصد از افغانستانی‌های استرالیا تبار خود را هزاره ذکر کردند و ۳۳٫۹ درصد شان هزارگی را به‌عنوان زبان اصلی خود معرفی کردند که آنها را به دومین گروه بزرگ استرالیا در هر دو دسته تبدیل کرده‌است.
قبل از سال ۱۹۸۰، تقریباً هزاران هزار نفر برای اهداف آموزشی به استرالیا آمدند. در طول جنگ ۱۹۸۰ شوروی در افغانستان و جنگ داخلی ۱۹۹۰، بیش از ۵ هزار از مردمان هزاره وارد استرالیا شدند. جامعه هزاره‌های استرالیا تعداد قابل توجهی از افراد را در بسیاری از زمینه‌ها از جمله حقوق، پزشکی، مهندسی، تدریس و تجارت به جامعه تقدیم کرده‌است.
بیشترین جمعیت هزاره‌های استرالیا در مناطق دندنونگ (مک‌کواری پارک، نورت راید، مارسفیلد، شپارتون، میلدورا، راید)، هیلزشایر (کسل هیل، چری بوک، کلیویل)، بلک‌تاون (گلن‌وود، استن‌هوپ گاردینز، بلاویستا) و ساترلند شایر (میراندا) ساکن هستند. همچنان جمعیت قابل توجهی از آنان در حومه‌های اوبرن و مری لندز زندگی می‌کنند.
استرالیا تنها کشوری است که هزارگی را به عنوان یک زبان رسمی، به رسمیت شناخته‌است. این اقدام در نتیجه حمایت دولت استرالیا از جامعه هزاره، به رسمیت شناختن حقوق بشری هزاره‌ها و احترام به هویت، زبان و قومیت شان، صورت گرفته‌است. اکثر هزاره‌های استرالیا به زبان انگلیسی مسلط هستند اما زبان اصلی آنها هزارگی است که کوشش می‌کنند بقای آنرا در استرالیا حفظ کنند.
هزاره‌ها در در بخش مجله و سینما فعالیت‌های خوبی دارند. "ماهنامه آرمان" مجله‌ای است که در سراسر استرالیا منتشر می‌شود و توسط جامعه هزاره‌ها به نشر می‌رسد. فیلم مستند استرالیایی مولی و مبارک در سال ۲۰۰۳ نیز بر اساس یک پناهجوی هزاره ساخته شده‌است که وارد استرالیا می‌شود، عاشق دختری محلی می‌شود و با نزدیک شدن به اتمام ویزای موقت وی با اخراج احتمالی روبرو می‌شود.
سورن مناتساکانیان (؛ زاده ۱۹۳۲ - درگذشته ۲۰۲۱) بازیگر و کارگردان تئاتر و سینما ارمنی‌تبار اهل ایران بود.
سورن مناتساکانیان، بازیگر و کارگردان از هنرمندانی بود که در مقاطع گوناگون نمایش‌هایی را در باشگاه آرارات کارگردانی کرده‌است. داماد خارجی (۱۳۶۲ش)، اثر نویسنده‌ای ارمنی و دشمن مردم (۱۳۷۳ش)، اثر هنریک ایبسن از آن جمله اند. ‏سال‌ها پیش مراسم بزرگداشت شصت سال فعالیت مناتساکانیان بر صحنه نمایش در باشگاه فرهنگی-ورزشی سیپان برگزار شد..
ناسیونالیسم انقلابی یا ملی‌گرایی انقلابی یک برچسب گسترده‌است که بر بسیاری از انواع مختلف جنبش‌های سیاسی ناسیونالیستی که می‌خواهند به اهداف خود از طریق انقلاب علیه نظم مستقر برسند، اعمال می‌شود. افراد و سازمانهایی که به عنوان ناسیونالیست انقلابی توصیف شده‌اند شامل برخی جریان‌های سیاسی در انقلاب فرانسه، جمهوری خواهان ایرلندی درگیر مبارزه مسلحانه با تاج‌وتخت بریتانیا، جنبش کان وونگ علیه حکومت فرانسه در ویتنام قرن ۱۹، جنبش استقلال هند در قرن ۲۰، برخی شرکت کنندگان در انقلاب مکزیک، بنیتو موسولینی و فاشیست‌های ایتالیایی، دولت خودمختار خراسان، آگوستو سزار ساندینو، جنبش ناسیونالیستی انقلابی در بولیوی، ناسیونالیسم سیاه‌پوست در ایالات متحده و برخی جنبش‌های استقلال طلبی آفریقا هستند.
چندین جنبش استقلال آفریقا در قرن بیستم به عنوان ناسیونالیسم انقلابی شناخته شده‌اند.
یکی از رهبران ضداستعماری آفریقا که ناسیونالیست انقلابی محسوب می‌شد، امیلکار کابرال بود که رهبری جنبش‌های استقلال‌طلبی در گینه بیسائو و دماغه سبز را برعهده داشت.Basil Davidson, "On Revolutionary Nationalism: The Legacy of Cabral" in "Latin American Perspectives", Spring, 1984, Vol. 11, No. 2 کابرال در سال ۱۹۵۶ حزب آفریقا برای استقلال گینه و کیپ ورد را تأسیس کرد. این حزب در سال ۱۹۶۳ مبارزه مسلحانه ای را علیه مقامات استعماری پرتغال آغاز کرد و سرانجام گینه بیسائو و کیپ ورد به ترتیب در سال ۱۹۷۴ و ۱۹۷۵ استقلال خود را به دست آوردند. این جنگ استعماری همچنین منجر به ظهور جنبش نیروهای مسلح در خود پرتغال شد که دیکتاتوری را در آن کشور سرنگون کرد.Basil Davidson, "On Revolutionary Nationalism: The Legacy of Cabral" in "Latin American Perspectives", Spring, 1984, Vol. 11, No. 2, p. 16-17 ناسیونالیسم انقلابی کابرال در مفهوم «وحدت و مبارزه» تجسم یافته بود که هدف آن اتحاد جوامع مختلف قومی و فرهنگی گینه بیسائو و کیپ ورد به یک هویت ملی واحد مبتنی بر مبارزه با حکومت استعماری بود.Basil Davidson, "On Revolutionary Nationalism: The Legacy of Cabral" in "Latin American Perspectives", Spring, 1984, Vol.11, No.2, p. 38-39
یکی دیگر از جنبش‌های آفریقایی که ایدئولوژی آن را ناسیونالیسم انقلابی نامیده‌اند، جبهه خلق برای دموکراسی و عدالت (PFDJ) در اریتره است. ایدئولوژی جبهه خلق بر میراث مبارزه اریتره برای استقلال تأکید می‌کند و می‌کوشد «ارزشهای مبارزه را در جوانان اریتره ای با شبیه‌سازی آزادانه (و گاهی مستقیماً) تجربیات رزمندگان در جنگ رهایی‌بخش» تقویت کند.Jennifer Riggan, "The Struggling State: Nationalism, Militarism, and the Education of Eritrea", Temple University Press, 2016, chapter: "Struggling for the Nation: Contradictions of Revolutionary Nationalism", p. 34 علاوه بر این، این جبهه «ایده‌ای از یک کل ملی چند فرهنگی، چند مذهبی و یکپارچه» را ترویج می‌کند.Jennifer Riggan, "The Struggling State: Nationalism, Militarism, and the Education of Eritrea", Temple University Press, 2016, chapter: "Struggling for the Nation: Contradictions of Revolutionary Nationalism", p. 34
ناسیونالیسم انقلابی همچنین به عنوان موضوعی در آثار نویسنده کنیا Ngugi wa Thiong'o شناخته شده‌است.Elleke Boehmer, "Stories of women: Gender and narrative in the postcolonial nation", Manchester University Press, 2009, chapter: "'The master's dance to the master's voice': revolutionary nationalism and women's representation in Ngugi wa Thiong'o", p. 42
اصطلاح ناسیونالیسم انقلابی برای توصیف عناصر جنبش استقلال هند که با حاکمیت انگلیس در هند مخالف بودند به کار رفته‌است. ایالت هند Jharkhand میزبان گروه‌های سیاسی انقلابی ناسیونالیستی بود که از سال ۱۹۰۲ تا ۱۹۱۸ و به ویژه از ۱۹۱۲ به بعد شروع شد.L.N. Rana, "Revolutionary Nationalism in Jharkhand" in "Proceedings of the Indian History Congress", 2000-2001, Vol. 61, Part One, p. 718 داکا آنوشیلان سمیتی و دیگر جنبش‌های ناسیونالیستی از بنگال عملیات خود را در این دوره به Jharkhand گسترش دادند و هدف آنها الهام بخشیدن به یک قیام خشونت‌آمیز بزرگ علیه حکومت بریتانیا بود.L.N. Rana, "Revolutionary Nationalism in Jharkhand" in "Proceedings of the Indian History Congress", 2000-2001, Vol. 61, Part One, p. 718 آنها به دنبال بدست آوردن دینامیت، باروت و سایر مواد منفجره از معادن جارخند بودند، اما فعالیت آنها کشف شد و بسیاری از ملی گرایان انقلابی دستگیر شدند.L.N. Rana, "Revolutionary Nationalism in Jharkhand" in "Proceedings of the Indian History Congress", 2000-2001, Vol. 61, Part One, p. 719
در بیهار، ایالت هند واقع در شمال جارخند، همچنین سازمان‌های خشونت طلب طرفدار استقلال در اوایل قرن بیستم وجود داشتند که به عنوان ناسیونالیست‌های انقلابی یا تروریست توصیف شده‌اند.Mahesh Chandra, "Revolutionary Nationalism in the District of Hazaribagh (Bihar)" in "Proceedings of the Indian History Congress", 1989, Vol. 50, p. 519 آنها «به روش‌های خشونت برای تأمین آزادی ایمان داشتند» و با سرکوب فزاینده دولت روبرو شدند.Mahesh Chandra, "Revolutionary Nationalism in the District of Hazaribagh (Bihar)" in "Proceedings of the Indian History Congress", 1989, Vol. 50, p. 519 وقتی دستگیر شدند، از اعضای کنگره ملی هند کمک حقوقی دریافت کردند، اگرچه کنگره با استفاده از خشونت مخالف بود.Mahesh Chandra, "Revolutionary Nationalism in the District of Hazaribagh (Bihar)" in "Proceedings of the Indian History Congress", 1989, Vol. 50, p. 522-523
در هند، ناسیونالیسم انقلابی با یاد باگات سینگ که در سال ۱۹۳۱ توسط انگلیسی‌ها به دلیل نقشش در پرونده توطئه لاهور اعدام شد، شناخته می‌شود.Kama Maclean, "The History of a Legend: Accounting for Popular Histories of Revolutionary
Nationalism in India" in "Modern Asian Studies", November 2012, Vol. 46, No. 6, p. 1540
در تاریخ ویتنام، اصطلاح ناسیونالیسم انقلابی برای اشاره به مخالفت با حکومت استعمارگر فرانسه که در دهه ۱۸۸۰ در میان مقامات دربند وطنی ویتنامی و نخبگان استانی، که جنبش کان وونگ را تشکیل دادند، به کار رفت. این جنبش به دنبال بازگرداندن امپراتور ویتنام و حفظ جامعه سنتی بود، اما با قدرت آتش برتر فرانسه شکست خورد. بعدها الهام بخش نسل دوم رهبری ضد استعمار در قرن بیستم بود.David L. Anderson, edit. , "The Columbia History of the Vietnam War", Columbia University Press, 2017, chapter: "Setting the Stage: Vietnamese Revolutionary Nationalism and the First Vietnam War," Mark Philip Bradley, p. 96-97
در ایران، شورش سرهنگ محمد تقی پسیان در سال ۱۹۲۱ به عنوان آزمایشی در ناسیونالیسم انقلابی توصیف شد. پسیان یک دولت نظامی مستقر در مشهد را رهبری کرد، که پس از کودتای ۱۹۲۱ ایران به عنوان رقیب دولت مرکزی به رهبری رضاشاه عمل کرد.Stephanie Cronin, "An Experiment in Revolutionary Nationalism: The Rebellion of Colonel Muhammad Taqi
Khan Pasyan in Mashhad, April-October 1921" in "Middle Eastern Studies", Oct. 1997, Vol. 33, No. 4, p. 693
در اروپا، اصطلاح ناسیونالیسم انقلابی برای انواع جنبش‌های سیاسی ناسیونالیستی به کار رفته‌است، که به انقلاب فرانسه در قرن ۱۸ بازمی‌گردد. ناسیونالیسم انقلابی فرانسه نوعی ناسیونالیسم مدنی بود که در پی تحمیل هویت ملی مشترک به کل مردم فرانسه، صرف نظر از منشأ قومی یا فرهنگ‌ها و زبان‌های منطقه ای بود. این ناسیونالیسم از این جهت انقلابی بود که هدف آن «همسان سازی بشر» بود، مایل نبود که «هر کسی را که دارای مشخصات قومی خاصی نیست حذف کند، بلکه هر کسی را که مایل به اتخاذ یک هویت فرهنگی خاص است» حذف کند.David A. Bell, "Lingua Populi, Lingua Dei: Language, Religion, and the Origins of French Revolutionary Nationalism" in "The American Historical Review", Dec. 1995, Vol. 100, No. 5, p. 1436
ناسیونالیسم ایرلندی قرن نوزدهم نیز به عنوان ناسیونالیسم انقلابی توصیف شده‌است، زیرا در پی براندازی انقلابی حاکمیت بریتانیا در ایرلند بود. به دنبال شکست شورش ایرلند جوان در ۱۸۴۸، بسیاری از رهبران شورشی به تبعید به پاریس گریختند، جایی که «خود را در مرکز فکری ناسیونالیسم انقلابی یافتند».Brian Jenkins, "Irish Nationalism and the British State: From Repeal to Revolutionary Nationalism", McGill-Queen's University Press, 2006, p. 255 انقلابیون ایرلندی در تبعید با ناسیونالیست‌های لهستانی که برای استقلال ملی نیز مبارزه می‌کردند و از ایده‌های تروریسم «نجات بخش» و بسیج دهقانان برای اقدامات خشونت‌آمیز حمایت می‌کردند، که الهام بخش ناسیونالیسم انقلابی ایرلندی بود، تماس گرفتند.Brian Jenkins, "Irish Nationalism and the British State: From Repeal to Revolutionary Nationalism", McGill-Queen's University Press, 2006, p. 255 ناسیونالیست‌های انقلابی ایرلندی فنینی نامیده شدند و این جنبش شامل سازمان‌های ایرلندی در دو طرف اقیانوس اطلس مانند اخوان جمهوری‌خواه ایرلند و اخوان فنینیان بود.Brian Jenkins, "Irish Nationalism and the British State: From Repeal to Revolutionary Nationalism", McGill-Queen's University Press, 2006, p. 262
در اوایل قرن بیستم در ایتالیا، اندیشه سیاسی بنیتو موسولینی بر شکل رادیکال ناسیونالیسم ایتالیایی متمرکز شد، که آن را ناسیونالیسم انقلابی نامیده‌اند. به گفته جیمز گرگور، موسولینی تا سال ۱۹۰۹ رویکردی مبهم و مبهم به مفهوم ناسیونالیسم انقلابی داشت، اگرچه او به نقش تاریخی آن اعتراف کرد که بعداً زمینه‌ساز دیدگاه‌های بعدی وی شد.A. James Gregor, "Young Mussolini and the Intellectual Origins of Fascism", University of California Press, 1979, p. 75 در مراحل اولیه، علی‌رغم تمایل موسولینی به ناسیونالیسم، او همچنان با میهن‌پرستی سنتی و جذابیت ملی گرایانه مخالف بود که شامل رد قاطعانه او از نوع ملی‌گرایی بود که توسط طبقات ممتاز و بورژوازی سنتی، که به سادگی از شعارهای ناسیونالیسم استفاده می‌کردند، حمایت می‌کرد. «هر زمان که ممکن است سود حاصل شود».A. James Gregor, "Young Mussolini and the Intellectual Origins of Fascism", University of California Press, 1979, p. 97 A. جیمز گرگور رویکرد موسولینی به نسخه ملی‌گرایی خود را چنین توصیف می‌کند:ناسیونالیسم انقلابی موسولینی، در حالی که خود را از میهن‌پرستی و ملی‌گرایی بورژوازی متمایز می‌کرد، بسیاری از ویژگی‌هایی را که امروزه ما با ناسیونالیسم مردمان توسعه نیافته می‌شناسیم، به نمایش گذاشت. این یک ناسیونالیسم ضد محافظه کار بود که تغییرات گسترده اجتماعی را پیش‌بینی می‌کرد. این برنامه علیه ستمگران خارجی و داخلی انجام شد. این تصویری از یک ملت تجدید شده و بازتولید شده که مأموریتی تاریخی را انجام می‌دهد، ایجاد کرد. آرمان اخلاقی ایثار و تعهد فداکارانه در خدمت اهداف جمعی را مورد استناد قرار داد. و شکوه‌های باستانی را به یاد آورد و شکوه مشترک و بزرگتری را پیش‌بینی کرد.A. James Gregor, "Young Mussolini and the Intellectual Origins of Fascism", University of California Press, 1979, p. 99در سال ۱۹۱۴، روبرت مایکلز، سندیکالیست انقلابی اولیه که بعداً تا سال ۱۹۲۴ به حزب فاشیست ملی پیوست ، برای ترویج صنعتی شدن در ایتالیا خواستار "ملی گرایی انقلابی فقراً شد، زیرا معتقد بود "این صنعت است که اجازه می‌دهد مردم برای زندگی و پیشرفت در دنیای مدرن "و بدون پایگاه صنعتی بالغ، مردم خود را مورد بی اعتنایی بین‌المللی قرار می‌دهند.A. James Gregor, "The Faces of Janus: Marxism and Fascism in the Twentieth Century", Yale University Press, 2000, p. 133, 215
پس از جنگ جهانی دوم، در فرانسه، اصطلاح ناسیونالیسم انقلابی در توصیف خود توسط یک جنبش سومین موضع گرا به کار گرفته شد که هدف آن هماهنگ سازی سیاسی و ترکیب ناسیونالیسم راست افراطی و ناسیونالیسم چپ بود.Nicolas Lebourg, "Qu'est ce que le nationalisme-revolutionnaire?" (1/2), Fragments sur les Temps Presents, March 9 2009.
در بولیوی، جنبش ناسیونالیست انقلابی یک حزب سیاسی است که در سال ۱۹۴۱ تشکیل شد، انقلاب ملی ۱۹۵۲ را رهبری کرد و از ۱۹۵۲ تا ۱۹۶۴ بر این کشور حکومت کرد. به گفته وینستون مور کازانواس، ناسیونالیسم انقلابی "تبدیل به ایدئولوژی ضد الیگارشی بخش تحت سلطه، ایدئولوژی رسمی دولت بولیوی پس از ۱۹۵۲ شده‌است و در قلب منطق رژیم‌های نظامی مستبد در قدرت از سال ۱۹۶۴ به بعد ایستاده‌است. "Christian Anglade, Carlos Fortin, edit. , "The State and Capital Accumulation in Latin America, Vol. 2", Palgrave Macmillan, 1990, chapter: "Capital Accumulation and Revolutionary Nationalism in Bolivia, 1952-85," Winston Moore Casanovas, p. 32
در پرو، دولت نظامی خوان ولاسکو آلوارادو از سال ۱۹۶۸ تا ۱۹۷۵ دوره ملی انقلابی ملی در تاریخ این کشور نامیده شد.Marcel Niedergang, "Revolutionary Nationalism in Peru" in "Foreign Affairs", April 1971, Vol. 49, No. 3, p. 454
آگوستو سزار ساندینو، رهبر انقلابی نیکاراگوئه، که در اواخر دهه ۱۹۲۰ و اوایل دهه ۱۹۳۰ علیه اشغال نیکاراگوئه توسط ایالات متحده مبارزه کرد، همچنین یک ملی‌گرای انقلابی نامیده شده‌است.Michel Gobat, "Confronting the American Dream: Nicaragua under U.S. Imperial Rule", Duke University Press, 2005, chapter: "Revolutionary Nationalism: Elite Conservatives, Sandino, and the Struggle for a De-Americanized Nicaragua," p. 233-235
جنبه‌های خاصی از انقلاب مکزیک ۱۹۱۰–۱۹۲۰ با ناسیونالیسم انقلابی مشخص شده‌است. به عنوان مثال، به گفته روبرت اف الگره، کارگران راه‌آهن مکزیک «ناسیونالیسم انقلابی را به عنوان ابراز مخالفت خود با مالکیت خارجی راه‌آهن پذیرفتند، بدون شک با بی اعتنایی به مدیران خارجی افزایش یافته‌است.»Robert F. Alegre, "Railroad Radicals in Cold War Mexico: Gender, Class, and Memory", University of Nebraska Press, 2014, chapter: "'The Mexican Revolution Was Made on the Rails': Revolutionary Nationalism, Class Formation, and the Early Impact of the Cold War," p. 29 آلگره همچنین استدلال می‌کند که "ناسیونالیسم انقلابی مردانگی ریلرو را تقویت کرده و تقویت کرده‌است - دیدگاه کارگران از خود به عنوان قوی، شجاع و مستقل. مشارکت آنها در درگیری‌های مسلحانه این ویژگی‌ها را تسکین بخشید. "Robert F. Alegre, "Railroad Radicals in Cold War Mexico: Gender, Class, and Memory", University of Nebraska Press, 2014, chapter: "'The Mexican Revolution Was Made on the Rails': Revolutionary Nationalism, Class Formation, and the Early Impact of the Cold War," p. 31
در ایالات متحده، برخی از گروه‌های ملی‌گرای سیاهپوست به عنوان نماینده نوعی ناسیونالیسم انقلابی در نظر گرفته شده‌اند. به ویژه در پی ترور مارتین لوتر کینگ جونیور در سال ۱۹۶۸، برخی از رهبران آفریقایی آمریکایی به این نتیجه رسیدند که ادغام نژادی غیرممکن است و «انقلاب سیاه» برای ایجاد یک ملت مستقل سیاه‌پوست ضروری است.Akinyele Omowale Umoja, "We Will Shoot Back: Armed Resistance in the Mississippi Freedom Movement", NYU Press, 2013, chapter: "'Black Revolution Has Come': Armed Insurgency, Black Power, and Revolutionary Nationalism in the Mississippi Freedom Struggle," p. 173 یکی از این رهبران، رودی شیلدز بود، که جدایی طلبی سیاه را در سال ۱۹۶۹ تأیید کرد، زیرا او احساس می‌کرد "اگر ما از هم جدا بودیم، بهتر و قوی تر بودیم، زیرا وقتی شما سفیدپوستان را به فرزندان خود آموزش می‌دهید، آنچه آنها دریافت می‌کنند مفهوم سفید است. زندگی. "Akinyele Omowale Umoja, "We Will Shoot Back: Armed Resistance in the Mississippi Freedom Movement", NYU Press, 2013, chapter: "'Black Revolution Has Come': Armed Insurgency, Black Power, and Revolutionary Nationalism in the Mississippi Freedom Struggle," p. 174 این دیدگاه در دهه‌های بعد کاهش یافت، اما موضوعات ملی‌گرای انقلابی به عنوان عنصری از موسیقی جاز در اواخر دهه ۱۹۸۰، هنگامی که بر نوازندگان آسیایی آمریکایی تأثیر گذاشت، شناخته شد.David Ake, Charles Hiroshi Garrett, Daniel Goldmark, edit. , "Jazz/Not Jazz: The Music and Its Boundaries", University of California Press, 2012, chapter: "The Sound of Struggle: Black Revolutionary Nationalism and Asian AmericanJazz," Loren Kajikawa, p. 190-214
پیتر فان در آ (; – ) جغرافی‌دان و ناشر اهل هلند بود.او برای منتشر کردن نقشه‌ها و اطلس‌های گوناگون از قاره آفریقا شناخته شده‌است.بسیاری از آثار او
بعدتر برای عامه به زبان‌های فرانسوی و هلندی منتشر شد.
آرتمی وولینسکی (؛ – ) دیپلمات، و سیاستمدار اهل امپراتوری روسیه بود. پیشه او ابتدا به عنوان سرباز آغاز شد اما هنگام حکومت پتر یکم به سرعت سفیر روسیه به ایران صفوی و فرماندار آستاراخان شد.
آرمان نشریه ماهانه انجمن هزاره‌های ویکتوریا است که به جامعه رو به رشد افغان‌های ملبورن خدمت می‌کند و در سراسر استرالیا توزیع می‌شود. این نشریه در اولین دوشنبه هر ماه منتشر می‌شود و تعداد خوانندگان آن به چندین هزار نفر می‌رسد. مجله آرمان در سه زبان دری، پشتو و انگلیسی منتشر می‌شود. آرمان که تنها مجله دری‌زبان استرالیا است، به‌طور مرتب در آن کشور منتشر می‌شود و به‌طور گسترده توزیع می‌گردد. این مجله منبع ارزشمندی از اخبار، اطلاعات، مقالات ویژه و همچنین راهنمای یافتن محصولات و خدمات برای جامعه هزاره‌ها است.
اولین چاپ آرمان در اکتبر ۲۰۰۲ تنها در هشت صفحه منتشر شد و نظر به گذشته خود، از نظر کمی و کیفی بسیار پیشرفت کرده‌است. این مجله که در حال حاضر در ۴۰ صفحه منتشر می‌شود، جای خود را در جامعه افغان‌های استرالیایی به خوبی باز کرده‌ست.
در حال حاضر حامد صابری سردبیر ماهنامه آرمان و شریف ثمر مسئول اجرایی آن است. طراح آن نیز عارف فیاضی است.
مولی و مبارک یک مستند استرالیایی محصول سال ۲۰۰۳ به کارگردانی تام زوبریکی است. این فیلم داستان یک پناهجوی هزاره، به نام مبارک طاهری ۲۲ ساله را دنبال می‌کند که عاشق مولی رول ۲۵ً ساله می‌شود و با نزدیک شدن به پایان مهلت ویزای موقت خود، با اخراج احتمالی روبرو می‌شود. این فیلم در سال ۲۰۰۳، نامزد بهترین مستند در جوایز IF شد.
مایکل اکسورثی (; – ) نویسنده، تاریخ‌نگار و دیپلمات اهل بریتانیا و برندهٔ جایزه همکار انجمن سلطنتی هنر بود.
اکسورثی در دوران نوجوانی به طور مکرر در طول تعطیلات به ایران سفر می کرد زیرا پدرش ایفور در پروژه ای در آنجا با بانک میدلند درگیر بود. او به یاد می آورد که در حدود سپتامبر ۷۸ تهران را بلافاصله پس از برگزاری اولین تظاهرات بزرگ علیه محمدرضا شاه ترک کرد.
زمین‌لرزه ۲۰۲۱ هائیتی () در ساعت ۸:۲۹:۰۹ به وقت محلی در روز ۱۴ اوت ۲۰۲۱ شبه جزیره تیبورن جزیره هیسپانیولا کشور هائیتی به وقوع پیوست. کانون زمین‌لرزه با شدت ۷٫۲ در مقیاس بزرگی سیسمیک در عمق ۱۰ کیلومتری و در فاصله ۱۵۰ کیلومتری از پورتو پرنس، پایتخت هائیتی، بوده است. در اثر آن بیش از ۸۲۰۰ ساختمان آسیب دید یا تخریب شد و دست کم ۱۲۹۷ کشته شدند. این زمین لرزه تا ماه اوت مرگبارترین زلزله سال ۲۰۲۱ بوده است.
واهاگن فلیکسی آساطریان (؛ – ) سرهنگ نیروهای مسلح ارمنستان بود.
وی در ۱۴ ژانویه ۱۹۷۷ در کاساخ به دنیا آمد. وی در ۱۲ اکتبر ۲۰۲۰ در سن ۴۳ سالگی در هادروت در جریان جنگ ناگورنو قره‌باغ کشته شد و در آرامستان نظامی یرابلور به خاک سپرده شد. پس از مرگ نشان قهرمان ملی ارمنستان به وی اعطاء گردید.
خانات غازی‌قمق یک نهاد لاکی بود که در داغستان کنونی پس از فروپاشی شمخالات غازی قمق در ۱۶۴۲ بنیان‌گذاری شد. مردمان آن شامل قبایل گوناگون لزگی و آوار بود.
طراح اصلی: دکتر امیر حسین دهقانی از ماسور
صنعت خودروسازی فرانسه از بزرگترین صنایع خودروسازی جهان است. فرانسه از پیشگامان صنعت خودرو بود و تا سال ۲۰۱۵ یازدهمین تولیدکننده بزرگ خودرو در جهان و سومین تولیدکننده بزرگ در اروپا (پس از آلمان و اسپانیا) است. OICA : Production StatisticsWard's: "World Motor Vehicle Data 2007". Wards Communications, Southfield MI 2007, RITA. Table 1-23: World Motor Vehicle Production, Selected Countries"Michigan Statistical Abstract 1996". Table XIV-1 از پایان جنگ جهانی دوم تا سال ۲۰۰۰ به‌طور مرتب چهارمین بزرگترین صنعت خودروسازی بوده‌است. صنعت خودروسازی فرانسه از قدیمی‌ترین صنایع خودروسازی جهان است. این مقاله به بررسی و گاهشماری این صنعت می‌پردازد.
فرانسه محل استقرار دو شرکت بزرگ خودروسازی است:
سایر تولیدکنندگان کوچکتر خودرو در فرانسه عبارتند از:
رنو تراکس مستقر در فرانسه تولیدکننده اصلی خودروهای تجاری است و متعلق به ولوو است.
خودروهای طراحی فرانسوی بارها برنده جایزه خودروی سال اروپا شده‌اند و جزو زیباترین خودروهای جهان هستند.
سیتروئن دی‌اس جایزه سوم خودروی قرن را از آن خود کرد و توسط مجله "Classic &amp; Sports Car" به عنوان زیباترین خودروی تمام دوران شناخته شد."This Just In: Model T Gets Award", James G. Cobb, "The New York Times", December 24, 1999
۱۷۶۹ -نیکولاس جوزف کوگنوت اولین وسیله مکانیکی خودران فرانسوی را ساخت.car history 4u http://www.carhistory4u.com/the-last-100-years/car-manufacturers-by-country/france
۱۸۰۷ - فرانسوا ایزاک دو ریواز یک موتور درون‌سوز مجهز به سوخت هیدروژن اختراع کرد.
۱۸۵۹ - ژان ژوزف اتین لنوار موتور احتراق داخلی را توسعه داد.
۱۸۸۴- ادوارد دلامار-دبتوتویل در فرانسه با ساخت اولین اتومبیل بنزینی خود را ساخت.
۱۸۸۷ - لئون سرپوله ساخت وسایل نقلیه با موتور بخار را آغاز کرد.
۱۸۹۰ - آرمان پژو پژو تیپ ۲ را تولید می‌کند که از موتور احتراق داخلی بنزینی ساخت دایملر استفاده می‌کند.
۱۸۹۴- آلبرت دی دیون و ژرژ بوتون یک موتور بنزینی تک سیلندر تولید کردند و در ۱۸۹۸ یک موتور چهار چرخ تولید کردند. آنها قبلاً خودروهای مجهز به موتور بخار را در سال ۱۸۸۳ ساخته بودند.
۱۸۹۴ - دلاهیه توسط امیل دلاهیه تأسیس شد. سهام این شرکت در سال ۱۹۵۴ خریداری شد و این شرکت تولید خودرو را متوقف می‌کرد.
۱۸۹۶ - آرمان پژو شروع به ساخت و سازگاری موتورهای خود با اتومبیل‌های ساخت خود کرد.
۱۸۹۸ - برادران، لوئی رنو، مارسل و فرناند، اولین اتومبیل خود را فروختند.
۱۹۰۳ - فرانسه همچنان با تولید ۳۰۱۲۴ خودرو (تقریباً ۴۹٪ از کل جهان) در مقابل ۱۱٬۲۳۵ خودروی تولید شده در ایالات متحده، پیشروترین خودروساز جهان است.
۱۹۰۳ - هاچکیس تأسیس شد. این شرکت در سال ۱۹۵۰ توسط پژو خریداری شد، اما در سال ۱۹۵۵ تولید خودرو را متوقف کرد.
۱۹۰۵ - دلاج توسط لوئیس دلاژ تأسیس شد. این شرکت در ۱۹۳۵ توسط دلاهیه خریداری شد و در سال ۱۹۵۴ تولید خودرو را متوقف کرد.
۱۹۱۰ - اتوره بوگاتی شرکت بوگاتی را در مولشیم (سپس در آلمان، اکنون در فرانسه) راه اندازی کرد.
۱۹۱۱ - شعبه فرانسوی هیسپانو-سویزا تأسیس شد. تولید خودرو توسط این شرکت در سال ۱۹۳۸ به پایان رسید.
۱۹۱۹ -شرکت اوینوس ویژن تأسیس شد. این کارخانه در سال ۱۹۳۹ به کار خود پایان داد. پس از جنگ، ویژن یک میکرو خودرو، را طراحی کرد.
۱۹۱۹ - سیتروئن توسط آندره سیتروئن تأسیس شد.
۱۹۲۰ - دراک (تأسیس ۱۸۹۶) با سانبیم و تالبوت ادغام شد و در نهایت در سال ۱۹۳۵ این شرکت‌ها به تالبوت-لاگو تبدیل شدند. این شرکت توسط سیمکا در سال ۱۹۵۹ خریداری شد.
۱۹۲۱ - آمیلکار تأسیس شد. این شرکت در سال ۱۹۳۷ با هاچکیس ادغام شد و تولید خودرو در آن در سال ۱۹۳۹ متوقف شد.
۱۹۲۱ - سالمسون تولید خودرو را آغاز کرد. در سال ۱۹۵۷ این شرکت توسط رنو خریداری شد.
۱۹۲۹ - تولید سالانه خودروهای فرانسوی به ۲۵۳۰۰۰ خودروی سواری در سال رسید، سطحی که تا بعد از جنگ جهانی دوم بی مانند بود.
۱۹۳۳ - با تولید خودروهای سواری فرانسوی ۱۴۰۶۳۵ دستگاه، فرانسه جایگاه خود را به عنوان برترین خودروساز اروپایی در مقابل بریتانیای کبیر ۲۲۰٬۷۷۵ از دست داد.
۱۹۳۴ - سیمکا برای ساخت اتومبیل‌های فیات تأسیس شد.
۱۹۳۶ - در حالی که اقتصادهای انگلیس و آلمان در دهه ۳۰ میلادی پیشرو بودند، رشد اقتصاد فرانسه در حالت بدی بود، با یک دوره اعتصابات مخرب و فلج اقتصادی در سال‌های میانی دهه اقتصاد فرانسه رو به افول می‌رفت. در آلمان، دولت هیتلر صنعت خودروسازی آلمان را در یک استراتژی رادیکال گسترش داد. در سال ۱۹۳۶، فرانسه در بین کشورهای تولیدکننده خودرو در اروپا از رتبه دوم به سوم سقوط کرد در حالی که تولید آلمان به ۲۱۳٬۱۱۷ اتومبیل سواری در سال رسید.
۱۹۴۵ - رنو به دولت فرانسه واگذار شد.
۱۹۴۵ - طرح پونس تصویب شد که نشان دهنده عزم دولت برای تغییر ساختار صنعت خودروسازی فرانسه بر اساس اولویت‌های مشخص شده توسط سیاستمداران و کارکنان دولت بود. اخذ مالیات از خودروهای لوکس به شرکت‌های: بوگاتی، دلاج، دلاهیه، سالمسون و تالبوت-لاگو بسیار ضربه زد.
۱۹۴۶ - رنو، رنو ۴سی‌وی را معرفی کرد.
۱۹۴۸ - سیتروئن سیتروئن ۲سی‌وی را معرفی کرد، یک سدان دیفرانسیل جلو کوچک که به عنوان «ماشین مردمی» در بازار وبه عنوان رقیب فولکس واگن بیتل آلمانی به بازار عرضه شد.
۱۹۵۴ - فاسل وگا تأسیس شد.
۱۹۵۴ - سیمکا فورد اس‌ای‌اف را خرید.
۱۹۵۵ - سیتروئن مدل سیتروئن دی‌اس را معرفی کرد که مجهز به ترمزهای دیسکی و سیستم تعلیق هیدروپنوماتیک است.
۱۹۵۵ - اتومبیلز آلپاین تأسیس شد و مجموعه ای از اتومبیل‌های اسپرت را معرفی کرد.
۱۹۵۷ - پایان تولید سیتروئن تراکسیون آوان پس از ۲۳ سال.
۱۹۶۰ - راه اندازی خط تولید پژو ۴۰۴ سدان.
۱۹۶۱ - رونمایی از رنو ۴، یک ماشین کوچک هاچ‌بک که هدف آن رقابت با سیتروئن ۲سی‌وی در فرانسه و همچنین رقبای خارجی مانند فولکس واگن بیتل و مینی جدید بود.
۱۹۶۳ - خودروسازی آمریکایی کرایسلر ۶۳ درصد از سهام سیمکا را خرید.
۱۹۶۴ - سقوط شرکت فاسل وگا پس از تنها ۱۰ سال تولید خودرو به دلیل مشکلات مالی.
۱۹۶۵ - ماترا تولید خودرو را آغاز کرد. سیتروئن کنترل پانهارد از دست داد و تولید خودروهای سواری با نشان پانهارد را به تدریج کنار گذاشت. رنو ۱۶، یک هاچ بک بزرگ خانوادگی" ، عرضه شد و به عنوان خودروی سال اروپا انتخاب شد.
۱۹۶۸ - سیتروئن، مازراتی سازنده خودروهای اسپرت و لوکس ایتالیایی را خرید. پژو ۵۰۴، یک سدان بزرگ خانوادگی دیفرانسیل عقب را روانه بازار می‌کند که به عنوان خودروی سال اروپا انتخاب می‌شود.
۱۹۶۹ - رنو ۱۲ معرفی شد.
۱۹۷۰- سیتروئن سیتروئن اس‌ام را معرفی کرد، یک کوپه بزرگ با سیستم تعلیق پنوماتیک، فرمان برقی، ترمزهای هیدرو پنوماتیک و فناوری موتور مازراتی. در این سال سیتروئن، سیتروئن جی‌اس جدید را معرفی کرد که به عنوان خودروی سال اروپا انتخاب شد. کرایسلر مدل جدید سالون پرچمدار ساخت فرانسه و طراحی بریتانیا را با نام کرایسلر ۱۸۰ معرفی کرد.
۱۹۷۲ - رونمایی از رنو ۵، اولین هاچ بک کوچک فرانسه. این خودرو دارای بدنه ای سه در و ۵ در و دیفرانسیل جلو است.
۱۹۷۳ - ساخت کرایسلر ۲ لیتری، نسخه موتور بزرگتر مدل کرایسلر ۱۸۰.
۱۹۷۴-با وجود اینکه سیتروئن سی‌ایکس جدید (جانشین دی‌اس) به عنوان ماشین سال اروپا انتخاب شد، اما سیتروئن ورشکستگی خود را اعلام کرد. مازراتی به الساندرو دی توماسو فروخته شد. پژو اولین مدل هاچ بک خود را با نام پژو ۱۰۴ روانه بازار کرد.
۱۹۷۵ - سیمکا ۱۳۰۷ (که در بریتانیا با نام کرایسلر آلپاین فروخته می‌شد) معرفی شد و با استفاده از استایل بدنه هاچ بک و دیفرانسیل جلو به عنوان خودروی سال اروپا انتخاب شد. سیتروئن با ادغام در پژو از سقوط نجات یافت. تولید سیتروئن دی‌اس پس از ۲۰ سال و بیش از ۱٫۴ میلیون فروش در سراسر جهان متوقف شد.
۱۹۷۶ - رنو یک مدل هاچ بک کوچک خانوادگی جدید با نام رنو ۱۴ روانه بازار کرد که از نظر مفهومی شبیه فولکس‌واگن گلف نسل اول و دوم ساخت آلمان غربی است.
۱۹۷۹ - پژو پژو ۵۰۵ را جایگزین ۵۰۴ کرد.
۱۹۸۰ - توقف تولید رنو ۱۲ پس از ۱۱ سال تولید و رنو ۱۶. مدل جدید رنو فیوگو که از نظر اندازه و قیمت شبیه خودروهایی مانند فورد کاپری است معرفی شد. تالبوت تالبوت تاگورا را روانه بازار کرد.
۱۹۸۱ - رنو ۹، یک سدان کامپکت کوچک خانوادگی، با معرفی خود به عنوان خودروی سال اروپا انتخاب شد. تالبوت سامبا، نسخه فیس‌لیفت شده پژو ۱۰۴، که در کارخانه سابق سیمکا در پویسی فرانسه ساخته شده‌است معرفی شد.
۱۹۸۲-سیتروئن بی‌ایکس معرفی شد.
۱۹۸۳ - پژو سوپرمینی جدید خود را با نام پژو ۲۰۵ با طراحی طراح ایتالیایی پینین فارینا روانه بازار کرد.
۱۹۸۴ - رنو - اولین وسیله نقلیه چند منظوره ون اروپایی را با نام اسپیس روانه بازار کرد. رنو۵ فیس‌لیفت شد.
۱۹۸۵ - پژو ۳۰۹ معرفی شد.
۱۹۸۶ - ژرژ بس، رئیس رنو، توسط یک گروه تروریستی کمونیستی کشته شد. رنو، رنو ۱۸ را با رنو ۲۱ و کرد. تولید و فروش رنو ۴ پس از ۲۵ سال به پایان رسید، اما تولید آن در آرژانتین تا اوایل دهه ۱۹۹۰ ادامه یافت. تولید سیتروئن جی‌اس سرانجام پس از ۱۶ سال تولید متوقف شد.
۱۹۸۷ - پژو مدل پژو ۴۰۵ خود را که در بریتانیا طراحی شده بود، روانه بازار کرد و این خودرو به عنوان خودروی سال اروپا انتخاب شد. سیتروئن ای‌اکس، سوپر مینی سیتروئن معرفی شد.
۱۹۸۸ - سیتروئن ۲سی‌وی در فرانسه پس از ۴۰ سال تولید به پایان رسید. رنو رنو ۱۹ را معرفی کرد. عرضه پژو۴۰۵ به شکل استیشن آغاز شد.
۱۹۸۹ -تولید سیتروئن سی‌ایکس پس از ۱۵ سال متوقف شد و سیتروئن ایکس‌ام جایگزین آن شد که به عنوان خودروی سال اروپا انتخاب شد. آخرین مدل پژو ۳۰۵ نیز ساخته شد و تولید این خودرو به پایان رسید.
۱۹۹۰ - رونمایی از رنو کلیو، هاچ بک کوچک جدید رنو، که در نهایت جایگزین رنو ۵ شد. این خودرو به عنوان خودروی سال اروپا انتخاب شد.
۱۹۹۱- پژو مدل ۲۰۵ خود را با پژو ۱۰۶ جایگزین کرد. سیتروئن با سیتروئن زدایکس دوباره وارد بازار هاچ بک‌های متوسط می‌شود.
۱۹۹۲ - گروه پی‌اس‌ای یک سرمایه‌گذاری مشترک با دانگ‌فنگ موتور کورپوریشن در چین با نام دانگ‌فنگ پژو-سیتروئن ایجاد کرد.
رنو با رنو توئینگو وارد بازار خودروهای شهری می‌شود که فقط برای بازارهای اروپایی ساخته شده‌است. رنو رنو ۲۵ را با رنو سفقان جایگزین کرد.
۱۹۹۳ - پژو مدل ۳۰۹ خود را با ۳۰۶ جایگزین کرد. سیتروئن سیتروئن زانتیا جایگزین سیتروئن بی‌ایکس شد. تولید رنو ۲۱ متوقف و رنو لاگونا را جایگزین آن شد.
۱۹۹۵ - رنو، رنو مگان، را تولید کرد این خودرو در طیف وسیعی از هاچ‌بک، سدان، کوپه، کابریولت عرضه شد. پژو ۴۰۶ جایگزین پژو ۴۰۵ شد.
۱۹۹۶ - رنو خصوصی شد و از اختیار دولت خارج شد. رنو سینیک معرفی شد و برنده جایزه خودروی سال اروپا شد. تولید رنو ۵ سرانجام پس از نزدیک به ۲۵ سال تولید در فرانسه به پایان رسید. پژو پس از بیش از یک دهه دوری از بازار کوپه با ۴۰۶ کوپه دوباره وارد بازار کوپه شد.
۱۹۹۷- کارخانه مونتاژ هوشمند اسمارت توسط خودروساز آلمانی مرسدس بنز افتتاح شد تا میکرو خودروهای دو نفره تولید کند.
۱۹۹۸ - گروه فولکس‌واگن سهام بوگاتی را به دست آورد. توقف تولید پژو ۲۰۵ پس از ۱۵ سال و جایگزینی آن با ۲۰۶.
۱۹۹۹ - رنو به سهام خودروساز ژاپنی، نیسان دست یافت. رنو ۹۹ درصد مالکیت خودروسازی رومانیایی داچیا را خرید.
تولید سیتروئن سارا پیکاسو، یک مینی ون جمع و جور که شبیه به سبک رنو اسنیک، که بر اساس پلتفرم سیتروئن سارا طراحی شده‌است.
۲۰۰۰ - سقوط سیتروئن ایکس‌ام پس از ۱۱ سال، به دنبال کاهش شدید فروش از اواسط دهه ۱۹۹۰. پژو ۲۰۶ سی‌سی روانه بازار شد این خودرو اولین خودروی فرانسوی با سقف فولادی تاشو بود، که باعث می‌شود که سقف خودرو به عنوان یک کوپه و کانورتیبل عمل کند. نسل دوم رنو لاگونا در پایان سال معرفی شد و این خودرو یکی از اولین خودروهای تولید انبوه بود که دارای سیستم ورود بدون کلید بود.
۲۰۰۰ - رنو ۷۰ درصد از سامسونگ موتورز کره جنوبی را خریداری کرد و یک شرکت تابعه جدید رنو سامسونگ موتورز (که در حال حاضر ۸۰ درصد آن متعلق به رنو است) تشکیل می‌دهد.
۲۰۰۱ - تویوتا خط مونتاژ اروپای غربی خود را برای تویوتا یاریس در والنسین ساخت. پژو ۳۰۷ جدید پژو، جایگزین ۳۰۶ قدیمی شد و به عنوان خودروی سال اروپا انتخاب شد.
۲۰۰۲ - رنو مگان نسل دوم راه اندازی شد و به عنوان خودروی سال اروپا انتخاب شد. سیتروئن سی۳ پنج در عرضه شد
۲۰۰۳ - پایان تولید پژو ۱۰۶ پس از ۱۲ سال. این خودرو از سال ۱۹۹۱ روی خط تولید بود. به دنبال عرضه سیتروئن سی۲ سه در، تولید سیتروئن ساکسو نیز متوقف می‌شود.
۲۰۰۴ - جایگزینی پژو ۴۰۶ با پژو ۴۰۷. سیتروئن، سیتروئن سارا را با سیتروئن سی۴ جایگزین می‌کند.
۲۰۰۵ - رنو کلیو نسل سوم معرفی شد و به عنوان خودروی سال اروپا انتخاب شد.
۲۰۰۶ - معرفی پژو ۲۰۷، که در نهایت جایگزین ۲۰۶ شد. ماشین جدید در فرانسه تولید می‌شود. سیتروئن پیکاسو و نسخه‌های هفت نفره گرند پیکاسو و سیتروئن سی۴ روانه بازار شدند.
۲۰۰۷-رنو توینگو، قدیمی‌ترین مدل تولیدی فرانسه، پس از ۱۵ سال با یک مدل جدید جایگزین شد. پژو ۳۰۷ با پژو ۳۰۸ جایگزین شد.
۲۰۰۸ - رنو ۲۵ درصد سهام خودروساز روسی آوتوواز را خرید.
۲۰۱۰ - توقف تولید پژو ۲۰۶ پس از ۱۲ سال تولید. پژو ۴۰۷ و پژو ۶۰۷ از رده خارج و ۵۰۸ جایگزین آنها شد. ساخت سیتروئن سی۴، نسل دوم.
۲۰۱۲ - ساخت پژو ۲۰۸، جایگزین ۲۰۷. پایان تولید سیتروئن سارا پیکاسو پس از ۱۳ سال، پایان تولید خودروهای سواری طراحی شده در فرانسه از قبل از سال ۲۰۰۰.
۲۰۱۳ - ساخت نسل دوم پژو ۳۰۸، که به عنوان خودروی سال اروپا انتخاب شد.
۲۰۱۴ - جایگزینی پژو ۱۰۷ با پژو ۱۰۸، که بخشی از پروژه پژو -تویوتا است.
۲۰۲۱ - گروه پی‌اس‌ای با خودروساز ایتالیایی -آمریکایی گروه فیات کرایسلر، ادغام شد؛ بنابراین این اقدام منجر به تأسیس استلانتیس شد که دفتر مرکزی آن در آمستردام هلند بود. این ادغام همچنین منجر به اتحاد مجدد بین مازراتی و سیتروئن پس از ۴۶ سال شد.
آمار تولید خودرو در فرانسه:Ward's: "World Motor Vehicle Data 2007". Wards Communications, Southfield MI 2007, Institut national de la statistique et des etudes economiques http://www.insee.fr/fr/themes/tableau.asp?reg_id=0&ref_id=NATTEF11105
مجموع تولید وسایل نقلیه موتوری در سراسر جهان توسط رنو در سال ۲۰۱۰ (بدون نیسان) ۲٬۷۱۶٬۲۸۶ دستگاه بود که از این تعداد ۲٬۳۹۵٬۸۷۶ خودرو سواری و بقیه دیگر وسایل نقلیه بود. این رتبه، دهمین رتبه در بین همه تولیدکنندگان خودرو است. کل تولید وسایل نقلیه موتوری توسط پی‌اس‌ای پژو سیتروئن در سال ۲۰۱۰ ۳٬۶۰۵٬۵۲۴، از این تعداد ۳٬۲۱۴٬۸۱۰ خودرو سواری بود. این رتبه در بین همه تولیدکنندگان خودرو رتبه هشتم است.
چانکیلو (; که به‌صورت Chankillo نیز نوشته می‌شود) یک مجموعه یادوارهٔ باستانی در بیابان ساحلی پرو است که در حوضهٔ کاسما سچین در منطقه انکاش پرو یافت شده‌است. بقایای این مجموعه شامل دژ چانکیلو در فراز یک تپه، رصدخانهٔ خورشیدی بروج سیزده‌گانه و محوطه‌های مسکونی و همایشی است. این‌طور تفسیر می‌شود که بروج سیزده‌گانه در واقع یک رصدخانهٔ نجومی بوده‌اند که در سدهٔ چهارم پیش از میلاد ساخته شده‌اند.BBC/Open University documentary, Broadcast March 2011, Downloadable demonstration of Towers at sunrise. تمدنی که سازندهٔ چانکیلو بوده‌است، تمدن کاسما-سچین نام داشته‌است. این بنا در ژوئیهٔ ۲۰۲۱ توسط یونسکو به‌عنوان میراث جهانی انتخاب شده‌است.
وسعت این مجموعه حدود است و به‌عنوان یک معبر مستحکم شناخته شده‌است.
بروج سیزده‌گانهٔ چانکیلو که با فواصل منظم نسبت به یکدیگر واقع شده‌اند، بر روی لبهٔ یک تپهٔ کم‌ارتفاع که از شمال به‌سمت جنوب کشیده شده، ساخته شده‌اند و افقی «دندانه‌دار» با شکاف‌های باریک و فواصل منظم را شکل داده‌اند. دو نقطهٔ احتمالی رصدی در شرق و غرب از سوی محققان تعیین شده‌است. در مشاهده از این نقطه‌ها، پهنهٔ ۳۰۰ متری برج‌ها در طول افق به‌طور نزدیکی منطبق با طلوع و غروب خورشید در طول سال است، اگرچه که تمامی این طلوع و غروب‌ها قابل مشاهده نیستند. هنگام انقلاب زمستانی، خورشید در پشت آخرین برج سمت چپ چانکیلو طلوع می‌کند و تا رسیدن به آخرین برج سمت راست هنگام انقلاب تابستانی در شش ماه بعد، در پشت یکایک این برج‌ها طلوع می‌کند و گذر زمان را نشان می‌دهد. بروج سیزده‌گانهٔ چانکیلو می‌توانند نخستین رصدخانهٔ شناسایی‌شده در قارهٔ آمریکا باشند. ساکنان چانکیلو، با مشاهدهٔ طلوع و غروب خورشید از فراز برج مناسب، احتمالاً قادر به تعیین تاریخ دقیق با خطایی حداکثر یک یا دو روزه بوده‌اند.
این برج‌ها در طول سده‌ها برای مسافران شناخته‌شده بوده‌اند. معروف است که کاربرد نجومی آن‌ها توسط تور هایردال در مربوط به دههٔ ۱۹۴۰ حدس زده شده‌است؛ اما فرضیهٔ آن اخیراً و در سال ۲۰۰۷ از سوی آیوان گزی و کلایو راگلز مطرح شده‌است.Atwood, Roger. "
"Solar Observatory at Chankillo, Peru." "Archaeology". Volume 61 Number 1, January/February 2008. http://www.archaeology.org/0801/topten/solar_observatory.html.
میلوراد کیاچ (متولد ۱ اکتبر ۱۹۴۸ در زرنجانین) مربی والیبال اهل صربستان است. کیاچ سابقه مربیگری در تیم‌های ملی ایران و بلغارستان و باشگاه لفسکی صوفیه را در کارنامه خود دارد. وی در تاریخ والیبال بلغارستان به عنوان اولین خارجی است که سرمبیگری تیم ملی بلغارستان را بر عهده داشته‌است.
رُس بَسپار (به انگلیسی: Polymer clay)، خَمیر بسپار یا خَمیر پلیمر، نوعی خمیر مدل‌سازی سخت شونده است که بر اساس بسپار پلی‌وینیل‌کلراید (PVC) ساخته شده است. این ماده معمولاً فاقد مواد معدنی خاک رس است، اما مانند خاک معدنی مایعی را به ذرات خشک اضافه می‌کنند تا به خواص کاری ژِل‌مانند برسند و به‌طور مشابه آن را در فِر قرار می‌دهند تا سفت شود، از این رو نام محاوره‌ای آن به عنوان رس تعیین می‌شود. رُس بَسپار عموماً برای ساخت وسایل هنری و صنایع دستی استفاده می‌شود و همچنین در برنامه‌های تجاری برای ساخت قطعات تزئینی استفاده می‌شود. هنرهای ساخته شده از رُس بَسپار اکنون در موزه‌های بزرگ یافت می‌شوند.
باکِلیت، پلاستیک اولیه، در بین طراحان محبوب بود و شکل اولیه رس بسپار، اما پایه فنولی باکالیت پخته نشده قابل اشتعال بود و در نهایت متوقف شد. رس‌های بسپار ابتدا به‌عنوان جایگزین احتمالی باکلیت فرموله شدند.
یکی از این فرمول‌بندی‌ها در سال ۱۹۳۹ مورد توجه عروسک‌ساز آلمانی کَتی کروز () قرار گرفت. در حالی که برای استفاده در کارخانه او مناسب نبود، کروز مقداری از آن را به دخترش سوفی که در خانواده با نام «فیفی» شناخته می‌شد داد که از آن به‌عنوان رس مدل‌سازی استفاده کرد. این فرمول بعداً به ابرهارد فابر () فروخته شد و تحت نام فیمو «FIMO» (ترکیب مدل‌سازی فیفی) به بازار عرضه شد.
رس‌های بسپار حاوی پایه‌ای از رزین پی‌وی‌سی و یک روان‌کننده مایع هستند که آن را پلاستیزول می‌کند. پلاستیزول رس‌بسپار نیز به دلیل خواص روانه‌شناسی به‌عنوان پلاستی‌ژِل طبقه‌بندی می‌شود. این یک ماده روان‌وردی با عملکرد بالا است: هنگامی که از نیروی کافی استفاده می‌شود، ماده تسلیم می‌شود و مانند یک مایع چسبناک جریان می‌یابد تا این نیرو برداشته شود و در نتیجه به حالت جامد باز می‌گردد. این خاصیت انعطاف‌پذیری چیزی است که آن را به‌عنوان رس مدل‌سازی در مقابل بتونه یا خمیر مفید می‌کند. پلاستی‌ژل‌ها حتی در صورت اعمال حرارت ظاهر خود را حفظ می‌كنند، به این دلیل رس‌بسپار هنگام پخت در فر ذوب نمی‌شود و فرو نمی‌ریزد. عوامل ژل‌کننده گوناگونی به این خاصیت اضافه می‌شوند، مانند بنتونیت آمین‌دار، صابون‌های فلزی یا سیلیس فومی.
رزین پایه را می‌توان به روش‌های مختلف اصلاح کرد. روغن معدنی، لسیتین و ارواح معدنی بی‌بو را می‌توان برای کاهش گِران‌رَوی یا تغییر در خواص کاری آن اضافه کرد. مقادیر کمی اکسید روی، کائولن یا سایر پرکننده‌ها گاهی برای افزایش کِدِری، مدول کشسان یا مقاومت فشاری اضافه می‌شوند. رس‌بسپار در رنگ‌های مختلفی موجود است که می‌توان آنها را با هم مخلوط کرد تا طیف وسیعی از رنگ‌ها یا شیب ترکیبی ایجاد شود. رنگ‌ها و مواد چندسازه دارای جلوه ویژه شامل مرواریدی، فلزی، سنگی، نیمه‌شفاف، شب‌تاب، فسفرتاب است.
رس بسپار تا زمانی که پخته نشود کارایی خود را حفظ می‌کند. عمل‌آوری در دمای ۱۲۹ درجه سانتی‌گراد تا ۱۳۵ درجه سانتی‌گراد به مدت ۱۵ دقیقه در هر ۶.۴ میلی‌متر ضخامت انجام می‌شود. این دما به‌طور قابل توجهی کمتر از رس‌های معدنی است و می‌توان با استفاده از اجاق گاز خانگی به آن دست یافت. نمونه‌های حرفه‌ای رس‌بسپار هنگام پخت بسیار کوچک می‌شوند.
نمانام‌های رس‌بسپار شامل، سرنیت (Cernit)، اویترا (Oytra)، فیمو ()، کِیتو پلی‌کِلِی ()، اسکالپی ()، پی‌وی‌کِلی برازیل (PVClay Brasil) و کرافتی آرژنتینا (Crafty Argentina) هستند.
دستگاه پاستاساز خانگی یک ابزار چندمنظوره محبوب برای هنرمندان رس‌بسپار است. برای ایجاد ورق‌های با ضخامت یکنواخت، ترکیب رنگ‌ها یا ایجاد ورق‌های متنوع و حالت دادن (نرم‌شدن) رس مورد استفاده قرار می‌گیرد. رس‌بسپار به‌طور کلی قبل از استفاده نیاز به حالت‌دهی دارد. این شامل ورز دادن رس با دست، عبور آن از بین دو غلتک یا استفاده از مخلوط‌کن کم‌برش برای شکستن چسبندگی ذرات رزین است. پس از آماده شدن رس تا زمانی که ذرات در نهایت دوباره به‌هم بچسبند، قابل انعطاف باقی می‌ماند.
پلاستیزول پی‌وی‌سی سخت‌شونده در فر، «رس بسپار مایع» مکمل رس‌بسپار است که می‌تواند به‌عنوان چسب برای ترکیب قطعات یا ایجاد جلوه‌های مختلف استفاده شود. رنگدانه‌ها، گچ‌رنگ و رس‌بسپار معمولی را می‌توان به رس مایع رنگی اضافه کرد. همچنین مایع را می‌توان در قالب‌ها ریخت تا قطعات ریخته‌گری تولید شود.
ایمنی رس‌بسپار موضوعی است که به‌طور خاص در مورد اثرات طولانی مدت قرار گرفتن در معرض برخی از روان‌کننده‌های فتالات () که به‌عنوان مختل‌کننده غدد درون‌ریز () طبقه‌بندی شده‌اند مورد نگرانی است. هنگامی که به‌عنوان اسباب‌بازی یا وسایل مراقبت از کودک استفاده می‌شود نباید بیش از ۰.۱ از شش فتالات محدود شده یا ممنوع شده توسط هیئت‌های نظارتی ایمنی باشد. این شش فتالات عبارتند از: DEHP (Di-2-ethylhexyl phthalate), DBP (Dibutyl phthalate), BBP (Benzyl butyl phthalate), DINP (Di-isononyl phthalate), DIDP (Di-isodecyl phthalate), and DnOP (Di-n-octyl phthalate، مطابق قانون بهبود ایمنی مصرف کننده (). اگر دستورالعمل‌های روی بسته (مانند دمای پایین و زمان پخت کوتاه) رعایت شود رس نمی‌سوزد. اگر رس به‌دلیل اشتباه یا در صورت خرابی اجاق گاز، مقدار کمی گاز کلرید هیدروژن آزاد کند ممکن است باعث بو و سوزش چشم یا بینی شود. مقدار گاز کلرید هیدروژن آزاد شده از رس می‌تواند مشکل سلامتی ایجاد کند.
با توجه به الزامات و مقررات آزمایش، محصولات رسی که برای نگهداری یا سرو غذا یا نوشیدنی مورد استفاده قرار می‌گیرند برای این برنامه‌ها توصیه نمی‌شوند. همه محصولات رس‌بسپار به‌عنوان «بی خطر برای غذا» برچسب‌گذاری نشده‌اند. روان‌کننده‌ها در محصول پخته شده باقی مانده و می‌توانند خارج شوند و این یک خطر بالقوه برای سلامتی برای مدل‌ساز و کاربر نهایی است. محدودیت‌های استفاده از برخی از فتالات‌ها در سال ۲۰۰۹ در اتحادیه اروپا و ایالات متحده اعمال شد.Consumer Product Safety Improvement Act همه فتالات‌ها خطری برای سلامتی ندارند و برخی از آنها برای کاربردهای پزشکی تأیید شده‌اند.
از رس‌بسپار می‌توان برای ساخت انواع صنایع دستی و جواهرات استفاده کرد. فرمولاسیون هواخشک، گاهی به‌عنوان رس‌بسپار خودسخت‌شونده (مانند دکو، پرسلن سرد () و غیره) نامیده می‌شود فاقد بسپار است.
کوه حراز (عربی: جَبَل حَرَاز، انگلیسی: Jabal Ḥarāz) منطقه‌ای کوهستانی در یمن، بین صنعا و الحدیده است که در محدودهٔ کوه‌های سروات جای دارد.
این کوه در سدهٔ یازدهم، دژ استوار دودمان صلیحیان بود که بسیاری از سازه‌های آن هنوز هم سرپا مانده‌است. حراز دربرگیرندهٔ کوه نبی شعیب، بلندترین کوه یمن و شبه جزیره عربستان است.
این سرزمین کوهستانی به دلیل جای داشتن میان دشت ساحلی تهامه و صنعا، همیشه از دید راهبردی، برجستگی داشته‌است.
حراز بعداً دژ استواری برای فرمان‌روایی صلیحی (که سال ۱۰۳۷ در یمن پایه‌گذاری شد) بود.
پس از آن دین مردم این سرزمین شیعه اسماعیلی بوده‌است.
حراز با روستاهای استوار خود که به قله‌های سنگی تقریباً غیرقابل‌دسترسی می‌چسبند پرآوازه است.
معماری تأثیرگذار آنها دو نیاز را برآورده می‌کند: دفاع از روستاییان، در حالی که فضای گسترده‌ای برای فرآورده‌های کشاورزی بجا می‌گذارد.
هر روستا مانند یک دژ ساخته شده‌است. خانه‌ها، خود دیوار را تشکیل می‌دهند که دارای یک یا دو در هستند که به سادگی قابل دفاع می‌باشند.
ساختمان‌های ساخته‌شده از ماسه سنگ و بازالت، در چشم‌انداز استتار شده‌اند و دریافتن اینکه سنگ و روستا از کجا آغاز می‌شوند یا کجا پایان می‌یابد دشوار است.
این کوه به ایوان‌هایی به پهناوری چند هکتار یا بیشتر تقسیم می‌شود که با دیوارهایی که گاهی چندین متر بلندی دارند از یکدیگر جدا شده‌اند.