moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
قسمت بعدی کتاب، مسائل بیست‌گانه‌ای را در بر می‌گیرد که غزالی طی آنها، به انتقاد شدید از فیلسوفان یا حتی تکفیر آنها پرداخته‌است:
از این بیست مسئله، چهار مسئله اول کتاب به مباحث مربوط به اتصال خدا با عالم اختصاص دارد؛ در مسئله پنجم به یگانگی خدا و عجز فلاسفه از اثبات آن پرداخته شده؛ از مسئله ششم تا دوازدهم کتاب صفات خدا و در مسئله سیزدهم علم خدا به جزئیات مسائل مورد بحث و فحص قرار گرفته، مسائل چهاردهم تا شانزدهم کتاب به مسائل فلکی و طبیعی اختصاص دارد و همین مباحث کتاب بدان در تاریخ پزشکی نیز اهمیت می‌بخشد. مسئله هفدهم به موضوع سببیت پرداخته و نفس انسانی محور مسئله ۱۸ و ۱۹ کتاب است، و سرانجام مسئله بیستم که به موضوع بعث اجساد و حشر ارواح پرداخته‌است.
خود غزالی در فهرست تفصیلی ابتدای کتاب، ۲۰ مسئله را بدین شرح درج می‌کند:
غزالی در ضمن کتاب به تفصیل و با عنوانهای فرعی پرشمار به تمامی این بیست مسئله می‌پردازد.
وی پس از بحث تفصیلی مسائل کتاب به خاتمه کتاب خویش می‌رسد و در پایان، در یک بند کوتاه، نظر خویش را دربارهٔ فیلسوفان و تکلیف ایشان از نظر دین را، بیان می‌کند.
کتاب تهافةالفلاسفه در نیمهٔ نخست سدهٔ نهم هجری قمری (قرن پانزدهم میلادی) به زبان عبری ترجمه شد و همچنین مطالب آن از طریق ترجمهٔ تهافت التهافت ابن رشد به زبان لاتین نیز راه یافت. بدین ترتیب این کتاب از قرن پانزدهم به بعد نزد اندیشمندان دینی و غیردینی اروپایی شناخته شد و تاکنون مورد توجه بوده‌است.
این کتاب یا بخشهایی از آن چند نوبت به فارسی نیز ترجمه شده‌است، که یکی از شاخصترین آنها ترجمه حسن فتحی است که درسال۱۳۸۳ توسط انتشارات ثارالله و در سال ۱۳۹۱ خورشیدی توسط انتشارات حکمت و در ۳۲۳ صفحه انتشار یافته‌است.
تهافت الفلاسفه (تناقض گویی فیلسوفان)، ترجمه دکترعلی اصغر حلبی، نشر جامی سال ۱۳۹۳
https://www.adinehbook.com/gp/product/9647468326/ref=sr_2_1000_59
http://www.parsi.wiki/fa/wiki/topicdetail/ae42ddecc5b64e55b5c0bd2c20a99df9
این یک فهرست از کوتاه‌قدترین انسان‌ها است که شامل افرادی است که یا در طول عمر خود کوتاه‌ترین یا در حرفه خود کوتاه‌ترین بوده‌اند. این فهرست افرادی را دربرمی‌گیرد که حداکثر قدی ۱۶۵ سانتی‌متر یا کوتاه‌تر داشته‌اند.
امیر بیداریان نژاد یکی از نوازندگان ساز تنبک بود که در ۱۳۱۱ خورشیدی در محله سنگلج تهران به دنیا آمد. آموزش تمبک را نزد مرشد نصرالله (ضرب نواز زورخانه) آغاز کرد و در سال‌های بعد نزد حسین تهرانی تکمیل نمود.
امیر بیداریان از اوایل دهه ۱۳۳۰ در محافل هنری به نوازندگی پرداخت. فعالیت‌های وی در رشتهٔ آموزشی، تحقیقاتی ریتم‌های ایرانی درخور تحسین است. در ۱۳۳۷ به عضویت رادیو تهران درآمد. در زمینهُ موسیقی فیلم (ملودی‌های ریتمیک) اجراهای وی به یادگار مانده‌است. مانند حسن کچل ساختهُ علی حاتمی (بسال ۱۳۴۸) وی از ۱۳۶۸ در حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی و از ۱۳۷۳ در دانشگاه سوره تدریس می‌کرد. وی در ۱۲ اسفند ۱۳۷۴ درگذشت.
امامزاده قاضی میر سعید مربوط به سده‌های میانی و متاخر دوران پس از اسلام است و در شهرستان طالقان، بخش طالقان، روستای حسنجون و سیدآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۲۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تولک از ولسوالی‌های ولایت غور به مرکزیت شهر تولک می‌باشد که در مرکز غرب افغانستان با فاصله ۱۹۵ کیلومتری از شهر فیروزکوه قرار دارد؛ جمعیت آن قرار آمار سال ۲۰۲۰ حدود۱۰۳۶۱۲ نفر است و مساحت آن به ۲٬۷۴۴ کیلومترمربع می‌رسد.
زبان این مردم فارسی (دری) بوده و به لهجه محلی صحبت می‌نمایند، در ولسوالی تولک به علاوه مردم تاجیک که اکثریت نفوس این ولسوالی را تشکیل می‌دهند اقوام اقلیت از هزاره و بلوچ نیز زندگی می‌کنند.
ولسوالی تولک دارای آب وهوای سرد بوده و ار تفاع آن از سطح بحر (۲۱۹۵) متر است. کشت گندم، جو، لنگاش، برنج، جواری، پیاز، کچالو، نخود، سیر، کرابیه و زعفران در این ولسوالی مروج است. زرد آلو، چهارمغز، بادام، سیب و شفتالو از محصولات باغداری این ولسوالی می‌باشد. منجورک، درونه، زیره، خرسم، زرشک، پسته، پیاز کوهی و رواشک از پیداوار کوهی در این ولسوالی می‌باشد. از غذاهای مشهورمحلی در ولسوالی تولک می‌توان آش، قلور تُرش، خلووک، پلنی و سمنک را نام برد.
- تعداد خانواده‌های ولسوالی تولک در سال ۲۰۱۸ میلادی: (۱۸۰۳۶) خانواده.
- تعداد نفوس ولسوالی تولک در سال ۲۰۱۸ میلادی از منبع برنامه ملی میثاق شهروندی (۱۰۳۶۱۲) نفر.
تعداد مردان: ۵۲۴۷۲ نفر مرد
تعداد زنان: ۵۱۱۴۰ نفر زن
- کد شناسایی ولسوالی تولک: ۲۷۰۳
- تعداد شوراهای انکشافی: (۹۸) شورا.
- تعداد قریه جات: (۲۱۵) قریه.
- تعداد کلسترهای شورای انکشافی قریه جات: (۲۲) کلستر.
- سطح سواد: (% ۳۰).
- زمین زراعتی آبی (۹۷۹۳۶) جریب و زمین زراعتی للمی (۲۲۸۵۱۸) جریب.
- شغل: زراعت %۸۵، تجارت %۱۱، کارکنان دولتی وغیر دولتی %۴.
کد نمبر کلسترها به ترتیب از 27-2703-Cm001
کد نمبر شوراها به ترتیب از 27-2703-M0001
شماره نام - تعداد خانواده - نفوس
۱ خواجه ها- ۱۹۳ ۱۰۷۸
۲ کاه درو ۲۳۸ ۱۱۹۹
۳ اویان ۱۰۵ ۵۱۹
۴ گزک ۴۵۶ ۲۳۰۳
۵ گدایی ۱۲۱ ۶۵۱
۶ نهاله ۱۷۱ ۷۹۵
۷ دهن رباط ۲۷۰ ۱۶۶۶
۸ اسکوان ۱۲۵ ۶۷۰
۹ پای تنگی زارگی ۲۱۸ ۱۲۰۱
۱۰ سر دره ۱۲۴ ۷۱۹
۱۱ کاریزک ۷۵ ۳۹۵
۱۲ کشکرها ۱۲۶ ۶۶۳
۱۳ بنفشان ۱۱۵ ۷۰۷
۱۴ تنگی نبات ۹۴ ۵۰۹
۱۵ دهن استر آباد ۲۱۱ ۱۱۵۷
۱۶ چشمه دراز ۲۹۶ ۱۵۰۴
۱۷ مشکوله‌ها ۲۳۱ ۱۴۰۳
۱۸ خمین ۱۸۹ ۱۰۸۰
۱۹ سنگ خلق ۳۵۶ ۱۸۸۹
۲۰ صحرایک ۷۵ ۳۸۱
۲۱ رباط زید ۸۶ ۴۱۵
۲۲ سرقل ۲۸۱ ۱۴۵۱
۲۳ چهارخانه ۸۶ ۴۴۳
۲۴ بلوچ‌ها ۱۳۴ ۷۵۸
۲۵ قندی رزقا ۱۶۵ ۱۰۰۷
۲۶ قلعه شاخ ۱۶۶ ۱۲۰۷
۲۷ انجیرک ۱۷۳ ۸۷۰
۲۸ کجایی ۱۶۲ ۸۶۰
۲۹ غار دای ۱۳۵ ۹۶۴
۳۰ هزاره دای ۱۷۵ ۱۵۴۴
۳۱ تهاب ۱۹۵ ۹۷۱
۳۲ دره مگس ۱۸۱ ۱۱۶۹
۳۳ تگاب دای ۱۲۵ ۷۴۱
۳۴ دهن کبوترخان ۲۶۳ ۱۵۵۳
۳۵ خاکچه‌ها ۱۷۶ ۱۳۱۳
۳۶ دهن باغچه ۲۴۶ ۱۴۲۹
۳۷ سرآسیاب ۲۲۲ ۱۲۱۰
۳۸ لرک ۱۸۲ ۹۴۲
۳۹ تهنیک ۲۵۶ ۱۶۲۲
۴۰ شوراب ۲۷۳ ۱۵۰۰
۴۱ مرغزار ۱۷۰ ۹۱۹
۴۲ چشمه مخ ۱۱۰ ۶۰۸
۴۳ زرنیچ ۱۱۸ ۷۷۹
۴۴ پیازی ۱۴۰ ۱۳۰۷
۴۵ استرآباد ۷۱ ۳۷۸
۴۶ تابه سنگ ۸۴ ۸۳۲
۴۷ ماه گل ۲۵۶ ۱۵۱۹
۴۸ تخرید ۱۲۶ ۶۳۲
۴۹ هوتکها ۱۸۹ ۹۵۰
۵۰ صوفی‌ها ۲۶۶ ۱۷۱۰
۵۱ آبشگن ۲۳۴ ۱۵۲۱
۵۲ خیل کمال ۱۰۰ ۵۸۲
۵۳ گلدان ۴۳۲ ۲۲۱۶
۵۴ کبوترخان ۱۲۸ ۹۷۸
۵۵ دهن ورقه ۱۲۳ ۸۹۰
۵۶ ده سرخ ۱۹۲ ۱۰۳۶
۵۷ چشمه میران ۱۵۲ ۹۳۶
۵۸ آستانه ۲۰۸ ۱۴۸۶
۵۹ مناره ۲۲۷ ۱۱۷۲
۶۰ خواجه میار ۱۲۱ ۷۱۸
۶۱ سرونه ۷۰ ۳۶۶
۶۲ دشک ۱۵۲ ۸۵۲
۶۳ ریگچه ۱۴۷ ۸۵۷
۶۴ تحت قلعه ۱۶۶ ۱۰۱۳
۶۵ دهن زارگی ۱۸۴ ۹۲۱
۶۶ پای قلعه ۲۳۲ ۱۳۶۲
۶۷ آب بره ۱۳۶ ۶۹۹
۶۸ دهن کوتاه ۱۰۵ ۵۵۰
۶۹ بادغیسک ۹۲ ۶۴۹
۷۰ پیلوند ۱۷۵ ۱۰۳۶
۷۱ جره گک ۷۷ ۴۱۶
۷۲ درونه ئی ۲۵۲ ۱۴۱۲
۷۳ ایزدوک ۱۷۱ ۱۰۶۵
۷۴ دهن شاخ ۲۰۳ ۱۳۷۵
۷۵ پهلوانها ۱۷۱ ۹۳۱
۷۶ خواجه سیمن ۲۴۱ ۱۲۵۵
۷۷ عقابخانه ۲۶۶ ۱۳۴۱
۷۸ کهنه ۳۱۰ ۱۵۴۸
۷۹ سیاه خاک ۲۳۵ ۱۱۷۷
۸۰ دهن گاوکش ۱۹۰ ۱۰۰۰
۸۱ دهن ایزدی ۱۳۱ ۱۱۵۶
۸۲ ایزدی ۲۶۳ ۱۳۲۵
۸۳ جنگجای ۱۴۹ ۱۰۸۶
۸۴ دهن سرونه ۱۶۹ ۹۵۸
۸۵ خفته ۷۲ ۳۷۰
۸۶ چالوق ۱۷۷ ۱۱۸۰
۸۷ کلور ۲۷۱ ۱۳۸۵
۸۸ کشکامین ۲۷۱ ۱۴۷۹
۸۹ ریشبزان ۱۵۳ ۸۴۱
۹۰ نوچاره ۲۷۰ ۱۳۶۳
۹۱ دستاسک ۲۴۱ ۱۲۳۳
۹۲ شنگ‌ها ۲۶۰ ۱۳۴۰
۹۳ سر جنگل ۲۲۲ ۱۴۵۶
۹۴ خشکابه ۹۸ ۴۱۵
۹۵ سنگ کر ۱۹۴ ۹۹۴
۹۶ سم سنگی ۱۹۵ ۱۱۵۸
۹۷ گردن بریده ۱۹۰ ۱۱۳۹
۹۸ مرغزار زه افغان ۲۱۷ ۱۲۸۲
مجموع: ۱۸۰۳۶ ۱۰۳۶۱۲
این ولسوالی از سمت شمال به ولسوالی چشت شریف و اوبه ولایت هرات، از طرف جنوب به ولسوالی ساغر، از طرف شرق به ولسوالی شهرک و از طرف غرب به ولسوالی فارسی ولایت هرات هم‌سرحد است.
از جاذبه‌های دیدنی ولسوالی تولک می‌توان چشمه‌های آب گرم زارگی و چالوق، هلنگ عروس، غارهای گاوکش و کشکامین، سرجر تهاب و جر کاریز در تگاب اشنان را نام برد.
زیارت خواجه سید عبدالله علوی در مرکز تولک یکی از بزرگان سلسله خاندان آل سادات از زیارتگاه‌های مشهور در این ولسوالی می‌باشد.
ولسوالی تولک دارای آب وهوای سرد بوده و ار تفاع آن از سطح بحر ۲۱۹۵ متر است.
در ولسوالی تولک از محیط زیست مانند سایر نقاط افغانستان از طرف مردم و حکومت به گونه درست حفاظت صورت نگرفته و ولسوالی تولک همچنان متأثر از این بی‌خبری و عدم رعایت اصول محیط زیستی می‌باشد.
قاچاق گیاهان کوهی مانند سرش کوهی، مسواک، سبستک و اخیراً بوته‌های یمه که به گونه وحشتناکی از ریشه کنده شده و هر کیلوگرام به مبلغ ناچیزی در حدود ده افغانی به فروش می‌رود، نگرانی‌های شماری از باشندگان این ولسوالی را درپی داشته‌است.
بی اعتنایی ادارات زیربط دولتی باعث شده خرید و فروش این گیاهان به یک چالش بزرگ در برابر محیط زیست شود و مستقیماً محیط زیست را متاثرسازد. تا جاییکه برای تهیه کردن یک کیلوگرام ریشه سرش کوهی باید در حدود ۵ متر مربع زمین سبز را از بین برد که با این حساب می‌توان گفت چند صد جریب از بستر سبز زمین‌های این ولسوالی از بین رفته‌است.
مناطق بزرگ ولسوالی تولک شامل: تگاب اوشلان، دای، دم کوه، کوتاه، زی افغان، بقرستان، جواجه، رباط، چهار راه، گاوکش، ومرکز می‌باشند.
نام قریه‌ها و فاصله آن از مرکز ولسوالی
۱۲- جر پیلوند ۴۷
۱۳- دهن درونه یی ۴۵
۱۴- جر درونه یی ۴۷
۱۵- دهن چهارراه ۳۵
۱۶- توتک ۳۷
۱۷- مندیشی ۳۶
۱۸- آبشگن ۲۷
۱۹- پهلوانها ۲۵
۲۰- خلوک‌ها ۲۷
۲۱- نوچاره ۲۸
۲۲- پای تنگی ۳۰
۲۳- بلندر ۳۲
۲۴- دهن زارگی ۲۳
۲۵- پای زیارت ۲۵
۲۶- نوسم ۲۶
۲۷- نومزار ۲۷
۲۸- گدایی ۲۹
۲۹- ریشبزان ۳۳
۳۰- گزک ۳۲
۳۱- بنفشان ۳۱
۳۲- خیل کمال ۲۹
۳۳- پای قلعه ۲۸
۳۴- خم سیاه ۲۹
۳۵- خم جاروبی ۲۹
۳۶- مشکوله‌ها ۳۲
۳۷- صوفی‌ها ۳۷
۳۸- خواجه مراد ۴۰
۳۹- آب سرخ ۵۰
۴۰- دوتایی ۵۴
۴۱- خواجه میار ۵۷
۴۲- کاریزک ۴۳
۴۳- مرغزار ۴۵
۴۴- پنجاب ۴۷
۴۵- آلنجک ۴۷
۴۶- خشنو ۵۱
۴۷- خالکی‌ها ۵۶
۴۸- تگاب دای ۵۵
۴۹- هزاره دای ۵۶
۵۰- غار دای ۵۸
۵۱- کجایی‌ها ۵۹
۵۲- گلوگاو ۶۱
۵۳- کلور ۶۳
۵۴- کشکامین ۶۵
۵۵- چشمه سرخک دای ۷۱
۵۶- خواجه سیبک ۷۰
۵۷- کوت و کوله ۷۲
۵۸- انجیرک ۷۴
۵۹- اسپی سبست ۷۵
۶۰- خواجه لربی ۷۲
۶۱- خواجه لربی علیا ۷۱
۶۲- رضوان ۶۰
۶۳- لرک ۵۵
۶۴- سرتنگی شاخ ۶۵
۶۵- زیر تنگی شاخ ۶۳
۶۶- قلعه شاخ ۶۴
۶۷- سرجنگل ۶۰
۶۸- تابه سنگ ۵۷
۶۹- تهنیک ۵۵
۷۰- دهن کوتاه ۴۸
۷۱- گنجی‌های رزقا ۴۱
۷۲- قندی‌ها ۴۰
۷۳- شنگ وسطی ۵۸
۷۴- شنگ علیا ۵۶
۷۵- جنگل ۳۸
۷۶- پیازی ۴۳
۷۷- یکه سم ۴۰
۷۸- رباط میرا ۴۳
۷۹- چشمه مخ ۲۶
۸۰- بلوچ‌ها ۳۱
۸۱- دربند ۲۶
۸۲- بالینه ۳۳
۸۳- خربید ۳۱
۸۴- هوتک‌ها ۲۶
۸۵- سیاه سنگک ۱۶
۸۶- تخرید ۱۴
۸۷- خم سنجد ۲۷
۸۸- غال عکه ۱۷
۸۹- برف آبک ۲۰
۹۰- چشمه سرخک ۱۱
۹۱- سردره ۶
۹۲- ایزدوک ۱۰
۹۳- دهن کبوترخان ۱۲
۹۴- تنگی گرگچه ۱۴
۹۵- دره مگس ۱۸
۹۶- دهن راه خشک ۲۰
۹۷- راه خشک ۲۱
۹۸- خواجه‌ها ۳
۹۹- چهل دختران ۲
۱۰۰- تحت قلعه ۱
۱۰۱- حیدر آباد ۱
۱۰۲- سرآسیاب ۱
۱۰۳- سنگ سفید ۳
۱۰۴- کشکر سفلی ۳
۱۰۵- رباط زید ۱۱
۱۰۶- سنگ کر ۳
۱۰۷- قشلاقک ۱۳
۱۰۸- سنگ خلق ۱۵
۱۰۹- چهارخانه ۱۲
۱۱۰- بلبلک ۱۶
۱۱۱- استرآباد ۱۵
۱۱۲- دهن استر آباد ۱۷
۱۱۳- دهن دوشک ۱۸
۱۱۴- قاوه ۱۹
۱۱۵- دشک ۱۸
۱۱۶- جهره گک ۲۴
۱۱۷- خواجه سیمن ۳۰
۱۱۸- آب بره ۱۹
۱۱۹- دهن کرمنج ۱۴
۱۲۰- چشمه دراز ۱۶
۱۲۱- الاره ۱۸
۱۲۲- سیاه لاخ ۱۹
۱۲۳- گزک ۳۰
۱۲۴- نهاله ۳۵
۱۲۵- زره دان ۳۶
۱۲۶- دستاسک ۴۰
۱۲۷- دهن دستاسک ۳۹
۱۲۸- زرقل ۲۲
۱۲۹- سم سنگی ۲۱
۱۳۰- تنگی نبات ۱۰
۱۳۱- گدای صنم ۲۵
۱۳۲- اویان ۲۲
۱۳۳- عقابخانه ۲۹
۱۳۴- بادغیسک ۲۷
۱۳۵- کهنه ۳۳
۱۳۶- دهن کهنه ۳۱
۱۳۷- تیموری‌ها ۲۰
۱۳۸- گلدان ۲۲
۱۳۹- نالو ۳۴
۱۴۰- ملخوله ۳۳
۱۴۱- آلنجک ۳۲
۱۴۲- سیاه خاک ۳۸
۱۴۳- جنگلک ۴۲
۱۴۴- فالیزک ۴۰
۱۴۵- کشکر افغان ۶
۱۴۶- ایزدی ۶۰
۱۴۷- دهن ایزدی ۶۵
۱۴۸- تیل پنبه ۶۳
۱۴۹- دهن اجغل ۶۲
۱۵۰- اجغل ۶۱
۱۵۱- سرخمین ۵۸
۱۵۲- خندق ۴۳
۱۵۳- سربندک ۶۲
۱۵۴- خمین ۵۷
۱۵۵- رباط ۴۱
۱۵۶- دهن رباط ۴۲
۱۵۷- سرجر تهاب ۱۸
۱۵۸- خشک آبه ۱۵
۱۵۹- تهاب ۱۲
۱۶۰- دهن تیله ۴۲
۱۶۱- دهن تهاب ۱۱
۱۶۲- کشکر علیا ۸
۱۶۳- سرپشته ۴
۱۶۴- جنگجای ۳۴
۱۶۵- بادغیسک ۳۵
۱۶۶- زیرنیچ ۳۷
۱۶۷- درودی ۲۰
۱۶۸- زلینچه ۱۵
۱۶۹- کاه درو ۹
۱۷۰- کورابک ۲۴
۱۷۱- هفتنک ۱۳
۱۷۲- قلعه فولاد ۱
۱۷۳- جهرک ۲
۱۷۴- چشمه میران ۱۴
۱۷۵- تلووک ۱۴
۱۷۶- اسکوان ۱۲
۱۷۷- زول باز ۱۹
۱۷۸- کبوترخان ۱۸
۱۷۹- شوراب ۲۱
۱۸۰- خلینه ۲۵
۱۸۱- خفته ۳۰
۱۸۲- ریگچه ۴۰
۱۸۳- سرجنگل ۲۵
۱۸۴- پشته میرزاده ۱۳
۱۸۵- سنگ میشینه ۲۵
۱۸۶- خاکچه‌ها ۳۵
۱۸۷- گنداب ۳۰
۱۸۸- آستانه ۳۶
۱۸۹- اندرشپی ۳۷
۱۹۰- علمداری‌ها ۱۹
۱۹۱- ماه گل ۲۳
۱۹۲- گرم آبک ۳۷
۱۹۳- چالوق ۶۰
۱۹۴- اسفنیج ۵۷
۱۹۵- نعل بندان ۴۷
۱۹۶- خرپال ۶۵
۱۹۷- انگورگ ۶۳
۱۹۸- ناسفند ۳۱
۱۹۹- پیتومراد ۴۸
۲۰۰- باغیجه یک ۵۲
۲۰۱- کشکک ۱۸
۲۰۲- اولاد اغداد ۲۶
۲۰۳- دهن سرونه ۲۵
۲۰۴- سرونه ۲۸
۲۰۵- صحرایک ۲۹
۲۰۶- کورابک ۲۸
۲۰۷- سرجنگل ۲۷
۲۰۸- دهن ورقه ۲۶
۲۰۹- خم سیاه ۳۵
۲۱۰- گیمک ۴۶
۲۱۱- روغنی ۱۵
۲۱۲- چک آب ۱۵
۲۱۳- خرناس ۲۵
۲۱۴- برمال ۴۵
۲۱۵- لاخی‌ها ۶۷
ولسوالان تولک از سال 1338 تا سال 1402 هـ ش
قوماندانان ولسوالی تولک از سال ۱۳۸۰ تا سال ۱۴۰۰
نسبت عدم منبع موثق و منظم نبودن اسامی قوماندانان قبل از سال ۱۳۸۰ از درج آن صرف نظر گردیده‌است.
در ولسوالی تولک به تعداد ۶۱ باب مکتب فعالیت دارد که شامل ۱۰ مکتب لیسه، ۱۲ مکتب متوسطه، ۳۶ مکتب ابتداییه و ۳ مدرسه اسلامی می‌شود. مرکز تربیه معلم خصوصی منارجام نیز در ولسوالی تولک فعالیت دارد. مرکز آموزشی راه فردا و مرکز آموزشی سادات جهت آموزش مضامین دینی، ساینسی، زبان و خوشنویسی در مرکز ولسوالی فعالیت دارند.
لیسه‌ها:
متوسطه‌ها:
ابتداییه‌ها:
به تعداد ۶ مرکزصحی دولتی در این ولسوالی فعالیت دارند که عبارتند از:
تعداد پسته‌های صحی: ۴۹ پسته صحی
تعدا آشیانه‌های صحی: ۵ آشیانه
(۲) تیم سیار صحی (MHT) نیز در این ولسوالی فعالیت دارند.
همچنان در مرکز این ولسوالی سه کلنیک شخصی نیز فعالیت دارند.قابل ذکر است هنوز در سطح ولسوالی عملیات های ساده مانند سزارین و اپاندیسیت انجام نمی شود و در کلینیک مرکز داکتر جراح وجود ندارد
نظر به پیشنهادهای مکرر باشندگان ولسوالی تولک به مقام ولایت و ریاست صحت عامه اخیر ، اخیرا محترم داکتر موفق رییس صحت عامه اظهار نمود که بزودی کلینیک صحی مرکز تولک پیشرفته تر خواهد شد.
در ساحه ولسوالی تولک سه شبکه مخابراتی خصوصی وجود دارد که متأسفانه شبکه مخابراتی دولتی سلام در روز سقوط این ولسوالی بدست طالبان اولا به آتش کشیده شد و بعداً انفجار داده شده که تا اکنون در قسمت فعال سازی دوباره آن کدام توجه از طرف مسئولین صورت نگرفته‌است، و فعلاً در مرکز ولسوالی تولک تنها شبکه مخابراتی افغان بیسیم فعالیت دارد و همچنان در ناحیه چهار راه شبکه‌های مخابراتی اتصالات و روشن بصورت مشترک در یک تاور فعالیت دارند.
شبکه مخابراتی MTN ساحات شمال ولسوالی تولک را از ولسوالی چشت ولایت هرات تحت پوشش قرار داده‌است.
شبکه مخابراتی افغان تیلیکام از طریق دستگاه‌های وی سی ان نیز در قریه جات این ولسوالی مورد استفاده قرار می‌گیرد و در جریان سال‌های ۲۰۱۹ به بعد اکثر مناطق که تحت پوشش خدمات مخابراتی نیستند از خدمات اینترنتی توسط دستگاه‌های ماهواره ای WiFi که توسط شرکت‌های خصوصی خدمات ارایه می‌نماید استفاده می‌کنند.
خدمات اینترنتی در این ولسوالی محدود بوده و در مرکز ولسوالی مشترکین از اینترنت 2G شبکه افغان بیسیم و باسرعت پایین از ساعت ده بجه شب الی پنج بجه صبح استفاده می‌نمایند و فعلاً نیز چندین شبکه خدمات اینترنتی ماهواره توسط دستگاه‌های WiFi در مرکز ولسوالی خدمات ارائه می‌کنند.
باشندگان این ولسوالی عموماً زراعت پیشه بوده و به تربیه مواشی نیز مصروف اند. خشکسالی ، تحولات اخیر سیاسی کشور و توقف پروژه های کمک رسانی سازمان های خیریه داخلی و خارجی باعث شده بالای ۹۰ درصد ساکنان این ولسوالی زیر خط فقر زندگی ‌کنند.
بی مهری دولتمردان مرکز ولایت غور در ادوار مختلف باعث شده این ولسوالی در قسمت اعمار زیرساخت های عام المنفعه کمتر مورد توجه قرار گیرد.
چرخه اقتصادی وابسته به زراعت و کارگری در کشور ایران بوده که از این طریق خانواده ها امرار معیشت می نمایند ، بطور اوسط از هر دو خانواده یک نفر در ایران مصروف کار هستند.
خشکسالی سه سال اخیر که از سال 1400 هـ ش شروع گردیده باعث شده زمین های کمتری تحت کشت قرار گیرد که از این لحاظ نیز فقر گسترش یافته است.
مواد خوراکی و غذایی این ولسوالی از شهر هرات انتقال داده می شود و کرایه انتقال فی کیلوگرام آن حدود 4 افغانی است، نسبت به ولسوالی های دیگری ولایت غور قیمت اجناس و مواد خوراکی در بازار مرکز ارزان تر می باشد.
جشم امید مردم به معادنی است که در ساحه این ولسوالی وجود دارد، هرچند تا هنوز روند استخراج معادن بصورت رسمی آغاز نگردیده است.
در ولسوالی تولک معدن طلا و جست در منطقه نعل بندان، ذغال سنگ در قریه‌های کلور، کشکامین، زرنیج و سنگ سفید. معادن گچ در قریه‌های لرک، اویان، کرمنج. معادن سرب در قریه‌های زرقل و سم سنگی. معادن سنگ مرمر در قریه‌های کلور و کشکامین و زارگی موقعیت دارند.
معادن ذغال سنگ، گچ و سرب عملاً در این ولسوالی به شیوه ابتدایی توسط مردم استخراج می‌گردد و برای اولین بار در سال ۱۳۹۵ اولین کارخانه کوچک تولید گچ با برند (گچ صدف) شروع به تولید نمود که پس از یک سال نسبت به ناتوانی مدیریت و نا امنی کار تولید آن توقف نمود.
معدن سرب که در قریه زرقل موقعیت دارد را در ماه اسد سال جاری 1402 شرکت افغان انویست بعد از رقابت با شرکت های دیگر برنده گردید و نظر به وعده مقامات امارت اسلامی افغانستان قرار است بزودی کار عملی استخراج این معدن شروع گردد.
قرار است شاهراه بادغیس - فاریاب و شاهراه هرات-غور که بطور تخمینی حدود 300 میلیون دالر هزینه بر میدارد نیز از معدن سرب این ولسوالی تامین گردد، حال آنکه دقیقا امتیازاتی که برای ولسوالی تولک در نظر گرفت شده نیز هنوز مشخص نیست و سرک های این ولسوالی نیز مخروبه اند.
۱- همآهنگی کمکهای انسانی (CHA): از سال ۱۹۹۹ میلادی تا الحال در ولسوالی تولک فعالیت داشته و در تطبیق پروگرام‌ها نقش مهمی در این ولسوالی دارد که از بزرگ‌ترین پروژه‌های عملی آن در این ولسوالی می‌شود برنامه همبستگی ملی را نام برد و فعلاً تطبیق کننده پروژه صحتمندی در این ولسوالی می‌باشد.
۲- دفتر میثاق شهروندی(PMU): از سال ۱۳۹۶ با آغاز برنامه ملی میثاق شهروندی در این ولسوالی فعالیت خودرا آغاز نموده و تطبیق کننده پروژه‌های انکشافی قریه جات و نظارت کننده برنامه ملی میثاق شهروندی می‌باشد.
دفتر میثاق شهروندی بعد از تغیر دولت جمهوری اسلامی پروگرام خویش را در این ولسوالی متوقف داده و اکثر پروژه‌هایش به شکل نیمه تمام باقی مانده‌است
۳- دفتر CRDSA: مؤسسه غیردولتی بوده و تطبیق کننده پروژه‌های کوتاه مدت سازمان غذایی جهان (WFP) در این ولسوالی می‌باشد که جدیداً در سال ۱۳۹۷ دراین ولسوالی شروع به فعالیت نموده‌است.
و همچنان در اوایل سال ۲۰۲۲ فعالیت موسسات نیز در ولسوالی تولک افزایش یافته که در زمینه‌های صحت روانی، حمایت از اطفال و توزیع مواد غذایی WFP فعالیت دارند مانند:
۱۱- مؤسسه احیای مجدد انصاری برای افغانستان ARAA: پروژه حمایت از اطفال و مادران شیرده و حامله که تمویل کننده آن دفتر UNICEF می‌باشد را در این ولسوالی در ماه دسامبر۲۰۲۲ آغاز نموده و به تعداد ۳۳۱۶ خانواده را تحت پوشش قرار داده که از کمک‌های نقدی مستفید خواهند شد.
پروژه مذکور بعد از اخاذی ها و مداخلات اراکین دولتی متاسفانه کنسل شد.
قابل ذکر است ولسوالی تولک بستر مناسب برای تطبیق پروژه‌های انکشافی و اجتماعی برای موسسات خیریه بوده که با داشتن امنیت خوب و داشتن منابع بشری این فرصت را مساعد ساخته تا موسسات خیریه و سازمان‌های کمک کننده در تطبیق پروژه‌های خویش در این ولسوالی موفق باشند.
تیوره یکی از ولسوالی‌های ولایت غور در افغانستان به مرکزیت شهر تیوره است. جمعیت آن در سال ٢۰٢۰ (میلادی) ١۰٣٬٣۶۴ نفر اعلام شده‌است. تیوره زمانی مرکز پیشین ولایت غور بود که بنام غور هم یاد می‌شد. مرکز این ولسوالی به نام قلعه غور یاد میشود، که سرحد مشرک با ولسوالی پُرچمن ولایت فراه دارد.
کلمه تیوره در زبان مغولی به‌معنی منطقه تلاقی دو رودخانه است.یزدانی، حسین‌علی (حاج کاظم): پژوهشی در تاریخ هزاره‌ها. بهار ۱۳۶۸، چاپ مهتاب، ایران
ساکنین اصلی این سرزمین را به ترتیب تاجیک‌ها، ایماق‌ها، و گروه کوچکی از پشتون‌‌ها و هزاره‌ها تشکیل می‌دهد.
این ولسوالی دارای بیش از ۳۰۰ روستای کوچک و بزرگ می باشد و قرار ذیل است:
اسکوچه، اولاد محمدشاه، پاسک، پشت بره، پشت کُرون، تخت سفید، جر خرگوشی، جلی‌را، خلشکک، خواجه بور، خواجه روف، چهل دختران، دهن نو طویله، شخله‌ای، فرارود، گوره، پای حصار، خواجه امام، لرستان، بهرستان، هژده خان، سفیدارک، کیل‌گو، جبمیه، سرتنگی پای‌حصار، درزآب باغچه، پرجملان، دهن آب گرم، سرتنگی پائین تنگی، پشته قبرستان، دهن کیچک، دهن سرخک، کیل‌گوی سفلی، دهن چمبرک، سلیم، کیل‌گو یا سادات، کیل‌گو یا پشت قلعه، دهن غولغ، پشته غولغ، علم قل، سرخاج، جرغولغ، عباس سلطان، کوه شخک، کیچک، کیل سفید، پیرکشته، جرگه، زیر تنگی نورک، جر ترلز زیرتنگی نورک، دهن دوآب، دوسنگ، دهن سبد، تک سغیل، چشمه خونی، پشته تنگی سرپنگ، سرحوسنگ، چهل غار، قوچی، ره نو، سنگ میان آب، ده میان سور، پائین ده یا سور پائین، سور، سرسور، سرسور یا لجرسور، دیوارک سور، شاه بیدک، کُرو، سرجنگل، حوض سیاه، عاشقان چشمه بویه، کُشک اسپی، سیاه چوب عاشقان، نغزک، پشتایی، پشته جوغولک، اسفرمان، پلری، سیب تلخ یا سفیدارک، عاشقان، جیره‌گک، بینیه، چشمه میران، پشته دهتای، سرتای، تنگی علیا - یخن علیا، سموچک، سرپنک بایان، دهن کاکری، سرسبد، کویان، خواجه محمد گنجان، چهل منیٰ، سرپنک، سرپنک یا سم دراز، خم الماس، لطیفه‌های سموچک، پای لوکّه، دهن یخن علیا، جو سرخ، نرمی دهن یا نرمی، دهتایی، دهن لجوان، چشمه سفید، کلکان، دهتایی گدای بیگ، دوتایی زوار، اوتایی، دوکُشک، نوآباد دوکُشک، راغ مشت، تگاب واغمست، خُزبه‌گک، یورمه، لُرقه، ورجه، گرگ زار (زرگرگ)، علیشیرا، دهن ملاعلیٰ، زَی نوروز، شهر سوخته، سنگ لخش، مسجد جمال، پشته خارستان، گله چشمه، پس شهر، خیل بالا، خم زرد، ملنگان، باغ نوآب تمه‌ها، مسگران، مرکز تیوره، عالم شاه خواجه غار غوریان، کُرسی‌ها یا لعل سرخ، بایان‌ها، ورسمه، پای لاخ، یخن علیا، تنگی یخن، نیک، نیک حاجی بوجی وجی، قلعه یامان، یامان، شهرنو یامان، خیل کالی، سیبک، سرخ نو، دهن غارک، چشمه سفید ده خواجه، چشمه سفید، خطیب، جوز، خم ادریس، چشمه تره، پیشکران، پُشکدان، کُرو، خیرنگ، سرخیرنگ، سرتنگی چهاردره، جر قربان، تی‌کورت، آنه یا سرآنه، زَی نوروز یا شاه‌وعروس، ملاعلیٰ، خم پادشاه، عبیدک، دهن یخن سفلی، رخنه، پی‌تَو، مسجد لنگر، دیوارک بلند، تپه سبز، جر آزاد، قُبه، ورس، کروک ورس، پشته باغ، گِرد هُولنگ، برج یک، یگین، رنجی پائین ، رنجی بالابلند، پُشمغه، جوز، زردبید، خم زرد، خم قربان، دهن چال، خم اسفرمان، خال سنگ، باغک، مرغزار، دهن دوتایی، بنبست، سنگ نیک زرگرک، دهن آب، زردآلوگک، راغمست، سرده پائین ، سرده بالا، خربید، گنده بغل، ملاغره، اسفور، سر اسفور، گردنه اسفور، دلدار، خنجک مزار، سَین، خواجه زیارت، پای مزار، سیاه سنگک، هاکینی، سرخ چشمه، خالک، دیوار سفید، شیخ لایی، کهریز نو، اغنه یادروغی، گرآب سنگی، پنج چراغ، ورائین یا تائین، ورائین یا سرزآب، سر ورائین، غرغولق، کجی سفلی، کجی علیا، جوی فقیر، غار کوه جوز، شیخ لونگک، ورکش، تیلک، سرخ دیوار، پای چغه، پُشوره، پشته علی خردی‌ها خرادی‌ها، آخندزاده‌ها، خواجه‌ها، پُشوره دَم آب، ارپتو نیلی، راشک‌ها یا دُرمحمد، تخآبی راشک، ملامحمد ملنگ، ملنگ شهرنو، گُلدام، شاه ولایت، گله بید، سرمه‌زار نیلی، گله چشمه نیلی، نیازی نیلی، سرشار نیلی، کج جوی، ناحیه‌ای نیلی، استوان، خُرپران، سرخ و سنگ، شاه‌ولی‌ها، نوار، دیوارک، خیر مین، کالی، گدیوه، قلم چشمه، زغند، غار پلنگ، نوشیر، دهن اسفور، بآبی یا کنجی، تخآبی بآبی، سراکشیده بآبی، غارک پائین ، غارک بلکه‌ها، غارک سفلی، زرنی خان زارع، زرنی غیب علی، مزیکه زرنی، قشلاق مغول‌ها، زلرگک، نیلی یا سنگ لچ، زرنی کلان‌زی، نظرعلی زرنی، نیلی ملاها، درزآب نیلی، لکزی نیلی، اولیاء، گل بید، چشمه خوله سرخ و اولاد بادل.
دولت‌یار یکی از ولسوالی‌های ولایت غور در افغانستان به مرکزیت دهمرده است. جمعیت آن در سال ۲۰۲۰ (میلادی) ۳۶٬۹۳۴ نفر اعلام شده‌است.
این ولسوالی از موقعیت استراتژیک برخوردار بوده و شاهراه مرکزی شرق و غرب افغانستان از آن عبور می‌کند.
بیشتر ساکنان این ولسوالی را ایماق‌ها
تشکیل می‌دهند.
دولت‌یار یکی از ولسوالی‌های امن و سیاحتی و فقیر ولایت غور می‌باشد.
دولینه یکی از ولسوالی‌های ولایت غور افغانستان به مرکزیت شهر دولینه است. جمعیت آن در سال ٢۰٢۰ (میلادی) ۴۰٬٧٨٨ نفر اعلام شده‌است.
چارصده یا چهارصده یکی از ولسوالی‌های ولایت غور افغانستان به مرکزیت شهر چارصده است. جمعیت آن در سال ٢۰٢۰ (میلادی) ٣۰٬٩٥۶ نفر اعلام شده‌است.
چهار سده با ولسوالی مرغاب در شرق مرز مشترک دارد که بزرگ‌ترین ولسوالی تاجیک نشین در غور است.
ولسوالی فیروزکوه یکی از ۱۱ ولسوالی ولایت غور به مرکزیت شهر فیروزکوه در مرکز افغانستان است. جمعیت فیروزکوه در سال ٢۰٢۰ میلادی، ۱۶۶٬۲۳۶ نفر اعلام شده‌است و با ١١٬٧۶۴ کیلومتر مربع پهناورترین ولسوالی ولایت غور می‌باشد. این ولسوالی از شمال با ولسوالی چارسده و ولایت‌های بادغیس و سرپل، از شرق با ولایت بامیان و ولسوالی‌های دولت‌یار و لعل و سرجنگل، از جنوب شرق با ولایت اروزگان، از شرق با ولایت هرات و از جنوب با ولسوالی‌های دولینه و شهرک محدود می‌باشد.
در فیروزکوه اقوام مختلف زندگی می‌کنند، که عمدتاً تاجیک‌ها و ایماق‌ها اکثریت باشندگان آن را تشکیل میدهند. دیگر اقوام مانند هزاره‌ و اقلیت‌های از پشتون و ترکمن نیز در آن حضور دارند.
فیروزکوه در گذشته به نام چغچران یاد می‌شد و نظر به فیصلهٔ تاریخی ۱ ثور ۱۳۹۳ شورای وزیران افغانستان به فیروزکوه تغییر نام یافت. این ولسوالی با ۵۲۹ قریه پر قریه‌ترین ولسوالی افغانستان می‌باشد.
ساغر یکی از ولسوالی‌های ولایت غور افغانستان به مرکزیت شهر ساغر است. جمعیت آن در سال ٢۰٢۰ (میلادی) ٣٩٬١٩٣ نفر اعلام شده است.
در این ولسوالی اکثریت مردم از ایماق است
شهرک یکی از ولسوالی‌های ولایت غور افغانستان به مرکزیت شهرک است. جمعیت آن در سال ٢۰٢۰ (میلادی) ۶٧٬۶٢٥ نفر اعلام شده‌است.
لعل و سرجنگل یکی از ولسوالی‌های ولایت غور در افغانستان است که در شرق چخچران و در فاصله ۵۷ مایلی غرب پنجاب واقع است.
این ولسوالی حداقل متشکل از هشتصد روستا است. جمعیت آن در سال ۲۰۱۳ (میلادی) ۲۵۰٬۰۰۰ نفر اعلام شده بود؛ و در سال ۲۰۱۹ (میلادی) به اساس سروی از طرف وزارت احیا و انکشاف دهات جمعیت ۳۳۶٬۵۰۰ نفر اعلام شد. لعل و سرجنگل با ولسوالی‌های مرغاب و دولت‌یار ،یکاولنگ پنجاب ولایت بامیان سنگ تخت ولایت دایکندی مرز مشترک دارد.
لعل و سرجنگل یکی از پرجمعیت‌ترین ولسوالی‌های ولایت غور است که تقریباً ۴۵٪ نفوس این ولایت را تشکیل می‌دهد.
ولسوالی لعل و سرجنگل به مرکزیت لعل متشکل از چند ده بزرگ شامل (کرمان، گرماب، سنگ زرد، جوقل، سیاه سنگ جلسو، تلخک، دهپتاب، مرکز لعل، دیلک و سنگشانده) می‌باشد.
این منطقه دارای آب وهوای سرد در فصل خزان و بسیار سرد در زمستان و آب وهوای معتدل در فصل تابستان را دارا می‌باشد در فصل زمستان برف آن تا ارتفاع بیش از یک متر می‌رسد، نداشتن کلینیک‌های صحی و آب وهوای برفی در فصل زمستان و قطع راهای مواصلاتی در این فصل مشکلات مردم را چند برابر می‌کند.
یکی از مشکلات مهم مردم در ولسوالی لعل و سرجنگل، زمستان‌های طاقت فرسا و بهارهای سیل آسا می‌باشد
در برخی نقاط این ولسوالی به گونه‌ای است که در زمستان درختان از سردی می‌ترکند – در تابستان حاصلات به ثمر نمی‌رسند و در نیمه خزان حاصلات جو و گندم خرمن می‌شوند. از نیمه شب که همه خرمن‌های گندم یخ می‌بندند کوبیده می‌شوند، یعنی خرمن‌ها خشک نمی‌شوند – بلکه یخ کوب می‌شوند. رنج و زحمت مردان و زنان در فصل کار تابستان دیدن می‌خواهد. بنا به گفته مردم محلی در سالهای اخیر هوای برخی مناطق این ولسوالی مقداری گرمتر از دهه‌های گذشته شده‌است
هریرود از ارتفاعات تقریباً ۴۰۰۰ متری لعل و سرجنگل در ولایت غور سرچشمه می‌گیرد. واژه هرَی از زبان ایرانی باستان هَرَیو آمده که به معنی «پُرشتاب» است
دو شاخهٔ آغازین هریرود که در ناحیهٔ شینیهٔ ولسوالی دولت‌یار ولایت غور یک‌جا می‌شود، یکی از «لعل» و دیگری از «سرجنگل» می‌آید. آب «لعل» از درهٔ طولانی «کِشرَو» می‌گذرد و آب «سرجنگل» دشت دولت‌یار را پوشش می‌دهد. هریرود که از سرچشمه تا مرز ایران ۵۶۰ کیلومتر طول دارد، از فیروزکوه مرکز ولایت غور، منار جام، بندسلما، چشت شریف و دشت‌های پهناور هرات عبور می‌کند، خشک‌سالی‌های پی‌درپی و تغییرات اقلیمی اخیر، هریرود را متأثر کرده‌است
معدن زغال‌سنگ کرمان که ذخایر آن به سه میلیون تُن می‌رسد و دارای جنسیت عالی بوده انرژی حرارتی آن زیاد فیصدی کاربن آن بلند می‌باشد.
ذخایر سرب و آهن در منطقه سرجنگل وجود دارد.
در ولسوالی لعل وسرجنگل حیوانات زیاد از قبیل خرگوش، سمور، کفتار، آهو، گرگ، روبا، پشک کوهی، شغال، سنجاب، انواع مار و غیره.
لعل وسرجنگل دارای طبیعت زیبا و دیدنی است که سالانه حدود هزار نفر بازدید کننده دارد. مناطق دیدنی لعل وسرجنگل در ذکر شده‌است.
بوم قره باغی و مزار جوقل و مزار سیاه و مزار سرپخک به نام مازار بند در سرپشبند جوقل واقع کوتل بندآخو یک دره زیبا و تفریحی واقع در جنوب لعل است که هرسال مردم لعل وسرجنگل و بیرون از لعل وسرجنگل به آنجا تفریح می‌روند.
دریای هریرود که یک دریای زیبا واقع در لعل و سرجنگل است نیز انسان‌های زیادی به تماشای آن می‌پردازد.
مزار خواجه‌جوش که در کنار آن حفره عمیق آب واقع است نیز بازدید کننده گان را به خود جذب می‌کند.
قبل از تسلط گروه طالبان در افغانستان طالبان بارها با فرستادن نامه و بعضاً اعلامیه تهدید آمیز، خواهان تسلیم شدن مردم به این گروه شده بودند. لعل و سرجنگل از ولسوالی‌های امن و آرام ولایت غور است و طی سال‌ها طالبان نتوانستند به این ولسوالی نفوذ کنند که بالاخره در ۱۱ اوت ۲۰۲۱ ۴ روز قبل از تسلط طالبان بر افغانستان توسط این گروه به تصرف درآمد.
ولسوالی لعل و سری جنگل یکی از ولسوالی‌های محروم افغانستان به‌شمار می‌رود تا هنوز جاده‌های آسفالته در این ولسوالی وجود نداشته اکثریت مردم آن به کشاورزی و دامداری اشتغال دارند حاصلات مهم کشاورزی آن جو، گندم، نخود، لوبیا، کچالو، زردک، شلغم وغیره… می‌باشند
علیرغم وجود ظرفیت انسانی کلان در ولسوالی لعل و سرجنگل، این ولسوالی از محروم‌ترین مناطق غور و افغانستان به حساب می‌آید.
در این ولسوالی یک کارخانه تولیدی مایع ظرفشویی، یک فارم گاو و چندین فارم مرغ فعالیت دارد. که از جمله می‌توان از فارم مرغداری لعل باستان نام برد.
بر اساس آمار اعلام شده از سوی ادارات محلی در غور، در تمام ولسوالی لعل و سرجنگل، بیش از چهل و پنج هزار شاگرد در آن، در حال تحصیل هستند. از این میان، حدود ۲۲ هزار نفر از شاگردان مکاتب، از قشر بانوان می‌باشند که در نوع خود، کم‌نظیر است. از مجموع مکاتب فعال در ولسوالی لعل و سرجنگل، فقط ۲۸ مکتب دارای تعمیر بوده و بقیه مکاتب، کلاسهای خود را در کنار خانه‌های مخروبه یا زیر چادر برگزار می‌کنند.
در این ولسوالی چندین کتابخانه وجود دارد که از جمله می‌توان از کتابخانه دهکده، کتابخانه شهید مدینه لعلی، کتابخانه لعل وسرجنگل، کتابخانه گرماب و غیره نام برد. یک مکتب خصوصی بنام لیسه رهنورد نور در این ولسوالی فعالیت دارد که دارای ۶۰۰ شاگرد شامل ۲۷۵ دختر می‌باشد.
دو انستیتیوت (انستیتیوت منار جام و انستیتیوت زارعت) و چندین مراکز آموزشی (کورس) نیز در این ولسوالی فعالیت دارد.
مردم این ولسوالی عموماً از قوم هزاره می‌باشد که به زبان فارسی با گویش‌های دری و هزارگی صحبت می‌کنند.
ولسوالی لعل و سرجنگل یک منطقه تماماً شیعه نشین در ولایت غور محسوب می‌شود. در برخی از کتابها اینگونه آمده که مردم غور، اولین افرادی بودند که در افغانستان به آیین اسلام مشرف شدند و چون فتح غور، در زمان خلافت علی ابن ابی‌طالب صورت گرفت، اسلام آوردن مردم غور، با شیعه شدن آنها به‌طور همزمان صورت پذیرفته‌است
تاریخ اولیه این ولسوالی در افسانه‌ها و فولکلور از جمله داستان‌هایی که چگونه هزاره‌های جنوبی کنترل این استان ایماق نشین را به دست گرفتند، مبهم است. اما مناطقی که امروزه به نام لعل، سرجنگل و کرمان شناخته می‌شوند در کتاب‌های تاریخی ثبت شده‌اند. غبار لعل و کرمان را چراگاه اسب‌های ارتش مغول تحت فرمان چنگیز خان فاتح بزرگ می‌داند.
به‌طور سنتی، در جامعه فئودالی هزاره قبل از کشتار هزاره‌ها در سال‌های ۱۸۸۰–۱۸۹۰، لعل و سرجنگل بخشی از منطقه دایزنگی بزرگ بود که در بخش‌هایی توسط رؤسای فئودال معروف به میر و بیگ اداره می‌شد. چرای کشور از نظر تاریخی ثابت کرده بود که برای نگهداری ارتش‌های بزرگ توسط میرها مفید است. از میرهای برجسته دوران قدیم می‌توان به نوروز بیگ و یوسف بیگ اشاره کرد که در فولکلور محلی از احترام قابل توجهی برخوردارند.
در دوره ای که پس از نسل‌کشی عبدالرحمن و شکست دولت در پی ترور نادرخان، نخبگان هزاره و شیعه با دولت کابل به توافق رسیدند. فرمانداران ولسوالی‌ها تقریباً همیشه پشتون‌ها توسط دولت مرکزی منصوب می‌شدند که مانند اکثر مناطق کشور با کمک ارباب‌های منصوب از سوی دولت منطقه را اداره می‌کردند. در این دوره، این ناحیه بر ظهور بسیاری از روسای فئودال که به سیاستمداران تبدیل شده بودند نظارت داشت. این دوره برای شیعیان و هزاره‌ها دوران سختی بود، اما مردم لعل با تلاش و فداکاری از این مرحله جان سالم به در بردند و تا دهه ۱۹۷۰ این ولسوالی در جامعه شیعه و هزاره به دلیل تعداد زیادی از روشنفکران، فارغ التحصیلان دانشگاه و شخصیت‌های برجسته شهرت داشت.
از چهره‌های برجسته این دوره می‌توان به خادم حسین بیگ نماینده مجلس، حاجی سرور و حاجی سید اکبر اشاره کرد. به همین ترتیب، نام‌هایی مانند کلبی رضا بیگ، سید نصیر لعلی، میرمحمد امیر بیگ، ارباب نادرشاه و دیگر رهبران محلی، از سیاستمداران برجسته محلی و مورد احترام مردم بودند. نخبگان لعل به دلیل تقوا و درک نیازهای مردم به خوبی قابل احترام هستند.
لعل سرجنگل درست قبل از انقلابی که در سال ۱۹۷۸ رخ داد، جامعه ای پر جنب و جوش و در حال تغییر و مترقی بود. نخبگان تحصیل کرده ولسوالی با این حال عموماً توسط رژیم کمونیستی نورمحمد تره کی و حفیظ الله امین، عمدتاً به اتهام مائوئیست بودن، قتل‌عام شدند. از رهبران برجسته دانشجویی این ولسوالی می‌توان به عزیز طغیان و محمد رنجبر اشاره کرد.
از سوی دیگر، اعضای حزب دموکراتیک خلق از لعل و سرجنگل نیز برجسته و بسیار موفق بودند. اولین ولسوال لعل سرجنگل از جمعیت هزاره محلی عوض علی بود که بعداً توسط اعضای گروه مجاهدین به قتل رسید. دوره ظهور حزب دموکراتیک خلق افغانستان تعدادی از جوانان لعل را نیز تربیت کرد که بعداً در دولت افغانستان مناصب مهمی گرفتند. نام‌هایی مانند جنرال مراد علی مراد فرمانده نیروی زمینی افغانستان و محمد حسین غرجستانی رئیس دفتر معاونت ریاست جمهوری بخشی از تعداد زیادی از افسران و کادرهای این ولایت هستند.
لعل و سرجنگل از سال ۱۹۷۹ تا ۲۰۰۱ توسط سازمان‌های جهادی نوظهور کنترل می‌شد.
حزب وحدت با مبارزات سید عبدالحمید سجادی شکل گرفت. اولین کنوانسیون وحدت توسط رهبران مقاومت هزاره در لعل به شمول محمد محقق که نماینده هزاره‌های شمالی به رهبری عبدالعلی مزاری بود امضا شد.
اما اکثر میرهای دایزنگی به حزب اسلامی گلبدین حکمتیار پیوستند؛ به شمول سلف کلبی میرزا بیگ مانند: خلیفه انور، علی حسین بیگ، بصیر بیگ، علی حسن بیگ، حسین پسر حاجی علی جان بیگ، همای خادم بیگ، تیمور بیگ، میر احمد بیگ، محمد امیر پسر میر عالی، اکبر بیگ شادمان، انجنیر حسین بیگ سعیدی و …
- حاجی سرور بیگ خیلی‌ها: خلیفه حسن بیگ، ناصر بیگ، محمد حسین بیگ، غلام بیگ، حاجی مربی بیگ صاحب منصب امینت ملی در دوره جمهوریت، رجب بیگ، اکرم بیگ، انور بیگ و …
- حیدر بیگ خیلی‌ها شامل: غلام حیدر بیگ مهدوی، ابراهیم بیگ، عزیز بیگ، حسین علی بیگ، امیر بیگ، و دها تن دیگر همه در زمان سازمان نصر و به تعقیب آن حزب وحدت، به حزب اسلامی حکمتیار پیوستند که فرماندهی آنرا در ولسوالی لعل و سرجنگل سید نادر شاه مجاهد به عده داشت.
بعد از ۲۰۰۱ لعل هرگز به دست طالبان نیفتاد. با سقوط طالبان، رقابت‌های قدیمی دو جناح حزب وحدت یعنی اکبری و خلیلی همچنان در این ولسوالی وجود داشت.
در ولسوالی لعل و سرجنگل ۱۱ مرکز صحی وجود دارد. شامل مرکز صحی ولسوالی لعل، سفید آب، دایمیرداد، خم شور، قلعه پچی، کرمان، تلخک و گرماب، مرکز صحی غیغانچه، مرکز صحی جمعیت هلال احمر افغانستان در دره تلخک می‌باشد. و کلینیک بهداشتی ویژه LEPCO برای درمان بیماران سل و جذام. تمام مراکز صحی توسط وزارت صحت عامه از طریق تطبیق سازمان‌های غیردولتی افغان که خدمات صحی ضعیفی را ارائه می‌کنند، تمویل می‌شوند، به استثنای کلینیک‌های ARCS و LAPCO که توسط سازمان‌های ملی و بین‌المللی تمویل می‌شوند. اقبال پزشکان، متخصصان، متخصصین زنان و زایمان و تکنسین‌های پزشکی واجد شرایط، چالش بزرگی برای ارائه خدمات بهداشتی به جامعه است. کیفیت نامناسب سرک، انزوای ولسوالی از مرکز و مرکز ولایت، کادر صحی فاقد صلاحیت، عدم آموزش مناسب برای کادر موجود و عدم علاقه کادر پزشکی برای کار از خارج از لعل و سرجنگل بر چالش‌ها می‌افزاید. و مشکلات سلامتی میزان مرگ و میر مادران و کودکان در این استان به دلیل نبود سلامت مناسب مادران، خودروهای پس از زایمان و ضد زایمان، بد بودن جاده‌ها مشکل دسترسی آسان به مراکز بهداشتی و همچنین پایین بودن دانش کادر بهداشتی موجود را ایجاد می‌کند. عفونت‌های حاد تنفسی و سایر بیماری‌های تنفسی در فصل زمستان و کاسترو آنتریت حاد در تابستان به دلیل عدم دسترسی به آب آشامیدنی تمیز شایع است. برخی بیماری‌ها مانند عفونت‌های ادراری، سوء تغذیه در کودکان و زنان و درد مفاصل نیز در تمام فصول سال در این منطقه شایع است.
راه ستون پشتی-لمنیسکوس داخلی (به اختصار DCML) یا راه ستون خلفی-لمنیسکوس داخلی (PCML) همانند راه نخاعی-تالاموسی یک راه حسی در دستگاه عصبی مرکزی است.نراقی، محمد علی؛ حاجی حسینی، داود. ترجمه نوروآناتومی . انتشارات جعفری این راه حس‌های مکانیکی را انتقال می‌دهد.شادان، فرخ. ترجمه فیزیولوژی پزشکی پروفسور آرتور گایتون. انتشارات شرکت سهامی چهر راه ستون پشتی بیشتر مربوط به ارسال پیام‌ها از گیرنده‌های حسی با تطابق سریع است. این راه در درک وضعیت و حالت بخش‌های مختلف بدن نسبت به یکدیگر نقش دارد.کوثریان، سید حسین. نوروآناتومی (کالبدشناسی سلسله اعصاب مرکزی). مؤسسه انتشارات باورداران ستون پشتی، اطلاعات حس عمقی را که مربوط به تحریک اندام‌های داخلی بدن است (به غیر از حس احشاء) به دستگاه عصبی مرکزی گزارش می‌دهد. اطلاعات حس عمقی مربوط به اطلاعات حاصل از گیرنده‌های موجود در ماهیچه‌ها، مفاصل، رباط‌ها، تاندون‌ها، کپسول مفصلی و فاشیا است که در درک موقعیت و حس حرکت نقش دارند.
حس‌هایی که در راه ستون پشتی-نوار داخلی انتقال می‌یابند درارتباط با حواس مکانیکی است که عبارتنداز:
ستون خلفی در مقایسه با راه نخاعی-تالاموسی (راه انتقال حس‌های درد، حرارت و لمس غیر دقیق)، جدیدتر و تکامل یافته تر است. رشته‌های ستون خلفی به علت قطر بیشتر، سرعت بیشتری نسبت به راه نخاعی-تالاموسی در انتقال پیام‌های عصبی دارند. در دستگاه نخاعی-تالاموسی، بیشتر احساس‌ها ازنظر شدت فقط در ۱۰ الی ۲۰ نوع قابل تشخیص هستند، ولی برای دستگاه ستون خلفی تا ۱۰۰ نوع هم امکان‌پذیر است.
پیام‌های حسی راه ستون پشتی-نوار داخلی از طریق هسته‌های کونئاتوس و گراسیلیس در بصل النخاع به تالاموس و سپس به قشر مغز در ناحیه آهیانه ارسال می‌گردند. یک موضوع جالب و حیرت انگیز درارتباط با این راه، طول زیاد برخی از نورون‌های یک قطبی آن است که از کف پا تا هسته گراسیلیس امتداد یافته‌اند (حدود ۱۵۰ سانتی‌متر یا ۵ فوت).میناگر، علیرضا و وثوق آزاد، ژاک. ترجمه نوروآناتومی پایه و کاربردی پروفسور فیتزجرالد. انتشارات دانش‌پژوه
رشته‌ها از هسته‌های کونئاتوس و گراسیلیس یک مسیر قوسی را طی می‌کنند که در اینجا به نام رشته‌های قوسی درونی (Internal arcuate fibers) نامیده می‌شوند. این رشته‌های اخیر از خط میانی گذشته و با رشته‌های طرف مقابل تقاطع می‌کنند (در بصل النخاع) و سپس در ساقه مغز تحت عنوان نوار داخلی (Medial lemniscus) به طرف تالاموس صعود می‌کنند. در نهایت از طریق کپسول داخلی از تالاموس به لوب آهیانه در قشر مغز می‌روند (مثلاً نواحی حسی اولیه و ثانویه).
اولین نورون‌ها وارد نخاع شده و در طناب خلفی به دو گروه تقسیم می‌گردند:
این رشته‌ها در نخاع پایان می‌یابند. دومین نورون‌ها در طناب خلفی و طناب خلفی خارجی صعود کرده که به هسته‌های کونئاتوس و گراسیلیس بصل النخاع ختم می‌گردند.
این رشته‌ها در طناب خلفی به راه خود ادامه داده و در هسته‌های کونئاتوس و گراسیلیس پایان می‌یابند (به عنوان اولین نورون). رشته‌هایی که وارد هسته کونئاتوس می‌گردند مربوط به اندام فوقانی و قسمت نیمه فوقانی تنه هستند (ازطریق فاسیکولوس کونئاتوس). هسته گراسیلیس، رشته‌های اندام تحتانی و نیمه تحتانی تنه را دریافت می‌کند (به وسیله فاسیکولوس گراسیلیس).
حس عمقی (پروپریوسپشن) به دو صورت است:
این مسیر برای اندام‌های فوقانی و تحتانی یکسان نیست. مسیر حس عمقی خودآگاه در نهایت به تالاموس و سپس به ناحیه آهیانه در قشر مغز است.
مسیر حس عمقی برای اندام فوقانی، راه ستون خلفی-نوار داخلی است. آوران‌های اولیه از دوک‌های عصبی-ماهیچه‌ای و کپسول‌های مفصلی از طریق طناب کونئاتوس به هسته کونئاتوس در بصل النخاع می‌روند. دومین نورون از هسته کونئاتوس پس از تقاطع در بصل النخاع تحت عنوان نوار داخلی (لمنیسکوس داخلی) به تالاموس سیر می‌کنند. نورون سوم از تالاموس خارج شده و در قشر مغز (ناحیه آهیانه) پایان می‌یابد.
ابتدا آوران‌های اولیه از دوک‌های عصبی-ماهیچه‌ای و کپسول‌های مفصلی به هسته کلارک (Clarcke's nucleus) در ماده خاکستری نخاع می‌روند. نورون‌های درجه دوم، راه نخاعی-مخچه‌ای پشتی را تا بصل النخاع ادامه می‌دهند، ولی به هسته Z رفته که این هسته نسبت به هسته گراسیلیس کمی جلوتر و بالاتر قرار گرفته‌است. سپس همانند رشته‌های هسته‌های گراسیلیس و کونئاتوس پس از تقاطع در بصل النخاع تحت عنوان نوار داخلی به تالاموس و در پایان به قشر آهیانه‌ای مغز می‌روند.
این مسیری است که پیام‌ها از گیرنده‌های حس عمقی به مخچه می‌روند. در این مسیر، دومین نورون در مخچه خاتمه می‌یابد. راه حس عمقی ناخودآگاه شامل دو راه است:
با توجه به اینکه دو راه نخاعی-مخچه‌ای پشتی و کونئوسربلار غیر متقاطع هستند، بنابراین به نیمکره مخچه‌ای همان طرف می‌روند. بر این اساس، برخلاف قشر حرکتی مغز که حرکات طرف مقابل بدن را کنترل می‌کند، هر نیمکره مخچه‌ای در تنظیم حرکات همان سمت نقش دارد. مخچه از طریق راه‌های فوق در هر لحظه در جریان وضعیت و حالت قسمت‌های مختلف بدن قرار می‌گیرد.
محمد بن ثانی آل ثانی، (زاده ۱۷۸۸ - درگذشته ۱۸۷۸) نخستین امیر قطر و بنیانگذار خاندان آل ثانی می‌باشد. وی در سال ۱۸۵۰ در دوحه مستقر شد و پس از اتحاد با فیصل بن ترکی در سال ۱۸۵۱ خود را امیر قطر نامید، ولی عملأ در سال ۱۸۶۶ موفق شد تمامی سرزمین‌های فعلی قطر را یکپارچه نموده و در همین سال، دولت قطر را تأسیس نماید. مهم‌ترین اقدام محمد بن ثانی آل ثانی، پیمان نامه‌ای بود که در سال ۱۸۷۱ با دولت عثمانی به امضا رسانید که بر اساس این پیمان نامه کشور تازه تأسیس قطر را از هر گونه تجاوز خارجی محافظت کرد. او در تاریخ ۱۸۷۸ در سن نود سالگی درگذشت.
ولسوالی اَلمار یکی از ۱۴ ولسوالی‌‌‌‌ ولایت فاریاب، به مرکزیت شهر المار در شمال غربی افغانستان است. المار از ولسوالی‌های درجه دوم ولایت فاریاب بوده، پهناوری آن ۱۷۰۷٫۳ کیلومتر مربع است و با ۸۰٬۸۳۸ نفر جمعیت در سال ۱۳۹۹، ششمین ولسوالی پر جمعیت‌ ولایت فاریاب می‌باشد.
ولسوالی المار از شمال غرب با ترکمنستان، از جنوب غرب با ولسوالی قیصار، از شمال شرق با ولسوالی شیرین تگاب، از شرق با ولسوالی پشتون کوت و از جنوب با ولسوالی کوهستان محدود می‌باشد. https://web.archive.org/web/20160303223625/http://www.mrrd-nabdp.org/attachments/article/128/Almar%20DDP%20English%20Summary.pdf ولسوالی
در ولسوالی المار ۲۹ مکتب موجود است که ۹ مکتب برای دختران و ۲۰ مکتب برای پسران است، تنها یک لیسهٔ پسرانه در این ولسوالی موجود است، تنها ۳ مکتب دارای ساختمان رهایشی و بقیه فاقد ساختمان رهایشی‌اند، تعداد معلمان ۲۷۰ تن است که ۲۵۸ تن مرد و ۱۲ تن زن است. در این ولسوالی ۱۳٬۹۳۳ تن دانش‌آموز وجود دارد که ۱۰٬۰۱۶ آن‌ها پسر و ۳٬۹۱۷ تن آن‌ها دختر است."جغرافیای عمومی فاریاب"، تالیف: محمد کاظم امینی، چاپ: سنبلهٔ ۱۳۸۷
ولسوالی اندخوی یکی از ۱۴ ولسوالی‌‌‌‌ ولایت فاریاب، به مرکزیت شهر اندخوی در شمال غربی افغانستان است. اندخوی از ولسوالی‌های درجه دوم ولایت فاریاب بوده، پهناوری آن ۳۸۱ کیلومتر مربع است و با ۴۷٬۸۵۷ نفر جمعیت در سال ۱۳۹۹، دوازدهمین ولسوالی پر جمعیت‌ ولایت فاریاب می‌باشد.
ولسوالی اندخوی از شمال با ولسوالی خان چارباغ، از شرق با ولایت جوزجان، از شمال شرق با ولسوالی قرغان، از جنوب شرق با ولسوالی قرم‌قل و از جنوب با ولسوالی دولت آباد محدود می‌باشد.
در ولسوالی اندخوی ۴۱ مکتب موجود است که ۱۶ مکتب برای دختران و ۲۵ مکتب برای پسران است، که تعداد ۷ آن لیسه است، ۲۳ مکتب دارای ساختمان رهایشی و بقیه فاقد ساختمان رهایشی اند، تعداد معلمان ۸۶۴ تن است که ۶۵۸ تن مرد و ۲۰۶ تن زن است. در این ولسوالی ۳۵٬۶۴۳ تن متعلم وجود دارد که ۲۵٬۱۵۳ آن‌ها پسر و ۱۰٬۴۹۰ تن آن‌ها دختر است."جغرافیای عمومی فاریاب"، تالیف: محمد کاظم امینی، چاپ: سنبلهٔ ۱۳۸۷
ولسوالی پشتون‌کوت یکی از ۱۴ ولسوالی ولایت فاریاب، به مرکزیت شهر پشتون‌کوت در شمال غربی افغانستان است. پشتون‌کوت از ولسوالی‌های درجه اول ولایت فاریاب بوده، پهناوری آن ۴۰۰۰ کیلومتر مربع است و با ۲۱۷٬۰۹۸ نفر جمعیت در سال ۱۳۹۹، پر جمعیت ولسوالی ولایت فاریاب می‌باشد که ۹۰ درصد آنرا
پشتون ها ها تشکیل می‌دهند
۱۰ درصد آن را ازبک ها تشکیل می‌دهند.https://web.archive.org/web/20130414220913/http://www.mrrd-nabdp.org/index.php?option=com_content&view=article&id=128&Itemid=117
ولسوالی پشتون‌کوت از شمال با ولسوالی‌های میمنه، خواجه سبزپوش ولی و شیرین تگاب، از غرب با ولسوالی المار، از جنوب با ولسوالی کوهستان و از شرق با ولسوالی‌های گرزیوان و بلچراغ محدود می‌باشد.http://www.mrrd-nabdp.org/attachments/article/128/Pashton%20kot%20DDP%20English%20Summary.pdf
در ولسوالی پشتون‌کوت ۸۳ مکتب موجود است که ۱۵ مکتب برای دختران و ۶۸ مکتب برای پسران است، فقط به تعداد یک لیسه در این ولسوالی موجود است، تنها ۴ مکتب دارای ساختمان رهایشی و بقیه فاقد ساختمان رهایشی‌اند، تعداد معلمان ۸۵۷ تن است که ۷۴۰ تن مرد و ۱۱۷ تن زن است. در این ولسوالی ۳۶٬۵۴۸ تن دانش‌آموز وجود دارد که ۳۰٬۳۴۳ آن‌ها پسر و ۶٬۲۰۵ تن آن‌ها دختر است."جغرافیای عمومی فاریاب"، تألیف: محمد کاظم امینی، چاپ: سنبلهٔ ۱۳۸۷
ولسوالی خان چارباغ یکی از ۱۴ ولسوالی‌‌‌‌ ولایت فاریاب، به مرکزیت شهر خان چارباغ در شمال غربی افغانستان است. خان چارباغ از ولسوالی‌های درجه سوم ولایت فاریاب بوده، پهناوری آن ۱۰۵۶ کیلومتر مربع است و با ۲۶٬۶۳۰ نفر جمعیت در سال ۱۳۹۹، سیزدهمین ولسوالی پر جمعیت‌ ولایت فاریاب می‌باشد.
ولسوالی خان چارباغ از شمال با ترکمنستان، از جنوب با ولسوالی‌ ولسوالی اندخوی، از شرق با ولایت جوزجان و از غرب با ولسوالی قرغان محدود می‌باشد.
ولسوالی خواجه سبزپوش ولی یکی از ۱۴ ولسوالی‌‌‌‌ ولایت فاریاب، به مرکزیت شهر جمعه بازار در شمال غربی افغانستان است. خواجه سبزپوش ولی از ولسوالی‌های درجه دوم ولایت فاریاب بوده، پهناوری آن ۸۰۰ کیلومتر مربع است و با ۵۸٬۳۹۸ نفر جمعیت در سال ۱۳۹۹، نهمین ولسوالی پر جمعیت‌ ولایت فاریاب می‌باشد.
ولسوالی خواجه سبزپوش ولی از شمال با ولسوالی شیرین‌تگاب، از شرق با ولایت جوزجان، از جنوب و غرب با ولسوالی پشتون‌کوت و از جنوب غرب با ولسوالی میمنه محدود می‌باشد.
ولسوالی شیرین‌تگاب یکی از ۱۴ ولسوالی ولایت فاریاب، به مرکزیت شهر شیرین تگاب در شمال غربی افغانستان است. شیرین‌تگاب از ولسوالی‌های درجه اول ولایت فاریاب بوده، پهناوری آن ۳۵۰۰ کیلومتر مربع است و با ۹۳٬۶۷۹ نفر جمعیت در سال ۱۳۹۹، چهارمین ولسوالی پر جمعیت ولایت فاریاب می‌باشد که ۴۰ درصد را ترکمن‌ها، ۴۰ درصد را ازبک‌ها، ۱۰ درصد را تاجیک‌ها و ۱۰ درصد را پشتون‌ها تشکیل می‌دهند.
ولسوالی شیرین‌تگاب از شمال با ولسوالی دولت‌آباد، از جنوب با ولسوالی‌های خواجه سبزپوش ولی و پشتون‌کوت، از شرق با ولایت جوزجان، از غرب با ترکمنستان و از جنوب غرب با ولسوالی المار محدود می‌باشد.
ولسوالی قرغان یکی از ۱۴ ولسوالی‌‌‌‌ ولایت فاریاب، به مرکزیت شهر قرغان در شمال غربی افغانستان است. قرغان از ولسوالی‌های درجه دوم ولایت فاریاب بوده، پهناوری آن ۷۹۷ کیلومتر مربع است و با ۵۴٬۲۰۷ نفر جمعیت در سال ۱۳۹۹، یازدهمین ولسوالی پر جمعیت‌ ولایت فاریاب می‌باشد که ۸۰ درصد را ترکمن و ۲۰ درصد را ازبک‌ها شامل می‌شوند.
ولسوالی قرغان از شمال و غرب با ترکمنستان، از شرق با ولسوالی خان چارباغ، از جنوب با ولسوالی قرم‌قل و از جنوب شرق با ولسوالی‌ ولسوالی اندخوی محدود می‌باشد.
ولسوالی قرم‌قل یکی از ۱۴ ولسوالی‌‌‌‌ ولایت فاریاب، به مرکزیت شهر قرم‌قل در شمال غربی افغانستان است. قرم‌قل از ولسوالی‌های درجه سوم ولایت فاریاب بوده، پهناوری آن ۲۱۹۲ کیلومتر مربع است و با ۲۲٬۵۷۵ نفر جمعیت در سال ۱۳۹۹، چهاردهمین ولسوالی پر جمعیت‌ ولایت فاریاب می‌باشد.
ولسوالی قرم‌قل از شمال با ولسوالی قرغان، از شمال شرق با ولسوالی اندخوی، از جنوب با ولسوالی دولت‌آباد و از غرب با ترکمنستان محدود می‌باشد.
ولسوالی قیصار یکی از ۱۴ ولسوالی‌‌‌‌ ولایت فاریاب، به مرکزیت شهر قیصار در شمال غربی افغانستان است. قیصار از ولسوالی‌های درجه اول ولایت فاریاب بوده، پهناوری آن ۲۵۰۲ کیلومتر مربع است و با ۱۶۳٬۸۳۸ نفر جمعیت در سال ۱۳۹۹ بنابر روایت ها و گفته های متنفذین نزدیک چهار لگ نفوس تخمینی را دارا میباشد، دومین ولسوالی پر جمعیت‌ ولایت فاریاب می‌باشد.اکثریت باشندگان آن سه قوم بزرگ اوزبیک شامل(سادات،قپچاق،اونغه جیت) و ترکمن هستند فارسی بان و پشتون ها در قریجات آن زندگی می نمایید.
ولسوالی قیصار ۲٬۵۰۲ پهناوری کیلومتر می‌باشد و از شمال و غرب با ولسوالی‌ ولسوالی المار، از جنوب شرق با ولسوالی کوهستان و از جنوب غرب با ولایت بادغیس محدود می‌باشد. فاصلۀ این ولسوالی از مرکز میمنه ۶۴ کیلومتر است و در شاهراه میمنه-هرات موقعیت دارد.
قیصار در سال ۳۲ هجری توسط احنف ابن قیس فتح گردیده است. شمار قریه‌های ولسوالی قیصار ۲۲۶ قریه است. دارای شش بازار عبارتند از: بازار قیصار، بازار چهلگزی، بازار غورماچ، بازار چیچکتو، بازار شاخ و بازار چهارشنبه می‌باشد. و دارای یک باب شفاخانۀ ۲۰ بستری و چندین کلینیک جامع است.
وضعیت فرهنگی قیصار نسبت به سال‌های گذشته رو به بهبود است و دارای یک دارالمعلمین، ۹ باب مکتب لیسه و ۴۹ باب مکتب و در ضمن دارای سه انجمن علمی و فرهنگی و دو ماهنامه می‌باشد.
کوه‌ها و تپه‌ها مساحت این ولسوالی را تشکیل می‌دهد طبیعت ملایم و زیبا دارد در زمستان هوای آن سرد و در تابستان هوای آن معتدل و ملایم است و مردم از شهرها به‌خاطر تفریح کردن به این ولسوالی می‌آیند.
ولسوالی کوهستان یکی از ۱۴ ولسوالی‌‌‌‌ ولایت فاریاب، به مرکزیت شهر لولاش در شمال غربی افغانستان است. کوهستان از ولسوالی‌های درجه سوم ولایت فاریاب بوده، پهناوری آن ۲۲۵۴ کیلومتر مربع است و با ۶۲٬۷۲۳ نفر جمعیت در سال ۱۳۹۹، هفتمین ولسوالی پر جمعیت‌ ولایت فاریاب می‌باشد.
ولسوالی کوهستان از شمال با ولسوالی‌های المار، پشتون کوت، گرزیوان و قیصار،از شرق با ولایت سرپل، از جنوب با ولایت غور و از غرب با ولسوالی‌ ولایت بادغیس محدود می‌باشد./ref>
محمدداوودصادقی شماره تماس93707719080+
در ولسوالی کوهستان ۲۵ مکتب موجود است که ۳ مکتب برای دختران و ۲۲ مکتب برای پسران است، تنها ۲ مکتب دارای ساختمان رهایشی و بقیه فاقد ساختمان رهایشی‌اند، تعداد معلمان ۱۸۰ تن است که ۱۷۹ تن مرد و فقط ۱ تن زن است. در این ولسوالی ۷٬۷۰۰ تن متعلم وجود دارد که ۶٬۹۵۰ آن‌ها پسر و ۸۵۰ تن آن‌ها دختر است."جغرافیای عمومی فاریاب"، تالیف: محمد کاظم امینی، چاپ: سنبلهٔ ۱۳۸۷
ولسوالی گرزیوان یکی از ۱۴ ولسوالی‌‌‌‌ زیبا و دیدنی ولایت فاریاب، به مرکزیت شهر سرچکان در شمال غربی افغانستان است گرزیوان از ولسوالی‌های درجه دوم ولایت فاریاب بوده، پهناوری آن ۱۸۷۵ کیلومتر مربع است و با ۸۷٬۱۹۰ نفر جمعیت در سال ۱۳۹۹، همتین ولسوالی پر جمعیت‌ ولایت فاریاب می‌باشد گرزیوان تا درسال ۲۰۰۵ یک قریه‌ی ولسوالی بلچراغ بود و بعد بنابر مشکلات زیادی راه یک ولسوالی مستقل شد.
ولسوالی گرزیوان از شمال با ولسوالی‌ ولسوالی بلچراغ، از جنوب با ولسوالی کوهستان، از غرب با ولسوالی پشتون کوت و از شرق با ولایت سرپل محدود می‌باشد.
مشهورترین قریجات این ولسوالی عبارتند از: ۱- جرقلعه: ( که در آن لیسهٔ ذکور و اناث مکتب با سابقه جرقلعه واقع شده‌است)، ۲- گواکی: (که در آن مکتب ذکور و اناث گل‌تپه واقع شده‌است و غذاها و نان این قریه زبان‌زد عام خواص است و مردم آن به مهمان‌نوازی شهره‌اند)، ۳- تگابشان: (که در آن مکتب اناث و ذکور تگابشان واقع است و هم‌چنان بازار تگابشان هم در بین قریهٔ گواکی و تگابشان مشترکاً در روز ای ۲ و ۳ شنبه برقرار می‌گردد)، ۴- دهندره: ( که آبشار زیبای خواجه ‌ار درین قریه واقع شده‌است)، ۵- غلبیان: که بزرگ‌ترین قریهٔ این ولسوالی را تشکیل می‌دهد، سرچکان که مرکز این ولسوالی بوده و در روزهای ۴شنبه و ۵شنبه بازار این ولسوالی در آن برقرار می‌گردد، قریهٔ دریشاخ که آبشار زیبای دریشاخ درآن واقع شده ‌ست و این قریه سابقهٔ تاریخی بسیار کهنی برخوردار است که در کتاب‌های تاریخ به درهٔ شاهان مشهور است.
این ولسوالی از نظر آب و هوا خیلی خواص و با فصل‌های مشخص می‌باشد. این ولسوالی دارای تاریخی کهن بوده و دلاوری‌های مردم این سرزمین در مقابل لشکر چنگیز خان خیره‌کننده و فراموش‌نشدنی است. مردم این سرزمین زیادتر به زراعت و باغداری مصروف‌اند، طوری‌که سیب گرزیوان از شهرت بالای برخوردار است و از میوه‌جات خشک چهارمغز و بادام این ولسوالی خیلی طرفدار دارد. جمعیت آن در سال ۲۰۰۶ میلادی، ۷۲٬۴۹۷ نفر اعلام شده است.
ولسوالی میمنه یکی از ۱۴ ولسوالی‌‌‌‌ ولایت فاریاب، به مرکزیت شهر میمنه در شمال غربی افغانستان است. میمنه ۹۸٬۰۵۵ نفر جمعیت در سال ۱۳۹۹، سومین ولسوالی پر جمعیت‌ ولایت فاریاب می‌باشد.
ولسوالی میمنه از شمال شرق با ولسوالی خواجه سبزپوش ولی و ازشمال، غرب و جنوب با ولسوالی پشتون‌کوت محدود است.
ولسوالی بُلچراغ یکی از ۱۴ ولسوالی‌‌‌‌ ولایت فاریاب، به مرکزیت شهر بلچراغ در شمال غربی افغانستان است. بُلچراغ از ولسوالی‌های درجه اول ولایت فاریاب بوده، پهناوری آن ۱۱۸۹ کیلومتر مربع است و با ۶۰٬۰۲۰ نفر جمعیت در سال ۱۳۹۹، هشتمین ولسوالی پر جمعیت‌ ولایت فاریاب می‌باشد.بیشتر باشندگان از قوم ازبک هستند.
ولسوالی بُلچراغ از شمال با ولایت جوزجان، از شمال غرب با ولسوالی خواجه سبزپوش ولی، از غرب با ولسوالی پشتون کوت، از جنوب با ولسوالی گرزیوان، از جنوب شرق و شرق با ولایت سرپل محدود می‌باشد.
در ولسوالی بلچراغ ۳۱ مکتب موجود است که ۱۵ مکتب برای دختران و ۱۶ مکتب دیگر برای پسران است، به تعداد ۲ لیسه در این ولسوالی موجود است، ۷ مکتب دارای ساختمان رهایشی و بقیه فاقد ساختمان رهایشی اند، تعداد معلمان ۳۷۲ تن است که ۳۱۴ تن مرد و فقط ۵۸ تن زن است. در این ولسوالی ۱۳٬۸۹۹ تن دانش‌آموز وجود دارد که ۱۰٬۴۹۹ آن‌ها پسر و ۳٬۴۰۰ تن آن‌ها دختر است."جغرافیای عمومی فاریاب"، تالیف: محمد کاظم امینی، چاپ: سنبلهٔ ۱۳۸۷
ولسوالی اَناردَره یکی از ولسوالی‌های ولایت فَراه در افغانستان است. جمعیت این ولسوالی نزدیک به ۸۴،۷۸۲ نفر اعلام شده‌است. این ولسوالی تاجرانی نامدار دارد که در بخش های از جهان زنده گی می کند .کلاته سعادات یکی بهترین روستاها ی این ولسوالی میباشد ورزش محبوب این ولسوالی فوتبال است
ولسوالی اناردره در ۷۵ کیلومتری شمال شهر فراه موقعیت دارد که از ۳۹ قریه تشکیل شده و در غرب با کشور ایران هم‌مرز است. اناردره یگانه ولسوالی سرسبز فراه است که حدود 150 خانۀ آن شبکۀ آب رسانی محدود و نامنظم دارد.
همچنین دشت بابوس در میانۀ راه بین ذهکن و مرکز فراه موقعیت دارد. ذهکن دره های باصفا از جمله
دُربس ، کال گناه ، چَکو ، وَلمو و نوکَن دارد.
https://www.parsi.wiki/fa/amp/wiki/topicdetail/eb7bfc60fffe4b77b525d1a4a3214a92
از دیگر قریه های مربوط اناردره کَنَک ، بوجوک ، کلاتۀ علم خان ، کرغک ، گورکک و کلاتۀ سادات در جنوب ، کاریز ملاحیدر ، کاریز صمدخان ، سرگزان ، چاه تک ، دغال و پده ای در شمال می‌باشد.
اناردره ازنظر اداری قبلاً جزو ولسوالی شیندند هرات بوده اما در زمان اوایل حکومت ظاهر شاه به عنوان ولسوالی مستقل درآمد و جزو ولایت فراه گردیده‌است. اناردره با مرکز حکومت در کابل ۹۲۰ کیلومتر و با مرکز فراه ۶۵ کیلومتر و با مرکز ولایت هرات ۲۱۰ کیلومتر و با مرکز ولایت نیمروز ۲۳۰ کیلومتر و با مرز ایران ۱۱۰ کیلومتر فاصله دارد البته با وضع سرک های خاکی فعلی 110 کیلومتر است. رشته‌کوه‌های غربی اناردره به ایران وصل گردیده‌است و رشته‌کوه‌های شرقی آن به کوه بابا در مرکز مملکت متصل می‌ شود.
این رود از کوهای جنوب‌غربی هرات برمی آید و به جانب جنوب‌غرب جریان دارد. هاروت رود از سبزوار یا شیندند می‌گذرد وادی ادرسکن را سیرآب می کند و به این نام یاد می‌شود. همین که معاون دیگر آن که از کوه اناردره سرازیر می‌شود بدان آمیخت نام (هاورت رود) را به خود می‌گیرد و به شمال‌غرب هامون هلمند می‌ریزد. هاروت، رودی ست فیاض که از آن جویبارهای متعددی کشیده‌اند. سبزوار و نواحی آن تا (اناردره) از جدول‌های آن آب می‌خورد. این رودخانه به دهانهٔ خود دلتایی را می‌سازد که به ۱۵ شعبه تقسیم شده است. [دلتا به زمین مثلث شکلی گفته می‌شود که از آبرفت دریاها پدید آمده باشد] اراضی واقع شده در (دلتای) آن خیلی حاصل خیز و طول رودخانه ۴۳۱ کیلومتر است.