moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
میدان امام خمینی (نام‌های پیشین: میدان توپخانه، میدان سپه) نام میدانی تاریخی واقع در مرکز شهر تهران است. این میدان در سال ۱۲۸۴ هجری قمری در دوره ناصرالدین شاه و به دستور امیرکبیر ساخته و ساختمان‌های گرداگرد آن بارها تخریب و نوسازی شده‌اند. (امیر کبیر سال ۱۲۶۸ ه‍.ق مطابق با ۱۲۳۰ خورشیدی به قتل رسیده و در زمان ساخت میدان در قید حیات نبوده‌است). میدان توپخانه از گذشته‌های دور مرکز حمل و نقل و ترافیک شهر تهران و همچنین محل گرده‌همایی‌های اعتراضی و همچنین اعدام برخی از محکومان نامی بوده‌است. این میدان هم‌اکنون کانون اداری و تجاری به‌شمار می‌رود.
این میدان محل تقاطع خیابان‌های اصلی و کلیدی شهر تهران است، به گونه‌ای که خیابان‌های لاله‌زار و فردوسی، به‌ترتیب از شمال شرق و شمال غرب؛ از غرب خیابان سپه؛ از شرق، خیابان امیرکبیر (چراغ برق)؛ خیابان‌های باب‌همایون، و ناصرخسرو به‌ترتیب از جنوب غرب، و جنوب شرق، به این میدان می‌پیوندند.
میدان توپ‌خانه دارای پهنایی نزدیک به ۱۱۰ متر و درازای تقریباً ۲۲۰ متر و چهارگوش مستطیلی است که دقیقاً از تناسبات توصیه شده در دوره نوزایی (رنسانس) و باروک پیروی می‌کند.
کار ساخت میدان توپ‌خانه در سال ۱۲۴۶ شمسی (برابر با سال ۱۲۸۴ قمری و سال ۱۸۶۷میلادی)، و به دستور میرزاتقی‌خان امیرکبیر، در زمینی مستطیل شکل و در بیابان شمالی میدان توپ‌خانه قدیم (میدان ارگ کنونی) آغاز شد. پیش از آن و از زمان فتحعلی‌شاه، این بیابان برای جایگیری توپ‌ها و توپ‌چی‌ها اختصاص داشت. معمار میدان محمدابراهیم‌خان آذربایجانی (دایی کامران‌میرزا) بود. کار ساخت میدان ده سال به درازا انجامید و در سال ۱۲۹۴ قمری به دستور اعتمادالسلطنه پایان گرفت. این میدان از نخستین گذرگاه‌های تهران است که سنگ‌فرش و بعدها آسفالت شده‌است.
این خیابان در اوایل حکومت رضا شاه، به مناسبت ورود ملک فیصل اوّل پادشاه کشور عراق به تهران تمیز و آسفالت گردید. آسفالتی که از سردر الماسیه (ساختمان دارائی فعلی) یعنی انتهای خیابان باب همایون شروع و به میدان توپ‌خانه و اطراف آن ختم شد.
در گذر زمان ساختمان‌های گوناگونی در این میدان بر پا شده که در جای خود از مهم‌ترین مراکز دولتی به‌شمار می‌رفتند. در آغاز حصاری از ساختمان‌های دو طبقه طاق ضربی (همانند میدان نقش جهان) در چهارگوشه آن برای جای دادن ابزارهای جنگی و نیروهای وابسته به آن بنا شده بود. پس از تخریب این بنای یکنواخت و منظم اولیه، در سمت غرب میدان ساختمان نظمیه و در ضلع شرق آن ساختمان بانک شاهی ایران بر پا گردید. سپس در ضلع شمال ساختمان اداره بلدیه (ساختمان شهرداری) ساخته شد و پس از آن در جنوب میدان ساختمان تلگرافخانه بنا شد. آن گاه نظمیه دوباره تغییر شکل داد و تجدید بنا شد و در ضلع جنوب‌غربی میدان اداره عبور و مرور (راهنمایی و رانندگی) ساخته شد. سپس بانک شاهی تغییر شکل داده شد به جای بنای نخستین، ساختمان جدید بانک بازرگانی (بانک تجارت کنونی) بر پا شد. ساختمان تلگراف خانه نیز تخریب و به جای آن ساختمان بلندمرتبه وزارت پست و تلگراف و تلفن بنا شد. ساختمان بلدیه نیز که به شهرداری تغییر نام داده بود، تخریب گردید و جای آن به پایانه اتوبوسرانی شرکت واحد سپرده شد که در سال ۹۵ دوباره ساخت بلدیه تهران با نام جدید خانه شهر کلید خورد و پس از گودبرداری عظیم، این پروژه ۳ سال خوابید که با پیگیری و اخطار شورای شهر تهران در سال ۹۸ دوباره عملیاتی شد که تا انتهای سال ۱۴۰۰ افتتاح شود و سرانجام به جای اداره راهنمایی و رانندگی، ایستگاه مترو امام خمینی (توپخانه) ساخته شد.
شواهد تاریخی در تهران نشان می‌دهد که میدان توپ‌خانه سه دوره دگرگونی را پشت سر نهاده‌است و در هر یک از این سه دوره، ساختمان‌ها و بناهای آن تخریب و ساختمان‌های تازه‌ای به جای آن‌ها بر پا شده‌است. با این وجود، سیمای تاریخی این میدان با بنای تلگراف‌خانه که معماری آن مشابه میدان حسن‌آباد تهران است، بیش از سیمای دیگر دوره‌ها در یادها مانده‌است.
میدان امام از بدو احداث، مرکزی برای تجمع، آتش‌بازی، مشق و رژه نظامی و همچنین اعدام محکومان بوده‌است. برخی بر این باورند که طراح میدان در هنگام طراحی آن به میدان نقش جهان اصفهان نیز نظر داشته‌است. در اوایل احداث میدان، چند عراده توپ غنیمتی شاه عباس صفوی از پرتغالی‌های جزیره هرمز در آن قرار داده شده بود. همچنین توپی به نام توپ مروارید که از ساخته‌های دوران فتحعلی‌شاه بود در میدان به نمایش گذاشته شده‌بود.
میدان توپخانه از نخستین گذرگاه‌های تهران است که سنگفرش شده و در دوره‌ای به عنوان نقطه پیوند میان بخش نوین و بخش کهن تهران قلمداد می‌شد.
با آغاز دگرگونی‌های شهرسازی نوین از میانه‌های دوره قاجار و به ویژه از دوره پهلوی، میدان توپ‌خانه بناهای نوینی مانند عمارت تلگرافخانه و پست‌خانه، بانک، بلدیه و نظمیه را در کنار خود می‌بیند. عناصری که از شاخصه‌های مدرنیته به‌شمار می‌رود و برای میدان توپخانه ناشناس است. از این مقطع به بعد میدان دارای کارکردی ویژه می‌شود، به گونه‌ای که با این دگردیسی‌ها این میدان بر آن است که چهرهٔ مدرن شده شهرهای ایرانی برای فرنگیان و خارجیانی که به ایران سفر می‌کنند فراهم آورد.
در دوره مشروطه این میدان به دلیل نزدیکی به ارگ سلطنتی و نیز میدان بهارستان بارها محل تجمع مخالفان مشروطه بود و واقعه میدان توپخانه در این میدان رخ داد.تاریخ مشروطه، احمد کسروی
در سال‌های ملی شدن صنعت نفت ایران هم راهپیمایی‌ها و گردهمایی‌های بسیاری در این میدان انجام می‌شد.
در روزهای نزدیک به کودتای ۲۸ مرداد این میدان صحنه تظاهرات و میتینگ نیروهای مخالف شاه و هواداران مصدق بود. در همین روزها بود بود که تندیس رضاشاه در این میدان در روز ۲۶ مرداد ۱۳۳۲ برانداخته شد. پس از خروج محمدرضاشاه در جریان انقلاب ۱۳۵۷ مخالفان در این میدان تجمع کرده و تندیس رضاشاه را به زیر کشیدند. اما پایهٔ مجسمه با همان طراحی و نقوش (تقابل شهریار و شیر) پابرجا مانده و نگهدارندهٔ نشان رسمی جمهوری اسلامی است.
در جریان اعتراضات به نتایج انتخابات ایران در سال ۱۳۸۸ نیز این میدان محل راهپیمایی سکوت و گرده‌همایی شمار بسیار زیادی از معترضان در روز ۲۸ خرداد ۱۳۸۸ بوده‌است.
از مهم‌ترین اعدام‌های انجام گرفته در این میدان می‌توان به اعدام شیخ فضل‌الله نوری، صنیع حضرت، نایب حسین کاشی، اصغر قاتل، پزشک احمدی و هوشنگ ورامینیقاتل غزل‌خوان در «آخرین اعدام»؛ گفتگو با زکریا هاشمی، بی‌بی‌سی فارسی اشاره نمود.
میدان امام خمینی در محدوده منطقه ۱۲ شهرداری تهران جای گرفته‌است. خیابان فردوسی در شمال غربی، خیابان لاله‌زار و خیابان اکباتان در شمال شرقی، خیابان امیرکبیر و خیابان ناصرخسرو در جنوب شرقی، خیابان باب‌همایون (الماسیه) در جنوب غربی و خیابان امام‌خمینی (خیابان سپه) در غرب، به میدان متصل می‌شوند.
با وجودی که میدان در آغاز به‌گونه یکپارچه طراحی و ساخته شد، اما پس از احداث، دستخوش دگرگونی‌های بسیاری شد. ساختمان‌های بسیاری در پیرامون آن ساخته و سپس ویران شدند.
بخشی از فروشگاه‌های ضلع شمالی میدان (پشت شهرداری) امروزه به کار فروش دستگاه‌های صوتی اتومبیل گرفته شده‌اند. اطراف باب همایون بورس فروش کت و شلوار بوده در سال ۹۵ پروژه ساخت ساختمان بدلیه تهران با نام خانه شهر توسط شهرداری تهران کلید خورد که تا سال ۹۸ بجر گودبرداری بسیار عظیم و خطرناک هیچ پیشرفتی نداشت سرانجام با پیگیری و اخطار شورای شهر تهران پروژه دوباره شروع به کار کرد و اکنون این پروژه روبه اتمام است و ضلع جنوبی میدان تقریباً به‌طور کامل توسط ساختمان بتنی ۱۴ طبقه مخابرات اشغال شده‌است. به واسطه انفجار یک بمب قوی در تاریخ ۱۲ اردیبهشت ۱۳۶۴ و تخریب ساختمان‌های اطراف، بخشی از این ضلع خالی از بناست. تلاش‌هایی صورت گرفته‌است تا تعدادی پارکینگ مکانیزه در ضلع شرق پایانه قورخانه ایجاد شود و فضای پارک کافی در محدوده به‌وجود آید.http://www.hamshahrionline.ir/details/178786http://www.momtaznews.com/تکميل-طرح-پياده-راه-سازي-محدوده-بازار-ت/
به علاوه از جمله طرح‌ها برای تأمین فضای پارکینگ بهسازی پنج پارکینگ طبقاتی سعدی، پروانه، کریستال، ناصر خسرو، مولوی، پایانه قورخانه و بهشت خواهد بود.http://www.yjc.ir/fa/news/4715649/بهسازی-و-نگهداری-پارکینگ‌های-طبقاتی-و-مکانیزه-در-تهران-قدیم شورای شهر تهران در نظر دارد تا پروژه ساماندهی میدان توپخانه را به مسابقه بگذارد.
این میدان از نماها و خاطره‌های سه دوره تاریخی قاجار، پهلوی اول و پهلوی دوم برخوردار است و بیشتر دگردیسی‌ها نیز در همین سه دوره رخ داده‌است. بازسازی این میدان و نمایش ارزش‌های هر سه دوره کار چندان آسانی نیست.
طرح بازسازی دوباره این ساختمان در چند سال پیش مطرح بوده‌است. از جمله در سال ۱۳۸۳ طرح بازسازی بدنه‌های شمالی و جنوبی میدان توپخانه تهران در کمیسیون ماده پنج شهرداری تهران به تصویب رسید و قرار بود که با جابجایی پایانه اتوبوس شهری از محل پیشین ساختمان بلدیه و ساخت راه زیرگذر پیاده‌رو از ایستگاه مترو به سوی خیابان فردوسی با احیای بدنه‌های تاریخی این میدان، سیمای تاریخی دوره پهلوی اول بازسازی شود. در سال ۱۳۹۱ نیز طرح احیای نقش فرهنگی- گردشگری میدان توپخانه مطرح شد.
در مردادماه سال ۱۳۹۳ شورای شهر تهران طرحی یک فوریتی را برای ساماندهی «کهن‌ترین میدان پایتخت» یعنی میدان امام خمینی به همراه ۲۹ میدان دیگر به تصویب رساند. طرح ساماندهی این میدان در راستای جداسازی سطوح خدماتی، ترافیکی و پیاده‌راهی انجام می‌پذیرد و از چشم‌انداز دیگر طرح به‌گونه‌ای به اجرا در می‌آید که بناهای تاریخی آن در ضلع غربی و جنوب غربی و شرقی نمایان شود. مساحت کل این پروژه در حدود ۳۰۸۴۰ مترمربع است. اهداف اجرای این طرح عبارتند از:
با گذشت نیم سده از ویرانی ساختمان بلدیه، در فروردین ۱۳۹۴ در راستای انجام پروژه «طرح ساماندهی میدان امام خمینی» عملیات اجرایی ساخت دوباره ساختمان بلدیه در میدان توپخانه با همان شکل و نما آغاز شد. در طرح ساماندهی میدان توپخانه ساختمانی به سیمای عمارت بلدیه تهران (ساختمان شهرداری تهران) به نام خانه شهر در بخش شمالی میدان ساخته می‌شود. این ساختمان ۱۸هزار مترمربعی قرار است با کاربری فرهنگی در چهار طبقه (دو طبقه زیرزمین و دو طبقه روی زمین) در زمینی به مساحت ۴۵۰۰ مترمربع بر پا گردد.
وینسنت پال ابوت که بیشتر با نام وینی پال شناخته می‌شود، تهیه‌کنندهٔ موسیقی، نوازندهٔ درامز سبک هوی متال و یکی از اعضای اَبَرگروه هِل‌یِه استتاریخچهٔ هل‌یه در AllMusic اما بیشتر به‌عنوان بنیان‌گذار و عضو پیشین گروه پنترا شناخته می‌شود. او در سال ۲۰۰۳ و در پی جداشدن از پنترا به‌همراه برادر کوچک‌ترش دایمبگ دارل گروه دمیج‌پلن را تشکیل دادند.تاریخچهٔ دمیج‌پلن در AllMusic وینی پال با گروه کانتری ربل میتس ربل نیز همکاری‌هایی داشته‌است.پروفایل وینی پال در AllMusic وی در ۲۲ ژوئن ۲۰۱۸ درگذشت.
وینی زادهٔ دالاس تگزاس و فرزند کارولینا و جری ابوت است. پدرش ترانه‌سرا و تهیه‌کنندهٔ موسیقی کانتری بود. او در سال ۱۹۸۱ به همراه برادرش دایمبگ دارل، پنترا را بنیان گذاشتند که یک دههٔ بعد تبدیل به یکی از قطب‌های موسیقی متال در آمریکا شد.
در سال ۲۰۰۳ در پی مشکلاتی که فیل انسلمو (خواننده) برای گروه ایجاد کرد، پنترا از هم فرو پاشید. وینی و دایم در همان سال گروه دیگری به‌نام دمیج‌پلن را تشکیل دادند که پس از انتشار یک آلبوم و در پی کشته شدن دایم در سال۲۰۰۴ و در یکی از اجراهای گروه، منحل شد. وینی پس از آن واقعه تقریباً نوازندگی را کنار گذاشت.
در سال ۲۰۰۶ ابتدا وین‌بیگ رکوردز را تأسیس کرد و به شغل تهیه‌کنندگی موسیقی روی آورد. مدتی بعد به همراه چَد گری (خواننده)، گرِگ تریبت (گیتار)، تام مَکس‌وِل (گیتار) و جری مونتانو (گیتار باس)، اَبَر گروه هِل‌یه را تشکیل دادند.
ایزوترم جذب فرویندلیش یا معادله فرویندلیش یا ایزوترم فرویندلیش یا معادله جذب فرویندلیش یکی از ایزوترم‌های جذب است که به صورت تجربی بدست آمده‌است. این ایزوترم اولین بار در سال ۱۹۲۶ توسط هربرت فرویندلیش ارائه شده‌است H. Freundlich, "Colloid and Capillary Chemistry", Methuen, London, 1926.. این معادله به صورت زیر بیان می‌شود International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC), Physical Chemistry Division: Commission on Colloid and Surface Chemistry, "Manual of Symbols and Terminology for Physicochemical Quantities and Units - Appendix II. Definitions, Terminology and Symbols in Colloid and Surface Chemistry. Part II: Heterogeneous Catalysis", Pure and Applied Chemistry, Vol. 46 (1976), pp. 71—90. :
که در آن "θ" کسر پوششی سطح (نسبت سطح پوشیده‌شده به کل سطح در دسترس برای جذب)، "p" فشار یا غلظت گاز مورد نظر، "n" عددی بزرگتر از واحد و "a" یک عدد ثابت است. بر خلاف مدل جذب لانگمویر که در آن (تغییرات) آنتالپی جذب مستقل از کسر پوششی است، در ناحیه‌ای که ایزوترم فرویندلیش مورد استفاده قرار گیرد، آنتالپی جذب تابعی خطی از formula_2 است.
مآثر سلطانیه، کتابی است به فارسی در مورد تاریخ ایران در دوره پادشاهی فتح‌علی‌شاه قاجار.
کتاب مآثر سلطانیه اثر عبدالرزاق بیک دُنبُلی متخلص به مفتون است که تألیف آن در ذیحجهٔ ۱۲۳۶ ه‍.ق به پایان رسیده است. عبدالرزاق بیگ دنبلی با تخلص مَفتون، نویسنده و شاعر پارسی‌گوی بود. وی در زمان آقامحمدخان قاجار در دیوان انشاء عباس میرزا نایب‌السلطنه در تبریز به کار مشغول بود.
این کتاب حاوی مفصل‌ترین روایت مستقیم از جنگ‌های ایران و روس است.
مآثر سلطانیه در سال ۱۲۴۱ در تبریز به‌صورت چاپ سنگی به چاپ رسیده است و از اولین کتاب‌های چاپی در ایران به شمار می‌آید. همین متن به‌صورت افست چند بار در تهران به چاپ رسیده است. مآثر سلطانیه بر اسااس نسخهٔ موزهٔ بریتانیا به‌صورت حروفی در سال ۱۳۸۳ در تهران به چاپ رسیده است.
دومین سفیر انگلیس در ایران، سر هارفورد جونز مآثر سلطانیه را به انگلیسی ترجمه کرد.
عبدالرزاق بیگ دُنبُلی (۱۱۶۷ (قمری) خوی - ۱۲۴۲ (قمری) تبریز) با تخلص مَفتون، نویسنده، شاعر پارسی‌گوی و مترجم زبان ترکی به فارسی بود. وی در زمان آقامحمدخان قاجار در دیوان انشاء نایب‌السلطنه در تبریز به کار مشغول بود.
ملک‌الشعرای بهار سبک عبدالرزاق را میان شیوه جوینی و وصاف و شیخ می‌داند و به دید او مفتون در شعر نیز به شیوه متقدمین از شعرای عراقی و سلجوقی گرایش دارد و در نثر و نظم از بزرگان پارسی زبانش می‌توان شمرد.دهخدا، مفتون دنبلی.
عبدالرزاق بیگ فرزند نجفقلی‌خان دنبلی (درگذشته ۱۱۹۳ ق)تاریخ کاشان، عبدالرحیم کلانتر ضرابی، ص ۳۵۹ بیگلربیگی تبریز، پسر شهبازخان، در سال ۱۱۶۷ قمری در خوی به دنیا آمد.
عبدالرزاق ده ساله بود که پدرش وی را روانه شیراز کرد تا نزد کریم‌خان زند به عنوان گروگان و جایگزین برادر بزرگ خود فضلعلی بیگ باشد. وی تا زمان رحلت کریمخان در شیراز و پس از آن تا تاریخ ۱۱۹۹ در اصفهان تحت نظر و در رفاه زندگی می‌کرد. اوقات خود را به تحصیل و معاشرت با دانشمندان و ادیبان آن شهرها گذرانید و در ادب و شعر و نویسندگی بزبانهای فارسی و عربی و علوم زمان خود به حد کمال رسید. وی در طول اقامت خود در شیراز با آغامحمدخان قاجار که او نیز در شیراز گروگان بود انس و الفت یافت. عبدالرزاق بیگ مفتون تخلص می‌نمود.
در سال ۱۱۹۹ آغا محمدخان بعد از تصرف اصفهان عبدالرزاق بیگ را به همراه سایر خانزاده‌های دنبلی به آذربایجان فرستاد. ۷ ماه بعد احمدخان بدست برادرزادگان خود کشته شد که عبدالرزاق بیگ نیز در آن توطئه دست داشت. بعد از کشته شدن احمدخان، خدادادخان به حکومت تبریز بازگشت و عبدالرزاق نیز سامان بخش کار وی گردید. در سال ۱۲۰۵ که خدادادخان درگیر جنگ با صادق خان شقاقی بود، عبدالرزاق بیگ برای جلب حمایت ابراهیم خلیل خان جوانشیر به قره باغ رفت. در این فاصله خداداد خان کشته شد. عبدالرزاق بیگ به تبریز برگشته و با عایدی املاک خود زندگی می‌کرد. در سال ۱۲۱۴ فتحعلی شاه از بیم آنکه مبادا وی دردسرهائی فراهم کند، عبدالرزاق بیگ را به مراغه فرستاد و او را به احمدخان مقدم سپرد.
در نوروز یکی از آن سال‌ها که فتحعلی شاه خلعت زربفت به احمدخان مقدم فرستاده بود، عبدالرزاق بیگ این بیت را سرود:
حاکم مراغه خشمگین شد و ضمن عریضه شکایت آمیزی هجویه را به حضور شاه فرستاد. فتحعلی شاه که اهل ذوق بود خندید و چون مراتب فضل شاعر به گوشش رسید وی را به تهران احضار کرد. عبدالرزاق قصایدی سروده و مورد نوازش قرار گرفت و مقرر شد در تألیف زینت التواریخ با میرزا رضی و میرزا عبدالکریم اشتهاردی مشارکت نماید.
در سال ۱۲۱۸ که عباس میرزا به تبریز عزیمت می‌کرد، عبدالرزاق بیگ سمت مهردار نایب السلطنه را داشت. از آن تاریخ وی ۲۴ سال باقی عمر خود را در تبریز گذرانید و در سال ۱۲۴۱ به مکه معظمه تشرف حاصل نموده و در سال ۱۲۴۳ در تبریز فوت کرد. در تذکره دلگشا آمده که وی «بعد از فوت پدر از مشاغل دنیا طوعاً و کرهاً استعفا و در نهایت استغنا با کتاب علوم و مجالست دانشمندان آن مرزو بوم مشغول و سعی خود را در تحصیل معارف بقدر مقدور مبذول تا آنکه ترقی کافی و تحصیل وافی کرد از کتب عرب و عجم وقواعد ارباب حکم اطلاعی حاصل نموده مرجع اصحاب کمال و ارباب با حال آمد جامع خیالات متین شد و مالک جواهر ثمین.
گویند در تألیف تاریخ زینه التواریخ با مرحمت پناه میرزا رضی متخلص به بنده مشارکتی داشت». وی دو پسر داشت حاجی محمد آقا و بهاالدین آقا.
عبدالرزاق بیگ نزد نایب السلطنه عباس میرزا تقرب داشت تالیفات وی بشرح ذیل است.
حسین لطف‌آبادی (متولد ۱۳۲۳ در نیشابور) استاد روان‌شناسی و علوم تربیتی در دانشگاه شهید بهشتی تهران است. وی دارای دکترای روان‌شناسی تربیتی (سنجش و ارزشیابی آموزشی) از دانشگاه لین شوپینگ سوئد است. او دارای تالیفاتی درباره روان‌شناسی تربیتی، روان‌شناسی رشد، سنجش و اندازه‌گیری در علوم تربیتی و روان‌شناسی، مسائل و نگرش نوجوانان و جوانان ایران و... است. لطف‌آبادی با همکاری با سازمان ملی جوانان، پژوهش‌هایی درباره جوانان برای این سازمان انجام می‌دهد.
حسین لطف‌آبادی در سال ۱۳۲۳ در نیشابور و در خانواده‌ای دهقان به دنیا آمد. وی پس از گذراندن دوره دیپلم علوم تجربی در دبیرستان کمال الملک و کار آموزگاری سپاه دانش در محیط‌آباد نیشابور و آموزگاری دبستان در روستای عباس آباد موقوفه در شهرری، در سال ۱۳۴۵ وارد دانشگاه تهران شد.
سپس در سال ۱۳۵۳ برای دوره دکترا به سوئد رفت و ده سال در آن کشور ماند. در سال ۱۳۵۴ با اینگوار وردلین (Ingvar Werdelin) از اساتید برجسته پژوهشهای پرورشی آشنا شد و توانست در دوره دکترا - به مدت ۵ سال (از ۱۳۵۴ تا ۱۳۵۹) - شاگرد او باشد.
لطف‌آبادی، در سال ۱۳۶۳ همزمان با بازگشایی دانشگاه‌ها در ایران (پس از انقلاب فرهنگی)، به ایران بازگشت و در دانشگاه فردوسی مشهد مشغول به کار شد و تا سال ۱۳۸۰ به عنوان استاد روان‌شناسی تربیتی در آن دانشگاه به تدریس و پژوهش پرداخت.
لطف‌آبادی، از سال ۱۳۸۰ به دانشگاه شهید بهشتی تهران آمد و به عنوان استاد روان‌شناسی تربیتی به تدریس و پژوهش پرداخت. اکنون نیز وی استاد همین دانشگاه است و با برخی دانشگاه‌های کانادا نیز همکاری دارد.
نظریه بنیادی لطف‌آبادی در پژوهش‌های روان‌شناسی و علوم تربیتی با نام خردگرایی مینوی (بهشتی) و علمی ارائه شده‌است که فلسفه زیربنایی همه دیدگاه‌های وی است. او عقیده دارد که با اتکاء به خردمندی و اندیشه درست می‌توان دانش عینی در روان‌شناسی و علوم تربیتی را با هستی مینوی و والا در پیوند با یکدیگر قرارداد و از این راه، افقهای روشن و مطمئن و رهایی بخش برای زندگی رسا و شادمانه را پیش روی خود گشود. این دیدگاه و کاربردهای آن را می‌توان در آثار لطف‌آبادی (از جمله در آخرین مقالاتی که در سایت وی است) مطالعه کرد.
لطف‌آبادی مقالات متعددی را در نشریات گوناگونی منتشر کرده‌اند، از جمله: مجله مطالعات تربیتی و روان‌شناسی؛ فصلنامه علمی-پژوهشی نوآوری‌های آموزشی؛ فصلنامه حوزه و دانشگاه؛ و فصلنامه تعلیم و تربیت.
Educational Evaluation and Assessing Learning and Researching Achievement of the Doctoral Students of Educational Psychology in Sweden, Linshopping University Press, Sweden, ۱۹۸۰ - In English
اولگا کنیپر (۲۱ سپتامبردر هنگام تولد کنیپر، هنوز در روسیه، گاه‌شماری یولیانی رسمی بود و طبق آن تقویم در ۹ سپتامبر به‌دنیا آمده‌است. ۱۸۶۸ – ۲۲ مارس ۱۹۵۹) بازیگر روس. او همسر آنتوان چخوف بود و پس از مرگ وی نقش مهمی در جمع‌آوری و چاپ آثار او داشت.
به‌گفتهٔ ولادیمیر مینورسکی، ایرانشناس، یاقوت حموی در «معجم‌البلدان» گزارش می‌دهد که نام شهر در زمان دیدار یاقوت از تبریز در زبان محلی «تِبریز» تلفظ می‌شده‌است. مینورسکی معتقد است که تلفظ تِبریز باید به‌گویش ایرانی آذری قدیم تعلق داشته باشد. این گویش به گویش‌های موسوم به‌گویش‌های ایرانی جنوب دریای خزر وابسته‌است. یا به‌احتمال بیشتر، تلفظ تِبریز معرب شده نام شهر در باب فِعلیل (در عربی) است. همچنین شیوهٔ نگارش نام این شهر در (زبان) ارمنی و تجزیه و تحلیل صیغهٔ ارمنی، نمایانگر وابستگی واژهٔ تَوریژ به‌زبان پهلوی شمالی می‌باشد. مینورسکی در پایان چنین نتیجه می‌گیرد که این مسئله نشان می‌دهد که ریشهٔ نام شهر به زمان‌های بسیار دور، اوایل سلسلهٔ ساسانی یا شاید قبل از اشکانیان برمی‌گردد. Tabrīz, Encyclopaedia of Islam بنابر گفتهٔ مصطفی مؤمنی در دانشنامهٔ اسلامی، اهالی بومی آذربایجان، تبریز را توری (چشمه یا رود گرم) می‌خوانده‌اند. تا اوایل سده چهاردهم میلادی خورشیدی نیز، روستاییان اطراف تبریز، این شهر را توری می‌نامیده‌اند. حتی در حال حاضر، مردمان قنبرآباد در اطراف تبریز، به‌این شهر توری می‌گویند. «در نوشته‌های کهن (برای نمونه ابوالفداء) نام این شهر به‌شکل «تُوریز» آمده‌است و هنوز هم در زبان‌های کردی و تاتی «توریز» و «تُوْری» به‌کار می‌رود. لرد کرزن نیز تبریز را کلمه‌ای آریایی مستخرج از تب به‌معنای «گرم و نیم گرم» و رز و ریز و رش از مصدر «ریختن» می‌داند و آن را به‌سبب وجود چشمه‌های آب‌گرم مجاورش «گرماریز» معنی کرده‌است. ویلهلم آیلرس -زبان‌شناس آلمانی- یافتن ریشهٔ دقیق واژهٔ تبریز را دشوار دانسته و احتمال داده‌است که تبریز از دو بخش تب و رِز، به‌معنای «رود آب گرم» تشکیل شده‌باشد. تپ یا تف به‌معنای «گرم» (مثلاً در تفتان) و ریز به‌معنای «جریان‌داشتن چشمه و جوی» است؛ مانند «کاریز» و «نیریز». در تقویم البلدان (تألیف در ۷۲۱ هجری) در دوجا آن را «توریز» آورده‌است و در تالی کتاب وفیات الاعیان، تألیف ابن صقاعی نیز «توریز» آمده است. در نسبت بدین نام، «توریزی» می‌نوشته‌اند؛ چنان‌که ابن بطوطه از شخصی منسوب به‌توریز نام برده‌است: «موکل بنا امیر جلال‌الدین بن الفلکی التوریزی است». پاوستوس بوزاند در سده پنجم میلادی، تبریز را «تَوْرِژ» و «تَوْرِش»، استپانوس تارونتسی معروف به «آسولیک یا آسوغیک» در سده یازدهم میلادی، نام این شهر را «تَوْرِژ» نوشته‌است و واردان آرولتسی در سدهٔ سیزدهم میلادی آن را «تَوْرِژ» و «دَوْرِژ» ذکر کرده‌است. گویا دورژ اخیر از لهجهٔ عامیانهٔ ارمنی مشتق شده‌است و اصل کلمه، «دَ-ای- وْرِژ» به‌معنای «این برای انتقام است» بوده‌است.مقالهٔ تبریز در دانشنامهٔ اسلامی
بر طبق پاره‌ای منابع، این شهر در سال ۲۴۶ میلادی «شهستان» نامیده می‌شده‌است و توسط تیرداد دوم ارمنستان، حکمران اشکانی‌تبار منطقه، به «تَوْرِژ» تغییرنام داده‌است.Graham Wilson (1896), p.323Backhouse Eastwick (1864), p. 327 هرچند ولادیمیر مینورسکی در دانشنامهٔ اسلام این نظریه را رد کرده و بیان می‌کند این داستان که شاه اشکانی‌تبار ارمنستان به‌خاطر انتقام کشته‌شدن اردوان (آخرین پادشاه اشکانی) به دست اردشیر بابکان (بنیان‌گذار سلسلهٔ ساسانی) تبریز را اشغال کرده و این شهر را پایتخت ارمنستان قرار داده، تنها براساس نوشته‌های واردان آرولتسی -تاریخ‌نگار ارمنی در سدهٔ سیزدهم میلادی- در منابع قدیمی به چنین چیزی اشاره نشده و این روایت ریشه‌ای عامیانه دارد. Tabrīz, Encyclopaedia of Islam
در دانشنامهٔ اسلامی، در پایان نتیجه‌گیری می‌شود که با توجه به‌منابع ارمنی که نام شهر را در سده پنجم (بلکه چهارم) میلادی، «تورژ» دانسته‌اند و این‌که به‌فارسی هم تورز تلفظ کرده‌اند و با توجه به‌معنای متداول فارسی «تب‌ریز» و «تب‌پنهان‌کن» و به‌قول اولیای چلبی «سِتْمه دوکوجو» (ستمه: تب، دوکوجو: ریزنده) است و احتمالاً نام تبریز، «پنهان‌کنندهٔ تف و گرما» و با «جنبش‌های آتشفشانی کوه سهند مرتبط بوده‌است.مقالهٔ تبریز در دانشنامهٔ اسلامی
دانشنامه بریتانیکا نیز نظری مشابه دارد و تبریز را در اصل «تپ + ریز» می‌داند، چیزی که باعث روان شدن گرما می‌شود که احتمالاً به‌خاطر چشمه‌های آب‌گرم اطراف آن است.Tabrīz, Encyclopædia Britannica
در مورد نام شهر توجیه مصطلح ولی عامیانه دیگری دربارهٔ وجه تسمیهٔ تبریز می‌نویسد: «بنای تبریز از زبیده (زن هارون‌الرشید) است. وی به‌بیماری تب نوبه مبتلا شده‌بود؛ چند روزی در آن حوالی اقامت کرده، در اثر هوای لطیف و دل‌انگیز آن‌جا بیماری وی زایل شده، فرموده شهری در آن‌محل بنا کنند و نام آن را "تب‌ریز" بگذارند». هر چند احمد کسروی در کتاب آذری یا زبان باستان آذربایجان توجیه اخیر را عامیانه و نادرست می‌داند.احمد کسروی(۱۳۲۲)، ص. ۹
کاربر ناشناس
نام تبریز از دو بخش تاپ (تپه، بالا) و ریز (چشمه) ساخته شده است و به معنی «ریزشگاه تپه» است؛ چرا که شهر تبریز زیر تپه عینالی جای گرفته و در شمال شهر تبریز محله‌ای به نام «سیلاب» هست که نشان می‌دهد تبریز در مسیر ریزش آب از بالای تپه به پایین بوده. شهر تبلیس یا تفلیس پایتخت کشور گرجستان هم درست مانند شهر تبریز در دامنه یک کوه به نام متا تسمیندا (به معنی کوه مقدس) بنا شده است و نام تبلیس هم مانند نام تبریز از دو بخش تب (تپه، کوه) و ریز (ریزشگاه) ساخته شده است و به معنی شهری در دامنه کوه است.
بر طبق پاره‌ای منابع، این شهر در سال ۲۴۶ میلادی «شهستان» نامیده می‌شده‌است و توسط تیرداد دوم ارمنستان، حکمران اشکانی‌تبار منطقه، به «تَوْرِژ» تغییرنام داده‌است.Graham Wilson (1896), p.323Backhouse Eastwick (1864), p. 327 هرچند ولادیمیر مینورسکی در دانشنامهٔ اسلام این نظریه را رد کرده و بیان می‌کند این داستان که شاه اشکانی‌تبار ارمنستان به‌خاطر انتقام کشته‌شدن اردوان (آخرین پادشاه اشکانی) به دست اردشیر بابکان (بنیان‌گذار سلسلهٔ ساسانی) تبریز را اشغال کرده و این شهر را پایتخت ارمنستان قرار داده، تنها براساس نوشته‌های واردان آرولتسی -تاریخ‌نگار ارمنی در سدهٔ سیزدهم میلادی- در منابع قدیمی به چنین چیزی اشاره نشده و این روایت ریشه‌ای عامیانه دارد.
در دانشنامهٔ اسلامی، در پایان نتیجه‌گیری می‌شود که با توجه به‌منابع ارمنی که نام شهر را در سده پنجم (بلکه چهارم) میلادی، «تورژ» دانسته‌اند و این‌که به‌فارسی هم تورز تلفظ کرده‌اند و با توجه به‌معنای متداول فارسی «تب‌ریز» و «تب‌پنهان‌کن» و به‌قول اولیای چلبی «سِتْمه دوکوجو» (ستمه: تب، دوکوجو: ریزنده) است و احتمالاً نام تبریز، «پنهان‌کنندهٔ تف و گرما» و با «جنبش‌های آتشفشانی کوه سهند مرتبط بوده‌است.
نام شهری که امروز تبریز تلفظ می‌شود، در قرون گذشته و حال و همچنین در زبان اقوام مختلف و در سفرنامه‌های جهان‌گردان و نیز در کتاب‌های تاریخی به شکل‌های گوناگونی مطرح شده‌اند که نشان از تلفظ و نگارش‌های مختلف این نام می‌دهد. در جدول زیر، فهرستی از نام‌های مختلف تبریز در منابع گوناگون آورده شده‌است:
علاوه بر تلفظ‌های جدول فوق، در بعضی از منابع نام‌های دیگری به این نقطه از خاک آذربایجان گذاشته شده‌است که بعضی از آن‌ها عبارتند از:
پوشاک یا لِباس یا جامه آنچه است که بر تن پوشیده می‌شود. پوشاک، بدن را از گرما و سرما و دیگر خطرهای موجود در طبیعت حفظ می‌کند. همچنین پوشاک می‌تواند برای راحتی، زیبایی، حفظ در برابر سرما یا دگرگونی دمایی و نیز برای ایمنی استفاده شود.
پوشیدنی‌ها همچنین می‌توانند نشان دهندهٔ باورهای مذهبی، فرهنگی و دیگر معانی اجتماعی باشند. پوشاک زنانه چون چکمه، تاپ، لگینگ، ساپورت، دامن، استاکینگ و پوشاک مجلسی زنانه، به عنوان نمادهای هنر و فرهنگ پوشش انسانی مدرن در نظر گرفته می‌شوند. نقش زیبایی‌گرایانه و جذب‌کنندگی پوشاک اگرچه برای هردو جنسیت مرد و زن در نظر گرفته می‌شود اما به‌طور معمول در صنعت مد، تمرکز بر زیبایی پوشاک زنانه بوده‌است. پس از پیشرفت‌های صنعتی اروپا بسیاری از پوشاکی که گاه کامل در انحصار مردان بوده یا مردانه دانسته شده‌اند، تبدیل به پوشاکی زنانه شدند و در سراسر جهان به عنوان پوششی برای زن شناخته شدند. در نمونه‌ای چکمه‌های بلند و چرمی تا پایان دهه ۲۰۱۰ و پس از آن به کفشی زنانه تبدیل شدند. انواعی از پوشاک توری و بدن‌نما نیز کاملا زنانه دانسته شدند. با این حال، جنبش‌هایی علیه جنسی‌سازی پوشاک شکل گرفت.
یکی از مهم‌ترین کاربرد پوشاک نقش نگهداری و حفاظتی آنان بوده‌است و در جلوه‌های نوین لباس‌ها در نقش حفاظتی آن‌ها می‌توان به انواعی از لباس‌های حفاظتی یا لباسهای مانند پوشاک فضانوردی، پوشاک زرهی، پوشاک غواصی، مایو، پوشاک حفاظت کننده در مقابل نیش زنبور، لباس چرمی موتورسواری و لباس‌های محافظ اشاره کرد.
در معانی کاربردی پوشاک در روند تحول تاریخی آن می‌توان به مواد زیر برای به وجود پوشاک به جز جنبه محافظتی آن می‌توان از کاربدهای جادویی، قدرت نمایی، فرهنگ حیا و هویت بخشی اشاره کرد. پوشاک گویش تظاهری، عملی و نشانه ای برای بیان محتوای فرهنگی یک جامعه می‌باشد و به جز وظیفه پوشانندگی و محافظت دارای نقش‌های چون زیبایی، هویت بخشی، جزی جدید از زبان بدن در نقش‌های اعتراضی، بیان‌های سیاسی، یا شکوه و جلال اجتماعی، گرانبهایی و سرگرمی را در بر می‌گیرد. اما تمام موارد فوق زمانی محقق خواهد شدکه صفت اصلی یعنی پوشاندن حتی جزئی کوچکی از بدن را دربرداشته باشد.
همچنین مردم بدن‌هایشان را به وسیله عطر، لوازم آرایش و مدل دادن به موهای سر، صورت و بدنشان پیراسته می‌کنند. آن‌ها همچنین بدنشان را به وسیله کارهایی مثل خالکوبی و جای زخم و دیگر کارها علامت‌گذاری می‌کنند. این کارها ممکن است نشانه‌ای از پوشاک باشند اما پوشاکی به وجود نیامده‌است.
در طول تاریخ بسیاری از جوامع به‌طور کامل یا تا قسمتی طرفدار برهنگی بوده‌اند که این یک هنجار فرهنگی به حساب می‌آمد. در دنیای امروز در بیشتر فرهنگ‌ها رفت‌وآمد در مکان‌های همگانی بدون پوشاک یک هنجارشکنی و غیرقابل قبول است. لباس‌های نخستین از پوست حیوانات تهیه می‌شدند. پوشاک مردم عهد باستان بسیار گشاد بود. در قرون وسطی مردم فقیر پوشاک ساده‌ای برتن می‌کردند اما ثروتمندان از پوشاک دوخته شده از حریر و ابریشم مرغوب شرق استفاده می‌کردند؛ مثلاً ملکه الیزابت اول، سمبل مد در دوران خود بود. گفته می‌شود وی هنگام مرگ خود بیش از ۳۰۰۰ دست لباس داشت.
دانشمندان هرگز در مورد زمان شروع پوشیدن لباس توسط انسان به توافق نرسیده‌اند و تخمین‌های پیشنهاد شده توسط متخصصان گوناگون از ۴۰.۰۰۰ تا حتی ۳ میلیون سال پیش متغیر بوده‌است.
پوشاک، هوای مجاور پوست را حبس می‌کند و از این راه ضخامت ناحیهٔ اختصاصی هوا در مجاورت پوست را افزایش و جریان هوا را کاهش می‌دهد، و میزان دفع حرارت از بدن بوسیلهٔ این هدایت شدیداً کاهش می‌یابد و باعث جلوگیری از هدر رفت گرما و در نتیجه گرم شدن بدن می‌شود. لباس‌های معمولی میزان دفع حرارت را به حدود نصف حالت عریان کاهش می‌دهند. برای لباس‌های مخصوص مناطق قطبی این نسبت به یک ششم می‌رسد.
پوشاک زنانه چون چکمه، تاپ، لگینگ، ساپورت، دامن، استاکینگ و پوشاک مجلسی زنانه، به عنوان نمادهای هنر و فرهنگ پوشش انسانی مدرن در نظر گرفته می‌شوند. نقش زیبایی‌گرایانه و جذب‌کنندگی پوشاک اگرچه برای هردو جنسیت مرد و زن در نظر گرفته می‌شود اما به‌طور معمول در صنعت مد، تمرکز بر زیبایی پوشاک زنانه بوده‌است. پس از پیشرفت‌های صنعتی اروپا بسیاری از پوشاکی که گاه کامل در انحصار مردان بوده یا مردانه دانسته شده‌اند، تبدیل به پوشاکی زنانه شدند و در سراسر جهان به عنوان پوششی برای زن شناخته شدند. در نمونه‌ای چکمه‌های بلند و چرمی تا پایان دهه ۲۰۱۰ و پس از آن به کفشی زنانه تبدیل شدند. انواعی از پوشاک توری و بدن‌نما نیز کاملا زنانه دانسته شدند. با این حال، جنبش‌هایی علیه جنسی‌سازی پوشاک شکل گرفت.
تیشرت () پوشاک آستین کوتاه نازک یقه گرد یا یقه هفت در انواع مدل‌های ساده و طرح‌دار با رنگ یا تکه‌های پارچه یا یک جیب تزیینی سمت چپ سینه و همچنین دارای مدل‌های گشاد و لانگ نیز هست.
بلوز () دقیقاً همان تعریف تی‌شرت نازک ولی آستین بلند و گاهی هم یقه اسکی.
بادی استاکینگ: پوشاکی یک تکه و تنگ است که نیم تنه، پاها و گاهی بازوهای شخص را می‌پوشاند. بادی تور معمولاً گونه‌ای پوشاک زیر شمرده‌است که معمولاً از پارچه‌ای شفاف همانند پارچه‌ای که برای جوراب‌های ساق بلند یا جوراب شلواری استفاده می‌شود،
پولوشرت () تی‌شرت نازک یقه دار ۲ تا ۴ دکمه یا بدون جیب یا با یک جیب معمولاً سمت چپ سینه و گاهی هم آستین بلند
فرق پلیور و ژاکت (مخصوص فصل پاییز و زمستان):
تاپ کوتاه: پوشش معمول زنانه که تنها بخشی از بالاتنه را می‌پوشاند.
ژاکت () پوشاک بافتنی آستین بلند جلو باز که با دکمه یا زیپ بسته می‌شود.
جلیقه () نام پوشاک ضخیم بدون آستین جلو باز که با دکمه یا زیپ بسته می‌شود.
ژیله () نام پوشاک ضخیم بدون آستین جلو بسته‌است
پوشاک، لباس زنانه و دخترانه (مخصوص فصل پاییز و زمستان):
پوشاک بدون آستین جلو بسته‌است.
هودی () نام پوشاک آستین بلند کلاه دار با دو جیب در پایین یا بدون جیب و در سه مدل جلو بسته و جلو باز با زیپ یا دکمه است که تفاوت ان با سویت‌شرت در داشتن کلاه است. (مخصوص فصل بهار و پاییز و زمستان)
سویت‌شرت () نام پوشاک ضخیم آستین بلند غیر بافتنی با دو جیب در پایین یا بدون جیب در سه مدل جلوبسته و جلو باز که با دکمه یا زیپ بسته می‌شود. (مخصوص فصل پاییز و زمستان)
ساپورت: به شلوار توری چسبان لگ و به جوراب شلواری ضخیم ساپورت گفته می‌شود.
لگینگ: لِگ یا لِگینگز (به انگلیسی: <bdi>Leggings</bdi>) به شلوار چسبان نازکی گفته می‌شود که برای ورزش یا زیبایی پوشیده می‌شود.
فیش‌نت: یا بافت توری (انگلیسی: <bdi>Fishnet</bdi>) در زمینه منسوجات بافتی با گره‌های باز الماس شکل است که اغلب برای جوراب ساق بلند، جوراب شلواری، جوراب بدن و دستکش استفاده می‌شود. در دنیای مد و فرهنگ عام، فیش‌نت به‌طور کلی به عنوان یک پوشش جذاب در نظر گرفته می‌شود؛ به ویژه به عنوان لباس زیر، به دلیل توری و بدن نما بودن. گاهی به جوراب فیش‌نت جوراب زنبوری نیز گفته می‌شود.
پوشاک هم از درون و هم از بیرون مورد حمله عامل‌های گوناگون قرار می‌گیرد. بدن انسان سلول‌های پوست و روغن‌های پوستی و چربی را دفع می‌کند و عرق، ادرار و مدفوع ترشح می‌کند که ممکن است لباس‌ها را آلوده سازند. از بیرون، آسیب آفتاب، رطوبت، سایش و کثیفی پوشاک را تهدید می‌کنند. همچنین کک و شپش می توانند در درزها پنهان شوند. اگر تمیز و نوسازی برای پوشاک انجام نشود، کم‌کم فرسوده می‌شود و زیبایی و کارکرد خود را از دست می‌دهد. مانند زمانی که دکمه‌ها می‌افتند، درزها باز می‌شوند، پارچه‌ها نازک یا پاره می‌شوند و زیپ‌ها از کار می‌افتند. این موارد در پوشاک زنانه تا اندازه‌ای متفاوت است و در نمونه‌هایی پوشاک توری زنانه چون بادی‌استاکینگ و جوراب ساق‌بلند و چکمه‌ها به دلیل نوع کاربرد ممکن است تا پایان عمر مفیدشان نیاز به نگهداری خاصی پیدا نکنند.
انسان‌ها روش‌های تخصصی بسیاری را برای شستن پوشاک طراحی کرده‌اند، از روش‌های نخستین کوبیدن لباس‌ها به سنگ‌ها در جریان‌های رودخانه، تا جدیدترین روش‌های ماشین‌های لباسشویی الکترونیکی و خشک‌شویی. شستشو با آب گرم (جوش)، تمیز کردن شیمیایی و اتو کردن، همه روش‌های سنتی استریل کردن پارچه‌ها برای اهداف بهداشتی انسان هستند.
بازیافت پوشاک فرایندی سودآور و مدرن است که در کشورهای توسعه‌یافته گسترش قابل توجهی دارد.
حق پوشش یا حق پوشاک به عنوان یک حق بشری در اسناد گوناگون حقوق بشر بین‌المللی به رسمیت شناخته شده‌است. این حق، همراه با حق غذا و حق مسکن، بخشی از حقوق برخورداری از استانداردهای مناسب زندگی است که بر پایه ماده ۱۱ میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی (ICESCR) به رسمیت شناخته شده‌است. حق پوشش بر پایه ماده ۲۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر (UDHR) نیز به رسمیت شناخته شده‌است.
توپولف تو-۱۶ {به روسی: Туполев Ту-۱۶ و نام ناتو: Badger) یک جت بمب‌افکن راهبردی دو موتوره ساخت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی می‌باشد. این هواپیما بیش از ۶۰ سال است که پرواز می‌کند و نیروی هوایی چین هنوز هم از هواپیمای شیان اچ-۶ (بی-۶) که مدل چینی تو-۱۶ می‌باشد، استفاده می‌کند. نامی که نیروی هوایی ایالات متحده برای این هواپیما گذاشته تایپ ۳۹ است. بیش از «۱۵۰۴» فروند توپولف ۱۶ ساخته شده‌است.
در اواخر دهه ۱۹۴۰، شوروی به دنبال یک بمب‌افکن جت می‌گشت. نتیجه این تلاش، بمب‌افکن‌های دو موتوره توپولف تو-۱۴ و ایلیوشین-۲۸ بود؛ ولی هر دو بمب‌افکن که در جایگاه بمب‌افکن سبک تاکتیکی یا اژدرافکن به‌کار رفتند، برد کمی داشتند. با وجود این ساخت بمب‌افکن توپولف ۱۴ که بسیار هم به طرح ایلیوشین ۲۸ شبیه بود تجارب بسیار به توپولف آموخت. توپولف ۱۴ تنها توان حمل دو تن سلاح را داشت و برد آن به ۳۵۰۰ کیلومتر می‌رسید ولی نیاز به برد بیشتر بود. بمب‌افکن با موتور جت که بتواند خاک اروپا را تحت پوشش داشته باشد و توان حمل سلاح‌های سنگین اتمی را داشته باشد
در سال ۱۹۵۰ نیاز به بمب‌افکن جدید اعلام شد و از دو کمپانی ایلیوشین و توپولف خواسته شد تا طرح‌های خود را ارائه دهنده. قرار بود این بمب‌افکن بتواند ۵ تن سلاح را تا برد ۸۰۰۰ کیلومتری حمل کند. کمپانی ایلیوشین طرحی بر اساس ایلیوشین ۲۸ را البته با بال پس‌گرا ارائه کرد که ایلیوشن ۴۶ نام گرفت. توپولف تو-۱۴ نیز یک طرح جدید با بالی پس‌گرا دو موتوره که هر کدام از موتورها در یک طرف بدنه، زیر بال به بدنه وصل شده بودند.
طرح جدید توپولف که به آن نام توپولف ۱۶ داده شد در ۲۷ آوریل سال ۱۹۵۲ اولین پرواز خود را انجام داد ولی به سرعت نشان داد که نمی‌تواند به برد مورد نظر دست پیدا کند؛ ولی همچنان این طرح بسیار فوق‌العاده بود زیرا به زیبایی پرواز می‌داد و دارای سقف پروازی مناسب و توان حمل سلاح مناسب بود. دومین پیش‌نمونه یک سال بعد پرواز کرد و در نهایت در آوریل ۱۹۵۴ مجوز ورود به خدمت گرفت.
توپولف ۱۶ که ناتو به آن لقب «بجر» داد و نخستین نمونه تولیدی بود دارای بدنه فلزی عمدتاً از آلومینیوم بود. نسخه اولیه در زیر محل اتصال بال به بدنه مجهز به یک موتور ای ام-۳ با توان ۱۴۸۸۰ پاوند است ولی بعد از تولید چند فروند مجهز به موتور ای ام-۳ ای با توان ۲۰۹۵۰ پاوند شد.
سطح بیرونی بال ۳۵ درچه پس‌گرایی داشت و دارای فلاپ‌های بزرگ یک‌تکه بود و از سامانه ضدیخ با جریان هوایی داغ در درون بال‌ها عمل می‌کرد ولی سامانه ضدیخ دوم، الکترونیکی بود.
دارای سه ارابه فرود است که ارابه فرود جلوی که زیر دماغه جمع می‌شد دو چرخ بود و دو ارابه فرود عقبی چهار چرخ است و در زیر بال جمع می‌شود. دارای چهار مخزن سوخت داخلی بود که یکی در هر بال و یکی در جلو دهلیز جنگ‌افزاری و یکی در قسمت عقب آن که در مجموع ۴۵۰۰۰ لیتر سوخت داخلی حمل می‌کرد
دارای دهلیز جنگ‌افزاری داخلی یک تکه بود که میان دو مخزن سوخت بزرگ در درون بدنه قرار داشت. می‌توانست تا یک بمب ۹ تنی یا یک بمب ۵ تنی یا ۳ بمب ۳ تنی یا ۶ بمب ۱٫۵ تنی ویا ۳۶ بمب ۲۵۰ کیلوگرمی یا ۱۲ بمب ۵۰۰ کیلوگرمی ویا ۶۰ بمب ۱۰۰ کیلوگرمی را حمل کند و در اواخر دهه ۱۹۶۰ با ارتقاء در دهلیز این میزان به ۲۵ بمب ۲۵۰ کیلوگرمی و ۱۸ بمب ۵۰۰ کیلوگرمی رسید. در نهایت بیشترین میزان حمل سلاح در باجر ۹ تن است.
بیشترین سرعت قابل دستراسی ۹۹۰ کیلومتر بر ساعت است و بیشترین برد ان ۶۰۰۰ کیلومتر بدون سلاح و ۲۵۰۰ کیلومتر با ۹ تن سلاح بود. البته نسخه‌های اولیه ۱۸۰۰ کیلومتر با ۹ تن سلاح برد داشتند
بمب افکن دارای سه برجک توپ دو لول ۲۳ م م است که یکی در بالای بدنه، یکی در زیر بدنه و یکی در انتهای بدنه است. دو برجک بالا و پایین بدنه دارای توپچی انسانی بودند ولی توپ ۲۳ م م عقب توسط را رادار هدایت با برد ۳ کیلومتر هدایت می‌شد.
هواپیما دارای هشدار دهنده راداری اس پی او-۲ بود و دارای سامانه جنگ الکترونیک اس پی اس -۱ بود ولی از سال ۱۹۶۴ به بعد مجهز به اس پی اس -۵ شد
هواپیما دارای شش خدمه بود که شامل دو خلبان، ناوبر و بمب انداز (هر دو یک نفر هستند)، کاربر رادار و جنگ الکترونیک (هر دو یک نفر هستند) و دو توپچی. در دماغه شیشه ای توپلوف ۱۶ ای فردی قرار داشت که بمب انداز و ناوبر بود و در مدلهای که در دماغه رادار داشت وی پشت سر رادار قرار داشت. خلبان و کمک خلبان در قسمت بالا قرار داشتند که روی صندلی پرتاب شونده رو به بالا قرار داشتند، اپراتور رادار و جنگ الکترونیک در پشت سر این دو قرار داشت و سه توپچی از طریق دریچه ای به میانه بدنه و عقب بدنه را داشتند و به توپ‌های دستراسی داشتند. خلبان و کمک خلبان دارای صندلی پرتاب شونده رو به بالا داشتند و افسر رادار و افسر بمب انداز دارای صندلی پرتاب شونده رو به پایین بودند و توپچی‌ها نیز دریچه برای فرار داشتند.
در مجموع ۲۹۴ فروند توپولف ۱۶ باجر ای تولید شد که برخی در خدمت مجهز به دو جایگاه در زیر هر بال برای حمل بمب ۲٫۲ تنی یو بی -۲ اف یا بمب ۵ تنی یو بی -۵ شدند که هر دو دارای هدایت رادیویی در خط دید کاربر بودند. هر دوی بمب‌ها در پشت خود دارای روشنایی منور شکلی بودند که بعد از پرتاب به صورت چشمی توسط بمبانداز به طرف هدف هدایت می‌شد. پرتاب این بمب‌ها بدین صورت به این معنی بود که باید هواپیما در یک خط مستقیم برای هدایت بهتر با هدف در یک خط مستقیم قرار می‌گرفت که به معنی آسیب‌پذیری بیشتر در برابر پدافند بود. هر دو بمب، مجموعاً یک دهه در خدمت بودند.
نسخه‌ای دیگر با نام توپولف ۱۶ ای باجر ای نیز ساخته شد که مشابه مدل قبلی بود ولی برای حمل و پرتاب بمب اتمی توسعه یافته بود اگرچه توان حملات متعارف نیز داشت و بین سال‌های ۱۹۵۴ تا ۱۹۵۸ در مجموع ۳۹۴ فروند از این مدل توسعه یافت.
نسخه بعدی توپلوف ۱۶ کا اس باجر بی بود که بر اساس توپولف ۱۶ ای ساخته شده بود ولی برای پرتاب موشک کروز ضد کشتی. این نسخه در زیر دماغه
مدل نیروی دریایی توپولفظ ۱۶ کا -۱۰ بود که بین سال‌های ۱۹۵۸ تا ۱۹۶۳ ساخته شد. این نمونه در دماغه دارای رادار بود و توان پرتاب موشک ای اس ۲ را داشت که دارای برد ۱۱۰ کیلومتر در نسخه نخست بود ولی بعدها تعدادی به نسخه کا-۱۰ اس ارتقا یافتند که نسخه دوربردتر با برد بیش از ۳۰۰ کیلومتر را حمل می‌کردند و در اقدام بعدی در اواخر دهه ۱۹۶۰، تعدادی به توپولف ۱۶ کا۱۰–۲۶ ارتقا یافتند و توان حمل موشک فراصوت ضد کشتی ای اس ۶ با سرعت ۳٫۵ ماخ و برد ۷۰۰ کیلومتر را نیز پیدا کرد و همچنین می‌توانست موشک موشک هوابه‌سطح کروز ای اس ۵ را نیز حمل کنند .۲۱۶ فروند از این نمونه برای نیروی دریایی شوروی ساخته شد.
توپلوف ۱۶ کی اس ار -۲ نسخه ای دیگر از توپلوف۱۶ است که گاهی به آن لقب توپولف ۱۶-کا-۱۶ نیز می‌دهند. این نمونه به دلیل توان حمل موشک کروز کی اس ار-۲ (ای اس ۵ کلت) به این نام خوانده شد. این موشک با برد ۲۰۰ کیلومتر در نقش هوابه‌سطح و دارای قابلیت پرتاب تسلیحات متعارف و اتمی بود. شوروی ۲۰۵ فروند از این نمونه را تولید کرد ولی بعدها تعداد زیادی به نسخه توپولف ۱۶کی اس ار-۲ ای ارتقا یافتند که باجر جی نامیده شدند که دارای سامانه‌های جنگ الکترونیک مؤثرتری بود. تمامی انواع کی اس ار دارای یک رادار روبین ۱ کا در زیر بدنه بودند. در اواخر دهه ۱۹۶۰ این نسخه به موشک ای اس ۶ با سرعت ۳٫۵ ماخ و برد ۷۰۰ کیلومتر تجهیز شد و به آن نام توپولف ۱۶ کی اس ار -۲–۵ داده شد. در مجموع ۲۵۰ فروند از انواع توپولف ۱۶ کا و کا ار و کا اس ار به این مدل ارتقا یافتند.
نسخه توپولف ۱۶ ای باجر ای نسخه ضد زیردریایی برای پرتاب اژدر یا بمب‌های زیر آبی بود. این نسخه برای نیروی دریایی توسعه یافت و در واقع زمانی ساخته شد که دیگر فلسفه بمب‌افکن اژدرافکن دیگر منسوخ شده بود و البته توپولف ۱۶ تی نیز آخرین بمب‌افکن این چنین در ارتش شوروی بود .۷۶ فروند از این نسخه تا سال ۱۹۵۸ ساخته شد که توان حمل بمب تا ۹ تن مانند نسخه بمب‌افکن را داشتند یا می‌توانست تا ده اژدر یا ۱۲ بمب زیرآبی را حمل کنند. در دهه ۱۹۶۰ با ورود هواپیماهای ضد زیر دریایی جدید نقشش تغییر کرد و نقش گشت دریایی به آن داده شد. ۲۲ فروند از آن‌ها بعدها توان سوخت‌گیری هوایی یافتند.
توپلوف ۱۶ زد نسخه سوخت رسان توپلوف ۱۶ است. در واقع برد کم توپلوف ۱۶ باعث تجهیز آنها به لوله سوختگیری هوایی شدند و از این رو تعدادی از آنها برای ایفای نقش تانکر تغییر پیدا کردند. برای این کار هواپیما مجهز به یک شلنگ داخلی در سر بال سمت راست شدند که جمع شونده بود و یک مخزن سوخت را در درون دهلیز بمب خود حمل می‌کرد. اولین فروند این نمونه در سال ۱۹۵۷ ساخته شد. در مجموع ۱۱۴ فروند توپلوف ۱۶ زد ساخته شد که برخی نو ساز و برخی نسخه تغییر یافته توپلوف۱۶ باجر ای بودند. در مجموع ۵۷۱ فروند توپلوف ۱۶ نیز مجهز به لوله سوختگیری هوایی شدند
نسخه دیگر سوخت رسان توپلوف ۱۶ نسخه «ان» بود. توپلوف ۱۶ ان نسخه ای برای سوخت رسانیبه توپلوف۲۲ بلایندر بود که همانند نسخه زد دارای یک مخزن سوخت در دهلیز سوخت در درون بدنه بود ولی تفاوت ان این بود که لوله سوخت رسانی ای هوایی ان در زیر بدنه قرار داشت. دست کم ۲۰ فروند نسخه توپلوف ۱۶ ای به این مدل تغییر یافتند
یکی از نسخه‌های ویژه باجر توپلوف ۱۶ اس بود. این نسخه دارای یک محفظه برای حمل ۱۵ نفر در زیر بدنه بود که برای عملیات امداد و نجات در برد زیاد از ساحل برای کشتی‌های غرق شده به کار می‌رفت. در درون محفظه به غیر از ۱۵ نفر قایق نجات نیز بود. بمب افکن به محل مورد نظر می‌رسید، محفظه را رها می‌کرد، محفظه با سه چتر فرود می‌آمد و در نهایت روی اب قرار می‌گرفت و محفظه روی اب شناور می‌ماند و خدمه با یک قایق از محفظه بیرون می‌آمدند.
توپلوف ۱۶ ار باجر ایی /اف/کا و ال: توپلوف ۱۶ چندین نمونه شناسایی داشت اولین نسخه در سال ۱۹۵۷ ساخته شد که توپلوف ۱۶ ار باجر ایی بود. این نسخه دارای دوربین تصویر برداری ارتفاع بالا در زیر بدنه بود و از سامانه جمع‌آوری اس ار اس -۱ علائم الکترونیک برای جمع‌آوری علائم راداری دشمن بهره می‌برد. این نمونه دارای سامانه جنگ الکترونیکی اس پی اس -۱ بود و دارای یک رادار ار پی بی-۴ و ۶ در زیر بدنه بود. ۷۵ فروند از این نمونه تولید شد
توپلوف ۱۶ ار باجر اف نسخه بعدی است که دارای سامانه علائم الکترونیکی اس پی اس -۴ بود. در اواخر دهه ۱۹۷۰ برخی از انواع ار به نسخه ار ام ارتقا یافتند که با برداشتن دماغه شیشه ای مجهز به یک رادار روبین ۱ کا شدند و دارای برد ۲۰۰ کیلومتر بودند. این نمونه سامانه جمع‌آوری علائم الکترونیک اس پی اس -۴ استفاده می‌کرد.
نسخه ای با نام توپلوف ۱۶ ار ار نیز ساخته شد که برای جمع‌آوری اطلاعات هسته ای و جمع‌آوری علائم انفجار بمب اتم بعد از انفجار تغییر یافتند.
همچنین تعدادی از نسخه ار بعدها به نسخه ار ام۱ ارتقا یافتند. این مدل دارای رادار قدرتمند «ین ار» با برد ۴۸۰ کیلومتر بود تا بتوان کشتی دشمن را در برد بلند کشف کند و از سامانه جمع‌آوری امواج راداری اس ار اس ۱ام و اس ار اس ۴ بهره می‌برد. نسخه بعدی ار ام۲ بود که دارای یک مخزن سوخت در مخزن بمب درونی برای افزایش برد و یک رادار روبین در دماغه بود. از این رو ار ام ۲ به غیر از انجام عملیات عکس بردار و جمع‌آوری علائم الکترونیک توان ضد کشتی نیز پیدا کرد و می‌توانست در زیر بال خود موشک ضد کشتی ای اس ۲ را نیز حمل کند
نسخه دیگر با نام توپلوف ۱۶ ارسی توسعه یافت که دارای یک رادار در زیر بدنه بود. وظیفه این مدل به دست آوردن موقعیت کشتی دشمن و دادن موقعیت ان به زیر دریای‌ها یا ناوهای جنگی در منطقه برای شلیک موشک ضد کشتی دوربرد بدون اینکه خود با رادارشان هدف را کشف کنند بود.
همچنین توپلوف ۱۶ به صورت گسترده‌ای برای جنگ الکترونیک به کار رفت. نسخه ویژه جنگ الکترونیک توپلوف۱۶ اس پی اس باجر کا نامیده می‌شد. این نمونه به تجهیزات جنگ الکترونیک اس پی اس ۱ و ۲ تجهیز شده بود همچنین نسخه با نام توپلوف ۱۶ دی نیز وجود داشت که نسخه ویژه و پر توان تر جنگ الکترونیک بود و فاقد توپ بود و به جای ان سامانه جنگ الکترونیک Buket را حمل می‌کرد که دارای چهار آنتن روی خود بود. نسخه دیگری از انواع جنگ الکترونیک توپلوف 16 Yolka نام داشت که در واقع دارای تجهیزاتی همچون گیرنده هشدار دهنده راداری ای اس او ۱۶ بود. این نسخه به صورت غیرفعال وظیفه دریافت امواج راداری دشمن و تجزیه و تحلیل آنها را داشت
توپلوف ۱۶ برای چند دهه به عنوان بمب افکن اتمی راهبردی در شوروی در خدمت بود اگرچه ورود به خدمت توپلوف ۹۵ و ۲۲ ام تا حدی از نقش ان کاسته شد ولی به دلیل داشتن مدل‌های بسیار و استفاده در نقش‌های گوناگون بسیار محبوب بود. از جمله نسخه دریایی آن که برای مدتها در اقیانوس آرام ویا در اب‌های شمال اروپا دست به رهگیری و زیر نظر داشتن ناوگان ناتو می‌زد.
همچنین به دلیل داشتن توان حمل موشک کروز همواره در نیروی دریایی نقش ضد کشتی بسیار بزرگی را بازی می‌کرد ولی در نهایت از دهه ۱۹۷۰ به بعد با ورود دیگر بمب افکن‌های شوروی نقشش کم رنگ شد؛ ولی تنها مورد استفاده رزمی از این بمب افکن توسط ارتش شوروی به سال ۱۹۸۴ بر می‌گردد که دستکم ۱۰۰ بار دست به بمب باران مواضع مجاهدین از جمله نیروی‌های احمد شاه مسعود در دره پنج شیر با بمب‌های ۲۵۰ و ۵۰۰ کیلوگرمی زد.
در سال ۱۹۸۶ دوباره باجر به افغانستان برگشت در ان زمان مجاهدین در کوه‌ها در دل غارها در منطقه تورابورا دست به مخفی شدن زده بودند. شوروی برای نبودی این غارها متصل به بمب‌های ۹ تنی شد و با پرتاب ده‌ها عدد از آنها باعث خراب شدن دهانه قارها و زنده به گور شدن بسیاری از مجاهدین شد.
ولی باجر به دیگر کشورها نیز صادر شد. باجر توسط مصرف اندونزی و عراق هم به خدمت گرفت شدند.
اندونزی ۲۶ فروند توپلوف ۱۶ کا اس را دریافت کرد که به صورت محدود از آنها در درگیری با نیروی‌های هلندی در سال ۱۹۶۱ استفاده کرد. باجرها تا میانه دهه ۱۹۷۰ در خدمت بودند
مصر دیگر مشتری باجر بود. مصر ۳۰ فروند باجر از انواع کی اس، تی و کی اس ار -۲ را در خدمت داشت و حتی آنها را مجهز به موشک کروز ای اس ۵ کلت کرد. در جریان جنگ سال ۱۹۷۳ دست ۲۵ موشک کلت به طرف مواضع اسرائیل شلیک کرد که ۲۰ موشک به اهداف خود برخورد کردند مصر نسخه ضد رادار این موشک را در خدمت داشت چندین بار با موفقیت رادارهای اسرائیلی را با این موشک هدف قرار داد اگرچه ۵موشک از ۲۵ موشک نیز توسط اسرائیل سرنگون شد که دو فروند آنها قربانی اف۴ فانتوم شد و همچنین چندین بار در بمب باران شبانه مواضع اسرائیلها را در سینا بمب باران کردند. مصر بعد از سال ۱۹۷۷ از چین برای سرپا نگهداشتن باجرهای خود کمک گرفت و تا سال ۲۰۰۰ آنها را در خدمت داشت
عراق ۸ فروند توپلوف ۱۶ تحویل گرفت. در جریان جنگ سال ۱۹۶۷ باجرهای عراقی چندین بار خاک اسرائیل را بمب باران کردند اگرچه در همین جنگ اسرائیل با یک حمله غافلگیرانه تعدادی از باجرهای مصری را روی زمین نابود کرد. همچنین عراق از باجر در بمب باران مواضع نیروی‌های ایرانی و شهرهای ایران طی جنگ ایران و عراق بهره برد. عراق دارای نسخه چینی این بمب افکن یعنی اچ-۶ نیز بود و آنها را مجهز به موشک ضد کشتی کرم ابریشم کرد و برای نابودی نفتکشهای ایرانی استفاده کرد
چین نیز باجر را با نام اچ۶ تولید کرد.
در مجموع ۱۵۰۹ فروند از این بمب افکن ساخته شد که در سال ۱۹۹۲ از خدمت ارتش روسیه خارج شد. ارتش شوروی در اواج حضور این بمب افکن در دهه ۱۹۷۰، ۱۱۰۰ فروند از این بمب افکن را در خدمت داشت.
در رمزنگاری کلید رمز قطعه معلومات یا پارامتری است که در الگوریتم رمز استفاده می‌شود تا اطلاعات اصلی را به اطلاعات رمز شده یا اطلاعات رمز شده را به اطلاعات اصلی تبدیل نماید.
در زمان طراحی سامانه‌های رمزگذاری، فرض بر این گذاشته می‌شود که جزئیات الگوریتم رمزگذاری برای نفوذگر مشخص است. بر اساس این تلقی که به آن اصل کرکهوفس گفته می‌شود، "«تنها مخفی بودن کلید رمز است که امنیت را تأمین می‌کند»". کلود شانون همین نکته را در قالبی دیگر گفته که به آن قاعدهٔ شانون می‌گویند: "«دشمن با سامانه آشنا است»". تاریخچهٔ رمزنگاری نیز نشان می‌دهد که تلاش برای مخفی نگاه داشتن الگوریتم‌های رمزنگاری با کاربرد گسترده، با دشواری زیادی همراه است (امنیت از طریق پنهانکاری را ببینید). در مقابل، مخفی نگاه داشتن کلید رمز آسان تر است چون کلید رمز قطعهٔ کوچکی از اطلاعات است که در صورت لو رفتن به سادگی قابل تغییر است (بر خلاف الگوریتم رمزنگاری که تغییر آن آسان نیست).
مخفی نگاه داشتن کلید رمز یکی از مسایل مهم در رمزنگاری است که مبحث مدیریت کلید رمز به آن می‌پردازد. هر گاه نفوذگر به کلید رمز دست یابد، می‌تواند پیام رمزنگاری شده را رمزگشایی کند.
الگوریتم‌های رمزنگاری از نظر استفاده از کلید رمز به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند. الگوریتم‌های دارای کلید متقارن، از یک کلید هم برای رمزگذاری و هم برای رمزگشایی استفاده می‌کنند. نسل جدیدتر الگوریتم‌ها که در دههٔ ۱۹۷۰ میلادی ایجاد شدند، الگوریتم‌های دارای کلید نامتقارن هستند که از یک جفت کلید (یکی برای رمزگذاری و یکی برای رمزگشایی) استفاده می‌کنند. یکی از این کلیدها (کلید عمومی) در اختیار همه قرار می‌گیرد تا بتوانند پیامشان را رمزگذاری کنند و به گیرنده بفرستند. کلید دیگر (کلید خصوصی) تنها در اختیار گیرنده قرار دارد و با استفاده از آن می‌توان پیام را رمزگشایی کرد.
جان هویر آپدایک (زاده ۱۸ مارس ۱۹۳۲ – درگذشته ۲۷ ژانویه ۲۰۰۹) نویسنده رمان و داستان کوتاه، شاعر، منتقد ادبی و هنری آمریکایی بود. از ۱۹۵۵ همکاری‌اش را با مجله نیویورکر آغاز کرد و به سرعت در عرصه نثر و نظم و نقد صاحب‌نام شد. او بیش از همه به خاطر رمان‌های چهارگانه "خرگوش‌ها" از جمله "فرار کن، خرگوش"، "خرگوش برگرد"، "خرگوش ثروتمند است" و "خرگوش در آرامش" به شهرت رسید.جان آپدایک، خالق آثار خرگوشها درگذشت (صدای آمریکا فارسی)
آپدایک در ردینگ پنسیلوانیا به دنیا آمد. او تنها فرزند لیندا گریس (نام اصلی او هویر) و وسلی راسل آپدایک بود و در خانهٔ کودکی خود در شهری کوچک در آن نزدیکی به نام شیلینگتن بزرگ شد. خانوادهٔ او بعدها به شهر مهجوری به نام پلوویل نقل مکان کردند. تلاش‌های مادرش برای نویسنده شدن و چاپ آثارش، جان آپدایک جوان را بسیار تحت تأثیر قرار داد.
سال‌های زندگی در شهرستان برکس در پنسیلوانیا، بر محیطی که او در "چهارگانهٔ خرگوش" و بسیاری رمان‌ها و داستان‌های کوتاه خود خلق کرده، تأثیرگذار بوده‌است. آپدایک از دبیرستان شیلینگتن فارغ‌التحصیل شد و با بورسیه وارد کالج هاروارد شد. در همان‌جا نیز سال اول را هم‌اتاق کریستوفر لش، تاریخدان بنام آمریکایی بود. در این زمان آپدایک به واسطهٔ استعدادش در نویسندگی و دریافت جایزهٔ هنر و نویسندگی دانش‌آموزی، مشهور شده بود و در بین دوستان و همکلاسیان خود به عنوان نویسندهٔ مستعد نشریهٔ هاروارد لمپون شناخته شده بود و در آن زمان سردبیر این نشریه نیز بود.
آپدایک بیش از ۶۰ رمان، مجموعه داستان‌های کوتاه، شعر و نقد ادبی منتشر کرد.
آپدایک نگارش مجموعه رمان‌های خرگوش (رَبیت) را با نوشتن رمان "خرگوش، بدو" در سال ۱۹۶۰ آغاز کرد. نخستین رمان از چهارگانه خرگوش، جایگاه او را به عنوان یک رمان‌نویس برجسته تثبیت کرد. این سری از رمان‌ها دربارهٔ شخصیتی به نام "هری «ربیت» انگسترام" است که داستان زندگی او در این مجموعه پیگیری می‌شود.ادای احترام به جان آپدایک، نویسنده نامی آمریکایی (بی‌بی‌سی فارسی) قهرمان اصلی این رمان‌ها در قالب یک بسکتبالیست دبیرستانی، فروشنده، خانه‌دار، و شوهر خیانتکار به‌عنوان نمادی از طبقه متوسط جامعه آمریکا، ظاهر می‌شود.
"جشن نوانخانه"(۱۹۵۹)، "سانتور"(۱۹۶۳)، "زوج‌ها"(۱۹۶۸)، "جادوگران ایست‌ویک"(۱۹۸۴)،"نسخهٔ راجر"(۱۹۸۶) و "اس" (۱۹۸۸) از جمله رمان‌های اویند. او در سال ۲۰۰۰ در زمینهٔ نقد ادبی کتابی با عنوان "مادهٔ بیشتر: مقاله و نقد" منتشر کرد.
آپدایک در رمان‌هایش به تنش‌ها و سرخوردگی‌های طبقهٔ متوسط جامعه معاصر آمریکا و اثرات این شرایط بر عشق و ازدواج می‌پردازد.
رهبر دانش مجله‌ای دولتی به زبان فارسی تاجیکی بود که در سال‌های دهه ۱۹۲۰ در سمرقند منتشر می‌شد. این مجله در آغاز به خط فارسی نوشته می‌شد. پس از مدتی بر پایه تصمیم دولت به تغییر خط، مقاله‌های آن به دو خط فارسی و لاتین نوشته می‌شد.
هر کروماتید یا فامینک یکی از دو نسخهٔ همسان دی‌ان‌ای است که یک کروموزوم مضاعف‌شده را به هنگام تقسیم (میتوز یا میوز) تشکیل می‌دهد. دو کروماتید هر کروموزوم را نسبت به همدیگر کروماتیدهای خواهری می‌نامند. کروماتیدهای خواهری در محلی به نام سانترومر به یک‌دیگر پیوند خورده اند و هنگامی که از یکدیگر جدا می‌شوند(در طی مرحله انافاز میتوز و مرحله انافاز2 از فرایند میوز) هر رشته با نام کروموزوم خواهری شناخته می‌شود.
به بیان دیگر یک کروماتید "یک رشته از دو کپی مشابه یک کروموزوم" است. نسخه‌های کپی شده ممکن است به دلیل وجود جهش دارای تفاوت‌هایی جزئی نیز باشند. به بیان ساده یک کروماتید یک کروموزوم کپی شده‌است که با یک کروموزوم یکسان در محل سانترومر جفت شده‌است. باید توجه داشته باشیم که این مفهوم نباید با مفهوم پلوئیدی که به معنای نسخه‌های کروموزوم‌های همتا است، اشتباه شود.البته کروماتین ها با سانترومر متصل شده و ۴کروماتید خواهری می سازند
یک پیوند دو ظرفیتی یک جفت از کروماتیدهای خواهر است. این حالت در مرحله پیش فاز از میوز اتفاق می افتد. پس از همانندسازی دو کروماتید خواهر کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و به نظر می رسد که داری سانترومر به پیوسته اند بر خلاف حالت میتوز که این‌طور به نظر می رسد که هر کروماتید دارای سانترومر مجزائی می‌باشد.dyad - 4 dictionary results
مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی سحاب نخستین مؤسسه جغرافیایی و نقشه نگاری در ایران و منطقه خاورمیانه است که در سال ۱۳۱۵ خورشیدی توسط ابوالقاسم سحاب و با همیاری فرزندش، عباس سحاب بنیان نهاده شد.