moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
در ۱۹۷۲، لاوی کتاب "آیین شیطانی" را به عنوان مکمل "انجیل شیطانی" منتشر کرد که در این کتاب جزئیات بیشتری از آیین‌ها، رسم‌ها و مناسک دینی شیطان‌گرایی ذکر شده‌است. لاوی در خصوص چگونگی نگارش این کتاب، گفت که در ۱۵ سالگی همراه با عمویش به آلمان رفته و آنجا فیلم‌های مربوط به مراسم شیطان‌پرستان را تماشا کرده و "آیین شیطانی" را تحت تأثیر همان فیلم‌ها نوشته‌است. اما بعدتر دخترش زینا مدارکی نشان داد که اثبات می‌کند لاوی در آن دوران هیچ سفری به آلمان نداشت. به این ترتیب زینا ادعای پدرش را رد می‌کند.
تأثیر کتاب‌هایی همچون "انجیل شیطانی" و "آیین شیطانی"، بسیار فراتر از اعضای کلیسای شیطان است. گراهام هاروی محقق علوم دینی، در سال ۱۹۹۵ اظهار داشت که گرچه کلیسای شیطان در کشور انگلیس حضور سازمان یافته‌ای نداشته‌است، اما نوشته‌های لاوی در کتاب‌فروشی‌های این کشور، به طرز گسترده‌ای قابل دسترسی‌اند. طبق گفته محققان شیطان‌پرستی دانشگاه پرفکسنلد و جسپر آ. پیترسن، کلیسای شیطان نمایندهٔ اولین سازمان عمومی بسیار شاخص و با ماندگاری طولانی است که گفتمان شیطانی را به شکل منسجم مطرح می‌کند.
لاری دی. هتفیلد می‌نویسد که لاوی، مردی با یک نوع شوخ‌طبعی خاص و بیمارگونه، در اواسط دههٔ ۱۹۶۰ در رسانه‌های سان فرانسیسکو ظهور یافت و عملاً عرصه پیشاپیش ضد فرهنگی شدهٔ شهر را یک قدم به پرتگاه نزدیک‌تر کرد.
لارنس رایت روزنامه‌نگار و فیلمنامه‌نویس آمریکایی نیز در گزارشی، لاوی را چنین توصیف کرده‌است:
رایت همچنین می‌گوید که لاوی بسیاری از ویژگی‌های خون‌آشام‌ها را داشت، مثلاً حساسیت او به سیر و بیزاری‌اش از نور زیاد. اما بنابر ادعای خود لاوی، او فوبیای نور داشت و حتی در فضای کم‌نور خانه‌اش نیز از عینک آفتابی استفاده می‌کرد. لاوی به رایت گفت که در تبیین این ایده که هر انسانی خداست، نقش مهمی داشته‌است. لاوی گفت: «این جعبه پاندورا بود که باید باز می‌شد و من تا حدودی مسئول بازکردن آن هستم.» و البته او تأکید کرد خوشحال است از اینکه جعبه پاندورا را گشوده‌است، چون همیشه برای آنکه وضعیت خوب شود، ابتدا باید به سمت وخامت برود. رایت در تحلیل نقش لاوی در جامعهٔ آمریکای معاصر می‌نویسد که شهرت لاوی به عنوان شیطان مجسم، به تأسیس کلیسای شیطان و انتشار کتاب انجیل شیطانی بازمی‌گردد که سبب شد او در بین مذهبی‌ها به عنوان شیطانی‌ترین مرد جهان شهرت یابد. لاوی همچنین برای ناراضی‌ها، آواره‌ها و رانده شدگان جامعه به یک قهرمان تاریک تبدیل شده و با فلسفه‌اش توانست به آن‌ها هویت بدهد. کارل راشکه نویسنده کتاب "رنگ‌آمیزی سیاه" — که گسترش فعالیت شیطانی در میان جوانان و افزایش خارق‌العادهٔ سوءاستفاده از آن‌ها در آیین‌های شیطانی را بررسی می‌کند — گفته‌است: «انتان لاوی شخصیت اصلی در رشد و انتشار الاهیات شیطانی در آمریکاست.»
جوزپه فِراری معتقد است که دو تناقض در شیطان‌گرایی لاوی دیده می‌شود. او می‌نویسد که تناقض اول، شامل مفهوم شر در این مکتب است. آن‌ها گاهی اوقات شر را به عنوان یک نیروی حیاتی و فاقد شخصیت می‌نامند. اما شخص لاوی در حین انجام بعضی دیگر از آداب و رسوم، به شکل استعاره‌ای شیطان را به عنوان یک شخص خطاب می‌کند. تناقض دوم نیز به آیین‌های شیطان‌گرایان بر می‌گردد که از یک سو به خدا و شیطان و کلیسا اعتقادی ندارند اما از سوی دیگر در برگزاری مراسمی نظیر عشای سیاه تعصب دارند.
کنث هام شیطان‌گرایی لاویایی را یک سیستم سازمان‌یافته برای ترویج اومانیسم می‌داند که بر اساس دروغ‌های اومانیستی شکل گرفته‌است. او این مکتب را یک مکتب حیوانی می‌نامد که بر غرایز شهوانی انسان تأکید فراوانی نموده و انسان را به شکل حیوان می‌بیند.
حمیدرضا مظاهری سیف می‌گوید که شیطان‌گرایی لاوی را نباید فقط در ظاهر نامتعارف برخی جوانان خلاصه کرد بلکه باید این جریان را نوعی لشکر آرایی برای ایجاد یک حکومت جهانی شیطانی در نظر گرفت.
لارنس رایت در گزارشی به تحلیل زندگی و عملکرد لاوی پرداخته و گفته‌است موارد قابل توجهی از مدعیاتی که لاوی راجع به زندگی‌اش داشته، کذب و غیرواقعی‌اند. رایت می‌گوید که علی‌رغم ادعای خود لاوی، در تاریخ ۱۱ آوریل ۱۹۳۰ و در کوک کانتی هیچ‌کسی با نام انتان زندر لاوی متولد نشده بوده اما تولد نوزادی به نام هوارد استنتون لوی به ثبت رسیده‌است.
همچنین رایت اسنادی را بررسی کرده که نشان می‌دهند در ۱۹۴۷ کسی با نام لاوی یا لوی، در سیرک کلاید بیتی کار نمی‌کرده‌است.لارنس رایت، لاوی را به یک ضد قهرمان کتاب کمیک تشبیه کرده و گفته‌است که جزئیات زندگی او چه واقعی و چه ساختگی، به طرز ماهرانه‌ای با نمادسازی فرهنگ پاپ مطابقت دارد.
لاوی ادعا کرده که مشاور فنی فیلم "بچه رزماری" بوده‌است. فیلمی که داستانش حول محور گروهی از شیطان‌پرستان می‌چرخید. او حتی مدعی شد که در آن فیلم، نقش شیطان را نیز بازی کرده بوده، اما منتقدان او معتقدند که هیچ‌کدام از این موارد صحت ندارند. وب‌سایت افسانه‌های فاش شده، به خود فیلم استناد می‌کند که صحنه مربوط به شیطان، یک صحنه تاریک بوده که چهره بازیگر کمابیش قابل شناسایی نیست و نمی‌توان لاوی را به جای آن بازیگر فرض نمود. همچنین به نقل از ژن گوتووسکی دوست صمیمی رومن پولانسکی کارگردان فیلم می‌نویسد که انتان لاوی هرگز با پولانسکی ملاقات نکرده و از آنجا که "بچه رزماری" بر اساس رمان آیرا لوین ساخته شده بنابراین نیازی به مشاور فنی نداشته‌است.
لاوی ادعا کرده بوده که در ۱۵ سالگی به عنوان دومین نوازندهٔ ابوا با ارکستر باله سان فرانسیسکو کار می‌کرده‌است اما وب‌سایت کلیسای آتئیست‌ها به نقل از کتابخانه و موزهٔ هنرهای نمایشی سان فرانسیسکو نوشته که در آن تاریخ (سال ۱۹۴۵)، ارکستر باله سان فرانسیسکو اصلاً وجود خارجی نداشته و صرفاً یک ارکستر محلی بوده که در بین هیچ‌کدام از نوازنده‌های آن نیز نامی از لاوی برده نشده‌است. لارنس رایت نیز در گزارش خود، با استدلال مشابهی این ادعای لاوی را رد کرد.
ژان بودریار (۲۷ ژوئیه ۱۹۲۹–۶ مارس ۲۰۰۷ میلادی) جامعه‌شناس، فیلسوف و نظریه‌پرداز پسامدرنیته و پساساختارگرایی است.
ژان بودریار معروفترین و جنجالی‌ترین نظریه‌پرداز پسامدرنیته است. او استدلال می‌کند که جوامع پسامدرن از تکنولوژی‌های اطلاعاتی و ارتباطاتی اشباع شده و به عصر وانمایی (شبیه‌سازی) وارد شده‌اند. به نظر بودریار، طلیعهٔ فرهنگ‌های مصرفی اساساً مرزبندی‌های معمول بین هنر والا و هنر نازل، امور عمیق و امور سطحی، فرهنگ و کالا، دال و مدلول و نفس ایدهٔ نیازهای انسانی را برای برآورده ساختنِ آن‌ها در ورطهٔ تردید افکنده‌است. او از طریق تحلیلی که رویکرد پساصنعتی آشکارترین به خود گرفته‌است، استدلال می‌کند که روابط واقعی تولید و مصرف، جای خود را به یک نظام نشانه‌ای داده‌اند.
بودریار به واسطه ایده‌هایی همچون وانموده (simulation) و ابرواقعیت یا واقعیت حاد (hyper-reality) شهرت یافت.
به باور بودریار در دوران مدرن، هنر، واقعیت را بازنمایی می‌کرد. اما در دوران پست مدرن، این رابطه به هم ریخته و مرز واقعیت و بازنمایی (Representation) از بین رفته و گاهی رابطهٔ آن دو برعکس شده و واقعیت تقلیدی از بازنمایی گشته‌است؛ و بازنمایی‌ها به جای بازنمایی از واقعیت، از همدیگر تقلید می‌کنند و به یکدیگر ارجاع می‌دهند. بودریار این شبکهٔ بافته شده از بازنمایی‌های رسانه‌ها را ابرواقعیت می‌نامد.گلن وارد، پست مدرنیسم، ترجمهٔ قادر فخر رنجبری و ابوذر کرمی، نشر ماهی
بودریار را به واسطه ملاحظه عجیبی که در سال ۱۹۹۱ در مورد جنگ خلیج فارس ارائه کرد نیز می‌شناسند. او گفت:
با ساخته شدن فیلم ماتریکس که سازندگانش بودریار را یکی از سرنخ‌های فکری فیلم معرفی کردند و با مباحثی که دربارهٔ جنگ خلیج فارس درگرفت نام او بیش از پیش مطرح شد. با وجود این، بودریار چندان به سینما باور نداشت و آن را قسمی از حادواقعیت (هایپررئالیته) می‌نامید. نمونه‌ای از این رویکرد را می‌توان در دیدگاه او دربارهٔ فیلم اینک آخرالزمان مشاهده کرد.ژان بودریار – ریچارد جی لین- ترجمهٔ مهرداد پارسا- نشر رخداد نو- چاپ دوم
بودریار برای نخستین بار در تاریخ گفت که انسان‌ها دیگر در زندگی خودشان هم دخالتی نمی‌کنند. در مقاله‌ای که با عنوان «بعد از خوشگذرانی چه کار می‌کنی؟» منتشر کرد به این مطلب اشاره می‌کند که چگونه نیروهای آزادشده مدرنیسم (یعنی آزادی جنسی و نژادی، آزادی بیان و الغای امتیازات طبقاتی) به تدریج در پیوند با یکدیگر «جامعه نمایشی» را ساخته‌اند و در این جامعه به ضد آن چیزی که در اصل انتظار می‌رفت بدل شده‌اند.
بودریار معتقد است جهان پسامدرن جهان وانموده است و به همین دلیل دیزنی لند و تلویزیون واقعیت‌های آمریکا را تشکیل می‌دهند. از نظر بودریار ما وارد جهان فراواقعی شده‌ایم. به عبارت دیگر، واقعیت تولید می‌شود، ولی از قدرت ما خارج است. بودریار حتی مقاله‌ای راجع به جنگ خلیج فارس در اوایل دههٔ ۱۹۹۰ نوشت و اشاره کرد که این جنگ، کاملاً ساخته و پرداختهٔ رسانهها بود و آن‌ها چنین جنگی را برای ما تصویر کردند. آنچه که ما از واقعیت و جهان واقعی می‌بینیم در واقع تصویری است که به ما نشان داده می‌شود. رسانه به صورت دریچه نگاه ما به جهان عمل می‌کنند. حتی وقتی که در صدد مخالفت با این نظام سرمایه‌داری پیشرفته باشیم بلافاصله به بخشی از آن تبدیل می‌شویم. از نظر بودریار پیروی عقل ابزاری بر شیوه‌های زندگی بشری موجب انحلال سوژهٔ اجتماعی و خصوصی شدن بعد سیاسی شده‌است. این انحلال که همراه با انحلال کامل سوژهٔ هگلی به دنبال نقد نیچه‌ای از متافیزیک است، متفکران پسامدرن را به سوی نوعی نسبی‌گرایی فرهنگی سوق می‌دهد که همراه با پلورالیسمی افسون زدا سقوط ایدئولوژیها و نگرش‌های سهوگرایانه را فراهم می‌آورد.موج چهارم – رامین جهانبگلو- ترجمهٔ منصور گودرزی- نشر نی- چاپ چهارم ۱۳۸۴- ص ۷۸–۷۹
همچنین بودریار در زمان وقوع حملات ۱۱ سپتامبر با مقالهٔ «روح تروریسم: یادبود برج‌های دوقلو» این واقعه را از نگاه خود واکاوید که واکنش‌ها و انتقادات فراوانی برانگیخت.
بودریار معتقد است که تروریسم در جامعه‌ای جهانی که مبتنی بر پیش‌فرض نادرست چیرگی خیر بر شر است، اجتناب ناپذیر خواهد بود؛ همان پیش فرضی که از جانب آمریکا تقویت می‌شود.
کلیسای شیطان سازمانی است برای معتقدان به دین شیطان‌گرایی لاویایی که عقایدشان در انجیل شیطانی، اثر انتان لاوی نگاشته شده‌است. این کلیسا در ۳۰ آوریل ۱۹۶۶ میلادی در سان فرانسیسکو تأسیس شد؛ اما در سال ۲۰۰۱ و چهار سال پس از درگذشت لاوی، به منطقه هادسون، واقع در محله منهتن شهر نیویورک منتقل شد.
کلیسای شیطان اعتقاد ندارد که شیطان یک موجود یا قدرت است و لاوی هم کسی را به پرستش شیطان دعوت نمی‌کرد. پیتر گیلمور کاهن اعظم فعلی کلیسای شیطان، در یک مصاحبه گفت: «احساس واقعی من این است که هر کسی که به وجود نیروهای مافوق طبیعت اعتقاد دارد دیوانه است؛ وقتی که آن‌ها به خدا یا شیطان اعتقاد دارند از شعور محروم می‌شوند». گیلمور کلمه «شیطان» را یک مدل یا حالت رفتار تعریف می‌کند و اشاره می‌کند که این کلمه در زبان عبری به‌معنای «دشمن» یا «مخالف» است. گیلمور می‌گوید: «شیطان‌پرستی، با خداناباوری و در نظر گرفتن این دیدگاه که جهان نسبت به ما بی‌تفاوت است شروع می‌شود. هیچ خدا، شیطان یا مراقبی وجود ندارد.» لاوی به‌دنبال پیوند دادن مجموعهٔ اعتقاداتش به جهان‌بینی سکولار بود که از علوم طبیعی سرچشمه گرفته بود که سرانجام، پایه‌ای خداناباورانه با انتقاد از مسیحیت و سایر باورهای مافوقِ طبیعت را ارائه کرد.
اعضای کلیسا ممکن است که در مجموعه‌ای از سحر و جادو - که لاوی آن‌ها را جادوهای کوچک و بزرگ تعریف می‌کند - شرکت کنند. جادوی بزرگ، عملی تشریفاتی-آیینی است که به‌معنای تمرکز انرژی عاطفی فرد برای هدفی خاص است؛ جادوی کوچک، عملی با استفاده از روان‌شناسی کاربردی و افسون برای منحرف کردن فرد یا وضعیت به میل فرد است؛ گر چه بیشتر اندیشهٔ لاوی به شکلی از جهان‌بینی سکولار و علمی نزدیک است، دیگران این اعتقاد را بیان کردند که نیروهای مختلف جادویی در شخص وجود دارد؛ به همین دلیل، به‌جای این گونه توصیف ماورای طبیعت، لاوی گفت که این نیروها بخشی از جهان طبیعی‌اند؛ ولی تا کنون توسط علم کشف نشده‌اند. در انجیل شیطانی، لاوی جادو را «تغییر در شرایط یا حوادث مطابق با میل و ارادهٔ فرد، در صورتی که با استفاده از روش‌های معمولیِ پذیرفته‌شده، غیرقابل تغییر باشد» تعریف کرد.
اصول کلیسا به گفتهٔ انتان لاوی بیشتر در خدمت رشد مادی فرد است؛ در نتیجه، شیطان‌پرستی لاوی یک دین ماده‌گرایانه است تا روحانی. او معتقد است که سال‌هاست که بین روان‌شناسی و دین، فاصلهٔ زیادی وجود دارد و هیچ دینی بر اساس نیازهای غریزی انسان بنا نشده‌است. همهٔ دین‌های کنونی بر پرهیزکاری و ریاضت تأکید دارند؛ در حالی که شیطان‌گرایی لاوی، دینی معتقد به ارضای نفس است و پرهیز کردن از ارضای نفس را عملی بی‌مورد و از روی ترس می‌داند. شیطان‌گرایی لاوی یک دین بسیار خودخواهانه و نفس‌گرایانه است. لاوی گفته‌است: «ما معتقد به شهوت و قدرت هستیم؛ ما معتقد به بلندپروازی و طمع هستیم و آنچه را که ادیان دیگر گناه می‌خوانند، راهی به سوی ارضای نفس و رستگاری خود می‌دانیم.»
قبل از کلیسای شیطان و انتشار انجیل شیطانی، نمادهای آشنای کنونی بافومت، پنتاگرام، لویاتان به عنوان نمادهای شیطان‌پرستی استفاده نمی‌شدند. بررسی ادبیات و تصاویر تأسیسات کلیسای شیطان به سال ۱۹۶۶ بر می‌گردد؛ شیطان‌پرستی معمولاً توسط صلیب وارونه یا صلیب و تقلید کفر آمیز از هنر مسیحی نشان داده می‌شود، همچنین تصاویر بز، شیطان، دیو برای نشان دادن شیطان‌پرستی استفاده می‌شود. با این حال در حال حاضر علامت ما بافومت است که به عنوان نماد شیطان‌پرستی در ذهن مردم و رسانه پس از تأسیس کلیسای شیطان توسط دکتر انتان لاوی ثبت شده‌است. پنتاگرام مدتی طولانی است که به فعالیت‌های شیطانی مرتبط است، حداقل از اوایل قرون وسطی کتابچه‌های مراسم سحر و جادو و کتاب‌های راهنما ادعا کرده‌اند که سرچشمه‌اش ملک سلیمان است که از شهرت افسانه‌ای اش برای جادو کردن و به‌کارگیری شیاطین در ساخت معبدش استفاده می‌کرده‌است. از قدیمی‌ترین این متون می‌توان به وصیتنامهٔ سلیمان در صد سال قبل از میلاد مسیح اشاره کرد که در آن نمودار یک پنتاگرام مرتبط با حلقهٔ سلیمان که رویش این نقش حک شده بود و با آن شیاطین را فرا می‌خواند و به کار می‌گرفت، وجود دارد.
کلیسا انواع مراسم تشییع جنازه، عروسی، غسل شیطانی و عشای سیاه را انجام می‌دهد. این کلیسا دارای شبکهٔ رادیویی، مجله و انواع فیلم‌های مرتبط است.
کلیسا اصراری به عضوگیری ندارد و مفهوم شیطان‌گرایی را در درک فلسفه شیطانی خلاصه می‌کند نه لزوماً عضویت در کلیسا. اما افرادی که مایل به عضویت باشند باید ۲۲۵ دلار آمریکا پرداخت کنند. کلیسا به اعضای خود یک کارت صورتی رنگ می‌دهد که آن‌ها به وسیله این کارت می‌توانند عضوی از کلیسا شناخته شوند. از آنجا که عضویت به معنای حمایت از فلسفه کلیسای شیطان است، بنابراین شرط عضویت در کلیسا خواندن دو کتاب اصلی انجیل شیطانی انتان لاوی و کتاب مقدس شیطانی پیتر اچ. گیلمور است. ضمناً باید سن قانونی داشت و فردی که زیر سن قانونی باشد، عضویتش امکان‌پذیر نیست مگر پدر و مادرش قبلاً عضو شده باشند و خودش نیز مایل به عضویت باشد.
از آنجا که کلیسا اطلاعات مربوط به عضویت را به‌طور عمومی منتشر نمی‌کند، تعداد اعضای کلیسا مشخص نیست. در کتاب راهنمای "روحانیان ارتش" — که سال ۱۹۷۳ در آمریکا توسط سیسیل دی لوئیس (Cecil D Lewis) نوشته شده — آمده‌است که وقتی اعضا به ۱۰ هزار نفر برسند، دیگر این ارقام علنی نمی‌شوند. اما نسخه سال ۲۰۰۰ همین کتاب که توسط جی. گوردون ملتون (J. Gordon Melton) ویرایش شد، این مشاهدات را حذف کرد و نوشت که کلیسا به‌طور کلی اطلاعات عضویت را منتشر نمی‌کند. بنابر آنچه وب‌سایت کلیسای شیطان می‌گوید: اعضا معمولاً برای تمام عمر عضو می‌شوند و تعداد اعضا با گذشت سالها همیشه افزایش داشته‌است. به گفته مکسول دیویس (Maxwell Davies) تخمین زده می‌شود که اعضا بین ۳۰۰ تا ۲۰۰۰۰ نفر باشند. یک جامعه‌شناس به نام مسیمو اینترووین (Massimo Introvigne) در سال ۱۹۹۷ تعداد اعضا را ۱۰۰۰ نفر محاسبه کرد و در کتاب "شیطان‌گرایی: یک تاریخ اجتماعی" که در سال ۲۰۱۶ انتشار داد اظهار داشت که عضویت کلیسا احتمالاً هرگز از هزار یا دو هزار نفر فراتر نرفته‌است.
کلیسای شیطان، دارای ۶ سطح است که از سطح صفر تا ۵ را شامل می‌شود:
سطح صفر: عضو معمولی (Registered Member)
سطح ۱: عضو فعال (Active Member)
سطح ۲: ویچ (زن) (Witch)، وُرلاک (مرد) (Warlock)
سطح ۳: پریستس (زن) (Priestess)، پریست (مرد) (Priest)
سطح ۴: ماجیسترا (زن) (Magistra)، ماجیستر (مرد) (Magister)
سطح ۵: مِگا (زن) (Maga)، مِیگِس (مرد) (Magus)
از سطح ۳ تا سطح ۵ را «کاهنان مِندِس» می‌نامند و معمولاً نام آنها با پیشوند رورند (Reverend) یا عالی مقام ذکر می‌شود یا در ابتدای نامشان حروف Rev به اختصار نوشته می‌شود. البته برای سطح ۵، به ندرت از پیشوند Rev استفاده شده و معمولاً از همان عنوان اصلی مگا یا میگس استفاده می‌شود.
«های پریست» یا «های پریستس» به معنای کاهن اعظم است که مدیر کلیسای شیطان به‌شمار می‌رود. چنانچه وی بر اثر مرگ یا بیماری نتواند به مسئولیتش ادامه دهد، یا انصراف دهد یا به هر دلیلی ویژگی‌های لازم برای ادامه مسئولیت را از دست بدهد، انتخاب گزینه بعدی فقط از سطح ۴ یا ۵ امکان‌پذیر است و سطح ۳ اگرچه جزء کاهنان مندس است اما برای انتخاب کاهن اعظم لحاظ نمی‌شود.
بر خلاف اکثر ادیان، در شیطان‌گرایی به خاطر تأکید بیش از حد بر فردگرایی، هیچ الزامی به اطاعت از سطوح بالاتر نیست (مگر مواردی که مستقیماً به اداره سازمان کلیسای شیطان مربوط باشند) و اعضای معمولی نیز می‌توانند در مقابل سطوح بالاتر، نظرات مخالف ابراز نموده و عملکرد دلخواه خود را پیش بگیرند.
کاهنان مندس، اعضای «شورای نهم» را تشکیل داده و حلقهٔ اصلی کلیسا هستند. اوایل بنیان‌گذاری کلیسای شیطان، این حلقه را «دستورالعمل ذوزنقه» می‌نامیدند، اما امروزه کمتر از این نام استفاده می‌شود.
سامِرا (دگرگون‌شده ی: سُرِّ مَن رَأیٰ؛ به معنای: شاد شود هر که آن را بدید) شهری در میانهٔ عراق، در استان صلاح‌الدین؛ در کرانهٔ دجله، ۱۲۵ کیلومتری شمال بغداد جای گرفته‌است. در سال ۸۳۶م به دستور خلیفهٔ عباسی معتصم بالله بنیان نهاده شد تا به‌جای بغداد پایتخت شود.
مسجد جامع سامرا و مسجد و حرم عسکریین دو بنای بنام در سامرا است.
معتصم بالله خلیفهٔ عباسی (خلافت از ۲۱۸ قمری) دستور ساختن شهر را داد و پس از اتمام به آنجا نقل مکان کرد. بدین ترتیب پایتخت خلافت از شهر بغداد به سامرا منتقل شد. این شهر به نام سازنده آن عسکر المعتصم نیز نامیده می‌شد. لقب عسکری حسن عسکری امام یازدهم شیعیان برگرفته از این نام است.
بابک خرمدین، رهبر جنبش سرخ جامگان برضد اشغالگری اعراب پس از حمله مسلمانان به ایران، در ۱۸ دی ۲۳۶ خورشیدی به دستور معتصم بالله کشته‌شد. ابتدا دست و پای وی را به‌تدریج قطع کردند. سپس جنازه‌اش را در شهر سامرا بر سر دار کشیدند.
تا سال ۲۵۶ ه. هشت خلیفه از این شهر حکمرانی و خلافت نمودند. در این سال المعتمد علی اللَّه عباسی بار دیگر به بغداد بازگشت و آنجا را پایتخت خلافت قرار داد.
سامرا طی مدت سه دهه پایتختی، توسعه فراوانی یافت و تعداد زیادی از کاخ‌ها و تفریح‌گاه‌ها و مساجد در این شهر ساخته شد.قمی، محمدرضا: اماکن زیارتی و سیاحتی عراق. ویراستار علی ورسه‌ای: [تهران]: نشر مشعر، ۱۳۷۹. ص: ۷۰.
سامرا در سال ۲۲۷ هجری، که معتصم مرد، به قدری آباد بود که در شکوه و جلال کاخ‌ها و زیبایی ابنیه با بغداد رقابت می‌کرد. شکوه و جلال سامرا تا زمانی پایید که خلفای عباسی آنجا را مقر خلافت خود قرار داده بودند. پس از بازگشت آنان به بغداد شکوه و جلال و عظمت سامرا به پایان رسید و آن کاخ‌ها یکی پس از دیگری رو به ویرانی نهاد.
آرامگاه علی بن محمد هادی، امام دهم شیعه (تاریخ درگذشت: سال ۲۵۴ ه) و امام یازدهم، حسن بن علی عسکری (تاریخ درگذشت: ۲۶۰ ه) از زیارتگاه‌های شهر امروزی سامرا است. نخستین ساختمان بر آرامگاه آنان، از قرن چهارم هجری است که تاکنون همواره تجدید و ترمیم شده و توسعه یافته‌است. این آرامگاه دارای گنبدی‌است که یکی از بزرگ‌ترین گنبدها در جهان اسلام است، محیط این گنبدِ طلاییِ عظیم، ۶۸ متر است که در آن ۷۲ هزار کاشی طلا به کار رفته‌است. در دو سمت این گنبد دو گلدسته طلایی قرار دارد که هر یک دارای ۳۶ متر طول است.
سامرا بین مسلمانان اهمیت مذهبی دارد. این شهر یکی از شهرهای مذهبی عراق به‌شمار می‌رود، آرامگاه دو تن از امامان شیعه حسن عسکری و علی نقی در آنجا قرار دارد. علاوه بر اینکه آرامگاه دو تن از امامان شیعه آنجاست، شیعیان معتقدند که مهدی موعود نیز در این شهر زاده شده‌است. . مسجد جامع سامرا یکی از بناهای مهم این شهر می‌باشد که منارهٔ آن شهرت ویژه‌ای دارد.
در فوریه ۲۰۰۶ در یک اقدام تروریستی، ضریح امامان علی الهادی و حسن العسکری در سامرای عراق توسط القاعده منفجر و بخش مهمی از گنبد و بارگاه آن ویران شد. این اقدام تروریستی منجر به ازدحام بیشتر اهل تشیع به بارگاه امامین شریفین شده که حتی مسیر ۱۵ کیلومتری آن را پیاده‌روی انجام می‌دهند.Iraqi blast damages Shia shrine
عباس علیزاده باستان‌شناس اهل ایران است که در بسیاری از تپه‌های باستانی خوزستان و فارس کاوش کرده و هم‌اکنون نیز در مؤسسهٔ خاورشناسی دانشگاه شیکاگو، باستان‌شناسی پیش از تاریخ ایران را تدریس می‌کند.
او در آغاز دههٔ ۱۹۷۰ در دانشگاه تهران مشغول به تحصیل در رشتهٔ روان‌شناسی بود، اما از آن‌جا که بیشتر هم‌بازی‌هایش در تیم فوتبال، دانشجویان باستان‌شناسی بودند، او هم تغییر رشته داد. او در خلال یکی از بازدیدهای اخیرش از پایتخت باستانی تخت‌جمشید گفت: «احساس زیادی نسبت به روان‌شناسی نداشتم. به نظرم فقط رمانتیک بود.» او تحصیلاتش را در دانشگاه تهران و سپس در دانشگاه شیکاگو ادامه داد و در سال ۱۹۸۷ میلادی، دکترای خود را از این دانشگاه اخذ کرد. او کاوش‌های متعددی از جمله کاوش‌های تپه چغامیش و چغابنوت را رهبری کرده‌است.
علیزاده در عین حال کار سازمان‌دهی مجموعه سفالینه‌های موزه ایران باستان را پذیرفته‌است. کیسه‌هایی بزرگ از تکه سفال در زیرزمینی مرطوب نگه‌داری می‌شد و کارکنان موزه در شرف دور ریختن این توده بی‌نظم و ترتیب بودند. اما علیزاده مانع این کار شد، و امروز این موزه می‌تواند به داشتن مجموعه قابل‌توجهی از یک میلیون قطعه سفال به خود ببالد که با تلاش علیزاده بر اساس نوع و منطقه، طبقه‌بندی شده و در زیرزمینی که با بودجه دولت بازسازی شده نگه‌داری می‌شود. نیکلاس کوچوکوس، قوم‌شناس دانشگاه شیکاگو، که به علیزاده در این کار کمک کرده‌است می‌گوید: «بسیاری از سایت‌هایی که این سفال‌ها در آنها پیدا شده اکنون اصلاً وجود ندارند. این مجموعه بی‌نظیری است که ما تصور می‌کردیم از دست رفته‌است.»
۱. مبانی نظری و عملی در باستان‌شناسی: با فصل‌هایی در زیست‌شناسی، تاریخ، و معرفت‌شناسی
۲. باستان‌شناسی و هنر ایران: ۳۲ مقاله در بزرگداشت عزت‌الله نگهبان
المرشد او الفصول، کتابی از محمد زکریای رازی در زمینهٔ پزشکی است.
این کتاب که از معتبرترین کتاب‌های رازی به شمار می‌آید به الفصول فی‌الطب نیز معروف است و از جمله کتاب‌هایی است که در قدیم برای آموختن طب از آن بهره می‌بردند. بقراط در علم طب کتابی دارد که فصول بقراط نامیده می‌شود و پس از او توسط جالینوس و دیگر دانشمندان در تمدن اسلامی گسترش یافت. رازی نیز در کتاب المرشد، کتاب فصول بقراط را دنبال کرده‌است. رازی در ابتدای کتاب مرشد می‌گوید: «چون کتاب بقراط را از نظر نظم و تفصیل برای طالبین طب و معلمین مشکل دیدم، از این‌جهت بر آن شدم که این کتاب را تنظیم کنم که مدخل در صناعت طب شود و طریق آسانی برای شاگردان باشد»محمود نجم‌آبادی، صفحهٔ ۶۹ این کتاب مشتمل بر بیست و نه فصل می‌باشد و در باب اعضاء بدن، مزاج‌ها، خواب، احتیاج به غذا، بیماری‌ها و سبب آن‌ها، نبض و تنفس و تب‌ها است.
این کتاب در سال ۱۳۸۴ با ترجمه دکتر محمدابراهیم ذاکر و همت مرکز تحقیقات اخلاق و تاریخ پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران توسط انتشارات دانشگاه علوم پزشکی تهران چاپ و منتشر شده است.
بندر گَز شهری از توابع بخش مرکزی و مرکز شهرستان بندر گز
و در غرب استان گلستان و در فاصله ۴۲ کیلومتری شهر گرگان واقع شده‌است.
از شمال به خلیج گرگان و شبه جزیره میانکاله در دریای خزر، از شرق به کردکوی، از غرب به گلوگاه و بهشهر، و از جنوب به نواحی جنگلی کوه‌های جهان مورای رشته کوه البرز محدود شده‌است.
بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت شهر بندرگز برابر با ۲۰٬۷۴۲ نفر جمعیت بوده‌است. مردم بندرگز به گویش بندرگزی از زبان مازندرانیhttp://bandargazcity.ir/home/index.php/2015-01-22-09-34-59/2015-04-15-09-41-33 گویش می‌کنند.
شهر باستانی نامیه که از شهرهای تاریخی طبرستان می‌باشد در منطقه بندرگز قرار داشت. به گفته اردشیر برزگر شهر نامیه یا ناموئه در نزدیکی ران بندرگز می‌باشد. شهر نامیه میان دو شهر تمیشه (کردکوی) و لمراسک (گلوگاه) قرار داشت.
بندرگز به‌طور قطع بیش از پانصد سال قدمت دارد؛ زیرا بر اساس نوشته‌های عارف دیهیم، شاه اسماعیل صفوی در زمان لشکرکشی به قصد تصرف سواحل شرقی دریای خزر، در هنگام مراجعت مدتی در قصبه کناره (بندرگز امروزی) اتراق نمود. اقامت وی در این قصبه مصادف می‌شود با یک حادثه بزرگ آتش‌سوزی که به‌دستور شاه اسماعیل سربازان لشکر به کمک مردم شتافتند و آتش را خاموش نمودند.
قصبهٔ کناره، بعدها در دوره کریم خان زند به‌علت ارتباط با روسیه تزاری که در شمال وجود داشت مورد توجه قرار می‌گیرد و با مهاجرت عده ای از اهالی روستاهای پیرامونی به این ناحیه، بر شمار خانه‌ها و دکان‌های چوبی اضافه شد. در حدود سال‌های ۱۲۰۰ خورشیدی، مردم گز (انزان) که از گذشته‌های دور برای ماهیگیری پس از طی چهار کیلومتر راه به ساحل این دریا می‌آمدند، برای همیشه در این منطقه ساکن شدند تا هستهٔ اولیه شهر بندرگز را بنیان بگذارند تا یک دههٔ بعد یعنی حدود ۱۲۱۰ خورشیدی با ساخت تأسیسات مبتدی بندری و کشتیرانی از رونق زیادی برخوردار شود و به‌صورت بندری فعال در بیاید. به همین دلیل نام آن از دو بخش بندر + گز نامیده شد. رویش درختچه‌های گز در مناطق ساحلی آن ظاهراً یکی از دلایل نام گذاری این بندر می‌باشد.
بندرگز (بندر جز) از دوران قاجار با ایجاد یک تجارتخانه (انبار بزرگ کالا) توسط روس‌ها در زمان محمد شاه (۱۲۳۶ ه‍.ق) قطب مهم اقتصادی – تجاری منطقه استرآباد محسوب می‌شد. مدتی بعد در اوایل حکومت ناصرالدین شاه با ساخت یک اسکله چوبی و عامل شعبه بانک استقراضی روس این بندر ای یک سو یه استرآباد، دامغان، شاهرود، مازندران، و تهران و از سوی دیگر با چرکن، بادکوبه و هشترخان روسیه در تماس تجاری بود. از همین تاریخ مهاجرت از شهرهای روسیه به‌سوی بندرگز آغاز گردید که ارامنه بیشترین تعداد مهاجرین را تشکیل می‌دادند. این گروه مدت‌ها بعد صاحب بسیاری از از املاک و مغازه‌ها گردیدند و سال‌ها نبض و محور اصلی اقتصاد تجاری منطقه را در دست داشتند. قدرت اقتصادی و تراکم جمعیت آن‌ها باعث نفوذشان در این ناحیه شد؛ چنان‌که یکی از ارامنه در اوایل حکومت رضا شاه (۱۳۰۵ ش) به نمایندگی مجلس مردم این منطقه انتخاب گردید.
روس‌ها برای آسان سازی تجارت در یک کیلومتری ساحل بندرگز انبار و فانوس دریایی بلندی بنا نمودند که پس از تخلیه کالاهای روسی از کشتی‌های بزرگ، در حاشیه آن انبار می‌شد و سپس توسط لُتکا (قایق به زبان روسی) آن‌ها را به ساحل می‌آوردند و از این طرف کالاهای خریداری شده از مازندران، شاهرود، دامغان و استرآباد را از همین مسیر به روسیه حمل می‌کردند. چند سال بعد کارشناسان بلژیکی بین انبار دریایی روس‌ها تا ساحل پلی را ساختند که تا سال‌های ۱۳۲۷ خورشیدی مورد استفاده بود.
یک گزارش تاریخی در سال ۱۲۸۷ شمسی (۱۳۲۷ ه‍.ق) دربارهٔ بندرگز چنین می‌نویسد:
«بندر جز از دهات انزان است. بندری معروف که تجار ارامنه در آنجا مغازه‌های فراوان دارند. همه قسم خرازی، پارچه‌های روسی، بلور، آرد حاجی طرخان، شکر و انواع مشروبات را دارند و با تجار استرآباد با پنبه، پوست، کنجد، برنج و پشم داد و ستد می‌کنند. اغلب ترکمانان یموت هم در آنجا خرید و فروش دارند. تلگراف و پست هم دارد. ملک بندر جز متعلق به حاج حسین امین الضرب و انتظام الدوله است».
با ساخت راه‌آهن سراسری و ورود آن در سال ۱۳۰۶ش به بندرگز، حمل و نقل کالا به نقاط دیگر ایران راحت‌تر و تجارت رونقی مضاعف یافت؛ اما چند سال بعد با برپا شدن شهر بندر ترکمن، و تأسیس اسکلهٔ دریایی بزرگ آن، هم چنین عقب‌نشینی آب دریا در ساحل بندرگز، دوران رونق تجاری و اقتصادی بندرگز به مرور روند افول را در پیش گرفت و ضربهٔ سنگین بر زندگی اهالی این ناحیه وارد نمود. از آن مقطع جمعیت غالب مردم به کشاورزی روی آوردند.
در ساعت ۵:۱۱ روز جمعه ۱۸ تیر ۱۳۸۹ ساختمان تاریخی شهرداری بندرگز دچار آتش‌سوزی شد.
شدت حادثه به حدی بود که اتومبیل‌های آتش‌نشانی از چند شهر مجاور خود را به بندرگز رساندند.
طبقه دوم ساختمان و بخش بایگانی به‌طور کلی از بین رفت.
بعد از سه ساعت تلاش مداوم مأموران آتش‌نشانی آتش مهار شد.
شهرداری بندرگز در سال ۱۳۱۲ تأسیس شده‌است و ساختمان آن در حال تعمیرات اساسی بود که طعمه آتش شد.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این مکان ۲۰٬۷۴۲ نفر (۶٬۷۱۵ خانوار) بوده‌است.
بندرگز سابقه کمی در رویداد شهرنشینی ندارد، به همین علت مراکز اداری، آموزشی و اقتصادی مهمی از گذشته‌های دور در بندرگز بنا گردیده‌اند که از مهم‌ترین آن‌ها عبارت می‌شود:
در منطقه بندرگز آثار تاریخی مهمی وجود دارد:
گرگ تپه " (جنوب شرق روستای سرطاق) دین تپه "(جنوب کهنه کلباد)"، بزغاله تپه "(شمال کهنه کلباد)"، تپه عبداللهی "(شمال کهنه کلباد)"، تپه سنان خانه سر "(بین نوکنده و تلور)"، تپه در دار لته "(جنوب نوکنده)"، کافر تپه "(بین مزنگ و بنفش تپه)"، تپه سوت کاپا "(بین دشتی کلاته و استون آباد)"، قله تپه "(شرق وطنا)"
پَروانه یا فرانک حشره‌ای است از دسته پولک‌بالان، از خانواده طبقه‌بندی‌نشده گُرزشاخکان. الگوهای گوناگون رنگارنگ بر روی بال‌های پروانه‌ها و پرواز نامنظم ولی باوقار آن‌ها باعث شده تا تماشای پروانه یکی از سرگرمی‌های محبوب در برخی کشورها به‌شمار بیاید.
پروانه‌ها دارای چهار مرحله در زندگیشان هستند: مرحلهٔ اول تخم است، که پروانهٔ بالغ تخم‌گذاری می‌کند. مرحلهٔ دوم که تبدیل به لارو می‌شود. در این مرحله لارو (کرمینه) مقدار زیادی برگ می‌خورد تا خود را برای مرحلهٔ بعد آماده کند. مرحلهٔ سوم شفیره است که کرم تاری به نام پیله به‌دور خود می‌بافد و مدتی در آن بدون هیچ غذایی زندگی می‌کند. مرحلهٔ چهارم که پروانه است و جانور بالغ که دارای بال است از پیله بیرون می‌آید.
بدن یک حشره شامل ۶ قطعه به‌هم جوش خورده‌است که ۴ قطعه آن دارای زائده هستند. آرواره‌های پایین و اولین آرواره بالا نسبت به دهان در اطراف واقع می‌شوند و یک لب بالایی دهان را از جلو محافظت می‌کند. ماگزیلای دوم لب پایینی را می‌سازد. این اندام‌های ذکر شده قطعات دهانی خردکننده و جونده را تشکیل می‌دهند. در پروانه آرواره بالا به صورت قطعات دهانی مکنده خارج می‌شود.
هر یک از ۳ قطعه سینه در بردارنده یک جفت پا است و به قطعات دوم و سوم یک جفت بال نیز متصل است. در شکم حشره، ۷ قطعه اول بدون زائده هستند. در قطعات هشتم و نهم زائده‌ای وجود دارد که به کار تخم‌گذاری کمک می‌کنند. مخرج در قطعه دهم قرار دارد. دو قطعه آخر سینه‌ای و ۸ قطعه اول شکمی دارای روزنک‌های زوجی هستند که به دستگاه تنفسی نایی منتهی می‌شوند.
سطح بدن دارای پوششی ویژه است که در دوران رشد پس جنینی و به هنگام پوست اندازی به شدت تحت تأثیر اعمال فیزیولوژیک مختلف قرار می‌گیرد. پوست بدن بر عکس کرم‌ها و نرم‌تنان از استحکام و مقاومت زیادی برخوردار است. بررسی‌های بافت‌شناسی پوست که به‌وسیله میکروسکوپ نوری انجام شده نشان می‌دهد که پوست از دو لایه مشخص یکی یاخته‌های روپوستی و دیگری لایه کوتیکول تشکیل می‌شود.
پوست بدن به‌طور کلی وظایف زیر را انجام می‌دهد:
غده‌های پوستی اعم از تک سلولی یا چند سلولی بلافاصله در زیر کوتیکول یا اندکی فراتر قرار می‌گیرند. ترشحات آن‌ها در مراحل مختلف زندگی حشره، اعمال بسیار گوناگونی را انجام می‌دهند. مهم‌ترین غده‌های پوست عبارتند از: غده‌های چرب کننده، غده‌های مومی، غده‌های لاکی، غده‌های ابریشم‌ساز و غده‌های پوست‌اندازی.
بیش از یک قرن است که معلوم شده‌است ماهیچه‌های بدن حشرات مانند دیگر بندپایان بجز در موارد استثنایی عموماً از نوع ماهیچه‌های مخطط است. رنگ آن‌ها معمولاً روشن یا خاکستری است اما ماهیچه‌های بال زرد، نارنجی یا قهوه‌ای روشن هستند. اینگونه رنگ آمیزی به سبب وجود رنگدانه‌های گوناگونی است که در ساختمان آن‌ها پراکنده‌اند. چون بدن حشرات و پیوست‌های آن‌ها از بندهای زیادی تشکیل شده‌است به این دلیل تعداد ماهیچه‌ها برای تأمین حرکات آن‌ها بسیار زیاد و قابل توجه است؛ چنانچه در بدن لارو بعضی از پروانه‌ها تعداد آن‌ها ۳۰۰۰ و گاهی بیشتر است.
تنفس به‌وسیله شبکه‌ای از لوله‌های میان تهی ویژه به نام نایدیس صورت می‌گیرد. مجموع این لوله‌ها و انشعابات متعدد آن‌ها به‌طور کلی دستگاه تنفسی حشره را به‌وجود می‌آورد. نایدیس‌ها لوله‌های برون‌پوستی منشعبی هستند که در دو طرف جانبی بدن به‌وسیله روزنه‌های متقارن به نام استیگمات به بیرون باز می‌شوند.
نایدیس‌ها به رنگ نقره‌ای شفاف بوده و درون آن‌ها دارای پوشش کوتیکولی مارپیچی به نام تنیدیوم می‌باشد. انتهای هر یک از لوله‌های تنفسی به یک سلول نایدیسی و لوله‌های تنفسی بسیار باریک به نام تراکئول ختم می‌شود. این تراکئول‌ها که قطر آن‌ها کمتر از یک میکرون است برای اکسیژن‌رسانی به‌طور مستقیم به سوی اندام‌ها، بافت‌ها و سلول‌های بدن کشیده می‌شود.
دستگاه گردش خون حشرات در مقایسه با دیگر جانوران بی‌مهره سلوم‌دار بسیار ساده بوده و تنها از یک لوله پشتی تشکیل شده‌است. این لوله در ناحیه شکم معمولاً قلب و در قفسه سینه و سر، آئورت را به‌وجود می‌آورد. در پروانه لوله پشتی با خانه‌های قلب است. در این حالت قلب به تعدادی اتاقک که در بیشتر موارد تعداد آن‌ها به ۸ عدد می‌رسد تقسیم شده‌است. جریان خون به داخل قلب به‌وسیله روزنه‌های جانبی آن که در حد فاصل خانه‌ها قرار دارند انجام می‌گیرد.
در پروانه جنین به صورت رشد نیافته‌ای از تخم درمی‌آید و در ظاهر به کرم‌های حلقوی می‌ماند. این لاروها طی پوست‌اندازی‌های متوالی رشد می‌کنند و سرانجام محفظه‌هایی در دیواره بدن پدید می‌آید و قرصک‌های شفیره‌ای آغاز به پیدایش می‌کنند. این دیسک‌ها جوانه‌های درونی هستند که بعدها زائده‌های جانور بالغ مانند بال‌ها، پاها و قطعات دهانی جدید از آن‌ها حاصل می‌شوند. تغییر شکل لارو کرمی شکل به جانور بالغ در درون پیله انجام می‌شود. در این مرحله محفظه‌هایی که محتوی قرص‌های شفیره‌ای هستند باز می‌شوند و زوائد بدن جانور بالغ کم‌کم ظاهر می‌شوند.
این حشره شب‌زی بزرگ‌ترین بال‌ها را در میان گروه پروانه‌ها دارد. اما بدن او کوچک است و در حدود ۵ سانتیمتر طول دارد. بال‌های جلویی نوع بالغ به سمت عقب خم شده و هر چهار بال او دارای طرح‌های نیمه شفاف می‌باشند.
این پروانه درشت هیکل دارای شاخک‌های بسیار کوچکی است و تا به سن بلوغ نرسد، غذا نمی‌خورد. نرها و ماده‌ها از نظر اندازه و رنگ با همدیگر فرق دارند. نوع نر خیلی بزرگ‌تر از نوع ماده است. نوع ماده تا زمانی که نوع نر آن را پیدا کند و با او جفتگیری نماید، پرواز نمی‌کند.
این پروانه استوایی که در همه جا پراکنده‌است، یک پروازکننده قوی است و احتمالاً برای پیدا کردن غذا مهاجرت می‌کند. پیله این پروانه به خوبی استتار شده و در صورت مورد تهدید قرار گرفتن، شاخ چنگالی شکل پشت سرشان را باد می‌کند. این شاخ بوی تنفرانگیز و بدی را در فضا منتشر می‌کند.
نام دیگر این پروانه آپولوی کوچک می‌باشد. این پروانه در مناطق کوهستانی زندگی می‌کند و به ندرت درمناطق پایین‌تر دیده شده‌است. طرح روی بال‌های این پروانه متغیر است بال‌های او بسیار نازک بوده و دارای پولک‌های ظریفی می‌باشند که نیمه شفاف به نظر می‌آید. پروانه فینیقیه در مقابل سرما بسیار مقاوم است و با وجود آن فقط در فصل تابستان فعال است.
این پروانه استوایی در حاشیه جنگل‌ها زندگی می‌کند و از شهد گل ساعتی تغذیه می‌کند. گونه این پروانه دارای ۳۰ رنگ مختلف بوده و با لرزاندن بال‌های خود پرندگان مزاحم را از خود دور می‌کند.
پروانه:
شورا واژه‌ای عربی برای "رایزنی" و "همفکری" است و یک اصطلاح اسلامی برگرفته از قرآن و سنت پیامبر اسلام محمد است. شورا دو بار در قرآن به عنوان یک فعالیت قابل تحسین جمعی ذکر شده‌است و نیز نام یکی از سوره‌های قرآن است. همچنین شورا ممکن است به نوعی مجلس در کشورهای اسلامی اشاره کند که با واژه‌های و اعضای آن اهل شورا بیان می‌شود. در بسیاری از کشورهای اسلامی مجلس‌های مشورتی در سطح ملی یا محلی تشکیل می‌شود. مشورت کردن در اسلام فقط به موضوعات اجتماعی محدود نمی‌شود و مسلمانان تقریباً در هر امری با یکدیگر مشورت می‌کنند.
شورا دو بار در قرآن به عنوان یک فعالیت قابل تحسین جمعی ذکر شده‌است و نیز نام یکی از سوره‌های قرآن (شوری) است.
به اعتقاد مسلمانان خداوند از شیوهٔ رفتار پیامبر با یاران و عموم امت اسلامی سخن می‌گوید، یعنی پیامبر باید در تمام مسائل مربوط به زندگی مسلمانان و اسلام، کار دعوت، جنگ و صلح، تمام مسائل عمومی، عملکردها، تصمیم‌ها و برنامه‌ریزی برای ابزارها و اهداف در جایگاه رهبری خود که مرتبط با سرنوشت عمومی امت اسلامی است مبتنی بر مشورت حرکت کند.
شوراها گونه‌ای از نهادها هستند. نقش شوراها معمولاً به عنوان فراهم آوردن محلی برای گردآمدن صاحب‌نظران در مورد یک موضوع و مشورت بر سر موضوع مورد نظر است.
تصمیمات گرفته‌شده در شوراها در بسیاری موارد از نظر قانونی الزام اجرایی دارند.
شورایی که از نظر اهمیت بالاتر از چند شورای دیگر قرار بگیرد «شورای عالی» نامیده می‌شود.
برخی شوراها دارای کارگروه‌ها (کمیسیون‌های) گوناگونی نیز هستند.
پایگاه اطلاع رسانی برای شورا
شورایاری‌ها در سال ۱۳۷۹ وارد عرصه مدیریت شهری شد. آغاز به کار شورایاری‌ها براساس مصوبه جلسه علنی شورای اسلامی شهر تهران در تاریخ چهارم آبان ۱۳۷۸ بود. به این نحو بنیان فعالیت شورایاری‌ها از همان ابتدا براساس مقررات و چارچوب‌های حقوقی مدون شکل گرفت و ادامه یافت.شورایاری یک نهاد مردمی و محلی است که هدف از تشکیل آن برقراری ارتباط سازمان‌یافته با از طریق نمایندگان‌شان و استفاده از قدرت و توان مردم در بهبود کیفیت زندگی شهری است.در تهران و دیگر کلان‌شهری ایران با اهتمام مدیریت‌های شهری، همکاری و تعامل سایر نهادها و سازمانهای ذی‌ربط، در قالب تشکیل و حمایت از فعالیت‌های "شورایاری‌های محلات" اقدام‌هایی در زمینه استفاده از ظرفیت مشارکت و همکاری شهروندان و توجه به اولویت‌ها و نیازهای محلی صورت گرفته‌است. تا سال ۱۳۹۹ فعالیت پنج دوره این نهاد محلی انجام شده‌است.
شورایاری‌ها از زمان تشکیل در اواخر دهه هفتاد خورشیدی تا پایان دهه نود خورشیدی تحول‌های متعددی را از سر گذرانده‌است در ادامه به اجمال مروری بر این تحول‌ها خواهیم داشت. اولین دوره شورایاری‌ها در سال ۱۳۷۹ وارد عرصه مدیریت شهری شد. تشکیل شوراهای اسلامی شهر و روستا، مستند به اصول ششم، هفتم، یکصدم، یکصد و یکم، یکصد و سوم، یکصد و پنجم و یکصد و ششم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، است؛ تأسیس شورایاری‌های هم بازتابی از این اصول و تلقی گسترش فکر و عمل شورایی است که به ضرورتی تاریخی و اجتناب‌ناپذیر تبدیل شد. آغاز به کار شورایاری‌ها براساس مصوبه جلسه علنی شورای اسلامی شهر تهران در تاریخ چهارم آبان ۱۳۷۸ به تصویب رسید. به این نحو بنیان فعالیت شورایاری‌ها از همان ابتدا براساس مقررات و چارچوب‌های حقوقی مدون شکل گرفت و ادامه یافت.
شورای اسلامی شهر تهران در سال‌های آغازین فعالیتش با هدف سازمان‌دهی اجتماع محلی و استفاده از ظرفیت‌ها و قابلیت‌های شهروندان در قالب یک سازمان داوطلبانه که اعضای آن با آرای مستقیم شهروندان هر محله انتخاب می‌شدند به تشکیل شورایاری‌ها همت گمارد. شورایاری یک نهاد مردمی و محلی است که هدف از تشکیل آن برقراری ارتباط سازمان‌یافته با از طریق نمایندگان‌شان و استفاده از قدرت و توان مردم در بهبود کیفیت زندگی شهری است.
شورایاری‌ها در سال ۱۳۷۸ طی طرحی که از سوی پرویز پیران تهیه شده بود. اولین دوره شورایاری‌ها در سال ۱۳۷۹ وارد عرصه مدیریت شهری شد. شورایاری‌ها در تهران فعالیت خود را از حوزه‌های مشورتی و نظارتی آغاز و به تدریج وارد عرصه‌های تصمیم‌گیری محلی و منطقه‌ای شد. سپس در برنامه‌ریزی‌های محلی، منطقه‌ای و شهری و تنظیم برنامه‌ها و بودجه سالانه مدیریت شهری مشارکت کرد. امروزه شورایاری‌ها برای مدیریت شهری فرصت گران‌بهایی در نهادینه کردن فرهنگ مشارکت با هدف استفاده از ظرفیت‌های محلی، توان و تخصص شهروندان، ارتقای مسئولیت‌پذیری اجتماعی و کاهش هزینه‌های مدیریت شهری محسوب می‌شوند. گسترش فعالیت شورایاران از حوزه‌های شورا و شهرداری به سازمان‌ها و دستگاه‌های دولتی و همکاری در زمینه جلب مشارکت شهروندان در فعالیت‌های مربوط به این دستگاه‌ها و فراهم آوردن امکان خدمات مناسب، این نهاد مردمی را به یکی از بی‌بدیل‌ترین سازمان‌های محلی برای اداره کلان‌شهر تبدیل کرده‌است. گفتگو، ارتباط، اعتماد و همکاری از مهمترین مؤلفه‌های قدرت شورایاران در تأثیرگذاری بر کیفیت زندگی شهری است. تقویت این مولفه‌ها می‌تواند نقش و جایگاه آنان را در ایجاد ارتباط میان برنامه‌ها و اقدامات مدیریت شهری با مطالبات شهروندان و ایجاد اعتماد متقابل ارتقاء بخشد.
در نخستین دوره فعالیت شورایاری‌های ریاست عالی ستاد هم‌آهنگی شورایاری‌های تهران بر عهده فاطمه جلایی‌پور عضو شورای شهر تهران در نخستین دوره بود. همچنین در ادوار دوم و سوم فعالیت شورای شهر تهران مسئولیت ستاد هم‌آهنگی شورایاری‌های تهران به ترتیب بر عهده رسول خادم، احمد مسجدجامعی بود.
مقدمه مصوبه تشکیل انجمن‌های شورایاری شهر تهران به ماده هفتاد و یک از قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مستند شده‌است. قانون یاد شده خرداد ۱۳۷۵ در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسیده‌است. در مقدمه مصوبه یاد شده دربارهٔ ضرورت ایجاد انجمن‌های شورایاری شهر تهران آمده‌است: «با توجه به حجم گسترده مسائل و مشکلات مختلف شهری در ابعاد و کیفی خصوصاً در کلان‌شهر تهران، رفع این مشکلات و بهبود شرایط مستلزم تمرکززدایی و بهره‌گیری از نظرات و دیدگاه‌های آحاد مردم و مشارکت عام و همه‌جانبه شهروندان می‌باشد. از جمله راه‌های مهم و با ارزش جلب و تقویت مشارکت واقعی، پایدار، دائمی و نهادینه تشکیل انجمنها، سازمانها و نهادهای مدنی داوطلبانه و مردمی است. شورای اسلامی شهر تهران به موجب این طرح اقدام به تأسیس انجمن‌های شورایاری در محلات تهران می‌نماید.» مصوبه انجمن شورایاری شهر تهران در چهار فصل و قریب چهل ماده تدوین و تصویب شده‌است و بر اساس آن سازوکار فعالیت شورایاری و ساختار و انحلال آن تبیین شده‌است.
در تهران و دیگر کلان‌شهری ایران با اهتمام مدیریت‌های شهری، همکاری و تعامل سایر نهادها و سازمانهای ذی‌ربط، در قالب تشکیل و حمایت از فعالیت‌های "شورایاری‌های محلات" اقدام‌هایی در زمینه استفاده از ظرفیت مشارکت و همکاری شهروندان و توجه به اولویت‌ها و نیازهای محلی صورت گرفته‌است. این نهاد محلی تا پایان سال ۱۳۹۷ ۳ دوره را پشت سر گذاشته‌است.
تاریخ شروع به کار دوره چهارم شورایاری‌ها، ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۴ بود. شورایاری‌ها امروزه به عنوان بخشی از نظام مدیریت شهری عمل می‌کنند و وظایف برنامه‌ریزی و نظارت شورای شهر را در سطح محلی محقق می‌سازند. این نهاد در صورت پویایی می‌تواند در حوزه فعالیت‌های شهری بسیار کارآمد باشد و زمینه‌های پایداری، توسعه شهری را محقق کند. شهرداری تهران در سال ۱۳۹۳ اقدام به بازبینی مرزبندی محله‌های شهر تهران کرد. براساس آن تعداد محله‌ها از ۳۷۴، در دوره چهارم به ۳۵۴ محله تقلیل یافت.
شورایاران با رأی مستقیم مردم برای دوره‌ای چهارساله انتخاب می‌شوند. براساس اساسنامه شورایاری، برای هر محله شهر تهران از میان کاندیداهای واجد شرایط ۱۰ نفر با رأی مستقیم اهالی محله به‌عنوان نمایندگان شورایاری انتخاب می‌شوند که ۷نفر عضو اصلی و ۴نفر عضو علی‌البدل هستند. ۴ نفر از اعضای اصلی به مدت یک سال به‌عنوان هیئت رئیسه انتخاب می‌شوند و انتخابات هیئت رئیسه سالانه برگزار می‌شود.
دبیر شورایاری به‌عنوان نماینده اصلی و رابط میان ستاد، شهرداری، شورای شهر و سایر سازمان‌ها و دستگاه‌های اجرایی شناخته می‌شود. همچنین مستند به ماده ۶ و ۷ قانون انجمن شورایاری‌های ساختار شورایاری به این نحو است. تعداد اعضای اصلی و علی‌البدل انجمن شورایاری محله شامل ۷ نفر عضو اصلی و ۳ نفر علی‌البدل است. اعضای انجمن شورایاری در اولین جلسه از بین خود یک دبیر انتخاب خواهند کرد که مسئولیت سخنگویی و ارتباط با سایر انجمن‌ها و مکاتبات انجمن را برعهده خواهند داشت، نحوه ارتباط انجمن شورایاری طبق آئین‌نامه‌ای است که توسط ستاد هماهنگی انجمن‌های شورایاری شورای اسلامی شهر تهران تهیه و به تصویب خواهد رسید. همچنین اعضای علی‌البدل انجمن شورایاری در کلیه جلسات انجمن شرکت نموده و در صورت غیبت اعضای اصلی در هر جلسه از حق رأی برخوردار خواهند بود. نیز اعضای اصلی و علی‌البدل انجمن شورایاری برای مدت دو سال انتخاب می‌شوند.
شورایاری‌ها ابزار کمکی شوراها هستند و در ادامه برخی از وظایف آن‌ها تبیین می‌شود.
همچنین علاوه بر وظایف برشمرده در بالا مستند به قانون تشکیل انجمن‌های شورایاری دیگر وظایف این نهاد مردمی در محله‌ها را می‌توان به شرح زیر تبیین کرد. این بخش وظایف از ماده یازده در فصل سوم قانون تشکیل انجمن‌های شورایاری استحصاء شده‌است.
مصوبه تشکیل انجمن‌های شورایاری از یک مقدمه و چهار فصل کلیات، شرایط عضویت و نحوه انتخاب اعضای انجمن یا ساختار شورایاری، ارکان انجمن‌های شورایاری، انحلال شورایاری‌ها قریب چهل ماده تدوین شده‌است.
قانون‌گذار در این فصل هدف از ایجاد انجمن شورایاری را تحقق و اجرای قانون شوراها و تقویت مشارکت هر چه بیشتر شهروندان یاد کرده‌است. همچنین ساماندهی امور مختلف شهری و جلب همکاری واقعی شهروندان برای ارتقاء کیفیت زندگی شهروندان از دیگر اهداف انجمن‌های شورایاری شهر تهران یاد شده‌است. این نهاد به عنوان نهاد مردمی وابسته به شورای شهر عنوان شده‌است. همچنین در وصف آن گفته شده‌است که انجمن شورایاری، انجمنی غیردولتی، غیرمتمرکز، غیرسیاسی، داوطلبانه و مشارکتی و از جهت اقتصادی خودگردان است. حوزه فعالیت انجمن شورایاری در مقیاس محله است. همچنین عضویت افراد در انجمن شورایاری افتخاری و داوطلبانه‌است.
در فصل دوم که از ماده ۵ تا ۷ قانون یاد شده را در بر می‌گیرد. شرایط داوطلبان عضویت در انجمن شورایاری به این نحو اعمال شده‌است.
در سومین فصل از این مصوبه به شرح ساختار و تقسیم وظایف پرداخته‌است. مبتنی بر این تبیین ارکان انجمن عبارتند از: انجمن شورایاری و گروه‌های کاری. همچنین ستاد هماهنگی شورایاری مرکب از پنج نفر از اعضای شورای اسلامی شهر تهران هستند. در تشریح وظایف ستاد هماهنگی چنین آمده‌است.
وظایف ستاد اجرایی نیز به این شرح اعلام شده‌است.
تبیین وظایف شورایاری‌ها از دیگر موضوع‌های تصریح شده در این فصل است.
این فصل کمترین اطلاعات را به خود اختصاص داده‌است و دربارهٔ انحلال این نهاد آمده‌است که شورایاری‌ها در صورت تخلف از حیطه وظایف به تشخیص و پیشنهاد کمیته انضباطی و تصویب ستاد هماهنگی شورایاری منحل می‌شوند.
سایت شورایاری تهران
پرستو دوکوهکی (زاده ۱۳۵۹) روزنامه‌نگار، وبلاگ‌نویس و پژوهشگر اجتماعی ایرانی و فارغ‌التحصیل رشته تحصیلی خبرنگاری در مقطع کارشناسی از دانشکده خبر و مطالعات رسانه در مقطع کارشناسی ارشد از دانشکده مطالعات مشرق‌زمین و آفریقا دانشگاه سواز انگلستان است.
روزنامه "گاردین" حوزهٔ فعالیت‌های این وبلاگ‌نویس را حقوق زنان در جامعهٔ ایران معرفی کرده‌است.
او نویسندهٔ وب‌نوشت "زن‌نوشت" است که در آن، در مورد مسائل ایران، مسائل اجتماعی، زنان و زندگی روزمرهٔ خود می‌نویسد. از دیگر فعالیت‌های او می‌توان به مشارکت در مجلهٔ اینترنتی کاپوچینو و همچنین وبنوشت گروهی هنوز اشاره کرد.
وبنوشت او به عنوان بهترین وبلاگ ژورنالیستی فارسی، در سال ۲۰۰۵ میلادی، از سوی دویچه وله انتخاب شد.
پرستو دوکوهکی سال ۱۳۷۷ خورشیدی، در مطبوعات ایران آغاز به کار کرد و در روزنامه‌های گوناگون از جمله همبستگی، یاس نو، وقایع اتفاقیه، اقبال، ایرانشهر (ضمیمهٔ روزانهٔ همشهری)، سرمایه، اعتماد ملی، شرق و نشریات از جمله ماهنامهٔ زنان به فعالیت پرداخته است. او همچنین با بنیاد شریعتی در زمینه وب‌مستر همکاری می‌کرده‌است.
او در جریان بازی تیم‌های ملی فوتبال ایران و بحرین (در رقابت‌های مقدماتی فوتبال جام‌جهانی ۲۰۰۶)، از جمله افراد متقاضی حضور بانوان در ورزشگاه‌های ایران بود و توانست یکی از ۳۰ زنی باشد که با تجمع در مقابل درِ غربی ورزشگاه آزادی، توانستند که از اواخر نیمه اول بازی، به جمع دیگر تماشاگران بپیوندند.
او در جریان سقوط همواپیمای سی-۱۳۰ ارتش ج.ا.، یکی از فعالان اعتراضات صنفی انجمن صنفی روزنامه‌نگاران بود.
در ۱۳ اسفند ۱۳۸۵ خورشیدی، در تجمعی مقابل دادگاه انقلاب اسلامی تهران دستگیر شد و مدتی کوتاه را در بند ۲۰۹ زندان اوین به سر برد. همراه با پرستو دوکوهکی ۳۲ زن دیگر نیز دستگیر شدند. این تجمع در ارتباط با اتهامات سوسن طهماسبی، پروین اردلان، نوشین احمدی خراسانی، فریبا داوودی مهاجر و شهلا انتصاری در خصوص شرکت در تجمع ۲۲ خرداد ۱۳۸۵ خورشیدی بود. وی در آذر ۱۳۸۶ به اتهام اجتماع و تبانی به قصد برهم زدن امنیت کشور، اخلال در نظم عمومی و تمرد در مقابل پلیس در شعبه ۱۳ دادگاه انقلاب تهران محاکمه و در بهمن ماه ۱۳۸۶ از کلیه اتهامات تبرئه شد.
روز یکشنبه ۲۵ دی‌ماه ۱۳۹۰ مأموران امنیتی او را در خانه‌اش در تهران بازداشت و به بند ۲ الف در بازداشتگاه اوین منتقل کردند.بازداشت پرستو دوکوهکی و مرضیه رسولی
او در تاریخ ۷ اسفند ۱۳۹۰ به قید وثیقه آزاد شد.پرستو دوکوهکی روزنامه‌نگار زندانی با سپردن وثیقه‌ای سنگین آزاد شد
دشمن مردم یکی از کارهای هنریک ایبسن، نویسنده نروژی، است که بیش از دیگر آثار او مورد توجه و بحث و گفتگو قرار گرفته‌است.
قهرمان این نمایشنامه دکتر توماس استوکمان است که خصیصه‌های اخلاقی و عقاید او دربارهٔ مسائل اجتماعی، اخلاق و افکار خود نویسنده را به یاد می‌آورد. وی مأمور کنترل بهداشت حمام‌های عمومی است که برادرش "پتر استوکمان"، شهردار محل، در حال بر پا کردن آنهاست و از این جهت زندگی آسوده‌ای دارد. اما ناگهان پی می‌برد که آب حمام و شهر آلوده‌است و سلامت مردم شهر و مسافران آن را تهدید می‌کند. می‌خواهد مردم را به وسیلهٔ روزنامه از این حقیقت آگاه سازد، ولی گردانندگان امور شهر او را با نیرنگ از این کار بازمی‌دارند. دکتر "استوکمان" می‌کوشد در انجمنی که از مردم شهر فراهم کرده‌است، آن‌ها را از خطر آب‌های آلودهٔ شهر بر حذر دارد ولی از آن جا نیز محکوم و شکست خورده بیرون می‌آید و مردم به اتفاق آراء به او نام «دشمن مردم» می‌دهند و چنان عرصه را بر او تنگ می‌کنند که راهی جز جلای وطن ندارد. «دشمن مردم» تصمیم می‌گیرد مردم را با بدبختی‌هایشان رها کند و از شهر و دیار خویش برود. اما پس از واقعه‌ای بر آن می‌شود که در زادگاه خود بماند و به تنهایی پیکار کند، زیرا به عقیده او «قوی‌ترین مرد جهان کسی است که تنهاتر باشد».
در "دشمن مردم" دو برادر مقابل یکدیگر می‌ایستند. دکتر "استوکمان" که از حقیقت دفاع می‌کند و شهردار شهر برادرش که تکیه بر واقعیت دارد. اختلاف نظر آن‌ها دربارهٔ حمام‌های عمومی شهر است. حمامی که شهر کوچک آن‌ها را در قیاس با شهرهای اطراف منطقه در موقعیت ویژه‌ای قرار داده‌است که همین موضوع نوید درآمدزایی قابل توجهی را برای شهر و ساکنانش می‌دهد. این تضاد حاصل ساختار جدید اقتصادی عصر جدید است. ساختاری که سبب توسعه‌است، ولی هم‌زمان چیزهای ارزشمندی را نیز نابود می‌سازد. نقد لیبرالیسم یکی از مضامین دیگر این نمایشنامه است.
۱- ترجمهٔ امیرحسین آریان‌پور
به نظر می‌رسد کتاب «دشمن مردم» اولین بار در سال ۱۳۴۰ با ترجمه امیرحسین آریان‌پور منتشر شده باشد، بطوری که در آذر ماه ۱۳۴۰، در مجله فرهنگی ادبی سخن در قسمت «کتابهای تازه» شرحی کامل از این ترجمه به قلم ایرج پزشک‌نیا منتشر شده است. این ترجمه از روی دو ترجمه انگلیسی به قلم فارکوئرسن شارپ Sharp, R. Farquharson (Robert Farquharson) و ترجمه النور مارکس (دختر کارل مارکس) و مقابله با ترجمه آلمانی Wilhelm Lange انجام شده است. مستندات مندرج در سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران نشان می‌دهد این کتاب در سال ۱۳۳۸ توسط نشر اندیشه در تهران منتشر شده است.
۲- ترجمهٔ محمد علی جمالزاده
پس از چند ماه از انتشار ترجمه امیرحسین آریان‌پور، ترجمه محمد علی جمالزاده، با عنوان «دشمن ملت» توسط بنگاه ترجمه و نشر کتاب نیز منتشر شده است. محمد علی جمالزاده در نامه‌ای به تاریخ اول دی ماه ۱۳۴۰ از ژنو به امیرحسین آریان‌پور، که در مقدمه کتاب وی چاپ شده است، خاطرنشان کرده است که این ترجمه از روی ترجمه فرانسوی کتاب به قلم کونت موریتز پروزور (Count Moritz Prozor) ترجمه شده است. پروزور دوست و مترجم آثار ایبسن به فرانسوی بوده است. این کتاب در سالهای بعد توسط ناشران مختلف بازنشر شده است .
۳- ترجمهٔ اصغر رستگار
چاپ اول این ترجمه در سال ۱۳۷۸ با عنوان «دش‍م‍ن‌ م‍ردم‌ (درام‌ در پ‍ن‍ج‌ پ‍رده‌)» توسط انتشارات فردا و نمایش (مرکز هنرهای نمایشی اصفهان) منتشر شده است و در سال ۱۳۹۹ همراه با سه نمایشنامه دیگر از ایبسن با عنوان «چهار نمایشنامه از هنریک ایبسن: دشمن مردم، ستون‌های جامعه، مرغابی وحشی، یان گابری‌‌یل بورکمن» توسط انتشارات نگاه منتشر شده است.
۴- ترجمهٔ میرمجید عمرانی
چاپ اول این ترجمه در سال ۱۳۸۹ با عنوان «دشمن مردم» توسط انتشارات دنیای نو منتشر شده است و در سال ۱۴۰۰ به چاپ چهارم رسیده است
. این ترجمه برای نخستین بار از روی نسخه اصلی از زبان نروژی به فارسی ترجمه شده است. این ترجمه زیرنظر مرکز ایبسن شناسی دانشگاه اسلو ترجمه شده است . میرمجید عمرانی در مقدمه‌ی کتاب، ترجمه‌های مختلف این کتاب را بررسی کرده است و انتخاب بهترین ترجمه از کتاب دشمن مردم را به عهده خواننده‌ها گذاشته است. ویراست دوم این ترجمه در سال ۱۳۹۷ توسط انتشارات مهراندیش بازنشر شده است .
۵- ترجمهٔ بهزاد قادری
چاپ اول این ترجمه در سال ۱۳۹۶ با عنوان «دشمن مردم: نمایشنامه در پنج پرده» توسط انتشارات بیدگل منتشر شده است. این ترجمه در سال ۱۴۰۰ به چاپ پنجم رسیده است.
۶- ترجمهٔ محمد مجلسی
این ترجمه از متن فرانسوی با عنوان "La Dame de la Mer. Un Ennemi du Peuple " به فارسی برگردانده شده است و در سال ۱۳۹۷ توسط نشر دنیای نو منتشر شده است. محمد مجلسی (۱۳۱۲-۱۳۹۹ خورشیدی) دارای دکتری حقوق از دانشگاه تهران و دکتری ادبیات از دانشگاه سوربن فرانسه بود، مترجم ۷۰ اثر مهم از فرانسوی به فارسی بوده است.
۷- ترجمهٔ سیامک علائی
این ترجمه از متن انگلیسی به فارسی با عنوان ‏‫«دش‍م‍ن‌ م‍ردم‌ (نمایشنامه‌ای‌ در پ‍ن‍ج‌ پ‍رده‌)» ترجمه شده و در سال ۱۳۸۸ توسط خود مترجم در یزد منتشر شده است.
۸- ترجمهٔ فرشته سادات جاوید حسینی
این ترجمه از روی متن انگلیسی با عنوان"An Enemy of thePeople" ‏‫به فارسی ترجمه شده و تحت عنوان «دش‍م‍ن‌ م‍ردم‌» توسط انتشارات سرزمین اهورایی در سال ۱۳۹۸ منتشر شده است
هنریک یوهان ایبسن (زادهٔ ۲۰ مارس ۱۸۲۸ در شین، نروژ – درگذشتهٔ ۲۳ مه ۱۹۰۶ در اسلو) شاعر، نمایش‌نامه‌نویس و درام‌نویس نروژی بود. او یکی از ستون‌های اصلی ادبیات مدرن نروژ است که تأثیر شگرفی بر نویسندگان بعد از خود گذاشته‌ است.https://snl.no/Henrik_Ibsen
او یکی از بزرگ‌ترین استادان هنر تئاتر در تمامی اعصار، هم‌سنگ سوفوکل و شکسپیر شمرده شده‌ است.انور، ص۱۷ مجموعه آثار ایبسن برای نخستین بار از زبان نروژی به قلم میر مجید عمرانی زیر نظر مرکز ایبسن‌شناسی دانشگاه اسلو به فارسی ترجمه شد و با ویرایش مهدی سجودی مقدم از سوی انتشارات مهر انگیزش منتشر شد.
اجداد هنریک ایبسن، دریانورد و بازرگان بودند، در حالی که پدرش یک بازرگان متمول بود که عمده تجارتش در حوزه چوب و الوار بود. خانواده ایبسن وابسته به سنت و مذهب بودند و میانه خوبی با پیشرفت و تجدد نداشتند. ایبسن در نوجوانی پس از ورشکستگی پدرش برای نخستین بار، طعم فقر و تنگدستی را می‌چشد و از این دوران به بعد، چنان به او سخت می‌گذرد که تا آخر عمر، همواره از فقر و درماندگی همچون کابوسی دردناک می‌هراسد.
بعد از تولد او اوضاع خانواده تغییر کرد. مادرش برای تسکین پیدا‌کردن روحش به مذهب روی آورد و پدرش هم دچار افسردگی شد. پس از ورشکستگی آن‌ها در ۱۸۳۶، آن‌ها درخانه‌ای ویرانه در یک روستا زندگی می‌کردند و روستاییان همسایه که آن‌ها را مثل خود نمی‌دیدند، به چشم تحقیر و تردید به آن‌ها می‌نگریستند. همین دوران باعث شد که ایبسن در بزرگسالی مردی گوشه‌گیر و محتاط در ارتباطاتش باشد.
شخصیت‌های نمایش‌های او اغلب از وضعیت خانه و پدر و مادرش گرفته شده‌اند. ایبسن در کودکی به نقاشی علاقه فراوان داشت، ولی فراهم‌نبودن وسائل مانع به ثمر رسیدن او بود. هنریک در سن ۱۵ سالگی در داروخانه‌ای در شهر گریمستاد به شاگردی مشغول شد. در سال چهل و شش او صاحب فرزندی نامشروع از یک خدمتکار شد. با وقوع انقلاب ۱۸۴۸ در شمال اروپا ایبسن به سرودن اشعار آزادیخواهانه پرداخت. در سال ۱۸۵۰ برای ادامه تحصیل و به امید اخذ دکترا در رشته پزشکی به شهر کریستیانیا (اسلو کنونی، پایتخت نروژ) عزیمت نمود.
هنگامی که در رشته تحصیلی خود موفق نشد به نوشتن روی آورد. مطالعه تاریخ روم و توطئه "کاتلیناً و خطابه‌های سیسرون و همچنین شرح انقلاب فرانسه در ۱۸۴۸ باعث شد که ایبسن اولین نمایشنامه خود را در سال ۱۸۵۰ بنویسد. اولین اثر او به نام کاتلین در زمانی که ۲۲ ساله بوده منتشر شد.