moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
به گزارش مکارم شیرازی، مفسر شیعه، آیه ۶۱ سوره آل‌عمران است که پیرامون مناظره و مباهله‌ای بین محمد و مسیحیان نجران نازل شده‌است.مکارم شیرازی، ناصر؛ (۱۳۷۴)، "برگزیده تفسیر نمونه"؛ تهران: دارالکتب الاسلامیه؛ ج ۱، ص ۲۹۰. از میان مفسران سنی مذهب، فخر رازی در "تفسیر کبیر"، حاکم نیشابوری در "المستدرک"، ابن تیمیه در "منهاج السنة" و بسیاری دیگر از علمای اهل‌سنت و تمامی علمای شیعه، اتفاق نظر دارند که در آیه مباهله، مراد از «أَنْفُسَنَا»، علی بن ابی‌طالب، مراد از «أَبْنَاءَنَا»، حسن و حسین و مراد از «نِسَاءَنَا» فاطمه دختر محمد است.نیشابوری، مسلم بن حجاج، "صحیح مسلم"؛ بیروت: دارالطباعه العامره؛ ۱۳۲۹–۱۳۳۴، ج ۱۵، ص ۱۸۵.ابن کثیر، اسماعیل بن عمر؛ (۱۴۱۲)، "تفسیر القرآن العظیم"؛ بیروت: دارالمعرفة؛ ج ۱، ص ۳۷۹.ترمذی، محمد بن عیسی؛ (۱۴۰۳)، "سنن ترمذی"؛ بیروت: دارالفکر؛ ج ۵، ص ۴۰۷.حاکم نیشابوری، محمد بن عبدلله؛ (۱۴۱۸)، "المستدرک علی الصحیحین"؛ بیروت: دارالمعرفة؛ ج ۳، ص ۱۵۰.ابن تیمیه، احمد بن عبدالحلیم؛ "منهاج السنة النبویة"؛ ریاض: داراحد؛ ج ۴، ص ۳۵.زمخشری، محمود بن عمود؛ (۱۳۸۵)، "الکشاف عن حقایق غوامض التنزیل"، قاهره: مکتبة مصطفی آلبانی الحلبی وأولاده؛ ج ۱، ص ۱۹۳.رازی، محمد بن عمر؛ (۱۴۲۰)، "تفسیر کبیر"؛ مکتب تحقیق دار احیاءالتراث العربی؛ ج ۸، ص ۸۹. جارالله زمخشری در "تفسیر کشاف"، مسلم نیشابوری در "صحیح مسلم"، سیوطی در "الدر المنثور" و ابن کثیر در "تفسیر القرآن العظیم" از دانشمندان و مفسران بزرگ اهل سنت و از میان مفسران شیعه، محمد حسین طباطبایی در "تفسیرالمیزان" و مکارم شیرازی در "تفسیر نمونه" و سایر مفسرین شیعه معتقدند که این آیه در شأن و فضیلت همراهان محمد در مباهله (علی، فاطمه و حسنین) که همان «اصحاب کسا» هستند، می‌باشد.زمخشری، "الکشاف عن حقایق غوامض التنزیل"؛ ج ۱، ص ۱۹۳ و ۳۶۹.قشیری نیشابوری؛ "صحیح مسلم"؛ ج ۱۵، ص ۱۸۵.ترمذی؛ "سنن ترمذی"؛ ج ۵، ص ۴۰۷.ابن کثیر؛ "تفسیر القرآن العظیم"؛ ج ۱، ص ۳۷۹. همچنین بیضاوی، مفسر شافعی بر این باور است که، این حادثه و روایت دلیلی بر نبوّت پیامبر اسلام و دلیلی بر برتری و فضیلت اهل بیت اوست.بیضاوی، عبدالله بن عمر؛ "أنوارالتنزیل وأسرارالتأویل"؛ بیروت: دارالفکر؛ ج ۱، ص ۱۶۳. در مقاطع مختلف تاریخی، همراهان محمد در این رویداد با استناد به حضورشان در این رویداد، برتری خود را نسبت به مخالفانشان بیان می‌کردند.طبرسی، احمد؛ (۱۳۸۶)، "احتجاج"؛ دار النعمان، ج ۱، ص ۳۰۴.مرعشی نجفی، شهاب الدین؛ (۱۳۶۳)، "احقاق الحق"؛ قم: انتشارات کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی؛ ج ۹، ص ۸۱.هیتمی، احمد بن حجر؛ (۱۴۱۷)، "الصواعق المحرقة"؛ بیروت: موسسةالرسالة؛ ص ۱۵۷.قاضی نعمان مغربی؛ (۱۴۰۹)، "شرح الاخبار فی فضایل الائمه الاطهار"، قم: جامعه مدرسین؛ ج ۲، ص ۱۹۰.ابن منظور، محمد بن مکرم؛ "مختصر تاریخ دمشق لابن عساکر"؛ دمشق: دارالفکر؛ ج ۷، ص ۱۲۳. در این خصوص نه تنها علی و حسن، بلکه سایر امامان شیعه نیز با اشاره به این رویداد، به فضیلت خاندان خویش استناد کرده‌اند.میلانی؛ "جواهر الکلام"؛ ج ۳، ص ۳۱۵.انصاری؛ "اسرار مباهله؛" ص ۲۰۲–۲۲۴قندوزی حنفی؛ "ینابیع المودة لذوی القربی"؛ ج ۳، ص ۳۶۴. لویی ماسینیون، الهی‌دان فرانسوی در کتاب "مباهله در مدینه؛" گفتگوی سعد بن ابی‌وقاص را با معاویة بن ابی‌سفیان گزارش می‌کند که بر اساس آن، بعد از دستور معاویه در خصوص سب و لعن علی بن ابی‌طالب بر منبرها، سعد به این تصمیم اعتراض کرد. در این گفتگو سعد به شأن نزول آیه مباهله استناد می‌کند و او را یکی از پنج نفری گزارش می‌کند که در جریان مباهله حضور داشته‌است.ماسینیون؛ "مباهله در مدینه؛" ص ۱۸.
طباطبایی، به نقل از "تفسیر قمی"، گزارش می‌کند که جمعی از اهالی نجران برای گفتگو با محمد به مسجدالنبی در مدینه آمدند و پس از گفتگویی با محمد در خصوص عیسی، با پیشنهاد محمد در خصوص انجام مباهله موافقت کردند. در طی همین گفتگو، آیه ۶۱ آل‌عمران نازل شد.طباطبایی، "تفسیر المیزان"؛ ج ۳، ص ۳۶۰.
ابن تیمیه، مفسر و متکلم سنی در "منهاج السنة" بر این باور است که همراهی کردن «علی، فاطمه، حسن و حسین» با محمد در رویداد مباهله، حدیثی صحیح است که مسلم آن را از سعد ابی وقاص روایت کرده‌است؛ ابن تیمیه اما این همراهی را به جهت قرابت و خویشاوندی آنان با محمد دانسته‌است.ابن تیمیه؛ "منهاج السنة النبویة"؛ ج ۷، ص ۸۷. به باور محمد رشید رضا، از مفسران سلفی مسلک، در صورت صحت ادعای ابن تیمیه، شایسته بود تا محمد، عموی خویش عباس را به جای علی با خود همراه می‌ساخت. محمد رشید همچنین از قول محمد عبده آورده‌است که او روایات مباهله را جعلی و ساخته شیعیان دانسته‌است. به گزارش علی میلانی، نظریه محمد عبده با کثرت روایات موجود در منابع سنی در تناقض است؛ دیگر نقدی که میلانی بر ادعای عبده وارد می‌داند مشخص نبودن مفهوم عبارت «شیعیان» در نظریه اوست که بین شیعیان علی و شیعیان عثمان، مبهم مطرح شده‌است.حسینی میلانی؛ "جواهرالکلام"؛ ج ۳، ص ۳۸۶. با این وجود، منابع بسیاری از میان منابع سنی، ماجرای مباهله را گزارش کرده‌اند؛ دانشمندانی که این گزارش را نقل کرده‌اند عبارتند از: احمد بن حنبل،شیبانی، احمد بن حنبل؛ (۱۴۱۶)، "المسند احمد بن حنبل"؛ بیروت: دارصادر؛ ج ۱، ص ۱۸۵. مسلم نیشابوری،قشیری نیشابوری؛ "صحیح مسلم"؛ ج ۱۵، ص ۱۸۵. فخر رازی،رازی؛ "تفسیر الکبیر"؛ ج ۸، ص ۸۸. شهاب‌الدین آلوسی،آلوسی، محمود؛ (۱۴۱۵)، "روح المعانی فی تفسیرالقرآن العظیم"؛ بیروت: دارالکتب العلمیه؛ ج ۳، ص ۱۸۷. طنطاوی،طنطاوی، جوهری؛ "الجواهر فی تفسیر القرآن الکریم"؛ بیروت: دارالکتب العلمیه؛ ج ۱، ص ۱۲۷. ابوالفضل رشید الدین میبدی،رشیدالدین میبدی، احمد بن ابی سعد؛ (۱۳۷۱)، "کشف الاسرار و عدة الابرار"؛ تهران: امیرکبیر؛ ج ۲، ص ۱۴۷. شوکانی،شوکانی یمنی، محمد بن علی؛ "عالم الکتب"؛ (۱۴۱۴)، دمشق: فتح القدیر؛ ج ۱، ص ۴۴۹. ابن حجر هیتمی،هیتمی، احمد بن حجر؛ (۱۴۱۷)، "الصواعق المحرقة"؛ بیروت: موسسةالرسالة؛ ص ۲۱۲. جلال‌الدین سیوطی،سیوطی، جلال‌الدین؛ "الدرالمنثور"؛ بیروت: دارالمعرفة؛ ج ۲، ص ۲۳۲. شمس‌الدین ذهبی،ذهبی، شمس‌الدین؛ (۱۴۱۳)، "سیر اعلام النبلاء"؛ بیروت: مؤسسه الرسالة؛ ص ۲۳۰. ابن کثیر،ابن کثیر؛ "تفسیر القرآن العظیم"؛ ج ۱، ص ۳۷۹. ابن حجر عسقلانی،عسقلانی، ابن حجر؛ (۱۴۱۵)، "الاصابة فی تمیز الصحابة"؛ بیروت: دارالکتب العلمیة؛ ج ۴، ص ۴۶۸. قندوزی حنفی،قندوزی، سلیمان بن ابراهیم؛ (۱۴۱۶)، "ینابیع المودة"، بیروت: دارالاسوة؛ ص ۳۳۰. و حسن المنصوری.المنصوری، مصطفی الحسن؛ "المقتطف من عیون التفاسیر"؛ بیروت: دارالسلام للطباعة والنشر والتوزیع والترجمة؛ ج ۱، ص ۳۳۲.
نجران در آن دوران یکی از پایگاه‌های بزرگ مسیحیت و دارای کلیساهای مهّم و فراوان بود و حاکمیّت مسیحی مستقلی داشت که بسیاری از مناطق مسیحی‌نشین اطراف، تحت سیطره آن بودند. همچنین از نظر تجاری به جهت وجود کارخانه‌های پارچه‌بافی و مزارع کشاورزی، منطقه‌ای پر رونق بود.انصاری؛ "اسرار مباهله"؛ ص ۴۸. پیامبر اسلام در سال نهم و به نقلی ششم پس از هجرت، نامه‌ای به «اُسقُف نجران» نوشت و طی آن سران کلیسا را به دین اسلام دعوت کرد. در این نامه تأکید شده بود تا در صورت عدم پذیرش اسلام، مسیحیان ملزم به پرداخت جزیه هستند.طباطبایی؛ "تفسیر المیزان"؛ ج ۳، ص ۴۲۲. نمایندگان محمد، نامه را به اُسقف مسیحیان نجران رساندند. اسقف پس از مطالعه نامه، شورایی مرکب از شخصیت‌های مذهبی و غیرمذهبی تشکیل داد که وارد مدینه شوند و از نزدیک با پیامبر اسلام دیدار کنند و دلایل نبوت ایشان را مورد بررسی قرار دهند.انصاری؛ "اسرار مباهله"؛ ص ۵۲.
به گزارش مکارم شیرازی، مفسر شیعه، هیئت مسیحیان نجران متشکل از ۴۰ تا ۷۰ نفر به مدینه وارد شدند.مکارم شیرازی؛ "تفسیر نمونه؛" ج ۲، ص ۵۷۸. این نمایندگان پس از دیدار با پیامبر اسلام، با او به مباحثه و تبادل نظرات و افکار پرداختند و در موضوع‌های مسیح، مریم و خدا به گفتگو نشستند. در نهایت هیئت اعزامی خطاب به محمد گفتند که استدلال‌های او در خصوص عدم الوهیت مسیح، برای آنان قانع کننده نبوده‌است.سیوطی، جلال‌الدین؛ (۱۴۱۶)، "تفسیر الجلالین"؛ بیروت: مؤسسه النور للمطبوعات؛ ص ۶۱. به گزارش طباطبایی، مفسر شیعه، در این هنگام بود که آیه مباهله نازل شد و بر اساس آن محمد ملزم شد تا با مسیحیان نجران، به مباهله برخیزد.طباطبایی، "تفسیر المیزان"؛ ج ۳، ص ۳۵۰. نمایندگان نجران با محمد در خصوص انجام مباهله به توافق رسیدند و قرار بر آن شد تا فردای آن روز نجرانیان و اهالی مدینه در نقطه‌ای خارج از مدینه و نجران، جمع شده و مراسم مباهله را انجام دهند. به گزارش منابع اسلامی، پس از اطلاع اُسقف مسیحیان نجران در خصوص تصمیم هیئت اعزامی، به آنان گوشزد کرد که اگر محمّد با فرزندان و خانواده‌اش برای مباهله آمد، از مباهله با او امتناع کنید و اگر با یارانش به مراسم آمد، با او مباهله نمایید. پیامبر اسلام در روز موعود، به همراه «علی بن ابی‌طالب، حسن و حسین و فاطمه» به سمت مکان مقرر شده به راه افتاد.مکارم شیرازی؛ "تفسیر نمونه"؛ ج ۲، ص ۵۸۰.سیوطی؛ "تفسیر الجلالین"؛ ص ۶۰.زمخشری؛ "کشاف؛" ج ۱، ص ۳۶۸. بنابر آنچه در "فرهنگ‌نامه علوم قرآنی" گزارش شده‌است، با مواجه مسیحیان با صحنه حضور نزدیکان و اقوام محمد در ماجرای مباهله، از ادامه این روند سرباز زدند و به پرداخت جزیه رضایت دادند.دفتر تبلیغات اسلامی؛ (۱۳۹۱)، "فرهنگ‌نامه علوم قرآنی"؛ قم: دفتر تبلیغات اسلامی؛ ص ۷۳۴. زمخشری، مفسر سنی، در تفسیر کشاف و مکارم شیرازی در "تفسیر نمونه"، علّت خودداری از مباهله توسط نجرانیان را جلوگیری از شکست مسیحیت در مقابل اسلام دانسته‌اند.زمخشری؛ "کشاف"؛ ج ۱، ص ۳۶۸.مکارم شیرازی؛ "تفسیر نمونه"؛ ج ۲، ص ۵۸۰. به گزارش منابع شیعه و سنی، پس از این واقعه، علی بن ابی‌طالب از جانب مسلمانان با نجرانیان پیمان‌نامه‌ای را منعقد کرد که در دو نسخه و با مفاد ذیل تدوین شد:علی بن طاووس، سید رضی‌الدین؛ (۱۳۹۰)، "اقبال الاعمال"؛ تهران: دارالکتب الاسلامیه؛ تحقیق جواد قدومی؛ ص ۵۱۱.ابوالفتوح رازی، حسین بن علی؛ (۱۴۰۸)، "روض الجنان و روح الجنان فی تفسیرالقرآن"؛ مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی؛ تحقیق محمد جعفر یاحقی و محمد مهدی ناصح؛ ج ۴، ص ۳۶۲.ابن خلدون، عبدالرحمن؛"تاریخ ابن خلدون"؛ بیروت: داراحیاء التراث العربی؛ ج ۲، ص ۴۷۷.بیهقی، ابوبکر؛ (۱۴۰۵)، "دلایل النبوة"، بیروت: دارالکتب علمیه؛ ج ۵، ص ۳۸۹.
بنابر گزارش ماسینیون، الهی‌دان فرانسوی، مباهله کردن در میان انسان‌ها از دیرباز مرسوم بوده‌است و معمولاً برای اثبات حقیقت و تأکید بر آن صورت می‌گرفت. قوم سام که از تمدن بابل ریشه می‌گیرد، از سوگند پاکدامنی برای آشکار کردن حق بودن یا نبودن استفاده می‌کردند. سوگند پاکدامنی بدین گونه است که فرد متهم، کلماتی را بر علیه خود بر زبان می‌آورد و آنها را شرط می‌کند تا اگر خلاف واقع و حقیقت سخنی را بگوید، خدا او را به آن‌ها دچار نماید. این نوع سوگند را مباهله گویند. در جوامع یهودی، مباهله به شکل فنی و اصطلاح خاص آن انجام نمی‌شد، بر این اساس، صِرف اینکه افراد از احکام و دستورهای خدا بترسند و به عدم قدرت انسان‌ها برای گریختن از عدالت الهی باور داشته‌باشند، مباهله گفته می‌شود. اما در جامعه اسلامی اصطلاح مباهله به نفرینی گفته می‌شود که بین دو نفر یا گروه اتفاق می‌افتد و همراه با عبارات خاصی انجام می‌پذیرد.ماسینیون، لویی؛"مباهله در مدینه"؛ ترجمه: محمودرضا افتخارزاده؛انتشارات رسالت قلم؛ ۱۳۷۸، ص ۱۸. مباهله اصطلاحی در فرهنگ اسلامی در جامعه عرب پیش از اسلام و حتی نزول آیه مباهله، مرسوم نبوده‌است و به همین جهت منابع اسلامی این واقعه تاریخی را یکی از دلایل بر صدق گفتار پیامبر اسلام می‌دانند.دفتر تبلیغات اسلامی؛ "فرهنگ‌نامه علوم قرآنی"؛ ص ۷۳۴.
علامه طباطبایی مفسر شیعه در تفسیر "المیزان" در مورد آیه مباهله آورده‌است که «نبتهل»، فعل مضارع از ماده مباهله است که به معنای ملاعنه است.طباطبایی؛ "تفسیر المیزان"؛ ج ۳، ص ۳۵۲. مباهله بر وزن «مفاعَله» به معنای انجام دادن کاری به صورت دو طرفه است. حروف اصلی آن از ریشه «بهل» است و به معنای «رها کردن و ترک گفتن» می‌باشد؛ این لغت به معنای «لعنت و نفرین» نیز به کار می‌رود چرا که لعنت همچون مباهله، سبب جدا شدن انسان از رحمت الهی است.ابن‌منظور، محمدبن مکرم؛ (۱۴۰۵)، "لسان العرب"؛ بیروت: نشر أدب الحوزة؛ ج ۱، ص ۵۲۲.جر، خلیل؛ (۱۳۹۱)، "فرهنگ لاروس"؛ ترجمه سید حمید طبیبیان؛ تهران: امیرکبیر؛ ج ۱، ص ۴۹۳. به گزارش "لسان العرب" و "الفروق"، یکی از تفاوت‌های بین واژه «مباهله» و «لعن»، تأکید بیشتری است که در واژه مباهله وجود دارد.ابن منظور؛ "لسان العرب"؛ ج ۱۱، ص ۷۱–۷۲.عسکری، حسن بن عبدلله؛ (۱۴۰۰)، "الفروق فی اللغة"؛ بیروت: دارالآفاق الجدیده؛ ص ۴۳. طباطبایی معنای دیگر مباهله را محاجه گزارش می‌کند.طباطبایی؛ "تفسیر المیزان"؛ ج ۳، ص ۳۵۲. "ابن عاشور" مفسر سنی مذهب در "التحریر و التنویر"، معنای مباهله را دعا به لعن و نفرین می‌داند.
طباطبایی در تشریح رفتار محمد در خصوص آوردن فرزندان خود برای رویداد مباهله با مسیحیان معتقد است که این اقدام برای اطمینان آورتر شدن احتجاج صورت گرفته‌است. او توضیح می‌دهد؛ هنگامی که شخصی زن و بچه خود را با وجود علاقه‌ای که به آنها دارد، در معرض نفرین طرف مقابل قرار می‌دهد، نشانه‌ای بر صدق ادعا و اطمینان و باور به حقانیت خویش است.طباطبایی؛ "تفسیر المیزان"؛ ج ۳، ص ۳۵۲. فخر رازی، مفسر سنی مذهب، در پاسخ به این سؤال که چرا محمد، فرزندان نابالغ خود، یعنی حسن و حسین را برای این امر برگزیده در حالی که عذاب بر غیر بالغین نازل نمی‌شود، معتقد است که محمد آنان رابه جهت شفقت و محبتی که به آنان داشته‌است با خود همراه کرد و قصد داشت تا با این همراهی، اعتقاد راسخ خود به حقانیتش را به دیگران ثابت نماید. او همچنین می‌نویسد که مرگ نابالغ‌ها در عذاب الهی نه به جهت عقاب و عذاب، بلکه به جهت رحمت الهی و رهایی آنان از سختیهای پس از آن بوده‌است.به باور بقاعی، مفسر سنی مذهب آوردن فرزندان در مباهله به جهت عزیز بودن آنها و آوردن زنان به جهت اهمیت آنان است به گونه ای که اولین چیزی که مورد دفاع فرد قرار می‌گیرد، زنان او می‌باشد. بقاعی می‌گوید دلیل جمع آمدن این عبارات نیز، قطع و یقین در حقانیت است به گونه ای که فرد حاضر است تمام فرزندان و زنان خویش را فدای مدعی خود کند.بر اساس گزارشی که "طبری"، "ثعلبی" و "بیضاوی" – از مفسران سنی – آن را نقل کرده‌اند، محمد به فاطمه، علی و حسنین می‌گوید که من هر چه دعا کردم شما آمین بگویید. در روایتی که در این تفاسیر آمده‌است، اسقف نجران پس از مشاهده خاندان محمد، به سایر نجرانیان گفت: «من صورت‌هایی را می‌بینم که اگر خداوند را برای کندن کوه از جای خود بخواهند، کوه‌ها از جای خود کنده می‌شوند. با آنها مباهله نکنید؛ زیرا هلاک می‌شوید و در روی زمین تا روز قیامت هیچ نصرانی باقی نمی‌ماند»طبری؛ "جامع البیان عن تأویل القرآن"؛ ج ۳، ص ۳۰۰.ثعلبی نیشابوری، احمد؛ (۱۴۲۲)، "الکشف و البیان"؛ بیروت: دار احیاءالتراث العربی؛ ج ۳، ص ۸۵.بیضاوی، عبدالله بن عمر؛ "أنوارالتنزیل وأسرارالتأویل"؛ بیروت: دارالفکر؛ ج ۲، ص ۴۷. به عقیده ابن عاشور، منظور از ابناءنا، جوانان یا کودکان از مسلمانان هستند و مقصود از نساءنا، همسران محمد هستند، همچنین مقصود از انفسنا جان‌های مسلمین است.
به گزارش "زمخشری"، مفسر سنی مذهب، در عبارت «فمن حاجک فیه»، ضمیر به عیسی بازمی‌گردد و مخاطب پیامبر اسلام است. وی می‌گوید محمد در روز مباهله، حسین را در آغوش و دست حسن را گرفته بود؛ در پشتش فاطمه و علی در پشت فاطمه در حرکت شدند. همچنین به گزارش بیضاوی، در عبارت «فمن حاجک فیه» ضمیر به عیسی بازمی‌گردد و خطاب به پیامبر اسلام است.
طباطبایی به نقل از ابن جریر گزارش می‌کند که پس از نزول آیه در رویداد مباهله محمد با مسیحیان نجران، فردای آنروز پیامبر اسلام دستور داد تا علی، فاطمه و حسنین را خبر نماید تا جمع شوند و از یهود دعوت کرد تا آنان نیز برای مباهله آماده شوند اما آنان از این اقدام سر باز زدند. طباطبایی بر طبق همین روایت معتقد است که آیه در مفهومی عام نازل شده‌است و تنها در خصوص مباهله با نجرانیان نازل نشده‌است؛ بر این اساس «فمن حاجک فیه» به کلمه حق برخواهد گشت و معنای جمله چنین خواهد بود: «پس هر کس که بر سر حق باتو بگو مگو کرد به او بگو…»
طباطبایی در پاسخ به سؤالی که گفته شده‌است، «أبناءَنا و نساءَنا» موجود در آیه به صیغه جمع به‌کار رفته‌اند و نمی‌تواند بر یک تن و دو تن تعلق گیرند؛ معتقد است که مقصود نهایی از این نفرین، هلاکت و از بین رفتن یکی از دو طرف با همه نفراتش اعم از بزرگ و کوچک، زن یا مرد و برای همیشه است. طباطبایی همچنین به کاربرد واژه جمع در قرآن برای نفرات واحد اشاره می‌کند و به عنوان مثال از آیه دوم سوره مجادله، آیه ۱۸۱ و ۱۷۳ سوره آل‌عمران و همین‌طور آیه ۲۱۹ سوره بقره یاد می‌کند.طباطبایی؛ "تفسیر المیزان"؛ ج ۳، ص ۳۵۷. فخر رازی، گزارش می‌کند که پیامبر اسلام با یک عبای پشمی سیاه رنگ از منزل خارج شد، حسن آمد و آن را داخل عبای خود نمود و سپس حسین آمد او را نیز در زیر عبای خود قرار داد، سپس علی و فاطمه آمدند و در این لحظه محمد دست به دعا برداشت و از خدا پاکی اهل‌بیت خویش را طلب کرد.فخر رازی؛ "تفسیر کبیر"؛ ج ۸، ص ۸۸–۸۹. "سید علی میلانی"، مجتهد شیعی، روایتی را از علی بن موسی الرضا گزارش می‌کند که بر اساس آن، یکی از بزرگترین فضائل علی بن ابی‌طالب، مخاطب واقع شدن با عبارت «انفسنا» در آیه مباهله است. بر اساس این استدلال، چون محمد برترین مخلوق خدا محسوب می‌شود، پس علی که نفس او محسوب شده‌است، در فضیلت و مرتبه با محمد برابری دارد.میلانی؛ "جواهر الکلام"؛ ج ۳، ص ۳۱۵.انصاری؛ "اسرار مباهله"؛ ص ۲۱۰–۲۲۰ طباطبایی در خصوص تفسیر بخش انتهایی آیه می‌آورد: دروغگویان با «الف و لام» ذکر شده‌است که این الف و لام عهد است. بر این اساس، منظور از دروغگویان در این آیه، کسانی هستند که در رویداد مباهله دخالت داشته‌اند و شامل تمام دروغگویان نمی‌باشد.طباطبایی؛ "تفسیر المیزان"، ج ۳، ص ۳۵۷.
بنابر گزارش منابع شیعی، در بعضی روایات اهل سنت نام علی بن ابیطالب در ماجرای مباهله ذکر نشده که این روایات به دو مورد مناقشه قرار گرفته‌است؛ اول عدم ارائه سند برای گزارش مورد نظر در حالی که نام علی در روایات صحیحه‌ای که علمای اهل سنت در صحاح خود آورده‌اند ذکر شده‌است؛ دوم اینکه بر فرض صحت سند هرگاه در یکی از دو روایت هم مضمون کلمه‌ای باشد که در دیگری نباشد سیره عقلا احتمال از قلم افتادن آن را می‌دهد؛ زیرا در کتابت یا نقل روایت حذف کلمه معمولاً اتفاق می‌افتد ولی زیاد شدن کلمه به ندرت پیش می‌آید. با توجه به زیادی روایاتی که نام علی را ذکر کرده‌اند معلوم می‌شود که عدم ذکر نام او در برخی روایات به دلیل از قلم افتادن واژه است.
در منابع شیعی روایتی گزارش شده‌است که بر اساس آن، هارون از موسی کاظم در خصوص علت فرزند پیامبر خوانده شدن فرزندان علی سؤال کرد و موسی کاظم در پاسخ به او، به فرزند خوانده شدن عیسی بن مریم از نسل ابراهیم اشاره می‌کند و این در حالی است که نسل مادر عیسی به ابراهیم ختم می‌شود. در این خصوص در قرآن آمده‌است: ترجمه: پس از آن موسی کاظم به ماجرای مباهله اشاره می‌کند و در آن به عبارت «تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَکُمْ …» می‌پردازد و تأکید می‌کند که در آن روز جز حسنین کسی از ذریه محمد در آنجا نبود. متکلمان شیعه، رجوع به آیه مباهله را یکی از مستندات روشن برای اعتقادات بنیادین خود یافته‌اند؛ آنان بر این باورند که عبارت «انفسنا» به معنای جان پیامبر اسلام، بر علی بن ابی‌طالب اطلاق می‌شود و بر همین اساس نتایجی قابل استنباط می‌باشد: شیخ صدوق، راوی شیعه، روایتی در "خصال" آورده‌است که علی بن ابیطالب با ابوبکر در امر خلافت به آیه مباهله احتجاج کرده‌است و با سوگند از او پرسیده:پیامبر در مباهله با مشرکان از نصارا با من و خانواده و فرزندان من حضور یافتند یا با تو و خانواده و فرزندان تو؟ ابوبکر گفت با شما؛ شیخ طوسی، دیگر مفسر شیعه نیز روایتی آورده که علی از حاضران شورا پرسید: آیا در میان شما کسی جز من هست که خدا دربارهٔ او و همسر و فرزندانش آیه مباهله را نازل کرده و او را نفس رسول خدا قرار داده باشد؟ همه گفتند نه.
متکلمان شیعه در برابر مناقشات کلامی عامه کوشیده‌اند تا از دستاوردهای معنایی امامیّه از آیه مباهله با شیوه‌های منطقی دفاع نمایند.موسوی کراماتی، محمد تقی؛ (۱۳۹۸)، «"جایگاه آیه مباهله در مطالعات کلامی فریقین"»؛ "پژوهشنامه کلام تطبیقی شیعه".
منابع سنی بر این باورند که حضور محمّد در این رخداد، در درجه اول نشانگر اعتماد او به پروردگارش می‌باشد؛ چرا که دو طرف در مباهله، فراتر از برد و باخت، اعتبار و شخصیت خود را در معرض کرامت و فضاحت می‌گذارند. در خصوص ردّ ادله شیعه، منابع سنی استدلال‌هایی را مطرح کرده‌اند که برخی از آنها عبارتند از:
با توجه به اهمیّت آیه مباهله ازنظر فریقین کتاب‌های زیادی در مورد این آیه نگاشته شده و فصول مختلفی از کتاب‌های کلامی، اعتقادی و مذهبی را به خود اختصاص داده‌است؛ از جمله این کتاب‌ها در این زمین عبارتند از: "آینه خورشید شد" اثر عباس علی مردی؛ "ثم نبتهل" اثر غلامرضا صادقی فر؛ "و سرانجام صلیب می‌شکند" اثر نادر فضلی؛ "آن‌روز روز مباهله" اثر میرابوالفتح دعوتی؛ "امامت و عصمت امامان در قرآن" و همین‌طور اثر دیگری با نام "امامت در آیه مباهله" اثر رضا کاردان؛ "کتاب المباهله" اثر شهاب‌الدین مرعشی نجفی؛ "المباهله" اثر محمد خالصی؛ "برهان مجادله فی تفسیر آیه مباهله" اثر محمداعجاز حسین‌محمدی بدایونی؛ "اهل بیت و آیه مباهله" اثر قوام الدین وشنوی"؛ گزارش لحظه به لحظه از ماجرای مباهله" اثر محمدرضا انصاری؛ "کتاب المباهله" اثر محمد بن علی شلمغانی"؛ المباهله" اثر عبدالله حسینی؛ "حل الاعضا" اثر علی بن علیرضا خویی؛ "مباهله" اثر نادر فضلی؛ "بررسی تطبیقی مباهله پیامبر با مسیحیان نجران" اثر کمال‌الدین غراب؛ "مباهله در مدینه" اثر لویی ماسینیون؛ "از مباهله تا عاشورا" و کتاب دیگری با نام "مباهله رسول خدا با نصارای نجران"، اثر محمد امینی گلستانی؛ "نصاری نجدان بین المجادله و المباهله" اثر احمد علی عجیبة؛ "آیة المباهله" اثر رافد تمیمی؛ "دعوت مردی که راست می‌گفت" اثر ابراهیم حسن بیگی؛ "اگر دست‌ها به آسمان بلند می‌شد" اثر مهدی آیت اللهی؛ "از نجران تا مدینه" اثر محمدرضا انصاری؛ "آیه مباهله" اثر علی حسینی میلانی؛ "اسرار مباهله" اثر محمد رضا انصاری؛ "فضایل و اعمال مباهله" اثر امین اوحدی؛ "آیه مباهله" اثر محمدتقی شریعتمداری"، الاقبال لصالح الاعمال" اثر سید ابن‌طاووس"، دو چشم آسمانی" اثر مجید صیاحی؛ "راهی که می‌ماند" اثر مهدی شجاعی؛ "روی دست آسمان" اثری از مجموعه دارالصادق اصفهان؛ "شخصیات قلفة فی الاسلام" اثر عبدالرحمن بدوی؛ "المباهله" اثر عبدالله سبیتی؛ "مباهله صادقین" اثر محمد علوی؛ "کدام سرنوشت خار جهنم یا گل بهشت" اثر محمد ضیاآبادی؛ "تاریخ نجران یا آفتاب درخشان در مباهله نصارای نجران" اثر محمد احمدآبادی اصفهانی
امیل لحود پانزدهمین رئیس‌جمهور لبنان است. او از ۲۴ نوامبر ۱۹۹۸ تا ۲۳ نوامبر ۲۰۰۷ ریاست جمهوری لبنان را بر عهده داشت.
او در ۱۲ ژانویه ۱۹۳۶ در شهرک بعبدات به دنیا آمد. او فرزند ژنرال جمیل لحود است که در ایجاد ارتش لبنان و تلاشهای این کشور در راستای کسب استقلال نقش بسزایی داشت.
در سال ۱۹۶۸ او فرماندهی اولین ناوگان را برعهده گرفت، و از سال ۱۹۷۰ تا ۱۹۸۳ که در مقام ریاست دفتر نظامی وزارت دفاع لبنان قرار داشت در سمت‌های مختلفی از ارتش فعالیت می‌کرد. همچنین او در مقام رئیس کل قوا از سال ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۸ ارتش کشور را که در اثر جنگ داخلی ۱۹۷۵ تا ۱۹۹۰ تضعیف شده بود بازسازی کرد.
او در ۲۴ نوامبر ۱۹۹۸ (میلادی) عنوان چهاردهمین رئیس‌جمهور لبنان انتخاب شد. گرچه دوره ریاست جمهوری او باید در دسامبر ۲۰۰۴ پایان می‌یافت، اما پارلمان لبنان پس از تصویب لایحه‌ای در سپتامبر ۲۰۰۴ (میلادی) دوره ریاست جمهوری او را برای مدت ۳ سال دیگر تا ۲۰۰۷ (میلادی) تمدید کرد.
دوره ریاست جمهوری امیل لحود در ۲۴ نوامبر ۲۰۰۷ به پایان رسید و او قبل از ترک کاخ ریاست جمهوری طی پیامی با اعلام حالت فوق‌العاده در لبنان، کنترل امنیتی کشور را به ارتش واگذار کرد.
او با آندره آندونی ازدواج کرد که حاصل آن سه فرزند بود. کارین یکی از فرزندان او با وزیر دفاع لبنان، الیاس مر، ازدواج کرد.
آیه تداین آیه ۲۸۲ سوره بقره از کتاب قرآن است. به این آیه، آیه دَین، تداین یا مداینه و قرض نیز می‌گویند.
این آیه طولانی‌ترین متن را در بین آیات قرآن دارا است و راجع به لزوم کتابت سند برای وام می‌باشد.
تداین بمعنی سلم - معامله سلف، پیش خرید و پیش فروش - یا نسیه یا اجاره و هر معامله ای که یکی از عوضین آن مدت دار باشد.
این آیه اصول و روش انجام قراردادها و دیون مدت دار را از نظر قرآن تبیین می‌نماید.
مخاطبین این آیه افراد اهل ایمان می‌باشند.
برای جلوگیری از هر گونه اشتباه و نزاع و برای قرض و وام و معاملاتی که مقداری از پول باقی می‌ماند باید چیزی نوشته شود.مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی
نگارنده سند و شهود، نباید به خاطر رعایت حق و عدالت مورد آزار و اذیت قرار گیرند.
ضرورت تعیین مدت صریح، با قید روز و ماه و سال که از کلمه «مسمی» در آیه بر می‌آید.
یَأَیُّهَا الَّذِینَ ءَامَنُواْ إِذَا تَدَایَنتُم بِدَیْنٍ إِلیَ أَجَلٍ مُّسَمًی فَاکْتُبُوهُ وَ لْیَکْتُب بَّیْنَکُمْ کَاتِبُ بِالْعَدْلِ وَ لَا یَأْبَ کاَتِبٌ أَن یَکْتُبَ کَمَا عَلَّمَهُ اللَّهُ فَلْیَکْتُبْ وَ لْیُمْلِلِ الَّذِی عَلَیْهِ الْحَقُّ وَ لْیَتَّقِ اللَّهَ رَبَّهُ وَ لَا یَبْخَسْ مِنْهُ شَیْا فَإِن کاَنَ الَّذِی عَلَیْهِ الْحَقُّ سَفِیهًا أَوْ ضَعِیفًا أَوْ لَا یَسْتَطِیعُ أَن یُمِلَّ هُوَ فَلْیُمْلِلْ وَلِیُّهُ بِالْعَدْلِ وَ اسْتَشهْدُواْ شهِیدَیْنِ مِن رِّجَالِکُمْ فَإِن لَّمْ یَکُونَا رَجُلَینِ فَرَجُلٌ وَ امْرَأَتَانِ مِمَّن تَرْضَوْنَ مِنَ الشهُّدَاءِ أَن تَضِلَّ إِحْدَئهُمَا فَتُذَکِّرَ إِحْدَئهُمَا الْأُخْرَی وَ لَا یَأْبَ الشهُّدَاءُ إِذَا مَا دُعُواْ وَ لَا تَسْمُواْ أَن تَکْتُبُوهُ صَغِیرًا أَوْ کَبِیرًا إِلیَ أَجَلِهِ ذَالِکُمْ أَقْسَطُ عِندَ اللَّهِ وَ أَقْوَمُ لِلشهَّادَةِ وَ أَدْنیَ أَلَّا تَرْتَابُواْ إِلَّا أَن تَکُونَ تِجَرَةً حَاضِرَةً تُدِیرُونَهَا بَیْنَکُمْ فَلَیْسَ عَلَیْکمْ جُنَاحٌ أَلَّا تَکْتُبُوهَا وَ أَشْهِدُواْ إِذَا تَبَایَعْتُمْ وَ لَا یُضَارَّ کاَتِبٌ وَ لَا شَهِیدٌ وَ إِن تَفْعَلُواْ فَإِنَّهُ فُسُوقُ بِکُمْ وَ اتَّقُواْ اللَّهَ وَ یُعَلِّمُکُمُ اللَّهُ وَ اللَّهُ بِکُلِّ شیْءٍ عَلِیمٌ
ترجمه الهی قمشه ای : ای اهل ایمان، چون به قرض و نسیه معامله کنید تا زمانی معیّن، سند و نوشته در میان باشد، و بایست نویسنده درستکاری معامله میان شما را بنویسد، و نباید کاتب از نوشتن خودداری کند، که خدا به وی نوشتن آموخته پس باید بنویسد، و مدیون باید مطالب را املاء کند، و از خدا بترسد و از آنچه مقرّر شده چیزی نکاهد، و اگر مدیون سفیه یا ناتوان (صغیر) است و صلاحیّت املا ندارد ولیّ او به عدل و درستی املا کند و دو تن از مردان خود (از مسلمانان عادل) گواه آرید، و اگر دو مرد نیابید یک مرد و دو زن، از هر که (به عدالت) قبول دارید گواه گیرید تا اگر یک نفر از آن دو زن فراموش کند دیگری به خاطرش آورد، و هر گاه شهود را (به محکمه) بخوانند امتناع از رفتن نکنند، و در نوشتن آن تا تاریخ معیّن مسامحه نکنید چه معامله کوچک و چه بزرگ باشد. این عادلانه‌تر است نزد خدا و محکمتر برای شهادت و نزدیکتر به اینکه شکّ و ریبی در معامله پیش نیاید (که موجب نزاع شود) مگر آنکه معامله نقد حاضر باشد که دست به دست میان شما برود، در این صورت باکی نیست که ننویسید، و گواه گیرید هر گاه معامله کنید، و نبایست به نویسنده و گواه ضرری رسد (و بیاجر مانند)، و اگر چنین کنید نافرمانی کرده‌اید؛ و از خدا بترسید و خداوند هم به شما تعلیم مصالح امور می‌کند و خدا به همه چیز داناست.
الیاس هراوی چهاردهمین رئیس جمهور لبنان بود. او از ۲۴ نوامبر ۱۹۸۹ تا ۲۴ نوامبر ۱۹۹۸ ریاست جمهوری لبنان را عهده‌دار بود.
او در ۴ سپتامبر ۱۹۲۶ در نزدیکی زحله به دنیا آمد. او فرزند خانواده مارونی و سیاست‌مداری سرشناس از حومه شهر زحله بود.
او در ۲۴ نوامبر ۱۹۸۹ بعد از ترور رینیه معوض به این سمت رسید. بعد از تعدیل قانون اساسی لبنان در اکتبر ۱۹۹۵ با اکثریت ۱۱۰ رای موافق و ۱۱ رای مخالف، دوره ریاست جمهوری وی به مدت ۳ سال دیگر تمدید شد. دوره ریاست جمهوری وی هم‌زمان با پایان جنگ داخلی لبنان بود.
او در ۷ ژوئیه ۲۰۰۶، در سن ۷۹ سالگی درگذشت.
رنه مُعَوَض سیزدهمین رئیس‌جمهور لبنان است. او از ۵ نوامبر ۱۹۸۹ تا ۲۲ نوامبر ۱۹۸۹ رئیس‌جمهور لبنان بود.
در ۱۷ آوریل ۱۹۲۵ به دنیا آمد. بعد از امضای توافقنامه طائف به ریاست جمهوری برگزیده شد ولی پس از سپری شدن مدت کوتاهی از ریاست جمهوری، در انفجاری که کاروان حامل وی را هدف قرار داد، ترور شد.
اتحادیه کشورهای مستقل همسود یا کشورهای مستقل مشترک‌المنافع (به اختصار ) اتحادیه‌ای شامل برخی از جمهوری‌های مستقل اتحاد جماهیر شوروی سابق است. تأسیس این اتحادیه به دست رؤسای مملکتی کشورهای روسیه، بلاروس و اوکراین بود. مرکز اصلی آن در مینسک پایتخت بلاروس است و نشست‌های آن در کاخ تاوری در سن پترزبورگ انجام می‌شود.
این اتحادیه در دسامبر سال ۱۹۹۱ در یک قرار رؤسای کشورهای روسیه، بلاروس و اوکراین و سپس عضو شدن هشت کشور دیگر، شکل گرفت.
در سال ۱۹۹۳ پس از عضو شدن کشور گرجستان، که خود را تا آن زمان از این اتحادیه دور نگه می‌داشت، تعداد این کشورها افزایش یافت. گرجستان پس از جنگ مرداد ماه سال ۸۷ در منطقهٔ اوستیای جنوبی و دخالت روسیه از این سازمان خارج شدخبرگزاری ترند. اخبار سیاسی -اقتصادی دریای خزر، قفقاز جنوبی و آسیای مرکزی همین مسئله موجب تقدیم پیش‌نویس قانونی به مجلس اوکراین برای خروج از این سازمان شد. هرچند که هم‌اکنون نیز اوکراین فعالیت چندانی در این سازمان ندارد و عملاً از آن خارج شده‌است.http://en.wikipedia.org/wiki/Commonwealth_of_Independent_States
از فوریهٔ ۲۰۰۶ کشور قزاقستان در نشست‌های وزرای دفاع اتحادیه شرکت نمی‌کند و ترکمنستان نیز از سال ۲۰۰۵ عضو جانبی به حساب می‌آید.
اهداف این اتحادیه، سعی در بازسازی فضای اقتصادی و امنیت کشورهای پیشین اتحاد جماهیر شوروی سابق است.
در سال‌های اخیر این اتحادیه مفهوم خود را از دست داده، چنانچه اعضای آن فقط در سطح دیپلمات‌ها با هم نشست انجام می‌دهند و رؤسای آن‌ها سال‌هاست که با هم نشستی نداشته‌اند.
در این میان کشورهای عضو، سیاست‌های خارجی مشترک نداشته و به موازات، پیمان‌های دیگری از قبیل مجمع اقتصادی اوراسیا و سازمان همکاری شانگهای و اکو (ایران، ترکیه و پاکستان)، بسته‌اند.
فیلمنامه یا سناریو داستانی است که همراه با توضیح صحنه‌ها برای ساخت فیلم نوشته می‌شود. به نویسندهٔ فیلمنامه، فیلم‌نامه‌نویس می‌گویند. عناصر فیلمنامه از داستان و شخصیت‌ها، صحنه‌ها، سکانس‌ها، پرده‌ها، موسیقی، مکان‌ها، حالت‌ها، دیالوگ ها و … تشکیل شده‌اند.
فیلمنامه یا اسکریپت؛ یک اثر نوشته شده توسط فیلم‌نامه‌نویس برای یک فیلم، برنامه تلویزیونی یا بازی ویدیویی است. این سریال‌ها می‌توانند کارهای اصلی یا سازگاری از قطعات موجود در نوشتن باشند. در آنها، جنبش، اعمال، بیان و گفت و گوهای شخصیت‌ها نیز نقل شده است. فیلمنامه‌ای که برای تلویزیون نوشته شده نیز به عنوان یک نمایش تلویزیونی شناخته می‌شود.
صحنه کوچک‌ترین واحد کنش دراماتیک در فیلمنامه ست.. صفحه‌ی ۲۱۵ در هر صحنه دو عنصر زمان و مکان اهمیت دارد و حداقل یکی از این دو عنصر یا هر دو باید پیوستگی داشته باشد.
فیلمنامه به صورت صحنه‌های شماره‌گذاری شده نوشته می‌شود. از نظر شیوه نگارش هر «صحنه» شامل سه بخش است:* همان، صفحه‌ی ۲۵۲
گاه شیوهٔ انتقال به صحنهٔ بعد مانند برش، فید یا دیزالو… در پایان صحنه نوشته می‌شود.
سکانس، یک فصل از فیلمنامه است که می‌تواند از یک یا چند صحنه تشکیل شود و یک موضوع را دنبال می‌کند که با پایان یافتن آن موضوع، سکانس نیز عوض می‌شود.
سید فیلد یکی از نظریه‌پردازان آمریکایی سینما در حوزهٔ فیلم‌نامه‌نویسی عقیده داشت که اگر بخواهیم فیلمنامه را به سه قسمت تقسیم کنیم و از آن‌ها با عنوان، شروع، میان و پایان نام ببریم اینگونه می‌توان توضیحش داد:
در جدول زیر کتاب‌هایی که دربارهٔ فیلم‌نامه‌نویسی به زبان فارسی منتشر شده‌اند فهرست شده‌است:
به کتاب (هفت فیلمنامه) نوشته اصغر فرهادی نیز میتوان اشاره کرد.
برخی از فیلمنامه‌های برجسته غیرفارسی به زبان فارسی ترجمه شده. چند نمونه از این قرار است:
برخی از فیلمنامه‌های ایرانی ماندگار شده و ارزش ادبی یافته. چند نمونه از این قرار است:
خرید کتاب
فروشگاه کتاب
بابانوئل یک شخصیت کارتونی و داستانی در فرهنگ عامیانه کشورهای غربی و مسیحی است. نام بابانوئل با جشن کریسمس آمیخته شده‌است. بابا نوئل عمدتاً یک پیرمرد چاق با ریش سفید بلند و لباس قرمز است. معمولاً او یک کیسه پر از هدیه به همراه دارد که در روز کریسمس یا شب قبل از آن برای بچه‌ها می‌آورد. این باور وجود دارد که بابانوئل بچه‌ها را به دسته‌های خوب و بد تقسیم می‌کند و برای کودکانی که رفتار مناسبی در طول سال داشته باشند هدایایی می‌آورد. همچنین داستانی وجود دارد مبنی بر اینکه این هدایا در کارگاه اسباب‌بازی‌سازی بابانوئل در قطب شمال ساخته می‌شوند.B. K. Swartz, Jr. ; THE ORIGIN OF AMERICAN CHRISTMAS MYTH AND CUSTOMS ; Retrieved 22 December 2007Jeff Westover; The Legendary Role of Reindeer in Christmas ; Retrieved 22 December 2007Poll: In a changing nation, Santa endures آسوشیتد پرس، December 22, 2006. در کشورهای انگلیسی زبان به این شخصیت «سانتاکلاوس» (انگلیسی: santa claus) یا «پدر کریسمس» (father christmas) که برگرفته از نام کشیش مسیحی نیکلاس قدیس می‌باشد، گفته می‌شود.
پس از مهاجرت هلندی‌ها به آمریکای شمالی نام سنت نیکلا به سانتا کلاوز "SANTA CLAUS" تغییر یافت.
بابانوئل که در زبان فارسی به کار برده می‌شود، برگرفته از اصطلاح فرانسوی پاپانوئل یعنی Père Noël (پدر نوئل)است.
بابا نوئل اشاره به نام یکی از کشیشان مسیحی به نام سن نیکولاس دارد که در قرن چهارم میلادی می‌زیست و از اهالی یکی از شهرهای قدیمی بیزانس به نام مایرا در منطقه آناتولی در ترکیه فعلی بوده‌است. نیکولا در خردسالی پدر و مادرش را از دست می‌دهد و ثروت زیادی برایش به ارث می‌ماند.
وی به خاطر کمک و دادن هدیه به فقرا شهرت داشت. جسد سنت نیکلا (نیکلاس) اکنون در کشور ترکیه در منطقه دمره (سواحل دریایی مدیترانه) مدفون است و به علت مومیایی شدن طبیعی (به علت سرما) هنوز قسمتهایی از آن سالم مانده‌است. دانشمندان در سال ۲۰۰۳ موفق به بازسازی صورت وی از روی استخوان‌ها شدند و با کمال تعجب دریافتند که بابا نوئل واقعی رنگین‌پوست (پوستی به رنگ قهوه‌ای روشن) بوده‌است.
در سال ۱۸۲۲، در آمریکا و در نوشته‌های دکتر مور، نویسنده داستان کودکان، بابانوئل به شکل امروزی متولد شد. افسانه بابا نوئل که ریشه در قرن‌ها رسوم و باورها دارد به شکل یک مرد کوچک اندام چاق و خوش‌رو با ریش سفید، لباس قرمز و چکمه‌های مشکی درآمده‌است. وی سوار بر سورتمه‌ای که گوزن‌ها آن رامی کشند سراسر اروپا، آمریکا، کانادا را درمی‌نوردد و هدایای کودکان را توزیع می‌کند.
تصویر امروزی که از نیکلاس مقدس می‌بینیم، به واسطه کارهای کوکا کولا رقم خورده‌است. این شرکت در سال ۱۹۲۰ میلادی، تبلیغات خود در کریسمس را آغاز نمود و از تصاویر مختلفی برای این کار استفاده کرد. اما هیچ‌یک از آن‌ها به اندازه عکس منتشر شده در سال ۱۹۳۱، مشهور نشدند. هنرمندی به نام هادان ساندبلوم، نقاشی نیکلاس مقدس را همراه با یک کت قرمز ترسیم نمود.The Claus That Refreshes Snopes.com. Retrieved 7 January 2008. تصاویر قبلی از این شخصیت افسانه ای، وی را چاق یا لاغر نشان می‌دادند و از رنگ‌های مختلفی مانند قهوه ای و سبز در آن‌ها استفاده شده بود.
مسیحیان اروپایی، آمریکایی و برخی مسیحیان ارمنی در شب کریسمس خود و کودکانشان را برای آمدن «بابا نوئل» آماده می‌نمایند. برخی از اعتقادات ایشان دربارهٔ بابا نوئل به شرح زیر است (البته پر واضح است که این باورها مختص کودکان مسیحی می‌باشد):
جشن نوئل یا کریسمس در آئین مسیحیت یک جشن مذهبی و جمعی است که بر اساس سنت‌های هر کشور متفاوت است. کریسمس در شب ۲۴ دسامبر در آغاز فصل زمستان به مناسبت میلاد عیسی مسیح جشن گرفته می‌شود.
مراسم نوئل در قرون وسطی سنت درخت نوئل یک سنت به جا مانده از اقوام سلت است. قوم درویید که به نحوی راهبان این قوم محسوب می‌شدند هنگام برگزاری جشن آغاز فصل زمستان درختان کاج را با سبب‌های طلایی وشمع‌های روشن تزئین و تجمیل می‌کردند (درخت کاج به دلیل اینکه همیشه سرسبز است لقب درخت زندگی روشنایی به آن داده‌اند).
بخش آبش‌احمد یکی از بخش‌های شهرستان کلیبر در استان آذربایجان شرقی در شمال غربی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
شهر : آبش‌احمد
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش آبش احمد شهرستان کلیبر در سال ۱۳۸۵ برابر با ۲۵۴۳۸ نفر بوده است.
بخش مرکزی شهرستان کلیبر یکی از بخش‌های تابعه شهرستان کلیبر در استان آذربایجان شرقی در شمال غربی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.این بخش از شمال و غرب به شهرستان خداآفرین و از شرق به بخش آبش احمد و شهرستان هوراند و از جنوب به شهرستانهای اهر و ورزقان محدود است.
این بخش از چهار دهستان تشکیل شده‌است که عبارتند از:
دهستان پیغان چای با ۴۶ آبادی و ۵۴۵۲ تن سکنه
دهستان مولان با ۲۷ آبادی و ۴۰۰۱ تن سکنه
دهستان میشه پاره با ۳۱ آبادی و ۲۷۵۷ تن سکنه
دهستان ییلاق با ۲۵ آبادی و قشلاق و۲۷۶۳ تن سکنه
شهر کلیبر تنها شهر این بخش می‌باشد که مرکز این بخش نیز می‌باشد.
فهرست نقاط مسکونی با جمعیت کمتر از ۱۰۰ نفر که عمدهٔ فعالیت در آن‌ها کشاورزی است و به جای روستا، «مزرعه» خطاب می‌شوند:
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۹۵، بخش کلیبر از ۱۲۹ آبادی بزرگ و کوچک تشکیل می‌شود و جمعیت آن به اضافه شهر کلیبر در حدود ۲۴۲۹۷ تن است.
پیران روستاهای خونی‌رود، کلاسور، دمیرچی حدادان، مزگر، ارزین و نیستان در این بخش کمابیش به زبان آذری (گونه‌ای از تاتی) که زبان دیرین این روستا بوده آشنایی دارند.مشکور، محمدجواد، نظری به تاریخ آذربایجان، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، انتشارات کهکشان، چاپ دوم ۱۳۷۵، گنجینهٔ ایران: ۲۱. ص۲۰۶.
بخش مرکزی شهرستان هریس یکی از بخش‌های تابعه شهرستان هریس در استان آذربایجان شرقی در شمال غربی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
شهرها هریس، زرنق، بخشایش و کلوانق.
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان هریس در سال ۱۳۸۵ برابر با ۳۸0۰۸۴ نفر بوده است.
بخش سیه‌رود یا دیزمار غربی یکی از بخش‌های تابعه شهرستان جلفا در استان آذربایجان شرقی در شمال غربی ایران است.این بخش از غرب به مرکز شهرستان جلفا با فاصله ۴۵ کیلومتر و از جنوب به بخش خاروانا با فاصله ۳۵ کیلومتر در شهرستان ورزقان واصل میشوداطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش سیه رود شهرستان جلفا در سال ۱۳۸۵ برابر با ۸۷۵۰ نفر بوده است.
بخش مرکزی شهرستان جلفا یکی از بخش‌های تابعه شهرستان جلفا در استان آذربایجان شرقی در شمال غربی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
شهرها: جلفا ، هادیشهر
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان جلفا در سال ۱۳۸۵ برابر با ۴۴۸۲۹ نفر بوده است.
شهرستان لیلان یکی از شهرستان‌های استان آذربایجان شرقی ایران است. مرکز این شهرستان، شهر لیلان است.
این شهرستان در تاریخ ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۲ از شهرستان ملکان جدا شد و مستقل گردید.
شهرستان لیلان از شمال با شهرستان ملکان، از شمال شرقی با شهرستان مراغه و از شرق تا جنوب با شهرستان باروق استان آذربایجان غربی و از غرب با شهرستان میاندوآب استان آذربایجان غربی همسایه است.
شهرستان لیلان دارای ۲ بخش، ۴ دهستان و ۱ شهر به شرح زیر است:
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان لیلان برابر با ۲۵٬۳۸۱ نفر بوده‌است.
بخش مرکزی شهرستان ملکان یکی از بخش‌های تابعه شهرستان ملکان در استان آذربایجان شرقی در آذربایجان ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
شهر ملکان،مبارک شهر
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان ملکان در سال ۱۳۸۵ برابر با ۷۸۲۷۲ نفر بوده است.
بخش ایلخچی یکی از بخش‌های تابعه شهرستان اسکو در استان آذربایجان شرقی در شمال غربی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
شهرها: ایلخچی
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش ایلخچی شهرستان اسکو در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۸۴۷۵ نفر بوده‌است.
بخش مرکزی شهرستان اسکو یکی از بخش‌های تابعه شهرستان اسکو در استان آذربایجان شرقی در شمال غربی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
شهرها: اسکو ، شهر نو سهند
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان اسکو در سال ۱۳۸۵ برابر با ۵۷۰۲۳ نفر بوده‌است.
بخش شادیان یکی از بخش‌های تابعه شهرستان چاراویماق در استان آذربایجان شرقی در شمال غربی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش شادیان شهرستان چاراویماق در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۲۷۹۱ نفر بوده‌است.
بخش مرکزی شهرستان چاراویماق یکی از بخش‌های تابعه شهرستان چاراویماق در استان آذربایجان شرقی در شمال غربی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان چاراویماق در سال ۱۳۸۵ برابر با ۲۱٬۸۷۴ نفر بوده‌است.
خاروانا (کاروانا، شکل قدیمی اصلی ترکی آذربایجانی: ) یکی از مناطق استان آذربایجان شرقی ایران است. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
این شهر مرکز بخش خاروانا شهرستان ورزقان است. از گذشته‌های بسیار دور، شهر خاروانا مرکز بخش دیزمار قاراداغ بوده‌است. حمدالله مستوفی (۷۵۰–۶۸۰) در صفحه ۱۳۲ کتاب نزهة القلوب منطقه دیزمار را ولایت یکپارچه می‌داند. او دربارهٔ دیزمار می‌نویسد: «دیزمار ولایتی است در شمال تبریز کما بیش پنجاه پاره دیه بود و دوزال و کوردشت و قولان و هزار[=هراس که خاروانا از معظمات آن. هوایش معتدل به گرمی و آبش از آن جبال برمی‌خیزد و فضلابش در ارس می‌ریزد حاصلش غله و پنبه و انگور و میوه به همه انواع می‌باشد و پیشتر از همه جا رسد و نوباوه تبریز از آنجا باشدحقوق دیوانش چهل هزار و هشتصد دینار است». [لازم است ذکر شود که در زمان صفویه عشایر پیرعلیلوی رومی، مقدم، بایبردلو، چلبیانلوهای لیلاب، سادات شامی کوه کمر و... در منطقه دیزمار در روستاهای نوبنیاد ساکن شدند.
موج دوم مهاجرت از آن سوی ارس در زمان فتحعلی‌شاه قاجار روی داد که در آن زمان قاجار کرداحمد، عشایر پسیان سهرون و گل آخور، الیاسکانلوهای دیزمار شرقی و... در آبادی‌هایی نوبنیاد ساکن شدند و دیزمار در گذشته نه چندان دور ۱۹۶ آبادی بزرگ و کوچک داشت .در جلد چهارم فرهنگ جغرافیائی ایران جمعیت دیزمار ارسباران ۴۱۲۳۰ نفر و تعداد آبادی‌های آن ۱۱۲ پارچه گزارش شده‌است. علاوه بر آن اویلق، اندریان، ایری بالا، کوه کمر، کماربالا، سیه رود، خانه سر، جوشین، علیلر، مردانقم، مزرعه ٔ شادی، شرف آباد و... را از آبادی‌های معروف دیزمار ارسباران معرفی نموده‌است. اما آنچه مسلم است در زمان نگارش کتاب مزبور ده‌ها روستای تاریخی دیزمار نظیر قینر، کهل، سار، ایوند، امند، ورکش، کلانکش، گنزنق، اولی کندی، مزرعه، زین‌آباد، موجمبار، لاری و... که در نزدیکی مرند بویژه تبریز قرار دارند جزو شهرستان‌های مزبور به حساب آمده‌است که در حال حاضر پس از ارتقاء شبستر از بخش به شهرستان این روستاها بین شهرستان‌های تبریز، شبستر و مرند تقسیم شده‌است.
روستاهای این بخش نام‌های زبان ترکی زیادی را با خود نگاه داشته‌اند.
ارزیل • آتش خسرو . استرقان • اندرگان • ایری علیا • جوانان‌گروه • حاجی‌لار • سهران • سیوان • طرزم • قشلاق حاجیلار • کوراکش • گل‌آخور • مشاهیر • میوه‌رود•آستمال • آوان • آوانسر • انویق • بیشک • جعفرآباد • جوشین • چشمگان • سرکش • سقای • علی‌یار • گل‌چول • گلو • نگارستان • ینگجه• دستجرد • سونداخر • قره‌قیه • قشلاق خورشا سفلی • قشلاق خورشا علیا • قشلاق رحیم • قشلاق مرزآباد • کبودگنبد • کلو • کوجان • گوراند • لیلاب • مرزآباد • ملک‌قضات • میلق • نچق • ورزقان.قشلاق میکاییل
شهرها: خاروانا
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش خاروانای شهرستان ورزقان در سال 1395 برابر با 16753 نفر بوده است.
بخش مرکزی شهرستان ورزقان یکی از بخش‌های تابعه شهرستان ورزقان در استان آذربایجان شرقی در شمال غربی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
شهرها: ورزقان
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان ورزقان در سال ۱۳۸۵ برابر با ۳۴۷۶۶ نفر بوده است.
بخش مرکزی شهرستان عجب‌شیر یکی از بخش‌های تابعه شهرستان عجب‌شیر در استان آذربایجان شرقی در شمال غربی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
شهرها: عجب‌شیر
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان عجب شیر در سال ۱۳۸۵ برابر با ۶۶۲۹۶ نفر بوده است.
بخش قلعه‌چای یکی از بخش‌های شهرستان عجب‌شیر در استان آذربایجان شرقی در شمال غربی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
شهر : جوان‌قلعه
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش قلعه چای شهرستان عجب شیر در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۸۷۳۵ نفر بوده‌است.
بخش قلعه چای یکی از مناطق زیبای گردشگری شهرستان عجب شیر و حتی استان می‌باشد. از جمله موارد قابل ذکر آن می‌توان به قلعه ضحاک، کوه زندان، کتیبه اورارتو و خانه اربابی جوانقلعه... و همچنین آبشارهای چاخ چاخ و شرشر و دره کبوتران و ساحل سرسبز قلعه چای نام برد.
انجیل برنابا اثری پدیدار شده در قرن شانزدهم و هجدهم به زبان‌های اسپانیایی و ایتالیایی استKollmann, Bernd. Joseph Barnabas His Life and Legacy (Michael Glazier Books). New York: Liturgical, 2004. Print. page 60 که به ادعای برخی از مسلمانان توسط برنابا، شخصیت مسیحی برجسته از قرون اول میلادی به نگارش درآمده‌است.انجیل برنابا ابتدای کتاب این اثر توسط پژوهشگران، به عنوان اثری جعلی شناخته شده‌است و اسناد قدیمی از آن وجود ندارد.https://www.cambridge.org/core/journals/harvard-theological-review/article/gospel-of-barnabas-and-the-diatessaron/97ED4251FCC99D3B346EF9FA2A23DDC3 انجیل برنابا توسط یک یا چند نویسندهٔ احتمالاً مسلمان نوشته شده‌است. این کتاب نسبت به انجیل‌های رسمی مسیحیت شباهت بسیار بیشتری به اعتقادات مسلمانان دارد.https://archive.org/stream/thegospelofbarn00unknuoft/thegospelofbarn00unknuoft_djvu.txt INTRODUCTION xx i x در سال ۱۹۷۶، انتشارات اشرم در کراچی پاکستان ۱۰ هزار نسخه از این کتاب را منتشر کرد.
برنابا که نام اصلی او «جوزف» یا یوسف است، جزو مسیحیان اولیه بود و جزو شخصیت‌های مهم در مسیحیت است. او و پولس در سفرهایی به بشارت دین مسیح پرداخته‌اند. طبق کتاب مقدس مسیحی (بخشِ اعمال رسولان مسیح) او علایق دنیوی را قطع کرد و مردم را به دین مسیح ترغیب می‌کرد و در مصائب و زحمات آن‌ها شریک می‌شد. در نتیجه کتاب مقدس مسیحی برنابا را یکی از رسولان عیسی مسیحاعمال رسولان 4: 36 و پدران کلیسای مسیحی می‌نامد. برنابا در کنار سایر رسولان عیسی مسیح در تمام کلیساها مورد احترام است.
برنابا یا پسر وعظ، یکی از پیروان عیسی مسیح بود (غیر از دوازده شاگرد خاص معروف به حواریون عیسی مسیح). به اعتقاد مسلمین، انجیل وی یکی از بهترین نسخه‌های اناجیل است. در این انجیل، بر خلاف سایر کتاب‌های آسمانی، بشاراتی صریح در مورد محمد، پیامبر اسلام دیده می‌شود.
آنچنان که در این انجیل آمده، برنابا این کتاب را به امر مسیح نوشته‌است.انجیل برنابا ۲–۲۲۱:-۱ از نکات قابل توجه این کتاب این است که در آن به صراحت از بی‌ایمانی پولس سخن گفته‌است.۳:۲۲۲ - انجیل برنابا در مورد رابطه پولس و برنابا، طبق کتاب اعمال رسولان (که یکی از بخش‌های کتاب مقدس مسیحیان است)، پولس که در ابتدا به عنوان یک یهودی از مخالفان سرسخت آیین مسیحی بود پس از یک مکاشفه با عیسی مسیح که در نتیجهٔ آن بینایی خود را از دست داد، نزد یک مسیحی شناخته شده و خداترس به نام حنانیا برده شد. حنانیا به الهام از روح خدا چشمان پولس را لمس کرده و پولس بینایی خود را بازیافت و از آن پس به عیسی مسیح ایمان آورد. در ادامه، برنابا، پولس را پس از آنکه هدایت یافت به حواریون معرفی کرد و حواریون از جمله پطرس او را تأیید کرده، پذیرفتند. از آن پس پولس و برنابا به همراه یکدیگر به بشارت دین مسیح می‌پرداختند. و با حواریون مسیح در ارتباط بوده‌اند. پس از سفر سومی که برنابا و پولس به اورشلیم (بیت‌المقدس) رفتند، در خصوص انتخاب همسفر برای ادامهٔ سفر تبشیری خود اختلاف نظر داشتند که در نهایت از یکدیگر جدا شده و هرکدام با همسفران مورد نظر خود به دو مقصد متفاوت سفر کردند.
در مورد انجیل برنابا، نکات زیر قابل توجه است:
"نام اصلی برنابا، جوزف (یوسف) بود. کلمه برنابا سریانی و بمعنی "ابن النبّوة" یا "ابن الانذار" یا "ابن التعزیة" است. برنابا نخستین کسی از میان حواریون است که آیین یهودیت را ترک کرد و به مسیح ایمان آورد. گفته می‌شود کاتب رساله برنابا قدّیس برنابا است. این رساله در قرون اول مسیحی معروف بوده و مکرراً مورد استفاده قرار می‌گرفته‌است. از جمله کسانی که از آن اقتباس نموده‌اند اکلیمنضس اسکندری و اوریجانس هستند. "اوسابیوس" و "ایرونیموس" نیز از آن یاد کرده‌اند. انجیل برنابا در طی قرون متمادی فراموش شده و نسخه‌های آن از دسترس مردم خارج شده بود تا آنکه در قرن ۱۷ میلادی "سرمند" یونانی آن را در رساله خطی از رسائل "بولیکبوس " یافت و در همین قرن "هوغومیزدوس " نسخه لاتینی آن را در دیر "کورفی " به‌دست آورد که در سال ۱۶۴۵ میلادی در پاریس چاپ شد. در سال ۱۶۹۴ میلادی، رئیس اساقفه (مرجع روحانی مسیحیت)، اوشه، نیز نسخه‌ای از این انجیل به دست آورده و به رسائل اغناطیوس افزود؛ ولی بر اثر یک آتش‌سوزی در آکسفورد، کتابخانه‌ها آتش گرفته و قسمت اندکی از این نسخه باقی‌ماند. نسخه یونانی و لاتینی انجیل برنابا مکرراً چاپ شده و "ویک" آن را به انگلیسی و شخص دیگری نیز آن را به زبان آلمانی ترجمه کرد.
ناگفته نماند که تمامی نسخ ذکر شده، کپی نسخه (سرمند) یونانی است که ناقص و در چهار فصل است، ولی در سال ۱۸۵۹ میلادی، "تیشندرف" نسخه یونانی کاملی را که ۲۱ فصل داشت از جبل سینا به دست آورد. بهترین نسخه این رساله به صورت لاتینی قدیمی با حواشی و تفسیر است که به "هلجنفلد" مشهور است.
این نسخه در سال ۱۸۶۵ میلادی در "لیبسیک" و در سال ۱۸۶۴ میلادی در جرنال آمریکایی چاپ شد. تعداد زیادی از دانشمندان معتقدند که انجیل برنابا را قدّیس برنابا، رفیق پولس نوشت و رأی متأخرین این است که این نسبت صحیح نیست و از جمله دلایل منکرین این است که در این رساله از خرابی اورشلیم سخن به میان آمده، بنابراین قطعاً بعد از سال ۷۰ میلادی نوشته شده‌است زیرا برنابا قبل از خرابی اورشلیم یعنی سال ۶۴ وفات کرده بود. بهتر است که بگوییم این نسخه در کنیسه اسکندریه در قرون اولیه مسیحیت پیدا شده‌است و احدی قائل نشده که بعد از سال ۱۲۰ میلادی نوشته شده‌است."
جیمز هاکس در قاموس مقدس می‌نویسد: «بعضی نامه به عبرانیان را به برنابا نسبت می‌دهند، و نامه دیگری را که نیز به اسم اوست ولی نویسنده‌اش معین نیست (رساله برنابا، با انجیل برنابا اشتباه گرفته نشود) به او نسبت می‌دهند. به‌طور قطع [می‌توان گفت که] برنابا آن را ننوشت. شاید این رساله در اوایل سال ۷۰ میلادی نوشته شده‌است».
در انجیل مرقسانجیل مرقس - فصل اول و انجیل برنابا،انجیل برنابا - فصل ۸ به انجیل مسیح اشاره شده‌است و از آیه ۵–۱ از آن سخن گفته شده‌است؛ که از انجیل مسیح چیزی در دست نیست.
اناجیلی که سابقاً و فعلاً معمول بوده و هست، نوشته شاگردان مسیح است. در کتب نویسندگان اسلامی، حتی در کتاب‌هایی که در خصوص اثبات اسلام و رد مسیحیت نوشته شده نامی از انجیل برنابا به میان نیامده‌است در فهرست‌های قدیمی و جدید فارسی و عربی کتابخانه‌های بزرگ جهان و مستشرقین که نام نادرترین و گمنام‌ترین کتب عربی و فارسی هم در آن‌ها موجود است، کوچک‌ترین اثری از این انجیل وجود ندارد.
انجیل برنابا مخالفتی شدید با تعالیم اساسی کتب عهد جدید دارد، که از جمله مهمترین آن‌ها، مصلوب شدن عیسی و زنده شدن او پس از سه روز است. این انجیل بر خلاف سایر اناجیل موضوع صلیب (به دار آویختن) مسیح را شدیداً انکار و آن را زشت‌ترین نسبت ناروا به وی می‌داند. با توحیدِ تثلیثی مخالفت می‌کند و توحید به سبک اسلامی حمایت می‌کند. برخلاف آموزهٔ کتب عهد جدید که ایمان را شرط اول رستگاری و سپس عمل بر اساس ایمان را لازم می‌داند، تنها راه سعادت را داشتن توامان عقیده و عمل پاک می‌داند. انجیل برنابا با تمامی کتاب‌های عهد جدید (شامل انجیل متی، مرقس، لوقا، یوحنا و رساله‌های رسولان مسیح) را که نجات انسان را از طریق ایمان به محبت خدا از طریق عیسی مسیح و اعتقاد به توحیدِ تثلیثی می‌داند مخالف است . مسائلی از این دست و بشارات صریح و مکرر آن در مورد پیامبری محمد در مورد خاستگاه نگارش این کتاب، همواره سوالاتی را ایجاد کرده‌است.
مسیح بر اساس آنچه در انجیل برناباانجیل برنابا - 15:97 نوشته شده‌است، در پاسخ سؤال کاهنی که نام محمد را پرسیده بود پاسخ داد:
نام مسیا عجیب است، زیرا که خدا وقتی روان او را آفرید و او را در نور آسمانی گذاشت، برای او نامی انتخاب کردانجیل برنابا - 16:97 خدا فرمود: صبر کن ای محمّد! زیرا می‌خواهم برای تو (و فقط برای تو) بهشت و جهان خلق کنم؛ و می‌خواهم به خاطر تو بسیاری از خلایق [گناهکار] را که می‌بخشم. حتی هر که نام تو را مبارک، مبارک می‌کنم و هر که تو را لعنت کند [و با تو دشمنی ورزد] ملعون [و دور از رحمت من] می‌شود.
و سپس فرمود:انجیل برنابا 18:97 همانا نام مبارک او محمّد است. آن وقت همه مردم [که در اطراف یسوع بودند] با صدای بلند گفتند: ای خدا! پیامبر خود را به سوی ما بفرست. ای محمّد! خیلی زود برای خلاص جهان [از ظلم و فساد] بیا.صادقی تهرانی، محمد - بشارات عهدین - انتشارات شکرانه 1390
در انجیل برناباانجیل برنابا - 6:36 در مورد خاتمیت محمد می‌گوید: (۶) و به تحقیق پیامبران همه آمدند، مگر «رسول اللّه». آن‌که زود است بعد از من بیاید، زیرا که خدا می‌خواهد که من راه او را مهیا سازم.
مسیح در آیه فوق از پیامبر پس از خود با عنوان «رسول اللّه» و آخرین پیامبران یاد کرده و ایمان به رسالت آن محمد را با خاتمیت وی ملازم دانسته‌است.
در جای دیگری از این انجیلانجیل برنابا - فصل 97 - آیات 7-8-9 دربارهٔ خاتمیت محمد آمده‌است: (۷) کاهن در جواب مسیح گفت آیا پیامبران دیگر بعد از آمدن پیامبر خدا خواهند آمد؟ (۸) پس یسوع در جواب فرمود: بعد از او پیامبران راستگو که از جانب خدا فرستاده شده باشند نخواهند آمد (۹) و لیکن جمع بسیاری از پیامبران دروغگو خواهند آمد و همین است که مرا غمگین می‌سازد.بشارات عهدین - محمد صادقی تهرانی - انتشارات شکرانه - چاپ 1390
نخستین دستخط‌های این انجیل در اواخر قرن شانزدهم در دو نسخه به زبان‌های ایتالیایی و اسپانیایی کشف شد.L. Bevan Jones, Christianity Explained to Muslims, rev. ed. (Calcutta: Baptist Mission Press, 1964), ۷۹. البته اخیراً دولت ترکیه اعلام کرده نسخه ای از این انجیل به زبان آرامی را که متعلق به حدود قرن ۶ میلادی (یعنی پیش از ظهور اسلام) در ترکیه امروزی که سابقاً جزء امپراطوری بیزانس بوده کشف کرده‌است که گفته می‌شود واتیکان را شکه کرده‌است و حتی پاپ بندیکت شانزدهم خواستار دیدن آن شده بود. اگر قدمت این انجیل در نظر گرفته شود، بسیاری از ادعاهای مسلمانان در مورد تحریف تعالیم عیسی مسیح، و بشارت به پیامبر اسلام اثبات می‌شود. این نسخه از انجیل، خطی و طلاکاری شده‌است که به زبان مسیح آرامی، نوشته شده و گفته می‌شود حاوی نخستین آموزه‌های عیسی است. این انجیل که برگه‌های آن از پوست حیوانات است، در سال ۲۰۰۰، همزمان با عملیات مبارزه با قاچاق، توسط پلیس ترکیه کشف و شناسایی شد. به نوشتهٔ روزنامه انگلیسی دیلی میل، دولت ترکیه، این انجیل یک‌هزار و ۵۰۰ ساله را تا سال ۲۰۱۰ نزد خود نگه داشت آن گاه آن را به موزه آنتروپولوژی آنکارا تحویل داد.
آرتوگرول گونای وزیر فرهنگ و گردشگری سابق ترکیه گفت: این انجیل در سال ۲۰۰۰ در جزایر دریای مدیترانه متعلق به ترکیه یافت شده‌است و یابندگان آن نیز عده‌ای از یابندگان غیرقانونی آثار باستانی بوده‌اند. وی همچنین گفته‌است: امکان دارد که این نسخه از انجیل، نسخهٔ اصلی باشد که کلیسای مسیحی، آن را به سبب تشابه شدید به آموزه‌های مسلمانان در خصوص مسیح پنهان کرده بود. وی افزود: واتیکان، رسماً برای دیدنِ این کتاب مقدس درخواست داد، زیرا برخی باورها بر آن است که این نسخه از انجیل می‌تواند مکمل نسخه‌های چهارگانهٔ مرقس، متی، لوقا و یوحنا باشد. در این انجیل مسیح بشر (نه خدا) معرفی شده‌است و آمده‌است: «مسیح کاهنی را که از او دربارهٔ جانشینش سؤال کرد خبرداد: محمد اسم مبارک اوست، از سلاله اسماعیل پدر عرب من».
البته اینکه گفته می‌شود تاریخ نگارش این انجیل مربوط ۱۵۰۰ سال پیش است یک ادعاست که تا به حال دلیلی و پژوهشش علمی که قدمت آن را تأیید کند و متن آن را آشکار نماید ارائه نشده‌است.
ضمناً مشخص نیست که اگر این ادعای دولت ترکیه صحت داشته باشد، چرا این کتاب هیچ‌گاه برای انجام آزمایش رادیو کربن جهت تعیین قدمت آن، در دسترس تاریخ شناسان/نسخه شناسان قرار داده نشده است. این دست ادعاها از سمت ترکیه بی‌سابقه نیست و رجب طیب اردوغان، نخست‌وزیر ترکیه، در ادّعایی دیگر نیز در سال ۲۰۱۴ اعلام کرده بود که مسلمانان پیش از کریستف کلمپ آمریکا را کشف کرده‌اند. با توجه به اینکه رجب طیب اردوغان سعی در پیروی از رویهٔ دولت عثمانی و جلب توجه برای رهبری مسلمانان را دارد، این امکان هست که ادعاهای وی از جمله در خصوص انجیل برنابایی که کشف کرده، بیشتر سیاسی باشد تا تاریخی.