moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
در مالتی کست، انجمن امنیتی برای گروه فراهم می‌شود و Duplicate در تمام گیرنده‌های مجاز گروه اتفاق می‌افتد. ممکن است برای یک گروه بیش از یک انجمن امنیتی با استفاده از SPIsهای مختلف وجود داشته باشد که در نتیجه سطوح امنیتی مختلفی در یک گروه ایجاد می‌کند.
IPSEC می‌تواند حالت انتقال هاست به هاست را در شبکه و درمد تونل پیاده‌سازی کند.
در مد انتقال تنها پیلود بسته‌های IP معمولاً به صورت رمزگذاری شده یا معتبر است از آنجایی که هدر IP نه تغییر داده شده و نه رمز شده‌است، با این حال زمانی که هدر احراز هویت می‌شود، IP آدرس را نمی‌تواند ترجمه کند که این مقدار hash بی‌اعتبار است. لایه انتقال و لایه کاربرد معمولاً به وسیله hash امن می‌شوند؛ بنابراین آن‌ها نمی‌توانند به هیچ وجه تغییر پیدا کنند (به عنوان مثال با ترجمه شماره پورت).
در مد تونل تمام بسته‌های اطلاعاتی IP رمزگذاری و احراز هویت می‌شوند. پس از آن در یک بسته IP جدید با یک سرآیند جدید کپسوله می‌شوند.
حالت تونل برای ایجاد شبکه خصوصی مجازی در ارتباطات شبکه به شبکه (به عنوان مثال بین روتر و لینک سایت)، ارتباطات هاست به شبکه (مانند دسترسی به کاربر از راه دور) و ارتباطات هاست به هاست (مانند چت خصوصی) استفاده می‌شود.
الگوریتم‌های رمزنگاری تعریف شده برای استفاده با IPSEC شامل:
SHA1-HAMC برای حفاظت از صداقت و صحت
CBC-TRIPLE DES برای محرمانگی
AES برای قابلیت اعتماد
پیاده‌سازی‌های موجود IPSEC معمولاً شامل AH,ESP و IKE V2 است. پیاده‌سازی IPSEC موجود روی سیستم عامل‌های شبه یونیکس، مانند سولاریس یا لینوکس معمولاً شامل PF-KEY V2 هستند.
IPSEC معمولاً در ارتباط با IP V6 توسعه داده شد و در اصل در تمام پیاده‌سازی‌های استاندارد از IPV6، IPSEC مورد نیاز است.
IPSEC برای پیاده‌سازی IPV4 اختیاری است و در IPV4 اغلب برای ایمن‌سازی ترافیک مورد استفاده قرار می‌گیرد. پروتوکل IPSEC در اصل در RFC 182 و RFC 1829 تعریف شد که در سال ۱۹۹۵ منشر شد. در سال ۱۹۹۸ این اسناد توسط RFC 2401 و RFC 2412 با جزئیات مهندسی ناسازگار جایگزین شدند اگرچه از لحاظ مفهومی یکسان بودند. IP SEC نسل سوم استانداردها است.
روبرتو کونچینا (زادهٔ ۳ نوامبر ۱۹۶۹ - درگذشتهٔ ۹ مهٔ ۲۰۱۷) مشهور به رابرت مایلز ، آهنگساز مشهور سبک موسیقی ترنس اهل ایتالیا بود.
روبرتو کونچینا در سال ۱۹۶۹ فلوریر، کانتون نوشاتل در غرب سوئیس در یک خانوادهٔ مهاجر ایتالیایی به دنیا آمد.
او از همان سال‌های آغاز کودکی خود به موسیقی و بیش از همه به موسیقی الکترونیک علاقه‌مند شد که در آن زمان با گروه‌های الکترونیک راک و پراگرسیو راک مانند پینک فلوید، مایک اولدفیلد و آلن پارسونز پراجکت شناخته می‌شد.
پس از بازگشت خانواده‌اش به فریولی ونتزیا جولیا در ایتالیا نواختن پیانو را به صورت حرفه‌ای آغاز کرد. پس از آن به عنوان دی‌جی در کلوب‌ها و رادیوها به کار پرداخت و با پس اندازش یک ایستگاه رادیویی و استودیوی ضبط موسیقی تأسیس کرد.
وی از سال ۱۹۸۸ وارد عرصه موسیقی در جهان شد. در سال ۱۹۹۰ در چند باشگاه شبانه ایتالیایی به عنوان دی‌جی به کار پرداخت و هر چه از این راه به دست آورد، صرف ساختن استودیوی شخصی و خرید تعدادی ابزار آلات مستعمل موسیقی کرد. در آن سال آهنگسازی او چندان مورد توجه جامعه موسیقی نبود.
وی در سال ۱۹۹۴ آهنگ «children» یا «بچه‌ها» که مشهورترین اثر سبک دریم ترنس بود را تولید کرد. این آهنگ در سال ۱۹۹۵ در طی دو هفته موفق به کسب فروشی بیش از ۳۵۰٬۰۰۰ نسخه در سراسر اروپا شد و نیز توانست در صدر جداول موسیقی کشورهای متعددی قرار بگیرد. این آهنگ در آلمان و چند کشور دیگر جوایز ارزنده‌ای نیز از آن خود کرد. گرچه این آهنگ در آمریکا موفقیتی کسب نکرد و حتی نتوانست جزء بیست آهنگ برتر جدول‌های موسیقی این کشور باشد، ولی با استقبال گسترده بسیاری از آهنگ سازان در آن کشور روبرو شد.
این آهنگ، نخستین آهنگ سبک ترنس بود که سه هفته پیاپی در صدر جدول صد آهنگ برتر هفته اروپا قرار داشت و تا سال ۱۹۹۷ بیش از پنج میلیون نسخه از آن در سراسر جهان به فروش رسید. این آهنگ جایزه موسیقی بریتانیا (جایزه بریت) و بسیاری دیگر از جوایز موسیقی در جهان را از آن خود کرد.
نماهنگ Children یک ویدیوی سیاه و سفید رنگ پریده از دختر خردسالی است که سوار بر صندلی عقب خودرویی در حال حرکت به تماشای جهان خارج نشسته‌است؛ تصویری که خیلی‌ها آن را تجربه کرده‌اند.
آهنگ‌های بعدی او «افسانه» و «یک و یک» نیز به چنان شهرتی رسیدند که صدها ریمیکس از آنها توسط دی‌جی‌های مختلف اجرا شد. آهنگ «افسانه» در اصل اجرای متفاوتی است از «بچه‌ها» است. از این آهنگ در فیلم «برای همیشه» استفاده شد.
چهارمین آهنگ مشهور او که بعداً در آلبوم ۲۳ای‌ام نیز جای گرفت، «آزادی» بود. ویدئوکلیپ این آهنگ که با تحسین منتقدان موسیقی روبرو شد فضایی ۱۹۸۴ گونه دارد که به ترانه «خشتی دیگر در دیوار» پینک فلوید شبیه است. پس از موفقیت آلبوم سومش، او باردیگر دست به نوآوری تازه‌ای زد و با تلفیق جاز، دیپ هاوس و موسیقی الکترونیک با همکاری گرتو نوازنده سازهای ضربی هندی‌تبار مشهور، آلبوم مایلز-گرتو را ارائه کرد. وی در سال ۲۰۰۳ از انگلستان به شهر لس آنجلس در کشور آمریکا نقل مکان کرد.
با موفقیت‌های پیاپی مایلز، در سال ۲۰۱۱ کمپانی سالت، تولید و پخش آلبوم پنجم او را برعهده گرفت که در آن از نوازنده‌های مشهور استفاده شده بود. این آلبوم تلفیقی از موسیقی الکترونیک و پراگرسیو راک بود که با موسیقی جاز تحت تأثیر مایلز دیویس آمیخته شده بود.
در اواخر سال ۲۰۱۲ مایلز به ایبیزا، اسپانیا رفت و رادیو اف‌ام و آنلاین «اپن لب» را راه انداخت که در آن به نوآوری، فرهنگ، رسانه‌ها، هنر و البته موسیقی آلترناتیو می‌پرداخت.
رابرت مایلز در معرفی موسیقی ترنس در جهان که در اوایل دهه ۱۹۹۰ میلادی ظهور کرد نقش بسزایی داشت. ضرب‌آهنگ سبک ترنس با ضرب‌آهنگ درونی بدن و تقریباً تپش قلب همنواست و به همین خاطر، مخاطب را با خود همراه می‌سازد. ترنس باعث نوعی حالت رضایت و خلسه و همچنین بروز هیجانات مختلف از سرخوشی تا آرامش می‌شود. در مواردی، روانشناسان بالینی شنیدن این سبک را برای ایجاد حس آرمیدگی توصیه کرده‌اند.
محبوبیت موسیقی ترنس در سال‌های پس از آن منجر به رشد یا شکوفایی خرده گونه‌ها یا گونه‌های تازه در موسیقی الکترونیک و رقص (مانند دیپ هاوس) شد.
خود رابرت مایلز از جمله آهنگسازانی بود که با ظهور اینترنت رشد کرد. وی از طریق شبکه‌های اجتماعی مانند یوتیوب با مخاطبان خود ارتباط برقرار می‌کرد.
وی امیدوار بود که اینترنت با فراهم آوردن امکان پخش موسیقی الکترونیک زیرزمینی، هنری و خلاقانه، مخاطبان بیشتری را با توجه به گسترش امکانات آن بدست آورد و رسانه‌ها را در سالهای آینده باز هم بیشتر دستخوش دگردیسی کند.
در ماه مه ۲۰۱۷ پس از نبردی طولانی با سرطان که از همگان مخفی نگه داشته بود درگذشت. این خبر در حالی منتشر شد که گفته می‌شد قرار است رابرت مایلز پس از مدت‌ها، کار روی آلبوم تازه خود را آغاز کند.
لیدوما یک محوطهٔ باستانی است که در شهرستان ممسنی در استان فارس قرار دارد. لیدوما همچنین نام یکی از شهرهایی است که در نوشته‌های هخامنشی از آن نام برده شده‌است و در راه شاهی بین تخت جمشید و شوش قرار داشته‌است. در گل‌نوشته‌های تخت جمشید از ۲۶ شهر میان تخت جمشید تا شوش نام برده شده‌است. این اثر تاریخی احتمالاً مربوط به ۵۵۰ سال پیش از میلاد است. مساحت این محوطه باستانی در حدود یک‌هزار متر در ۵۰۰ متر مربع است که در بیش‌تر نقاط آن آثار باستانی یافت می‌شود و حتی شواهد به دست آمده در آن نشان از وجود تمدن تا پنج هزار سال پیش را نیز دارد. همچنین در غرب کاخ لیدوما و در ۳۵۰ متری آن تپه‌ای باستانی واقع شده که بر روی آن کتیبه‌ای سنگی وجود دارد.
بر اساس کاوش‌های باستان‌شناسی که در سال ۱۳۸۵ توسط یک گروه باستان‌شناسی به سرپرستی علیرضا عسکری چاوردی از ایران و پروفسور دانیل پاتس از دانشگاه سیدنی انجام شد محل شهر لیدوما در منطقهٔ فهلیان فارس در شهرستان نورآباد ممسنی در مجاورت روستای سروان (سورون)، در زیر تپه‌ای که در گفتار محلی از آن به "قلعه کلی" و در زمین خانواده میرزایی یاد می‌کنند، کشف شد.
هیئت مشترک باستان‌شناسی پژوهشکده باستان‌شناسی و دانشگاه سیدنی نخستین مرحله از پژوهش‌های مشترک را در سال‌های ۱۳۸۱–۱۳۸۳ در منطقه نورآباد ممسنی فارس انجام داد. حاصل مرحله یکم، شناسایی ۵۱ محوطه باستانی در دو دشت رستم یک و دو، لایه نگاری ۲۵ متر نهشته‌های باستانی در تل نورآباد و نیز ۱۶ متر در تل اسپید بود. عمده یافته‌ها علاوه بر تاریخ‌گذاری نسبی، با آزمایش رادیو آکتیو (۳۳ نمونه از تل اسپید و ۱۹ مورد تل نورآباد) تاریخ‌گذاری مطلق شد. در نتیجه توالی استقراری مناسبی از سکونت‌های هزاره ششم پیش از میلاد تا ۵۰ میلادی از مرحله یکم در آن منطقه حاصل شد.
در همین راستا، دومین مرحله از پژوهش‌های مشترک با دیدگاهی وسیع‌تر و نگرشی عمیق‌تر در زمستان ۱۳۸۵ در منطقه نور آباد ممسنی انجام شد. بخشی از اهداف در تداوم همان برنامهٔ فصل یکم طرح‌ریزی شد و بخش دیگر در روند نتایج مطالعات حاصل از آن مرحله، در این فصل انجام شد.
در این مرحله عمده پژوهش‌ها بر شناخت یکی از محوطه‌های هخامنشی تمرکز یافت. این محوطه با نام‌های محلی نظیر قلعه کَلی یا سورون، جنجان شناخته شده‌است. محوطه قلعه کَلی سورون در کوه پایه بخش غربی دشت رستم یک (فهلیان) واقع شده‌است. با کاوش این محوطه چشم‌انداز وسیع و دیدگاهی نوین در ارتباط با مطالعات هخامنشی جنوب و جنوب غرب ایران طرح شد.
این بنا از نظر ابعاد ساختمانی چهارمین بنای بزرگ هخامنشی پس از بناهای شوش، پاسارگاد و تخت جمشید (پارسه) است. این شهر که در کتیبه‌های تخت جمشید (پارسه) با عنوان لیدوما از آن نام برده شده یکی از بناهای مهم حکومتی زمان هخامنشیان به‌شمار می‌رود.
در لیدوما بقایای یک کاخ کوچک هخامنشی یافت شده که کاخ سروان( سورون ) نام گرفته‌است.
در منابع نوشتاری دوره هخامنشی، به وجود جشن‌های بسیار و برگزاری آن‌ها در مکان‌های مختلف اشاره شده و وجود چنین مکان‌هایی در فارس در گل‌نوشته‌های تخت جمشید تأیید شده‌است؛ مانند آنچه هالوک دربارهٔ گوبریاس، از سرشناسانی که داریوش را در رسیدن به قدرت یاری کرد، که جیره غذایی خود را در دو مکان بسیتمه و لیدوما دریافت می‌کرد، مطرح کرده‌است.
هرتسفلد نخستین بار این محوطه را در سال ۱۹۲۴ بررسی و این محوطه را به نام جین جان به ثبت رساند.
در سال ۱۹۳۵، اورل اشتایناز روستاهای این قسمت به نام جن جان نام برده و اشاره به وجود دوپایه ستون در ویرانه‌های یک قلعه قدیمی دارد.
در سال ۱۹۵۹، هیئت باستان‌شناسی ایرانی و ژاپنی چند گمانه آزمایشی در طی پنج روز در این محوطه حفر کردند که بعداً نتایج آن را دانشگاه توکیو به نام سُروان منتشر کرد. در این زمان که این هیئت محوطه را کاوش کردند تمام آثار ویرانه‌های قلعه‌ای که در سطح آن وجود داشت و هرتسفلد از آن‌ها عکسبرداری کرده بود، از بین رفته بود.
در سال ۱۳۱۲ و ۱۳۱۶ در صُفه شمالی تخت جمشید حدود ۳۰هزار لوحه گلی پیدا شد که برای انجام تحقیقات به دانشگاه شیکاگوی آمریکا فرستاده شد و قسمتی از این الواح را پروفسور جورج کامرون و پروفسور هیکس مطالعه کردند که طبق مطالعات انجام شده بر این لوح سیزده شهر از شهرهای هخامنشی در منطقه ممسنی واقع شده بودند که یکی از این شهرها شهر لیدوما می‌باشد و بعداً هیئت باستان‌شناسی ژاپنی به ریاست کیکیو آتارشی و دکتر هاوارجی در سال ۱۳۳۸ موردکاوش‌های باستان‌شناسی قرار دادند و بنای ساختمان هخامنشی را در این قسمت کشف نمودند و بعداً معماری این بناها را با کاخ‌های داریوش، خشایار شاه و اردشیر هخامنشی در شوش و تخت جمشید مقایسه کردند و با این قیاس‌ها و مطالعات دریافتند که این‌ها آثار به جا مانده از دوران هخامنشی می‌باشد، پس لیدوما یکی از شهرهای بین راهی دوران هخامنشی بوده که بر سر راه شاهی پاسارگاد و تخت جمشید به شوش قرار داشته و شاهان و فرمانروایانی که در این فاصله رفت و آمد می‌کردند در این شهرها و کاخ‌های بین راهی استراحت نموده و بعد به راه خود ادامه می‌دادند.
از دیگر کاخ‌های به جا مانده از دوران هخامنشی در منطقه ممسنی، یکی در گچگران واقع شده که اکنون به اسم تُل کاخداداد مشهور است، دومی همین لیدوما بوده و دیگری در روستای کرم آباد رستم است که اگر توجه کنیم به علت عبور حدود ۹۰ الی ۱۰۰ کیلومتر از راه شاهی هخامنشیان در منطقه ممسنی، این شهر بر سر این راه ارتباطی واقع شده و از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بود و هنوز قسمتی از راه سنگفرشی هخامنشی‌ها در منطقه گل سرخی عالیوند بجای مانده‌است که پروفسور پاتس از دانشگاه سیدنی استرالیا احتمال داده‌است که این جاده ساخته دست اسیران رومی زمان شاپور اول ساسانی باشد.
نخستین اثر مشهود در کاوش‌های مربوط به این اثر یک پایه ستون به رنگ خاکستری با نقش شیارهای هندسی نخلی شکل و مشبّک و گل‌های هشت پر که دور تا دور بخش بالای پایه ستون را مزّین کرده، است. ارتفاع پایه ستون ۰۸/ ۷۵سانتی‌متر قطر بخش پایین ۰۴/ ۱۲۵سانتی‌متر قطر بخش بالا ۰۴/ ۷۹ سانتی‌متر است. این پایه ستون در بخش مرکزی گمانه در عمق ۲۰ سانتی‌متری از سطح نمایان شد.
دومین پایه ستون خاکستری رنگ مزّین به نقوش هندسی گیاهی به ویژه شیارهای برگ نخلی و گل‌های هشت پر به هم پیوسته در بخش بالای پایه ستون است. ارتفاع آن ۸۰/ ۷۵ سانتی‌متر قطر بخش پایین ۴/۱۲۵ سانتی‌متر و قطر بخش بالا ۰۶/۹۲ سانتی‌متر است. این پایه ستون در بخش غربی گمانه واقع است. پیش‌تر هیئت ژاپنی هر دو این‌ها را گزارش کرده بود.
هر دوپایه ستون مزین به نقوش هندسی و گیاهی است. جنس و رنگ سنگ خاکستری مایل به سیاه و سطح آن به خوبی پرداخت شده‌است.
در نخستین مرحله سکونتی بنایی با ستون‌های رفیع وجود داشته که ضخامت پایه ستون‌های آن بیش از یک متر است. سبک پایه ستون‌ها برابر سبک هنری به کار رفته در تخت جمشید است. از نظر ابعاد، این پایه ستون‌ها با پایه ستون‌های تالار صد ستون تخت جمشید قابل مقایسه است. پایه ستون مزیّن به گل‌های هشت پر (لوتوس) و شیارهای برگ نخلی شکل است. رنگ پایه ستون‌ها مشابه تخت جمشید به رنگ خاکستری است. در سه گمانه کاوش در این محوطه، ساختارهای معماری هم سطح با سطح سنگفرش پایه ستون‌ها در گمانه شماره ۱ بدست آمد. به همین دلیل، با توجه به محدوده کاوش و یافته‌های به دست آمده به نظر می‌رسد در این محل بنایی ستون‌دار وجود داشته‌است. اما، وجود ظرف‌های ارزشمند سنگی در این محوطه که با بهترین ظروف خزانه تخت جمشید و مورد استفاده عالی‌رتبه‌گان درباری برابری می‌کند، پرسش‌هایی برای کارکرد این محوطه مطرح می‌کند. آیا واقعاً بنابه گفته هردوت راه شاهی در این مسیر وجود داشته‌است؟ یا به نظر باستان‌شناسان نظیری هرتسفلد و اشتاین این محوطه یکی از پایگاه‌های راه شاهی در مسیر تخت جمشید به شوش بوده‌است؟
thumb|نقوش برجسته گل‌های هشت پر «لوتوس» در کاخ لیدوما واقع در شهرستان ممسنی
بنای هخامنشی به دست آمده در فهلیان، ایوانی به طول ۴۰ متر دارد و به نظر می‌رسد که ۸ ستون در این ایوان جای می‌گرفته‌است. از این میان ۳ ستون در جای خود قرار گرفته و یک ستون نیز در بخش بالایی ایوان افتاده‌است. دو ستون دیگر نیز جابجا شده و در تپه‌های اطراف این بنا پیدا شده‌است.
جالبی این بنا در آن است که سه راه پله داشته که دو راه پله در گوشه‌ها و یک راه پله در وسط قرار گرفته‌است. سنگ‌های افتاده در کنار این راه پله‌ها به ایوان تعلق دارد. روی این سنگ‌ها کنگره‌های به سبک تخت جمشید قرار گرفته بوده که در هر یک متر یک کنگره قرار داشته‌است. با این حساب ۱۵ کنگره در این ایوان سوار بوده‌است. بخشی از شمالی ستون‌ها در فصل پیش به دست آمده‌است و قطر این پایه ستون‌ها بیش از یک متر است. به این ترتیب ستونی که روی این پایه ستون‌ها قرار می‌گرفته بین ۱۲ تا ۱۴ متر بوده‌است. «بر اساس سبک معماری هخامنشی زمانی که شما از بخش مرکزی وارد می‌شدید به تالار می‌رسیدید. در حال حاضر بخش شمالی بنا دیوار قطوری کشف شده که احتمالاً گوشه‌ای از این تالار است. اما در این میان دیوار دیگری نیز دیده می‌شود که حدود ۳ متر ضخامت دارد. دیوار کاخ آپادانا به دلیل ارتفاع ۲۰ متری ستون‌ها ۵ متر ضخامت دارد. به این ترتیب وقتی ما در این‌جا احتمالاً ستون‌های ۱۲ تا ۱۴ متری داشتیم، منطقی است که از دیواری با ضخامت ۳ متر استفاده شده باشد. نکته جالب دیگر آنکه دیوارها اندود گچ داشته‌است. یعنی از خشت خام برای ساخت دیوار استفاده شده و سپس با اندود گچ آن را تزئین کرده‌اند.»
هرآنچه در تخت جمشید به عنوان سبک هنری پارسی دیده‌ایم در این‌جا هم می‌بینیم و سبک کار کاملاً به بناهای تخت جمشید شباهت دارد. احتمال می‌دهیم این بنا همزمان با تخت جمشید ساخته شده باشد و بین این بنا با تخت جمشید و شوش ارتباطی وجود داشته‌است. امامشخص نیست جنس سنگی که برای پایه ستون‌ها استفاده شده از کجا آورده شده‌است.» در الواح تخت جمشید از دو شهر "لیدوماً و "بسیتمه" یاد شده‌است. احتمالی وجود دارد که شهر نورآباد کنونی همان شهر لیدوما باشد و ریچارد هلک نیز احتمال می‌دهد که برازجان باید شهر بسیتمه باشد.
از دیگر بخش‌های به دست آمده از این کاخ قوس‌ها و طاق‌های درگاه‌ها است که با بست‌های فلزی چفت و بست می‌شدند. اما یکی از نکات مهم ساخت این بنای هخامنشی سه پلکانی بودن آن است که تا کنون در هیچ‌یک از بناهای تخت جمشید نمونه آن دیده نشده‌است.
سبک گل‌های لوتوس و نوع تکنیکی که در پایه ستون‌ها به کار رفته به پایه ستون‌های برزن جنوبی تخت جمشید شباهت دارد. اما ابعاد و اندازه‌ها با ابعاد پایه ستون‌های صد ستون تخت جمشید برابری می‌کند. نکته جالب آن که این سبک شاید شبیه پایه ستون‌های تخت جمشید باشد اما در نهایت تفاوت‌هایی نیز دارد که آن را به لحاظ سبکی مختص به خود می‌کند.
نمی‌توان به درستی تشخیص داد که این بنا در زمان کدام پادشاه هخامنشی ساخته شده‌است، با توجه به یافته‌های باستان‌شناسی به نظر می‌رسد در زمان شاهان اول هخامنشی یعنی داریوش یا خشایارشاه این بنا ساخته شده‌است. از آن جا که این دو پادشاه بلافاصله و پس از هم به قدرت رسیدند، احتمال دارد که در اواخر دوره داریوش و اوایل دوره خشایارشاه این بنا ساخته شده باشد.
با توجه به آوار سطحی بنا به نظر می‌رسد که کمی ناگهانی این مکان ترک شده‌است. کنگره‌ها در زیر ایوان فرو ریخته بعضی از آن‌ها شکسته شده و روی سطح سنگفرش ریخته شده‌است. اما به هر حال یک مرحله پس از دوره هخامنشی از این‌جا استفاده شده‌است. ما در این‌جا یک لایه سکونتی داریم که نشان می‌دهد از بخشی از سنگ‌های این بنا دوباره مورد استفاده قرار گرفته‌است و احتمالاً این اتفاق در قرن دوم پیش از میلاد رخ داده‌است.»
حدود ۲۰۰ یا ۳۰۰ سال پیش و در زمان قاجار بار دیگر قلعه‌ای روی این بنای هخامنشی ایجاد می‌شود که مدارک دوره دوم ما را از بین برده‌است. این قلعه قاجاری به قلعه «کَلی» یا قلعه کهنه شهرت داشته‌است.» نکته جالب آن که ۷۰ سال پیش و زمانی که هرتسفلد از این‌جا دیدن می‌کند این قلعه وجود داشته‌است. ساخت این قلعه روی محوطه باعث تخریب بیشتر آن شده‌است.
هرآنچه در تخت جمشید به عنوان سبک هنری پارسی دیده‌ایم در این‌جا هم می‌بینیم و سبک کار کاملاً به بناهای تخت جمشید شباهت دارد. احتمال می‌دهیم این بنا همزمان با تخت جمشید ساخته شده باشد و بین این بنا با تخت جمشید و شوش ارتباطی وجود داشته‌است. امامشخص نیست جنس سنگی که برای پایه ستون‌ها استفاده شده از کجا آورده شده‌است.»
با توجه به شواهد باستان‌شناسی به دست آمده از این محوطه به نظر می‌رسد این مکان، محل نگهداری و به احتمال مرکز توزیع مواد غذایی منطقه در اطراف و پیرامون این محوطه بوده و نمایندگان یا نایبان پادشاه و ناظران بر توزیع محصولات در این مکان از ظروف ارزشمند و ظریف استفاده می‌کردند و خرج و دخل بخشی از مواد مورد استفاده از یکی از همین راه‌ها تأمین و ثبت و ضبط می‌شد.
این محوطه در مسیر جغرافیایی، بین شوش و تخت جمشید قرار دارد، اما کارکرد آن را باید با توجه به کارکرد عناصر موجود در آن و کارکرد پتانسیل‌های زیستی موجود در محیط پیرامون آن بحث کرد.
از منابع ادبی دوره هخامنشی، وجود جشن‌های متعدد سلطنتی و برگزاری آن‌ها در مکان‌های مختلف اطلاع داریم (توپلین ۱۹۹۸). وجود چنین مکان‌های در فارس در گل نبشته‌های تخت جمشید مورد تأیید است. آنچه هالوک آن‌ها را از متن جی مورد بحث قرار می‌دهد "برخی محصولات مختلف در برخی مکان‌های مختلف، چهل وسه توزیع شد. پیش از اینکه برخی از اعضاء خانواده سلطنتی مثل همسر و پسر داریوش. گوبریاس، یکی از سرشناسان خانواده سلطنتی فردی که در دستیابی داریوش به قدرت وی را همراهی کرد و بعد با دختر داریوش ازدواج کرد، جیره غذایی خود را در دو مکان دریافت می‌کند در Bessitme، در Lidima. جایی که اغلب حدس می‌زنند آنجا با منطقه برازجان تطبیق دارد همانگونه که والات ذکر کرده اما ارفعی بیشتر با منطقه فهلیان موافق است.
اگرچه بسیار زود است که نام‌های ذکر شده در گل نبشته‌های تخت جمشید با محوطه مکشوفه جین جان مورد بحث یا نسبت قرار گیرد. اما چنین مراکز توزیع محصولات و انبارهای شاهانه‌ای به ویژه در منطقه فارس وجود داشته‌است. البته باید توجه داشت که در نزدیکی منطقه فهلیان، منطقه برازجان یکی از مهمترین مناطق مورد بحث برای بسیاری از اشارات ذکر شده در گل نبشته‌های تخت جمشید می‌تواند، باشد.
کاوش‌های باستان‌شناسی در این محوطه پرسش‌های متعددی مطرح کرده‌است. پایه ستون‌های هخامنشی، سطح سنگ‌فرش مکشوفه، سازه عظیم لاشه سنگی، مطالعه یافته‌ها و کارکرد این بنای بزرگ دوره هخامنشی و اینکه در دوره کدام یک از پادشاهان هخامنشی بنا شده یا استفاده شده بر ما معلوم نیست.
هنوز به‌طور دقیق مشخص نیست این بنا بخشی از همان شهر تاریخی نام برده شده «لیدوما» در الواح تاریخی تخت جمشید است یا خیر؟ البته باید اذعان کرد با توجه به وجود عناصر معماری پراکنده در اطراف این محوطه و پایه ستون مکشوفه دیگر در نزدیکی آن، می‌توان گفت در این محل تنها یک بنا وجود نداشته‌است. به همین دلیل شناخت هر چه بیشتر این محوطه اطلاعات بی‌نظیری از یکی از مهم‌ترین مناطق حد فاصل شوش و تخت جمشید را ارائه خواهد کرد.
اما با توجه به کشف این بنای هخامنشی در منطقه فهلیان احتمال آن می‌رود این بنا باید متعلق به یکی از دو شهر لیدوما و بسیتمه باشد و احتمال بیشتر آن است که این‌جا باید شهر لیدوما باشد. اما تا امروز هیچ کتیبه‌ای مبنی بر این که این همان شهر باشد بدست نیامده است؛ و این احتمال تقویت می‌گردد که فهلیان در آن روزگار به عنوان مرکزیت و مهم‌ترین منطقه و مرکز حکومتی آن دوران بوده‌است. آنچه مسلم است این کاخ یا بنای حکومتی نمی‌توانسته به تنهایی در این‌جا وجود داشته باشد و حتماً آبادی یا شهری که هم‌اکنون آن را به عنوان فهلیان می‌شناسیم در پیرامون آن وجود داشته‌است؛ و نیز احتمال آن وجود دارد که آن همه کارگری که در ساخت این بنا سهم داشتند باید محل زندگی داشته باشند که به این بنا نیز نزدیک باشد. این موضوع نشان می‌دهد که در این‌جا یک شهر هخامنشی یا منطقه‌ای که خیلی فراتر از یک روستای کوچک بوده وجود داشته‌است و این شهر همانا فهلیان کنونی است.
اما در این خصوص که آیا لیدوما یک شهر است یا یک کاخ یا یک استراحت گاه بین راهی و کلاً آثار مکشوفه حکایت از چه چیزی دارند؟ حسن حبیبی فهلیانی محقق و مدیر میراث فرهنگی ممسنی در این باره اظهار می‌دارد:از قسمت گردنه سروان تا قسمتی که شهر واقع شده فاصله‌ای تقریباً چهار کیلومتری است که این محدوده شهر بوده تا قسمت تل چغاد یا چکاد (به معنی قلعه) که وجود این آثار مبین وجود یک شهر بزرگ در زمان هخامنشیان می‌باشد، که بعد از هخامنشیان از رونق قبلی آن کاسته می‌شود و مجدداً در زمان اشکانیان رونق خود را بازمی‌یابد و رونق خود را تا زمان اسلامی حفظ می‌کند؛ و نهایتاً وجود آتشگاه، کتیبه‌ها، آثار خزانه، جداول صخره‌ای و گستردگی بناها در اطراف و اکناف این محدوده وسیع یک شهر باستانی را به ما نشان می‌دهد که باید گفت ما با یک شهر وسیع و بزرگ روبرو هستیم که هم یک استراحتگاه و شهر بین راهی و هم یک شهر والی‌نشین بوده‌است.
این مسئله که در این منطقه تنها ته ستون‌های بنا بدست آمده‌اند و کاوش‌های کوش گران تاکنون به ستون‌های بنا دسترسی پیدا نکرده‌اند، این سؤال را پیش آورده‌است که ممکن است این بنا بنایی نیمه تمام و نیمه کاره بوده باشد، که در خصوص می‌توان اینگونه استباط کرد که: با توجه به وجود سنگ‌های ازاره و نیز سنگ‌های کف و کاشی‌کاری‌های کشف شده که با ظرافت خاصی کار گذاشته شده‌اند این احتمال که یک ساختمان نیمه کاره است منتفی است و در مورد عدم وجود ستون‌های بنا دو احتمال وجود دارد یکی اینکه این ستون‌ها سنگی بوده و برای استفاده به جاهای دیگری انتقال داده شده‌اند که این شیوه در دوره‌هایی از تاریخ دیده شده‌است و احتمال دیگر اینکه شاید ستون‌ها از چوب بوده‌اند که در طول زمان از بین رفته‌اند ولی وجود سوراخ‌هایی بر روی ته ستون‌ها احتمال اول که ته ستون‌ها سنگی بوده‌اند را افزایش می‌دهد زیرا در معماری آن زمان مرسوم بوده‌است که بر روی ته ستون‌ها سوراخی تعبیه می‌کردند و در پایین ستون‌ها هم زائده‌ای که این دو به هم قفل می‌شده و به وسیله سرب به هم جوش داده می‌شدند.
کاخ جنجان یکی از کاخ‌های هخامنشی در شهر لیدوما نزدیک نورآباد ممسنی است. این بنای هخامنشی درست در مسیر راه شاهی قرار دارد.
کاخ جنجان واقع شده به فاصله ۸۰۰ متری رودخانه فهلیان واقع شده و در پشت این کاخ کوه "بالاسبز" دیده می‌شود. کاخ جنجان در کنار نقش برجسته کورانگون که توسط ایلامیان در ۳۵۰۰ سال پیش، ساخته شده، قرار گرفته‌است.
از سوی دیگر در حدود ۴ کیلومتری این کاخ و در دشت فهلیان محوطه‌ای به نام تل‌اسپید وجود دارد.
به دلیل سبک معماری قوی و هنرمندانه این کاخ، به نظر می‌رسد که از بناهای حکومتی هخامنشیان بوده است.
کاخ جنجان حدود ۶۰ متر مربع وسعت داشته باشد و از نظر معماری با کاخ برزن جنوبی تخت جمشید همسان است. این کاخ از بناهای تخت جمشید کوچکتر است اما از نظر نوع پایه ستون‌ها، با پایه ستون‌های کاخ صد ستون تخت جمشید همسانی زیادی دارد. کاخ جنجان یکی از زیباترین کاخ‌های دروان هخامنشیان بوده است و ایوانی به طول ۴۰ متر دارد و به نظر می‌رسد که ۸ ستون در این ایوان جای می‌گرفته‌است. از این میان ۳ ستون در جای خود قرار گرفته و یک ستون نیز در بخش بالایی ایوان افتاده‌است. دو ستون دیگر نیز جابجا شده و در تپه‌های اطراف این کاخ پیدا شده‌است. قطر این پایه ستون‌ها بیش از یک متر است. به این ترتیب ستونی که روی این پایه ستون‌ها قرار می‌گرفته بین ۱۲ تا ۱۴ متر بوده‌است. کاخ جنجان سه راه‌پله داشته که دو راه‌پله در گوشه‌ها و یک راه‌پله در وسط قرار گرفته‌است. سنگ‌های افتاده در کنار این راه‌پله‌ها به ایوان تعلق دارد. روی این سنگ‌ها کنگره‌های به سبک تخت جمشید قرار گرفته بوده که در هر یک متر یک کنگره قرار داشته‌است. با این حساب ۱۵ کنگره در این ایوان سوار بوده‌است.
از دیگر بخش‌های به‌دست‌آمده از این کاخ قوس‌ها و طاق‌های درگاه‌ها است که با بست‌های فلزی چفت و بست می‌شدند. اما یکی از نکات مهم ساخت این بنای هخامنشی سه پلکانی بودن آن است که تا کنون در هیچ یک از بناهای تخت جمشید نمونه آن دیده نشده‌است.
حدود ۲۰۰ یا ۳۰۰ سال پیش و در زمان قاجار با استفاده از سنگها و ستون‌های بجا مانده از کاخ جنجان، بار دیگر قلعه‌ای روی این بنای هخامنشی ایجاد می‌شود. این قلعه قاجاری به قلعه کلی یا قلعه کهنه شهرت داشته‌است. در سال ۱۹۲۴ زمانی که پروفسور ارنست امیل هرتسفلد از این مکان دیدن می‌کند این قلعه وجود داشته‌است. ساخت این قلعه روی محوطه باعث تخریب بیشتر آن شده‌است.
زَخم بَستر ، به آسیب بافت بدن (شامل پوست حقیقی، روپوست و ماهیچه) در اثر ایجاد فشار یا فشار همراه با خراشیدگی و سایش درازمدت بر یک یا چند نقطه از بدن، گفته می‌شود. خوابیدن طولانی‌مدت در یک وضعیت ثابت، سائیدگی در صندلی یا بستر، استفاده از لگن بیمار نامناسب یا کشیدگی با ملحفه می‌تواند به بخشی از پوست یا بافت بدن آسیب بزند.بر پایهٔ ایران‌مانیا، زخم بستر، پیشگیری و درمان
زخم بستر به علت فشار طولانی مدت و تمرکز آن در یک یا چند نقطه بر روی پوست و بافت اطراف آن ایجاد می‌شود و معمولاً در اثر نوعی اصطکاک یا برش در پوست تشدید پیدا کرده و نمایان می‌شود. احتمال بروز زخم بستر در بیمارانی که به هر علتی از جمله عوارض سالمندی، به مدت طولانی بستری بودن و در صندلی چرخدار قرار دارند به شدت افزایش می‌یابد. زخم‌ها، ناشی از فشار و خراش است و در نقطه ای که بافت‌های نرم داخلی بدن بین استخوان و پوست به دام افتاده‌اند به‌وجود آمده و علت آن فشار استخوان‌ها بر رگ‌ها و مویرگ‌های خون رسان به بافت‌ها و پوست است. در اثر این فشار، جریان خون محدود شده و سبب آسیب رساندن به سلول‌های پوست و بافت‌های بدن و گاهی مرگ آن‌ها می‌شود. زخم بستر معمولاً در پوست اطراف نقاطی از بدن چون دنبالچه، استخوان خاجی، پاشنه‌ها و ران ظاهر می‌شود اما در پوست نقاطی مثل شانه، آرنج و زانو نیز مشاهده می‌شود.
تحقیقات نشان داده‌است که ایجاد زخم بستر در بیمارستان‌ها به علت فقر مراقبت‌های پزشکی و پرستاری است، به طوری که بسیاری از محققان معتقد هستند در صورتی که یک بیمار در بیمارستان دچار زخم بستر شود قطعاً ناشی از ضعف مراقبت پزشکی است. البته تحقیقات نشان می‌دهد که علت اصلی بروز زخم بستر در بیمارستان‌ها، عدم حساسیت یا کمبود آموزش در بخش پرستاری نیست، بلکه کمبود پرسنل و پرستاران و تجهیزات نوین پزشکی و دیگر مراقبت‌های بیمار و مسائل اداری، علت بروز زخم بستر بیمارستانی هستند. عدم شناخت صحیح و درمان زخم‌ها، ممکن است در بسیاری از موارد بر اثر سهل‌انگاری باشد.
بیماران بستری‌شده یا در حال کما و افراد فلج‌شده یا متحرک با صندلی چرخ‌دار از افراد در معرض خطر ابتلا به زخم بستر هستند.
زخم بستر، اغلب در بخش‌های استخوانی بدن ایجاد می‌شود زیرا در این قسمت‌ها فشار بیشتری بر پوست وارد می‌شود و چربی کمتری برای محافظت از این ناحیه وجود دارد.ایران‌مانیا، زخم بستر، پیشگیری و درمان ، بازدید: اکتبر ۲۰۰۸
مرحله اول. رنگِ پوست قرمز می‌شود و با فشار آوردن روی آن نقطه، رنگ آن تغییر نمی‌کند.
مرحله دوم. قسمت‌هایی از سطحِ پوست از بین می‌رود، چیزی شبیه تاول.
مرحله سوم. از بین رفتنِ تمامی بافت‌های پوست، در این مرحله، زخم، باز است.
مرحله چهارم. از بین رفتنِ تمامی بافت‌های پوست و لایه‌های زیرینِ آن حتی عضلات تا استخوان.
دردناک شدن اطراف زخم، بدبو شدن زخم، عفونت زرد رنگ یا سبز رنگ ضخیم و تورم در اطراف آن از علایم و نشانه‌های عفونی شدن زخم بستر می‌باشد. تب، گیجی، افزایش ضربان قلب و ضعف جسمانی نیز از نشانه‌های پخش شدن عفونت در بدن می‌باشد.http://www.webmd.com/skin-problems-and-treatments/tc/pressure-sores-topic-overview
درمان این زخم‌ها به مراقبت زیادی نیاز دارد که چندین بخش مهم دارد. در درمان این بیماران تغذیه، جلوگیری از عفونت (شستشوی زخم با سرم)، استفاده از لگن بیمار مناسب و تغییر وضعیت بیمار به صورت مداوم اهمیت زیادی دارد. امروزه از روش‌های نوینی برای درمان این زخم‌ها استفاده می‌شود که تأثیر به سزایی در پیشرفت بهبودی آن‌ها دارد که به پانسمان‌های تخصصی معروف هستند. در این روش‌ها از پانسمان‌های پیش ساخته‌ای استفاده می‌شود که دارای نقره یا کربن (برای جلوگیری از عفونت و بوی نامطبوع زخم) یا مواد معدنی (که در رشد سلولی تأثیر دارند) می‌باشند. اگر زخم بستر خیلی عمیق باشد به درمان‌های دیگری مانند جراحی برای بهبود بافت مردهٔ زخم، درمان با استفاده از ساکشن برای حذف مایعات خروجی زخم بستر و اولتراسوند که یک روش پرتو درمانی است برای بهبود بیمار دارای زخم فشاری نیاز است. سرعت بهبود زخم‌ها به عوامل مختلفی بستگی دارد. با افزایش سن بیمار، بهبود یافتن زخم‌ها کندتر می‌شود. همچنین بیماری‌هایی چون دیابت و آرتریوسکلروز و بیماری‌های کاهندهٔ جریان خون، عفونت‌ها، سو تغذیه، مصرف دخانیات و استفاده از برخی داروها مانند داروهای ضدالتهاب باعث کاهش سرعت درمان زخم بستر می‌شوند.
بررسی کاکرین در سال ۲۰۱۷ نشان داد هیچ‌کدام از درمان‌های فعلی، شامل داروهای موضعی و پانسمان قابل برتری دادن از یکدیگر نیستند. پانسمان‌های تعدیل‌کننده پروتئاز، پانسمان‌های فوم یا پماد کلاژناز ممکن است نسبت به گاز استریل در التیام زخم بهتر باشند. پانسمان زخم باید بر اساس زخم و وضعیت پوست اطراف زخم انتخاب شود. مطالعاتی وجود دارد که نشان می‌دهد محصولات ضد میکروبی که اپیتلیزه شدن را تحریک می‌کنند ممکن است بهبود زخم را تسریع بخشند؛ با این حال، توافق بین‌المللی در مورد انتخاب پانسمان برای زخم‌های بستر وجود ندارد. بررسی‌های کاکرین شواهد مربوط به پانسمان‌های آلژینات، پانسمان‌های فوم، و پانسمان‌های هیدروژل را برای درمان زخم بستر ارائه می‌کنند. به دلیل کمبود شواهد قوی، مزایای این پانسمان‌ها نسبت به سایر درمان‌ها نامشخص است.
ورزشگاه شهید درفشی‌فر نام ورزشگاه فوتبالی است که در منطقهٔ جنت‌آباد تهران قرار دارد.پرسپولیس از امروز در درفشی فر خبرآنلاین
در دوران مدیریت محمدحسن انصاری‌فرد این ورزشگاه به بخش خصوصی اجاره شده بود،
این ورزشگاه در تاریخ ۲۳ دی ۱۳۹۱ و در زمان مدیریت محمدرضا رویانیان در پرسپولیس به‌طور کامل و برای همیشهورزشگاه درفشی فر برای همیشه به پرسپولیس واگذار شد خبرفارسی در اختیار باشگاه پرسپولیس قرار گرفت.
محمّدرضا هدایتی (زادهٔ ۲۴ اردیبهشت ۱۳۵۲ در چابهار) بازیگر سینما، تلویزیون، تئاتر، صداپیشه و خواننده ایرانی است. وی به خاطر نقش‌های کمدی در سریال‌های تلویزیونی به کارگردانی مهران مدیری شهرت پیدا کرده‌است.اما پیش از آنکه به شهرت برسد در عرصه تئاتر بسیار فعال بوده‌است.
او متولد شهرستان چابهار در سیستان و بلوچستان است. وی از دوران کودکی به تئاتر روی آورده‌است.
بانی فیلم وبسایت خبری سینمای ایران در روز ۷ آذر ۱۴۰۱ نوشت: به گزارش رسیده، محمدرضا هدایتی بازیگر سینما و تلویزیون روز گذشته پس از دریافت احضاریه به دلیل برخی از فعالیت‌هایش در فضای مجازی، در دادسرای اوین حضور پیدا کرد و پس از تفهیم اتهام، به قید وثیقه آزاد شد. بر این اساس، بازپرس پرونده، حکم ممنوعیت فعالیت در فضای مجازی را به مدت یکسال به وی ابلاغ کرده‌است.
برگ و باد نام آلبومی از محمدرضا هدایتی است. به آهنگسازی میثم کزازی.
این آلبوم شامل آهنگ‌های زیر می‌باشد:
ویتامین دِ گروهی از ویتامین‌های محلول در چربی هستند، که باعث افزایش میزان جذب کلسیم، فسفات و منیزیم در روده می‌شوند و از این طریق، بر رشد و استحکام استخوان‌ها کمک می‌کنند. این ویتامین‌ها علاوه بر این دارای چندین عملکرد حیاتی دیگر نیز در بدن انسان هستند. مهم‌ترین انواع ویتامین دی در بدن انسان، ویتامین دی۳ یا کوله‌کلسیفرول و ویتامین دی۲ یا ارگوکَلسیفرول هستند.
منبع اصلیِ طبیعی این ویتامین، تولید کوله‌کلسیفرول در لایه‌های ژرف‌تر روپوست توسط یک واکنش شیمیایی وابسته به تابش خورشید به ویژه پرتو فرابنفشِ بی (UVB) است. ارگوکلسیفرول و کوله‌کلسیفرول، موجود در غذاها و مکمل‌ها نیز قابل جذب هستند. تنها گوشت برخی از ماهی‌های پرچرب مانند سالمون، ساردین، شاه ماهی و برخی دیگر از ماهی‌های چرب، حاوی مقدار قابل توجهی از این ویتامین هستند که خود فرایند سرخ کردن هم می‌تواند نیمی از ویتامین دی آن‌ها را از بین ببرد.
۲۰ دقیقه ماندن در برابر نور خورشید با این شرط که ۴۰ درصد پوست بدن در معرض آفتاب باشد نیاز روزانه بدن را تأمین می‌کند. البته عواملی مثل موقعیت جغرافیایی، فصل، سن، رنگ پوست و مصرف کرم‌های ضدآفتاب، میزان تولید ویتامین دی به‌وسیله پوست را تحت تأثیر قرار می‌دهد. هرچه رنگ پوست بدن تیره‌تر باشد، جذب ویتامین دی از طریق نور خورشید کاهش میابد.
برای اینکه بدن انسان بتواند از طریق نور خورشید ویتامین دی جذب کند باید خورشید در موقعیتی در آسمان باشد که طول سایه بدن کوهتاهتر از قد فرد باشد. هرچه طول سایه کوتاهتر و ارتفاع خورشید بالاتر باشد، میزان جذب ویتامین دی بیشتر خواهد بود. همچنین آلودگی هوا، جذب ویتامین دی از طریق نور خورشید را کاهش میدهد. ضمن اینکه بدن انسان از نور خورشید پشت پنجره و شیشه، اصلا ویتامین دی جذب نمیکند.
ویتامین دی جذب‌شده از غذاها یا تولیدشده در لایه‌های پوستی، در ابتدا ترکیبی غیرفعال است که پس از طی مراحل هیدروکسیل‌دار کردن در کبد و سپس کلیه‌ها، فعال می‌شود. ترکیبی موسوم به کلسیتریول، فُرم فعال و دارای عملکرد ویتامین دی است. ویتامین دی قادر به تولید در بدن بسیاری از پستانداران در صورت تابش کافی نور آفتاب است؛ بنابراین این ماده در واقع نوعی ویتامین نبوده و نوعی هورمون به‌شمار می‌آید که فعالانه به رشد مغز یاری می‌دهد و برآورد می‌شود که با ۲۰۰ تا ۲۶۰۰ ژن تعامل داشته باشد.
برآیند این تعاملات از بهبود میزان منیزیم، فسفر و کلسیمِ استخوان‌ها، تا کارکردِ بهتر سیستم ایمنی، تعادل هورمون‌های پاراتیروئیدی، دستگاه جنسی، نیروی ماهیچه‌ای، چرخهٔ خواب و بیداری و انواع سوخت‌وسازهای بدن است؛که همچنین از راه ترجمه ژن‌های هسته سلول به رشد سلول‌ها نیز کمک می‌کند.
با این‌که تأثیرات ویتامین دی، بسیار گسترده‌است، اما معمولاً کمبود این ویتامین را بیشتر مرتبط به پوکی استخوان‌ها، عدم تعادلِ میزان هورمون‌های پاراتیروئیدی و ضعف سیستم ایمنی بدن در نظر گرفته می‌شود.
این ویتامین نقشی بسیار اساسی در جلوگیری از ابتلا به بیماری‌ها و کمک به بهبود آن‌ها حتی بیماری‌های تنفسی و ساده؛ از سرماخوردگی تا کرونا، (Covid-19) کارکردِ درستِ بسیاری از ژن‌ها، رشد و نمو صحیح و بهترِ اطفال حتی در سنین آتی آن‌ها دارد، به طوری که کسانی که در سنین پایین دچار کمبود ویتامین دی نبوده‌اند، در مراحل بعدیِ رشد خود نیز، بسیار سالم‌تر بوده‌اند.
این ویتامین با بسیاری از ژن‌ها و دستگاه‌های بدن در ارتباط است؛ مثلاً به دلیل افزایش نیروی عضلات، زایمان زنان بهبود پیدا می‌کند چرا که عضلات ناحیه واژن هم قوی‌تر می‌شود و نوزاد سالم‌تر و در مقابل بیماری مصون‌تر خواهد بود چرا که این ویتامین به‌شدت با سیستم ایمنی و عضلات، مغز، استخوان، غدد و … در تعامل است.
اگر مادر کمبود ویتامین دی نداشته باشد، نوزاد نیز ویتامین دی مناسب را دریافت می‌کند و همین‌طور شیری که مادر می‌دهد، مقدار لازمِ ویتامین دی را خواهد داشت هر چند که به‌شدت نیز توصیه می‌شود که از بدو تولد، دادنِ مکملِ ویتامین دی به نوزاد آغاز شود
این ویتامین بر همهٔ بیماری‌هایی که به نام بیماری‌های خود-ایمنی شناخته شده‌اند به‌شدت تأثیر گذار است؛ به عنوان مثال ممکن است که بیماری را بهبود بخشد یا پیشرفت بیماری را متوقف کند یا سرعتش را کاهش دهد.
همچنین خواص ضد سرطانی این ویتامین در ابعاد وسیعی آزمایش و اثبات شده‌است. بیماری‌های پوستی مزمنِ خود-ایمنی مانند پیسی و پسوریازیس، توسط گروهی از دکترها و محققان در برزیل، از طریق تجویز "۳۵۰۰۰ واحد ویتامین دی، هر روز برای شش ماه و برای جلوگیری از عوارض احتمالیِ ازدیادِ ویتامین دی، کم کردن کلسیم مصرفی در تغذیه و بسیار آب خوردن (روزانه ۲٫۵لیتر)" نتایجِ بهبود شدید بیماری پیسی و برای بیماری پسوریازیس، بعضاً حتی درمانِ کامل، حاصل شده‌است.
دریافت ویتامین دی و کلسیم باعث افزایش قدرت و هماهنگی عضلات و پیشگیری از بروز بیماری‌هایی مانند راشیتیسم در کودکان، نرم‌استخوانی در بزرگسالان و پوکی استخوان در همه سنین می‌شود. مصرف ویتامین دی در سلامت مغز و جلوگیری از آلزایمر مؤثر است.کاهش احتمال ابتلاء به آلزایمر با سه کار ساده
با این‌که ویتامین دی با همه این بیماری‌ها مرتبط و بسیار در رابطه است، این ویتامین بیشتر برای تاثیرش بر سلامت استخوان‌ها و متعادل کردن هورمون‌های پاراتیروئیدی و تقویت سیستم ایمنی معروف است.
چندین فُرم مختلف یا ویتامر از ویتامین دی وجود دارد که مهم‌ترین آن‌ها ویتامین‌های دی۳ و دی۲ هستند."Dorland's Illustrated Medical Dictionary", under Vitamin (Table of Vitamins)
ویتامین دی۱، ترکیب مولکولی ارگوکلسیفرول با لومیسترول به نسبت برابر است. ویتامین دی۲، ارگوکلسیفرول (ساخته شده از ارگوسترول) است. ارگوکلسیفرول توسط بی‌مهرگان، قارچ‌ها و گیاهان در پاسخ به تابش اشعه فرابنفش نور خورشید تولید می‌شود. انسان و دیگر مهره‌داران ویتامین دی۲ تولید نمی‌کنند. ویتامین دی۳، از کوله‌کلسیفرول با منشأ ۷-دهیدروکلسترول در پوست، ساخته شده‌است. ۷-دهیدروکلسترول به نور فرابنفش واکنش نشان می‌دهد و در طول موج ۲۷۰–۳۰۰ نانومتر، ویتامین دی۳ در اپیدرم پوست ساخته می‌شود. اوج تولید ویتامین دی۳ در طول موج بین ۲۹۵–۲۹۷ نانومتر رخ می‌دهد. کمبود ویتامین دی در عرض‌های جغرافیایی شمالی بسیار شایع است و کمبود ویتامین دی، یک بیماری همه‌گیر در ایالات متحده در نظر گرفته شده‌است.
ویتامین دی۴ از ۲۲-دی‌هیدروارگوکلسیفرول و ویتامین دی۵، از سیتوکلسیفرول با منشأ ۷-دهیدروسیتوسترول، ساخته می‌شوند.
در بدن انسان، ویتامین‌های دی۲ و دی۳ مهم‌تر هستند و هر دوی آن‌ها در مکمل‌های تغذیه‌ای موجود هستند. اشکال دارویی ویتامین دی شامل کلسیتریول، دوکسرکلسیفرول و کلسیپوتریول است.
افرادی که به صورت طبیعی در محیط سرشار از آفتاب زندگی می‌کنند، میزان ویتامین دی طبیعی خونشان بین ۴۰ تا ۷۰ (ng/ml) است، مقداری که به‌ندرت در بیشتر افراد دیده می‌شود. شیوع فقر ویتامین دی به خصوص در زنان و کودکان ایرانی بین ۷۰ تا ۸۵ درصد است. نسبت افراد دارای فقر ویتامین دی در تهران ۸۱٫۳٪ و در اصفهان ۷۰٪ تخمین زده شده‌است. در آمریکا حدود ۳۶ تا ۵۷ درصد جمعیت دارای فقر ویتامین دی هستند.در استان‌ها و شهرهایی مانند زاهدان که آفتاب زیادی به سطح زمین می‌رسد، باز هم کمبود ویتامین دی فوق‌العاده زیاد است. تخمین زده شده که حدود یک میلیارد نفر در دنیا، به فقر ویتامین دی دچارند.
تشخیص میزان ویتامین دی از طریق یک آزمایش خونِ ساده صورت می‌گیرد که نیاز به نسخه پزشک ندارد.
بسیاری از سازمان‌ها مقادیر مختلفی را برای فقر، کمبود (ناکافی بودن)، کافی بودن و زیادی بودن ویتامین دی در نظر گرفته‌اند که این اعداد، ممکن است که در سال‌های آینده با تحقیقات و دستیابی به نتایج جدیدتر تغییر کند.
این اختلاف می‌تواند دلایل متفاوتی داشته باشد مثلاً سازمان Food and Nutrition Board آمریکا می‌تواند با مبنا گرفتن متفاوتی در این مقادیر، ادبیات خود را تغییر دهد، مثلاً بگوید که ۵۴٪ مردم آمریکا فقر ویتامین دی ندارند بلکه ۳۴٪ درصد فقر دارند پس نیازی به اعلام وضعیت قرمز نیست.
از عوارض کمبود این ویتامین در دوران کودکی بیماری راشیتیسم است که به علت عدم جذب کلسیم و فسفر در زمان رشد، استخوان‌های فرد دارای املاح کمی خواهد بود و نخواهد توانست به‌درستی وزن فرد را تحمل کند و در نتیجه انحنا خواهد یافت. عوارض دیگرِ آن بزرگی جمجمه، زائده‌های دکمه مانند بر روی ستون فقرات و برجستگی سینه می‌باشد. همچنین مچ دست و پا پهن می‌شود که توسط رادیوگرافی قابل تشخیص است.در دوران بزرگسالی کمبود این ویتامین در بدن باعث به‌وجود آمدن بیماری استئومالاسی (نرمی استخوان) می‌شود. این بیماری با کاهش تراکمِ استخوان، دردهای شدیدی در پا و کمر ایجاد می‌کند و استخوان‌های بلند به راحتی شکسته می‌شود. اگر فرد در این دوران شروع به دریافت ویتامین دی کند، این عارضه رفع می‌شود.در دوران کهنسالی کمبود این ویتامین باعث بروز بیماری پوکی استخوان به ویژه در زنان می‌شود.
همچنین باعث عوارضی چون دیر دندان درآوردن و دیر نشستن و دیر راه افتادن در کودکان و همچنین بد فرم شدنِ لگن که در دخترها باعث تنگی لگن شده و به ناچار باید از طریق سزارین زایمان کنند، می‌شود.نیاز کودکان به ویتامین دی-تبیان و احتمال ابتلاء به سرطان سینه، پروستات یا هر گونه سرطان دیگری را بالا می‌برد.
عدم دریافت مقدار مناسب از نور خورشید و عدم مصرف غذاهای دارای این ویتامین، از اصلی‌ترین دلایل کمبود این ویتامین در سراسر جهان شناخته شده‌است. گرفتن این نور از پشتِ شیشه، کِرِم‌های ضدآفتاب یا لباس، تأثیری در تولید ویتامین دی توسط پوست ندارد.
این ویتامین در عملکرد و میل جنسی زنان و مردان و همچنین قدرت باروری در هر دو آن ها تاثیر دارد و کمبود آن ممکن است باعث ناتوانی جنسی در هردوی آن ها شود.
بر اساس مطالعات صورت گرفته کمبود این ویتامین می تواند باعث اختلالات مربوط به عادت ماهیانه به خصوص سندرم تخمدان پلی‌کیستیک گردد، که مشکلاتی مثل ناباروری را در پی دارد؛ همچنین در دختران باعث ایجاد بلوغ زودرس می گردد.
کمبود این ویتامین با کاهش سطح هورمون تستسترون در مردان ارتباط مستقیم دارد و این ویتامین مردان را در برابر ابتلاء به سرطان پروستات حفظ می کند.
به گفته انجمن بارداری آمریکا، این ویتامین در دوره بارداری برای سلامت مادر و جنین ضروری است و کمبود آن ممکن است اگر درمان نشود خطراتی مانند: انواع عفونت ها، زایمان زودرس یا اختلال پره اکلامپسی برای مادر و برخی مشکلات برای جنین شود.
استروژن فعالیت آنزیم های فعال سازی ویتامین دی را افزایش می دهد و یائسگی سبب کاهش این ویتامین در بدن شده و افراد مسن حتما باید تحت نظر پزشک از مکمل ها استفاده نمایند.رخسار - ویتامین دی
انواع مختلفی از ترکیبات ویتامین دی برای مصرف درمانی در دسترس هستند. دو شکل ویتامین دی که بیشتر در دسترس هستند ارگوکلسیفرول (ویتامین دی۲) و کوله‌کلسیفرول (ویتامین دی۳) هستند. از آن‌جا که ویتامین دی۳ فرمی است که انسان تولید می‌کند و از آن بهره می‌برد و دیده شده که سطح کسانی که با ویتامین دی۳ مکمل یافته‌اند، پس از پایان دوره به صورت بهتری سطح بالای ویتامین دی را نگه داشته‌اند، ویتامین دی۳ بعنوان مکمل بهتری شناخته می‌شود، هر چند این تفاوت در حد درصد و به چند برابر نمی‌رسد.
افرادی که کمبود شدید ویتامین دی دارند، می‌توانند از طریق تابش لامپ‌های یووی ویتامین دی مورد نیاز خود را تأمین کنند. این روش برای افرادی مناسب است که نمی‌توانند ویتامین دی جذب کنند یا این که در ماه‌های زمستان نمی‌توانند به اندازه کافی در معرض نور خورشید قرار بگیرند. این روش شبیه به آفتاب گرفتن است اما تخت‌های مربوط به آن کوچک‌تر است. هر لامپ حدود ۲۴ تا ۱۶ اینچ است. این لامپ‌ها نیز، خطر ابتلا به سرطان پوست را به همراه دارند و به هنگام استفاده از آن‌ها باید از چشم‌ها محافظت کرد، این روش با توصیه پزشک می‌تواند روش مؤثری باشد.
فرانسه و فنلاند برای کودکان زیر یک‌سال، ۱۰۰۰ واحد ویتامین را به صورت روزانه توصیه می‌کنند. سازمان جهانی بهداشت و سازمان بهداشت کانادا می‌گویند ۴۰۰ واحد کفایت می‌کند هر چند اعلام می‌دارند که احتمالاً مصرف بیشتر بهتر است اما تحقیقات کافی برای اثبات کامل این ادعا هنوز ارائه نشده‌است. در حالی که کانادا در زمستان به دلیل عدم برخورد نور خورشید با پوست کودکان، ۸۰۰ واحد را به‌عنوان نیاز روزانه پیشنهاد کرده، انجمن اطفال آمریکا روزانه ۶۰۰ واحد را پیشنهاد می‌کند همه این‌ها در حالی است که تا ۱۵۰۰ واحد بین‌المللی (IU) کاملاً بی‌خطر شناخته شده و آزمایش شده‌است.
با این‌که خیلی از افراد سطح بالای ۱۷۵ng/ml یا ۲۰۰ng/ml یا ۱۵۰ng/ml یا حتی ۱۰۰ng/ml را نگران‌کننده توصیف کرده‌اند و احتمال بروز مشکلاتی را خاطر نشان کردند اما کسانی که اوردوز کرده‌اند با این‌که بسیار بسیار افراد کمی بودند، سطح ویتامین دیِ آن‌ها، بین ۱۹۴ng/ml تا ۱۲۲۰ng/ml بوده یعنی ممکن است فردی دارای سطح ویتامین دی ۲۵۰ng/ml باشد و علائم مسمومیت به خاطر زیادیِ ویتامین دی پیدا کند و فردی ۴۰۰ng/ml ولی کاملاً بدون مشکل باشد، ضمن این‌که این اتفاق نادر هست، این اتفاق برای کسانی روی می‌دهد که در دراز مدت (مثلاً برای چند ماه) هر روز تقریباً ۶۰۰۰۰ واحد ویتامین دی خورده‌اند که با قطع مکمل و کم کردن کلسیم مصرفی، بدن پس از مدتی (می‌تواند چندین ماه باشد) به حالت طبیعی خود برمی‌گردد، ضمن این‌که این اتفاق برای کسانی روی می‌دهد که سطح ویتامین دی خونشان را اندازه‌گیری نمی‌کنند.
در مجموع، مصرف مقادیر معمول ویتامین دی بی‌خطر است، برای مثال در پانزده سال گذشته، سازمان کنترل مسمومیت آمریکا، حدود ۱۵۰۰۰ مورد را به عنوان اشخاصی که میزان ویتامین دیِ آن‌ها به عنوان «بیش از حد» یا «نگران‌کننده» تلقی می‌شود، گزارش داده که تنها سه مورد از این پانزده هزار مورد، علائم مسمومیت واقعی را داشته‌اند و هیچ شخصی فوت نکرده‌است.
در واقع بیشتر علائم این مسمومیت به دلیل تعاملاتی که این ویتامین با میزان کلسیم دارد رخ می‌دهد. بیشتر نشانه‌ها و علائمی که بروز پیدا می‌کند، علائمِ ازدیاد کلسیم یا هایپرکلسمی است. هایپرکلسمی مهم‌ترین عارضهٔ اوردوز یا مسمومیت با ویتامین دی است که با تکرر ادرار و تشنگی همراه است. در صورت ادامهٔ این وضعیت و عدم درمان، کلسیم در اندام‌ها و بافت‌های نرم مانند قلب، کلیه و کبد رسوب کرده و موجب درد و آسیب به اندام‌ها می‌شود. همان‌طور که کلسیم و ویتامین دی باعث استحکام استخوان‌ها می‌شوند و همان‌طور که کمبود ویتامین دی باعث کمبودِ جذب کلسیم به استخوان‌ها می‌شود، مقادیر بالای این ویتامین، موجب جذب زیادیِ کلسیم و بالا رفتن زیادیِ سطح کلسیم در خون و بدن می‌شود، در نتیجه در صورتِ زیادی بالا رفتنِ سطح ویتامین دی و بروز علائم مسمومیت، باید میزان کلسیم مصرفی به حداقل خود برسد تا بدن به‌مرور زمان، میزان ویتامین دیِ زیادی را خارج نماید و علائم کامل از بین بروند.
برخی از علائم مسمومیت ویتامین دی که عموماً به‌ دلیل جذب بیش از حد کلسیم و خالی شدن بدن از منیزیم بروز پیدا می‌کنند، عبارت‌اند از:
نارسایی کلیه، پروتئینوری، کم‌توانی ذهنی و تشکیل استخوان‌های غیرعادی در کودکان و افسردگی شدید و کاهش وزن، از دیگر علائم مسمومیت با ویتامین دی است. این عارضه همچنین باعث سختی و سفت شدنِ قلب و عروق و ایجاد غضروف‌های اضافه و رسوب کلسیم در رگ‌ها می‌شود. مسمومیت ویتامین دی به ندرت رخ داده و اغلب در کسانی مشاهده می‌شود که مقادیر فوق‌العاده بیش از حدِ این ویتامین را از طریق مکمل دریافت کرده‌اند و میزان سطح ویتامین دی خونشان را ابداً تحت نظر نداشته‌اند.
لزوماً شخص نباید همهٔ علائم را داشته باشد بلکه ممکن است تنها برخی از علائم را بروز دهد. قرار گرفتن بیش از حد در معرض نور خورشید، نمی‌تواند فرد را به اوردوز برساند چرا که اگر بدن نیازی نداشته باشد، پوست، نیز تولید ویتامین دی را متوقف می‌کند.
برای جلوگیری از مسمومیت با ویتامین دی باید ویتامین k2 و مکمل منیزیم مصرف کرد. مصرف زیاد ویتامین دی باعث جذب بالای کلسیم میشود و برای جلوگیری از رسوب کلسیم در بدن که ممکن است باعث سنگ کلیه هم بشود باید حداقل روزی ۱۰۰ میکروگرم ویتامین کا۲ مصرف کرد. یکی از کارهای ویتامین کا۲ این است که باعث میشود کلسیم از خون به استخوانها و دندانها منتقل شود و جلوی رسوب کلسیم در بدن و کلیه را می‌گیرد. همچنین ویتامین دی از منیزیم به عنوان سوخت استفاده میکند (در اصل منیزیم فعال کننده و کوفاکتور اصلی ویتامین دی است) و مصرف بالای ویتامین دی باعث خالی شدن بدن از منیزیم میشود و بدن در اصل دچار عوارض کمبود منیزیم میشود. میزان مصرف منیزیم باید حداقل ۴۰۰ میلیگرم در روز باشد. تمام این مقادیر با افزایش مصرف ویتامین دی افزایش میابد. همچنین مصرف دو و نیم لیتر آب در روز به جلوگیری از رسوب کلسیم در بافتهای بدن کمک میکند. باید توجه داشت تمام این موارد در صورتی است که ویتامین دی خون فرد بالای ۱۰۰ نانوگرم باشد و هرچه میزان ویتامین دی خون بالاتر باشد برای جلوگیری از مسمومیت، نیاز بدن به ویتامین کا۲، منیزیم و آب بیشتر خواهد شد و همچنین باید از مصرف لبنیات، مکمل کلسیم و خوراکی‌هایی که دارای کلسیم بالا هستند خودداری کرد. به این نکته باید توجه داشت که یک فرد معمولی نیازی به این ندارد که ویتامین دی خون خود را بالای ۱۰۰ نانوگرم ببرد و بالاتر از این مقدار فقط برای درمانهای تخصصی مانند بیماریهای خودایمنی زیر نظر پزشک مجرب میباشد.
به این نکته توجه داشته باشید که ویتامین دی خون در صورتی که تا ۱۰۰ نانوگرم هم برسد هیچ مشکلی برای بدن ایجاد نخواهد شد و حتی دارای فواید بسیاری است. معمولا در نتایج آزمایشگاهها تا رنج ۷۰ یا ۸۰ نانوگرم را محدوده نرمال میدانند، اما بر اساس تحقیقات دانشمندان تا ۱۰۰ نانوگرم هم نرمال بوده و بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ نانوگرم محدوده اوردوز میباشد و بیشتر از ۱۵۰ نانوگرم احتمال مسمومیت وجود دارد.
در صورتی که ویتامین دی خون زیر ۱۰۰ ng/ml باشد، نیازی به هیچ یک از کوفاکتورهای ذکر شده (کا۲، منیزیم، زینک) نخواهد بود. مگر برای درمان برخی بیماریهای خاص مانند پوکی استخوان.
منابع غذاییِ ویتامین دی به ترتیبِ بیشترین به کمترین: روغن‌های جگر ماهی، ماهی‌های پرچرب (مانند سالمون نروژی، ساردین)، قارچ‌هایی که در نور خورشید یا UVB بوده‌اند و اندکی نیز لبنیات و زرده تخم مرغ (تنها حدود سی واحد)
تقریباً هیچ گونه منبع دیگری برای این ویتامین وجود ندارد، کره‌ها و روغن زردها و تمامی لبنیات دیگر نیز ویتامین دی موجودشان کم و در صورت کمبود ویتامین دیِ حیوان باز هم کمتر می‌شود.
در کشورهایی مانند آمریکا، غنی‌سازی شیر با ویتامین دی رواج دارد هر چند که مقدار ویتامین دی در آن‌ها، باز هم بسیار اندک است.
با توجه به مقدار ویتامین دی در غنی‌ترین ماهی‌ها که خود در بین منابع غذایی ویتامین دی از غنی‌ترین منابع غذایی ویتامین دی هستند، اگر بر فرض غنی‌ترین ماهی را برای منبع ویتامین D خود در نظر بگیرید، (درصورت عدم استفاده از نور خورشید و منابع دیگر) شما باید روزی حدود صد گرم از آن را فقط برای نیاز روزانه‌تان بخورید در نتیجه برای جبران فقر ویتامین D باز هم گزینه خوبی نیستند. در واقع تحقیقی بسیار خوب در این زمینه انجام شده، نتیجه‌گیری شده که حتی با مقدار بالای ماهی‌های چربِ پر ویتامین دی مانند سالمون نروژی و … باز هم نمی‌توان مقدار ویتامین دی بدن را به سطح بهینه رساند.
با این‌که ویتامین دی در قارچ‌ها از نوع دی۲ است و نه دی۳، تحقیقات نشان داده تفاوت رفع نیاز ویتامین دی انسان را تقریباً به همان اندازه برطرف می‌کند و تفاوت به چندین برابر نمی‌رسد بلکه درصدی است مثلاً می‌تواند بین ۱۰ تا ۳۵ درصد باشد.
در برخی از موارد، موادی مانند سویا، شیر سویا، آبمیوه، به صورت عمدی با ویتامین دی غنی شده‌اند که در این‌گونه موارد هم مقدار ویتامین دی بسیار بسیار کم است.
میزان ویتامین دی در مبتلایان به اوتیسم نسبت به افرادی که از همان والدین بودند اما اوتیسم نداشته‌اند، در دوران قبل تولد، تولد و سن هشت سالگی، کمتر بوده.
تجویز دوز بالای ویتامین دی علائمِ اصلیِ اوتیسم را در حدود هفتاد و پنج درصد کودکان اوتیسمی، بهبود می‌بخشد و برای پیشگیری نیز یک مطالعهٔ کوچکِ جدید نشان داده که مصرف مکمل ویتامین دی در حین حاملگی (پنج هزار واحد/روزانه) و در حین شیرخواری و خردسالی (ده هزار واحد/روزانه) بارزا احتمال رخداد اوتیسم را در مادرانی که در حال حاضر یک بچهٔ اوتیسمی دارند را از بیست درصد به پنج درصد کاهش می‌دهد.
طبق تحقیقات انجام شده طی دهه های اخیر مشخص شد ، کمبود ویتامین دی در بیش از 50% افراد مبتلا به سرطان پستان (breast cancer) وجود دارد. همچنین طی تحقیقات انجام شده بر روی افرادی که به تازگی به سرطان پستان مبتلا شده اند مشخص شد مصرف مکمل های ویتامین دی میتواند میزان مرگ و میر ناشی از این بیماری را تا کاهش دهد.
لوپوس
مطابق آمار و تحقیقات ویتامین دی و مشتقات آن در درمان و کنترل بیماری لوپوس مخصوصا لوپوس منتشر( سیستمیک) بسیار موثر است.
مطالعه جدید نشان داده‌است پروتئینی که توسط ویتامین دی در بدن فعال می‌شود، می‌تواند در ترمیم آسیب‌های سلول‌های عصبی و بهبود بیماری ام‌اس بسیار مؤثر باشد.
طبق برخی گزارش‌ها، ویتامین دی، خطر ابتلا به بیماری کووید ۱۹ را کاهش می‌دهد، اما هنوز شواهد علمی کافی برای اثبات این موضوع وجود ندارد.
مکمل ویتامین دی خطر بیماری‌های خود ایمنی را کاهش می‌دهد.
بر اساس صفحه ۱۲ کتاب vitamin d physiology molecular biology and clinical applications نوشته (ادیشن دوم)، اگر ویتامین دی خون بالای ۵۰ ng/ml یا ۱۲۵ nmol/ml نگه‌ داشته شود، تاثیرات زیر را بر بدن می‌گذارد. این کتاب حدود ۱۱۵۰ صفحه دارد و کاملترین کتابی است که تا بحال در زمینه ویتامین دی نوشته شده است. با این توضیح که از مایکل هالیک به عنوان پدر ویتامین دی نام می‌برند. وی پزشک فوق تخصص غدد بوده و استاد دانشگاه بوستون آمریکا می‌باشد و تمام فعالیت کاری خود در طول زندگی‌اش را در زمینه تحقیقات درباره ویتامین دی متمرکز کرده است. او همچنین کاشف فرم فعال ویتامین دی یعنی calcitriol می‌باشد.
ضمن اینکه بر اساس معیارهای آزمایشگاهی ایران، آمریکا و دیگر کشورها، ویتامین دی بر اساس نانوگرم در میلی لیتر یا ng/ml و بر اساس معیارهای آزمایشگاهی کانادا و چند کشور دیگر ویتامین دی بر اساس نانومول در میلی لیتر یا nmol/ml اندازه‌گیری می‌شود. برای تبدیل نانومول به نانوگرم باید نانومول را بر ۲/۵ تقسیم کرد.
برای اینکه ویتامین دی خون بالای ۵۰ ng/ml به صورت ثابت بماند، افراد بزرگسال باید هفته‌ای یک عدد ویتامین دی پنجاه‌ هزار واحدی مصرف کنند و هر سه یا شش ماه یکبار آزمایش ویتامین دی بدهند و مقدار ویتامین دی خون تا ۱۰۰ نانوگرم هم نرمال است. اگر فردی کمبود ویتامین دی داشته باشد، ممکن است حتی تا یکسال طول بکشد تا ویتامین دی خون به یک مقدار ثابت و پایدار برسد و بعد از اینکه ویتامین دی خون ثابت شد، همین روند را ادامه دهند.
کودکان و نوجوانان می‌توانند بر اساس وزن بدنشان ویتامین دی مصرف کنند. به این شکل که در ازای هر یک کیلو وزن ۱۰۰ واحد ویتامین دی مصرف کنند. مثلا شخصی که ۴۰ کیلو وزن دارد، نیاز بدن این شخص به ویتامین دی روزانه ۴۰۰۰ واحد است. این روش برای بزرگسالان هم صدق میکند و بسیار دقیق است.
حداقل ۸۰٪ کودکان ایرانی به درجات شدید و بیش از ۹۰٪ از آن‌ها به درجات متفاوتی دچار کمبود ویتامین دی هستند.رئیس انستیتو تحقیقات تغذیه و صنایع غذایی کشور: کمبود ویتامین D موجب بروز بیماری‌های خودایمنی می‌شود خبرگزاری فارس؛ ۱۷ دی ۱۳۹۰
در استان سیستان و بلوچستان با این‌که مقدار بسیار زیادی، به نور آفتاب دسترسی دارند اما به‌عنوان مثال در زاهدان، این فقر به بالای ۹۰٪ می‌رسد. شیوع فقر ویتامین دی به خصوص در زنان و کودکان ایرانی بین ۷۰ تا ۸۵ درصد است
افراد دارای فقر ویتامین دی در تهران ۸۱٫۳٪ و در اصفهان ۷۰٪ تخمین زده شده‌اند. این مقادیر، در فصول سرد و اندکی پس از آن، به‌دلیل کمتر بودن نور خورشید، به بیشترین سطح خود می‌رسد.