moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
در ۲۴ اوت ۲۰۱۵ (۲ شهریور ۱۳۹۴) برای نخستین‌بار یک‌میلیارد نفر تنها در یک روز از فیس‌بوک استفاده و این وبگاه را تبدیل به پراستفاده‌ترین محصول فناوری موجود روی زمین کردند. در این روز از هر هفت نفر روی کره زمین یک نفر در این شبکه اجتماعی حضور داشته و از آن استفاده کرد.رکوردشکنی تازه فیس بوک خبرگزاری انتخاب
در ژوئن ۲۰۱۷ تعداد کاربران فعال فیس‌بوک از ۲ میلیارد نفر گذشت.
در سال ۲۰۱۰ دیوید فینچر فیلمی را با نام شبکهٔٔ اجتماعی در مورد فیس‌بوک و زندگی مارک زاکربرگ ساخت.
بنابر قوانین نظام جمهوری اسلامی عضویت در هیچ شبکه اجتماعی جرم نیست ولی از آن جهت که چنین شبکه‌هایی دچار فیلترینگ شده‌اند، عبور از فیلترینگ جرم تلقی می‌شود. بر پایه قوانین جرائم رایانه‌ای ایران، هیچ‌گونه مجازاتی برای افرادی که در فیسبوک عضویت دارند در نظر گرفته نشده‌است. اگر اطلاعات افراد نیز در فیسبوک مورد دزدی و سوءاستفاده قرار بگیرد، در دادسرای جرائم رایانه‌ای می‌توانند شکایت کنند و به دعاوی حقوقی آن‌ها رسیدگی می‌شود.عضویت در فیس بوک جرم است؟ "تابناک" با وجود اینکه مقام‌های جمهوری اسلامی در موارد زیادی از شبکه‌های اجتماعی چون فیسبوک به عنوان «ابزار براندازی و جنگ نرم» یاد کرده‌اند، ولی بعضی از خود این مقامات حضوری فعال در این شبکه‌ها دارند.
فعالیت فیس‌بوک در ایران فراز و نشیب‌های زیادی داشته‌است. فیس‌بوک قبل از سال ۱۳۸۸ دو بار فیلتر و دوباره آزاد شده بود؛ ولی پس از انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸ دوباره فیلتر شد. مسئولان ایران علت فیلتر شدن را نقض حریم شخصی افراد در این وبگاه بیان می‌کنند. در حالی که منتقدان علت را استفاده معترضان به نتایج انتخابات سال ۸۸ از این سایت برای سازمان دهی و بارگذاری ویدئو و نگاره را علت فیلتر شدن آن در سال ۱۳۸۸ بیان می‌کنند.
در پی سیاست‌های تحریم ایران، وبگاه فیس‌بوک اجازه انتخاب ایران به عنوان کشور محل سکونت را نمی‌دهد؛ ولی مشخص است که فیس‌بوک جایگاه خاصی در جامعه ایران باز کرده به گونه‌ای که از قشرها مختلف جامعه ایرانی از جمله دانشجویان، استادان دانشگاه، کارمندان، بازاریان، آموزگاران، دانش‌آموزان، هنرمندان و روزنامه‌نگاران در آن عضو هستند. فیلتر بودن فیس‌بوک در ایران باعث شده که آمار دقیقی از تعداد کاربران فیسبوک در ایران وجود نداشته باشد. با اینحال، بنابر اظهارات علی جنتی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت یازدهم، تا بهمن ۱۳۹۳، بین ۴ تا ۴٫۵ میلیون ایرانی، عضو فیسبوک بوده‌اند.رحیم صفوی: مسئولان از پیشرفت‌های فناوری اطلاعات در دنیا بی خبرند "دویچه‌وله فارسی" به نظر می‌رسد فیلترینگ فیس‌بوک تأثیر محسوسی بر استفاده از آن در ایران نداشته‌است.
در شهریورماه ۹۲، غلامحسین محسنی اژه‌ای، دادستان کل کشور، از امکان رفع فیلتر فیسبوک خبر داد. یک روز پس از آن محمدرضا آقامیری، عضو کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه از امکان رفع مشروط فیلترینگ فیسبوک به شرط تفکیک محتواهای مجرمانه از محتوای مفید توسط نرم‌افزار هوشمند فیلترینگ یا الزام فیسبوک به تبعیت از قوانین ایران گفت. او فیسبوک را دارای پتانسیل ترویج دین، بیداری اسلامی و گسترش فرهنگ ایرانی اسلامی معرفی کرد. او همچنین گفت داشتن صفحه در فیسبوک برای مقام‌های حکومتی «مصداق شکستن حریم شخصی در فضای مجازی» است و هشدار داد که حکومت ایران می‌تواند افرادی که از شبکه خصوصی مجازی (وی‌پی‌ان) برای دور زدن فیلتر استفاده می‌کنند شناسایی کند.
روز ۵ مه ۲۰۲۰ فیس‌بوک اعلام کرد، رسانه دولتی ایران از صدها حساب اجتماعی جعلی برای پخش پنهانی پیام‌های تبلیغاتی آنلاین به طرفداری از ایران، حداقل از سال ۲۰۱۱، برای هدف قرار دادن رای‌دهندگان در کشورهایی از جمله انگلیس و آمریکا، استفاده کرده‌است. به همین دلیل هشت حساب شبکه رسانه‌ای ایران و از جمله صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران (IRIB) را به دلیل به اصطلاح «رفتار غیر معتبر هماهنگ شده» تعلیق کرده‌است. IRIB یک نهاد دولتی محسوب می‌شود که ریاست آن توسط علی خامنه‌ای رهبر عالی منصوب می‌شود.
خمیازه (کوتاه‌شده واژه خامیازه، یازه به معنای کشش) یا دهان‌دره یا فاژه (از فعل فاژیدنبوالمثل بخاری: شراب شب و نشأهٔ آن نیرزد****به فاژیدن بامداد خمارشلبیبی: گر ندانی بندیش تا چگونه بود****که سبزه خورده بفاژد بهارگه اشترفرهنگ ریشه واژگان زبان فارسی، علی نورایی، ص 152http://parsi.wiki/dehkhodaworddetail-cd31796ade924c468f585ed9771eaf49-fa.html) ، بازکردن دهان و تنفس عمیق به صورت «غیرارادی» و گاهی همراه با کشش در دست‌ها و سینه است که تقریباً از زمان پیش از تولد و به عبارتی دقیق تر از دوره جنینی و در یازده هفته‌ای قابل مشاهده است. معمولاً خمیازه از نشانه‌های خواب استفرهنگ عمید، مدخل خمیازه. و موجب تهویه همه حبابک‌های تنفسی انسان می‌شود؛ زیرا در تنفس عادی طبیعی لزوماً چنین چیزی روی نمی‌دهد. این پدیده در انسان و برخی حیوانات دیده می‌شود، اما در بیشتر حیوانات امری است. تجارب و پژوهش‌ها نشان می‌دهند که این عمل، مسری است؛ به این معنا که اگر کسی در حضور شما خمیازه کشید، ناخودآگاه شما هم خمیازه خواهید کشید.
پژوهش‌ها همچنین نشان می‌دهد که خمیازه کشیدن به دلیل یک عمل همدلانه به‌وسیله دیگران تکرار می‌شود. همچنین دانشمندان در یک بررسی در سال ۲۰۰۵ مغزهای گروهی را که خمیازه‌کشیدن افراد را مشاهده می‌کردند، اسکن کردند و توانستند الگوهایی منحصربه‌فرد از فعالیت در نواحی از مغز که به تقلید رفتاری مربوط می‌شدند را مکان‌یابی کنند.
هود می‌تواند اشاره‌ای به یکی از موارد زیر باشد:
سوسیس (در روسی: Колбаса، کُلباسا) گونه‌ای غذای آماده است که از گوشت چرخ‌کرده و گاهی سبزیجات خوراکی به همراه چربی حیوانی، نمک، ادویه و گاهی گیاهان معطر تهیه می‌شود. معمولاً روی سوسیس‌ها، گونه‌ای پوشش قرار می‌گیرد و در قدیم، این پوشش را از روده حیوانات تهیه می‌کردند. امروزه جنس این رویه‌ها معمولاً از کلاژن یا سلولز یا حتی پلاستیک، می‌باشد. سوسیس‌ها به دلیل مواد نگهدارنده افزوده شده به آنها، تاریخ مصرف طولانی مدتی دارند. خاستگاه یونان ۲
هنگامی که سوسیس میسوزد شباهت های زیادی به پرتغال[cod rap] دارد که به آن سوسیس سوخته نیز می‌گویند
سوسیس از واژه فرانسوی کهن saussich که خود از واژه لاتین salsus به معنی «نمک زده»، گرفته شده‌است و امروزه مفهوم این کلمه به Sausage تغییر یافته‌است چرا که روش تهیه آن تغییر کرده‌است و از روش‌های مختلف برای تهیه آن استفاده می‌شود.
تهیه سوسیس و کالباس در ایران به صورت کارخانه‌ای از سال ۱۳۰۷ خورشیدی توسط یک نفر روسی بنام افونامو در بندر انزلی با یک ماشین کوچک و دستی شروع گردید که روزانه احتیاجات عده‌ای از اتباع خارجی آن‌جا را تأمین می‌نمود. در سال ۱۳۰۹ خورشیدی شخص دیگری بنام لیشنیسکی از اهالی شوروی سابق در بندر انزلی کارخانه کوچکی را راه اندازی کرد که روزانه۴۰–۵۰ کیلوگرم کالباس تهیه می‌نمود. در سال ۱۳۱۲ لیشنیسکی کارخانه خود را از انزلی به تهران منتقل نمود و با کمک آرزومان آوانسیان که در روسیه در کارخانه کالباس‌سازی کار کرده بود و یک شخص آلمانی دیگر کارشان را در خیابان منوچهری تهران در یک پاساژ کوچک به کمک چهار تن از خانواده آرزومانیان شروع کردند که فرآوری آنها، سوسیس و کالباس و ژامبون بود و از ۴۰ تا ۵۰ کیلوگرم تجاوز نمی‌کرد. کل محصولات آن‌ها که نیازمند ۱۶ تا ۱۸ ساعت کار روزانه بود به مصرف مهاجرین روس و ارامنه می‌رسید. لیشنیسکی پس از مدتی به روسیه بازگشت و کارخانه را به آرزومان واگذار کرد. آن زمان سوسیس و کالباس درجه یک و بدون تقلب کیلویی ۲۰ ریال بود. در سال ۱۳۱۶ آقای آندریاس آهارونیان اولین اغذیه فروشی نوین را در خیابان ولیعصر (چهار راه امیر اکرم سابق) با نام اغذیه آندره افتتاح نمود و با ارائه انواع غذاهای آماده و اولین ساندویچ ایران فصل جدیدی را برای ظهور رستورانهای امروزی (فست فودها) ایجاد کرد. با توجه به استقبال بی نظیر مردم، اغذیه فروشی آندره تصمیم گرفت تا جهت تأمین مواد اولیه مغازه مخصوصا سوسیس و کالباس، کارگاه خانگی خود را راه اندازی کند این کارگاه در سال ۱۳۶۹ به صورت کارخانه امروزی شرکت آندره در کمالشهر کرج به فعالیت خود ادامه داد. در سال ۱۳۳۷ هجری شمسی اولین کارخانه بزرگ سوسیس و کالباس با نام آرزومان در جنوب غربی تهران واقع در یافت آباد تأسیس شد که بنیانگذار و وارث آن آرزومانیان آوانسیان است. این کارخانه پس از انقلاب تحت نام گوشتیران فعالیتش را ادامه داد که زیر مجموعه بنیاد مستضعفان به‌شمار می‌رود. البته کارخانه کوچکی هم در سال ۱۳۰۹ هجری شمسی در تهران به نام اصل بلور مشغول بکار بود که تولید روزانه بسیار کمی داشت و توسط فردی به نام اختیاری بنا شده بود و بعداً به شاملیان و سپس به میکائیلیان واگذار شد. میکائیلیان را می‌توان وارث دومین کارخانه بزرگ سوسیس و کالباس و مجهز به دستگاه‌های مدرن دانست که در ابتدا در خیابان قوام‌السلطنه آغاز بکار کرد و سپس به شمس‌آباد نقل مکان کرد.تاریخچه و اهمیت نقش سوسیس و کالباس در تغذیه / آفتاب
سوسیس و کالباس بخش اعظم فراورده‌های گوشتی مصرفی در ایران را تشکیل می‌دهند. مصرف سرانه سوسیس و کالباس در ایران تنها ۱۵۰ تا ۲۰۰گرم است، در حالی که این رقم در اروپا و آمریکا حتی به ۱۵ کیلوگرم هم می‌رسد. از لحاظ فناوری، تفاوت چندانی بین کالباس و سوسیس وجود ندارد و اختلاف آن‌ها به قطر، درصد رطوبت، مقدار و نوع گوشت، چربی، فرمول مواد افزودنی و چاشنی و ادویه‌جات برمی‌گردد. برای ماندگاری کالباس و سوسیس استفاده از نگهدارنده‌هایی همچون نیتریت سدیم و نمک استفاده می‌شود. این مواد از رشد میکروب‌ها و به ویژه انواع بی‌هوازی مثل کلستریدیوم جلوگیری می‌کنند و نیز در ایجاد رنگ صورتی و طعم و بوی گوشت سوسیس و کالباس مؤثر هستند. حد مجاز استعمال «نیتریت» در سوسیس و کالباس حدود ۱۲۰ پی.پی. ام یا قسمت در میلیون است. در صورتی که در فرمولاسیون سوسیس و کالباس فقط از نمک طعام استفاده شود و نیتریت به کار نرود، این محصولات به رنگ سفید- خاکستری در خواهد آمد. به این‌گونه فراورده‌ها اصطلاحاً «محصولات سفید» نیز می‌گویند. در صورتی که برای تهیه آن‌ها بدون استفاده از نیتریت از گوشت گاو کم چربی به کار رود، فراورده‌ها به رنگی مایل به خاکستری روشن در خواهد آمد.
از واکنش و ترکیب احتمالی نیتریت با آمین‌ها (مواد موجود در گوشت) موادی تحت عنوان «نیتروزامین‌ها» پدید می‌آیند که سرطان‌زا شناخته شده‌اند. این واکنش تحت تأثیر میکروب‌های روده و در شرایط اسیدی و حرارت بالا تسهیل می‌شود. البته آنتی‌اکسیدان‌های موجود در این فراورده‌ها، تا حدودی از عوارض احتمالی خواهند کاست.
سوسیس و کالباس دارای چربی زیادی هستند. محتوای چربی به ویژه چربی‌های اشباع و ترانس در این محصول بالاست که با جذب روغن در طی سرخ کردن چربی آن بالاتر می‌رود. هر ۳۰ گرم سوسیس (حدود یک عدد سوسیس کوکتل) ۸ گرم چربی، ۱۹ میلی‌گرم کلسترول و ۳۲۰ میلی‌گرم سدیم دارد و کمتر از ۳ درصد آهن موردنیاز را تأمین می‌کند. میزان بالای نمک در این محصول موجب پرفشاری می‌شود. مصرف بیش از حد مواد افزودنی در سوسیس و کالباس خطرناک است و رادیکال‌های آزاد که بر اثر استفاده از این مواد به وجود می‌آید، می‌تواند یک سلول سالم را به سمت سرطانی شدن سوق دهد. سوسیس و کالباس به دلیل داشتن چربی و روغن باعث چاقی و اضافه وزن می‌شوند. نیتروزامین موجود در سوسیس و کالباس در بدن می‌تواند باعث بروز مسمومیت با علائمی همچون سردرد، تهوع و دل درد می‌شود. استفاده زیاد از سوسیس و کالباس می‌تواند موجب بیماری ریفلاکس معده (ترش کردن غذا) شود. وجود نیترات در غذاها و تبدیل آن به اکسید نیتریت در معده عاملی برای شلی و بروز ریفلاکس محسوب می‌شود. همچنین فسفات موجود در این محصولات با pH بالایی که دارد ضمن ایجاد اختلال در جذب کلسیم توسط بدن، احتمال ابتلا به پوکی استخوان را در افراد به ویژه زنان یائسه و سالمندان افزایش می‌دهد.
در شهریور سال ۱۳۸۸ اداره استاندارد تهران اقدام به نمونه‌برداری از ۲۶ نمونه سوسیس و کالباس و همبرگر از مراکز عرضه و فروشگاه‌های زنجیره‌ای کرد و این نمونه‌ها از نظر منشأ بافت گوشتی مورد آزمون قرار گرفت. نتایج این آزمون نشان داد که از ۲۰ نمونه سوسیس و کالباس ۱۸ مورد نامنطبق بودند.
تاریخچه و اهمیت نقش سوسیس و کالباس در تغذیه / آفتاب
نمایشگاه رسانه و تجارت ای۳ (قبلاً به نام Electronic Entertainment Expo و اکنون به E3 شناخته می‌شود) یک نمایشگاه بازرگانی برای صنعت بازی ویدئویی است که از بزرگ‌ترین نمایشگاه‌های مربوط به بازی‌های رایانه‌ای محسوب می‌شود. انجمن نرم‌افزار سرگرمی (ESA) ای۳ را سازماندهی و ارائه می‌کند که بسیاری از توسعه دهندگان، ناشران، سازندگان سخت‌افزار و لوازم جانبی از این نمایشگاه جهت معرفی و تبلیغ بازی‌های آینده و ارائه اخبار به اعضای مطبوعات استفاده می‌کنند. ای۳ شامل یک طبقه نمایشگاه برای توسعه دهندگان، ناشران و تولیدکنندگان است تا عناوین و محصولات خود را برای فروش در سال آینده به نمایش بگذارند. قبل و حین برگزاری، ناشران و تولیدکنندگان سخت‌افزار معمولاً برای معرفی بازی‌ها و محصولات جدید، کنفرانس‌های مطبوعاتی برگزار می‌کنند.
با گذشت زمان، ای۳ از نظر اهمیت و تأثیرگذاری، به عنوان «بزرگ‌ترین نمایشگاه بازی در سال» در نظر گرفته شده‌است. قبل از سال ۲۰۱۷، ای۳ فقط یک رویداد برای صنعت بازی ویدئویی بود؛ اما با ظهور رسانه‌های جاری، چندین کنفرانس مطبوعاتی جهت افزایش بازدید برای عموم پخش شد. در ای۳ ۲۰۱۷ با پذیرش ۱۵۰۰۰ نفر، برای کسانی که می‌خواستند در آن شرکت کنند، برای اولین بار برای عموم آزاد شد.
ای۳ هر ساله در ماه ژوئن در مرکز گردهمایی لس آنجلس در ایالات متحده برگزار می‌شود. ای۳ سال ۲۰۲۰ به علت دنیاگیری کووید ۱۹ به‌طور کامل لغو شد و ای۳ سال ۲۰۲۱ به صورت مجازی برگزار شد.
همچنین رویداد ۲۰۲۲ هم بخاطر آثار دنیاگیری کرونا به‌طور کامل لغو شد. ESA برنامه‌ریزی کرده بود تا در یک قالب جدید در سال ۲۰۲۳ به صورت کاملاً حضوری رویداد را برگزار کند ولی از آنجایی که بسیاری از ناشران از قبل رویدادهای دیجیتالی مخصوص خود را ایجاد کرده بودند یا از طریق سامر گیم فست تصمیم به معرفی محصولات خود را داشتند، تعداد کمی از ناشران به ای۳ سال ۲۰۲۳ متعهد شدند یا از آن خارج شدند. در نهایت ESA تصمیم گرفت رویداد ۲۰۲۳ را لغو کنند.
سرینا جیمکا ویلیامز (زاده ۲۶ سپتامبر ۱۹۸۱) یک تنیسور زن آمریکایی نفر اول رده‌بندی تنیسوران حال حاضر دنیا (آوریل ۲۰۱۵) در رنکینگ فدراسیون جهانی تنیس است و قهرمان بیست و سه گرنداسلم و مدال طلا دربخش انفرادی المپیک دو مدال طلا المپیک در بخش دونفره است.Williams sisters net gold in doubles, beating Spaniards in final
او آخرین تنیسوری از میان مردان و زنان است که هر چهار عنوان گرنداسلم را کسب کرده‌است. در سال ۲۰۰۵، مجلهٔ تنیس، او را در ردهٔ هفدهم بهترین تنیسورهای چهل سال گذشته قرار داد. سرینا، خواهر کوچک‌تر یک تنیسور سابقاً رتبهٔ یک دیگری، ونوس ویلیامز، است. سرینا در حال حاضر در بلن آیلز در پالم پیچ گاردنز واقع در فلوریدا اقامت دارد.سرینا ویلیامز عضلات بسیار قوی دارد وسرویس‌های بسیاروحشناکی هم می‌زند سرینا جزء محبوبترین و مطرح‌ترین تنیسوران دنیا است چه بین تنیسوران مرد چه زن در واقع سرینا ویلیامز در کنار ماریا شاراپووا پرطرفدارترین تنیسوران زن دنیا هستند. سرینا ویلیامز درعرصه مدلینگ هم فعالیت دارد.
سرنا ویلیامز در سال ۲۰۱۶ با آلکسیس اوهانیان که یک کارآفرین ارمنی‌تبار و بنیان‌گذاران شبکه اجتماعی «ردیت» است ازدواج کرد
Wikipedia contributors, "Serena Williams," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed September 7, 2008).
وستانیک مانوک آدویان معروف به آرشیل گورکی -(زاده ۱۹۰۴ روستای خورکوم - درگذشته ۱۹۴۸ شرمن، کنتیکت) نقاش ارمنی بود.
مجلس غریفه یکی از جاذبه‌های گردشگری دبی ویکی از نقاط دیدنی امارات متحده عربی است که سالیانه تعدادی زیادی از گردشگران از مناطق داخل و خارج امارات به سویش می‌شتابند.
«مجلس الغریفه» در انتهای منطقهٔ جمیرا به پارک کوچکی می‌رسیم که در سال ۱۹۵۵ بنا شده‌است. اینجا در واقع اقامتگاه «تابستانی حاکم وقت شیخ راشد بن سعید آل مکتوم بوده‌است. در آنجا یک ساختمان ساده دو طبقه را مشاهده می‌کنید ساخته شده از گچ، سنگ و مرجان با در و پنجره‌هایی از چوب ساج. طبقه اول این بنا به‌صورت یک ایوان یا رواق می‌باشد. در طبقه دوم، مجلس آن قرار دارد که با فرش‌ها، بالش‌ها، چراغ‌های توری، تفنگ و قوری‌های قهوه تزئین شده‌است. از تراس پشت بام نیز که مشرف به دریا بوده، برای خوابیدن استفاده می‌شده‌است. شهرداری دبی باغی به این مجموعه افزوده‌است که برای آبیاری آن از کانالهای قدیمی
الفلج بهره گرفته می‌شود.
محمدزمان خان، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان مینودشت در استان گلستان ایران.
نام این روستا از نام محمدزمان خان حاکم استرآباد در زمان فتحعلی‌شاه گرفته شده که در دفع قیام ترکمن‌ها در ناحیه استرآباد به رهبری خواجه یوسف کاشغری در سال ۱۲۲۸ هجری قمری نقش مهمی داشت و در سال ۱۲۲۹ ه. ق. حکومت استرآباد را از شاه گرفت و خود علیه حکومت به پا خاست و توانست سی هزار نفر از ترکمن‌ها را نیز با خود متحد کند، اما مغلوب نیروهای حکومت مرکزی شد.امین گلی، تاریخ سیاسی و اجتماعی ترکمن‌ها، تهران: نشر علم، ۱۳۶۶، صص ۱۱۷-۱۱۸
محمد زمان خان که خود از قاجاریه بود در زمان آقا محمد خان همیشه در خدمت وی بود و آقا محمد خان نیز به او توجه داشت بعد از آقا محمد خان که فتحعلی شاه به سلطنت رسید روی همان سوابق محمد زمان خان را مورد عنایت قرار داد و حکومت حاجیلر و بسطام را به او واگذار نمود. محمد زمان خان تا سال 1228هـ .ق در حاجیلر و بسطام حکومت می‌کرد، وقتی که یوسف خواجه به حاجیلر حمله نمود محمد زمان خان با برادر خود امیر خان به رامیان فرار کردند، بعد از آنکه فتنه یوسف خواجه خاموش شد در سال 1229 هـ .ق محمد زمان خان مجدداً به حکومت استرآباد و ترکمن صحرا منصوب شد.
محمد زمان پس از اینکه به حکومت تکیه زد به مخالفت با دولت پرداخت و ادعای سلطنت کرد و با همکاری ترکمن‌ها علیه دولت مرکزی شورش نمود علت همکاری ترکمن‌ها با محمد زمان خان ستمی بود که از ناحیه حکومت مرکزی بر ترکمن‌ها روا می‌شد، این اقدام باعث می‌شد که آن‌ها در هر قیامی که علیه دربار انجام می گرفت شرکت کنند چه این قیام مردمی باشد یا نفع شخصی باشد، آنان به انگیزه قیام توجهی نداشتند.
محمد زمان خان با کمک ترکمن‌ها ابتدا چند نفر از بزرگان قاجار را زندانی نمود و هر یک را مبلغ زیادی جریمه کرد و آن مبلغ را به رؤسای ترکمن داد، سپس برادرش امیر خان را به قلعه ماران فرستاد و آنگاه به همراه سی هزار نفر از ترکمن‌های یموت و گوکلان که با خود همراه کرده بود علیه حکومت به قصد شاهی طغیان کرد.
محمد زمان با همان تعداد کم جمعیت که در منزل داشت در صدد دفاع برآمد تیر اندازی از دو طرف شروع شد و تا صبح ادامه داشت از طرف لشکر میرزا یوسف مستوفی که فرمانده نیروهای دولتی بود خلیل آقای سپانلو با گلوله تفنگ محمد زمان خان به قتل رسید و از آن طرف هفت نفر از رؤسای ترکمن به قتل رسیدند و خود محمد زمان خان نیز به همراه چند نفر از یارانش دستگیر شد و آن‌ها را به زندان فرستادند.نشانه‌هایی از دوره محمدزمان خان در مینودشت و رامیان برجای مانده‌است که عبارتند از:
- چشمه محمد زمان خان رامیان
- چاه‌های گندم امیر خان برادر محمد زمان خان در قلعه ماران که بعدها گندم‌های آن به شکل زغال در آمده بود.
- روستای محمد زمان خان مینودشت،این روستا نام خود را از محمد زمان خان که زمانی حاکم منطقه مینودشت بوده گرفته‌است.
برای اطلاع بیشتر در مورد این قیام می‌توانید به کتاب *مینودشت در گذر تاریخ* مراجعه کنید
این روستا در دهستان چهل‌چای قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۸۰۷ نفر (۲۲۳ خانوار) بوده‌است.درگاه ملی آمار ایران
باقرآباد، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان مینودشت در استان گلستان ایران.
این روستا در دهستان چهل‌چای قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۷۴ نفر (۲۱ خانوار)
امام‌عبدالله، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان مینودشت در استان گلستان ایران است.
این روستا در دهستان چهل‌چای قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۴۱ نفر (۸۱خانوار) بوده‌است.
ساسنگ، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان مینودشت در استان گلستان ایران. این روستا در فاصله ۲۳ کیلومتری شهر مینودشت واقع شده است.
این روستا در دهستان چهل‌چای قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۳۵۰ نفر (۱۱۵ خانوار)
بوده است.درگاه ملی آمار ایران آب روستا از دو چشمه تهیه می‌شود. ساسنگ دارای چندین چشمه است که از مشهورترین آن‌ها می‌توان به چشمه لوتی، تاشت‌آرام، و چشمه مینو اشاره کرد.
زبان اهالی ساسنگ تاتی و ترکی قزلباش و مذهب آن‌ها شیعه اثناعشری است. دو طایفه مشهور ساسنگ، مصطفی‌لو و قول نام دارد.
ساسنگ با داشتن جاذبه‌های فراوان از جمله۸ آبشار ۴آبشاردائمی و۴آبشار فصلی که هر کدام با فاصله کمی از یکدیگر قرار گرفته‌اند، خانه‌های قدیمی کاه‌گلی،http://www.dana.ir/news/265610.html/گزارش-تصویری--خانه-های-قدیمی-و-سنتی-روستای-ساسنگ-شهرستان-مینودشت غار از جمله مراکز اصلی گردشگران استان گلستان است.http://www.farsnews.ir/newstext.php?nn=13921222000136
وجود اقامتگاه های بوم گردی متعدد در این روستا آن را به یکی از مقاصد گردشگری مهم در استان گلستان و شهرستان مینودشت بدل کرده است. از مهم ترین و با کیفیت ترین اقامتگاه های بوم گردی در این روستا به این موارد می توان اشاره کرد:
باغ‌داری، زنبورداری، دامداری، نوغان‌داری (کرم ابریشم)، کشت زعفران، گندم، جو، ارزن، نخودفرنگی، برنج از جمله منابع درآمدی مردم ساسنگ محسوب می‌شود.http://jago.ir/DesktopModules/News/NewsView.aspx?TabID=1&Site=DouranPortal&Lang=en-US&ItemID=5089&mid=14231&wVersion=Staging
ازداران، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان مینودشت در استان گلستان ایران.
این روستا در دهستان چهل‌چای قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۴۰۲ جمعیت آن ۱۰۰ نفر (۳۲خانوار)
منصوره حسینی (زاده ۱۰ شهریور ۱۳۰۵ – درگذشته ۲۶ خرداد تا ۸ تیر ۱۳۹۱) نقاش، پیکرساز، و نقاد هنری ایرانی بود.
منصوره حسینی زادهٔ سال ۱۳۰۵ در تهران است. او در سال ۱۳۲۸ لیسانس نقاشی خود را از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران دریافت کرد. سپس در سال ۱۳۳۸ از آکادمی هنرهای زیبا - رم پایان‌نامه گرفت. هنگامی که منصوره حسینی در دانشکده هنرهای زیبا آموزش خود را آغاز کرد، این دانشکده چهار، پنج سال بیشتر نداشت. استادان منصوره حسینی، حیدریان، وزیری، صدیقی، مقدم، رولان دوبرول و مارت سلستین آیو (خانم امین‌فر) بودند. در اندک هنگام، منصوره حسینی با پژوهش بسیار از بند آموخته‌های خشک دانشکده رهایی می‌گیرد و شیفته آزادی سبک‌های امپرسیونیست‌ها (دریافتگری) و پست امپرسیونیست‌ها (پسا دریافتگری) می‌شود. «مادام آشوب مرا تشویق می‌کرد، ولی حیدریان متلک می‌پراند و می‌گفت سزانـَک شده‌ای، در حالی‌که من اصلاً سزان را نمی‌شناختم و سال‌های آخر دانشجویی بود که کم‌کم با کارهای او آشنا شدم.»
بعد از فارغ‌التحصیلی از دانشگاه (۱۳۲۸) به‌عنوان نقاشی نوگرا فعالیت خود را ادامه می‌دهد و در چند نمایشگاه گروهی نیز شرکت می‌کند و سرانجام در اسفند سال ۱۳۳۳ برای ادامه تحصیل به ایتالیا می‌رود. «در آکادمی هنرهای زیبای رُم پذیرفته می‌شود و اجازه می‌یابد تا در سال دوم نام‌نویسی کند. استاد راهنمای او امریکو بارتولی است که در نقاشی فیگوراتیو شیوه‌ای آزاد دارد.»به کوشش رویین پاکباز و یعقوب امدادیان، "پیشگامان هنر نوگرای ایران «منصوره حسینی»"، نشر مؤسسه توسعه هنرهای تجسمی، صفحهٔ ۱۹
در ایتالیا او، همانند بسیاری دیگر از نقاشان ایرانی آموزش دیده در آکادمی رم، از مکتب نقاشی رم (یا به ویژه شاخه‌ای از اکسپرسیونیسم آرام) هنایش گرفت. بی‌گمان هماهنگی احساس او با زیباشناسی مکتب رم نیز در این میانه بازیگر بود.»نگاه کنید به پیشین، صفحهٔ ۱۲ در سال ۱۳۲۵ منصوره از نخستین هنرمندان ایرانی است که در دوسالانه ونیز حضور پیدا می‌کند. در سال ۱۳۳۶ نگارخانه «وانتاجو» در شهر رم نمایشگاهی از ۱۹ پردهٔ نقاشی او را به تماشا می‌گذارد و «گزارشگر هنری روزنامه دومنیکا در این باره نوشت: به‌نظر می‌رسد که منصوره، نقاش آینده‌دار ایرانی و میهمان عاشق رم، هوشمندانه از «مکتب رم» بهره گرفته و حال و هوای نقاشی ما را با پیچیدگی تزیینی و خیالی نقاشی قدیم ایرانی درآمیخته‌است.»
کارهایش را در نمایشگاه‌های تک-تنه و گروهی بسیار در ایران، ایتالیا، چکسلواکی، یوگسلاوی و از جمله دوسالانه‌های تهران (۱۳۳۷ تا ۱۳۴۵) دوسالانه (بی‌ینال) ونیز (۱۳۳۵)، چهارسالانه رم (۱۳۳۷) نشان داد و چند جایزه از جمله: نمایشگاه «نقاشان آسیایی در رم» (۱۳۳۷)، مسابقه ثبت زیبایی‌های رُم (۱۳۳۸)، مسابقه نقاشی از مناظر شهرستان جووانی کامپانو (۱۳۳۸)، نمایشگاه ملی هنر معاصر «الهام از حیات نبات» (۱۳۳۸)را برنده شد.
کارهای او در نمایشگاه مروری بر آثار در فرهنگسرای نیاوران ۱۳۷۷ و پنجمین نمایشگاه «پیشگامان نوگرایی در ایران» در موزه هنرهای معاصر ایران (۱۳۸۳) نشان داده شده ست.
منصوره حسینی افزوده بر کارهای نقاشی در روزنامه‌ها و مجلات هنری نقدهای اندیشه‌برانگیز و پرمایه دربارهٔ نقاشی و هنرمندان نقاش قلم می‌زد. او در نقدی بر نمایشگاه گویا و خاموش گیتی نوین در بخش هنر و اندیشه روزنامه کیهان زیر عنوان؛ چرا نمایشگاه بیننده ندارد نوشت: شب افتتاح نمایشگاه‌ها، داستانی دیگر است، دوستان نقاش برای دیدن یکدیگر و احیاناً خود نقاش جمع می‌شوند و گفتگو می‌کنند. گاهی پشت به دیواری که تابلوها نصب شده دارند و گاهی در باب انجام وظیفه، لیوان بدست، نیم نگاهی هم به تابلوها می‌اندازند. البته اگر بتوان از زاویه سرها و شانه‌ها و در آن ازدحام راهی برای بیم نگاه… یافت.
روزهای دیگر، خلوت‌ترین مکان، برای فکر کردن، برای کتاب خواندن و احیاناً برای دیدن تابلو، گالری و نمایشگاه است. برای بینندهٔ کنجکاو و علاقه‌مند، این خلوت و اینکه تنها بیننده باشد، صدایی و کلامی و دیگری، گشت و گذار و حضور ذهن او را مختل نکند، بزرگ نعمتی است. نعمتی که فقط در مملکت ما می‌توان به آن دست یافت.
اما این نعمت.. گاهی گزش تلخ تاسفی را نیز همراه دارد… چرا نمایشگاه‌ها بیننده ندا رند. چرا گالری‌ها معمولاً آنقدر خالی است، جرا این متاع که در آفرینش آن ذهن و اندیشه بکار رفته، آنقدر بی مشتری است؟
از نمایشگاه گیتی ناو ران بدور می‌روم، نمایشگاه مجسمه‌ساز نامدار معاصر، هنری مور، در تالار جدید موزه ایران باستان نیز چنین بود، با اینکه بلیط ورودی نداشت و تماشا رایگان بود.. هربار که رفتم، تنها تماشاچی بودم.. تازه از فرنگ برگشته‌ای با تعجب پرسیده بود موضوع چیه؟ یعنی اصل کار هنری مور را می‌شود دید، این موضوع حاد‍ثهٔ قرنه، باید دم بگیرم، چه ساعتی خلوت تره… از راز چشم الکتریکی و تجهیزات نگهبانی دیگر برای محافظت این گنج سخن می‌گفت. با یک شاعر موج نو و سرشناس مان در راهروی سالن تآتر موزه صحبت می‌کنم: مجسمه‌های هنری مور را دیدی؟ می‌گوید کدوم؟ اون هیکل‌ها… آره.. اما من فکر کردم کار توئه...
گویا و خاموش تیتری شاعرانه بود بر نمایشگاه گیتی در گالری نگار. موضوع تابلوها اکثراً کوزه و طبیعت بی جان بود. کوزه‌هایی نظیر خام پخت‌های چالوسی، ره آورد شمال، گاهی دو یا سه شاخه گل و گاهی خالی.
گویا و خاموش، این نامگذاری را می‌پسندم، نه برای اینکه هنر پلاستیک را با پرداز شاعرانه صفت و کلمه پیوند زده باشم، بل برای اینکه طبیعت بیجان، اشیاء و گل‌ها با تمام بی‌جانی می‌توانند از غم، آرامش، مالیخولیا و ثبات سخن بگویند… در انتخاب موضوع تابلوها نوعی وحدت وجود داشت: نمایشگر شخصیت روشن و آگاه نقاش. در رنگ‌آمیزی تابلوها، انتخاب گام رنگ، که همان گام با کم و بیشی آشکار در تمام تابلوها بکار گرفته شده، از ثبات ذهن جستجوگر نقاش سخن می‌گفت..ببینید: «مروری در نمایشگاه گیتی نوین - نگارخانه نگار» منصوره حسینی - روزنامه کیهان آذرماه ۱۳۵۰ این نوشته را می‌توانید دربخش articles, news publications در تارتنای گیتی نوین
پیکر منصوره حسینی در روز پنج شنبه، هشتم تیر ۱۳۹۱، ۱۵ روز پس از درگذشتش، توسط همسایگان پیدا شده و به پزشکی قانونی منتقل شد. او در سن ۸۴ سالگی و در سال ۱۳۹۰ نیز به دلیل بیماری قلبی و کهولت سن در بخش سی‌سی‌یو (ccu)بیمارستان شهدای تجریش بستری شده بود.ایسنا - کشف جسد منصوره حسینی ۱۵ روز پس از درگذشتش
لولم، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان مینودشت در استان گلستان ایران.
این روستا در دهستان چهل‌چای قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۴۱ نفر (۹ خانوار)
معرکه‌محله، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان مینودشت در استان گلستان ایران.
این روستا در دهستان چهل‌چای قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۳۷۲ نفر (۹۲ خانوار)
ملاشی، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان مینودشت در استان گلستان ایران.
این روستا در دهستان چهل‌چای قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۱۹۱ نفر (۴۷ خانوار)
تخت، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان مینودشت در استان گلستان ایران است.
این روستا در دهستان چهل‌چای قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت آن ۸۶۲ نفر (۲۸۱ خانوار)
بوده‌است.درگاه ملی آمار ایران*K*
saba1020@ کانال خدمات رایانه ای صبا
تخت در ۱۲ کیلومتری جنوب شرقی شهرستان مینودشت واقع شده‌است. وجه تسمیه نام آن از روستای تخت که در مجاورت آن قرار دارد می‌باشد. منطقه تخت از نظر تقسیمات کشوری تابع استان گلستان و شهرستان مینودشت می‌باشد. این منطقه از طریق دو جاده چهل چای و جنگل ده با شهرستان مینودشت ارتباط دارد. همچنین از طریق روستای سوسرا؛ واقع شده در جنوب غربی منطقه نیز آمد وشد ممکن می‌باشد.
منطقه تخت از شمال به دره چهل چای، از جنوب به دره ساسنگ، از شرق به ارتفاعات حاجی لر و از غرب به روستاهای لیسه، محمد زمان خان، امام عبدالله، لولم، سرابو و ازداران محدود می‌گردد. *E*
منطقه تخت دارای تابستانهای متعادل و مرطوب و زمستانهای پر بارش می‌باشد که اکثر نزولات به صورت برف در ارتفاعات تظاهر می‌نمایند. حداقل برودت در زمستان ۱۰- درجه سانتیگراد و حداکثر گرما در تابستان برابر با ۳۵درجه گزارش شده‌است. بارندگی به صورت باران در فصل بهار بعضاً بحدی می‌باشد که در تردد روزانه ایجاد اخلال می‌کند. وجود اینگونه بارندگی‌ها رودخانه‌ای چون رودخانه چهل چای را سیراب می‌کند که در پیش‌بینی منابع تأمین آب معدن می‌تواند مورد توجه قرار گیرد. بر اساس آمار موجود متوسط بارندگی سالانه در منطقه تخت ۵۰۰–۴۵۰ میلی‌متر می‌باشد.
این شرایط آب و هوایی باعث رونق کشاورزی و رشد گونه‌های مختلف گیاهی در منطقه و ایجاد لایه ضخیم آلوویوم (۵۰/۰ تا بعضاً ۱۰۰ متر) در سطح زمین شده‌است که سه مورد یاد شده یعنی کشتزارها و مناطق کشاورزی، پوشش گیاهی متراکم و روباره آبرفتی ضخیم مشکلات عدیده‌ای در امر اکتشاف محسوب می‌گردند. *Y*
میانگین ارتفاع منطقه تخت از سطح دریا ۸۷۰ متر می‌باشد که بلندترین منطقه ارتفاعات کوه لرگاه برابر با ۱۵۸۹ متر و پست‌ترین نقطه مینودشت با ارتفاع ۱۵۰ متر می‌باشد.
این منطقه از نظر جغرافیای طبیعی قسمتی از سلسله جبال البرزشرقی می‌باشد که از شمال شرق بسمت جنوب غرب شامل مناطق تخت، حیدرکلا، صندوق سنگ، امام عبدالله، ازدارا و ساسنگ می‌باشد. *V*
به گفته کارشناسا ن این منطقه قدمتی حدود ۶۰۰ ساله دارد وعلت نامگذاری آن را به دوشکل حدس می‌زنند .
۱- با اینکه روستا در ارتفاعات واقع شده اما در زمینی صاف ومسطح قرار گرفته‌است.
۲- از شواهدی که در تپه‌های اطراف روستا یافت شده‌است گفته می‌شود این منطقه پایتخت حکومتی محلی بوده که به مرور از بین رفته ونام منطقه نیز به تخت تبدیل شده‌است. *A*
همچنین این منطقه یکی از بزرگترین معادن زغال سنگ آنتراسیت خاورمیانه را داراست. ذخیره احتمالی این معدن ۱۷ میلیون تن و ذخیره قطعی آن را یک میلیون و ۶۰۰ هزار تن تخمین زده‌اند. *N*
از دهه اول محرم که ایام عزاداری آقا امام حسین (ع) شروع می‌شود مردم در تنها مسجد این روستا به نام مسجد جامع، جمع می‌شوند. رسم بر این است که همه مردم، زن و مرد، پیر و جوان خود را ملزم می‌دانند که به نوعی در عزاداری مشارکت کنند. همچنین مراسم روضه خوانی و عزاداری گسترده ای در این روستا برپا می‌شود. مراسم نذری پزان در این روستا ده روز اول محرم ناهار و شام برای عزاداران و اهالی پخته می‌شود. مردم هر کدام به نوعی در آن مشارکت می‌کنند؛ زن‌ها در پخت و پز دو شادوش مردان کار می‌کنند و کمک کردن را به نوعی افتخار می‌دانند که در مراسم عزاداری سید الشهدا (ع) سهیم هستند و هیئت‌های عزادار پس از انجام مراسم در کنار هم نذری‌های پخته شده را تناول می‌کنند. مردم علم و کتل‌هایی را که از گذشته‌های دور نزد بزرگان ده نگهداری می‌شود، در روز پنجم محرم به عنوان همراهی با کاروان کربلا، بیرون می‌آورند و از داخل روستا دسته‌های عزادار سینه زنان و نوحه گویان به سمت گورستان روستا به راه می‌افتند. راه پر پیچ و خم و با پستی و بلندی‌های فراوان است اما مردم عزادار بی هیچ واهمه ای مسیر را راهپیمایی می‌کنند و کل مسیر را به نوحه خوانی و عزاداری می‌پردازند. رسم بر این است که هیئت عزادار در کنار خانهٔ کسانی که عزیزی را از دست داده‌اند لحظه ای تأمل کرده و با این کار علاوه بر ادامه عزاداری با اهل خانه در فراغ عزیزشان ابراز هم دردی می‌کنند. هنگامی که به گورستان رسیدند روحانی روستا شروع به قرائت خطبهٔ کربلا و روضه خوانی می‌کند. پس از آن عزاداران و مردم همراه فاتحه ای برای اهل قبور خوانده و به روستا بازمی‌گردند. از دیگر رسومات عزاداری این روستا این است که هیئت عزاداران و اهالی روستا رسم دارند به شکل دسته‌های سینه زنی و عزاداری به روستاهای اطراف نیز بروند. روز تاسوعای امسال همه عزاداران و اهالی از پیر و جوان به سمت امامزاده یحیی بن زید رفتند. مرقد این امامزاده در شهرستان گنبد کاووس قرار دارد. نزدیکی روستای تخت روستایی به نام (سرخو) قرار دارد. امامزاده ای در این روستا است که در بین اهالی به (پیر) معروف است. عزاداران که به این امام زاده بسیار اعتقاد دارند، مسیر طولانی بین روستای تخت تا این امام زاده را را هپیمایی می‌کنند و پس از زیارت و اجرای مراسم عزاداری در صحن امام زاده به سوی روستا بازمی‌گردند البته مردم روستاهای اطراف نیز پس از بازگشت مردم به تخت می‌آیند و به صورت هیئت بزرگ و هماهنگ به عزاداری می‌پردازند. در روز عاشورا هم هیئت عزاردار پس از عزاداری به مسجد ده آمدند و نماز ظهر ظهر عاشورا را با هماهنگی ادا کردند. پس از آن روحانی روستا روضه حضرت زینب و مرثیه روز عاشورا را برای همه خواند و پس از صرف نهار عزاداران به خانه هایشان رفتند. اما مراسم به همین‌جا ختم نمی‌شود. در غروب روز عاشورا همه اهالی ده برای اجرای مراسم شام غریبان و هم دردی با خانواده امام حسین (ع) به سمت گورستان روستا رفته و در رثای سالار شهیدان کربلا و یارانش به سوگ نشستند و در این مراسم روحانی روستا روضه خوانی کرده و پس از اجرای مراسم و قرائت فاتحه برای اهل قبور به سوی خانه هایشان بازگشتند و این عادت همه ساله مردم خون‌گرم و مهربان روستای تخت است. *GHezelsofla*
کیوان قزل سفلی
جنگل‌ده بالا، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان مینودشت در استان گلستان ایران.
این روستا در دهستان چهل‌چای قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۳۹۸ نفر (۱۱۶ خانوار)
جنگل‌ده پائین، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان مینودشت در استان گلستان ایران.
این روستا در دهستان چهل‌چای قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۱۸۶ نفر (۵۴ خانوار)
بارش شهابی اتا دلوی بارشی شهابی است که هر سال در فصل بهار روی می‌دهد و معمولاً در حدود روز ۱۶ ماه اردیبهشت به اوج خود می‌رسد. نرخ ساعتی سرسویی اوج آن معمولاً حدود ۶۰ است. دنباله‌دار پ یا هالی که معمولاً حدود هر ۷۸ سال یک بار به حضیضش با خورشید می‌رسد و در سال ۱۹۸۶ میلادی به حضیضش با خورشید رسید این بارش و بارش شهابی جباری را درست می‌کند. در اوقات اوج این بارش سرعت میانگین شهاب‌هایش معمولاً حدود ۶۶ کیلومتر بر ثانیه‌است. کانون این بارش در اوقات اوج معمولاً میلی حدود °۴/۰- و بعدی حدود °۸/۳۸۸ دارد و در نتیجه خیلی نزدیک ستاره اتا دلو است و به همین دلیل این بارش شهابی، بارشِ اتا دلوی نام دارد. این بارش با عدد ۳۱ جدول بارش‌های شهابی IAU هم شناخته می‌شود.
انتشارات جهاددانشگاهی مشهد نام یکی از مؤسسه‌های انتشاراتی ایران است که در سال ۱۳۶۰ تأسیس شد. محور اصلی فعالیت این ناشر کتب محیط زیست و کشاورزی است.
انتشارات جهاددانشگاهی مشهد که در سال ۱۳۶۰ تأسیس شد برای ارتقای سطح علمی و فرهنگی و رفع نیازهای موجود دانشگاه، به معرفی محققان و پژوهشگران کشور و نشر آثار آن‌ها همت گماشت و در این راستا توانسته‌است چاپ بیش از ۵۰۰ عنوان کتاب در رشته‌های مختلف علوم انسانی، پزشکی، مهندسی، علوم پایه، کشاورزی و محیط زیست و آثار دانشجویی را در کارنامه خود به‌ثبت برساند که تعدادی از این آثار چندین‌بار تجدید چاپ شده‌اند. نظر به فعالیت‌های گسترده انتشارات جهاددانشگاهی مشهد، این مرکز در سال ۱۳۷۵، در نهمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، تندیس بلورین و لوح تقدیر ناشر برگزیده شهرستانی را به‌خود اختصاص داد و در سال ۱۳۸۲ به‌خاطر نشر علوم زیست‌محیطی مورد تقدیر جشنواره ملی محیط زیست قرار گرفت. در همین سال دبیرخانه دهمین دوره کتاب سال دانشجویی به‌خاطر چاپ کتاب باران (نخستین کتاب شعر دانشجویان ایران) از انتشارات جهاددانشگاهی مشهد تقدیر نمود. در آبان سال ۱۳۹۳، این انتشارات رتبه دوم ناشر کتاب‌های زیست‌محیطی را در نخستین جشنواره کتاب سال محیط زیست کسب نمود. تعدادی از کتاب‌های چاپ این مرکز، که در زیر می‌آید، به‌عنوان کتابهای برگزیده معرفی شده‌است.
سرخو، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان مینودشت در استان گلستان ایران.
این روستا در دهستان چهل‌چای قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۶۲ نفر (۲۱ خانوار)
لیسه، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان مینودشت در استان گلستان ایران.
این روستا در دهستان چهل‌چای قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۱۵۸ نفر (۴۵ خانوار)
پرسه‌سو، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان مینودشت در استان گلستان ایران.
این روستا در دهستان چهل‌چای قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن 1397 نفر (۲۳۹ خانوار)
حسین کرد، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان مینودشت در استان گلستان ایران.
این روستا در دهستان چهل‌چای قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۱۵۷ نفر (۴۶ خانوار)
زنگلاب، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان مینودشت در استان گلستان ایران.
این روستا در دهستان چهل‌چای قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۲۹۸ نفر (۷۶ خانوار)
طول آرام، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان مینودشت در استان گلستان ایران.
طول آرام. (اِخ) دهی از دهستان کوهسارات بخش مینودشت شهرستان گرگان در ۶ هزارگزی جنوب خاوری مینودشت. دامنه، معتدل مالاریائی با ۱۲۰ تن سکنه. آب آن از چشمه سار. محصول آنجا غلات و ابریشم. شغل اهالی زراعت و گله داری و صنایع دستی زنان بافتن پارچهٔ ابریشمی و چادر شب. راه آن مالرو است .
جاذبه‌های طبیعی:
از مهم‌ترین مناظر و جاذبه‌های طبیعی روستای طول آرام می‌توان به 'تنگه چهل چای' و 'آق چشمه' اشاره نمود که سالانه پذیرای مسافران زیادی می‌باشد.
این روستا در دهستان چهل‌چای قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۲۰۳ نفر (۴۷ خانوار)
ناعلاج، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان مینودشت در استان گلستان ایران.
این روستا در دهستان چهل‌چای قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۲۰ نفر (۸ خانوار)
تاریخچه نقاشی و ابزارهای آن به دوره انسان‌های ما قبل تاریخ و گستردگی فرهنگها بازمی‌گردد. تاریخچه نقاشی نشان دهنده یک پیوستگی، اگرچه شکسته شده در عهد عتیق است. در میان فرهنگ‌ها و پراکندگی قاره‌ها، تاریخچه نقاشی یک رودخانه با قدرت در حال پیشرفت است که به سوی قرن ۲۱ ادامه یافته. نقاشی دنیا بر پایه هنر ایران است.
تاریخ نقاشی نمایانگر سنتی مداوم است، اگرچه دوره ای مختل می‌شود، از دوران باستان. در سراسر فرهنگ‌ها و قاره‌ها و هزاره‌ها، تاریخ نقاشی رودخانه ای خلاق است که تا قرن ۲۱ ادامه دارد. تا اوایل قرن ۲۰ اساساً به نقوش بازنمایی، مذهبی و کلاسیک متکی بود، پس از آن زمان رویکردهای کاملاً انتزاعی و مفهومی مورد پسند قرار گرفتند.
تحولات در نقاشی شرقی از نظر تاریخی با نقاشی غربی، به‌طور کلی، چند قرن قبل موازی است."The Meeting of Eastern and Western Art", Revised and Expanded edition (Hardcover) by Michael Sullivan. هنر آفریقا، هنر یهود، هنر اسلامی، هنر اندونزیایی، هنر هند، هنر چینی و هنر ژاپنی هر کدام تأثیر بسزایی در هنر غربی داشتند و بالعکس.
نقاشی‌های شرقی و غربی که در ابتدا برای اهداف منفعت طلبانه و به دنبال آن حمایت‌های امپراتوری، خصوصی، مدنی و مذهبی بود، بعداً در طبقه اشراف و طبقه متوسط مخاطبان پیدا کرد. از دوران مدرن، نقاشان قرون وسطی از طریق دوره رنسانس برای کلیسا و اشراف ثروتمند کار می‌کردند.Discussion of the role of patrons in the Renaissance. Retrieved 11 November 2008. با آغاز دوره باروک، هنرمندان از طبقه متوسط تحصیل کرده و مرفه تر، کمیسیون‌های خصوصی دریافت می‌کردند.History 1450–1789: Artistic Patronage. Retrieved 11 November 2008. سرانجام در غرب ایده «هنر برای هنر»Britannica.com. Retrieved 11 November 2008. در آثار نقاشان رمانتیک مانند فرانسیسکو دو گویا، جان کنستانبل و جی ام. دبلیو ترنر ظاهر شد.Victorianweb.org, Aesthetes, Decadents, and the Idea of Art for Art's Sake George P. Landow, Professor of English and the History of Art, Brown University. Retrieved 11 November 2008. قرن نوزدهم شاهد ظهور گالری هنری تجاری بود که در قرن بیستم حمایت می‌کرد."Cézanne to Picasso: Ambroise Vollard, Patron of the Avant-Garde," Chicago Art Institute. Retrieved 11 November 2008 .
قدیمی‌ترین نقاشی‌های شناخته شده تقریباً ۴۰۰۰۰ سال قدمت دارند که هم در منطقه Franco-Cantabrian در غرب اروپا و هم در غارهای منطقه ماروس (سولاوسی، اندونزی) یافت می‌شوند. قدیمی‌ترین نوع نقاشی غارها شابلون‌های دستی و اشکال هندسی ساده است. قدیمی‌ترین نمونه‌های بی چون و چرای نقاشی‌های غارهای مجازی تا حدودی جوان تر و نزدیک به ۳۵۰۰۰ سال قدمت دارند. در نوامبر ۲۰۱۸، دانشمندان از کشف قدیمی‌ترین نقاشی هنری فیگوراتیو شناخته شده در آن زمان، با بیش از ۴۰۰۰۰ (شاید به ۵۲۰۰۰ سال) حیوانات ناشناخته، در غار Lubang Jeriji Saléh در جزیره Borneo اندونزی (کالیمانتان) خبر دادند).M. Aubert et al. , "Pleistocene cave art from Sulawesi, Indonesia", "Nature" volume 514, pages 223–227 (09 October 2014).
"using uranium-series dating of coralloid speleothems directly associated with 12 human hand stencils and two figurative animal depictions from seven cave sites in the Maros karsts of Sulawesi, we show that rock art traditions on this Indonesian island are at least compatible in age with the oldest European art. The earliest dated image from Maros, with a minimum age of 39.9 kyr, is now the oldest known hand stencil in the world. In addition, a painting of a babirusa (‘pig-deer’) made at least 35.4 kyr ago is among the earliest dated figurative depictions worldwide, if not the earliest one. Among the implications, it can now be demonstrated that humans were producing rock art by ∼40 kyr ago at opposite ends of the Pleistocene Eurasian world." با این حال، در دسامبر ۲۰۱۹، نقاشی‌های غارهای مجازی که شکار خوک را در کارست Maros-Pangkep در Sulawesi به تصویر می‌کشد، حتی قدیمی تر، حداقل ۴۳٬۹۰۰ سال تخمین زده شده‌است. گفته شد که این یافته «قدیمی‌ترین رکورد تصویری داستان‌نویسی و اولین اثر هنری مجازی در جهان» است. و اخیراً، در سال ۲۰۲۱، غار هنر خوک که در جزیره ای اندونزی پیدا شده و بیش از ۴۵۵۰۰ سال قدمت دارد، گزارش شده‌است. نمونه‌هایی از نقاشی غارها در سراسر جهان وجود دارد - در اندونزی، فرانسه، هند، اسپانیا، آفریقای جنوبی، چین، استرالیا و …
حدس‌های مختلفی در مورد معنای این نقاشی‌ها برای افرادی که آنها را ساخته‌اند ساخته شده‌است. ممکن است هنرمندان ماقبل تاریخ حیوانات را برای «شکار» روح یا روح آنها نقاشی کرده باشند تا آنها را راحت تر شکار کنند یا نقاشی‌ها نمایانگر یک چشم‌انداز متحرک و احترام به طبیعت اطراف هستند. اینها ممکن است در نتیجه یک نیاز اساسی بیان که برای انسان ذاتی است، یا ممکن است برای انتقال اطلاعات عملی باشد.
در دوران پارینه سنگی، نمایش انسان در نقاشی‌های غار نادر بود. عمدتاً حیوانات رنگ آمیزی می‌شدند، نه تنها حیواناتی که به عنوان غذا استفاده می‌شدند بلکه حیواناتی بودند که مانند غار چاووت قدرت مانند کرگدن یا Felidae بزرگ را نشان می‌دادند. علائمی مانند نقطه گاهی کشیده می‌شد. نمایش‌های نادر انسانی شامل اثرات دستی و استنسیل و ارقامی است که هیبریدهای انسان / حیوان را به تصویر می‌کشد. غار Chauvet در بخشهای Ardèche فرانسه شامل مهم‌ترین نقاشیهای غار حفظ شده دوران پارینه سنگی است که در حدود ۳۱۰۰۰ سال قبل از میلاد نقاشی شده‌است. نقاشی‌های غار آلتامیرا در اسپانیا ۱۴۰۰۰ تا ۱۲۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح انجام شده و در کنار دیگران بیوسن‌ها را نشان می‌دهد. تالار گاوها در لاسکو، دوردون، فرانسه، یکی از شناخته شده‌ترین نقاشی‌های غار است و قدمت آن حدود ۱۵۰۰۰ تا ۱۰ هزار سال قبل از میلاد است.
اولین نقاشی‌های شناخته شده هندی، نقاشی‌های صخره ای دوران ماقبل تاریخ، سنگ نگاره‌هایی است که در مکان‌هایی مانند پناهگاه‌های صخره ای Bhimbetka یافت می‌شود و برخی از آنها قدیمی تر از ۵۵۰۰ سال قبل از میلاد هستند. چنین آثاری ادامه یافت و پس از هزاره‌ها، در قرن ۷، ستون‌های تراشیده شده آژانتا، ایالت ماهاراشترا نمونه خوبی از نقاشی‌های هندی را ارائه می‌دهد. رنگ‌ها، عمدتاً سایه‌های مختلف قرمز و نارنجی، از مواد معدنی گرفته شده‌است.
تاریخ نقاشی شرقی شامل طیف وسیعی از تأثیرات از فرهنگ‌ها و آیین‌های مختلف است. تحولات در نقاشی شرقی از نظر تاریخی با نقاشی غربی، به‌طور کلی چند قرن قبل، موازی است. هنر آفریقایی، هنر یهودی، هنر اسلامی، هنر اندونزیایی، هنر هند، هنر چینی، هنر کره ای و هنر ژاپنی هر کدام تأثیر بسزایی در هنر غربی داشتند و بالعکس.
نقاشی چینی یکی از قدیمی‌ترین سنتهای هنری مستمر در جهان است. اولین نقاشی‌ها نمایشی نبودند بلکه زینتی بودند. آنها بیش از تصاویر از الگوها یا طرحها تشکیل شده بودند. سفالهای اولیه با مارپیچ، زیگزاگ، نقطه یا حیوانات نقاشی می‌شدند. فقط در دوره ایالات متخاصم (۴۰۳–۲۲۱ پیش از میلاد) بود که هنرمندان شروع به نمایندگی از جهان پیرامون خود کردند. نقاشی ژاپنی یکی از قدیمی‌ترین و کاملاً تصفیه شده‌ترین هنرهای ژاپنی است که شامل طیف گسترده‌ای از سبک‌ها و سبک‌ها است. تاریخ نقاشی ژاپنی یک تاریخ طولانی از سنتز و رقابت بین زیبایی‌شناسی بومی ژاپن و اقتباس از ایده‌های وارداتی است. نقاشی کره ای، به عنوان یک فرم مستقل، در حدود سال ۱۰۸ قبل از میلاد، حدود سقوط Gojoseon آغاز شد، و این یکی از قدیمی‌ترین آثار در جهان است. آثار هنری آن دوره زمانی به سبک‌های مختلف تکامل یافت که مشخصه دوره سه پادشاهی کره بود، به ویژه نقاشی‌ها و نقاشی‌های دیواری که مقبره سلطنت گوگوریو را تزئین می‌کنند. در دوره سه پادشاهی و از طریق سلسله گوریئو، نقاشی کره ای در درجه اول با ترکیبی از مناظر به سبک کره ای، ویژگی‌های صورت، مضامین بودایی محور و تأکید بر مشاهدات آسمانی که با توسعه سریع نجوم کره تسهیل می‌شد، مشخص می‌شد.
چین، ژاپن و کره سنت شدیدی در نقاشی دارند که به هنر خوشنویسی و چاپ نیز بسیار وابسته است (به حدی که معمولاً به عنوان نقاشی دیده می‌شود). نقاشی سنتی خاور دور با تکنیک‌های مبتنی بر آب، واقع گرایی کمتر، موضوعات «ظریف» و سبک، رویکرد گرافیکی به تصویر کشیدن، اهمیت فضای سفید (یا فضای منفی) و ترجیح منظره (به جای شکل انسان) مشخص می‌شود موضوع. فراتر از جوهر و رنگ روی طومارهای ابریشم یا کاغذ، طلا روی لاک نیز ماده رایج در آثار هنری نقاشی شده آسیای شرقی بود. گرچه ابریشم در گذشته ماده ای گران‌قیمت برای رنگ آمیزی بود، اما اختراع کاغذ در قرن اول میلادی توسط خواجه لون، خواجه دربار هان، نه تنها یک رسانه ارزان و گسترده برای نوشتن، بلکه یک رسانه ارزان و گسترده برای نقاشی نیز فراهم کرد. (دسترسی بیشتر آن به عموم مردم).
ایدئولوژی‌های کنفوسیونیسم، دائوئیسم و بودیسم نقش مهمی در هنر شرق آسیا داشتند. نقاشان سلسله سده‌های قرون وسطایی مانند لین تینگگوئی و لباسشویی او لوهان [۲۰] (که در گالری هنری اسمیتسونیان فریر نگهداری می‌شود) در قرن دوازدهم نمونه‌های عالی ایده‌های بودایی است که در آثار هنری کلاسیک چین ادغام شده‌است. در نقاشی دوم روی ابریشم (تصویر و توضیحات در پیوند آورده شده‌است)، لوهان بودایی سر طاس در یک مکان عملی برای شستن لباس در کنار رودخانه به تصویر کشیده شده‌است. با این حال، این نقاشی از نظر بصری خیره کننده است، در حالی که Luohan در جزئیات غنی و رنگ‌های روشن و مات در مقابل محیطی مبهم، قهوه ای و بی درخت قرار گرفته‌است. همچنین، بالای درختان با مهی چرخان پوشانده شده و «فضای منفی» مشترک ذکر شده در بالا در هنر شرق آسیا را فراهم می‌کند.
در ژاپونیسم، پست امپرسیونیست‌های اواخر قرن نوزدهم مانند ون گوگ و هانری دو تولوز- لوترک و تونالیست‌هایی مانند جیمز مک نیل ویستلر، هنرمندان اوکیوی ژاپنی اوایل قرن نوزدهم مانند هوکوسای (۱۸۴۹–۱۷۶۰) و هیروشیگه (۱۷۹۷–) را تحسین کردند. ۱۸۵۸) و تحت تأثیر آنها قرار گرفت.
چین، ژاپن و کره سنت قوی در نقاشی دارند که به هنر کالیگرافی و چاپ نیز بسیار وابسته است (به حدی که معمولاً به عنوان نقاشی دیده می‌شود). نقاشی سنتی خاور دور با تکنیک‌های مبتنی بر آب، واقع گرایی کمتر، موضوعات «ظریف» و سبک، رویکرد گرافیکی به تصویر، اهمیت فضای سفید (یا فضای منفی) و ترجیح دادن به منظره (به جای شکل انسانی) به عنوان یک موضوع مشخص می‌شود. علاوه بر جوهر و رنگ بر روی طومارهای ابریشم یا کاغذی، طلا بر روی لاک (لاک نوعی پوشش یا پوشش سخت و بالقوه براق است که بر روی موادی مانند چوب یا فلز اعمال می‌شود) نیز یک وسیله رایج در آثار هنری نقاشی شده آسیای شرقی بود. اگرچه ابریشم در گذشته وسیله ای تا حدودی گران‌قیمت برای نقاشی بود، اما اختراع کاغذ در قرن اول پس از میلاد توسط خواجه دربار هان، کای لون، نه تنها وسیله ای ارزان و گسترده برای نوشتن، بلکه وسیله ای ارزان و گسترده برای نقاشی نیز بود. (عموم مردم به کاغذ دسترسی پیدا کردند).
ایدئولوژی‌های کنفوسیوس، دائوئیسم و بودیسم نقش مهمی در هنر آسیای شرقی داشتند. نقاشان سلسله سونگ قرون وسطی مانند لین تینگی و او (که در گالری هنر اسمیتسونین فریر است) قرن دوازدهم نمونه‌های عالی از ایده‌های بودایی هستند که در آثار هنری کلاسیک چینی ترکیب شده‌اند. در نقاشی لوهان شویی بر روی ابریشم، بودایی سر طاس، لوهان در حال شستن لباس‌ها در کنار رودخانه به تصویر کشیده شده‌است. با این حال، خود نقاشی از لحاظ بصری خیره کننده است، همراه لوهان، جزئیات غنی و رنگ‌های روشن و مات در تضاد با محیط جنگلی مه‌آلود، قهوه‌ای و ملایم به تصویر کشیده شده‌است. همچنین، نوک درختان در مه چرخشی پوشانده شده‌اند و فضای منفی مشترکی را که در بالا در هنر آسیای شرقی ذکر شد را فراهم می‌کنند.
در ژاپنیسم، پست امپرسیونیست‌های اواخر قرن نوزدهم، مانند ون گوگ و هانری دو تولوز لوترک، و تونالیست‌هایی مانند جیمز مک نیل ویستلر، سبک هنری Ukiyo-e هنرمندان ژاپنی در اوایل قرن نوزدهم (مانند هوکاسای (۱۷۶۰–۱۸۴۹) و هیروشیگه (۱۱۷۹–۱۸۴۹)) را تحسین و تحت تأثیر آنها قرار گرفتند.
اولین نمونه‌های باقی مانده از آثار هنری نقاشی چینی به دوره کشورهای متخاصم (۴۸۱–۲۲۱ قبل از میلاد) با نقاشی‌هایی بر روی ابریشم یا نقاشی‌های دیواری مقبره روی سنگ، آجر یا سنگ مربوط می‌شود. آنها اغلب در قالب تلطیف شده ساده و در الگوهای هندسی کم و بیش ابتدایی بودند و اغلب موجودات اسطوره‌ای، صحنه‌های خانگی، صحنه‌های کارگری یا صحنه‌های قصر پر از مقامات دربار را به تصویر می‌کشیدند. آثار هنری در این دوره و پس از آن سلسله کین (۲۲۱–۲۰۷ قبل از میلاد) و سلسله هان (۲۰۲ قبل از میلاد - ۲۲۰ پس از میلاد) به عنوان وسیله ای به خودی خود یا برای بیان شخصی بالاتر ساخته نشدند. در عوض آثار هنری برای نماد و ارج نهادن به مراسم تشییع جنازه، نمایش خدایان اساطیری یا ارواح نیاکان و غیره ایجاد شده‌است. نقاشی‌هایی بر روی ابریشم مقامات دربار و صحنه‌های خانگی را می‌توان در طول سلسله هان، همراه با صحنه‌هایی از شکار مردان سوار بر اسب یا شرکت در رژه نظامی دید. همچنین نقاشی‌هایی روی آثار هنری سه بعدی مانند مجسمه‌ها و تندیس‌ها، همانند رنگ‌های اصلی که روی مجسمه‌های ارتش سفالی تراکوتا (ارتش سفالی مجموعه ای از مجسمه‌های سفالی است که ارتش‌های Qin Shi Huang، اولین امپراتور چین را به تصویر می‌کشد) را می‌پوشاند، می‌توان دید. در طول فضای اجتماعی و فرهنگی سلسله جین شرقی باستان (۳۱۶–۴۲۰ پس از میلاد) مستقر در نانجینگ در جنوب، نقاشی به یکی از سرگرمی‌های رسمی مقامات و اشراف بوروکرات آموزش‌دیده کنفوسیوس تبدیل شد (همراه با موسیقی نواخته شده توسط زیتر گوکین، نوشتن کالیگرافی فانتزی و نوشتن و شعرخوانی). نقاشی به شکل رایجی از بیان هنری تبدیل شد و در این دوره نقاشان در دادگاه یا در میان مدارهای اجتماعی نخبگان توسط همتایان خود قضاوت و رتبه‌بندی می‌شدند.
باسیل گری، مورخ شرقی معتقد است «ایران هنری خاص [منحصر به فرد] را به جهان ارائه داده‌است که در نوع خود عالی است». غارهای استان لرستان ایران تصاویر نقاشی شده از حیوانات و صحنه‌های شکار را به نمایش می‌گذارند. قدمت برخی از آنها مانند استان فارس و سیالک حداقل ۵۰۰۰ سال است. تصور می‌شود که نقاشی در ایران در دوران تامرلین به اوج خود رسیده‌است، زمانی که استادان برجسته ای مانند کمال الدین بهزاد سبک جدیدی از نقاشی را به دنیا آوردند.
نقاشی‌های دوره قاجار ترکیبی از تأثیرات اروپایی و مکتب‌های مینیاتور صفوی مانند نقاشی‌های معرفی شده توسط رضا عباسی و آثار کلاسیک میرعلی است. استادانی مانند کمال الملک تأثیر اروپا را در ایران بیشتر پیش بردند. در زمان قاجار بود که «نقاشی قهوه‌خانه» ظهور کرد. موضوعات این سبک اغلب ماهیتی مذهبی داشتند و صحنه‌هایی از حماسه‌های شیعه و مانند آن را به تصویر می‌کشیدند.
ویتامین ث یا ویتامین سی (به انگلیسی: Vitamin C) یا ال-آسکوربات یا اسکوربیک اسید ریز مغذی حیاتی برای گونه‌های پیشرفته پستانداران (انسان، میمون‌ها و مانند این‌ها)، شمار اندکی از گونه‌های دیگر پستانداران (به‌ویژه خوکچه هندی و خفاش‌ها)، تعدادی از گونه‌های پرندگان و برخی ماهی ها است. تقریباً به جز مواردی که در بالا ذکر گردید، بقیه جانداران این ویتامین را در بدن خود می‌سازند.
در سده نوزدهم و در جریان مبتلا شدن بسیاری از دریانوردان به بیماری اسکروی این دریانوردان چاره کار را در مصرف مرکبات دیدند و بالاخره در سال ۱۹۲۸ این ویتامین در میوه پرتقال کشف شد و اسید اسکوربیک نام گرفت.
ویتامین ث در طالبی، خربزه، مرکبات، کلم بروکلی، کلم قرمز، کیوی و فلفل دلمه ای فراوان یافت می‌شود.foods-high-in-vitamin-c webmd.com در برابر حرارت و مواد قلیایی و طول زمان از بین می‌رود. این ویتامین در واکنش‌های شیمیایی بدن یک حمل‌کننده الکترون است و از مهم‌ترین آنتی‌اکسیدان‌ها است که نقش مهمی در سلامتی بدن و دستگاه ایمنی دارد.ویتامین C-تبیان
ویتامین c جامدی سفید رنگ و محلول در آب و غیر سمی با فرمول مولکولی C6H8O6 است. این مولکول آلی دارای گروه‌های عاملی استری و هیدروکسیل (الکلی) و همین‌طور آلکنی است. در واقع این مولکول اسیدی، فاقد گروه عاملی مشخصه اسیدهای آلی یا همان کربوکسیلیک اسیدها (گروه عاملی کربوکسیل) است! اما به دلیل وجود سیستم مزدوج (یکی در میان) پیوندهای دوگانه کربن-کربن و کربن-اکسیژن که می‌توانند بار منفی روی اکسیژن گروه هیدروکسیل را پخش کنند (سه ساختار رزونانسی مختلف)، این مولکول خاصیت اسیدی دارد.
تولید این ماده برمی‌گردد به اوایل قرن بیستم میلادی که توسط ریچستین انجام شد. چند سال بعد از او، روچ توانست این فرایند را صنعتی کند. مواد اولیه تولید این اسید، ذرت یا گندمی است که ابتدا به گلوکز تبدیل می‌شود و در ادامه به سوربیتول تبدیل می‌شود. این ماده در کنار کاتالیزگر نیکل، اکسید می‌شود و سپس شسته می‌شود. در نهایت با هیدروکلریک اسید واکنش می‌دهد و اسید اسکوربیک خالص به وجود می‌آید. در آخرین مرحله تولید، اسید حاصل را فیلتر و خرد می‌کنند.
این مولکول در اثر مجاورت با هوای آزاد به مدت نسبتاً کوتاه، می‌تواند به راحتی با اکسیژن هوا واکنش داده و به C6H6O6 اکسید شود.