moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
مقاومت نام یکی از قطعات الکتریکی و الکترونیکی دوپایه و کنش‌پذیر (مصرف‌کنندهٔ انرژی) است که به عنوان یکی از اجزای منفرد مدارهای الکترونیکی، مقاومت الکتریکی مورد نیاز را ایجاد و اعمال می‌کند. در این مدارها، از "مقاومت" برای کم کردن جریان، تنظیم سطح سیگنال‌ها، تقسیم ولتاژ یا موارد بسیار دیگری استفاده می‌شود. هنگامی که جریان الکتریکی از یک "مقاومت" عبور می‌کند، اختلاف ولتاژی براساس قانون اهم بین پایه‌های آن ایجاد می‌شود. شدت جریانی که از یک "مقاومت" عبور می‌کند، رابطهٔ مستقیمی با ولتا‍ژ دو سَر آن "مقاومت" دارد. این رابطه توسط قانون اهم این‌گونه نمایش داده می‌شود:
در این معادله؛
نسبتformula_2 نسبتی است که بین ولتاژ دو سر "مقاومت"؛ (V)، و شدت جریان عبوری از آن؛ (I) پیوسته وجود دارد، و مقدار مقاومت نامیده می‌شود. این نسبت در "مقاومت‌های معمولی" که با اندازه‌های مقدار مقاومت‌شان مشخص شده‌اند، می‌تواند ثابت (مستقل از ولتاژ) در نظر گرفته شود. اگر چه نوع دیگری از مقاومت‌ها هستند که به آن‌ها مقاومت‌های غیرخطی نیز گفته می‌شود که تحت شرایطی همچون ولتاژ و دما و نور مقدار آن‌ها تغییر می‌کند
"مقاومت‌ها" که اجزای بسیار متداولی را در شبکه‌های الکتریکی و مدارهای الکترونیکی تشکیل می‌دهند، در تجهیزات الکترونیکی بسیار کاربردی و پرشمار هستند. "مقاومت‌های کاربردی" متداول می‌توانند از ترکیبات و در اندازه و قیافه‌های متفاوت و همچنین به‌صورت سیم مقاومتی (سیمی که از جنس آلیاژی با مقاومت حرارتی بالا مانند آلیاژ نیکل و کروم باشد) ساخته شود. "مقاومت‌ها" در داخل تراشه‌ها هم به‌کار رفته‌اند؛ به‌ویژه در دستگاه‌های آنالوگ که "مقاومت‌ها" می‌توانند با مدار چاپی و مدار ترکیبی یک‌پارچه شوند.
کارکرد الکتریکی یک قطعهٔ مقاومت‌کننده با مقدار مقاومتی مشخص می‌شود که در یک مدار ایجاد می‌کند. مقاومت‌های عادی و تجاری با بیش از نُه مرتبه بزرگی ساخته می‌شود. (مقاومت‌های بسیار پائین نزدیک صفر و بسیار بالا نزدیک به بی‌نهایت مصرف تجاری ندارند) در یک طراحی الکترونیکی، مقدار اسمی یک مقاومت مقداری است که با توجه به تلرانس ساخت و تولید مقاومت‌ها در نظر گرفته شده‌است که مطابق با کاربرد ویژه و دقت مورد نیاز آن انتخاب می‌شود. ضریب دمایی میزان مقاومت هم ممکن است در برخی از برنامه‌های کاربردی دقیق در نظر گرفته شود. مقاومت‌های کاربردی همچنین از نظر ماکزیمم توان آن مشخص می‌شود تا از مصرف بیشتر از توان پیش‌بینی‌شده مقاومت و گرم شدن و اتلاف انرژی و نهایتاً از کار افتادن (سوختن) آن، جلوگیری کند. این نگرانی عمده‌ای در طراحی و برنامه‌های کاربردی الکترونیک است. مقاومت‌های با میزان توان بالا از لحاظ فیزیکی بزرگ‌تر هستند و ممکن است به گرماخور نیاز پیدا کنند. در مدارهای با ولتاژ بالا، لازم است که دقت و بررّسی بیش‌تری به حدّاکثر ولتاژی در نظر گرفته شود که می‌توان مقاوت را در آن به کار گرفت.
مقاومت‌های کاربردی یک القاوری سری و یک ظرفیت خازنی موازی کوچک دارند. این خصوصیات می‌تواند در کاربردهای آن با فرکانس بالا نقش مهمی را ایفاء کند. در یک تقویت‌کننده یا یک پیش تقویت‌کننده با نویز پایین، مشخصات نویز یک مقاومت ممکن است مسئله‌ساز باشد. القاوری ناخواسته، نویز بیش از حد و ضریب دمایی بسیار وابسته به فناوری استفاده شده در ساخت و تولید مقاومت کاربرد دارند. در حالت عادی، این عوامل برای خانوادهٔ خاصی از مقاومت‌های تولید شده برای استفادهٔ در یک فناوری خاص اختصاص می‌یابد. خانواده‌ای از مقاومت‌های مجزّا هم طبق فاکتور فرمشی به وجود آمده‌است که اندازهٔ دستگاه و موقعیت رساناها (یا هر دو) آن را متناسب با ساخت و تولید کاربردی مدارها در نظر می‌گیرد.
اهم (نشان: اومگا) واحد دستگاه بین‌المللی یکاها میزان مقاومت الکتریکی است که به‌پاس خدمات جرج سیمون اهم این نام بر آن نهاده شده‌است. یک اهم معادل یک ولت بر آمپر است. چون‌که مقاومت‌ها در محدودهٔ مقادیر بسیار زیادی تولید می‌شود، واحدهای مشتق‌شده میلی اهم (1 mΩ = ۱۰−۳ Ω)، کیلواهم (1 kΩ = ۱۰۳ Ω)، و مگااهم (1 MΩ = ۱۰۶ Ω) هم در حالت کلی برای اندازه‌گیری میزان مقاومت استفاده می‌شود.
میزان تقابل مقاومت R را رسانایی الکتریکی می‌نامند و با «G=1/R» نشان داده می‌شوند. واحد اندازه‌گیری آن زیمنس (یکا) (در واحددستگاه بین‌المللی یکاها) است ولی گاهی نیز از واحد قبلی آن یعنی زیمنس (یکا) استفاده می‌شود. زیمنس در تقابل با یک اُهم است.
اگرچه مفهوم ضریب هدایت اغلب در تحلیل مدار استفاده می‌شود، مقاومت‌های کاربردی همیشه در حیطهٔ میزان مقاومت آن‌ها (اهم) نسبت به ضریب هدایت ارزیابی می‌شود.
مقدار مقاومت به اختلاف پتانسیل و جریان عبوری وابسته نیست، بلکه به جنس و شکل ماده بستگی دارد؛ مثلاً، برای محاسبهٔ مقاومت یک سیم از رابطهٔ زیر استفاده می‌شود:
در رساناها، بالارفتن دما سبب افزایش مقاومت می‌شود ولی مقاومتِ نیم‌رساناها در دمای بالاتر کاهش می‌یابد.
در رابطهٔ زیر اثر دما بر مقاومت نشان داده شده‌است:
و طبق دو فرمول بالا داریم:
وقتی مقاومت‌ها را به‌صورت موازی قرار می‌دهیم، متفاوت از سری به‌طور کلی رفتار می‌کنند. اگر یک مقاومت دارید که مقدار مشخصی دارد و مقاومت‌های دیگر آن به‌صورت موازی قرار دارد، مقاومت کل کم‌تر می‌شود. مقاومت‌ها در یک ساختاربندی موازی دارای اختلاف پتانسیل (ولتاژ) یک‌سان هستند و جریانی که از آن‌ها عبور می‌کند، با هم جمع می‌شود. رسانایی الکتریکی مقاومت‌ها برای تعیین میزان رسانایی شبکه با هم جمع می‌شود؛ بنابراین مقاومتِ معادل (Req) موجود در شبکه قابل‌محاسبه است:
میزان مقاومت معادل موازی را می‌توان در معادلات، با دو خط عمودی "||" (مانند هندسه) به عنوان یک نماد ساده نمایش داد. بعضی اوقات در موردی که صفحه کلید فاقد نشانهٔ خط عمودی است، از دو خط مورب "//%22 به جای "||" استفاده می‌شود. در این مورد، دو مقاومت موازی با فرمول زیر قابل‌محاسبه هست:Farago, P.S. (1961) "An Introduction to Linear Network Analysis", pp. 18–21, The English Universities Press Ltd.
در حالت خاص، میزان مقاومت N مقاومت متصّل‌شده که به‌طور موازی از میزان مقاومت یک‌سان «R» هستند، با «R/N» نمایش داده می‌شود.
در ساختاربندی به‌صورت سری جریان عبوری از تمام مقاومت‌ها یک‌سان است، ولی ولتاژ دو سَر هر مقاومت به‌میزان مقاومت آن وابسته است. اختلاف پتانسیل (ولتاژ) هنگام عبور از شبکه برابر مجموع آن ولتاژهاست؛ بنابراین میزان مقاومت کلّی می‌تواند از حاصل جمع آن مقاومت‌ها به‌دست آید:
در حالت خاص، میزان مقاومت N مقاومت اتصال‌یافته که به‌طور سری هر کدام با میزان مقاومت یک‌سان «R» هستند، با «NR» نمایش داده می‌شود.
یک شبکهٔ مقاومت که ترکیبی از اتّصالات سَری و موازی می‌تواند به قسمت‌های کوچک‌تر، موازی و سری شکسته شود؛ مثلاً:
با این‌حال، در این روش بعضی از شبکه‌های مختلط مقاومت نمی‌توانند برای تحلیل مدار پیچیده‌تری بررّسی شود که نیاز است؛ مثلاً، مکعبی را بررسی کنید که هر ضلع آن با مقاومتی جایگزین شود. در این صورت، میزان مقاومت قابل‌اندازه‌گیری میان دو رأس مختلف چه‌قدر است؟ در مورد ۱۲مقاومت معادل، می‌توان نشان داد که میزان مقاومت گوشه‌به‌گوشه، ۵/۶ میزان خود مقاومت است. در حالت کلّی‌تر، تبدیل ستاره مثلث یا روش‌های ماتریسی می‌تواند برای حل چنین مسئله‌ای استفاده شود.
درحالت کلّی، کاربرد عملی این روابط در میزان غیر استاندارد اندازهٔ مقاومت در حالت سَری یا موازی می‌تواند با اتصال به تعدادی از مقادیرِ استاندارد ترکیب شود. این مورد هم‌چنین برای به‌دست آوردن یک متغیّر با میزان توان بالاتری از آنچه که خود مقاومت‌ها استفاده کرده‌اند، به‌کار رود. در مورد خاص، «N» مقاومت یک‌سان که همگی به‌طور سری یا به‌طور موازی به هم متصّل‌اند، میزان توان خود مقاومت با ضرب در «N» نتیجه می‌شود.
نشانهٔ استفاده‌شده برای یک مقاومت در دیاگرام مداری استاندارد به استاندارد و کشوربه‌کشور متفاوت است. دو نوع از آن در زیر قابل‌رؤیت هست.
نماد برای بیان میزان مقاومت در دیاگرام مداری متفاوت است. نماد اروپایی استفادهٔ از یک ممیز را مجاز نمی‌داند و ممیز را با نشان پیش‌وندی «SI» برای یک مقدار خاص جایگزین می‌کند؛ مثلاً، «8k2» در دیاگرام مداری، مقدار مقاومت kΩ ۸٫۲ را نشان می‌دهد. صفرهای اضافی تلرانس بیش‌تری را مانند «15M0» نشان می‌دهد. زمانی‌که این مقدار بدون نیاز به پیشوند «SI» توضیح داده شود، از یک 'R' به‌جای ممیز استفاده می‌شود؛ مثلاً 1R2» ،۱٫۲ Ω» و 18R، ۱۸ Ω را نشان می‌دهد. استفاده از یک نشان پیشوندی «SI» یا حرف 'R' در مسئله‌ای که ممیز قابل صرف نظر کردن است هنگام کپی‌برداری از یک دیاگرام مدار چاپّی رخ می‌دهد.
قیاس هیدرولیک جریان الکتریکی جاری در مدارها را با آب جاری در لوله‌ها مقایسه می‌کند. زمانی‌که یک لوله (چپ) پر از مو (راست) می‌شود، برای برقراری جریان مجددّ آب، فشار بیش‌تری وارد می‌شود. افزایش فشار جریان الکتریکی با میزان مقاومت بیش‌تر شبیه فشار آوردن بر آبی در لوله است که با مو گرفته شده‌است. افزایش فشار(افت ولتاژ) برای ایجاد جریان قبلی (جریان الکتریکی) نیاز است.
رفتار یک مقاومت ایدئال توسط رابطه‌ای بررسی می‌شود که به قانون اهم معروف است:
قانون اهم نشان می‌دهد که ولتاژ (V) عبوری از یک مقاومت رابطه‌ای مستقیم با جریان (I) و هم‌چنین میزان مقاومت (R) دارد که جریان (I) در آن برقرار است.
به‌طور معادل، قانون اُهم می‌تواند به صورت زیر نشان داده شود:
فرمول‌بندی بر اساس این‌که جریان (I) رابطه مستقیم با ولتاژ (V) و رابطهٔ عکس با میزان مقاومتی (R) دارد که انجام می‌شود. این مستقیماً در محاسبات کاربردی استفاده می‌شود؛ مثلاً، اگر یک مقاومت ۳۰۰ اهمی به دوسَر یک باتری ۱۲ ولتی متصل شود، جریان ۱۲ / ۳۰۰ = ۰٫۰۴ آمپری (یا ۴۰ میلی‌آمپری) در آن مقاومت ایجاد می‌شود.
توان P تلف‌شده توسط یک مقاومت بدین صورت محاسبه می‌شود:
فرمول اول همان قانون اول ژول است. با استفاده از قانون اهم، دو فرمول دیگر قابل‌اثبات است.
میزان کلّی انرژی گرمایی انتشاریافته طی یک بازهٔ زمانی از روی انتگرال توان بر بازهٔ زمان قابل‌تعیین می‌شود:
مقاومت‌ها مطابق اتلاف توان ماکزیممشان ارزیابی می‌شود. مقاومت‌های مجزّا در سیستم‌های الکترونیکی جامد، کم‌تر از یک وات توان الکتریکی را جذب می‌کنند و هیچ دقتی برای میزان توان آن‌ها نیاز نیست. چنین مقاومت‌هایی در فرم مجزّایشان که شامل بیش‌ترین بسته‌ها است به شرح زیر است و به‌طور معمول دارای مقادیر ۱/۱۰، ۱/۸ یا ۱/۴ وات هستند.
به‌طور کلّی، مقاومت‌هایی که نیاز به اتلاف مقدار قابل‌توجه از توان را دارند، در حالات خاص مانند منابع تغذیه، مدارهای تبدیل توان و تقویت‌کننده‌های توان به عنوان مقاومت‌های توان شناخته می‌شود. این نام‌گذاری با کاربرد مقاومت‌ها به میزان توان ۱ وات یا بیش‌تر رابطه‌ای ندارد. مقاومت‌های توان از لحاظ فیزیکی بزرگ‌تر هستند و ممکن است برای مقادیر مقدّم، کدهای رنگی و بسته‌های خارجی زیر استفاده نشود.
اگر میانگین توان تلف‌شده توسط یک مقاومت بیش‌تر از میزان توان آن باشد، با تغییر دائمی میزان مقاومت ممکن است به مقاومت آسیب وارد شود. این مورد از وارونگی در میزان مقاومت با توجه به ضریب دمایی آن در زمان گرم شدن مجزاست.
اتلاف توان بیش از اندازه ممکن است دمای مقاومت را به نقطه‌ای برساند که فیبر مدار یا قسمت‌های مجاور بسوزَد ویا حتی باعث آتش‌سوزی شود. مقاومت‌های ضد حریقی موجود هستند که از داغ شدن بیش از حد آن‌ها به‌طور خطرناک (با بازکردن مدار) جلوگیری می‌کنند.
چون احتمال بروز گردش هوای مه‌آلود، ارتفاع زیاد یا درجهٔ حرارت بالا وجود دارد، مقاومت‌ها با میزان اتلاف بالاتری از آنچه برای کاربردهای دیگر معمول است در نظر گرفته می‌شوند.
بعضی از انواع مقاومت و درجه‌بندی‌ها نیز ممکن است میزان ولتاژ ماکزیمم را داشته باشند. این احتمال وجود دارد که اتلاف توان به میزان مقاومت‌های بالاتر محدود شود.
مؤلفه‌های عبور از سوراخ به‌طور معمول دارای رساناهای رد شده از بدنه به‌طور محوری هستند. بقیهٔ آن‌ها دارای رساناهای خارج‌شده از بدنه هستند که در عوض موازی بودن با محور مقاومت به‌طور شعاعی هستند. دیگر مؤلفه‌ها ممکن است فناوری نصب سطحی (SMT) باشد که در مقاومت‌هایی با توان بالا به احتمال این‌که یکی از رساناها به صورت گرماخور قابل‌طراحی باشد، به وجود می‌آید.
مقاومت‌های ترکیب کربنی شامل عنصر مقاومتی استوانه‌ای جامد با رساناهای سیمی جاسازی‌شده و درپوش تَه‌فلزی برای الحاق سیم‌های رسانا در نظر گرفته می‌شود. بدنهٔ مقاومت با رنگ یا پلاستیک محافظت می‌شود. در قرن بیستم، مقاومت‌های تَرکیب‌کربنی بدنه‌ها را لخت‌کرده بودند. سیم‌های رسانا حول دو سَرمیله مقاومت و اتّصال پیچیده می‌شد. مقاومت تکمیل‌شده با رنگ کدگذاری نسبت به مقدارش رنگ آمیزی می‌شد.
عنصر مقاومت از مخلوط خرده‌ها (پودر) کربن و مواد عایق (مانند سرامیک) ساخته می‌شود. یک چسب این مخلوط را به‌هم می‌گیرد. میزان مقاومت توسط نسبت مواد متراکم (پودر سرامیک) به کربن تعیین می‌شود. غلظت‌های بالای کربن و یک رسانای خوب میزان مقاومت پایین‌تری را نتیجه خواهد داد.
در سال ۱۹۶۰، مقاومت‌های ترکیب کربن در حالت کلی و بعد از آن استفاده می‌شد، ولی در حال حاضر محبوبیت چندان زیادی برای استفادهٔ عمومی به عنوان نوع دیگری که دارای خصوصیات بهتری مانند تلرانس، وابستگی ولتاژ و فشار (مقاومت‌های ترکیب کربن، زمانی‌که ولتاژ بالایی بر آن‌ها وارد شود، تغییر خواهند یافت) وجود ندارد.
به‌علاوه اگر رطوبت داخلی (حاصل از پدیدار شدن در دوره‌ای از زمان برای یک محیط مرطوب) قابل‌توجه باشد، حرارت لحیم کاری، تغییر غیرقابل‌بازگشتی در مقدار مقاومت به وجود خواهد آورد.
مقاومت‌های ترکیب کربنی دارای پایداری ضعیفی در طول زمان هستند و در کارخانه به همین نحو از بهترین تا تنها ۵٪ تلرانس طبقه‌بندی می‌شود. به‌هرحال این مقاومت‌ها اگر هرگز به ولتاژ بالا یا حرارت بالا نمی‌رسید، مطمئناً به‌طور قابل ملاحظه‌ای در اندازهٔ مؤلفهٔ مؤثر بودند.
آن‌ها هنوز در دسترس هستند، ولی در مقایسه بسیار پرهزینه هستند. مقادیر در محدودهٔ یک اهم تا ۲۲مگااهم هستند. به‌علّت قیمت بالا، این مقاومت‌ها دارای هیچ استفادهٔ دیگری نیستند. به‌هرحال مقاومت‌های کربن برای ذخیرهٔ توان و کنترل‌های جوش‌کاری استفاده می‌شود.
یک مقاومت پیل‌کربنی از یک رشته صفحهٔ کربنی‌فشردهٔ میان دو صفحهٔ فلزی ساخته می‌شود. با تنظیم فشار بسته، مقاومت میان صفحه‌های فلزی تغییر می‌کند. این مقاومت‌ها زمانی استفاده می‌شود که یک بار الکتریکی قابل‌تنظیم نیاز است، مانند امتحان باتری‌های خودرو یا فرستندهٔ رادیو. یک مقاومت پیل‌کربنی نیز می‌تواند برای کنترل سریع موتورهای کوچک در لوازم خانگی (ماشین‌های بافندگی و میکسرهای دستی) در درجه‌های بالا با چندصد وات استفاده شود.Morris, C. G. (ed) (1992) "Academic Press Dictionary of Science and Technology". Gulf Professional Publishing. p. 360. . یک مقاومت پیل‌کربنی توانایی کنترل تنظیمات ولتاژ خودکار مولّدهای پیل‌کربنی میدان جاری محافظ نسبت به ولتاژ را دارد."Principles of automotive vehicles" United States. Dept. of the Army (1985). pp. 13–13 این قاعده هم‌چنین در میکروفون کربنی به‌کار برده می‌شود.
یک لایهٔ کربنی روی یک لایهٔ عایق گذاشته می‌شود و مارپیچی در آن برای طراحی یک مسیر مقاومتی باریک و طولانی بریده می‌شود. با تغییر شکل، همراه با مقاومت کربن غیر متبلور (در حد μΩ m 500 تا μΩ m 800) می‌تواند مقدار تفاوت مقاومت‌ها را نشان دهد. مقاومت‌های لایهٔ کربنی میزان توانی در حدود ۰٫۱۲۵ وات تا ۵ وات را در دمای °۷۰ سانتی‌گراد نشان می‌دهد.
مقاومت‌ها از ۱ اهم تا ۱۰ مگا اهم در دسترس هستند. مقاومت لایهٔ کربنی دارای دمایی از −۵۵ °C تا ۱۵۵ °C دارند. این مقاومت دارای ماکزیمم ولتا‍ژ ۲۰۰ تا ۶۰۰ ولت هستند. مقاومت‌های نوار کربنی خاص در زمان نیاز به ثبات پالس بالا استفاده می‌شود.Beyschlag, Vishay (2008). "Basics of Linear Fixed Resistors Application Note", Document Number 28771.
نوع دیگری از مقاومت‌ها که معمولاً رنگ سفیدی دارند به مقاومت آجری یا گچی معروف هستند و در ۲ نوع مقدار دقیق و قدرت ساخته می‌شوند، البته عمده استفاده از این مقاومت‌ها در مصارف قدرت می‌باشد که انواع آن از حداقل ۲ وات تا ۲۵۰ وات ساخته می‌شود هدف از این نوع مقاومت‌ها تولید جریان‌های بایاس بالا و البته دقیق است.
از نظر ظاهری این مقاومت‌ها از ۲ طرف سیمی و سطح مقطع مربع یا مستطیل سفید رنگ و مکعبی که درون یک محفظه سیمانی قرار دارد و از این رو که شبیه آجر ساختمانی است به آن مقاومت آجری می‌گویند.
مقاومت‌های آجری از آنجا که توان بالایی را می‌توانند متحمل شوند پس ممکن است اتلاف گرمای قابل توجهی هم تولید کنند که محفظه سفالی داخل آن به خوبی از آسیب دیدن یا داغ شدن سایر قطعات مدار جلوگیری کند.
مقاومت‌های ترکیب‌کربنی مستقیماً می‌توانند روی لایه‌های فیبر مدار چاپی (PCB) به عنوان قسمتی از فرایند تولید «PCB» چاپ شود. درحالی که این تکنیک روی مقیاس‌های «PCB» ترکیبی فراگیرتر است و توانایی استفادهٔ روی فایبرگلاس استاندارد «PCBs» را داراست. تلرانس به‌طور معمول بسیار زیاد است و می‌تواند به مقدار ۳۰٪ باشد. نوعی کاربرد از مقاومت‌های غیرحسّاس بالاکش را نشان خواهد داد.
هنگامی‌که جریان الکتریکی I از جسمی با مقاومت R عبور می‌کند، انرژی الکتریکی (توان) به گرما تبدیل می‌شود. توان گرمایی تولیدشده از رابطهٔ زیر به‌دست می‌آید:
این تبدیل انرژی در کاربردهایی مثل روشنایی و گرمادِهی الکتریکی مفید است، ولی در کاربردهای دیگری مثل انتقال انرژی اتلاف محسوب می‌شود. به‌طور ایدئال، رساناهایی که برای اتّصال افزاره‌های الکتریکی استفاده می‌شود، باید مقاومت الکتریکی صفر داشته باشد، ولی در واقعیت فقط ابررساناها به این ایدئال می‌رسند. راه‌های مرسوم برای مقابله با اتلاف مقاومتی در رساناها استفاده از سیم‌های ضخیم‌تر و ولتاژهای بالاست.
این مقاومت‌ها به گونه‌ای طراحی شدند که با تغییر شرایط فیزیکی و محیطی مقدار آن تغییر نمی‌کند.
مقاومت‌های هستند که با توجه به نوع طراحی آنها و تغییر شرایطی که برای آنها تعریف شده‌است، تغییر می‌کنند.
مقاومتی است که به صورت فیزیکی تغییر می‌کنند؛ مانند یک پیچ.
مقاومتی است که با تغییرات ولتاژ دو سر مقاومت رابطه معکوس دارد.
مقاومتی است که با افزایش نور محیط، مقدار آن کاهش می‌یابد و مهم‌ترین کاربرد آن در فتوسل می‌باشد.
این مقاومت با دما رابطه مستقیم دارد، یعنی با افزایش دما مقدارش افزایش می‌یابد
این مقاومت با دما رابطه عکس دارد، یعنی با افزایش دما مقدارش کاهش می‌یابد.
مقدار این مقاومت با افزایش میدان مغناطیسی افزایش می‌یابد.
حافظی مطلق، ناصر. "الکترونیک کاربردی، جلد نخست: آزمایشگاه الکترونیک1". نگاران سبز، مشهد: 1391. شابک: 978-600-90536-5-0
مقاومت ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
زینت مؤدب (۱۳۰۲ – ۶ مرداد ۱۴۰۲)بازیگر سینما اهل ایران بود. زینت مؤدب در سال ۱۳۲۶ در فیلم "طوفان زندگی"، به کارگردانی علی دریابیگی، نقش اول هنرپیشه زن را بازی کرد که با توجه به محدودیت‌های آن زمان برای بازیگری زنان خبرساز شد. مؤدب علاوه بر بازیگری، به تدوین و دوبله فیلم‌ها و بازی در نمایش‌های رادیویی و مجری‌گری هم پرداخته بود. او پس از مهاجرت به آمریکا در سال ۱۹۷۴ موقتاً دست از کارهای هنری کشید ولی چند سال بعد به همراه همسرش، پرویز خطیبی، اولین رادیوی فارسی‌زبان شهر نیویورک را پایه‌گذاری کردند. وی در ۶ مرداد ۱۴۰۲ در سن ۱۰۰ سالگی در آمریکا درگذشت.
زینت مؤدب در سال ۱۳۰۲ در شهر لاهیجان متولد شد. پدرش معلم سرخانهٔ احمد شاه و مادرش مالک چندین شالیزار بود. در ۵ سالگی پدرش را از دست داد. در ۱۴ سالگی به‌طور غیابی به عقد مردی که ۳۰ سال از وی بزرگتر بود درآمد و به آبادان رفت. ۳ سال بعد طلاق گرفت و به همراه دخترش «نسرین» به تهران برگشت. پس از آن در وزارت کشور به عنوان ماشین‌نویس استخدام شد. در اوقات بیکاری به سینما می‌رفت و فیلم‌های هالیوودی تماشا می‌کرد. به خاطر علاقه به سینما پیشنهاد بازی در سینما را پذیرفت. وی ستاره اولین فیلم سینمایی ناطق فارسی است که در داخل ایران تهیه شد. آن فیلم "طوفان زندگی" نام داشت و محصول سال ۱۳۲۶ "میترا فیلم " به کارگردانی علی دریابیگی بود که تهیه‌کننده آن اسماعیل کوشان بوده‌است. چندی بعد با شرکت در فیلم "زندانی امیر" در همین استودیو به عنوان اولین زن تدوینگر ایرانی به کار مونتاژ فیلم می‌پردازد. در سال ۱۳۲۸ هنگام ساختن فیلم "واریته بهاری" اولین فیلم کمدی فارسی با پرویز خطیبی نویسنده و کارگردان مطرح آن زمان آشنا شد. زینت خطیبی پس از ازدواج با پرویز خطیبی و پس از بازی در فیلم "دشمن زن" در سال ۱۳۳۷ به نوشته و کارگردانی پرویز خطیبی کارهای هنری خود را محدود به دوبلاژ فیلم و کار در رادیو ایران و شرکت در نمایش‌های رادیویی نمود. از نقش‌های بیاد ماندنی او در دوبله فیلم، "خواب جینی را می‌بینم" در نقش "باربارا ادن" و نقش منشی در سریال "پری میسون" بود. زینت مؤدب به مدت ۱۷ سال در رادیو ایران به فعالیت اشتغال داشت. او سال‌ها با نام مستعار "آرزو" به اجرای نقش‌های مختلف در نمایش‌های جدی رادیویی پرداخت و اولین مجری زن برنامه‌های "راه شب" و "رادیو دریاً بود که به طور زنده پخش می‌شد و در برنامه‌های "فرهنگ مردم" که توسط پژوهشگر فقید انجوی شیرازی تهیه می‌شد به خواندن اشعار فولکلوریک به شیوه ضربی از نواحی مختلف ایران اشتغال داشت و دو بار جایزه بهترین مجری این برنامه را به دست آورد.
زینت خطیبی در سال ۱۳۵۴ به آمریکا مهاجرت کرد و پس از انقلاب به همراه پرویز خطیبی به تهیه واجرای برنامه‌های یک رادیوی یک‌ساعته به نام «رادیو ایران» در نیویورک پرداخت. چندی بعد در سال ۱۹۸۳ با پرویز خطیبی در تهیه و اجرای نوارهای سیاسی فکاهی ملاخورون، آخوند کشون، خلیفه جمارون و بالاتر از خطر پرداخت و بعدها نیز در مجموعه ویدئویی این آثار به نام «سه ملا» ایفای نقش کرد. آثاری که با استفاده از مهارت خطیبی در سرودن اشعار فکاهی – سیاسی توانست شیوه ابداعی زینت خطیبی را در خواندن اشعار فولکلوریک به بهترین نحو درکار خواندن ترانه‌های سیاسی فکاهی و ریتمیک بکار گیرد. زینت خطیبی در آمریکا همواره در تهیه آثار نمایشی – رادیویی و تلویزیونی پرویز خطیبی به عنوان منشی صحنه، طراح لباس و بازیگر با او مشارکت داشت. او در لس آنجلس زندگی می‌کرد.
مالیات پیش‌رونده یا مالیات تصاعدی مالیاتی است که در آن نرخ مالیاتی همگام با میزان پایهٔ مالیاتی افزایش می‌یابد. این مالیات از اصل قدرت پرداخت تبعیت می‌کند.
اصلی که بیانگر قدرت پرداخت مالیات، با توجه به سطح درآمد یا دارایی شخص حقیقی یا حقوقی است. بسیاری از کشورها بر اساس این اصل، دستورالعمل‌های مالیاتی خود را به صورت پلکانی طراحی کرده‌اند، بدین صورت که شخص با درآمد بیشتر، درصد مالیاتی بالاتری را نسبت به شخص کم‌درآمدتر پرداخت می‌نماید.
به موجب اصل قدرت پرداخت مالیات باید براساس درآمد یا ثروت مالیات‌دهنده وضع و اخذ گردد. بعضی بر این اعتقادند که مالیات باید براساس منافع مستقیمی که مؤدی دریافت می‌کند اخذ شود. به موجب این اصل مالیات بر درآمد به صورت تصاعدی محاسبه و وصول می‌گردد. بدین معنی که داراتر مالیات بیشتری باید بپردازد.
از طرفی جدا از بحث مالیاتی، قدرت پرداخت یکی از عوامل تعیین‌کننده در اعطای تسهیلات نیز می‌باشد. در اعطای تسهیلات، قدرت پرداخت بر اساس درآمد شخص و مبلغ قسط پرداختی تعیین می‌شود. در این موارد از آن به عنوان قدرت بازپرداخت نیز یاد می‌شود.
گزارشی منتشر شده توسط سازمان OECD در سال ۲۰۰۸ پژوهشی تجربی ارائه کرد که رابطه منفی ضعیفی بین تصاعدی بودن مالیات بر درآمد شخصی و رشد اقتصاد نشان می‌داد. ویلیام مکبراید از نویسندگان بنیاد محافظه کار مالیات، در توضیح این پژوهش بیان کرد که تصاعدی بودن مالیات بر درآمد می‌تواند سرمایه‌گذاری، ریسک پذیری، و نیروی کار بسیار مولد را تضعیف کند. بنا بر صندوق بین‌المللی پول، برخی اقتصادهای پیشرفته می‌توانند برای مقابله با نابرابری، بدون لطمه زدن به رشد، مادامی که تصاعدی بودن مفرط نشود، تصاعدی بودن را افزایش دهند. صندوق همچنین بیان می‌کند که میانگین بالاترین نرخ مالیات بردرامد برای اعضای OECD از ۶۲ درصد در سال ۱۹۶۱ به ۳۵ درصد در سال ۲۰۱۵ رسیده و علاوه بر آن نظام‌های مالیاتی کمتر از آنچه نرخ‌های قانونی نشان می‌دهد تصاعدی هستند چرا که افراد ثروتمند دسترسی بیشتری به معافیت مالیاتی دارند.
ابوالقاسم رضایی فیلمبردار، تهیه‌کننده و بازیگر سینما اهل ایران بود.
ابوالقاسم رضایی در سال ۱۲۹۵ در مشهد متولد شد. پدرش میرزا ابراهیم‌خان صحاف‌باشی بود و او به واسطهٔ پدرش با عکاسی و کار با دوربین آشنا شد. بعدها از روی نمایشنامه‌ای از پرویز خطیبی به نام «عمه خانم» سناریویی نوشت به نام «آسمان آبی» و با همکاری حبیب اژدری و مهدی رئیس فیروز، شروع به ساخت آن کرد نگاتیوهای اولیه که فیلم‌برداری کرده بود و برای ظهور به آلمان فرستاده بود بسیار دیر به دستش رسید و گروهش از هم گسست و آن فیلم ناتمام ماند. سپس به تهران آمد و به استفان نایمن، نمایندهٔ کمپانی فوکس در ایران، کمک کرد تا استودیویی به نام «برنا» که به «دی.سی. آ» تغییر نام یافت تأسیس کند تا به تهیهٔ فیلم‌های خبری مستند و سینمایی بپردازد و فیلم‌بردارش رضایی باشد. این استودیو در سال ۱۳۳۰ منحل شد و وی کمی پس از آن با مشارکت واهان ترپانچیان و سیمیک کنستانتین، استودیو البرز را پایه‌گذاری کرد. وی همچنین مدیر مسئول مجلهٔ عالم سینما (نشریه استودیو فیلم‌برداری البرز) بود که بیش از دو شماره منتشر نشد. در سال ۱۳۷۲ نسخهٔ ویدئویی جدید از فیلم «خانه خدا» به نام «زیارت مکه» در ایالات متحده عرضه کرد. در بهار ۱۹۹۷ میلادی به دنبال یک بیماری قلبی در ایالات متحده درگذشت. بر خلاف خیلی از نظرات در واقع ابوالقاسم رضایی کارگردان فیلم خانه خدا بود، در این خصوص مستندی با عنوان «دربارهٔ خانه خدا» توسط احمد ابراهیمی ساخته شده‌است.
ضریب بتا در دانش مالی شاخصی است از ریسک سیستماتیک یک سرمایه‌گذاری یا مجموعه‌ای از دارایی‌های مالی، نسبت به ریسک پرتفوی بازار. ضریب بتا همان شیب معادله رگرسیون خطی و در واقع یک ضریب همبستگی است، که نشان‌گر نوسان قیمتی سهم، در مقایسه با بازار کلی فعال در آن، می‌باشد.
معادله بتا به صورت زیر است:
که در آن Cov: کواریانس بین بازده پرتفوی با بازده بازار و Var: واریانس بازده‌های بازار است.
ضریب بتا عددی برای مقایسه شدت هم‌سویی تغییرات بازده شرکت مورد نظر، با بازده شاخص بازار می‌باشد. بدین معنا که آیا تغییرات بازار بر روی سهام شرکت مورد نظر تاثیر می‌گذارد؟ میزان و شدت این تاثیر چگونه است؟
ضریب بتا نسبت به مقدار ۱ سنجیده می‌شود، بدین معنا که ضریب بتای یک، بزرگتر از یک و کوچکتر از یک، به ترتیب نشان‌دهنده هم شدت بودن، شدیدتر بودن و ملایم‌تر بودن نرخ بازده شرکت مورد نظر، با بازده شاخص کل می‌باشند. ضریب بتای صفر نیز نشان‌دهنده بی‌تفاوتی و استقلال تغییرات بازده شرکت مورد نظر، نسبت به بازده شاخص کل می‌باشد.
در نهایت علامت مثبت ضریب بتا، هم‌سو بودن و علامت منفی این ضریب، غیرهمسو بودن تغییرات بازده شرکت مورد نظر با تغییرات بازده شاخص کل را نشان می‌دهد.
به ضریب بتا ریسک سیستماتیک (در مقابل ریسک غیر سیستماتیک که همان جذر انحراف از معیار بازده می‌باشد) نیز گفته می‌شود.
بحران واحد پولی یا بحران تراز پرداخت‌ها، به کاهش ناگهانی واحد پول یک کشور اطلاق می‌شود، که اغلب با یک تدبیر تهاجمی از سوی دولت‌مردان آن کشور، در بازار ارز خارجی پایان می‌یابد. بحران واحد پولی ممکن است، در نتیجهٔ کسری شدید تراز پرداخت‌ها، یا اعمال احتکار در بازار روی دهد. این بحران‌ها اغلب بر روی نظام نرخ ثابت ارز نسبت به نظام ارز شناور، تأثیرگذار است.
بحران واحد پولی گونه‌ای بحران مالی است، که با بحران اقتصادی واقعی همراه می‌باشد. این بحران می‌تواند برای اقتصادهای باز کوچک و بزرگ نیز مضر باشد. دولت‌مردان معمولاً روشی را برای مقابله با این موضوع، از طریق تقاضای بیشتر برای واحد پولی که کشور به عنوان واحد پولی جایگزین خود دارد، اعمال می‌کنند. (معمولاً دلار آمریکا، یورو یا پوند) بروز بحران واحد پولی هزینه‌های هنگفتی را بر اقتصاد اعمال می‌کند، اما قابلیت پیش‌بینی زمان و جهت‌گیری بحران، توسط مفاهیم تئوری تقابل پیچیدهٔ بین اقتصاد کلان، انتظار سرمایه‌گذاران و سیاست‌های دولت، محدود شده‌است. نمونه‌هایی از بحران‌های مالی در اقتصاد جهانی شامل بحران اقتصادی در مکزیک ۱۹۹۴، بحران مالی آسیا ۱۹۹۷، بحران مالی ۱۹۹۸ روسیه و بحران مالی آرژانتین ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۹ می‌باشند.
بحران واحد پول و بحران مستقل که از زمان بحران اقتصادی آمریکای لاتین در سال ۱۹۸۰ روز به روز، رو به افزایش است، مقدار زیادی از تحقیقات را به خود جذب کرده‌است. چندین نسل از مدل‌های معیار واحد پولی وجود دارد.
نسل اول مدل‌های بحران مالی با مدل‌های تطبیق پل کروگمن از ستیفن سالانت و مدل دیل هندرسون از دیدگاه حمله به بازار طلا صورت گرفت. در مقالهٔ آن‌ها کروگمن اذعان داشت که یک حملهٔ ناگهانی به نرخ ثابت ارز، باعث ایجاد تغییرات غیر منطقی و خلاف انتظار می‌گردد، که می‌تواند در نتیجهٔ رفتار منطقی سرمایه‌گذاران باشد. این امر زمانی رخ می‌دهد که سرمایه‌گذاران پیش‌بینی کنند که دولت با کسری بیش از حد روبرو است که باعث می‌گردد دارایی‌های کمتری داشته باشد. سرمایه‌گذاران می‌خواهند، تا زمانی که نرخ ارز ثابت است، آن را نگه دارند، اما زمانی که این ثبات از بین می‌رود، آن‌ها نیز به این رویه پایان می‌دهند.
نسل دوم مدل‌های بحران واحد پول، با مقالهٔ اوبسفلد در سال ۱۹۸۶ آغاز گردید. در این مدل‌ها این شک به وجود می‌آید که دولت دوست دارد که ثبات نرخ ارز باقی بماند و برعکس این سرمایه‌گذاران هستند که به واحد پولی حمله می‌کنند.
مدل‌های نسل سوم بحران مالی چگونگی رویارویی سیستم بانکداری و سرمایه‌گذاری را با بحران مالی و اینکه چگونه بحران می‌تواند، تأثیرات واقعی بر روی باقیماندهٔ اقتصاد داشته باشد را بررسی می‌کند. مک کینون و پیل (۱۹۹۶)، کروگمن (۱۹۹۸)، کارستی، پسنتی و روبینی (۱۹۹۸) عنوان نمودند که وام دادن بیش از حد بانک‌ها یک نوع مشکوک توسط دولت است. ردلت و ساچز (۱۹۸۹) هراس از خود شکوفایی که به واسطه‌ها لطمه می‌زند، باعث تسویهٔ بلند مدت سرمایه می‌گردد که این هراس را تأیید می‌کند. چنگ و ولاسگو (۲۰۰۰) عنوان کردند که اگر بانک‌های محلی به خارج مقروض باشند، یک بحران مالی ممکن است باعث یک بحران بانکی شود. برنساید، اکنباوم و ربلو (۲۰۰۱ تا ۲۰۰۴) عنوان کردند که یک تضمین دولتی از سیستم بانکداری ممکن است به بانک‌ها این انگیزه را بدهد که از خارج قرض نمایند و هر دو سیستم بانکی هر دو کشور را آسیب‌پذیر نمایند. کراگمن (۱۹۹۹) دو فاکتور دیگر را پیشنهاد نمود تا بحران مالی آسیا را توضیح دهد: (۱) اوراق تعادل شرکت‌ها بر روی قابلیت آن‌ها تأثیرگذار است و (۲) جریان سرمایه‌گذاری بر روی نرخ واقعی ارز تأثیرگذار است (او مدل خود را به عنوان "کاندیدایی برای مدل‌های بحران نسل سوم" ارائه نمود. اما در این مدل، سیستم بانکی هیچ نقشی ندارد. مدل او باعث سیاست گذاری شد: تحمیل مقرراتی بر روی فرار سرمایه که توسط مالزی طی بحران مالی آسیا روی داد.
بر اساس نظرات برخی از اقتصاددانان، بحران مالی منطقه یورو در واقع یک بحران تراز پرداخت است، یا حداقل می‌تواند به عنوان بحران مالی تلقی شود. بر اساس این دیدگاه، یک ثروت باد آورده جریان سرمایه از منابع مالی خصوصی در طول سال‌های پیش از این بحران به کشورهای اروپای جنوبی یا حاشیهٔ منطقه یورو، همانند اسپانیا، ایرلند و یونان صورت می‌پذیرد؛ این جریان سنگین سرمایه‌گذاری، در بخش خصوصی، در بخش عمومی یا هر دو، همانند ایجاد حباب اقتصادی، باعث به وجود آمدن درآمد زیادی می‌گردد. در ادامهٔ بحران مالی ۲۰۰۸–۲۰۰۷ در برخی از موارد همچون فرار سرمایه، ریزش سرمایهٔ ناگهانی اتفاق افتاد.
کسانی دیگر همچون برخی از حمایت کنندگان نظریهٔ مدرن پولی، عنوان کرده‌اند که یک منطقه با واحد پولی خود نمی‌تواند بحران تراز پرداخت را داشته باشد، زیرا در آن منطقه مکانیزمی با نام سیستم هدف ۲ وجود دارد، که این اطمینان را می‌دهد که شرکت‌های عضو منطقهٔ یورو همواره می‌توانند کسری بودجهٔ خود را جبران کنند. این نویسندگان این ادعا را ندارند که عدم توازن در منطقهٔ یورو بی ربط است، اما یک واحد پولی نمی‌تواند به سادگی توازنی از بحران پرداختی درست را داشته باشد. برخی از نویسندگان با این بحران به عنوان دیدگاه ام‌ام‌تی بر این باورند که کسانی که بحران را به عنوان یک بحران تراز پرداختی می‌پندارند، معنای عبارت "بحران تراز پرداختی" را عوض کرده‌اند.
هوشنگ حسامی (زاده ۱۳۱۷ تهران – درگذشته ۹ دی ۱۳۷۹ تهران) روزنامه‌نگار، کارگردان و منتقد سینما، تئاتر و مترجم متن‌های نمایشی اهل ایران بود.
هوشنگ حسامی متولد ۱۳۱۷ سنندج بود. وی فعالیت هنری را به عنوان نویسنده و منتقد سینمایی در مطبوعات آغاز کرد. او سال ۱۳۵۲ فیلمسازی را با فیلم «قیامت عشق» کرد. وی فارغ‌التحصیل رشته ادبیات انگلیسی بود و در طول نزدیک به ۴۰ سال فعالیت هنری، آثار بسیاری از خود باقی گذاشت. در سال ۱۳۴۷ با ثریا صدردانش (منتقد، روزنامه‌نگار و مترجم، متوفی اردیبهشت ۱۳۷۲) ازدواج کرد در سال ۱۳۵۲ مقدمه‌ای بر کتاب «‌ جذابیت پنهان بورژوازی» (فیلمنامه نوشتهٔ لوییس بونوئل)، ترجمه بهرام ری‌پور نوشت. در سال ۱۳۵۷ نمایش «‌ اسکوریال» را به روی صحنه برد. پس از انقلاب نیز مدتی سردبیر مجله دنیای سخن بود.
« هوشنگ حسامی» سرانجام، صبح روز جمعه ۹ دی ۱۳۷۹ در سن ۶۲ سالگی بر اثر سکته قلبی در منزل مسکونی‌اش در تهران درگذشت و در قطعه ۷۶، ردیف ۱۸۲، شماره ۸۰ بهشت زهرای تهران به خاک سپرده شد.
قانون ولکر، به محدودیت‌های معاملاتی و مجموعه قوانینی که از طرف دولت‌ها و نهادهای نظارتی آنها، بر روی مؤسسات مالی و بانکی، اعمال می‌گردد، گفته می‌شود. این قانون به موسسات مالی تأکید می‌کند که فعالیت بال‌های مختلف نهاد از جمله تأمین سرمایه، سرمایه‌گذاری و بخش اعتباری و تسهیلاتی آن جدا از یکدیگر باشند. همچنین بانک‌ها اجازه ندارند، تا نقش مشاور مالی و در عین حال اعتبار دهنده به مشتری را، ایفا کنند.
هدف قانون ولکر از اعمال این قوانین جلوگیری از به وجود آمدن تضاد در منافع ما بین مؤسسه مالی و مشتری آن‌ها است. این قانون بنام پل ولکر؛ رئیس هیئت مدیره پیشین فدرال رزرو، نام‌گذاری شده‌است. بنظر پال ولکر فعالیت‌های عرف در صنعت بانکداری باید در محدوده جذب سپرده، اعطای تسهیلات عادی و اعطای تسهیلات مسکن باقی‌مانده و بانک نباید با پول سپرده‌گذاران و مشتریان خود، وارد سفته‌بازی و بازارهای معاملاتی ریسکی شود، چرا که در آن صورت، ریسک واقعی توسط سپرده‌گذار تقبل می‌شود و نه بانک.
در پی بحران مالی ۲۰۱۲–۲۰۰۷ در ایالات متحده که از یک طرف متاثر از فعالیت‌های با ریسک بالا موسسات مالی، با پول سپرده‌گذاران و از طرف دیگر عدم نظارت کافی نهادهای نظارتی بر روی فعالیت‌ها و ابزارهای پیچیده مالی بود، نیاز به اعمال این نوع از قوانین را روشن‌تر کرد.
وحید نیکخواه آزاد کارگردان، تهیه‌کننده، مدیر تولید و فیلم‌نامه‌نویس ایرانی است.
وحید نیکخواه آزاد متولد ۱۳۳۵ تهران است.
سروژ «سرژ» آزاریان (; ) کارگردان، نویسنده تهیه‌کننده ارمنی‌تبار فرانسوی بود. وی پیش از ساختن اولین فیلمش از فرانسه به ایران آمد و چون به زبان فرانسه صحبت می‌کرد سر صحنهٔ فیلم‌هایش از وجود مترجم استفاده می‌کرد.
منیره تسلیمی با نام اصلی منیر آخوندنیا (زاده ۱۳۰۵ در بندر انزلی – درگذشته ۱۳۳۴ تهران) بازیگر ایرانی سینما بود.
وی در سال ۱۳۰۵ در بندر انزلی زاده شد و در سال ۱۳۳۴ در تهران درگذشت. وی همسر خسرو تسلیمی و مادر سیروس، سوسن تسلیمی و سهیلا تسلیمی بود.
او در ماه اردیبهشت ۱۳۰۵ در بندر پهلوی سابق به دنیا آمد و در سال ۱۳۳۴ بر اثر کورتاژ و خونریزی شدید بدرود حیات گفت. منیره تسلیمی در سال ۱۳۲۰ وارد عالم هنر گردید و برای اولین بار در پیس "عزیز و عزیزه" اثر رضا کمال شهرزاد که در تئاتر رشت به روی صحنه آمد شرکت کرد. سال ۱۳۲۶ با خسرو تسلیمی که خود هنرپیشهٔ تئاتر بود ازدواج کرد.
وی فعالیت تئاتری خود را در ۱۳۳۰ با نمایش "عزیز و عزیزه" در تئاتر گیلان آغاز کرد.
"برای شرف"، "بینوایان"، "ریشارد دارلینگتون"، "زندگی خودکار"، "عروسی فیگارو
اردوان مفید بازیگر سینما و تئاتر و شاهنامه‌خوان ایرانی است. وی هم‌اکنون ساکن آمریکا است.
وی در تهران در خانواده تئاتری به دنیا آمد و رشد کرد. پدرش غلامحسین مفید یکی از قدیمی‌ترین نقالان و شاهنامه‌خوانان و از بازیگران و کارگردانان تئاترهای حماسی داستان‌های شاهنامه و برادر بزرگم بیژن مفید، نویسنده و کارگردان شهر قصه و یکی از مبتکرین تئاتر کودکان در ایران که بیش از ده نمایش نامه برای کودکان نوشته، که هنوز هم پس از سال‌های سال از این نمایش نامه‌ها برای تئاتر کودکان استفاده می‌شود. برادر دیگرش بهمن مفید از هنرپیشگان سینما و تئاتر و خواهرش هنگامه از بازیگران تئاتر و تئاتر عروسکی است. وی کار تئاتر را به‌طور حرفه ای با شهر قصه شروع کرد. فارغ‌التحصیل رشته علوم تربیتی و فارغ‌التحصیل رشته هنرهای دراماتیک است. پس از فارغ‌التحصیلی، وارد کانون پرورش فکری شد و مدت ۴ سال در مرکز تئاتر کانون کار کرد. پس از آن از طرف کانون برای تحصیل در رشته فوق لیسانس کارگردانی وارد دانشکده فلوریدای شد. پس از پایان تحصیلان به ایران بازگشت و مدیریت مرکز تئاتر کانون را به عهده گرفت و تا انقلاب ۱۳۵۷ این سمت را برعهده داشت.
نمایش‌نامه «شاپرک خانوم»، نوشته بیژن مفید و” رؤیای ممکن”، نوشته خودش را به زبان انگلیسی در آمریکا به اجرا درآورد و در چندین نمایش نامه از جمله «پابرهنه در پارک»، اثر نیل سیمون، به عنوان هنرپیشه اول بازی کرد. پیش از انقلاب نمایش عقاب و روباه نوشته بیژن مفید را برای گروه سنی نوجوانان همراه با بازیگرانی همچون جعفر والی و بهمن مفید کارگردانی کرد.
پس از انقلاب ۱۳۵۷ حدود ۱۶ نمایشنامه نوشته‌است. اولین نمایش وی در سال ۱۹۸۰ «عروسی حاجی آقاً که برای نمایش‌های روحوضی تنظیم شده بود. بعد از آن نمایش نامه “محلل» که انتقادی مستقیم به وقایع ایران بعداز انقلاب داشت. این نمایش نامه بعد از دو سال اجرای موفق در لس آنجلس در سال ۱۹۸۳ ضبط و ثبت شد.
وی گروه نمایشی «خانه نمایش» را در سال ۱۹۸۰ میلادی در لس آنجلس تأسیس نمود.
جوناس هوملس و (متولد ۱۹۹۰ اوت ۵) یک فوتبالیست آلمانی است. او به عنوان مدافع مرکزی برای اسپیل ویرینگانگ آنترهچینگ بازی می‌کند. او برادر کوچکتر ماتس هوملس است که در تیم ملی فوتبال آلمان بازی می‌کند. او همچنین پسر هرمان هوملس، فوتبالیست و مربی سابق است.
جوناس کار خود را در تیم جوانان بایرن مونیخ آغاز کرد. اما به عنوان یک بازیکن ۱۶ ساله به اسپیل ویرینگانگ آنترهچینگ رفت. او سه سال را صرف بازی برای تیم جوانان اسپیل ویرینگانگ آنترهچینگ کرد، قبل از اینکه به تیم اول در سال ۲۰۱۱ برسد. سرمربی این تیم هیکو هرلیش هوماس را کاپیتان تیم خود کرد و او جوانترین کاپیتان در تاریخ باشگاه است. اما او در دقیقه ۱۲ از سومین بازی فصل مصدوم شد، که تیمش در آن بازی ۴-۱ در مقابل کیکرز آفن باخ پیروز شد. اما مصدومیت بیش از یک سال او را نیمکت‌نشین کرد. او در ماه اوت ۲۰۱۲ به ترکیب اصلی تیمش بازگشت و به عنوان یک جایگزین در اواخر بازی به جای دانیل هافستتر وارد زمین شد و شاهد شکست ۳-۰ تیم خود در مقابل ولفسبورگ اوسنابروک بود.
در اشاره به گره‌ها، طوقه در یکی از معانی زیر بکار می‌رود:
گره کمر یا گره دوحلقه‌ساز، گرهی است متشکل از دو حلقه برای بالا بردن ایمنی در نگه داشتن یا کشیدن یا نجات دادن فرد که در آن یکی از حلقه‌ها به دور کمر و در زیر بازوان محکم می‌شود و از حلقهٔ دیگر به‌عنوان نشیمن استفاده می‌شود.
دونا مورفی (زاده ۷ مارس ۱۹۵۹) بازیگر آمریکایی است.
از فیلم‌های معروف او می‌توان به گویندگی در گیسوکمند و بازی در فیلم‌های در زیرزمین، و مرد عنکبوتی ۲ اشاره کرد.
گره حلقه‌متحرکواژه‌های مصوّب فرهنگستان تا پایان سال ۱۳۸۹ (مجموع هشت دفتر فرهنگ واژه‌های مصوّب فرهنگستان). گرهی است که در سر طناب دور قسمت ثابت آن زده می‌شود و حلقهٔ آن در طول قسمت ثابت قابلیت جابه‌جایی دارد
ماهی آیو یا شیرین‌ماهی با نام علمی پلکوگلوسوس آلتیولیس، "Plecoglossus altivelis" تنها گونه از جنس پلکوگلوسوس است. این ماهی، ساکن بومگاه دیرین‌شمالگانی است و در رودخانه‌ها، دریاچه‌ها و آب‌های ساحلی غرب هوکایدو در ژاپن گرفته تا شبه جزیره کره، چین، تایوان و هنگ کنگ دیده می‌شود.
دلیل نامگذاری آن به شیرین‌ماهی این است که گوشت شیرین دارد و در ژاپن به نام سال‌ماهی نیز شناخته می‌شود؛ چرا که طول عمر آن یک‌سال است.
گره‌دوپیچ یکی از انواع گره‌ها است.
از انواع اصلی آن می‌توان به گره‌دوپیچ بَندینَک (double sheet bend) اشاره کرد.
گره‌دوپیچ بندینک، گره‌پیچ بندینکی است که در آن پیچاندن طناب به دور حلقه یا چشمی طناب دیگر دو بار انجام می‌شود.
گره‌دوپیچ عبوری
گره‌دوپیچ عبوری (double carrick bend) گره‌پیچی است که در آن برای ایمنی بیشتر، طناب دو بار پیچانده می‌شود.
گره مشت‌میمونی (double carrick bend) گرهی است برای سنگین کردن انتهای طناب‌پرانheaving line که از چند دور تاباندن طناب به دور خود ساخته می‌شود.
کالیستو (به معنی زیباترین)«Most Beautiful, (kallistê, kallos)» در اساطیر یونانی، نیمفی بود که بر اساس برخی از تفسیرات دختر لوکائون پادشاه آرکادیا بود، که با ایزدبانوی شکار یونانیان آرتمیس مرتبط است و به عنوان یکی از همراهان او به‌شمار می‌رود. او به عنوان یکی از اعضای گروه آرتمیس، سوگند یاد کرد که برای همیشه باکره باقی بماند و به سرعت تبدیل به یکی از یاران وفادار این الهه گشت. او یکی از زنانی بود که توسط زئوس اغوا شد و بدست او به یک خرس تبدیل گشت و پسری به نام آرکاس را به دنیا آورد.کالیستو، پرنسس آرکادیا.
زمانی که "کالیستو" شب و روز را همراه با آرتمیس و پیروانش سپری می‌کرد، چشم زئوس او را گرفت و عاشقش شد. زئوس که از سوگند حوری‌ها برای باکره بودن آگاه بود، تصمیم گرفت کالیستو را فریب دهد. زئوس خود را به شکل آرتمیس درآورد و نزد این شکارچی جوان رفت. کالیستو که از تغییر شکل زئوس آگاه نبود فریب خورد و زئوس نیز از این فرصت استفاده کرده و با او همخواب شد. پس از این ماجرا کالیستو حامله شد و به شدت سعی در پنهان کردن وضعیت خود از آرتمیس داشت، چون او سوگند خود را شکسته بود و می‌ترسید مورد خشم این الهه قرار گیرد. کالیستو برای مدتی توانست این موضوع را مخفی نگه دارد، اما روزی رسید که تمام دختران جوان که از آرتمیس پیروی می‌کردند برای حمام به چشمه فراخوانده شدند. هنگامی که کالیستو برهنه شد، رازش آشکار گردید. آرتمیس که بسیار خشمگین شده بود، زن جوان را به خرسی تبدیل کرد و از گروهش تبعید نمود. در نسخه‌های دیگر این هرا همسر زئوس بود که به یکی دیگر از معشوقه‌های همسرش حسادت می‌ورزید و از این فرصت استفاده کرده و با گرفتن موهای کالیستو او را به زمین افکند و تبدیل به خرس کرد. در اینجا بود که شکارچی خود به شکار تبدیل شد. فرزند کالیستو که پدرش زئوس بود توسط هرمس ایزد پیام‌رسان برده شد، تا بدست مادرش مایا بزرگ شود. نام این کودک را آرکاس به معنی خرس نهادند و هنگامی که بزرگ شد، او نیز به شکارچی ماهر تبدیل گشت.کالیستو. نوشته ملیسا لی - آخرین ویرایش در ۲۹ مه ۱۹۹۹
'گره مندیل (Turk’s head) گرهی است که به دور طناب یا تیرک بسته می‌شود و انتهای آن شبیه به دستار است.
بابل شهری است در ۱۵ کیلومتری جنوب دریای مازندران که اکثر مورخان تاریخ بنای آن را به بعد از ورود اسلام به ایران نسبت می‌دهند. برخی مورخان باورمند به وجود شهری به نام «مه‌میترا» در جای شهر کنونی بابل در دورهٔ پیش از اسلام هستند، ولی بنا بر اسناد تاریخی موجود، نخستین شهر بناشده در این مکان، «مامطیر» و در دورهٔ پس از ورود اسلام بوده‌است. نام این شهر پس از آن به «بارفروش‌ده» و سپس به دلیل گسترش شهر، به «بارفروش» تبدیل شد. نام شهر در تاریخ ۳۰ اسفند ۱۳۱۰ به «بابل» دگرگونی یافت و این مصوبه در تاریخ ۱ فروردین ۱۳۱۱ ابلاغ شد.
اهمیت یافتن شهر بابل را می‌توان از زمان شاه عباس بزرگ دانست که نام شهر از «بارفروش‌ده» به «بارفروش» دگرگون یافت و شاه عباس کاخ خود را در جزیرهٔ «بحرارم» بابل ساخت. از آن زمان این شهر اهمیت بازرگانی بیشتری یافت و در دورهٔ افشاریان و زندیان به مرکزیت مازندران رسید.
از این رو که ناحیهٔ بابل هیچ‌گاه مستقل نبوده و همیشه پیروی تبرستان و مازندران بوده‌است، بنابراین دارای سرگذشت و تاریخی مشترک با دیگر نواحی مازندران است و برای مطالعهٔ آن، ناچار به مطالعهٔ تاریخ مازندران می‌باشیم.
از درون شهر کنونی «بابل» هیچ اثری که نشان از وجود شهر در دوران باستان داشته باشد، یافت نشده. اما در نواحی گوناگون «شهرستان بابل» آثاری پیدا شده که نشان از وجود زندگی در این نواحی در دوران باستان دارد.
بنا بر ادعای برخی از مورخان و همچنین شواهدی که باستان‌شناسان ارائه می‌دهند، شهر تاریخی «ترنجه» که کهن‌ترین شهر طبرستان بود، در مکان کنونی روستای ابوالحسن‌کلای بابل جای داشت. نخستین پژوهش باستان‌شناسی در تپه‌های پیرامونی این روستا، در دههٔ پنجاه خورشیدی و به دست «موسی درویش روحانی» انجام گرفت. پژوهشگرانی در سال ۱۳۸۹ این محوطه را از نو بررسی کردند و به آجرها و تکهٔ سفال‌های مربوط به زمان‌های گوناگون تاریخی دست یافتند. در این پژوهش، دو محوطهٔ باستانی به نام‌های «قلعهٔ کُتی» و «عروس‌وداماد» بررسی شد.
این محوطهٔ باستانی که در بخش شرقی روستای ابوالحسن‌کلای بابل جای گرفته، از دو تپه تشکیل شده‌است. یکی از تپه‌ها در بلندای ۱۰ متری و دیگری در بلندای ۷ متری از سطح زمین‌های پیرامون قرار گرفته‌اند. منوچهر ستوده، دربارهٔ قلعهٔ کتی در کتاب «از آستارا تا استارباد» می‌نویسد:
"«خاک‌ریزی است دستی مدور بزرگ، بلندی آن در حدود ده متر از سطح زمین اطراف است. طرف شرقی آن برآمدگی بیشتری است که ظاهراً ارگ قلعه بوده‌است. سطح اراضی بالای این خاک‌ریز بیش از سه هکتار است. این قلعه به نام «شهرک» معروف بوده‌است»."در بررسی‌های سال ۱۳۸۹ در این محوطه، از تپهٔ «قلعهٔ کُتی» تکه‌هایی از گونه‌های خاکستری تیره، خاکستری روشن و سرخ سفال‌های شاخص عصر آهن یافت شد. در بخش شمال شرقی این محوطهٔ باستانی و به فاصلهٔ هزار متری از آن، بخشی از زمین‌هایی را که متعلق به محوطهٔ باستانی بود، برای حفر چاه خاک‌برداری کردند که از این‌جا هم مقدار فراوانی سفال به دست آمد. با توجه به پیداشدن تکه‌هایی از سفال‌های عصر آهن در قلعهٔ کتی، کارشناسان قدمت این تپه را تا ۵۰۰۰ سال تخمین می‌زنند.
محوطهٔ باستانی دیگر روستای ابوالحسن‌کلای بابل، در بین اهالی روستا به نام «عروس‌وداماد» مشهور است. این محوطه در جنوب و جنوب غربی روستای ابوالحسن‌کلا جای دارد. این محوطه به بلندی ۲/۵ متر از زمین‌های پیرامون‌اش است. به دلیل ساخت‌وسازهای درون روستا و وجود باغ مرکبات، این محوطه بیشتر از محوطهٔ «قلعهٔ کتی» تخریب شده و تراکم آثار تاریخی درون آن کمتر از آن محوطه است.
محوطهٔ باستانی «عروس‌وداماد» از سه پشتهٔ جدا از هم و یک خندق تشکیل شده‌است. ذر بررسی‌های سال ۱۳۸۹ از این محوطه هم تکه‌هایی از گونه‌های خاکستری تیره، خاکستری روشن و سرخ سفال‌های شاخص عصر آهن یافت شد؛ بنابراین دیرینگی این محوطه را هم می‌توان همچون قلعهٔ کتی تا ۵۰۰۰ سال برآورد کرد.
همچنین در بررسی زمین‌های پیرامون محوطه‌های «قلعهٔ کُتی» و «عروس‌وداماد»، قطعاتی از تنپوشه‌های سفالی به اندازه‌های ۵*۱۰ سانتی‌متر یافت شد.
شماری از مورخان باور دارند که پیش از ورود اسلام، در مکان شهر «بابل» کنونی، شهری به نام «مه‌میترا» وجود داشته که دین مردم آن مزدیسنا بوده و این شهر دارای آتشکده‌ای بزرگ بوده‌است. اردشیر برزگر در این‌باره می‌نویسد:"«شهر بابل امروزه، شهری بوده پاک و مقدس در نزدیکی‌های دریا و برای جای داشتن «میترای بزرگ» (آتشکدهٔ میترا). بومیان آن را «مه‌میترا» یا جایگاه میترای بزرگ نامیده‌اند. این نام در دورهٔ اسلامی به زبان تازی «مامطیرا» گردید. «مامطیرا» یا «ممطیر»، معرب‌شدهٔ مه‌میترای پارسی است و مشتق از «مه» یعنی بزرگ و «میترا» یعنی فروغ دوستی و مهربانی و راستی و درستی است. برخورد ما بدین گونه نام‌ها در دورهٔ اسلامی بسیار است.»"گرچه اردشیر برزگر منبع ادعای خود را نمی‌آورد، ولی نام «مه‌میترا» در نزد بسیاری از صاحب‌نظران و مردم عادی پذیرفته شده‌است.
از حدود ۲۰۰ سال پس از آغاز فرمانروایی باوندیان بر طبرستان (از سال ۴۵ تا ۷۵۰ هجری قمری)، نام «مامطیر» (کهن‌ترین نام بابل در اسناد تاریخی معتبر) کم‌کم به عنوان یکی از شهرهای نسبتاً مهم این ناحیه در کتاب‌های تاریخی، نقشه‌ها و اسناد موجود دربارهٔ طبرستان آورده شده‌است.
"نوشتار اصلی: شورش طبرستان"نخستین اشاره به مامطیر در رویدادهای مهم تاریخی در سال ۱۶۹ قمری و به هنگام شورش مردم طبرستان بر اعراب است. در این شورش نه تنها اعراب، بلکه ایرانی‌های عرب‌زده هم مورد خشم و نفرت مردم قرار گرفتند. کینهٔ مردم به حدی بود که زنان ایرانی که شوهر عرب داشتند، ریش شوهران خود را می‌کشیدند و به بیرون می‌بردند تا مردم آن‌ها را بکشند. این شورش به حدی رسید که در سراسر طبرستان حتی یک عرب هم بر جای نماند. اردشیر برزگر دربارهٔ این برهه زمانی و پاسگاه‌های اعراب در رویان و شمار کسان هر یک از آن‌ها می‌نویسد:"«از پاسگاه‌ها و پادگان بخش مازندران که در این شورش نابود شدند، اطلاعی در دست نیست؛ ولی از سیاههٔ پاسگاه‌هایی که در دورهٔ نیابت ابوالعباس طوسی در تبرستان دایر گردیده بود، می‌توان دانست که: شهر ساری ۱۰۰۰ نفر، جزایری…، مامطیرا (شهر بابل کنونی) ۱۰۰۰ نفر،... ترنجه (ابوالحسن‌کلای تژیراز دهستان جنوبی شهر بابل کنونی) ۱۵۰۰ نفر … بود»."با این وجود، در سیاهه‌ای که ابن اسفندیار از بیش از ۴۵ پاسگاه اعراب و شمار کسان هر کدام، با عنوان «فرمان ده» در کتاب خود آورده، نام مامطیر دیده نمی‌شود. اولیاءالله آملی در کتاب خود به نام تاریخ رویان، جای پاسگاه‌های اعراب و شمار کسان هر پاسگاه را می‌آورد، ولی در مورد مازندران (یعنی از تمیشه تا کلاد) فقط می‌گوید که اعراب ۵۰ پاسگاه داشتند و نامی از پاسگاه‌های مازندران نمی‌آورد.
"نوشتار اصلی: داعی کبیر"در سال ۲۵۰ ق. به هنگام جنبش داعی کبیر بر عامل خلیفه عباسی در تبرستان، «مزمغان پسر ونداد امید» که در جنگل‌ها و بیشه‌زارهای مامطیر پنهان شده بود، به مامطیر آمد و در روز پنجشنبه ۲۶ شوال ۲۵۰ ق.، از مردم خواست تا به داعی کبیر بپیوندند. مردم همه درخواست او را قبول کردند. پس مزمغان نامه‌ای به داعی کبیر نوشت و از آمادگی مردم مامطیر خبر داد و از وی درخواست فرمانروایی منطقهٔ «رز» را کرد. داعی کبیر که در این زمان در آمل بوده، این درخواست او را قبول کرد و به او گفت تا به ساریه برود و همان‌جا بماند تا وی هم خودش را برساند. مزمغان از مامطیر به ده «فوتم نوروزآباد» ساریه رفت و در آنجا به انتظار داعی کبیر نشست.
در پی خیزش داعی کبیر، عامل خلیفه عباسی یعنی «سلیمان» با لشکری آراسته به ساریه رسید. داعی کبیر به «محمد بن ابراهیم» و «محمد بن حمزه» خبر داد تا حشم آمل و مامطیر را بیاورند. در پی این رویداد، اسپهبد «قارن» بگریخت و داعی کبیر در عید (به احتمال فراوان عید قربان) به آمل آمد. وی پس از عید قربان به مامطیر رفت و ۱۳ روز در آنجا ماند. سپس از مامطیر به «چمنو» رفت.
در حدود سال ۲۸۷ ق. لشکر شکست‌خوردهٔ سامانیان وارد مامطیر شد. این لشکر متعلق به «احمد اسماعیل سامانی» بود که پس از چهل شبانه‌روز جنگ با ناصر کبیر، شکست خورده بود و تا مامطیر مجبور به عقب‌نشینی شد. ناصر کبیر پیش از این هم با مردمی از گیلان به تبرستان تاخته بود، ولی در نیم فرسنگی آمل از احمد بن اسماعیل سامانی شکست خورده بود.
نخستین اشاره جغرافی‌دانان به نام «مامطیر»، در سال ۲۹۰ ق. و به دست ابن رسته و ابن فقیه همدانی صورت گرفت. ابن رسته در نام بردن از شهرهای تبرستان، نام «مامطیر» و «ترنجه» (بنا بر ادعای بسیاری از مورخان، نام کهن روستای ابوالحسن‌کلای بابل) را می‌آورد. در همین سال، ابن فقیه همدانی در کتاب خویش، در نام بردن از شهرهای تبرستان، پس از آمل از «ممطیر» نام می‌برد و می‌نویسد که میان آمل و ممطیر فرسنگ‌ها راه است. وی پس از آن از شهر «ترنجه» به عنوان شهری کوچک یاد می‌کند و فاصلهٔ ممطیر تا ترنجه را شش فرسنگ می‌نویسد. ابن فقیه همچنین خبر از وجود مسجد و منبری معتبر در ممطیر می‌دهد. وی می‌افزاید که میان آمل و ممطیر روستاهای فراوان و ده‌های آباد وجود دارد.
اصطخری در کتاب «المسالک و الممالک» خود که به سال ۳۴۰ ق. نگاشته شد، از «مامطیر» و «بَرجی» (همان ترنجه) نام می‌برد و دربارهٔ مامطیر می‌نویسد:"«مامطیر در شمار طبرستان است… هر که خواهد که بیرون آید از آمل، تا مامطیر یک مرحله و از مامطیر تا ساریه یک مرحله»."
محمد مقدسی در سال ۳۸۵ ق. در کتاب احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم از «ممطیر» و «مامطیر» در دو مدخل جدا نام می‌برد و هم در خلاصهٔ ابتدای کتاب خود و هم در شرح تفصیلی کتاب، این دو را دو شهر جداگانه عنوان می‌کند. وی «ممطیر» را از قصبهٔ آمل به‌شمار می‌آورد.
ابن اسفندیار نویسندهٔ کتاب تاریخ طبرستان در نام‌بردن از شهرهای درون بند تمیشه، از مامطیر و «تریجه» (ترنجه) نام می‌برد. در صفحات پایانی کتاب «تاریخ مغول»، نقشه‌ای از ایران در زمان سلطنت ایلخانان آورده شده که نام «مامطیر» در میان شهرهای کرانهٔ جنوبی دریای مازندران آورده شده‌است.
یاقوت حموی در کتاب معجم‌البلدان در سال ۶۲۳ ق. نوشته‌های ابن فقیه همدانی در کتاب «البلدان» را نقل قول می‌کند و نکاتی تازه به آن می‌افزاید. وی از آمل به عنوان بزرگترین شهر تبرستان یاد می‌کند و سپس از مامطیر نام می‌برد و می‌نویسد که میان آمل و مامطیر، شش فرسنگ راه آسان است. وی گفتهٔ ابن فقیه مبنی بر وجود مسجد و منبری معتبر در مامطیر را تکرار می‌کند. بعدها برنهارد دورن هم این گفته یاقوت حموی را نقل قول می‌کند و می‌نویسد که در قدیم شهر اول تبرستان، آمل بود. سپس مامطیر بود که میان آمل و آن شش فرسنگ راه بود. پس از آن «رمحه» بود که از مامطیر شش فرسنگ راه بود.
در دورهٔ سامانیان، نخستین نقشهٔ مستقل از دیار تبرستان کشیده شد. این نقشه را اصطخری کشید و آن را در کتاب «المسالک و الممالک» خود آورد. در نسخه‌ای از این نقشه که در متن عربی چاپ مصر کتاب آمده، «مامطیر» به خط راست میان دو شهر «ساریه» و «میله» دیده می‌شود. همچنین شهر «بَرجی» (ترنجه) در جنوب مامطیر و متمایل به غرب رسم شده‌است. ولی در نقشهٔ ترجمهٔ فارسی کتاب، مامطیر میان این دو شهر، به خط راست نیست و کمی به سمت جنوب رفته‌است که مکان درست شهر کنونی «بابل» را نشان می‌دهد. ولی در این نسخه، شهر «بَرجی» در شمال مامطیر و نزدیک به ساریه کشیده شده، که با توجه به جایگاه کنونی روستای ابوالحسن‌کلای بابل و نسخهٔ اصلی و عربی نقشه، نادرست به نظر می‌رسد.
نقشهٔ دیگری که در دوران سامانیان از تبرستان کشیده شده، متعلق به ابن حوقل است که آن را در سال ۳۶۷ ق. در کتاب «صورةالارض» خود آورده‌است. وی در این نقشه «مامطیر» را به خط راست، میان «ساریه» و «میله» کشیده‌است. ابن حوقل دربارهٔ راه‌های میان مامطیر و دیگر شهرهای تبرستان می‌نویسد:
"«... و کسی که بخواهد از آمل بیرون رود، تا مامطیر یک فرسنگ و از آنجا تا ساریه یک منزل است و از راه «تریجی» [ترنجه] نمی‌گذرد؛ و این راه کوتاه‌تر است؛ و سبب این که راه اول را یاد کردم، وجود دو منبر در آن بود.»."
به نظر می‌رسد که در سدهٔ چهارم قمری، که برابر با فرمانروایی باوندیان در تبرستان و فرمانروایی سامانیان بر بیشتر نقاط ایران بود، حصیرهای مامطیر از شهرت فراوانی برخوردار بوده. نویسندهٔ کتاب حدود العالم در این باره می‌نویسد:
"«مامطیر شهرکی است با آب‌های روان و از وی حصیر خیزد ستبر و سخت و نیکو که آن به تابستان به کار برند»."
این حصیر هم‌اکنون بیشتر در روستاهای پیرامون بابل بافت می‌شود و در زبان مازندرانی به آن «کوب» می‌گویند. کوب در تابستان بسیار خشک است و می‌توان از آن به جای قالی در اتاق بهره برد. در گذشته که کوب ارزان بود، از آن برای فرش‌کردن شبستان مساجد استفاده می‌کردند.
تقریباً همهٔ منابع تاریخی، دگرگونی نام «مامطیر» به «بارفروش‌ده» را به دوران مرعشیان و پس از ورود میربزرگ به این شهر نسبت می‌دهند؛ ولی در روایت‌های گوناگون مربوط به آن اختلاف وجود دارد. بنا بر نوشتهٔ اردشیر برزگر، پس از ورود میربزرگ به مامطیر، مردم بسیاری گرداگرد وی جمع شدند و رفت‌وآمد درویشان و پیروان میربزرگ به این شهر، موجب رواج کسب‌وکار گردید. وی دلیل دگرگونی نام شهر به «بارفروش‌ده» را هم گسترش شهر عنوان می‌کند.
فتحعلی‌شاه قاجار، برادرزادهٔ آقامحمدخان قاجار در ۴ صفر ۱۲۱۲ ق. (۱۱۷۶ خورشیدی) به پادشاهی رسید.
فتحعلی‌شاه بنا بر وصیت پادشاه نخست قاجار یعنی آقامحمدخان، دستور داد تا عمویش علی‌قلی‌خان را که چشم به تخت پادشاهی داشت و از تکریم و تعظیم وی سر باز می‌زد، نخست نابینا کنند و سپس به بارفروش تبعید کنند. در کتاب روضةالصفا دربارهٔ این تبعید نوشته شده: «فتح‌علی‌شاه امر فرمود که علی‌قلی‌خان را محبوس و مکفوف در بارفروش مسکون و موقوف دارند».