moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
وی از روز ۲۱ شهریورماه ۱۳۵۴ تا روز ۱۸ بهمن ۱۳۵۵ یعنی زمان مرگش، فرمانده نیروی هوایی ایران بود.
ارتشبد فضائل تدین، سرانجام در روز ۱۸ بهمن ماه سال ۱۳۵۵ خورشیدی، هنگامی که در حال تمرین برای آموزش خلبانی هلیکوپتر بود، و در تپه‌های لویزان واقع در شمال شرقی تهران پرواز می‌کرد، بر اثر نقص فنی در هلیکوپتر خویش، سقوط نمود و در دم، کشته شد.
دراین سانحه ای هوایی ستوان جمال محزون زاده ۱۳۲۵ و استواراسماعیل شایسته نیا زاده ۱۳۲۸ همراه او کشته شدند
وی را در گورستان ظهیرالدوله تهران به خاک سپردند. بر سنگ قبر مجللی که بر آرامگاه او نصب شده‌است، این عبارات ساده به چشم می‌خورد:
بعد از کشته شدن ارتشبد فضائل تدین در سانحه هلیکوپتر، شایعاتی دربارهٔ عمدی بودن این سانحه و نقش شاه در از میان بردن او، به گوش می‌رسید و برخی با توجه به این که فرمانده قبلی نیروی هوایی یعنی ارتشبد خاتمی نیز، بر اثر سانحه سقوط کایت در سد دز کشته شده بود، بر آن بودند که دربار در هر دوی این سوانح ایفای نقش نموده است. در مورد این شایعات هیچگونه سند و مدرکی ارائه نشد.
خاک‌ْآشنانکته‌های ویرایش، علی صلح‌جو، تهران: مرکز، ص۳۱ چهارمین فیلم بعد از انقلاب بهمن فرمان‌آرا است که در سال ۱۳۸۶ تولید و پس از دو سال توقیف در تابستان سال ۱۳۸۸ اکران شد.سرانجام خاک آشنا - روزنامه جام جم
نامدار (رضا کیانیان) نقاش و هنرمندی است که در گریز از هیاهوی مرکز به روستایی در کردستان پناه برده و سال‌ها است به خلق آثار خود مشغول است. ورود خواهرزاده جوان او به محیط روستا در کنار وقایعی که در محیط روستا رخ می‌دهد، باعث تغییری شگرف در زندگی نامدار می‌شود و او را وا می‌دارد که در شیوه زندگی خود بازنگری کند.پایگاه سوره
بهترین کارگردانی، بهترین موسیقی متن، بهترین صداگذاری و میکس و بهترین تدوین تندیس جشن سینمای ایران.
حملهٔ حیدری از مشهورترین حماسه‌سروده‌های مصنوع ادبیات پارسی اثر باذل مشهدی (درگذشته ۱۱۲۳ قمری در دهلی) است. وی در سروده‌های خود به شرح جنگ‌های محمد بن عبدالله و علی بن ابی‌طالب تا قتل علی پرداخته‌است.
گفته می‌شود که راجی کرمانی ادامهٔ آن یا کتاب دیگری به همین نام را سروده‌است. به‌عقیدهٔ علی‌اکبر ولایتی برخی دیگر از شعرا نیز در تکمیل حملهٔ حیدری یا به‌تقلید از آن اشعاری سروده‌اند.توضیحی درباره کتاب یا کتاب‌های «حمله حیدری» همشهری آنلاین
وی افراد زیر را از دیگر سرایندگان حملهٔ حیدری می‌داند:
در قسمتی از این حماسه، شاعر به توصیف جنگ علی و عمرو بن عبدود پرداخته‌است. شاعر این شعر را تحت تأثیر حماسهٔ ملی سروده و در آن به‌وفور از شیوه و روش شاهنامه استفاده کرده‌است.
سال خون (The Year of Blood) سومین آلبوم رسمی و استودیویی شاهین نجفی است که در ۳۰ آبان ۱۳۸۹ ارائه شد.
شاهین نجفی زمان انتشار این آلبوم را در ۳۰ آبان ۱۳۸۹ (مقارن با ۲۱ نوامبر ۲۰۱۰) اعلام نمود که زادروز ولتر است و شاهین نجفی نیز در مورد آلبوم جمله «شما ممکن است بتوانید گلی را زیر پا لگدمال کنید، اما محال است بتوانید عطر آنرا از فضا محو سازید» از ولتر را نقل کرد.. این آلبوم حاوی ۱۱ آهنگ می‌باشد و هنرمندان جدیدی نیز با شاهین نجفی همکاری نموده‌اند. موضوعات و مضامین مطرح شده در اشعار این ترانه‌ها همانند گذشته اعتراضی (سیاسی و اجتماعی) می‌باشد که از جمله آنها می‌تواند به موضوعاتی همانند حوادث پس از انتخابات، همجنس‌گرایی، نقض حقوق الکترونیکی، اعدام، دیدگاه سطحی به موسیقی و غیره اشاره نمود.
قطعه «هک» در واکنش به هک وب سایت خود بود.
شاهین نجفی چند ماه پیش از انتشار این آلبوم، دو اثر از این آلبوم را به عنوان تک آهنگ منتشر نمود. تک‌آهنگ اول با عنوان «برادر بر دار» در تاریخ ۲۴ خرداد ۱۳۸۹ در اینترنت پخش شد که این ترانه از طرف شاهین نجفی به فرزاد کمانگر و خانواده او تقدیم شد و حاوی اعتراض به اعدام وی بود. تک‌آهنگ دومی تحت عنوان «وای کشته ما رو» نیز از این آلبوم در تاریخ ۲۱ تیر ۱۳۸۹ توسط شاهین نجفی منتشر گشت که در بر دارنده اعتراص به مولفین و شنوندگان موسیقی سطحی و مدعیان روشنفکری می‌باشد.
وی مدعی است که درآمد حاصل از آلبوم را به پناهندگان ایرانی اختصاص داده است.
فلاویوس یولیوس کنستانتیوس (زادهٔ ۷ اوت ۳۱۷ - درگذشتهٔ ۳ نوامبر ۳۶۱) ملقب به کنستانتیوس دوم امپراتور روم از ۳۳۷ تا ۳۶۱ بود. او در ابتدا حکومت را به‌طور مشترک با برادرانش کنستانتین دوم (مرگ ۳۴۰) و کنستانس یکم (مرگ ۳۵۰) در اختیار گرفت اما پس از آنها به تنهایی از ۳۵۰ تا ۳۶۱ بر روم فرمان راند.
کنستانتیوس پسر کنستانتین بزرگ و فائوستا بود و در ۸ یا ۱۳ نوامبر ۳۲۴ از سوی پدرش به عنوان سزار انتخاب و تا ۹ سپتامبر ۳۳۷ با این عنوان در خدمت کنستانتین بزرگ بود. او در ۳۳۲ و هنگامی‌که برادرش کنستانتین دوم در دانوب درگیر جنگ بود به گل فرستاده شد. او سپس با نخستین همسرش که دخترِ عمویش یولیوس کنستانتیوس بود ازدواج کرد. کنستانتین بزرگ در ۳۳۷ درگذشت و کنستانتیوس دوم که درگیر نبردی در شرق بود به سرعت خود را به قسطنطنیه رساند تا آماده‌سازی‌های لازم برای مجلس ترحیم پدرش را انجام دهد.
پس از مرگ کنستانتین، کنستانتیوس دوم همراه با دو برادرش کنستانتین دوم و کنستانس یکم بر تخت امپراتوری نشست. اما این تغییر قدرت بدون خونریزی نبود و دو جانشین دیگر کنستانتین به نام‌های دالماتیوس و هانیبالیانوس که از سوی او برای جانشینی مشترک انتخاب شده بودند به قتل رسیدند. سربازان همچنین شمار دیگری از اعضای خانوادهٔ کنستانتین از جمله برادر ناتنیش کنستانتیوس (پدر امپراتور بعدی ژولیان) را کشتند. تنها افراد مذکر خانواده که از این کشتار جان سالم به در بردند ژولیان و برادر ناتنیش گالوس بودند. تصور بر این است که کنستانتیوس دوم پشت این کشتارها بوده باشد بویژه که ژولیان طی نامه‌ای به آتنی‌ها به‌روشنی کنستانتیوس را قاتل پدرش معرفی می‌کند.
سه برادر امپراتوری روم را بین خود تقسیم کردند و بخش شرقی امپراتوری شامل تراکیه، مقدونیه، یونان، آسیا و مصر به کنستانتیوس دوم رسید. با کشته شدن کنستانس یکم به دست نیروهای ماگننتیوس در ۳۵۰ سرزمین‌های تحت فرمان او به کنستانتیوس دوم رسید. این سرزمین‌ها در عین حال شامل سرزمین‌های کنستانتین دوم که پس از کشته شدنش در جنگ علیه کنستانس در ۳۴۰ به او رسیده بود نیز می‌شد.
ایران و روم به مدت ۴ دهه با یکدیگر در صلح بودند اما شاپور دوم، پادشاه ساسانی پس از مرگ کنستانتین بزرگ در ۳۳۸ به روم حمله کرد و این حملات تقریباً به‌طور کامل بر روی دژ استراتژیک رومی‌ها در میان‌رودان متمرکز بود. شاپور سه بار اقدام به محاصرهٔ شهر نصیبین که این دژ در آنجا واقع شده بود کرد و توانست آن را تسخیر نماید. در ۳۴۴ دو کشور درگیر نبرد سنجار شدند که با پیروزی رومیان به پایان رسید.
جنگ‌های شاپور دوم و کنستانتیوس دوم تا ۳۵۰ ادامه یافت و علی‌رغم سرنوشت‌ساز نبودشان بسیار خونبار بودند.
کنستانتین دوم در ۳۴۰ و به هنگام حمله به ایتالیا به‌دست پیش‌قراولان سپاه کنستانس کشته شد و کنستانس نیز در ژانویهٔ ۳۵۰ توسط نیروهای ماگننتیوس که خود را امپراتور نامیده بود به قتل رسید. بدین ترنیب کنستانتیوس دوم در آن زمان تنها امپراتور قانونی روم به‌شمار می‌رفت. او در ۳۵۰ به اروپا بازگشت تا شورش دو تن از غاصبان تاج و تخت را سرکوب نماید. وترانیو، فرماندهٔ سپاه دانوب بود که قدرت را در ایلیریکوم (در غرب صربستان امروزی) در دست گرفته و بقیهٔ اروپا نیز در چنگ ماگننتیوس بود. کنستانتیوس توانست تا وترانیو را در نایسوس (نیش امروزی در صربستان) به کناره‌گیری ترغیب نماید، سپس در ۳۵۱ قوای ماگننتیوس را در مورسا (اوسیجک امروزی در صربستان) در هم کوبید. کنستانتیوس در طول این درگیری‌ها پسرعمویش گالوس سزار را به مقام فرمانداری شرق منصوب کرد. اما او حاکمی مستبد بود و کنستانتیوس او را در ۳۵۴ فرا خواند و حکم اعدامش را صادر کرد.
در ۳۵۷ کنستانتیوس دیداری از رم داشت و سپس به سمت شمال حرکت کرد تا علیه سرمتیها، سوئِوی‌ها و کوادی‌ها در حاشیهٔ دانوب وارد جنگ شود. اما دیری نگذشت که مجبور شد بار دیگر به شرق رفته و وارد جنگ با شاپور دوم شود. شاپور بر شدت حملات خود به دژشهرهای رومیان در میان‌رودان افزوده بود و در ۳۵۹ توانست با پیروزی بر رومیان، آمد و سنجار را فتح نماید.
کنستانتیوس که به‌شدت عقب رانده شده بود از ژولیان خواست تا بخشی از سپاه خود در غرب را به عنوان قوای کمکی برای او بفرستد. اما سربازان ژولیان از انجام این فرمان سرپیچی کردند زیرا معتقد بودند که کنستانتیوس نسبت به موفقیت‌های ژولیان در غرب حسادت ورزیده و پس از پایان یافتن جنگ با ایرانیان علیه ژولیان وارد عمل خواهد شد. پس آنها علیه کنستانتیوس دوم شوریده و ژولیان را در ژانویه یا فوریهٔ ۳۶۰ امپراتور نامیدند.
کنستانتیوس دوم که از این شورش آگاه شده بود در ۳۶۱ نیروهای خود را از میان‌رودان فراخواند و برای مقابله با ژولیان که پیش از این از ۳۵۵ تا آن زمان سزار او در گل بود حرکت کرد. او در زمستان همان سال به سیلیسیا رسید اما ناگهان دچار بیماری و تبی شدید شد و در سوم نوامبر ۳۶۱ ذر Mopsucrene درگذشت. گفته می‌شود که کنستانتیوس برای جلوگیری از بحران جانشینی، ژولیان را جانشین خود اعلام نمود.
کنستانتیوس دوم پس از آنکه یگانه امپراتور روم در ۳۵۳ شد تلاش نمود تا اتحادی مذهبی را برپایهٔ آریانیسم (شاخه‌ای از مسیحیت) در سرتاسر امپراتوری به‌وجود آورد. او قوانینی را علیه بت‌پرستی وضع نمود و دست به تبعید اسقف بانفوذ کلیسای ارتدکس اسکندریه زد. با این حال اتحادی که او خواهانش بود دوام چندانی نیافت.
ساختمان کلیسا ساختمانی است که هدف اصلی آن تسهیل ملاقات میان مسیحیان است. در بدو تاریخ مسیحیت، مسیحیان یهودی در کنیسه‌های یهودی و در خانه‌های یکدیگر دیدار می‌کردند. با رشد مسیحیت و پذیرفته شدن آن توسط دولت‌ها، اتاق و در نهایت کل ساختمانی به منظور مراسم مذهبی مسیحیان کنار گذاشته شد.
ساختمان کلیساهای سنتی به صورت یک صلیب و اغلب دارای یک برج یا گنبد(طاق) میباشد.ویکی‌پدیای انگلیسی
سازمان ملل متحد از سه تعریف برای تعریف شهر استفاده می‌کند، زیرا همه شهرها در حوزه‌های قضایی با استفاده از معیارهای یکسان طبقه‌بندی نمی‌شوند. شهرها را می‌توان به‌عنوان محدوده شهری، منطقه شهری یا منطقه کلان‌شهری آنها تعریف کرد.
بر اساس برآوردهای سازمان ملل در سال ۲۰۱۸، ۸۱ شهر در جهان وجود دارند که جمعیت آنها بیش از ۵ میلیون نفر است. ارقام سازمان ملل شامل ترکیبی از محدوده شهری، منطقه شهری یا منطقه کلان‌شهری شهرها است.
شهرها با جمعیت بیشتر از ۱ میلیون نفر در حوزۀ محدوده شهری در جدول زیر فهرست شده‌اند.
جنگ سولفرینو بین ناپلئون سوم و ویکتور امانوئل دوم پادشاه ایتالیا از یک سو و فرانتس یوزف یکم امپراتور اتریش از سوی دیگر (۱۸۵۹) اتفاق افتاد و منجر به شکست اتریش گردید.ویکی‌پدیای انگلیسی این نبرد آخرین جنگ بزرگی بود که ارتش، تحت فرمان شخصی خود پادشاه بود.Evans, Richard J., "The Pursuit of Power: Europe 1815-1914", Penguin: London, 2017, p. 242. شاید حدود سیصد هزار سرباز درآن شرکت داشتند و تلفات به قدری بود که تاجر سوییسی به نام هنری دونانت (هرچند خودش شاهد جنگ نبود) تعداد تلفات را ۶۰۰۰ نفر اعلام کرد.
نبرد سولفرینو یک نبرد تعیین‌کننده در جنگ دوم استقلال ایتالیا یعنی جنگ فرانسه و اتریش و یک قدم حساس در وحدت ایتالیا بود. محتوای ژئوپلیتیک این جنگ مبارزه برای وحدت ایتالیا بود، که سالیان بین فرانسه، امپراتوری مقدس روم و امپراتوری اتریش، پادشاهی اسپانیا و ایالتهای مستقل متعدد ایتالیا تقسیم شده بود. این نبرد در نزدیکی روستاهای سولفرینو و دزنتزانو دل جاردا ایتالیا در جنوب دریاچه گاردا بین میلان و ورونا به وقوع پیوست.
طرحی که متفقین در ۲۴ ژوئیه ریخته بودند این بود که ارتش فرانسه-ساردنی به سمت شرق حرکت کرده و در طول ساحل رودخانه در مینچو گسترش یابد. فرانسویها قرار بود چهار دهکده سولفرینو، کاوریانا، گویدیزولو و مدوله را به ترتیب با سپاه اول (باراکوی د هیلیه)، سپاه دوم (پاتریس دو مک ماهون)، سپاه سوم (کنروبرت) و سپاه چهارم (نیل) اشغال کنند. هر چهار سپاه ساردینیان همچنین می‌بایست پوزولدگا را بگیرند.
پس از چند کیلومتر پیشروی مؤتلفین با ارتش اتریش مواجه شدند که در آن چهار دهکده مستقر شده و موقعیت خود را تثبیت کرده بود. در نبود یک طرح نبرد مشخص، جنگی که درگرفت نا هماهنگ بود که همین دلیل تلفات بسیار بود و به سه درگیری جداگانه در مدوله (جنوب)، سولفرینو (مرکز) و مان مارتینو (شمال) تبدیل شد.
نبرد حدود ساعت ۴ صبح در مدل آغاز شد. سپاه چهارم در حالی که در جهت گیدیزولو در حال حرکت بود با یک هنگ پیاده از لشکر یکم اتریش مواجه شد. ژنرال نیل فوراً تصمیم به درگیری گرفت و نیروهایش را به شرق مدل برد.
حدود ساعت ۴/۳۰ صبح نیروی حفاظتی جلودار سپاه اول ( سه لشکر تحت فرماندهی فوری و رامیرولت و بازاین، و لشکر سواره تحت فرماندهی دسواکس) در مقابل سپاه پنجم اتریش تحت فرماندهی استادیون ر لا استیوید قرار گرفتند.
در حدود ساعت ۷ صبح در قسمت شمالی منطقه نبرد ساردینی ها با چهار لشکر قدرتمند با اتریشی ها روبرو شدند.
نبردی طولانی برای کنترل بوزولنگو ، سان مارینو و صورت گرفت.
ماجده الرومی (متولد ۱۳ دسامبر ۱۹۵۶) یک خواننده زن اهل لبنان است..
وی متولد کفرشیما در لبنان است. پدر وی با نام حلیم الرومی هم از موسیقی‌دانان به‌نام آن کشور است.
مارکو گریگوریان ; با نام هنری گریگوری مارک () زاده ۵ دسامبر ۱۹۲۵ – درگذشته ۲۷ اوت ۲۰۰۷) هنرمند، هنرپیشه سینما، معلم، صاحب گالری، و مجموعه دار ایرانی-ارمنستانی که در هنر مدرن ایرانی ایفا نمود.
مارکو گریگوریان در یک خانواده ارمنی در روز شنبه ۵ دسامبر ۱۹۲۵ (۱۴ آذر ۱۳۰۴) در کروپتکین، کراسنودار روسیه دیده به جهان گشود. والدین وی باگرات گریگوریان و شوشانیک مانگویان (هر دو اصالتاً اهل قارص در ارمنستان غربی و زاده ۱۸۸۸ میلادی) نام داشتند.
مارکو کوچکترین در میان سه فرزند خانواده بود. و یک خواهر به نام "گوهاریک" (زاده ۱۹۱۸) و یک برادر به نام آندرانیک (زاده ۱۹۲۰) داشت.
در سال ۱۹۳۰ (۱۳۰۹) همراه خانواده‌اش به ایران مهاجرت نمود. و در شهر تبریز سکونت گزید.
پس از فوت مادرش خانوادهٔ او به تهران عزیمت نمود. و پس از چند سال به اصفهان رفت.
گریگوریان در سال ۱۹۵۰ (۱۳۲۹) عازم ایتالیا گردید و در آکادمی هنرهای زیبای رم به تحصیل پرداخت.
پس از بازگشت از ایتالیا در سال ۱۹۵۴ (۱۳۳۳) اقدام به تأسیس نگارخانه استتیک در خیابان فردوسی تهران نمود. و نمایشگاه‌های متعددی را برای نقاش‌های مختلف در آنجا برگزار نمود و به این ترتیب در محیط کوچک و در بسته، فضایی مناسب برای ارائه دستاوردهای هنر معاصر، بالاخص هنر مدرن به وجود آورد.
یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های این هنرمند گردآوری آثار هنری سنتی ایران است. مخصوصاً جمع‌آوری تابلوهای نقاشی که به نقاشی قهوه‌خانه معروف شده‌اند. مارکو، تنها بازماندگان نقاشی قهوه‌خانه‌ای را در تهران یافت و از طریق سفارش پرده‌های نقاشی از آن‌ها حمایت نمود تا دوباره نقاشی را شروع کنند و به آن‌ها اسم نقاشان «دوره‌گرد» را داد. مارکو از ارزش و اهمیت نقاشی قهوه‌خانه‌ای و علی‌الخصوص جایگاه ارزشمند نخستین بانیان آن - حسین قوللر آغاسی و محمد مدبر - به خوبی آگاه بود و با گردآوری آثار استادان این شیوه نقاشی - از قهوه‌خانه‌ها و از گوشه و کنار کشور نمایشگاهی در «خانه ایران» پاریس ترتیب داد که سخت مورد استقبال قرار گرفت و سپس توسط موزهٔ نگارستان تهران خریداری گردید. بدین ترتیب نقاشی قهوه‌خانه به عنوان یکی از شاخه‌های هنرهای تجسمی در فرهنگ مردمی ما، توجه عموم را برانگیخت.
مارکو در سال ۱۹۵۸ (۱۳۳۷) به عضویت هیئت داوری بین‌المللی دوسالانه ونیز برگزیده شد، در پی این امر، در سال ۱۳۳۷، پس از مراجعت به ایران، با نظر به دوسالانه ونیز، در فصل بهار اولین دوسالانه ایران را بنیاد نهاد که تا پنج دوره ادامه داشت. در همین سال با قید این که آثار مارکو شایستهٔ جایزه اول بینال بود، اما چون او در برپایی این نمایشگاه اصلی را داشته‌است کارهایش خارج از مسابقه قرار می‌گیرند؛ لذا جایزه اول - مدال افتخاری نصیب وی نمی‌شود.
در ادامه، به کوشش وی، و با همکاری اداره کل هنرهای زیبا، دوسالانه تهران برای نخستین بار شکل گرفت.
و در سال ۱۹۶۲ (۱۳۴۱) به نیویورک رفت. شهر نیویورک روی شخصیت هنری گریگوریان سرمایه‌گذاری نمود و حساب باز کرد و او تبدیل به یک استاد در کارهای بافت و ترکیبی شد.
هنرمندی به نام ایلسا گتز از او حمایت نمود و مارکو با کار شبانه‌روزی موفق شد تا تعداد قابل توجهی از آثار کاهگلی خود را خلق نماید و از این طریق بتواند نظر گالری داران را برای راه اندازی نمایشگاه جلب نماید.
در سال ۱۹۷۰ (۱۳۴۹) مارکو به عنوان استاد میهمان، به دانشگاه تهران دعوت و به هیئت استادان دانشکده هنرهای زیبا پیوست.
گروه آزاد نقاشان و مجسمه‌سازان در آبانماه ۱۳۵۳ (۱۹۷۴) تشکیل شد و اعضا گروه عبارت بودند از: فرامرز پیلارام، میر عبدالرضا دریابیگی، مسعود عربشاهی، مارکو گریگوریان، سیراک ملکنیان، مرتضی ممیز و غلامحسین نامی.
این گروه چهار نمایشگاه ترتیب داد و در هر یک از آن‌ها تجربه‌های جدید از هنرهای تجسمی را ارائه نمود که راه گشایی برای هنرمندان جوان گردید.
گروه آزاد نقاشان و مجسمه سازان اهداف خود را در کاتالوگ نمایشگاه، تحت عنوان «آبی» در موارد زیر برشمرده‌اند:
گروه آزاد نقاشان و مجسمه سازان حداقل سه بار در هر سال آخرین تجربیات خود را همراه با آثاری از هنرمندان میهمان، به نمایش می‌گذاشت.
در سال ۱۹۷۸ (۱۳۵۷) در زمان افتتاح موزه هنرهای معاصر، نلسون راکفلر کارهای گریگوریان را تحسین و چهار اثر از وی خریداری نمود. راکفلر یک اثر کاهگلی دیگر از گریگوریان از گالری گورکی نیویورک خریداری کرد و به موزهٔ هنرهای مدرن نیویورک بخشید.
مارکو مجموعهٔ ارزندهٔ خود را که از ایران برده بود، در این گالری به نمایش گذاشت. این مجموعه دربرگیرنده طیف وسیعی از آثار هنری قدیم و جدید ایران، از ساخت‌های مفرغی تا تابلوهای زندیه و قاجاریه و تابلوهای شاهنامه‌ای آندره سوروگین (درویش) و نقاشی‌های عامیانه ایران و پرده‌هایی از نقاشان معاصر بود.
و در سال ۱۹۸۰ (۱۳۵۹) در نیویورک، «گالری گورکی» را به یاد نقاش ارمنی - آرشیل گورکی دایر نمود و نمایشگاه‌های مختلفی از آثار کاهگل در این گالری بر پا نمود.
بعد از آن مارکو گالری دیگرش را در منطقه ییلاقی گارنی با هدف دعوت از هنرمندان کشورهای مختلف برای خلق آثار خود دایر نمود. تا بحال هنرمندانی چند از کشورهای مختلف بدانجا رفت‌وآمد داشته‌اند و آثاری که در آنجا خلق شده به نقاط مختلف دنیا برده شده‌اند.
در روستای گارنی که در کوه‌های سر به فلک کشیده قرار دادر و زمانی شکارگاه خسرو پرویز بود با کمک مارکو گریگوریان کارگاه فرش‌بافی تأسیس گردید که طرح‌های فرش جدید او را که الهام گرفته از نقش‌های شوش و اورارتو است می‌بافند و به‌طور کلی با نقش‌های فرش ارمنی متفاوتند. برای او این فعالیت جدای از کارهای نقاشی و آثار تجسمی اوست.
آخرین فعالیت‌های هنری او به جز «موزهٔ خاورمیانه» که اصلی‌ترین فعالیت هنری اوست، شرکت در نمایشگاه‌های بینال گیومری (ارمنستان) و همچنین شرکت در «نمایشگاه گرجستان» بوده‌است.
مارکو دوره‌های مختلف فعالیت در زمینهٔ نقاشی داشته از جمله: تابلوهای پست‌امپرسیونیستی که پس از بازگشت از ایتالیا به وجود آورد، دورهٔ کوره‌های آدم‌سوزی اردوگاه آشویتس، دورهٔ مظاهر زندگی روزمره از قبیل دیزی، آبگوشت، نان سنگک، پسته و غیره، و در آخر دوره تابلوهای کاهگلی و آثاری که به آن تعلق دارند. به‌طور کلی وی فردی پیشروتر از زمانهٔ خود بود.
وی مجموعهٔ کم‌نظیر را که طی چهل سال گردآوری شده بود بالغ بر پنج هزار قطعه است را در سال ۱۳۷۲ ۱۹۹۳ به نام «موزه خاور نزدیک سابرینا و مارکو گریگوریان» در ارمنستان دایر نمود.
آثار گریگوریان در موزه ها و چندین مجموعه‌ شخصی و عمومی نگهداری می‌شوند از آن جمله اند:
آثار او در موزه هنرهای مدرن نیویورک، موزه ملی ایتالیا در رم، موزه هنرهای معاصر تهران و موزه هنرهای معاصر کرمان، موزهٔ ملی ارمنستان، موزهٔ سردارآباد ارمنستان، موزهٔ هنرهای مدرن ارمنستان، موزهٔ پاراجانف ارمنستان و همچنین در مجموعه‌های شخصی نلسن راکفلر (شاهکارهای هنر مدرن نیویورک)، مجموعهٔ بانک مرکزی قبرس نیکوزیا و
طی این سال‌ها مارکو نمایشگاه‌هایی را در ایروان، قبرس، آلمان، گرجستان و اردن برگزار کرد.
وی نمایشگاه‌های انفرادی نیز برگزار کرد که عبارتنداز:
مارکو در کنار نقاشی به هنرپیشگی نیز پرداخته‌است. وی با نام هنری گریگوری مارک به عنوان هنرپیشهٔ نقش اول در هشت فیلم ایرانی به نام‌های "شهر بزرگ"، "آرامش قبل از طوفان"، "کلید"، "گرگ صحرا"، "طلای سفید"، "گذرگاه آخر"، "مردی در طوفان"، و "مأموریت امکان‌ناپذیر" بازی کرده‌است. در سال ۱۳۵۳، درست در زمانی که در ایران به عنوان هنرپیشه‌ای موفق شناخته می‌شد، از کار بازیگری در سینما کناره‌گیری کرد
خسرو پرویزی در سال ۱۳۳۹ مارکو گریگوریان به خاطر تیپ سینمایی و شباهتش به بازیگران معروف آمریکایی، ریچارد ویدمارک و گریگوری پک، برای بازی در فیلم جدیدش، "آرامش در قبل از طوفان"، انتخاب کرد و پای مارکو به سینما باز شد و شهرت یافت … او با نام هنری مارک گریگوری به عنوان هنرپیشه نقش اول در هشت فیلم ایرانی بازی کرده‌است.
مارکو گریگوریان در سال ۱۹۵۵ م به رم بازگشت و با فلورا آدامیان ازدواج کرد؟ و سال بعد تنها دخترش سابرینا به دنیا آمد. البته این ازدواج بیش از چند سال طول نکشید و به طلاق انجامید.
در ژوئن ۱۹۸۶ (خرداد ۱۳۶۵) تنها دخترش، سابرینا، به علت حمله قلبی درگذشت.
مارکو گریگوریان در روز ۶ اوت ۲۰۰۷ در اثر حمله دزدانی که به قصد ربودن اموالش به خانه‌اش در ناحیه آرابکیر شهر ایروان، ارمنستان حمله کرده بودند مدتی در بیمارستان بستری شد و سه هفته بعد در روز دوشنبه ۲۷ اوت ۲۰۰۷ (۵ شهریور ۱۳۸۶) اثر ایست قلبی، در سن ۸۲ سالگی درگذشت و در روز ۱ سپتامبر در آرماستان پانتئون به خاک سپرده شد.
قالی بروجرد گونه‌ای قالی ایرانی و از صنایع دستی همین خطه است که امروز و در گذشته تولید می‌شده‌است.
بیش از ۴۳۰۰ نفر قالیباف در سطح شهرستان بروجرد شناسایی و تحت پوشش بیمه قرار گرفته‌اند. اما افراد سودجو قالی بروجرد را به نام دیگر نواحی به فروش می‌رسانند .
قالی درخش گونه‌ای قالی ایرانی است که در درخش تولید می‌شود. این قالی به ثبت ملی رسیده‌است.
سابقه قالیبافی در درخش بسیار طولانی و حتی از بیرجند بیشتر است. از رنگ‌های غالب در قالی‌های درفش می‌توان لاکی، نخودی، سرمه ای، سبز مغز پسته ای، بژ و آبی اشاره کرد. رنگ زمینه قالی هم اغلب کرم یا لاکی است.
قالی جوشقان گونه‌ای قالی ایرانی است که در جوشقان تولید می‌شود.
بافت قالی‌های ابریشمی در جوشقان حتی پیش از سلطنت صفویان رایج بوده است. یکی از مستندات تاریخی از بافت قالی در جوشقان، فرمانی است که در سال ۹۵۰ هجری از طرف شاه طهماسب صفوی مبنی بر دستور العمل جامعی برای پذیرایی از نصیرالدین همایون پادشاه هندوستان صادر شده‌است. در این فرمان به تقدیم هدایای مخصوص به همایون‌شاه، از قالیچه‌های مخمل دوخوابه طلاباف و سه زوج قالی دوازده ذرعی کوشکانی (جوشقانی) اشاره شده است.
همچنین نمونه‌های متعددی از صدور قالی جوشقان به نقاط دیگر جهان در دست است به گونه‌ای که ابوالفضل علامی در "آئین اکبری"، جوشقان را یکی از چهار مرکزی می شمارد که از آنجا به دربار هند قالی ارسال می‌شد. اسکندر بیک ترکمان نیز در "عالم‌آرای عباسی" از قالی‌های ابریشمی زربفتِ جوشقان و کرمان که سفیر عثمانی آنها را دریافت کرده نام می‌برد.
قالی ترکمن گونه‌ای قالی و از صنایع دستی همین خطهمنطقه است که امروز و در گذشته تولید می‌شده‌است.
ترکمن‌ها اصالتاً گروهی از ترکان آسیای میانه هستند که از سال‌ها پیش در شرق دریای خزر تا رود جیحون به گونهٔ چادرنشینی زندگی می‌کردند. مارکوپولو، جهانگرد ایتالیایی، در شرح سفر خود به آسیای شرقی ضمن تعریف از اسب‌های ترکمنی از فرش‌های ظریف و زیبای آن‌ها نیز یاد می‌کند. ترکمن‌ها به ۵ ایل مهم به شرح زیر تقسیم می‌شوند:
ترکمن‌ها بیشتر در ترکمنستان زندگی می‌کنند و عده‌ای از طایفهٔ یموت و تعدادی هم از طایفهٔ تکه در ایران زندگی می‌کنند. قالی بافی در میان مردم ترکمن همانند تمامی مردم فرش باف یک خصیصه و عادت همیشگی است. دستبافته‌های ترکمن صرفاً بر اساس ضرورت بافته می‌شوند و البته شماری از بافته‌هایشان نیز خالی از تجمل وزیبایی نیست.2
یموت‌های ایرانی در فرش بافی استاد و ماهر هستند و با ذوق بسیار دستبافته‌های با ارزشی می‌بافند. در میان بافته‌های طایفهٔ یموت، بافته‌های تیره آتابای در درجهٔ اول اهمیت قرار می‌گیرد. و پس از آن نوبت به دستبافته‌های تیره جعفر بای می‌رسد. تیرهٔ کوچکی از این طایفه به نام کوگلان‌ها نیز به‌طور مطلق در ایران زندگی می‌کنند و بیشتر در کار خورجین بافی هستند. گروهی از افراد ایل تکه که بعد از انقلاب روسیه به ایران آمده‌اند. بهترین فرش‌های ترکمنی را می‌بافند. فرش‌های آنها دو پوده بوده و با گره ترکی بافته می‌شوند. گاهی تارها را و به ندرت تمام الیاف فرش را از جنس ابریشم انتخاب می‌کنند. آنها دستبافته‌های مرغوب خود را به فروش نمی‌رسانند و طبق سنت به عنوان جهزیهٔ دختران خود نگه می‌دارند. فرش‌های ترکمنی ایرانی از نظر تراکم نسبت به فرش‌های ترکمنی روسی متراکم تر و کوبیده تر است.
فرش‌های ترکمنی بر روی دستگاه‌های افقی (زمینی) بافته می‌شوند. از جمله طرح‌های معروف این ایلات می‌توان به ترکمن قاشقی، ترکمن آخال (بخارا) یا طرح چشم غزال و همچنین طرح چهار فصل که مخصوص بافندگان ایل تکه است و از مشخصات آن این است که زمینهٔ فرش با خاج کوچکی که در وسط آن طراحی شده به ۴ قسمت تقسیم می‌شود. معمولاً در بالا وپایین فرش‌های ترکمنی و بعد از حاشیه قسمت‌های اضافی بافته می‌شوند که شانه نام دارند و این کار در دیگر مراکز فرش بافی ایران رایج نیست. در روزگار گذشته بیشتر پشم‌های ترکمن صحرا با رنگ‌های طبیعی رنگ می‌شدند اما امروزه تا حدودی رنگ‌های شیمیایی نیز به کار می‌رود. فرش‌های ترکمن در اندازه‌های بین ۱تا ۱۲ متر مربع و در رنگ‌های قرمز لاکی، آبی سرمه‌ای، سبز پر رنگ، سفید و بژ بافته می‌شوند.
بافندگان ترکمن پس از اینکه یک رج بافته شد، برای فشردن پود بر روی رج بافته شده و شروع رج بعدی، دونفری شانه (دفتین) را می‌کوبند و سعی می‌کنند ضرب پای اسبی را تقلید کنند که چابک‌سواری ترکمن با آن می‌تازد؛ گاهی صدای پای اسب نزدیک وگاهی دور می‌شوند.
رنگ در فرش ترکمن محدود است. رنگ‌هایی که سابقاً در فرش ترکمن استفاده می‌شده ۵ رنگ بوده‌است:
قالی بیرجند گونه‌ای قالی ایرانی است که در بیرجند تولید می‌شود. روستاهای درخش، مود، چاج، آسیابان، مسک، فورخاص، کوشکک، دره عباس، رژنوک، سرچاه، فصل آباد، تقاب و نوفرست از مهمترین مراکز قالیبافی حومه بیرجند محسوب می‌شوند.
وضعیت قالیبافی منطقهٔ بیرجند طی صد سال اخیر را می‌توان به سه دوره تقسم کرد:
قالی بیجار گونه‌ای قالی ایرانی و از صنایع دستی بیجار است که از گذشته تا به امروز تولید می‌شود.BĪJĀR-iranicaonline
تعداد زیادی از قالی‌های قدیمی که هم‌اینک در موزه‌های بزرگ فرش در داخل و خارج کشور نگهداری می‌گردند از قالی‌های بافت بیجار هستند.قالیبافی در این شهر دارای سابقه دیرینه‌ای است و قدمت بافت قالی‌های تاریخ دار بیجار (موجود در خارج از کشور) به سال ۱۲۶۶ (ه.ق) باز می گردد.
ویژگی شاخص فرش بیجار، ساختار متراکم این قالی هاست. بافت آن‌ها به گونه‌ایست که نمی توان آن‌ها را تا کرد. در مراحل اولیه تجارت فرش، این گونه فرش‌ها را «لول» می‌نامیدند. این کلمه بیانگر استحکام بیش از حد فرش‌های بیجار است. برای تولید این فرش که مانند تخته محکم است، یک پود بسیار ضخیم را علاوه بر یکی دو پود نازک، وارد بافت فرش می‌کنند. این عمل به صورت متناوب در تار و پود فرش تکرار می‌شود. با کوبیده شدن گره‌ای فرش توسط شانه آهنی، بافت فرش بسیار محکم‌تر می‌شود. نقش فرش‌های این منطقه بیشتر شامل طرح‌های منظم است و به نسبت نوع روستایی آن، دارای خطوط ملایم‌تر و نقش مایه‌هایی طبیعی‌تری است. در این طرح‌ها، نقوش کلاسیک ایرانی بزرگ شده و در کنار نقش‌هایی که تحت تأثیر مدل‌های روستایی و قبیله‌ای است، دیده می‌شوند. این قالیچه‌ها که از جذابیت و گیرایی خاص برخوردارند، بافتی ظریف دارند و اصالت و سادگی در طرح و رنگ آن‌ها مشهود است.شهرداری بیجار
معروفترین طرحهای امروزی در منطقه عبارتند از:
شکارگاه مانند شکارگاه ترنج دار – شکارگاه دورنما - طرحهای تصویری مانند طرحهای لیلی و مجنون و طرحهای مینیاتور و داستانهای اسطوره‌ای، گل فرنگ مانند گل فرنگ مستوفی، گل فرنگ طره دار، گل فرنگ لچک ترنج دار، دسته گل، گل فرنگ و اسلیمی (پیچی)، گل و بلبل و گلدانی، طرح خرچنگی؛ طرح بندی مانند بندی خاتم شیرازی، بندی گل فرنگ، مینا خانی؛ دار و گل مانند ربعی دار و گل، مستوفی دار و گل؛ شاه عباسی مانند شاه عباسی افشان، لچک ترنج دار، کف ساده؛ اسلیمی مانند اسلیمی گل فرنگ، اسلیمی هندسی یا سرداری، دهن اژدری؛ درختی مانند درختی بید مجنون، درختی گل و بلبل، درختی دورنما، درختی گلدانی، درختی ترمه؛ ماهی درهم مانند ماهی بیجار، ماهی سنه، ماهی افشار، ماهی میرک، ماهی زبیده، ماهی حسن تیمور، سگ ماهی، ماهی زنبوری، ماهی ریز؛ طرحهای هندسی مانند سمن بر خانم، اسلیمی شکسته و خاتم شیرازی.
یکی از مشخصه‌های قالی بیجار یا گروس، رنگهای بکار رفته در آن است. تضاد جسورانه بین رنگهای به کار رفته، زیبائی این قالیها را دو چندان می‌کند. رنگهای ناب و شادی که بافنده کرد برای قالیهایش انتخاب می‌کند. بیانگر طبیعت سرد وحشی و در عین حال رنگارنگ کردستان است در قالی‌های گروس به کار بردن رنگهای شاد و تند مانند قرمز و رنگهای متمایل به آن به ویژه رنگهای: چهره‌ای (یک اصطلاح محلی برای رنگ صورتی پررنگ) و صورتی و پوست پیازی، مشکی، سفید، حنایی و انواع سبزها در زمینه‌های سرمه ای و سفید و قرمز زیاد به چشم می خورد. بکار بردن رنگهای سبز و سفید و پیازی و کاهی بر زمینه لاکی شادابی دیگری بر فرشهای گروس می‌دهد و نقشها را در دید واضح و روشن و برجسته می نمایاند. این جسارت را در کاربرد نوعی از رنگ زرد می‌توان دید که خاص بیجار است و حتی در قالیهای کف ساده که متن آن‌ها ساده و خلوت می‌باشد به کار میرفته‌است. در فرشهای بیجار مانند بافته‌های برخی از مناطق غربی ایران گاهی کیفیت دو رنگی (رگه) نیز دیده می‌شود. تعداد رنگها در قالی بیجار از ۲۷ رنگ تجاوز نمی‌کند و رنگهای قرمز و سفید و سرمه‌ای بیش از دیگر رنگها به کار میرود و رنگهای تند و تیز آبی نیز به چشم می‌خورد.
قالی فارس یا قالی شیرازی گونه‌ای از قالی ایرانی و صنایع دستی همین خطه‌است که امروزه و در گذشته تولید می‌شده‌است.
ایل باصری که یکی از ایلات ایران می‌باشد یکی از سرآمدترین ایلات قالیباف است و قالی آن‌ها یکی از مرغوب‌ترین نوع قالی‌ها در سطح کشور می‌باشد. رنگ نارنجی مشخصۀ قالی‌های ایل باصری (فارس) است.
تاریخچه قالی‌بافی قالی فارس در شهر شیراز به قرن‌ها پیش باز می‌گردد که از آن زمان تا به امروز در این هنر تغییرات چشمگیری را شاهد بودیم. این هنر از دوران کریم‌خان زند به اوج خود رسید و نام قالی شیراز را بر سر زبان‌ها انداخت. منابع مکتوب نشان می‌دهند که در سرزمین پارس فرش بافته می‌شده است. براساس اسناد فرش‌بافی فارس، قالی گره‌بافته و گلیم حدود 12 قرن قدمت دارند و قدیمی‌ترین سند در این زمینه اموال خزانه هارون الرشید عباسی است. در خزانه فرش خلیفه هزار تخته (قالی گره بافته) ارمنی، سیصد تخته دشت می‌شان، پانصد تخته قالی طبیری و هزار تخته قالی بافت دارابجرد بوده است.
قالی شهرکرد، گونه‌ای قالی ایرانی و از صنایع دستی همین خطه است که امروز و در گذشته تولید می‌شده‌است.
منطقه چهار محال و بختیاری در دامنه کوه‌های زاگرس قرار دارد. شهرکرد از مراکز تولید قالیهای دوپوده است. قالیهای بافت این مرکز با رنگهای درخشان و طرحهای شکسته همپای بلداجی است با این تفاوت که گاهی نمونه قالیهای مرغوبتر نیز در اینجا یافت می‌شود. سامان: در این ناحیه قالیهای دو پوده مرغوب بافته می‌شود و به دلیل طرحهای نیمه شکسته، ترنجها و طرح قابقابی و رنگ قرمز مایل به قهوه‌ای قابل تشخیص می‌باشند. چالشتر: از مناطق ناحیه ۴ شهرداری شهرکرد است که مرکز بافت ظریف‌ترین قالیهای بختیاری است. در این روستا طرح بته و طرحهای دیگر بافته می‌شوند از ویژگیهای خاص دستبافهای چالشتر کاربرد طرحهای نیمه گردان است. بافته‌های ظریف و مرغوب مرکز بختیاری بیشتر به بی بی باف یا خانم باف یعنی دستباف مادر بزرگ مشهور است. در این ناحیه بیشتر طرح قابقابی(سرو و کاج) یا خشتی رایج است که در این گونه طرح ها یک یا چند واگیره در سراسر متن فرش تکرار میشود.
در حال حاضر بافتنی بی بی بافها در چالشتر در منطقه شهرکرد پیگیری می‌شود. اما توسط اجتماعات روستایی و آن هم در چهار چوب صنایع دستی و به نام قالی خشتی
نقش‌های مورد استفاده در قالی بی بی باف که به خشتی نیز معروف هستند، نقش‌های گیاهی و شکارگاهی می‌باشند که به آن جانوری نیز می‌گویند. در طرح خشتی از انواع پرنده، سرو کاج و حیوانات و گیاهان استفاده می‌شود.
این قالیها توسط عشایر یلمه بافته می‌شود دارای رنگ ثابتی است و معمولاً از نه رنگ در بافت آنها استفاده می‌شود که عبارت است از: آبی، لاکی، سبز، سرمه‌ای، سفید، بنفش و سیاه؛ و دارای تار و پود پشم هستند
گل پتو
این فرش که با استفاده از گلهای پهن بافته می‌شود به گل فرنگی هم معروف است. در فرادنبه از بخش‌های شهرستان بروجن بافت این فرش توسط زنان انجام می‌شود و نقشه آن معمولاً ذهنی است
کف ساده: فرشی است بدون نقش و با زمینه سفید که بیشتر در چالشتر بافته می‌شود.ایران. طبیعت. صنایع دستی
قالی شاه‌سون گونه‌ای قالی ایرانی و از صنایع دستی همین خطه است که امروز و در گذشته تولید می‌شده‌است.
درازای تاریخی فرش در استان سمنان به زمان ساسانیان باز‌‌می‌گردد در سنگسر نوعی دست بافته از رسته گلیم‌ها وجود دارد که هنوز نیز تولید می‌گردد و ریشه در هنر ساسانی دارد. تنوع آب و هوایی و جغرافیایی استان باعث رشد گونه‌های مختلف گیاهی و درختی در استان است که تشکیل دهنده مواد اولیه بافت و رنگرزی فرش در استان بوده‌است. چپ متقارن بودن گره، وجود طرح‌های خشتی، شکارگاه، لچک ترنج، گلدانی و گل ومرغ و وجود رنگ‌های لاکی و سرمه‌ای در فرش‌ها از ویژگی‌های فرش سمنان است.
درازای تاریخی فرش در استان سمنان به زمان ساسانیان باز می‌گردد در سنگسر نوعی دست بافته از رسته گلیم‌ها وجود دارد که هنوز نیز تولید می‌گردد و ریشه در هنر ساسانی دارد. تاریخ بافت فرش دستباف در استان سمنان به شیوه نوین به میانه قرن سیزدهم هجری خورشیدی می‌رسد. نخستین شهرهایی که به بافت فرش مشغول شدند، طرود از توابع شهرستان شاهرود و سمنان و بعد از آن شهمیرزاد، مهدی‌شهر (سنگسر سابق)، دامغان، خارتوران (از توابع شهرستان شاهرود) بود.
در ابتدا در سمنان قالی‌هایی با طرح‌های کاشان، قم و مشهد بافته می‌شده‌است که بعدها چند طراح به کشیدن طرح‌هایی دست زدند که اغلب آنها از طرح‌های قالی‌های شهرهایی که نام برده شد رونوشت برداشت شده بود.
تنوع آب و هوایی و جغرافیایی استان باعث رشد گونه‌های مختلف گیاهی و درختی در استان است که تشکیل دهنده مواد اولیه بافت و رنگرزی فرش در استان بوده و به عنوان مثال از روناس گرفته تا پوست گردو در نواحی استان به عمل می‌آیند مورد کاربری در رنگرزی می‌باشد یا پنبه و پشم که به مقدار فراوان و تنوع گونه‌ها یافت می‌شود.
قالی ساروق گونه‌ای قالی ایرانی دستباف و از صنایع دستی ساروق و جیریا است. منطقه ساروق و جیریا از سابقه‌ای طولانی در تولید فرش دستباف برخوردار است و شهرت جهانی دارند.
شهر ساروق و روستای جیریا در شمال اراک واقع شدند که زنان و مردانشان مهارت خاصی در بافت فرش دارند. سابقهٔ چندصدسالهٔ بافت فرش در این دو منطقه، باعث شهرت نام تجاری فرش ساروق شده و تجار کشورهای اروپایی و آمریکایی با برند ساروق آشنا هستند.
البته بافتن این فرش در روستای جیریا رونق بیشتری دارد و اکثر فرش‌های ساروق توسط اهالی این روستا بافته می شود.
به دلیل سابقه و نامِ فرش ساروق، گاهی برخی کشورهای خارجی با کپی‌برداری غیرقانونی از نقشه‌های بومی و منحصربه‌فرد ساروق، به تولید فرش با نام ساروق می‌پردازند که این ا مر باعث لطمه به شهرت فرش ساروق ضربه بزند؛ لذا کمیتهٔ فرش استان اراک تصمیم گرفته است نشان جغرافیایی فرش دستباف را در قالب کتاب تهیه و پس از تایید در شرکت ملی فرش کشور در یونسکو به ثبت برساند.
قالی قائن گونه‌ای قالی ایرانی است که در قائن تولید می‌شود.
طرح قالی‌های منطقه قائنات با دیگر مناطق تفاوت دارد و بیشتر عشایری و روستایی‌باف و ذهنی و هندسی است. خورشید با اشعه طلایی از نقش مایه‌های قدیمی فرش قائنات است که اغلب به جای ترنج قالی از آن استفاده می‌شود. این ترنج‌ها با ۱۶ یا ۳۲ شعاع و دو سرترنج بافته می‌شود.
بافت قالیچه در بیشتر روستاهای خراسان‌جنوبی معمول است که عمده تولید آن مربوط به بخش زیرکوه قائن و روستاهای بمرود، اسفاد، آبیز، شاهرخت و … است.
قالی قزوین یا فرش قزوین، گونه‌ای قالی ایرانی و از صنایع دستی همین خطه است که امروز و در گذشته تولید می‌شده‌است. فرش بافت قزوین از نفیس‌ترین فرشهای بافته شده ایران می‌باشد که متأسفانه بافت آن فراموش شده‌است و تنها تعدادی از آن‌ها در موزه‌ها و مجموعه‌های شخصی دیده می‌شود از ویژگیهای این فرش تنوع کاربرد رنگ و نقش می‌باشد.
قزوین دارای مکتب فرشی نفیس و مشهور بوده که به تدریج بازار آن ضعیف می‌شود و در نهایت مقارن با رخداد جنگ جهانی دوم و ورود متفقین به ایران، مشکلات متعدد اقتصادی و تجاری ناشی از اشغال ایران باعث می‌شود تا آخرین کارگاه فرش مکتب قزوین نیز در حدود ۸۰ سال قبل تعطیل شده و این سبک فرش به دست فراموشی سپرده شود، در سال 1394 جهاد دانشگاهی قزوین موفق شد پس از انجام پژوهش‌های علمی و تلفیق فناوری روز با یافته‌های خود از فرش قزوین، مکتب فرش قزوین را پس از حدود ۸۰ سال احیا کند و تجاری سازی این نوع فرش می‌تواند اشتغال بالایی در صنعت قزوین ایجاد نماید.
در سال‌ ۱۳۰۹ دو تن‌ از سرمایه‌‌داران‌ شهر قزوین به نام محمد مهدی معتمدی‌ قزوینی‌ و سید مجتبی‌ نبوی‌ كارخانه‌ فرشبافی بزرگی‌ به‌ نام‌ شركت‌ اعتماد تأسیس‌ كردند. این‌ كارخانه‌ در كاروانسرای‌ آقا معصوم‌ كه‌دارای‌ باراندازهای‌ گسترده‌ و دالان‌ها و انبارهای‌ گوناگون‌ بود، آغاز به کار کرد و گروه‌ بسیاری از هنروران‌ و صنعتگران‌ در حوزه فرش دستباف از قزوین، آذربایجان و كاشان در این‌ کارخانه به‌ طور منظم‌ مشغول به‌ كار شدند و چون‌ محصول‌ كارگاه‌های‌ آن‌، چه‌ از نظر نوع‌ خانه‌ و چه‌ از حیث‌ نقشه‌ و بافت‌ و رنگ‌ بسیار زیبا و مرغوب‌ بود، بزودی‌ فرش قزوین شهرت‌ جهانی‌ پیدا كرد و خریداران‌ آن‌ چه‌ در داخل‌ و چه‌ در خارج‌ از كشور روز به روز بیشتر می‌شد و تعداد كارگران آن‌ نزدیک به‌ ۲۰۰۰ نفر رسید و میزان‌ دستگاه‌های‌ فرشبافی‌ آن‌ نیز از ۴۵۰ دارقالی بیشتر شد. این کارخانه با آغاز جنگ‌ جهانی‌ دوم‌ و رویدادهای‌ ناگوار شهریور سال‌ ۱۳۲۰، به‌ علت‌ در هم‌ ریختگی‌ اوضاع‌ و نامناسب‌بودن‌ شرایط اقتصادی‌ و متوقف‌ شدن‌ صدور فرش‌ به‌ آلمان‌ و دیگر كشورهای‌ جهان‌، تعطیل شد.
فرش قزوین دارای‌ سبک خاصی‌ نیست‌ و معمولاً از نقشه‌های‌ مرغوبی‌ ازجمله‌ شاه‌ عباس‌ لچک ترنج‌، حاج‌خانمی‌، ظل‌ السطانی‌ استفاده می‌شود كه‌ از نظر كمیت‌ و كیفیت‌ بازار خوبی دارید. به طول خلاصه بیشترین انواع قالی قزوین شامل موارد زیر است:
قالی قم گونه‌ای قالی ایرانی و از صنایع دستی است که از حدود صد سال پیش تا به امروز تولید می‌شود. صنعت قالی قم عمدتاً به دلیل بافت قالی ابریشم شناخته‌شده‌است.
در قم نیز همانند سایر نواحی ایران، قالیبافی و تولید قالی‌های پشمی از گذشته‌های دور به صورت محدود رواج داشته ولی دارای طرح و نقش مستقلی نبوده‌است.
قالی کاشان گونه‌ای قالی ایرانی است که در کاشان تولید می‌شود.
سالانه بیش از ۱۵۰۰ متر فرش دستباف در کاشان تولید می‌شود. بناست موزهٔ فرش نیز در کاشان پایه‌گذاری شود.
۶۵ درصد تولید فرش ماشینی ایران در کاشان و ۷۰ درصد صادرات فرش ماشینی ایران از کاشان صورت می‌گیرد.
در کاشان نقشه‌های مختلفی بافته می‌شود که ممکن است این طرح‌ها، اصالتاً از نقاط دیگر کشور وارد کاشان شده باشد، اما به‌طور کلی و بررسی‌های صورت گرفته بر نقشه‌های قدیمی و جدید، عمده فرش‌های بافته‌شده در کاشان به ۸ سبک اصلی تقسیم می‌شود.
این طرح به احتمال زیاد از نقش جلدهای چرمی کتاب‌های قدیمی و برخی کاشی کاری‌های مساجد و مدارس الهام گرفته شده‌است و حداقل از دوره صفویه در طراحی فرش ایران مرسوم بوده و یکی از عمومی‌ترین سبک‌های نقشه فرش در کاشان است که در مناطق دیگری همچون یزد، کاشمر، اردستان و کشور مصر نیز از آن تقلید کرده‌اند.
طرح افشان نقشه خاص و محبوبی است که بدون ترنج و محراب یا لچک بوده و از گل و بوته‌های بزرگ و کوچک و خطوط منحنی اسلیمی متن تشکیل شده و با نوار حاشیه احاطه شده‌است. طرح افشان که از طرح‌های فرعی شاه عباسی است، به طرح سرتاسری شاه عباسی نیز معروف است. از نوع‌های ویژه آن می‌توان افشان شکسته، افشان دسته گلی، افشان حیوان دار، افشان اسلیمی و افشان ترنج دار را نام برد. از نامداران نقشه‌کش این طرح به میرزا عباس صنیعی و پسرش محمد صنیعی می‌توان اشاره کرد.
طرح گلدانی و درختی یکی از اصیل‌ترین نقشه‌های کاشان است که پیشینه ای دراز دارد. قالی‌های طرح گلدانی معروف دوران صفویه منسوب به جوشقان کاشان است. در حال حاضر این طرح در کاشان و منطقه ابوزیدآباد و بیشتر به صورت قالیچه بافته می‌شود. نوعی از این طرح به نام «حاج خانمی» نیز در کاشان و نطنز بافته می‌شود. این طرح انواع مختلف دارد و از ویژگی‌های آن این است که تکراری نبوده و سرتاسر بوم را گلدان یا درختی می‌پوشاند. برخی نقشه‌های دبیرالصنایع از این نوع است. نقشه‌های شادسر ابوزید آباد نیز عمدتاً گلدانی و درختی است.
طرح محرابی از آن جهت که تداعی کننده محراب مسجد است، به آن نام مشهور گردیده‌ و بیشترین کاربرد آن نیز استفاده در مساجد می‌باشد. قسمت بالای بوم یا زمینه، قوس محراب طراحی می‌گردد که عمدتاً حالت دوم لچک را دارد و نوار حاشیه نیز زمینه فرش را احاطه می‌کند. ممکن است خطی از قرآن، حدیث یا اسماء متبرکه در قوس محراب یا جای سجده و بعضاً در حاشیه فوقانی یا تا نیمه حاشیه‌های راست و چپ نیز نوشته شود. در متن و حاشیه نیز از نگاره‌های جانوران، پرندگان و انسان به هیچ رو استفاده نمی‌شود تا برای نمازگزار اشکالی ایجاد نکند.
در نقشه محرابی کاشان، انواع محرابی گلدانی، ستوندار، قندیلی و درختی با نگاره‌ها و قوس‌های گردان در قالیچه طراحی می‌گردد و در انواع ابریشمی و کرکی بافته می‌شود.
نقشه‌های طرح شکارگاه در کاشان مربوط به دوره صفویه می‌شود. سرتاسر زمینه یا بوم طرح شکارگاه شامل منظره ای از شکارگاه شامل حیوانات، شکارچی و گیاهان مختلف بوده و دارای نقشه سراسری است. امروزه این طرح به گونه ای محدود و بیشتر به صورت قالیچه و با خامه ابریشم یا کرک در کاشان و ابوزیدآباد بافته می‌شود. از طراحان معاصر می‌توان به سید محمد افسری در این خصوص اشاره کرد.
طرح‌های واگیره‌ای شامل قسمتی از کل فرش (مثلاً یک‌هشتم، یک شانزدهم و یک سی و دوم) است و در بوم تکرار می‌گردد و انواع مختلف دارد که سه طرح اصلی آن که در کاشان بافته می‌شود عبارتند از:
در طرح‌های تصویری نقشه به صورت سراسری است و در کاشان سابقه طویلی دارد.
در دوران معاصر نیز خانواده افسری به ویژه سید امیرحسین افسری کاشانی که اکثرا فرش‌های دربار محمد رضا شاه پهلوی را به صورت سفارشی می‌بافتند و همچنین برادران ایشان به نام‌های سید محمد افسری و سید نظام الدین افسری و کسانی چون کاشف و محمد آقا قاسمی و محمد سعید به این طرح‌ها پرداخته‌اند. این طرح‌ها که به مینیاتوری یا نگاه گری نیز معروف می‌باشند به ۳ دسته تقسیم می‌شوند:
طرح محتشم نقوش تلفیقی هندسی و گردان دارد و قالب کلی آن، لچک ترنج است. دو تفاوت اصلی این طرح که باعث جذابیت آن شده، حاشیه پهن بسیار زیبای آن و نیز طرح ساده شده درخت بید مجنون، گل‌ها و برگ‌ها و ساقه هماهنگ آن است که لچک‌های فرش، درختان بید را نشان می‌دهد. در حاشیه بزرگ و پهن آن نیز گل‌های شاه‌عباسی و بند گره وجود دارد. عمدتاً گل‌های فرش، قابی شکل بوده و در داخل آنها شاخ و برگ تنظیم شده‌است.
حاج ملاحسن محتشمی، از قالی‌بافان کاشانی در عصر قاجار است که در بافتن قالی‌های نقش‌برجسته استاد بوده‌است. حاج ملّا حسن در سنّ هفتاد سالگی به تاریخ ۱۱ رجب ۱۳۳۵ درگذشت.
«قالی‌خانه» نامی است که بر خانه حاج باب قربان علی عدالت، از بزرگترین تاجران و تولیدکنندگان فرش کاشان در زمان قاجار، گذاشته شده‌است. در قالی‌خانه ۲۸ تخته فرش از دوره صفویه تا قاجاریه به نمایش گذاشته شده‌است.
قالی کاشمر گونه‌ای قالی ایرانی است که در کاشمر تولید می‌شود.
از جمعیت ۱۶۰ هزار نفری کاشمر، حدود ۲۰ هزار نفر به‌طور مستقیم در صنعت فرش مشغول به کار هستند. در گذشته، ۸۰ درصد بافندگان را مردان تشکیل می‌دادند اما اکنون میزان حضور بانوان نیز رو به افزایش است. مدتی است صنعت فرش کاشمر دچار رکود شده‌است.
قرار است ثبت داخلی و سپس ثبت جهانی نشان جغرافیایی مناطق فرش ایران در مراجع داخلی و مؤسسات بین‌المللی انجام شود.
قالی کرمان گونه‌ای قالی ایرانی با گره فارسی و از صنایع دستی خطه کرمان است که از گذشته دور تا کنون تولید می‌شود. یکی از معروفترین قالیبافان کرمان محمد ارجمند است.
قالی کرمان به دلیل بافته شدن با گره ای ویژه، بسیار ظریف، بسیار زیبا و بسیار بادوام است.
این دوره هم‌زمان با زوال شال‌بافی در کرمان است. طراحان قالی در کرمان در موج گسترش قالی‌بافی، طرح‌هایی براساس نقشه شال‌های کرمان یعنی نگاره‌های بته جقه و کاربردهای گوناگون آن تهیه می‌کردند. کاربرد نام عصر ترمه به خاطرالهام گرفتن از همین شال‌های ترمه است.
این دوره در واقع دوره بازگشت به نقوش سنتی است. با پایان یافتن جنگ جهانی اول و تغییر سلیقه بازار در آمریکا، تغییر اساسی در طرح‌های کرمان به‌وجود آمد و نقش و نگاره‌های صفوی مورد تقلید هنرمندان کرمان قرار گرفت. نقشه‌های اسلیمی و گل‌های شاه عباسی و نقش‌های قاب قرآنی و ترنج و لچک‌های انبوه رایج شد. در اواخر این دوره باز هم به‌علت بحران اقتصادی در آمریکا و توقف خریدها و سفارشات، شاهد تمایل طراحان به نقوش قبلی هستیم.
وجه تسمیه این دوره به‌خاطر تأثیر گرفتن نقوش قالی‌ها از طرح‌های فرانسوی بنام گوبلن است، در واقع می‌توان گفت، طرح‌های قالی در این دوره اصالت خود را از دست می‌دهند. نقش‌های اوبوسن و ساونری که همگی گوبلن خوانده می‌شوند، یکسر از فرانسه می‌رسید و بر دست نقاشان کرمانی باسمه برداری می‌شد و به کارگاه می‌رفت شاید بتوان گفت که در همین دوره‌است که موتیفی به نام گل فرنگ وارد قالی‌های ایران می‌شود.
به‌طور کلی آنچه موجب شهرت طرح‌ها و نقوش کرمان شده‌است، استفاده از موتیف‌های بسیار ریز که به‌صورت گسترده در زمینه قالی پخش شده‌اند و یک طرح پرکار را به وجود آورده‌اند. نکته قابل ذکر دیگر این است که طراحان کرمانی از نقوش گل و برگ و درخت استفاده کرده و می‌کنند. شرکت سهامی فرش کرمان نیز با بیش از ۶۰ سال سابقه از قدیمی‌ترین تولیدکنندگان فرش‌های اصیل کرمان است. از جمله طرح‌های معروفی که در کارگاه‌های قالی‌بافی کرمان بافته می‌شود به طرح‌هایی چون سبزی‌کار، طرح‌های تصویری و افشان می‌توان اشاره کرد که بهترین طرح‌های سبزیکار اغلب در حوزه قالی‌بافی راور بافته می‌شود و مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از: طرح حافظ، لیلی و مجنون، خیام و منظره.
طرح‌های افشان به ویژه افشان شاه‌عباسی که شاید برترین آن‌ها در دوره معاصر، حاصل دست توانای طراحان خاندان شاهرخی بوده‌است و نیز نقوش قاب قرآنی، انواع درختی، گلدانی تلفیقی از دیگر طرح‌های معروف کرمان است و انواع گل فرنگ طرح‌های گوبلنی در اوایل سده سیزدهم هجری شمسی بخش مهمی از طرح‌های منطقه کرمان را به خود اختصاص داد که برگرفته از هنرهای تزئینی غیرایرانی بود و طرح‌های شکارگاه، بازوبندی، خشتی و لوزی خاتم از دیگر طرح‌های این منطقه هستند.
در مورد طرح‌های رایج امروزی در کرمان نویسندگان کتاب‌های مقدمه‌ای بر شناخت قالی ایران و فرشنامه ایران معتقدند که این طرح‌ها عبارتند از: طرح‌های خوشه انگوری، سبزیکار چمنی، گلدانی و درختی، ستونی ۳۳ پل، برگ چغندری، قاب قرآنی، بته جقه‌ای، لچک ترنج کف ساده و هم‌چنین نقشه‌های گل فرنگ و گوبلن یا نقشه‌های شکارگاه و افشان، بازوبندی، خشتی.سایت اطلاع‌رسانی فرش کرمان به‌طور کلی قالی‌های کرمان را می‌توان به دو گروه شهری‌باف و عشایری‌باف تقسیم کرد که شهر راورکرمان مهم‌ترین مرکز عرضه قالی‌های شهری باف و سیرجان مهم‌ترین مرکز عرضه فرش‌های عشایری هستند.
قالی لیلان گونه‌ای قالی ایرانی است که در روستای لیلیان خمین تولید می‌شود. خصوصاً قالی ارمنی‌باف این منطقه همچون قالی ساروق شهرت جهانی دارد.
از ویژگی‌های شاخص بافندگان ارمنی لیلیان در گذشته‌های دور، استفاده از نقشه‌هایی است که نقاشان ارمنی تهیه می‌کردند. لیلیان افزون بر طرح هراتی و طرح ساروق، طرح خاص خود را هم دارد که همان ترنجی عنکبوتی‌مانند است همراه با صلیبی که همیشه در آن پنهان است.
قالی مشک‌آباد گونه‌ای قالی ایرانی و از صنایع دستی دهستان مشک‌آباد است. این قالی به‌عنوان یکی از قالی‌های دستباف استان مرکزی، شهرت جهانی دارد.
این قالی کوچک‌پارچه، درشت‌باف، و ارزان‌قیمت است و پرز بلند دارد. طرح قالی مشک‌آباد اغلب میناخانی، گل‌حنایی و هراتی است. گره این فرش‌ها نامتقارن، پود آن آبی، و دار معمول در این ناحیه عمودی است.
اندازهٔ قالی‌های مشک آباد غالباً متوسط و بزرگ است و گره مورد استفاده در این منطقه فارسی است. قالی‌های قدیمی مشک‌آباد دارای سطحی مخملی و مقداری درخشندگی هستند.
قالی مشهد گونه‌ای قالی ایرانی و از صنایع دستی همین خطه‌است که امروز و در گذشته تولید می‌شده‌است.
قالی‌بافی در مشهد حدود پنج سده قدمت دارد؛ به‌طوری که یکی قدیمی‌ترین فرش مشهد که موجود است، نوعی فرش نماز (سجاده) است که توسط شاه طهماسب به سلطان سلیمان قانونی در سال ۱۵۵۶ هدیه شده‌است. این فرش‌ها در سه درجهٔ کیفیتی در کارگاه سلطان ابراهیم میرزا، فرزند سام میرزا، و برادرزادهٔ شاه طهماسب، ساخته می‌شده‌است. یکی از انواع درجهٔ یک آن تا دو سال پیش در لندن بود و به اعتقاد برخی در حال حاضر در اختیار کلکسیونر معروف، شیخ سعود آل‌ثانی قطری، است. تعدادی از نمونه‌های درجه دوم و سوم هنوز در موزه کاخ توپقاپی موجود است.در قرن ۱۹ و ۲۰ محبوبیت قالی مشهد به حدی رسید که از آن افزون‌ بر استفاده در داخل کشور، برای صادرات نیز بهره می‌جستند؛ الیاف پشمی به کار رفته در این فرش‌ها به شدت صیقل داده می‌شدند تا رنگ را بهتر به خود جذب کنند، اما این عمل از دیگر سو باعث کاهش عمر فرش‌ها نیز می‌گشت، و این عاملی بود که تصویر بدی از قالی مشهد در اذهان شکل بگیرد تا جایی که صادرات این فرش به اروپا به‌طور چشمگیری کاهش یافت؛ متأسفانه قالی‌های به جای مانده از آن دوران نیز همگی در معرض فرسایش قرار دارند.
تعیین تاریخ آغاز قالی‌بافی در مشهد همچون تعیین تاریخ برای آغاز قالیبافی در محل استان خراسان تا حدودی با مشکل مواجه است. مطابق نوشته‌ها و مدارک موجود قدیمی‌ترین قالی موجود منسوب به این شهر متعلق به دوره شاه عباس صفوی است. مطابق روایات و نوشته‌های موجود این قالی به دستور شاه عباس در شهر مشهد جهت آستان علی بن موسی‌الرضا بافته شده‌است. در مورد این قالی آرتور سیسیل ادواردز نیز توضیحاتی داده و در کتاب خود قالی ایران را مورد رویت آن مطالبی به رشته تحریر درآورده است. وی عنوان می‌کند در مورد سابقه بافت این قالی با جست‌وجو در اسناد و مدارک موجود در آستانهٔ تنها فهرستی که پیدا نمود که متعلق به سال ۱۳۰۲ هجری قمری بوده و در آن مطلب بالا اشاره گردیده‌است و استناد به این حرف خزانه‌دار می‌کند که فهرست مذکور متکی به روایات و احادیث است.
در مورد چگونگی اوضاع قالی‌بافی از زمان صفویان تا اوایل قرن ۱۴ هجری مدارک خاصی در دست نیست اما شاید در منبع تا حدودی در مورد تاریخ شروع قالی‌بافی جدید مشهد مطالبی را به به دست دهد و ما را از ابهام خارج سازد، هر چند این منبع نیز از کفایت لازم برخوردار نیست. یکی از منابع نوشته‌های سر آلبرت هوتوم شیندلر، سیاح آلمانی است که در سال ۱۲۹۳ هجری قمری شهر مشهد را چنین توصیف کرده‌است: «قیمت آذوقه در مشهد مانند دارالخلافه است. قیمت فرش، مس، حتی از دارالخلافه نیز بیشتر است در مشهد پارچه ابریشمی و قالی خوب می‌بافند»؛ این تاریخ تقریباً مطابق با سال ۱۲۵۱ هجری خورشیدی است.
۱. رجشمار: اغلب قالی‌های مشهد دارای رجشمار بین ۳۰ تا ۳۵ و در موارد نادر تا ۴۰ رج است در برخی از نمونه‌های قدیمی همچون قالی‌های معروف عمواوغلی و صابر تار رجشمار ۱۳۰ نیز می‌توان دید. نوع گره: دو نوع گرهٔ فارسی و ترکی استفاده می‌شود اما گرهٔ فارسی متداول‌تر و قدیمی‌تر است.
۲. شیرازه‌بافی: عمل شیرازه‌بافی تا ۵۰ سال پیش همزمان با بافت انجام می‌شد، اما از آن پس تا امروز پس از اتمام قالی به آن شیرازه می‌بافند. گلیم‌بافی آن به سبک فارسی است. نوع دار قالی همگی از نوع عمودی و ثابت است.
۳. نوع چله‌کشی: به روش معروف ترکی و بر روی دار قالی انجام می‌شود. (باید متذکر شد که این شیوه معاصر است و شیوهٔ قدیمی چله‌کشی همان شیوهٔ فارسی بوده‌است.)
۴. نحوه پودکشی: همه از نوع دو پود است و عمدتاً در گروه قالی‌های لول بافت است و از سفتی و استقامت زیادی برخوردار است.
از مهمترین مراکز بافت قالی در خراسان می‌توان به مشهد، طرقبه، شاندیز، زشک، نوغند، جاغرق، درخش اشاره کرد.
در دوره معاصر، شماری از برترین اساتید قالی ایرانی در خراسان به آفرینش هنری فرش پرداخته‌اند؛ از آن میان می‌توان به نام این بزرگان اشاره نمود:
از طراحان معروف فرش در خراسان می‌توان به میرزا حسن طرحچی، عبدالحمید صنعتکار علیپور، کوزه‌کنانی، احمد بهبودی، احمد معروفی، جعفر خرازی، احمد حسینی‌پور نوقانی، محمد شالبافان،حاج اسماعیل ایرانی و محمد حسینی(معروف به سید محمد) اشاره کرد.
قالی مود گونه‌ای قالی ایرانی است که در شهر مود تولید می‌شود. این قالی از شهرت جهانی برخوردار است.
اگرچه مود سابقه‌ای کهن در فرشبافی دارد، اما اوج معروفیت جهانی‌اش را پس از تجدید حیاتی که در اواخر صفویه و اوایل دوران قاجار داشت، کسب کرده‌است.
قالی نائین گونه‌ای قالی ایرانی و از صنایع دستی همین خطه است که امروز و در گذشته تولید می شده و به لحاظ رنگ‌بندی بی نظیر است.نقش مایه اصلی قالی نائین اسلیمی‌های بسیار ظریف و زیبای گیاهی میباشد. محل بافت این نوع فرش نائین در ۱۰۰ کیلومتری شرقاصفهان می‌باشد . ضمناً در شهرستان شیروان در استان خراسان شمالی قالی‌های بزرگ پارچه نائین تولید می‌شود. قالی نایین از بهترین قالی های ایرانی می باشد.
قالی نیشابور گونه‌ای قالی ایرانی و از صنایع دستی همین خطه است که امروز و در گذشته تولید می شده‌است.
بر اساس مطالعات موجود تاریخ شروع قالیبافی در دروان معاصر و گسترش آن در نیشابور جدید به سال‌های پس از جنگ دوم جهانی باز می‌گردد. و کارگاه‌های قالیبافی در کاروانسرایی که اکنون ساختمان فعلی دارایی است دایر بود. استاد کاران ماهر از شهرهای مجاور نظیر سبزوار و کاشمر به نیشابور دعوت شدند. حبیب‌الله فکور و حسین گلابتونی از پیشکسوتان قالیبافی معاصر می‌باشند.
قالی هریس گونه‌ای قالی ایرانی و آذربایجان از صنایع دستی همین خطه است که امروزه و در گذشته تولید می‌شده‌است.
قالی هریس اثر خطوط شکسته و رنگ و طرح فرش هریس، حکایتی ایست از ورای درخشش صدها نقش و نگار چشم‌نواز، که بی تابانه حکایت عشق را در محراب هنر نجوا می‌کند، و هریس آذربایجان، این گهواره قالی بافی، که در هر گوشه ایی از آن، دل عاشق طراحی یا سر انگشتان بافنده ایی سبب آفرینش هنر زرین می‌شود که چشم و دل هر بیننده ایی را ارضا و عاشق خود می‌کند.
قابلیتهای قالی آذربایجان تنها به قالی‌های نفیس تبریز و تابلوبافی سردرود یا نقش ماهی خوی یا ... نیست، بلکه قالی‌های درشت بافت مناطقی نظیر هریس مهربان زرنق خوانمرود و مهرام و هیق خود دارای اعتبار و جایگاه جهانیست.
این نوشتار که حاصل تحقیقات میدانی و مطالعه کتب مرتبط و همچنین پرداختن به مقوله ریشه یابی نقوش از لحاظ اسطوره و زیباشناسی و رنگرزی گیاهی منطقه و همخوانی دکوراسیون غربی با قالی هریس است که امروزه در اروپا و آمریکا برای تزئین خانه‌ها و مراکز فرهنگی هنری...، مورد استفاده و بررسی قرار می‌گیرد.
این قالی بنا به استفاده پشم گوسفندی در بافت برای بدن انسان مفید است و همچنین برای گرم نگه داشتن و بهبود بیماری‌هایی چون رماتیسم.
فرش هریس تنها نقشه فرش دنیا است که هر کدام از آن‌ها داستانی واقعی از گذشتگان منطقه بوده که در حقیقت این حوادث با زبان هنر برای نسل آینده یه یادگار گذاشته شده‌است. سمبلی از حیوانات و گیاهان آن منطقه بسیاری از جانور شناسان و گیاه شناسان را به منظور تحقیقات علمی به وجد در آورده‌است. فرش هریس نه به خاطر دوام و زیبایی بلکه به خاطر داستان‌های واقعی که در دل تک تک نقشه‌های ان خوابیده است شهرت جهانی دارد. فرش هریس از کیفیت بالایی هم در طرح و هم در رنگ آمیزی دارد.
تفاوت فرش هریس با فرشهای مشابه هریس:
در فرش هریس از هوه که وزنی حدود 3 کیلو گرم دارد(هوه: وسیله ای سنگین تر از دفه؛ که در فرشهای مشابه هریس مورد استفاده قرار میگیرد) استفاده میشود که این سنگینی باعث فشرده شدن پودها شده و با توجه به دو طرفه بودن پودهای فرش هریس این کار باعث در هم تنیدگی پودها و استحکام مضاعف فرش میگردد و در کنار گره های انگشتی و شانه زنی و پرداخت با قیچی بر زیبایی و استحکام روز افزون فرش هریس می افزاید.
پوشش گیاهی هر منطقه تعیین‌کننده نوع رنگینه‌های قالی‌های آن منطقه‌است. در قالی‌های هریس رنگ‌های تیره و تلخ با هارمونی خاصی به کار می‌روند از قبیل: سرمه ایی تیره، قهوه‌ایی سیر، قرمز روناسی، مسی، سبز تیره و بنفش زردو آبی... که همان‌طور که گفته شد از رنگینه‌های گیاهی اطراف بدست می‌آیند که عبارتند از:
روناس، ذلیر، تولوخ کولی، پوست پیاز، قره چوپ (چوب سیاه)، نیل کلکته، دوه قولاغی (گوش شتر) ریشه اشگون که در رنگرزی سنتی رایج است. همچنین برای دندانه دادن از سنگ قیناخ، زاج سفید، اکسید آهن و دوغ استفاده می‌کنند. لازم به ذکر است، دوغ فقط با روناس به کار می‌رود.
ذلیر: ساری بیان(sary Bayan) یا ساری چیچک (گل زرد)