moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
در همین حال، اسنوک به دلیل شکست در شکست ری، مورد انتقاد رن قرار می گیرد و رن سعی می‌کند با هدایت حمله به ستارگان مقاومت اصلی خود را اثبات کند. او پس از احساس حضور مادرش در تخریب آن تردید می‌کند ، اما جنگده‌های محفل یکم عرشه کشتی مقاومت را نابود می‌کنند و تقریباً لیا را می‌کشند. به محض رسیدن ری، رن او را اسیر می‌کند و او را به اسنوک می رساند، قبلا از دستور اسنوک به رن برای کشتن ری، اسنوک را برای محل لوک شکنجه می‌کند. رن به جای اطاعت از دستور اسنوک از نیرو برای روشن کردن شمشیر لوک در کنار اسنوک استفاده می‌کند و او را از وسط نصف می‌کند و متعاقباً با کمک ری گارد محافظ اسنوک را می‌کشند. پس از کشته شدن نگهبانان، رن هدف خود را برای ایجاد نظمی جدید در کهکشان، جدا از میراث ایجاد شده توسط اسنوک و لوک، به ری نشان می‌دهد و از ری درخواست می‌کند تا به او ملحق شود. او به ری اعتراف می‌کند که والدینش او را رها کرده‌اند، و به او می‌گوید که علی رغم اینکه او هیچ کس نیست که از هیچ جا نمی‌آید، او واقعاً به او اهمیت می‌دهد. ری تردید می‌کند و سپس از پیوستن به او امتناع می‌کند و می فهمد که رن به سمت روشن باز نمی‌گردد. این دو به طور مختصر بر سر شمشیر نوری آناکین با نیرو مجادله کردند، در نتیجه سلاح دو نیم شد و هر دو جنگجو بیهوش شدند.
پس از فرار ری، رن او را به‌عنوان کسی که اسنوک را ترور کرده معرفی می‌کند، از نیرو برای خفه کردن ژنرال هاکس استفاده می‌کند تا اینکه او رن را به عنوان پیشوای عالی محفل یکم تصدیق می‌کند و به نیروهای خود دستور می‌دهد به پایگاه مقاومت در کرایت حمله کنند. هنگامی که لوک در حین حمله ظاهر می‌شود ، رن به افرادش دستور می‌دهد که به سمت او شلیک کنند ، اما هیچ اثری ندارد. لوک همچنان ایستاده است و فاش می‌کند که او فقط به عنوان یک طرح نیرو حضور دارد، و به عنوان یک عامل حواس پرتی عمل می‌کند تا مقاومت بتواند از دست نیروهای محفل یکم فرار کند. پس از ناپدید شدن لوک، محفل یکم به پایگاه حمله می‌کند ، اما مقاومت قبلاً تخلیه شده است. رن آخرین دیدار را با ری از طریق نیرو به اشتراک می‌گذارد، قبل از اینکه ری دروازه شاهین هزاره‌ای را بکوبد و با مقاومت فرار کند.
رن یک سال است که به عنوان پیشوای عالی محفل یکم حکومت می‌کند. در ابتدای فیلم، رن به دنبال یک راه یاب سیتی است که او را به سیاره اگزیگل هدایت کند، با این امید که امپراتور زنده شده پالپاتین ( یان مک دیارمید ) را به عنوان نمایشی از قدرت خود بکشد. وقتی رن راه یاب را پیدا می‌کند و وارد اگزیگول می‌شود ، پالپاتین نشان می دهد که او با رن و محفل یکم ارتباط داشته زیرا اسنوک را به عنوان وسیله ای برای کشاندن رن به سمت نیروی تاریکی ایجاد کرده است. پالپاتین از محفل نهایی رونمایی می‌کند، مجموعه ای عظیم از ناوشکن های کلاس ایکسیتون که توسط سیت اینترنال طراحی شده است. پالپاتین به رن پیشنهاد می دهد تا امپراتوری جدید سیت ​​را تشکیل دهد -رن به عنوان امپراتور- به شرط اینکه ری را بکشد.
رن در کهکشان ری را جستجو می‌کند تا با او ارتباط برقرار کند. ری در جستجوی راه یاب دوم بوده است. رن سعی می‌کند مانع یافتن آن شود. در نهایت، رن به ری اطلاع می‌دهد که او نوه از پالپاتین است، و علاوه بر این، آنها یک زوج در نیروی با پتانسیل بسیار قدرتمند هستند هنگامی که به یکدیگر متصل شوند. رن بار دیگر از ری می‌خواهد دستش را بگیرد و با هم پالپاتین را سرنگون کنند. ری امتناع می کند، اما رن حاضر نیست او را بکشد و او را تا محل راه یاب دوم دنبال می‌کند. ملاقات با او در لاشه هواپیمای مرگ دوم، رن راه یاب دوم را از بین می‌برد و با او دوئل می‌کند. این دوئل با پایان دادن ری به رن، که توسط مادر در حال مرگش(لیا اورگانا) از طریق نیرو با او تماس گرفته شده بود حواس رن را پرت می‌شود، خاتمه می‌دهد. ری (که مرگ لیا را نیز احساس می‌کند) از نیرو برای شفای زخم رن استفاده می‌کند و بعد از آن به سمت جنگنده رن می‌رود و از سیاره خارج می‌شود. رن تنها در لاشه هواپیما، با خاطره‌ای از پدرش، هان سولو صحبت می‌کند. او شمشیر نوری خود را دور می اندازد و از مقام خود به عنوان پیشوای عالی صرف نظر می‌کند و هویت قدیمی خود بن سولو را دوباره پس می‌گیرد.
بن با عجله به ری کمک می‌کند تا پالپاتین را در اگزیگول شکست دهد. ری حضور او را حس می‌کند و با استفاده از نیروی نیرو، شمشیر نوری آناکین را به او می‌دهد، که بن از آن برای شکست شوالیه های رن استفاده می‌کند. سپس پالپاتین ارتباط ری و بن را به عنوان یک نیرو در نیرو احساس می‌کند قبل از اینکه بن را در پرتگاه بیاندازد انرژی آنها را برای بازیابی قدرت کامل خود جذب می‌کند. با این حال، ری قبل از مرگ با تلاش فراوان موفق می شود پالپاتین را شکست دهد و او را بکشد. بن از پرتگاه بیرون می‌آید و بدن بی حرکت ری را می‌یابد. بن موفق می‌شود تمام ذات زندگی خود را به او منتقل کند و او را با موفقیت زنده می‌کند اما جان خود را در این راه از دست می‌دهد. آنها قبل از اینکه بن در آغوش ری در آرامش بمیرد، بوسه‌ای مشتاق دارند. وقتی بدن مادرش(لیا اورگانا) با نیرو در پایگاه مقاومت یکی می‌شود، بدن او نیز همزمان از بین می‌رود. بن مانند پدربزرگ خود دارث ویدر، در لحظات آخر زندگی خویش، به طرف روشن نیرو پیوست.
جنیفر کندال (; – ) هنرپیشه اهل بریتانیا بود.
از کارهای معروف او می توان به بازی در فیلم های خانه و جهان، جنون، بمبئی تاکی و خیابان ۳۶ چورینگی اشاره کرد.
حوضه آمراسیا () یکی از دو حوضه اصلی تشکیل‌دهنده حوضه شمالگان در اقیانوس منجمد شمالی است که توسط پشته لومونسف از حوضه دیگر یعنی حوضه اوراسیا جدا می‌شود. این حوضه از جزیره الزمیر تا دریای سیبری شرقی گسترش دارد و توسط پشته‌های زیردریایی به حوضه کانادا (میان آلاسکا/کانادا و پشته آلفا) و حوضه ماکاروف (میان پشته‌های آلفا و لومونسف) تقسیم می‌شود. حوضه کانادا از راه تنگه برینگ به اقیانوس آرام می‌پیوندد.
فلات قاره در پیرامون حوضه آمراسیا بسیار پهناور است و میانگین عرض آن به ۳۴۲ مایل می‌رسد.
حوضه اوراسیا () یکی از دو حوضه اصلی تشکیل‌دهنده حوضه شمالگان در اقیانوس شمالگان است که توسط پشته لومونسف از حوضه دیگر یعنی حوضه آمراسیا جدا می‌شود. حوضه اوراسیا ممکن است به شکل ادامه اقیانوس اطلس از راه تنگه فرام دیده شود. این حوضه توسط پشته میان‌اقیانوسی گاکل به حوضه نانسن و حوضه آموندسن تقسیم می‌شود. حوضه آموندسن ژرف‌ترین حوضه در اقیانوس شمالگان است و نقطه جغرافیایی قطب شمال در آن قرار دارد.
حوضه اوراسیا به سمت جنوب با گرینلند و مجمع‌الجزایر سوالبار، پشته لومونسف و در سیبری با فلات‌قاره دریای لاپتف، دریای کارا و دریای بارنتز محدود می‌شود. بیشینه ژرفای این حوضه به ۵۴۴۹ متر می‌رسد.
گمان می‌رود منشأ حوضه اوراسیا متعلق به دوران نوزیستی است و بر اثر گسترش بستر دریا در ۶۳ میلیون سال پیش به وجود آمده‌است.
ملانی لیشمن (زاده ۲۰ فوریه ۱۹۸۹) بازیگر کانادایی است.
از فیلم‌هایی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به بازی در مجموعه ماجراهای مرداک اشاره کرد.
حوضه نانسن () که با نام‌های حوضه مرکزی و حوضه فرام نیز خوانده می‌شود یک ناحیه مغاکی با ژرفای حدود ۳ کیلومتر در اقیانوس شمالگان است که همراه با حوضه ژرف‌تر آموندسن، بخشی از حوضه اوراسیا به‌شمار می‌روند. این حوضه به افتخار فریتیوف نانسن نام‌گذاری شده‌است. حوضه نانسن با پشته گاکل در یک سمت و فلات‌قاره دریای بارنتز در سمت دیگر محدود می‌شود.
ژرف‌ترین نقطه اقیانوس شمالگان با ژرفای ۴٬۶۶۵ در حوضه نانسن قرار دارد. دشت مغاکی بارنتز نیز در مرکز حوضه نانسن جای دارد.
الیز بائومن (زاده ۲۳ اکتبر ۱۹۹۰) بازیگر کانادایی است.
حوضه آموندسن () با ژرفای 4.4 کیلومتر، ژرف‌ترین ناحیه مغاکی در اقیانوس شمالگان است. حوضه آموندسن از پشته لومونسف تا پشته گاکل را در بر می‌گیرد و به افتخار روئال آمونسن مکتشف نروژی نام‌گذاری شده است. حوضه آموندسن همراه با حوضه نانسن، بخشی از حوضه اوراسیا به‌شمار می‌روند.
حوضه آموندسن ژرف‌ترین حوضه در اقیانوس شمالگان است و نقطه جغرافیایی قطب شمال در آن قرار دارد. این حوضه بر اثر گسترش بستر اقیانوس در دوران نوزیستی شکل گرفته است.
حوضه کانادا () یک حوضه اقیانوسی ژرف در اقیانوس شمالگان است که بخشی از حوضه آمراسیا به‌شمار می‌رود.
حوضه ماکاروف () یک حوضه اقیانوسی در اقیانوس شمالگان است که بخشی از حوضه آمراسیا به شمار می‌رود. این حوضه میان پشته آلفا و پشته لومونسف قرار گرفته است.
برنادت با نام کامل برنادت کراکمن (زاده ۱ مارس ۱۹۵۹) خواننده هلندی است.
او نماینده هلند در مسابقه آواز یوروویژن ۱۹۸۳ بود .
گای بونت (زاده ۱۹۴۵) خواننده فرانسوی است.
او نماینده فرانسه در مسابقه آواز یوروویژن ۱۹۷۰ و مسابقه آواز یوروویژن ۱۹۸۳ بود.
حسین بن حسن خوارزمی از عارفان، نویسندگان و شاعران سده هشتم و نهم هجری است. وی اصالتاً از ماوراءالنهر بوده و به دلیل اقامت طولانی در خوارزم به خوارزمی شهرت یافت. وی از شاگردان ابوالوفا خوارزمی معروف به پیرفرشته بود و به راهنمایی او با مثنوی مولوی آشنا شد و به معانی آن پی برد. بدین واسطه در اطراف و اکناف پرآوازه شد. در حوادث زندگانی خوارزمی آورده‌اند که در زمان شاهرخ میرزا بعضی از فقهای حنفیه به سبب بیتی از اشعارش وی را تکفیر کردند و او را به هرات خواندند. وی توانست اعتراض مدعیان را پاسخ دهد و از آن بلیه رهایی یابد اما ازبکان او را رها نکردند تا سرانجام در سال ۸۴۰ق در خوارزم وی را به زخم تیغ از پای درآوردند.
آنچه دربارهٔ خوارزمی در تذکره‌ها و منابع مختلف آمده، نشان می‌دهد که شرح احوال وی با پدر و پسری به نام حسین خوارزمی که در سده نهم و دهم زندگی می‌کرده‌اند درآمیخته است. حسین خوارزمی پدر ملقب به کمال الدین از پیروان با نفوذ سلسله حسینیه همدانیه به‌شمار می‌آمده که در سال ۹۵۸ق درگذشته است. او شعر می‌سرود و صاحب رساله ای بود. در صحبت محمد خبوشانی مراحل طریقت را گذراند. دو تألیف مستقل در احوال، سیر و سلوک و مناقب وی تألیف شده‌است: یکی به وسیله کمال الدین محمود غجدوانی و دیگر توسط فرزندش شریف الدین حسین خوارزمی.
حسین خوارزمی پسر ملقب به شریف الدین است. وی فرزند بزرگ کمال الدین حسین خوارزمی است که بعد از پدر در سال ۹۵۸ق سلسله حسینیه همدانیه را در نواحی ماوراءالنهر سامان داد. از این حسین خوارزمی علاوه بر اشعاری که در تذکره‌ها آورده شده اثری به نام جادة العشاقین در دست است.
حسین بن حسن خوارزمی با کمال الدین حسین خوارزمی و شریف الدین حسین خوارزمی هیچ پیوندی ندارد. شماری از منابع متقدم و تحقیقات متاخر به این موضوع مهم توجه نکرده‌اند و القاب و احوال این سه حسین خوارزمی را به هم آمیخته‌اند. آنچه موجب شده شخصیت این سه با یکدیگر درآمیزد یکی تشابه آنان در نام و نشان است و دیگر آنکه هر سه تربیت عرفانی یافته‌اند و در این زمینه صاحب تالیفاتی بوده‌اند. ازجمله اشتباهاتی که بدین جهت در منابع راه پیدا کرده آن است که حسین بن حسن، را با لقب کمال الدین ملقب ساخته‌اند در حالی که کمال الدین لقب حسین خوارزمی پدر سات که ۱۱۸ سال بعد از او درگذشته است. گویا نخستین بار خواندمیر وی را به اشتباه کمال الدین خوانده و این موضوع در منابع دیگر تکرار شده‌است. نجیب مایل هروی با تاملاتی در مقدمه شرح خوارزمی بر فصوص الحکم نشان داده که حسین بن حسن ملقب به تاج الدین بوده‌است.
ریکاردو فوگلی (زاده ۲۱ اکتبر ۱۹۴۷) خواننده ایتالیایی است.
او نماینده ایتالیا در مسابقه آواز یوروویژن ۱۹۸۳ بود .
روبرتو فروتزی ، (زاده ۱۶ دسامبر ۱۸۵۳–درگذشته ۱۶ فوریه ۱۹۳۴)IL DALMATA, ottobre 2008, PDF او بیشتر به خاطر کشیدن تابلو که در سال ۱۸۹۷ در نمایشگاه دوسالانه ونیز رتبه دوم را کسب کرد، شناخته شده‌است.
زیاد ماجد () یک نویسنده و استاد دانشگاه لبنان است که در مطالعات حول قضایای دگرگونی دموکراسی در لبنان، سوریه و مسائل جهان عرب با تمرکز ویژه بر روی سیستم‌های انتخاباتی، احزاب سیاسی و مشارکت زنان در امور عمومی کمک کرده‌است. مؤسسه ایدیا در استکهلم تعدادی از این مطالعات را منتشر کرده‌است.
ماجد با تعدادی از سیاستمداران، دانشجویان و روشنفکران در تأسیس جنبش چپ دموکراتیک، جنبشی که وی در تأسیس آن شرکت داشت و همچنین با سمیر قصیر مورخ و روزنامه‌نگار و نیز رمان‌نویس الیاس خوری، که در راه‌اندازی «قیام استقلال» در بیروت در سال ۲۰۰۵ نقش مهمی داشته‌است همکاری می‌کرد.
دارالنهار کتاب او را تحت عنوان «بهار بیروت و دولت از دست رفته» منتشر نمود که شامل متونی در مورد سیاست لبنان و بحرانهای آن است.
ماجد در ایجاد شبکه عربی برای بررسی دموکراسی که یک نهاد غیردولتی متشکل از دانشگاهیان و فعالان جامعه مدنی از بیش از یک کشور عربی (مراکش، الجزایر، تونس، مصر، اردن، لبنان، یمن و بحرین) بود نقش داشت.
ماجد هفته‌ای یکبار در وب سایت ناولیبانون در زمینه مسائل مربوط به بهار عربی مطالبی منتشر می‌کرد.
او کتاب خود را تحت عنوان «سوریه، انقلاب یتیم» به زبان عربی در دارالنشر «شرق کتاب» (بیروت) و بهزبان فرانسه در دارالنشر «اکت سود» (پاریس) منتشر نمود. این کتاب درگیری‌های سوریه از آغاز انقلاب در سال ۲۰۱۱ با سوابق و مراحل مختلف آن، و نیز تحلیل روابط منطقه‌ای و بین‌المللی مربوط به این درگیری را مورد بررسی قرار می‌دهد.
مجلس جمهوری خلق آذربایجان () نخستین جمهوری پارلمانی در شرق اسلامی است (که به تاریخ ۷ دسامبر ۱۹۱۸ ساعت ۱۳:۰۰ تأسیس گردید).
در مجمع ماورای قفقاز به تاریخ ۲۸ ماه مه سال ۱۹۱۸ فراکسیون مسلمان خود را به عنوان شورای ملی آذربایجان اعلام کرد. بدین وسیله، در واقع نخستین مجلس آذربایجان تأسیس و نخستین جمهوری مجلسی پایه‌گذاری شد. همان‌طور که در اعلامیه استقلال بیان گردید: «تا زمان تشکیل مجلس مؤسسان، شورای ملی منتخب مردم و نیز دولت موقت که در برابر شورای ملی مسئول است، رهبری آذربایجان را برعهده دارد». در تاریخ ۱۷ سپتامبر سال ۱۹۱۸، سه ماه پس از تشکیل دولت فتحعلی‌خان خویسکی، دولت جمهوری خلق آذربایجان به باکو انتقال یافت و شهر باکو به عنوان پایتخت اعلام گردید. روز ۹ نوامبرهم پرچم ملی جمهوری خلق آذربایجان با پرچم سه رنگی دارای تصویر هلال و ستاره هشت گوشه عوض شد. کار آبادانی و سازندگی در حوزه‌های مختلف عرصه سیاسی- اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی بیش از پیش گسترش یافت. دولت فتحعلی‌خان خویسکی که متعهد به اصول و موازین حقوقی نظام جمهوری مجلسی بود، در عین حال، مقدمات تشکیل مجلس مؤسسان را فراهم ساخت. برای این منظور یک کمیسیون ویژه تشکیل شد. هنوز از مصوبه مورخه ۱۷ ژوئن ۱۹۱۸ شورای ملی ۶ ماه نگذشته بود، به تعبیر درست، در حالی که دولت به تنهایی اختیار ادامه قدرت و مدیریت را داشت، ولی با ابتکار و درخواست فتحعلی‌خان خویسکی، شورای ملی آذربایجان از تاریخ ۱۶ نوامبر ۱۹۱۸ جنبش خود را از سرگرفت. با پیشنهاد فتحعلی‌خان خویسکی، رئیس دولت، شورای ملی آذربایجان عهده‌دار تشکیل مجلس مؤسسان گردید.
در جلسه مورخه ۱۹ نوامبر ۱۹۱۸ شورای ملی آذربایجان به ریاست محمدامین رسول‌زاده، تصمیمات فوق‌العاده مهمی در تاریخ مجلستاریسم آذربایجان به تصویب رسید. علی‌رغم اینکه جمهوری خلق آذربایجان در آن زمان در شرایط بسی دشوار و پیچیده فعالیت می‌کرد، راه پیشرفت کاملاً دموکراتیک را در پیش گرفت. در همان جلسه مورخه ۱۹ نوامبر مقرر گردید که همه ملت‌های ساکن در قلمرو حکومت باید در مجلس نماینده داشته باشند.
براساس آمار وقت تقویم قفقاز، جمعیت این سرزمین‌ها ۲٫۷۵۰٫۰۰۰ نفر بود که از این تعداد ۱٫۹۰۰٫۰۰۰ نفر شامل مسلمانان، ۵۰۰٫۰۰۰ نفر ارامنه و ۲۳۰٫۰۰۰ نفر روس بود. بااحتساب یک نماینده در ازای هر ۲۴ هزار نفر، می‌بایست مسلمانان ۸۰، ارامنه ۲۱ و روس‌ها ۱۰ نماینده معرفی نمایند. تصمیم به تشکیل مجلس آذربایجان با تعداد ۱۲۰ نماینده گرفته شد و طبق قانون، می‌بایست از مجموع ۲۱ نماینده ارمنی منتخب مجلس، ۸ نفر از کمیته ارمنی گنجه، ۸ نفر از شوشی و ۵ نفر نیز از باکو انتخاب شوند. قرار بود شورای ملی روس از بین جمعیت روس‌های ساکن باکو- ۱۰ نماینده، از سازمان ملی جمعیت آلمان- یک نماینده، از شورای ملی یهودی- یک نماینده، از کمیته گرجی- ۱ نماینده و از کمیته لهستانی- یک نماینده معرفی کنند. علاوه براین، در قانون فوق همچنین حضور سه نفر از طرف شورای سازمان تعاونی باکو و دو نفر از سوی سازمان صنایع و تجارت باکو در مجلس جمهوری خلق آذربایجان مدنظر بود. اعضای مجلس دارای مصونیت بودند.
بموجب مصوبه جلسه مورخه ۱۹ نوامبر ۱۹۱۸، شورای ملی آذربایجان، ۴۴ نماینده ترک و مسلمان که در اواخر سال ۱۹۱۷ به مجلس مؤسسان سراسر روسیه راه یابند، مستقیماً جزو اعضای مجلس جدید بودند. مابقی ۳۶ نماینده و نمایندگان سایر اقوام قرار بود مجدداً انتخاب شوند و تشکیل مجلس جدید در تاریخ ۳ دسامبر ۱۹۱۸ به پایان رسد.Azərbaycan Xalq Cumhuriyyəti Ensiklopediyası. I cild, Bakı: Lider nəşriyyatı, 2004, s. 32-33
همان‌طور که دیده می‌شود، با وجود گذشت یک سال و نیم از قتل‌عام ماه مارس سال ۱۹۱۸، راه حضور ۲۱ نماینده ارمنی در مجلس آذربایجان هموار می‌شود. این اقدام تاریخی که در آن شرایط حساس صورت گرفت، دلیل روشن بر ماهیت دموکراتیک مردم آذربایجان و احترام عمیق آنان به حقوق بشر است. در راستای تشکیل مجلس جمهوری دموکراتیک آذربایجان؛ از سوی شورای ملی آذربایجان پیام محمد امین رسولزاده رئیس این شورا تحت عنوان (خطاب) "به تمام مردم آذربایجان!" با امضای شخص وی در زبان‌های آذربایجانی و روسی به تاریخ ۲۹ نوامبر ۱۹۱۸ مندرج گردید. در این پیام آمده‌است:
در تاریخ ۷ دسامبر ۱۹۱۸ در ساعت ۱۳:۰۰ مراسم باشکوه افتتاح مجلس آذربایجان در ساختمان مدرسه دخترانه سابق مخصوص حاج زین العابدین تقی اف واقع در خیابان نیکولایف (ساختمان انستیتوی نسخ خطی «فضولی» فعلی) برگزار شد. این نخستین مجلس شکل یافته براساس اصول کاملاً دموکراتیک آن دوران در بین کشورهای اسلامی مشرق زمین بود. در مراسم افتتاحیه مجلس، محمد امین رسول زاده رئیس شورای ملی آذربایجان به سخنرانی مفصل پرداخت.Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (1918-1920), Parlament (Stenoqrafik hesabatlar). I cild, s. 13
با پیشنهاد فراکسیون «مساوات»، آقایان علیمردان بیگ توپچوباش اف به ریاست مجلس و حسن بیگ آقایف نیز به عنوان معاون نخست وی انتخاب شدند. بعلت مسافرت توپچوباش اف به پاریس جهت شرکت در کنفرانس صلح، اداره فعالیت مجلس به حسن آقایف محول گردید. در اولین جلسه مجلس، استعفای دولت فتحعلی خان خویسکی تأیید شد و تشکیل دولت جدید مقرر گردید. تشکیل حکومت جدید مجدداً به فتحعلی خان خویسکی واگذار شد.
در تاریخ ۲۶ دسامبر ۱۹۱۸ فتحعلی خان خویسکی برنامه خود را در مجلس اعلام و هیئت دولت جدید را جهت تأیید معرفی نمود. برنامه دولت از سوی مجلس تأیید و به دولت جدید خویسکی اعتماد شد.
یکی دیگر از پندهای بسی مهم تاریخ مان در دوران آغاز فعالیت مجلس آذربایجان این است که با وجود اختصاص ۲۱ کرسی به ارامنه و ۱۰ کرسی به روس‌ها در مجلس آذربایجان توسط رهبران جمهوریت و همه مردم، آن‌ها در مراسم افتتاح مجلس شرکت نکردند.Azərbaycan Respublikasının Dövlət Arxivi: Fond 895, siyahı 3, iş 7, vərəq 29 شورای ملی روس باکو در حالی که هیچگونه حق معنوی برای سخنرانی از سوی مردم روس آذربایجان نداشت، تصمیم به عدم شرکت در مجلس اتخاذ می‌نماید. آن‌ها سعی در اثبات این موضوع داشتند که آذربایجان با اعلام استقلال خویش، خلاف «ایده روسیه واحد و تقسیم ناپذیر» عمل کرد. گویا حضور شورای ملی روس در مجلس و دولت، بمنزله «به رسمیت شناختن جدایی آذربایجان از روسیه» تلقی می‌شد که این هم راه به رسمیت شناخته شدن آذربایجان در جامعه جهانی را همورا می‌کرد. تصمیم شورای ملی روس برخلاف نظر اهالی روس بود که از تشکیل مجلس آذربایجان و حضور نمایندگان خود در آنجا حمایت می‌کردند. به‌طوری‌که «انجمن روسی-اسلاوی» فعال در باکو ضمن مراجعه به محمد امین رسولزاده رئیس شورای ملی آذربایجان، خواهان اجازه ورود به مجلس کشور برای شرکت در «امر ساماندهی فعالیت‌های تشکیل دولت» شدند.Azərbaycan qəzeti, 6 dekabr, 1918-ci il
ارامنه نیز که در آن زمان توان تحمل استقلال آذربایجان را نداشتند، از شورای ملی روس حمایت نموده و مدتی در جلسات مجلس شرکت نکردند.
تاکتیک عدم شرکت ارمنی ها در مجلس آذربایجان بیش از دو ماه طول می‌کشد. سرانجام آن‌ها نیز تصمیم به شرکت در مجلس می‌گیرند. آن‌ها اقدام به تشکیل دو فراکسیون- ارمنی و «داشناک سوتیون» در مجلس آذربایجان می‌نمایند. فعالیت‌های بعدی آنان در مجلس نشان داد که دلیل اصلی شرکت ارامنه در مجلس آذربایجان نه برای خدمت به تشکیل نظام دولتی آذربایجان و توسعه اقتصاد و فرهنگ آن، بلکه به دست آوردن تریبون جدید جهت مسایل تبلیغ ایده‌های شووینیستی و جدایی طلبانه «ارمنستان بزرگ» بود.
علاوه براین، فعالیت ۱۱ فراکسیون و گروه در مجلسی که قدرت عالی در کشور را تحت کنترل داشته و تعدادشان به ۱۰۰ نفر نمی‌رسید، نیز در یک شرایط کاملاً دشوار بین‌المللی و داخلی مانع جدی در امر برقراری فعالیت دولت بود. فراکسیون‌ها و گروه‌های مختلف غالباً منافع محدود خود را مقدم بر منافع ملی داشتند. به‌طور مثال، بلوک سوسیالیستی پشت پرده «دفاع از منافع تهیدستان»، به طول مداوم الحاق آذربایجان به روسیه شوروی را تبلیغ و موفق به اتخاذ تصمیم مبنی بر ایجاد نمایندگی دیپلماتیک در روسیه شوروی گردید و سرانجام، از مداخله ارتش سرخ به کشور حمایت نمود که این هم اساساً چیزی جز توطئه علیه جمهوری دموکراتیک آذربایجان نبود.
مجلس آذربایجان از نخستین روز تأسیس، امور خود را براساس اصول سازمانی مخصوص جمهوری‌های دموکراتیک تشکیل می‌دهد. همچنین باید توجه داشت، اگرچه در قانون تشکیل مجلس ۱۲۰ نفره بودن هیئت مجلس در نظر گرفته شده بود، ولی به دلایل مختلف هرگز این تعداد نماینده در مجلس حضور نیافته بود.
با این وجود، مجلس جمهوری خلق آذربایجان با تجربه دولتمداری مستقل، مصوبات قانون و تصمیمات در سطح عالی در طول فعالیت خود، از جمله در دوران فعالیت بی‌وقفه ۱۷ ماهه اثرات عمیق و غنی در تاریخ نظام دولتی آذربایجان، به ویژه در تاریخ فرهنگ مجلس بر جای گذاشته‌است.
در نخستین نشست های مجلس آذربایجان فراکسیون‌ها و گروه‌های حزبی فعال در مورد برنامه‌های فعالیت خود بیاناتی صادر می‌کنند. در این بیانات یک هدف عمومی جالب توجه بود؛ حفظ استقلال و تمامیت ارضی و حقوق ملی و سیاسی جمهوری دموکراتیک آذربایجان جوان، برقراری و تقویت روابط دوستانه مردم و حکومت با سایر ملت‌ها و دولتها، بخصوص کشورهای همسایه، انجام اصلاحات اجتماعی، برقراری نظام دولتی قانونمدار و دموکراتیک، انجام اصلاحات اجتماعی فراگیر و تشکیل ارتش قابل دفاع از کشور.
دوره اول - از تاریخ ۲۷ ماه مه الی۱۹ نوامبر سال ۱۹۱۸ ادامه داشت. اولین مجلس آذربایجان که ظرف این شش ماه تحت عنوان شورای ملی آذربایجان فعالیت می‌کرد و متشکل از ۴۴ نماینده مسلمان و ترک بود، تصمیمات بسیار مهم تاریخی اتخاذ کرد. نخستین مجلس ملی در تاریخ ۲۸ ماه مه ۱۹۱۸ با اعلام استقلال آذربایجان، اداره کشور را بر عهده گرفت و اعلامیه تاریخی استقلال را به تصویب رساند.
اعلامیه استقلال که در آن زمان توسط شورای ملی آذربایجان در شرایطی تعیین‌کننده در محل اقامت جانشین قفقاز در تفلیس اعلام کرد، به عنوان یک سند قانونی در تاریخ دموکراسی آذربایجان و سنت‌های مجلسی امروز نیز اهمیت تاریخی و عملی خود را حفظ می‌کند.
در دوران شورای ملی، مجلس آذربایجان مجموعاً ۱۰ جلسه اعم از جلسه تأسیس برگزار کرده‌است. اولین جلسه- به تاریخ ۲۷ ماه مه سال ۱۹۱۸ در تفلیس و آخرین جلسه- در ۱۹ نوامبر ۱۹۱۸ در باکو برگزار گردید. در تاریخ ۲۷ ماه مه شورای ملی آذربایجان تأسیس شد و در ۱۷ ژوئن نیز فعالیت خود را به‌طور موقت به حالت تعلیق درآورد و به شرط تشکیل مجلس مؤسسان حداکثر ظرف ۶ ماه، تمام قوای مقننه و مجریه را به دولت موقت واگذار نمود. دولت جمهوریت خلق پس از انتقال به باکو در تاریخ ۱۷ سپتامبر ۱۹۱۸، شورای ملی آذربایجان در ۱۶ نوامبر فعالیت خود را از سرگرفت. به تاریخ ۱۹ نوامبر شورای ملی آذربایجان ضمن تصویب قانون تشکیل مجلس آذربایجان با ترکیب کامل مجلس مؤسسان، فعالیت خود را متوقف ساخت. به این ترتیب، مجلس آذربایجان در این دوره از فعالیت خود، به عبارت دیگر، در دوران شورای ملی در شهرهای تفلیس، گنجه و باکو فعالیت داشته‌است.
دوره دوم مجلس تحت عنوان دوره باکو از تاریخ ۷ دسامبر ۱۹۱۸ الی ۲۷ آوریل ۱۹۲۰ جمعاً ۱۷ ماه ادامه داشت. اولین جلسه آن در تاریخ ۷ دسامبر ۱۹۱۸ و آخرین جلسه نیز در ۲۷ آوریل ۱۹۲۰ برگزار گردید. ظرف این مدت مجلس جمعاً ۱۴۵ جلسه داشته‌است. بعلت نبود حدنصاب، ۱۵ اجلاس از این جلسات ملغی گردید. از مجموع ۱۳۰ جلسه مابقی دو اجلاس تاریخی - در تاریخ ۲۸ ماه مه و ۱۵ سپتامبر (۱۹۱۹) به ترتیب، به مناسبت اولین سالگرد استقلال آذربایجان و آزادسازی باکو؛ چهار اجلاس به عنوان جشن - در تاریخ ۱۲ مارس ۱۹۱۹ و ۱۲ مارس ۱۹۲۰ به مناسب دومین و سومین سالگرد انقلاب بزرگ روس؛ ۲۷ ژوئن ۱۹۱۹ انعقاد قرارداد همکاری‌های نظامی بین آذربایجان و گرجستان و ۱۴ ژانویه ۱۹۲۰ به مناسبن به رسمیت شناخته شدن استقلال آذربایجان از سوی کشورهای عضو کنفرانس صلح پاریس برگزار شد. دو اجلاس دیگر نیز بخاطر وضعیت اضطراری- اعلام جنگ از سوی ارمنستان علیه گرجستان در تاریخ ۲۰ دسامبر ۱۹۱۸ و به مناسبت تصویب قراردادهای همکاری‌های اقتصادی بین گرجستان و آذربایجان در تاریخ ۱۷ مارس ۱۹۲۰ برگزار شده بود. در مابقی جلسات نیز سیاست‌های داخلی و خارجی و مسایل اقتصادی و مالی کشور، همچنین بررسی و تصویب قوانین، تشکیل ارتش و سایر مسایل مورد مذاکره قرار گرفت.
در جریان همه این اجلاسها، مجلس جمهوری خلق آذربایجان ضمن تعهد به اصول مندرج در اعلامیه استقلال و با توجه به شرایط خاص تاریخی، قوانین و تصمیمات فوق‌العاده مهمی با هدف حفظ تمامیت ارضی و استقلال و تشکیل دولت مدرن قانونمدار و دموکراتیک با رعایت کامل حقوق بشر و آزادی‌ها به تصویب رساند. همه این قوانین و تصمیمات در نهایت تمام در جهت تشکیل سه شاخه قدرت – قوای مقننه، مجریه و قضایی بود.
در جریان جنگ جهانی اول، زمانی که مبارزه قدرت‌های بزرگ برای تقسیم دنیا وارد مرحله تعیین‌کننده گردید و کشورمان با خطر جدید اشغال روبرو بود، مجلس آذربایجان ضمن فعالیت در یک شرایط تاریخی داخلی و بین‌المللی بسی دشوار بخش مهمی از فعالیت‌های خود را معطوف به مسایل حفظ استقلال و سازماندهی تشکیل ارتش ساخت. شایان ذکر است، اعضای مجلس در جریان بررسی قوانین و تصمیمات در این زمینه قاعدتاً، همبستگی و یکپارچگی از خود نشان می‌دادند.Azərbaycan Xalq Cumhuriyyəti Ensiklopediyası. I cild, s. 33-40
با وجود فعالیت در شرایط بسی دشوار، دولت و مجلس جمهوریت با تلاش برای جاویدان ساختن بیداری ملی، مسایل آموزش و پرورش و تنویر افکار عمومی و توسعه حوزه بهداشت را مدنظر قرار می‌دادند. در همه جای کشور مدارس متوسطه، دبیرستان‌ها، مدارس دخترانه، مهد کودک، دوره‌های آموزشی کوتاه مدت برای تربیت معلم و کتابخانه‌ها دایر می‌شد و در مناطق روستایی بیمارستان‌ها و مراکز دستیار پزشک دایر و اقدام به مبارزه با بیماری‌های عفونی می‌گردید. از این لحاظ، قانون مورخ ۰۱/۰۹/۱۹۱۹ مجلس مبنی بر افتتاح دانشگاه دولتی باکو به ویژه شایان ذکر است. افتتاح دانشگاه ملی از خدمات کم‌نظیر تاریخی شخصیت‌های جمهوریت بود. مدتی بعد علی‌رغم سقوط جمهوری دموکراتیک آذربایجان، دانشگاه دولتی باکو نقش بی نظیری در تحقق ایده‌های جمهوریت و پیوستن مجدد مردم به استقلال ایفا کرد.
دولت و مجلس جمهوریت با اهتمام ویژه به پیشرفت دانش و آموزش در کشور، بدون اتلاف وقت، در راستای تسریع در تربیت کادرهای ملی در این زمینه تلاش‌های مضاعف به کار گرفت. در این میان، مجلس آذربایجان براساس پیشنهاد دولت قانون اعزام تعداد ۱۰۰ نفر از جوانان آذربایجانی به کشورهای خارجی جهت تحصیل تصویب کرد. آنچه که توجه و اهتمام مضاعف به این مسئله را تأیید می‌کند، اینکه مجلس آذربایجان به منظور انتخاب جوانان واجد شرایط اعزام به خارج، کمیسیون مسابقه ویژه پنج نفره (مهدی بیگ حاجینسکی، احمد بیگ پِپین اف، قارا بیگ قارابیگ اف، عبدالله بیگ افندی زاده) به ریاست محمد امین رسول زاده تشکیل داد. طبق نظر کمیسیون، جهت تحصیلات عالیه ۴۵ نفر به دانشگاه‌های فرانسه، ۲۳ نفر به ایتالیا، ۱۰ نفر به انگلیس و ۹ نفر به ترکیه اعزام گردیدند. ۱۳ نفر انتخاب شده جهت تحصیل در روسیه، به دلیل آغاز جنگ داخلی در آن کشور موفق به اعزام نشدند.Azərbaycan Xalq Cumhuriyyəti Ensiklopediyası. II cild. Bakı, 2004, s. 15-16
مجلس و دولت جمهوری خلق آذربایجان برای رفع خطر مداخله خارجی در کشور، همچنین تلاش قابل توجهی جهت شناخته شدن آذربایجان در جامعه بین‌الملل به کار می‌برد، در این راستا، مجلس جمهوریت به تاریخ ۲۸ دسامبر ۱۹۱۸ تصمیم به اعزام هیئت ویژه به سرپرستی علی مردان بیگ توپچوباش اف رئیس مجلس به کنفرانس صلح پاریس گرفت. با وجود اینکه علی مردان بیگ توپچوباش اف سیاستمدار برجسته دوران جمهوریت با رفع مشکلات سخت موفق به شناخته شدن جمهوری خلق آذربایجان از سوی برخی دول بزرگ گردید، با اشغال آذربایجان شمالی از طرف ارتش سرخ یازدهم، فعالیت آن در این زمینه ناکام ماند.
یکی دیگر از مسایلی که بخش مهمی از فعالیت مجلس و دولت جمهوری آذربایجان را همواره بخود جذب می‌کند، روابط با همسایگان نزدیک و مسایل مرزی بوده‌است. با وجود بهبود روابط با گرجستان پس از فعالیت‌های بی‌وقفه، به علت ادعای ارضی بزرگ دولت ارمنستان، عادی‌سازی مناسبات آذربایجان و ارمنستان امکانپذیر نشد.
در دوران جمهوری خلق آذربایجان با قاجاریان در ایران نیز قراردادهایی منعقد ساخته و این اسناد و مدارک در مجلس مورد تصویب قرار گرفت.
در دوران جمهوریت، سنت‌های مجلسی در آذربایجان به تدریج تقویت و توسعه می‌یابد و فرهنگ مجلسی مدرن شکل می‌گرفت.
بیش از ۲۷۰ پیش‌نویس قانون از طرف مجلس مورد مذاکره قرار گرفت و از بین آن‌ها حدود ۳۰ پیش‌نویس به تصویب رسید. این قوانین در شرایط تبادل نظر شدید و کاری بررسی می‌گردید و آن هم تنها پس از قرائت سوم مورد تصویب قرار می‌گرفت.
در تدوین، بررسی و تصویب قوانین مجلسی، نمایندگان مجلس عضو ۱۱ فراکسیون و گروه شرکت می‌کردند.
۱۱ کمیسیون در مجلس فعالیت می‌کرد: کمیسیون امور پیشنهادهای ملی و قانون، بودجه، کمیسیون مرکزی برای برگزاری انتخابات مجلس مؤسسان، کمیسیون نظامی، کشاورزی، تحقیق و تفحص، کمیسیون‌های امور استعلام، اقتصاد، مسایل نظارت بر استفاده از نیروهای کاروتولید.
فعالیت مجلس برپایه اساسنامه ویژه- "دستورالعمل مجلس آذربایجان" اداره می‌شد.
محمد امین رسول زاده فعالیت مجلس جمهوری خلق آذربایجان را چنین ارزیابی می‌کرد:
"مجلس ملی ضمن نمایندگی از طرف کل قشرها و اقوام جامعه، کاملاً حاکم بر سرنوشت دولت بود. بدون آن، هیچ کار و هزینه‌ای قابل تحقق نبوده و هیچ جنگی شروع نمی‌شد و هیچ مصالحه‌ای امضا نمی‌شد. دولت درصورت کسب اعتماد مجلس باقی می‌ماند و درصورت فقدان اعتماد آن، موجودیت خود را از دست می‌داد. در میان آن دو هیچگونه واسطه و وظیفه‌ای حاکم نبود. حاکمیت مجلسی مطلق بود.
شب ۲۶ تا ۲۷ آوریل ۱۹۲۰ واحدهای لشکر یازدهم ارتش اشغالگر سرخ بدون اعلام قبلی وارد مرزهای دولت آذربایجان شد و به باکو حمله کرد. باکو در عین حال از دریا نیز محاصره شد. از بامداد ۲۷ آوریل نیروهای مسلح کمونیست اماکن و ادارات مهم را هم در داخل و هم خارج از شهر به تصرف درآوردند.
در واقع، در شرایط سقوط جمهوری خلق آذربایجان کمیته مرکزی حزب کمونیست (بولشویک‌ها) آذربایجان، کمیته حومه قفقاز حزب کمونیست (بولشویک‌ها) روسیه دفتر باکو و کنفرانس مرکزی کارگران به عنوان هیئت کمونیست‌ها با دیکته اشغالگران درمورد تحویل حکومت به مجلس آذربایجان اولتیماتوم داد.
بدین منظور، در تاریخ ۳۰ مارس پس از استعفای نصیب بیگ یوسف بیگلی، کمیسیون ویژه‌ای (به عضویت محمد امین رسولزاده، قارا قارابیگ اف، آ. سفی کردسکی، آ. قارداش اف، س.آ. آقامالی اوغلو) به ریاست محمد حسن حاجینسکی که تشکیل دولت جدید (دولت ششم) به وی واگذار شده بود، تشکیل گردید. محمد حسن حاجینسکی ضمن برقراری ارتباط نزدیک با بولشویک‌های آذربایجان، با کمونیست‌ها وارد مذاکرات شد. اولتیماتومهای اعلام شده و نتایج مذاکرات این کمیسیون به ریاست محمد یوسف جعفراف در آخرین (۱۴۵ دوره) جلسه مجلس مورد مذاکره قرار گرفت. این جلسه شامگاه ۲۷ آوریل و ساعت ۲۰:۴۵ شروع و تا ساعت ۲۳:۴۵ ادامه یافت. با پیشنهاد محمد امین رسولزاده حین مذاکرات درب مجلس به روی مردم باز شد. رسول زاده در سخنان چنین گفت:
م.ح. حاجینسکی ضمن گزارش درمورد اولتیماتوم اظهار داشت، امشب قدرت باید تحویل کمونیست‌ها گردد؛ کمیته مرکزی حزب کمونیست (بولشیوک) آذربایجان اعلام می‌دارد که درغیر اینصورت برای انتقال قدرت به ارتش سرخ از هیچ اقدامی دریغ نخواهد کرد. کمونیست‌ها در عین حال هشدار می‌دهند که چنانچه ما امشب قدرت را به آنان تحویل ندهیم، احزاب سیاسی حاضر در مجلس، از جمله حزب «مساوات» منحل خواهند گردید؛ م. ح. حاجینسکی همچنین گفت، کمونیست‌ها ضمن خودداری از بررسی پیشنهادهای ما هشدار دادند که در صورت عدم تحویل داوطلبانه قدرت، تمام مسئولیت بابت پیامدهای آن بر عهده اعضای مجلس خواهد بود. م. ح. حاجینسکی در پایان سخنانش اعضای مجلس را در شرایط حاضر به اتخاذ تنها تصمیم درست «برای نجات مردم» فراخواند؛ ولی آقایان صمد آقا آقامالی اوغلو، قارابیگ قارابیگ اف، اصلان بیگ صفی کردسکی، محمد امین رسول زاده و سلطان مجید غنی‌زاده با پیشنهاد تحویل بدون هیچ قید و شرط قدرت به کمونیست‌ها مخالفت کردند. با این حال، آن‌ها بخاطر جلوگیری از خونریزی، با انتقال قدرت به کمونیست‌ها فقط با شروط خاص و قبل از هر چیزی، به شرط حفظ استقلال میهن، موافقت کردند. در نتیجه، مجلس با اکثریت آراء تصمیم به تحویل قدرت به کمونیست‌ها با شروط ذیل گرفت:
به این ترتیب، مجلس جمهوری خلق آذربایجان در این جلسه‌ای که در شرایط محاصره برگزار شد، نیز بر سنت‌های دموکراتیک و آرمان‌های استقلال خود پایبند ماند. لیکن اشغالگران تصمیم مجلس جمهوری خلق آذربایجان مبنی بر انتقال قدرت به کمونیست‌ها بدون خون‌ریزی و به‌طور مسالمت‌آمیز را نادیده گرفتند. هرچند بر اثر دخالت نظامی روسیه شوروی که مخل موازین حقوق بین‌المللی بود و نیز در نتیجه عملیات نبرد خونین لشکر یازدهم ارتش سرخ آذربایجان شمالی بار دیگر از طرف روسیه اشغال گردید، ولی جمهوری خلق آذربایجان در تاریخ نهضت آزادی اثر عمیقی بر جای گذاشت.
علیرغم موجودیت ۲۳ ماهه، جمهوری خلق آذربایجان ثابت کرد حتی رژیم‌های وحشیانه استعماری و سرکوبگر قادر به از بین بردن آرمان‌های آزادی مردم آذربایجان و سنت‌های استقلال ملی نیستند. جمهوری خلق آذربایجان به عنوان نخستین جمهوری مجلسی در تاریخ ملت آذربایجان در عین حال، اولین الگوی دولت دموکراتیک، قانونمدار و سکولار در کل شرق، از جمله جهان ترک و اسلام بود. جمهوری خلق آذربایجان به لحاظ نظام سیاسی خود و اقدامات سازماندهی نظام دموکراتیک و همچنین اهداف و وظایف در پیش روی نیز از کشورهای دموکراتیک سنتی اروپا عقب نمی‌ماند.
در گزارش‌های مختصر مجلس جمهوری آذربایجان آمده‌است، انتخابات محرمانه برگزار خواهد شد و قرار بود از بین مسلمانان علاوه بر ۴۴ عضو شورای ملی، ۳۶ نفر دیگر در مجلس مبعوثان، یعنی در مجلس انتخاب شوند.
نسبت تعداد اعضای جدید به شرح زیر بود:
دولت‌های جمهوری خلق آذربایجان
کابینه دولت اول: ۲۸/۰۵/۱۹۱۸ الی ۱۷/۰۶/۱۹۱۸.
کابینه دولت دوم: ۱۷/۰۶/۱۹۱۸ تا ۰۷/۱۲/۱۹۱۸
پس از تغییرات مورخ ۰۶/۱۰/۱۹۱۸ در داخل کابینه دولت
کابینه دولت سوم: ۲۶/۱۲/۱۹۱۸ الی ۱۴/۰۳/۱۹۱۹
کابینه دولت چهارم: ۱۴/۰۳/۱۹۱۹ الی ۲۲/۱۲/۱۹۱۹
کابینه دولت پنجم: ۲۱/۱۲/۱۹۱۹ الی ۰۱/۰۴/۱۹۲۰
۱. مساوات و فراکسیون بیطرفان
۲. فراکسیون اتحاد
۳. فراکسیون احرار
۴. فراکسیون سوسیالیست‌ها
۵. جناح بیطرف
۶- جناح مستقل
۷. چپگرایان مستقل
۸. فراکسیون اتحاد اسلاوی- روس
۹. فراکسیون اقلیت‌های ملی
۱۰. فراکسیون ارمنی
۱۱. فراکسیون داشناکسوتیون
سید هاشم وکیل (۱۲۶۵ سامره -۱۳۴۸ تهران) وکیل دادگستری، نمایندهٔ دورهٔ پانزدهم مجلس شورای ملی از حوزه انتخابیه تهران، از مؤسسین کانون وکلای دادگستری ایران و نخستین رئیس آن پس از استقلال نهاد وکالت در ایران بود. در زمان وزارت فیروز میرزا نصرت‌الدوله در عدلیه، بیش از یک سال ریاست دادگاه بدایت و ریاست محاکم ابتدایی در شهرهای رشت و تهران مشغول بود و در سال ۱۲۹۵ مجدداً به وکالت روی آورد.
ابراهیم محمد الحمدی ()؛ (زاده ۳۰ سپتامبر ۱۹۴۳ – درگذشته ۱۱ اکتبر ۱۹۷۷) رئیس‌جمهور عربی یمن بود که طی سال‌های ۱۹۷۴ تا ۱۹۷۷ در این منصب قرار داشت و در شرایط کاملاً پیچیده‌ای خودش و برادرش در خانه‌شان ترور شدند.
وی در سال ۱۹۴۳ در قعطیه که قسمتی از إب بشمار می‌رفت ولی در اساس جزو منطقه ربده در عمران بود به دنیا آمد و به یک خانواده معروف مذهبی در یمن تعلق داشت. پدر وی محمد بن صالح بن مسلم الحمدی یک قاضی در ثلاء و زمار بود. وی در دانشکده خلبانی آموزش دید ولی درسش را نیمه تمام گذاشت و به همراه پدرش در دادگاه زمار در زمان احمد حمید الدین کار می‌کرد. او در زمان رئیس‌جمهور عبدالله السلال فرمانده نیروهای صاعقه شد بعد از آن نیز مسئول جبهه‌های غرب و شرق و میانه گردید. در سال ۱۹۷۲ به عنوان جانشین نخست‌وزیر در امور داخلی تعیین شد و سپس در منصب جانشین فرمانده کل نیروهای مسلح قرار گرفت.Yémen : la légende Hamdi
در ۱۳ ژوئن ۱۹۷۴ ابراهیم الحمدی رهبری یک کودتای سفید به نام «حرکت اصلاحی ۱۳ ژوئن»" برای پایان دادن به حکم قاضی عبدالرحمن که به عنوان یک دولت ضعیف و ناکارآمد بحساب می‌آمد بر عهده داشت. ابراهیم الحمدی به ریاست یک شورای نظامی، برای رهبری کشور ارتقاء پیدا کرد و از آن به بعد نقش ارتش در نظام سیاسی و زندگی عمومی گسترش بیشتری یافت. او می‌خواست به تجدید ساختار ارتش یمن برای مقابله با ساختار قبیله‌ای وفادار به عربستان سعودی اقدام کند. به همین دلیل شروع به کاهش نقش شیوخ قبایل در ارتش و دولت و وزارت امور قبیله‌ای نمود، که توسط عبدالله بن حسین الاحمر به عنوان مانعی برای توسعه اقتصادی و اجتماعی عمل می‌کرد.
وی معتقد بود که بزرگان قوم، مانعی بر سر راه توسعه سیاسی هستند و می‌گفت که به هیچ بزرگ قبیله‌ای اجازه نمی‌دهد یک پست دولتی را عهده‌دار شود. وی دشمنان قدرتمندی داشت، که مهمترین آنها عبدالله بن حسین الاحمر، بنیانگذار حزب تجمع یمن بود.
در ۲۷ ژوئیه ۱۹۷۵، که به نام «روز ارتش» نامگذاری شد، منجر به اخراج بسیاری از شیوخ قبائل از رهبری نظامی گردید و نیروهای مسلح یمن تجدید سازماندهی شده، که در آن بسیاری از واحدها ادغام شدند و نیروهای مسلح از چهار نیروی اصلی بقرار زیر تشکیل می‌شد:
تمایل الحمدی به سیستم سوسیالیستی در جنوب یمن و گام برداشتن وی به سوی وحدت، و همچنین تشکیل شورایی از دو رئیس‌جمهور یعنی الحمدی و سالم بهار علی در فوریه ۱۹۷۷ از جمله سیاست خارجی وی بود که دنبال می‌شد. الحمدی یک سیاست میانه‌رو برقرار کرده بود و می‌خواست در همین رابطه رهبران در جنوب یمن و رئیس‌جمهور سالم ربیع علی را نیز متقاعد کند که بوی بپیوندند. این تلاش‌ها و همچنین ایده برگزاری یک کنفرانس مردمی در حقیقت بذر اولیه‌ای را می‌کاشت که بعدها به رهبری حزب کنگره مردمی علی عبدالله صالح تبدیل شد، هدف از این کنفرانس مردمی برگزاری انتخابات و خروج تدریجی ارتش از صحنه سیاسی بود. سفیر آمریکا نیز دراین میان به او گفته بود که بهترین راه برای تغییر رژیم مارکسیستی در یمن جنوبی این است که نشان دهیم سیاست‌های اصولی و روش‌های اقتصادی درست در شمال یمن موفق بوده‌است، و حال بایستی برای دیدن شوراهای منتخب و انتخابات مستقیم برای انتخاب رئیس‌جمهور این کشور آماده شد. سفیر ایالات متحده در همین رابطه اظهار داشت این اولین بار است که الحمدی در مورد انتخاب مستقیم رئیس‌جمهور کشور صحبت می‌کرد و این امر نشان می‌دهد که آل حمدی و همکارانش امیدوار بودند به طمع‌ورزی‌های سیاسی بزرگان قبایل به این شکل پایان بدهند.
ترور ابراهیم الحمدی در شب ۱۱ اکتبر ۱۹۷۷ و دو روز قبل از دیدار وی از یمن جنوبی که در حقیقت اولین دیدار یک رئیس‌جمهوری یمن شمالی بود بوقوع پیوست. ترور وی به درگیری‌ها با نیروهای قبلی که از حاکمیت برکنار شده بودند و نیز به مخالفین اقدامات شتابزده وی در جهت وحدت با یمن جنوبی نسبت داده می‌شد همچنین به‌طور گسترده عده‌ای بر این باور بودند که عربستان سعودی طراحی این عملیات را بعد از یک دوره طولانی نزدیکی و دوری بین الحمدی و عبدالله بن حسین الاحمر رئیس اتحاد قبایل یمنی برعهده داشته‌است ولی به‌هرحال هیچ تحقیقاتی برای یافتن عاملین ترور انجام نگرفت و ابراهیم در گورستان شهدا در صنعا پایتخت یمن دفن شد.
سی‌دی پراجکت اس.ای. () ناشر و توسعه‌دهنده بازی ویدئویی لهستانی است که توسط مارچین ایوینسکی و میخاو کیچینسکی در مه ۱۹۹۴ در ورشو بنیان‌گذاری شد. ایوینسکی و کیچینسکی پیش از بنیان‌گذاری شرکت، خرده‌فروشان بازی ویدئویی بودند که در ابتدا نقش پخش کردن بازی‌های خارجی در بازار محلی را داشتند. بخشی که مسئول توسعه‌دادن بازی‌هاست، سی‌دی پراجکت رد نام دارد و در سال ۲۰۰۲ ایجاد شد و برای سری "ویچر" شناخته می‌شود. در سال ۲۰۰۸، سی‌دی پراجکت سرویس پخش بازی دیجیتال خود به نام گاگ.کام را ایجاد کرد.
این شرکت ابتدا کار خود را با برگرداندن عرضه‌های بزرگ بازی ویدئویی به زبان لهستانی آغاز کرد و با اینترپلی انترتینمنت برای دو بازی از سری "بالدورز گیت" همکاری کرد. سی‌دی پراجکت در حال کار بر روی نسخهٔ رایانه‌ای "" بود که اینترپلی تحت مشکلات مالی قرار گرفت. بازی لغو شد و شرکت سی‌دی پراجکت تصمیم گرفت از کد برای بازی‌های خودشان استفاده کنند که منجر به بازی "ویچر" شد، یک بازی ویدئویی اقتباس‌شده از رمانی به همین نام به نویسندگی آندژی ساپکوفسکی.
پس از عرضهٔ "ویچر"، سی‌دی پراجکت تصمیم گرفت همین بازی را با نام "" برای کنسول‌ها بسازد، اما مشکلات توسعه و افزایش هزینه‌ها شرکت را به مرز ورشکستگی کشاند. سی‌دی پراجکت سپس "" را در سال ۲۰۱۱ و "" را در سال ۲۰۱۵ منتشر کرد که جوایز «بازی سال» سرشماری کسب کرد. در سال ۲۰۲۰، سی‌دی پراجکت بازی "سایبرپانک ۲۰۷۷" را منتشر کرد، یک بازی نقش‌آفرینی اقتباس‌شده از بازی رومیزی "سایبرپانک".
یک سرویس پخش بازی به نام گاگ.کام توسط سی‌دی پراجکت ایجاد شد تا به بازیکنان در پیدا کردن بازی‌های قدیمی کمک کند. هدف این سرویس دادن بازی‌ها به بازیکنان بدون مدیریت حقوق دیجیتال (DRM) است و سپس این سرویس بازی‌های تریپل ای و مستقل را نیز پوشش داد.
سی‌دی پراجکت در مه ۱۹۹۴ توسط مارچین ایوینسکی و میخاو کیچینسکی بنیان‌گذاری شد. به گفتهٔ ایوینسکی، اگرچه او از تجربهٔ بازی‌های ویدئویی لذت می‌بُرد، اما این بازی‌ها در لهستانی کمونیستی آن زمان کمیاب بودند. مارچین ایوینسکی در دوران دبیرستان نسخه‌های کرک‌شده از بازی‌های غربی را در فروشگاهی در ورشو می‌فروخت. ایوینسکی و کیچینسکی در دبیرستان با یکدیگر آشنا شدند و شریک شدند. در آن زمان کیچینسکی نیز بازی ویدئویی می‌فروخت.
ایوینسکی و کیچینسکی که می‌خواستند کسب‌وکار خود را قانونی انجام دهند، وارد کردن بازی‌های ویدئویی از خرده‌فروشان آمریکایی را آغاز کردند و نخستین واردکنندگان بازی‌های سی‌دی-رام در لهستان بودند. پس از اینکه لهستان در ابتدای دهه ۹۰ به یک اقتصاد بازارمحور تبدیل شد، آن‌ها شرکت خود را بازگشایی نمودند. ایوینسکی و کیچینسکی در نیمهٔ دوم ۱۹۹۴ سی‌دی پراجکت را بنیان‌گذاری کردند. آن‌ها تنها با داشتن ۲٬۰۰۰ دلار، از آپارتمان یکی از دوستانشان به عنوان یک دفتر کار بدون اجاره استفاده کردند.
زمانی که سی‌دی پراجکت بنیان‌گذاری شد، بزرگ‌ترین چالش آن‌ها غلبه بر نقض حق تکثیر در صنعت بازی‌های ویدئویی بود. این شرکت یکی از نخستین‌ها در نوع خودش در لهستان بود که بازی‌ها را محلی‌سازی کند. بنا به گفتهٔ ایوینسکی، آن‌ها بیشتر محصولاتشان را به «مغازه‌های خانوادگی» می‌فروختند. سی‌دی پراجکت محلی‌سازی جزئی را برای توسعه‌دهندگانی مانند سون استارز و لریکس-لانگ‌سافت در ۱۹۹۶ آغاز کردند و محلی‌سازی کلی را سال بعد. بنا به گفتهٔ ایوینسکی، یکی از موفق‌ترین عنوان‌های محلی‌سازی‌شدهٔ آن‌ها "" بود. در حالی که محلی‌سازی‌های پیشین تنها صدها نسخه فروخته بودند، "ایس ونتورا" هزاران نسخه فروخت و موفقیت رویکرد بومی‌سازی آنها را ثابت کرد. هنگامی که روش‌های آن‌ها تأیید شد، سی‌دی پراجکت برای محلی‌سازی لهستانی "بالدورز گیت" به شرکت‌هایی مانند بایوور و اینترپلی انترتینمنت نزدیک شد. آن‌ها انتظار داشتند این بازی در لهستان محبوب شود و احساس کردند هیچ خرده‌فروش دیگری نمی‌تواند متن را از انگلیسی به لهستانی ترجمه کند. برای افزایش محبوبیت بازی در لهستان، سی‌دی پراجکت به بسته‌بندی بازی اقلامی افزودند و صداگذاران لهستانی شناخته‌شده را برای صداگذاری شخصیت‌ها بکارگماشت. تلاش نخست موفقیت‌آمیز بود و در روز عرضهٔ بازی ۱۸٬۰۰۰ نسخه عرضه شدند که از شمار عرضه‌های آن زمان بیشتر بود.
پس از عرضهٔ "بالدورز گیت"، شرکت همکاری خود را با اینترپلی ادامه داد و بر انتقال بازی "" به رایانه‌های شخصی همکاری کرد. برای انتقال، سی‌دی پراجکت سباستین ژیلینسکی (که پیش‌تر "مورتیر" را توسعه داده بود) و آدام بادوسکی را استخدام کرد. شش ماه پس از آغاز توسعه، اینترپلی با مشکلات مالی مواجه شد و انتقال بازی برای رایانه‌های شخصی را لغو کرد. سی‌دی پراجکت به محلی‌سازی بازی‌های دیگر پس از لغو شدن "اتحاد تاریک" ادامه داد و جوایز بیزینس گزت را در سال‌های ۲۰۰۳ و ۲۰۰۴ دریافت کرد.
ذوق و شوق برای پخش بازی پس از لغو شدن "اتحاد تاریک" فرو ریخت و بنیان‌گذاران سی‌دی پراجکت به این فکر بودند که آیا شرکت به عنوان یک پخش‌کننده ادامه دهد یا به توسعه بازی‌ها نیز بپردازد. با لغو شدن بازی و در دسترس بودن کد بازی در دست سی‌دی پراجکت، شرکت قصد داشت با استفاده از آن نخستین بازی اصلی خود را توسعه دهند. آن‌ها قصد داشتند یک سری بازی بر پایهٔ رمان‌های "ویچر" به نویسندگی آندژی ساپکوفسکی (که در لهستان پرطرفدار بودند) بسازند و نویسنده نیز پیشنهاد سی‌دی پراجکت را پذیرفت. حقوق فرنچایز در سال ۱۹۹۷ به متروپلیس سافتور فروخته شده بود و یک نسخهٔ قابل‌بازی از بخش نخست ساخته شده بود اما رها شد. سی‌دی پراجکت حقوق فرنچایز "ویچر" را در سال ۲۰۰۲ به دست آورد. به گفتهٔ ایوینسکی، در آن زمان آن‌ها هیچ ایده‌ای نداشتند که چگونه یک بازی بسازند.
برای توسعهٔ بازی، شرکت یک استودیوی بازی‌سازی به نام سی‌دی پراجکت رد در سال ۲۰۰۲ در شهر ووچ به رهبری سباستین ژیلینسکی بازگشایی نمود. استودیو یک بازی نمایشی ساخت که آدام بادوسکی در نگاه به گذشته آن را «یک تکه آشغال» خواند. نمونه یک بازی نقش‌آفرینی با چشم‌انداز بالا به پایین بود، مانند بازی‌های همچون "اتحاد تاریک" و "دیابلو" و از موتور بازی که در ساخت "مورتیر" استفاده شده بود بهره گرفتند. ایوینسکی و کیچینسکی بدون موفقیت نسخهٔ آزمایشی را به‌شماری از ناشران نشان دادند. استودیوی ووچ بسته شد و تمامی کارمندان به جز ژیلینسکی به مرکز در ورشو آمدند.
ژیلینسکی شرکت را ترک کرد و کیچینسکی پروژه را رهبری کرد. هرچند که توسعهٔ بازی ادامه یافت، نسخه آزمایشی رها شد. به گفتهٔ سی‌دی پراجکت، تیم توسعه ایده‌های گوناگونی برای بازی داشتند و فاقد جهت کلی بودند؛ بنابراین در سال ۲۰۰۳ به کل دوباره آغاز کردند. تیم، که با توسعهٔ بازی آشنا نبود، نزدیک به دو سال صرف سازماندهی تولید کرد. آنها از بایوور کمک دریافت کردند، که با ارائه فضا به سی‌دی پراجکت در غرفه خود در کنار "امپراتوری جید" به ترویج بازی در نمایشگاه سرگرمی الکترونیکی ۲۰۰۴ کمک کرد. بایوور همچنین مجوز استفاده از موتور بازی آرورا را به شرکت داد.
بودجه بازی فراتر از حد انتظار بود. تیم توسعه که در اصل شامل ۱۵ نفر بود به بهای ۲۰ میلیون زلوتی به ۱۰۰ نفر رسید. به گفته ایوینسکی، محتوا به دلایل بودجه از بازی حذف شد اما شخصیت‌ها حفظ شدند. با این حال، در ترجمه متن لهستانی بازی به انگلیسی مشکل وجود داشت. آتاری در انتشار بازی موافقت کرد. پس از پنج سال توسعه، بازی فرنچایز "ویچر" را به مخاطبان بین‌المللی کشاند. "ویچر" در سال ۲۰۰۷ منتشر شد و واکنش‌های عمدتاً مثبتی دریافت کرد.
فروش بازی رضایت‌بخش بود و توسعهٔ دنباله تقریباً بلافاصله پس از انتشار "ویچر" آغاز شد. تیم کار طراحی برای بازی "" را آغاز کرد و با کنسول‌ها برای توسعه موتور جدید برای "ویچر ۳" آزمایش‌هایی انجام دادند. زمانی که تیم کار ""، نسخهٔ کنسولی "ویچر" را آغاز کرد، توسعه دو بازی دیگر متوقف شد. اگرچه آن‌ها با استودیوی فرانسوی وایداسکرین گیمز برای انتقال بازی به کنسول‌ها همکاری کردند، وارد برزخ توسعه شد. وایداسکرین درخواست نیروی کار، پول و زمان بیشتر برای توسعهٔ عنوان کرد و از پول نگرفتن گله کردند؛ به گفتهٔ ایوینسکی، سی‌دی پراجکت بیشتر از کارمندان خود به آن‌ها پول داد. تیم این پروژه را لغو کرد و توسعه آن نیز موقوف شد. آتاری که از این تصمیم گله‌مند بود، از سی‌دی پراجکت درخواست بازپرداخت برای فراهم کردن منابع مالی انتقال "ویچر" به کنسول‌ها کرد. ایوینسکی موافقت کرد که آتاری ناشر دنبالهٔ "ویچر ۲" در آمریکای شمالی باشد. سی‌دی پراجکت در سال ۲۰۰۸ متروپلیس سافتور را به دست آورد.
اختلاف بر سر "قیام گرگ سفید" هزینه‌بر بود؛ شرکت تقریباً به مرز ورشکستگی کشیده شد. بحران مالی ۲۰۰۸–۲۰۰۷ نیز یک عامل دیگر بود. برای سر پا نگه داشتن خود، تیم تصمیم گرفت بر "ویچر ۲" و موتور "ویچر ۳" تمرکز کند. هنگامی که موتور (که به عنوان ردانجین شناخته می‌شود) ساخته شد، بازی می‌تواند برای کنسول‌ها نیز ساخته شود. برای توسعهٔ "ویچر ۲"، شرکت توسعهٔ بازی تیراندازی اول شخص استودیوی متروپلیس به نام "دی" را متوقف کرد. پس از سه و نیم سال توسعه، "ویچر ۲: قاتلین پادشاهان" در سال ۲۰۱۱ منتشر شد و با ستایش از سوی منتقدان مواجه شد و بیش از ۱٬۷ میلیون نسخه فروخت.
پس از "ویچر ۲"، سی‌دی پراجکت قصد داشت یک بازی جهان باز با کیفیت مشابه دیگر بازی‌ها بسازد و شرکت ویژگی‌هایی به آن می‌افزود که منتقدان آن را مشابه "ویچر ۲" نخوانند. آن‌ها می‌خواستند چارچوب گرافیک بازی را گسترش بدهند و بازی را تنها برای رایانه‌های شخصی و کنسول‌های نسل هشتم منتشر کنند. این باعث بحث و گمان‌هایی در تیم شد، برخی می‌خواستند برای رسیدن به حداکثر سود بازی را برای کنسول‌های قدیمی‌تر نیز منتشر کنند. توسعهٔ "" سه سال و نیم طول کشید و ۸۱ میلیون دلار هزینه داشت. گزارشی مدعی شد که توسعه‌دهندگان مجبور بودند برای یک سال کرانچ کنند تا به مهلت‌های انتشار برسند. پس از چندین تأخیر، بازی سرانجام در مه ۲۰۱۵ منتشر شد و با ستایش منتقدان روبرو شد. "وایلد هانت" از دیدگاه تجاری موفق بود، در شش هفتهٔ نخست عرضه شش میلیون نسخه فروخت و در نیمهٔ نخست ۲۰۱۵ به استودیو ۲۳۶ میلیون زلوتی (۶۲٬۵ میلیون دلار) سود رساند. تیم ۱۶ محتوای قابل دانلود رایگان و دو بستهٔ گسترشی پولی به نام‌های "" و "" برای بازی منتشر کرد. تیم تصمیم گرفت که "وایلد هانت" آخرین بازی در سری ویچر باشد که گرالت در آن حضور دارد. دربارهٔ آیندهٔ سری "ویچر"، کنراد توماشکویچ، کارگردان بازی "ویچر ۳"، در مه ۲۰۱۶ اظهار داشت که امیدوار بود در آینده بتواند با این سری کار کند اما در آن زمان چیزی در برنامه نبود. تا تاریخ آوریل ۲۰۲۲، "ویچر ۳" بیش از ۴۰ میلیون نسخه فروخته‌است. یک بازی فرعی از مجموعه، ""، بر پایهٔ یک بازی کارتی در "ویچر ۳" در سال ۲۰۱۸ منتشر شد. همچنین، یک بازی نقش‌آفرینی تک‌نفره با محوریت گوئنت، به نام "" در اکتبر ۲۰۱۸ منتشر شد.
موفقیت "ویچر ۳" اجازه داد سی‌دی پراجکت گسترش پیدا کند. در مارس ۲۰۱۶، شرکت اعلام کرد در حال توسعهٔ یک بازی نقش‌آفرینی دیگر هستند و قرار است بین سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱ منتشر شود. آن‌ها همچنین برای گسترش برنامه‌هایی داشتند و قرار بود بخش رد دو برابر گسترش یابد. در مارس ۲۰۱۸، اعلام شد که یک استودیوی جدید در وروتسواف بازگشایی خواهد شد. این استودیو که از یک استودیوی دیگر به نام استرنج نیو ثینگز به دست آمد، توسط مدیرعامل پیشین تکلند پاول زاودنی رهبری می‌شود و اعضای آن شامل اعضای پیشین تکلند، آی‌او اینتراکتیو و سی‌دی پراجکت رد می‌شود. در اوت ۲۰۱۸، سی‌دی پراجکت سوپوکو را بنیان‌گذاری کرد، یک استودیو که تمرکز آن بر بازی‌های موبایل است. موفقیت "ویچر ۳" و همچنین سیاست‌های مشتری‌پسند سی‌دی پراجکت در آن زمان، باعث شد در جامعهٔ بازی ویدئویی میان مخاطبان خوش‌نیتی زیادی پیدا کند. هرچند، شرایط کاری استودیو پس از اینکه کارمندان ناراضی به صفحهٔ سی‌دی پراجکت در گلسدور با بازبینی‌های منفی حمله کردند زیر سؤال رفت. ایوینسکی جلوتر با گفتن اینکه رویکرد استودیو در ساخت بازی‌ها «مناسب هر کسی نیست» پاسخ داد.
به دنبال عرضهٔ موفقیت‌آمیز "ویچر ۳"، عنوان بعدی استودیو، "سایبرپانک ۲۰۷۷"، یکی از موردانتظارترین بازی‌های تاریخ شد. این یک بازی نقش‌آفرینی جهان باز بر پایه بازی رومیزی "سایبرپانک" است که توسط مایک پانداسمیت ساخته شد. بازی در ابتدا در مه ۲۰۱۲ معرفی شده بود. هیجان انتظار بازی در کنار انتشار سریال "ویچر" در نتفلیکس، باعث شد سی‌دی پراجکت با جلو زدن از یوبی‌سافت در مه ۲۰۲۰ باارزش‌ترین شرکت بازی ویدئویی در اروپا شود. بازی چندین تأخیر تجربه کرد و تیم استرس این را داشتند که تا زمانی که بازی آماده نشود آن را منتشر نکنند. در حالی که مدیریت استودیو یک «کرانچ غیر اجباری» داشت تا توسعهٔ بازی‌ها بر زندگی کارمندان تأثیر نگذارد، مدیریت قول و قرار خود را شکاند و تمام توسعه‌دهندگان را مجبور کرد شش روز در هفته کار کنند. بازی در دسامبر ۲۰۲۰ منتشر شد. نسخهٔ رایانه‌های شخصی انتقادات مثبت کلی گرفت و یکی از بزرگ‌ترین انتشارهای بازی ویدئویی برای رایانه‌های شخصی شد. هزینه توسعه تنها با پولی که از پیش‌خرید به دست آمده بود جبران شد. هرچند، نسخه‌های کنسولی سرشار از مشکلات فنی و باگ‌های نرم‌افزاری بودند و برخی بازیکنان مدعی بودند این نسخه‌ها غیرقابل بازی است. استودیو به این متهم شد که وضعیت نامرغوب نسخه‌های کنسولی را از مخاطبان پنهان کرده بود. در ۱۸ دسامبر ۲۰۲۰ بازی از فروشگاه پلی‌استیشن حذف شد. کیچینسکی اذعان کرد که رویکرد شرکت برای بازاریابی نسخه‌های کنسول، اعتماد بازیکنان را به استودیو از بین برد و قول داد بروزرسانی‌هایی برای رفع مشکلات عرضه کند.
در اوایل فوریه ۲۰۲۱، سی‌دی پراجکت رد قربانی یک حملهٔ باج‌افزاری شد و حمله‌کنندگان توانستند کد منبع برخی بازی‌ها مانند "گوئنت: بازی کارتی ویچر" و "سایبرپانک ۲۰۷۷" و پرونده‌های اداری را به دست بیاورند. حمله‌کنندگان از سی‌دی پراجکت رد خواستند تنها در چند روز پول زیادی به آن‌ها بپردازند وگرنه پرونده‌ها و کدهای دزدیده شده را یا لو خواهند داد یا فروخت. سی‌دی پراجکت از مذاکره به حمله‌کنندگان اجتناب کرد و اظهار داشت «ما تسلیم خواسته‌ها نمی‌شویم و با بازیگر مذاکره نمی‌کنیم»، با تأیید اینکه هیچ اطلاعات شخصی در این حمله به دست نیامده‌است و آنها در حال همکاری با مجریان قانون برای ردیابی مهاجمان هستند. تحلیلگران امنیتی در دارک وب دیدند که کد برای حداقل ۱ میلیون دلار به حراج گذاشته شده‌است و بعدها که حمله‌کنندگان گفتند پیشنهادی راضی‌کننده دریافت کردند بسته شد. پس از یک هفته از این حراج، کد به صورت آنلاین در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک گذاشته می‌شد و سی‌دی پراجکت رد با استفاده از قانون کپی‌رایت هزاره دیجیتال هر اشاره‌ای به کد را حذف می‌کرد.
ردانجین یک موتور بازی توسعه‌یافته توسط سی‌دی پراجکت رد ویژهٔ بازی‌های ویدئویی نقش‌آفرینی غیرخطی است. این موتور جایگزین موتور آرورا است که سی‌دی پراجکت پیش‌تر مجوز آن را از بایوور برای توسعهٔ "ویچر" گرفته بود.
ردانجین نرم‌افزار چندسکویی ۳۲-بیت و ۶۴-بیت است و بر روی مایکروسافت ویندوز اجرا می‌شود. ردانجین نخستین بار در "" برای مایکروسافت ویندوز به کار برده شد. ردانجین ۲، یک نسخهٔ بروزرسانی‌شدهٔ ردانجین، در "ویچر ۲" به کار برده شد و همچنین برروی اکس‌باکس ۳۶۰ و مک‌اواس و لینوکس نیز اجرا می‌شد، هرچند این انتقال‌ها با استفاده از لایه سازگاری مشابه واین به نام ای‌آن انجام می‌شد. ردانجین ۳ ویژهٔ سکوی نرم‌افزاری ۶۴-بیتی ساخته شد و همچنین برروی پلی‌استیشن ۴، اکس‌باکس وان و نینتندو سوئیچ اجرا می‌شود.
ردانجین ۲ از میان‌افزارهایی چون هاوک برای فیزیک، اسکیلفرم جی‌اف‌اکس برای رابط کاربری و افماد برای صدا استفاده کرد. از این موتور برای انتقال "ویچر ۲" به اکس‌باکس ۳۶۰ بهره‌برداری شد.
ردانجین ۳ به‌ویژه برای پلتفرم‌های نرم‌افزاری ۶۴ بیتی به کار برده شد. سی‌دی پراجکت رد به منظور ایجاد فضاهای جهان باز مانند "" این موتور را درست کرد. این موتور پویانمایی‌های چهره‌ها و دیگر پویانمایی‌های رایانه‌ای را بهبود بخشید. همچنین جلوه‌های تندر و آذرخش دیگر نسبت کنتراست کاهش‌یافته ندارند. ردانجین ۳ همچنین از جلوه‌های حجمی پشتیبانی می‌کند که امکان ارائهٔ پیشرفتهٔ ابرها، مه، بخار، دود و سایر جلوه‌های ذرات را فراهم می‌کند. ردانجین ۳ یک رندرینگ تهیه‌شده برای سایه‌زنی تأخیریافته پایپ‌لاین گرافیکِ «forward+» و دیگر جلوه‌ها دارد. نتیجهٔ آن مجموعهٔ گسترده‌ای از جلوه‌های سینمایی است، مانند عمق میدان بوکه و شعله عدسی مرتبط با نور چندگانه.
بازیِ "سایبرپانک ۲۰۷۷" از موتور ردانجین ۴ بهره برد که از نورپردازی سراسری رهگیری پرتو و دیگر جلوه‌ها پشتیبانی می‌کرد. در مارس ۲۰۲۲، سی‌دی پراجکت همکاری خود را با اپیک گیمز اعلام کرد که منجر شد سی‌دی پراجکت ردانجین را کنار بگذارد و از موتور آنریل انجین استفاده کند.
در سال ۲۰۰۸، شرکت سی‌دی پراجکت گاگ.کام را معرفی کرد که یک سرویس پخش با راهبرد مدیریت حقوق دیجیتال رایگان است. این سرویس قصد دارد به بازیکنان کمک کند تا «بازی‌های خوب قدیمی» را پیدا کنند و از بازی‌های قدیمی نیز نگهداری کنند. برای انجام این کار، تیم مجبور شد مسائل مربوط به مجوز برای توسعه‌دهندگان از بین رفته را حل کند یا با توسعه‌دهندگان بر سر حقوق پخش مذاکره کند. برای بازیابی کد و تبدیل آن‌ها برای پلتفرم‌های نو، مجبور شدند از نسخه‌های خرده‌فروشی یا دست‌دوم استفاده کنند. سی‌دی پراجکت با توسعه‌دهندگان کوچک و ناشران بزرگ همچون اکتیویژن، الکترونیک آرتس و یوبی‌سافت همکاری کرد تا نمونه کارهای سرویس گاگ را از بازی‌های مستقل تا بازی‌های تریپل ای گسترش دهد.