moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
بری‌بری یک نوع سوءتغذیه است که در اثر کمبود ویتامین (ویتامین ب ۱) بروز می‌کند.
ویتامین در شکاندن مولکول‌های قند مانند گلوکز به منظور تولید انرژی نقش مهمی دارد. علاوه بر این، در ساختار غشای سلولی نورون‌ها نیز وجود دارد. کمبود این ویتامین موجب ابتلا به بری‌بری و پیدایش علایمی چون خستگی مفرط و اختلال در کارکرد قلب، دستگاه عصبی، ماهیچه‌ها و دستگاه گوارش می‌شود.
واژهٔ "بری‌بری" از زبان سینهالی گرفته شده است، و به معنای "نمی‌توانم نمی‌توانم" می‌باشد. معنای این لغت نشانگر ناتوانی افراد شدیداً مبتلا به بری‌بری در حرکت می‌باشد.
در قرن نوزدهم و قبل آن، برنج سفید در آسیا غذای اصلی طبقات متوسط محسوب می‌شد و به همین علت بری‌بری در میان آن‌ها شایع بود. در سال ۱۸۸۴، تاکاکی کانهیرو ، یک پزشک ژاپنی فارغ‌التحصیل انگلستان که در نیروی دریایی امپراتوری ژاپن عضویت داشت، مشاهده کرد که بری‌بری در میان ملوانان کم‌رتبهٔ کشتی که معمولاً جز برنج چیزی نمی‌خوردند شایع است؛ این در حالی بود که ناوگانان غربی و افسرانی که رژیم غذایی آن‌ها به شیوهٔ غربیان بود دچار این بیماری نمی‌شدند. کانهیرو ابتدا گمان می‌کرد که کمبود پروتئین علت اصلی بری‌بری است. او با حمایت ناوگان سلطنتی ژاپن تصمیم به انجام آزمایشی برای یافتن علت بیماری کرد. او دو رزم‌ناو را فراهم کرد، که به کارکنان یکی از آن‌ها تنها برنج سفید، و دیگری رژیم غذایی شامل گوشت، ماهی، برنج، جو و لوبیا داده می‌شد. حاصل این آزمایش این بود که از کشتی اول ۱۶۱ نفر دچار بری‌بری شدند و ۲۵ نفر آن‌ها جان باختند، در حالی که در کشتی دوم تنها ۱۴ نفر به بری‌بری دچار بودند و تلفاتی نداشتند.
این نتایج کانهیرو و ناوگان سلطنتی را متقاعد کرد که رژیم غذایی علت اصلی بری‌بری است. این موضوع در سال ۱۸۹۷، با کشف کریستین ایجکمن مبنی بر این که دادن برنج کامل به مرغ به جای برنج سفید موجب جلوگیری از ابتلای آن‌ها به بری‌بری می‌شود، تأیید شد. یک سال بعد، فردریک هاپکینز به این نتیجه رسید که بعضی غذاها، علاوه بر کربوهیدرات‌ها، پروتئین‌ها و چربی‌ها، موادی دارند که برای متابولیسم و کارکرد صحیح بدن ضروری هستند.
در سال ۱۹۰۱، دستیار کریستین ایجکمن بری‌بری را یک مشخصهٔ کمبود شناخت. این تشخیص بعدها تأیید شد، چرا که ثابت شد بری‌بری در اثر کمبود تیامین بروز می‌کند.
سرانجام، ایجکمن، زیست‌شناس و آسیب‌شناس هلندی، ثابت کرد که علت بیماری بری‌بری رژیم غذایی فقیر است. کارهای او به کشف ویتامین‌ها انجامید. ایجکمن و هاپکینز به خاطر این کشف در سال ۱۹۲۹ برندهٔ جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی شدند.
بری‌بری بر اثر کمبود تیامین ظاهر می‌شود. بدن انسان قادر به تولید این ویتامین نیست، و باید آن را از رژیم غذایی خود دریافت کند. تیامین به طور طبیعی در غلات و غذاهای تازه، به خصوص آرد کامل، گوشت تازه، حبوبات، سبزیجات، میوه‌ها و شیر وجود دارد. بنابراین، بری‌بری در افرادی بروز می‌کند که این غذاها را به دلایل مختلف، چون فقر و قحطی، از رژیم غذایی خود حذف کرده یا میزان آن‌ها را از مقدار مورد نیز بدنشان کم کرده اند.
بری‌بری می‌تواند همچنین در افرادی که از برنج سفید (که دارای میزان کمی تیامین است) استفاده می‌کنند دیده شود. این بیماری در قرن نوزدهم و قبل از آن، در کشورهای آسیایی که برنج سفید را به عنوان غذای اصلی خود مصرف می‌کردند شایع بود.
افراد الکلی دارای رژیم غذایی نامناسب، و نوزادان شیرخواری که مادر آن‌ها دچار کمبود تیامین هستند نیز در معرض ابتلا به بری‌بری قرار دارند.
در گوشت برخی ماهی‌ها آنزیم تیامیناز وجود دارد که موجب از بین رفتن تیامین می‌شود. این آنزیم با پختن ماهی از بین می‌رود، ولی مصرف خام آن در کشورهایی چون ژاپن می‌تواند موجب بری‌بری شود.
به طور کلی، علایم بری‌بری شامل کاهش وزن، اختلال در ادراک حواس، اختلالات هیجانی، ضعف و درد در اعضای بدن و نامنظمی ضرب‌آهنگ قلب هستند. ورم بخش‌هایی در بدن نیز از علایم دیگر بری‌بری است. به علاوه، ممکن است غلظت اسید لاکتیک و اسید پیروویک در خون افزایش یابد. بری‌بری وخیم موجب نارسایی قلبی و مرگ می‌شود. در این بیماری فرد رفتار های ناخودآگاه به شدت عصبی نشان میدهد ، در کودکانی که بری بری دارند علائم اختلال حواس بیش از حد مشاهده شده است که به علت کمبود تیامین و نقش آن در کمپلکس پیرووات دهیدروژناز است.
بری‌بری را به دو نوع تقسیم می‌کنند:
درمان بری‌بری از طریق مصرف تیامین به صورت قرص یا با تزریق صورت می‌گیرد. علایم بهبودی بیمار از ساعاتی پس از شروع درمان ظاهر می‌شود. در صورت دردسترس نبودن این ویتامین به شکل دارو، درمان می‌تواند با رژیم غذایی غنی از تیامین (مانند نان کامل) انجام گیرد. روند بهبودی در درمان از طریق رژیم غذایی کندتر خواهد بود.
عبدالعظیم ولیان، (زاده ۱۳۰۴ در تهران – درگذشته ۱۳۷۳ در آمریکا) وزیر تعاون و امور روستاهامجله خواندنیها. ۲۵ آبان ۱۳۵۰ ص ۴۹، وزیر اصلاحات ارضی و مدتی استاندار استان خراسان و نایب‌التولیه آستان قدس رضوی در زمان محمدرضا شاه پهلوی بود.
عبدالعظیم ولیان" در سال ۱۳۰۴ در تهران به دنیا آمد. پدرش "بابا" و مادرش "شهربانو" نام داشتند. پس از انجام تحصیلات ابتدایی وارد دبیرستان نظام شد و دانشکده افسری را طی نمود و به درجه افسری رسید، همزمان دوره دانشکده حقوق تهران را نیز به پایان رساند. وی مراحل نظامی را به تدریج گذراند و مدتها آجودان لشکر لرستان و سپاه فارس بود و مدتی نیز در دادگاههای نظامی به وکالت اشتغال داشت. در ۱۳۴۱ با درجهٔ سرهنگی به وزارت کشاورزی منتقل شد و ریاست حوزه بازرسی به عهده او قرار گرفت. سپس ریاست سازمان اصلاحات ارضی را عهده‌دار شد و پس از مدتی کوتاه با حفظ سمت به معاونت وزارت کشاورزی برگزیده شد و از خدمات نظامی به خدمات کشوری منتقل شد. او در زمان ریاست سازمان اصلاحات ارضی مرحله اول و دوم قانون را اجرا کرد. در ۱۳۴۶ وزارت کشاورزی به دو وزارتخانه تقسیم شد و وزارتخانه جدیدی به نام وزارت اصلاحات ارضی به وجود آمد که ولیان در رأس آن قرار گرفت. در زمانی که رئیس سازمان اصلاحات ارضی بود درجه دکتری خود را در علوم سیاسی دریافت کرد. بعد از آنکه دو وزارتخانه تولیدات کشاورزی و منابع طبیعی منحل شدند قسمت اعظم آن دو وزارتخانه ضمیمه اصلاحات ارضی شد و نام وزارتخانه به وزارت تعاون و امور روستاها برگشت و عبدالعظیم ولیان در رأس وزارتخانه جدید قرار گرفت. وی مدت شش سال و نیم در رأس این وزارتخانه قرار داشت. ولیان در ۱۶ اردیبهشت ۱۳۵۳ از وزارت تعاون و امور روستاها کنار رفت و به مقام نیابت تولیت آستان قدس رضوی و استانداری خراسان منصوب شد. او در زمان دولت غلامرضا ازهاری توسط دولت نظامی بازداشت شد. عبدالعظیم ولیان در سال ۱۳۷۳ در آمریکا به مرگ طبیعی درگذشت.
نیویورک پست سیزدهمین روزنامه قدیمی ایالات متحده آمریکا است که به‌عنوان قدیمی‌ترین روزنامه‌ای که به‌طور پیوسته منتشر می‌شود شناخته شده‌ است، هرچند به دلیل اعتراض‌های کاری مانند سایر مطبوعات با وقفه‌هایی روبرو بوده‌است.
"نیویورک پست" در سال ۱۸۰۱ توسط الکساندر همیلتون بنیان گذاشته شد. این روزنامه به ویراستاری ویلیام کالن براینت مشهورترین ویراستار قرن نوزدهم معتبرترین روزنامه عمومی شد. از سال ۱۹۹۳ تحت مالکیت ابرشرکت نوز (تا ۲۰۱۳) متعلق به روپرت مرداک درآمد، او پیش از این نیز بین سال‌های ۱۹۷۶ تا ۱۹۸۸ مالک این روزنامه بود. نیویورک پست، ششمین روزنامه پرفروش در آمریکا است. دفتر روزنامه در خیابان ششم منهتن نیویورک جای دارد. نیویورک پست به عنوان یک نشریهٔ راست‌گرا و مخالف با جناح چپ شناخته می‌شود.
مایکل ساول دل متولد ۱۹۶۵ شهر هیوستون، رئیس و بنیانگذار شرکت رایانه‌ای دل کامپیوترز است.
او دانش‌آموخته دانشگاه تگزاس در آستین است.
دل دوران تحصیل ابتدایی را در مدرسهٔ هراد هیوستون گذراند. دل از همان سنین کودکی به‌صورت پاره‌وقت به فعالیت جزئی در خرید و فروش سهام مشغول بود. او علاقهٔ زیادی به دنیای کامپیوتر از خود نشان می‌داد و در هفت سالگی با خرید یک ماشین‌حساب، مسیر زندگی خود را به سمت فناوری‌های دیجیتال مشخص کرد.
بر طبق نشریه فوربز، در سال ۲۰۰۹، او با بیش از ۱۲ میلیارد دلار سرمایه، بیست و پنجمین مرد ثروتمند جهان بود.The World's Billionaires 2009 - Forbes.com
او نزدیک به ۱۰۰ میلیون دلار از ثروت شخصی خود را خرج وقف به مراکز علمی و پزشکی در تگزاس نموده‌است.
ساپّورو یکی از شهرهای ژاپن و پنجمین شهر پرجمعیت این کشور می‌باشد.
این شهر در منطقهٔ «ایشیکاری» جزیرهٔ هوکایدو واقع شده‌است و یکی از شهرهای منتخب توسط حکم دولتی به شمار می‌آید.
نام شهر ساپورو در بیرون از کشور ژاپن بیشتر به دلیل میزبانی المپیک زمستانی ۱۹۷۲ میلادی که نخستین المپیک در آسیا بود و همچنین برگزاری جشنوارهٔ برف (یوکی ماتسوری) سالانه شناخته شده است. از این روی بیش از دو میلیون گردشگر از سرتاسر جهان در این جشنواره شرکت می‌کنند.
کارخانهٔ «آبجوسازی ساپّورو» نیز در این شهر واقع شده‌است.
متروی ساپورو در سال ۱۹۷۱ تأسیس شده و هم‌اکنون دارای ۳ خط و ۴۹ ایستگاه می‌باشد.
تئوتیئواکان یا تئوتیهواکان نام مکان باستانی بزرگی‌است در حوزهٔ آبگیر مکزیک که بزرگترین هرم‌هایی که پیش از ورود اسپانیاها بدین سرزمین ساخته‌شده‌است در آن جای دارد. جدای از ویژگی هرم مانند شهر تئوتیئواکان، آن شهر به دلیل ساختار پیچیده اش، دارا بودن ساختمان‌های چند طبقه، و خیابانی بنام خیابان مرگ و نیز بخش کوچکی از نقاشی‌های دیواری خارق‌العاده‌ای که به طرز اعجاب‌انگیزی حفظ شده‌اند دارای اهمیتی انسان شناسانه و بسزایی می‌باشد.
تئوتیئواکان از نیمه نخست هزارهٔ یکم در اوج و بزرگترین شهر قاره آمریکا پیش از اکتشاف این قاره به دست اروپاییان بود. در اوج خود این شهر ۱۰۰ هزار باشنده را در خود جای می‌داده‌است. این شهر بر سراسر آمریکای میانه نفوذ داشته‌است. مردمان آن به احتمال از گروه‌های نژادی ناهوا، اتمی و توتوناک بوده‌اند.
این بخش تاریخی امروزه در شهرداری سن خوان در ایالت مکزیک جای گرفته‌است و در حدود ۴۵ کیلومتری شمال خاوری مکزیکو سیتی است. این بخش تاریخی ۸۳ کیلومتر مربع گستردگی دارد و از ۱۹۸۷ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت‌است.
با مختصات ۵۰ '۳۷. ۶۸ «wº ۹۸»N۳۳' ۴۱º ۱۹
بعلاوه، شهر تئوتیئواکان به دلیل سبک سفالین منحصر بفرد خود و دارا بودن ابزار خوب ابسیدین قدر و منزلتی بالا و کارایی گسترده پیدا کرد و در کتب آمریکای میانه به اصطلاح شهر «نازک‌نارنجی» معروف شده‌است.
اینطور فرض می‌شود که ساخت این شهر حدود ۱۰۰ سال قبل از میلاد شروع شده و تا حدود ۲۵۰ سال بعد از میلاد ادامه داشته‌است. ساخت این شهر تا حدود قرن هفتم یا هشتم میلادی به طول انجامید، اما آثار تاریخی اصلی آن غارت شدند و به‌طور ناخودآگاه ۵۵۰ سال بعد از میلاد کل شهر در آتش سوخت. شاید بهتر باشد اینطور بگوئیم که در اولین نیمه از هزاره اول بعد از میلاد و در زمان اوج شهر تئوتی وکان، آن شهر جزو بزرگترین شهرهای آمریکایی ـ کلمبیایی قدیم با جمعیتی حدود ۱۲۵ هزار نفر یا حتی بیشتر بوده‌است که این امر حداقل آن را در بین ۶ شهر بزرگ دنیا در آن دهه قرار داده بود. دولتمردان این شهر در منطقه کوهستانی مکزیک و حول و حوش اولین قرن بعد از میلاد کانون مذهبی جدیدی را پایه‌گذاری کردند. در نتیجه شهر تئوتی وکان به عنوان بزرگترین و معروفترین مرکز مذهبی در دنیای جدید عصر خود معرفی شد. شهر مذکور حتی دارای خانه‌های چند طبقه بود تا بدین وسیله بتواند جمعیت عظیمی را در خود جای دهد. تمدن و فرهنگ پیچیده آن که مرتبط با موقعیت خاص آن زمین بود همچنین به نام‌های تئوتی واکان و تئوتی واکانو نیز خوانده می‌شد.
همچنین یکی از صحبت‌های بحث‌برانگیز آن دوران مذاکره بر سر این مطلب بود که آیا تئوتی وکان مرکز ایالت امپراطوری قرار بگیرد یا نه! که پیامد آن خبر در کل آمریکای میانه همچون شهر وراکروز مایا به خوبی ثبت شده‌است.
آزتک‌ها بسیار تحت تأثیر این شهر قرار گرفتند. همچنین اقوام مختلف ساکن در شهر تئوتی وکان موضوع بحث محافل قرار گرفتند. برخی از اقوام ساکن در آن شهر بزرگ اقوامی همچون: ناحوا، اوتومی، یا توتوناک بوده‌اند. پژوهشگران همچنین بیان کرده‌اند که تئوتی وکان دولتی چند ملیتی بوده‌است.
شهر اصلی تئوتی وکان و آثار تاریخی معروف آن در حال حاضر در شهرداری سان جوان آن شهر که یکی از ایالات مکزیک می‌باشد، و تقریباً در ۴۵کیلومتری (۲۵ مایلی) شمالی‌ترین شهر مکزیک قرار گرفته، واقع شده‌اند. زمین‌های آن ناحیه حدود ۸۳ کیلومتر مربع (۳۲ مایل مربع) از سطحی صاف و مسطح را دربر گرفته‌اند؛ که در سال ۱۹۸۷ میلادی قسمتی از آن ناحیه به عنوان میراث جهانی سازمان یونسکو قرار داده شد. این منطقه پربیننده‌ترین منطقه باستان‌شناسی در میان مناطق مکزیک می‌باشد.
نام تئوتی واکان به وسیلهٔ آزتک‌های ناحواتی زبان قرن‌ها بعد از سقوط شهر به این شهر داده شد. این نام با معنی «محل تولد خدایان» متبلور می‌شود. این بازتاب اسطوره خلقت ناحواها می‌باشد که طبق نظریه آن‌ها در تئوتی وکان رخ داده‌است. تئوتی وکان یک اسم ناحواتی یا آزتکی به معنای «محل استقرار کسانیکه جاده خدایان در دست آنهاست» می‌باشد.
این بدان دلیل است که آزتک‌ها معتقد بودند که خدایان تمام دنیا را در آن محل خلق کرده‌اند. نام انتخاب شده آن‌ها به صورت تئوتی واکان در زبان ناحواتی با لهجه هجایی «وا» تلفظ می‌شود.
با کنوانسیون‌های املایی نرمال لهجه ناحواتی، ما نمی‌توانیم در اینجا لهجه مورد نظر را برای شما به نگارش درآوریم. هر دوی این تلفظات و تلفظ اسپانیایی (تئوتی واکان) استفاده می‌شوند و هر دو حالت هجایی در این نام‌ها دیده می‌شوند.
در کل نام اصلی شهر نامعلوم می‌باشد. اما در متون هیروگلیف از ناحیه مایا بنام پوح یا «مکان آلات موسیقی» آمده‌است. این نشان می‌دهد که مایا از دوره کلاسیک با نام تئوتی وکان یا همان منطقه آلات موسیقی همچون دیگر شهرهای کلاسیک آن دوران در مکزیک مرکزی شناخته می‌شده‌است. مثل اسامی شهرهای تولان قابل سکونت همچون: تولان، تولاـ هیدالگو و کولولا.
این نامگذاری در اوایل قرن بیستم ایجاد سردرگمی‌کرد. در حالیکه دانشمندان در مذاکره بودند که آیا تئوتی واکان یا تولا هیدالگو همان تولان توصیف شده در وقایع قرن شانزدهم می‌باشد. در حال حاضر این کاملاً مبرم و مشخص به نظر می‌رسد که شهر تولان می‌تواند به عنوان یک عبارت عمومی ناحوایی شناخته شود تا در هر توافق کلی بکار گرفته شود. در مفهوم آمریکای میانه از شهرسازی، تولان و دیگر معادل‌های زبانی که در ارتباط با بسته‌های نی و خیزران می‌باشند و بخشی از محیط زیستی دریاچه‌ها را از دره مکزیک و جمع کثیری از مردم آن شهر را پوشش می‌دهند، تنها به عنوان یک استعاره بکار گرفته می‌شوند.
تاریخ اولیه شهر تئوتی وکان کاملاً اسرارآمیز و منشأ بنیان‌گذاری آن نامشخص می‌باشد. برای سالیان مدیدی باستان شناسان معتقد بودند آن شهر به وسیلهٔ تولتک‌ها ساخته شده‌است. این نظریه به متون دوران استعمار برمیگردد، همچون مستندات دوران فلورانس که به زمین‌های تولتک‌ها نسبت داده شده‌است.
اگرچه واژه ناحواتی «تولتک» در حالت کلی به معنی «صنعتگر سطح پیشرفته» می‌باشد و همیشه هم اشاره به تمدن تولتک‌ها (که بر روی تمدن تولا و هیدالگو متمرکز شده) ندارد. به دلیل اینکه تمدن تولتک قرن‌ها پس از تمدن تئوتی وکان‌ها شکوفا شد مردم نتوانستند پایه‌گذاران این شهر را ببینند.
در سال‌های گذشته شکل‌گیری شهرها، تعدادی از مراکز شهرها در مرکز مکزیک پدید آمد. مشهورترین آن‌ها بنام سوئی سوئملکو می‌باشد که در کرانه جنوبی دریاچه تلکس کوکو واقع شده‌است. پژوهشگران انتظار دارند که فوران آتشفشان زیتل احتمالاً باعث این شده که توده عظیمی از مردم از دره مرکزی خارج شوند و به دره تئوتی وکان مهاجرت نمایند. این طریق از سکنی گزیدن سبب سرعت بخشیدن یا تسریع رشدجمعیت تئوتی وکان شد.
دیگر پژوهشگران اظهار کرده‌اند که ۴ نفر از مردم توتوناک جزو پایه‌گذاران شهر تئوتی وکان بوده‌اند. مدارکی معتبر وجود دارد که حاکی از آنند حداقل برخی از کسانی که در تئوتی وکان زندگی می‌کرده‌اند با تحت تأثیر قرارگرفتن تمدن تئوتی وکان‌ها، شامل تمدن مردم زاپوتک، میکس تک و مایا از این منطقه مهاجرت کرده‌اند. پایه‌گذاران شهر تئوتی وکان از امتیاز جغرافیایی این شهر دریاچه‌ای مکزیک بهره برده‌اند.
از زمین باتلاقی که آن‌ها در آن بسترهایی را بنام چینا مپس در آن ایجاد کردند گرفته تا مکان‌های دیگر، که این مورد، فرم دهی کانال‌ها را سبب شد و اساساً کار قایقهای حمل و نقل مواد غذایی از مزارع اطراف شهر به داخل شهر را آسان و از ایجاد ترافیک جلوگیری کرد. اولین ساختمان بنا شده در شهر تئوتی وکان به قدمتی حدود ۲۰۰ سال قبل از میلاد برمی گردد. بزرگترین هرم بنا شده بنام هرم خورشید ۱۰۰ سال پس از میلاد کامل شد.
این شهر در ۴۵۰ سال بعد از میلاد یعنی آنزمان که مرکز یک فرهنگ قدرتمند بود و به‌طور گسترده‌ای از نواحی اطراف آمریکای میانه تأثیر می‌گرفت، در دوران اوج خود بود.
در آنزمان (یعنی در دوران اوج) مساحت آن به بیش از ۳۰ کیلومتر مربع (بیش از ½ ۱۱ مایل مربع) می‌رسیده‌است و احتمالاً جمعیتی برابر با ۱۵۰٫۰۰۰ نفر را در خود جای داده بود؛ و طبق تخمینی دیگر اینطور گفته شده که آن شهر بیش از ۲۵۰٫۰۰۰ نفر جمعیت داشته‌است.
مردم از سراسر ناحیه تئوتی وکان تحت تأثیر آن شهر که تا جنوب گواتمالا امتداد یافته بود، از مناطق مختلفی به آن شهر می‌آمدند و در آنجا سکنی می‌گزیدند. تنها نکته منفی در مورد این شهر عدم وجود ساختارهای استحکامی و ارتشی مقتدر برای آن بوده‌است.
مقبره‌های موجود در نظر گرفته شده در خیابان‌ها برای مرده‌ها اشاره به سبک معماری طالود ـ تیبلرو دارد. بخش‌های بازسازی شده سبک‌های معماری شهر تئوتی وکان نشان دهنده بکارگیری رنگ قرمز در آمریکای میانه دارد که با مکمل‌های طلایی و تزئین رنگ سبز به همراه سنگ‌های مرمر و گرانیت جلوه‌ای خاص به این شهر داده بودند.
مراودات عادی سیاسی و فرهنگی بین تئوتی وکان و مراکز نواحی مایا (معروف به دیگر نقاط آمریکای میانه) برای دهه‌ها از اهمیت به سزا و چشمگیری برخوردار بوده‌است. مبادلات و تعاملات اصلی برای قرن‌ها یعنی از زمان روی کار آمدن سبک کلاسیک اولیه تا سبک کلاسیک میانه ادامه داشته‌است.
رسوب «ایدئولوژی الهام بخش تئوتی وکان» و نقش و نگارهای منسجم در مراکز مایا به سبک کلاسیک اخیر درست پس از دوران افول تئوتی وکان بود.
اگرچه پژوهشگران تنها به توسعه و درجه تأثیرگذاری شهر تئوتی وکان اشاره کرده‌اند، برخی نیز معتقدند آن شهر دارای نفوذ مستقیم و نظامی‌گری بوده‌است. برخی دیگر هم معتقدند که اقتباس ویژگی‌های «خارجیها» بخشی از نفوذ فرهنگی دوسویه، آگاهانه و انتخابی می‌باشد. یافته‌های جدید نیز حاکی از آنند که تئوتی وکان از همان زمان امپراطوری‌های باستان، همچون تولتک و آزتک روشی یکسان در مراودات و مبادلاتش با دیگر مراکز اعمال می‌کرده‌است. این باور وجود دارد که تئوتی وکان تأثیر را بر روی سبک‌های کلاسیک و پیش از کلاسیک مایا داشته‌است، و به احتمال زیاد این امر توسط تصرف چندین مرکز و ناحیه مایا شامل: تیکان و ناحیه پتن و تأثیر فرهنگ مایا بوده‌است.
سبک‌های معماری ماندگار در شهر تئوتی وکان به‌طور بسیطی در تعدادی از زمین‌های فاصله دار آمریکای میانه پراکنده شده‌اند که برخی از تحقیقات به عنوان مدارکی برای مبادلات بدست آمده تئوتی وکان و نفوذهای نظامی‌گری یا سیاسی می‌باشد. سبک خاص مرتبط با تئوتی وکان معروف به سبک طالود ـ تیبلرو می‌باشد که یک بخش خارجی شیب دار رو به داخل از یک ساختار (طالود) می‌باشد و توسط یک صفحه مستطیل شکل (تیبل رو) در بالا قرار داده شده‌است.
واریانس‌های این سبک عام در برخی از زمین‌های مناطق مایا همچون: تیکال، کامینالیویو، کوپان، بکان و اکسکن تاک و بخصوص در منطقه دریاچه‌ای پتن و سرزمین‌های بایز گواتمالا یافت شده‌اند. سبک طالود ـ تیبلرو در تاریخ‌های گذشته دارای ابتدایی‌ترین شکل شهر تئوتی وکان در اوایل دوره کلاسیک می‌باشد؛ که به نظر می‌رسد طی دوران سبک کلاسیک از ناحیه تلاکس کالا ـ پوئبلا نشأت گرفته‌است. تجزیه و تحلیل‌ها ردّ پایی در توسعه واریانس‌های محلی سبک طالود ـ تیبلرو در زمین‌هایی همچون تیکال دارند، یعنی آنجا که بکارگیری آن برمیگردد به ظواهر و نقش و نگاره‌های گرافیکی مرتبط با شهر تئوتی وکان در قرن پنجم.
سبک طالود تیبلرو از آمریکای میانه و به‌طور کلی تر از پایان دوره قبل از کلاسیک گسترش یافت؛ و نمی‌توان گفت که تنها از شهر تئوتی وکان تأثیر می‌گرفته‌است. در حقیقت چگونگی گستردگی این سبک در منطقه پهناور مایا نامشخص است.
شهر تئوتی وکان یک مرکز صنعتی بود، یعنی تبدیل شده بود به خانه اصلی سفالگران، طلاسازان و صنعتگران بسیاری. تئوتی وکان به دلیل تولید تعداد بی‌شماری از صنایع آبسیدین معروف می‌باشد. تئوتی وکان‌های غیرباستانی بدون هیج علامت و نماد نوشتاری مجبور به ترک شهر شدند. دست نوشته‌های نقل قولی مایایی حاکی از آنند که اشراف‌زادگان تئوتی وکان پس از رونق شهر به آنجا مهاجرت کردند و احتمالاً به زور برخی از املاک آنجا را به تصرف خود درآوردند که این باعث دور شدن روستائیان از آن مناطق که تا نزدیکی هاندوراس پیش رفتند، شد.
در کتیبه‌های مایا از یک نام مستعار با عنوان «جغد شاخدار» نام برده شده که گفته می‌شود آن برای بخشی از قانون تئوتی وکان در نظر گرفته شده بوده‌است. بدین صورت که این عنوان به فرمانروایانی داده می‌شد که بیش از ۶۰ سال حکمرانی می‌کردند و خویشان نزدیک خود را نیز به عنوان فرمانروایان تیکال و اوگزاکتان در گواتمالا منصوب می‌کردند.
پژوهشگران نظریات خود را در مورد فرهنگ باستانی تئوتی وکان و نقاشی‌های ناب دیواری آن و دیگر چیزها همچون نقاشی‌های دیواری واگنر (که در مجموعه‌ای خصوصی یافت می‌شود) و نیز کتیبه‌های رمزی مایایی (جهت حفظ از دسترس غارتگران) تئوتی وکان تفسیر و توصیف کرده‌اند. شاید یکی از دلایل به شهرت رسیدن شهر مذکور بین سال‌های ۴۵۰ و ۶۵۰ پس از میلاد، خلق نقاشی‌های دیواری منحصر به فرد آن باشد.
هنرمندان نقاش در کل آمریکای میانه بی‌رقیب بودند. این نکته توسط نقاشان ایتالیایی دوره فلورانس و رنسانس بیان شده‌است.
پژوهشگران معتقدند یکی از دلایل غارت و سوخته شدن شهر، حملات مهاجمان به آن در قرن هفتم یا هشتم می‌باشد. گرچه با مدارک جمع‌آوری شده بیشتری این نتیجه بدست آمد که آتش گرفتن شهر محدود به ساختمان‌ها و منازل مسکونی بود که اساساً مالک آن طبقه اشراف بودند. با این نظریه برخی بر این باورند که نابودی شهر و سوخته شدنش در آتش از شورش داخلی نشأت گرفته شده‌است.
پژوهشگران می‌گویند به دلیل اینکه طبق برنامهٔ اولیه در ساخت شهر در ابتدا توجه خاصی به کاخ‌ها و معابد (یعنی اماکنی که توسط طبقات بالا مورد استفاده قرار می‌گرفتند) شده بود، در نتیجه تئوری حمله یک تئوری ناقص است. چونکه در تمامی زمین‌های داخل و خارج شهر اثر آتش‌سوزی دیده می‌شود، باستان شناسان به این نتیجه رسیده‌اند که شهر به‌طور یکپارچه در آتش سوخته شده‌است. علی‌رغم این تعاریف در حال حاضر این نتیجه حاصل می‌شود که گستردگی آتش تا ساختمان‌های مدنی که در امتداد خیابان مرگ بودند ادامه داشته‌است. به نظر می‌رسد برخی از مجسمه‌ها به طریقی هدفمند همراه با چارچوب‌های اطرافشان نابود شده‌اند.
مدارکی جهت جمع‌آوری اطلاعات حول و حوش قرن ششم میلادی در آشنایی با برخی حمایت‌ها جهت فرضیه ناآرامی‌های داخلی شروع شد، تا بدین ترتیب دلیل کاهش یکباره جمعیت کشف شود. کاهش جمعیت شهر تئوتی وکان مرتبط با خشکسالی بلند مدتی بود که آن نیز خود بر اثر تغییرات آب و هوایی بین سال‌های ۵۳۵ تا ۵۳۶ پس از میلاد به وجود آمد.
با کار دائم باستان شناسان بر روی مسئله کاهش بوم شناختی نظریه جدیدی بدست آمد که حاکی از آن بود: در بین اجساد مردگان قرن ششم درصد کثیری از آن‌ها را نوجوانان تشکیل می‌دادند که اثبات شده مرگ آن‌ها بر اثر سوء تغذیه بوده‌است.
این یافته‌ها جدای از تئوری‌های دیگری که در بالا ذکر شد، می‌باشند. با این وجود، هر دو به افزایش تئوری جنگ و ناآرامی‌های داخلی دامن می‌زنند و همچنین می‌توانند از یک دوره کلی از خشکسالی و قحطی تأثیر گرفته باشند. دیگر شهرهای نزدیک مرکزی همچون کولوا، زوچیکالکو و کاکاکستلا برای پرکردن خلاء قدرت که با سقوط شهر تئوتی وکان آن‌ها نیز از بین رفتند با یکدیگر رقابت می‌کردند. آن‌ها احتمالاً خودشان را برخلاف مردم تئوتی وکان در برابر کاهش نفوذ و قدرت وفق پذیر کردند. در این زمین‌ها دو امر هنر و معماری به وسیلهٔ فرم‌های مختلف معماری شهر تئوتی وکان با یکدیگر رقابت می‌کردند. اما همچنین دو اصل نقش و نگارها و دست نوشته‌های گلچین از دیگر بخش‌های آمریکای میانه به خصوص در ناحیه مایا نابود شد. نابودی و ویرانی ناگهانی شهر تئوتی وکان برای مردم ایالت آمریکای میانه از دوران کلاسیک امری غیرعادی نبود. مورد دیگری وجود دارد که گفته شده برخی از مردم ایالت مایا از چاقی متشابهی در قرن‌های ذکر شده رنج می‌بردند، که پژوهشگران این امر را نیز متمایز از وقایع ویرانی دوران کلاسیک مایا نمی‌دانند در سال ۹۰۰ پیش از میلاد و حدود ۱۱۵۰ سال قبل از میلاد مردم شهر تویا نیز از چاقی مشابهی رنج می‌بردند. یکی دیگر از شهرهایی که در آن دوران تقریباً به کل ویران شده و در آتش سوخت شهری بنام زوچیکالکو است که در دره مورلاس واقع شده بود.
مدارک باستان‌شناسی حاوی این مطلب اند که شهر تئوتی وکان شهری چند نژاده با مناطق مجزایی برای ساکنین اوتومی، زاپوتک، میکستک، مایا و ناحوا بوده‌است.
همچنین مردم توتوناکس اظهار کرده‌اند که در ساخت این شهر دخیل بوده‌اند. آزتک‌ها نیز همین داستان را تکرار کرده‌اند، اما این ادعاها در یافته‌های باستان شناسان اثبات نشده‌اند.
در سال ۲۰۰۱، ترنس کافمن با ارائه مدارک زبانشناسی اظهار کرد که یک نژاد بسیار مهم در شهر تئوتی وکان مربوط به نژاد توتوناکان‌ها یا زبانشناسی وابسته میکزه ـ زوکوان بوده‌است. او به این نکته اشاره کرد تا تأثیرات کلی زبان توتونکان‌ها و میکزه زوکوان‌ها را در تعداد دیگری از زبان‌های آمریکای میانه تفسیر کند. همان کسانیکه هیچ پیشینه تاریخی معروفی در تماس با دیگر گروه‌های ذکر شده در بالا نداشتند. دیگر پژوهشگران اظهار کرده‌اند که بزرگترین گروه از جمعیت احتمالاً مربوط به قبیله اوتومی‌ها بوده‌است و این بدان دلیل است که زبان اوتومی زبان شناخته شده و معروفی بود که در برخی نواحی اطراف شهر تئوتی وکان چه در دوره قبل و چه در دوره بعد از دوره کلاسیک و البته نه در دوران میانه بدان صحبت می‌شد. یک نقاشی دیواری هرآنچه که به عنوان بزرگترین الهه شهر تئوتی وکان شناسایی شد را نشان می‌دهد. در نشان اختصاری کتاب چاپ شده در سال ۱۹۹۲، یعنی یک دیکشنری که در آن به توصیف خدایان و نشانه‌های مکزیک باستان و نیز مایا و میلروتاب پرداخته شده نام ۸ خدا آمده‌است. در زیر به برخی از آن‌ها اشاره می‌شود:
که مقابل ابلیس پرپوش قرار می‌گرفت و یک خدای مهم در تئوتی وکان بود و هرم آن کاملاً نزدیک به هرم ابلیس پرپوش ساخته شده بود.
که در مقابل ابلیس جنگ قرار می‌گرفت. قبیله طاب تمایزی را بین دو خدای در نظر گرفته شده برای دو ابلیس عنوان شده در نظر گرفته بودند. محققان دیگر در دین و عقاید مذهبی اینچنینی (همچون جاگوار بدام افتاده) مشکوک می‌باشند.
که در مقابل ابلیس چاقی قرار می‌گرفت. اعتقاد بر این بوده که این خدا اساساً از پیکری کوچک برخودار بوده و در نتیجه مرتبط با تشریفات مذهبی در مراسم خانوادگی بوده‌است.
اتفاق آرایی که در بین نتایج پژوهشگران به چشم می‌خورد اینست که: "خدای اصلی تئوتی وکان بزرگترین الهه آن نواحی بوده‌است."
طرح معماری ساختمان مدنی آن شهر یکی از اهرم برجسته می‌باشد. سیاستمدارانی که روی این ناحیه تمرکز کرده بودند جزء سرگروه‌های مذهبی سیاسی بوده‌اند.
"یکی از ویژگی‌های شهر تئوتی وکان" پذیرفتن قربانیان انسانی بوده‌است. همچون: اجزای بدن انسان‌ها و نیز قربانی کردن برخی از حیوانات که تمامی آن‌ها در هرم اصلی تئوتی وکان صورت می‌گرفته‌است.
پژوهشگران معتقدند که وقتی ساختمان‌ها ساخته و پیامد آن مجلل شدند، مردم از قربانی کردن انسان‌های دیگر به عنوان بخشی اهدایی ناراضی بودند.
معمولاً قربانی‌ها جنگجویان دشمنی بودند که در جنگ اسیر شده و برای این مراسم قربانی مذهبی به شهر آورده می‌شدند تا این اطمینان حاصل شود که قربانی کردن انسان‌ها مایه پیشرفت و رونق شهر می‌شود. برخی از قربانیان سرشان از تنشان جدا می‌شد، برخی قلبشان درآورده می‌شد، برخی دیگر با زدن چندین ضربه به سرشان کشته می‌شدند و بعضی هم با زنده سوزانده شدن.
حیواناتی هم که به عنوان قربانی و پیشکش برای حفظ قدرت و ارتش این شهر در نظر گرفته می‌شدند نیز در حالی که در قفس زندانی بودند، به‌طور زنده در آتش می‌سوختند. حیوانات در نظر گرفته شده برای این مراسم شامل: شیرکوهی، گرگ، عقاب، شاهین، جغد یا حتی مارهای سمی بودند.
همچنین تعداد زیادی ماسک سنگی نیز در این شهر پیدا شد که پژوهشگران به اجماع عقیده داشتند آن ماسک‌ها برای مراسم خاکسپاری استفاده می‌شده‌اند. اگرچه برخی از پژوهشگران که در این مورد شک دارند اینطور عنوان کرده‌اند: «به نظر نمی‌رسد این ماسکها از مراسم خاکسپاری بجا مانده باشند.»
شهر تئوتی وکان ترکیبی از منازل مسکونی و تجاری بود. خانه‌های اشرافی معمولاً ترکیبی از چندین خانه بودند که چندین خانواده را در خود جای می‌داد، و نیز در برخی از این خانه‌ها مکان‌هایی طراحی شده بود که حدود ۶ یا حتی ۸ خانواده را در خود جای می‌داد. چنین محل‌های سکونت لوکسی عموماً از گچ ساخته شده بودند و تک تک دیوارها نیز به طرز استادانه‌ای با نقاشی‌های دیواری تزئین می‌شدند. این منازل ترکیبی یا بهتر بگوئیم این آپارتمان‌های چندین طبقه عموماً در مرکز شهر دیده می‌شدند. دریاچه پهناور ایالت مکزیک این امکان را برای مردم آن نواحی فراهم آورده بود که بتوانند در اطراف آن سکنی گزینند و نیز اتاق خواب‌های راحتی و تخت‌های گهواره‌ای نرم از لجن‌های باتلاقی آن ناحیه برای خود بسازند و نیز بین اتاق خواب‌ها کانال کشی کنند.
دیگر بخش‌های این شهر به خانه‌های قبایل با نژادهای گوناگون و مهاجران اختصاص داده شده بود؛ و به‌طور معمول در این بخش‌ها به چندین زبان مختلف مکالمه می‌شد.
دو مورد از آثار باستانی تئوتی وکان که حتی پس از ویرانی و نابودی آن شهر هم کاملاً از بین نرفتند، هرم خورشیدی و مکان باستانی دیوراما می‌باشند که درموزه تئوتی وکان نگهداری می‌شوند. بعد از سقوط شهر مردم زیادی از اقصی نقاط مکزیک به آن منطقه آمدند و به‌طور غیرقانونی در زمین‌های آن ساکن شدند. در زمان سکونت آزتک‌ها، شهر به یک زیارتگاه تبدیل شده بود و طبق افسانه تولانی‌ها، شهر تئوتی وکان مکانی بود که خورشید در آنجا خلق شده بود. امروزه، شهر تئوتی وکان یکی از بارزترین و قابل توجه‌ترین مکان‌های مکزیک برای جذب باستان شناسان می‌باشد.
در اواخر قرن هفدهم کارلوس دسی گوانزا وای جونگورا (۱۶۴۵ تا ۱۷۰۰) در اطراف هرم خورشید شروع به عملیات حفاری و خاکبرداری کرد. حفاری‌های باستان‌شناسی جزئی دیگری نیز در قرن نوزدهم صورت گرفت. در سال ۱۹۰۵ یک باستان‌شناس بنام لئوپولدو باتراس پروژه اصلی و بزرگی از حفاری و بازسازی را اجرا کرد. هرم خورشید برای برپایی جشن صدمین سالگرد جنگ مکزیک که در سال ۱۹۱۰ به استقلال رسید، تعمیر شد. حفاری‌های دیگر در سی اودادلا در دهه ۱۹۲۰ صورت گرفتند که با نظارت شخصی بنام مانوئل گامیو اجرا شد. دیگر بخش‌های این زمین در دهه‌های ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰ مورد حفاری و خاکبرداری قرار گرفتند. اولین پروژه بازسازی و حفاری که روی بخش بسیطی از یک ناحیه در این شهر صورت گرفت توسط شخصی بنام اینا و با نظارت جرج اکوستا از سال۱۹۶۰ تا ۱۹۶۵ صورت گرفت. این کار با اهداف پاکسازی خیابان مرگ، استحکام بخشیدن به ساختمان‌های مشرف در آن خیابان و عملیات حفاری و خاکبرداری از کاخ کوات زالپا پالوت صورت گرفت.
طی این عملیات که بنام «صدا و نور» معروف شده بود، کارگران در سال۱۹۷۱ در زیر بخشی از زمین هرم خورشیدی درب ورودی یک تونل و یک سیستم غارمانند را کشف کردند.
اگر پژوهشگران مدت‌های مدید بر این باور بودند که این غاری است کاملاً طبیعی، با بررسی‌های اخیر ثابت شد که تمامی این تونل به وسیلهٔ انسان‌ها ساخته شده‌اند. قسمت داخلی هرم خورشیدی هرگز به‌طور کامل حفاری نشدند.
بین سال‌های ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۲ برنامه اصلی دیگری از حفاری و بازسازی در هرم ابلیس پرپوش و کل خیابان مرگ صورت گرفت. اخیراً یک سری عملیات حفاری در هرم ماه نیز صورت گرفته که براساس خاکبرداری گسترده‌ای که در آن منطقه صورت گرفت، مدارک معتبری از فرهنگ آن شهر بدست آمد.
در سال ۲۰۰۵ یک بارندگی صورت گرفت که پیامد آن کشف یک تونل ۳۳۰ فوتی زیر هرم بودو در مجاورت آن نیز هیچ پوششی برای درب ورودی تخصیص داده نشده بود. همچنین چندین حفره زیر زمینی نیز کشف شد. این تونل و چندین حفره درون آن در سال ۲۰۱۳ توسط یک رباط کنترلی بنام تلالوک ۱۱-TC و با نظارت باستان‌شناسی بنام سرجیو گومز چاوز (مدیر اجرایی پروژه تلالوکان) مورد بازبینی و تحقیق و تفحص قرار گرفت.
در یکی از حفره‌ها، رباط گوی‌های عجیب زرد رنگی را پیدا کرد که دارای هسته‌ای سفالین از خاک شهر تئوتی وکان بودند که توسط اکسیداسیون پیریت و با لایه‌ای سفالین دربرگرفته شده بودند. اینور فرض شده که این گوی‌های در ابتدا فلزی بوده‌اند و به عنوان لوسترهایی پرنور و درخشنده بکار گرفته می‌شدند. فردی بنام جرج کوگیل از دانشگاه ایالت آریزونا اینطور نتیجه‌گیری می‌کند: «براستی که آن‌ها بی نظیرند، اما من هیچ ایده خاصی در مورد اینکه آن‌ها دقیقاً به چه کار می‌آیند ندارم.»
از دیگر چیزهایی که در تونل زیرزمینی بخشی از هرم یافت شد ماسک‌هایی بود که با بلورهای کوارتز و یشم پوشیده شده بودند و در ظروف سفالین با قدمت ۱۰۰ سال قبل از میلاد جای داده شده بودند. تیم تحقیقاتی با کشف چنین نتایجی تشویق و ترغیب به جستجوی بیشتر در این تونل شد.
خیابان بزرگ اصلی شهر با نام «خیابان مرگ» (که این نام ترجمه شده واژه ناحواتی آن با نام میکوآلتی می‌باشد) با سبک معماری تأثیرگذار و فوق‌العاده‌ای همچون هرم بسیار بزرگ خورشید (یعنی سومین هرم بزرگ در دنیا پس از اهرام کولوا و گیزا) ساخته شد. در امتداد خیابان مرگ تعداد زیادی سکوی کوچکتر طالود ـ تیبلرو وجود دارد. آزتک‌ها بر این باور بودند که آن‌ها مقبره‌هایی الهام بخش برای شکل‌گیری نام خیابان مذکور بوده‌اند. در حال حاضر پژوهشگران به این نتیجه رسیده‌اند که «اینها سکوهای تشریفاتی به منظور اجرای مراسم مذهبی بوده‌اند، که در بالای معابد نصب می‌شدند.»
کمی پائین‌تر از خیابان مرگ منطقه‌ای است معروف به سیتادل که معبد ویران شده ابلیس پرپوش در آنجا قرار دارد. این منطقه دارای میدان بزرگی است که به وسیلهٔ معابدی که به نیات مذهبی و سیاسی در مرکز شهر قرار گرفته‌اند، دربر گرفته شده‌است. نام «سیتادل» توسط اسپانیایی‌ها به آن داده شد، یعنی همان کسانیکه معتقد بودند آن یک دژ می‌باشد. اکثر مردم عادی ساکن آن شهر در آپارتمانهای بزرگی که در اطراف شهر ساخته شده بودند زندگی می‌کردند. برخی از این آپارتمان‌ها دارای مغازه‌هایی بودند که در آن‌ها صنعتگران به تولید ظروف سفالین و دیگر کالاها می‌پرداختند.
ترکیب جغرافیایی شهر تئوتی وکان مثال خوبی از سنت آمریکای میانه در برنامه‌ریزی شهرها برای ساخت محل‌های مسکونی و الگوهای ساختمانی منحصر به فردی از دیدگاه معماران سرتاسر جهان می‌باشد.
شبکه شهری با برآورد °۵/۱۵ دقیقه منطقه شرق را به شمال وصل می‌کرد. این برآورد طبق فرضیه‌ای صورت گرفت که می‌گفت در تابستان هر سال خورشید در همان زاویه سال قبل طلوع می‌کند.
ساکنین این شهر از این شبکه متصل برای تنظیم کردن زمانشان یا به عنوان نشانه‌ای برای کاشت گیاهان یا انجام مناسکی خاص استفاده می‌کرده‌اند.
فرضیه موجود دیگر این است که در آمریکای میانه زمین‌های باستانی بی‌شماری وجود دارد که به نظر می‌رسد با بلندترین کوه آن ناحیه هم جهت شده‌اند. اینطور به نظر می‌رسد که وجود چنین موردی در تئوتی وکان، طبق برآمدگی‌های نزدیک این رشته کوهستانی در جهت کوه مورد نظر در پیچیدگی شهر تئوتی وکان به چشم نمی‌آید. دوایر درون‌شهری و در نواحی اطراف بیان‌کننده این مطلبند که مردم خود این عملیات را مدیریت می‌کردند تا این کانال‌های شهری را تا نزدیک اهرام پای کوه که خارج از نقطه دید آن‌ها بود، بکشانند.
ساخت شهرسی اودادلا طی یک برهه بنام میکائوتلی و تحت تأثیر هرم خورشیدی و در کل طی یک سری کامل از اضافات و بازسازی‌ها کامل شد.
ترکیب بزرگ در امتداد خیابان مرگ، یعنی در غرب سی اودادلا شکل گرفت، که می‌توان گفت این شهر احتمالاً بازار اصلی آن منطقه بوده‌است. وجود بازاری بزرگ در مرکز شهر با این اندازه مدرک معتبری دال بر سازماندهی این ایالت می‌باشد. شهر تئوتی وکان در آن نقطه بسیار بزرگ و پیچیده بود تا به‌طور قابل قبولی به عنوان شهر اول آن منطقه در نظر گرفته شود.
شهر سی اودادلا ترکیب محصور بزرگی بود و حدود ۱۰۰۰۰۰ نفر را در خود جای داده بود؛ که حدود ۷۰۰۰۰۰ متر مکعب (یارد) مواد برای ساخت خانه‌های آن منطقه استفاده شده بود. تمرکز اصلی آن بر معبد کواتزال کوآتل بود که در کنار آپارتمان‌های شیک و لوکس بنا شده بود. کل این ترکیب‌ها این‌گونه طراحی شده بود تا بازدید کنندگان بسیاری را به سمت خود جذب کند.
پارک باستانی شهر تئوتی وکان تحت تأثیر ترس از فشارهای توسعه قرار گرفت. در سال ۲۰۰۴، دولتمرد ایالت مکزیک بنام آرتورو مانتیل به شخصی بنام والمارت اجازه ساخت فروشگاه بزرگی را در سومین ناحیه باستانی این پارک داد. طبق سازمان نفوذی متقابلی دوران ساخت این فروشگاه محصولات مصنوعی (غیرکاشتنی) احتکار و انبار نشدند. طبق گزارش‌ها بدست آمده این موارد طی آتش زدن کارگران وقتیکه پرده از کشتار بسیار شدید و وحشتناکی برداشته شد، و آشغال‌ها در خیابان‌ها ماند برملا شد.ترجمه از ویکی‌پدیا انگلیسی
Wikipedia contributors, "Teotihuacan," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Teotihuacan&oldid=287025291 (accessed ۱ مه ۲۰۰۹).
جلیل زلاند (زادهٔ حدود ۱۳۱۴ در کابل – درگذشته ۱۰ اردیبهشت ۱۳۸۸ در تارزنا، لس‌آنجلس، کالیفرنیا)، آوازخوان، آهنگ‌ساز و یکی از پیشگامان موسیقی معاصر افغانستان بود. او پدر فرید زلاند است.
جلیل زلاند از نخستین آوازخوانان آماتور بود که در دهه پنجاه میلادی، مدیریت موسیقی افغانستان را به عهده گرفت. او در همکاری با سایر آماتورها کوشش بسیاری را برای ایجاد موسیقی پاپ افغانی یا موسیقی امروز افغانی انجام داد.
موسیقی پاپ افغانی ترکیبی است از موسیقی هندی، موسیقی محلی و آهنگ‌های فولکلور افغانی به زبان‌های فارسی دری و پشتو. جلیل زلاند در جمع‌آوری و تدوین مجمع آهنگ‌های فولکلوریک زیر نظر عبدالغفور برشنا، اولین رئیس رادیوی افغانستان، بسیار کوشید.
زلاند در زمان سلطنت رضا شاه پهلوی سفری به ایران داشت، با آهنگ "ای ساربان آهسته ران" بر اساس شعر سعدی و "من آمده‌ام که عشق فریاد کنم" بر اساس یک ترانه محلی شمال افغانستان "ملا محمد جان" در میان شنوندگان ایرانی جای پا باز کرد.
اوبه همکاری بسیار نزدیک سلیم سرمست و ننگیالی اولین ارکستر موسیقی آماتور را در رادیو افغانستان ایجاد کرد که از شهرت منطقه‌ای برخوردار شد. پس از تأسیس این ارکستر جوان یک تعداد از جوانان شهر کابل چون احمد ولی، احمدظاهر، ظاهر هویدا، احمد شاکر، حامد شکران، هاشم قیومی، افسانه، سلما خانم و غیره در رادیو افغانستان نوارهای ثبت نمودند که بنام گروه آماتور در بین جوانان شهرت یافت؛ و آن آهنگ‌ها تا حال طراوت و تازگی خود را دارد.
زلاند به عنوان «هنرمند حنجره طلایی» شهرت یافت و بسیاری از آوازخوانان جوان تلاش داشتند تا از او پیروی کنند. مانند احمد ولی، خلیل راغب.
جلیل زلاند در آواز خوانی و آهنگسازی، استعدادی خوب نشان داد. او ترانه‌های بسیار ساخت و اجرا کرد، آثاری که از او یک چهره ماندگار در تاریخ موسیقی معاصر افغانستان برجا می‌گذارد.
سارا همسر جلیل زلاند نیز خواننده بود
آهنگ‌های "ای زهره، ای ستاره زیبای آسمان"، "ای شعله حزین، ای درد واپسین"، "ای نگار من"، "من آمده‌ام" و "دلبرکم بیا به کابل بریم" از آهنگ‌های ماندگار و همه پسند زلاند است.
زلاند شعرهای فروغ را خواند و آهنگ‌هایی برای گوگوش ساخت.
در این سفر زمینه تحصیل فرید زلاند پسر جلیل زلاند در ایران فراهم شد. او همان‌جا درس خواند و در معرفی آهنگ‌های افغانی و آهنگسازی برای آوازخوانان معروف ایران سهم برازنده‌ای گرفت.
او در دیدار با مادر فروغ فرخزاد در ایران در یک ساعت یا کمتر از آن روی شعر "دختر کنار پنجره تنها نشست و گفت" آهنگی ساخت که بسیار جذاب و شنیدنی است.
در سال‌های پسین، هایده آواز خوان ایرانی یکی از ساخته‌های آقای زلاند (وقتی عاشق شوی راز دلته گفته نتانی) را پسندید و اجازه خواست آن را بخواند. این آهنگ را زلاند بر اساس شعر عبدالله شادان برای دخترش سهیلا زلاند ساخته بود.
جلیل زلاند سرود ملی افغانستان را در زمان محمد ظاهر شاه، جمهوری محمد داود خان و جمهوری دموکراتیک خلق ساخته‌است. او ترانه‌های حماسی زیادی خوانده‌است که هنوز از بهترین‌ها به‌شمار می‌آیند.
زلاند یک خانواده هنرمند را ریاست می‌کرد. همسرش سارا زلاند سال‌ها در رادیو آواز خواند که از صدای جذابی برخوردار بود. سهیلا زلاند و شهلا زلاند از چهره‌های ممتاز آوازخوانی به‌شمار می‌آیند و پسرانش فرید زلاند و وحید زلاند آواز خوان و آهنگسازان موفق‌اند. استاد زلاند دو پسر و یک دختر دیگر نیز دارد.
جلیل زلاند، آهنگ‌ساز سرود ملی افغانستان در دوران زمام‌داری محمد ظاهرشاه و محمد داوود بود.یادی از زلاند و سرودهای تاجیکی او، بی‌بی‌سی فارسی
http://www.bbc.co.uk/persian/afghanistan/2009/05/090501_op_am_zoland.shtml
کُوبِه ششمین شهر بزرگ ژاپن و مرکز استان هیوگو است. همچنین برجسته‌ترین شهر بندری ژاپن با جمعیت تقریباً یک میلیون و پانصد هزار نفر است. این شهر در ناحیه کانسای واقع شده و قسمتی از منطقه کیهانشین می‌باشد.
کُوبِه یکی از اولین شهرهایی بود که برای تجارت با دنیای غرب احداث شد و تا به حال به عنوان شهر درگاهی بین‌المللی شناخته شده‌است. با این حال که در سال ۱۹۹۵ زلزله بزرگ هانشین این شهر را لرزاند، به عنوان چهارمین درگاه کانتینر ژاپن باقی‌ماند. در این شهر شعبه مرکزی شرکت‌هایی مانند کُوبِه استیل، صنایع سنگین کاواساکی و اسیکس، بعلاوه بیش از صد واحد بین‌المللی با شعبه اصلی ژاپنی یا آسیایی مانند نستله قرار دارد.
متروی کوبه در سال ۱۹۷۷ تأسیس شده و هم‌اکنون دارای ۲ خط و ۲۸ ایستگاه و همچنین قطار شهری کوبه در سال ۱۹۶۸ تأسیس و هم‌اکنون دارای ۳ خط و ۱۰ ایستگاه می‌باشد.
متر دو تان یک شرکت ساعت‌سازی سوئیسی است که در سال ۲۰۰۸ میلادی در شهر ژنو، سوئیس تأسیس شد. کلکسیون ساعت‌های این شرکت، تنها مختص ساعت‌های گران‌قیمت مردانه می‌شوند.
ساعت‌های کلکسیون "مایترو دو تامپ" توسط سه تن از مشهورترین ساعت‌سازان جهان به نام‌های کریستفر کلارت، راجر دوبوئیس و پیتر اسپیک‌مارین، طراحی و ساخته می‌شوند.Master CATS ، مجله آی.دبلیو
در سال ۲۰۰۸ میلادی، با بیش از ۷۰۰ قطعه تشکیل‌دهنده، اولین ساعت ساخته‌شده توسط شرکت "مایترو دو تامپ" به نام تجارتی فصل اول (Chapter One)، به بازارهای جهانی عرضه شد. قیمت پایه آن ۴۰۰هزار دلار، قیمت‌گذاری شد.Maîtres du temps Chapter One, Forbes Magazine
دومین ساعت ساخته‌شده توسط شرکت "مایترو دو تامپ" به نام تجارتی فصل دوم (Chapter Two) به زودی در بازارهای جهانی عرضه خواهد شد. این ساعت هنوز قیمت‌گذاری نشده‌است.
پیام هشت ماده‌ای خامنه‌ای به سران قوا، به فرمانی گفته می‌شود که سید علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی با اذعان به وجود آلودگی در نظام جمهوری اسلامی به "مفاسد اقتصادی"، در تاریخ ۱۰ اردیبهشت ۱۳۸۰ خطاب به سران سه قوه صادر کرد و خواستار برخورد با آن شد. این فرمان بعد از تذکرات و هشدارهای فراوانی صادر شد که از سال ۱۳۷۵ بارها تکرار شده بود.
صدور این فرمان، پیامدهای زیادی در سطح قوای سه‌گانه و نیز از جمله تشکل‌ها و گروه‌ها داشت. تشکیل ستاد مبارزه با مفاسد اقتصادی که از معدود ستادهایی با حضور رؤسای سه قوه‌است، از این جمله‌است.
با اینکه تقریباً تمام کارهای انجام شده توسط قوا، جنبه تشریفاتی داشته و تغییر چندانی در سطح مبارزه با مفسدین ایجاد نشده،
اما مبارزه با مفاسد اقتصادی را به یکی از مطالبات جدی گروه‌ها و بالاخص تشکلهای دانشجویی تبدیل کرده‌است.
از این بالاتر، در این فرمان، که در زمان شکل‌گیری تشکلی با عنوان جنبش عدالتخواه دانشجویی رخ داد، در فرایند تشکیل و انسجام آن تأثیر چشم‌گیری داشت.
حال همه خوب است فیلمی در ژانر کمدی/درام به کارگردانی کرک جونز با بازی رابرت دنیرو، درو باریمور و کیت بکینسیل محصول سال ۲۰۰۹ است.
تقسیم سلولی یا تقسیم یاخته‌ای فرایندی است که در آن یک سلول (یاختهٔ مادر) به دو یا چند سلول دیگر (یاخته‌های دختر) تقسیم می‌شود. تقسیم سلولی، معمولاً بخش کوچکی از چرخه سلولی می‌باشد. در پروکاریوت‌ها به دلیل وجود یک دی ان ای حلقه ای و نبود اندامک‌ها و هسته تقسیم سلولی با پروسه ساده ای به نام شکافت دوتایی انجام می‌شود.
اما در یوکاریوت‌ها، به دلیل وجود هسته و چند دی ان ای به دو نوع قابل انجام است، نوع اول میتوز که سلول به دو قسمت تقسیم شده و دو سلول به‌وجود آمده به‌طور کامل به یکدیگر شباهت دارند و هرکدام قادر به تقسیم مجدد می‌باشند.
نوع دوم میوز نام دارد که در آن از هر یک سلول مادر چهار سلول دختر ایجاد شده که هرکدام نصف عدد کروموزومی و تعداد کروموزوم سلول مادری را دارا می‌باشند. این تقسیم از آن جهت مهم است که گامت‌های مورد نیاز برای لقاح را می‌سازد. سلول‌های هاپلوئید، پلوئیدی و…(به‌طور کل فرد-پلوئیدها) از آن جهت که عدد کروموزومی فرد به دو بخش پذیر نیست قادر به تقسیم میوز نمی‌باشند. در طول عمر بدن یک انسان، حدود ۱۰٬۰۰۰ تریلیون تقسیم رخ می‌دهد.
در همهٔ انواع تقسیم یاخته، یاخته‌ای را که در حال تقسیم است، یاختهٔ مادر و یاخته‌های حاصل از تقسیم را یاخته‌های دختر می‌نامند.
یاخته‌ها در دو گروه طبقه‌بندی می‌شوند: پروکاریوت‌ها و یوکاریوت‌ها. به دلیل تفاوت‌های ساختاری در یاخته‌های این دو گروه، طریقهٔ تقسیم آنها نیز با هم تفاوت دارند. البته در یوکاریوت‌ها تقسیم یاخته‌های سوماتیک (غیرجنسی) با یاخته‌های جنسی (گامت‌ها)(اسپرم در مرد و تخمک در زن) تفاوت دارد.
این روش تقسیم در باکتری‌ها دیده می‌شود و باکتری‌ها از طریق همین تقسیم تولیدمثل می‌کنند. تقسیم دوتایی نوعی تولیدمثل غیرجنسی است که به تولید زاده‌هایی یکسان منجر می‌شود. هنگام تکثیر یاخته دو یاخته دختر حاصل می‌شود و یاختهٔ مادر، هرچند که از بین نمی‌رود، اما به صورت قبلی نیز وجود نخواهد داشت. به عبارت بهتر، دو یاختهٔ دختر در مجموع زمانی یاختهٔ مادر بوده‌اند که اجزای یاخته‌ای مادر بین آنها تقسیم شده‌است.
تقسیم دوتایی به دنبال همانندسازی دی‌ان‌ای صورت می‌گیرد و طی آن سلول تقسیم می‌شود.
تقسیم باکتری با اضافه شدن غشای سلولی جدید به نقطه‌ای از غشا که بین دو مولکول دی‌ان‌ای قرار دارد انجام می‌گیرد. غشا پس از ساخته شدن، از وسط به درون سلول فرومی‌رود تا سرانجام آن را به دو نیم تقسیم کند. همزمان با فرورفتگی غشا، دیوارهٔ سلول در محل این دو سلول جدید نیز تشکیل می‌شود. هر یک از این دو سلول دارای یکی از دو نسخهٔ دی‌ان‌ای است که کاملاً یکسان هستند.
به دلیل وجود هسته و دی‌ان‌ای در شکل کروموزومی، در یاخته‌های یوکاریوت، امکان تقسیم دوتایی وجود ندارد. به همین دلیل، یوکاریوت‌ها برای تقسیم از نوعی تقسیم هستهٔ یاخته استفاده می‌کنند و سپس سیتوپلاسم خود را تقسیم می‌کنند که در مجموع میتوز نام دارد. اگر یاخته‌های یوکاریوتی بخواهند گامت تولید کنند باید از تقسیم میوز استفاده کنند.
تقسیم یاخته‌های یوکاریوتی به مراتب از تقسیم یاخته‌های پروکاریوتی (تقسیم دوتایی) پیچیده‌تر است، زیرا در این تقسیم سیتوپلاسم و هسته هر دو تقسیم می‌شوند و قبل از تقسیم سیتوپلاسم، لازم است اندامک‌های مختلف به درستی در فضای یاخته بازآرایی شوند تا بتوانند به گونه‌ای مناسب، بین دو یاختهٔ دختر توزیع شوند و یاخته‌هایی کارآمد را پدیدآورند.
مراحل زندگی یک یاختهٔ یوکاریوتی به صورت یک چرخه است که از انتهای یک تقسیم تا پایان تقسیم بعدی ادامه می‌یابد.
تریواندروم یا تیرووَنَنتَپورَم (به مالایالام: തിരുവനന്തപുരം) مرکز ایالت کرالا در کشور هند است. این شهر در جنوبی‌ترین بخش ایالت و در نزدیکی دماغه کومورین جنوبی‌ترین بخش کشور هند جای دارد. تریواندروم با جمعیتی برابر با ۷۴۵٬۰۰۰ نفر (۲۰۰۱)، بزرگترین و پرجمعیت‌ترین شهر ایالت به‌شمار می‌آید. با احتساب جمعیت حومهٔ تریواندروم، جمعیت این شهر به‌حدود یک میلیون نفر می‌رسد.
فشارک نام روستایی در استان اصفهان که در طول و عرض جغرافیایی ۱۹–۵۲/ ۴۷–۲۲ و بر اساس تقسیمات کشوری جزو شهرستان کوهپایه از استان اصفهان است.
مردم محلی، «فشارک» را با حرف «ر» ساکن تلفظ می‌کنند. در مورد وجه تسمیه فشارک اقوال مختلفی وجود دارد. از جمله دو قول زیر:
فشارک با آب و هوایی مطبوع و دره‌هایی عمیق و کوه‌هایی بلند دارای چشمه‌های جوشان متصل به سلسله جبال کرکس است.
فشارک منطقه‌ای است وسیع با بوته زارها و بیابان‌ها که در آنجا اراضی کشاورزی و درختان از آب قنات گبری، که کاریزهای آن شن زارهای کوه‌های گرانیتی است، سیراب می‌گردد. آب و هوای بهاری و معتدل فشارک و خاک حاصلخیزش موجب گردیده تا کشاورزان در باغستانهای آن به صورت سنتی، گندم، جو، ذرت، زعفران، شاهدانه، سیب زمینی، شلغم، کدو، چغندر، خیار، نخود، لوبیا، ماش، عدس گارس، بلال، زردک، سبزیجات و درختانی مانند گردو، بادام، گلابی، آلبالو، زردآلو، زرشک، هلو، ارمو، گُنجینی، سنجد، سیب، کاج، انگور، توت، انار، خیار، کبود، گل محمدی، بید، بیدمشک، انجیر و اخیراً پسته و زیتون کشت نمایند.
هم‌اکنون کاشت زعفران از رونق بسیار خوبی در این روستا برخوردار است و به دلیل کمبود منابع زیر زمینی آب گرایش مردم به کاشت آن بیشتر شده‌است. همچنین بادام کوهی سازگاری فوق‌العاده‌ای با آب و خاک منطقه دارد.
از آثار به جای مانده از گذشتگان و گورهای کشف شده استنباط می‌گردد که ساکنان اولیه این دشت گبر و اهل تمدن بوده‌اند. با ظهور دین اسلام و نشر آن در ایران به اسلام متمایل می‌شوند بگونه‌ای که قبرستان آباء و اجدادی خویش که در دامنهٔ کوه شِدِه واقع شده‌است را رها می‌نمایند و گورستانی نو به سبک گورستان مسلمانان در دامنهٔ کوه لافَرَخِه ایجاد می‌کنند. سنگ قبر هفتصد سالهٔ بدست آمده نشانگر آنست که سالیان طولانی ندای اذان مؤذن در این دشت طنین افکن بوده‌است.
ویرانه‌های به جای مانده از کارگاه‌های ذوب سنگ آهن در اطراف پاوازا و کارگاه‌های شیره‌کشی واقع در تپه‌های مورزه آباد و خرابه‌های دیدنی کوره‌های آجرپزی و آسیابهای خراب کالیوز و ماه آباد حکایت از تمدنی کهن دارد.
از کوه‌های رشته کوه مارشنان در شمال شرق روستای فشارک، روستا در دامنه آن واقع شده‌است.
کوه دارای صخره‌ها وپرتگاه‌های خطرناکی است. قدیمی‌ها می‌گفتند در زیر کوه دریایی از آب وجود دارد و قنات فشارک آب خود را از زیر این کوه می‌گیرد. در قله کوه شده حفره‌ای به دهانه تقریبی ۳۰ سانتیمتر از درون صخره‌ای بیرون زده که بعضاً در طول سال بخار گرم از داخل آن خارج می‌شود بعضی‌ها اعتقاد دارند این حفره تا پایین کوه ادامه دارد و دهانه آتشفشانی است.
در شمال شرقی مزرعه حنا دره‌ای است به نام لاسیلی که انتهای آن در دل کوه مارشنان به دره لامژو می‌رسد. وقتی مسیر لاسیلی تا لامژو را طی می‌کنی، به چشم اندارها و صخره‌های بدیع وبکری می‌رسی که بسیارجالب ودیدنی است.
یکی از این مناظر که در در اواسط راه قرار گرفته، صخره‌ای است بلند که از بالای آن چشمه‌ای بیرون زده، و قطرات آب چک چک به پایین می‌چکد؛ و به همین دلیل این محل به چک چکه معروف شده‌است.
"مردمان فشارک"
مردمان فشارک را فشارکی می‌نامند. بیشتر کسانی که نسبشان به این روستا می‌رسد، پسوند "فشارکی" را در نام خانوادگی خود دارند.
مانند: "فشارکی"،"هاشمی فشارکی"، "غلامی فشارکی"، "مطلبی فشارکی"، "جعفری فشارکی"، "احمدی فشارکی"، "بهروان فشارکی"،"آقاجانی فشارکی""پادگانی فشارکی"، "حسینی فشارکی"، "حقیقتدار فشارکی"، "سلمانی فشارکی"، "طباطبایی فشارکی "، "فشارکی زاده"، "فشارکی نیا"، "لسانی فشارکی"، "محمدی فشارکی"، "نقیان فشارکی"، صدیقی "نوری فشارکی"، " فشارکی فرد "، " طبایی زاده فشارکی "،"ذوعلم فشارکی" "محمدی فشارکی" و "فشارکی پزوه" که در خوراسگان اصفهان ساکن هستند
کارخانه پارچه بافی فشارک فعلاً با ۶ کارگر مجدداً مشغول به کار شده‌است و فضای باز کارخانه به یک باغ کشاورزی تبدیل شده‌است.
کارخانه پتو باقی رنگین باف
این کارخانه پس از انقلاب اسلامی به همت آقای حکمت فرزام (آقاجانی) و برادرانشان تأسیس گردید ولی پس از چند سال فعالیت به تعطیلی کشیده شد و پس از چند سال تعطیلی و فروش دستگاه‌ها توسط صاحب جدید به باغ کشاورزی تبدیل شده‌است.
مردم این روستا که در طی ۱۴۰ سال اخیر به تهران مهاجرت کرده‌اند هرساله در اولین جمعه ماه مبارک رمضان در گردهمایی سالانه اهالی فشارک دور هم جمع می‌شوند و به یاد پدرانشان در روستا به دید و بازدید و صله رحم می‌پردازند.
سایت روستای فشارک
تلاکسکالاشنیدن تلفظ نام . یکی از ۳۱ ایالت مکزیک است که در خاور شهر مکزیکو جای‌دارد.
مرکز این ایالت تلاسکالا سیتی است.
این ایالت دربرگیرندهٔ ۶۰ شهرداری‌است. جمعیت تلاکسکالا برپایهٔ سرشماری ۲۰۰۵ برابر با ۱،۰۶۸،۲۰۵ تن برآورد شده‌است. تلاکسکالا ایالتی‌است کوهستانی.
تلاکسکالا پیش از چیرگی اسپانیاییان بر آمریکا دولتی مستقل داشته و هیچ‌گاه زیر فرمان آزتکها نبوده‌است.
اتحاد ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
پَدری یا کوه پردیس(padri)، کوهی است در حومهٔ شهرستان جم از توابع استان بوشهر که در ابتدای راه جم به سیراف قرار دارد. ارتفاع قله این کوه از سطح دریا ۱۰۴۰ متر است و شکل آن تنها از چشم‌انداز جنوبی، مخروطی به نظر می‌رسد. ارتفاع این کوه از برخی قله‌های همجوار آن پایینتر می‌باشد.
رضا طاهری در کتاب "از مروارید تا نفت" در ذکر وجه تسمیهٔ «پَدری» و «تل چگاسه» می‌نویسد: پوزپَدری در جم از نقاط دیدنی جغرافیای تاریخی ایران می‌باشد. پدری احتمالاً از کلمهٔ پَد + ری یا پادری به‌معنای محافظ شهر سلطنتی می‌باشد. پاد حفاظت‌کننده و ری و راگا و راگس نیز شهر سلطنتی معنا می‌دهد. از جمله نام‌های زیبای دیگرِ کوه‌های جم می‌توان به تل چگاسه اشاره کرد که امروزه بام جم خوانده می‌شود. گاث یا گات یا گاثه در ادبیات کهن ایرانی به‌معنای سرود می‌باشد. گاس همان لغت پهلوی «گاه» است که به سین ختم می‌شده به‌معنی تخت و سریر، و مراد «مملکت السّریر» است که دولتی مستقل بود و در قفقاز شمالی و مقابلهٔ آن با «زنگ» و مترادف بودن با روم مناسب است. در پارسی باستان گاثو به‌معنی جا و مکان و تخت آمده، در "اوستا" گاتو به‌معنی جا و تخت، در پهلوی گاس، در هندی باستان (سنسکریت) گاتو آمده‌است. ذیل «گاه» با این همه به گمان نگارنده چگاثه از چکاد یا چکاث و چگاث و چگاس ساخته شده‌است به‌معنای قله یا بلندی و تَل نیز به‌معنای تپه می‌باشد و روی‌هم‌رفته تل چگاسه به‌معنای تپهٔ بلند است."از مروارید تا نفت (تاریخ خلیج فارس)"، رضا طاهری، انتشارات نخستین، ویرایش دوم، ص۳۲۱
پژوهش‌ها نشان می‌دهد در کوه‌های مشرف بر ناحیهٔ جم، دیوارهای صیقل‌زده‌شدهٔ بزرگی در نقاط گوناگون با زاویه‌هایی خاص وجود دارد که افسانه‌ها و روایات قومیِ جم در لهجهٔ محلی آن را «چرم آینه» می‌خوانند. به گفتهٔ بزرگ‌سالان ناحیهٔ جم، آن‌ها قطعه‌های کوچکی از شیشهٔ سیاه را در زیر این «چرم آینه» ها می‌یافته‌اند که فرضیهٔ پادشاهیِ جم در این ناحیه را قوی‌تر می‌کند.
مجسمه‌های «جمشید جم» و «غار آدم» در نزدیکی کوه پَدری، به‌دلیل فعالیت‌های شرکت‌های نفتی و گازی در عسلویه در معرض خطر قرار دارند.
هرچند که پیشینهٔ روستاهای چاهه و دره پلنگی، که در شرق کوه قرار دارند، به‌درستی روشن نیست، ولی نشانه‌هایی از غارنشینی و وجود فسیل‌های بسیار قدیمی در منطقه دیده شده‌است.
این منطقه با قرارگیری در ارتفاع ۷۰۰متری از سطح دریا و در نزدیکی خلیج فارس، آب‌وهوای مطلوبی جهت پرورش گیاهان و درختان فراهم آورده‌است. اختلاف دمای هوا با کنار ساحل خلیج فارس، که در برخی از روزهای سال تا ۱۰ درج سانتیگراد می‌رسد، و همچنین رطوبت ملایم آن، این منطقه را به یکی از خوش‌آب‌وهواترین مناطق جنوب ایران تبدیل کرده‌است.
بومیان جم از طوایف بختیاری و فارس هستند.
یکی از شگفتی‌های منطقهٔ جم تنوع بی‌نظیر محصولات کشاورزی آن است. بخش وسیعی از زمین‌های کشاورزی اطراف جم زیر کشت درختان خرما، مرکبات و زیتون قرار دارد. پرتقال، نارنگی و لیموی این منطقه معروف‌اند.
منطقهٔ جم دارای خرمای مخصوصی است که به «خرمای خاصویی» معروف است. خرمای خاصویی کوچک‌تر از دیگر نمونه‌های خرما و بسیار لذیذ است. گاهی این خرما را (خاصه) می‌خوانند که نادرست می‌باشد. خرمایی با نام (خاصه) در بخش‌های دیگر استان بوشهر برداشت می‌گردد و از نظر کیفی پایینتر از خرمای خاصویی قرار می‌گیرد.
صیفی‌جات جم نیز با کیفیت مطلوب از دیگر محصولات این ناحیه‌اند.
پس از گشایش جادهٔ فیروزآباد به جم، مسافرت به این منطقه تسهیل شده‌است. همچنین شرکت‌های ملی نفت، گاز و پتروشیمی، با ساخت سه شهرک بزرگ در این منطقه، به گسترش فضای مسکونیِ این شهر کمک شایانی کرده‌اند. فرودگاه توحید جم نیز توسط شرکت نفت ساخته شده که امکان پرواز به این منطقه از شهرهای تهران و اصفهان را برای کارکنان شرکت‌های ملی نفت و گاز میسر نموده‌است.