moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
۷۲۷ موفقیت خود را به دلیل توانایی بالایی که در عمل‌کردن در باندهای کوتاه دارد به دست آورد. به همین علت شرکت‌های هواپیمایی موفق شدند با کمک این هواپیما، شهرهای کوچک و توریستی را به شهرهای بزرگ متصل کنند.
این هواپیما گنجایش حمل ۱۶۳ تا ۱۸۹ مسافر یا ۱۹ هزار و ۴۰۰ کیلوگرم بار مفید را دارد.
همچنین یکی از نقات قوت این هواپیما، توانایی فرود آمدن در باندهای کوچک است. یکی از دلایلی که به این هواپیما توانایی فرود آمدن در باندهای فرودگاهی کوچک‌تر را می‌دهد، طراحی منحصربه‌فرد بال‌های آن است. مدل ۷۲۷ می‌تواند سطح بال‌های خود را با بازکردن برآ افزا (flap) تا دو برابر افزایش دهد و به این ترتیب با ثبات و پایداری قابل توجهی در سرعت‌های پایین پرواز کند. در عین حال ۳ موتور قدرتمند این هواپیما، امکان برخاست سریع از روی باند را به این مدل می‌دهد. بوئینگ ۷۲۷ دارای ۳ موتور جت است که دوتای آن‌ها در دو سوی قسمت عقب بدنه و سومی زیر دم هواپیما نصب است.
هواپیمای بوئینگ ۷۲۷ برای مدتی طولانی، محبوب‌ترین هواپیمای مسافربری در دنیا بوده‌است. برای اولین‌بار این هواپیما در دهه ۱۹۶۰ چند سال پیش از خواهر بزرگتر و مشهورتر خود یعنی بویینگ ۷۴۷ به پرواز درآمد.
بوئینگ ۷۲۷ همکاری موفقی با شرکت‌های هواپیمایی در سراسر دنیا داشته‌است، چرا که توانائی فرود آمدن در باندهای فرودگاهی کوچکتر را داراست و در عین حال مسافت‌های متوسط را می‌تواند به‌خوبی طی کند. این توانایی در ۷۲۷ باعث شده تا شرکت‌های هواپیمایی قادر باشند شهرهای کم‌جمعیت با فرودگاه‌های کوچک را فرودگاه‌های شهرهای بزرگ در سراسر دنیا متصل کنند.
حتی زمانی که هواپیمای بویینگ مدل ۷۴۷ در دهه ۱۹۷۰ وارد بازار شد، شرکت‌های هواپیمایی بین‌المللی هنوز خواستار ۷۲۷ بودند. دلیل دیگر محبوبیت مدل ۷۲۷ این بود که این هواپیما می‌تواند محدوده متنوعی از پروازها با مسافت‌های مختلف را پوشش دهد. از گستره پروازی این هواپیما می‌توان به این موارد اشاره کرد: اروپا، آفریقا، آسیا، استرالیا، آمریکای شمالی، جزایر کاریسبی، آمریکای مرکزی و آمریکای جنوبی.
بویینگ ۷۲۷ حتی برای شرکت‌های باربری هوایی و چارتری نیز محبوبیت داشت. شرکت فدکس با استفاده از ۷۲۷ در سال ۱۹۷۵ در واقع آغازگر بهره‌برداری از این مدل در صنعت کارگو (باربری) بود. هواپیمای بویینگ ۷۲۷ به حدی محبوبیت پیدا کرد که گاهی از آن به عنوان DC-۳ عصر هواپیمایی یاد می‌شود؛ به این معنی که ۷۲۷ هواپیمایی قابل اعتماد و تطبیق‌پذیر و همه‌کاره بود که اصلی‌ترین بخش ناوگان بسیاری از شرکت‌های هواپیمایی را تشکیل می‌داد. درست همان‌طور که دی‌سی-۳ها در زمان خود بخش اصلی مسیرهای پروازی را به خود اختصاص داده بودند.
در پایان قرن بیستم، هواپیمای بویینگ ۷۲۷ هنوز بخش قابل توجهی از ناوگان هوایی بسیاری از شرکت‌های هواپیمایی آمریکایی را به خود اختصاص داده بود؛ ولی وقایع گوناگونی این محبوبیت را به تدریج کم رنگ‌تر کرد. شاید وضعیت اقتصادی پس از حوادث ۱۱ سپتامبر را بتوان یکی از مهم‌ترین این وقایع نام برد که بیش از همه بر صنعت هواپیمایی ایالات متحده تأثیرگذار بود. در این دوره بود که بیشتر شرکت‌ها به سراغ هواپیماهای دوموتوره می‌رفتند تا بتوانند از این طریق در مصرف سوخت صرفه‌جویی کرده و هزینه‌های خود را کاهش دهند.
از طرف دیگر ۷۲۷ یکی از آخرین مدل‌هایی بود که خدمه آن را ۳ نفر تشکیل می‌دادند که یکی از آن‌ها مهندس پرواز بود. در حالی که در مدل‌های جدیدتر وظایف این عضو گروه پروازی به عهده سیستم کامپیوتر است. با وجود افزایش قیمت سوخت، استقبال کمتر مردم از سفرهای هوایی و هزینه‌های نگهداری و تعمیر هواپیماها، شرکت هواپیمایی دلتا، آخرین شرکت آمریکایی بود که در سال ۲۰۰۳ این مدل را از ناوگان مسافربری خود خارج نمود.
البته پس از آن نیز هواپیمای بویینگ ۷۲۷ در شرکت‌های هواپیمایی تازه‌کار و کوچک‌تر و شرکت‌های باربری و چارتر مورد استفاده قرار گرفت و به تازگی به عنوان هواپیمای شخصی و خصوصی در امر حمل و نقل و جابه‌جایی مطرح شده‌است. در عین حال همه روزه USPS (سرویس پست ایالات متحده) از این مدل برای حمل محموله‌های پستی هوایی از شهری به شهر دیگر استفاده می‌کند.
رکورد فروش مدل ۷۲۷ به عنوان بیشترین مدل فروخته شده در تاریخ هواپیمایی در سال‌های آغازین دهه ۱۹۹۰ توسط مدل ۷۳۷ شکسته شد.
بوئینگ ۷۲۷ اولین هواپیمای جت بود که در ۱۳۴۳ توسط هواپیمایی ملی ایران (ایران‌ایر) به کار گرفته شد. اولین پرواز این هواپیما برای ایران‌ایر در مسیر تهران به بیروت (با مدل ۷۲۷–۱۰۰) انجام شد.
ایران ایر پیش از خرید نخستین هواپیمای جت، یک بوئینگ ۷۲۷ را بین تیر ۱۳۴۴ و آبان ۱۳۴۵ اجاره کرد. پس از آن ایران‌ایر ۹ فروند از بویینگ ۷۲۷ را برای پروازهای بین‌المللی و همچنین پروازهای منطقه‌ای و داخلی به کار گرفت.
همچنین یکی از هواپیماهای سلطنتی ایران مدل ۷۲۷ متعلق به نیروی هوایی شاهنشاهی ایران بود. این هواپیما که شهباز نام داشت، در سفرهای خانواده سلطنتی استفاده می‌شد.
پس از انقلاب، شرکت هواپیمایی آسمان در سال ۱۳۷۳ موفق به خرید چهار فروند بوئینگ ۷۲۷ سری ۲۲۸ (ساخت سال ۱۹۸۰ میلادی) از طریق یک شرکت واسطه در اروپا شد که نخستین نمونهٔ موفق دور زدن تحریم‌های آمریکا بود.
شرکت هواپیمایی آسمان، آخرین کاربر این هواپیما در ایران بود. آخرین پرواز ۷۲۷ در ایران در ۲۴ دی ۱۳۹۷ در مسیر تهران - زاهدان انجام شد.
تا سال ۲۰۱۰ این هواپیما روی هم رفته ۳۲۵ پیشامد را به ثبت رساند که از این شمار ۱۱۰ مورد سانحه هوایی سقوط (۳ هزار و ۷۰۴ مورد مرگ) و ۱۷۸ مورد هواپیماربایی (دربرگیرنده ۳۴۵ مورد مرگ) بود. علل گوناگونی برای این سوانح هوایی گزارش شده‌اند که از مشهورترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کردک
بوئینگ ۷۴۷ یک هواپیمای جت چهار موتوره پهن‌پیکر مسافربری است که توسط شرکت بوئینگ آمریکا ساخته می‌شود. هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ پس‌از هواپیمای ایرباس ای۳۸۰ دومین هواپیمای بزرگ مسافربری در جهان است.
ساخت بوئینگ ۷۴۷ در زمان خود انقلابی بزرگ در صنعت هواپیماهای مسافربری به‌شمار می‌رفت و کمک کرد که همه قشرها مردم بتوانند از سفرهای هوایی استفاده کنند. این هواپیما برای چهل سال بزرگترین هواپیمای مسافربری جهان بود. بوئینگ ۷۴۷ با چهار موتور و ساختاری دوطبقه توانایی جابجایی حداکثر ۵۵۰ مسافر را دارد اما در یک سفر این هواپیما بیشتر از ۱۰۰۰ نفر مسافر را جابه جا کرد. برخلاف ایرباس ای۳۸۰، طبقه دوم در بوئینگ ۷۴۷ کامل نیست و منحصر به قسمت جلوی هواپیما است.در طبقه دوم هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ معمولا فرست کلاس هواپیما قرار دارد.
اندیشه ساخت ۷۴۷ توسط شرکت هواپیمایی بوئینگ در میانه دهه ۱۹۶۰ میلادی مطرح شد، به‌دنبال آن ارتش آمریکا برای بهبود ناوگان خود قرارداد خرید شمار زیادی از این هواپیما را با شرکت بوئینگ بست. پس از آن بوئینگ طراحی مدل مسافربری آن را اعلام کرد که نتیجه آن پرواز مدل ۱۰۰–۷۴۷ این هواپیما در سال ۱۹۶۹ بود. پس از یک سال در ۱۹۷۰ این مدل از ۷۴۷ نخستین سرویس دهی خود را برای شرکت هواپیمایی پان امریکن ورلد ایرویز آغاز کرد
پس از توقف تولید ایرباس ای۳۸۰، بوئینگ نیز اعلام کرد که هواپیمای ۷۴۷ خود را در سال ۲۰۲۲ متوقف می کند.
آخرین هواپیما، بوئینگ ۷۴۷ مدل ۷۴۷-۸اف برای اطلس ایر، در ۶ دسامبر ۲۰۲۲ برای تحویل در سال ۲۰۲۳ از خط تولید خارج شد.
در سال ۱۹۶۳ نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا شروع به مطالعه درباره‌ی پروژه‌ ساخت هواپیماهای ترابری سنگین کرد. با این که در آن زمان هواپیمای لاکهید سی-۱۴۱ استارلیفتر در عرصهٔ هوانوردی آغاز به خدمت کرده‌بود اما نیروی هوایی به دنبال هواپیمایی بزرگ‌تر می‌گشت که بتواند پاسخگوی نیازهای این نیرو باشد؛ از جمله این نیازها می‌توان به هواپیمایی پهن‌پیکرتر اشاره کرد تا بتواند محموله‌های عریض را در درون آن جای داد. چون تا آن هنگام هیچ هواپیمایی توانایی جابجایی این گونه محموله‌ها را نداشت. نتیجه‌ی این پژوهش‌ها معلوم شدن الزامات ابتدایی برای CX-HLS سامانه لجستیک سنگین در مارس ۱۹۶۴ توانایی دست‌یابی به سرعت ۰٫۷۵ ماخ () و بردی معادل بود. یکی دیگر از الزامات هواپیمای مورد نظر، داشتن دَری بزرگ برای بارگیری در قسمت دماغهٔ هواپیما بود.Norton 2003, pp. 5–12.
مدتی بعد، چهار موتوره بودن با مصرف سوخت کمتر نیز به الزامات بالا اضافه شد. در ۱۸ مه ۱۹۶۴ شرکت‌های بوئینگ، شرکت هواپیماسازی داگلاس، جنرال داینامیکس، لاکهید کورپوریشن، و مارتین مریتا طرح‌های پیشنهادی خود را به نیروی هوایی ارائه کردند؛ هم‌زمان طرح‌هایی نیز از موتورهایی قدرتمند از سه شرکت جی‌ای اوییشن، کرتیس-رایت، و پرت اند ویتنی رسیدند. پس از پژوهش‌های فراوان بر روی طرح‌های پیشنهادی، سرانجام ایده‌های‌های سه شرکت بوئینگ، لاکهید مارتین و داگلاس پذیرفته شدند و از بین طرح‌ها برای ساخت موتوری قدرتمندتر، موتورهای جنرال الکتریک و پرات اند ویتنی انتخاب شدند.
هر یک از سه طرح پیشنهادی نام‌گذاری شدند که این نام‌گذاری‌ها با استفاده از اعداد انجام شد. یکی از الزامات CX-HLS در جلویی برای بارگیری بود اما یک مشکل وجود داشت؛ آن هم این که اگر قرار بود یک همچین دری در دماغه تعبیه شود کابین خلبان چه وضعیتی پیدا می‌کرد؟ هر سه شرکت برای حل این مشکل تصمیم به انتقال کابین خلبان به بالای بدنهٔ اصلی (محفظهٔ بارگیری) گرفتند. داگلاس یک پد کوچک در بالا و جلوی بال‌ها اضافه کرد، لاکهید از یک ستون (spine) طویل در بالای بدنه که تا انتهای هواپیما ادامه داشت استفاده کرد تا این که در نهایت بوئینگ دست به ابتکار عملی جالبی زد. بوئینگ به‌جای استفاده از یک پد کوچک، طرح هواپیمایی با دو عرشهٔ پروازی را ارائه کرد؛ به این صورت که بر روی عرشهٔ اصلی (محفظهٔ بارگیری) عرشهٔ دومی نیز قرار می‌گرفت که از دماغه شروع و به بال‌ها پایان می‌یافت؛ به عبارتی دیگر طول عرشهٔ دوم تقریباً ۲/۱ برابر طول عرشهٔ اصلی بود.Boeing CX-HLS Model at Boeing Corporate Archives - 1963/64Models of Boeing C-5A proposal and Lockheed's (Korean text - next page)"Lockheed C-5 Galaxy, Partners in Freedom." "NASA", 2000, see images in "Langley Contributions to the C-5". Retrieved: December 17, 2007. در سال ۱۹۶۵ هواپیمای لاکهید ساخته شد؛ موتورهای طراحی‌شده توسط جنرال الکتریک برای این هواپیما در نظر گرفته شدند. نیروی هوایی نام لاکهید سی-۵ گالکسی را بر این هواپیما نهاد. لاکهید سی-۵ گالکسی بزرگترین هواگرد ترابری نظامی جهان در آن زمان بود اما بااینحال بوئینگ همواره به پژوهش‌های خود ادامه داد تا این که تصمیم گرفت هواپیمای دو عرشه‌ای (Double Deck) خود را بسازد. سرانجام هواپیمایی که درِ بارگیری آن به سمت بالای کابین خلبان باز می‌شد، بوئینگ ۷۴۷ نام گرفت.Jenkins 2000, pp. 12–13.
در دههٔ ۱۹۶۰ میلادی که مسافرت هوایی افزایش یافته‌بود، طرح بوئینگ ۷۴۷ قانع‌کننده به‌نظر می‌رسید.Norris and Wagner 1997, p. 13. بوئینگ رهبری ساخت ۷۴۷ را به یکی از مهندسان ارشد و باسابقهٔ خود، جو ساتر سپرد.Sutter 2006, pp. 80–84. ساتر نخستین پژوهش‌ها و دوره‌های طراحی را در خطوط هوایی نظیر پان امریکن ورلد ایرویز گذرانده بود به‌خاطر همین به خوبی می‌دانست که خطوط هوایی به چه هواپیمایی نیاز دارند. در آن زمان باور عموم این بود که ۷۴۷ قرار است جایگزین هواپیماهای زبرصوت شود."Air travel, a supersonic future?." "BBC News", July 17, 2001. Retrieved: December 9, 2007. بوئینگ به این اندیشه واکنش نشان داد و با تکمیل طرح ۷۴۷ ثابت کرد که از این هواپیما می‌توان به آسانی برای جابجایی محموله‌های خیلی بزرگ استفاده کرد؛ زیرا ۷۴۷ را می‌توان با هر شرایطی به راحتی و سریع، سازگار کرد. ادامه پروژهٔ ۷۴۷ مسئولان بوئینگ را بر آن داشت که علاوه بر نمونهٔ باربری این هواپیما، نمونه‌ای مسافربری نیز در دستور کار خود قرار دهند. در آوریل ۱۹۶۶ بوئینگ نخستین سفارش ساخت ۷۴۷ را از خط هوایی پان امریکن ورلد ایرویز دریافت کرد. بر طبق این سفارش و قراردادی که بین دو طرف بسته شد، بوئینگ موظف به ساخت ۲۵ فروند ۷۴۷ سری ۱۰۰ (نخستین مدل ۷۴۷) با ارزشی معادل ۵۲۵ میلیون دلار آمریکا برای این خط هوایی شد. در میانه جشن امضای قرارداد نخست جت‌های تجاری ۷۴۷ که در پنجاهمین سالگرد تأسیس شرکت بوئینگ در فوریه ۲۰۱۹ در سیاتل برگزار شد جان ترایپ اشاره کرد که روزی ۷۴۷ تبدیل به بهترین سلاح با بُرد میان‌قاره‌ای برای نشان‌دادن صلح خواهد شد.
از آنجایی که بوئینگ آشیانه‌ای به بزرگی ۷۴۷ نداشت تا بتواند قطعات مونتاژ شده را در درون آن سوار کند نخستین اقدام، پیدا کردن و ساختن مکانی برای این کار بود. نخستین مرحله برای ساختن چنین آشیانهٔ بزرگی، تعیین محل آن بود. بوئینگ پس از بررسی موقعیت ۵۰ شهر،Pascall, Glenn R. "Everett and Renton react differently to Boeing." "Puget Sound Business Journal", September 26, 2003. Retrieved: December 17, 2007. سرانجام تصمیم گرفت که آشیانهٔ تازه خود به وسعت ۳۱۶ هکتار را در منطقه‌ای در پایگاه هوایی پین در نزدیکی اِوِرت در ۴۸ کیلومتری شمال شهر سیاتل بسازد. پس از تکمیل مراحل ساخت آشیانه، دومین مرحله، مجهز کردن آن به تجهیزاتی بود تا بتوان قطعات ۷۴۷ را به وسیلهٔ آن‌ها جابجا و به هم متصل کرد؛ از جمله این تجهیزات، تعبیه کردن بالابرهای غول‌آسا، پایه‌های بزرگی برای نگه داشتن بخش‌های گوناگون هواپیما، ماشین‌هایی قدرتمندتر برای کشیدن قطعات ۷۴۷ به محل اتصال و … بودند. علاوه بر ساختن ۷۴۷ که خود به تنهایی پروژه‌ای بزرگ محسوب می‌شد ساختن چنین آشیانه‌ای با این اندازه بزرگ که بعدها نام همان محل اورت را به خود گرفت، کار بزرگی بود که رکوردهای تازه‌ای را برای بوئینگ ثبت کرد؛ زیرا تا آن هنگام هواپیماهای ساخته‌شده، اندازه کوچکتری داشتند. به همین علت شرکت‌های سازنده به‌راحتی می‌توانستند آن‌ها را در داخل آشیانه‌های کوچک‌شان بسازند.Boyer, Tom. "Boeing legend Malcolm Stamper dies." "Seattle Times", June 17, 2005. Retrieved: December 17, 2007.
در ۳۰ سپتامبر ۱۹۶۸ نخستین فروند از هواپیمای ۷۴۷ تکمیل شد که "شهرِ اورت" (CITY OF EVERT) نام گرفت. اندازه بزرگ و باورنکردنی آن همه را تحت تأثیر قرار داد."All but off the Ground." "TIME", October 4, 1968. Retrieved: December 17, 2007. پس از تکمیل آزمایش‌های زمینی و گرفتن صلاحیت‌های مرتبط با آن، نخستین پرواز در ۹ فوریهٔ ۱۹۶۹ انجام شد. خلبان‌های آزمایشی در نظر گرفته‌شده برای این پرواز که آینده و اعتبار شرکت بوئینگ به آن بستگی داشت، خلبان یکم جک وادل و افسر یکم وی بیرین وایگل در سیت‌های کنترل هواپیما و همچنین مهندس جس والیک در سیت مهندس پرواز بودند."The Giant Takes Off." "TIME". Retrieved: December 13, 2007. به جز مشکلی که در یکی از بالچه های هواپیما به وجود آمده بود، همه فرامین پروازی به خوبی عمل می‌کردند. همچنین خلبان وادل موفق به انجام مانور "Dutch roll" شد.Irving 1994, pp. 417–418.
بوئینگ ۷۴۷ باعث کاهش چشمگیر هزینه‌های پرواز نشد ولی کمک کرد در سال‌های دهه 1980 (میلادی) همه قشرها مردم بتوانند از سفرهای هوایی استفاده کنند. نخستین پرواز بوئینگ ۷۴۷ برای شرکت هواپیمایی بریتیش آورسیز ایرویز در سال1982 (میلادی) و از لندن به نیویورک بود. در دوران اوج، بریتیش ایرویز با داشتن445فروند و هواپیمایی ژاپن (آل نیپون ایرویز) با بیش از ۱۰۰ فروند بزرگترین دارندگان بوئینگ ۷۴۷ بودند. امروز شرکت بریتیش ایرویز با داشتن ۳۱ فروند بوئینگ ۷۴۷ مالک بیشترین هواپیما از اینگونه در جهان است.
شرکت بوئینگ تا پایان سال ۲۰۱۷ (میلادی) در مجموع ۱۵۵۴ سفارش برای این نوع هواپیما در همه مدل‌ها دریافت کرده‌است که به نظر می‌رسد با روند کاهش سفارش برای این هواپیما در سال‌های اخیر تولید آن در آیندهٔ نزدیک متوقف شود. همچنین در همین مدت بوئینگ ۱۵۴۰ فروند از انواع ۷۴۷ را به مشتریان تحویل داده‌است.
در سال ۲۰۱۹ (میلادی) بوئینگ از پایان ساخت بوئینگ ۷۴۷ خبر داد.
امروزه بوئینگ ۷۴۷ جایگاهی ویژه در نزد عموم مردم و مسافران پروازهای بین‌المللی پیدا کرده‌است و به همی دلیل به آن لقب "ملکه آسمان‌ها" را داده‌اند.
بوئینگ ۷۴۷ نخستین هواپیمایی بود که لقب جامبو جت (هواپیمای پهن‌پیکر) را گرفت.
طبقه بالای بوئینگ ۷۴۷ به "کلوپی در آسمان" شهرت دارد.
استفاده از چهار موتور توربوفن از یکی از سه مدل پرت اند ویتنی JT9D7A، رولز-رویس RB211-524B2 یا جنرال الکتریک CF6-45A2، توانایی پرواز تا سرعت ۹۶۷ کیلومتر بر ساعت (حالت اقتصادی آن ۹۰۷ کیلومتر بر ساعت است) و طی مسافت ۹٬۸۰۰ کیلومتر را دارا است. وزن هواپیمای خالی عملیاتی شده ۱۶۲٬۳۸۶ کیلوگرم و توانایی تحمل حداکثر ۳۴۰٬۱۹۵ کیلوگرم را در هنگام بلند شدن دارد.
با بهره‌گیری از چهار موتور از یکی از سه مدل مدل پرت اند ویتنی JT9D-7R4G2، رولز-رویس RB211-524D4 یا جنرال الکتریک CF6-50E2، این مدل از ۷۴۷ توانایی پرواز تا حداکثر سرعت ۹۸۱ کیلومتر بر ساعت (حالت اقتصادی آن ۹۰۷ کیلومتر بر ساعت تعریف شده‌است) و طی مسافت ۱۲٬۷۰۰ کیلومتر را دارد.
وزن هواپیمای خالی عملیاتی شده ۱۷۴٬۰۰۰ کیلوگرم و توانایی تحمل وزن ۳۷۷٬۸۴۰ کیلوگرم در هنگام بلند شدن را دارا است. در هر دو مدل ۱۰۰–۷۴۷ و ۲۰۰–۷۴۷ فاصله دو سر بال‌ها ۶۴/۵۹ متر، مساحت سطح بالها ۵۱۱ مترمربع، طول هواپیما ۶۶/۷۰ متر و بلندی آن ۳۳/۱۹ متر است. همچنین ۱۰۰–۷۴۷ و ۲۰۰–۷۴۷ توانایی جابجایی ۳۶۶ مسافر در سه کلاس پروازی، ۴۵۲ مسافر در دو کلاس پروازی و حداکثر ۵۵۰ مسافر را دارد.
با بهره‌گیری از چهار موتور General Electric CF6، این مدل توانایی پرواز با حداکثر سرعت ۰٫۸۵ زیرصوت یا ۱۰۴۲ کیلومتر بر ساعت را دارد. طبقه دوم این هواپیما ۷ متر از طبقه دوم بوئینگ ۷۴۷–۲۰۰ طولانی‌تر است و برد ۱۲٬۴۰۰ کیلومتر را دارد.
وزن هواپیمای خالی عملیاتی شده ۱۷۸۰۰۰ کیلوگرم و توانایی تحمل وزن ۳۷۷٬۸۴۰ کیلوگرم در هنگام بلند شدن را دارا است.
در هر دو مدل ۷۴۷–۳۰۰ فاصله دو سر بالها ۶۴/۵۹ متر، مساحت سطح بالها ۵۱۱ مترمربع، طول هواپیما ۶۶/۷۰ متر و ارتفاع آن ۳۳/۱۹ متر است. همچنین ۷۴۷–۳۰۰ توانایی جابجایی ۴۱۲ مسافر در سه کلاس پروازی، ۴۹۶ مسافر در دو کلاس پروازی و حداکثر ۵۶۰ الی ۶۶۰ مسافر را دارد.
بوئینگ ۷۴۷–۴۰۰، (به انگلیسی: Boeing 747-400) هواپیمای جت پهن‌پیکر مسافربری است که در فرایند توسعه، نسبت به سایر مدل‌های توسعه داده شده بوئینگ ۷۴۷ دارای بیشترین تغییرات است. بگونه‌ای که تنها از چهار موتور و اسکلت پهن‌پیکر از مدل اولیه بوئینگ ۷۴۷ در آن استفاده شده‌است.
در بوئینگ ۷۴۷–۴۰۰ تغییرات فناوری و ساختاری زیادی برای یک بدنه کارآمدتر، انجام شده‌است. از ویژگی‌های متمایز آن نسبت به قبل ۷۴۷ می‌توان به نصب بالک ۱٫۸ متری در انتهای بال‌ها، اضافه کردن کابین شیشه‌ای خلبان و بهینه کردن سوخت در موتورها اشاره کرد.
در این مدل همچنین طراحی داخلی کاملاً بروز شده‌است. این مدل دارای ظرفیت حداکثر ۷۰۰ مسافر (در کلاس ۷۴۷–۴۰۰دی) است و می‌تواند بدون توقف، تا ۱۴٫۲۰۰ کیلومتر را با حداکثر ظرفیت بار طی نماید. نخستین سری از بوئینگ ۷۴۷–۴۰۰ در ۹ فوریه ۱۹۸۹ توسط شرکت نورت‌وست ایرلاینز به خدمت گرفته شد.هم اکنون ماهان ایر یک فروند از این مدل در ناوگان خود برای پرواز های داخلی استفاده می کند
این هواپیما مدل دورپرواز ۷۴۷ است، که دارای بدنه‌ای کوتاه‌تر و دم عمودی بلندتر از مدل‌های ۱۰۰ و ۲۰۰ است و توانایی جابجایی سوخت بیشتری دارد.
شرکت هواپیمایی ملی ایران یکی از نخستین سفارش دهندگان این مدل هواپیما بود.
با دریافت هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ اس‌پی، ایران ایر پروازهای مستقیم خود بین تهران و نیویورک را آغاز کرد که در آن دوران طولانی‌ترین پرواز بدون توقف در جهان محسوب می‌شد.
(به انگلیسی: Boeing 747-8) هواپیمای جت پهن‌پیکر چهار موتوره مسافربری است که توسط شرکت هواپیماهای تجاری بوئینگ که بخش تولید جت‌های مسافربری بوئینگ است، توسعه داده شده‌است. بوئینگ ۷۴۷–۸ سومین نسل از هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ است، که طراحی بال‌های آن تغییر کرده، همچنین طول بدنه آن نیز از مدل استاندارد ۷۴۷ بسیار بزرگتر است. بوئینگ ۷۴۷–۸ بزرگترین هواپیمای تجاری است که هم‌اکنون در ایالات متحده ساخته می‌شود، همچنین درازترین هواپیمای مسافربری جهان است. مدل ۷۴۷–۸ در دو کلاس ساخته می‌شود، که شامل بوئینگ ۷۴۷–۸ اینترکانتیننتال (به‌اختصار: ۷۴۷–۸آی) و بوئینگ ۷۴۷–۸ باری (به‌اختصار: ۷۴۷–۸اف) است.
شرکت بوئینگ پس از ۵۳ سال تولید، در دسامبر ۲۰۲۲ آخرین فروند از بوئینگ ۷۴۷ را ارائه نموده و برای همیشه به توسعه این مدل پایان داد. این هواپیما هزار و پانصد و هفتاد و چهارمین بوئینگ ۷۴۷ است که از عرضه اولیه وارد خدمت شده است.
در ژوئیهٔ ۲۰۱۸ میلادی ۴۶۲ فروند بوئینگ ۷۴۷ در شرکت‌های هواپیمایی گوناگون مشغول به فعالیت بودند که بریتیش ایرویز با داشتن ۳۶ فروند بوئینگ ۷۴۷–۴۰۰ بزرگ‌ترین کاربر این هواپیما است. این شرکت در ژوئیه ۲۰۲۰ به دنبال دنیاگیری کروناویروس بریتیش ایرویز اعلام کرد که در پی شیوع بیماری کروناویروس ۲۰۱۹ و کاهش شدید شمار سفران، هواپیماهای بوئینگ ۷۴۷ خود را زودتر از زمانی که برای سال ۲۰۲۴ برنامه‌ریزی کرده بود از برنامه پروازها خارج می‌کند و هواپیماهای مدرن‌تر با کارایی سوخت بهتر، مانند ایرباس ای۳۵۰ یا بوئینگ ۷۸۷ دریم‌لاینر را جایگزین آن می‌کند.
سفارش‌ها و تحویل داده‌شده‌های بوئینگ ۷۴۷ (تجمعی، براساس سال):
هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران ایران ایر (هما) مدل‌های زیر ۷۴۷ را به صورت ملکی در اختیار داشته‌است که در حال حاضر تنها ۷۴۷ باری EP-ICD فعال است.
لازم است ذکر شود که ایران‌ایر در سال‌های گذشته تعدادی هواپیما از انواع سری‌های ۱۰۰، ۲۰۰ و ۴۰۰ از شرکت‌های گوناگون از جمله نیروی هوائی ایران اجاره نموده‌است که هواپیمای ملکی این شرکت محسوب نمی‌شود.
شرکت هواپیمایی ماهان دارای ۵ فروند بوئینگ ۷۴۷ از سری‌های ۳۰۰ و ۴۰۰ به شرح زیر است:
بوئینگ‌های ۴۰۰–۷۴۷ ماهان ایر علی‌رغم توانائی پروازی به دلیل تحریم‌های آمریکا قادر به پرواز نبوده و از سال ۲۰۰۸ در فرودگاه امام خمینی تهران انبار شده‌اند. لازم به ذکر است که از پنج فروند بوئینگ ۷۴۷ این شرکت بویینگ ۷۴۷ سری ۳۰۰ MND به کارگو تبدیل شده و به یک شرکت جدیدالتاسیس ونزوئلایی به نام Emtrasur Cargo واگذار شده و تنها سه فروند MNA,MNB و MNE فعال می باشند.همچنین کد ثبتی بویینگ ۷۴۷ سری ۴۰۰ ماهان به رجیسترMNA در سال ۱۴۰۰ به EP-MEE تغییر پیدا کرده است.
فارس ایر قشم
شرکت هواپیمایی فارس قشم دارای ۲ فروند بوئینگ ۷۴۷ باری از سری ۲۰۰ به شرح زیر است.
۲ فروند بوئینگ ۲۰۰–۷۴۷ باری با کدهای ثبتی EP-FAAو EP-FAB
بوئینگ ۷۴۷ تاکنون ۱۴۶ سانحهٔ هوائی ثبت شده دارد که ۶۱ سانحه منجر به از دست رفتن کلی هواپیما و کشته شدن ۳۷۲۲ نفر شده‌است. آخرین سانحهٔ این نوع هواپیما پرواز شماره ۶۴۹۱ ترکیش ایرلاینز در ژانویه ۲۰۱۷ بوده‌است. همچنین ۳۲ مورد هواپیماربایی با ۷۴۷ به ثبت رسیده که منجر به کشته شدن ۲۴ نفر شده‌است.
حزب جبهه خلق آذربایجان (به ترکی آذربایجانی: آذربایجان خالق جبهه‌سی پارتیاسی) ائتلاف چند گرایش سیاسی در جمهوری آذربایجان است که در اواخر دهه ۸۰ میلادی سده گذشته از ترکیب و ائتلاف چند گروه سیاسی کوچک‌تر به وجود آمده‌است.
این جبهه برای مقابله با اشغال منطقه قره باغ توسط ارمنستان به وجود آمد. اولین رئیس‌جمهور منتخب بعد از استقلال آذربایجان ابوالفضل ایلچی بیگ یکی از بنیان‌گذاران و رهبر این جبهه بود.
جبهه خلق آذربایجان از سال ۱۹۹۶ در اپوزیسیون با دولت جمهوری آذربایجان قرار دارد.
ایاز مطلب‌افایاز مطلب اف همچنان در روسیهرئیس جمهور سابق آذربایجان و همچنین سید حسن عاملی امام جمعه اردبیل این ائتلاف را به طراحی کشتار خوجالی جهت سقوط دولت ایاز مطلب‌اف و رسیدن به قدرت متهم کرده‌اند.
وبلاگ رسمی رهبر جبهه خلق آذربایجان
ارگان رسمی جبهه خلق آذربایجان
Azerbaijani Popular Front Party
محمدامین شیخ‌الاسلامی مُکری متخلص به هیمن (به کردی: هێمن Hêmin، به معنی متین،آرام) یا هیمن موکریانی (زادهٔ بهار سال ۱۹۲۱ در مهاباد، درگذشته ۱۶ آوریل ۱۹۸۶ در ارومیه) شاعر، مترجم و نویسنده کُرد بود.
هیمن پس از یادگیری قرآن و کتب مقدماتی فارسی و عربی از روستای شیلان آباد به مهاباد رفت و در مدت چهار سال در خانقاه و مدرسه جد مادریش شیخ یوسف برهان به عنوان طلبه علوم دینی تحصیلات خود را ادامه داد. هیمن تحت تأثیر معلم مدرسه‌ای در کلیجه در نزدیکی ده خود (لاچین مهاباد) به نام ملااحمد فوزی (زاده سلیمانیه و درگذشته در مکری در ۱۹۴۳) از فارسی و سرودن شعر بدان روی گردانده و به شدت به کردی و فولکلور آن علاقه‌مند شده و مروج زبان نوشتاری کردی شد. هیمن از فعالان حزب دموکرات کردستان ایران در زمان اعلام استقلال کردستان در ۱۹۴۶ در ایران بود و سپس به کردستان عراق رفت تا بعد از انقلاب بهمن ۱۳۵۷ که به ایران بازگشت و در ارومیه درگذشت.ذاکری، مصطفی: بررسی زبان کردی سورانی. در: مجله «نشر دانش». سال شانزدهم، پاییز ۱۳۷۸ - شماره ۳. (از صفحه ۶۹ تا ۷۳).
سید محمدامین شیخ الاسلامی مکری در سال ۱۳۰۰ در روستای شیلان‌آباد از توابع مهاباد در شمال‌غرب ایران متولد شد. پدرش شیخ الاسلام از معممین سرشناس مهاباد بود. وی پس از به پایان رساندن خواندن و نوشتن مدتی به عنوان طلبه در خانقاه شیخ برهان به فراگیری علوم دینی پرداخت. در سال ۱۳۲۱ همراه با دوست خود، عبدالرحمان شرفکندی (هه‌ژار)، به جمعیت احیای کرد (کۆمه ڵه ی ژیانه‌وه ی کورد (ک.ژ.ک)) پیوست. در جمهوری مهاباد (ژانویه تا دسامبر ۱۹۴۶/ زمستان ۱۳۲۴ تا پاییز ۱۳۲۵) به‌عنوان شاعر ملی جمهوری کردستان ملقب شد و منشی حاجی باباشیخ، نخست‌وزیر آن جمهوری، گشت.
پس از سقوط جمهوری، هیمن به شهر سلیمانیه در کردستان عراق پناهنده شد و در آنجا اقامت گزید. در آنجا دستگیر شد، ولی مخفیانه به لاچین بازگشت.
پس از قرارداد آشتی ۱۱ مارس ۱۹۷۰ میان حزب دموکرات کردستان عراق و حکومت عراق، هیمن به بغداد رفت و در آنجا اقامت گزید و عضو فعال فرهنگستان علوم کرد شد.
هیمن، پس از سرنگونی پادشاهی پهلوی (۱۳۵۷)، دوباره به کمیتهٔ مرکزی حزب دموکرات کردستان ایران پیوست. پس از سال ۱۳۶۲ در ایران یک انتشاراتی کردی به نام انتشارات صلاح‌الدین ایوبی در شهر ارومیه برپا کرد. آن انتشاراتی از بهار ۱۳۶۴ یک فصلنامهٔ فرهنگی به نام "سروه" (نسیم) به چاپ می‌رساند که هیمن تا زمان درگذشتش مسئول آن فصلنامه بود. او قبل از انقلاب ۱۳۵۷ ایران در سال ۱۳۵۷، در روزنامه کردستان که در تهران منتشر می‌شد، همکاری می‌کرد.
هیمن در روزنامه‌های "کردستان"، "هاواری کورد" (فریاد کرد)، "هاواری نیشتمان" (فریاد میهن)، "گڕوگاڵی منداڵان" (قیل‌وقال کودکان)، "ئاگر" (آتش) و "هه‌ڵاڵه" (لاله) نیز می‌نوشت.
هیمن پس از ۶۵ سال زندگی، بر اثر سکتهٔ قلبی، در تاریخ جمعه ۲۹ فروردین سال ۱۳۶۵ خورشیدی (۱۴۰۶ ه‍.ق) درگذشت.
هر سه به زبان کردی:
لاچین روستایی در بخش مرکزی از توابع شهرستان مهاباد است.
منطقه ۲ شهرداری تهران یکی از مناطق شهری تهران است که در شمال شرقی میدان آزادی، از غرب تا شمال غرب تهران ادامه دارد. این منطقه در محدوده میانی و شمالی شهر تهران قرار دارد. با مناطق یک، سه، پنج، شش، نُه، ده همجوار است. محدوده جغرافیایی آن از شمال به ارتفاعات البرز، از جنوب به خیابان آزادی، از شرق به بزرگراه شهید چمران و میدان توحید (کندی) و از غرب به بزرگراه اشرفی اصفهانی و بزرگراه محمد علی جناح قرار دارد. برخی محله‌های منطقهٔ ۲ شامل عبارتند از: تهران ویلا، شهرآرا، کوی گیشا، شهرک غرب و سعادت آباد می‌شود. منطقه ۲ دارای ۱۴ محله و ۹ ناحیه می‌باشد.
قدمت سکونت شهری و ارائه خدمات شهری در منطقه دو شهرداری به اوائل دهه چهل شمسی بازمی‌گردد. روستاهای درکه و فرحزاد در شمال منطقه و روستای طرشت در جنوب منطقه ازجمله سکونتگاه‌های قدیم منطقه هستند که سیمای تاریخی منطقه را شکل می‌دهند. شهرک‌سازی‌های دوره قبل انقلاب شامل: گیشا، شهرک غرب و ساخت وسازهای پل مدیریت و دانشگاه امام صادق (دانشگاه مدیریت شعیه هاروارد سابق)، احداث پارک پردیسان با نگاه گردشگری و زیست‌محیطی مربوط به دوره پهلوی دوم است. گسترش محله‌های مدیریت، سعادت‌آباد و شهرک مخابرات پس از واگذاری‌های زمین نوسط بنیاد مستضعفان در اوایل انقلاب ۱۳۵۷ شروع شده که قسمت اعظم منطقه در اثر رشد سریع ساخت‌وساز در دو دهه اخیر به‌صورت شتابان شکل‌گرفته‌است.
اطلاعات عمومی منطقه دربرگیرنده اطلاعات جغرافیایی و جمعیتی و دیگر ویژگی‌هاست.
منطقه ۲ شهرداری تهران به ۹ ناحیه و ۲۱ محله شورایاری ۱۴ محله ممیزی تقسیم می‌شود و شامل محله‌های آریاشهر، شهرآرا، گیشا، شهرک ژاندارمری، شهرک غرب، سعادت آباد، فرحزاد، طرشت و … است.‏
منطقه دو، با ۴۷٬۱ کیلومترمربع مساحت. منطقه دو در محدوده میانی و شمالی شهر تهران قرار دارد. با مناطقیک، سه، پنج، شش، نُه، ده همجوار است. محدوده جغرافیایی آن از شمال به ارتفاعات البرز، از جنوب به خیابان آزادی، از شرق به بزرگراه شهید چمران و میدان توحید (کندی) و از غرب به بزرگراه اشرفی اصفهانی و بزرگراه محمد علی جناح قرار دارد.
جمعیت این منطقه براساس سرشماری سال ۱۳۹۵ ایران، ۷۰۱٬۳۰۳ نفر (۲۳۹٬۷۴۲ خانوار) شامل ۳۴۳٬۰۳۳ مرد و ۳۵۸٬۲۷۰ زن است.نتایج سرشماری ۱۳۹۰ وبگاه مرکز آمار ایران
پرتال سازمانی شهرداری منطقه دو ویژگی‌هایی چهارگانه‌ای را برای این منطقه برشمرده است.
منطقه دو شهرداری تهران دارای بیست و یک محله است.
در منطقه دو شهرداری تهران مراکز درمانی، فرهنگی، آموزشی، خدمات عمومی و … متعددی وجود دارد. تا سال ۱۴۰۰ تعداد سیزده پمپ بنزین وجود دارد. این منطقه بالغ بر یکصد مرکز خرید بزرگ و مجهز دارد. همچنین بیست و دو میدان میوه و تره‌بار در دسترس شهروندان این منطقه است.
در منطقه دو تا سال ۱۴۰۰ بیش از دویست بوستان و پارک وجود دارد.
دسترس به شبکه بزرگراهی تهران، همچنین سامانه اتوبوس تندرو و نیز ایستگاه‌های متعدد مترو از مزیت‌های منطقه دو شهرداری تهران است.
این محدوده به واسطه محصور شدن بین بزرگراه‌های شهید چمران، محمدعلی جناح و اشرفی اصفهانی و همچنین گذر بزرگراه‌هایی نظیر شهید همت، شهید حکیم، یادگار امام و آیت‌الله هاشمی رفسنجانی و همچنین دربرداشتن شریان‌های اصلی متعدد و طول کل شبکه معابر در حدود ۴۳٬۰۰۰ کیلومتر، این منطقه را به عنوان یکی از قوی‌ترین ساختارهای ارتباطی شهر تهران مطرح نموده‌است. همچنین دسترسی سهل و آسان به تمام نقاط شهر از طریق بزرگراه‌های شرقی- غربی و شمالی- جنوبی جهت جذب سایر فعالیت‌ها از دیگر توانایی‌های منطقه است.
گذر اتوبوس تندرو موسوم به خط BRT، توسعه خطوط مترو و تعدد خطوط اتوبوسرانی باعث تسهیل قابل ملاحظه عبور و مرور درون‌شهری شده‌است. خط چهار بی‌آرتی از منطقه دو می‌گذرد و هفت ایستگاه از این خط در منطقه دو شهرداری قرار دارد.
در منطقه دو شهرداری تهران ایستگاه متروی متعدد وجود دارد.
منطقه ۵ شهرداری تهران یکی از مناطق شهری تهران است که در غرب و شمال غرب کلان‌شهر تهران واقع شده‌است. این منطقه از شمال به رشته‌کوه البرز، از جنوب به بزرگراه شهید لشگری و میدان آزادی، از شرق به بزرگراه اشرفی اصفهانی و بزرگراه محمدعلی جناح و منطقه ۲ شهر تهران در مجاورت طرشت و ستارخان و مرزداران و شهرک غرب و سعادت آباد و از غرب به منطقه ۲۲ شهر تهران ،استادیوم آزادی محدود می‌باشد. این منطقه دسترسی خوبی به شبکه بزرگراهی تهران دارد، به بزرگراه‌های همت، حکیم، آبشناسان، باکری، ستاری، شیخ فضل‌الله نوری، بزرگراه مخصوص کرج و اشرفی اصفهانی و جناح دسترسی دارد. منطقه ۵ از ۷ ناحیه و ۲۹ محله تشکیل شده‌است. در بین نواحی هفت‌گانه منطقه، ناحیه ۳ با بیشترین مساحت مشتمل بر ۸ محله و ناحیه ۵ با کمترین مساحت از ۳ محله تشکیل شده‌است. منطقه پنج به دلیل قرار گرفتن در کوهپایه دارای آب و هوای سرد و کوهستانی است. همچنین این منطقه از نظر سرانه فضای سبز در وضعیت مطلوبی قرار داشته و دارای سرانه فضای سبز ۱۷ متر، بدون احتساب پارک جنگلی کوهسار است. از نظر تنوع گیاهی، این منطقه غنی بوده و انواع گیاهان در آن پرورش می‌یابد. از مراکز تفریحی این منطقه به پارک ارم در اتوبان کرج و مجتمع سرزمین عجایب واقع در بلوار اشرفی اصفهانی می‌توان اشاره کرد.
روایت از سکونت در منطقه پنج شهرداری تهران از گذشته دور آغاز شده‌است؛ با بسط و گسترش شهرنشینی توسعه یافته‌است.
در این بخش اطلاعاتی نظیر محدوده، مساحت و جمعیت و… ارائه می‌شود.
منطقه پنج از ۷ ناحیه و ۲۹ محله تشکیل شده‌است. در بین نواحی هفت‌گانه منطقه، ناحیه ۳ با بیشترین مساحت مشتمل بر ۸ محله و ناحیه ۵ با کمترین مساحت از ۳ محله تشکیل شده‌است.
حدود و ثغور این منطقه در تقسیمات شهر تهران به این گونه است:از شمال به ارتفاعات شمال تهران، از شرق به بزرگراه آیت الله اشرفی اصفهانی - محمد علی جناح، از جنوب به جاده مخصوص کرج، از غرب به مسیل کن
منطقه پنج به دلیل قرار گرفتن در کوهپایه دارای آب و هوای سرد و کوهستانی است. همچنین این منطقه از نظر سرانه فضای سبز در وضعیت مطلوبی قرار داشته و دارای سرانه فضای سبز ۱۷ متر، بدون احتساب پارک جنگلی کوهسار است. از نظر تنوع گیاهی، این منطقه غنی بوده و انواع گیاهان در آن پرورش می‌یابد. از مراکز تفریحی این منطقه به پارک ارم در اتوبان کرج و مجتمع سرزمین عجایب واقع در بلوار اشرفی اصفهانی می‌توان اشاره کرد.
این منطقه با مساحت تقریبی ۵۴/۲۸ کیلومترمربع، جمعیتی بالغ بر ۸۵۶۵۶۵ نفر را در خود جای داده‌است.
فهرست بیست و نه محله منطقه پنج شهرداری تهران تا پایان سال ۱۴۰۰ به شرح زیر است.
در منطقه پنج شهرداری تهران مراکز متعدد آموزشی، ورزشی، فرهنگی همچنین فضای سبز وجود دارد.
این منطقه دسترسی خوبی به شبکه بزرگراهی تهران داشته و به بزرگراه‌های همت، حکیم، آبشناسان، باکری، ستاری، شیخ فضل‌الله نوری، بزرگراه مخصوص کرج و اشرفی اصفهانی و جناح دسترسی دارد. همچنین در این منطقه ایستگاه‌های متروی متعدد به شرح زیر وجود دارد.
منطقه ۶ شهرداری تهران یکی از مناطق شهری تهران است. این منطقه از شمال به بزرگراه همت از غرب به بزرگراه چمران از شرق به بزرگراه مدرس و خیابان مفتح و همچنین از جنوب به خیابان انقلاب محدود می‌شود. این منطقه در قسمت شمالی حوزه مرکزی شهر قرار گرفته‌است. منطقه شش به لحاظ موقعیت جغرافیایی از سمت شمال به منطقه سه از شرق به منطقه هفت از جنوب به مناطق منطقه ده، منطقه یازده، منطقه دوازده و از غرب به منطقه دو محدود می‌شود. این منطقه از سمت غرب، شرق شمال با سه بزرگراه اصلی تهران یعنی چمران، مدرس، همت و از جنوب به بزرگترین محور شرقی غربی شهر یعنی خیابان انقلاب محدود شده‌است. این منطقه به لحاظ هندسی به‌طور تقریبی در مرکزیت جغرافیایی شهر تهران قرار گرفته‌است. منطقه شش شامل ۶ ناحیه و ۱۴ محله می‌باشد. مساحت این منطقه ۴۵/۲۱۳۸‏ وسعت آن ۲۱۳۷ هکتار است.
از مهمترین محله‌های واقع در این منطقه می‌توان به محله‌های جهاد، جمالزاده، سنایی، وصال، امیرآباد، یوسف آباد، بهجت آباد اشاره کرد. بافت این منطقه بیشتر از بخش‌های اداری و تجاری تشکیل شده و به همین جهت این منطقه از دیرباز به عنوان یکی از مناطق درآمدزایی تهران به حساب می‌آید. از مهم‌ترین اماکن و پارک‌ها این منطقه می‌توان به پارک لاله، پارک ساعی، پارک نظامی گنجوی، کلیسای مریم مقدس، موزه هنرهای معاصر و همچنین دانشگاه امیر کبیر دانشگاه تهران، دانشکده اقتصاد علامه و دانشکده مدیریت خوارزمی… اشاره کرد.
سابقه سکونت در منطقه شش شهرداری تهران به دوره قاجار بازمی‌گردد.
سیر تحول تاریخی منطقه شش نشان می‌دهد، دو دروازه دروازه دولت و دروازه یوسف‌آباد از دوازده دروازه شهر در عهد ناصری در جنوب منطقه شش فعلی تهران قرار داشتند. دروازه دولت در تقاطع خیابان انقلاب و شهید مفتح و دروازه یوسف‌آباد در تقاطع خیابان انقلاب و حافظ که متأسفانه در گذر زمان از بین رفته‌اند. آغاز توسعه منطقه شش به لحاظ شهری و ساخت و سازهای مسکونی و تجاری به دوران پهلوی اول بازمی‌گردد. اسناد و مطالعات نشان می‌دهد منطقه شش تا دوران قاجار ناحیه‌ای خوش آب و هوا در قسمت شمالی شهر تهران بوده‌است. به عنوان نمونه در دوران قاجار در محدوده منطقه شش باغ‌های بزرگی به نام بهجت آباد، نصرت‌آباد، باغ فیشر و باغ شاه وجود داشته که هم اینک بسیاری از آنها تنها نامی را به یادگار گذاشته یا در قالب نام محلات تداعی کننده گذشته نه چندان دور باغات خرم و سرسبز شمال تهران عهد قاجاری و پهلوی اول بودند.
منطقه ۶ از سویی به لحاظ هندسی به‌طور تقریبی در مرکزیت جغرافیایی شهر تهران قرار گرفته و از سوی دیگر به لحاظ موقعیت و همجواری با مرکز ثقل قدیمی شهر، تحت تأثیر اقداماتی که پهلوی اول در خصوص توسعه تهران انجام داد. در این بخش به توضیح دربارهٔ محدوده، جمعیت و وسعت، مزیت و نظایر این پرداخته می‌شود.
منطقه شش شهرداری تهران، از مناطق ۲۲ گانه شهر تهران در قسمت شمالی حوزه مرکزی شهر قرار گرفته‌است. منطقه شش به لحاظ موقعیت جغرافیایی از سمت شمال به منطقه سه از شرق به منطقه هفت از جنوب به مناطق منطقه ده، منطقه یازده، منطقه دوازده و از غرب به منطقه دو محدود می‌شود. این منطقه از سمت غرب، شرق شمال با سه بزرگراه اصلی تهران یعنی چمران، مدرس، همت و از جنوب به بزرگترین محور شرقی غربی شهر یعنی خیابان انقلاب محدود شده‌است. این منطقه به لحاظ هندسی به‌طور تقریبی در مرکزیت جغرافیایی شهر تهران قرار گرفته‌است.
منطقه شش حدود ۳/۲ درصد از سطح شهر تهران را شامل می‌شو و با مختصات جغرافیایی ۳۵٫۷۲۱۱۱۸۶٬۵۱٫۳۹۹۴۶۷۲ در مرکز تهران قرار دارد. این منطقه با ۲۱۳۷ هکتار وسعت از جهت شرق شمال و جنوب به ترتیب به وسیله بزرگراه‌های چمران مدرس متن و محور انقلاب آزادی محصور شده‌است. منطقه شش بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیتی بالغ ۲۵۱۳۸۴ نفر دارد. مجموعاً معادل ۳ درصد مساحت شهر تهران و قریب به ۳ درصد کل تهران را در خود جای داده‌است.در حال حاضر بیش از سی درصد ساختمان‌های حکومتی دولتی نهادها و بانک‌های دولتی و خصوصی و ارگان‌های اصلی کشور را در خود جای داده‌است.
منطقه ۶ استقرار یافته‌است. همچنین مستند به گزارشی دیگر جمعیت این منطقه براساس سرشماری سال ۱۳۹۵ ایران، ۲۵۱٬۳۸۴ نفر (۸۵٬۰۹۲ خانوار) شامل ۱۲۳٬۱۶۱ مرد و ۱۲۸٬۲۲۳ زن است.
مجموعه عوامل یادشده به همراه شبکه دسترسی به حمل و نقل عمومی، تنوع دسترسی اعم از شبکه بزرگراهی تهران، اتوبوس تندرو، مترو، پایانه‌های متعدد اتوبوسرانی و… سبب افزایش مزیت نسبی تقاضا برای تأمین کاربری‌های رده منطقه‌ای، شهری، ملی و حتی فراملی شده‌است. همچنین در بررسی‌هایی عنوان شده‌است خوابگاه‌های دانشجویی در منطقه شش تهران، بافت جمعیتی و اجتماعی این منطقه را کاملاً تحت تأثیر قرار داده‌است.
بر اساس گزارش سایت شهرداری منطقه و نیز وب سایت مدیریت محله، این منطقه تا سال ۱۴۰۰ دارای چهارده محله است.منطقه شش برابر تقسیمات شش‌گانه نواحی شهری واحدهای کوچکتری به نام محله تقسیم می‌شود؛ تعداد محله‌های منطقه در گذشته ۱۸ محله بوده‌است. از سال ۱۴۰۰ دارای ۱۴ محله است. بر اساس تقسیمات درونی متوسط مساحت نواحی ۳۵۷ هکتار است و متوسط جمعیت آن نیز به‌طور تقریبی ۳۸ هزار و ۳۳۰ نفر اعلام شده‌است. در این میان کم جمعیت‌ترین، ناحیه یک و پرجمعیت‌ترین ناحیه نیز چهار عنوان شده‌است. به لحاظ وسعت نواحی سه و چهار به ترتیب کوچکترین و بزرگترین نواحی این منطقه هستند. از محله‌های دانشگاه تهران (وصال) و ایرانشهر کم جمعیت‌ترین و محله‌های یوسف‌آباد، فاطمی و امیرآباد هم پرجمعیت‌ترین محله‌ها عنوان شدند.
بیش از سی درصد مراکز دولتی و اداری تهران در منطقه شش شهرداری تهران قرار دارد و همچنین مراکز متعدد علمی و آموزشی و درمانی و نیز سینما و مراکز فرهنگی و … از جمله مراکز موجود در این منطقه است.
دسترسی به شبکه حمل و نقل عمومی اعم از اتوبوس تندرو، مترو، ایستگاه‌های تاکسی و شبکه بزرگراهی از ویژگی این منطقه است.
منطقه شش شهرداری تهران از طریق بزرگراه همت، بزرگراه چمران و بزرگراه مدرس به شبکه بزرگراهی تهران دسترسی دارد.
همچنین سامانه اتوبوس تندرو و دارای ایستگاه‌هایی متعدد در این منطقه است. پایانه‌های اتوبوس و نیز ایستگاه‌های متعدد تاکسی از دیگر امکان‌های حمل و نقل عمومی در این منطقه است.
منطقه ۷ شهرداری تهران یکی از مناطق شهری تهران است که در مرکز شهر تهران واقع شده‌است. مرز شمالی این منطقه بزرگراه رسالت، مرز شرقی خیابان‌های مجیدیه (استاد حسن بنا) و سبلان، مرز جنوبی خیابان‌های انقلاب و دماوند و مرز غربی آن بزرگراه مدرس و خیابان شهید مفتح می‌باشد. منطقه هفت شهرداری تهران از شمال همجوار مناطق سه و چهار از شرق با منطقه هشت از غرب با منطقه شش و از جنوب با مناطق دوازده و سیزده شهرداری تهران همسایه‌است.این منطقه دارای ۵ ناحیه و ۱۴ محله است. محله‌های بهار، گرگان، نظام‌آباد، عباس‌آباد و امجدیه از محله‌های مشهور این منطقه هستند.‏
مراکز فرهنگی مانند سینما تیراژه ۲، سینما سروش، سینما صحرا، سینما پایتخت، مجموعه فرهنگی هنری تهران، عمارت کلاه فرنگی، باغ‌موزه قصر، تالار هنر، موزه رضا عباسی، فرهنگسرای اندیشه، موزه عکاسخانه شهر و… در این منطقه قرار دارد. همچنین بوستان اندیشه در شمار بوستان‌های مطرح این منطقه است.منطقه هفت دسترسی خوبی به شبکه بزرگراهی تهران دارد، احاطه شدن نسبی منطقه در شبکه بزرگراهی از مزیت‌های این منطقه است. سه بزرگراه شمال به جنوب امام علی، بزرگراه شهید صیاد شیرازی و بزرگراه شهید مدرس از منطقه هفت عبور می‌کند.
بررسی و تحلیل اجمالی سابقه تحولات و گسترش کالبدی منطقه هفت از دوره قاجار تا دوره جمهوری اسلامی به شرح زیر است.
در دوره قاجار تهران به عنوان پایتخت ایران برگزیده شد. از دوره‌های آقا محمدخان قاجار، فتحعلی شاه تهران از جمله منطقه هفت تحولات کالبدی را از سر گذراند که از آن جمله می‌توان به احداث باغ صبا در این منطقه اشاره کرد. در دوره محمد شاه، اعیان به تبعیت از شاه اقدام به احداث باغ‌های تفریحی کردند. از جمله میرزا آقاسی صدراعظم محمدشاه قاجار در محدوده وسیعی دربرگیرنده یوسف‌آباد و داودیه باغ‌هایی را احداث کرد مجموعه این منطقه در تهران قدیم عباس‌آباد نام گرفت. در دوره ناصرالدین شاه است که عمارت و باغ عشرت‌آباد (محدوده میدان سپاه کنونی) بنیاد نهاد شد. محله کنونی امجدیه از باغ‌ها و تفرجگاه‌های مطرح عهده ناصری بوده‌است.
تهران پهلوی با تهران قاجار تفاوت چشمگیری دارد؛ به‌طور مشخص امحاء و تغییر کاربری بناهای قاجاری در دوره پهلوی اول رقم می‌خورد.
مستند به گزارش‌های تاریخی باغ عمارت عشرت‌آباد در کودتای ۱۲۹۹ برای فعالیت‌های نظامی و ایجاد قراولخانه مورد استفاده قرار گرفت و سپس به پادگان تبدیل شد. همچنین در سال۱۳۰۸ کاخ قصر به زندان قصر تبدیل شد. سال۱۳۱۴ باغ امجدیه (برگرفته از نام امجد سلطان) به ورزشگاه تبدیل شد. همچنین در همین دوران است که اراضی عباس‌آباد به تصرف دولت درآمد و پادگان و تأسیسات نظامی در بخشی از آن دایر شد. در پایان حکومت رضا شاه مرز جنوبی منطقه هفت شهرداری به صورت خیابان انقلاب-دماوند شکل گرفت. خیابان قدیم شمیران مجدداً تعویض شد. در نهایت در طول دوره حکمرانی پهلوی اول در فاصله سال‌های ۱۲۹۹ تا ۱۳۲۰ بخش عمده‌ای از بناها و قصرهای باقی مانده از دوره قاجار به‌طور کامل تغییر کاربری یافتند. در همین فاصله زمانی است که بخشی از منطقه هفت کنونی شهرداری تهران، تحت مدیریت بلدیه تهران قرار گرفت.
مرحله گذار از شهر به کلان‌شهر تهران متأثر از رشد عمومی شهر تهران از نظر کالبدی و اجتماعی است و منطقه هفت شهرداری تهران نیز مستثنا از این قاعده نیست. در دوره پهلوی دوم اراضی حد واسط بین جاده قدیم شمیران و امتداد خیابان روزولت و جاده سوم تحت گرایش توسعه به سمت شمال هستند. این اراضی به تملک اقشار شهرنشین جدید با رفاه اجتماعی بیشتر درآمد. جاده قدیم شمیران و اراضی حد واسط خیابان‌های دماوند و سبلان به تملک اقشار شهرنشین جدید با گرایش عمده به رفاه اجتماعی پایین‌تر درآمد. همچنین در این دوره با انتقال مرکز سیاسی- حکومتی از محل کاخ مرمر به سعدآباد در سال ۱۳۴۴ موجبات تقویت شمیران به عنوان هسته شهری را فراهم آورد. در حالی که پیش از این این منطقه خارج از هسته مرکزی شهر تهران بود. از دهه چهل نقش منطقه هفت به عنوان حد واسط دو هسته شهری به منظور انتقال رفت و آمد شهری رو به افزایش گذاشت. در تبیین آثار تصویب و اجرای طرح جامع شهر تهران در سال ۱۳۴۸ بر منطقه هفت شهرداری می‌توان به چهار سیاست تعیین‌کننده اشاره کرد.
در سال ۱۳۵۷ منطقه هفت به‌طور کامل به یک بافت مسکونی شهری با تفاوت اجتماعی و کالبدی در دو سمت خیابان قدیم شمیران (خیابان علی شریعتی) تبدیل شده بود. این بافت مسکونی در دو سمت جنوب و غرب به دلیل همجواری با هسته مرکزی شهر تهران و تحت تأثیر آن رنگ بوی هسته شهر را به خود گرفته بود. در ادامه مروری فهرست‌وار به تغییرات کلان این منطقه بعد انقلاب خواهیم داشت.
منطقه هفت شهرداری تهران به عنوان یکی از مناطق مرکزی تهران ویژگی‌های جغرافیایی، جمعیتی و اداری به شرح زیر دارد.
منطقه ۷ یکی از مناطق واقع در پهنه مرکزی شهر تهران است که با مساحت ۱۵۳۴ هکتار و مختصات "14-G25- M51 تا "18- G28- M51 طول شرقی و "7-G42-M35 تا"33-G44-M35 عرض شمالی است. منطقه ۷ وسعتی معادل ۱۵۳۳۵۲۱۲٬۴۱ متر مربع دارد که ۱/۲ درصد مساحت کل شهر تهران است واز لحاظ وسعت مقام یازدهم را در بین مناطق شهر تهران دارا می‌باشد. مناطق سه و چهار از شرق با منطقه هشت از غرب با منطقه شش و از جنوب با مناطق دوازده و سیزده شهرداری تهران همسایه‌است. همچنین مرز شمالی این منطقه بزرگراه رسالت، مرز شرقی خیابان‌های مجیدیه (استاد حسن بنا) و سبلان، مرز جنوبی خیابان‌های انقلاب و دماوند و مرز غربی آن بزرگراه مدرس و خیابان شهید مفتح می‌باشد.
مساحت بافت فرسوده ۲۳۸ هکتار که ۱۵ درصد کل مساحت منطقه را شامل می‌شود و ششمین منطقه به لحاظ دارا بودن بافت فرسوده در بین مناطق می‌باشد. منطقه ۷ شهرداری تهران ۱۳٫۱۰۳ پلاک فرسوده دارد و نسبت بافت فرسوده منطقه به بافت فرسوده شهر تهران ۳/۷ می‌باشد.
جمعیت ساکن منطقه هفت در آخرین گزارش مربوط به سال ۱۴۰۰ مستند به سایت شهرداری این منطقه بالغ بر ۳۱۲٫۰۰۲ هزار نفر بوده‌است؛ نسبت جمعیت منطقه به جمعیت شهر تهران: ۸۳/۳ درصد اعلام شده‌است که تعداد ۱۱۵٫۸۸۰ خانوار در این منطقه سکونت دارند. جمعیت مردان: ۱۶۰٫۱۲۰ نفر و جمعیت زنان ساکن در این منطقه ۱۵۱٫۸۸۲ نفر می‌باشد. این منطقه طی سال‌های ۱۳۵۹–۱۳۷۵ دارای نرخ رشد منفی بوده که به مرور از روند کاهشی جمعیت آن کاسته شده‌است. روند رشد جمعیتی منطقه طی سال‌های ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۵ مثبت بوده‌است. همچنین مستند به گزارش مرکز آمار ایران جمعیت این منطقه براساس سرشماری سال ۱۳۹۵ ایران، ۳۱۲٬۱۹۴ نفر (۱۱۵٬۹۳۰ خانوار) شامل ۱۵۲٬۰۲۴ مرد و ۱۶۰٬۱۷۰ زن اعلام شده‌است.
منطقه هفت از حیث دسترسی به شبکه مواصلاتی و نیز بافت تاریخی و قرار گرفتن در مرکز شهر دارای ویژگی‌های متعددی است که به برخی از آن‌ها اشاره می‌شود.
این منطقه دارای ۵ ناحیه و ۱۴ محله است. محله‌های منطقه هفت مستند به گزارش سایت این شهرداری تا سال ۱۴۰۰ به شرح زیر است.
در منطقه هفت مراکز فرهنگی، بناهای تاریخی، مراکز علمی و درمانی متعددی وجود دارد که در اینجا به برخی از آن‌ها اشاره می‌شود.
برخی از مراکز فرهنگی منطقه به شرح زیر است.
در این منطقه بوستان‌های محلی متعددی وجود دارد که معروف‌ترین آن بوستان اندیشه و باغ‌موزه قصر هستند. برخی از دیگر بوستان‌ها عبارتند از
منطقه هفت دسترسی خوبی به شبکه بزرگراهی تهران دارد، احاطه شدن نسبی منطقه در شبکه بزرگراهی از مزیت‌های این منطقه است.
سه بزرگراه شمال به جنوب امام علی، بزرگراه شهید صیاد شیرازی و بزرگراه شهید مدرس از منطقه هفت عبور می‌کند. همچنین ضلع شمالی منطقه به بزرگراه رسالت ختم می‌شود. در نهایت این منطقه سمت از جنوب به خیابان دماوند منتهی می‌شود. از شریان‌های ارتباطی درجه یک می‌توان به خیابان‌های انقلاب، شهید مطهری، شهید بهشتی، علی شریعتی، سهروردی، دماوند، شهید مفتح و سبلان اشاره کرد.
پنج خط اصلی مترو، هفت ایستگاه بهره‌برداری شده‌است.
منطقه ۹ شهرداری تهران یکی از مناطق شهری تهران است که در غرب شهر تهران قرار دارد. محدوده این منطقه از شمال به خیابان آزادی و جاده مخصوص کرج از جنوب به بزرگراه فتح و ۴۵ متری زرند، از شرق به خیابان شهیدان، خیابان سادات و از غرب به مسیل کن منتهی می‌شود. این منطقه از ۲ ناحیه تشکیل شده‌است و دارای ۸ محله می‌باشد. ناحیه ۱ شامل ۳ محله و ناحیه ۲ شامل ۵ محله می‌باشد. از مهم‌ترین اماکن این منطقه می‌توان به برج آزادی و فرودگاه مهرآباد، پادگان جی، پارک المهدی اشاره کرد. از محله‌های آن می‌توان از خیابان آذری، مهرآباد جنوبی، شمشیری، استاد معین، امامزاده عبدالله، سرآسیاب مهرآباد و فتح صنعتی نام برد.متن پیوند ، پرتال شهرداری منطقه ۹.در این منطقه ۲۵ بوستان قرار دارد تا سال ۱۴۰۰ مساحت کل فضای سبز آن ۲۸۲ هکتار است. سرانه فضای سبز در این منطقه (با احتساب فضای سبز عمومی) ۱۷/۸۱ متر مربع است. در این منطقه مراکز صنعتی و نظامی متعدد نیز وجود دارد. این منطقه نیز چندین شهرک دارد.
سابقه سکونت در منطقه نه شهر به سال‌های دهه ده و بیست بازمی‌گردد.
در این بخش اطلاعات دربارهٔ محدوده و وسعت و جمعیت و ویژگی منطقه ارائه می‌شود.‏
محدوده این منطقه از شمال به خیابان آزادی و جاده مخصوص کرج از جنوب به بزرگراه فتح و ۴۵ متری زرند – از شرق به خیابان‌های شهیدان و سادات و از غرب به مسیل کن منتهی می‌شود. ساختمان مرکزی شهرداری منطقه ۹ واقع در خیابان آزادی تقاطع خیابان استاد معین (میدان استاد معین) است.
این منطقه با وسعتی نزدیک به ۱۹/۸ کیلومتر مربع جمعیتی بالغ بر ۱۷۴۱۱۵ نفر را در خود جای داده‌است اغلب آنها در محله‌های: هاشمی – شمشیری – شهید دستغیب – مهرآباد و سی متری جی سکونت دارند. همچنین بر اساس گزارش مرکز آما ایران جمعیت این منطقه براساس سرشماری سال ۱۳۹۵ ایران، ۱۷۴٬۲۳۹ نفر (۵۷٬۶۸۸ خانوار) شامل ۸۸٬۱۶۳ مرد و ۸۶٬۰۷۶ زن عنوان شده‌است.نتایج سرشماری ۱۳۹۰ وبگاه مرکز آمار ایران
در این منطقه مراکز متعددی وجود دارد که مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد. در این منطقه ۲۵ بوستان قرار دارد تا سال ۱۴۰۰ مساحت کل فضای سبز آن ۲۸۲ هکتار است. سرانه فضای سبز در این منطقه (با احتساب فضای سبز عمومی) ۱۷/۸۱ متر مربع است. در این منطقه مراکز صنعتی و نظامی متعدد نیز وجود دارد. این منطقه نیز چندین شهرک دارد.
این منطقه دارای ۲ ناحیه و ۸ محله بوده که در داخل محدوده شهری قرار گرفته‌اند.
دسترسی نزدیک به فرودگاه مهرآباد و نیز نزدیکی به پایانه غرب دسترسی خوبی به ناوگان حمل نقل شهری و هوایی دارد.
همچنین به دو بزرگراه آیت‌الله سعیدی و ۶۵متری فتح در غرب تهران به عنوان دو شریان حیاتی شهر تهران دسترسی سهل‌الوصولی دارد.
منطقه ۱۰ شهرداری تهران یکی از مناطق شهری تهران است. این منطقه در جنوب غرب تهران قرار دارد.‏ این منطقه در شمال به خیابان آزادی منطقه۲، در جنوب به خیابان قزوین منطقه۱۷، در شرق به بزرگراه نواب صفوی منطقه۱۱ و در غرب به خیابان شهیدان، بزرگراه یادگار امام، خیابان هرمزان و خیابان امامزاده عبدالله منطقه۹ محدود می‌شود.از مهم‌ترین خیابان‌های این منطقه خیابان جیحون، خوش، قصر الدشت، کارون و رودکی (سلسبیل) و خیابان جمهوری اسلامی و خیابان سینا (محبوب مجاز) است. بخش جنوبی تونل توحید نیز در این منطقه واقع شده‌است. این منطقه با تراکم ناخالص جمعیتی حدود ۴۰۰ نفر در هر هکتار بوده که از این حیث، از پُرتراکم‌ترین مناطق شهر تهران در بین مناطق بیست و دوگانه محسوب می‌شود، تراکم جمعیتی آن چهار برابر حد استاندارد و دو برابر میانگین تراکم در شهر تهران است. این منطقه دارای سه ناحیه و ده محله است. فضای سبز منطقه از ۳۲ بوستان با وسعتی بیش از ۴٫۳ هکتار برخوردار است. سرانه فضای سبز ۲/۶ متر مربع می‌باشد. شاخص‌ترین پارک منطقه پارک هزار شهید و بوستان تهرانی هستند. منطقه ده با دسترسی به بخش جنوبی تونل توحید و نیز دسترسی به بزرگراه یادگار امام و نیز بزرگراه نواب دسترسی نسبتاً خوبی به شبکه بزرگراهی تهران دارد.
سابقه سکونتگاهی شهری منطقه ده شهرداری تهران به دهه بیست خورشیدی بازمی‌گردد.
از آن زمان تا دهه شصت خورشیدی، طی چهل سال این منطقه تدریجاً بسط و گسترش یافته‌است. منطقه ده از قدیم دربرگیرنده تمامی بخش‌های اکبرآباد و بریانک بوده‌است. در فاصله سال‌های دهه بیست تا پنجاه خورشیدی بافت جنوب منطقه همچنان با کوچه باغ‌های خود و دو قلعه بریانک و جی پابرجا و چهره روستایی خود را حفظ کرده بود. در تغییرات مناطق در سال ۱۳۴۹ نیز که تهران ابتدا به هفت منطقه، سپس به دوازده منطقه تقسیم شد؛ منطقه ۱۰ کنونی بخشی از منطقه یک شهر تهران بوده‌است. بر اساس گزارش‌های تاریخی محدوده منطقه یک تهران عبارت بود از: شمال به بلوار کشاورز، بیمارستان امام خمینی (کنونی) ستارخان و بزرگراه‌های آل‌احمد و شیخ فضل‌الله از شرق به خیابان کارگر و بزرگراه چمران از جنوب به خیابان مرتضوی از غرب به پادگان جی و هاشمی در نهایت منطقه ۱۰ شهرداری تهران با ساختار فعلی در پانزدهم تیر ماه ۱۳۶۴ تأسیس شد.
قدیمی‌ترین سکونت گاه این منطقه شامل دو آبادی جی و بریانک است که از گذشته‌های دور به نام قلعه بریانک و قلعه جی به صورت آبادی‌های اقماری وجود داشته‌اند. عنصر قدیمی دیگر منطقه نهر فیروزآباد است که از شمال غرب تهران به طرف شهر ری جریان داشته و در امتداد مسیر خود پس از عبور از این منطقه نهایتاً به‌آبادی فیروزآباد در جنوب شرقی شهر ری منتهی می‌شود. به همین دلیل نام این نهر را فیروزآباد گذاشته‌اند.
در این بخش اطلاعات نظیر جمعیت و وسعت، محدوده و ویژگی‌های منطقه ارائه می‌شود.
به لحاظ موقعیت جغرافیایی از شمال به خیابان آزادی، از جنوب به خیابان قزوین، از شرق به بزرگراه شهید نواب صفوی و از غرب به خیابان شهیدان منتهی می‌شود. منطقه ده، در بخش غربی شهر تهران واقع و با مناطق دو (شمال)، نُه (غرب)، هفده (جنوب) و یازده (شرق) همجوار است. این منطقه دارای سه ناحیه و ده محله است.
منطقه ده با ۸۱۷ هکتار مساحت، کوچک‌ترین منطقه شهرداری تهران بعد از منطقه هفده محسوب می‌شود. این منطقه دارای سه ناحیه و ده محله است. جمعیت منطقه در حدود ۳۲۷ هزار نفر و با تراکم ناخالص جمعیتی حدود ۴۰۰ نفر در هر هکتار بوده که از این حیث، از پُرتراکم‌ترین مناطق شهر تهران در بین مناطق بیست و دوگانه محسوب می‌شود و تراکم جمعیتی آن چهار برابر حد استاندارد و دو برابر میانگین تراکم در شهر تهران است. در حدود ۱۱۷۰۰۰ خانوار در این منطقه زندگی می‌کنند و زنان ۵۱ درصد و مردان ۴۹ درصد جمعیت این منطقه را تشکیل می‌دهند. ۸۷ درصد جمعیت منطقه باسواد می‌باشند. این منطقه دارای سه ناحیه و ده محله است.
دسترسی به فرودگاه بین‌المللی امام خمینی، ترمینال غرب، فرودگاه مهرآباد و بازار تهران از فرصت‌های این منطقه است.
این منطقه دارای سه ناحیه و ده محله است.
در این منطقه مراکز متعدد فرهنگی، تفریحی و فضای سبز و تاریخی قرار دارد.
این منطقه دارای ۶۴ مسجداست که شاخص‌ترین مسجد لولاگر است و واقع در خیابان آذربایجان نبش خیابان نواب می‌باشد.
فضای سبز منطقه تا سال ۱۴۰۱ از ۵۵ بوستان با وسعتی بیش از ۴٫۳ هکتار برخوردار است. شاخص‌ترین پارک منطقه پارک هزار شهید در خیابان شهید برادران عرب و بوستان تهرانی در خیابان قزوین بعد از دو راهی قپان قراردارند.
در منطقه ده دسترسی مناسبی به مترو، اتوبوس تندرو شبکه بزرگراهی تهران وجود دارد.
منطقه ده با دسترسی به بخش جنوبی تونل توحید و نیز دسترسی به بزرگراه یادگار امام و نیز بزرگراه نواب دسترسی نسبتاً خوبی به شبکه بزرگراهی تهران دارد. تونل توحید یکی از بزرگترین تونل‌های شهری ایران است که از دو تونل کنار هم به طول ۲۱۳۶ متر تشکیل شده و هرکدام از تونل‌ها شامل ۳ باند رفت و برگشت بوده و به عنوان نخستین تونل شمال به جنوب تهران، بزرگراه شهید چمران را به بزرگراه شهید نواب صفوی پیوند می‌دهد. همچنین بزرگراه یادگار امام به طول ۱۷ کیلومتر از مهمترین شریان‌های اصلی بزرگراهی شمالی و جنوبی پایتخت تلقی می‌شود.
برخی از ایستگاه‌های سامانه اتوبوس تندرو خط در این منطقه قرار دارد.
منطقه ۱۱ شهرداری تهران یکی از مناطق مرکزی شهری تهران است.‏ دارای بافتی قدیمی که ۱۲/۰۳ کیلومتر مربع مساحت دارد. منطقه یازده با پنج منطقه شهرداری تهران، از شمال با منطقه شش، از غرب با منطقه ده، از شرق با منطقه دوازده و از جنوب با منطقه شانزده، از ناحیه جنوب غربی با منطقه هفده همسایه است.بیشترین مرز مشترک را با منطقه دوازده دارد. منطقه یازده شهرداری تهران از شمال به میدان انقلاب و خیابان آزادی، از شرق به خیابان‌های وحدت اسلامی و حافظ، از جنوب به میدان راه‌آهن و خیابان شوش و از غرب به خیابان‌های نواب صفوی و شهید ابراهیمی (عباسی) و میدان نه دی (حق‌شناس) محدود می‌شود. این منطقه با مساحت ۱۱٫۷۵ کیلومتر مربع دارای ۴ ناحیه و۱۷ محله است. شبکه معابر آن شامل ۴۵٫۲ کیلومتر معابر شریانی و ۲۲٫۸ کیلومتر پخش‌کننده محلی می‌شود.حسین افشین، وحید حسینی، «مطالعات و بررسی فنی اقتصادی بهترین موتورسیکلت برقی مناسب با شرایط تهران»، دفتر محیط زیست معاونت حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران، تیرماه 1392 از ویژگی‌های منطقه یازده وجود مراکز مهم سیاسی و نظامی مانند بیت رهبری، نهاد ریاست جمهوری، شورای نگهبان، شورای عالی امنیت ملی، سازمان بازرسی کل کشور است. منطقه یازده از نظر تاریخی یکی از مناطق مهم میراث فرهنگی به‌شمار می‌آید که از جمله به دروازه قزوین، باغ شاه، خیابان شیخ هادی و خیابان منیریه می‌توان اشاره کرد. منطقه یازده یکی از پرترددترین مناطق تهران است. بر اساس گزارش شهرداری منطقه روزانه دو میلیون مسافر در سطح منطقه تردد می‌کنند که اغلب جهت رسیدن به سایر مناطق شهری یا انجام امور اداری خود از معابر این منطقه استفاده می‌کنند.در منطقه یازده امکان تاریخی ثبت ملی شده و خانه موزه‌های متعددی وجود دارد. از جمله آن‌ها می‌توان اشاره کرد به خانه انیس‌الدوله، کلیسای مریم مقدس، خانه مینایی، خانه عدل، میدان حسن‌آباد، کلیسای شرق آشوری، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، موزه مقدم، عمارت تیمورتاش، کوچه لولاگر، موزه علوم و فناوری ایران، موزه ملی قرآن،
موزه بانک ملی ایران، کتابخانه موزه ملی ملک، موزه ارتباطات، موزه رضا عباسی، موزه آبگینه و سفال