moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
احمد رسول‌زاده در گفتگویی تلویزیونی، دوبله اسپنسر تریسی در فیلم «پیرمرد و دریا» (اقتباسی از اثر ارنست همینگوی) را از محبوب‌ترین کارهای خود دانسته بود.
احمد رسول‌زاده در فیلم‌های فارسی دهه ۴۰ به‌جای رفیع حالتی صحبت کرده‌است. او گوینده نسبتاً ثابت محمدعلی کشاورز در عمده آثارش (مثل کفش‌های میرزا نوروز، کاروان‌ها، سریال پدر سالار) بوده‌است و از دوبله‌های معروف او به‌جای این بازیگر را می‌توان در مجموعه تلویزیونی «دائی جان ناپلئون» به نقش "دائی جان سرهنگ" نام برد. او همچنین به‌جای عطاء ا… زاهد، احمد قدکچیان، جمشید مشایخی، داوود رشیدی و هادی اسلامی در برخی از فیلم‌هایشان صحبت نموده‌است.
اتم کوچک‌ترین ذرهٔ تشکیل دهندهٔ ماده است و خواصی مشابه آن ماده دارد. اتم می‌تواند به کمک پیوند شیمیایی به اتمی دیگر متصل گردد.Définitions lexicographiques [archive] et étymologiques [archive] de "atome" du Trésor de la langue française informatisé, sur le site du Centre national de ressources textuelles et lexicales هر مادهٔ جامد، مایع، گاز و پلاسما از اتم‌های خنثی یا یونیزه تشکیل شده‌است.مکتب اتم‌گرایی که از عقیدهٔ تشکیل مواد از ریزدانه‌های نادیدنی (در برابر عقیده به تفکیک‌پذیر بودن مواد تا بی‌نهایت) دفاع می‌کرد در تاریخ باستان نیز شناخته شده بود.
اتم از یک هسته مرکزی با بار مثبت محاطه شده با ابر الکترونی با بار منفی تشکیل شده‌است. تعریف دیگری آن را به عنوان کوچک‌ترین واحدی در نظر می‌گیرد که ماده را می‌توان به آن تقسیم کرد بدون اینکه اجزاء بارداری از آن خارج شود.مقاله اتم، دانشنامه بریتانیکا اتم ابری الکترونی، تشکیل‌شده از الکترونها با بار الکتریکی منفی، که هستهٔ اتم را احاطه کرده‌است. هسته نیز خود از پروتون که دارای بار مثبت است و نوترون که از لحاظ الکتریکی خنثی است تشکیل شده‌است. زمانی که تعداد پروتون‌ها و الکترون‌های اتم با هم برابر هستند اتم از نظر الکتریکی در حالت خنثی یا متعادل قرار دارد؛ در غیر این صورت آن را یون می‌نامند که می‌تواند دارای بار الکتریکی مثبت یا منفی باشد. اتم‌ها با توجه به تعداد پروتون‌ها و نوترون‌های آن‌ها طبقه‌بندی می‌شوند. تعداد پروتون‌های اتم مشخص‌کننده نوع عنصر شیمیایی و تعداد نوترون‌ها مشخص‌کنندهٔ ایزوتوپ عنصر است. ۹۹٫۹۴٪ جرم یک اتم در هسته قرار دارد. نظریهٔ مکانیک کوانتومی تصویر پیچیده‌ای از اتم ارائه می‌دهد و این پیچیدگی دانشمندان را مجبور می‌کند که جهت توصیف خواص اتم به جای یک تصویر متوسل به تصاویر شهودی متفاوتی از اتم شوند. بعضی وقت‌ها مناسب است که به الکترون به عنوان یک ذرهٔ متحرک به دور هسته نگاه کرد و گاهی مناسب است به آن‌ها عنوان ذراتی که در امواجی با موقعیت ثابت در اطراف هستهمقاله اتم، دانشنامه بریتانیکا (مدار: orbits) توزیع شده‌اند نگاه کرد. ساختار مدارها تا حد بسیار زیادی روی رفتار اتم تأثیر گذارده و خواص شیمیایی یک ماده توسط نحوهٔ دسته‌بندی این مدارها معین می‌شود.مقاله اتم، دانشنامه بریتانیکا
ایدهٔ اساسی که ماده از ذرات کوچک غیرقابل تقسیم تشکیل شده‌است، مربوط به گذشته‌است. کلمهٔ اتم از کلمهٔ یونان باستان آتوموس برگرفته شده‌است که به معنی غیرقابل تقسیم است. این ایده فاقد استدلال علمی بود، و در استدلال فلسفی ساخته شده بود و نظریهٔ اتمی مدرن مبتنی بر این مفاهیم قدیمی نیست.
در اوایل دههٔ ۱۸۰۰، جان دالتون، شیمی‌دان انگلیسی، داده‌های آزمایشگاهی گرد آوری شده توسط خود و سایر پژوهشگران را جمع‌آوری کرد و کاشف الگویی شد که اکنون از آن با نام قانون چندنسبت یا قانون نسبت‌های معین یاد می‌شود. وی متوجه شد که در هر مولکول از یک مادهٔ مرکب معین، همواره نوع و تعداد نسبی اتم‌های سازندۂ آن یکسان است. به عنوان مثال، دو نوع اکسید قلع وجود دارد: یکی پودر سیاه و یکی پودر سفید که به ترتیب ۸۸/۱٪ قلع و ۱۱/۹٪ اکسیژن است و ۷۸/۷٪ قلع و ۲۱/۳٪ اکسیژن است. با تنظیم این ارقام، در اکسید سیاه به ازای هر ۱۰۰ گرم قلع حدود ۱۳/۵ گرم اکسیژن وجود دارد و در اکسید سفید به ازای هر ۱۰۰ گرم قلع، حدود ۲۷ گرم اکسیژن وجود دارد. نسبت کم کل، یعنی ۱۳/۵ و ۲۷ که در نتیجه نسبت ۲:۱ را خواهیم داشت. در این اکسیدها، به ازای هر اتم قلع به ترتیب یک یا دو اتم اکسیژن وجود دارد (SnO و SnO2). همچنین جان دالتون به موارد زیر نیز در نظریهٔ اتمی خود اشاره کرد:
جی جی تامسون، در سال ۱۸۹۷ میلادی فهمید پرتوهای کاتدی امواج الکترومغناطیسی نیستند؛ بلکه متشکل از ذراتی هستند که ۱۸۰۰ برابر سبک‌تر از هیدروژن هستند. تامسون، نتیجه‌گیری کرد که این ذرات از اتم‌های داخل کاتد ناشی می‌شوند. این ذرات، ذرات زیراتمی بودند. او آنها را لگن نام گذاری کرد ولی بعدها آنها به الکترون تغییر نام داده شدند. تامسون نشان داد که الکترون با ذرات منتقل شده توسط مواد فوتوالکتریک و رادیو اکتیو یکسان است.
هسته در سال ۱۹۱۱ در اثر نتیجهٔ تلاش ارنست رادرفورد برای آزمایش مدل پودینگ آلو از تامسون کشف شد.
جهت بررسی اجزاء یک ماده، می‌توان به صورت پی در پی آن را تقسیم کرد. اکثر مواد موجود در طبیعت ترکیب شلوغی از مولکول‌های مختلف است. با تلاش نسبتاً کمی می‌توان این مولکول‌ها را از هم جدا کرد. مولکول‌ها خودشان متشکل از اتم‌ها هستند که توسط پیوندهای شیمیایی به هم پیوند خورده‌اند. با مصرف انرژی بیشتری می‌توان اتم‌ها را از مولکول‌ها جدا کرد. اتم‌ها خود از اجزاء ریزتری به نام هسته و الکترون تشکیل شده که توسط نیروهای الکتریکی به هم پیوند خورده‌اند و شکستن آن‌ها انرژی بسی بیشتری طلب می‌کند. اگر سعی در شکستن این زیر اتمی با صرف انرژی زیاد بکنیم، کار ما باعث تولید شدن ذرات جدیدی می‌شویم که خیلی از آن‌ها بار الکتریکی دارند.
همان‌طور که اشاره شد اتم از هسته و الکترون تشکیل شده‌است. جرم اصلی اتم در هسته قرار دارد؛ فضای اطراف هسته عموماً فضای خالی می‌باشد. هسته خود از پروتون (که بار مثبت دارد)، و نوترون (که بار خنثی دارد) تشکیل شده‌است. الکترون هم بار منفی دارد. این سه ذره عمری طولانی داشته و در تمامی اتم‌های معمولی که به صورت طبیعی تشکیل می‌شوند یافت می‌شوند. به جز این سه ذره، ذرات دیگری نیز در ارتباط با آن‌ها ممکن است موجود باشد؛ می‌توان این ذرات دیگر را با صرف انرژی زیاد نیز تولید کرد ولی عموماً این ذرات زندگی کوتاهی داشته و از بین می‌روند.
اتم‌ها مستقل از اینکه چند الکترون داشته باشند (۳ تا ۹۰ تا)، همه تقریباً یک اندازه دارند. به صورت تقریبی اگر ۵۰ میلیون اتم را کنار هم روی یک خط بگذاریم، اندازه آن یک سانتیمتر می‌شود. به دلیل اندازهٔ کوچک اتم‌ها، آن‌ها را با واحدی به نام آنگستروم که برابر ۱۰- ۱۰ متر است می‌سنجند.
با وجود اینکه منظور از "اتم" ذره‌ای تجزیه ناپذیر بود، امروز می‌دانیم که اتم از ذرات کوچکتری تشکیل شده‌است. الکترون‌ها، پروتون‌ها و نوترون‌ها ذرات تشکیل دهندهٔ اتم هستند. البته یون هیدروژن بدون الکترون و نیز بدون نوترون؛ هیدروژن +۱ است.
در مدل استاندارد، الکترون‌ها ذرات بنیادی، هسته یعنی بدون ساختار داخلی، پنداشته می‌شوند؛ درحالی‌که پروتون‌ها و نوترون‌ها از ذرات دیگری به نام کوارک تشکیل شده‌اند.
هسته دارای نوترون و پروتون است. پروتون دارای بار مثبت (+) و نوترون بدون بار است؛ و در خارج از هسته الکترون وجود دارد که بار آن منفی (-) است.
این مدل پیشنهاد شده توسط اروین شرودینگر و ایدهٔ چندین دانشمند و محقق در سال ۱۹۳۵ می‌باشد.
در این مدل مانند مدل بور (منظومه شمسی) هسته عمدهٔ جرم اتم را تشکیل می‌دهد و در مرکز، الکترون با انرژی مختلف به دور هسته در گردش می‌باشد و الکترون‌ها در لایه‌ای با انرژی معینی وجود ندارند.
دموکریت در ۵۰۰سال قبل از میلاد اوّلین تحقیق‌ها را در رابطه با اتم انجام داد. البته تعداد اندکی از آزمایش‌های او مورد قبول واقع گردید اما اصلی‌ترین گام در راستای تحقیق در رابطه با اتم بود. نام اتم به معنای تجزیه ناپذیر را نیز او انتخاب کرد.
نظریه‌های او بسیار ابتدایی بود اما باید توجه داشت که تا زمانی که نمی‌توان اتم را به چشم دید صحبت در رابطه با آن نیز تنها حدس است.
او بر این عقیده بود که:
نظریهٔ اتمی دالتون:
جان دالتون نظریهٔ اتمی خود را با اجرای آزمایش در هفت بند بیان کرد.
نظریه‌های دالتون نارسایی‌ها و ایرادهایی دارد اما آغازی مهم بود.
مواردی که نظریهٔ دالتون نمی‌توانست توجیه کند:
نظریهٔ دالتون از سه قسمت اصلی (قانون بقای جرم - قانون نسبت‌ها معین - قانون نسبت‌های چندگانه) می‌باشد.
مطالعهٔ اتم‌ها و ذرات ریزتر فقط به صورت غیرمستقیم و از روی رفتار (خواص) امکان‌پذیر است.
اولین ذرهٔ زیراتمی شناخته شده الکترون است. مواردی که به کشف و شناخت الکترون منجر شد:
مدل اتمی تامسون (کیک کشمشی، مدل هندوانه ای)
او یکی از محققان موفّق در این راه بود که با وجود اشتباه بودن مدل او باز هم در خیلی مکان‌ها مانند انرژی اتمی از آن استفاده می‌شود.
اطلاعات جدیدی اضافه شد:
همچنین نیلز بور بر این باور بود که الکترونها بر روی مدارهایی به دور هستهٔ اتم پیوسته در حال گردش اند و این نظریه علاوه بر نارسا بودن، اطلاعات
سودمندی در رابطه با ساختار اتم می‌دهد، منظور از نارسا بودن این است که شکل‌های الکترون‌ها به صورت ناقص ترسیم شده می‌باشد در حالی که امروزه می‌دانیم
نظریهٔ کامل تری با نام مدل لایه‌ای عرضه شده‌است.
قطعاً مدل اتمی بور با اشکال قابل توجهی روبرو بود و آن هم نبود نوترون یا ماده‌ای بود که دافعهٔ بین پروتون‌ها در مرکز هسته را از بین ببرد. از اینرو چادویک با تأکید بر درستی مدل منظومه شمسی نیلز بور، با توضیح وجود نوترون در هستهٔ اتم، ایراد آن را برطرف کرد. از آن به بعد اصلاحات دیگری بر روی توضیح هستهٔ اتم انجام نشده‌است. البته دانشمندان بزرگی همچون اروین شرودینگر، پس از او نظریات اتمی بسیاری ارائه کرده‌اند، ولی هنوز هم (در رابطه با هستهٔ اتم)، کامل‌ترین نظریه متعلق به جیمز چادویک است.
یک مدل اتمی است که امروزه پذیرفته شده‌است ولی هنوز از مدل اتمی بور برای نمایش اتم استفاده می‌شود. در این مدل مانند مدل بور هسته که عمدهٔ جرم اتم را تشکیل داده در مرکز اتم قرار دارد و الکترون‌ها با انرژی‌های مختلف به دور هسته در حال گردش هستند. با این تفاوت که در این مدل الکترون‌ها به شکل ابری که ابر الکترونی نامیده شده‌است در اطراف هستهٔ اتم و در فضای بسیار بزرگی که قطر آن ۱۰۰۰۰ برابر قطر هستهٔ اتم است در حرکت هستند.
محققان دانشگاه صنعتی چالمرز سوئد برای نخستین بار از صوت برای برقراری ارتباط با یک اتم مصنوعی استفاده کردند. تعامل بین اتم و نور پدیده‌ای شناخته شده‌است و به‌طور وسیعی در دانش کوانتومی به کار می‌رود، با این حال دستیابی به همان میزان تعامل با استفاده از امواج صوتی فرایندی چالش برانگیزتر است.
هم‌اکنون، محققان دانشگاه چالمرز موفق به جفت کردن امواج صوتی با یک اتم مصنوعی شده‌اند و این موفقیت با همکاری فیزیک‌دانان نظری و تجربی حاصل شده‌است.
وی ادامه داد: یک اتم مصنوعی مثالی از چنین مدار الکتریکی کوانتومی است و درست مانند یک اتم طبیعی می‌توان آن را با انرژی شارژ کرد. این انرژی معمولاً در شکل یک ذره ساطع می‌شود که این ذره، معمولاً یک ذره نور است.
با این حال، اتم موجود در آزمایش دانشمندان دانشگاه چالمرز برای ساطع‌کردن و جذب‌کردن انرژی در شکل صوت طراحی شده بود.
جزئیات این موفقیت علمی در مجلهٔ ساینس منتشر شد.
مریم شیرزاد (متولد ۱۳۳۸ در تهران) دوبلور و گوینده‌ی رادیو است.
وی فعالیت هنری را از سن ۱۲ سالگی با گویندگی برای برنامه کودک رادیو آغاز نمود و اولین کار دوبلهٔ خود را با نقش گویی کوتاهی در یک فیلم سینمایی برای سعید مظفری انجام داد.
مریم شیرزاد فعالیت هنری خود را از سنین نوجوانی و با گویندگی در برنامه کودک رادیو شروع کرد و بعد از انقلاب و از سال ۱۳۵۹ جذب دوبله شد. گویندگی در نقش‌های خاطره‌انگیز اوشین در سریال محبوب «سال‌های دور از خانه»، مسافر کوچولو در کارتون «مسافر کوچولو»، سرندیپیتی در کارتون «جزیره ناشناخته»، سارا استنلی در سریال «قصه‌های جزیره» و آن شرلی در سریال «رؤیای سبز» از به یادمانی‌ترین کارهای مریم شیرزاد در عرصه دوبلاژ می‌باشد.
همچنین وی در دوبله همزمان در جشنواره فیلمهای کودک و نوجوان اصفهان چندین دوره شرکت داشته‌است.
الیور تویست، سفید برفی، آلیس در سرزمین عجایب، چارلی و کارخانه شکلات سازی، دشمن حکومت، قدرت مطلق، داستان برانکس یا محله برونکس، وطنم آفریقا، هوایی که نفس می‌کشم، اسم من خان است، مأموران ابی پوش، بازگشت خوشبختی، دیوید کاپرفیلد و داستان اسباب بازی ۳، قصه‌های غزاله
برای گویندگی در فیلم سیمارون
مهران شیرزاد
سردبیر و کارگردان و مجری - بازیگر برنامه‌های زنده رادیویی شهر مهربانی و رنگین کمان در رادیو تهران و اجراهای زنده در شبکه تلویزیونی تهران با خواندن غزلیات حافظ و اشعار دیگر شعرا. در حال حاضر اجرای برنامهٔ آوای امواج در رادیو تهران انجام می‌دهند که جمعه‌ها از ۱۶تا۱۸ پخش می‌شود.
خانواده دکترارنست جک
Wikipedia contributors, ".pk," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=.pk&oldid=204430063
.pl دامنه اینترنتی اختصاص داده شده به کشور لهستان است.
این دامنه توسط ناسک (NASK) یعنی سازمان پژوهش و توسعه لهستان مدیریت می‌شود.
این سازمان یکی از بنیادگذاران سنتر (CENTR) یعنی شورای ثبت‌های سطح بالای دامنه‌های ملی اروپا است.
دامنه .pl در سال ۱۹۹۰ یعنی پس از کاهش تحریم کوکوم (COCOM) بر کشورهای کمونیست پیشین ایجاد شد. کوکوم یا همان «کارگروه هماهنگ‌کنندهٔ کنترل بر صادرات چندجانبه» سازمان مؤثر بر تحریم غرب نسبت به بلوک شرق بود.
نخستین زیردامنهٔ .pl تحت عنوان .pwr.pl مربوط به دانشگاه فنی وروسلاو بود.
Wikipedia contributors, ".pl," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=.pl&oldid=187915590 (accessed February 2, 2008).
Coordinating Committee for Multilateral Export Controls
.ps دامنه اینترنتی اختصاص داده شده به کشور فلسطین است.
Wikipedia contributors, ".ps," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=.ps&oldid=194669152 (accessed March 5, 2008).
.pt دامنه اینترنتی اختصاص داده شده به کشور پرتغال است.
Wikipedia contributors، ".pt،" Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=.pt&oldid=181453260 (accessed February 2, 2008).
.py دامنه اینترنتی اختصاص داده شده به کشور پاراگوئه است.
.pr دامنه اینترنتی اختصاص داده شده به کشور پورتوریکو است.
Wikipedia contributors, ".pr," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=.pr&oldid=183762227 (accessed January 20, 2008).
.pw دامنه اینترنتی اختصاص داده شده به کشور پالائو است.
Wikipedia contributors, ".pw," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=.pw&oldid=260162114
.pn دامنه اینترنتی اختصاص داده شده به جزایر پیت‌کرن است.
Wikipedia contributors, ".pn," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=.pn&oldid=194653466
Wikipedia contributors, ".pm," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=.pm&oldid=204218752
جمهوری پالائو (در زبان پالائویی: Beluu er a Belau) کشوری جزیره‌ای در اقیانوس آرام در قارهٔ اقیانوسیه، واقع در ۸۰۰ کیلومتری شرق فیلیپین است. پایتخت پالائو شهر نگرولمود در ایالت ملکئوک است. پالائو در ۳۲۰۰ کیلومتری جنوب توکیو واقع شده و از نظر جغرافیایی بخشی از جزایر میکرونزی به‌شمار می‌آید. جمعیت پالائو ۲۱ هزار نفر است که در بیش از ۲۵۰ جزیره زندگی می‌کنند. پرجمعیت‌ترین جزیره در میان آن‌ها، کرور نام دارد. زبان‌های رسمی این کشور انگلیسی و پالائویی هستند و واحد پول آن دلار آمریکا است. ۷۰ درصد از مردم کشور از تبار پالائویی، ۱۵ درصد فیلیپینی و ۵ درصد نیز چینی‌تبار هستند.
سه‌چهارم از جمعیت پالائو مسیحی هستند. حدود ۹ درصد از جمعیت نیز به آیین مودکنگئی باور دارند که تلفیقی است از مسیحیت، باورهای سنی پالائویی، و فالگیری. آیین‌های دین باستانی مردم پالائو نیز در جزایر رواج زیادی دارند.
در میان مسیحیان کشور، حدود ۵۰ درصد کاتولیک رومی و ۲۰ درصد نیز پروتستان هستند. اداره این جزایر در طول تاریخ در دست اسپانیایی‌ها، آلمان‌ها، ژاپنی‌ها، و آمریکایی‌ها بوده‌است. این کشور در سال ۱۹۹۴ به استقلال رسید. گردشگری، کشاورزی، و ماهیگیری، فعالیت‌های عمده اقتصادی در پالائو هستند. آب‌های گرمسیری این کشور سبب شده طبیعت زیر دریای آن زیبا و متنوع باشد و به همین دلیل برای غواصان جاذبه گردشگری دارد.
رئیس‌جمهور پالائو با روش دومرحله‌ای انتخاب می‌شود. ۱۶ عضو مجلس نمایندگان از طریق رأی‌گیری در حوزه‌های انتخابیهٔ تک‌نماینده با روش نخست‌نفری انتخاب می‌شوند. هر ایالت یک حوزه به‌شمار می‌رود. ۱۳ عضو مجلس سنا با روش block voting و در سطح یک حوزهٔ انتخابیه سراسری انتخاب می‌شوند. هر رأی‌دهنده می‌تواند به ۱۳ نفر رأی بدهد.
پالائو از سه هزار سال پیش به وسیله مهاجرانی از فیلیپین مسکونی شده‌است. در حدود ۹۰۰ سال پیش، جمعیتی از کوتوله‌تباران سیاه‌پوست نیز در این جزایر مشاهده شده‌بود. جمعیت امروزی پالائو آن‌گونه که از ریشه زبانی آن‌ها برمی‌آید از جزایر سوندا به این محل آمده‌اند. تا سال ۱۹۹۴ اداره این کشور در دست ایالات متحده آمریکا بود ولی از آن سال به بعد این جزیره تحت نام جمهوری پالائو مستقل شده‌است.
جزایر پالائو با اندونزی، فیلیپین، و ایالات فدرال میکرونزی مرز آبی دارند.
سه جزیره پرجمعیت کورور، پللیو، و بابلدائوب در یک حوزه آب‌سنگ مرجانی قرار گرفته‌اند و جزیره دیگر پرجمعیت کشور یعنی آنگائور جزیره‌ای اقیانوسی است که چندین کیلومتر در جنوب بقیه جزایر واقع شده‌است. حدود دو سوم از جمعیت کشور در کورور زندگی می‌کنند.
آب‌سنگ حلقوی کایانگل در شمال این جزایر واقع شده و در غرب مجمع‌الجزایر اصلی کشور، در حدود ۲۰۰ جزیره صخره‌ای غیرمسکونی وجود دارد. گروه دوردستی از جزایر، متشکل از شش جزیره، نیز که به نام جزایر جنوب غرب معروف‌اند در ۶۰۴ کیلومتری جزایر اصلی کشور قرار گرفته‌اند و دو ایالت هاتوهوبئی و سونسورول کشور پالائو را تشکیل می‌دهند.
آب‌وهوای پالائو در تمامی سال گرمسیری است و میانگین دمای آن ۲۸ درجه سانتیگراد است. بارش باران در این کشور در تمامی فصول سال زیاد است و میانگین آن به ۳۸۰۰ میلی‌متر بالغ می‌شود اما روزهای آفتابی نیز در این جزایر کم نیستند. توفان در پالائو به ندرت رخ می‌دهد زیرا این کشور بیرون از مسیر اصلی توفان‌ها قرار گرفته‌است.
کشور پالائو به ۱۶ ایالت بخش می‌شود.
.la دامنه اینترنتی اختصاص داده شده به کشور لائوس است.
Wikipedia contributors, ".la," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=.la&oldid=226618921
.lb دامنه اینترنتی اختصاص داده شده به کشور لبنان است.
Wikipedia contributors, ".lb," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=.lb&oldid=183752950 (accessed January 20, 2008).
.li دامنه اینترنتی اختصاص داده شده به کشور لیختن‌اشتاین است.
.lk دامنه اینترنتی اختصاص داده شده به کشور سریلانکا است.
.lc دامنه اینترنتی اختصاص داده شده به کشور سنت لوسیا است.
Wikipedia contributors, ".lc," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=.lc&oldid=198139867
سَنت لوسیا (نیز سن لوشیا) یک کشور جزیره‌ای کوچک در دریای کارائیب و در آستانه اقیانوس اطلس است که در جنوب جزیرهٔ مارتینیک از مستملکات فرادریایی فرانسه و شمال کشور سنت وینسنت و گرنادین قرار دارد. این کشور عضو کشورهای مشترک المنافع می‌باشد، واحد پول این کشور دلار کارائیب شرقی است. این کشور در ۲۲ فوریه ۱۹۷۹ اعلام استقلال کرد.
این کشور در سال ۱۹۷۹ از بریتانیای کبیر استقلال یافت. این کشور یک حکومت پادشاهی مشروطه دارد و ملکه الیزابت دوم ریاست کشور را تا سال ۲۰۲۲ برعهده داشت و پس از او پسرش چارلز سوم اکنون ریاست این کشور را برعهده دارد نظام سیاسی کشور دمکراسی پارلمانی با دو مجلس است و ریاست دولت را نخست‌وزیرِ منتخبِ مجلس نمایندگان بر عهده دارد. این کشور از زمان استقلال خود تاکنون عضو اتحادیه کشورهای مشترک‌المنافع (مشترک‌المنافع بریتانیا) است اما با توجه به اینکه زبان رسمی آن یک زبان کرئول فرانسوی (ترکیب فرانسوی و زبان‌های دیگر) است در اتحادیه فرانکوفون (کشورهای فرانسوی‌زبان) هم عضویت دارد. سنت لوسیا در مجمع‌الجزایر معروف به آنتیل کوچک قرار دارد. نام این کشور برگرفته از سنت لوسی قدیس فرانسوی است که فرانسوی‌ها نخستین استعمارگران این جزیره برای آن انتخاب کردند. این جزیره به جهت اینکه چندین بار میان فرانسوی‌ها و بریتانیایی‌ها دست به دست شده به «هلن هند غربی» معروف شده‌است که به ماجرای شخصیت اساطیری هلن در یونان باستان اشاره دارد.
سنت لوسیا ۱۷۳ هزار نفر جمعیت و ۶۰۷ کیلومتر مربع وسعت دارد. اکثریت جمعیت آن را آفریقایی‌تبارهایی تشکیل می‌دهند که در دوران استعمار به عنوان برده وارد آن شدند. دورگه‌ها، هندی‌ها اروپایی‌تبارها و بومیان کارائیب اقلیت‌های نژادی این جزیره هستند.
فرانسوی‌ها در سال ۱۶۵۰ در جزیره سنت لوسیا مستقر شدند و در سال ۱۸۱۴ آن را تسلیم انگلیسی‌ها نمودند. در سال ۱۹۶۷ انگلیسی‌ها با استقلال داخلی این جزیره موافقت کردند و در سال ۱۹۷۹ به استقلال کامل آن در چهارچوب جامعه کشورهای مشترک‌المنافع انگلیس رضایت دادند.اطلاعات عمومی دانش امروز، سعید قانعی، بهار 1374
جان کامپتون از حزب کارگران متحد در سال ۱۹۸۲ نخست‌وزیر سنت لوسیا شد.
در سال ۱۹۹۷ پرت لوئیزی به عنوان فرماندار کل و کنی آنتونی به سمت نخست‌وزیر سنت لوسیا منصوب شدند.
پایتخت این کشور شهر کاستریس با ۶۱٬۳۴۱ نفر جمعیت می‌باشد.
مساحت سنت لوسیا ۶۲۰ کیلومتر مربع و جمعیت آن ۱۶۰٬۶۲۰ نفر است.
از مهم‌ترین شهرهای سنت لوسیا، ویوفورت ۴ هزار نفر، میکود ۳ هزار نفر و سوفریر ۳ هزار نفر را می‌توان ذکر کرد.
کشور سنت لوسیا دارای ۱۱ ایالت می‌باشد:
واحد پول سنت لوسیا، دلار_کارائیب_شرقی دلار کارائیب شرقی با واحد جزء (سنت) نام دارد.
صادرات سنت لوسیا را موز تشکیل می‌دهد، توریسم نیز از جمله صنایع پویا در این کشور است.
سنت لوسیا از اعضای کشورهای مشترک‌المنافع است.
۵۰ ٪ نژاد سنت لوسیا را سیاهپوست، ۴۴ ٪ را دورگهٔ سیاه و سفید و ۳ ٪ را هندی تشکیل می‌دهد
همچنین دین ۶۷ ٪ مردم سنت لوسیا، کاتولیک، ۲۲ ٪ پروتستان و ۵ ٪ را سایر مسیحیان در بر می‌گیرند.
انگلیسی زبان رسمی سنت لوسیا است، همچنین زبان فرانسه نیز در این کشور رواج دارد.
وسلین توپالف (به بلغاری: Веселин Топалов) (زاده ۱۵ مارس ۱۹۷۵ در روسه، بلغارستان) استاد بزرگ شطرنج بلغارستان است. وی در سال ۲۰۰۵ قهرمان شطرنج جهان شد و توانست جایزه اسکار شطرنج را از آن خود کند.ChessBase.com - Chess News - Chess Oscar 2005 for Veselin Topalov توپالف برای کسب قهرمانی جهان در سال ۲۰۰۶ میلادی در یک مسابقه جنجالی از ولادیمیر کرامنیک شکست خورد. او یکی از ۹ شطرنجبازی است که تا کنون (۲۰۱۴) به ریتینگ بالاتر از ۲۸۰۰ رسیده‌اند. (به همراه گری کاسپاروف، ویسواناتان آناند، ولادیمیر کرامنیک، ماگنوس کارلسن، فابیانو کاروانا و لئون آرونیان و الکساندر گریسچاک و علیرضا فیروزجا و هیکارو ناکامورا)
بالاترین ریتینگ او تاکنون ۲۸۱۶٫۹ در آوریل ۲۰۱۰ بوده که او را به هفتمین شطرنج باز برتر تاریخ از این لحاظ بدل کرده‌است. آخرین ریتینگ او ۲۸۰۰ در نوامبر ۲۰۱۴ بوده که او را در ردهٔ چهارم برترین شطرنج بازان دنیا قرار داده است.
رزیتا یاراحمدی (زادهٔ ۱۳۴۶) دوبلور ایرانی است. او در تهران به‌دنیا آمده و ریشهٔ خرم ابادی دارد. او خواهر کوچکتر آزیتا یاراحمدی است. یاراحمدی از سال ۱۳۶۲ فعالیت خود را آغاز کرد و علاوه بر گویندگی در بسیاری از آثار خارجی و ایرانی، در برنامهٔ "صبح جمعه با شما" نیز حضور داشت.
صدای او یادآور شخصیت‌های کارتونی و تلویزیونی بسیاری است از جمله:
انیمه
• حمله به غول ها (میکاسا)
محمدحسین باغی (۷ مهر ۱۳۲۹ – ۲۹ آذر ۱۳۸۹) گوینده، دوبلور و مجری تلویزیونی اهل ایران بود. وی دانش‌آموخته زبان فرانسه بود.
در سال ۱۳۴۶ با گویندگی تبلیغات کار خود را آغاز کرد و سپس به گویندگی در آنونس فیلم‌ها، فیلم‌های مستند و فیلم‌های سینمایی و تلویزیونی پرداخت. او در فیلم‌های بسیاری به جای بازیگرانی چون جان ساکسون، آنتونی بیچ، فرناندل، آدلفوچلی، راجر مور، تونی کورتیس و راج کاپور سخن گفته‌است.
وی از شهریور ۱۳۸۹ در بیمارستان دی بستری شده بود. و سرانجام در ۲۹ آذر درگذشت. حسین باغی روز ـ چهارشنبه اول دیماه ۱۳۸۹ در قطعه ۲۱۳ بهشت زهرا به خاک سپرده شد. وی بنا بر وصیتش در قبری که در زمان حیاتش در قطعه ۲۱۳ خریداری کرده بود، به خاک سپرده شد.
علی همت مومیوند (زاده ۲۷ فروردین ۱۳۳۹ نهاوند) از دوبلورهای ایرانی است. وی تحصیلات خود را در مقطع کارشناسی در رشتهٔ علوم تربیتی به پایان رسانده و مدت ۱۴ سال به عنوان دبیر و مسئول واحد سمعی و بصری آموزش و پرورش در ادارهٔ آموزش و پرورش منطقهٔ ۱۴ تهران مشغول به فعالیت بوده‌است و به دلیل حضور مستمر در دوبله، از تدریس در آموزش و پرورش کناره‌گیری می‌کند. وی از جملهٔ نخستین گویندگان دوبلاژ پس از انقلاب است که در سال ۱۳۶۳ از طریق آزمون ورودی برگزار شده از سوی سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران به این حرفه وارد شده و مقدمات هنر دوبلاژ را نزد اساتیدی چون عزت‌الله مقبلی، علی کسمایی، جلال مقامی، ژرژ پطروسی و مهدی علیمحمدی فرا گرفته‌است. از معرف‌ترین دوبلوری وی برای دوبلوری انیمیشن پهلوانان شخصیت اسکندرخان می‌باشد.
آقای مومیوند به دلیل جنس صدای باریتون منعطف و منحصر به فردی که دارند، شخصیت‌های کارتونی و تخیلی زیادی را گویندگی کرده‌اند و هم‌زمان، کاراکترهای جدی بسیاری را هم از ایشان شنیدیم. صدای رسا و شیوا آقای مومیوند، در قالب دکلمه و خواندن متن‌هایی منهای دوبله، بسیار شنیدنی است و به همین جهت استودیوهایی از جمله استودیو چکاوا با ایشان همکاری داشته‌اند.
علی همت مومیوند با حدود ۱۴ سال سابقه و به همین دلیل از آموزش و پرورش اخراج شد و این امر باعث ترک خدمت ایشان شد و ایشان با توجه به علاقه ای که به تدریس و معلمی داشت به خاطر علاقه بزرگ‌تر خود رها کرد و وارد کار دوبلوری شد.
ایشان مدت بسیاری در منطقه ۱۲ تهران حوالی میدان شهدا آموزش و پرورش تهران مشغول به خدمت بود. و طبق اظهار ایشان علاقه بسیار زیاد به دوبلوری باعث ترک خدمت شد و ایشان نوشتند که (از ادامه خدمت به آموزش و پرورش معذورم) و آنها نیز با احترام کامل ایشان را اخراج کردند.
بازی‌های رایانه ای:گوست ریکان
1,dungeon siege,کیت آرچر۲,تمدن ۴, "" "",و
مینو غزنوی (زادهٔ ۴ تیر ۱۳۳۱) دوبلور ایرانی است. او خواهر منصور غزنوی، دیگر دوبلور ایرانی است. غزنوی به تشویق برادرش، از هشت سالگی فعالیت خود را در زمینهٔ دوبله به‌طور حرفه‌ای آغاز کرد. او فارغ‌التحصیل رشتهٔ خانه‌داری قبل از انقلاب است. او دوبله‌های برجسته‌ای نظیر گویندگی به‌جای ایزابل آجانی در "سرگذشت آدل ه."، دایان کیتون در "آنی هال"، شلی دووال در "درخشش" در کارنامهٔ خود دارد.
گویندگی به‌جای شخصیت‌های "یانگوم" در سریال "جواهری در قصر"، بانو جانگ در سریال "دونگ یی"، "هانیکو" در سریال "داستان زندگی"، "هو سن‌نیان" در سریال "جنگجویان کوهستان"، کایو در سریال "سال‌های دور از خانه"، یوکیکو در سریال "از سرزمین شمالی"، اِما در سریال "لبهٔ تاریکی"، اُلیویا در سریال "قصه‌های جزیره"، زهرا و فاطمه (کتایون ریاحی) در سریال‌های "پدرسالار" و "پهلوانان نمی‌میرند"، قطام (ویشکا آسایش) در سریال "امام علی"، هلن (مهتاب کرامتی) در سریال "مردان آنجلس"، حمیرا (سارا خوئینی‌ها) در سریال "معصومیت ازدست‌رفته"، "فلرتیشیا" در کارتون "ماجراهای گالیور"، ماسکی در کارتون "معاون کلانتر"، انریکو در کارتون "بچه‌های مدرسه والت"، کلارا در کارتون "مهاجران"، مادر پرین در کارتون "باخانمان" از جمله کارهای مینو غزنوی در زمینهٔ گویندگی محسوب می‌شوند. وی در کنار دوبله، در برنامهٔ رادیویی صبح جمعه با شما نیز فعالیت داشته‌است.
مریم صفی‌خانی (زاده ۱۳۳۳ تهران)، گوینده و (دوبلر) ایرانی است.
امیرمحمد صمصامی (زادهٔ ۱۸ آذر ۱۳۴۱ در تهران) دوبلور، مدیر دوبلاژ و گویندهٔ نام آشنای ایرانی است. او یکی از صداهای ماندگار سینمای ایران‌ است.
او که با نام امیر صمصامی هم شناخته می‌شود در ۱۸ آذر ۱۳۴۱ در تهران متولد شد.
در مرکز آموزش هنر در وزارت ارشاد (فرهنگسرای نیاوران) به تحصیل تئاتر، بازیگری و کارگردانی پرداخت و از ۲۳ سالگی به‌طور حرفه‌ای کار در دوبله را شروع کرد. اولین نقش در دوبله فیلم توسط جلال مقامی به او داده شد. از سال ۱۳۶۷ با اجراء نمایش‌های رادیویی و داستان شب پا به رادیو گذاشت. وی سابقهٔ اجرای تلویزیونی نیز دارد: اجرای تلویزیونی برنامهٔ «جلوه‌هایی از کامپیوتر» و برنامهٔ ویژهٔ ماه رمضان ۱۳۷۸ با کنعان کیانی، منوچهر والی‌زاده، محمد عمرانی و فریبا متخصص از جمله فعالیت‌های اوست.
گویندگی مستند
رادیو(در حال اجرا)
اجرای تلویزیونی(تا کنون)
مهوش افشاری (زادهٔ ۱۳۳۴ تهران) دوبلور اهل ایران است. وی دانش‌آموختهٔ رشتهٔ زبان و ادبیات فارسی است و کار حرفه‌ای خود در زمینهٔ دوبلاژ را در سال ۱۳۵۰ شروع کرد.
مهوش افشاری در سال ۱۳۳۴ در تهران متولد شد و از ۱۳ سالگی وارد گروه اجرایی تلویزیون شد، سپس در سال ۱۳۴۹ برای دوبله به عطاءالله کاملی معرفی شد و بعد از گذراندن یک سال کارآموزی زیر نظر هوشنگ لطیف‌پور در سال ۱۳۵۰ کار دوبله را به‌طور حرفه‌ای آغاز کرد.
او در دوبلهٔ فیلم‌ها و مجموعه‌های تلویزیونی بیشتر صداپیشگی شخصیت‌های کم سن و سال، به‌خصوص پسر بچه‌های شیطان و دختران جوان را انجام داده‌است.
وی همزمان با دوبله به تحصیلات خود ادامه داد و دانش‌آموختهٔ رشتهٔ زبان و ادبیات فارسی است.
گویندگی به‌جای شخصیت‌های کارتونی "جیمبو" در «جیمبو»، "پسر شجاع" در «پسر شجاع»، "فرانچی" در «بچه‌های مدرسه والت»، "میشکا" در «میشکا و موشکا»، "کیت" در «دختری به‌نام نل»، "توشیشان" در «افسانهٔ توشیشان»، "دختر مهربون" در «سرزمین آدم کوچولوها»، "جولیا پندلتون" در «بابا لنگ‌دراز»، شخصیت "جک هالبورن" در سریال «جک هالبورن»، "فلیسیتی کینگ" در سریال «قصه‌های جزیره»، "ویکتوریا بلک‌وود" در سریال «رودخانهٔ برفی» و "جولین مور" در فیلم «ساعت‌ها» برخی از به‌یادماندنی‌ترین آثار وی در عرصهٔ دوبله به‌شمار می‌آیند.
گویندگی به‌جای شخصیت "شازده کوچولو" در نمایش رادیویی و آلبوم صوتی «شازده کوچولو» اثر آنتوان دو سنت اگزوپری با ترجمه و گویندگی احمد شاملو که در پاییز ۱۳۶۴ توسط سازمان انتشاراتی و فرهنگی "ابتکار" تهیه شده‌است، دیگر اثر ماندگار اوست. همچنین وی از گویندگان فعال دوبلهٔ همزمان در جشنوارهٔ فیلم کودک و نوجوان اصفهان بوده‌است.
بچه غول (۲۰۱۶)
در نمایش رادیویی و آلبوم صوتی شازده کوچولو (به نقش شازده کوچولو)
مهین برزویی (زادهٔ ۱۳۲۸) صداپیشه و بازیگر ایرانی است.
او در سال ۱۳۲۸ در تهران به دنیا آمد. وی دارای تحصیلات فوق دیپلم است.
او از سال ۱۳۵۰ وارد حرفهٔ صداپیشگی شد. از سال ۱۳۶۷ در برنامهٔ رادیویی صبح جمعه با شما در نقش «همسر آقای ملون» هنرنمایی کرد. در سال ۱۳۷۰ در مجموعهٔ تلویزیونی «تعطیلات نوروزی» و در سال ۱۳۷۱ در مجموعهٔ تلویزیونی «بیا تا گل برافشانیم» بازی کرد.
ویژگی صدای برزوئی گویندگی نقش‌های کودک، خانم‌های جوان و پیرزن‌های چاق است. از نقش‌های شاخص دوبلاژ او می‌توان به سریال "سال‌های دور از خانه" (در نقش "عروس اوشین") و فیلم‌های سینمایی آناستازیا، کلاغ زرد، و بچه‌های راه‌آهن اشاره کرد.
همچنین در کارتون‌های پسرشجاع (در نقش "خانم کوچولو")، سفرهای کومان (در نقش خواهر کوتو، دختر همراه گروه کومان) به گویندگی پرداخته‌است.
منوچهر اسماعیلی ( در کرمانشاه – تهران) دوبلور و مدیر دوبلاژ ایرانی بود.
منوچهر اسماعیلی در ۸ فروردین ۱۳۱۸ در کرمانشاه دیده به جهان گشود. او همکلاسی بهروز وثوقی بود. او در سال ۱۳۳۶ به‌دلیل علاقه به فعالیت هنری ترک تحصیل کرد و پولی را که به مدرسه برای ورزش داد بود پس گرفت تا در آژانس هنرپیشگان ثبت نام کند و وارد کار تئاتر و سینما شود. اما در کار بازیگری موفق نشد. منوچهر اسماعیلی در سال ۱۳۳۶ از طریق یک آگهی در روزنامه‌ فهمید که موسسه‌ای برای دوبلاژ در ایتالیا امتحان می‌گیرد و یک مرد و پنج زن را پذیرش می‌کند. او در این آزمون شرکت کرد و از بین هزاران متقاضی انتخاب شد. کار دوبله را از سال ۱۳۳۶ و با گویندگی در نقش‌های کوتاه یا دوم و سوم آغاز کرد. صداپیشگی به جای پیتر فالک در فیلم "معجزه سیب"، و تری توماس در دنیای "دنیای دیوانه، دیوانه، دیوانه، دیوانه" از نخستین کارهای او هستند. او از سال ۱۳۴۲ مدیریت دوبله بسیاری از فیلم‌های بزرگ جهان را بر عهده داشت.
در سال ۱۳۳۸ در فیلم "دروازه‌های پاریس" با مدیریت دوبلاژ علی کسمایی درخشید و اوج کارش را در دوبله فیلم "بن هور" به مدیریت دوبلاژ احمد رسول‌زاده در سال ۱۳۴۱ تجربه کرد. گویندگی در فیلم "رسالت" به جای آنتونی کوئین (حمزه) و فیلم "پاپیون" به جای استیو مک‌کوئین در زمره کارهای وی هستند.
اسماعیلی به صحبت کردن به جای چند شخصیت در یک فیلم با صداهای متنوع و تیپ‌گویی (صحبت با صداهای مختلف) شهرت دارد؛ برای نمونه در سریال "هزاردستان" به کارگردانی علی حاتمی، او به جای شعبان استخوانی با بازی (محمدعلی کشاورز)، رضا تفنگچی با بازی (جمشید مشایخی) و همچنین عزت‌الله انتظامی و جمشید لایق صحبت کرده‌است. وی پسرعمه زهره شکوفنده است.
اسماعیلی بسیاری از موفقیت‌هایش را مدیون استادش علی کسمایی می‌داند به طوریکه به دفعات به این مطلب اشاره می‌کند:
او در فیلم توقیف شده محسن مخملباف به نام شب‌های زاینده‌رود در سال ۱۳۶۹ نقش آفرینی نمود.
در اسفند ۱۳۸۸ وزارت ارشاد تصمیم به برپایی مجلسی با عنوان نکوداشت و تقدیر از گویندگان برتر ایران زمین گرفت. پس از دعوت از پیشکسوتان صنعت دوبلهٔ ایران از جمله علی کسمایی، منوچهر اسماعیلی، حسین عرفانی، خسرو خسروشاهی، چنگیز جلیلوند و سایرین، مجلس با تأخیر برپا شد و ناهماهنگی در برنامه‌ریزی اهدای جوایز و سخنرانی‌های طولانی سبب اعتراض اسماعیلی شد. به‌طوری‌که به نشانهٔ اعتراض به همراه بعضی از مدعوین سالن را ترک و مراسم را نیمه‌کاره رها کرد. اصحاب رسانه، مهم‌ترین دلیل رفتار اسماعیلی را اعتراض به حضور گویندگان جوان و ناشناس در جمع حرفه‌ای‌های دوبلاژ عنوان و به این موضوع اشاره می‌نمایند که اسماعیلی معتقد است فعالیت غیرقانونی برخی از این گویندگان تازه‌کار باعث شده کیفیت دوبلاژ در ایران به‌شدت کاهش یابد.
در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۳۹۶ در آیین نکوداشت افتتاحیه جشنواره فجر از وی تقدیر شد.
۱۳ اسفند ۱۳۸۸ یازدهمین جشن سینمایی و تلویزیونی (دنیای تصویر) میزبان ستارگان سینما و تلویزیون ایران بود. در بخشی از این مراسم که خبرگزاری‌های داخلی از آن تمجید کردند از یک عمر فعالیت منوچهر اسماعیلی با اهدای تندیس زرین حافظ تقدیر شد.
منوچهر اسماعیلی دوشنبه ۳۱ مرداد ۱۴۰۱ پس از گذشت چند روز از ترخیص از بیمارستان، به دلیل عوارض ناشی از ابتلا به کرونا در خانه شخصی خود درگذشت و در گورستان بهشت سکینه کرج به خاک سپرده شد.
از نقشهای دوبله او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
شیرشاه (۲۰۱۹) به جای جیمز ارل جونز در نقش موفاسا
تاریکترین لحظات (۲۰۱۷) به جای گری اولدمن در نقش وینستون چرچیل
مجموعه فیلم‌های هری پاتر (۲۰۱۱–۲۰۰۱) به جای ریچارد هریس و مایکل گمبون در نقش آلبوس دامبلدور
فلفل دلمه‌ای نوعی فلفل شیرین است از خانواده "سیب‌زمینیان" که به رنگهای قرمز، زرد، سبز و نارنجی یافت می‌شود. از ویژگی‌های آن این است که به تندی دیگر گونه‌های فلفل نیست. به همین دلیل در انگلستان و ایرلند «فلفل شیرین» نیز نامیده می‌شود. این گیاه بومی مکزیک، آمریکای مرکزی و شمال آمریکای جنوبی است. دانهٔ این گیاه در سال ۱۴۹۳ به اسپانیا حمل شد و از آنجا به سراسر اروپا، آسیا و آفریقا گسترش یافت. امروزه چین و پس از آن مکزیک و اندونزی بزرگترین تولیدکنندهٔ فلفل در جهان هستند.
نام گمراه‌کنندهٔ فلفل به اشتباه توسط کریستف کلمب هنگام برگشت به اروپا به این گیاه داده شد. چرا که در آن زمان به هر ادویه ای که طعم تندی داشت فلفل گفته می‌شد.
این سبزی سرشار از ترکیبات آنتی‌اکسیدانی مثل ویتامین C و کاروتن است، طوری‌که در ۱۰۰ گرم فلفل دلمه‌ای قرمز یا سبز و فلفل معمولی خام به ترتیب ۱۴۰، ۱۲۰ و ۱۲۰ میلی‌گرم ویتامین C و ۳۸۴۰، ۲۶۵ و ۱۷۵ میکروگرم بتاکاروتن وجود دارد.
اثر فلفل در سرماخوردگی:
وجود مقادیر فراوان ویتامین C در فلفل دلمه‌ای باعث شده این سبزی برای درمان سرماخوردگی مفید باشد. طوری‌که مصرف مرتب این سبزی در برنامهٔ غذایی، هم شدت و هم طول دوران سرماخوردگی را کاهش می‌دهد.
یک عدد فلفل دلمه‌ای ۳۰۰ درصد نیاز روزانه ما به ویتامین C را تأمین می‌کند و میزان زیادی ویتامین A و بتاکاروتن به بدن می‌رساند. این فلفل دوست قلب و سلامت و ضد پیری است
در سال ۲۰۲۰، تولید جهانی فلفل دلمه‌ای ۳۶ میلیون تن بود که در رأس آن‌هاچین با ۴۶ درصد بزرگترین تولید کننده فلفل دلمه ای در جهان است و پس از آن مکزیک، ترکیه، اندونزی و ایالات متحده قرار دارند.
موز (به انگلیسی: Banana) یک میوه کشیده و خوردنی است که از لحاظ گیاه‌شناسی یک نوع سَته به حساب می‌آید و توسط انواع مختلفی از گیاهان گلدار علفی در "تیره موزا" تولید می‌شود.
این میوه از نظر اندازه، رنگ و استحکام متغیر است، اما معمولاً کشیده و خمیده بوده، گوشت نرم آن غنی از نشاسته است که با پوسته پوشانده شده و ممکن است هنگام رسیدن آن سبز، زرد، قرمز، بنفش یا قهوهای باشد.
تقریباً همه موزهای مدرن بدون دانهٔ خوراکی (پارتنوکارپ) از دو گونه وحشی - "Musa acuminata" و "Musa balbisiana" - تهیه می‌شوند. نام علمی اکثر موزهای کشت‌شده بسته به ساختار ژنومی آنها "موزا اکومینتا" و "موزا بالبیسیانا" و "Musa" × "paradisiaca" برای موزهای ترکیبی "Musa acuminata × M. balbisiana" است. از نام علمی قدیمی این ترکیب، "Musa sapientum"، دیگر استفاده نمی‌شود.
گونه‌های موز، بومی مناطق گرمسیری هندومالایا و استرالیا هستند و احتمالاً اولین بار در پاپوآ گینه نو اهلی شده‌اند. موز در ۱۳۵ کشور جهان کشت می‌شود. بزرگترین تولیدکنندگان موز در جهان در سال ۲۰۱۷ هند و چین بودند که مجموعاً ۳۸٪ از کل تولید را به خود اختصاص دادند.
در بسیاری از نقاط جهان تفاوتی بین «موز» و «پلانتین» قائل نمی شوند. در قاره آمریکا و اروپا، موزهای نرم و شیرین که به عنوان دسر سرو می‌شوند، و عمدتاً از گونه کاوندیش هستند "Banana" یا «موز» خوانده می‌شوند. و جهت تمایز، موزهای سفت‌تر و نشاسته‌ای تر، «پلانتین» نامیده می‌شوند. در سایر نقاط، برای مثال در بسیاری از کشورهای آسیای شرقی، گونه‌های مختلفی از موز پرورش داده شده و خورده می‌شود.
موز بزرگ‌ترین گیاه گلدار علفی است. همه بخش‌های موز که روی زمین هستند از ساقه پیاز مانندی که «کورم» نامیده می‌شود به‌وجود می‌آیند.. "The Horn and French group of plantain cultivars (AAB) are preferred for cooking purposes over ABB cooking bananas ... As a result the AAB plantains fetch a higher price than the ABB cooking bananas." ساقهٔ این گیاه معمولاً بلند و نسبتاً محکم است. درازای شاخه‌های موز می‌توانند بین دو تا هشت متر و برگ‌های آن نیز به حدود سه و نیم متر برسد. میوهٔ موز به‌صورت خوشه در انتهای ساقه، تشکیل می‌شود.
موز در انواع مختلفی از خاک، تا زمانی که حداقل ۶۰ سانتی‌متر و دارای زهکشی خوب بوده و فشرده نشود رشد می‌کند.
از آنجا که ساقهٔ گیاه موز نسبتاً بلند، مستقیم و محکم است اشتباهاً به آن «درخت» گفته می‌شود. در حالی‌که آن‌ها تنها شاخه‌هایی هستند که پس از دادن میوه، خشک شده و از بین می‌روند. به این ساقه‌ها «ساقه کاذب» یا "Pseudostem" می‌گویند.
موز، منبع اصلی نشاسته برای مردم بسیاری در نواحی گرمسیری است. بسته به مقدار باردهی و رسیده بودن موز، مزه گوشت موز می‌تواند مزه‌های متفاوتی شبیه نشاسته تا مزهٔ شیرین داشته باشد و بافت آن هم ممکن است سفت تا خمیری مانند باشد. هم پوست موز و هم بخش درونی آن را می‌توان خام یا پخته مصرف نمود. بوی موز تازه به خاطر ایزوآمیل استات است که با نام «روغن موز» هم شناخته می‌شود. ایزوآمیل استات به همراه چندین ترکیب دیگر مانند بوتیل استات و ایزوبوتیل استات از عوامل مهم طعم موز است. "Isoamyl acetate (9.6%) imparts the characteristic aroma typical of fresh bananas (13, 17−20), while butyl acetate (8.1%) and isobutyl acetate (1.4%) are considered to be character impact compounds of banana flavor."
در مرحله رسیدن، موز، گاز اتیلن تولید می‌کند که به عنوان هورمون گیاهی عمل کرده و به‌طور غیرمستقیم در مزه موز اثر می‌گذارد. اتیلن، با تحریک آنزیم آمیلاز، نشاسته را به شکر تجزیه می‌کند. موز کمتر رسیده و سبز، نشاسته بیشتر و در نتیجه مزه شبیه‌تری به نشاسته دارد. از سوی دیگر، موز زرد با توجه به داشتن میزان قند بیشتر، مزه شیرین‌تری دارد. علاوه بر این، اتیلن نشانگر تولید پکتیناز است. پکتیناز آنزیمی است که پکتین موجود بین سلول‌های موز را تجزیه کرده و موجب می‌شود تا موز به هنگام رسیدن نرم شود.
اگر بسیاری از میوه‌ها را با پوست بخوریم فواید بیشتری برای بدن دارد؛ چراکه بخش زیادی از ویتامین‌ها و مواد مغذی آنها در پوستشان نهفته است و پوست کندن آنها این مواد مغذی را هدر می‌دهد. موز، کیوی، پیاز و مرکبات از آن جمله‌اند. می‌توان موز را با پوست خورد. پوست موز تازه حاوی مقدار زیادی فیبر است و اگرچه مزه آن ممکن است برای برخی افراد اندکی متفاوت به نظر برسد اما علاوه بر فیبر، مقدار زیادی مواد مغذی دیگر را به بدن می‌رساند. اگر کمی سفتی پوست موز به مزاجتان خوش نمی‌آید می‌توانید پس از جداکردن ساقه آن، پوست و محتوای موز را درون ظرفی مخلوط کنید و به مدت حداقل ۱۰ دقیقه سرخ کنید یا بپزید. این کار باعث می شود که خود موز رسیده تر و نرمتر و پوست آن نیز نازک تر و شیرین تر شود و راحت‌تر خورده شود.https://www.webmd.com/diet/health-benefits-banana-peel
مقاله‌ای در مورد کشت درخت موز در "کتاب کشاورزی" ابن العوام در سده ۱۲ میلادی، پیدا شده‌است. (pp. -370 (Article XLVIII)
اولین اهلی‌سازی موز در ابتدا از اقسام پارتنوکارپیک (بی دانه) طبیعی موز اکومینتا بانکسی در گینهٔ نو انجام شد. این موزها قبل از ورود آسترونزیایی‌زبان‌ها توسط مردمان پاپوآ کشت می‌شد. تعداد زیادی گیاسنگ موز از سایت باستان‌شناسی باتلاق کوک کشف شده و قدمت آن در حدود ۱۰٬۰۰۰ تا ۶۵۰۰ سال پیش از امروز است. از گینهٔ نو، موزهای کشت‌شده از طریق مجاورت (و نه مهاجرت) به سمت غرب، به جزایر جنوب شرقی آسیا گسترش یافت. آن‌ها با زیرگونه‌های دیگر "Musa acuminata" و همچنین "Musa balbisiana" در فیلیپین، شمال گینه نو و احتمالاً هالماهرا ترکیب شدند. این حوادث هیبریداسیون ارقام تری‌پلوئید موز را که امروزه معمولاً کشت می‌شود را تولید کرد. از جزایر جنوب شرقی آسیا، آن‌ها بخشی از محصولات اصلی مردمان آسترونزیایی شدند و در طول سفرهای دریایی و مسیرهای تجارت دریایی باستان به اقیانوسیه، آفریقای شرقی، آسیای جنوبی و هندوچین گسترش یافتند.
همه موزهایی که امروزه به‌طور گسترده کشت می‌شوند از دو گونه موز وحشی "Musa acuminata' و 'Musa balbisiana" نشأت گرفته‌اند. در حالی که موزهای وحشی اصلی حاوی بذرهای درشت بودند، ارقام دی‌پلوئید یا پلی‌پلوئید با دانه‌های ریز یا هیبریدهای سه‌گانهٔ بی‌دانه برای مصرف انسان ترجیح داده می‌شوند. این‌ها به‌صورت غیرجنسی از شاخه‌ها منتشر می‌شوند. این گیاه قادر به تولید همزمان دو شاخه است؛ یک بزرگ‌تر برای باردهی فوری و یک «مکنده» یا «پیرو» کوچکتر برای تولید میوه در ۶ تا ۸ ماه آینده.
به‌عنوان یک محصول غیرفصلی، موز در تمام طول سال در دسترس است.
در تجارت جهانی سال ۲۰۰۹، مهمترین ارقام متعلق به گروه AAA تری‌پلوئید "Musa acuminata" بودند که معمولاً به آنها موزهای گروه کاوندیش می‌گویند. آنها عمده صادرات موز را به خود اختصاص می‌دهند، علی‌رغم اینکه این موزها فقط از سال ۱۸۳۶ به بعد به وجود آمدند. ارقام "Dwarf Cavendish" و "Grand Nain" در دهه ۱۹۵۰ محبوبیت پیدا کردند، چرا که رقم تولید انبوه قبلی، "Gros Michel" (که از ارقام گروه AAA بود)، به دلیل بیماری پاناما، ناشی از قارچ "[فیوزاریم آکسیسپورم]" که به ریشه‌های گیاه موز حمله می‌کند، از لحاظ امنیت تجاری ارزش خود را از دست داد. ارقام کاوندیش در برابر بیماری پاناما مقاوم هستند، اما در سال ۲۰۱۳ این نگرانی وجود داشت که قارچ سیگاتوکای سیاه به نوبه خود تجارت موزهای کاوندیش را غیرقابل اعتماد کند. (Also at )
اگرچه "Gros Michel" برای کشت در مقیاس وسیع دیگر قابل اطمینان نیست، اما منقرض نشده و هنوز در مناطقی که بیماری پاناما یافت نمی‌شود، کشت می‌گردد. به همین ترتیب، "Dwarf" "Cavendish" و "Grand Nain" در معرض خطر انقراض قرار ندارند، اما اگر بیماری، تأمین بازار جهانی را غیرممکن کند، ممکن است قفسه‌های سوپرمارکت‌ها را ترک کنند. مشخص نیست که آیا ارقام موجود می‌توانند جایگزین موز کاوندیش شوند، به همین دلیل پروژه‌های مختلف ترکیبی و مهندسی ژنتیک در تلاشند تا یک رقم موز مقاوم به بیماری، به بازار ارائه دهند. یکی از این گونه‌ها که به‌وجود آمده‌است کاوندیش تایوانی است که به آن "Formosana" نیز می‌گویند.
موزهای صادراتی به صورت سبز و کال چیده شده و پس از رسیدن به مقصد، دقیقاً قبل از عرضه به بازار مصرف‌کننده در اتاق‌های خاصی رسانده می‌شوند. این اتاق‌ها هوابند بوده و با گاز اتیلن پر می‌شوند تا میوه‌ها را به صورت مصنوعی رسیده و زرد کنند. در واقع رنگ زرد پررنگی که مصرف‌کننده‌ها به موزهای رسیده نسبت می‌دهند توسط این فرایند رسیده کردن مصنوعی ایجاد می‌گردد. طعم و بافت نیز تحت تأثیر دمای رسیدن قرار می‌گیرد. موزها در حین حمل در دمای بین ۱۳٫۵ تا ۱۵ درجه سلسیوس (۵۶٫۳ و ۵۹٫۰ درجه فارنهایت) در یخچال نگهداری می‌شوند. در دمای پایین، فرایند رسیدن به‌طور دائمی متوقف می‌شود و موزها با از بین رفتن دیواره‌های سلول، خاکستری می‌شوند. پوست موز رسیده در دمای ۴ درجه سلسیوسِ یخچال‌های خانگی به سرعت سیاه می‌شود، اگرچه میوه داخل آن بدون تأثیر باقی می‌ماند.
تحقیقی در سال ۲۰۰۸ گزارش داد که موز رسیده هنگام قرار گرفتن در معرض نور [فرابنفش|فرا بنفش]، [فلورسنس] می‌شود. این خاصیت به تخریب [کلروفیل] نسبت داده می‌شود که که باعث تجمع محصولات فلورسنس در پوست میوه می‌شود. محصول تجزیه کلروفیل توسط یک گروه استر پروپیونات تثبیت می‌شود. برگ‌های گیاه موز نیز به همین شکل فلورسنس می‌شوند. موزهای سبز (کال) فلورسنس تولید نمی‌کنند.
کشورهای هند، چین، فیلیپین، کلمبیا، اندونزی اکوادور به ترتیب بزرگترین تولیدکنندگان جهان هستند.
همچنین در ایران این میوه در استان سیستان و بلوچستان و بعضی دیگر از استان‌های جنوبی کشور کاشت و تولید می‌شود.
موز خام (بدون پوست) حاوی ۷۵٪ آب، ۲۳٪ کربوهیدرات، ۱٪ پروتئین، مقادیر متوسطی ویتامین ث، منگنز و فیبر غذایی و مقدار ناچیزی چربی است (جدول). ۱۰۰ گرم، موز ۸۹ کالری انرژی دارد و منبع ویتامین ب۶ است که ۳۱ درصد از نیاز روزانه بدن را تأمین می‌کند.موز دارای انرژی بالایی میباشد.
گرچه براساس باور عمومی رایج، موز مقدار زیادی پتاسیم دارد، اما مقدار پتاسیم واقعی آن‌ها نسبتاً کم و هر ۱۰۰ گرم موز تنها ۸٪ پتاسیم مورد نیاز روزانه است. سبزی‌ها از موز خام پتاسیم بیشتری دارند (۳۵۸ میلی‌گرم در ۱۰۰ گرم)، مانند اسفناج خام (۵۵۸ میلی‌گرم در ۱۰۰ گرم)، سیب‌زمینی پخته (۳۹۱ میلی‌گرم در ۱۰۰ گرم)، سویای پخته (۵۳۹ میلی‌گرم در ۱۰۰ گرم)، قارچ کبابی (۴۳۷ میلی‌گرم در ۱۰۰ گرم) و سس گوجه‌فرنگی فرآوری شده (۴۱۳ تا ۴۳۹ میلی‌گرم در ۱۰۰ گرم). موز سبز خام دارای ۴۹۹ میلی‌گرم پتاسیم در ۱۰۰ گرم است. دسر موز خشک یا پودر موز دارای ۱۴۹۱ میلی‌گرم پتاسیم در هر ۱۰۰ گرم است.
برآیند یک پژوهش در امپریال کالج لندن نشان داده‌است که مصرف یک عدد موز در روز به میزان قابل توجهی خطر بروز نشانه‌های آسم را در کودکان کاهش می‌دهد.با خانواده - موز، خطر آسم را کاهش می‌دهد
موز خام برای اشخاصی که دستگاه گوارش حساسی دارند، ممکن است تولید ناراحتی معده، نفخ و یبوست نماید. همچنین کسانی که نمی‌توانند مواد قندی را به‌خوبی هضم کنند و عده‌ای از مبتلایان به ورم روده، به خصوص بیماران مبتلا به دیابت و چاقی، به‌دلیل زیادی قند موجود در موز باید به اندازه از آن مصرف کنند.
افراد مبتلا به آلرژی لاتکس ممکن است نسبت به موز حساسیت داشته باشند.
در هند، موز در بسیاری از جشنواره‌ها و مناسبت‌های هندوها نقش مهمی دارد. در عروسی‌های جنوب هند، به‌ویژه عروسی‌های تامیل، درخت‌های موز به صورت جفت بسته می‌شوند تا یک قوس را به‌عنوان نعمتی برای زن و شوهر برای زندگی طولانی‌مدت و مفید تشکیل دهند. در تایلند، اعتقاد بر این است که یک نوع خاص از گیاه موز ممکن است توسط یک روح زندگی کند.
در فرهنگ عامه مالایی، شبح معروف به پونتیاناک با گیاهان موز (pokok pisang) مرتبط است و گفته می‌شود که روح آن در طول روز در آنها ساکن است.
پُرتِقال (در فارسی افغانستان: مالته) میوه‌ای از گونه‌های مختلف مرکبات از خانواده سُدابیان است. نام علمی گونه رایج آن "Citrus × sinensis" است، که به آن پرتقال شیرین نیز می‌گویند، تا آن را از "Citrus × aurantium" که در فارسی نارنج گفته می‌شود، متمایز کنند. پرتقال شیرین به صورت غیرجنسی تولید مثل می‌کند. گونه‌های مختلفی از پرتقال شیرین از طریق جهش به وجود می‌آیند.
پرتقال یک گیاه دورگه یا پیوندی بین دارابی ("Citrus maxima") و ماندارین ("Citrus reticulata") است. ژنوم کلروپلاست، و در نتیجه خط مادری آن، ژنوم دارابی است. امروزه ژنوم کامل پرتقال شیرین تعیین توالی شده‌است.
پرتقال در منطقه‌ای شامل جنوب چین، شمال شرقی هند، و میانمار سرچشمه گرفته‌است، و اولین اشاره به پرتقال شیرین در ادبیات چینی در سال ۳۱۴ قبل از میلاد بوده‌است. در سال ۱۹۸۷، درختان پرتقال به عنوان کاشت شده‌ترین درخت میوه در جهان شناخته شدند. درختان پرتقال به دلیل داشتن میوه شیرین به‌طور گسترده در آب و هوای گرمسیری و نیمه گرمسیری رشد می‌کنند. میوه درخت پرتقال را می‌توان به صورت تازه مصرف کرد یا برای آب یا پوست معطر آن فرآوری کرد.در سال ۲۰۱۹، ۷۹ میلیون تن پرتقال در سراسر جهان کشت شد که برزیل ۲۲٪ از کل را تولید کرد و پس از آن چین و هند در رده‌های بعدی قرار گرفتند.
پرتقال شیرین یک میوه وحشی نیست، و از پیوند بین پرتقال ماندارین غیرخالص و دارابی پیوندی شکل گرفته‌است که دارای جزء زیادی از پرتقال ماندارین است. از آنجایی که دی‌ان‌ای کلروپلاست آن متعلق به دارابی است، احتمالاً این دارابی پیوندی، والد مادری اولین پرتقال بوده‌است. بر اساس تجزیه و تحلیل ژنومی، نسبت نسبی گونه‌های اجدادی در پرتقال شیرین تقریباً ۴۲٪ دارابی و ۵۸٪ پرتقال ماندارین است. همه گونه‌های پرتقال شیرین از این ترکیب نمونه اولیه منشأ می‌گیرند، تنها با جهش‌هایی که در طی تکثیر کشاورزی انتخاب شده‌اند، متفاوت هستند. پرتقال شیرین منشأ متمایزی از پرتقال تلخ دارد که به‌طور مستقل، شاید در طبیعت، از ترکیب بین والدین ماندارین خالص و دارابی به وجود آمده‌است.
پرتقال‌های معمولی حدود دو سوم از کل تولید پرتقال را تشکیل می‌دهند، بیشتر این محصول برای آب میوه‌گیری استفاده می‌شود."Home Fruit Production – Oranges", Julian W. Sauls, Ph.D. , Professor & Extension Horticulturist, Texas Cooperative Extension (December, 1998), aggie-horticulture.tamu.edu
پرتقال والنسیا یک میوه اواخر فصلی است. توماس ریورز، یک باغبان انگلیسی، این گونه را از جزایر آزور وارد آمریکا کرد و در سال ۱۸۶۵ آن را با نام Excelsior فهرست‌بندی کرد.
این رقم توسط A. G. Hamlin در نزدیکی Glenwood، فلوریدا، در سال ۱۸۷۹ کشف شد. میوه آن کوچک، صاف، و آبدار بوده، به ویژه در میوه‌هایی که از پایه لیمو به عمل می‌آیند، دارای رنگ زرد کم رنگ هستند. میوه ممکن است بدون دانه یا حاوی تعدادی دانه کوچک باشد. این درخت پرمحصول و مقاوم به سرما بوده و میوه مرغوبی تولید می‌کند که از مهر تا آذرماه برداشت می‌شود. در آب و هوای نیمه گرمسیری مرطوب رشد می‌کند. در مناطق سردتر و خشک‌تر، درختان میوه‌های خوراکی تولید می‌کنند، اما برای استفاده تجاری بسیار کوچک هستند.
پرتقال نافی با رشد میوه دوم، در راس میوه آن قابل شناسایی است که کمی بیرون زده و شبیه ناف انسان است. این نوع پرتقال دارای پوستی ضخیم بوده که به کندن راحت آن کمک می‌کند. این گونه آب کمتری داشته و به علت غلظت بالای لیمونین و سایر لیمونوئیدها کمی تلخ است و به همین دلیل برای آب میوه چندان مناسب نیست. توزیع گسترده و دوره برداشت طولانی آنها باعث شده‌است که پرتقال نافی بسیار محبوب شود. پرتقال تامسون گونه‌ای از پرتقال نافی واشینگتن است.
امروزه تکثیر پرتقال نافی از طریق قلمه زدن و پیوند زدن ادامه دارد. این روش‌های معمول اصلاح انتخابی را امکان‌پذیر نمی‌سازد، و بنابراین همه پرتقال‌های نافی را می‌توان میوه‌ای از آن درخت منفرد و تقریباً ۲۰۰ ساله در نظر گرفت. آنها دقیقاً ساختار ژنتیکی مشابه درخت اصلی دارند و کلون هستند. این مورد شبیه موز زرد معمولی بدون دانه، کاوندیش، یا سیب سبز گرنی اسمیت است. با این حال، در موارد نادر، جهش‌های بیشتر می‌تواند منجر به شکل‌گیری انواع جدید شود.
پرتقال خونی یک جهش طبیعی از گونه "C. sinensis" است، اگرچه امروزه اکثریت آنها دورگه هستند. غلظت بالای آنتوسیانین به پوست، گوشت و آب میوه رنگ قرمز تیره می‌دهد. پرتقال خونی برای اولین بار در قرن پانزدهم در سیسیل کشف و کشت شد. از آن زمان آنها در سراسر جهان گسترش یافته‌اند، اما به ویژه در اسپانیا و ایتالیا به ترتیب با نام‌های "سانگوئینا" و "سانگوئینلا" کشت می‌شوند.
پرتقال خونی، با رنگ و طعم متمایزش، به‌طور کلی به عنوان یک آب میوه در نظر گرفته می‌شود، و به عنوان یک تنوع ماده در مارمالاد سنتی سویل جایگاه خوبی پیدا کرده‌است.
پرتقال‌های شیرین همچنین باعث ایجاد طیف وسیعی از میوه‌های دو رگه یا پیوندی شده‌است، از جمله گریپ فروت که از بک کراس پرتقال شیرین و دارابی به وجود آمده‌است.
مانند بیشتر مرکبات، پرتقال در دمای متوسط، بین ۱۵٫۵ تا ۲۹ درجه سانتیگراد خوب رشد می‌کند و به مقدار قابل توجهی آفتاب و آب نیاز دارد. گفته شده‌است که استفاده زیاد از منابع آبی جهت کشت مرکبات در خاورمیانه عاملی مؤثر در خشک شدن منطقه بوده‌است. یکی دیگر از عناصر مهم در رشد کامل میوه، تغییرات دمایی بین تابستان و زمستان و بین روز و شب است. در آب و هوای سردتر، پرتقال را می‌توان در داخل گلخانه پرورش داد.
از آنجایی که پرتقال به یخ زدگی حساس است، روش‌های مختلفی برای جلوگیری از آسیب سرمازدگی به محصولات و درختان در هنگام یخبندانِ زیر صفر وجود دارد. یک روش متداول این است که، درختان را با آب اسپری می‌کنند تا آنها را با لایه نازکی از یخ بپوشانند تا سطح میوه دقیقاً در نقطه انجماد باقی بماند و حتی اگر دمای هوا به مراتب کمتر شود آنها را عایق می‌کند. با این حال، این عمل فقط برای مدت بسیار کوتاهی میوه‌ها را محافظت می‌کند.
رشد درختان پرتقال به‌طور مستقیم از دانه‌ها امکان‌پذیر است، اما ممکن است نابارور باشند یا میوه‌هایی تولید کنند که ممکن است با والد خود متفاوت باشند. برای اینکه بذر پرتقال تجاری رشد کند، باید همیشه مرطوب نگه داشته شود. یک روش این است که بذرها را بین دو ورقه حوله کاغذی مرطوب قرار دهید تا زمانی که جوانه بزنند و سپس آنها را بکارید، اگرچه بسیاری از پرورش دهندگان فقط بذرها را مستقیماً در خاک قرار می‌دهند.
درختان پرتقال که به صورت تجاری رشد می‌کنند به صورت غیرجنسی با پیوند یک رقم بالغ بر روی پایه نهال مناسب تکثیر می‌شوند تا از عملکرد یکسان، ویژگی‌های میوه یکسان و مقاومت در برابر بیماری‌ها در طول سال‌ها اطمینان حاصل شود. تکثیر شامل دو مرحله است: اول اینکه یک پایه از بذر رشد می‌کند. سپس وقتی تقریباً یک ساله شد، قسمت بالای برگ آن جدا می‌شود و جوانه‌ای که از گونه خاصی از پیوند گرفته شده‌است، به پوست آن پیوند زده می‌شود. پیوند است که تنوع پرتقال را تعیین می‌کند، در حالی که پایه باعث می‌شود درخت در برابر آفات و بیماری‌ها مقاوم باشد و با خاک، شرایط آب و هوایی خاص سازگار باشد؛ بنابراین پایه‌ها بر سرعت رشد تأثیر می‌گذارند و بر عملکرد و کیفیت میوه تأثیر می‌گذارند.
پایه‌ها باید با انواعی که در آنها قرار داده شده سازگار باشد زیرا در غیر این صورت درخت ممکن است افت کند، تولید کمتری داشته باشد یا خشک شود.
از جمله چندین مزیت پیوند این است که درختان به‌طور یکنواخت بالغ می‌شوند و زودتر از درختان تولید مثل شده توسط بذر شروع به میوه دادن می‌کنند (۳ تا ۴ سال در مقایسه با ۶ تا ۷ سال)، و این که ترکیب بهترین ویژگی‌ها از یک پیوندک با پیوندک‌های یک پایه را ممکن می‌کند.
به‌طور معمول، پرتقال‌ها زمانی چیده می‌شوند که رنگ آنها نارنجی کم رنگ شوند. دروگرهای مکانیکی به‌طور فزاینده‌ای در فلوریدا برای برداشت پرتقال استفاده می‌شود. دستگاه‌های لرزاننده فعلی از یک سری بند به طول شش تا هفت فوت برای تکان دادن تاج درخت با یک ضربه و فرکانس نسبتاً ثابت استفاده می‌کنند.Ehsani, R. "et al." (June 2007) "In-situ Measurement of the Actual Detachment Force of Oranges Harvested by a Canopy Shaker Harvesting Machine". "Abstracts for the 2007 Joint Annual Meeting of the Florida State Horticulture Society".
پرتقال هنگام برداشت باید رسیده باشد. با این حال پرتقال‌های رسیده اغلب دارای پوستی با رنگ سبز یا زرد-سبز هستند. از گاز اتیلن برای تبدیل پوست سبز به نارنجی استفاده می‌شود. این فرایند به عنوان «سبز زدایی» شناخته می‌شود که به آن «گاز زدن»، یا «عمل‌آوری» نیز گفته می‌شود. پرتقال میوه‌ای غیر فرازگرا است و نمی‌توان آن را پس از برداشت توسط گاز اتیلن از داخل رساند، اگرچه از بیرون سبز‌زدایی می‌شوند.