مردم عادی و عشایر ایل هزاره بیشتر به دامداری و کشاورزی اشتغال دارند magiran.com/p1903566 https://www.mehrnews.com/news/1436195/%DA%86%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%B9%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B1%D8%A7-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%AF https://books.google.com/books?id=cJMuAQAAIAAJ&dq=%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C+%D9%87%D8%A7&sitesec=reviews بزرگان و تشمالان آنها در دوران زندیه و قاجار در پشتکوه جزو شورای پنج نفره پشتکوه و جزو سه ایل قدرتمند در پشتکوه هستند https://books.google.com/books?id=w7VMAQAAIAAJ&dq=%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AA+%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C&sitesec=reviews و عالیجاه سر تشمال میر مظفر ارکوازی ریاست کل ایل ارکوازی در زمان حکومت صفویه و افشاریه (۱۰۷۶-۱۰۳۴ ه‍ ق ) بوده و همچنین بزرگ مناطق شمالی پشتکوه بوده است. نوه او سرتشمال میر مظفر دوم در دوره زندیه(۱۱۳۴-۱۱۸۰ه ق)رییس ایل هزاره بوده و دیگر تشمالان و بزرگان ارکوازی نظیر عالیجاه توشمال میر فرامرز ارکوازی ریاست کل ایل ارکوازی، طاویله ،حجی حاجی، و در دوره قاجار و پهلوی هستند و بعد از انقلاب هم حاج حسین کاردوست وحاج الهی رستمی تشمالی این ایل بزرگ را بر عهده داشته اند امروزه هم تشمال و بزرگ ایل تشمال حاج ابراهیم مظفری میباشد. رستم رفعتی، انساب شهری و عشایری استان ایلام، ص ۱۰۵ واین ایل در آوازهای محلی نظیر هوره صاحب سبک می‌باشند و‌ سبک آنها به ارکوازی چر مشهور است. جعفر خیتال در کتاب (مجموعه آرا) خودش به مطلح بودن وصلح طلبی،جنگاوری،رشادت، مهمان نوازی، اهل هنر و شعر و عرفان، اهل هوره و دارای مقام و سبک‌های خاص مانند (ئه‌رکه‌وازی چڕ)و (بازی چر)، اهل پایکوبی و جشن‌های باستانی و سنتی و … اشاره می کند‌.https://www.aftabir.com/travel/iranian/provience_lorestan_tribe_lor_lakha_pishkoh.php#top گروته در سفر نامه خود درباره مردم ارکوازی مینویسد:«آنها از عشایر غرب ایران هستند و زمستان به گرمسیر رفته در اطراف شهر مندلی چادر میزنند. گروته سفرنامه ایران این ایل مانند دیگر ایلات استان ایلام روی روابط خونخواهی واتحاد ایلی حساس و متعهد هستند. مردم ایل ارکوازی پیوند های خاص خودشان را دارند و همین سبب قوام طوایف ایل ایل شده است و طوایف آن از نظر تبارشناسی مانند ایل هستند. همچنین ایل ارکوازی جزو ایلات فیلی پشتکوه بوده است http://burathanews.com/arabic/studies/369784 جز قبایل کرد در ایران است.https://books.google.com/books?id=i-MEAAAAYAAJ&dq=%D8%B7%D8%A7%DB%8C%D9%81%D9%87+%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C&sitesec=reviewsاز بزرگترین ایل های فیلی استhttps://vazeh.com/n2251332/%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA https://www.trip.ir/blog/post/33687/%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%82%D8%AC%D8%B1%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85 https://doi.org/10.30495/irll.2021.1935404.1457 و از جمله ایلاتی است که هنوز در خود عشایر نشینی و چادر نشینی را دارد.https://www.mehrnews.com/news/1436195/%DA%86%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%B9%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B1%D8%A7-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%AFhttps://www.aftabir.com/travel/iranian/provience_lorestan_tribe_lor_lakha_pishkoh.php#top http://ensani.ir/fa/article/journal-number/46590/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%86%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%B2-1396-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87-20 Zhiʼūpulītīk-i farhangī va masʼalah-i amnīyat-i millī