moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
رشته‌کوه بشاگرد در شهرستان جاسک به شکل عدد هشت قرار گرفته و دو رشته کوه نسبتاً متمایز را به نام‌های رشته‌کوه بشاگرد شرقی و رشته‌کوه بشاگرد غربی پدیدآورده است.
عبدالله والی، مسئول کمیته امداد امام خمینی و نماینده روح‌الله خمینی در منطقه محروم بشاگرد بود که در اردیبهشت سال ۸۴ درگذشت. ایشان به عنوان مؤسس اردوهای جهادی، نماد مدیریت جهادی شناخته می‌شود. ایمان، پاکدستی، صداقت، ارتباط عمیق با محرومین، حساسیت به حفظ بیت‌المال، پشت کار و استمرار در خدمت از او مدیری مردمی و دوست داشتنی ساخت. جهادگران و گروه‌های جهادی ایشان را به عنوان پدر جهادگران نام می‌برند.
عبدالله والی اولین فرزند مرشد نصرالله والی سال ۱۳۲۷ در دولاب تهران به دنیا آمد. پس از طی مراحل تحصیلی، در سال ۱۳۵۱ به استخدام بانک صادرات ایران درآمد و در همان سال ازدواج کرد و صاحب ۳ فرزند شد.
والی در جریان مبارزات مردم ایران علیه حکومت پهلوی حضوری فعالانه داشته و در کنار آن از طریق بنیاد امام جعفر صادق به حمایت از بینوایان می‌پرداخت. پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران به فعالیت‌ در امر خدمت رساني به محرومين پرداخت.
وی در سال ۱۳۶۱ طی مأموریتی از سوی نماینده ولی فقیه و سرپرستی کمیته امداد امام خمینی جهت فقرزدایی به بشاگرد هرمزگان رفت و در مدت ۲۳ سال در آنجا خدمات ارزنده‌ای را انجام داد. از اهم خدمات ایشان می‌توان به ساخت راههای ارتباطی، ساخت مدارس و دبیرستان‌ها ایجاد مراکز بهداشتی و درمانی، ایجاد مراکز فرهنگی و ورزشی ، آموزش و تربیت نیروهای فنی و حرفه ای و ... اشاره کرد.
در سفر هرمزگان وی با منطقه محروم بشاگرد از توابع شهرستان میناب آشنا شد و آن را گزارش کرد. در سال ۱۳۶۱ او طی حکمی رسمی برای محرومیت زدایی از منطقه بشاگرد از سوی نماینده ولی فقیه در کمیته امداد مأموریت پیدا کرد که به آن منطقه رفته و وضعیت منطقه را بهبود ببخشد.
اواو طی ۲۳ سال و با اجرای طرح‌های گسترده عمرانی، مردم محروم بشاگرد را از فقر رهانید و چهره قبلی این منطقه را بکلی دگرگون کرد.
والی پس از ۲۳ سال جهاد در محرومترین نقطه ایران یعنی بشاگرد در ۸ اردیبهشت ۱۳۸۴ در سن ۵۶ سالگی در اثر سکته قلبی جان باخت و پیکر او در بهشت زهرا تهران به خاک سپرده شد.
رهبر معظم انقلاب حضرت آیت الله خامنه ای در مورد حاج عبدالله والی فرمودند:
آقای حاج عبدالله والی یکی از آدمهایی است که قطعا در تاریخ انقلاب و تاریخ کشور نامش خواهد ماند و به نیکی یاد خواهد شد خداوند درجاتش را عالی کند.
سید محمد خاتمی ریاست جمهوری (وقت) بعد از ۱۲ روز از درگذشت عبدالله والی در دیدار با مردم بشاگرد گفت: «امروز هنگامی من خدمت شما هستم که این عزیز بزرگوار که چندین سال در کنار شما بود امروز به جوار رحمت حق رفته‌است و مطمئن هستم که نتیجه خدمات و زحمات او را خداوند با رحمت و عنایت واسعه خود به او خواهد داد».
حداد عادل رئیس مجلس شورای اسلامی نیز پس از درگذشت او در سخنانی در جلسه علنی مجلس شورای اسلامی به مناسبت‌های مختلف این هفته و در گرامیداشت یاد و نام عبدالله والی اظهار داشت: «یاد و نام مرحوم عبدالله والی را گرامی می‌داریم... ایران اسلامی از این گونه فرزندان مومن و ایثارگران و خدمتگزار فراوان دارد و ما به این مردان بی ادعا افتخار می‌کنیم و برای مرحوم عبدالله والی از خداوند طلب علو درجات و مغفرت می‌کنیم».
یاسوئو فوکودا ، رهبر حزب لیبرال دموکرات ژاپن و نود و یکمین نخست‌وزیر این کشور است.
آفای فوکودا، زاده ۱۶ ژوئیه سال ۱۹۳۶، در شهر تاکاساکی است.
یاسوئو فوکودا، روز یکشنبه ۲۳ سپتامبر ۲۰۰۷، در انتخابات داخلی حزب لیبرال دموکرات - حزب حاکم ژاپن - به عنوان رهبر تازه حزب انتخاب شد.
او در ۲۵ سپتامبر ۲۰۰۷ به عنوان نخست‌وزیر تازه کشور ژاپن انتخاب شد.
سید علاءالدین محمد موسوی (۸۶۹–۷۹۵) معروف به سید محمد نوربخش، مؤسس طریقه نوربخشیه، صوفی قرن نهم هجری، از شاگردان ابن فهد حلی.لغت نامه دهخدا، مدخل نوربخش
او در سال ۸۲۶ هجری قمری ادعای مهدویت کرده‌است.فرهنگ فرق اسلامی. ص۳۱۸.دائرةالمعارف فارسی. ج ۲. بخش۲. ص۲۵۷۲
پیروان این طریقت نیز از تصوف ابن‌عربی متابعت کرده‌اند. فعالیت او در هرات و در زمان شاهرخ، دومین سلطان امپراتوری تیموری شروع شد ولی پس از اینکه توسط یکی از پیروان حروفیه به جان شاهرخ سوءقصد شد، به اتهام قیام و دعوی خلافت و بابیت محکوم به مرگ شد و سپس تبعید گردید. او سرانجام در ۸۴۳ در روستای سولقان درگذشت.
"انسان نامه" و "شجره مشایخ" از آثار اوست.
ادعای مهدویت وی از سوی برخی دوست دارانش مورد تردید قرار گرفته است. از سوی دیگر رسول جعفریان در مقاله‌ای که در شماره ۱۷ مجله پیام بهارستان (وابسته به کتابخانه مجلس شورای اسلامی) منتشر شد به بررسی ادعای مهدویت او پرداخته. این مقاله بر اساس کتابچه‌ای منتسب به او بنام «الهدی» است که نسخه آن توسط یک دانشجوی پاکستانی به تازگی در کتابخانه اسعد افندی و کتابخانه فاتح یافت و رونویسی شده است.
مواردی از رساله الهدی ؛ عارف مکاشف محمد بن علی بن بهرام قائنی ـ قدس الله تعالی سره ـ گفت: رسول خدا (ص) را دیدم. مسأله‌ای را در حقائق پرسیدم. در پاسخ فرمود: حقیقت اشیاء‌ را کسی جز مهدی نمی‌داند، و با دست اشاره به من کرد.
بار دیگر هم از یک عالم علوی شنید که دشمنان محمد، معروف به نوربخش، به زودی نابود خواهند شد، مانند کسی که در قندوز بود. کسی که در قندوز بود از من در باره او تفحص کرد. من به او گفتم: خبر بعد از بیست روز به من رسید که دشمنی که در قندوز بود هلاک شده است، همان طور که خدا به ما وعده کرده بود. یک بار دیگر با وی از دست ستمگران به کوه‌های البرز پناه بردیم و چهل شب عزلت اختیار کردیم. زمانی که از خلوت فراغت یافتیم، در حالی که خاطر او پر از محنت و هجوم بلاها و دشمنی دشمنان بود به من گفت: ما از دعوت به امامت، جز مشقت نصیبی نبردیم. گفتم: به عالم غیب بنگر، اگر اشارتی به ترک دعوت به امامت یافتی، آن را اختیار کن. او توجه کرد، و شنید که صدایی می‌گوید: مهدی خواهد آمد. خودش و مردم استقبال کردند. وقتی وصل شد و صورت او [مهدی] آشکار گشت، من را به شکل فارس [اسب سوار] دید و محقق ساخت که من امام موعود هستم. آنگاه خوابش را برای من تعریف کرد و گفت: ما ناچار از بلا هستیم و خلاصی از این محنت‌ها برای ما نیست. پس توکل بر خداوند کردیم، به درستی که خداوند متوکلان را دوست دارد.
ولیّ السکران اسحاق بن یوسف ـ قدس الله تعالی سره ـ در طایقان [طالقان] به من گفت: در خواب دیدم که گویی در مسجد الحرام هستم، پس شنیدم که مهدی ظاهر شده است. به دیدار وی شتافتم. وقتی او را دیدم و صورتش بر من آشکار شد، دیدم تو هستی. خوشحال گشتم و یقین کردم که تو امام موعود هستی.
زمانی که ان شاءالله عمر من به هشتاد سال شمسی برسد، حکومت ممکن خواهد شد. چرا که رسول (ص) مدت سلطنت من را هفت یا هشت یا نه سال دانسته و خبر او راست است. اگر پیش از هشتاد سالگی چیزی فراهم آید، مختصر خواهد بود، اما کمال تسلط [سلطنت] تنها با گذشت هشتاد سال شمسی از عمر من اتفاق خواهد افتاد.
زمانی که خداوند اراده کرد تا مرا ظاهر سازد، در این زمان، این خصوصیت را ویژه من قرار داده، از دیگر مردمان روزگار ممتاز کرد. به طوری که اگر در تمام روی زمین، از مشرق گرفته تا مغرب، کسی یافت شود که مشکلات شریعت و طریقت و حقیقت را بتمامه، جز من، حل کند، امامت من باطل خواهد بود این چیزی است که لازمه او ریشه کنی مبانی ظلم و نشر بساط عدالت است، همان طور که رسول الله (ص) وعده داده است. چون کسی که بر مسند امامت تکیه زند، در حالی که در زمان او، کسی کامل‌تر از او باشد، بر آن کامل‌تر ستم کرده و ظلم همچنان باقی است. وعده [الهی] چنین نیست، زیرا روا نیست که امام موعود ظالم باشد، و کسی که ظالم باشد و ادعای امامت کند، ظالم‌ترین ظالمان خواهد بود.
بنابراین، ای مؤمنان! بر شماست مرا بشناسید، زیرا رسول الله (ص) فرمود: کسی که بمیرد و امام زمان خود را نشناسد، به مرگ جاهلی مرده است. و بر شماست محبت من، چرا که خداوند فرمود: قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبی‏
برخی از جاهلان تصور می‌کنند که دعوی امامت من از روی حب ریاست یا گردآوری مال است، آنچنان که کافران در باره خاتم انبیاء چنین تصوری داشتند. چنین نیست، زیرا ادعای امامت من، از جانب خودم نیست، قطب اولیاء و بزرگان از آنان به من امر کرده‌‌‌اند، بلکه مجبورم کرده‌ و با من بیعت نموده‌اند و از روی حب‌شان در راه خدا، حکم کرده‌اند. من هم قادر بر مخالفت با دستور ایشان نیستم، زیرا دستور آنان نیز از طرف خودشان نیست، بلکه از سوی خداوند است، آن هم با کشف و الهام.
من نمی‌توانم با آنچه خدا و رسول و بسیاری از اولیاء دستور داده‌اند مخالفت کنم. پس توکل بر خداوند کرده، امورم را به او واگذار کرده و منتظر وعده خداوند که بهترین ناصر است، هستم .
محل دفن وی که در سولقان قرار دارد به امامزاده معروف شده است. در سریال مسافری از هند که در سال ۱۳۸۱ از تلویزیون ایران پخش شد بعنوان یکی از لوکیشن‌های سریال مورد استفاده قرار گرفت.
سید محمد نوربخش و رد اتها م دعویٰ مهدویت
بادنجان گیاهی خوراکی از تیرهٔ بادنجانیان است. به نظر می‌رسد که این گیاه بومی هندوستان بوده‌است."فرهنگ معین"، جلد اول، ص ۴۴۴ این گیاه در تمام مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیری رشد می‌کند. ارتفاع آن به ۴۰ تا ۱۵۰ سانتی‌متر نیز می‌رسد.
بادنجان گیاه ظریف پایا و گرمسیری است که اغلب به عنوان یک گیاه حساس و نیمه مقاومِ یک‌ساله در مناطق معتدل کاشته می‌شود. ساقه اغلب خاردار است. گل بادنجان به رنگ سفید تا بنفش و دارای پنج گلبرگ و پرچم‌هایی به رنگ زرد است.
میوهٔ تخم‌مرغی شکل، براق و بنفش گوشتی سفید و بافتی گوشتی دارد. هنگام بریدن بادنجان، سطح بریده‌شده به‌سرعت به رنگ قهوه‌ای در می‌آید.
گیاه تا ارتفاع ۴۰ الی ۱۵۰ سانتی‌متر رشد می‌کند، برگ‌های بزرگِ زبر و دندانه‌داری دارد که ۱۰ الی ۲۰ سانتی‌متر طول و ۵ الی ۱۰ سانتی‌متر عرض دارند. بادنجان‌های نیمه‌وحشی می‌توانند بیشتر تا ۲۲۵ سانتی‌متر رشد کنند و طول برگ آن‌ها به بیش از ۳۰ سانتی‌متر و عرض آن‌ها به ۱۵ سانتی‌متر برسد. در گیاهان وحشی (خودرو)، بادنجان کمتر از ۳ سانتی‌متر قطر دارد، اما در انواع اهلی و کشت‌شده طول میوه بسیار بزرگ‌تر و تا ۳۰ سانتی‌متر یا بیشتر است.
بادنجان از نظر طبقه‌بندی گیاه‌شناسی بین سته‌ها قرار گرفته‌است. این گیاه دارای تخم‌های نرم و کوچک زیادی است، که علی‌رغم خوردنی بودن تلخ هستند چون مانند تنباکو دارای آلکالوئید نیکوتین هستند.
منشأ این گونهٔ گیاه از خانواده سیب‌زمینی است که از قدیم در آسیا وجود داشته. نخستین متن نوشتاری شناخته‌شده در مورد بادنجان در رسالهٔ چینی دیده می‌شود که در سال ۵۴۴ کامل شده‌است. نام‌های متعدد عربی و شمال آفریقایی برای این گیاه، همچنین نبودِ نام‌های یونانی و رومی باستان، نشان می‌دهد که این گیاه در اوایل قرون وسطی توسط اعراب و در سراسر حوضهٔ مدیترانه معرفی شده بود.
این گیاه عضوی از خانوادهٔ سیب‌زمینی است که از قدیم در آسیا وجود داشته. یک کتاب در زمینهٔ کشاورزی نوشته ابن العوام در سدهٔ دوازدهم در اندلس چگونگی کشت بادنجان را توصیف می‌کند."The Book of Agriculture" by Ibn Al-Awwam, translated from Arabic to French by J. -J. Clément-Mullet, year 1866, volume 2 page 236. اسنادی هم در این مورد از کاتالان و اسپانیای بعد از قرون وسطی وجود دارد.The first record of Catalan "albergínia" = "aubergine" is in 1328 according to the Catalan dictionary Diccionari.cat. An earlier record in Catalan is known, from the 13th century, according to the French "Centre National de Ressources Textuelles et Lexicales". A number of old variant spellings for the aubergine word in Romance dialects in Iberia indicate the word was borrowed from Arabic; "Dictionary of Arabic and Allied Loanwords: Spanish, Portuguese, Catalan, Galician and Kindred Dialects", by Federico Corriente, year 2008 page 60.
تا سدهٔ شانزدهم در انگلستان مطلبی در مورد بادنجان ثبت نشده‌است. در یک کتاب گیاه‌شناسی انگلیسی در سال ۱۵۹۷ آمده‌است:
با توجه به ارتباط گیاه با سایر گونه‌های دیگر بادنجانیان، زمانی فکر می‌کردند که بسیار سمّی است. گلها و برگ‌ها می‌توانند به دلیل وجود سولانین در صورت مصرف زیاد سمّی باشند.
بادنجان جای خاصی در فولکلور دارد. در فولکلور سنتیِ ایتالیاییِ سدهٔ سیزدهم، بادنجان می‌تواند موجب دیوانگی شود."Oxford English Dictionary", 3rd edition, 2000, "s.v." 'mad-apple' در مصر سدهٔ نوزدهم، گفته می‌شد: در فصل تابستان و فراوانی بادنجان، دیوانگی «رایج‌تر و خشن‌تر» می‌شود.Edward William Lane, "An Account of the Manners and Customs of the Modern Egyptians", v. 1, p. 378, footnote 1.
گونه گوناگونی گیاه میوه‌هایی در اندازه، شکل و رنگ‌های مختلف می‌دهند، گرچه گاهی بنفش هستند. رایج‌ترین گونه کشت‌شدهٔ گونه بادنجان در اروپا و آمریکای شمالی تخم‌مرغی‌شکل و کشیده‌است و ۱۲ الی ۲۵ سانتی‌متر طول و ۶ الی ۹ سانتی‌متر پهنا و پوست بنفش تیره دارد.
گونه‌های گسترده‌ای از اشکال بادنجان، با اندازه‌ها و رنگ‌های مختلف در هند و دیگر نقاط آسیا رشد می‌کند. گونه‌های بزرگ‌تر با وزن بیش از یک کیلوگرم در منطقهٔ بین رودخانه‌های گنگ و یامونا رشد می‌کنند، در حالی که بادنجان‌های کوچک‌تر در جاهای دیگر یافت می‌شوند. رنگ‌های بادنجان از سفید تا زرد یا سبز، و همچنین بنفش مایل به قرمز و بنفش تیره متفاوتند.
بعضی از ارقام دارای شیب رنگی سفید در ساقه، به رنگ صورتی روشن، بنفش تیره یا حتی سیاه است. گونه سبز یا بنفش با نوارهای سفید نیز وجود دارد. گونه چینی معمولاً شکل یک خیار باریک و کمی آویزان هستند. همچنین ارقام آسیایی ژاپنی کشت می‌شوند.
هر یک از گونه‌های ذکر شده در بالا، به سه رنگ سفید، بنفش مایل به قرمز و بنفش مایل به سیاه دیده می‌شوند.
در ایران بادنجان به سه دستهٔ قلمی، دلمه‌ای و معمولی تقسیم می‌شود.
بادنجان جزو غذاهای بسیاری از کشورها است. با توجه به بافت و حجم آن، گاهی اوقات به عنوان یک جایگزین گوشت در غذاهای گیاه‌خوران و دستورهای آشپزی آن‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. با بادنجان می‌توان کوفته قلقلی بدون گوشت درست کرد که در پاستا، رول فرانسوی یا عنوان چاشنی کنار پیش‌غذا مصرف می‌شوند. گوشت میوه همانند گوجه‌فرنگی نرم است. دانه‌های زیادی دارد که همانند بقیهٔ قسمت‌های گیاه نرم و خوردنی هستند. پوست آن هم قابل‌خوردن است. بادنجان را می‌توان به شیوه‌های مختلفی مانند سرخ کردن، گریل کردن، کباب کردن، پختن روی گاز و به صورت شکم‌پر مصرف کرد.
در سال ۲۰۲۱، تولید جهانی محصولات بادنجان ۵۸ میلیون تن بود. در آن سال تقریباً ۱٫۸ میلیون هکتار در جهان به کشت بادنجان اختصاص داده شد. بیش از ۶۳٪ از این محصولات تنها از چین به دست آمد. هند (۲۲ درصد از محصول کل جهان)، مصر، ترکیه و اندونزی هم از تولیدکننده‌های اصلی بودند.
بادنجانِ خام از ۹۲٪ آب، ۶٪ کربوهیدرات، ۱٪ پروتئین و مقدار ناچیزی چربی تشکیل شده‌است. (جدول) این گیاه مقدار کمی از مواد مغذی ضروری را فراهم می‌کند، تنها منگنز دارای درصد متوسط (۱۱٪) مقدار روزانه است. در ترکیب مواد مغذی با توجه به فصل، محیط کشت (مزرعهٔ باز یا گلخانه) و ژنوتیپ تغییرات جزئی رخ می‌دهد.
رنگ ارقامی که پوست بنفش دارند به علت آنتوسیانین nasunin است.
قهوه‌ای شدن گوشت بادنجان پس از پوست کندن، مانند فراوان‌ترین ترکیب فنل در میوه، اسید کلروژنیک به دلیل اکسیداسیون پلی‌فنلها است.)
ترشی بادنجان یکی از محبوب‌ترین ترشی‌ها در میان ایرانیان و مردم خاورمیانه است که معمولاً در فصل تابستان آن را تهیه و در طول سال مصرف می‌کنند. ترشی بادنجان به روش‌های مختلفی مانند ترشی بادنجان شکم‌پر، ترشی بادنجان کبابی، ترشی لیتهٔ بادنجان و غیره و با چاشنیهای متفاوتی تهیه می‌شود.
رضا امرالهی (زاده ۱۳۲۵) استاد دانشگاه ایرانی است که پیشتر از رؤسای پیشین سازمان انرژی اتمی ایران و معاون رئیس‌جمهور ایران بود.او با سابقه ترین رییس سازمان انرژی اتمی ایران بوده و بیش از ۱۶ سال عهده دار این مسیولیت بوده است . همچنین از ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۴، او قائم مقام وزیر نیرو بود.او از خیرین مدرسه ساز در استان های محروم کشور می باشد و از پیشگامان ساخت مدرسه در شهرهای یزد و زاهدان می باشد که دغدغه آموزش به کودکان محروم در کشور داشته است و عمر خود را علاوه بر فعالیتهای علمی وقف این کار کرده است . زیر بنای ساختار ها و خیلی از پیشرفت های علمی در صنعت هسته ای توسط ایشان پایه گذاری شده است . وی همچنین نامزد ریاست آژانس بین اللملی انرژی اتمی بوده و بیشتر جنبه علمی ایشان مورد توجه بوده است .
او عضو هیئت تحریریه نشریه علمی و پژوهشی دانشگاه صنعتی امیرکبیر نیز هست.اعضای هیئت تحریریه
رضا امرالهی در ۱۳۲۵ در یزد متولد شد. پس از گذراندن تحصیلات ابتدایی دردبستان عطار و دوره متوسطه دردبیرستان خوارزمی، کارشناسی فیزیک را از دانشگاه ملی ایران، کارشناسی ارشد مهندسی برق را از دانشگاه لامار آمریکا، مدرک دوره مهندسی هسته‌ای از مرکز تحقیقات هسته‌ای مل در بلژیک و دکترای فیزیک پلاسما را از دانشگاه پاریس دریافت نمود. (۱۳۷۳) وی پس از سال ۱۳۵۹ مسئولیت‌های متعددی درسازمان انرژی اتمی ایران پذیرفت و نیز در دانشگاه صنعتی امیرکبیر و خواجه نصیرالدین طوسی به تدریس پرداخت.
امرالهی تحصیلات دوره ابتدایی را در دبستان شیخ عطار و دوره متوسطه را در دبیرستان خوارزمی سپری کرد. پس از گذراندن کارشناسی فیزیک در دانشگاه ملی (شهید بهشتی) (۱۳۵۰–۱۳۴۷) کارشناسی ارشد مهندسی برق هسته‌ای از دانشگاه لامار آمریکا (۱۳۵۵–۱۳۵۲)، گذراندن دوره مهندسی هسته‌ای در مرکز تحقیقات هسته‌ای مول در بلژیک (۱۳۵۷–۱۳۵۶)، دکتری فیزیک پلاسما در دانشگاه پاریس ۴ در فرانسه (۱۳۷۳–۱۳۷۰) رادر همان زمانی که مسئولیت سازمان انرژی اتمی را به عهده داشت، دریافت نمود.
امرالهی درسالهای ۱۳۵۵–۱۳۵۳ در دانشگاه لامار آمریکا، درسالهای ۱۳۵۷–۱۳۵۶ در مرکز تحقیقات هسته‌ای مول در بلژیک و بین سال‌های ۱۳۷۳–۱۳۷۰ در دانشگاه پاریس مشغول به تحصیل بوده‌است. وی از سال ۱۳۵۹ نیز مسوولیت‌های متعددی را درسازمان انرژی اتمی ایران و نیز تدریس دردانشگاه‌های صنعتی امیرکبیر و خواجه نصیرالدین طوسی رابرعهده داشته‌است.
امرالهی مناصب گوناگونی را از سال ۱۳۵۹ تاکنون داشته‌است:
رضا امرالهی بین سال‌های ۱۳۷۶–۱۳۶۴ عضو هیئت علمی گروه فیزیک دانشگاه امیر کبیر و از آن پس عضو هیئت علمی گروه فیزیک دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی است. رضا امراللهی رئیس دانشکده مهندسی فیزیک و انرژی دانشگاه امیرکبیر است.درباره رضا امراللهی در سایت ایسنا، ۱۳۹۳ او همچنین دورهٔ دکترا را در دانشکده مهندسی هسته‌ای و فیزیک دانشگاه صنعتی امیرکبیر تهران راه‌اندازی کرد. او به همراه برخی از مسئولین رشتهٔ مهندسی انرژی را در مقطع کارشناسی در وزارت علوم تصویب کرد. این رشته از سال ۱۳۹۴ اولین ورودی‌ها را در دانشگاه صنعتی امیرکبیر پذیرفت.
امراللهی همچنین کتاب باریکه الکترونی در مگنترون با کاتد سرد که در واقع رساله ی دکتری مصطفی چمران در دانشگاه برکلی است را ترجمه و منتشر کرده است.
دکتر رضا امرالهی مدیریت یک پروژه برای تولید انرژی پاک را در دانشگاه امیر کبیر برعهده دارد.این پروژه منجر به ساخت ماشینی به نام توکامک البرز گردیده است .این ماشین مولد پلاسماست به طور کامل در ایران طراحی و ساخته شده است. درباره رضا امراللهی، سایت خبرگزاری مهر، ۱۳۹۵
بسیاری از فارغ التحصیلان رشتة فیزیک و مهندسی هسته‌ای دانشگاه صنعتی امیرکبیر (بین سال‌های ۱۳۹۲–۱۳۶۴) و دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی از ۱۳۷۶ تا کنون، شاگردان رضا امرالهی به‌شمار می‌روند.
امرالهی علاوه بر ارائه بیش از صد مقاله علمی به دو زبان فارسی و انگلیسی و نیز ارائه چندین گزارش پژوهشی، هفت کتاب علمی ـ پژوهشی درزمینه‌های تخصصی خود منتشر و ترجمه کرده‌است.
دانشگاه سیستان و بلوچستان دانشگاه مادر و قطب علمی منطقه جنوب شرق کشور می‌باشد که یکی از مجهزترین دانشگاه‌های سراسر کشور است. با سازه های جدید و معماری نوینی که طی چند سال اخیر اتخاذ شده،این دانشگاه یکی از زیباترین دانشگاه های آسیا لقب گرفته است.
این دانشگاه فعالیت خود را از سال ۱۳۵۳ تحت عنوان دانشگاه بلوچستان با گشایش رشتهٔ راه و ساختمان در قالب دانشکده فنی و مهندسی در شهر زاهدان آغاز کرد. سپس در سال ۱۳۵۶ دانشکده دریانوردی و علوم دریایی چابهار تأسیس شد و در سال‌های ۱۳۶۵و ۱۳۶۸ به ترتیب دانشکده‌های علوم پایه و کشاورزی زابل شروع به کار نمود. سرانجام در سال۱۳۷۰ پیرو مصوبهٔ شورای گسترش آموزش عالی مبنی بر ادغام دانشگاه‌های تربیت معلم شهرستان‌ها در دانشگاه‌های محلی، دانشگاه تربیت معلم زاهدان با دارا بودن بیش از ۲۰۰۰ دانشجو در ۹ رشته/ گرایش با دانشگاه سیستان و بلوچستان ادغام شد. رشته‌های علوم پایه دانشگاه تربیت معلم زاهدان به دانشکده علوم دانشگاه سیستان و بلوچستان پیوستند و رشته‌های علوم انسانی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی را تشکیل دادند. یکی از افتخارات این دانشگاه در طول مدت فعالیتش ایجاد شاخص‌ها و توانمندی‌های لازم در جهت ایجاد دانشگاه‌های مستقل زابل و دریانوردی و علوم دریایی چابهار است، به طوری که در سال ۱۳۷۷ دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی زابل و در سال ۱۳۸۱ دانشکده دریانوردی و علوم دریای چابهار به عنوان «دانشگاه زابل»، و «مرکز آموزش عالی دریانوردی و علوم دریایی چابهار» مستقل شدند.
رشته / گرایش‌های این دانشگاه در حال حاضر در مقاطع مختلف روزانه، شبانه جمعاً ۱۶۵رشته گرایش است که از این تعداد۵۰ رشته / گرایش در مقطع کارشناسی ارشد ۱۹ رشته گرایش در مقطع دکتری است.
این دانشگاه دارای ۱۲ دانشکده، یک مرکز آموزش عالی ،۵ پژوهشکده ، یک مجتمع آموزشی و یک دانشکده اقماری به شرح زیر است:
تعداد دانشجویان این دانشگاه در مقاطع مختلف تحصیلی شامل کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری بیش از ۱۷ هزار نفر و تعداد دانش آموزان در مقاطع مختلف نزدیک به۲۰۰۰۰ نفر است.
این دانشگاه دارای هیئت امناء مستقل است و با توجه به احراز شاخص‌های لازم جهت ایجاد هیئت ممیزه مستقل، از طرف وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در سال ۱۳۸۴ هیئت ممیزه مستقل این دانشگاه نیز تأسیس شد.
لازم است ذکر شود که پروفسور آرین قلی پور عضو هیئت علمی تمام وقت دانشگاه تهران و مؤلف کتاب‌های بسیاری در حوزه مدیریت و چهره برجسته این رشته از فارغ التحصیلان دانشگاه سیستان و بلوچستان می‌باشد.
این دانشگاه در رشته‌های مختلف علوم پایه، مهندسی و علوم انسانی از استادان مختلفی برخورداراست که بعضی از اعضای هیئت علمی آن به مرتبه استادی بعضی به دانشیاری نایل شده‌اند. می‌توان از استادان به نام این دانشگاه به پروفسور احمد اکبری /پروفسور عظیمی/ پروفسور علی اکبر گلچین/ پروفسور رحمت‌الله لشکری پور /پروفسور غلامرضا رضایی /مرحوم پروفسور خشنودی/پروفسور آتشی و دیگر استادان به نام دیگر و همچنین استادان مدعو به نام که مشغول تدریس در این دانشگاه هستند نیز می‌توان به دکتر رضا تهرانی (استاد مدیریت دانشگاه تهران به عنوان استاد مدعو دانشگاه)/ دکتر بهلول علیجانی (چهره برجسته جغرافیا و استاد مدعو دانشگاه) و پروفسور یزدی فر از دانشگاه شیفلد در رشته حسابداری نیز اشاره کرد.
مرتبه این دانشگاه در سال ۱۳۸۴ براساس ۲۶ شاخص تعیین شده از سوی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری از دانشگاه «در حال توسعه» به دانشگاه «توسعه‌یافته» ارتقا یافت و ای رتبه دانشگاه شد.
در حال حاضر دانشگاه سیستان و بلوچستان از نظر تشکیلاتی جزو دانشگاه‌های ردیف (الف) دانشگاه‌های کشور است.
این دانشگاه در سال ۱۴۰۱ بین حدود ۴۷۷ دانشگاه دولتی، علوم پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، دانشگاه پیام نور و… در ردیف ۱۶ دانشگاه‌های ایران است.
این دانشگاه در عرصه فعالیت‌های بین‌المللی توانسته‌است اقدامات زیر را به انجام برساند:
از بلندای قاف کوه خدا / تا ستیغ آتشفشان تفتان
می ترواد انوار سبز روشنی/ بر جبین دانشگاه سیستان و بلوچستان
از شکوه دیرینه تو سربلند / میهن شکفته در بر شهیدان
در پناه قرآن
طره زد چو گل از کرانه امید / سرزمین دریا تباران ای ایران
ایل زعفرانلو نام یکی از ایل‌های کرمانج ایران و ایلی کوچ‌نشین که اخیراً یکجانشین شده در استان آذربایجان غربی، خراسان رضوی و مناطقی از عراق و ترکیه است. برخی از مهم‌ترین ایلات زعفرانلو عبارتند از: باچوانلو، میلانلو، ورانلو، کاویانلو ،قهرمانلو و ... .
این ایل در شمال خاوری شاهین‌دژ و روستاهای پیرامون، خراسان، و بخش هایی از ترکیه و عراق می‌نشینند. ولی در زمان سلجوقیان تنها در ترکیه و عراق بسر می‌برده‌اند. گفته می‌شود که خاستگاه اصلی آنها کردستان کشور عثمانی بود و این ایل پیش از کوچ، بخشی از ایل چَمُشگَزَک بود. شماری از این ایل در زمان صفویه به آذربایجان و شماری دیگر برای دفع یورش های ازبکان، به خراسان کوچ داده شدند.
در گذشته بیشتر زعفرانلوهای خراسان کوچنده بودند و اخیرا در قوچان، درگز، کلات، فاروج، شیروان، بجنورد، چناران، مشهد و اسفراین ساکن هستند.
طایفه زاخورانی در شهرستان شاهین دژ استان آذربایجان غربی و در حدود هزار خانوار در روستاهای الی بالتا، کران، قزل قیه سفلی، قزل قیه وسطی، قزل قیه علیا، میراجل، اوزن سفلی، اوزان علیا، چپو، قوزلوی علیا، قوزلوی سفلی، کوسه ، دمیرچی، توپ آغاج، قالقانلو، احمدبیگ، آشتی بلاغ، قینرجه، و ... در شهرستان شاهین دژ به سر می‌برند. تیره های دیگری از این ایل در روستاهایی همچون قره‌گنای علیا ، قره گنای وسطی ، و قره گنای سفلی ، امیرآباد ، آغجه ریش ، و یاربلاغی و ... و ماهنشان زنجان( روستاهای چپر، انجمن ، قلعه چایی و ... ) نیز پراکنده اند.
تیره موصولانلو که به لهجه خاص خود تکلم دارند و در روستاهای قوزلجه، قره زاغ، اوتاقلو، قلعه قورینه، خانقلی، دولانقر، اوچ دره در شهرستان شاهین دژ، روستاهای آرپاچای، خضر گوران علیا (عربشاه) و روستاهای گویجه قلعه ، قزل قلعه موصلانلو پراکنده شدند. این تیره از ترکیه شهر باتمن به آذربایجان و مناطق شاهین دژ ، تکاب و چاراویماق مهاجرت نموده‌اند.
همچنین این تیره به ساپان یا یا ساپانلو نیز معروف است که دلیل انتساب آن این است که ییلاق آنها قبل از ورود به آذربایجان در دامنه کوه سیپان ( کوه سبحان در کشور ترکیه) واقع بود.
در شهرستان چمشگزک یا نواحی مرزی میان ترکیه، سوریه و عراق و پیرامون زندگی می‌کنند، قلمرو امرای چمشگزک در زمان رستم بیگ به اوج خودش میرسد به گونه ای که بدلیسی در کتاب شرف نامه تعداد قلعه های تحت حاکمیت چمشگزک‌ها را ۳۲ قلعه ذکر کرده است. دیر زعفران در استان ماردین یکی از این نواحی می‌تواند به‌شمار رود.
لهجه کرمانجهای علوی در نواحی آدی یامان ، ارزنجان و سیواس شباهت بسیار زیادی به لهجه زاخورانی شاهیندژ دارد و به احتمال زیاد خاستگاه اولیه زاخورانی ها این مناطق بوده است.
دارای مذهب شیعه و دوازده امامی اند که در ترکیه علوی خوانده می‌شوند
فرهاد خان توپکانلو
محمد‌حسین‌ خان زعفرانلو
امیر‌ گونه خان
رضا قلی خان
ممش خان
رشید خان
کوه شهباز، کوهی از رشته‌کوه راستوند واقع در کوه‌های زاگرس است. این کوه در ۴۰ کیلومتری اراک مرکز استان مرکزی و در ۶ کیلومتری شرق شازند در روستای سورانه قرار دارد. ارتفاع این کوه، ۳۳۳۸ متر است.
راه دسترسی برای صعود به قله شهباز ابتدا استان مرکزی سپس شهرستان شازند در فاصله ۳۵ کیلومتری و روستای سورانه ۶ کیلومتری شازند است.
۱. مسیر شمالی (پرترددترین و معمول‌ترین مسیر): روستای سورانه امامزاده عبدالله. در نزدیکی امام‌زاده چشمه اب دائمی وجود دارد که می‌توان آب مورد نیاز را تهیه نمود چرا که در طول مسیر تا قله آب وجود ندارد مگر در فصلی که برف در ارتفاعات وجود داشته باشد. مدت زمان مورد نیاز جهت رسیدن به پناهگاه ۱٫۵ تا ۲ ساعت کوهپیمایی مفید است. این پناهگاه فاقد آب است و ظرفیت خواب ان ۱۰–۱۲ نفر است. مسیر پناهگاه تا قله روی یالی سنگی و شیبدار تا قله ادامه می‌یابد. در زمستان برای صعود در برخی از قسمت‌ها احتیاج به طناب است. البته برای تیم‌های فنی و با تجربه این امر احتیاجی نیست. مسیر شمالی دارای یک راه فرعی است که به پناهگاه منتهی نمی‌شود و از کف دره (با نام محلی دره قیله به معنای گود و عمیق) به سمت قله ادامه پیدا می‌کند که برای صعود زمستانی بهتر است (در صورتی که بارش جدید در منطقه نیامده باشد) چرا که شیب زیاد باعث ایجاد بهمن و برفکوبی سنگین می‌شود.
۲. مسیر جنوبی: روبروی روستای عضدیه، اردوگاه امیرکبیر. برای دسترسی به مسیر جنوبی از شازند به سمت نور آباد حرکت کرده تا به تابلوی اردوگاه امیرکبیر رسیده که در سمت چپ جاده واقع شده‌است. حدود ۲ کیلومتر جاده آسفالت را طی کرده تا به اردوگاه فرهنگی تربیتی آموزش و پرورش در صورت هماهنگی وارد شده یا از جاده خاکی کنار اردوگاه استفاده کرد تا به دامنه جنوبی شهباز رسید. از اینجا می‌توان از چند مسیر مختلف صعود کرد. یک مسیر با نام بومی گِرِو به گردنه می‌رسد که روی خط‌الرأس قرار دارد و می‌توان قله سرو و شهباز را صعود کرد و چند مسیر نیز با سنگ‌چین در طول مسیر مشخص شده‌اند که دارای سختی و شیب زیاد است.
۳. مسیر غربی خط‌الرأس (شازند): مبدأ صعود، شهرستان شازند و جنب اداره آموزش و پرورش است. پس از یک ساعت به پناهگاه رسیده که در نزدیکی خط‌الرأس قرار دارد. در واقع این پناهگاه را می‌توان ابتدای خط‌الرأس شهباز دانست. این پناهگاه دارای ظرفیت ۱۵ نفر است و آب ندارد. از آنجا می‌توان تمام مسیر خط‌الرأس را مشاهده کرد. مسیر قله برج و سپس قله علیخانی و بعد شهباز، در انتهای خط‌الرأس در فصل زمستان به همراه داشتن ابزار به خصوص طناب نیاز است.
۴. مسیر فرعی شمالی (دره قیله)
۱- جانپناه شمالی: ارتفاع ۲۸۰۰ متری، وسعت بنا: ۱۸ متر مربع، تاریخ ساخت: ۱۳۶۳ توسط هیئت کوهنوردی استان مرکزی
۲- پناهگاه غربی: ابتدای خط‌الرأس، ارتفاع ۲۳۰۰ متری، وسعت بنا: ۱۵ متر مربع، تاریخ ساخت: ۱۳۸۷ توسط تعدادی از کوهنوردان شازند
سفیدخانی (ارتفاع ۳۱۱۸ متر) کوهی است واقع در رشته‌کوه راسوند غرب اراک در استان مرکزی ایران.
خانی در فارسی به معنای چشمه است.
غار سفید خانی یکی از غارهای واقع در استان مرکزی می‌باشد که در ۱۸ کیلومتری جنوب شهر اراک و در کوه سفید خانی قرار دارد.
از آنجا که برف فراوانی بر فراز این کوه می‌نشیند و حتی در تابستان نیز در برخی قسمت‌های کوه سفید خانی برف مشاهده می‌شود به آن سفید خانی گفته می‌شود.
در دامنه‌های این رشته کوه، چشمه‌های فراوانی دیده می‌شود که مشهورترین آن، چشمه چپقلی نام دارد.
یکی از زیبایی‌های غار سفید خانی وجود دود کش جن می‌باشد که در دهانه غار به صورت تنوره باز قرار دارد. همچنین این غار مملو از استالاکتیت‌های فراوانی می‌باشد که بر زیبایی غار افزوده‌است.
در این منطقه که جنوب شرق روستای سفید خانی می‌باشد، دو غار وجود دارد. یکی از این غارها را تنها با ابزار فنی می‌توان پیمود زیرا که دارای یک یا دو حلقه چاه طبیعی می‌باشد و برای فرود به داخل آن احتیاج به امکانات لازم است.
غاری که در نزدیکی دودکش جن است، بدون استفاده از ابزار فنی قابل دسترسی می‌باشد اما در درون غار گودال آبی وجود دارد که دارای عمق ۱٫۵ متر می‌باشد اما به صورت ناگهانی عمق آن افزایش می‌یابد؛ پس دقت کنید که وارد این گودال آب نشوید به ویژه در فصل بهار که مقدار آب آن بیشتر نیز می‌گردد.
هیلی لورن کیلینگ (زادهٔ ۷ ژانویه ۱۹۸۸) که به طور حرفه‌ای با نام هیلی بنت شناخته می‌شود، بازیگر آمریکایی است.
بنت اولین فیلم خود را در رمانتیک کمدی "موسیقی و ترانه" (۲۰۰۷) در نقش یک ستاره پاپ تجربه کرد. او چندین ترانه را برای این فیلم، از جمله: «لذت بودا» و «راه بازگشت به عشق» اجرا کرد. بخش‌هایی از ترانه‌های «ورود به شهر غنیمت‌ها» و «کوبیدن» در سکانس کنسرت این فیلم نیز شنیده شد. ترانه «شکست ناپذیر» نیز تنها در تیتراژ پایانی فیلم شنیده می‌شود و فقط یک و نیم دقیقه طول دارد. در سال ۲۰۰۷، او قرار دادی را با ۵۵۰ میوزیک/نوساوند رکوردز (بخشی از اپیک رکوردز) امضا کرد و کار بر روی آلبوم اول خود را با کمک خواننده و شاعر، شلی اسکات آغاز کرد. بنت در ۱۹ ژوئن ۲۰۱۹ اولین کنسرت خود را در لس آنجلس برگزار کرد.
پس از موفقیت او در فیلم "موسیقی و ترانه"، بنت با بازی در فیلم‌ کمدی "کالج" (۲۰۰۸)، ترسناک فانتزی "گودال" (۲۰۰۹)، کمدی درام "کابوم" (۲۰۱۰) و اکشن "ایکوالایزر" (۲۰۱۴) به رسمیت شناخته‌شد. در سال ۲۰۱۶، بنت با بازی در سه فیلم "هفت دلاور"، "دختری در قطار" و "قوانین صدق نمی‌کنند" مورد توجه و تحسین منتقدان قرار گرفت.
او در سال ۲۰۱۷ در فیلم درام "تشکر به خاطر خدمت‌تان" حضور یافت و در موزیکال درام "ترانه به ترانه" به کارگردانی ترنس مالیک در مقابل کریستین بیل بازی کرد، گرچه سکانس او از فیلم حذف شد. بنت در سال ۲۰۱۹، در تریلر روان‌شناختی "بلعیدن" به‌ایفای نقش پرداخت. این فیلم نخستین بار در جشنواره فیلم ترایبکا اکران شد و بنت موفق به دریافت جایزه بهترین بازیگر زن شد. بنت برای این فیلم نقدهای تحسین‌برانگیزی از سوی منتقدان دریافت کرد که بازی او را بی‌نقص و استادانه خواندند.
هیلی بنت با نام اصلی هیلی لورین کیلینگ، در فورت مایرز، فلوریدا متولد و در نیپلز، فلوریدا بزرگ شد. او اصالتی انگلیسی، آلمانی، ایرلندی، لیتوانیایی‌ و اسکاتلندی دارد. زمانی که بنت شش سال داشت، پدر و مادرش از یکدیگر جدا شدند و او همراه پدرش به اوهایو نقل‌مکان کرد. آن‌ها به طور منظم در ایالت رفت‌و‌آمد می‌کردند. بنت دوران کودکی خود را کوچ‌نشینی توصیف می‌کند، زیرا بین زندگی با پدرش در اوهایو و مادرش در فلوریدا مدام نقل‌مکان می‌کرد.
هنگامی بنت ده ساله بود، به همراه پدرش به استوو، اوهایو رفت و در دبیرستان استوو-مونرو فالز تحصیل کرد. در سیزده‌سالگی در مدرسه مدلینگ باربیزون در اکرون، اوهایو ثبت‌نام کرد. او در سال‌های ۲۰۰۱ و ۲۰۰۶ در همایش بین‌المللی مد و استعداد شرکت کرد و برنده جایزه بزرگ شد. بنت گاهی با مادرش در نیپلز نیز زندگی می‌کرد و در آن‌جا در دبیرستان بارون کالیر به آموختن موسیقی و بازیگری می‌‌پرداخت. در سال ۲۰۰۵، وقتی بنت هجده ساله بود، برای دنبال کردن حرفه بازیگری به همراه مادرش به لس آنجلس نقل‌مکان کرد.
از ژانویه ۲۰۱۸، بنت با جو رایت، کارگردان انگلیسی، رابطه دارد. اولین فرزند آن‌ها، دختری به نام ویرجینیا، در ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ متولد شد. آن‌ها در بروکلین، نیویورک زندگی می‌کنند.
کاربردهای واژه شَهباز:
مک‌دانل داگلاس اف/ای-۱۸ هورنت جت جنگنده چندمنظوره زِبَرصوتی دوموتوره و تک سرنشینه‌ای است که در اواخر دهه ۱۹۷۰ بر اساس جنگنده آزمایشی وای‌اف-۱۷ توسط شرکت مک‌دانل داگلاس و نورتروپ برای استفاده در نیروی دریایی و تفنگداران دریایی آمریکا طراحی شد. این هواپیما هم توانایی نبردهای هوایی و هم قابلیت حمله به اهداف سطحی را دارد و مهم‌ترین مأموریت‌هایی که برای آن تعریف شده شامل دفاع هوایی از ناوگان‌های دریایی، اسکورت جنگنده‌های دیگر، سرکوب پدافند هوایی دشمن، حملات ضربتی و بمباران اهداف زمینی و دریایی، مأموریت‌های برتری هوایی، رهگیری جنگنده‌ها و بمب‌افکن‌ها و موشک‌های دشمن، پشتیبانی نزدیک هوایی، و شناسایی هوایی می‌شود. اف-۱۸ برای انجام مأموریت شبانه‌روزی در هر نوع شرایط آب‌وهوایی طراحی شده و قابلیت سوخت‌گیری در هوا و فرود و پرواز از ناوهای هواپیمابر را دارد.
این جنگنده به سفارش نیروی دریایی آمریکا به عنوان جایگزینی برای جنگنده اف-۴ فانتوم، و هواپیماهای تهاجمی ِ آ-۴ اسکای‌هاوک و آ-۷ کرسر و به عنوان مکملی برای جنگنده رهگیر اف-۱۴ ساخته شد. اولین پرواز آزمایشی اف-۱۸ در سال ۱۹۷۸ انجام شد و از سال ۱۹۸۳ وارد فعالیت رسمی در نیروی دریایی آمریکا شد. در مجموع ۱۴۸۰ فروند از این هواپیما در مدل‌های آ، بی، سی و دی ساخته شده و به کشورهای کانادا، استرالیا، کویت، فنلاند، اسپانیا و سوئیس هم صادر شده‌است. همه‌کارگی و توانایی انجام مأموریت‌های متنوع و اعتمادپذیری بالا از امتیازات این جنگنده است اما به دلیل برد عملیاتی و ظرفیت حمل مهمات کم در مقایسه با جنگنده‌های دیگر مورد انتقاد قرار گرفته‌است. ابتدا نام اف-۱۸ هورنت ("Hornet" به معنی زنبور سرخ) برای این جنگنده انتخاب شده بود اما پس از مدتی برای تأکید بر قابلیت‌های تهاجمی (حمله به اهداف سطحی) این هواپیما کد "اف/ای" (اف مخفف فایتر به معنی جنگنده و ای مخفف اتک به معنی تهاجمی) است برای نام‌گذاری این هواپیما انتخاب شد.
اف/ای ۱۸ هورنت همچنین پایه‌ای برای طراحی جنگنده بزرگتر و پیشرفته‌تر اف/ای-۱۸ئی/اف سوپر هورنت بود. سوپر هورنت در دهه ۱۹۹۰ جایگزین جنگنده زمینی آ-۶ اینترودر و در سال ۲۰۰۶ جایگزین جنگنده‌های سالخورده اف-۱۴ تام‌کت در نیروی دریایی آمریکا شد.
حداکثر سرعت اف-۱۸ در ارتفاع ۱۲۱۹۰ متری به ۱٫۸ ماخ معادل ۱۹۱۵ کیلومتر در ساعت می‌رسد. برد عملیاتی آن با دو موشک هوابه‌هوای کوتاه‌برد ایم-۹ حدود ۲ هزار کیلومتر و شعاع عملیاتی آن در مأموریت‌های هوا به هوا ۷۴۰ کیلومتر است. نیروی محرکه هواپیما را دو موتور توربوفن ساخت شرکت جنرال الکتریک تأمین می‌کنند. حداکثر ظرفیت حمل مهمات اف-۱۸ هم ۶۲۱۵ کیلوگرم است که می‌تواند شامل انواع موشک‌ها، راکت‌ها و بمب‌ها یا مخزن سوخت اضافی باشد.
جنگندهٔ اف-۱۸ بر پایهٔ یکی از جدیدترین جنگنده‌های ساخت شرکت نورثروپ، یعنی وای‌اف-۱۷ کبرا ساخته شد. در دههٔ ۱۹۷۰، وای‌اف-۱۷ کبرا جهت انتخاب یک «جنگندهٔ سبک تاکتیکی» برای نیروی هوایی ایالات متحده طراحی و ساخته شد. وای‌اف-۱۷ و جنگندهٔ اف-۱۶ ساخت جنرال داینامیکس به آخرین مرحله رقابت رسیدند و در نهایت اف-۱۶ توسط نیروی هوایی انتخاب شد. در آن زمان، مقامات ارشد نیروی دریایی، دریافتند که جنگندهٔ دوموتورهٔ ساخت نورثروپ، توان بالقوه بسیار بیشتری نسبت به اف-۱۶ جهت جایگزینی هواپیماهای قدیمی نیروی دریایی، یعنی ای-۷ کورسیر دارد.
نورثروپ و مک‌دانل داگلاس تصمیم گرفتند به‌طور مشترک، جنگندهٔ اف-۱۸ را برای ناوهای هواپیمابر ِ نیروی دریایی و جنگندهٔ ای-۱۸ را برای سپاه تفنگداران نیروی دریایی، تولید نمایند. اما این دو پروژه کمی بعد باهم ادغام شدند و نتیجه جنگندهٔ چندماموریتهٔ اف/ای-۱۸ از آب درآمد.
به منظور حفظ قابلیت‌های چندماموریته، در قلب جنگندهٔ اف-۱۸ یک رادار پرقدرت چندحالتهٔ ساخت هیوز قرار داده شد که هم در مأموریت‌های هوا به هوا و هم در مأموریت‌های هوا به زمین، مؤثر و کارا بود. جنگندهٔ جدید، مجهز به سیستم‌های پیچیده الکترونیکی، نمایشگرهای تلویزیونی، موتورهای قدرتمند، توانایی حمل انواع جنگ‌افزار و قابلیت آئرودینامیکی خاصی بود که اجازه می‌داد جنگنده بتواند با زاویهٔ حملهٔ بالاتری پرواز نماید. در نهایت، جنگندهٔ اف-۱۸ با قابلیت مانورپذیری خوب و توانایی بسیار مؤثر در انجام عملیات‌های متفاوت، فراتر از آن چیزی شد که مورد انتظار بود
بدین ترتیب، جنگندهٔ اف-۱۸ با موفقیت وارد خدمت در ناوهای نیروی دریایی و نیروی هوایی تفنگداران دریایی ایالات متحده شد و به تدریج جایگزین جنگنده‌های آ-۷ کرسر و اف-۴ فانتوم ۲ ِ نیروی دریایی و آ-۴ اسکای‌هاوک‌های قدیمی تفنگداران دریایی گردید.
برای اف/ای-۱۸ انبوهی از مأموریت‌های گوناگون تعریف شده‌است: تصرف آسمان و ایجاد برتری هوایی، اسکورت جنگنده‌های دیگر، سرکوب دفاع هوایی دشمن، عملیات‌های جاسوسی و اکتشافی، هدایت عملیات هوایی، پشتیبانی دور و نزدیک هوایی و قابلیت عملیات در شب.
اف/ای-۱۸ به وسیله سیستم دیجیتالی پرواز با سیمFly Bye Wire or FBW کنترل می‌شود که این امر کیفیت بسیار خوبی را در هدایت هواپیما سبب می‌شود و موجب می‌شود خلبان با سهولت بیشتری به هدایت جنگنده بپردازد. این سیستم به هنگام مانورهای سنگین، به خلبان اجازه می‌دهد تا تمرکز خود را بر روی عملیات و استفاده از تسلیحات از دست ندهد.
نسبت قدرت موتور به وزن این هواپیما در حالت خشک (بدون حالت پس‌سوز) نیز فوق‌العاده است و این جنگنده در هنگام برخورد با دشمن، از توانایی خوبی در استفاده از قدرت بالای موتور در حالت بدون پس‌سوز پیدا می‌کند و به این ترتیب می‌تواند از مصرف بیش از حد سوخت با روشن شدن پس‌سوز جلوگیری کند.
قدرت بالای این جنگنده که توان خوبی در خارج شدن از مهلکه را به آن می‌دهد مورد تأیید اغلب خلبانان هورنت است. علاوه بر این، اف/ای-۱۸ اولین جنگندهٔ نیروی دریایی است که سیستم‌های دیجیتالی را یکپارچه کرده‌است؛ (MUX) مدار انتقال اطلاعاتی است که تعدادی ورودی را به تعداد کمتری خروجی ترکیب می‌کند. حسن این نوع طراحی این است که زمینهٔ ارتقاء مداوم را به شکل آسان‌تری فراهم می‌سازد.
در طی ۱۵ سال عملیات و تجربه، اف/ای-۱۸ ثابت کرده‌است که بهترین جنگندهٔ تاکتیکی برای ناوهای هواپیمابر است. اف/ای-۱۸ دارای شاخصه‌های نظامی مورد علاقهٔ فرماندهان نیروی دریایی ایالات متحده‌است. اف/ای-۱۸ اغلب مأموریت‌های خود را در یوگسلاوی و عراق با موفقیت به انجام رسانده‌است و تنها نقصان این جنگنده، کمبود سوخت جهت مداومت پروازی بیشتر است.
در این مدل، عمده مشخصات و ریزه‌کاری‌های جنگندهٔ وای‌اف-۱۷ حفظ شده‌است، با این حال از دل این هواپیما، جنگندهٔ جدید اف-۱۸ سربرآورده است؛ جنگنده‌ای یک‌نفره، با قابلیت تهاجمی که انبوهی از تکنولوژی‌های جدید و سیستم‌های دیجیتالی کامپیوتری در آن به کار رفته‌است. در کابین این جنگنده، از یک جفت سیستم لولهٔ اشعهٔ کاتد به عنوان نمایشگر اطلاعات استفاده شده‌است و سیستم کنترل بر پایهٔ ارزیابی دستور خلبان، کنترل پرواز را شبیه‌سازی می‌کند. سیستم‌های تعبیه شده در این جنگنده هم برای دو مأموریت‌های هوابه‌هوا و هم مأموریت‌های زمینی - ضد کشتی در نظر گرفته شده‌اند.
در حین طراحی، نوع آموزشی (دو سرنشینه) نیز به تعداد اندک و به نام تی‌اف/ای-۱۸ بی ساخته شد. این نوع تنها شامل اندک تغییراتی نسبت به مدل تک‌سرنشینه شده و هرچند برای تمرین و آموزش خلبانان استفاده می‌شود اما قابلیت انجام عملیات نظامی را دارد.
اولین پرواز اف/ای-۱۸ در نوامبر ۱۹۷۸ انجام شد. F/A-۱۸ و نوع دوسرنشینه نیز مورد آزمون‌های گوناگون پروازی در مرکز آزمون نیروی دریاییNaval Air Test Center قرار گرفت.
در حین این آزمونها، بر روی نقاط ضعف و مشکلات جنگنده (به خصوص قطعات جدید) تمرکز زیادی انجام گرفت و این ارزیابی، باعث شد قطعاتی که به نوعی مشکلاتی در طراحی داشتند، با طراحی مجدد، مشکلشان حل شود. اغلب قطعاتی که مورد تغییر قرار گرفتند، قطعات ساخت‌افزاری و مکانیکی هواپیما بودند و سیستم‌های دیجیتالی، دستخوش تغییر نگشتند.
اف/ای-۱۸ ای (یک‌نفره) و اف/ای-۱۸ بی (دو نفره) از سال ۱۹۸۳ به تدریج جایگزین جنگنده‌های اف-۴بی و ای-۷ در ناوهای هواپیمابر نیروی دریایی و نیروی تفنگداران دریایی شدند.
این جنگنده‌ها به دلیل قابلیت‌هایشان (قابلیت انجام مأموریت‌های متنوع و میزان آمادگی بالا)، به سرعت نقش اصلی را در مأموریت‌های نظامی برعهده گرفتند. قابلیت اطمینان و سهولت تعمیر و نگهداری، از مواردی بودند که به هنگام طراحی این جنگنده، مورد توجه قرار گرفتند. برای مثال اف/ای-۱۸ها، برای آزمایش از اطمینان سیستم‌ها، سه بار و هر بار ساعت‌ها پرواز کردند در حالی که نیمی از زمان مورد نیاز برای تعمیر اساسی‌شان گذشته بود. هورنت، بارها در میدان نبرد واقعی مورد آزمایش قرار گرفت.
اف/ای-۱۸ها نقش مهمی را در جریان حمله به لیبی در سال ۱۹۸۶ ایفا کردند. آن‌ها از روی عرشهٔ ناو هواپیمابر یواس‌اس کورال‌سی به پرواز درآمدند و پدافند هوایی لیبی را با پرتاب موشک‌های ضد رادار سرعت بالای هارم نابود ساختند به‌طوری‌که هنگام بمباران بنغازی، پدافند هوایی لیبی، برای جلوگیری از انتشار امواج رادار و بمباران توسط دشمن کاملاً خاموش شده و از کار افتاده بود.
به دنبال موفقیت در استفاده از ۴۰۰ فروند مدل ای و بی، نیروی دریایی ایالات متحده، به تاریخ سپتامبر ۱۹۸۷، نوع پیشرفته‌تر هورنت را به نام اف/ای-س۱۸ سی (یک‌نفره) واف/ای-۱۸ دی (دو نفره) مورد آزمایش قرار داد. این هورنت‌ها می‌توانستند موشک‌های میان‌برد هوابه‌هوای جدید آمرام و انواع جدید موشک‌های هوا به زمین حرارت‌یاب هدایت تلویزیونی ماوریک را حمل و پرتاب کنند.
دو سال بعد، مدل‌های سی و دی به قابلیت عملیات در شب مجهز شدند. ضمناً اجزاء جدیدی نیز اضافه شدند: غلاف ناوبری حرارت‌یاب،([url=http://www.thales-optronics.com/dos/products/air/details/navflir.shtml ]NAVFLIR[/url]) تعبیهٔ جایگاهی برای نمایشگر سربالا، عینک ویژهٔ دید در شب، چراغ‌های مخصوص درون آلات دقیق جهت عدم تداخل با عینک دید در شب، یک نقشهٔ دیجیتالی از منطقهٔ نبرد به همراه نمایشگر رنگی مخصوص آن.
رادار اف/ای-۱۸سی مجهز به سنسوری جهت شبیه‌سازی زمین است که این امر توسط امواج رادار داپلر از سطح زمین انجام می‌شود. این نقشهٔ تهیه شده، به خلبان این امکان را می‌دهد تا به اهداف زمینی در شرائط نامساعد جوی یا در حالتی که دید ضعیفی وجود دارد، حمله کند. ضمن اینکه با توجه به نقشه و اهداف مشخص شناسایی شده روی آن، موقعیت دقیق هواپیما در آسمان مشخص می‌شود، همچنین این نقشه، قابلیت بمباران دقیق و مؤثر را بیشتر می‌کند.
انواع جدیدتر ساخته شدهٔ اف/ای-۱۸سی از سال ۱۹۹۴ به بعد، به رادار ارتقاء یافتهٔ[url=https://wrc.navair-rdte.navy.mil/warfighter_enc/weapons/SensElec/RADAR/anapg73.htm ]APG-73[/url] مجهز شدند که این رادار دقت بیشتری داشت و تصاویر بسیار تمیزتری در صفحهٔ اسکن خود به نمایش می‌گذاشت.
جنگندهٔ چندماموریتهٔ اف/ای-۱۸ اف/ئی موسوم به «سوپر هورنت» در واقع مدلی ارتقاء یافته و بزرگتر شده از جنگنده‌های مدل سی و دی می‌باشد که پیشتر قابلیت عملیات در شب به آن‌ها افزوده شده بود. سوپرهورنت‌ها که تقریباً هم‌اندازهٔ اف-۱۵های نیروی هوایی هستند، فرماندهی گروه عملیات رزمی هواپیماهای ناونشین را فراهم خواهد آورد زیرا دارای برد پروازی بیشتر و قابلیت حمل مهماتی است که قبلاً توسط هواپیماهای تهاجمی بازنشستهٔ ای-۶ اینترودر حمل می‌شد.
سوپر هورنت‌ها نسبت به هورنت‌ها حدود ۱۳۰ سانتی‌متر طول بیشتر، ۲۵٪ مساحت بال بیشتر و قابلیت حمل ۳۳٪ بیشتر سوخت در مخازن داخلی هستند که این سوخت اضافه تا ۴۱٪ برد عملیاتی و تا ۵۰٪ استقامت پروازی آن‌ها را افزایش می‌دهد.
در مدل اف/ای-۱۸ سی که مجهز به تجهیزات عملیات در شب شده‌است، یک غلاف مخصوص نصب می‌شود. این غلاف، ساخت کمپانی هیوز است و با کد AN/AAR-۵۰ شناخته می‌شود. این غلاف شناسایی، اهداف زمینی را از روی حرارت‌شان (نظیر شلیک گلوله یا گرم بودن موتور ادوات زمینی) تشخیص می‌دهد.
غلاف هدف‌یاب دیگر، با کد Loral AN/AAS-۳۸ شناخته می‌شود. این غلاف با نام Night Hawk FLIR نیز شناخته می‌شود و عملکردش نیز بر اساس حرارت‌یابی از اهداف زمینی است.
وسیلهٔ دیگر، دوربینی قوی جهت دید و شناسایی اهداف زمینی در شب است. این وسیله به نام GEC Cat's Eyes شناخته می‌شود. تعداد ۴۸ فروند جنگندهٔ اف/ای-۱۸ دی (نوع دو نفره) به مدل آرسی (هواپیمای شناسایی)RC مخفف reconnaissance تغییر یافته‌اند. به همین منظور، به جای توپ مسلسل استاندارد اف۱۸ که ام۶۱ والکان نام دارد، یک جایگاه شناسایی از نوع الکترواپتیکالی نصب می‌شود. این جایگاه ویژه، دارای یک برجستگی است که در واقع یک دوربین بسیار قوی چشمی با دو غلتک متحرک (جهت حرکت دادن لنز به اطراف) می‌باشد. ضمناً تمام مشاهدات، بر روی یک نوار ویدئو ضبط می‌شوند.
در اولین روز عملیات طوفان صحرا، دو جنگندهٔ اف/ای-۱۸ در حالی که عازم عملیات بمباران بوده و روی هرکدام ۴ بمب ۲۰۰۰ پاوندی بارگذاری شده بود، موفق شدند دو میگ عراقی را سرنگون کنند، سپس بمب‌های خود را بر روی اهداف تعیین شده، رها ساختند.
در مدت زمان جنگ خلیج فارس، اسکادران‌های نیروی دریایی ایالات متحده، سپاه تفنگداران و اف/ای-۱۸های کانادایی، هر ساعت عملیات رزمی داشتند و رکوردی را در زمینهٔ قابلیت اطمینان در طول نبرد با حمل و فروانداختن ده‌ها تن بمب بر روی عراق، برجای گذاشتند. البته یک فروند اف/ای-۱۸ سی نیروی دریایی ایالات متحده در روز ۱۷ ژانویه ۱۹۹۱ در یک نبرد هوایی با یک فروند جنگنده رهگیر میگ-۲۵ پی‌دی عراقی، سرنگون گشت.
نیروی دریایی ایالات متحده به تاریخ ۱۸ می۱۹۹۸ اعلام کرد که اسکادران‌های اف/ای-۱۸ خود را از ساحل شرقی به پایگاه نیروی دریایی در ساحل ویرجینیا (Oceana) و پایگاه نیروی هوایی، دریایی بیوفورت (شهری در ساحل کارولینای جنوبی) منتقل می‌کند. به همین دلیل ۹ اسکادران عملیاتی، شامل ۱۵۶ فروند هواپیما به Oceana انتقال یافتند و ۲ اسکادران دیگر شامل ۲۴ فروند هواپیما نیز به بیوفورت منتقل شدند. اولین اسکادران در پائیز ۱۹۹۸ منتقل شد و در کل انتقال ۱۱ اسکادران عملیاتی تا پایان اکتبر ۱۹۹۹ تکمیل گشت.
در تمام طول مدت خدمت این جنگنده‌ها، هرساله سیستم‌های تسلیحاتی، سنسورهای مربوطه و غیره ارتقاء می‌یابند. آخرین سری از جنگنده‌های اف/ای-۱۸ سی و دی که ارتقاء یافتند به سیستم‌هایی چون عملیات در شب، سیستم افزایش دقت در هدف‌گیری، تکنولوژی کاهش دیده شدن توسط رادار دشمن و غیره مجهز شدند. این در حالی است که هیچ‌کدام از این سیستم‌ها تا سال ۱۹۹۱ بر روی مدل‌های ای و بی وجود نداشتند و سطح سیستم‌های اویونیک، الکتریک و مقدورات پروازی برای ارتقاء محدودیت داشتند.
علاوه بر اینها، نقص دیگری نیز در طراحی این جنگنده وجود داشت و آن نداشتن برد پروازی کافی بود که باعث می‌شد گاهی در هنگام انجام مأموریت دچار کمبود سوخت برای حمله به همه اهداف خود شده و با مهمات مصرف نشده به ناو هواپیمابر بازمی‌گشت.
F/A-۱۸ در مدل‌های A, B، C و D سال‌ها برای نیروی دریایی آمریکا و هشت کشور خارجی خدمت کرد. این کشورها عبارتند از: استرالیا، کانادا، فنلاند، کویت، مالزی، اسپانیا، سوئیس و تایلند.
اگرچه چشم‌اندازی برای تولید آتی مدل‌های C و D دیده نمی‌شود، ولی این جنگنده‌ها سال‌ها به منظور پرکردن خلاء جنگنده‌های ناونشین در نیروی دریایی ایالات متحده تا ورود به خدمت جنگنده‌های بزرگتر، دورپروازتر و باقابلیت‌تر مدل‌های E و F در خدمت باقی خواهند ماند.
سایر دارندگان اف-۱۸ به شرح زیر می‌باشد:
YF-17 Cobra
جنگندهٔ تولید شده در طرح مناقصهٔ ساخت «جنگندهٔ سبک» برای نیروی هوایی ایالات متحده؛ اگرچه هیچگاه انتخاب نشد ولی نیروی دریایی از طرح آن برای تولید F/A-18 Hornet استفاده کرد.
اولین مدل تولید شده به تعداد ۳۷۱ فروند.
AF-18A
نوع یک‌نفره‌ای که توسط نیروی هوایی کانادا خریداری شد. این مدل بر اساس F-18A ساخته شد ولی اکنون همگی به سطح مدل F-18C ارتقاء یافته‌اند و قرار است تا سال ۲۰۱۱ در خدمت باقی بمانند. تعداد تولید شده: ۵۷ فروند
ATF-18A
نوع دو نفرهٔ آموزشی جهت نیروی هوایی استرالیا که بسیار شبیه به مدل F-18B می‌باشد. تعداد تولید شده: ۱۸ فروند
CF-18A / CF-188A
نوع یک‌نفره‌ای که توسط نیروی هوایی کانادا خریداری شد و بر اساس F-18A ساخته شده‌است با این تفاوت که دارای سیستم شناسایی اهداف در شب می‌باشد که در مدل A وجود ندارد. همچنین دارای سیستم ILS (سیستم فرود ایمن) و توانایی حمل غلاف‌های راکت‌انداز LAU-۵۰۰۳ می‌باشد. کانادا قصد دارد این جنگنده‌ها را تا سال ۲۰۱۷ عملیاتی نگه دارد. تعداد تولید شده: ۹۸ فروند
EF-18A / C-۱۵
نوع یک‌نفره‌ای که توسط نیروی هوایی اسپانیا خریداری شد و بر اساس F-18A ساخته شده‌است، اما همگی تا سطح استاندارد نزدیک به مدل F-18C ارتقاء یافته‌اند. تعداد تولید شده: ۶۰ فروند
RF-18A
نوع شناسایی که به تعداد بسیار اندک ساخته شده‌است و برای امور تحقیقاتی در اختیار نیروی دریایی و سازمان ناسا قرار دارد.
F/A-18B / TF/A-18A
نوع دو سرنشینهٔ آموزشی، تولید شده به تعداد ۴۰ فروند
CF-18B / CF-188B
نوع دو سرنشینهٔ آموزشی برای کانادا، تولید شده به تعداد ۴۰ فروند
EF-18B / CE-۱۵
نوع دو سرنشینهٔ آموزشی برای اسپانیا، تولید شده به تعداد ۱۲ فروند
نوع ارتقاء یافتهٔ مدل تک سرنشینه که قابلیت پرتاب موشک هوا به هوای AIM-۱۲۰ (آمرام) و موشک هوا به زمین AGM-۶۵ (ماوریک) به آن افزوده شده‌است. همچنین سیستم‌های الکترونیک آن ارتقاء یافته، نوع جدیدی از صندلی پرتاب شونده بر رویش نصب شده و باریکه‌های کوچکی به لبه‌های حملهٔ بالها جهت کاهش اثرات نوسانات پروازی و افزایش میزان زاویهٔ حمله، بدان افزوده شده‌است. تعداد تولید شده: ۳۵۵ فروند
KF-18C
نوع تک سرنشینه‌ای که به کویت فروخته شده و براساس F-18C ساخته شده‌است. تعداد تولید شده: ۳۲ فروند
KAF-18D
نوع دوسرنشینهٔ آموزشی مخصوص کویت. تولید شده به تعداد ۸ فروند
نوع دو سرنشینه مخصوص عملیات در شب، جهت سپاه تفنگداران نیروی دریایی ایالات متحده، شامل سیستم‌های الکترونیکی ارتقاء یافتهٔ مشابه مدل C.
مهم‌ترین مدل ارتقاء یافته از جنگندهٔ F-۱۸ موسوم به «سوپر هورنت» با بدنه‌ای کشیده‌تر و بال‌های بزرگتر.
Hornet ۲۰۰۰
مدل جدیدی که توسط شرکت مک‌دانل داگلاس پیشنهاد داده شده‌است با بال و دم بزرگتر، بدنهٔ کشیده‌تر، موتورهای جدیدتر، کابین دیجیتالی بسیار پیشرفته‌تر، که احتمالاً جایگزین مدل‌های E و F خواهد شد.
یکی از ایل های مردم کُرد.
ایل پنیانشی دارای، تیره‌های زیدان، بارکشان، کنار بروش، سوره تاوان، بیلیجان، جلی، گوجی، شویلان و موسانان است.
ایل پیران یکی از ایل‌های کرد ایران که به جنگاور بودن و پاسداری از مرز و حاکم بودن انها مشهوراند.پیرانی ها از ایرانیان و تورانیان اصیل هستند که نژاد خود را به پیران پسر ویسه پسر تور میرسانند پیران سپهدار و وزیر افراسیاب تورانی بود. پیران ها دوستدار رابطه با اقوام ایران زمین هستند بطوریکه ازدواج های زیادی با اقوام ایرانی داشته اند. و از نوع کردهای مکریان سورانی در استان آذربایجان غربی است که محل قشلاق آن‌ها شهرستان پیرانشهر، جنوب غرب نقده و پیران (ترکیه) دیاربکر شانلی‌اورفه ماردین وشهر اربیل دهوک سلیمانیه عراق سکونت داردند و محل ییلاق آن‌ها نوار مرزی ایران و عراق است.ئ بخشی از ایل پیران در کردستان عراق و بخشی در کردستان ترکیه در شهر پیران ساکن هستند. شهرستان پیرانشهر به دلیل ایل بزرگ پیران در سال 1347 نام شهر از (خانێ) به پیرانشهر تغییر پیدا کرد.
ایل پیران پیشینه کهنی دارد. بخشی از ایل پیران در جریان انتقال کردها از مناطق غرب ایران و نواحی مرزی عراق برای پاسداری از مرزهای خراسان در دورهٔ صفویه در مقابل حملات ازبکان و مغولان، به خراسان کوچانده شده‌اند. طایفه پیرانلو از کردهای خراسان در روستاهای پیران و پیرانلو و در نواحی خراسان ساکن است. تعداد دیگری از این طایفه در جربان کوچ عشایر و طوایف توسط شاه اسماعیل صفوی، در شهرهای سرپل ذهاب در روستای پیران استان کرمانشاه، عدەای دیگر بنام طایفە پیرانی در دامنەهای جنوبی کبیرکوە در شهرستان پهلە زرین آباد بخش های سراب میمە وروستاهای آگرە بید ، کاور و بیشە دراز ودر شهرستان آبدانان روستای تلور در استان ایلام و شهرهای عماره ،علی غربی ، کوت در شرق رودخانە دجلەدر کشور عراق سکونت داده شدند.
بخشی زیاد واعظمی از ایل پیران در جریان انتقال کردها از مناطق غرب ایران و نواحی مرزی با عراق و برای پاسداری از مرزهای خراسان در دورهٔ صفویه در مقابل حملات ازبکان و مغولان، به دستور شاه اسماعیل یکم به خراسان کوچانده شده‌اند. ایل پیران بعد از هم گسیستن شامل هشت طایفه بودند که دارای بیشترین طوایف در بین ایل های کرد بوده اند. پیران های ایران شامل هشت طوایف بوده اند که از هم گسسته اند.
پیران های ایران شامل هشت طوایف بوده اند که از هم گسسته اند. بخشی از ایل پیران که در آغاز قرن ۱۴ش در کردستان عراق و در شهر پیران (ترکیه) زندگی می‌کردند، به ایران آمدند و بخشی از آن‌ها در جلگه لاهیجان ساکن شدند.ایل پیران ایران در اذربایجان غربی به ۴ طایفه به نام‌های موریک، سادات (یا ساداتِ حسینی)، امین عشایری و قرنی احمدی تقسیم می‌شود پیران‌ها برآن‌اند که امین عشایری و قرنی احمدی هر دو از طایفه وسوسوار (رئیس ایل) بوده، و از آن منشعب شده‌اند. طایفه سادات حسینی در اصل جزو ایل پیران نبوده، و در اثر هم‌جواری و آمیختن با پیران‌ها از طایفه‌های این ایل به‌شمار آمده‌اند. طایفه موریک‌ها نیز گویا زمانی پیش از ۱۲۷۲ق به پیران‌ها پیوسته‌اند و از ابتدا جزو آنان نبوده‌اند. پیران‌ها رهبر و بزرگ ایل را رئیس، و رهبر و بزرگ طایفه را گُوره (بزرگ) می‌نامند. به گفته یکی از آگاهان محلی پس از وسو یا وسوسوار، نخستین رئیس ایل پیران، پسرش قرنی آقا سرپرست ایل شد. او دو پسر به نام‌های مامندآقا همزآقا براییم آقا و احمدآقا حسن آقا داشت. مامندآقا، پسر بزرگ‌تر، رئیس ایل پیران شد و احمدآقا سرپرست دسته‌ای شد که اکنون طایفه احمدی نامیده می‌شود. محمد امین اقا مامندآقا و پس از او جانشینانش باپیرآقای (تمرچین) و قرنی آقا (قلاته رش) افزون بر ریاست ایل، سرپرستی طایفه امین را نیز که خود از این طایفه بودند، برعهده داشته‌اند تمرچین و کهنه لاهیجان، مرکز عشایر پیران و محل زندگی رئیس ایل، نَمَن‌جا، قَلاتْ رَش، گَزْگَسْک، کاسورده، زیو، زِدان، شین آوا (شین‌آباد)، کُنه خانه (کهنه خانه)، جَران، سِلْکْ آوا، دیلْزه، دَلاوان، چییان، بادین‌آوا، گُرگول و سُخانْلو ازجمله این آبادی‌ها هستند.
ایل پیران بیشترین درهم امیختگی را با ایل منگور و مامش داشته در یکی از اختلافات دو ایل منگور و مامش که مامش ها با عثمانی ها همدست شده بودند ایل منگور با کمک های فراوان ایل پیران توانستند مامش ها را شکست دهند ولی سرانجامش صلح بود .
ایل زَرزا یکی از ایلات کرد ساکن در استان آذربایجان غربی است. مردمان ایل زرزا بیشتر ساکن در اطراف دریاچه ارومیه اشنویه و اطراف آن از جمله منطقه مرگور، زیندشت ، سنگان (به گویش زرزایی سینگان)، نالوس، نالیوان (به گویش زرزایی نلیوان)، نرزیوه،بیژن آباد،علی آباد،امیر آباد،خورشت،پوش آباد،شاهوانه،گردکاشان،سرگز، پوش آباد، جای شیران، گندویلا، حسن نوران، ده شمس بالا، ده شمس پایین و گرگ آباد هستند.
سالیان درازی است که این ایل همچون بسیاری از ایلات دیگر یکجانشین شده و به کارهای کشاورزی و صنعتی روی آورده‌اند. جمعیت این ایل در ایران بر اساس نوشته‌های تاریخ مردوخ بالغ بر چهارصد خانوار بوده‌است؛ ولی اکنون آمار دقیقی از جمعیت این ایل در دست نیست. از آنجایی که تمام افراد ایل دارای نام خانوادگی زرزا نمی‌باشند و نیز در چهار کشور دارای جمعیت کرد (ایران، ترکیه، عراق و سوریه) پراکنده شده‌اند، کار سرشماری آن‌ها دشوار است.