moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
خانه سرخه‌ای مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، خیابان ثقةالاسلام، نرسیده به درب قدیمی سرخاب قاپوسی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. خانه سرخه‌ای که در نیمه دوم حکومت قاجارها ساخته شده، در آذربایجان شرقی و در شهر تبریز قرار دارد. این خانه در دو طبقه ساخته شده و متعلق به میرزامهدی فراشباشی داماد مظفرالدین شاه بوده است. خانه سرخه‌ای دارای اندرونی و بیرونی است و هشتی اصلی آن در ضلع جنوبی قرار دارد و دسترسی به بخش اندرونی و حیاط آن از طریق حیاط بیرونی امکان‌پذیر است. اتاق‌های بخش اندرونی در اضلاع شمالی و جنوبی و شرقی و غربی حیاط اندرونی احداث شده است. بخش مرکزی و هسته اصلی مجموعه طنبی وسیع به ابعاد ۵/۹ در ۵ می‌باشد که مشرف به ایوان ستون‌دار و حیاط و باغچه بزرگ ضلع جنوبی است. در طرفین طنبی دسترسی‌های ایوان و در طرفین آن اتاق‌های کله‌ای (گوشوار) می‌باشد. کل ساختمان دارای زیرزمین و حوضخانه بزرگ است. در ضلع شمالی ساختمان حمام میرزامهدی قرار دارد. این حمام بعدها تفکیک شد و به دیگران واگذار شد. مهمترین عوامل تزیین در این خانه گچبری‌های متنوع در داخل و خارج ساختمان و انواع تزئینات چوبی و آیینه‌کاری‌های سقفی می‌باشد.
حمام جم مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان جم، محله ولایت واقع شده، سازنده این حمام محمد علی خان پریشان جمی می‌باشد که در زمان ناصری حاکم جم بوده‌است.
این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
مسجد اسحاق میرزا مربوط به دوره قاجار است و در زنجان، خیابان آیت الله طالقانی، ضلع شمالی محله سرچشمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه ناظمیان مربوط به دوره قاجار است و در سمنان، مرکزشهر، نزدیک مساجدامام و جامع واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد و مقبره هاجر خاتون مربوط به دوره قاجار است و در سنندج، محدوده خیابان صلاح الدین وامام خمینی و طالقانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
چاپارخانۀ میبد به جا مانده از دوره قاجار است و در شهر میبد، در کنار کاروانسرای میبد واقع شده و این سازه در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرای مشیر مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان قیام، کوچه مسجدملااسمعیل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد علیاء حاج عبدالغنی رزاقی خمسی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان خلخال، روستای خمس (خلخال) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام درب امامزاده، مربوط به دوره اتابکان است و در شهرکرد، جنب امامزاده دوخاتون واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه بزه (بلقیس) مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در ۳۲ک جاده خواف به رشتخوار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تپه خصم مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان ممسنی، روستای خنیمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه برد نگان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان ممسنی، روستای سعادت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سفید مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان ممسنی، روستای تل سفید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه ملا شمشیری مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان ممسنی، روستای منصورآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه دیمه میل مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان ممسنی، روستای آهنگری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه خواجه محمدی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - آغاز است و در شهرستان ممسنی، روستای کوپن علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه پخشه دون مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ممسنی، روستای خنیمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه پل مینودشت مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در مینو دشت، بدنه شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرای جهان‌آباد (سپنج) مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان شاهرود، روستای جهان‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پل ساسانی اثری تاریخی مربوط به دوره ساسانیان است و در غرب گور، ۵۰۰ متری دروازه بهرام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرای الحاک مربوط به دوره صفوی است و در ۱۲۵ کیلومتری شرق شاهرود، کنار باغ و قنات الحاک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرای صدرآباد مربوط به دوره صفوی، دوره قاجار است و در شهرستان قم، بخش مرکزی، بیرون روستای محمدآباد واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۶۶۸ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد جامع میلان مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان اسکو، روستای میلان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده شاه غریب مربوط به دوره قاجار است و در کیلومتر ۲جاده قم به کاشان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آستان پنج امامزاده مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان قم، بخش مرکزی، روستای جمکران واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۹۹ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد جامع خورمیز سفلی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان مهریز، جنب قلعه قدیمی خورمیز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قره محمد تپه مربوط به عصر آهن است و در شهرستان گنبدکاووس، بخش مرکزی، روستای قره محمد تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این روستا در حدود ده کیلومتری شمال گنبد و در مسیر جادهٔ اینچه برون گنبد و دوکیلومتر شرقی مسیر روستای آبادان تپه قرار دارد. مردم این روستا همگی ترکمن و از طایفهٔ قوجق از طایفه‌های بزرگ ترکمنان هستند.
دارای لوله کشی آب و گاز و هم چنین خطوط تلفن و برق می‌باشد. جزو معدود روستاهایی است که طرح هادی در این روستا به‌طور کامل اجرا نشده است؛ و فقط مدرسهٔ ابتدایی تا پایهٔ ششم را دارا است.
تپه انبار سرت مربوط به عصر آهن است و در شهرستان گنبدکاووس، روستای قره شور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه لبرود مربوط به اسماعیلیه‌ است و در شهرستان دامغان، روستای آهوانو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
خانه غلامرضا حسین جعفر مربوط به اواخر دوره قاجار است و در بیرجند، خیابان منتظری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کارخانه چرم‌سازی یا کارخانهٔ چرم‌سازی خسروی مربوط به اوایل دوره پهلوی اول است و در تبریز، تقاطع خیابان شریعتی جنوبی و آزادی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
مجموعهٔ پردیس دانشگاه هنر اسلامی تبریز در محل این کارخانه قرار گرفته‌است؛ مساحت این مجموعه ۳۶٬۰۰۰ متر مربع شامل ۸ ساختمان سه‌طبقه و یک طبقه است. مرمت مجموعهٔ پردیس و تغییر کاربری آن از کارخانه به دانشگاه از سال ۱۳۷۶ خورشیدی شروع شده و در همین راستا ساختمان‌های فرسوده به آمفی‌تئاتر، ساختمان اداری، سالن ورزشی، سلف سرویس و کتابخانه تغییرکاربری داده‌اند؛ همچنین توربین‌ها و ژنراتورهایی که در بخش تأسیسات کارخانهٔ چرم‌سازی باقی‌مانده‌اند، مرمت و بازسازی شده و به‌عنوان موزهٔ صنعتی مورد استفاده قرار خواهند گرفت.
مدرسه خانزاده مربوط به اواخر سدهٔ ۸ ه.ق است و در یزد، محله قدیمی شیخ داد، ضلع جنوبی بقعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
منزل شاپوری مربوط به اوایل دوره پهلوی است و در شیراز، خیابان انوری، روبروی خیابان اهلی واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
این اثر از سالهای ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۵ توسط استاد ابوالقاسم مهندسی معمار معروف شیرازی بنا شده‌است و متعلق به عبدالصاحب شاپوری از تاجران بزرگ کازرون بوده‌است.
تا دهه ۷۰ هجری شمسی این بنا مورد استفادهٔ خانوادهٔ شاپوری بود و چند سال به صورت متروکه رها شده‌بود و در نهایت در سال ۱۳۷۸ سازمان میراث فرهنگی استان فارس آن را خریداری و ثبت میراث فرهنگی ایران کرد.
این بنا در دو طبقه با زیربنای ۸۴۰ مترمربع و در زمینی به مساحت ۴۶۳۵ مترمربع به سبک سنتی معماری پهلوی اول بنا شده‌است و جزو اولین بناهایی است که در آن سال‌ها با رویکرد آزادانه به معماری طراحی شده‌است.راهنمای گردشگری عمارت شاپوری
بازدید عموم از این اثر آزاد است و در آن رستوران و کافی شاپ و نمایشگاه آثار فرهنگی و هنری استان فارس دایر است.
مجموعه باقری مربوط به اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی است و در گرگان، محله سرچشمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
خانه باقری یکی از بناهای شاخص در بافت تاریخی گرگان است که نمونه‌ای ارزشمند از معماری بومی مسکونی در شهر به‌شمار می‌رود. این بنا در حدفاصل محلات نعلبندان و سرچشمه و در حاشیه جنوبی یکی از معابر اصلی و پرگذر بافت قدیم گرگان واقع است، معبری که بازار و تکیه نعلبندان را به بنای امامزاده نور و سپس تکیه سرچشمه متصل می‌سازد.
در میان خانه‌های تاریخی باقی‌مانده در شهر، خانه باقری یکی از وسیع‌ترین و سالم‌ترین نمونه‌ها است. عرصه این بنا ۱۹۵۰ مترمربع و زیربنای مجموع فضاهای سرپوشیده آن ۱۵۵۵ مترمربع است.[۱]محاسبه مساحت عرصه و اعیانی در سال ۱۳۸۰ شمسی توسط دکتر بهنام قلیچ خانی (عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرگان) صورت گرفته‌است.
خانه از ترکیب متناوب فضاهای باز و بسته و بر اساس نوعی سازماندهی مجموعه‌ای ساخته شده‌است که حیاط‌های تقریباً غیر هندسی و متعدد، در آن نقشی برجسته بازی می‌کنند. این بنا در وضعیت فعلی دارای ۷ حیاط با اندازه و فرم‌های گوناگون است که عبارتند از: دو حیاط اندرونی، دو حیاط بیرونی، حیاط هشتی، حیاط مطبخ و حیاط سرطویله که در مجموع با ۴ ورودی به شبکه معابر اطراف بنا راه پیدا می‌کنند. اگرچه در بررسی فضاهای بسته و مسقف بنا (به ویژه وقتی به صورت جز به جز در نظر گرفته شوند) هندسه و نظمی آشکار در سازماندهی و ترکیب جرزها و بازشوها به چشم می‌خورد، اما در نگاهی کلی به بنا و با در نظر گرفتن مجموعه فضاهای باز و بسته باهم، نقش این هندسه بسیار کمرنگ می‌شود وانتظامی خاص به چشم نمی‌آید. این موضوع به همراه تفاوت عیان در تناسبات و فرم اجزای به کار گرفته شده در برخی نماهای داخلی و خارجی و نیز شواهد فراوان موجود در بنا، این واقعیت را بیان می‌کند که بنا در یک مرحله ساخته نشده و در مراحل مختلف تاریخی شکل گرفته‌است. از دیگر نکاتی که در باب معماری این بنا قابل اشاره‌است، همراهی و ترکیب درایتمندانه معماری برونگرا با درونگرایی کلی و غالب بنا است. این برونگرایی که حاصل نوع فرهنگ و روابط اجتماعی مردم منطقه و نیز الزامات محیطی و اقلیمی است، در ارتباطات برجسته فضاهای داخلی با معابر اطراف از طریق پنجره‌های متعدد و نیز ایوانک‌های حاشیه شمالی بنا قابل مشاهده‌است. در برخی از این پنجره‌ها، چشم‌انداز جنگل‌های اطراف شهر قاب گرفته شده‌است.
نحوه پرداختن به مسئله آسایش محیطی و معماری اقلیمی از مسائل شایسته توجه در این خانه‌است. در تابستان‌های گرم و شرجی گرگان، فضای داخلی این خانه شرایط مناسبی برای آسایش محیطی ساکنان پدیدمی‌آورد و سختی اقلیم را قابل تحمل می‌نماید. گستردگی خانه و پرهیز از فشردگی فضاها، تعداد زیاد بازشوها، ارتباط بسیار زیاد فضاهای بسته با باز و احاطه اتاق‌ها از ۲ یا ۳ طرف توسط فضای باز، جرزهای قطور و جهت‌گیری مناسب بنا، از ویژگی‌های معماری اقلیمی در این خانه هستند که رسیدن به هدف آسایش محیطی را با تسهیل و تشدید کوران هوا و دوری از تابش مستقیم آفتاب گرم تابستان به وسیله سقف‌های پیش آمده، ممکن می‌سازند. هم چنین بام‌های سفالپوش و شیبدار و طره‌ای، و نیز ارتفاع گرفتن کف فضاهای طبقه پایین از سطح طبیعی زمین، ترفندهایی مناسب جهت مقابله با اثرات مخرب اقلیم پرباران و رطوبت سطحی زمین بر بنا به‌شمار می‌روند.
مصالح به کار رفته در مجموعه باقری متنوع اند: چوب، سفال، آجر، خشت، کاهگل، سنگ، گچ و شیشه عمده این مصالح را تشکیل می‌دهند، اما اوج هنرنمایی معماران و آفرینندگان بخش‌های مختلف بنا در عناصر چوبی مشاهده می‌گردد. درها، پنجره‌ها، نرده‌ها و شیرسرها اجزایی از بنا هستند که نهایت ظرافت و هنرمندی در خلق زیبا و کارآمد آنان به چشم می‌خورد و در واقع هرکدام به تنهایی اثری هنری و ارزشمندند. علاوه بر این نحوه به‌کارگیری چوب با مقاطع مختلف در عناصر سازه‌ای بنا نظیر پل‌ها، نعل‌ها، تیرها، دستک‌ها و نیز شیرسرها نشان از هوشمندی نسل‌های پیشین در انتخاب و نحوه به‌کارگیری مصالح دارد. سلامت و استواری بسیاری از این عناصر سازه‌ای که از گزند آب در امان مانده‌اند و سال‌های طولانی از عمرشان می‌گذرد، شناخت معماران خانه را از چوب‌های مختلف و توجه به کیفیت و خواص سازه‌ای انواع آن نشان می‌دهد.
سیر تکوین و تحول بنا[۲]پایان‌نامه کارشناسی ارشد مرمت آقای جاوید ایمانیان در سال ۱۳۸۱ و یک پروژه دانشجویی مربوط به دوره کاردانی معماری در سال ۱۳۸۲، عمده‌ترین منابع موجود دربارهٔ خانه باقری هستند. لازم است ذکر شود که در منبع مورد اشاره دوم تلاش‌های شایسته‌ای جهت بررسی سیر تحول تاریخی این بنا و کسب اطلاعات از ساکنین قدیمی خانه صورت گرفته‌است. هم چنین گزارشی دربارهٔ آسیب‌شناسی این مجموعه توسط کارشناسان اداره میراث فرهنگی و گردشگری استان گلستان در سال ۱۳۸۲ تهیه شده که در آن اشاره‌ای به سیر تدوین بنا نگردیده‌است. در مجلد پانزدهم کتاب گنجنامه از انتشارات دانشگاه شهید بهشتی، خانه باقری با یک متن توصیفی و مختصر معرفی شده و در کتاب زندگی جدید، کالبد قدیم، در معرفی این بنا به آوردن چند تصویر و نقشه‌ای نادقیق بسنده شده‌است.
براساس مستندات مختلف از جمله اظهارات معمرین و ساکنین کهنسال و در قید حیات بنا، عکس‌های قدیمی خانواده باقری و نیز شواهد موجود در بنا که با پژوهش دقیق و علمی در جریان مطالعات مربوط به طرح مرمت[۳]پژوهش مزبور توسط دکتر بهنام قلیچ خانی (عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرگان و مسئول مرمت مجموعه باقری) در سال ۱۳۸۴ صورت گرفته‌است. این بنا به دست آمده‌است می‌توان مراحل تکوین و تحول بنا را در ۶ دوره ذیل تشخیص داد:
وجود برخی از شواهد موجود در بنا ما را به این باور می‌رساند که پیش از ساخته شدن بناهای موجود در مجموعه باقری مستحدثات دیگری در این عرصه وجود داشته که در یک مقطع زمانی تخریب شده و بناهای موجود به جای آن‌ها ساخته شده‌است. البته شاهدان زنده خانواده باقری این بناها را نه دیده‌اند و نه از پدران خود دربارهٔ آن‌ها چیزی شنیده‌اند و بدین ترتیب می‌توان احتمال داد که این بناها حتی پیش از باقری‌ها و توسط مالکین احتمالی قبلی این عرصه ساخته شده باشد. به عبارت دیگر پیش از اعیانی‌های فعلی بناهایی وجود داشته که تخریب شده‌اند اما در زمینه مالکیت و تعلق یا عدم تعلق آن‌ها به باقری‌ها نمی‌توانیم اظهار نظر کنیم.
برخی از معمرین و ساکنین کهنسال و در قید حیات بنا در بیان زمان شکل‌گیری خانه به نقل از پدران خود به تاریخ ۱۲۴۶ هجری شمسی اشاره می‌کنند. دانسته‌های ما برای اثبات یا رد این تاریخ کافی نیست و حتی مطمئن نیستیم که ۱۲۴۶ شمسی مد نظر است یا قمری. زیرا اگر چه ایشان به تاریخ شمسی اشاره دارند اما رواج ماده تاریخ قمری در دوران قاجار و نیز تفاوت تقریباً ۴۰ ساله‌ای که در قدمت بنا میان دو ماده تاریخ قمری و شمسی ایجاد می‌شود به ما این اجازه را می‌دهد که چنین عدم اطمینانی را مطرح نمائیم. به هر تقدیر این تاریخ تنها تاریخی است که به عنوان سال شروع ساخت مجموعه از یکی از منابع و مستندات استخراج می‌شود و ما نیز فرضیه سال اولیه ساخت بنا را بر آن می‌نهیم.
براساس اطلاعات موجود در بنا نخستین ساخت و سازها مربوط به بخش‌های مجاور معابر شمالی و جنوبی است و در عین قرار گرفتن فضاهای اصلی زندگی، مانند یک جداکننده، فضای داخل خانه را از معبر عمومی تفکیک می‌کنند.
با افزایش تعداد افراد ساکن در خانه باقری و گسترش خانواده، در حدود ۵۰ سال پس از ساخت بناهای اولیه، چند قسمت دیگر به مجموعه اضافه گردیده‌است. اگر بناهای دوره قبلی نقش محصورکننده فضاهای داخلی عرصه را از محیط بیرون داشتند، بناهای این دوره به شکل‌گیری و تکمیل محصوریت حیاط‌های داخلی خانه منجر شدند.
پایان ساخت این مرحله تاریخی در واقع بنا را به کامل‌ترین وضع خود می‌رساند و حتی به لحاظ خانوادگی در محدوده اواخر قرن قبلی و اوائل قرن حاضر (مابین سال‌های ۱۲۹۳ و ۱۳۰۶ شمسی)، خانواده باقری با بیشترین میزان جمعیت خود در این مجموعه ساکن بوده‌اند.
در فاصله زمانی میان سال‌های ۱۳۱۶ تا ۱۳۲۴، تغییرات و دگرگونی‌های فراوانی در خانه باقری صورت گرفته‌است. همزمانی این سال‌ها با تحولات خاص اجتماعی آن دوران می‌تواند در فهم علت این تغییرات به ما کمک کند. بی‌ثباتی موجود در جامعه بین‌المللی به دلیل وقوع جنگ جهانی دوم، تغییرات گسترده سیاسی در ایران، گسترش موج تجددگرایی در لایه‌های مختلف اجتماع، آغاز دوران احتضار سنت‌ها و ورود مفاهیم مدرنیته به ایران آن روز از آن دسته‌اند. هم چنین گسترش بیش از پیش خانواده باقری و نیاز به فضاهای جدید و نیز رواج مصالح، تکنیک‌ها و فرم‌های ساختمانی و معماری متفاوت از گذشته می‌تواند از زاویه دیگری به عنوان دلایل این تغییرات مطرح شود. سلسله تغییرات گسترده این مرحله با برداشتن سقف سفالپوش ساختمان یک طبقه شمال حیاط بیرونی بزرگ و اضافه کردن طبقه دوم به آن در سال ۱۳۱۶ هجری شمسی آغاز گردیده و با تغییراتی نظیر پوشاندن طاقچه‌ها و صاف کردن جداره داخلی اتاق‌ها، حذف پنجره‌های مشبک چوبی در اکثر اتاق‌ها، ساخت راه پله جدید و ایجاد تقسیم‌بندی‌های نو در فضاها ادمه یافته‌است.
در این دوران با تغییر نحوه معیشت و ورود مظاهر تکنولوژی نظیر اتومبیل و یخچال، تغیراتی در برخی فضاها که کاربرد خود را از دست داده بودند، رخ داد. تخریب تدریجی سرطویله، هویج خانه، تنور، مطبخ و نیز پر شدن سرداب‌های ساختمان با خاک دستی از این نوعند. هم چنین در این سال‌ها قسمتی از حیاط مطبخ جهت گسترش ساختمان حسینیه مجاور بنا واگذار می‌گردد. آنچه مشخص است این که به دلیل تقسیم فضاهای مختلف خانه باقری میان ورثه و بی میلی نسل جدید آن زمان به حفظ و نگهداری خانه، بسیاری از آسیب‌های وارد آمده به بنا در این دوران آغاز گردیده‌است.
پس از ثبت بنا در فهرست آثار ملی ایران به سال ۱۳۷۹ و خرید ملک توسط سازمان میراث فرهنگی کشور در اسفند ماه سال ۱۳۸۰ طی همان سال و سال بعد در بخش‌هایی از خانه عملیات مرمتی مختصری صورت گرفت که این عملیات با انجام عملیات مرمت اضطراری در سال‌های ۱۳۸۲ و ۱۳۸۳ ادامه یافت. عملیات مرمت و احیای این بنا از اردیبهشت سال ۱۳۸۴ آغاز شده‌است و در سال ۱۳۹۰ به دلیل نبود اعتبار مالی و بیتوجهی مسئولین شهری و میراث فرهنگی پروژه مرمت این خانه متوقف شد تا اینکه در شهریور ماه 1395 صندوق احیاء و بهره برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی که وظیفه شناخت بناهای تاریخی در سراسر ایران و واگذاری آن‌ها به بخش خصوصی جهت مرمت و بهره‌برداری را بر عهده دارد، این بنای شاخص را به مزایده گذاشت. مشاور معماری و مرمت پارت زِمو به سرپرستی رضا مفاخر برنده مزایده اعلام گردید و در آبان ماه 1395 مجموعه تاریخی باقری جهت مرمت و احیاء تحویل سرمایه‌گذار گردید. مرمت اصولی و احیاء مجموعه تا آبان ماه 1397 به درازا خواهد کشید و پس از آن از سرای باقری‌ها به عنوان یک مجموعه اقامتی پذیرایی تا 18 سال بهره‌برداری خواهد شد. تا کنون و در فاز نخست بهره‌برداری نخستین شربت خانه، نخستین عکاسخانه و نخستین فروشگاه صنایع دستی بافت تاریخی گرگان در آن شکل گرفته‌است و تا پایان سال 1397 نخستین هتل بوتیک این بافت نیز در آن شکل خواهد گرفت. هفت حیاط این خانه به ترتیب " حیاط بزرگ، حیاط شوچره، حیاط حاج محمد رضا، حیاط مطبخ، حیاط مهتاب، حیاط هشتی و حیاط سرطویله نامیده شده اند. هندسه بنا این امکان را ایجاد کرده است که فاز اقامتی به‌طور کامل از سایر بخش های پذیرایی و خدماتی جدا باشد.
قلعه میر غلام هاشمی مربوط به اوایل دوره پهلوی است و در شهرستان دره‌شهر، روستای هاشم‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه سلیمان بوقه مربوط به سدهٔ ۵–۸ ه‍.ق است و در شهرستان مینودشت، روستای ترسه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بقعه شیخ بهاءالدین مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در شهرستان خاتم، روستای مبارکه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرای زنجیران مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان فیروزآباد، ورودی تنگ زنجیران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.در نزدیکی این بنا در حال حاضر تفرج گاهی به واسطه نزدیکی به تنگ زنجیران شکل گرفته که می تواند محلی برای استراحت بازدیدکنندگان باشد.
غار گمیشان مربوط به میان سنگی است و در شهرستان نکا، روستای کمیشان، در ۵ كيلومتري شهر نكا و ۲۰ كيلومتري بهشهر و جنب جاده ساری به گرگان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قدمت غار گمیشان به ۱۴ تا ۱۵ هزار سال قبل و عصر فراپارینه سنگی بر‌می‌گردد. تا کنون ۴۰ هزار تکه استخوانی، ۳۰ هزار دست ابزارهای سنگی و تعدادی سفال در لایه‌های بالایی کشف شده است.
محوطه طبق چشمه مربوط به هزاره ۱- دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان مینودشت، روستای کمال‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه جوی برمک مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در شهرستان ممسنی، روستای برمک علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه حاجی قلندر مربوط به هزاره ۵ قبل از میلاد - عصر آهن است و در شهرستان گنبد کاووس، روستای ینیاق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه نظامی باغ خرم در شهرستان شوشتر، روستای گاومیش آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
کارخانه نساجی پارس توسط حاج علینقی کاشانی در اوایل دوره پهلوی در سمنان، تقاطع خیابانهای فردوسی و قدس تأسیس شده است.
این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در سال ۱۳۷۹ش. هیات وزیران مجوز خرید عرصه و اعیان کارخانۀ نساجی و ریسمان‌ریسی سمنان توسط شهرداری سمنان از طریق ترک تشریفات مناقصه و به ارزش سیزده میلیارد و سیصد میلیون ریال را صادر کرد است.
اين كارخانه در دوران رونق خود در سال 1311ش. داراي 1500 تا 2000 نفر كارگر بود. پس از فوت حاج ‌علينقي كاشاني(1)، كارخانۀ ريسندگي با شراكت دو نفر بنام‌هاي علي اردكاني و محمد حسن محمدخاني خريداري شد كه به علت ضرر و زيان‌هاي ناشي از واردات پارچه، كارخانه رو به ورشكستگي رفت و به تدريج برخي از دستگاه‌هاي آن تعطيل شد و كارگران آن به تدريج تعديل شدند.
----(1). از تجار نامدار و محترمی بوده که نقش برجسته‌ای در پشتیبانی از مرجعیت عامه، مرحوم آیت‌الله بروجردی زعیم جهان تشیع داشته است، حاجی علینقلی کاشانی پدربزرگ مادری محمدجواد ظریف وزیر امورخارجه جمهوری اسلامی ایران در دولت‌های یازدهم و دوازدهم بوده است.
تپه شنین ۳ مربوط به هخامنشی- دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بویین زهرا، روستای شنین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه علی کُش مربوط به هزاره ۸ قبل از میلاد است و در شهرستان دهلران، ۷ کیلومتری غرب شهر موسیان، منطقه بیات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تپه علی کش بین سال‌های ۱۹۶۱ تا ۱۹۶۳ توسط باستانشناسهای آمریکایی به نام‌های فرانک هول وکنت فلانری و جیمز نیلی کاوش گردید. و نتیجه کاوش در کتاب‌ها و مقالات گوناگون ارائه گردیده‌است که کتابی‌هایی در مورد دشت دهلران و علی کوش در سال ۱۹۶۹به سفارش دانشگاه میشیگان آمریکا به چاپ رسید. علی بزرگ که یکی از ارتشیان زمان رضا شاه بوده در این تپه کشته شده است.
این ناحیه در مابین رود میمه و دویرج در شهرستان دهلران است. کوچ‌نشینی و کشاورزی، خانه‌های گلی تک اتاقه، اشیایی که نشانگر روابط اقتصادی با دور دست است، استفاده از ظروف سفالی، دفن مردگان همراه با وسایل شخصی از دستاوردهای این ناحیه باستانی است.
سایت نوسنگی علی کوش در جنوب غربی ایران به محور تحقیقات انقلابی در مورد اهلی گیاهان و حیوانات و روستاهای اولیه در نزدیکی شرق توسط کنت فلانرئی و همکاران فرانک هول و جیمز نیلی در اوایل دهه ۱۹۶۰ بود. قدمت حدود ۷۵۰۰ تا ۵۵۰۰ قبل از میلاد، علی کوش یک دهکده نوسنگی کوچک از کشاورزان و گله داران بود. موقعیت دهکده مهم بود: خارج از توزیع بومی اجداد وحشی خانواده‌های اولیه بود. این به محققان نشان داد که کشاورزان اولیه علی کوش برای پرورش در مناطق جدید، گونه‌ها یا محیط را دستکاری می‌کردند. ساکنان این روستا هزاران تیغ سنگ چخماق کوچک را برای استفاده در انواع وسایل نقره ای تولید کردند. مصنوعات نشان داده شده در اینجا هسته هستند: بلوک‌هایی که چندین تیغه به‌طور سیستماتیک برداشته می‌شوند. جان اسپت در طول کار میدانی دکترا در سال ۱۹۶۹ توسط دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد (و بعداً متصدی موزه) از سطح سایت جمع‌آوری شد.
اولین سکونت‌گاه در ایران در حدود ۹٫۰۰۰ سال پیش قبل از میلاد مسیح به‌شکل خانه‌هایی تک‌اتاقه در جوار تالابی دائمی در علی‌کُش (در فاز معروف به بُزمُردهٔ آن) ساخته شده‌اند که دیوارهایی به ضخامت ۲۵ تا ۴۵ سانتی‌متر از خشت‌هایی به ابعاد ۲۵ ۱۵ ۱۰ سانتی‌متر داشته‌اند. احتمالاً هر خانه اجاقی داشته که در محوطهٔ خانه تعبیه می‌شده‌است.
در حدود ۸٬۰۰۰ سال پیش از میلاد وجود مدارک و شواهد از گسترش روستاها، زندگی بر پایه کشاورزی و دامپروری در محدوده کوه‌های زاگرس و مناطقی مثل سراب، تپه گوران و تپه علی کش ثابت شده‌است.CHRONOLOGY OF IRANIAN HISTORY PART 1 "iranicaonline.org"
به‌نظر می‌رسد ساکنان علی‌کُش پس از خشک شدن تالاب به دیگر محوطه‌های جلگهٔ خوزستان، مانند چغاسفید، نقل مکان کرده باشند.
۱)اشیا کشف شده که در دانشکده میشیگان آمریکا به نمایش گذاشته شده
تپه تجره سید مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در ۱۲ کیلومتر شمال شرقی خرم‌آباد، بخش حومه (ده پیر) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کبودلر مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان خرم‌آباد، روستای زاغه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه خانجان خانی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان خرم‌آباد، ۶ کیلومتر جاده اصلی، خرم‌آباد به بروجرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه باده آبستان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خرم‌آباد، روستای باده آستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه ملک‌آباد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۳۰ کیلومتری شمال شرقی خرم‌آباد و۲ کیلومتری جاده اصلی (بخش زاغه) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه واشیان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام بویژه دوره ساسانیان است و در شهرستان پلدختر، ۱۵ کیلومتر شمال شرق پل دختر واقع شده باکاربری نگهبانی و نماد تمدن ساکن در دشت واشیان که بنا برگفته‌ها دارای دری روبه طلوع آفتاب وراه‌های عبور ومرور در زیر آن به صورت قنات بوده که به صورت آب انبار نیز استفاده می‌شده‌اند ولی اکنون به مرور زمان تخریب شده‌اند بنا برگفته‌ها به احتمال زیاد این تپه محل نگهداری گنج بزرگی از دوران باستان می‌باشد و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه‌های شماره ۱ و ۲ کمالوند مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خرم‌آباد، بخش زاغه، روستای کمالوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تپه امامزاده زرلان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای نرگه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه میل میلک مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خرم‌آباد، بخش زاغه، روستای میل میلک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه نخودو مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، بخش ضیاءآباد، روستای یام چشمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه وجیه آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، وجیه آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه آقابابا ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای آقابابا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه آقابابا ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای آقابابا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه زلیخا مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای زلیخا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه حیدریه ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، جنوب شرق شهرک حیدریه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کچال ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای اولیا تپه کچال ۲ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه دیال آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای دیال آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه انگور مچین مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای شاهین تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سعیدآباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای سعید آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قانلی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای نرگه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه نهاوند مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، شمال شهرک نهاوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
سردر فهیمی مربوط به دوره پهلوی دوم است و در سنندج، پشت مسجد جامع دارالاحسان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
معمولاً کوبه‌هایی که در لنگه سمت راست نصب می‌شدند، به شکل سر شیر، مشت گره کرده یا اشکالی از این قبیل بودند و به نسبت کوبه‌های سمت چپ سنگین تر، به همین دلیل صدایی بم تر داشتند، که اگر مردی بر خانه‌ای مهمان می‌شد این کوبه را می‌کوفت اما کوبه‌هایی که بر لنگه سمت چپ می‌نشستند، کوبه‌هایی ظریف به شکل انگشتان دست یا فرشته بودند که وقتی نواخته می‌شدند صدایی زیر تر تولید می‌کردند و اهل خانه را از وجود بانویی در پشت در مطلع می‌کردند
خانه احمدزاده مربوط به دوره پهلوی است و در سنندج، خیابان نمکی، محله آغه زمان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این عمارت در ضلع شمالی بلوار نمکی شهر سنندج واقع شده و زمان ساخت آن به دوران حکومت رضا شاه بر می‌گردد. بنا داری یک حیاط چهارگوش کوچک است و ساختمان آن در چهار طبقه با نمای جنوبی و تزیینات آجر تراش بسیار زیبا و پرکار در قسمت نمای اصلی، ساخته شده است. عمارت احمدزاده نسبت به سایر بناهای مسکونی استان، از شیوه اجرایی و تزیینات منحصربه‌فرد برخوردار و نوع معماری آن برون گرا است. از این رو با وجود یک حیاط در ضلع جنوبی، می‌توان گفت سبک معماری کردستانی که ویژگی بارز آن ایوان‌های ستون دار است، در این عمارت به بهترین وجهی رعایت شده است.
پیر سبزپوش مربوط به دوره پهلوی است و در شهرستان بردسیر، روستای قنات سیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد میرزا فرج‌الله وزیر مربوط به دوره زند - دوره قاجار است و در سنندج، خیابان ۱۷ شهریور، روبروی سه راه شیخان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام توکل مربوط به دورۀ صفویان است و در شهر کنگاور در استان کرمانشاه قرار دارد. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام توکل در بخش غربی خیابان شهدا، مقابل دیوار برپاشدۀ معبد آناهیتا در ضلع غربی آن واقع شده و علیرغم قدمت طولانی سالم مانده‌است. این حمام در سال‌های آخر دهۀ ۱۳۹۰ مورد بازسازی قرار گرفته‌است.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "حمام‌های تاریخی کنگاور ساماندهی می‌شوند/ زیرساخت گردشگری در سرآب فش ایجاد می‌شود"، نوشته‌شده در ۱ آذر ۱۴۰۱؛ بازدید در ۱ آذر ۱۴۰۱.
کاروانسرای خرند مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان مهدی‌شهر در استان سمنان قرار گرفته‌است. این بنا که در ۳۵ کیلومتری شمالشرقی مهدیشهر واقع شده در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
کاروانسرای سنگی شریف‌آباد مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان شاهرود، ۴۰ کیلومتری شمال شرقی میامی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرای محمدآباد پل ابریشم مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان شاهرود، روستای محمدآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام ملک مربوط به دوره قاجار است و در بوشهر، محله امامزاده، پشت امامزاده عبدالمهیمن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ساختمان هلال احمر مربوط به دوره قاجار است و در خرمشهر، مابین خیابان فردوسی وجاده ساحلی خرمشهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
سردر و حمام شجاع لشکر مربوط به دوره قاجار است و در سنندج، امام خمینی، کوچه یمین لشکر واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۳۷۹/۰۸/۱۶ با شمارهٔ ثبت ۲۸۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
سردر اشرف مربوط به دوره قاجار است و در سنندج، محله قله چهارلان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حسینیه (منزل) امجد مربوط به دوره قاجار است و در سنندج، نزدیک (محله قدیمی سرتپوله)، خیابان صلاح الدین ایوبی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه میرکاظم خان صارمی مربوط به دوره قاجار است و در نمین، میدان ارتش، ساختمان نیروی انتظامی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
یخچال بهلگرد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بیرجند، روستای بهلگرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پل تاریخی آزان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان جویبار، روستای آزان، بر رودخانه سیاهرود واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
باغ خالصه بمپور مربوط به دوره قاجار - دوره پهلوی است و در بمپور، منتهی الیه خیابان بخشداری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرای گانو مربوط به احتمالاً دوره صفوی است و در شهرستان دامغان، ۳۳ کیلومتری شمال غرب کاروانسرای قوشه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
میل خوئین مربوط به سدهٔ ۵ تا ۷ ه.ق است و در شهرستان ایجرود، بخش حلب، روستای خوئین کیلومتر ۶۰ جادهٔ زنجان– بیجار، واقع شده‌است. این بنای برج مانند بر فراز ارتفاعات ضلع غربی روستا قرار گرفته‌است.
این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
این بنای تاریخی با ارتفاعی بالغ بر۱۰ متر به صورتی مسلط با بهره‌گیری از ارتفاعات طبیعی موجود می‌توانسته منطقه پیرامون را تا شعاع ده‌ها کیلومتر از نظر حفاظت تحت پوشش قرار داده و همچنین به عنوان یک میل راهنما برای مسافران و کاروان‌های خسته و از بیم گم شدن راه در هراس و نگران، امیدبخش و خوش‌آیند باشد.
به‌طور کل این بنا از دو بخش بدنه و گنبد تشکیل یافته که قسمت تحتانی (بدنه)، مدوّر و با استفاده از مصالح لاشه سنگ و ملاط گچ و آهک و قسمت فوقانی (گنبد) با بهره‌گیری از آجر و ملاط بر پا شده‌است.
گورستان متروکه در پیرامون بنا، که وسعتی بالغ بر ۴ هکتار را به خود اختصاص داده است؛ نزدیکی و چگونگی ارتباط این بنا با آثار تاریخی روستا، موقعیت بنا از دیگر خصوصیات بارز این اثر تاریخی است.‌
مسجد گازران مربوط به اواخر دوره قاجار است و در همدان، حاشیه بلوارالوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه فرهنگ مربوط به اواخر دوره قاجار -اوایل دوره پهلوی است و در بیرجند، میدان فرهنگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه دولیسکان مربوط به پیش‌از قرن۴تا۶ ه.ق است و در شهرستان خرم‌آباد، بخش زاغه، روستای دولیسکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد سر پلک شهید مدرس مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در یزد، محله سرپلک، ابتدای بازارچه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه ارداق ۱ در ۴ کیلومتری شمال قزوین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قاضی میر جعفر در شرق شهرستان بافق واقع شده است؛ این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه دل زی در شهرستان تاکستان، روستای اورنه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قز قلعه طرویزک در شهرستان تاکستان، روستای طرویزک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تپه ارداق ۲ در شهرستان قزوین، روستای ارداق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه یقه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شرق جاده رباط کریم به شهریار، بعد ازروستای منج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه اسلامی ارسطو مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان شهریار، جاده اشتهارد به روستای ارسطو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه بندر تاریخی مه رویان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۱۰ کیلومتری شمال بندر دیلم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرای قزلق مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۳۵ کیلومتری جنوبشرقی گرگان، کنارکتل قزلق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه خاتون لر مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در جاده شهریار به اشتهارد، روستای خاتونلر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سیاب مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در کیلومتر ۲۲ بزرگراه تهران به ساوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه جوقین مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهریار، جوقین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
این تپه مربوط به دورهٔ ساسانیان است. تپه جوقین یکی از آثار تاریخی شهرستان شهریار است که تا کنون هیچ کاوشی به روی آن صورت نگرفته‌است. تپه جوقین یکی از مهمترین و بزرگترین بناهای خشتی منطقه است که برج و باروهای آن و مصالح و خشت‌های استفاده شده در آن آثار معماری پیش از اسلام را نشان می‌دهد. «تپه جوقین» یک قلعه نظامی تمام خشتی مربوط به دوره ساسانیان بوده که امروزه دیگر تبدیل به یک تپه شده و در دهستان جوقین در شهریار قرار دارد. این اثر در تاریخ ۵ آذر ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۲۸۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. تپه جوقین و قلعهٔ دیگری که در مرکز روستای قدیمی جوقین واقع است را به بهرام چوبین نسبت می‌دهند. آثار باستانی به دست آمده از تپه جوقین شهریار در موزه ایران باستان نگهداری می‌شود.
تپه فردوس مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهر شهریار، شرق جاده رباط کریم به شهریار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه سرخ حصار مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تایباد، بخش باخرز، روستای پشت آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تپه کلمه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کرج، روستای کلمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه وسطر مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان شهریار، روستای رامین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شیرین آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کرج، روستای بید گنه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلعه میدان مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان ششتمد، روستای قلعه‌میدان (ششتمد) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
دژ گل خندان مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان پردیس، روستای گل خندان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مصالح به‌کار رفته در بنای این دژ از جنس گچ، ساروج و سنگ است.
مجموعه حوضخانه حاج سیدمحمد مربوط به دوره صفوی - دوره زند است و در کاشان، خیابان آیت الله کاشانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد حاجی رجب علی اشکذر مربوط به دوره قاجار است و در اشکذر، محله توده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این اثر تاریخی از ۲ قسمت سردخانه و گرم خانه تشکیل شده است.
در داخل محراب صحن تابستانی مسجد، سنگ مرمری به اندازه ۱۳۰–۸۰ نصب است که میان آن نقش قندیل آویخته‌ای تراشیده شده و درحاشیه آن آیاتی از قرآن مجید نوشته شده است.
این مسجد با شکوه دارای زیلوهایی است به تاریخ‌های ۱۲۲۰ ،۱۲۴۷، ۱۲۵۸ ،۱۲۸۳ قمری که به نام واقف و موقوفات برآن‌ها نقش بسته است.
همچنین دارای موقوفات زیادی ازقبیل اراضی کشاورزی و باغات می‌باشد.
این بنای تاریخی توسط مرحوم حاج ملا رجبعلی فرزند میرزا عبدالله فراهانی الاصل مشهور به اشتری ساخته شده است.
مقبره شیخ حسین چاه‌کوتاهی مربوط به دوره قاجار است و در بوشهر، محله امامزاده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گورستان مهاجمین انگلیسی مربوط به دوره قاجار است و در بوشهر، محله دواس بهمنی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این گورستان در محل کنسولگری انگلیس در بوشهر قرار دارد. اولین کنسولگری انگلیس در این شهر به دست ژنرال سایکس انگلیسی در سال ۱۸۹۴ میلادی ساخته است.
این گورستان قرار است به عنوان یک محل گردشگری مورد استفاده قرار بگیرد. عکس‌های قدیمی نشان می‌دهد که این قبرستان با تخریب‌هایی از بین رفته است. برای نمونه اثری از صلیب های بزرگ بر روی قبرهای این گورستان وجود ندارد در حالی که درعکس های قدیمی وجود داشته است.
آب‌انبار محسن زاده مربوط به دوره قاجار است و در بیرجند، خیابان منتظری، انتهای کوچه منتظری ۳ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام استهریج مربوط به دوره قاجار است و در مهریز، محله استهریج، خیابان جمهوری اسلامی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه آقا خان لیراوی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان دیلم، روستای حصار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این قلعه که در زمان قاجار بعد از فوت حسن شه قلی ضابط بلوک لیراوی به دست فرزندش مرحوم آقا خان لیراوی در زمان تصدی کلانتری منطقه ساخته شد از حیث معماری و بنایی در خور توجه است این ساختمان که در محدوده ۴۰۰۰ متری بنا شده است دارای اتاق های ردیفی است که پر زیر زمینی بزرگ بنا شده است مصالح آن از خشت خام گله چاری و سقف آن از چوب و بوریا است که قسمتی از آن تخریب گردیده است بسیار با ارزش و از جنس چوب های ساج گرانقیمت بوده است اکنون وجود ندارد و محل آن در با خشت و بلوک مسدود شده است پنجره ها و در اتاق های آن از جنس تخته محکم ساخته شده اند این ساختمان را آقاخانی را به عنوان منزل شخصی و حصار نظامی استفاده می‌کرد نابرده تا سال ۱۳۱۷ هجری شمسی همراه با عائله خود در این قلعه زندگی می کرد و از سال ۱۳۱۷ تا ۱۳۱۹ حکومت مرکزی او را به تهران احضار و بازداشت کرده بود قلعه توسط احمد شاه خان و به نیابت از آقا خان نگهبانی امور آن انجام گرفت.
در وسط بنا حوض بزرگی قرار دارد که اتاق‌های به صورت ردیفی و اطراف آن می باشد بعداً آن قلعه توسط برادر دیگر آقاخان به نام محمد علی خان فتح شد از آن پس مرکز بلوک روستای لیلتین انتقال داده شد بنا شده که قبلاً نیز اثاری در این منطقه وجود داشته است و بعد از تخریب اثار قبلی ساختمان جدید بر آن احداث شده آن حصار نیز بر اتلال شهر شینیز بنا شده این اثر به عنوان یکی از آثار ملی کشور به شماره ۷۹ ۲۸ آثار تاریخی به ثبت رسیده است برج سهیل کاملاً تخریب شده و موش های زیرزمینی و باران های سیل آسا و زمستانی بر خرابی آن علت بوده
تپه آق قایه مربوط به عصر آهن است و در شهرستان گنبدکاووس، بخش مرکزی، روستای سارجه کر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
عمارت و باغ صدری یا عمارت و باغ نمیر زرتشتی تفت، اثری مربوط به اواخر دوره زند است و در شهرستان تفت، خیابان امام خمینی، محلهٔ باغ گلابدان واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بادگیر سه طبقه‌ای و چهارطرفۀ عمارت یکی از منحصر به فردترین بادگیرهای ایران است.بادگیر شاهکار مهندسی ایران - نوشته دکتر مهدی بهادری نژاد و مهندس علیرضا دهقانی - نشر یزدا - سال 1387 ص 233
منزل فرخ اورمزدی مربوط به اواخر دوره صفوی است و در یزد، ضلع جنوبی محله زرتشتیان، کوی موبدان، کوچه فرخ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده سید محمد هفتادر مربوط به اواخر دوره صفوی است و در شهرستان اردکان، روستای هفتادر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد بیاق خان مربوط به اواخر دوره قاجار است و در یزد، تقاطع بازارزرگری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۸۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
شهر تاریخی مالین مربوط به سدهٔ ۴ ه.ق است و در شهرستان باخرز، داخل شهر باخرز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مالین شهری باستانی مرکز ولایت باخرز، ربع نیشابور، خراسان بوده است.
اصطخری و ابن حوقل ، مالن (یامالان) باخرز (کواخرز) را در مقابل مالن هرات نوشته‌اند (ابن حوقل، ص ۴۳۳؛ اصطخری، ص ۲۵۶). در قرن سوم، یعقوبی هم ولایت باخرز را از کوره‌های نیشابور ضبط کرده‌است (ص ۲۷۸).
در قرن چهارم، مقدسی می‌نویسد:
اصطخری جغرافیدان قرن چهارم مینویسد:
به نوشته یاقوت حموی ، باخرز ۱۶۸ قریه داشت و مرکز آن قصبه مالینبود (ج ۱، ص ۴۵۸).
حمدالله مستوفی درباره ولایت باخرز چنین نوشته است: (ص ۱۵۳). در ۸۱۷،
لسترنج می نویسد
دانقار تار تپه مربوط به هزاره اول است و در شهرستان گنبدکاووس، روستای سارجه کر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تاتار تپه در شهرستان گنبدکاووس، روستای ایمرمحمدقلی آخوندی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه حسنک ۱ مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان بهبهان، روستای منصوریه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه حسنک ۲ مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان بهبهان، شرق جاده بهبهان به روستای منصوریه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه حسنک ۳ مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان بهبهان، شرق جاده بهبهان به روستای منصوریه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
چخماق تپه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان تهران، کیلومتر ۲۲بزرگراه تهران به ساوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.متأسفانه این تپه در دیماه 1397 توسط کشاورزان و اهالی منطقه به بهانه کشاورزی به وسیله ماشین آلات سنگین کشاورزی شخم زده شد و به‌طور کامل تخریب گردید.
تپه آلارد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان کرج، کیلومتر ۲۸اتوبان تهران به ساوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گنبد گبری طارس (برج سنگی) مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان فیروزکوه، روستای طارس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کیکاور مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان رباط کریم، کیلومتر ۲۴ بزرگراه تهران به ساوه در روستای تاریخی کیکاور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کارخانه ریسندگی و بافندگی مربوط به دوره پهلوی است و در اهواز، انتهای خیابان امام خمینی (ره) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پل عابر پیاده قاری یکی از پل‌های شهر تبریز می‌باشد که بر روی رودخانهٔ «میدان چایی» ساخته شده‌است. این پل در غرب پل قدیمی تر قاری برای عابران پیاده در دوره پهلوی ساخته شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
ساختمان صندوق پس‌انداز بانک ملی ایران یا موزه بانک ملی ایران وابسته به بانک ملی ایران از ساختمان‌های ساخته شده در دوره پهلوی است و در تهران، خیابان فردوسی، کنار بانک مرکزی و فروشگاه تعاون جای گرفته است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۹۳۰ در آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ساختمان صندوق قرض‌الحسنه پس‌انداز بانک ملی ایران با معماری ویژه خود که در سال ۱۳۰۷ ساخته شده است به عنوان یکی از نخستین و کهن‌ترین ساختمان‌های بانک ملی ایران شناخته می‌شود.
ساختمان صندوق پس‌انداز بانک ملی توسط یک معمار آلمانی به نام هنریش طراحی شد. این ساختمان نخستین تلاش برای تلفیق معماری باستانی ایران و معماری اروپا را نشان می‌دهد و شاخص‌ترین نمونه در نوع خود به شمار می‌رود. مجسمه‌های شیر که در ورودی ساختمان نصب شده‌اند توسط غلامرضا رحیم‌زاده ارژنگ مجسمه‌ساز ایرانی ساخته شده‌اند.روزنامۀ ایران، "شکوه ایرانی در میان سفیران فرنگی"، نوشته‌شده در ۳ مهر ۱۳۹۳، بازدید در ۱۹ بهمن ۱۳۹۴.
عملیات ساخت بنای ساختمان صندوق پس‌انداز بانک ملی ایران به وسیله هنریش، معمار آلمانی در سال ۱۳۱۲ خورشیدی آغاز و در سال ۱۳۱۸ به بهره‌برداری رسید و برای نخستین بار در این دوره است که در معماری بناهای دولتی ایران، معماری باستانی ایران و معماری اروپا در کنار هم آمیخته شد.
در ساخت این بنا از تسهیلات و تفکیک معماری معاصر کمک گرفته شده و با مصالحی چون سیمان و آهن ساخته شده است.
بنای اولیه این ساختمان به شکل T الفبای انگلیسی بوده که در کنار خیابان فردوسی (خیابان علاالدوله پیشین) جای گرفته است. در دگرگونی‌های عمده بعدی که پیش از سال ۱۳۳۵ (به استناد عکس هوایی سال ۱۳۲۷) انجام گرفته، دو بازو به انتهای شمالی و جنوبی ساختمان افزوده گردید.