moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
دار بن عبدالله () یک کاخ و موزه تونسی واقع در قسمت جنوبی شهر باستانی تونس (پایتخت تونس) در نزدیکی روستای البی است. ساخت آن به اواخر قرن ۱۸ میلادی می‌رسد و به نام یکی از مالکین قدیمی آن نامگذاری شد. دار بن عبدالله یکی از چهار کاخ معروف شهر باستانی، در کنار دار الاصرم، دار باش حامبه و دار حسین به‌شمار می‌آید. کاخ شامل یک ساختمان اصلی، لوازم جانبی است و حاوی نقاشی‌هایی با ترکیبی از آثار تاریخی اندلس و ایتالیا است. اتاق‌های کاخ بیرون از حیاط داخلی است که با دروازه بزرگ به خیابان باز می‌شود. از سال ۱۹۷۸، این بنا دارای یک موزه شد که نمونه‌هایی از صنایع سنتی تونس را نشان می‌دهد.
ویکتوریا «آبدارایا تویا» مونتو (حدود ۱۷۳۹–۱۸۰۵) یک جنگجو و رزمنده داهومی در ارتش ژان ژاک دسالینز در دوران انقلاب هائیتی بود. قبل از انقلاب او و دسالینز در یک ملک به بردگی گرفته شده بودند و بعد از آن نیز در طول زندگی با یکدیگر نزدیک بودند. دسالینز او را عمه خود می‌خواند.
گفته می‌شود که مونتو در سرزمین پادشاهی داهومی، بنین کنونی، متولد شده‌است. برخی منابع می‌گویند که وی در آنجا یک سرباز بوده‌است. دقیقاً مشخص نیست چه زمانی او ربوده شده و به بردگی گرفته شده‌است یا چه زمانی به هائیتی رسیده‌است.
قبل از انقلاب، مونتو در کنار دسالینز به عنوان برده در املاک هنری دوکلو کار می‌کرد. او به عنوان فردی باهوش و پرانرژی توصیف شده و رابطه‌ای نزدیک با دسالینز داشت و هر دو نفرت مشترکی نسبت به بردگی داشتند. دسالینز او را عمه خود می‌نامید، که این احتمالاً نه یک رابطه بیولوژیکی، بلکه علامتی از صمیمیت آنها و یکی از رسوم مختلف خویشاوندی در آفریقا بود.
از مونتو به عنوان یک جنگجوی ماهر، ماما و شفادهنده نام برده شده‌است. او قبل از اجلاس مهم در بوئیس کایمان در ۱۷۹۱ چندین شورش را سازماندهی کرد.
در طول شورش برده‌ها و جنگ داخلی، ویکتوریا به عنوان یک سرباز فعالانه جنگید. حداقل در یک مناسبت مستند، او به سربازان در حین نبرد فرمان می‌داد.
در طول شورش، تویا در راس حدود پنجاه برده قرار داشت، در حالی‌که یک شن‌کش در دست، یک کج‌بیل روی یک شانه و یک چاقوی نیلی به کمربندش آویزان بود. به دستور تویا، بخشی به جنگل‌زدایی، بخشی برای گاوآهن، بخشی دیگر برای برداشت محصول و گذاشتن آن در سبدهای بزرگ غلات اعزام شدند. او صدای قوی داشت، دستورهایش مشابه دستورهای یک ژنرال بود. دریک حرکت شورشی به فرماندهی تویا، که تعداد کمی از بردگان بودند، آنها به سرعت محاصره و به اسارت درآمدند. در زد و خورد با آنها، تویا فرار می‌کند و توسط دو سرباز تعقیب می‌شود. یک درگیری بین آنها و تویا رخ داد. یکی از آنها توسط تویا به شدت مجروح شد و دیگری را چند سرباز دیگر رسیده و نجات دادند. تویا دستگیر و زندانی شد.
نام تعداد اندکی از زنان سرباز که در دوران انقلاب در ارتش هائیتی خدمت کردند به یادگار مانده‌است. مونتو در کنار ماری ژان لامارتینیه و سانیت بلیر از همان تعداد اندک است.
مونتو همچنین به خاطر نقشش در بزرگ کردن و آموزش دسالینز به یادگار مانده‌است. کرسوزه سیمئون-جونز می‌نویسد که «آبدارایا تویا برای تأثیر دائمش بر دسالینز، به عنوان یک مادربزرگ، مادر یا عمه‌ای شناخته می‌شود که در رشد و آمادگی آزادیبخش آفریقائی‌های به بردگی گرفته شده در سرتاسر قاره آمریکا کمک کرد».
پس از انقلاب در سال ۱۸۰۴، دسالینز امپراتور هائیتی شد و به مونتو لقب دوشس داد.
و آن هنگام که مونتو در بستر مرگ بود، امپراتور دسالینز از یک پزشک فرانسوی خواست تا جان او را نجات دهد و اظهار داشت که تویا عمه او است که قبل از انقلاب در احساساتش با او شریک بوده‌است.
تیم ملی فوتسال آنگولا نماینده آنگولا در مسابقات بین‌المللی فوتسال و یکی از تیم‌های فوتسال آفریقایی است.
تیم ملی فوتسال گواتمالا نماینده گواتمالا در مسابقات بین‌المللی فوتسال و یکی از تیم‌های فوتسال آمریکای مرکزی است.
دار باش حامبه () یک کاخ قدیمی در شهر تونس (پایتخت تونس) است.
دار باش حامبه طی دهه‌ها شاهد تغییرات زیادی در معماری خود بوده‌است که آن را به یکی از غنی‌ترین کاخ‌های شهر تبدیل کرده‌است. به سبب این تغییرات برای تاریخ‌نگاران بسیار دشوار شد که اطلاعات دقیقی در مورد تاریخ تأسیس آن در قرن هفدهم بدست آورند.
این کاخ توسط خانواده رسا تأسیس شد (از زمان سلسله حفصیان از تلمسان آمده‌است). بعدها، در طول قرن ۱۸، خانواده ناکاش آن را خریدند. در سال ۱۷۸۹، حاج احمد باش حامبه آن را در زمان حمودا بن علی خرید و نام خود را بر آن گذاشت. این کاخ بعداً به راهبه‌های فرانسوی تعلق گرفت که در دوران حمایت فرانسه از تونس از آن به عنوان مدرسه استفاده می‌کردند.
از قرن ۱۷ تا ۱۸، این کاخ خانه‌ای برای صنعتگران بود. محل اقامت درجه یک در نظر گرفته شده‌است (مانند اقامتگاه‌های بورژوایی و اشراف شهر). این کاخ دارای توربای مخصوص خود در خیابان سیدی تیجانی است و خانه دیگری (دار باکیر) به آن ضمیمه شده‌است.
این طرح دارای معماری کلاسیک است مانند اکثر کاخ‌های شهر در تونس (دار لاسرم، دار بن عبدالله، دار بن حسین و غیره) با حیاطی که در چهار طرف آن با چهار اتاق تزئین شده‌است. با این حال، برخلاف کاخ‌های دیگر که رواق‌ها رو در رو ساخته می‌شوند، دار باش حامبه دارای رواق در ضلع شمالی و دیگری در شرق است. یکی از چهار اتاق در سال ۱۹۳۲ به کلیسای کوچک تبدیل شد.
تا سال ۲۰۱۵، دار باش حامبه دفتر بنیاد اورستیادی و محل برگزاری نمایشگاه از همه کشورهای مدیترانه بود. ایده این نمایشگاه از مدل در موزه دل ترام مدیترانه الهام گرفته شد و هدف آن نشان دادن اشتراکات در فرهنگ ها و جوامع مدیترانه‌ای بود.
تیم ملی فوتسال جزایر سلیمان نماینده جزایر سلیمان در مسابقات بین‌المللی فوتسال و یکی از تیم‌های فوتسال اقیانوسیه‌ای است.
آرمن گئورگی بوداغیان (؛ زادهٔ ) موسیقی‌شناس اهل ارمنستان است.
وی در ۵ نوامبر ۱۹۳۶ در ایروان به دنیا آمد و از کنسرواتوار دولتی کومیتاس ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۱۷) است.
سارو گالنتس (؛ زادهٔ - درگذشته ) نقاش و طراح اهل ارمنستان بود.
وی در ۱۵ اکتبر ۱۹۴۶ در ایروان به دنیا آمد و از آکادمی دولتی هنرهای زیبای ارمنستان فارغ‌التحصیل شد. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۰۶) است. وی در ۲۶ اکتبر ۲۰۱۷ در سن ۷۱ سالگی درگذشت.
رایسا هراندی مکرتچیان (سارگسیان) (؛ زادهٔ ) خواننده اهل ارمنستان است.
وی در ۲۵ فوریه ۱۹۴۲ در سوان، به دنیا آمد و از کنسرواتوار دولتی کومیتاس ایروان فارغ‌التحصیل شد. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۰۱)، شهروند افتخاری ایروان (۲۰۱۵) هنرمند مردمی جمهوری ارمنستان (۲۰۰۶) و هنرمند افتخاری ارمنستان شوروی (۱۹۷۷) است.
لیودمیلا هاروتیونیان (؛ زادهٔ ) استاد دانشگاه و فعال اهل ارمنستان است.
وی در ۱۳ نوامبر ۱۹۴۱ در ایروان به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալ (۲۰۱۶)، نشان یادبود مسروپ ماشتوتس جمهوری قره‌باغ کوهستانی (۲۰۱۸)، مدال طلای دانشگاه دولتی ایروان (۲۰۱۱)، مدال طلای وزارت آموزش و پرورش جمهوری ارمنستان (۲۰۰۹)، مدال مخیتار گش جمهوری ناگورنو قره‌باغ (۲۰۰۱) و مدال موسس خورناتسی (۱۹۹۹) است.
کارینه ویلیکی هاروتیونیان (؛ زادهٔ ) فیزیک‌دان اهل ارمنستان است.
وی در ۲۴ ژانویه ۱۹۶۳ در ایروان به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
مری ایلیچی هاروتیونیان (؛ زادهٔ ) روزنامه‌نگار اهل ارمنستان است.
وی در ۱۱ ژوئن ۱۹۷۳ به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
"قلمرو ذخیره سرخ‌پوستان" اصطلاح تاریخی برای سرزمین عمدتا مستعمره نشین آمریکای شمالی است که توسط پادشاهی فرانسه ادعا شده بود، از طریق معاهده پاریس (۱۷۶۳) در پایان جنگ هفت ساله به بریتانیا واگذار شد - همچنین به عنوان فرانسوی و جنگ سرخ‌پوستان - و در اعلامیه سلطنتی ۱۷۶۳ برای اقوام اولیه کانادا کنار گذاشته شد. دولت بریتانیا در اندیشه ایجاد یک کشور مانع سرخ‌پوستان در قسمتی از ذخیره غرب قله های آپالاچی و محدود به رودهای اوهایو و می سی سی پی و دریاچه های بزرگ بود. مقامات انگلیسی خواهان ایجاد چنین دولتی بودند حتی پس از واگذاری منطقه به ایالات متحده در پیمان پاریس (۱۷۸۳) با پایان دادن به جنگ انقلابی آمریکا، اما در سال ۱۸۱۴ پس از از دست دادن کنترل نظامی منطقه در جنگ ۱۸۱۲، تلاش خود را رها کردند Dwight L. Smith, "A North American Neutral Indian Zone: Persistence of a British Idea." "Northwest Ohio Quarterly" 61#2-4 (1989): 46-63 traces the idea from 1750s to 1814
در ایالات متحده امروزی، این منطقه شامل تمام قلمروهای شمال فلوریدا و نیواورلئان است که که در شرق رودخانه می سی سی پی و غرب تقسیم قاره شرقی در کوههای آپالاچی قرار داشت که قبلاً نیمه شرقی لوئیزیانا (فرانسه جدید) را شامل می‌شد. در کانادای امروزی، این کشور شامل تمام سرزمین های بلافاصله در شمال دریاچه های بزرگ اما در جنوب سرزمین روپرت متعلق به شرکت خلیج هادسون، و همچنین یک حائل بین استان کانادا و سرزمین روپرت از دریاچه نیپیسینگ تا نیوفاندلند بود.
اعلامیه سلطنتی ۱۷۶۳ بسیاری از دستاوردهای ارضی جدید را در سه مستعمره در آمریکای شمالی - فلوریدا شرقی، فلوریدا غربی و کبک - روی کاغذ سازماندهی کرد. بقیه قلمرو گسترش یافته بریتانیا به بومیان آمریکا واگذار شد. ترسیم شکاف شرقی، به دنبال رگه آلگنی در آپالاچی ، محدودیت شهرک سازی بریتانیا را در پیمان ۱۷۵۸ ایستون، قبل از جنگ پونتیاک تایید کرد. علاوه بر این، همه مهاجران اروپایی در این سرزمین (که اکثراً فرانسوی بودند) باید قلمرو را ترک کرده یا اجازه اقامت رسمی را دریافت می کردند. بسیاری از مهاجران به نیواورلئان و سرزمین فرانسه در سمت غربی می سی سی پی (به ویژه سنت لوئیس ) نقل مکان کردند، که خود مخفیانه به اسپانیا واگذار شده بود تا تبدیل به لوئیزیانا (اسپانیا جدید) شود. با این حال، بسیاری از شهرک نشینان باقی ماندند و انگلیسی ها به طور فعال برای بیرون راندن آنها تلاش نکردند.
در سال ۱۷۶۸، سرزمین های غربی الگنیس و جنوب اوهایو به مستعمرات چروکی ها در قرارداد هارد لیبر و شش ملت (قبیله) در معاهده فورت استنویکس واگذار شد. با این حال، چندین قبیله بومی دیگر، به ویژه شاونی و مینگو، به سکونت خود ادامه دادند و زمین های خود را که توسط قبایل دیگر به انگلیسی ها فروخته شده بود، ادعا کردند. این درگیری منجر به جنگ دانمور در ۱۷۷۴ شد، و با معاهده کمپ شارلوت به پایان رسید که در آن این قبایل موافقت کردند رودخانه اوهایو را به عنوان مرز جدید بپذیرند.
پس از خرید هندرسون بخش زیادی از کنتاکی چروکی ۱۷۷۵، محدودیت های شهرک سازی تبدیل به نقطه عطفی در جنگ انقلاب آمریکا شد. رئیس شورشی چروکی دراگون کانو با فروش موافقت نکرد، و همچنین دولت سلطنتی در لندن، استقرار در این منطقه را ممنوع اعلام کرد. به عنوان یک اقدام انقلابی در مخالفت با تاج، مهاجران پیشگام سفیدپوست در سال ۱۷۷۶ به کنتاکی سرازیر شدند، در حالی که در جنگ های چروکی و آمریکا با کشیدن کانو مقابله کردند، که تا ۱۷۹۴ ادامه یافت.
در منطقه سرزمین سرخپوستان در ایالات متحده فعلی، پس از تحت کنترل شدید قرار گرفتن کشور جدید، به تدریج توسط آمریکایی های اروپایی مستقر شد و به مناطق و ایالت ها تقسیم شد، با شروع از سرزمین شمال غربی . اکثر (اما نه همه) سرخپوستان در منطقه سرزمین قبلی تحت سیاست های حذف سرخپوستان غرب منتقل شدند. پس از خرید لوئیزیانا ، قانون مقابله با سرخپوستاندر سال ۱۸۳۴ قلمرو سرخپوستان در غرب رودخانه می سی سی پی به عنوان مقصد ایجاد کرد، تا زمانی که این منطقه نیز به مناطق و ایالت هایی برای استقرار اروپایی های آمریکایی تقسیم شد و تنها رزروهای مدرن سرخپوستان در محدوده ایالات ایالات متحده باقی ماند.
پوتاواتومی ، مردم بومی آمریکا ساکن در دشت های بزرگ، بالا دست رود می سی سی پی، و غرب دریاچه‌های بزرگ گفته می‌شود. آنها به طور سنتی با زبان پوتاواتومی، یکی از اعضای خانواده آلگانکی صحبت می کنند. پوتاواتومی ها خود را نشنوآبه می‌نامند. یک پاسخ هم ریشه کلمه "Anishinaabe" . پوتاواتومی بخشی از یک اتحاد بلندمدت است که شورای سه آتش نامیده می شود ، با Ojibway و Odawa (اتاوا) . در شورای سه آتش سوزی ، پوتواتومی ها "کوچکترین برادر" محسوب می شوند و در این زمینه با نام Bodéwadmi از آنها یاد می شود، نامی که به معنی "نگهبانان آتش" است و به آتش شورایی سه قوم اشاره دارد.
در اواخر قرن ۱۸ به دنبال تجاوزهای اروپایی\آمریکایی به غرب رانده شدند و از سرزمین خود در منطقه دریاچه های بزرگ به مناطق رزرو در اوکلاهما برده شدند. تحت حذف سرخ‌پوستان، آنها سرانجام بسیاری از سرزمین های خود را واگذار کردند و بیشتر پوتاواتومی به نبراسکا، کانزاس و قلمرو سرخپوستان، که در حال حاضر در اوکلاهما است، نقل مکان کردند. برخی از گروه ها در منطقه دریاچه های بزرگ زنده ماندند و امروزه به عنوان قبیله به صورت فدرال شناخته می شوند. در کانادا ، بیش از ۶۰۰ دولت یا گروه اول ملت شناخته شدهاند.
ساموئل گارنیکی هاروتیونیان (؛ زادهٔ ) دانشمند اهل ارمنستان است.
وی در ۱۹ ژوئیهٔ ۱۹۵۵ در ایروان به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
سارگیس بارنوقیموسی هاروتیونیان (؛ زادهٔ - درگذشته ) لغت‌شناس اهل ارمنستان بود.
وی در ۲۲ سپتامبر ۱۹۲۸ در غازانچی به دنیا آمد و از فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است. وی در ۲۸ ژانویهٔ ۲۰۱۹ در سن ۹۰ سالگی در ایروان درگذشت.
ولادیمیر لیباریدی هاروتیونیان (؛ زادهٔ ) استاد دانشگاه و اقتصاددان اهل ارمنستان است.
وی در ۲۱ مه ۱۹۵۷ در کارینج، شهرستان تومانیان به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی عضو فرهنگستان ملی علوم ارمنستان بود. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
آرتاک بوریسی هریکیان (؛ زادهٔ ) روزنامه‌نگار و مجری تلویزیونی اهل ارمنستان است.
وی در ۲۷ مارس ۱۹۷۷ در نوراشن به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی زبان‌ها و علوم اجتماعی بروسوف ایروان فارغ‌التحصیل شد. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۱۸) است.
المیرا آبراهامی هککیان (آبراهامیان) (؛ زادهٔ - درگذشته ) کارگردان فیلم اهل ارمنستان بود.
وی در ۲۹ فوریه ۱۹۲۸ در گنجه به دنیا آمد و از آکادمی دولتی هنرهای زیبای ارمنستان فارغ‌التحصیل شد. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۱۸) مدال گارگین نژده (۲۰۰۹) مدال مارشال باقرامیان (۲۰۰۸) مدال طلای وزارت فرهنگ جمهوری ارمنستان (۲۰۰۷) چهره هنری افتخاری ارمنستان شوروی (۱۹۸۶) دیپلم جشنواره بین‌المللی فیلم پراگ (۱۹۶۵) مدال طلای اتحادیه بازیگران تئاتر جمهوری ارمنستان (۲۰۰۷) است. وی در ۲۰ فوریه ۲۰۱۹ در سن ۹۰ سالگی در ایروان درگذشت.
رافائل هوهانیسیان (؛ زادهٔ ) مجری تلویزیونی و نویسنده برنامه تلویزیونی اهل ارمنستان است.
وی در ۲ آوریل ۱۹۶۸ در ایروان به دنیا آمد و از دانشگاه پزشکی دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
ماندو دیا ، یک گروه آلترنتیو راک سوئدی است. طرفداران اصلی آنها اهل کشورهای سوئد، آلمان، اتریش، سوئیس و ژاپن هستند.
سیمون بارگئوی هوهانیسیان (؛ زادهٔ ) آهنگساز اهل ارمنستان است.
وی در ۱۶ ژانویه ۱۹۴۰ در ایروان به دنیا آمد و از کنسرواتوار دولتی کومیتاس ایروان فارغ‌التحصیل شد. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۱۰) است.
تیگران ژوریکی هوومیان (؛ زادهٔ ) نقاش و مجسمه‌ساز اهل ارمنستان است.
وی در ۸ نوامبر ۱۹۶۹ در ایروان به دنیا آمد و از آکادمی دولتی هنرهای زیبای ارمنستان، کالج دولتی هنرهای زیبای پانوس ترلمزیان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۱۷) و مدال طلای وزارت فرهنگ جمهوری ارمنستان (۲۰۱۶) است.
ادیک آرشالویسی قابوزیان (؛ زادهٔ ) اهل ارمنستان است.
وی در ۲۴ اکتبر ۱۹۵۲ در گوریس به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
ولادیمیر قازاختسیان (؛ زادهٔ - درگذشته ) تاریخ‌نگار اهل ارمنستان بود.
وی در ۱۴ فوریهٔ ۱۹۲۶ ‏در وانادزور به دنیا آمد و از دانشکده تاریخ دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است. وی در ۳ مارس ۲۰۱۵ در سن ۸۹ سالگی در ایروان درگذشت.
وی در ۲۴ ژوئن ۱۹۵۵ در ایروان به دنیا آمد و از آکادمی دولتی هنرهای زیبای ارمنستان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی () هنرمند افتخاری جمهوری ارمنستان (۲۰۰۸) و جایزه متاکسیا سیمونیان است.
استپان لوونی قازاریان (؛ زادهٔ - درگذشته ) ورزشکار و داور اهل ارمنستان بود.
وی در ۲۹ ژوئن ۱۹۳۵ در ایروان به دنیا آمد و از انستیتو دولتی فرهنگ سلامت و ورزش پرورش اندام ارمنستان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است. وی در ۲۳ ژوئن ۲۰۲۰ در سن ۸۴ سالگی درگذشت.
ماریا استپانی قامباریان (؛ زادهٔ ) نوازنده پیانو و کارشناس آموزشی و پرورشی اهل ارمنستان است.
وی در ۱ اکتبر ۱۹۲۵ در ایروان، ارمنستان به دنیا آمد و از کنسرواتوار مسکو فارغ‌التحصیل شد. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۱۶)، هنرمند افتخاری ارمنستان شوروی (۱۹۶۶) و هنرمند شایسته فدراسیون روسیه (۲۰۰۵) و مدال کومیتاس اتحادیه آهنگسازان ارمنستان است.
آرتور قاندیلیان (؛ زادهٔ ) اهل ارمنستان است.
وی در ۲۱ دسامبر ۱۹۶۵ در گیومری به دنیا آمد و از فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۱۷) است.
ایگیت گارگینی قاریبیان (؛ زادهٔ - درگذشته ) تاریخ‌نگار و باستان‌شناس اهل ارمنستان بود.
وی در ۱ دسامبر ۱۹۳۷ در مغرادزور، شهرستان هرازدان به دنیا آمد و از دانشکده تاریخ دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است. وی در ۱۶ اوت ۲۰۲۰ در سن ۸۲ سالگی درگذشت.
لیودویگ پاپیکی قاریبجانیان (؛ زادهٔ - درگذشته ) استاد دانشگاه، تاریخ‌نگار، سیاستمدار و فعال اهل ارمنستان بود.
وی در ۲۴ اوت ۱۹۲۲ در ایروان به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۰۴)، نشان پرچم سرخ کار و نشان دوستی خلق (۱۹۸۶) است. وی در ۱۳ دسامبر ۲۰۱۱ در سن ۸۹ سالگی در ایروان درگذشت.
کوریون کارویی قافاداریان (؛ زادهٔ ) معمار اهل ارمنستان است.
وی در ۹ مه ۱۹۳۶ در ایروان به دنیا آمد و از دانشگاه پلی‌تکنیک ارمنستان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۱۱) است.
مارگو گئورگی قوکاسیان (؛ زادهٔ - درگذشته ) رمان‌نویس و روزنامه‌نگار اهل ارمنستان بود.
وی در ۱۷ آوریل ۱۹۲۷ در گیومری به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. از سال ۱۹۷۸ عضو اتحادیه نویسندگان شوروی بود. قوکاسیان عضو اتحادیه نویسندگان ارمنستان نیز بود. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۱۱) شد. وی در ۲۷ آوریل ۲۰۱۳ در سن ۸۶ سالگی در ایروان، ارمنستان درگذشت.
گئورگی وارطانی فرانگولیان (؛ زادهٔ ) مجسمه‌ساز اهل ارمنستان است.
وی در ۲۹ مه ۱۹۴۵ در تفلیس به دنیا آمد و از فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی و نشان دوستی است.
میکائیل خاچیکی کوتانیان (؛ زادهٔ - درگذشته ) روزنامه‌نگار، اقتصاددان و سیاستمدار اهل ارمنستان بود که از تاریخ تا تاریخ ۲۷ اکتبر ۱۹۹۹ سمت نمایندگی دوره مجلس ملی جمهوری ارمنستان را برعهده داشت.
وی در ۱ سپتامبر ۱۹۲۷ در ایریند، شهرستان اجمیادزین به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی پس از درگذشتش برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۰۰) است. کوتانیان عضو فرهنگستان ملی علوم ارمنستان بود. وی در ۲۷ اکتبر ۱۹۹۹ در سن ۷۲ سالگی در جریان تیراندازی مجلس ملی جمهوری ارمنستان در ایروان کشته‌شد.
آرسن روبرتی کارامیان (؛ زادهٔ ) استاد دانشگاه، اقتصاددان, تاریخ‌نگار و سیاست‌مدار اهل ارمنستان است.
وی در ۱۵ ژانویه ۱۹۷۴ در کاپان به دنیا آمد و از دانشکده تاریخ دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
ژنیا آندرانیکی کالانتاریان (؛ زادهٔ ) تاریخ‌نگار ادبی اهل ارمنستان است.
وی در ۲۴ مه ۱۹۴۲ در سوکار، تاووش به دنیا آمد و از دانشکده فلسفه دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی عضو اتحادیه نویسندگان ارمنستان است. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
الشَیءُ ما لَم یَجِبُ لَمْ یوجَد اصلی مشهور در فلسفهٔ اسلامی است که مطابق آن تا زمانی که وجود شیئی واجب نشود، آن شیء به وجود نخواهد آمد. این اصل در مقابل عقیده‌ای منسوب به گروهی از متکلمان است که صرف وجود مرجح را برای وجود شیء کافی می‌دانسته‌اند.
کارلن واغارشاکی وُسکانیان (؛ زادهٔ - درگذشته ) روان‌شناس اهل ارمنستان بود.
وی در ۷ اکتبر ۱۹۳۰ در شیراکاموت، شهرستان اسپیتاک به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی علوم پرورشی خاچاطور آبوویان ارمنستان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۰۷) است. وی در ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۱ در سن ۸۰ سالگی در ایروان، ارمنستان درگذشت.
آرتور اوتمازیان (؛ زادهٔ ) بازیگر اهل ارمنستان است.
وی در ۴ ژانویه ۱۹۴۸ در ایروان به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۱۹۹۸) و هنرمند مردمی جمهوری ارمنستان است.
Հայաստանի պետական մրցանակ (2011)[3]
Հայաստանի վարչապետի հուշամեդալ (2012)
هراچیا آنوشاوانی پاپینیان (؛ زادهٔ ) روزنامه‌نگار، کارگردان فیلم اهل ارمنستان است.
وی در ۲۷ ژانویهٔ ۱۹۶۱ در هاگوی، شهرستان تومانیان به دنیا آمد . وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
مارک هوهانسی پطروسیان (؛ زادهٔ - درگذشته ) کارگردان و موسیقی‌شناس اهل ارمنستان بود.
وی در ۲۱ اوت ۱۹۳۱ در ایروان به دنیا آمد و از کنسرواتوار دولتی کومیتاس ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است. وی در ۶ اوت ۲۰۱۳ در سن ۸۱ سالگی در ایروان درگذشت.
استپان گریگوری پطروسیان (؛ زادهٔ ) فیزیک‌دان و استاد دکترای فیزیک اهل ارمنستان است.
وی در ۱۷ ژوئیه ۱۹۵۱ در داوتاشن، شهرستان تالین به دنیا آمد و از دانشکده فیزیک دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
آرتور همایاکی پوغوسیان (؛ زادهٔ ) اقتصاددان و حقوق‌دان اهل ارمنستان است.
وی در ۲۸ دسامبر ۱۹۶۸ در ایروان، ارمنستان به دنیا آمد و از دانشکده حقوق دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
گئورگ آرامی پوغوسیان (؛ زادهٔ ) جامعه‌شناس، آکادمیسین و استاد تمام اهل ارمنستان است.
وی در ۱۶ نوامبر ۱۹۵۰ در ایروان به دنیا آمد و در سال ۱۹۷۴ از دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. پوغوسیان عضو فرهنگستان ملی علوم ارمنستان است. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
العَرَضُ لایبقی زَمانَین (عَرَض در دو زمان باقی نمی‌ماند) قاعده‌ای است در علوم کلام، منطق و فلسفه اسلامی که متکلمان اشعری و برخی از متکلمان معتزلی مانند نظام و کعبی آن را پذیرفته‌اند. مطابق این قاعده اعراض نمی‌توانند در دو زمان موجود باشند و در هر لحظه تجدید می‌شوند. اکثر قاعده این قاعده را جز درباره‌ی ازمنه و اصوات نپذیرفته‌اند اما ملاصدرا تفسیری خاص از این قاعده را پذیرفته است.
برای این قاعده (لااقل) سه استدلال اقامه شده است:
مطابق این استدلال اگر عرض در زمانی موجود باشد و تا زمان دیگر باقی بماند، متصف به عرض بقا شده است اما قیام عرض به عرض محال است.
مطابق این استدلال آفریدن عرض در زمان دوم ممکن است اما اگر عرض از زمان اول باقی بماند به علت امتناع اجتماع مثلین آفریدن عرض در زمان دوم محال خواهد بود و بنابراین عرض باقی نمی‌ماند.
مطابق این استدلال اگر عرض در زمان دوم باقی بماند نمی‌تواند هیچگاه معدوم شود؛ زیرا معدوم شدن آن را یا باید وابسته به ذاتش بدانیم یا وابسته به عارض شدن ضد آن عرض بر معروض. شق اول ممکن نیست زیرا در آن صورت باید عرض از ممکن‌الوجود تبدیل به ممتنع‌الوجود شود و شق دوم ممکن نیست زیرا در صورت عروض ضد آن بر معروض هیچ کدام از دو ضد در معدوم کردن دیگری ترجیح نخواهد داشت.
موراد واهرامی جانیبکیان (؛ زادهٔ ) بازیگر اهل ارمنستان است.
وی در ۳ دسامبر ۱۹۵۶ در ایروان به دنیا آمد و از آکادمی دولتی هنرهای زیبای ارمنستان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی، مدال طلای وزارت فرهنگ جمهوری ارمنستان و هنرمند افتخاری جمهوری ارمنستان است.
«دو جزم تجربه گرایی » (Two Dogmas of Empiricism) مقاله‌ای از فیلسوف تحلیلی، ویلارد کواین است که در سال 1951 منتشر شد. بر اساس دیدگاه گادفری-اسمیت، این مقاله بعضاً به عنوان مهم‌ترین مقاله فلسفی قرن بیستم تلقی می‌شود. این مقاله به دو جنبه اصلی فلسفه اثبات‌گرایی منطقی حمله می‌کند: اولی، دسته‌بندی ترکیبی و تحلیلی میان حقایق تحلیلی و حقایق ترکیبی است و دومی، مفهوم فروکاست‌گرایی.
"دو جزم" از شش بخش تشکیل شده. چهار بخش اول بر مفهوم و معنای تحلیلی بودن گزاره‌ها متمرکز است و دو بخش آخر بر فروکاست‌گرایی. کواین بر روی نظریه معنایی که توسط اثبات‌گرایان منطقی ارائه شده، متمرکز می‌شود. همچنین او نظریه کل‌گرایانه خود را درباره معنا، ارائه می‌دهد.
سوبوک () یک فیلم علمی تخیلی و اکشن، محصول سال ۲۰۲۱، به کارگردانی لی یونگ-جو و با بازی گونگ یو، پارک بوگوم و جانگ یونگ-نام است.
فیلم حول محور یک عامل اطلاعاتی سابق (گنگ یو) است که با اولین شبیه‌سازی انسان، «سئو بوک» (پارک بوگوم) درگیر ماجراهایی می‌شود.
فیلم‌برداری اصلی در ماه مه ۲۰۱۹ آغاز و هزینهٔ تولید آن ۱۶٫۵ میلیارد دلاری در دسامبر ۲۰۲۰ پیش‌بینی شد، اما انتشار آن به دلیل همه‌گیری کووید ۱۹ به تعویق افتاد.
سرانجام این فیلم به‌طور همزمان در سینماها و از طریق رسانه‌های جاری در ۱۵ آوریل سال ۲۰۲۱ منتشر شد.
براساس اطلاعات شورای فیلم کره، این فیلم از لحاظ فروش در گیشه، در رتبهٔ بیست و یکم در میان همه فیلم‌هایی است که در سال ۲۰۲۱ در کره‌جنوبی منتشر شده‌است.
لوون جاواخیان (؛ زادهٔ ) نثرنویس و رمان‌نویس اهل ارمنستان است.
وی در ۱۹ ژوئن ۱۹۵۰ در آلاوردی به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی علوم پرورشی خاچاطور آبوویان ارمنستان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۱۷) است. وی در فعالیت می‌کند.
آرمینه خورنی سارگسیان (؛ زادهٔ ) تاریخ‌نگار و نژادشناس اهل ارمنستان است.
وی در ۱۶ دسامبر ۱۹۵۹ در ایروان به دنیا آمد و از دانشکده تاریخ دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
تیم ملی فوتسال موزامبیک نماینده موزامبیک در مسابقات بین‌المللی فوتسال و یکی از تیم‌های فوتسال آفریقایی است.
تیم ملی فوتسال کوبا نماینده کوبا در مسابقات بین‌المللی فوتسال و یکی از تیم‌های فوتسال کونکاکاف است.
تیم ملی فوتسال لیبی نماینده لیبی در مسابقات بین‌المللی فوتسال و یکی از تیم‌های فوتسال آفریقایی است.
محمد بن عیسی بن اسماعیل حنفی (۶۳۶–۶۹۵ ق / ۱۲۳۹–۱۲۹۵ م) مهندس سوری و مخترع اژدر‌های دریایی می‌باشد.
وی تحقیقات و آزمایشاتی در مورد مواد منفجره و راکتها نموده و طرحهایی از توپهای جنگی تک لول و چند لول ارائه می‌دهد.
طرحی از یک راکت سوخت جامد که روی آب حرکت می‌کند ارائه می‌دهد برای همین مورخین وی را نخستین مخترع اژدر دریایی می‌دانند.
کتاب مهم او "الفروسیة و المناصب الحربیة بمعنی کتاب سواره نظام و ابزارهای نظامی است ."
در طرح وی که از سفره ماهی الهام می‌گیرد دو پشقابک برنجی بر روی هم بدنه دستگاه را تشکیل می‌دهند که توسط مواد منفجره پر می‌شوند و توسط یک جت در عقب آن حرکت می‌کند.
دستگاه بر روی آب شناور می‌شود. سپس بسمت کشتی دشمن نشانه رفته آتش می‌شود. وی این طرح را در ۱۲۸۰ میلادی ارایه کرده که شش قرن قبل از ساخت اولین اژدر در سال ۱۸۶۰ است
نمونه ای از این اژدر به ابعاد ۲۱–۴۵٫۱–۱۳٫۷ سانتیمتر در سال ۱۹۷۶ توسط گروه جورج مارسدن ساخته شده و در موزه ملی هوافضای آمریکا در واشینگتن دی سی موجود است.
الفروسیة و المناصب الحربیة
بخش اول کتاب با عنوان «المناصب الحربیة» در ۲۰ باب است که بیشتر آنها با عبارت «قال الاستاذ نجم‌الدین …» آغاز می‌شود. حسن رماح در این بخش شیوه‌های مختلف جنگاوری را با همهٔ جزئیات شرح می‌داده و تقریرات او را کسی می‌نوشته‌است.
بخش دوم با عنوان «ابواب المطاردة» شامل ۲۶ باب در آیین جنگ با نیزه است که مؤلف در مقدمهٔ نخستین باب به شرح شیوهٔ تمرین سپاهیان انوشیروان پرداخته، که نیزه‌داران به هنگام تمرین در حضور او لباس سفید بر تن داشتند و هر سرباز پیش از آغاز کار، سر نیزهٔ خود را با زعفران رنگین می‌ساخت تا در صورت تماس با بدن حریف محل اصابت نیزه مشخص گردد. سپس به روشهای مختلف حمله و دفاع، تعقیب و گریز، شیوه‌های فریب دادن حریف، جنگ با شمشیر و چگونگی استفاده از سپر پرداخته‌است.
بابهای پایانی کتاب به طرز ساختن گلوله‌ها و سلاحهای آتشین، مواد آتش‌زا و ترکیبات آنها اختصاص‌یافته‌است
این کتاب به کوشش عید ضیف عبادی به چاپ رسیده‌است و ژوزف توساین گزیده‌ای از آن را در ۱۸۴۵ م در پاریس منتشر ساخته‌است.
نهایة السُؤول و الاُمنیة فی تعلّم آمال الفروسیة
اسالیب القتال فوق ظهور الخیل باستخدام الآلات الحربیة
تیم ملی فوتسال اروگوئه نماینده اروگوئه در مسابقات بین‌المللی فوتسال و یکی از تیم‌های فوتسال آمریکای جنوبی است.
عبدالله معتمدی (زاده ۱۳۴۱ در شهرکرد) روانشناس و استاد تمام دانشگاه علامه طباطبائی است که از تاریخ ۴ مهر ۱۴۰۰ از سوی وزیر علوم به عنوان سرپرست این دانشگاه منصوب گردید.در تاریخ ۷ بهمن ۱۴۰۰ وی با تأیید شورای عالی انقلاب فرهنگی رئیس دانشگاه علامه طباطبایی شد
عضویت در هیئت امنا دانشگاه‌های منطقه اصفهان، عضویت در کمیته هماهنگی آمایش آموزش عالی، عضویت در کارگروه روان‌شناسی شورای تحول علوم انسانی، عضویت در کارگروه روانشناسی ایران از جمله سوابق معتمدی است.
از او تا کنون بیش از چهل مقاله منتشر شده‌است. برخی از عناوین این مقالات عبارت است از:
آرتم یغیشی سارگسیانیان (؛ زادهٔ ) لغت‌شناس و مجری تلویزیونی اهل ارمنستان است.
وی در ۲۸ اوت ۱۹۴۲ در گنجه به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی و جایزه دولتی ارمنستان شوروی است.
آرام بارلزیزیان (؛ زادهٔ ) زبان‌شناس اهل ارمنستان است.
وی در ۱ اکتبر ۱۹۳۶/۱۹۳۷ در قاهره به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۰۵) مدال دراستامات کانایان (۲۰۱۴) است.
گارگین ولادیمیری زاکویان (؛ زادهٔ ) کارگردان اهل ارمنستان است.
وی در ۵ آوریل ۱۹۴۷ در ایروان به دنیا آمد و از دانشکده فلسفه دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
گارگین زاکویان (؛ زادهٔ ) کارگردان اهل ارمنستان است.
روبرت اجانانتسی (؛ زادهٔ - درگذشته ) کارشناس آموزشی، پژوهشگر و قوم‌شناس اهل ارمنستان بود.
وی در ۲۵ اکتبر ۱۹۴۶ در آراجادزور به دنیا آمد و از فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است. وی در ۸ مارس ۲۰۱۶ در سن ۶۹ سالگی در درگذشت.
آندری گئورگی‌یویچ بیتوف (؛ ؛ زادهٔ - ) نویسنده سرشناس اهل روسیه در زمینه‌های رمان و داستان کوتاه‌ که چرکس‌تبار بود.
وی در۲۷ مهٔ ۱۹۳۷ در سنت پترزبورگ به دنیا آمد و از فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی، جایزه دولتی فدراسیون روسیه، نشان دوستی و شوالیه نشان هنر و ادبیات است. وی در ۳ دسامبر ۲۰۱۸ در سن ۸۱ سالگی در مسکو درگذشت.
پوغوس کاراپتی هایتایان (؛ زادهٔ - درگذشته ) تاریخ‌نگار هنر اهل ارمنستان بود.
وی در ۱۵ اوت ۱۹۳۵ در بیروت به دنیا آمد . وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی، مدال طلای وزارت فرهنگ جمهوری ارمنستان و مدال گریگور نارکاتسی است. وی در ۶ فوریهٔ ۲۰۱۷ در سن ۸۱ سالگی در ایروان درگذشت.
ماگدالینا گئورگی جانپولادیان (؛ زادهٔ ) تاریخ‌نگار ادبی و استاد دانشگاه دولتی ایروان اهل ارمنستان است.
وی در ۲۴ نوامبر ۱۹۴۲ در ایروان به دنیا آمد وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است. وی عضو اتحادیه نویسندگان ارمنستان است.
سرگئی سرگئی ماقالیان (؛ زادهٔ - ) هنرپیشه اهل ارمنستان بود.
وی در ۶ اوت ۱۹۴۸ در تفلیس به دنیا آمد و از آکادمی دولتی هنرهای زیبای ارمنستان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۰۳) و هنرمند افتخاری جمهوری ارمنستان (۲۰۰۵) است. وی در ۸ ژوئیهٔ ۲۰۱۹ در سن ۷۰ سالگی در ایروان درگذشت.
گئورگ تسولاکی ماناسیان (؛ زادهٔ ) نوازنده پیانو، رهبر ارکستر و آهنگساز اهل ارمنستان است.
وی در ۲ آوریل ۱۹۵۳ ‏در آخالتسیخه به دنیا آمد و از کنسرواتوار دولتی کومیتاس ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
گورژ آلکساندری مانوکیان (؛ زادهٔ ) بازیگر و سیاستمدار اهل ارمنستان است.
وی در ۵ ژوئن ۱۹۳۷ ‏در گیومری به دنیا آمد و از آکادمی دولتی هنرهای زیبای ارمنستان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۱۹۹۸)، هنرمند مردمی ارمنستان شوروی (۱۹۸۰) و جایزه دولتی ارمنستان شوروی (۱۹۸۱) است.
آوتیک ایساهاکیان (؛ زادهٔ ) منتقد ادبی اهل ارمنستان است.
وی در ۲۷ نوامبر ۱۹۴۴ در ایروان به دنیا آمد و از دانشکده فلسفه دانشگاه دولتی ایروان و انستیتو ادبیات ماکسیم گورکی
فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است. وی اعضای اتحادیه نویسندگان ارمنستان است.
ماکیچ شاکاری مارگاریان (؛ زادهٔ ) بازیگر اهل ارمنستان است.
وی در ۱۴ آوریل ۱۹۵۱ در به دنیا آمد و از آکادمی دولتی هنرهای زیبای ارمنستان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
ماریام مامیکونی مارگاریان (؛ زادهٔ ) دانشمند علوم سیاسی اهل ارمنستان است.
وی در ۱۳ اوت ۱۹۵۰ در ایروان به دنیا آمد و از دانشکده تاریخ دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
درنیک آرامائیسی مارتیروسیان (؛ زادهٔ - درگذشته ) بازیگر اهل ارمنستان بود.
وی در ۳ فوریهٔ ۱۹۴۳ در واغارشاپات به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی علوم پرورشی خاچاطور آبوویان ارمنستان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۱۶)، مدال طلای وزارت فرهنگ جمهوری ارمنستان () جشنواره آرتاوازد و هنرمند افتخاری جمهوری ارمنستان (۲۰۰۶) است. وی در ۱۲ آوریل ۲۰۲۱ در سن ۷۸ سالگی در درگذشت.
آرمن ماروتیان (؛ ؛ ) یک هنرپیشه اهل ارمنستان است. وی از سال میلادی تا کنون فعالیت می‌کند.
وی در ۱۹ دسامبر ۱۹۵۱ در ایروان به دنیا آمد و از فارغ‌التحصیل شد. وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی و هنرمند افتخاری جمهوری ارمنستان شده‌است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به "ستاره امید"، "ودکا لیموترش" اشاره کرد.
بوریک آنوشاوانی میناسیان (؛ زادهٔ ) نقاش اهل ارمنستان است.
وی در ۵ مارس ۱۹۵۶ در کاپان به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی علوم پرورشی خاچاطور آبوویان ارمنستان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است. وی عضو اتحادیه نقاشان ارمنستان بود.
نارک گاگیکی مارتیروسیان (؛ زادهٔ ) رقصنده باله اهل ارمنستان است.
وی در ۲۴ آوریل ۱۹۸۸ در ایروان به دنیا آمد و از فارغ‌التحصیل گشت. وی در تالار اپرای ایروان فعالیت می‌کند وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
هراچوهی جینانیان (؛ زادهٔ - ) هنرپیشه و مجری تلویزیونی اهل ارمنستان بود.
وی در ۲۵ نوامبر ۱۹۱۹ در کنستانتینوپل به دنیا آمد و در سال ۱۹۲۵ ارمنستان سکونت گزید. وی در سال ۱۹۴۱ از دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۰۱)، شهروند افتخاری ایروان (۲۰۰۳) و هنرمند مردمی ارمنستان شوروی (۱۹۷۷) است. وی در ۱۹ سپتامبر ۲۰۱۲ در ۹۲ سن سالگی در ایروان درگذشت.
مؤسس پچاکجیان (؛ زادهٔ - درگذشته ) اهل ارمنستان بود.
وی در ۱۹۴۰ در حلب به دنیا آمد و از دانشگاه دمشق فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است. وی در در سن سالگی در لیون درگذشت.
گغونی هوهانسی چتچیان (؛ زادهٔ ) آهنگساز و موسیقیدان سبک کلاسیک اهل ارمنستان است.
وی در ۳۰ اوت ۱۹۲۹ در گیومری به دنیا آمد و از کنسرواتوار دولتی کومیتاس ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
سورن وارازداتی چانچوریان (؛ زادهٔ - درگذشته ) اهل ارمنستان بود.
وی در ۲۳ سپتامبر ۱۹۳۷ در گیومری به دنیا آمد وی برنده جوایزی همچون هنرمند افتخاری ارمنستان شوروی (۱۹۷۳), هنرمند افتخاری جمهوری ارمنستان (۲۰۰۶), هنرمند مردمی جمهوری ارمنستان (۲۰۰۱), مدال موسس خورناتسی (۲۰۰۷) شده‌است. وی در ۴ مارس ۲۰۰۹ در سن ۷۱ سالگی در ایروان درگذشت.
نارا سورنی شلپچیان (؛ زادهٔ ) مجری تلویزیونی اهل ارمنستان است.
وی در ۲۳ فوریه ۱۹۳۵ در ایروان به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی زبان‌شناسی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال شجاعت کار (۱۹۶۶) مدال موسس خورناتسی (۲۰۰۱)، شهروند افتخاری ایروان (۲۰۱۷)، هنرمند افتخاری ارمنستان شوروی (۱۹۷۲) و هنرمند مردمی ارمنستان شوروی (۱۹۸۶) است.
واهه (فلوبر) سورنی شاهوردیان (؛ زادهٔ ) یک کارگردان تئاتر، مجری تلویزیونی و سیاستمدار اهل ارمنستان است که از تاریخ ۱۹۹۵ تا تاریخ ۱۹۹۹ نمایندگی دوره اول مجلس ملی جمهوری ارمنستان را برعهده داشت.
وی در ۱۹ اوت ۱۹۴۵ در وانادزور به دنیا آمد و در سال ۱۹۷۱ از آکادمی دولتی هنرهای زیبای ارمنستان فارغ‌التحصیل گشت. بین سال‌های ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۸ در فرهنگستان دولتی تئاتر سوندوکیان فعالیت می‌کرد. وی از سال ۱۹۹۲ تا کنون فعالیت می‌کند. وی برنده جوایزی همچون چهره هنری افتخاری ارمنستان شوروی, مدال موسس خورناتسی (۱۹۹۶) و هنرمند مردمی جمهوری ارمنستان است. پسر وی نیز کارگردان تئاتر و مجری تلویزیونی می‌باشد
ویاچسلاو آرشاکی شامیریان (؛ زادهٔ ) بازیگر تئاتر و سینما اهل ارمنستان است.
وی در ۱۰ سپتامبر ۱۹۵۱ در ایروان به دنیا آمد و از تئاتر روسی استانیسلاوسکی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. بین سال‌های ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۳ میلادی در جنگ اول قره‌باغ شرکت نمود. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
توروس راستکلنیان (؛ زادهٔ - درگذشته ) مجسمه‌ساز ارمنی‌تبار اهل فرانسه بود.
وی در ۱۲ دسامبر ۱۹۳۴ در حلب به دنیا آمد . وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی و شوالیه لژیون دونور است. وی در ۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۰ در سن ۸۵ سالگی در درگذشت.
مانوک آشوتی مکرتچیان (؛ زادهٔ ) ریاضی‌دان و سیاستمدار اهل ارمنستان است.
وی در ۲۳ دسامبر ۱۹۵۲ در گورایک، شهرستان سیسیان به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
سوفی آرایی دوویان (؛ زادهٔ ) بازیگر و رقصنده اهل ارمنستان است.
وی در ۸ ژوئیه ۱۹۴۹ در ایروان به دنیا آمد . وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی و هنرمند افتخاری ارمنستان شوروی است.
ادوارد زاونی شاخیکیان (؛ زادهٔ ) مجسمه‌ساز اهل ارمنستان است.
وی در ۲۱ سپتامبر ۱۹۵۰ در ایروان به دنیا آمد و از آکادمی دولتی هنرهای زیبای ارمنستان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
آرکمنیک هرایری نیکوغوسیان (؛ زادهٔ ) تاریخ‌نگار ادبی و ویراستار اهل ارمنستان است.
وی در ۱۴ نوامبر ۱۹۷۹ در تسوواک، شهرستان واردنیس به دنیا آمد و از دانشکده فلسفه دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۱۷) است. وی عضو اتحادیه نویسندگان ارمنستان است.
یوری لیودویگی ناوُیان (؛ زادهٔ ) یک سیاستمدار، فعال و دانشمند علوم سیاسی اهل ارمنستان است.
وی در ۱۹۶۹ به دنیا آمد و از دانشکده تاریخ دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
آنوش هراندی ناگاشیان (؛ زادهٔ ) کارشناس آموزش و پرورش اهل ارمنستان است.
وی در ۲۵ نوامبر ۱۹۶۱ در غزه به دنیا آمد و از دانشکده فلسفه دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
زاون مکرتچی مسیرلیان (؛ زادهٔ ) تاریخ‌نگار اهل ارمنستان است.
وی در ۱۹۳۸ در بیروت به دنیا آمد و از فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
آغاسی هامبارتسومی شابویان (؛ زادهٔ - درگذشته ) طراح رقص اهل ارمنستان بود.
وی در ۶ ژانویه ۱۹۲۱ در گیومری به دنیا آمد . وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۱۹۹۹)، شهروند افتخاری گیومری (۱۹۹۶) و هنرمند افتخاری ارمنستان شوروی (۱۹۶۱) است. وی در ۷ ژوئیه ۲۰۰۴ در سن ۸۳ سالگی در گیومری درگذشت.
روبن آرتاوازدی مورادیان (؛ زادهٔ ) رقصنده باله اهل ارمنستان است.
وی در ۱۴ آوریل ۱۹۸۹ در آپاگا، شهرستان اجمیادزین به دنیا آمد و از آکادمی دولتی هنرهای زیبای ارمنستان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی و هنرمند افتخاری جمهوری ارمنستان است.
رافی بوغوسی توکاتلیان (؛ زادهٔ ) مجسمه‌ساز اهل ارمنستان است.
وی در ۱۹۵۷ در بیروت، لبنان به دنیا آمد. پدرش آبراهام توکاتلیان () از نجات‌یافتگان نسل‌کشی ارمنی‌ها در سال ۱۹۱۵ بود. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۱۶) و مدال طلای وزارت فرهنگ جمهوری ارمنستان است.
شچورس داوتیان (؛ زادهٔ - درگذشته ) تاریخ‌نگار، شاعر و فعال اهل ارمنستان بود.
وی در ۱۲ مارس ۱۹۳۸ در واغارشاپات به دنیا آمد و از دانشکده فلسفه دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است. وی در ۲۶ مهٔ ۲۰۱۶ در سن ۷۸ سالگی در درگذشت.
کیم نامئومی باکشی (؛ زادهٔ - درگذشته ) نویسنده اهل روسیه بود.
وی در ۱ مارس ۱۹۳۱ در مسکو به دنیا آمد و از فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است. وی در ۵ مارس ۲۰۱۹ در ۸۸ سن سالگی در مسکو درگذشت.
پوغوس سناپیان (؛ زادهٔ - درگذشته ) آموزگار، رمان‌نویس و منتقد ادبی اهل ارمنستان بود.
وی در ۱۱ اوت ۱۹۲۷ در، ارمنستان غربی به دنیا آمد و از دانشگاه پاریس فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۰۳) است. وی در ۱۴ ژوئن ۲۰۱۴ در سن ۸۶ سالگی در بیروت درگذشت.
وازگن همایاکی صافاریان (؛ زادهٔ ) تاریخ‌نگار ادبی اهل ارمنستان است.
وی در ۵ ژوئیه ۱۹۴۷ در ووسکوان، شهرستان نویمبریان به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی عضو اتحادیه نویسندگان ارمنستان است وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
هاغتاناک شماوونی شاهومیان (هاغتو) (؛ زادهٔ ) نقاش اهل ارمنستان است.
وی در ۱۹ ژوئیه ۱۹۴۴ در ایروان به دنیا آمد و از آکادمی دولتی هنرهای زیبای ارمنستان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون نقاش افتخاری جمهوری ارمنستان (۲۰۱۰) و مدال موسس خورناتسی (۲۰۲۰) است. وی عضو اتحادیه نقاشان ارمنستان است.
گیوی شاهنازاری (گیگوش شاهنازاریان) (؛ زادهٔ ) شاعر و مترجم اهل ارمنستان است.
وی در ۲۳ دسامبر ۱۹۳۳ در تفلیس به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی تفلیس فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۱۱) است. وی عضو اتحادیه نویسندگان گرجستان می‌باشد.
اولینا وانیکی شاهیریان (؛ زادهٔ ) بازیگر اهل ارمنستان است.
وی در ۱۳ ژوئن ۱۹۴۱ در گیومری به دنیا آمد . وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۱۴), هنرمند افتخاری جمهوری ارمنستان (۲۰۰۳)، مدال گریگور نارکاتسی (۲۰۱۶) و مدال طلای وزارت فرهنگ جمهوری ارمنستان (۲۰۱۱) است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به یک تکه از آسمان اشاره کرد.
هراچیا بابکنی شاه‌عزیزیان (؛ زادهٔ ) ورزشکار اهل ارمنستان است.
وی در ۱۷ فوریهٔ ۱۹۴۷ در گیومری به دنیا آمد و از دانشگاه پلی‌تکنیک ارمنستان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون قهرمان ورزشی اتحاد شوروی و مدال موسس خورناتسی (۲۰۰۳) است.
تیگران بابکنی نرسیسیان (؛ زادهٔ ) بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر اهل ارمنستان است.
تیگران نرسیسیان در ۷ مهٔ ۱۹۶۶ در ایروان به دنیا آمد و فرزند بابکن نرسیسیان می‌باشد. وی از آکادمی دولتی هنرهای زیبای ارمنستان فارغ‌التحصیل گشت. تیگران و همسرش، صاحب دو فرزند به نام‌‌های آنی و مانه می‌باشند. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی، هنرمند مردمی ارمنستان و مدال طلای وزارت فرهنگ جمهوری ارمنستان شده‌است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به "مادر جایگزین" اشاره کرد.
سورن بابکنی رشتونی (؛ زادهٔ - درگذشته ) کارگردان اهل ارمنستان است.
وی در ۲۹ ژوئیه ۱۹۵۱ در ایروان به دنیا آمد و از فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است. وی در ۱۹ ژوئن ۲۰۲۰ در سن ۶۸ سالگی در ایروان درگذشت.
آرا کارلنی ساغاتلیان (؛ زادهٔ ) سیاستمدار و فعال اجتماعی اهل ارمنستان است.
وی در ۲۱ اوت ۱۹۷۰ در ایروان به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
هراچیا لیودویگی ساروخان (ساروخانیان) (؛ زادهٔ - ) شاعر و مترجم اهل ارمنستان بود.
وی در ۱ ژانویهٔ ۱۹۴۷ در مارگاهوویت، شهرستان گوگارک به دنیا آمد و از فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۱۹۹۸) و مدال طلای وزارت فرهنگ جمهوری ارمنستان است. عضو اتحادیه نویسندگان ارمنستان بود. وی در ۸ آوریل ۲۰۱۶ در سن ۶۹ سالگی در درگذشت.
سلاوا گئورگی سارگسیان (؛ زادهٔ ) گزارشگر ورزشی اهل ارمنستان است.
وی در ۱ ژانویه ۱۹۴۸ در تفلیس به دنیا آمد و از انستیتو دولتی فرهنگ سلامت و ورزش پرورش اندام ارمنستان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
آلبرت گورگنی سارگسیان (؛ زادهٔ ) دانشمند اهل ارمنستان است.
وی در ۵ آوریل ۱۹۳۹ در پمزاشن به دنیا آمد و از دانشکده فیزیک دانشگاه دولتی ایروان فارغ‌التحصیل گشت . وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۱۳) است.
آرو هاروتیونی ساموئلیان (؛ زادهٔ ) معمار و سیاستمدار اهل ارمنستان است که از تاریخ ۲۰۰۹ تا تاریخ ۲۰۱۸ سمت معاون وزیر فرهنگ جمهوری ارمنستان را برعهده داشت.
وی در ۱۵ ژانویه ۱۹۷۶ در ایروان به دنیا آمد و از دانشگاه ملی معماری و شهرسازی ارمنستان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی است.
آشوت یغیای قازویان (؛ زادهٔ ) فیلم‌نامه‌نویس، تهیه‌کننده و روزنامه‌نگار اهل ارمنستان است.
وی در ۱۱ فوریه ۱۹۵۴ در ایروان به دنیا آمد . وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۱۶) است.
آئلیتا گورگنی دولوخانیان (؛ زادهٔ ) تاریخ‌نگار ادبی اهل ارمنستان است.
وی در ۱۴ فوریه ۱۹۴۲ در وایک به دنیا آمد و از دانشگاه دولتی علوم پرورشی خاچاطور آبوویان ارمنستان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال خاچاطور آبوویان (۲۰۰۸), مدال موسس خورناتسی (۲۰۰۳) و مدال طلای وزارت فرهنگ جمهوری ارمنستان (۲۰۱۲) است.
آناهید آرامائیسی ساهاکیان (؛ زادهٔ ) خواننده اهل ارمنستان است که از سال میلادی تا کنون مشغول به فعالیت می‌باشد.
وی در ۸ فوریه ۱۹۶۳ در هوویت به دنیا آمد و از کنسرواتوار دولتی کومیتاس ایروان فارغ‌التحصیل گشت. وی برنده جوایزی همچون مدال موسس خورناتسی (۲۰۱۷) است.
ابرویی قفقازی یک گیاه گل‌دهنده از سردهٔ ابرویی است. این گیاه بومی قفقاز است و در مناطق متعددی در ارمنستان، آذربابجان، گرجستان و روسیه یافت می‌شود.
پراکنش کلی این گونه به گفته دلفورگ، از توده‌های ساحلی شمال شرق آناتولی، از ترابزون در غرب تا دریای خزر در شرق است.
گیاه ابرویی قفقازی در جمهوری آذربایجان از قدیم به نام «خاری‌بلبل» خوانده می‌شود. در جمهوری آذربایجان به عنوان نمادی از یاد و خاطره سربازان کشته شده در جنگ دوم قره‌باغ پذیرفته شده‌است. از آغاز درگیری قره‌باغ، خاری‌بلبل به نمادی از مبارزه مردم آذربایجان تبدیل شد. پس از اشغال قره‌باغ نیز، خاری‌بلبل برای بسیاری نماد درد، اندوه و حسرت بود. هرگاه خاری‌بلبل در فرهنگ، هنر و ادبیات آذربایجان به کار رفته مشخصا اشاره به قره‌باغ بوده‌است.https://www.azernews.az/culture/65408.html
خاری‌بلبل همچنین در اسطوره‌های باستانی ترک‌ها بسیار ذکر شده‌است؛ مثلاً بلبل غمگین در اساطیر ترکی باستان به عنوان آخرین امید سربازی که در نبرد به شدت مجروح شده بود، شناخته می‌شد. همچنین بر اساس افسانه‌های باستانی ترک، یکی از جانفشانان «اغوزخان»، پیراهن خونین خود را پاره کرده و بر پای بلبلی که همیشه همراهش بوده، می‌بندد و برای معشوق خود «آیبوکه» می‌فرستد.
ارلان جورابکوف، نویسنده قرقیز نیز در داستان «جارخی بلبل» در مورد اساطیر باستانی ترک بسیار صحبت کرده‌است. به گفته بسیاری، خاری‌بلبل پرنده‌ای اهلی بود. برخی از محققان معتقدند که این نوع بلبل فقط توسط رزمندگان و سرداران جنگی استفاده می‌شد.
آغابیگم جوانشیر دختر خان قره‌باغ اصالتاً اهل شوشی بود او بین سال‌های ۱۸۰۱ تا ۱۸۳۲ همسر فتحعلی شاه قاجار شد و بعدها به عنوان حاکم قم در این شهر زندگی می‌کرد.https://m.modern.az/az/news/268608/efsaneden-zefere-xari-bulbul-qelebe-simvoluna-nece-cevrildi
شعر ترکی منسوب به آغابیگم در مورد خاری‌بلبل به جا مانده‌است:
خاری‌بلبل پس از جنگ دوم قره‌باغ و به مناسبت بزرگداشت کشتگانی که در جنگ دوم قره‌باغ جان خود را از دست دادند، به عنوان نمادی از یاد کشته‌شدگان و پیروزی ارتش آذربایجان رواج یافت.
این جنگ که از ۲۷ سپتامبر تا ۱۰ نوامبر ۲۰۲۰ ادامه داشت، پس از غلبه ارتش آذربایجان و پس از آزادسازی شوشی به پایان رسید و نماد خاری‌بلبل که در شبکه‌های اجتماعی هم بسیار منتشر می‌شد به نماد پیروزی و غرور آذربایجان تبدیل شد.https://azertag.az/en/xeber/Azerbaijan_observes_nationwide_moment_of_silence_for_Patriotic_War_martyrs-1658043?__cf_chl_jschl_tk__=pmd_U8xT25v_aN_kBMH0EeLfGQVGQnDG8ktCND1wX60uYmQ-1632858829-0-gqNtZGzNAlCjcnBszQil
در سال ۲۰۱۴، نمایشگاهی با عنوان «گل صلح و عشق، خاری‌بلبل» توسط خودمختاری فرهنگی فدرال ملی آذربایجانی‌ها در روسیه برگزار شد.https://web.archive.org/web/20150330044034/http://today.az/news/entertainment/135907.html در مارس ۲۰۱۴، مراسم معرفی گل خاری‌بلبل در هنرستان باغ گیاه‌شناسی ایالات متحده برگزار شد.https://web.archive.org/web/20140319133723/https://www.azernews.az/culture/65408.html
جشنواره بین‌المللی موسیقی فولکلوری خاری‌بلبل در ماه مه در هنگام شکوفه دادن گل «خاری‌بلبل» برگزار می‌شود که پنجمین دوره این جشنواره بین‌المللی در شهر شوشی، پایتخت فرهنگی جمهوری آذربایجان برگزار شده است. این جشنواره که توسط بنیاد حیدر علی‌اف و با حضور نوازندگان و گروه‌های رقص از کشورهای مختلف و همچنین گروه‌های محلی از مناطق مختلف آذربایجان برگزار می‌شود
بازآرایی دمیانوف واکنش شیمیایی آمین‌های نوع اول با نیترو اسید برای تولید الکل‌های بازآرایی شده‌است. این واکنش شامل جایگزینی توسط گروه هیدروکسیل با انبساط احتمالی حلقه است. نام این واکنش از نام شیمیدان روسی نیکولای یاکوولویچ دمیانوف (۱۸۶۱–۱۹۳۸) گرفته شده‌است.
بازآرایی مام یک واکنش آلی و نوعی واکنش بازآرایی است.Mumm, O. Ber. Dtsch. Chem. Ges. 1910, 43, 886-893"Preparation of acyclic isoimides and their rearrangement rates to imides" J. S. Paul Schwarz J. Org. Chem.; 1972; 37(18) pp 2906 - 2908; این واکنش به صورت یک انتقال ۳،۱(O-N) آسیل از یک گروه آسیل ایمیدات یا ایزوایمید به یک ایمید توصیف می‌شود.
این واکنش به عنوان بخشی از واکنش یوگی اهمیت دارد.
برمپریدول (به عنوان برومیدول ، برومودول در بازار عرضه می شود) مشتقی از بوتیروفنون است. این ماده یک داروی نورولپتیک قوی و طولانی اثر است که به عنوان داروی ضدروان‌پریشی در درمان اسکیزوفرنی استفاده می شود. این دارو در سال 1966 در شرکت جانسن فارماسیوتیکا کشف شد.
موساپرامین (Cremin) یک داروی ضدروان‌پریشی آتیپیک است که در ژاپن استفاده می شود. این دارو یک آنتاگونیست دوپامین قوی با میل ترکیبی بالا به گیرنده‌های D ،D و D، و با تمایل متوسط برای گیرنده ۲ سروتونین است.
فانوس جادویی زمان کتابی از داریوش شایگان است که نویسنده در آن به بررسی زندگی و آثار مارسل پروست با تمرکز بر در جست‌وجوی زمان از دست رفته می‌پردازد. عبدالحسین نیک‌گهر این کتاب را شاهکار می‌داند و می‌گوید: « جز او کس دیگری نمی‌‌توانست این کتاب را بنویسد چرا که تسلط بسیار زیادی روی زبان‌های انگلیسی، فرانسه و آلمانی داشته و هر چه درباره پروست نوشته شده ایشان دیده است.»
مراسم رونمایی از کتاب در دی ۱۳۹۶ با حضور محمدرضا باطنی، محمود دولت‌آبادی، منصور هاشمی، علی دهباشی و ژاله آموزگار برگزار شد.
باتری () یک دیوار دفاع دریایی قدیمی و تفرجگاه دیدنی در چارلستون ، کارولینای جنوبی است. این نام به دلیل وجود آتشبار (به انگلیسی باتری) قدیمی است که در هنگام جنگ داخلی آمریکا در این محدوده و در میان رودهای اشلی و کوپر قرار داشته است.
آرتور راونل (؛ ۲۹ مارس ۱۹۲۷ - ۱۶ ژانویهٔ ۲۰۲۳) سیاستمدار اهل ایالات متحده آمریکا بود. وی نماینده حزب جمهوری‌خواه (ایالات متحده آمریکا) در چارلستون، کارولینای جنوبی بود.
فرانک به معنی صریح است و این اسم انگلیسی است و ممکن است به موارد زیر اشاره کند:
اگرچه بیشتر ارزهایی که فرانک نامیده و با C نوشته می‌شوند، اما برخی از آنها (که در کشورهای آلمانی زبان استفاده می‌شوند) ممکن است با K نیز نوشته شوند:
فلیکس گومس (؛ زادهٔ ) بازیگر اهل اسپانیا است.
از فیلم‌هایی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به "پس از کلاس"، "۱۴ آوریل، جمهوری"، "کارلوس، پادشاه امپراتور"، "قصه‌ای برایم بگو"، "۱۳ گل رز" و "باران تابستان" اشاره کرد.
نادیا دِ سانتیاگو کاپی (؛ زادهٔ ) بازیگر اهل اسپانیا است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است، می‌توان به "آلاتریست"، "۱۳ گل رز" و "دختران تلفنچی" اشاره کرد.
خوزه مانوئل سروینو (؛ زادهٔ ) بازیگر اهل اسپانیا است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است، می‌توان به "رفقا"، "چاقوکش‌ها"، "۱۳ گل رز"، "هفت روز در ژانویه"، "به‌طور کاملاً اتفاقی" و "عشق نه، فقط دیوانگی" اشاره کرد.
لوئیسا مارتین (؛ زادهٔ ) بازیگر اهل اسپانیا است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است، می‌توان به "شراب کهنه"، "پزشک خانوادگی"، "۱۳ گل رز" و "کاروسل حوالی ۱۹۵۰" اشاره کرد.
سِـکون دِ لا روسا (؛ زادهٔ ) مؤلف، کارگردان نمایش، بازیگر و کمدین اهل اسپانیا است.
از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است، می‌توان به "شب پادشاهان"، "چندی بعد"، "جادوگران سوگاراموردی"، "قاطر"، "۳۰ سکه"، "بار"، "جنبه دیگر همبستر شدن"، "سوئیس کوچک" و "۱۳ گل رز" اشاره کرد.
کریستیانو دا سیلوا لیت (؛ زادهٔ ) بازیکن فوتبال اهل برزیل است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال کریسیوما اشاره کرد.
لیگ قهرمانان اروپا ۲۳–۲۰۲۲ (به ) شصت و هشتمین فصل از مسابقات فوتبال باشگاه‌های برتر اروپای برگزار شده توسط یوفا است. ورزشگاه المپیک آتاترک در استانبول میزبان فینال این مسابقات است. سرانجام منچستر سیتی با برتری یک بر صفر برابر اینتر میلان توانست قهرمان این رقابت‌ها شود.
لکه تار یک ناحیه در میدان بینایی با تاری دیداست که یا اندکی اعوجاج دارد یا کاملاً محو و تاریک است؛ ولی توسط یک ناحیه دید معمولی احاطه شده‌است.
در فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی واژه سیاه‌نقطه معرفی شده‌است.https://wiki.apll.ir/word/index.php/Scotoma به رغم این دربارهٔ این عارضه باید دانست که:
علت اساسی لکه تار، تخریب قشر بینایی مغز می‌باشد.
فابیو ویرا (؛ زادهٔ ) بازیکن فوتبال اهل پرتغال است.
وی همچنین در تیم‌های ملی فوتبال زیر ۱۸ سال پرتغال، زیر ۲۰ سال پرتغال، و زیر ۲۱ سال پرتغال بازی کرده‌است.
جوانان پورتو
گریگور کوبل (؛ زادهٔ ) بازیکن فوتبال اهل سوئیس است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال هوفنهایم، باشگاه فوتبال بروسیا دورتموند، و باشگاه فوتبال اشتوتگارت اشاره کرد.
استفن تیگس (؛ زادهٔ ) بازیکن فوتبال اهل آلمان است.
از باشگاه‌هایی که در آن بازی کرده‌است می‌توان به باشگاه فوتبال اسنابروک اشاره کرد.
فرامادی‌گرایی : پسامادی‌گرایی، پساماده‌گرایی، پست‌ماتریالیسم، پساماتریالیسم. در جامعه‌شناسی، فرامادی تبدیل ارزش‌های فردی از مادی، فیزیکی و اقتصادی به ارزش‌های فردی جدید همچون خودمختاری و خودبیان‌گری است.
این اصطلاح توسط دانشمند جامعه‌شناسی سیاسی، رونالد اینگلهارت از سال ۱۹۷۷ در کتاب «"انقلاب خاموش"» رایج شد که در آن متذکر گردید ثروتی که نسل‌های پس از جنگ جهانی دوم تجربه کردند سبب شد برخی از آنها امنیت مادی خود را تأمین شده بدانند و به جای آن به اهداف فرامادی همانند خودبیان‌گری، خودمختاری، آزادی بیان، برابری جنسیتی و محیط زیست‌گرایی اهمیت بیشتری بدهند. اینگلهارت استدلال کرد با افزایش رفاه، به تدریج در بین مردم جوامع صنعتی پیشرفته از طریق فرایند جایگزینی نسلی گرایش به ارزش‌های فرامادی افزایش می‌یابد.
فرامادی‌گرایی ابزاری برای توسعه درک فرهنگ مدرن است. می‌توان آن را با اشاره به سه مفهوم متمایز ماتریالیسم در نظر گرفت.
اولین نوع ماتریالیسم، چیزی که از آن بیشتر مفهوم فرامادی‌گرایی استفاده می‌شود - ماتریالیسم را به عنوان یک نظام ارزشی مرتبط با میل به برآوردن نیازهای مادی (مانند امنیت، درآمد و مسکن) و تأکید بر تجملات مادی در یک جامعه مصرف‌گرایی دارد.
مرجع دوم تصور ماتریالیستی از تاریخ است که توسط بسیاری از سوسیالیست‌ها، به ویژه کارل مارکس و فریدریش انگلس و همچنین مفهوم فلسفی آنها در مورد ماتریالیسم دیالکتیکی از آن درک می‌شود.
سومین تعریف از ماتریالیسم به این بحث فلسفی مربوط می‌شود که "ماده تنها واقعیت موجود است."
مفهوم اول جامعه‌شناختی است، مفهوم دوم هم فلسفی و هم جامعه‌شناختی، و مفهوم سوم فلسفی است.
بسته به اینکه کدام یک از سه مفهوم فوق ماتریالیسم مورد توجه باشد، فرامادی‌گرایی می‌تواند مورد بحث قرار گیرد: