moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
پوینده در سال ۱۳۳۳ در اشکذر، شهرستان اشکذر در استان یزد در خانواده‌ای فرودست زاده شد. در شش سالگی به دبستان رفت و از ده سالگی مشغول به کار شد. در سال ۱۳۴۹ دیپلم گرفت و در همان سال در رشتهٔ حقوق قضایی در دانشگاه تهران پذیرفته شد. فعالیت سیاسی را از دوران دانشجویی در تهران آغاز کرد و از سال ۱۳۵۳ هنگامی که برای ادامهٔ تحصیل در دانشگاه سوربن به فرانسه رفت در خارج از کشور ادامه داد. در سال ۱۳۵۶ مدرک فوق لیسانس جامعه‌شناسی را از این دانشگاه دریافت کرد و در شهریور ۱۳۵۷ در بحبوحهٔ انقلاب به کشورش بازگشت.
پوینده پس از انقلاب وقت خود را وقف ترجمهٔ آثار مختلف فلسفی و ادبی کرد و کتاب‌های بسیاری را از زبان فرانسه به فارسی برگرداند که برخی از آن‌ها هنوز منتشر نشده‌اند.
یک ماه پیش از مرگ غیرمنتظرهٔ پوینده، سقف اتاق اجاره‌ای‌اش فرو ریخت و میز کار و کتاب‌هایش زیر آوار مدفون شد. او در یادداشتی در مقدمهٔ کتاب "تاریخ و آگاهی طبقاتی" این فشارها را چنین بیان می‌کند: «ترجمه کتاب تاریخ و آگاهی طبقاتی را در اوج انواع فشارهای طبقاتی و در بدترین اوضاع مادی و روانی ادامه دادم و شاید هم مجموعهٔ همین فشارها بود که انگیزه و توان به پایان رساندن ترجمهٔ این کتاب را در وجودم برانگیخت؛ و راستی چه تسلاّیی بهتر از به فارسی درآوردن یکی از مهم‌ترین کتاب‌های جهان در شناخت دنیای معاصر و ستم‌های طبقاتی آن؟ تا چه قبول افتد و چه در نظر آید».
پوینده در ۱۸ آذر ۱۳۷۷ از منزل خارج شد و ده روز بعد جسد وی در روستای بادامک در شهرستان شهریار پیدا شد. علت مرگ او خفگی اعلام شد. سپس مشخص شد که او قربانی ترورهای سیاسی‌ای شده که عوامل وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی انجام داده‌اند و به قتل‌های زنجیره‌ای معروف شد. وی در خیابان ایرانشهر ربوده شده و در محل حراست گورستان تهران به قتل رسید. علی روشنی شخصی که طناب را به گردن او انداخته و خفه‌اش کرده بود به حبس ابد محکوم شد، اما هیچگاه برای سپردن دوره محکومیت به زندان فرستاده نشد. شمار دیگری از عاملان و آمران این قتل‌ها نیز به حبس محکوم شده اما مجازات نشدند. اما عامل اصلی یعنی سعید امامی پیش از آن که پرده از اعترافات او گشوده شود و آمرین این قتل‌ها را معرفی کند خبر خودکشی وی در زندان با خوردن داروی نظافت از رسانه‌های دولتی اعلام شد. مزار محمد جعفر پوینده در امامزاده طاهر کرج (گلشهر) در نزدیکی قبر محمد مختاری دیگر قربانی این قتل‌ها است. بر روی سنگ قبر او هیچ اشاره‌ای به علت کشته شدن نشده‌است.
آثار ادبی، فلسفی و اجتماعی که در طی عمر کوتاهش ترجمه کرد، بالغ بر ۲۶ اثر است. از آن جمله‌اند:
"… ت‍ا دام آخ‍ر: گ‍زی‍دهٔ گ‍ف‍ت و گ‍وه‍ا و م‍ق‍ال‍ه‌ه‍ا". ب‍ه ک‍وش‍ش س‍ی‍م‍ا ص‍اح‍ب‍ی. ت‍ه‍ران: چ‍ش‍م‍ه، ۱۳۷۸.
بخش خورگام یکی از بخش‌های شهرستان رودبار در استان گیلان واقع در شمال ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
این بخش از جمله چهار بخش شهرستان رودبار است؛ و به مرکزیت شهر بره سر است با دو دهستان :دهستان خورگام و دهستان: دلفک. بخش خورگام دارای ۴۳ روستا و یک مرکز شهری است.
شهرها: بره‌سر
در ۱۳۸۵، خورگام ۲٬۹۹۳ خانوار و ۱۰٬۶۶۸ نفر جمعیت داشت. ۶۸ درصد از افراد بالای ۶ سال باسواد بودند.
امروزه در این منطقه اقوام گالش و کرد کرمانج در کنار یکدیگر زندگی می‌کنند. اقوام گالش ساکنان نخستین و کردها مهاجرند. نامدارانی همچون
منوچهر سلیمی ،
ستار سلیمی،
نوش آفرین و
مه آفرید امیر خسروی
از این بخش رودبار هستند.
زمانی اقوام دُربیکه در منطقه دلفک ساکن بودند. زبان‌های گیلکی گالشی و کرمانجی در این منطقه رایج است.مقدمه کتاب «دستور زبان گویش‌های تاتی جنوبی»، پروفسور احسان یارشاطر، لاهه - پاریس ١٩٦۹گونه‌های زبان تاتی (گروه ۱۰: گونه‌های رودبار در دره سفیدرود که در حال تغییر به زبان‌های حاشیه خزر هستند)، دونالد استیلو، ۱۹۸۱علیزاده جوبنی علی، «نخستین فرهنگ گویش تاتی رودبار زیتون»، نشر فرهنگ ایلیا، رشت، ۱۳۸۹، ۳۱۰ صفحهعبدلی علی، تات‌های ایران و قفقاز، تهران: انتشارات مهدی رضایی، چاپ اول، ۱۳۸۹
واژه خورگام به معنای جای پای خورشید، و نامی قدیمی است. پیشوند خور در نام‌های منطقه ای عمارلو کاربرد فراوان دارد؛ همانند، خورارود، خورپو و خرم‌کوه، که برگرفته از رنگ سرخ (همچون خور در خرمدینان) یا خورشید است. خورگام بیش از ۳۰۰ سال پارچه ای از جغرافیای اداری عمارلو بوده‌است و هنوز هم در زمره منطقه عمارلو شناخته می‌شود. گفته می‌شود که عمارلو نامی است که در پی کوچ کرمانج زبانان از شمال خراسان به این منطقه داده شده‌است؛ با این وجود نام آمارد از دوران باستان دربارهٔ این منطقه ثبت شده‌است.
امروزه خورگام به عنوان بخشی مستقل شناخته شده که مرکز آن شهر بره سر است. این شهر در گذشته با نام‌های پیره سر و براسر هم نامیده شده‌است.
بخش خورگام در ارتفاعی بالاتر از ۲۰۰۰ متر از سطح دریا قرار دارد و دارای آب و هوای معتدل کوهستانی می‌باشد. خورگام یک منطقه ییلاقی زیبا و خوش آب و هوا است و از عواملی که باعث زیبایی این منطقه شده ترکیب کشتزار، جنگل و چمنزار می‌باشد.
گراز، موش خرما و سنجاب و روباه از پستانداران غالب منطقه شمرده می‌شوند. خزندگان غالب نیز مار‌های سمی می‌باشند.نام مارهای سمی منطقه افعی گرزه و افعی قفقازی و افعی زنجانی و افعی البرزی می‌باشد پرندگانی همانند کبک، قمری، تیهو، بلدرچین و هدهد (شانه بسر) در لابلای درختان و بوته‌ها به فراوانی دیده می‌شوند.
رقم‌هایی از بابونه، مهر سلیمان (شقاقل)، گل چای، گل گاوزبان و صدها گونه گیاهی دیگر از خانواده‌های مختلف گیاهی در این منطقه به وفور یافت می‌شوند.
پسامدرنیسم، پسانوگرایی«پسانوگرایی» واژهٔ مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی برای postmodernism است. یا پُست‌مدرنیسم (همچنین: پساتجدد، مابعد تجدد) به سیر تحولات گسترده‌ای در نگرش انتقادی، فلسفه، معماری، هنر، ادبیات و فرهنگ می‌گویند که از بطن نوگرایی (مدرنیسم) و در واکنش به آن، یا به‌عنوان جانشین آن پدید آمد. پست‌مدرنیسم مفهومی تاریخی ـ جامعه‌شناختی است که به دوران تاریخیِ بعد از مدرنیسم گفته می‌شود.Barker, C, (2004), "The SAGE Dictionary of Cultural Studies", London, SAGE publication; ; ; ; ;
پیشوند «پسا» در پسامدرنیسم الزاماً اشاره به تأخُر زمانی ندارد. پساتجدد در اصل در واکنش به نوگرایی و تحت تأثیر هوشیاری عمومی پس از جنگ جهانی دوم به وجود آمد. پسانوگرایی به مکتب فرهنگی، فلسفی، فکری و هنری اشاره دارد که سلسله‌مراتب مرکزی یا اصول ساختاریافتهٔ مشخص ندارد و در برگیرندهٔ پیچیدگی مفرط، تناقض، ایهام، تنوع و عدم انسجام درونی است. این عنوان گویا نخستین بار در سال ۱۹۱۷ میلادی به وسیله فیلسوف آلمانی
رودُلف پانویتس برای توصیف نهیلیسم فرهنگ غربی قرن بیستم که مضمونی وام گرفته از آراء نیچه بود، به کار رفته‌است.Pannwitz, R. (1917). Die krisis der Europaeischen, kultur. Nuernberg: Hans carl.
پست‌مدرنیته در یک تغییر کلی از تولید به مصرف به عنوان مجموعه مرکزی فرآیندهای اجتماعی و اقتصادی ساخت اجتماعی مداخله می‌کند. به این معنا، مفهوم پست‌مدرنیته تا حدی مشابه جامعهٔ فراصنعتی است که می‌گوید جوامع صنعتی شاهد تغییر جهت از ساخت صنعتی به صنایع خدماتی با تأکید بر تکنولوژی اطلاعات هستند. شماری از نظریه‌پردازان مفهوم پست‌مدرنیته را برای اشاره به موقعیت نهادی استفاده نمی‌کنند بلکه به منظور ارجاع به موقعیت دانش به کار می‌برند. از این رو بومن عنوان کرده‌است که پیامدهای پست‌مدرنیته آن‌ها چیزهایی است که ذهن مدرن بر خودش از دور و بواسطهٔ درک انگیزش تغییر بازتاب می‌کند. "عدم قطعیت"، "دو سوگرایی" و ابهام پست‌مدرنیته امکان به چنگ آوردن سرنوشت به منظور خلق آینده‌مان را فراهم می‌آورد. هیچ‌یک از این‌ها تضمین یا مبنای عامی برای این پروژه نیستند بلکه تنها به عنوان احتمالی درون موقعیت پست‌مدرنیته ظاهر گشته‌اند. اندیشهٔ پست‌مدرنیته خواستار آن است که مدرنیته در پی برآوردن وعده‌های خود باشد ولو اینکه عقلانیت در آن تحریف شده‌است. برای لیوتار نیز وضعیت پست‌مدرنیته فهم موقعیت دانش در جامعهٔ بسیار پیشرفته است. او «بی‌اعتقادی به فراروایت‌ها» را به عنوان شاخصهٔ پست‌مدرنیسم معرفی می‌کند و تفاوت‌ها و فهم‌های واقع شده درون دانش‌های خاص خُردتر (خرده‌روایت‌ها) را تجلیل می‌کند.
پسانوگرایی مفهومی است که تعریف آن میان تحصیل‌کرده‌ها، روشنفکران، و تاریخ‌دانان به دلیل دلالت ضمنی آن به اینکه که دوران نوگرایی به‌سر رسیده‌است، بسیار مشکل و بحث‌انگیز است. با این حال، بیشترِ این افراد بر سر این مسئله که از اواخر قرن بیستم مفهوم «پسانوگرایی» یا «پست‌مدرنیسم» در مقولاتی مانند فلسفه، هنر، تئوری نقد، ادبیات، معماری، تفسیر تاریخ، و فرهنگ تأثیر داشته توافق نظر دارند.
از مواردِ کلیدیِ سازندهٔ پست‌مدرنیسم می‌توان اشاره کرد به:
توجه داشته باشید که پست‌مدرنیسم با پست‌مدرنیته فرق دارد که واژه‌ای جداگانه است و مبین اوضاع اجتماعی یا فرهنگی عصر پسانوگرایی یا پست‌مدرنیسم.
پیدایش پست‌مدرنیته را به طیفی از عوامل گوناگون نسبت داده‌اند، از جمله:فرهنگ و زندگی روزمره - اندی بنت - لیلا جوافشانی/ حسن چاوشیان - نشر اختران - چاپ اول 1386 - ص 51- 54
از پسانوگرایی غالباً به‌عنوان جریانی از اعتقادات یاد می‌شود که از طریق معکوس نمودن شماری از انگاشت‌های بنیادین نوگرایی، جایگزین نوگرایی گشته یا در حال جایگزینی آن می‌باشند. به‌عنوان مثال، نوگرایی اهمیت بسیار زیادی به مفاهیمی از قبیل منطق، مادیت و پیشرفت از یک سو و مفاهیمی که ریشه در روشنفکری داشته و جریانات اثبات‌گرایی و واقع‌گرایی اواخر قرن ۱۹ ازسوی دیگر قایل است – در حالیکه پسانوگرایی اصولاً وجود واقعی این مطلوبات را زیر سؤال می‌برد. بحث طرفداران پسانوگرایی اغلب آن است که مطلوب‌های واقعی آن‌ها در نتیجه شرایط خاص اقتصادی واجتماعی شامل آنچه به‌عنوان «سرمایه‌داری اخیر» و حضور دائمی رسانه‌های پخش و حرکت جامعه بسوی دورهٔ تاریخی تازه در اثر فشار چنین اوضاعی، به وجود می‌آیند. به‌هرحال، گروه کثیری از متفکرین و نویسندگان مفهوم پسانوگرایی را به‌عنوان بهترین عصر، تنوع یا گسترش نوگرایی و نه واقعاً یک عصر یا تفکر مجزا لحاظ می‌نمایند. به‌طور خلاصه، بحث طرفداران پسانوگرایی بر این پایه است که اقتصاد و شرایط تکنولوژیک عصر ما، به تمرکززدایی جامعهٔ تحت سلطه رسانه‌های جمعی انجامیده‌اند که در آن اعتقادات ارایه‌کنندهٔ ارجاعات داخلی و کپی یکدیگر و بدون هیچ نوع اصالت، ثبات یا هدف برای مقاصد ارتباطات، مفاهیم هستند. جهانی سازی که محصول ابداعات در زمینه‌های ارتباطات، تولید و حمل و نقل است، گاهی به‌عنوان نیرویی که محرک آن عدم تمرکز در زندگی مدرن است شناخته شده‌است که نهایتاً باعث ایجاد جامعه‌ای جمع گرا خواهد گردید که دارای ارتباطات عمیق درون جهانی بوده و بدون هر گونه مرکز قدرت غالب سیاسی، ارتباطات، یا محصولات ذهنی است. دانش‌آموختگان طرفدار پسانوگرایی اعتقاد دارند که چنین جامعه‌ای تمرکززدا به‌طور غیرقابل اجتناب پاسخ‌ها یا ادراکاتی را ایجاد می‌نماید که به‌عنوان پسانوگرا خوانده می‌شوند. این پاسخ‌ها عبارت‌اند از رد آنچه که اشتباه به‌نظر می‌آید، تحمیل پیوستگی فراداستانی و استیلا، شکستن قالب‌های طبقاتی، اتحاد ساختار و سبک‌های ادبی، و در هم کوبیدن طبقاتی که نتیجه تمرکز اصلیت و دیگر فرم‌های تحمیل مصنوعی دستور است. در عوض، آن‌ها به اختلاط عوامل، بازی و ساختن عقاید برگرفته از متون مختلف و نابودی سمبل‌ها و تبدیل به پایه‌های پویای قدرت و جایگزین کردن آن به وسیلهٔ آنچه این سمبل‌ها معانی خود را از آن به‌عنوان دلالت‌کننده بر گرفته‌اند، ارج می‌نهند. در چنین فضایی، این موضوع با عصر پساساختارگرایی در فلسفه، کمینه گرایی در هنر و موسیقی، ظهور پاپ و ظهور رسانه‌های گروهی در ارتباط است.
دانش پژوهانی که انشقاق مفهوم پسانوگرا را به‌عنوان یک دوره مشخص پذیرفته‌اند بر این باورند که جامعه به‌طور کلی از تفکرات مدرن پرهیز نموده و در عوض ایده‌هایی را جذب می‌کند که ریشه در عکس‌العمل به محدودیت‌ها و ممنوعیت‌های آن ایده‌ها دارند. به‌هرحال، زمان حاضر یک دوره تاریخی جدید بحساب می‌آید. در حالیکه خصوصیات زندگی پسانوگرایی گاهی بسختی قابل درک هستند، اکثر محققان پسانوگرا به تغییرات محکم و قابل مشاهده تکنولوژیکی و اقتصادی اشاره می‌کنند که روش‌های جدید فکری را به ارمغان آورده‌اند. مخالفان این ایده بر سر این مسئله که این اعتقاد ارایه‌کننده آزادی است مخالفت می‌کنند، اما در عوض به خلاقیت و ریشه کن ساختن سازمان با عواملی از قبیل اعتقاد به توحید و ضربه غیرمستقیم معتقدند. آن‌ها عقیده دارند که مفهوم پسانوگرایی پیچیده و غامض است. اغلب در خصوص این مبحث همچنین ادعاهای شدیداللحن سیاسی بگوش می‌رسد که در این زمینه نظریه پردازان محافظه‌کار سخت‌ترین انتقادات را بر پسانوگرایی وارد می‌سازند. همچنین در رابطه با اینکه این تغییرات تکنولوژیک و فرهنگی معرف یک دوره تاریخی جدید هستند یا صرفاً بسط دوره‌ای مدرن، اختلاف نظر وجود دارد. از آن گذشته ادعای دیگران و نظرات موید آنکه فرهنگ وارد دوره پسانوگرایی شده و و اینکه حتی عصر پسانوگرایی پیشتر به پایان رسیده، موضوعات را هر چه بیشتر پیچیده می‌کند.
دلالت ضمنی پسانوگرایی بر این عقیده‌است که دانش طبقاتی گردیده‌است. از طریق «کامپیوتریزه شدن جامعه» و استیلای رسانه‌های جمعی، دانش سیال و سبک گردیده‌است؛ بنابراین در حال حاضر سکوی قدرت به چگونگی کنترل دانش برمی گردد. همچنان‌که عوامل بیشتری توان اداره کردن و کنترل دانش را می‌یابند، قدرت دولت‌ها کاهش می‌یابد. در واقع وجود دولت‌ها به آنچه تحت کنترل دارند وابسته گردیده‌است. کارکرد دولت‌ها به‌طور کارا و از طریق آن‌ها به قاطبه ملت گزارش می‌شود و از این رهگذر یعنی تعالیم ملت، دولت‌ها قادر به تصمیم‌گیری در امورات جاری می‌گردند. نقش، کاربرد صحیح و معنای پسانوگرایی همچنان مورد بحث‌های شدید قرار داشته و در معنا مورد اختلاف گسترده قرار دارد.
همانند قسمت‌های دیگر، کاربری اصطلاح نیز منوط به عوامل مشکل ساز نامتوازن و تفرقه‌انگیز است. برخی افراد تعاریف موجز پسانوگرایی را اغلب در تئوریهایی از قبیل نسبیت‌گرایی، پوچ‌گرایی، ضد روشنفکری یا ضدنوگرایی به کار می‌برند. دیگران اعتقاد دارند که جهان چنان عمیق دست‌خوش تغییرات گشته که این اصطلاح تقریباً بر همه چیز قابل انطباق شده‌است و بنابراین پسانوگرایی را در گستره فرهنگ به کار می‌برند. مردم نیز که اعتقاد دارند پسانوگرایی واقعاً فقط یک جنبه عصر مدرن است، نیز آن را به‌عنوان اصطلاحاتی از قبیل عصر معاصر نوگرایی مورد استفاده قرار می‌دهند.
نوگرایی به دوره زمانی یا اوضاعی گفته می‌شود که با انقلاب صنعتی یا نهضت روشنفکری شناسائی می‌شود. گفته می‌شود یکی از «کاربرد»های نوگرایی پرورش پیشرفت و ترقی است که از طریق به‌کارگیری اصول منطق، سلسله مراتب در بخش‌های عمومی و هنری زندگی به دست می‌آید. اگرچه می‌توان امتیازات مفیدی را بین اعصار نوگرایی و پسانوگرایی قایل شد، ولی این مسئله باعث حذف تشابهات حاضر بین این دو عصر نمی‌گردد. یکی از شاخصترین تفاوت‌ها بین نوگرایی و فرانوگرایی نگرانی از جامعیت یا کلیت است. در حالی که هدف هنرمندان نوگرا تسخیر جامعیت یا کلیت در برخی صحنه‌هاست، پست‌مدرنیست‌ها این تمایل را به‌عنوان فراداستان‌ها تخطئه می‌نمایند. این کاربری به فیلسوفانی همانند ژان فرانسوا لیوتار و ژان بودریار نسبت داده شده‌است. لیوتار مفهوم تجددگرایی یا نوگرایی را به‌عنوان یک وضعیت فرهنگی که دارای خصوصیت تغییر مداوم در جهت پیشرفت است می‌شناسد. او همچنین پسانوگرایی را ارایه‌کننده حد اعلی این پیشرفت می‌داند که در آن تغییرات مکرر به صورت پدیده‌ای عادی درآمده و پندار پیشرفت به کهنگی می‌گراید. در عین حال نویسندگانی از قبیل جان رالستون سال اعتقاد دارند که پسانوگرایی نشانگر سرخوردگی انباشته شده در اثر مواعید پروژه روشنفکری و پیشرفت علوم و در نتیجه در مرکز قرار گرفتن تفکر مدرن است.
یکی از عوامل پراهمیت در رابطه با پسامدرنیسم، جنبشی در ادبیات است که ساختارگرایی خوانده می‌شود.موج چهارم – رامین جهانبگلو- ترجمهٔ منصور گودرزی- نشر نی- چاپ چهارم 1384- ص 50
سرآغاز دههٔ ۱۹۷۰ نقطهٔ عطفی در خصوص محافظت از محیط زیست محسوب می‌سود، از جمله اقدامات مهم این دهه، تأسیس سازمان‌های بین اللملی همچون صلح سبز در سال ۱۹۷۱ بود، که آزمایش‌های اتمی، آلودگی آب و هوا، ونیز کشتار جانوران را مورد اعتراض قرار داد، ا اعتراضات با توجه به پوشش رسانه‌ای گسترده به‌طور روزافزون، توجه ساکنین سراسر زمین را به خود جلب کرد.
بوم شناسانی چون ای.اف. شوماخر و موری بوکچین در راستای مقاومت در برابر روند مستمرسازی صنعتی سازی، شعار کوچک زیبا است را سر دادند که هدف از آن، طرح یک جهان بینی قابل درک در چهارچوب یک اقتصاد محلی و از این رو طرح شعار بوم شناسانهٔ «جهانی بیندیشید محلی عمل کنید» بود.
از این گذشته بحران نفت که در آغاز دههٔ ۱۹۷۰ به مرحلهٔ حاد خود رسید، به جستجو برای یافتن یک منبع انرژی تازه نیز منجر شد. در نتیجه نیروی هسته‌ای به عنوان حلال همهٔ مشکلان انرژی مورد توجه قرار گرفت. اما از سوی دیگر اعتراضات علیه ساخت نیروگاه‌های هسته‌ای در سراسر دهه ۱۹۷۰ در اروپای غربی به پیدایش یک جنبش صلح‌آمیز کاملاً سازمان یافته در دهه ۱۹۸۰ انجامید.
در آمریکا نیز جنبش ضد هسته ای، گویای اهداف مشابهی بود و به ویژه پس از آگاهی عموم مردم از حادثه نیروگاه هسته‌ای پنسیلوانیا در مارس ۱۹۷۸ در تری مایل آیلند حمایت گسترده‌ای را به دنبال خود جلب کرد.
گرایش به بوم‌شناسی در روند صنعتی و شهری شدن در قرن نوزدهم در اروپا و آمریکای شمالی به همین نحو منجر به پیدایش بینش‌های بوم شناسانه‌ای در میان نظریه پردازان سوسیالیسم شد. کارل مارکس در عین حال که در مانیفست حزب کمونیست در سال ۱۹۴۸ از بورژوازی به عنوان تنها نیروی انقلابی مطرح در زمینهٔ رشد و توسعه‌های مدرن ستایش کرده بود بعد تر و با توجه به شرایط اقتصادی و اجتماعی انگلستان در دهه‌های ۱۸۵۰ و ۱۸۶۰ در ابزار تولید کاپیتالیستی ابراز تردید کرد.
مارکس گردش مواد در حلقه‌ای میان زمین و انسان را به عنوان تنها امکان برای ثمر بخشی مستمر زمین و طبیعت به‌طور کلی در نظر می‌گرفت.
از نظر او تولید کاپیتالیستی فناوری و آمیزهٔ صور گوناگونی از فرایندهای اجتماعی را تنها برای بهره‌برداری از همهٔ منابع اصلی ثروت یعنی زمین و کارگران توسعه داده بود.(به نقل از کایتل سال چاپ 1382)
علاوه بر گرایش‌های مارکسیستی طرفداران جنبش‌های زیست‌محیطی احزاب و گروه‌های متعددی در این دو دههٔ اخیر تشکیل شده و تحت عنوان گروه‌های سبز صلح آمیز، زمین سالم و غیره به فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی رو آورده‌اند.
این گروه‌ها در سال‌های اخیر تلاش نموده‌اند تا برای خود مبانی فلسفی نظریه و اندیشه‌های سیاسی فراهم کنند و بر اساس مفاهیم نظری و دست مایه‌های عمیق فکری به چالش با معضلات زیست‌محیطی برخیزند.
از جملهٔ این تلاش‌ها می‌توان به کتاب فلسفه و اندیشهٔ سیاسی سبزها اثر اندرو دابسن اشاره کرد. این کتاب که نخستین بار در سال ۱۹۹۰ به چاپ رسید به صورت یکی از منابع اساسی و به اصطلاح کتاب مقدس مطالعات زیست‌محیطی به حساب می‌آید در این کتاب تحلیل‌های جامع و قوی دربارهٔ آرا و رفتار سیاسی، اهداف و استراتژی‌های جنبش سبز ارائه شده‌است در آخرین چاپ کتاب، جریانات اخیر و پاسخ‌های ارائه شده به موضوعات مطروحه در چتپ نخست، گنجانده شده‌است. از جمله مواردی که در چاپ اخیر به چشم می‌خورد، ارجاعات تطبیقی وسیع به سایر ایدئولوژی ها- از سوسیالیسم تا فاشیسم است، تلاش نویسندگان این بود که بتوانند به کمک ارجاعات مذکور، جایگاه اکولوژیسم در مطالعه ایدئولوژی‌ها مشخص سازند و بر نقش مهم و در حال ظهور آن تأکید ورزند.رک. به دابسن، سال چاپ1377
همسو با نظریات محیط زیست گرایان پست‌مدرن، در سال ۱۹۷۲ ،جیمز لاولاک شیمیدان انگلیسی فرضیه گایا را مطرح می‌کند. لاولاک توجه مارا به این پرسش جلب می‌کند که آیا مادهٔ زندهٔ زمین، هوا، اقیانوس‌ها و سطح خشکی‌ها، نظامی غول آسا و ارگانیسم زیستی واحدی را تشکیل نمی‌دهند؟
او برای این فرضیه کل نگر، شواهد علمی ارائه می‌دهد گایا، نام الهه زمین مادر نزد یونانیان باستان است. گایا، نمایان گر این نظریه است که زمین، جاندار و موجودی زنده است، نه سیاره‌ای بی جان که نظام‌های زنده برآن زندگی می‌کنند.
این اندیشه تازه نیست بسیاری از فیلسوفان یونانی اعتقاد داشتند که زمین موجودی است فانی که پیر می‌شود و سرانجام می‌میرد.
مسیحیان اولیه، این اندیشهٔ زمین همچون الهه مادر را به مثابهٔ اسطوره‌ای کافرانه، مردود می‌دانستند. اما در اواخر قرن بیستم، با مطرح شدن فرضیه گایا توسط جیمز لاولاک، این اسطورهٔ باستانی دوباره احیا گردید.
فرضیه گایا این اندیشه را مطرح می‌کنند که گایا یک موجود زندهٔ بسیار پیچیده‌است که باید مایه تأمل اعجاب آمیزان باشد و نه سرچشمهٔ ارضای حس مادی و غرت گرایانهٔ ما.
پیام گایا این است که زمین سزاوار حفاظت است و این دربرگیرندهٔ پیامی ضد اومونیستی است؛ زیرا از ما می‌خواهد که اگر طرح‌های ما برای سلامتی زمین زیان بار از کار درآید، آن طرح‌ها را برای همیشه متوقف کنیم. والبته، بنا به نظر لاولاک حفظ زمین همچون حفظ خودمان است. لاولاک می‌گوید که ما با ادامهٔ عملکردهای صنعتی ممکن است حکم خودکشی خویش را امضا کنیم، زیرا اختلال‌هایی که به عنوان یک گونه در زمین ایجاد می‌کنیم ممکن است دگرگونی‌هایی جبرانی را در آب و هوا تحریک کنیم که برای کل پهنهٔ زیست خوب باشند، ولی برای نوع انسان بد.دابسن 1377:77.78
اولین حامیان پایداری که به‌طور جدی در دههٔ ۱۹۶۰ با آن برخورد کردند بیشترین دغدغهٔ کاری آن‌ها در حیطهٔ حفظ محیط زیست از ضایعات صنعتی، هماهنگی مصنوعات ساخته شده با طبیعت، حفظ تعادل اکولوژی و غیره بود؛ ولی با گذشت سه دهه، حیطهٔ معنای واژگان مذکور به کل تغیر کرد و با یک نگرش مثبت تر از قبل و با دید کل نگر به روابط اجتماعی، تعامل بین نیروها و با چشم‌اندازی به آینده و تحولات تکنولوژی به موضوعات می‌نگرند. نام‌گذاری روزی به خاطر به زمین با عنوان روز زمین ۲۲ آوریل در ژوئن سال ۱۹۷۰، حادثهٔ مهمی بود که در تاریخ جنبش سبز به وقوع پیوست. این رویداد تاریخی باعث شد تا نگرانی‌های اکولوژی که در دههٔ ۱۹۶۰ مطرح شده بود، پررنگ گردد. این امر، به ویژه دو سال بعد یعنی زمانی که منابع سوخت فسیلی خاورمیانه کاهش یافت و قیمت آن به‌طور قابل ملاحظه‌ای افزایش پیدا کرد اهمیت بیشتری یافت. به این ترتیب در پی اعتراض همگانی، تلاش‌های فراوانی از سوی مجامع دست اندر کار محیط زیست آغاز گردید به خصوص در سال ۱۹۷۲ گزارشی از طرف انجمن اندیشمندان رم منتشر شد که در ان به مواردی از جمله فعالیت‌های صنعتی در جهان و کاهش منابع تجدید ناپذیر اشاره شده بود موضوعات زیست‌محیطی مطرح شده در اولین گردهمایی روز زمین، بیانگر این واقعیت بود که کاهش منابع، رشد جمعیت و محدود شدن زمین‌های کشاورزی،نتیجه‌ای جز قحطی جهانی، آلودگی آب و هوا، سوراخ شدن لایهٔ ازون و متعاقباً به وجود آمدن شرایط گلخانه ای در جو زمین، در برنخواهد داشت، حقیقتی که برای ما امروز بسیار ملموس و مشهود است. در اولین گردهمایی روز زمین، اساساً به جای آکولوژی موضوع تداوم‌پذیری پایداری بیشتر مورد توجه قرار گرفته و بر اهمیت درک و شناخت این مفهوم برای آیندگان، به ویژه این مسئولان این امر، تأکید شده بود. اولین کاربرد واژهٔ پایداری در ارتباط با محیط زیست در سال۱۹۸۰ و در مقالاتی با عنوان استراتژی حفاظت از جهان که توسط سازمان بین‌المللی حفاظت از طبیعت منتشر گردید برای همگان روشن شدsteele.2005:166
یافتن راهکارهایی برای توسعهٔ پایداری، هر ساله با تشکیل کنفرانس‌ها و مجامع بین‌المللی انجام می‌گیرید و شروع این روند با اولین کنفرانس سازمان ملل متحد در سوئد با نام محیط زیست انسانی در سال ۱۹۸۶ به انجام می‌رسید. هدف عمدهٔ این کنفرانس توسعهٔ اجتماعی، اقتصادی و سیاسی، با مد نظر قرار دادن مفهوم توسعهٔ پایدار بود. پس از کنفرانس محیط زیست انسانی نهادی با نام برنامهٔ محیط زیست سازمان ملل در اجلاس لاهه در هلند از سوی کنفرانس محیط زیست و توسعه سازمان ملل در سال ۱۹۹۱، تأسیس شد در ادامهٔ همین اجلاس در بهار سال ۱۹۹۲ کنفرانسی توسط موریس سترانگ سازمان دهی شد که کمیسیون سازمان ملل ناظر آن بود. این کنفرانس در سرادومار نزدیک شهر ریودوژانیرو در برزیل، با عنوان اجلاس زمین برگزار گردید. در این اجلاس بیش از یکصد رهبر جهان شرکت کردند مهم‌ترین مصوبه این اجلاس دستور کار ۲۱ بود. طرحی پیچیده با ۴۰ بخش مجزا برای شناسایی مسائل متفاوت زیست‌محیطی. سرفصل‌های مطرح شده در دستور کار ۲۱ را می‌توان در ۶ اصل کلی دسته‌بندی نمود این اصول عبارت اند از: استفادهٔ بهینه از منابع کرهٔ زمین، حفاظت از منابع مشترک کرهٔ زمین، مدیریت زیستگاه‌های بشری، مدیریت و کنترل زوائد آلوده‌کننده‌های محیط زیست، رشد اقتصادی قابل کنترل.پرانک و الحق، سال چاپ 1380
تأمین نیازهای کنونی بدون لطمه زدن به توانایی نسل‌های آینده برای برآوردن نیازهای خاص استبه نقل از کیم،1382:7 بحرینی مکنون 1380:44 پرانک و الحق 1380:87
بهبود کیفیت زندگی انسان در چهارچوب ظرفیت برد اکوسیستم‌های حامی آن است
هدف اصلی توسعه پایدار تأمین نیازهای اساسی، ارتقای سطح زندگی برای همه حفظ و ادارهٔ بهتر اکوسیستم‌ها و آینده‌های امن تر سعادت مند تر ذکر شده‌است این هدف خود متضمن تناقضی است که بسیاری آن را از خصوصیات اصلی اصطلاح توسعه ی پایدار می‌دانند تأمین رشد لازم برای بهبود سطح زندگی عموم و آینده‌ای مرفه تر و در عین حال حفظ اکوسیستم‌ها لیکن، موضوع این است که با تغییراتی که بشر در محیط و بستر طبیعی خود پدیدآورده، به چنان مرحلهٔ بحرانی از تاریخ خود رسیده‌است که ادامهٔ حیاط سالم در کرهٔ زمین را مستلزم تجدید نظر در فرضیاتی قرار می‌دهد که مدل‌های رایج برنامه‌ریزی و توسعه و پایهٔ آن‌ها قرار گرفته‌اند. استفاده گسترده ار مفهوم پایداری مبین استحکام و مفید بودن اهداف و مهانی برای معماری و شهرسازی است از مهم‌ترین این خصوصیات توجه به چشم‌انداز بلند مدت است اگر چه بدیهی به نظر می‌رسد که برنامه‌ریزی و ساختمان‌سازی الزاماً بلند مدت باشد لیکن در عمل اغلب چنین نیست، خصوصاً الگوهای بلند مدت رشد مناطق شهری، کاربری‌ها، استفاده از منابع و توسعهٔ زیرساخت‌ها، نیازمند توجه هستند، چه رسد به موضوع کهنهٔ جلوگیری از رشد بی‌رویه حاشیه نشینی در اطراف شهرهای بزرگ. از سویی، بیش از ۳۰ سال است که رابطهٔ انسان با طبیعت به دلیل رخ دادن طیف وسعی از بحران‌های محیطی، بر زمرهٔ مباحث خاص و بسیار مهم درآمده‌است. داده‌ها نشان می‌دهند که انسان قرن حاضر روزانه به‌طور متوسط بیش از ۶۰برابر انسان دورهٔ کشاورزی و ۶ برابر انسان دههٔ ۵۰ انرژی مصرف می‌کند مصرف روزافزون انرژی در شهرها به ویژه در ساختمان‌ها که سهم قابل توجهی را به خود اختصاص داده‌اند، جهان را با مخاطراتی چون گرم شدن سیارهٔ زمین، تخریب لایه اوزن و بارش باران‌های اسیدی مواجه ساخته‌است. از سوی دیگر، تأمین آسایش و راحتی بی‌قید و شرط استفاده‌کنندگان ساختمان‌ها، چه در منازل و چه در محیط‌های کار، باعث ایجاد وابستگی مفرد انسان به سیستم‌های مکانیکی و در نتیجه، مصرف عنان گسیختهٔ انرژی شده و این بی‌توجهی در طراحی ساختمان‌های معاصر، انعکاس یافته‌است. انسان اکنون از لحاظ صرفه جویی انرژی، در موقعیتی قرار دارد که هیچگاه تا به این حد بحرانی نبوده‌است، لذا موضوع معماری پایدار، استفادهٔ بهینه از انرژی و توجه به محیط، در راس برنامه‌های اجرایی بیشتر حکومت‌ها، قرار گرفته‌است در واقع می‌توان گفت، طراحی ساختمان‌ها و شهرها در هر گوشه از جهان می‌تواند باعث تخریب یا بهبود شرایط زیستی در زمین گردد به همین علت و با در نظر این هم پیوندی این تأثیرات، طراحی ساختمان‌هایی که ویژگی صرفه جویی در انرژی و همچنین حفاظت از محیط زیست را در خود داشته باشند، در زمرهٔ اصلی‌ترین مسئولیت‌های معماران قرار می‌گیرد
محمود طیب در کتاب مدرنیسم و پست‌مدرنیسم در غزل امروز ایران در رابطه با ظهور جدی پست‌مدرنیسم در ایران می‌نویسد: «از آخِرهای دوران قاجار و هم‌زمان با جنبش مشروطه (مشروطه: ۱۲۸۴، ۱۲۸۵–۱۳۰۴. خ) با نام تجدد آغاز شد اما هیچ‌گاه نتوانست ـ حتی در یک وجه ـ به عرصهٔ زندگی اجتماعی یا صنعت، آموزش و تولید یا هر بخش دیگری وارد شود. تلاش‌های رضاشاه (حکومت: ۱۳۰۴–۱۳۲۰. خ)، تنها توانست در حد پیش‌زمینه‌ها و جرقه‌هایی کارایی داشته باشد و بعد از او در دورهٔ محمدرضا پهلوی (حکومت: ۱۳۲۰–۱۳۵۷. خ) نیز حرکت‌ها و کوشش‌هایی در این زمینه صورت گرفت ـ از جمله فعالیت‌های محدود هسته‌ای که در انحصار آمریکا بود و از منابع ایرانی استفاده می‌شد ـ اما با روی دادن انقلاب ۵۷ ایران و براندازی حکومت پهلوی (۱۳۰۴–۱۳۵۷. خ) همهٔ پروژه‌ها و در رأس آن‌ها فعالیت‌های اتمی به دلیل تغییرهای بنیادین در ساختارهای همه‌جانبهٔ کشور در آغاز کار از دست آمریکا خارج شد و چندی بعد وقوع یورش نظامی کشور عراق به ایران و جنگ هشت ساله (۱۳۵۹–۱۳۶۷. خ) همهٔ امیدها را در جهت رقم خوردن مدرنیزم و پیشرفت همه سویه به یأس مبدل کرد.»طیّب، محمود، مدرنیزم و پست‌مدرنیزم در غزل امروز ایران (با مقدمه‌ای بر غزل فارسی از آغاز تا دورهٔ مدرن)، تهران، نشر زیتون سبز با همکاری نشر فرهنگ مانا، ۱۳۹۴، صص 152ـ153
«میانه‌های دههٔ ۷۰ ـ خرداد ۱۳۷۶ ـ با روی کار آمدن سید محمد خاتمی (۱۳۲۲ـ. خ) در دورهٔ هشت سالهٔ ریاست جمهوری او (۱۳۷۶–۱۳۸۴. خ) کارهایی صورت گرفت که به دلیل‌های سیاسی هیچ‌گاه فراتر از سطح ـ جز در حوزهٔ اندیشه ـ نتوانست از خود کارایی نشان دهد. در این دوره(۱۳۷۶–۱۳۸۴. خ) تنها حرکت سودمندی که انجام شد آزادی‌های نِسبی اجتماعی، تغییر نگرش‌ها دربارهٔ زندگی و اشیا، مطرح شدن اصطلاح‌ها و واژه‌های مدرن و به چالش کشیدن سنت بود و از آن‌جا که پیشرفت و دگرگونی ادبیات و فرهنگ محصول تحول و دگرگونی در همهٔ عرصه‌های اجتماعی، فرهنگی، صنعتی و سیاسی و تجدید نظر در مبانی سنت با حفظ عصارهٔ آن است، تاکنون اجتماع و محیط فرهنگی و سیاسی ایران به هیچ وجه نتوانسته‌است از زیرِ بار قاعده‌های سنگین و کهنهٔ سنتی شانه خالی کند! ولی با این‌همه، به واسطه توسعهٔ وسیله‌های ارتباط جمعی به‌ویژه شبکه‌های جهانی اینترنت و خدمات به روز و به دور از هرگونه محدودیت رسانه‌ای(!) فرهنگ اجتماعی، سیاسی و فرهنگی (و ادبی) ایران جدای از میل حاکمّیت از مجموعهٔ کشورهای جهان سوم، بیرون آمده به زیر مجموعهٔ کشورهای در حال توسعه پیوست!جریان مدرنیسم به تأثیر از چنین جوّی از آغاز دههٔ ۸۰ خورشیدی رسماً به حوزهٔ ادبیات و فرهنگ ایران وارد شد. اگرچه انبوه جوانانی که با روی باز به پیشباز چنین جنبشی رفتند برخی عجولانه و بدون تجزیه و تحلیل‌های منطقی برخوردهایی مسامحه‌آمیز با آن داشته‌اند و از همان آغاز به مطرح کردن مباحثی فراتر از آن پرداختند که به زودی با نام جریان پست‌مدرنیسم مطرح و نام‌آور شد، امّا به‌طور کلی این جنبش سابقهٔ چند سالهٔ درخشانی را در ایران از خود به جا گذاشته‌است.در ایران که ـ در نگاهی کلی ـ کشوری توسعه نیافته‌است و از نزدیک به یک دهه پیش، آهنگ‌های توسعهٔ (همه‌جانبه) در آن به گوش می‌خورد، از حوالی پس از سال ۱۳۷۰خ (نزدیک به سال ۱۹۹۰. م) به‌گونهٔ بسیار کم‌رنگ رگه‌هایی از این جنبش دیده می‌شودبا وجود بافت سنتی جامعه، اقتصاد و… اندیشه‌ها متحول و دیگرگون شده‌است و بیش‌تر افراد در درون خود دنیایی نو و جلوتر از زمان دارند ـ اما نه آن‌چنان جلو که از زمان و زمانه و مردم خود گم شوند! به قولی (آشوری، ۱۳۸۴: ۱۸۷) ما با تکانه‌های سختی که خورده‌ایم بنیان‌های جهان‌بینی سنتی و نیز مدرن‌نمای ما درهم ریخته و وارد مرحلهٔ دیگری از مسائل و نیز شکلِ طرح و فهم آن‌ها شده‌ایم.»طیّب، محمود، مدرنیزم و پست‌مدرنیزم در غزل امروز ایران (با مقدمه‌ای بر غزل فارسی از آغاز تا دورهٔ مدرن)، تهران، نشر زیتون سبز با همکاری نشر فرهنگ مانا، ۱۳۹۴، صص: 291ـ293
پست‌مدرنیسم یک نظم اجتماعی را توصیف می‌کند که در آن رسانه‌های جمعی و فرهنگ عامه بر تمام اشکالِ دیگرِ روابط اجتماعی تأثیر می‌گذارند. به عبارت دیگر، نشانه‌های فرهنگ عامه و تصاویر موجود در رسانه‌ها به‌طور فزاینده بر درک ما از واقعیت و تعریف ما از خود و دنیای اطراف مان تأثیر می‌گذارند. برای مثال، رسانه‌های جمعی در گذشته، واقعیت اجتماعی را منعکس می‌کردند. اکنون واقعیت تنها از طریق توصیف کردن تصاویر سطحی قابل تعریف است. دیگر مخدوش شدن واقعیت مطرح نیست. چون خارج از محرک‌های سطحی رسانه‌ها، واقعیتی وجود ندارد تا مخدوش شود. این نکته در نظریهٔ پست‌مدرنیسم مسئله‌ای است که باید به آن توجه شود.
از نظر پست‌مدرنیست‌ها هیچ واقعیتی بیرون از آنچه در رسانه‌ها مشاهده می‌کنیم، وجود ندارد؛ هنگامی که تجربیات ما توسط تصاویر و نشانه‌های رسانه‌های جمعی شکل می‌گیرند یا شبیه‌سازی می‌شوند، «معنای واقعی» محو می‌شود.کوین ویلیامز. (۱۳۹۲). "فهم نظریه رسانه‌ها". ص ۱۰۶. (احسان شاه‌قاسمی و گودرز می‌رانی، مترجمان) تهران: انتشارت جامعه‌شناسان
استاندارد PRINCE2 The Office of Government Commerce, Project in Controlled Environments, Second Edition, the Office of Government Commerce, Oxford, England, 1996 دو تعریف را برای پروژه ارائه داده‌است که اولی به اهداف پروژه و دیگری به ویژگی‌های پروژه توجه دارد. این استاندارد از جهت اهداف، پروژه را یک محیط مدیریتی که به منظور تحویل یک یا چند محصول تجاری مطابق با یک موقعیت تجاری مشخص ایجاد شده‌است تعریف می‌کند و در جای دیگر و با توجه به ویژگی‌های پروژه آن را یک سازمان موقتی که باید یک نتیجه منحصربه‌فرد و از پیش تعیین شده را با یک زمان از قبل تعیین شده و منابع مشخص، ایجاد کند می‌داند.
استاندارد PMBOK Project Management Institute, A Guide to the Project Management Body of Knowledge, fourth Edition, Project Management Institute. Inc, Pennsylvania, USA, 2008 یک پروژه را تلاشی موقتی که به منظور تولید محصول، خدمت یا نتیجه‌ای منحصربه‌فرد انجام می‌گیرد، می‌داند؛ و براساس تعریف استاندارد ICB پروژه یک عملکرد محدود شده توسط زمان و هزینه برای دست‌یابی به تحویل شدنی‌های تعریف شده (محدوده تعریف شده برای برآوردن موضوعات پروژه) براساس استانداردهای کیفیت و الزامات است.International Project Management Association, (2004) ICB, 3rd Edition, International Project Management Association, Netherlands
قابل توجه است که همه این استانداردها محدودیت زمان، هزینه (منابع) و موقتی بودن را درکنار تولید یک محصول مشخص و منحصربه‌فرد مورد توجه قرار داده‌اند.
به‌طور کلی پروژه متشکل از مجموعه فعالیت‌هایی است که توسط فرد یا افرادی به منظور رسیدن به یک نقطه هدف، تنها برای یک بار، در یک زمان مشخص و در یک مکان انجام می‌پذیرد. یک پروژه دارای مراحل مختلفی است که هر مرحله دارای خصوصیت خاص خود و نیازمند تصمیم‌گیری‌های متناسب با آن است. از متدوال‌ترین تقسیم‌بندی‌های پروژه می‌توان به فازه‌های: درک، برنامه‌ریزی، اجرا و به پایان رساندن پروژه اشاره کرد. تقسیم‌بندی‌های دیگری نیز وجود دارد که به‌طور کلی همان مفهوم ذکر شده را بیان می‌کنند.
عموماً در ایران و دیگر نقاط جهان، منظور از نوع پروژه، پروژه‌های ساختمانی و تأسیساتی است در صورتیکه با توجه به تعریف پروژه می‌توان تقسیم‌بندی زیر را به عنوان نمونه در نظر گرفت:
فاز صفر: طرح توجیهی
فازیک: طراحی اولیه
فاز دو: طراحی تفصیلی
فاز سه: اجرای پیمان
فاز چهار: بهره‌برداری
نینا نام مستعار یک چاپخانه مخفی در شهر باکو بوده که توسط گروه‌های سوسیال دموکرات روس پیش از انقلاب ۱۹۱۷ تأسیس یافته بود و به چاپ و توزیع مخفیانه روزنامه
ایس کرا (اورگان سوسیال دموکرات‌های روس) می‌پرداخته‌است.
ساختمان چاپخانهٔ مخفی و تأسیسات دسترسی به آن و ماشین‌آلات و تجهیزات چاپ: ساختمان از دو بخش تشکیل شده‌است، قسمت اول حیاط بزرگ و اتاق‌های متعددی در اطراف حیاط که جداگانه به مستاجرین اجاره داده می‌شد. راه مخفی چاپخانه از یکی از این اتاق‌ها تعبیه شده بود.
قسمت دوم بنای یک اصطبل متروکه نگهداری اسب بوده‌است. ماشین‌آلات چاپخانه در داخل این اصطبل قرار داشته‌است.
دو نفر از کارگران عضو حرب سوسیال دموکرات روس، یکی از اتاق‌های مزبور را اجاره می‌کنند و از طریق کف گنجه لباس داخل اتاق، درب مخفی ساخته و با پلکانی، به کف اصطبل (که مجاور دیوار این اتاق بوده‌است) دسترسی پیدا می‌کنند. ماشین‌های چاپ را مخفیانه به داخل اصطبل متروکه برده، و نصب می‌کنند.
کارگران که متخصص چاپ بودند، شبانه از راه مخفی به چاپخانه رفته و تعداد زیادی روزنامه ایس کرا چاپ می‌کردند و از طریق شبکه حزبی در سراسر قفقاز و حتی بخش‌هایی از روسیه توزیع می‌کردند.
بعد از فروپاشی اتحاد شوروی و استقلال جمهوری آذربایجان، نواده مالک بخش اول موزه (حیاط و اتاق‌ها) از دست حکومت وقت که مالک موزه بوده‌است، به دادگاه شکایت می‌کند و پس از طی مراحل موفق می‌شود مالکیت ملک اجدادی خود را از دست دولت خارج کرده و متعاقباً اقدام به تخریب قسمت‌های مربوط به اتاق مورد اجاره کاگران سوسیال دموکرات و راه مخفی ورود به چاپخانه می‌کند.
ویکی‌واژه ، یک فرهنگ لغت اینترنتی با محتوای آزاد برپایهٔ همکاری باز است که واژگان بسیاری از زبانهای جهان را دربردارد و معنا، ریشه‌شناسی و تلفظ (آوایِش) واژه‌ها گنجانده می‌شود. ویکی‌واژه بُن‌مایهٔ واژگانیِ دانشنامهٔ آزاد ویکی‌پدیا است.
نسخهٔ زبان فارسی ویکی‌واژه برگردان واژه‌ها از فارسی به زبان‌های دیگر و برعکس آن را فراهم می‌سازد، در ۲۰ اکتبر ۲۰۰۴ آغاز به کار کرده و هم‌اکنون بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ سرواژه (مدخل) دارد.
رحمت‌الله مقدم مراغه‌ای (۱۳۰۰–۱۳۹۱) نماینده مجلس سیاستمدار فعال ملی -مذهبی مترجم و عضو مجلس خبرگان بود که با اصل ولایت فقیه مخالفت کرد.
از خاندان مقدم مراغه‌ای‌های شهرستان مراغه بود که از صدر مشروطیت بنام و جاه و مقامی رسیده بودند و آجودانباش‌ها و حکمرانان و امرای لشکری از خانواده آنها برخاسته بودند.
وی پس از اخذ دیپلم به فرانسه رفت و در دانشگاه سوربن شهر پاریس در رشته علوم جغرافیایی و روزنامه‌نگاری تحصیل کرد.http://www.majlesekhobregan.ir/fa/MohagheghView.html?ItemID=669
پس از خودکشی صادق هدایت، مقدم مراغه‌ای که در پاریس زندگی میکرد نخستین کسی بود که بر بالین جنازه وی حاضر شد. عکس‌های مربوط به خودکشی هدایت که در رسانه‌هاست، اثر اوست.سالهای بحرانی نسل ما (خاطرات رحمت‌الله مقدم مراغه‌ای)
مقدم مراغه ای کتابهایی را ترجمه کرده بود. از این رو در مجامع فرهنگی فردی شناخته شده بود در سال ۱۳۵۶ وی به عنوان نماینده کانون نویسندگان درمراسم افتتاحیه شب‌های شعر گوته سخنرانی کرده و در تیر ماه ۱۳۵۶، و در جلسه عمومی کانون در دفتر کار وی برگزار شد به عنوان عضو هیئت دبیران موقت انتخاب شد.
مقدم مراغه ای به همراه محمدعلی سپانلو، سیمین دانشور و نادر نادرپور جزء جناح لیبرال کانون نویسندگان و در مقابل جناح توده ای آن سیاوش کسرایی، به آذین، احسان طبری، فریدون تنکابنی، هوشنگ ابتهاج، محمد عظیمی و جعفر کوش آبادی قرار داشتند.http://solanzh.blogfa.com/post/243
مراغه‌ای پس از بازگشت از فرانسه، در سال ۱۳۳۹ وارد عرصه فعالیت‌های سیاسی شده و در انتخابات دوره بیستم مجلس شورای ملی از حوزه میاندواب نامزد ورود به مجلس شد. وی در دو دوره انتخابات دوره بیستم موسوم به انتخابات تابستانی و زمستانی به نمایندگی مردم برگزیده می‌شود. ولی پس از انحلال مجلس به دلیل مسایل به وجود آمده از فعالیت‌های سیاسی کناره‌گیری نمود.
او پیش از انقلاب در کانون نویسندگان عضویت یافت و شب‌های شعر گوته وی سخنران مراسم افتتاحیه بود.http://tarikhirani.ir/fa/news/7347/چه-شد-کانون-نویسندگان-ایران-شب-های-شعر-برپا-کرد-
وی به همراه سایر فعالان و حقوق دانان مانند عبدالکریم لاهیجی، مهدی بازرگان و … جمعیت طرفداران آزادی و حقوق بشر را بنیاد نهاد و تا زمان پیروزی انقلاب ۵۷ به عنوان هیئت اجرایی این مجموعه فعالیت داشت؛ و به همین دلیل چندین بار دستگیر و زندانی شد. پس از نطق شاه مبنی بر شنیدن صدای انقلاب مردم شاه تیمسار مقدم رئیس وقت ساواک برای مذاکره با وی در جهت مباحث مربوط به انقلاب با وی دیدار داشت.انقلاب ایران در دو حرکت- مهدی بازرگان- 1361 -ص57
مراغه ای بعد از انقلاب به مقام استانداری آذربایجان شرقی رسید و تا خرداد ۵۸ این سمت را عهده‌دار بود.
مهندس مراغه ای از سوی حزب جمهوری خلق مسلمان برای انتخابات خبرگان قانون اساسی نامزد شد و به همراه دونماینده دیگر این حزب (محمدعلی انگجی، جعفر اشراقی) توانست وارد مجلس خبرگان بشود.https://hawzah.net/fa/Magazine/View/89/8041/105802/بی-پرده-با-تاریخ
وی به همراه سایر اعضای مخالف با اصل ولایت فقیه در مورد تصویب این اصل موضع‌گیری نمود. تنها فردی بود که اجازه یافت در جلسه علنی از موضع مخالف سخن بگوید.https://www.radiofarda.com/a/f35_Iran_His_Rev_Velayat_Faqih/2155898.html
مقدم مراغه‌ای در جلسه مجلس خبرگان در مخالفت با اصل پنجم قانون اساسی می‌گوید:
این اصل حاکمیت را در انحصار طبقة خاصی به نام روحانیت قرار داده است و به فقها امتیاز بخشیده است، در حالی که حاکمیت از آن همة مردم است.
نباید استبدادی در پوشش دین برقرار کرد. مردم ایران رشید هستند و حکومت را در دست طبقة خاص نمی‌پذیرند.
پس از گروگانگیری سفارت آمریکا دادستان وقت به اتهام ارتباط با سفارت آمریکا دستور جلب وی را صادر نمود ولی او متواری شد.https://ofoghonline.com/50607/حکم-جلب-مقدم-مراغه-ای-صادر-شد/
مقدم مراغه‌ای در سال ۱۳۷۱ به ایران بازگشت و به انتشار خاطرات خود تحت عنوان سال‌های بحرانی نسل ما خاطرات رحمت‌الله مقدم مراغه‌ای اقدام کرد. وی در ۹۱ سالگی در سال ۱۳۹۱ در تهران درگذشت.https://www.goodreads.com/book/show/13502087
بیش از ۷۰۰ صفحه از کتاب خاطراتش به دوران مبارزات ملی – مذهبی اختصاص دارد. در ادامه از جریان‌هایی همچون خرداد ۱۳۴۲ و رویدادهای سال‌های ۱۳۵۵ تا ۱۳۵۷ بحث شده‌است.
ملا معروف کوکه‌ای (کوکه یی) (۱۳۲۴–۱۲۵۴ خورشیدی) از شاعران شهر مهاباد ایران است. وی به فارسی و کردی سورانی (مکریانی) می‌سرود.
دیوان اشعار فارسی کوکه‌ای با خط نستعلیق توسط ملا عبدالرحیم افشار نگارش یافته و به چاپ رسیده‌است. غزلیات کوکه‌ای بیشتر به شیوه استادان پیشین «حافظ» و «سعدی» می‌باشد. قصاید پر محتوای وی از نوع قصاید قاآنی و «امیری فیروزکوهی» است.
وی از جمله کسانی بود که نظم فارسی را در منطقه مکریان به اوج رسانید. در آثار او یک نوع عرفان از گونه‌های مولوی و حافظ یافت می‌شود.
دیوان کردی کوکه یی دارای اشتباهات املایی فراوانی بوده که این نشانگر کم توجهی ناشران و کسانی می‌باشد که آثار ارزشمند این شاعر را به چاپ رسانیده‌اند.
از ملا معروف اشعار پراکنده دیگری نیز در گنجینه‌های ادبی و جنگ‌ها و کشکول‌ها به یادگار مانده که هنوز منتشر نشده‌اند.
اشعارش سرشار ازاشاره به شخصیت‌های تاریخی و حوادث می‌باشد همچنان که سیلاب سال ۱۳۱۵ ه‍.ش در مهاباد در قالب قصیده‌ای به یادگار نهاده‌است.
از استاد کوکه یی کتابی نیز به خط خویش در مورد نمودار محورها و مختصات جبر و احتمال به یادگار مانده‌است.
ملا معروف در ۲ دی ماه سال ۱۲۵۴ ه‍.ش در روستای حاجی خوش مهاباد دیده به جهان گشود.
پدرش» ابراهیم «و مادرش» زبیده «از طایفه پربلاو بود. وی به سال ۱۲۷۸ ه‍.ش در سن بیست و پنج سالگی با دختر ملا رضای روستای سوته و برده‌رش شهرستان بانه که با مادرش خویشاوندی داشته ازدواج می‌کند. اسم همسرشان آمنه بوده‌است. کوکه‌ای شاعر به هنگام ازدواج یعنی سال ۱۲۷۸ ه‍.ش در روستای قولغه تپه ساکن بوده‌است. مدت زندگی مشترکشان با آمنه خانم سی و هشت سال بوده، یعنی به سال ۱۳۱۶ ه‍.ش همسرشان فوت می‌نماید. ملا معروف ازآمنه خانم دارای چند اولاد بوده که بزرگ‌ترین آنان موسوم به» ملا علی «به سال ۱۳۰۳ ه‍.ش در آن هنگام که پدرشان پنجاه ساله بوده‌اند به دست افراد مسلح یکی از خوانین پرنفوذ و پرقدرت منطقه به نام» سرتیپ شریکندی «کشته شده‌است.
پدرملا معروف در روستای شاگیلدی فوت می‌کند. موقع فوت پدر ملا معروف نوجوانی دوازده ساله بوده‌است، یعنی سال ۱۲۶۵ ه‍.ش پس با توجه به ازدواج ایشان در روستای قولغه تپه خانواده آنان از شاگیلدی به روستای قوڵغه تپه مهاجرت کرده‌اند.
ملا معروف به سال ۱۲۶۵ ه‍.ش در سن دوازده سالگی موقعی که چوپان گله بوده آن‌ها را رها کرده و راهی عراق می‌شود، بعد از شانزده روز پیاده‌روی به آن دیار می‌رسد، در روز آدینه، فصل بهار به شهر سلیمانیه می‌رسد و در خانقاه محوی این شهر شروع به خواندن می‌کند و دو سال و پنج ماه ماندگار می‌شود.
برادران ملا معروف، احمد، محمود، رسول و قادر بوده و خواهری نیز به نام فاطمه داشته‌اند.
وی به شیوه قدیم در خدمت استادان بزرگواری درس خواند، در آن دوره بیشتر تکیه بر کتب مذهبی و قرآنی و صرف و نحو عربی می‌شد. وی بعد ازآموختن این علوم به دنبال ادامه تحصیل خود به روستاهای زیادی سفر کرد، روستاهایی که در آن زمان کانون گرم علم و اندیشه بودند، از آن جمله می‌توان به روستاهای قره کند، قره گویز، زنبیلان، درویشان، و خانقاه اشاره کرد که در آن‌ها استادان وعالمان به شیوه آن روز به طالبین و دانشجویان و پویندگان خود درس می‌دادند.
کوکه یی بعد از سپری کردن این دوره‌ها سفری نیز به شهر سلیمانیه کرد وآنچه از علوم و فنون عربی بود آموخت. وی در مسجد شاه درویش مهاباد شروع به تدریس کرد
ملا معروف در فاصله بین سال‌های ۱۳۱۳ ه‍.ش تا ۱۳۱۵ ه‍.ش دو مرتبه توسط مرکز بقوسیان ارمنی در تبریز موردعمل جراحی چشم قرار می‌گیرند ولی متأسفانه عمل، نتیجه مثبت نمی‌دهد و ایشان از قدرت بینایی محروم می‌گردند.
ملا معروف کوکه یی در سال ۱۳۲۴ ه‍.ش بعد از گذراندن هفتاد و یک سال عمر درگذشت و در محله مسجد سرخ مهاباد و در کرایه نشینی منزل» حاج سید محمد امین شمسی «وفات یافت. پیکر وی در قبرستان تخریب شده ملاجامی مهاباد همجوار مدفن و مرقد شیخ‌زاده خانم سریل آوا و مرقد شیخ» محمد عارف رشتی «مدفون گردید.
آبشار غسلگه (که در گویش محلی "خسلگه" یا "حسن گار" گفته می‌شود)، آبشاری است در ۱۵ کیلومتری نورآباد لرستان که در دهستان میربگ و در یک منطقه کوهستانی در فاصله سیصد متری بقعه حسن گاویار واقع است. واقع شده‌است. ارتفاع تقریبی این آبشار ۷ متر است.
آبشار غسلگه قبلاً دارای حوضچه‌ای به مساحت ۳۰ متر مربع در پایین بود. معمولاً هرسال تا اواسط تابستان دوام می‌آورد و پس از آن از جریان می‌افتد. اما آب چشمه‌ای که در کنار حوضچه واقع است، تقریبآ در تمام فصول جاری است.
در سالیان اخیر حفاری‌های غیرمجاز، منظره طبیعی این منطقه را دچار تغییر کرده‌است.
در معنی قدیمی‌تر و پیش از استقرار تقسیمات کشوری امروزی، به والیان واحدهای مختلف سیاسی که از سوی شاه
یا خلیفه دارای فرمان والیگری بودند فرماندار گفته می‌شد.
در آمریکا به مسئول یک ایالت فرماندار گفته می‌شود. واژه‌های انگلیسی governor و gubernatorial در فارسی به فرماندار و فرمانداری ترجمه می‌شوند.
دَمِشْق مرکز استان دمشق و پایتخت جمهوری عربی سوریه می‌باشد. شهر دمشق پس از حَلبکشته‌شدن بیش از چهل نفر بر اثر بمباران هوایی در حلب، بی‌بی‌سی فارسی دومین شهر پرجمعیت سوریه است. این شهر از یک سوی با تپه‌های سنگی و شیب‌دار احاطه شده.بحران سوریه؛ زندگی در دمشق جنگ‌زده، بی‌بی‌سی فارسی رودخانه برادا از میان شهر می‌گذرد.بهار در خیابان‌های دمشق، جنگ کمی آن‌سوتر، بی‌بی‌سی فارسی
دمشق در هزاره سوم پیش از میلاد تأسیس شد.Ancient City of Damascus, UNESCO به این ترتیب، دمشق یکی از قدیمی‌ترین شهرهای خاورمیانه است، و تا پیش‌از جنگ داخلی سوریه، قدیمی‌ترین شهر پرجمعیت جهان که همچنان موقعیت خود را حفظ کرده، محسوب می‌شد. این شهر تاکنون شاهد ظهور و سقوط امپراتوری‌های گوناگونی بوده‌است.دمشق؛ شهری که دیگر امن نیست، "بی‌بی‌سی فارسی"
دمشق در طول سده‌های متمادی نام‌های خاصی داشته‌است. اولین نام آن جلق و سپس جیرون بوده‌است. پس از آن ارم و همچنین عذرا، بیت رامون، عین الشرق، باب‌الکعبه، فسطاط المسلمین و مدینة الیاسمین نیز از نام‌های دیگر آن بوده‌است.
در منطقه دمشقِ قدیم، خیابانی به نام «مستقیم»همچنین معروف به «خیابان محمت پاشا» وجود دارد.Confessions of a Soukaholic, The New York Times در انجیل گفته‌شده که پولس قدیس پس از «کور شدن» در راه دمشق، در آن خیابان ساکن شد.دمشق: داستان دو شهر، "بی‌بی‌سی فارسی"
با گذشت بیش از ۱۱ سالSyrian War Drags On, but Assad’s Future Looks as Secure as Ever, "The New York Times" از آغاز جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱ میلادی، در دمشق زندگی «عادی» به‌نظر می‌رسد. با این وجود، به دلیل شرایط جنگ داخلی، در سال ۲۰۱۴ میلادی، دمشق به ردیف «چهارمین شهر ارزان دنیا»گزارش سال ۲۰۱۴ واحد اطلاعات "اکونومیست" (EIU) دربارهٔ هزینه زندگی در ۱۳۱ شهر مهم دنیا. از میان ۱۳۱ شهر مهم دنیا سقوط کرد.سنگاپور گران‌ترین و بمبئی ارزان‌ترین شهر دنیا، تهران در میانه جدول، "بی‌بی‌سی فارسی"
در سرشماری سال ۲۰۱۹ میلادی، جمعیت شهر دمشق که خود یک استان مستقل به‌شمار می‌رود حدود ۲/۰۷۹/۰۰۰ نفر تخمین زده شده‌است.
در ۳۱ دسامبر سال ۲۰۱۱ جمعیت این شهر (این استان) برابر با ۱٬۷۵۴٬۰۰۰ تخمین زده شده اشت.
به علت ورود بخش قابل توجهی از آواره شدگان سوری به استان دمشق و استان ریف دمشق، جمعیت این دو استان در مجموع در سال ۲۰۱۵ حدود ۵ میلیون نفر تخمین زده شده‌است.
منطقه «قدیم دمشق» در حد فاصل منطقه مسیحی‌نشین و یهودی‌نشین، در مرکز شهر واقع شده‌است.In Syria, Old Damascus now a quiet, shrunken core, The Los Angeles Times خیابان‌های منطقه قدیم دمشق سنگ‌فرش هستند.سوریه: خشم و ماتم در دمشق، بی‌بی‌سی فارسی
«ابورمانه» مرفه‌نشین‌ترین منطقه دمشق است.Fight Expands in Damascus as Diplomatic Hopes Sink, The New York Times بسیاری از سفارت‌خانه‌های خارجی در این منطقه در غرب دمشق واقع شده‌اند و ثروتمندترین اهالی دمشق در این محله زندگی می‌کنند. ساختمان مرکزی ستاد کل ارتش سوریه در این منطقه قرار دارد.انفجار شدید در ساختمان مرکزی ستاد کل ارتش سوریه ، العربیه فارسی در این محله خیابان المَهدی قرار دارد که چندین مجتمع امنیتی و نظامی در آن واقع شده‌اند.انفجار شدید دمشق را لرزاند، بی‌بی‌سی فارسی سفارت ایالات متحده آمریکا در دمشق در خیابان المنصور در منطقه «ابورمانه» واقع شده‌است.Embassy of the United States of America , US Department of States
همچنین منطقه مرُفه‌نشین «مزعه»Car Bomb in Damascus Kills Dozens, Opposition Says, The New York Times از دیگر مناطق مهم دمشق است. مقر حزب بعث سوریه، سفارت روسیه در دمشق و تعدادی از کلوب‌های شبانهMortar shell hits Russian embassy compound in Damascus, injures 3, Russia Today در این منطقه قرار دارند.انفجار در نزدیکی مقر حزب بعث در دمشق، بی‌بی‌سی فارسی
سفارت کانادا و سفارت ایران در منطقه پُر رفت‌وآمد «مَزه» در مرکز دمشق واقع شده‌اند.سقوط گلوله‌های خمپاره در نزدیکی سفارت ایران در سوریه، العربیه فارسی در این منطقه چندین ساختمان دولتی قرار داردنخست‌وزیر سوریه از سوء قصد جان به در برد، بی‌بی‌سی فارسی و تعدادی از مقامات عالی‌رتبه حکومت بشار اسد هم در این محله سکونت دارند.Syrian Prime Minister Escapes Assassination Bid, The New York Times
میدان امویه در مرکز دمشق، مرکز ساختمان تلویزیون دولتی سوریه است.انفجار بمب در ساختمان رادیو و تلویزیون دولتی سوریه، بی‌بی‌سی فارسی از دیگر میدان‌های مهم دمشق، می‌توان به میدان مرجه در مرکز شهر دمشق و در نزدیکی ایستگاه تاریخی خط آهن حجاز اشاره کرد. میدان مرجه در انتهای غربی منطقه «قدیم دمشق» و در مجاور بازار حمیدیه واقع شده‌است.Bomb in Central Damascus Kills 13, The New York Times مرکز رایزنی فرهنگی ایران، دفتر سازمان حج و زیارت و بعثه علی خامنه‌ای، رهبر حکومت جمهوری اسلامی در نزدیکی میدان مرجه دمشق قرار دارند.ساختمان رایزنی فرهنگی ایران در سوریه آسیب دید، بی‌بی‌سی فارسی
میدان حجاز در مرکز دمشق واقع شده‌است.انفجار در مرکز دمشق هشت کشته بر جای گذاشت، بی‌بی‌سی فارسی ساختمان راه‌آهن سوریه در نزدیکی این میدان قرار دارد.Bomb attack in central Damascus kills 8, Times of Israel
«قابون»،از توابع ریف دمشق «جوبر» و «حجرالاسود» از دیگر محلات شهر دمشق هستند.سقوط یک هلیکوپتر در دمشق، بی‌بی‌سی فارسیدیوارکشی دور سازمان‌های امنیتی در دمشق همزمان با پیشروی مخالفان، العربیه فارسی منطقه «رُکن‌الدین» نیز یکی از محلات مرکزی شهر دمشق است.Syrian Air Force Commander Is Reported Killed, The New York Times میدان شمدین در منطقه رکن‌الدین واقع شده‌است.ارتش آزاد سوریه حلقه محاصره دمشق را تنگ‌تر کرد ، العربیه فارسی
«زینبیه» از دیگر محلات شهر دمشق است. مدفن سیده زینب، نوه محمد، پیغمبر اسلام، در این محله قرار دارد و از زیارتگاه‌های شیعیان است.انفجار بمب و بمباران هوایی ده‌ها کشته در سوریه برجای گذاشت، بی‌بی‌سی فارسی «الشاغور» از دیگر مناطق شیعه‌نشین است که در مرکز دمشق واقع شده‌است.انفجار در حمص و حمله خمپاره‌ای به مرکز دمشق، بی‌بی‌سی فارسی
خیابان بغداد از خیابان‌های مرکزی شهر دمشق است.Amid Battles in Suburbs, Syrian Rebels Warn Travelers to Avoid Damascus Airport, The New York Times این خیابان از یک‌سو به میدان سبع بحرات وصل می‌شود. بانک مرکزی سوریه در نزدیکی این میدان واقع شده‌است.۵۷ نفر بر اثر انفجار یک خودرو در دمشق کشته و زخمی شدند، العربیه فارسی
«باب مصلی» از دیگر مناطق شهر دمشق است. این منطقه مرکز حمل و نقل بین‌شهری و مملو از مغازه‌ها و مراکز خرید است.Besieged Syrian Leader Makes Rare Public Appearance, The New York Times
میدان عباسیین در شرق دمشق واقع شده‌است. این منطقه، سابقاً یکی از محلات اعیان‌نشین شهر بود.
کاخ ریاست‌جمهوری سوریه که مجموعه‌ای از دو کاخ جداگانه است،Syrian rebels fire at presidential palace as opposition storms capital, Fox News یکی به نام «کاخ مردم» بر بلندی‌هایNo Easy Route if Assad Opts to Go, or to Stay, in Syria, The New York Times کوه قاسیون در شمالِ‌غربی دمشق،The best of Damascus, The Guardianکشته‌شدن وزیر دفاع و شوهر خواهر بشار اسد، بی‌بی‌سی فارسی و دیگری به نام «کاخ مهاجرین» در محله مهاجرین در شمال شرقی دمشق واقع شده‌اند.
از دیگر مناطق دمشق، غار منسوب به اصحاب کهف استخاطرات و تصاویر شما از سفر به سوریه، بی‌بی‌سی فارسی که البته در درستی آن اختلاف است.پایگاه مجلات تخصصی
منطقه «کفرسوسه» در حومه جنوبِ غرب دمشق واقع شده. ساختمان جدید وزارت کشور سوریه در این منطقه قرار دارد.«وقوع چند انفجار در ساختمان وزارت کشور سوریه»، بی‌بی‌سی فارسی شهرک «جدید الفضل» در حومهSyrian troops loyal to Assad kill at least 85 including women and children after storming Damascus suburb following five days of fighting, Daily Mail جنوب غربی دمشق واقع شده‌است.«ده‌ها کشته» در درگیری ارتش سوریه و مخالفان در نزدیکی دمشق، بی‌بی‌سی فارسی همچنین منطقه «معضمیه» از دیگر مناطق در حومه جنوبِ غرب دمشق است.Areas Affected by the Alleged Chemical Attack in Syria, The New York Timesگروهی از روحانیون سوریه: خوردن گوشت سگ و گربه منعی ندارد، بی‌بی‌سی فارسی
از مناطق حومه جنوبی دمشق می‌توان به منطقه «حجر الاسود»ادامه ناآرامی‌ها در حماة و حرکت تانک‌ها به سوی شمال سوریه، بی‌بی‌سی فارسی و «یرموک»Syria Warns Refugees Not to Aid Rebels, The New York Times اشاره کرد. یرموک، نام بزرگ‌ترین ارودگاه آوارگان فلسطینی در سوریه است«حمله هواپیماهای جنگی سوریه» به اردوگاه پناهندگان فلسطینی در دمشق، بی‌بی‌سی فارسی که بسیاری از ساکنین آن را فلسطینی‌ها و بخشی از اهالی آن را سوری‌ها تشکیل می‌دهند.
در حومه جنوب‌شرقی دمشق منطقه «جَرمانا» واقع شده‌است. جرمانا، منطقه‌ای عمدتاً دُروزی و مسیحی‌نشین است.دو انفجار، حومه دمشق را لرزاند، بی‌بی‌سی فارسی نیروگاه تشرین، در این منطقه واقع شده که ازسوی پیمانکاران ایرانی ساخته شد.
در حومه شمال شرقی دمشق مناطق دوما،بشار اسد در مورد جنگ داخلی سوریه چه فکر می‌کند؟، بی‌بی‌سی فارسی «جوبر»،درگیری شدید در حومه دمشق، بی‌بی‌سی فارسی «حموریه»،حمله موشکی جیش‌الاسلام به پایتخت سوریه، بی‌بی‌سی فارسی «زملکا»، «عین ترما» و «عربین» واقع شده‌اند.
همچنین منطقه «معربا» در حومه شمالی دمشق قرار دارد. در این منطقه روسپی‌گری در کلوب‌های شبانه رواج دارد.Desperate Iraqi Refugees Turn to Sex Trade in Syria, The New York Times
منطقه «پروژه دُمر» با شهربازی و پارک آبی بر بلندی کوه قاسیون در حومهسوریه: حملات هوایی اسرائیل نشان دهنده همکاری بین تروریست‌ها است، بی‌بی‌سی فارسی شمالِ‌غربیافتتاح شهربازی ۴۰ میلیون دلاری برادر اسد در «بالای شهر» دمشق، رادیو فردا دمشق واقع شده‌است.Syria Blames Israel for Fiery Attack in Damascus, The New York Times
در حاشیه شرقی شهر دمشق، منطقه کشاورزی غوطه واقع شده‌است.سوریه: هواداران بشار اسد از چه می‌ترسند؟، بی‌بی‌سی فارسی
«مرکز تحقیقات نظامی» و «مرکز گارد ریاست‌جمهوری سوریه» در منطقه «جمرایا» واقع شده‌اند.
سوریه از پایگاه‌های مهم رشد تمدن اسلامی بوده‌است. مسجد جامع اموی دمشق با ۱۴۰۰ سال قدمت از جمله جاذبه‌های مهم گردشگری در شهر دمشق محسوب می‌شود.دمشق: داستان دو شهر، بی‌بی‌سی فارسی در سال ۲۰۰۸ میلادی، دمشق به عنوان پایتخت فرهنگی جهان عرب برگزیده شد.اپرای دمشق، از رونق افتاده در جنگ، بی‌بی‌سی فارسی
در بخش قدیمی شهر دمشق، بازدید از حمام‌های سُنتی، هتل بوتیک‌ها، خانه‌های تاریخی از جمله کاخ العظم، خانه جبری و خانه عنبر توصیه‌شده‌اند.
از رویدادهای مهم فرهنگی در شهر دمشق می‌توان به جشنواره فیلم دمشق اشاره کرد. همچنین خانه اپرای دمشق از مراکز مهم فرهنگی دمشق محسوب می‌شود.
یکی از مهم‌ترین گالری‌های هنری خاورمیانه، به نام "ایام" در دمشق واقع شده‌است.هنر خاورمیانه زیر چکش حراج؛ آیا زمان مناسبی برای خرید آثار ایرانی و عربی است، بی‌بی‌سی فارسی
پارچه‌های رومیزی آغابانی که از ابریشم، نخ‌های طلا و نقره ساخته می‌شوند، از صنایع دستی معروف دمشق هستند.Violence leaves Syrians in desperate economic straits, BBC News
دمشق میزبان تیم‌های الجیش، الوحده و الجمد در لیگ برتر فوتبال سوریه است.