moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
پس از پایان جنگ استقلال آمریکا لافایت به فرانسه بازگشت و در سال ۱۷۸۷ به عضویت مجمع بزرگان درآمد که در واکنش با بحران مالی تاسیس شده بود. او سپس به عضویت مجلس طبقات ۱۷۸۹ درآمد که نمایندگان سه طبقه سنتی جامعه فرانسه در آن گرد آمدند: روحانیت، نجبا و عوام‌الناس. پس از تشکیل مجلس موسسان ملی فرانسه لافایت با یاری توماس جفرسون در نگارش اعلامیه حقوق بشر و شهروند نقش داشت. این متن متاثر از اعلامیه استقلال ایالات متحده آمریکا بود و برای ایجاد اصول اساسی دولت-ملت دموکراتیک به قانون طبیعی استناد می‌کرد. او همچنین مطابق فلسفه حقوق طبیعی و قانونی خواستار پایان برده‌داری بود. پس از فتح باستیل لافایت به عنوان فرمانده گارد ملی فرانسه انتخاب شد و در سال‌های انقلاب مسیر میانه و معتدل را پیش گرفت. در اوت ۱۷۹۲ میلادی جناح رادیکال انقلاب دستور دستگیری او را صادر کرد و لافایت به هلند تحت سلطه اتریش گریخت که در آنجا توسط قوای اتریشی دستگیر شد و ۵ سال را در زندان گذراند.
لافایت پس از آنکه ناپلئون بناپارت توانست او را آزاد کند در سال ۱۷۹۷ به فرانسه بازگشت اما از شرکت در دولت ناپلئون امتناع نمود. پس از بازگشت بوربون‌ها به سلطنت فرانسه در سال ۱۸۱۴ لافایت جزو نیروهای لیبرال مجلس شد و باقی عمر در این سمت باقی ماند. در سال ۱۸۲۴ او به دعوت جیمز مونرو به آمریکا رفت و از هر ۲۴ ایالت دیدار کرد که با استقبال پرشور مردم همراه بود. در انقلاب ۱۸۳۰ فرانسه او پیشنهاد انتخاب به عنوان دیکتاتور فرانسه را رد کرد و از لوئی فیلیپ حمایت نمود اما هنگامی که متوجه شد شاه به سمت خودکامگی حرکت می‌کند به مخالفت برخاست. لافایت در ۲۰ مه ۱۸۳۴ فوت کرد و او را گورستان پیکپوس در پاریس با خاکی که از نبرد بانکرهیل آورده بودند دفن نمودند. او به واسطه نقش فعالانه‌ای که در هر دو انقلاب فرانسه و آمریکا داشت در هر دو کشور به عنوان قهرمان ملی شناخته می‌شود.
Wikipedia contributors, "Gilbert du Motier, marquis de La Fayette," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Gilbert_du_Motier,_marquis_de_La_Fayette&oldid=201508372
سنباد زرتشتی که اعراب او را با نام سنباد مجوسی می‌شناسند (مقتول به سال ۱۳۸ ه. ۱۳۹ ق. - ۷۵۵ یا ۷۵۶ میلادی) پس از قتل ابومسلم در ری و نیشابور به خونخواهی ابومسلم علیه خلیفه عباسی منصور قیام کرد.لغت‌نامه دهخدا مقاله سنباد وی آیین جدیدی نیاورد و معروف به مجوس بود و چگونگی اعتقاد او به ابومسلم به روشنی دانسته نیست، با این وجود عده‌ای بسیار از پیروان ادیان و مذاهب مختلف تحت لوای او جمع شدند. واژه مجوس از طرف اعراب به تمامی پیروان ادیان ایرانی پیش از اسلام گفته می‌شد و در اینجا به احتمال زیاد به معنای پیرو یکی از شعبه‌های منشعب از دین مزدک و نه در معنای سنتی دین زرتشتی به کار برده شده‌است.
پس از سرنگونی دستگاه خلافت امویه به دست ابومسلم و برقراری خلافت عباسیان در بغداد، نفوذ و قدرت ابومسلم در خراسان باعث هراس دومین خلیفه عباسی، المنصور، شد و به دستور خلیفه ابومسلم در بغداد فروگرفته شد.تاریخ ایران کمبریج، جلد چهارم، از ظهور اسلام تا آمدن دولت سلجوقیان، صفحه 59 از چاپ انتشارات امیرکبیر اهمیت ابومسلم به‌عنوان حلقه اتصال زنده حکومت مرکزی‌ای که در شرف پیدایی بود و ولایت خراسان که تامین‌کننده اصلی قدرت نظامی این حکومت بود هنگامی آشکار گردید که خراسان به دنبال قتل او دستخوش شورش‌های پیاپی شد. نخستین این شورش‌ها، طغیان سنباد در سال ۱۳۸ ه‍.ق - ۷۵۵ میلادی بود.
طغیان غیرمسلمانان به خون‌خواهی سرداری مسلمان بیانگر قدرت و نفوذ ابومسلم در منطقه بود. سنباد هفتاد روز پس از برافراشتن علم طغیان بر ضد عباسیان کشته شد. اما نهضت وی مردم بسیاری را زیر علم خود گرد آورد. همچنین جنبش سنباد به تشکیل یک سازمان دینی مخفیانه برضد عباسیان به نام بومسلمیه که سال‌ها به پرورش احساسات ضد عباسیان می‌پرداخت کمک کرد. سندباد با حرکت از نیشابور، قومس، ری و قم را متصرف شد و گروهی بسیار از مزدکیان و مجوسان طبرستان گرد او جمع شدند. سنباد در ری با کمک جمعی که به وی پیوسته بودند موفق به اعدام فرمانروای ری شد. با پادشاه طبرستان، اسپهبد خورشید، رابطهٔ دوستانه برقرار کرد و بدین‌گونه از نیشابور تا طبرستان اجتماع را به‌شدت متشنج ساخت.
عده اتباع او را حدود ۱۰۰ هزار تن نوشته‌اند. شورش او فقط ۷۰ روز طول کشید و در این مدت فتوحات بسیار کرد. عاقبت یکی از سرداران منصور خلیفه به نام جمهور بن مرار عجلی او را در نزدیکی همدان شکست داد و ۶۰ هزار تن از اتباع او را به قتل رسانید . این جنگ در صحرای بین ری و همدان اتفاق افتاد و گویند آمار کشته شدگان سپاه سنباد به حدی بود که تا سال ۳۰۰ ق/ ۹۱۲ م، استخوان‌های کشته شدگان در آن مکان باقی‌مانده بود.دانشنامه رشد، مقالهٔ خورشید بن دادمهر سنباد خود از اسپهبد خورشید پناه خواست و به این ترتیب روی به طبرستان نهاد. اما طوس، پسر عموی اسپهبد که از جانب او با ساز، مرکب، آلات و هدایا به استقبال سنباد رفته بود به خاطر بی حرمتی‌ای که در رفتار سنباد احساس می‌کرد او را کشت. و بدین گونه جنبش سنباد شکست خورد و پایان یافت.
فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران (کوتاه‌شدهٔ انگلیسی: FFIRI، کد فیفا: IRN) یک نهاد غیردولتی است که فوتبال، فوتسال و فوتبال ساحلی را در کشور ایران اداره می‌کند.
فدراسیون فوتبال ایران در سال ۱۲۹۸ هجری خورشیدی (۱۹۲۰ میلادی) تأسیس شده، از سال ۱۹۴۸ عضو فیفا و از سال ۱۹۵۴ عضو ای‌اف‌سی می‌باشد. فدراسیون فوتبال ایران همچنین عضو مؤسس فدراسیون فوتبال غرب آسیا در سال ۲۰۰۱ بوده‌است، نهادی که در سال ۲۰۱۴ از عضویت آن خارج شد و با اقدام به تأسیس فدراسیون فوتبال آسیای مرکزی به عضویت آن درآمد. این نهاد، دارندهٔ قانونی برند و نماد بازرگانی تیم ملی فوتبال ایران است و این تیم را سازمان‌دهی می‌کند.
روز دوشنبه ۲۷ مرداد ۱۳۹۹ در پی شکایت سرمربی سابق تیم ملی فوتبال، فیفا، فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران را به پرداختن غرامت ۶ میلیون و ۱۳۷ یورویی به وی محکوم کرد و همچنین در روز ۱۰ اسفند ۱۳۹۹، شهاب الدین عزیزی خادم به سمت ریاست این فدراسیون انتخاب و در تاریخ ۲۸ بهمن ۱۴۰۰ با رای اکثریت هیئت رئیسه عزل شد.
فدراسیون فوتبال ایران در سال ۱۲۹۸ هجری خورشیدی تأسیس شده‌است. این فدراسیون، از سال ۱۹۴۸ عضو فیفا و از سال ۱۹۵۴ عضو ای‌اف‌سی شد. فدراسیون فوتبال ایران همچنین عضو بنیان‌گذار فدراسیون فوتبال غرب آسیا در سال ۲۰۰۱ بوده‌است، نهادی که در سال ۲۰۱۴ از عضویت آن خارج شد و با اقدام به تأسیس فدراسیون فوتبال آسیای مرکزی به عضویت آن درآمد.
در سال ۱۳۸۶، اساسنامهٔ این فدراسیون، توسط گروهی شش نفره از نمایندگان دولت جمهوری اسلامی ایران و فیفا، نگارش شد و کیومرث هاشمی، عضو پیشین هیئت رییسهٔ فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران، در پیش‌گفتار اساسنامه، نوشت: "این نهاد مستقل و غیردولتی است". چیزی که بعداً از آن، به عنوان کلاهبرداری و فریب فیفا، یاد شد.
در ژوئیهٔ ۲۰۲۰، گزارشی از اظهارات یک کارشناس حقوقی فوتبال ایران منتشر شد که اعلام کرده بود که فدراسیون فوتبال ایران، برای اصلاح اساسنامهٔ خود در سال ۲۰۱۸ م، اساسنامهٔ فدراسیون کشور کویت را به شکل خلاصه، «کپی پیست» کرده‌است و به فیفا فرستاده‌است. در واقع، در این دوران، فیفا با برگزاری انتخابات فدراسیون فوتبال ایران، پیش از اصلاح اساسنامهٔ آن مخالف بود و پیشنهاد شد که اساسنامهٔ فدراسیون فوتبال ایران، دگرگون شود. فیفا بیش از ۸۰ ایراد به اساسنامهٔ اصلی فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران، گرفته بود. روند دگرگونی اساسنامهٔ فدراسیون فوتبال ایران، به دلایل بسیاری، زیر بار حاشیه‌ها رفت. همچنین پیش از این، علی کفاشیان رئیس پیشین فدراسیون فوتبال ایران، از فریب دادن فیفا سخنانی گفته بود و یک کارشناس فوتبال نیز در ایران، اعلام داشت که اساسنامهٔ فدراسیون فوتبال کویت توسط فدراسیون فوتبال ایران کپی و به فدراسیون بین‌المللی فوتبال، فیفا، فرستاده شده‌است. همچنین نمایی از این اساسنامهٔ تازه به نمایش آمد که در نگارش آن، اشکالاتی دیده می‌شد؛ در نوشتار اساسنامهٔ فدراسیون فوتبال کویت، به جای واژهٔ "KFF" از "IRIFF" استفاده شد اما فونت کوته‌نوشت نام فدراسیون فوتبال ایران، با بقیهٔ نوشتار، فرق داشت. همچنین در بخشی نیز، نام کویت همچنان باقی مانده بود و از دید ویرایشگران فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران، پنهان مانده بود.
در زیر فهرستی از تیم‌های ملی ایران که زیر نظر کمیته تیم‌های ملی فدراسیون فوتبال ایران فعالیت می‌کنند و در ویکی‌پدیای فارسی مقاله دارند می‌آید:
در تاریخ ۲ آذر ماه ۱۳۸۵ فدراسیون بین‌المللی فوتبال (فیفا)، فدراسیون فوتبال ایران را از حضور در میدان‌های بین‌المللی محروم ساخت. کمیته ویژه فیفا متشکل از روسای این سازمان و یک نماینده از هر قاره، با تشکیل یک جلسه اضطراری فوتبال ایران را به دلیل دخالت مسائل سیاسی در امور این فدراسیون و خدشه به قانون شماره ۱۷ و تبصره‌های آن، از حضور در کلیه صحنه‌های بین‌المللی محروم کرد. در پی حضور نسبتاً ناکام تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی ۲۰۰۶ آلمان، هنوز تیم ملی به ایران بازنگشته بود که خبر رسید محمد دادکان، رئیس وقت فدراسیون فوتبال ایران از سوی محمد علی‌آبادی، رئیس وقت سازمان تربیت بدنی برکنار شده‌است. خطای بزرگی که می‌رفت تا فوتبال ایران را به تعلیق در عرصه جهانی بکشاند، چرا که عزل و نصب‌ها در فدراسیون، سال هاست که طبق مقررات فیفا، نه بر اساس اراده دولت‌ها که بر اساس تصمیم مجمع هر فدراسیون اتخاذ می‌شود در حالیکه بعدها معلوم شد این تصمیم بخاطر زیاده خواهی دولتی‌ها و عزم آنها برای در اختیار گرفتن ریاست فدراسیون فوتبال بوده‌است.محمد دادکان در گفتگویی در تاریخ ۷ مهر ۱۳۹۵ افشا کرد که محمد علی‌آبادی می‌خواسته علی دایی، یحیی گل محمدی و سهراب بختیاری زاده را از تیم ملی خط بزند. علی‌آبادی در آن روزها رئیس سازمان تربیت بدنی بود و میل وافری به حضور در فوتبال داشت که البته دادکان این اجازه را به او نداد و در نهایت شغل خود را از دست داد. سرانجام پس از رایزنی‌های مقامات ورزش ایران با فیفا، فدراسیون بین‌المللی فوتبال با تشکیل کمیته‌ای شش نفره و ارایهٔ فرصتی ۱۰۰ روزه به فدراسیون فوتبال ایران خواستار اصلاح اساس‌نامهٔ این فدراسیون شد. سپ بلاتر رئیس فدراسیون بین‌المللی فوتبال در تاریخ ۲۴ آذر ۱۳۸۵ اعلام کرد: فیفا تعلیق بین‌المللی ایران را لغو کرد، سپ بلاتر گفت: تصمیم فیفا برای لغو تعلیق فوتبال ایران پس از ۱۱ ساعت مذاکره قبل از مراسم قرعه‌کشی جام ملت‌های آسیا در سال ۲۰۰۷ صورت پذیرفت.
روز دوشنبه ۲۷ مرداد ۱۳۹۹ در پی شکایت سرمربی پیشین تیم ملی فوتبال ایران، مارک ویلموتس، فدراسیون جهانی فوتبال، فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران را به پرداختن غرامت ۶ میلیون و ۱۳۷ یورویی به وی محکوم کرد.فیفا ایران را به پرداخت غرامت ۶ میلیون یورویی به سرمربی سابق تیم ملی فوتبال ایران محکوم کرد؛ واکنش کاربران در شبکه‌های اجتماعیجزئیات جریمه «۶ میلیون یورویی»، سنگین‌ترین مجازات در تاریخ فوتبال ایران و پیروزی مارک ویلموتس چه بود؟
فرید یو درویش صفت متولد ۱۶ آگوست، سال ۱۹۸۶ در هابی‌کینو اوساکا ، ژاپن، یک بازیکن بیسبال پیچر راست دست ایرانی ژاپنی است که اکنون در تیم سن دیگو پادرس در لیگ برتر بیسیال آمریکا بازی می‌کندIconic ace Darvish pushes Japan's boundaries - MLB - Yahoo! Sports
یو از سوی پدر ایرانی است. پدرش فرزاد درویش صفت و مادرش ایوکو در اواخر دهه ۱۹۷۰ هنگام تحصیل در یک دانشکده هنر در سنت پیترزبورگ، فلوریدا با هم آشنا شدند. فرزاد بازیکن تیم ملی فوتبال ایران و تیم فوتبال دانشگاه ایالتی فلوریدا بود و در مسابقات موتوکراس هم شرکت کرده بود. آن‌ها پس از ازدواج در ۱۹۸۲ به اوساکا رفتند. در کشور ژاپن که خلوص نژادی دارای ارزش بسیار زیادی است، یو توانسته‌است محبوبیت ملی کسب کند.Japan's Not So Pure Anymore:Mixed-Race News:Intermix.org.uk
یو عضو تیم ملی بیسبال ژاپن در المپیک ۲۰۰۸ بود.درویش در نوامبر سال 2007 با سائکو ( بازیگر و مدل ژاپنی ) ازدواج کرد و از او صاحب دو فرزند پسر شد و در سال 2012 به طور رسمی از او جدا شد .
در لیگ برتر بیسبال آمریکا، درویش یو، هشتمین پیروزی فصل خود را رقم زد.
درویش در بازی پایانی خود در فصل سپتامبر 2020 رقابت های معمولی، به عنوان آغازگر در مقابل تیم شیکاگو وایت ساکس ظاهر شد. تیم شیکاگو کابز با بازی درویش این بازی را ۱۰ به هیچ برد.
در سال 2017 یولی گوری، از بازیکنان سرشناس بیس‌بال در آمریکا به علت آنچه "اهانت نژادپرستانه" به یو درویش، بازیکن ژاپنی-ایرانی تیم رقیب ارزیابی شده، به مدت پنج هفته از میدان مسابقه بیرون گذاشته می‌شود.
گنبد ساپورو نام ورزشگاه سرپوشیدهٔ ورزشی بزرگی در هوکایدو در شمال ژاپن است.
این ورزشگاه که برای بازیهای بیسبال و فوتبال استفاده می‌شود، ۵۴۰۰۰ نفر ظرفیت دارد و محل برگزاری ۳ بازی در جام جهانی فوتبال ۲۰۰۲ بود.این ورزشگاه میزبان بازی‌های خانگی باشگاه فوتبال کونسادول ساپورو در رقابت‌های جی‌لیگ است.
آوانگارداز نظر لغوی به معنای «لشکر پیشتاز» (advance gaurd) یا «پیشگام» (vanguard) است. این اصطلاح در زبان‌های اروپایی، به عنوان اسم یا صفت استفاده می‌شود. یا پیشرو به هنرمندان یا آثاری به ویژه در حیطهٔ هنر، گفته می‌شود که ماهیتی تجربی، رادیکال یا نوآورانه دارند و در یک دورهٔ معین، پیشروترین اسلوب‌ها یا مضامین را در آثارشان استفاده کرده‌اند و اغلب بانی جنبش‌های نو بوده‌اند.پاکباز، رویین، دایرةالمعارف هنر، انتشارات فرهنگ معاصر، چاپ پنجم، تهران ۱۳۸۵، ص ۱۴۳،
پیشرو بودن بیانگر گرایشی است که هنجارهای پذیرفته شده در اجتماع را عموماً در حیطهٔ فرهنگ به چالش می‌کشد. مفهوم وجود آوانگارد از نظر برخی، یکی از ویژگی‌های اصلی «شخصیت» نوگرایی به‌شمار می‌آید، که جدای از پست‌مدرنیسم است. بسیاری از هنرمندان، در دوران مدرن و همچنین در عصر حاضر، خود را مرتبط با جنبش پیشرو دانسته‌اند: از جنبش دادا از طریق موقعیت‌گرایان تا هنرمندان پسامدرنی همچون شاعران زبان.language poets
آوانگارد اصطلاحی استعاری است که در نظریهٔ هنر و فلسفهٔ سیاسی به کار می‌رود. در زبان فرانسه، آوانگارد به‌طور تحت اللفظی به معنای طلایه دارِ ارتش است.
این اصطلاح در اصل برای توصیف بخشی از ارتش که در حال پیشروی در میدان نبرد بود، استفاده می‌شد، و امروزه به هر گروهی -به ویژه هنرمندان- گفته می‌شود که خود را نوآور و جلوتر از اکثریت مردم می‌داند.
این اصطلاح همچنین دلالت بر ترویج اصلاحات اجتماعی رادیکال دارد. در طول زمان، اصطلاح آوانگارد با جنبش‌های مربوط به نظریه «هنر برای هنر» گره خورد، که اولویتشان در درجه اول گسترش مرزهای تجربه زیبایی‌شناختی بود، تا اصلاحات گستردهٔ اجتماعی.
نویسندگان متعددی در تلاش برای تعیین شاخصه‌های فعالیت آوانگارد با موفقیتی محدود روبرو شدند. یکی از مفیدترین و مورد احترام‌ترین تحلیل‌ها از آوانگاردیسم به مثابه پدیده‌ای فرهنگی متعلق به رساله‌نویس ایتالیایی، رناتو پوجولی*Renato Poggioli است که در کتابش به نام تئوری آوانگارد*Teoria dell'arte d'avanguardia در سال ۱۹۶۲ مطرح شده‌است. پس از بررسی وجوه تاریخی، اجتماعی، روانشناختی و فلسفی آوانگاردیسم، پوجیولی گسترهٔ تعمیم خود را فراتر از نمونه‌های منحصر به فرد هنر، شعر و موسیقی قرار می‌دهد تا نشان دهد که آوانگاردیست‌ها را می‌توان گروهی با آرمان‌ها و ارزش‌هایی مشترک دانست که تجلی آن سبک زندگی عصیان‌گرایانه‌ای است که انتخاب کرده‌اند، و این‌که فرهنگ آوانگارد را می‌توان شاخه‌ای از سبک زندگی بوهمین*Bohemianism به‌شمار آورد.
در حالی که آوانگارد سابقه قابل توجهی در موسیقی قرن بیستم دارد، در تئاتر و پرفورمنس آرت، و اغلب همراه با نوآوری های موسیقی و طراحی صدا، و همچنین پیشرفت در طراحی رسانه های بصری، بارزتر است. جنبش‌هایی در تاریخ تئاتر وجود دارد که مشخصه آنها کمک به سنت‌های آوانگارد در ایالات متحده و اروپا است. از جمله Fluxus، Happenings و Neo-Dada هستند.
احمدرضا رادان (زادهٔ ۱۳۴۲) نظامی ایرانی است، که از ۱۴۰۱ به‌عنوان فرمانده کل انتظامی جمهوری اسلامی ایران فعالیت می‌کند. وی از ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۱ ریاست مرکز مطالعات راهبردی فراجا را بر عهده داشت. او پیش‌تر در فاصله سال‌های ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۳ جانشین فرمانده نیروی انتظامی بود.
رادان فعالیت نظامی را از سال ۱۳۶۱ به صورت نیروی داوطلب در بسیج آغاز کرد، سپس به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی منتقل شد و در طول جنگ ایران و عراق از اعضای این نهاد بود. او پس از جنگ به نیروی انتظامی منتقل شد و از ۱۳۷۶ تا ۱۳۷۹ فرماندهی انتظامی کردستان و از ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۳ فرماندهی انتظامی سیستان و بلوچستان را برعهده داشت. رادان از ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۳ فرمانده انتظامی خراسان و از ۱۳۸۳ تا ۱۳۸۵ نیز فرمانده انتظامی خراسان رضوی بود. وی در سال ۱۳۸۵ به فرماندهی انتظامی تهران بزرگ منصوب شد و تا سال ۱۳۸۷ نیز در این جایگاه فعالیت نمود.
رادان در مهر ۱۳۸۹ به‌وسیلهٔ وزارت خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا به دلیل نقض جدی حقوق بشر تحریم شد. اتحادیه اروپا در سال ۱۳۹۰ نیز او را به دلیل نقض حقوق بشر در پیامدهای انتخابات ریاست‌جمهوری دهم ایران تحریم کرد.
احمدرضا رادان در سال ۱۳۴۲ در اصفهان زاده شد. وی فعالیت نظامی را از سال ۱۳۶۱ به صورت نیروی داوطلب در بسیج آغاز کرد، سپس به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی منتقل شد و در طول جنگ ایران و عراق از اعضای این نهاد بود. او پس از جنگ به نیروی انتظامی منتقل شد و همچنان نیز در فرماندهی انتظامی با درجه سرتیپی فعالیت می‌کند.
رادان عضو سپاه پاسداران کردستان بود و در دههٔ ۱۳۷۰ هنگام فرماندهی هدایت لطفیان از سپاه پاسداران به نیروی انتظامی منتقل شد. او فرماندهی انتظامی استان‌های کردستان، سیستان و بلوچستان و خراسان و تهران را در کارنامه کاری خود دارد. وی پس از انتخاب اسکندر مؤمنی فرمانده وقت انتظامی خراسان در سال ۱۳۸۲ به فرماندهی انتظامی خراسان منصوب شد. اسماعیل احمدی‌مقدم فرمانده نیروی انتظامی، رادان را پس از بازنشستگی مرتضی طلایی به‌عنوان رئیس پلیس تهران انتخاب کرد.
رادان از مجریان اصلی طرح ارتقای امنیت اجتماعی بود. در این طرح به اصلاح پوشش زنان، بازداشت معتادان و افرادی که اراذل و اوباش خوانده می‌شدند، بازرسی از کارگاه‌ها و فروشگاه‌های لباس و آرایشگاه‌های مردانه، عکاسی‌ها و خانه‌های افراد مجرد اقدام می‌شد. این طرح با انتقادات گسترده‌ای همراه بود. در دوران فرماندهی او برخورد با زنان «بدحجاب» و مدل موی مردان بیشتر شد. او بعداً گفت که شمار گشت‌ها را افزایش خواهد داد که تمام تهران تحت پوشش گشت ارشاد باشد. او در سال ۱۳۸۶ در مصاحبه با برنامه "کوله‌پشتی" گفت «در حوزه امنیت اخلاقی با کسی شوخی نداریم و وقتی مصادیق را معلوم کردیم با کسی تعارف نداریم.» انتقادات فرزاد حسنی، مجری برنامه، از شیوهٔ برخورد برخی از پرسنل نیروی انتظامی با جوانان و نیز دیدگاه او، بازتاب‌های فراوانی داشت. در آن زمان «گرداندن اراذل و اوباش» با آفتابه در شهر با واکنش گسترده‌ای همراه بود که رادان دلیل اقدام این کار را نداشتن «رفتار انسانی» دستگیرشدگان دانست.
رادان در جریان پیامدهای انتخابات ریاست‌جمهوری دهم ایران در مقام جانشین فرمانده نیروی انتظامی فعالیت می‌کرد و نقش محوری در سرکوب معترضان و «امنیتی کردن فضا و پایان دادن جنبش سبز» داشت. نام او در میان ماجرای بازداشتگاه کهریزک که در آن چندین نفر از معترضان کشته شدند مطرح شد. او بعداً نقشش در کشته‌شدن معترضان در بازداشتگاه کهریزک را تکذیب کرد و نیز گفت که آمار دیگر کشته‌شدگان در اعتراضات آن سال را قبول ندارد. رادان در جریان تظاهرات تاسوعا و عاشورای ۱۳۸۸ هواداران جنبش سبز در تلویزیون حضور داشت و معترضان را تهدید کرد. او بعداً گفت که از عملکردش در این دوران افتخار می‌کند.
رادان در سال ۱۳۹۰ به پزشکان اولتیماتوم داد که استفاده از کراوات در محیط درمانی ممنوع است. او در ۵ خرداد ۱۳۹۳ از سِمت جانشین فرمانده پلیس کشور کنار گذاشته شد و به سمت ریاست مرکز مطالعات راهبردی ناجا منصوب گردید. حسین اشتری به‌عنوان جانشین فرمانده ناجا جایگزین او شد.
رادان در ۱۷ دی ۱۴۰۱ با حکم سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، به‌عنوان فرمانده کل انتظامی جمهوری اسلامی ایران جایگزین حسین اشتری شد. این جایگزینی در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ صورت گرفت و خامنه‌ای در حکم انتصاب برای «پرورش پلیس تخصصی برای بخش‌های گوناگون امنیت» تأکید کرد.
وزارت خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا در مهر ۱۳۸۹ رادان را به دلیل نقض جدی حقوق بشر مورد تحریم قرار داد. طبق بیانیه این وزارتخانه، او به‌عنوان جانشین فرمانده نیروی انتظامی در ضرب و شتم»، «قتل» و «بازداشت معترضان» در جریان اعتراض‌های پس از انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۳۸۸ و همچنین حوادث بازداشتگاه کهریزک مسئول بوده‌است».
در ۲۳ فروردین ۱۳۹۰، رادان از سوی اتحادیه اروپا به‌دلیل نقض گسترده و شدید حقوق شهروندان ایرانی و قتل زنجیره‌ای تحریم شد. بر اساس بیانیه اتحادیه اروپا، او در مقام جانشین فرمانده نیروی انتظامی در «ضرب و شتم»، «قتل»، «بازداشت‌های خودسرانه» و «دستگیری معترضان» توسط نیروی انتظامی در جریان اعتراضات پس از انتخابات ۱۳۸۸ نقش داشته‌است.
این بخش شامل نشان‌ها و جایزه‌های رسمی احمدرضا رادان است که بر روی یونیفرم او نصب می‌شود ولی جایزه‌های غیرنظامی و غیررسمی را دربر نخواهد گرفت.
این صفحه اطلاعاتی در مورد وقایع سال ۱۸۵۹ میلادی ارائه می‌دهد:
در این صفحه وقایع سال ۱۸۴۱ میلادی ارائه شده است:
میرزا نصیرالدین بیگ محمد (مارس ۱۵۰۸–۲۲ فوریه ۱۵۵۶ م)، که با نام سلطنتی‌اش همایون شناخته می‌شود، دومین پادشاه امپراتوری مغولی هند یا گورکانیان بود که از سال ۱۵۳۰ تا ۱۵۴۰ و بار دوم از سال ۱۵۵۵–۱۵۵۶ بر قلمرویی که امروزه بخش‌هایی از افغانستان، پاکستان، هند و بنگلادش را شامل می‌شود، حکومت کرد. همایون اما پادشاهی خود را خیلی زود از دست داد و به دربار شاه تهماسب یکم صفوی پناه برد و با کمک صفویان دوباره قلمروی خود را، به علاوه مناطقی دیگر، بدست آورد. هنگام مرگش در سال ۱۵۵۶، امپراتوری گورکانی تقریباً یک میلیون کیلومتر مربع مساحت داشت.
وی فرزند مؤسس این سلسله ظهیرالدین محمد بابر (۱۴۸۳ – ۱۵۳۰ م) و پدر بزرگ‌ترین امپراتور گورکانی جلال الدین محمد اکبر (۱۵۴۲–۱۶۰۵م) بود. او در دسامبر ۱۵۳۰، همایون جانشین پدرش شد و به عنوان پادشاه سرزمین‌های مغول در شبه قاره هند به تخت نشست. همایون هنگامی که به سلطنت رسید ۲۲ سال سن داشت و حاکمی بی تجربه و خام بود. برادر ناتنی‌اش، کامران میرزا کابل و قندهار، شمالی‌ترین بخش‌های امپراتوری پدرش، را به ارث برد. کامران رقیب تلخ همایون تبدیل شده بود.
همایون تاج و تخت مغول را در سال ۱۵۴۰ به شیرشاه سوری باخت، اما ۱۵ سال بعد به کمک صفویان آن را پس گرفت. بازگشت همایون از ایران همراه با گروهی از نجبای بزرگ ایرانی بود و نشانگر تغییرات مهمی در دربار گورکانی بود. خاستگاه آسیای میانه‌ای این سلسله تا حد زیادی تحت تأثیر هنر، معماری، زبان و ادبیات فارسی قرار گرفت. تعداد زیادی سنگ نگاره و هزاران نسخه خطی به زبان فارسی در هند از دوران سلطنت همایون، وجود دارد.
متعاقباً، همایون در دوره بسیار کوتاه حکومت دومش وسعت امپراتوری گورکانی را گسترش داد و میراث قابل توجهی برای پسرش، اکبر، باقی گذاشت.
تصمیم بابر برای تقسیم امپراتوری خود میان دو پسرش در تاریخ هند بی‌سابقه و غیرمعمول بود، اگرچه این کار از زمان چنگیزخان در آسیای مرکزی معمول بود. تیموریان نیز برخلاف بیشتر نظام‌های سلطنتی که تمام قلمروی خود را به ولیعهد واگذار می‌کردند، از سرمشق چنگیز پیروی کردند و تمام پادشاهی را به پسر ارشد واگذار نکردند. اگرچه بر اساس آن سیستم فقط یک بورجیگین می‌توانست ادعای حاکمیت و اقتدار خان را بکند اما هر مرد بورجیگین در یک زیرشاخه معین از حق مساوی برای رسیدن به تاج و تخت برخوردار بود (اگر چه تیموریان از طرف پدری بورجیگین نبودند). در حالی که امپراتوری چنگیز خان پس از مرگش به‌طور مسالمت آمیزی بین پسرانش تقسیم شده بود، بعد از آن زمان تقریباً هر جانشینی یک بورجیگین منجر به برادرکشی شده‌است.
تیمور خود سرزمین‌های خود را بین پیرمحمد، میرانشاه، خلیل سلطان و شاهرخ تقسیم کرده بود که منجر به جنگ داخلی شد.Sharaf Al-Din: "Zafar-nama".
به محض مرگ بابر، مناطق تحت حکومت همایون از کمترین امنیت برخوردار بود. او فقط چهار سال حکومت کرده بود و همه امرا به همایون به عنوان یک حاکم مشروع نگاه نمی‌کردند. در واقع، پیش از این، هنگامی که بابر در بستر بیماری بود، برخی از اشراف سعی کردند برادر همسرش، مهدی خواجه، را به عنوان حاکم منصوب کنند. اگرچه این تلاش ناموفق بود، اما این نشانه مشکلات پیش رو بود."Tabakāt Akbarī", a translation from Volume V of The History of India, as Told by Its Own Historians, 1867
وقتی همایون به سلطنت امپراتوری گورکانی رسید، چند نفر از برادرانش علیه او قیام کردند. برادر دیگر خلیل میرزا (۱۵۰۹–۱۵۳۰) از همایون حمایت کرد اما ترور شد. امپراتور در سال ۱۵۳۸ ساخت مقبره ای را برای برادرش آغاز کرد، اما وقتی همایون مجبور به فرار به ایران شد این سازه هنوز به پایان نرسیده بود. شیر شاه سازه را خراب کرد و پس از مرمت مجدد توسط همایون دیگر کار روی آن انجام نشد.
همایون دو رقیب بزرگ برای سرزمین‌های خود داشت: سلطان بهادر گجراتی در جنوب غربی و شیر شاه سوری (شیر خان) که در امتداد رود گنگ در بیهار در شرق مستقر شده بود. اولین کارزار همایون مقابله با شیر شاه سوری بود. در نیمه راه این حمله همایون مجبور شد آن را رها کند و به گجرات تمرکز کند، جایی که باید با تهدید احمدشاه روبرو می‌شد. همایون پیروز شد و گجرات، مالوا، شامپانر و قلعه بزرگ ماندو را ضمیمه کرد.
در طی پنج سال اول سلطنت همایون، سلطان بهادر و شیرخان حکومت خود را گسترش و تقویت کردند، اگرچه سلطان بهادر در شرق به دلیل درگیری‌های پراکنده با پرتغالی با فشار روبرو بود. در حالی که مغول‌ها از طریق امپراتوری عثمانی اسلحه گرم به دست آورده بودند، گجرات بهادر آنها را از طریق مجموعه قراردادهایی که با پرتغالی‌ها منعقد کرده بود، بدست آورده بود و به پرتغالی‌ها اجازه می‌داد جایگاه استراتژیکی در شمال غربی هند ایجاد کنند.
در سال ۱۵۳۵ همایون مطلع شد که سلطان گجرات قصد دارد با کمک پرتغالی‌ها به مناطق مغول حمله کند. همایون لشکری را جمع کرد و به جنگ با بهادر رفت. در عرض یک ماه او قلعه‌های ماندو و شامپانر را تصرف کرد. با این حال، همایون به جای ادامه دادن فتوحات خود، لشکرکشی را متوقف کرد و حکومت خود را در قلمروهای تازه اش تثبیت کرد. در همین حال سلطان بهادر فرار کرد و به پرتغالی‌ها پناه برد. همایون مانند پدرش بابر، از مصرف‌کنندگان مکرر تریاک بود.https://ir.library.louisville.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1627&context=etd
اندکی پس از حرکت همایون به سمت گجرات، شیر شاه سوری فرصتی را یافت تا کنترل آگرا را از دست مغولان خارج کند. او به امید محاصره سریع و قاطع پایتخت مغول شروع به جمع‌آوری ارتش خود کرد. با شنیدن این خبر نگران کننده، همایون به سرعت نیروهای خود را به آگرا برگرداند و به بهادر اجازه داد تا به راحتی مناطقی را که اخیراً همایون تصرف کرده بود، دوباره بدست آورد. با این حال، در فوریه ۱۵۳۷، بهادر در یک نقشه معیوب برای ربودن نایب السلطنه پرتغال که در یک درگیری با پرتغالی‌ها شکست خورد، کشته شد.
"The Life and Times of Humāyūn" by Ishwari Prasad, Published by Orient Longmans, 1956, p. 36
در حالی که همایون موفق به محافظت از آگرا در برابر شیر شاه شده بود، دومین شهر امپراتوری، گائور پایتخت «ولایت بنگال» شد، غارت شد. سربازان همایون هنگام تلاش برای گرفتن چونار، قلعه ای که پسر شیر شاه اشغال کرده بود، کار را به تأخیر انداختند تا نیروهای خود را دربرابر حمله از عقب محافظت کنند. ذخیره غلات در گائوری، بزرگ‌ترین انبار در امپراتوری، تخلیه شد و همایون وقتی آنجا حاضر شد جاده‌های پر از اجساد را نظاره کرد. ثروت عظیم بنگال تخلیه شده و به شرق برده شده بود و به شاه یک خسارت جنگی قابل توجهی وارد کرد.
شیر شاه به شرق عقب نشست اما همایون او را تعقیب نکرد. در عوض خود را به مدت طولانی در حرمسرا حبس کرد و مشغول عیاشی و سرگرمی خود به تجملات شد.Jauhar: "Tadhkirat al-Waqiat". هندال، برادر ۱۹ ساله همایون، با کمک به برادرش و پشتیبانی از او موافقت کرد، اما موقعیت خود را در آگرا رها و عقب‌نشینی کرد و در آنجا خود را سلطان خواند. وقتی همایون بهلول، مفتی بزرگ تا او را قانع کند؛ اما کشته شد. هندل در مسجد جامع به نام خود خطبه خواند.: "Hindal … had been stationed … for the purpose of securing Humayun's rear, but he had deserted his post … another brother, Kamran, … was also converging on Delhi from his territories in the Punjap – ostensibly to help Humayun but in reality … to stake his own claim to his brother's crumbling empire. [Kamran] dissuaded Hindal from further open disloyalty, but … the two brothers now disregarded Humayun's urgent appeals for help on his dangerous journey back through the territory which had been relinquished by Hindal to Sher Khan."
برادر دیگر همایون، هندل، ظاهراً برای کمک به همایون از مناطق خود در پنجاب بیرون آمد. با این حال، بازگشت وی به خانه انگیزه‌های خیانت آمیز داشت زیرا قصد داشت ادعایی را برای امپراتوری به ظاهر در حال فروپاشی همایون مطرح کند. وی واسطه ای برای معامله با هندال قرار داد به شرطی که برادرش در ازای دریافت سهمی در دولت جدید، که کامران پس از برکنار کردن همایون ایجاد می‌کرد، دست از تمام شورش‌ها و خیانت‌ها بکشد.
در ژوئن ۱۵۳۹ شیر شاه در نبرد چاوسا در ساحل گنگ، در نزدیکی بوکسار، با همایون ملاقات کرد. این نبرد به یک جنگ سنگری تبدیل شده بود که در آن هر دو طرف زمان زیادی صرف کندن سنگرها و موقعیت‌ها کرده بودند. قسمت عمده ارتش مغول، مانند توپخانه، اکنون بی حرکت بود و همایون تصمیم گرفت با استفاده از محمد عزیز به عنوان سفیر، در مذاکرات شرکت کند. همایون موافقت کرد که اجازه دهد شیر شاه بر بنگال و بیهار حکمرانی کند، اما فقط به عنوان ولایات اعطا شده توسط و از حاکمیت کامل برخوردار نباشد. این دو فرمانروا همچنین برای نجات وجه خود معامله ای انجام دادند: سربازان همایون در حال حمله به افراد شیر شاه هستند که نیروهایش پس از آن با ترس ساختگی عقب‌نشینی می‌کنند. بدین ترتیب افتخار، ظاهراً، برآورده خواهد شد.Badauni: "Muntakhab al-Tawarikh".
وقتی همایون به آگرا بازگشت، متوجه شد که هر سه برادرش در آنجا هستند. همایون بار دیگر نه تنها برادرانش را به دلیل توطئه علیه او عفو کرد، بلکه حتی هندل را نیز به دلیل خیانت آشکارش بخشید. شیر شاه سوری و نیروهایش بتدریج و کم‌کم به آگرا نزدیک می‌شد. این تهدید جدی برای کل خانواده بود، اما همایون و کامران درمورد چگونگی ادامه کار اختلاف داشتند. کامران پس از آنکه همایون از حمله سریع به دشمن در حال نزدیک شدن امتناع ورزید، عقب‌نشینی کرد و در عوض ساخت ارتش بزرگتری را به نام خود انتخاب کرد.
هنگامی که کامران به لاهور بازگشت، همایون، به همراه دیگر برادرانش عسکری و هندل، برای دیدار با شیرشاه در ۲۰۰ کیلومتری شرق آگرا در نبرد کانوج در ۱۷ مه ۱۵۴۰ حرکت کردند. همایون کاملاً شکست خورد. او به آگرا بازگشت و چون شیر شاه در تعقیب او بود، همایون از آنجا به دهلی و سپس به لاهور رفت. بنیانگذاری امپراتوری کوتاه مدت سوری توسط شیر شاه، به پایتختی دهلی، منجر به تبعید همایون به مدت ۱۵ سال در دربار شاه طهماسب اول، پادشاه صفوی شد.
چهار برادر در لاهور متحد شدند، اما هر روز اطلاع می‌یافتند که شیر شاه نزدیکتر می‌شود. هنگامی که به سرهند رسید، همایون سفیری را فرستاد با این پیام که «من تمام هندوستان را برای تو گذاشته‌ام (یعنی سرزمین‌های شرق پنجاب، شامل بخش اعظم دره گنگ). لاهور را رها کن و بگذار که سرهند مرز بین من و تو باشد». شیر شاه، پاسخ داد: «من کابل را رها کردم. تو باید به آنجا بروی». امیر کابل، کامران میرزا، برادر همایون بود که بعید بود حاضر به تحویل هیچ‌یک از مناطق خود به برادرش باشد. در عوض، کامران به شیر شاه نزدیک شد و پیشنهاد داد که وی در عوض دادن بخشی بزرگی از پنجاب، علیه برادرش و به طرفداری از شیر شاه قیام کند. شیر شاه کمک او را رد کرد و معتقد بود که نیازی به این کار نیست، هرچند به زودی خبر این پیشنهاد خیانت آمیز به لاهور رسید و از همایون خواستند که کامران را فرا بخواند و او را بکشد. همایون با استناد به آخرین سخنان پدرش، بابر، از این کار سرباز زد: «علیه برادران خود کاری نکنید، هرچند که آنها شایسته آن هستند.»Abul-Fazel: "Akbar-nama".
همایون تصمیم گرفت که به عقب‌نشینی ادامه دهد. وقتی حاکم هندو رائو مالدئو راثور با شیر شاه سوری علیه امپراتوری مغول متحد شد، او و ارتشش از بیابان ثار و اطرافش عبور کردند. در بسیاری از گزارش‌ها، همایون ذکر می‌کند که چگونه او و همسر باردارش در گرمترین وقت سال باید از صحرا عبور کنند. جیره آنها کم بود و غذای کمی داشتند. حتی نوشیدن آب یک مشکل اساسی در صحرا بود. هنگامی که اسب حمیده بانو مرد، هیچ‌کس به ملکه (که اکنون هشت‌ماهه باردار بود) اسبی را قرض نمی‌داد، بنابراین همایون اسب خود را قرض داد و در نتیجه شش کیلومتر (چهار مایل) سوار شتر شد، اگرچه خالد بیگ سپس به او پیشنهاد عبور از راه کوه را داد. همایون بعدها از این لحظه به عنوان پایین‌ترین نقطه زندگی خود یاد کرد. همایون خواست که برادرانش، هنگام بازگشت دوباره به سند، به او ملحق شوند. در حالی که هندل میرزا عصیانگر قبلی وفادار ماند و به او دستور داده شد که به برادرانش در قندهار بپیوندد. در عوض کامران میرزا و عسکری میرزا تصمیم گرفتند به سروسامان دادن به اوضاع کابل بپردازند. این یک شکاف نهایی در خانواده بود. همایون به سمت سند حرکت کرد زیرا انتظار داشت از امیر سند، حسین عمرانی، که خود او را منصوب کرده بود و بیعت خود را مدیون او بود، کمک دریافت کند. همچنین، همسرش حمیده از رفتن به سند استقبال می‌کرد. او دختر یک خانواده پیر معتبر (پیر یک پیشوای مذهبی اسلامی بود) پارسی الاصل بود که مدتها در سند اقامت داشتند. در مسیر رفتن به دربار امیر، همایون مجبور شد سفر را قطع کند زیرا همسر باردارش حمیده قادر به سفر بیشتر نبود. همایون به حاکم هندوی شهر واحه آمارکوت (بخشی از استان سند) پناه برد.
رانا پراساد رائو در آمارکوت از همایون در خانه اش استقبال کرد و چندین ماه آنها را پناه داد. در خانه این نجیب‌زاده هندو راجپوت بو که حمیده بانو، اکبر، امپراتور آینده را در ۱۵ اکتبر ۱۵۴۲ به دنیا آورد. تاریخ تولد کاملاً مشخص شده بود زیرا همایون با منجم خود مشورت و موقعیت سیارات را دقیق بررسی کرده بود. کودک وارثی بود که مدتها مورد انتظار همایون سی و چهار ساله و پاسخ بسیاری از دعاهایش بود. اندکی پس از تولد، همایون و مهمانی‌هایش آمرکوت را به مقصد سند ترک کردند و اکبر را که هنوز در کودکی آماده سفر طاقت فرسایی نبود، پشت سر گذاشتند. وی بعداً توسط عسکری میرزا به فرزندی پذیرفته شد.
برای تغییر، همایون در شخصیت مردی که به او امید بسته‌است فریب نخورد. امیرحسین عمرانی، حاکم سند، از حضور همایون استقبال کرد و به همایون وفادار بود همان‌طور که در برابر ارغون‌های شورشی از پدرش بابر حمایت کرد. همایون وقتی در سند بود، در کنار امیرحسین عمرانی، اسب و سلاح جمع کرد و اتحادهای جدیدی تشکیل داد که به بازپس‌گیری سرزمین‌های از دست رفته کمک کرد. سرانجام همایون توانست ده‌ها طایفه سندی و بلوچ را در کنار لشکر مغول خود جمع کرد و سپس به طرف قندهار و بعداً کابل لشکر کشید، هزاران نفر دیگر در کنار او جمع شدند زیرا همایون به‌طور مداوم خود را به عنوان وارث برحق تیموری اولین امپراتور مغول، بابر معرفی می‌کرد.
پس از اینکه همایون از لشکرکشی‌هایش در ایالت سند فارغ شد، همراه با ۳۰۰ شتر (عمدتا وحشی) و ۲۰۰۰ بار غلات، پس از عبور از رود سند در ۱۱ ژوئیه ۱۵۴۳، با آرزوی بازیابی مجدد مغول و سرنگونی سلسله سوری، برای پیوستن به برادرانش در قندهار به راه افتاد. از جمله قبایلی که با همایون بیعت کرده بودند، لگاری، مگسی، ریند و بسیاری دیگر بودند.
در قلمرو کامران میرزا، هندل میرزا پس از امتناع از خواندن خطبه به نام کامران میرزا، در کابل در بازداشت خانگی قرار گرفت. همان موقع به برادر دیگر وی، عسکری میرزا، دستور داده شد که ارتش را جمع کند و به سمت همایون حرکت کند و او را اسیر کند. وقتی همایون خبر نزدیک شدن ارتش متخاصم را دریافت کرد، تصمیم گرفت که با آنها مقابله نکند و در عوض به جای دیگری پناه برد. اکبر در اردوگاه نزدیک قندهار پشت سر گذاشته شد، چون ماه دسامبر بود، و بیش از حد سرد و خطرناک بود تا کودک نوزاد ۱۴ ماهه را در راهپیمایی از طریق کوه‌های هندوکش شرکت دهد. عسکری میرزا اکبر را به داخل شهر برد و او را به همسران کامران و عسکری میرزا را برای تربیت او می‌دهد. نام همسر کامران میرزا، سلطان بیگم، در اکبرنامه به چشم می‌خورد.Abū al-Faz̤l ibn Mubārak, ch. 29, 194-95 in Henry Beveridge trans. ; Henry Sullivan Jarrett and Jadunath Sarkar, eds. , "The Akbar Nāmā of Abu-l-Fazl," Volume 1 (London: Royal Asiatic Society, 1907), pp. 395-96. Jadunath's editorial footnote adds, "This lady went, after her husband's death, to Mecca in company with Gulbadan Begam and others in 1574." (396) Akbar himself remained between Kandahar and Kabul until 1557, the year of his first marriage and imperial appointment, in Ghazni; see Jaswant Lal Mehta, "Advanced Study in the History of Medieval India" (London: Sterling, 1986), 189. .
بار دیگر همایون به طرف قندهار که تحت سلطه برادرش کامران میرزا بود، رو کرد، اما هیچ کمکی دریافت نکرد و مجبور شد به شاه ایران پناهنده شود.
همایون از قلمروی گورکانی، با ۴۰ مرد و همسرش بیگا بیگم و همراهانش با راهپیمایی طولانی از طریق کوه‌ها و دره‌ها، به ایران آمد و در دربار صفویان پناهنده شد. از جمله رنج‌هایی که آنها در طول راهپیمایی کشیدند این بود که مجبور بودند با گوشت اسب جوشیده شده در کلاه خود سربازان، زندگی کنند. این سختی‌ها، تا رسیدن آنها به هرات، ادامه داشت. با این حال پس از ورود به هرات، دوباره توانستند طعم زندگی راحت را بچشند. هنگام ورود به شهر، از سوی محافظان سلطنتی مورد استقبال قرار گرفتند و از آنها با غذاها و لباس مجلل پذیرایی شد. به آنها اقامتگاه‌های خوبی داده شد و جاده‌ها قبل از ورود آنها تمیز و پاکیزه شده بودند. شاه طهماسب، برخلاف خانواده خود همایون، از وی و همراهانش استقبال کرد، و با او به عنوان یک مهمان سلطنتی رفتار کرد. در هرات همایون به گشت و گذار پرداخت و از دیدن آثار هنری و معماری ایرانی شگفت زده شد: بیشتر اینها، کارهای سلطان تیموری حسین بایقرا و مادربزرگش، شاهزاده خانم گوهرشاد آغا، بود؛ بنابراین او توانست شاهکارهای نیاکان و خاندان خود را از نزدیک ببیند و آنها را تحسین کند.
وی با کار مینیاتوریستهای ایرانی آشنا شد و کمال الدین بهزاد با دو دانش آموز خود را به دیدار همایون رفت. همایون از کار آنها شگفت زده شد و از آنها پرسید که اگر توانست حاکمیت هندوستان را بدست آورد آیا برای او کار می‌کنند: آنها موافقت کردند. با این همه، همایون حتی تا ژوئیه، حدود شش ماه پس از ورود وی به ایران، با شاه ملاقات نکرد. پس از طی مسیری طولانی از هرات، این دو در قزوین دیدار کردند و در آنجا جشن و مهمانی بزرگی برای این مراسم برگزار شد. دیدار این دو پادشاه در یک نقاشی دیواری معروف در چهل ستون در اصفهان به تصویر کشیده شده‌است.
شاه اصرار کرد که همایون مذهب خود را از سنی به شیعه تغییر دهد و سرانجام همایون پذیرفت تا خود و چند صد همراهش را زنده نگه دارد. اگرچه آنها در ابتدا با تغییر مذهب مخالف بودند، اما آنها می‌دانستند که با این پذیرش ظاهری تشیع، شاه طهماسب در نهایت آماده می‌شود تا حمایت قابل توجه تری از همایون ارائه دهد."}} وقتی کامران میرزا، برادر همایون، پیشنهاد داد قندهار را در ازای همایون، مرده یا زنده، به ایرانیان واگذار کند، شاه طهماسب قبول نکرد. در عوض شاه جشنی برای همایون برپا کرد با ۳۰۰ خیمه، یک فرش شاهنشاهی ایرانی، ۱۲ گروه موسیقی و "انواع گوشت ها". در آن جشن شاه اعلام کرد که همه اینها، و ۱۲۰۰۰ سوار زبده از آن او برای هدایت حمله به برادرش کامران خواهند بود. تمام خواسته‌های شاه طهماسب این بود که اگر نیروهای همایون پیروز می‌شدند، قندهار از آن او شود.
با این کمک ایرانیان صفوی، همایون قندهار را پس از دو هفته محاصره از عسکری میرزا گرفت. وی خاطرنشان کرد که اشرافی که به عسکری میرزا خدمت کرده‌اند به سرعت برای خدمت به او جمع شدند، «در حقیقت قسمت اعظم ساکنان جهان مانند گله گوسفند هستند، هر جا که یکی می‌رود دیگران نیز به دنبال او می‌روند». طبق توافق، قندهار را به شاه ایران داد که پسر کودک خود، مراد را به عنوان نایب السلطنه فرستاد. با این حال، نوزاد خیلی زود مرد و همایون خود را آنقدر قوی تصور کرد که قدرت را به دست بگیرد.
همایون اکنون آماده تصرف کابل بود که توسط برادرش کامران میرزا اداره می‌شد. در پایان، هیچ محاصره واقعی انجام نشد. کامران میرزا به عنوان یک رهبر مورد تنفر بود و هنگامی که ارتش پارس همایون به شهر نزدیک شد صدها نفر از نیروهای کامران میرزا تغییر جبهه دادند، و برای پیوستن به همایون جمع شدند و صفوف او را متلاشی کردند. کامران میرزا فرار کرد و شروع به ساختن ارتش در خارج از شهر کرد. در نوامبر ۱۵۴۵، حمیده و همایون به پسرشان، اکبر، پیوستند و جشن بزرگی برگزار کردند. آنها همچنین به احترام کودک هنگام ختنه، جشن دیگری بزرگتر برگزار کردند.
با این حال، در حالی که همایون ارتش بزرگتری نسبت به برادرش داشت و از قدرت بالاتری برخوردار بود، در دو نوبت رهبری ضعیف نظامی وی به کامران میرزا اجازه داد تا کابل و قندهار را پس بگیرد و همایون را مجبور به انجام مبارزات بعدی برای بازپس‌گیری آنها کند. او ممکن است به واسطه شهرتش به خاطر نرمش در قبال نیروهایی که از شهرها علیه او دفاع کرده بودند، در مخالفت با کامران میرزا، که دوران کوتاه او با بیرحمی علیه ساکنان آن شهر که تصور می‌کرد، به برادرش کمک کرده بودند، موفق شده باشد.
برادر کوچک او، هندل میرزا، که قبلاً بی وفاترین برادرش بود، در جنگ برای حمایت از برادرش درگذشت. برادرش عسکری میرزا به دستور اشراف و دستیارانش زنجیر بسته شد. به او اجازه دادند به حج برود و در راه نزدیک دمشق، درگذشت.
برادر دیگر همایون، کامران میرزا، بارها به دنبال کشتن همایون بود. در سال ۱۵۵۲ کامران میرزا تلاش کرد با اسلام شاه سوری، جانشین شیر شاه، پیمان ببندد، اما توسط یک گاخار دستگیر شد. گاخارها یکی از اقلیتهای گروه‌های قبیله ای بودند که به‌طور مداوم به سوگند خود به مغول وفادار مانده بودند. سلطان گاخارها کامران میرزا را به همایون تحویل داد. همایون متمایل به بخشیدن برادرش بود. با این حال به او هشدار داده شد که اجازه دادن اعمال خائنانه مکرر کامران میرزا بدون مجازات باقی بماند، می‌تواند شورشی را در میان طرفداران خود ایجاد کند؛ بنابراین، همایون به جای کشتن برادرش، کامران میرزا را کور کرد که هر گونه ادعای سلطنت توسط وی پایان می‌یابد. همایون کامران میرزا را به سفر حج فرستاد، زیرا امیدوار بود که ببیند برادرش از این طریق از جرایم خود معاف است. با این حال کامران میرزا در نزدیکی مکه در شبه جزیره عربستان در سال ۱۵۵۷ درگذشت.
شیر شاه سوری در سال ۱۵۴۵ درگذشت. پسر و جانشین وی اسلام شاه نیز در سال ۱۵۵۴ درگذشت. این دو مرگ سلسله سوری را متلاشی و از هم پاشاند. سه رقیب برای سلطنت هند به دهلی لشکر کشیدند، در حالی که در بسیاری از شهرها رؤسای شهر سعی کردند ادعای استقلال را مطرح کنند. این فرصتی مناسب برای مغولها بود که به هند برگردند.
امپراتور مغول همایون ارتش عظیمی را که شامل قبایل بلوچ لگاری، مگسی و ریند بود، را جمع کرد و و اقدام به تصاحب مجدد تاج و تخت در دهلی کرد. همایون ارتش را تحت رهبری بایرام خان قرار داد، اقدامی خردمندانه با توجه به سابقه عدم کفایت نظامی همایون، و معلوم شد که این پیش‌بینی درستی بود زیرا بایرام خود را به عنوان یک فرمانده متخصص بزرگ ثابت کرد. در نبرد سرهند در ۲۲ ژوئن ۱۵۵۵، ارتش‌های سکندر شاه سوری قاطعانه شکست خورد و امپراتوری مغول در هند دوباره برقرار شد.
بایرام خان تقریباً بدون مخالفت ارتش را از طریق پنجاب هدایت کرد. قلعه روتاس که در سال ۱۵۴۱–۱۵۴۳ توسط شیر شاه سوری برای درهم شکستن گاخارهای وفادار به همایون ساخته شده بود، بدون کوچک‌ترین مقاومتی تسلیم شد. ضخامت دیواره‌های قلعه روتاس تا ۱۲٫۵ متر و ارتفاع آنها ۱۸٫۲۸ متر است. طول آنها ۴ کیلومتر است و دارای ۶۸ سنگر نیم دایره ای است. گمان می‌رود دروازه‌های ماسه سنگی آن، به دلیل هم عظیم و هم مجلل بودن، تأثیر عمیقی بر معماری نظامی مغول گذاشته‌اند.
تنها نبرد مهم سپاه همایون در برابر سکندر شاه سوری در سرهیند بود، جایی که بایرام خان از تاکتیکی استفاده کرد که به موجب آن دشمن خود را در نبرد علنی درگیر کرد، اما پس از ترس آشکار سریع عقب‌نشینی کردند. وقتی دشمن به دنبال آنها آمد، از مواضع دفاعی مستقر غافلگیر شدند و به راحتی نابود شدند.
پس از نبرد سرهند، بیشتر شهرها و روستاها انتخاب کردند که از ارتش مهاجم استقبال کنند، چرا که راه خود را به پایتخت باز کرده‌است. در ۲۳ ژوئیه ۱۵۵۵، همایون بار دیگر به تخت سلطان بابر در دهلی نشست.
اکنون که تمام برادران همایون مرده بودند، هیچ ترس از این وجود نداشت که شخص دیگری در طول مبارزات نظامی خود تاج و تخت او را غصب کند. او همچنین اکنون یک رهبر محکم بود و می‌توانست به ژنرال‌های خود اعتماد کند. با این قدرت تازه پیدا شده، همایون یک سری لشکرکشی‌های نظامی را آغاز کرد که هدف آن گسترش سلطنت خود بر مناطق شرقی و غربی شبه قاره هند بود. به نظر می‌رسد اقامت وی در غربت از اعتماد او به طالع بینی کاسته و رهبری نظامی وی به تقلید از روشهای مؤثری که در ایران مشاهده کرده بود، انجام گرفت.
همایون دارای هفت همسر بود:
همایون یازده فرزند داشت:
همایون پنج پسر داشت:
وی شش دختر نیز داشت:
همایون از سال ۱۵۳۰ تا ۱۵۴۰ بر بخش وسیعی شامل افغانستان و پاکستان امروزی و شمال هند سلطنت کرد اما پس از آن به مدت پانزده سال این حکمرانی توسط سلطان افغان شیرشاه سوری (۱۴۸۶ – ۱۵۴۵) دچار وقفه شد.
رقابت میان همایون و برادرش کامران میرزا، سبب شد تا همایون ضعیف شود و طولی نکشید که شیرشاه و بهادرشاه آماده حمله به همایون شدند. لشکر همایون و شیرشاه در سال ۹۴۵ قمری/۱۵۳۹ میلادی در «بگزار» درگیر گشتند. همایون با لشکر ضعیف خود، ترسیده بود و نمی‌خواست وارد جنگ شود و ترجیح داد که با شیرشاه از در صلح وارد شود و حکومت بیهار و بنگال را واگذار کند که یک‌باره افغان‌ها از پشت بر سر لشکر همایون ریختند. گورکانی‌ها چون غافل‌گیر شده بودند، بنای فرار گذاشتند. خیلی از لشکریان سپاه هند یا همایون در رودخانه گنجیز غرق شدند، ولی همایون توانست جان سالم ببرد و شیرشاه به منزله یک قهرمان افغانی به‌شمار آمد.علی شاه رضوی، سید هدایت: تاریخ سیاسی اجتماعی بابریان هندوستان. در: مجله «سخن تاریخ». تابستان ۱۳۸۷ - شماره ۳. (از صفحه ۷۴ تا ۹۳).
همایون دوباره آماده جنگ گشت و در سال ۹۴۷ قمری/۱۵۴۰ میلادی در «قنوج» با سپاه شیرشاه درگیر شد و دوباره شکست خورد و برای نجات جان خویش، مجبور گردید تا تاج‌وتخت را به حریف فاتح خود واگذار نماید؛ ولی چون برادرش کامران او را به قلمرو خویش پناه نمی‌داد، به طرف سند گریخت و پس از آن راهی ایران گشت. او مدتی را در ایران سپری کرد و به دربار شاه تهماسب اول (۳ مارس ۱۵۱۴–۱۵۷۶) پناهنده شد.
شاه همایون در ۹۵۱ق با شاه تهماسب دیدار کرد، که در هنر و ادبیات فارسی شواهدی دارد. نگاره کاخ چهل ستون از این مجلس است؛ و محتشم کاشانی در یک قطعه شعر به آن اشاره می‌کند: تاریخ آن قران طلبیدم ز عقل گفت/بوسیدم کام‌جوی جهان شاه را رکاب؛ که به حروف ابجد می‌شود ۹۵۱ق.
پس از پانزده سال به کمک شاه تهماسب تاج و تخت خود را باز پس گرفت و دوباره از سال ۱۵۵۵ تا ۱۵۵۶ حکومت کرد.
همایون در سال ۱۵۵۶ پس از چند ماه بازگشت از تبعید و پناهندگی طولانی به دربار صفوی به‌طور ناگهانی و بر اثر سقوط از پلکان کتابخانه خود در دهلی درگذشت.
در آن زمان شهر تبریز مکتب پرآوازه‌ای داشت که به سرپرستی استاد کمال‌الدین بهزاد و جمعی دیگر از هنرمندان کانون طراز اول هنر دوران به‌شمار می‌رفت. در ملاقات پایانی و در دیدار خداحافظی که در شهر میانه صورت گرفت، همایون از پادشاه ایران درخواست کرد که به بعضی از هنرمندان رخصت داده شود، برای اشاعه هنر ایرانی و همکاری و آموزش به هنرمندان هندی به آن دیار عزیمت نمایند و در صورت امکان در این کار تسریع گشته و هنرمندان در معیت خود همایون به هندوستان بروند. شاه تهماسب از آنجایی که مأخوذ به حیا شده بود تقاضای همایون را پذیرفت و رخصت سفر هنرمندان صادر گردید اما به بعضی هنرمندان همچون میر سید علی و عبدالصمد مصور شیرازی، که بعدها ملقب به شیرین قلم شد، صراحتاً این اجازه داده نشد.
این هنرمندان که رسماً از طرف پادشاه هندی به آن دیار دعوت شده بودند و از علاقه و محبت زایدالوصف همایون مطلع بودند. بعدها در سال ۹۵۵ ه‍.ق بدون اجازه شاه، خود را با مرارت بسیار به قندهار رساندند تا به دربار همایون نزدیک‌تر باشند. با توجه به گرفتاری همایون در جنگ با دشمنانش، نخست هنرمندان موفق به دیدار همایون نشدند و در قندهار بلاتکلیف باقی‌ماندند تا در سال ۹۵۶ همایون فراغتی یافت و آنان را به کابل دعوت کرده و به حضور پذیرفت.
همایون در کابل مقدم هنرمندان ایرانی را گرامی داشت و دستور داد کارگاه‌های مجهز و کاملی در اختیار آنان قرار گیرد و ایشان را به سرپرستی هنرمندان هندی گمارد. به این ترتیب مکتب معروف هندی-ایرانی شکل گرفت و پس از پنج سال به داخل هند وارد گشت.
در هندوستان همایون کتابخانه‌ای در محوطه قلعه کهنه دهلی برپا نمود که استادان ایرانی با همکاری هنرمندان هندی به خلق آثار بدیع بپردازند. در دربار هند برخی هنرمندان همچون عبدالصمد مصور شیرین قلم همچون وزرا و شاهزادگان درباری در مجلس پادشاهی صاحب اعتبار بوده و حق مجالست و مصاحبت با پادشاه را داشته‌اند.
همایون اغلب از این کتابخانه بازدید می‌کرد و موجبات تشویق هنرمندان را فراهم می‌نمود. او به‌طور ناگهانی از پلکان همین کتابخانه سقوط کرد و درگذشت. پس از او پسرش اکبرشاه راهش را تداوم بخشید و به تعالی هنر و نقاشی ایرانی همت گمارد.کریم زاده تبریزی
از این رو تعداد زیادی از هنرمندان نقاش، خوشنویس، تذهیب کار، صحاف و … همراه همایون به هندوستان مهاجرت کردند و بخشی از هنر و فرهنگ ایرانی در آن دیار شکل گرفت.
آرامگاه همایون با شکوه تمام در دهلی واقع است. این آرامگاه به دستور همسر وی حمیده بانو بیگم که در ایران با معماری ایرانی آشنا شده بود، طی هشت سال ساخته شد. ساخت این بنا یک سال پس از مرگ همایون آغاز و در سال ۱۵۶۵ پایان یافت. این مقبره با الهام از مقابر ایرانی و فضای چهار باغ یا باغ جنت ساخته شده که اولین باغ به این سبک در هندوستان به‌شمار می‌رود. معماران این باغ سید محمد بن میرک غیاث الدین و پدر وی میرک غیاث الدین بودند از هرات دهلی آورده شده بودند.
آگره (انگلیسی: Agra، هندی: आगरा) سومین شهر بزرگ در ایالت اوتار پرادش در هندوستان است. این شهر در کنار رودخانه یامونا (جمنا) قرار گرفته و از دهلی پایتخت هند، با ماشین تنها دو ساعت و نیم، با قطار ۴ ساعت و با هواپیما ۳۰ دقیقه فاصله دارد.
نام آگره به شکل «آگرهبانا» نخستین بار در کتاب حماسی ماهابهاراتا آمده و معناشناسان آن را «پردیس» یا «بهشت» معرفی کرده‌اند. در قرن‌های ۱۶ یا ۱۷ میلادی آگره به راستی تمثالی از پردیس در روی زمین شده بود.گزارش داریوش رجبیان در وبگاه رادیو زمانه
آگره در زمان حکومت اکبر، جهانگیر و شاه جهان اهمیت زیادی یافت. این شهر پایتخت حکومت اکبر، پادشاه بزرگ امپراتوری مغولی هند یا گورکانیان بوده و در آن زمان تبدیل به مرکز هنر، فرهنگ، تجارت و یادگیری کشور پهناور هندوستان گردید. از این رو در گذشته این شهر را اکبرآباد می‌نامیدند.
مساحت آگره ۱٬۸۰۰ و جمعیت آن بیش از ۱٬۴۰۰٬۰۰۰ نفر (در سال ۲۰۰۱) می‌باشد. ارتفاع آن از سطح دریا ۱۷۱ متر است و در مورد وضعیت کلی آب و هوای شهر آگره می‌توان گفت بهترین آب و هوا را از اکتبر تا مارس دارد و در تابستان هوا حدوداً بین ۲۲ تا ۴۵ درجه و زمستان ۴ تا ۳۱ درجه‌است.
آگره در سدهٔ ۱۶ میلادی توسط سکندر لودهی (سلطان دهلی از دودمان لودهی متوفی به سال ۱۵۱۷) کشف شد. سپس بابر مؤسس سلسله امپراتوری مغولی هند برای مدتی در آگره ماند و ساخت باغ‌هایی چهار گوش به سبک باغ‌های ایرانی را در آنجا مرسوم کرد. اکبر در این شهر قلعه آگره را ساخت و جهانگیر آن را با کاخ‌ها و باغ‌های بسیار زیبا مزین کرد. همچنین شاه جهان با ساخت تاج محل شهرتی عالمگیر برای این شهر به ارمغان آورد. هم‌اکنون این شهر از مراکز گردشگری هند به‌شمار می‌رود.
آگره با نام «اکبرآباد» پایتخت شاهانی چون اکبر، جهانگیر و شاه‌جهان بوده که زبان مادری‌شان فارسی بود و در گسترش زبان فارسی در شبه‌قاره هند کوشیدند و کامیار بودند. نخستین باغ معروف به «باغ‌های پارسی» در کرانه رود یامونا در همین شهر شکل گرفت و سازندهٔ آن شاه بابر بود. نام خاص این باغ ایرانی آرام باغ است.
اکبرشاه، نوهٔ بابر، قلعه لعل را ساخت و آگره را به مرکز هنری، بازرگانی و مذهبی تبدیل کرد. شهرک فاتح پورسیکری در حومهٔ آگره هم از میراث اکبر است. باغ‌های سبز و انبوه قلعه سرخ بازمانده از جهانگیر، پسر اکبر مغول است.
و اما شاه‌جهان با علاقه‌ای که به هنر معماری داشت، به آگره و هندوستان ساختمانی را تقدیم کرد که همین حالا هم درخشان‌ترین نگین تاج سر هند محسوب می‌شود. شاه‌جهان پایتخت‌اش را به دهلی منتقل کرد؛ اما پسرش اورنگ‌زیب دوباره به اکبرآباد برگشت و پدرش را به زندان قلعه سرخ انداخت. بعد از مدتی، سال ۱۶۵۳، پایتخت اورنگ زیب به شهر اورنگ‌آباد در فلات دکان هند کوچید و تا پایه‌های امپراتوری بابری یا مغول هند به لرزه افتاد، اکبرآباد تحت نفوذ قوم‌های ماراتها و جاث واقع شد و آگره نام گرفت و از سال ۱۸۰۳ میلادی تسلیم امپراتوری بریتانیا شد.
این بنای مهم با معماری ایرانی در خور توجه خود به عنوان مهم‌ترین بنای تاریخی هند و یکی از عجایب هفتگانه جدید شهرت جهانی دارد. تاج‌محل که بنای یادبود ملکهٔ ایرانی‌تبار ممتاز محل است، سال ۱۶۴۸ میلادی ساخته شد و خود شاه‌جهان هم در طرح‌ریزی ساختمان آن نقش مستقیم داشت و در نهایت هم همان‌جا خاک شد.
قلعهٔ آگره که همچنین به حصار سرخ و برای سرخی ان به لعل قلعه نیز مشهور است - توسط اکبر امپراتور بزرگ گورکانی ساخته شد. حیاط پر پیچ و خم، مسجد و تالار اختصاصی قلعه عظمت امپراتوری گورکانیان هند را منعکس می‌کند. مسجد موتی (موتی به معنی مروارید) و برج یاسمین نشان دهنده مهارت صنعتگران و معماران آن روزگار هند هستند. این بنا را با قلعه دیگری که به همین نام قلعه سرخ یا ردفورت مشهور است و در دهلی است نباید اشتباه گرفت.
فاتح‌پور سیکری به معنی «شهر پیروزی» شهر متروکه امپراتور اکبر که در نزدیکی آگره واقع است. تالار شنوندگان، مکان‌ها و مسجدها هنوز هم کاملاً سالم و در وضعیت مطلوب هستند که از جمله می‌توان پنج محل و بلنددروازه را نام برد. در محوطهٔ مسجد جامع، آرامگاه شیخ سلیم چشتی واقع است و در واقع، اکبر شاه گورکانی شهر فاتح پور سیکری را به خاطر همین صوفی معروف مکتب چیستی هند پایه گذاشته بود.
سیکاندرا آرامگاه جلال‌الدین محمد اکبر سومین و بزرگترین پادشاه سلسله گورکانیان هند است. این بنا با ماسه سنگ قرمز ساخته شده و با مرمر جواهر نشان شده‌است. اکبر به این رنگ از سنگ بسیار علاقه داشت و اغلب بناهای ساخته شده در زمان او با این مصالح ساخته شده‌است.
از دیگر مراکز تاریخی و دیدنی منطقه آگره می‌توان آرامگاه اعتمادالدوله که ملکه نور جهان برای پدر خود که صدراعظم دربار جهانگیر بود ساخت، مسجد جامع آگره، چینی کا روضه، باغ رام، سوامی باغ صمد، آرامگاه مریم یکی از زنان اکبر و باغ مهتاب را نام برد.
آگره - دائرةالمعارف بزرگ اسلامی
قلعه آگره یا لال قلعه که همچنین به قلعه سرخ یا حصار سرخ نیز مشهور است؛ در شهر آگره هند و در شمال بنای مشهور تاج‌محل، واقع شده‌است. این بنا که قدمت آن به سدهٔ شانزدهم می‌رسد به همراه تاج محل از جاذبه‌های گردشگری این شهر به‌حساب می‌آید.
این قلعه مستحکم از سنگ ماسه سرخ رنگ با دیوارهایی به طول ۵/۲ کیلومتر، شهر سلطنتی گورکانیان را در خود جای داده‌است. این منطقه شامل تعداد زیادی کاخ افسانه‌ای، از جمله کاخ جهانگیرشاه و خاص محل که توسط شاه جهان ساخته شده‌است و شامل سرسرای تماشاگران مانند دیوان خاص و دو مسجد بسیار زیبا می‌شود.
برخی مورخین معتقدند قلعه آگره ابتدا متعلق به دودمان لوریس بوده و در سدهٔ شانزدهم میلادی به وسیله اکبرشاه پادشاه بزرگ گورکانی تصرف شده‌است. اکبر در دوره حکومت نسبتاً طولانی خود مرکز حکمرانی را از دهلی به اگره تغییر داد و این قلعه یا ارگ یکی از ارکان حکومتی او بود.
چنانچه از بناهای این دوران برمی‌آید اکبرشاه علاقه زیادی به سنگ ماسه سرخ داشت و برای عمارت‌های این بنا از این سنگ استفاده کرد به همین دلیل امروزه به آن قلعه سرخ یا ارگ سرخ آگره نیز گفته می‌شود که نباید با قلعه سرخ در دهلی اشتباه گرفت.بشنام، رؤیا. روزنامه ایران
در داخل اتاقهای خواب خاص محل تمام اتاقها با شعر فارسی تزئیین شده‌است
روی سنگ قبر به فارسی نوشته شده‌است:
الکتروستاتیک، الکتریسیتهٔ ساکن، یا ایستابرق شاخه‌ای از فیزیک است که به مطالعهٔ بارهای الکتریکی ساکن و نیروهای میان آن‌ها می‌پردازد.از باستان می‌دانستند که برخی مواد، مانند کهربا، پس‌از مالیده‌شدن، چیزها و ذرات سبک را می‌ربایند. واژهٔ الکتریسته، از الکترون (ήλεκτρον)، که معادل یونانی کهرباست، می‌آید.