moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
بنیاد رودکی وابسته به وزارت ارشاد در ۱۲ دی ۱۴۰۱ کنسرتی برای بزرگداشت قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران در تالار وحدت تهران برگزار کرد. همای از جمله خوانندگان حاضر در این کنسرت بود. برای این کنسرت بلیت فروشی انجام نشد. معاون اول رئیس‌جمهور، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و فاطمه سلیمانی، دختر قاسم سلیمانی، از میهمانان این مراسم بودند. پرواز همای به دلیل پیش‌قدم شدن در برگزاری کنسرت در ایران بعد از اعتراضات سراسری مورد انتقادات گسترده در شبکه‌های اجتماعی قرار گرفت. همای در واکنش به انتقادات در صفحه اینستاگرام خود نوشت: «من به کسی احترام می‌گذارم و حسابش رو از بقیه جدا می‌کنم و باور دارم برای این خاک و مردم جنگید و قربانی شد». در روز شنبه ۱۷ دی، همای با انتشار ویدئویی در صفحه اینستاگرامش کفت: «فکر کردم اگر ما برای اجرا پیش‌قدم شویم، شما دست از رفتار خشونت‌آمیز برمی‌دارید، اما امروز هم دو جوان دیگر را اعدام کردید. چرا نفهمیدم شمایی که جوان‌ها را اعدام می‌کنید به راحتی من کمترین را هم قربانی می‌کنید؟» او در این ویدئو اعلام کرد که قراردادش با شهرداری به علت اعتماد اشتباه به یک دوست را نخوانده امضا کرده و ۷۰۰ میلیون دستمزد واریز شده را برای سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران پس فرستاده‌است.
ماسامونه همچنین معروف به گورو نیادو (Goro Nyudo) به عنوان بزرگ‌ترین و معروف‌ترین شمشیرساز ژاپنی در جهان شناخته شده‌است.
تاریخ دقیقی از زادروز و سال درگذشت وی در دسترس نیست ولی افسانه‌های زیادی در این زمینه وجود دارند.
اما تاریخ‌نویسان همگی بر این باورند که وی بیشتر شمشیرهای خود را در اوایل تا نیمه سدهٔ سیزدهم میلادی ساخته‌است.
وی برای نخستین بار شمشیرهای کتانا را در سبک سوشو ابداع و تولید کرد.
جشنوارهٔ کَن (; ) جشنواره فیلم سالانه است که در کن فرانسه برگزار می‌شود. این جشنواره یکی از بزرگترین و باشکوه‌ترین رویدادهای سینمایی جهان و محلی برای پیش‌نمایش فیلم‌های جدید از تمامی ژانرهای فیلم از جمله مستند به‌شمار می‌آید. کن در سال ۱۹۴۶ میلادی تأسیس شد. این رویداد هر ساله معمولاً در ماه مه در کاخ‌های جشنواره و کنگره‌ها برگزار می‌شود.
تاریخچه جشنواره فیلم کن به اواخر دهه ۳۰ بازمی‌گردد، زمانی که ژان زای، وزیر آموزش ملی دولت فرانسه با حمایت آمریکا و انگلیس تصمیم گرفت در واکنش به نفوذ دولت‌های فاشیست آلمان و ایتالیا در انتخاب فیلم‌های جشنواره ونیز، جشنواره ای سینمایی راه‌اندازی کنند. جشنواره فیلم کن برای اولین بار در شهر کن در جنوب فرانسه در سپتامبر ۱۹۳۹ برگزار شد، اما پس از آن تا پایان جنگ جهانی دوم برگزاری مجدد این جشنواره متوقف ماند. جشنواره فیلم کن در سال ۱۹۴۶ با حمایت وزارت امور خارجه فرانسه بار دیگر راه‌اندازی شد و با وجود آن که ماهیت اصلی شکل‌گیری آن رقابت با جشنواره ونیز بود، اما مقامات این دو فستیوال در توافقی پنهانی پذیرفتند تا برگزاری هر دو فستیوال در سال‌های متمادی را جشن گرفته و گرامی بدارند. این رویداد سینمایی معتبر در سال‌های ۱۹۴۸ و ۱۹۵۰ به علت مشکل بودجه برگزار نشد و در سال ۱۹۵۱ بود که به لطف روابط حسنه میان فرانسه و ایتالیا، زمان برگزاری جشنواره کن به بهار منتقل شد و جشنواره ونیز در همان مدت پاییز باقی ماند. در دهه ۱۹۵۰ میلادی زمان برگزاری جشنواره، از ماه سپتامبر به آوریل تغییر یافت و از سال ۱۹۵۵ میلادی، نخل طلا به عنوان جایزه اصلی جشنواره کن معرفی شد. موقعیت جشنواره کن در سال‌های ۱۹۶۰ در جهان فرهنگ و هنر تثبیت شد و از آن زمان به عنوان معتبرترین جشنواره فیلم در جهان شناخته می‌شود. از سال ۱۹۵۵ بود که جایزه نخل طلا به عنوان جایزه اصلی این رویداد سینمایی معرفی شد. در سال ۱۹۷۲ جشنواره کن که توسط هیئت مدیره اداره می‌شد، به عنوان یک سازمان غیرانتفاعی ثبت گردید. از سال ۱۹۷۲ مسوولین جشنواره تصمیم به تشکیل هیئت انتخاب جهت گزینش نهایی فیلم‌ها گرفتند و پیش از آن فیلم‌ها توسط نمایندگان جشنواره در کشورهای مختلف انتخاب می‌شدند.جشنواره فیلم کن در یک نگاه ("بی‌بی‌سی فارسی") در سال ۱۹۸۳، یک کاخ جدید و بسیار بزرگتر از جشنواره‌ها و کنگره‌ها برای میزبانی جشنواره ساخته شد، در حالی که دو هفته کارگردان در ساختمان قدیمی باقی ماند. در سال ۱۹۸۷، برای اولین بار از جشنواره، یک فرش قرمز در ورودی کاخ قرار گرفت. برنامه‌های این جشنواره از هفت بخش اصلی تشکیل شده‌است که شامل بخش‌های مسابقه، خارج از مسابقه، نوعی نگاه، سینه فونداسیون (مسابقه فیلم‌های کوتاه)، هفته منتقدان، دو هفته کارگردانان و بازار فیلم می‌شود.
در جشنواره بین‌المللی فیلم کن، فیلم‌ها در دو بخش اصلی و فرعی از اقصا نقاط جهان با یکدیگر رقابت می‌کنند. مهم‌ترین و پر افتخارترین جایزه در جشنواره بین‌المللی فیلم کن جایزه نخل طلایی است.
از دیگر ویژگی‌های جشنواره فیلم کن خصوصی بودن آن است که در آن بزرگ‌ترین ستارگان سینما و مطرح‌ترین تهیه‌کنندگان عرصه سینما حضور به هم می‌رسانند. قابل ذکر است که فقط اهالی سینما حق شرکت در جشنواره را آن هم با کارت دعوت ویژه دارند.
جشنواره بین‌المللی فیلم کن محل بسیار مناسبی برای تهیه‌کنندگان سینما از تمام نقاط جهان است و ایران چندین بار حضور فعال داشته و دارد و از مدعیان اصلی جشنواره می‌باشد که در آن فرصت می‌یابند تا فیلم‌های خود را به شرکت‌های عظیم فیلمسازی عرضه کنند. در طول دهه ۲۰۰۰، این جشنواره تمرکز خود را بیشتر بر پیشرفت‌های تکنولوژیکی در جهان فیلم، به ویژه تکنیک‌های دیجیتال آغاز کرد. در سال ۲۰۰۴، فیلم‌های تاریخی ترمیم شده جشنواره به عنوان آثار کلاسیک کن، که شامل مستند بودند، ارائه شدند.
از سال ۱۹۳۹ تا ۱۹۵۴ جایزه‌ای تحت عنوان جایزه بزرگ جشنواره کن به برنده بهترین فیلم این رویداد سینمایی اعطاء می‌شد اما در سال ۱۹۶۵ هیئت داوران جشنواره پیشنهاد دادند جایزهٔ بزرگ جشنواره هر سال با طراحی جدید از یکی از هنرمندان معاصر ساخته شود. در اواخر سال ۱۹۵۴ هیئت مدیره جشنواره کن گروهی از جواهرسازان را برای طراحی «نخل» دعوت کردند و در نهایت اولین بار در سال ۱۹۵۴ لوچینه لازون جواهرساز پاریسی پیشنهاد استفاده از برگ نخل که سمبل شهر کن و جشنواره فیلم کن شده بود را به‌عنوان جایزه داد که در نهایت از سال ۱۹۵۵ جایزه نخل طلا جایگزین جایزه بزرگ این جشنواره شد.همه چیز درباره جشنواره کن
جشنواره کن به عنوان ویترین برای فیلم‌های مهم اروپا و جهان است. جشنواره اکنون با بودجه ۲۰ میلیون یورویی خود که نیمی از آن از وزارت فرهنگ و نیمی دیگر از طرف شهر کن تأمین می‌شود، هرساله از اواسط ماه مه به مدت ده روز میزبان سینماگران جهان است و حدود ۲۰۰۰ فیلم بلند سینمایی را از ۱۰۰ کشور جهان جهت گزینش مورد بازبینی قرار می‌دهد.
سازمان جشنواره فیلم کن در بخش‌های مختلف:
مقایسه نسبت دریافت جایزه نخل طلا و جایزه بزرگ جشنواره فیلم کن بین کشورهای دنیا
پیش از آغاز هر رخداد، هیئت مدیره جشنواره داورانی را که به تنهایی مسئولیت انتخاب فیلم‌هایی که جوایز جشنواره را دریافت می‌کنند منصوب می‌کنند. هیئت منصفه از طیف گسترده‌ای از هنرمندان بین‌المللی، براساس نسبت و بدنهٔ کاری از میان همتایانشان انتخاب می‌شوند.
فیلم‌های بلند - هیئت داوران بین‌المللی متشکل از یک رئیس و فیلم‌های مختلف یا شخصیت‌های هنری که جوایز بخش مسابقه فیلم‌های بلند را تعیین می‌کنند.
سینه فونداسیون و فیلم‌های کوتاه - متشکل از یک رئیس و چهار شخصیت فیلم است؛ و جایزه نخل طلایی به فیلم کوتاه به علاوه سه تا از بهترین فیلم‌های سینه فونداسیون تعلق می‌گیرد.
پراعتبارترین جایزه توزیع شده در جشنواره فیلم کن نخل طلایی است که به بهترین فیلم تعلق می‌گیرد.
نخل طلا (, )، مهم‌ترین و باارزش‌ترین جایزه در جشنواره کن است. این جایزه سال ۱۹۵۵ توسط هیئت برگزارکنندهٔ جشنواره معرفی شد و از آن زمان تاکنون هر سال به بهترین فیلم منتخب هیئت داوران تعلق می‌گیرد. (قبل از آن تا سال ۱۹۵۴، این جایزه «جایزهٔ بزرگ جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم» نامیده می‌شد)جشنوارهٔ فیلم کن در IMDB .
نخل طلا یکی از معتبرترین جوایز سینمایی و فرهنگی جهان به‌شمار می‌رود.
شرکت سوئیسی «شوپارد» تولیدکننده جواهرات و اجناس لوکس، ۲۰۰ سال است که این نخل‌های طلا را می‌سازد. زمانی حدود ۴۰ ساعت صرف ساخت هر نخل می‌شود. با ریختن موم ۷۰ درجه درون قالب، شکل نخل تهیه و پس از سرد شدن، موم خارج می‌شود. سپس نخل روی یک ساقه با جنس موم، ظاهر یک درخت را گرفته و در یک قالب استوانه‌ای قرار می‌گیرد و با یک سیمان نسوز با مقاومت بالای حرارتی پوشانده می‌شود. با قرار دادن قالب در فر، در دمای ۷۶۰ درجه پخت انجام می‌پذیرد. با ذوب شدن موم در فر، نهایتاً نخل باقی بماند. قالب در اتاق خلاء قرار گرفته و در آخرین گام، طلای ۱۸ عیار کلمبیایی پوشش نخل را خواهد ساخت.
۹ کارگردان تاکنون دو بار برندهٔ این جایزه شده‌اند:
این جایزه به کارگردان‌هایی اهدا می‌شود که آثار آن‌ها «تأثیر جهانی» داشته ولی هیچگاه جایزه نخل طلای کن، مهم‌ترین جایزه این جشنواره را نبرده‌اند.
در سال ۲۰۱۸، هیئت داوران جشنوارهٔ کن برای نخستین بار جایزهٔ نخل طلای ویژه را نیز اهدا کرد.
جیزَک یا جیزَخ (جیزاک و جیزاخ هم نوشته شده) (به ازبکی: Жиззах / Jizzax: جیزَک) یکی از شهرهای ازبکستان است.
شهر جیزک با ۱۲۶٬۴۰۰ نفر جمعیت در سال ۱۹۹۹ میلادی، مرکز ولایت جیزک در ازبکستان مرکزی است. جیزک در شمال خاوری سمرقند و در جادۀ سمرقند به تاشکند قرار گرفته‌است.
جیزک شهر مهمی در جادۀ ابریشم بود که در چهارراه مهم راه سمرقند به دره فرغانه قرار گرفته بود. شهر جیزک در کنارۀ دشت گرسنه و نزدیک به گردنه جیلانوتی (دروازۀ تیمور لنگ) واقع شده و مشرف بر راه‌های درۀ زرافشان، سمرقند و بخارا است. بیشتر باشندگان این شهر ازبک‌ها هستند اما اقلیت بزرگی از تاجیک‌ها هم در این شهر زندگی می‌کنند.
نام جیزک از زبان ایرانی سغدی گرفته شده و هم‌ریخت «دِژک» یعنی دژ کوچک است. شهر کنونی جیزک بر روی ویرانه‌های شهر سغدی اسروشنه ساخته شده‌است. پس از ورود اسلام به منطقه، شهر جیزک به عنوان بازاری برای دادوستد میان یکجانشینان و کوچ‌نشینان عمل می‌کرد و مسلمانان رباط‌های چندی در آن ساختند. این ساختمان‌ها محل سکونت غازی‌ها (عرب‌های جنگجو) بود و بعدها در سدهٔ ۱۹ به صورت دژهایی گسترش یافت که محل اقامت امیران امارت بخارا شد.
ژنرال چرنایف روسی، معروف به «شیر تاشکند» در نخستین تلاش خود برای فتح جیزک شکست خورد ولی در دومین کوشش به موفقیت دست یافت. او در جریان فتح جیزک تنها ۶ نفر از افراد خود را از دست داد درصورتی‌که ۶٬۰۰۰ نفر از مدافعان شهر را کشت.
پس از آن شهر کهن تخریب شد، بقیهٔ ساکنانش تبعید شدند و مستعمره‌نشینان روس به جیزک آورده شدند.
در سال ۱۹۱۶، جیزک کانون یک قیام ضدروسی شد که به سرعت سرکوب شد.
مشهورترین جیزکی یعنی شرف رشیدوویچ رشیدف که دبیر حزب کمونیست ازبکستان شد در سال ۱۹۱۷ در جیزک به دنیا آمد.
شهر امروزی جیزک شهری پردرخت و آرام است که هیچ چیز از دوران پیش از رشیدف در آن باقی نمانده‌است.
این شهر دارای دو دانشگاه و جمعاً حدود ۷٬۰۰۰ دانشجو است.
جیزک محل باشگاه تیم فوتبال سغدیانا جیزک است که در لیگ ازبکستان (Oliy Liga: لیگ عالی یا برتر) بازی می‌کند.
در لغت‌نامهٔ دهخدا زیر عنوان دَیزَک آمده است.
Wikipedia contributors, "Jizzakh," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Jizzakh&oldid=197224176
جیزه از استان‌های کشور مصر است به مرکزیت شهر جیزه.
سُماموس نام بخشی از رشته کوه البرز و نام قله‌ایست با نام قله سُمام با ۳۷۲۱ متر ارتفاع، مرتفع‌ترین قلهٔ مشرف به دریای خزر و بلندترین قلهٔ استان گیلان است که در شهرستان رودسر قرار دارد.valley of Polrūd clearly divides the northern range into Kūh-e Nāteš (2387 m) and Kūh-e Somām or Somāmūs, the highest spot of Gīlān (3689 m).
سمام نام عمومی منطقه‌ای در سمت شمال غربی چکاد است که چند پارچه آبادی در آن قرار دارد و در صورت نسبت سمامی خوانده می‌شود. از جمله افراد سرشناس آن، یکی از بنیان‌گذاران مکتب تفکیک شیخ علی اکبر الهیان سمامی رامسری است. منطقهٔ سمام جزو «پایین اشکور» و به اصطلاح محلی سمام یکی از آبادی‌های «جیر اشکور» رودسر است.
در نوک قله، امامزاده‌ای قرار دارد به نام آقا سماموس که در حقیقت به نقل برخی از تاریخ نگاران همان کارکیا یحیی کیایی (آقا سید علی کیا) از شاهزادگان کیایی لاهیجان است. کوهنوردان می‌توانند وسایل سفر خویش را آنجا بگذارند و با کمی استراحت در آن خود را برای ادامه صعود آماده کنند.
اگر بر فراز قلهٔ سماموس بایستید معمولاً همهٔ درهٔ منطقه به نام طالشکوه و بخشی از اِشکَوَرات تا دریای خزر قابل رویت خواهد بود که گاهی نیز پوشیده از مه‌است.مازندنونه، بازدید: آوریل ۲۰۰۹.
بر پایهٔ باورهای عمومی مردم منطقه روزگاری سماموس کرانهٔ دریای بزرگی بوده‌است که همهٔ منطقهٔ شمال کشور ایران را گرفته بود. در اشعاری که به زبان گیلکی آمده این مضمون چنین بیان شده‌است:
سوماموسا سوماموسا سوماموس/ آب دریا بومه اوجه بومانوس.
دربارهٔ معنای آن اختلاف است اما در این که واژه‌ای ترکیبی است به ظاهر هیچ اختلافی نیست.
چکاد سوماموس یا سماموس دارای چهار قله است که بلندترین آن در غرب قرار دارد. قله‌های شرقی آن شامل سرخ تله و قله زلزلان دشت و سه برار رژه (رجه) است. به نظر می‌رسد که نام این شرقی‌ترین بخش نام خاص و ویژهٔ آن نباشد، بلکه اشارهٔ مردم جورده (جواهرده کنونی، چون جورده در برابر جیرده به معنای بالا ده‌است) رامسر به سه قله‌است، زیرا رژه یا رجه در زبان محلی به معنای قله و ردیف یا ایستاده و به نظم درآمده نیز به کار رفته‌است که در این صورت به معنای سه برادری است که ردیف و در کنار هم به رژه ایستاده‌اند؛ بنابراین کاری که برخی انجام می‌دهند و بر سر یکی از قله سه نماد سنگی و ردیف می‌سازند، مفهوم درستی پیدا نمی‌کند. بر این پایه‌است که برخی بر این باورند که مردم جواهرده با اشاره به سه قله و چکاد شرقی سماموس یعنی قله‌هایی که از جورده به چشم می‌آید و کاربرد نام سه برار رژه این سه چکاد سماموس را اراده می‌کنند.
روی این کوه بقعه امام زاده‌ای هست که دکتر منوچهر ستوده به پیروی از تاریخ نگاران پیشین و سفرنامه نویسان غربی که از این ناحیه دیدار داشته‌اند، آن را مدفن شاه یحیی (کارکیا یحیی جان) از سادات کیایی ملاطی می‌داند و می‌نویسد:
ظاهراً این «سیه سر» همان «سیه سر خرمه دشت» است که روی کوه سماموس است. در این‌جا آستانه‌ای قدیمی است که باید گور «کار کیا یحیی جان» باشد.از آستارا تا استارآباد ج ۲ ص ۴۱۴ و ۴۱۵
اما سید ظهیرالدین اشاره‌ای به کوه سماموس نکرده و در این باره چنین می‌نویسد:
در این اوقات چنان رسانیدند که روز سه شنبه ۲۹ صفر موافق با هفتم مهرماه قدیم (سنه ۸۸۴) از تقدیر سبحانی طایر روح پاک حضرت شاه یحیی از قفس جسمانی طیران نموده و بر کنگره " ارجعی الی ربک " بنشست. انا لله و انا الیه راجعون و مغفور مرحوم را بنا بر وصیت که کرده بود همان‌جا به "گرجیان" به موضعی مشهور و ملقب است به "سیه سر" دفن کردند.
آن گاه «سید ظهیرالدین» بیتی به مناسبت حال آورده‌است:
عروس سپر از دل تابناک
ز طارم درافتاده بر روی خاکتاریخ گیلان و دیلمستان؛ صص ۴۴۲۳ و ۴۲۴
رابینو نیز به همین کتاب استناد جسته و در سفرنامه خویش به مازندران و استر آباد می‌نویسد: شاه یحیی، حاکم تنکابن و برادر سلطان محمد لاهیجانی که در سال ۸۸۳ هجری وفات یافته‌است در «گرجیان» در محلی به نام «سیا سر» مدفون گردید.سفرنامه مازندران و استرآباد ص ۱۴۳
رابینو ضمن مشاهده زیبایی کوه سماموس از فاصله دور در این باره می‌نویسد:
من راجع به کوهی به این نام (سماموس) تحقیقاتی کرده‌ام ولی اطلاعاتی به دست نیامد تا روزی که از کنار دریا در رانکو (منظور رانکوه است) سفر می‌کردیم، قله کوهی پوشیده از برف در پشت جنگل در سمت شمالی جاده نمودار شد، از راهنمای خودمان اسم آن کوه را پرسیدم گفت: سومام موز.
گفتم: یعنی کوه سمام؟
جواب داد: البته.
ما در ولایت خودمان کوه را موز می‌گوییم.سفرنامه مازندران و استرآباد ص ۲۲۶
علی اکبر الهیان تنکابنی قزوینی (۱۳۸۰–۱۳۰۵ق) متولد رامسر و فرزند محمد تقی الهیان تنکابنی (از شاگردان میرزای شیرازی) است،(زهد مجسم، ص ۴۶) از علما و عارفان است.
وی را از بنیانگذاران مکتب تفکیک دانسته‌اند. او از شاگردان سید موسی زرآبادی است و دایی شیخ مجتبی قزوینی از علمای بزرگ مشهد و استاد فلسفه مکتب خراسان است.
مقدمات تحصیل را در رامسر گذراند و به قزوین عزیمت کرد و مدتی در آن شهر به کسب علم پرداخت و از آنجا به عراق رفت و مدتی در کربلا و نجف تحصیل نمود.
علی‌اکبر الهیان دروس مقدمات ادبیات عرب و فارسی را قزوین در نزد پدر آموخت و در محضر درس دیگر اساتید آن حوزه حضور یافت. وی در سال ۱۳۲۳ قمری درست یک سال پس از درگذشت پدر عازم تهران شد. او که مقدمات را در قزوین به خوبی به پایان برده بود در تهران نزد اساتید آن شهر سطوح عالی را فرا گرفت و سپس برای ادامه تحصیل به نجف اشرف رفت.
در ابتدای ورودش به نجف مدّت کوتاهی را در درس آخوند خراسانی صاحب «کفایةالاصول» شرکت کرد. در همان زمان و پس از آن با حضور در حلقه درس سیدمحمد کاظم طباطبایی یزدی و دیگر اساتید آن عصر، به درجه اجتهاد نایل گردید.
الهیان پس از بهره‌گیری از حوزه نجف اشرف و علمای آن سامان و درک مقام اجتهاد در حدود سال ۱۳۳۵ قمری به قزوین مراجعت نمود و در آنجا به تدریس و تربیت طلاب علوم دینی پرداخت. در همین زمان با حضور نزد سیدموسی زرآبادی (متوفی ۱۳۵۳ قمری) به تهذیب و تزکیه نفس مشغول گردید. او که یکی از بنیانگذاران و استوانه‌های «مکتب تفکیک» بود، در پرورش ایشان و مجتبی قزوینی تلاش فراوان نمود. مکتب تربیتی سیّد که مکتب توأمان علم و عمل بود بر معرفت و شناخت بر اساس علوم قرآنی خالص و عمل بر طبق موازین دقیق شرعی تأکید داشت. علی‌اکبر الهیان در سال ۱۳۴۵ قمری به رامسر مهاجرت و چندی در آنجا رحل اقامت انداخت. وی پس از مدتی درنگ در آن شهر به قزوین بازگشت و از آن پس همیشه در سفر بسر می‌برد.
او علوم غربیه را نزد سید موسی زرآبادی فرا گرفت.
او سخنی دربارهٔ نواب صفوی (درگذشته ۱۳۳۴ش) گفت که استاد محمدرضا حکیمی چنین نقل می‌کند:
وی دارای دو فرزند به نام‌های محمد و حسن است.بزرگان رامسر، ص ۱۰۵.
الهیان همان‌طور که گذشت همیشه در سفر بود و در سال اخیر بیشتر اوقات را در طالقان می‌گذرانید تا در اوایل زمستان ۱۳۳۹ خورشیدی بیمار شد و بیماری ایشان شدت یافتشیخ مجتبی قزوینی تنکابنی خراسانی به سال ۱۳۱۸ ق در قزوین تولد یافت پدرش احمد تنکابنی نیز از عالمان بود و در بیمارستان دکتر هشترودی تهران بستری گردید و در روز سه‌شنبه سیزدهم بهمن ماه ۱۳۳۹ خورشیدی سال ۱۳۸۰ قمری به‌درود حیات گفت جنازه‌اش به قم حمل شد و آيت الله بروجردی بر وی نماز خواند و در قبرستان «وادی‌السلام قم» به خاک سپرده شد.(شرح حال وی در کتاب «هدیه الرازی الی المجدّد الشیرازی»، تألیف آقابزرگ تهرانی آمده است. کتاب یادشده در شرح حال شاگردان میرزای شیرازی بزرگ است)
در کتاب آیت عرفان بخشی از سرگذشتٰ دیدگاه‌ها و کرامات وی گردآوری شده‌است. محمد رضا حکیمی در کتاب مکتب تفکیک از وی یاد کرده‌است.منصوری، خلیل. "آیت عرفان". قم: نشرلاهیجی، ۱۳۷۹
فلسفه ذهن (به انگلیسی: philosophy of mind)، شاخه‌ای از فلسفه است که به مطالعه هستی‌شناسی و طبیعت ذهن و روابطش با بدن می‌پردازد. مسئله ذهن و جسم، مسئله‌ای پارادایمی در فلسفه ذهن است، گرچه که تعدادی از مسائل همچون مسئله دشوار خودآگاهی و طبیعت حالات ذهنیِ به‌خصوص در آنجا مورد بحث قرار گرفته‌اند.Siegel, S. : "The Contents of Visual Experience". New York: Oxford University Press. 2010.Macpherson, F. & Haddock, A. , editors, "Disjunctivism: Perception, Action, Knowledge", Oxford: Oxford University Press, 2008. جنبه‌هایی از ذهن که مورد مطالعه قرار گرفته‌اند شامل این موارد اند: رویدادهای ذهنی، کارکردهای ذهنی، خواص ذهنی، خودآگاهی و همبستگی‌های نورونی‌اش، هستی‌شناسی ذهن، طبیعت شناخت اندیشه و روابط ذهن بر روی بدن.
دوگانه‌گرایی و یگانه‌گرایی، دوتا از مکاتب مرکزی تفکر در مسئله ذهن-بدن اند، گرچه که دیدگاه‌های ظریفی ظهور پیدا کرده‌اند که به خوبی در هیچ‌کدام از این دسته‌ها نمی‌گنجند.
بسیاری از فیلسوفان مدرن ذهن، یا یک موضع تقلیل‌گرایانهٔ فیزیکالیستی را اقتباس می‌کنند یا موضع غیر-تقلیل‌گرایانهٔ فیزیکالیستی را و به طرق مختلف مخصوص به خود بر این نکته تأکید می‌ورزند که ذهن چیزی جدای از بدن نیست. این رهیافت‌ها به‌طور خاص در علوم، به‌خصوص در این زمینه‌ها اثرگذار بوده‌است: زیست‌جامعه‌شناسی، علوم کامپیوتر (به‌خصوص هوش مصنوعی)، روان‌شناسی تکاملی و انواع مختلف علوم اعصاب.Pinel, J. "Psychobiology", (1990) Prentice Hall, Inc. LeDoux, J. (2002) "The Synaptic Self: How Our Brains Become Who We Are", New York:Viking Penguin. Russell, S. and Norvig, P. "", New Jersey:Prentice Hall. Dawkins, R. "The Selfish Gene" (1976) Oxford:Oxford University Press. ISBN فیزیکالیست‌های تقلیل‌گرا خاطرنشان می‌سازند که تمامی حالات ذهنی و ویژگی‌ها نهایتاً با گزارش‌های علمی فرایندها و حالات فیزیولوژیکی توضیح داده خواهند شد. فیزیکالیست‌های غیر-تقلیل‌گرا استدلال می‌کنند که گرچه ذهن جوهری مجزا نیست، خواص ذهنی بر خواص فیزیکی اثر قدرتمندی داشته یا گزاره‌ها و لغات استفاده شده در توصیفات و توضیحات ذهنی گریزناپذیر بوده و نمی‌توان آن‌ها را به زبان و توجیهات سطح پایین علوم فیزیکی تقلیل داد.Putnam, Hilary (1967). "Psychological Predicates", in W. H. Capitan and D. D. Merrill, eds. , "Art, Mind and Religion" (Pittsburgh: University of Pittsburgh Press.) ترقیات ممتد علوم اعصاب به شفاف‌سازی برخی از این مسائل کمک کرده‌است؛ با این حال هنوز تا حل کامل این مسائل فاصله درازی باقی‌مانده‌است. فیلسوفان مدرن ذهن هنوز هم این پرسش را مطرح می‌کنند که چگونه می‌توان خواص جوهری و قصدمندی حالات و ویژگی‌های ذهنی را برحسب عبارات طبیعت‌گرایانه توجیه نمود؟
با این حال، برخی از این مسائل در چارچوب فیزیکالیسم غیر-تقلیل‌گرایانه شناخته شده‌اند. اولاً، با هویت خود (خود-هویت) طی زمان ناسازگاری دارد. دوماً، حالات قصدمندی هشیاری در چارچوب فیزیکالیسم غیر-تقلیل‌گرایانه معنادار نیست. سوماً، اختیار چه با فیزیکالیسم تقلیل‌گرایانه و چه با فیزیکالیسم غیر-تقلیل‌گرایانه امکان سازگاری ندارد. چهارم، امکان توضیح و توجیه مناسبی از پدیده علیت ذهنی در این چهارچوب وجود ندارد.
در فلسفه ذهن از پاره‌ای از زمینه‌ها گفتگو می‌شود: برترین پرسش فلسفهٔ ذهن که پرسشهای دیگری از دل آن پدید می‌آیند گفتگو دربارهٔ پیوند اندیشه و تن (کالبد) است. در این پرسش چند دیدگاه در میان است:
بر پایه دوگانه انگاری--در فراگیرترین نمود آن--اندیشه و تن از یکدیگر جدا هستند. یک صورت‌بندی دوگانه‌انگاری جوهری است که بر پایه آن اندیشه و تن دو گوهر گوناگون اند و صورت‌بندی دیگری دوگانه‌انگاری در ویژگی‌ها است که بر اساس آن اندیشه و حالات ذهنی نه از یک جوهر دگرگونه، که دربرگیرنده ویژگی‌هایی به جز ویژگی‌های فیزیکی است.
یکی از نارسایی‌های دوگانه انگاری جوهری، همکاری یا وابستگی دو سویهٔ ذهن و تن است. پرسش این‌جا است که چگونه یک جوهر مادی و یک جوهر فرامادی که هیچ هماهنگی با هم ندارند، می‌توانند در هم بازتاب داشته باشند؟ چند دیدگاه در این باره هست: شبه پدیدارگرایی، اصالت علت موقعی، اصالت پیدایش ناگهانی و اصالت همراستایی.
نظریهٔ این‌همانی: برابر با این دیدگاه هر گونه از حالات ذهنی با نوعی از حالات فیزیکی (حالات مغزی) همسان است. برای نمونه، درد برانگیختن عصب‌های ویژه ای است. این همانی در این نظریه نوعی، وجودی است و نه مفهومی یعنی مفهوم حالت ذهنی غیر از مفهوم حالت مغزی است ولی این دو در خارج یک چیزند. این نظریه به عنوان فیزیکالیسم هم یاد می‌شود.Rosenthal, D.M. ۱۹۹۴: ‘Identity Theories’. In Guttenplan, S. (ed.), A Companion to the Philosophy of Mind, Oxford, Blackwell, pp. 348-355
یکی از کمبودهای دیدگاه این‌همانی نوعی این است که توان روشن کردن رخداد پذیری چندگانه حالات اندیشه را ندارد. بر پایه رخداد پذیری چندگانه یک جور حالت ذهنی ویژه می‌تواند با بیش از یک گونه از حالات مغزی روی دهد. برای نمونه، درد در جانداران دیگر می‌تواند بی آنکه عصب برانگیخته شود رخ دهد. عصب‌شناسی هم نشان داده‌است کسانی که بخشی از مغز را مانند بخش گفتاری از دست می‌دهند پس از چندی بخش دیگری از مغز کار آن بخش را بر دوش می‌گیرد.
این خرده‌گیری به این همانی نمونه ای انجامید؛ یعنی یک نمونه از حالت ذهنی همیشه با نمونه ای از حالت مغزی یکی است.Kim, Jaegwon (۱۹۹۲). “Multiple Realization and the Metaphysics of Reduction. ” Philosophy and Phenomenological Research, 52: 1-26
این مفهوم در طبیعی‌ترین جایگاه خود یا همان دربرداشت فلسفی دانش به خوبی می‌تواند روشن شود. نمونهٔ پرکاربرد کتاب‌های آموزشی وابستگی ترمودینامیک و مکانیک است. تا قرن نوزدهم، این دو نظریه نقش برجسته‌ای دربرداشت ما از جهان جسمانی بازی می‌کردند. از یک سو، رفتار آنچه را برمی‌شمرد که گمان می‌شد جوهر است؛ روشنگر رویدادهایی مانند جابجایی گرما از چیزهای گرم‌تر به چیزهای سردتر و این که مقدار گرمایی که این گونه جابجا شده به ترکیب مادی آن چیزها بستگی دارد. از سویی دیگر، اصول مکانیک با تلاش‌های نیوتون، روش‌های کنش و واکنش اجسام ایستا و پویا را بر یکدیگر روشن می‌کرد.
بر اساس تلاش‌های نظری و آزمودنی در سده نوزدهم، جایی برای یگانگی این دو نظریه هست و در همین یکی شدن است که مفهوم «فروکاستن» (تحویل) به میان می‌آید. وقتی به این پی ببریم که همهٔ مواد از ذرات ریزتر (اتم‌ها و مولکول‌ها) درست شده‌اند، و این که جنبش این ذرات پیرو اصول مکانیک است، می‌توان گرما را به عنوان درجه‌ای که این ذرات به سوی آن رفته یا جنبش می‌یابند، شناخت. در این صورت، روشنگریهای پیشنهادی در ترمودینامیک باید زیر روشنگریهای گسترده‌تر مکانیک رده‌بندی شوند؛ مثلاً انتقال گرما با قوانین جابجایی جنبش در میان اتم‌ها و مولکول‌ها بازگو می‌شود. اینگونه می‌توان گفت ترمودینامیک به مکانیک فروکاسته یا تحویل شده‌است. فروکاهی راهی است برای تأمین هستی شناختی برخی چیزها.
مفهوم فروکاهی بیرون از دامنه دانش نیز دارای کاربرد است. اما همواره روشن نیست بستر کاربرد درست از آن فراهم باشد. در فلسفهٔ ذهن معمولاً نظریهٔ این همانی نوع را فروکاهش‌گرایانه می‌دانند. یکی دانستنِ امور گوناگون ذهنی و انواع پدیدارهای جسمانی شباهت فراوانی با یکی دانستنِ گرما و جنبش مولکولی دارد؛ و نتیجه این خواهد شد که برداشت ما از ذهن به برداشت ما از مغز و دستگاه‌های اندامی وابسته به آن فروکاسته شود. چنین فروکاستنی واقعی بودن وجود شناختی امور ذهنی را تضمین می‌کند. البته فهم متعارف ما از ذهن با یک نظریه مانند ترمودینامیک قابل قیاس نیست تا همانند این مفهوم قابل تحویل و فروکاهی باشد.
فرنک جکسن بر پایه دریافتهای ذهنی -مانند رنگ- آزمونی فکری را برگزار کرد تا نادرستی فیزیکالیسم را نشان دهد. فرض می‌کنیم مری در اتاقی سیاه و سفید زندگی می‌کند و از دیدن رنگ‌ها بی بهره است؛ او از راه تلویزیونی سیاه و سفید و با کتاب‌ها و مجلاتی سیاه و سفید «همهٔ» آنچه را که دربارهٔ جهان فیزیکی و ویژگی‌های فیزیکی هر چیزی می‌شود دانست، می‌داند. او همهٔ فرایندهای فیزیکی و فیزیولوژیکی «قرمز دیدن» را می‌داند ولی وقتی از اتاق سیاه و سفید آزاد می‌شود و رنگ قرمز را برای نخستین بار می‌بیند، می‌گوید: «اوه… پس قرمز دیدن این‌گونه است!». این نشان می‌دهد که مری با این که همهٔ دانستنی‌های فیزیکی قرمز دیدن را می‌دانست، چگونگی قرمز دیدن را نمی‌دانست پس قرمز دیدن یک رخداد فیزیکی نیست. این استدلال به «برهان شناخت» نامیده شده‌است و پاسخ‌هایی هم به آن داده شده‌است.Jackson, F. , ۱۹۸۶, “What Mary Didn't Know”, Journal of Philosophy 83: 291-295
فرارویدادگی (supervenience)یا پایه‌گیری کلیدواژه ای است که نزدیک به دو دهه یا بیشتر به فلسفهٔ ذهن آمده و برابر با وابستگیِ بودونبودِ چیزهای ذهنی به چیزهای فیزیکی است. این مفهوم نقشی کلیدی در نمایش برخی از نظریات سرنوشت ساز در مسئلهٔ ذهن و تن بازی کرده‌است. به ویژه برداشت‌هایی از فیزیکالیسم فرو نکاسته. فرارویدادگی ذهن و بدن به سود یا به زیان ادعاهای ویژه ای دربارهٔ چیزهای ذهنی و به امید یافتن راهکارهایی برای برخی مسائل پایه ای ذهن به کار رفته‌است؛ مانند مسئله علیت ذهنی. گفتارهایی هم دربارهٔ خود فرارویدادگی ذهن و تن هست؛ مانند چگونگی نمایش آن، وابستگی آن با تحویل ذهن-بدن، آیا می‌توان گونه‌های ویژه ای از حالات ذهنی را مانند کیفیات ذهنی و حالات التفاتی از دید فیزیکی فرا رویداده دانست وبا فرارویدادگی نبودنِ آن‌ها پیامدهای آن برای فیزیکالیسم چه خواهد بود.۱۹۹۰. Kim “Supervenience as a Philosophical Concept,” reprinted in Kim 1993, 131-160
همایندگرایی (Epiphenomenalism) هرگونه کارسازی حالات ذهنی در جهان را نمی‌پذیرد و حالات ذهنی را بیشتر شبیه کف روی آب می‌دانند که یک چیز ناکارا است ولی برخاسته از بهم خوردن آب دریاست.
اگر بپذیریم که حالات ذهنی برخاسته از فرایندهای مغزی اند می‌توان اینجور گفت که وقتی A کارامد می‌شود، به کارآمد شدن B می‌انجامد و با این کار از A به T, B پدید می‌آید؛ نماد T در اینجا همان حالات ذهنی است. پدیده‌های ذهنی بازده دنباله کارهای فیزیکی مغز اند. اینکه وقتی دست من به آتش نزدیک می‌شود و من گرما را دریافت می‌کنم کارهای مغز من حالت ذهنی گرما را پدیدار می‌کند و اینکه من دست خود را پس می‌کشم حالات ذهنی پس کشیدن هم بازده کارهای مغز است نه اینکه حالت ذهنی گرما حالات ذهنی گریز را پدیدآورده و حالت ذهنی گریز بخش جنبشی مغز من را برای گریز کارآمد کرده.فلسفهٔ ذهن: مقدمه‌ای کوتاه نوشته اشکان سال
رفتارگرایی (Behaviourism) تحلیلی بر این باور است که واژگان حالات ذهنی، معنایی به جز رفتار ندارند یعنی درد چیزی جز نالیدن، نمایش آزردگی و دیگر رفتارها نیست. رفتارگرایان حذفی، همه واژگان ذهنی را حذف می‌کنند؛ مانند کواین. ویتگنشتاین وارونه آنچه معروف است رفتارگرا نیست (او تنها باور دارد که واژگان ذهنی از راه رفتار ساخته می‌شوند).
رفتارگرایی تحلیلی نمی‌بایست در بررسی واژگان ذهنی واژگان ذهنی دیگر را بکار ببرد و این مایه پیش آمدن سختیهایی برای این رویکرد شد، زیرا آنها چاره‌ای جز کاربرد این واژگان نداشتند. کارکردگرایی (Functionalism) برای از میان برداشتن این دردسر، به جای آن که ذهن یا حالات ذهنی را رفتار، که نمود اندامواره است بداند، آن را کارکرد یا دنباله ای از نقش ریشه ای که درونداد در برابر بازده بازی می‌کند، می‌داند. کارکردگرایی وارونه دیدگاه اینهمانی، به رخدادپذیری چندگانه رهنمون می‌شود؛ اینگونه که در کارکردگرایی، ذهن برنامه یا ساختار کارکردی است می‌تواند در سخت‌افزارهای گوناگون روی بدهد.
کارکردگرایی همچنان در فلسفهٔ ذهن پایدار است و گرایشهایی دارد مانند کارکردگرایی ماشینی، کارکردگرایی علّی و کارکردگرایی غایت شناختی.
زمینه ذهن‌های دیگر در فلسفهٔ ذهن، دو شاخه شناخت‌شناسی و انگاره ای دارد: از دید شناخت‌شناسی پرسش این است که ما از کجا بدانیم که دیگران ذهن دارند و تنها زامبی فلسفی نیستند؟ از دید مفهومی بودن ذهن دیگر را می‌پذیریم. ولی پرسش این است که آیا دیگران به همان کیفیت و روشی که ما حالات ذهنی را باور می‌کنیم، این حالات را می‌آزمایند؟
کیفیات ذهنی یا چگونگی‌های اندیشه همان‌جور که از نامش پیدا است، چگونگی آزمودن حالات ذهنی است. به این چگونگی‌ها، دریافت خام (raw feel) هم می‌گویند. گروهی از فیلسوفان ذهن، کیفیات ذهنی را پایه همه حالات ذهنی می‌دانند و معتقدند تجربهٔ همهٔ حالات ذهنی با این کیفیت همراه است. کیفیتی که صاحب تجربه می‌داند چیست اما نمی‌تواند آن را توصیف کند. مقالهٔ معروف تامس نیگل «خفاش بودن چه کیفیتی دارد؟» بر این دیدگاه تأکید می‌کند. اما فیلسوفانی مثل دنیل دنت اساساً کیفیات را حذف می‌کنند. دیوید چالمرز با توجه به مشکل کیفیات ذهنی به دوگانه‌انگاری وصفی گرایش دارد.
دسته‌ای از حالات ذهنی دارای درونمایه هستند؛ مانند باور که درونمایه (یا متعلق) آن یک گزاره است؛ مانند باور به این که باران می‌بارد. برای همین است که به این گونه حالات گرایش‌های گزاره‌ای می‌گویند. نام دیگر این ویژگی «دربارگی» است. سویه التفاتی از بازدارنده‌های بازگویی فیزیکی ذهن به‌شمار می‌رود. گرچه این بازدارنده چندان دشوار نیست؛ زیرا سویه التفاتی ویژگی همهٔ حالات ذهنی نیست و تنها برخی از این حالات را دربرمی‌گیرد. گفتگوهای فراوانی میان فیلسوفان ذهن برپاست که اگر حالات ذهنی همان حالات مغزی یا کارکردی باشند، این گونه حالات چگونه می‌توانند از سویه التفاتی (معناشناسی و درونمایه) برخوردار شوند؟ جان سرل از برجسته‌ترین فیلسوفان ذهنی است که در این زمینه کارهای بزرگی کرده و اثری جداگانه به نام "حیث التفاتی" نوشته‌است.
برای رویدادها، حالات یا فرایندهای ذهنی دارای کارکرد می‌توان به دیدن اینکه در بسته‌است یا باور به اینکه شما در حال دنبال شدن هستید نمونه آورد. آنچه به‌گونه بنیادی، مایه جداسازی حالات، رویدادها یا فرایندهای دارای درون‌مایه است این است که دارای بازگشت به زمینه خود هستند.
این ویژگی جنسی و فراگیر زیرشاخه‌های بسیاری دارد. این ویژگی درون‌مایه را به درون‌مایه‌های مفهوم‌سازی‌شده مرزبندی نمی‌سازد و درون‌مایه‌های ساخته شده از حواس فرگه و نیز درونمایه‌های راسلی ساخته شده از متعلقات و ویژگی‌ها را دربرمی‌گیرد. بر پایه این ویژگی فراگیر هنوز این گمانه‌زنی پابرجا است که حالات ناآگاه همانند حالات آگاه دارای درون‌مایه باشند. همچنین حالات شناخته‌شده از راه روان‌شناسی آماری-آزمونی می‌توانند درون‌مایه داشته باشند. فهم درست فلسفی از این مفهوم فراگیر درون‌مایه، نه تنها برای فلسفهٔ ذهن و روان‌شناسی بنیادی است، بلکه برای نظریهٔ شناخت و متافیزیک نیز ارزشمند است.
ماروین مینسکی، پایه‌گذار آزمایشگاه هوش مصنوعی ام. آی. تی. (مؤسسه فناوری ماساچوست)، دربارهٔ هوش مصنوعی چنین می‌گوید: دانشی که دستگاه‌ها را به انجام کارهایی وامی‌دارد که اگر آن کارها از آدمی سرزنند، نیازمند هوش خواهند بود (۱۹۶۸). این نام را جان مک‌کارتی (دانشمند علوم رایانه) ساخت. او در سال ۱۹۵۶ همایشی را برگزار کرد که بسیاری از پژوهشگران هوش مصنوعی آن را سرآغاز رشته خود می‌دانند. این همایش پروژه تحقیق تابستانی دارتماوث نام داشت.
یکی از نخستین سخنرانی‌ها دربارهٔ هوش کامپیوتری در سال ۱۹۴۷ را منطق‌دان انگلیسی آلن تورینگ ایراد کرد که در آن زمان در آزمایشگاه فیزیک ملی کار می‌کرد. عنوان سخنرانی این بود: ماشین هوشمند؛ دیدگاهی نوآورانه. تورینگ گفت: سخن من در این است که دستگاه‌ها می‌توانند رفتاری نزدیک به ذهن ما داشته باشند.
هم‌زمان با پیشرفت در شناخت اندام‌شناسی و کارکرد مغز در نیمهٔ نخست سده بیستم، این دیدگاه که مغز ساخته شده‌است از یگان‌های پردازش الکتریکی ساده رواج یافت؛ یگانها که یکدیگر را برانگیخته و نیز از یکدیگر پیشگیری می‌کردند. پژوهشگرانی همچون مک گلوخ و پیتس ۱۹۴۳ شروع به بررسی در این موضوع کردند که چگونه شبکه‌ای که از چنین واحدهای پردازش ساخته شده، می‌تواند محاسباتی را مانند منطق جمله‌ای اجرا کند. پژوهشگران دیگر مانند روزنبلات (۱۹۶۲) و سلفریج (۱۹۵۹) فایدهٔ شبکه‌ها را در کارهای مفهومی‌تر کاویدند.
این رویکرد دوم را پیوندگرایی نامیدند هر چند برخی نظریه‌پردازان به ویژه که از علوم عصبی وارد فلسفه شده‌اند واژهٔ شبکه‌های عصبی و عده‌ای دیگر اصطلاح پردازش گسترده موازیparallel distributed processing را ترجیح می‌دهند. هرچند پیوندگرایی در آغاز رقیب رویکرد پردازش نماد بود اما زمانی که دانش‌های شناختی در دهه ۱۹۷۰ شروع به تحقیق چند رشته‌ای کرد، رویکرد پیوندگرایی این وجه را از دست داد.
وابستگی دو سویه میان ذهن و تن نکته ای است که با بینش خود آن را درمی‌یابیم و نپذیرفتن آن نیازمند بهانه بسیار نیرومند و توانمندی در برابر این بینش است. با این همه، پذیرش وابستگی ذهنی برای همهٔ نظریات دربارهٔ وابستگی ذهن و تن از دوگانه انگاری گرفته تا فیزیکالیسم دردسرساز شده‌است. دوگانه انگاران برای روشنگری آن گاهی به اصالت علت موقعی، گاهی به در هم کنش گرایی و گاهی هم به اصالت همراستایی روی آورده‌اند اما هیچ‌یک از اینها نتوانستند روشنگری ای از این وابستگی نشان دهند. نپذیرفتن وابستگی ذهن به تن را در ادبیات فلسفه ذهن، شبه پدیدارانگاری می‌نامند.
کیستی یا این‌همانی شخصی دراین باره می‌گوید که کسی در زمان t۱ با چه ترازی همان کس در زمان t۲ است؟ برای نمونه، با چه معیاری داوری می‌کنیم که سامان امروز همان سامانی است که دیروز با او به کلاس رفتم؟ برخی از فیلسوفان ذهن تراز این‌همانی شخصی را پیوستگی اندامی هر کس دانسته‌اند و برخی نیز تراز این‌همانی را پیوستگی روانی می‌دانند.
انیا، با نام اصلی "Eithne Ní Bhraonáin" (که گاهی در رسانه‌ها با نام انگلیسی Enya Brennan معرفی می‌شود) یکی از تک‌خوان‌های ایرلندی است. انیا تلفظ تقریبی کلمهٔ "Eithne" در زبان ایرلندی است.
انیا در سال‌های ۲۰۰۱ و ۲۰۰۲ به عنوان پرفروش‌ترین خوانندهٔ زن سال شناخته شده‌است.
او با ادغام ملودی‌های فولکلوری، پس‌زمینه‌های سینتی‌سایزری و موتیف‌های کلاسیک، سبک کاملاً متمایزی را به وجود آورده‌است که در ظاهر بیشتر از موسیقی سلتی به موسیقی عصر جدید شباهت دارد ولی خودش از طبقه‌بندی آهنگ‌هایش در سبکی خاص اجتناب می‌کند.
وی تا کنون چهار جایزه گرمی را از آن خود کرده‌است که آخرین آن‌ها برای آلبوم آمارانتاین در مصاف با آلبوم‌هایی چون آ پوستریوری از پروژهٔ موسیقی انیگما بود.
انیا در ۱۷ می۱۹۶۱ میلادی به دنیا آمد و کودکی خودش را در جیودر در استان دانگال واقع در شمال غربی ایرلند گذراند. او چهار برادر به نام‌های Pól, Ciarán, Leon و Bartly و همچنین چهار خواهر به نام‌های Máire (Moya), Deidre, Olive و Bridin دارد.
پدربزرگ و مادربزرگ انیا رهبری یک گروه موسیقی سیار را بر عهده داشتند. مادربزرگ انیا نوازندهٔ درام و پدربزرگش نوازندهٔ پیانو بود. مادر انیا Máire نیز در یک گروه رقص می‌نواخت که بعد از فروپاشی این گروه به آموزش موسیقی روی آورد. پدر انیا نیز عضو یک گروه نمایش بود. تمام اعضای خانواده در مسابقات بسیاری برنده شده و در موسیقی سنتی ایرلند مشهور هستند.
انیا در خلال مدرسه پیانو و موسیقی کلاسیک را آموخت. سه نفر از خواهر و برادرهای بزرگ‌ترش Máire, Ciarán و Pól به همراه دایی‌هایشان Pádraig Ó Dugáin و Noel Ó Dugáin یک گروه موسیقی محلی به نام کلاناد تشکیل دادند. در سال ۱۹۸۰ به پیشنهاد Fachtna Ó Kelly، مدیر گروه، انیا نیز عضو گروه شد و در ضبط دو آلبوم به نام‌های "درخت سیب" و "صدا" شرکت کرد. او در این گروه علاوه بر وکال، پیانو الکتریکی نیز می‌نواخت. انیا دو سال در اکثر اجراها همراه گروه بود و پس از اتمام تور اروپا از گروه جدا شد.
انیا در سال‌های ۳–۱۹۸۲ شروع به ترانه‌سرایی کرد و هم‌زمان نوازندگی ساکسیفون را آموخت. در سال ۱۹۸۴ وی دو آلبوم به نام‌های "خانم کلر به یاد می‌آورد" و "باد خورشیدی" را در کاست touch travel منتشر کرد. سپس دیوید پوتنام که به دنبال آهنگسازی برای فیلم بعدی خودش به نام "شاهزادهٔ وزغ" می‌گشت، پیشنهاد این کار را به انیا داد.
در سال ۱۹۸۶ انیا در طی یک قرارداد با بی‌بی‌سی، موسیقی مجموعهٔ مستند سلت‌ها را ساخت. این آلبوم بعدها به صورت جداگانه با نام انیا منتشر شد؛ که چندان موفقیتی در آن زمان به دست نیاورد.
در سال ۱۹۸۷ انیا با آلبوم Watermark تمام نظرها را به خود جلب کرد.. آهنگ Orinoco Flow این آلبوم در بریتانیا بالاترین فروش را به خود اختصاص دادو ۸ میلیون نسخه از آن فروخته شد.
در سال ۱۹۹۱ انیا با آلبوم "قمرهای چوپان" دوباره بالاترین فروش را در بریتانیا بدست آورد. بیش از ۱۰ میلیون کپی از این آلبوم در دنیا فروخته شد و انیا برندهٔ اولین جایزه گرمی شد.
در سال ۱۹۹۵ انیا آلبوم "خاطرهٔ درختان" را منتشر کرد که جایزهٔ گرمی را به عنوان بهترین آلبوم عصر جدید بدست آورد.
در سال ۱۹۹۷ انیا مجموعه‌ای از آهنگ‌های قبلی خودش را به همراه دو آهنگ جدید به نام‌های «فقط اگر…» و «آسمان را با ستارگان نقاشی کن» را در آلبوم "آسمان را با ستارگان نقاشی کن" منتشر کرد. انیا همچنین در همین سال یک مجموعهٔ سه سی‌دی‌ای به نام "جعبه‌ای از رؤیاها" منتشر کرد. نام این سی‌دی‌ها ابرها، اقیانوسها و ستارگان بودند که شامل منتخبی از آهنگ‌های انیا از سال ۱۹۸۷ تا ۱۹۹۷ بودند.
در سال ۲۰۰۰ انیا آلبومی به نام "یک روز بدون باران" را منتشر کرد. این آلبوم در سال ۲۰۰۲ برندهٔ جایزهٔ گرمی بهترین آلبوم عصر جدید شد و بیش از ۱۲ میلیون از آن در دنیا فروش رفت.
در سال ۲۰۰۱ پیتر جکسون از انیا خواست که دو آهنگ برای فیلم اولین بخش از مجموعهٔ سه‌گانهٔ ارباب حلقه‌ها بسازد. انیا در Aniron و May it Be با وی همکاری کرد. آهنگ May it be همچنین نامزد جایزهٔ اسکار شده و در مراسم اسکار به‌طور زنده اجرا شد.
در نوامبر سال ۲۰۰۵ انیا آلبوم Amarantine را منتشر کرد.
برای علاقه‌مندان به اشعار انیا کتابی با نام ترانه‌های انیا توسط امیر محمد جواهری ترجمه شده‌است.
مسجد رفاعی که «مسجد سلطنتی» نیز نامیده شده در مرکز شهر قاهره در کشور مصر واقع شده‌است. این مسجد در بین سال‌های ۱۸۶۹ تا ۱۹۱۲ بنا شده و یکی از زیباترین مسجدهای جهان اسلام به‌شمار می‌آید. این مسجد آرامگاه شخصیت‌های برجسته‌ای همچون ملک فاروق، پدرش ملک فؤاد، خواهرش ملکه فوزیه و همچنین محمدرضا پهلوی آخرین پادشاه ایران است.
پیکر رضاشاه پهلوی تا زمانی که به ایران تحویل داده نشده بود، مومیایی و در این مسجد به امانت گذاشته شد. محمد رضا پهلوی در همان نقطه‌ای که پیکر پدرش به امانت گذاشته شده بود به خاک سپرده شد.
مسجد الرفاعی آرامگاه شخصیت‌هایی هم‌چون محمدرضا پهلوی و فوزیه ملکه اسبق ایران و ملک فاروق، آخرین پادشاه مصر است. پیکر شاه ایران در مسجد الرفاعی قاهره به امانت گذاشته شده‌است. محمدرضا شاه پهلوی در وصیت‌نامه خود خواسته بود تا در خاک ایران دفن شود.شاه ایران می‌خواست «برای تحصیل فرزندانش» به لندن برود، "بی‌بی‌سی فارسی"
سولاریس نام گونه‌ای از سیستم‌عامل یونیکس است که در آغاز توسط سان مایکروسیستمز تولید می‌شد. این سامانه در سال ۱۹۹۳ جایگزین سامانه قدیمی‌تر شرکت سان که سان‌اواس نام داشت شد. پس از اینکه ابرشرکت اوراکل در ژانویه ۲۰۱۰ شرکت سان را خریداری کرد این سیستم‌عامل در اختیار شرکت اوراکل قرار گرفت و هم‌اکنون با نام اوراکل سولاریس هم شناخته می‌شود. سولاریس به خاطر مقیاس‌پذیری‌اش مخصوصاً بر روی سامانه‌های مبتنی بر اسپارک شناخته می‌شود. همچنین دلیل دیگر شهرت این سامانه، معرفی فناوری‌هایی مانند زی‌اف‌اس، دی‌تریس است. این سامانه به‌طور گسترده در رایانه‌های سرور و برای مدیریت شبکه‌های رایانه‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد. سولاریس از ایستگاه‌های کاری مبتنی بر اسپارک و همین‌طور سرورهای شرکت اوراکل و چند شرکت دیگر پشتیبانی می‌کند. تلاش‌هایی هم برای پورت کردن این سامانه به دیگر معماری‌ها در حال انجام است. سولاریس در آغاز به صورت یک نرم‌افزار انحصاری توسعه می‌یافت. در ژوئیه ۲۰۰۵ شرکت سان، بیشتر کدهای این سامانه را تحت پروانه توسعه و توزیع مشترک عرضه کرد و پروژه اوپن‌سولاریس را بنیان نهاد. سان قصد داشت با این پروژه، یک جامعه کاربری و جامعه توسعه‌دهندگان برای این سامانه بسازد. پس از اینکه در ژوئیه ۲۰۱۰ شرکت سان خریداری شد، اوراکل تصمیم گرفت که پروژه اوپن‌سولاریس را تعطیل کند و مدل توسعه این سامانه و توزیع کردن اوپن‌سولاریس را متوقف کند.
تلیران ، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان آمل در استان مازندران ایران.
این روستا در دهستان بالاخیابان لیتکوه قرار داشته و براساس آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۳۸۵ صورت گرفته، جمعیت آن ۵۵۹ نفر (۱۴۸خانوار) بوده‌است.
محی الدین انیس روزنامه‌نگار اهل افغانستان است.
او دورهٔ کودکی و نوجوانی را در مصر گذراند چون پدرش در قاهره اقامت داشت. در اوان جوانی به افغانستان بازگشت. مدتی را در هرات و سپس کابل اقامت نمود. نشریهٔ انیس را در کابل انتشار داد. این نشریه ابتدا گاهنامه و سپس به صورت هفته‌نامه توسط انیس منتشر می‌شد و پس از مدتی یکی از روزنامه‌های معتبر افغانستان شد که تا کنون به همین نام انتشار می‌یابد.
محی الدین انیس افزون‌بر مقالاتی که در روزنامهٔ انیس منتشر کرده‌است، چند اثر به صورت کتاب و جزوه نیز دارد که برخی از آن‌ها منتشر شده‌است.
حسن محمودی (زاده:۲۰ اسفند ۱۳۴۹در نجف آباد) روزنامه‌نگار و منتقد ادبی ایرانی.
وی دانش‌آموختهٔ رشته سینما با گرایش کارگردانی از دانشکده سینما و تئاتر است و در روزنامه‌های ایرانیان، مناطق آزاد، همشهری، شرق، روزگار، اعتماد، فرهیختگان در حوزهٔ ادب و هنر فعالیت داشت و هم اکنون در خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) به فعالیت رسانه‌یی خود ادامه می‌دهد.
پندار (به انگلیسی: "Illusions: The Adventures of a Reluctant Messiah") عنوان رمانی است نوشتهٔ نویسنده آمریکایی ریچارد باخ.
داستان این کتاب در مورد منجی به نام شیمودا می‌باشد که راوی داستان در سفری که با هواپیمای کوچک خود می‌کرده‌است به صورت اتفاقی با شیمودا آشنا می‌شود که ریچارد راوی داستان بعد از آشنای شیمودا اصول مهمی را از شیمودا یادمی‌گیرد.
این کتاب توسط لادن جهانسوز به فارسی ترجمه شده‌است. نام این کتاب در برخی از ترجمه‌ها، «اوهام» برگردانده شده‌است.
گفتاوردی از رمان پندار که در پشت جلد برخی نسخه‌ها آمده:
گفتاورد از ویکی‌پدیای انگلیسی.
دانلود https://web.archive.org/web/20131123005617/http://bank.iran30t.com/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%B1%DB%8C%DA%86%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%AE-illusions-the-adven/
حقوق افراد ترنس در ایران، و مراحل تطبیق و بازتایید جنسیت بر خلاف دیگر کشورهای اسلامی، برای افرادی که در جلسات مشاوره‌ای قبول شوند و بتوانند هزینهٔ عمل را پرداخت کنند مجاز است. برخی حقوق‌دانان و فقیهان اصطلاح «خنثای روانی» را برای تراجنسیتی‌ها، که در زمان تولد جنسیت نادرستی در اساس اندام جنسیشان به آن‌ها نسبت داده‌اند، به کار می‌برند؛ و نام صحیح این عمل بر خلاف متون فارسی و با ترجمه از مبدأ، تطبیق و بازتایید جنسیت است.
در ماده ۹۳۹ قانون مدنی ایران، اگر در شخص میان‌جنسیتی علائم جنسی بر علائم جنسیتی دیگر غالب باشد، شخص تابع احکام جنسیتی است که علائم آن در او غالب است. طبق قانون حمایت از خانواده مصوب سال ۱۳۹۱ برای درخواست تطبیق‌جنسیت جنس فرد باید به دادگاه خانواده مراجعه کند.
سید روح‌الله خمینی در سال ۱۳۴۳ در «تحریرالوسیله» به روا بودن اصل تغییر جنس (تبطیق و بازتایید جنسیت) فتوا داد. فقه شیعه در کنار پذیرفتن تطبیق و بازتایید جنسیت، ملاک‌هایی را هم دربارهٔ جنسیت حقیقی فرد و وظایف شرعی او تعیین کرده‌است. بر این اساس، ملاک وظایف شرعی هر فرد، جنسیت حقیقی اوست و بر همین اساس نیز ارث به او تعلق می‌گیرد، برای مثال زن ترنس، به اندازه یک زن از ارث سهم می‌برد. همچنین دربارهٔ حدود محرمیت نیز جنسیت حقیقی ملاک عمل است. بسیاری از فقیهان اهل سنت، نظیر قرضاوی، کلیساهای مسیحی با بازتایید جنسیت مخالفند و آن را تغییر در خلقت خدا می‌دانند.
تعداد موارد جراحی تطبیق و بازتایید در ایران نسبت به کشورهای اروپایی بسیار بالاتر است. برخی رسانه‌های خارجی اینطور بیان شده‌است که این آمار بالا به خاطر اجبار این گروه به تطبیق و بازتایید جنسیت در ایران است اما در مقابل منابع داخلی این استدلال را نمی‌پذیرد و این را یک ابزار سیاسی برای احقاق حقوق همجنسگرایان ایرانی می‌دانند و هیچ اجباری برای تطبیق و بازتایید جنسیت در ایران را نمی‌پذیرند و گفته می‌شود که مراحل دریافت این مجوز برای افراد ترنس نیز مسیری طولانی و ملال آور است.
از اولین فقیهان شیعه که با این موضوع روبه‌رو گشت و لاجرم به بحث علمی و استنباط و فتوا پرداخت، روح‌الله خمینی بود که در سال ۱۳۴۳ در اثر فقهی خویش «تحریرالوسیله»، این موضوع را ذیل عنوان مسائل مستحدثه به استنباط نشست، و در ضمن ده مسئله، جوانب مختلف این موضوع را به بحث و بررسی گرفت و به روا بودن اصل تطبیقو بازتایید جنسیت فتوا داد.
پس از این فتوا، موضوع تطبیق و بازتایید جنسیت در قلمروی مسائل نوآمد فقه اسلامی شیعی جای گرفت. البته اظهارنظر از سوی فقها دربارهٔ آن همچنان مسکوت بود، تا اینکه مریم خاتون ملک‌آر در سال ۱۳۶۴ نزد خمینی رفت و با بیان این استدلال که از نظر روانی خود را یک زن می‌داند، از او برای تطبیق و بازتایید جنسیت کسب تکلیف کرد و خمینی پس از تأیید پزشکان متخصص، به او اجازه چنین کاری را داد. از آن پس مسئله تطبیق و بازتایید جنسیت از نظر حقوقی و فقهی در این کشور مسلمان تسهیل شد و باب گفتگوی حقوقی و فقهی دربارهٔ آن باز شد.
به گزارش گاردین، این بار فتوا فقط دربارهٔ دوجنسی‌ها (هرمافرودیت‌ها) نبود بلکه افراد ترنس را در بر می‌گرفت. اما به ادعای خبرگزاری شفقنا، در فتوای خمینی برای مریم خاتون ملک‌آرا آمده‌است «و معلوم باشد که رفع اشکال در خنثی به یکی از امور زیر می‌شود: ۱. اگر دائماً یا غالباً از مجرای مرد بول می‌کند مرد است و اگر دائماً یا غالباً از مجرای زن بول می‌کند زن است. ۲. اگر از هر دو مجرا بول می‌کند، چنانچه در وقت بول کردن از مجرای مرد زودتر بول خارج می‌شود مرد است و اگر مجرای زن زودتر خارج می‌شود زن است…»سایت رسمی خبرگزاری شفقنا (پایگاه بین‌المللی همکاری‌های خبری شیعه)
در ماده ۹۳۹ قانون مدنی ایران، اگر در شخص خنثی (هرمافرودیت) علائم جنسیتی بر علائم جنسیت دیگر غالب باشد، شخص تابع احکام جنسیتی است که علائم آن در او غالب است.
در قانون حمایت از خانواده مصوب سال ۱۳۹۱ در فصل اول، ماده ۴ بند ۱۸ تأکید شده‌است که برای درخواست تغییر جنسیت فرد باید به دادگاه خانواده مراجعه کند.
می‌توان گفت به‌طور کلی در قراردادهایی که نوع جنسیت اثر حقوقی ندارد، تطبیق و بازتایید جنسیت نیز فاقد اثر حقوقی خواهد بود و در قراردادهایی که نوع جنسیت نقش اساسی دارد (مانند ازدواج) قرارداد از تاریخ تطبیق و بازتایید جنسیت باطل می‌شود و بر حقوق مکتسب پیش از آن اثری نخواهد داشت.
برخی مراکز خصوصی از متقاضیان تطبیق و بازتایید جنسیت حمایت مالی می‌کنند.
گفته می‌شود کمیته امام به برخی افراد برای انجام عمل وام بدون بهره می‌دهد. همچنین سند شناسایی (شناسنامه و گواهینامه رانندگی) با جنسیت جدید برای افراد صادر می‌شود. (ترجمه در وبگاه پزشکان بدون مرز
دربارهٔ سند شناسایی (شناسنامه)، هیئت عالی دیوان عمومی ایران در حکمی اعلام کرده‌است «درخواست تغییر نام صاحب سند سجلی از حیث جنسیت (ذکور به اناث یا بالعکس) از مسایلی است که واجد آثار حقوقی می‌باشد و … رسیدگی به آن در صلاحیت محاکم دادگستری است.»
گاماسیاب یکی از بزرگ‌ترین رودخانه‌های ایران و شاخهٔ عمده و اصلی کرخه بوده که تا محل تلاقی با رودخانه قره‌سو به این نام خوانده می‌شود. حوضهٔ آبریز آن عمدتاً توسط استان‌های کرمانشاه و همدان پوشش می‌یابد که وسعت این حوضه ۱۱۳۶۱ کیلومتر مربع است. گاماسیاب با نام‌های گاماسا کاماسب و گاماسی آو نیز شناخته می‌شود. در نزدیکی بیستون (کوه میسو) رودی به نام گامیسا یا جامیشان که دینور رود نیز نام دارد به آن می‌ریزد.
سرچشمه رود، سرآب گاماسیاب در شهرستان نهاوند است. میزان دبی آب چشمهٔ گاماسیاب بین ۵۰۰ (پاییز) تا ۳۰۰۰ لیتر در ثانیه (بهار) است. آب چشمه از یخچال‌ها و کارست رشته‌کوه گرین است. گرین در گویش محلی گَروین نامیده می‌شود و یکی از کانون‌های آبگیر دائمی در کرمانشاه، همدان و لرستان است که رودهای گاماسیاب، دز و کشکان را تغذیه می‌کند. از پیوستن رود قره‌سو به گاماسیاب در نزدیکی گره‌بان رودخانه سیمره تشکیل می‌گردد. سیمره پس از خروج از استان کرمانشاه به استان ایلام سرازیر شده و در انتهای جنوبی استان ایلام با پیوستن رود کشکان رود کرخه را تشکیل داده که در نهایت به تالاب هورالعظیم منتهی می‌گردد.
کُرتویچ (دینور): در کاوش تپهٔ باستانی کُرتویچ توسط راجرس متیوس و سنجش عمر اشیاء کشف شده به روش کربن چهارده در دانشگاه آکسفورد عمر تمدن آن ۱۱ هزار و ۸۰۰ سال مشخص گردید. در تپهٔ کُرتویچ آثاری از نخستین روستانشینی و اهلی کردن دام و آغاز کشاورزی یافت شد. راجرس متیوس آثار این تپه را یکی از اولین زیستگاه‌های بشر در خاورمیانه دانسته و اولین مکانی است که انسان از غارنشینی به یکجانشینی روی آورد.
گنج‌دره (هرسین): مربوط به هزارهٔ نهم پیش از میلاد، منازل با گوشه‌های زاویه‌دار کنار یکدیگر ساخته شده‌اند. این خانه‌ها به اوایل دورهٔ نوسنگی تعلق دارند. از گنج‌دره آثاری پیدا شده که نشان می‌دهد بز در ۱۰ هزار سال پیش از میلاد در این منطقه اهلی شده بود.
تپه خدایی (سنقر) :مربوط به دوران نوسنگی، مس‌سنگی، عصر سنگ و دوره‌های تاریخی بعد از آن است. تپه خدایی در روستای ده‌خداداد از توابع دهستان آگاهان در سنقر قرار دارد. با قدمت هشت هزار سال به‌طور پیوسته مسکونی در ارتباط تمدنی بسیار نزدیک با تپه بابا قاسم نهاوند و گوراب ملایر و گودین‌تپه کنگاور بوده‌است. با کشف آثار معماری و سفال خاکستری یانیقی مربوط به عصر برنز قدیم (هزارهٔ سوم پیش از میلاد) و سفال خاکستری عصر آهن (هزارهٔ اول و دوم قبل از میلاد) مورد توجه باستان‌شناسان قرار گرفت.
تپه گیان: تپه گیان بزرگ‌ترین بخش قدیمی و تاریخی نهاوند است. قدمت آن به ۵۵۰۰ سال پیش از میلاد می‌رسد. نخستین ساکنان گیان کاسی‌ها بودند.کاسیان قبایلی بودند که با اسب عجین شده بودند و بیشتر مورخان ظهور اسب و سوارکاری را به کاسیان منتسب می‌کنند.
تپه‌یزدان: تپهٔ باستانی هم‌عصر با تپه گیان و گودین در حاشیه گاماسیاب که آثاری متنوع از ادوار مس و سنگ، برنز، آهن، دوران تاریخی تا ادوار مختلف اسلامی است. تپه‌یزدان در شمال غربی نهاوند قرار دارد. نسرین بیگ‌محمدی سرپرست تیم باستان‌شناسی تپه‌یزدان، محوطهٔ تپه‌یزدان را غنی از آثار باستانی مربوط به دوران عصر برنز دانسته‌است.
گودین‌تپه: محل سکونت پیش از تاریخ در غرب ایران در یک کیلومتری غرب شهر گودین از توابع شهرستان کنگاور است. قدیمی‌ترین شواهد شیمیایی به‌دست آمده از ساخت آبجو متعلق به حدود ۳۱۰۰ تا ۳۵۰۰ پ. م در این شهر است.
گاماسیاب در محدودهٔ گسل جوان زاگرس پدید آمده‌است. این گسل از فعال‌ترین گسل‌های ایران به‌شمار می‌رود. که عامل زمین‌لرزه‌های پرشمار در محدودهٔ غربی همدان و شرقی استان کرمانشاه است. از جمله زمین‌لرزه‌هایی با شدت بیش از ۷ ریشتر، ۱۳۳۶ فارسینج سنقر و زمین‌لرزه ۱۳۳۷ نهاوند. ۱۲۸۷ بروجرد، ۱۳۸۵ بروجرد و زمین‌لرزه‌های پرتعداد و مکرر ۳ تا ۵ ریشتر. وجود گسل جوان زاگرس و کارست پرآو-گرین عامل اصلی پیدایش رود گاماسیاب است.
با احداث سدها، رشد شهر ملایر، توسعهٔ کشاورزی و کشت محصولات آب‌بر در حوضهٔ آبریز گاماسیاب در شهرستان‌های اسدآباد، تویسرکان و ملایر رودهای خرم‌آباد ملایر، خرم‌رود و قلقل‌رود تویسرکان به‌طور دائمی خشک گردیده‌است.
در ۲ مرداد ۱۴۰۰ مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان کرمانشاه اعلام کرد که رودخانهٔ گاماسیاب در محل پل چهر بر اثر خشکسالی و کاهش شدید بارندگی در سال آبی اخیر آب چندانی ندارد. در ۱۵ شهریور ۱۴۰۰ نیز اعلام شد که کشت غیرمجاز برنج در بالادست رودخانهٔ گاماسیاب به خشک شدن این رودخانه انجامیده‌است.
در ۱۱ مرداد ۱۴۰۱ رئیس ادارهٔ محیط زیست شهرستان کرمانشاه اعلام کرد که رودخانهٔ گاماسیاب تا نزدیکی صحنه در خیلی از نقاط خشک شده و آبی در آن جاری نیست. در سال‌های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ با ممنوعیت کشت برنج در شهرستان صحنه و امحای (نابودی) ۱۲۲ خزانهٔ برنج شرق استان کرمانشاه برای نجات گاماسیاب تلاش‌هایی صورت گرفت اما به صورت معمول طبق روال تمام سال‌های دههٔ ۱۳۹۰ رود گاماسیاب در محل پل چشمه ماهی نهاوند، شش ماه از سال خشک است و ورودی به شهرستان صحنه تنها در بردارنده بخشی از آب سراب ماران و رودهای یازمیر و مانَه‌وه بوده‌است. در سال ۱۴۰۱ گامیسا (گامیشان) به‌طور کامل خشک گردید. در راستای اجرای مصوبهٔ شورای تأمین شهرستان هرسین مبنی بر انسداد چاه‌های غیرمجاز بالادست سراب هرسین در تاریخ ۲۳ مرداد ماه سال ۱۴۰۰ گروه گشت و بازرسی این امور به همراه نمایندگان شرکت آبفا و سپاه هرسین و نیروی یگان امداد طبق حکم دادستانی، ۶ حلقه چاه که داخل باغ‌ویلا بودند مسدود شدند سراب هرسین منبع اصلی تأمین آب شرب شهر هرسین است.
در استان همدان مصرف بی‌رویهٔ آب در بخش کشاورزی موجب خشک شدن تمام شاخه‌های رود گاماسیاب گردیده‌است. در شهرستان نهاوند یک‌هزار و ۱۶۰ حلقه چاه عمیق و نیمه‌عمیق مجاز وجود دارد که حدود ۸۰۰ مورد آن برای مصارف کشاورزی است. در شهرستان اسدآباد که ۱۰٪ مساحت حوضهٔ آبریز گاماسیاب را شامل می‌شود هزار و ۳۳۹ حلقه چاه کشاورزی مجاز مورد استفاده است. عبدالعظیم رضایی معاون استاندار همدان و فرماندار ویژهٔ ملایر در سال ۱۳۹۵ اظهار داشت: «در سطح شهرستان ملایر یک هزار و ۸۶۲ حلقه چاه مجاز که هزار و ۲۰۰ حلقه چاه مجاز مورد استفاده در بخش کشاورزی است و بیش از هزار چاه غیرمجاز نیز وجود دارد».
امیر شادفر مدیر منابع آب تویسرکان در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری فارس در سال ۱۳۹۱ گفته‌است: «دو هزار و ۱۰۷ حلقه چاه دارای پروانهٔ بهره‌برداری در تویسرکان فعال است». مساحت ۵۵۸۳ کیلومتر مربع از حوضهٔ آبریز رود گاماسیاب در شرق و جنوب پل چشمه ماهی نهاوند قرار دارد که تا بهمن سال ۱۴۰۱ خشک اعلام شده‌است.
امیر خجسته نمایندهٔ همدان در مجلس شورای اسلامی و حمید چیت‌چیان وزیر نیرو در دولت روحانی در خصوص انتقال آب از گاماسیاب نهاوند به همدان به توافق رسیدند و چیت‌چیان دستور پیگیری فوری را صادر کرد تا از نهاوند به شهر همدان آبرسانی شود.
رود گاماسیاب زیستگاه ده‌ها گونهٔ آبزی و یک گونه منحصر به فرد ماهی در جهان به نام «کوبیتیس آویسا» است. ورود فاضلاب شهری و صنعتی سبب مرگ و میر آبزیان گاماسیاب گردید. پسماندهای شیمیایی عامل اصلی مرگ و میر آبزیان گاماسیاب شناخته شده‌است.