moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
شکل تخمک‌ها در هنگام تکامل اغلب در شکل نهایی بذرها تأثیر می‌گذارد. گیاهان به‌طور کلی تخمک‌هایی به چهار شکل تولید می‌کنند: رایج‌ترین شکل آناتروپوس (anatropous) نامیده می‌شود که دارای شکل منحنی است. تخمک‌های ارتوتروپوس (Orthotropous) مستقیم هستند و تمام قسمت‌های تخمک به‌طور صف کشیده در یک ردیف طولانی قرار دارند و یک بذر غیرمنحنی تولید می‌کنند. تخمک‌های کَمپایلوتروپوس (Campylotropous) دارای مگاگامتوفیت خمیده هستند که غالباً شکل «C» به بذر می‌دهد. آخرین شکل تخمک آمفیتروپوس (amphitropous) نامیده می‌شود، جایی که تخمک تا حدودی معکوس شده و ۹۰ درجه روی ساقه خود (funicle or funiculus) برگردانده می‌شود.
در اکثر گیاهان‌گل‌دار، بخش اول تقسیم یاخته‌تخم از نظر محور طولی از جهت معکوس برخوردار است و این قطبیت رویان را ایجاد می‌کند. قطب بالایی یا کِلِیزا به منطقه اصلی رشد رویان تبدیل می‌شود، در حالی که قطب پایین یا مایکروپیلار شبه‌ساقه نگه‌دارنده را تولید می‌کند که به مایکروپایل متصل می‌شود. نگه‌دارنده، مواد مغذی را که در طول رشد رویان استفاده می‌شود از درون‌دانه جذب و تبدیل می‌کند.Raven, Peter H. , Ray Franklin Evert, and Helena Curtis. 1981. "Biology of plants". New York: Worth Publishers. p. 410.
اجزای اصلی رویان عبارتند از:
گیاهان تک‌لپه دارای دو ساختار اضافی به‌صورت غلاف هستند. برگچه با ساقه‌پوش احاطه شده‌است که اولین برگ را تشکیل می‌دهد در حالی که ریشه‌چه با ریشه‌پوش احاطه شده‌است. این ریشه‌چه به ریشه اولیه متصل می‌شود و ریشه‌های افشان کناری را تشکیل می‌دهند. در اینجا زیرلپه یک محور ابتدایی بین ریشه‌چه و برگچه است. بذرهای ذرت از این ساختارها ایجاد می‌شوند، پیش‌میوه، سپرچه (تک‌لپه بزرگ) که مواد مغذی را از درون‌دانه، برگچه، ریشه‌چه، ساقه‌پوش و ریشه‌پوش جذب می‌کند. این دو ساختار آخر مانند غلاف هستند و برگچه و ریشه‌چه را در خود احاطه کرده و از آنها محافظت می‌کنند.
تخمک بالغ دچار تغییرات مشخصی به‌خصوص در پوش‌ها می‌شود، به‌طور کلی دارای کاهش و بی‌نظمی است اما گاهی ضخیم می‌شود. پوسته بذر از دو پوش یا لایه بیرونی سلول‌های تخمک که از بافت گیاه مادری است تشکیل می‌شود، پوش داخلی تِگمِن (tegmen) را تشکیل می‌دهد و پوش بیرونی تِستا (testa) را تشکیل می‌دهد. (پوشش بذر بعضی از گیاهان تک‌لپه، مانند علف‌ها ساختار متمایزی ندارند، اما با دیواره میوه‌ها ترکیب می‌شوند و یک پیش‌میوه تشکیل می‌دهند) تِستاهای هر دوی تک‌لپه‌ها و دولپه‌ها اغلب با الگوها و علائم بافتی مشخص می‌شوند، یا دارای بال یا پُرز هستند. وقتی پوسته بذر فقط از یک لایه تشکیل می‌شود، آن را تِستا نیز می‌نامند، هرچند همه این تِستاها از یک گونه به گونه دیگر هم‌ساخت‌شناسی ندارند. فنِکِیلس از بین می‌رود (در نقطه ثابت جدا می‌شود - منطقه ریزش)، محل زخم آن تشکیل یک فرورفتگی بیضی‌شکل به‌نام ناف است. تخمک‌های آناتروپوس دارای بخشی از فنِکِیلس هستند (به پوسته بذر جوش می‌خورند) و یک برجستگی طولی را بالای ناف تشکیل می‌دهند. در تخمک‌های دوپوش (برای نمونه پنبه) هر دو پوش داخلی و خارجی به تشکیل پوسته بذر کمک می‌کنند. با ادامه بلوغ، سلول‌ها در پوش بیرونی بزرگ می‌شوند. در حالی که روپوست داخلی ممکن است به‌صورت یک لایه باقی بماند، همچنین ممکن است تقسیم شود تا دو یا سه لایه تولید کرده و نشاسته جمع کند که از آن به‌عنوان لایه بی‌رنگ یاد می‌شود. در مقابل، روپوست خارجی دباغی می‌شود. پوش داخلی ممکن است از هشت تا پانزده لایه تشکیل شده باشد. (Kozlowski ۱۹۷۲)
با بزرگ شدن سلول‌ها، نشاسته در لایه‌های بیرونی ناحیه رنگدانه‌ای زیر پوشش خارجی رسوب می‌کند، این ناحیه شروع به چوبی‌شدن می‌کند، در حالی که سلول‌های پوشش خارجی به‌طور شعاعی بزرگ می‌شوند و دیواره‌های آنها ضخیم می‌شود، هسته و سیتوپلاسم به قسمت لایه بیرونی فشرده می‌شوند. این سلول‌ها که از سطح داخلی آنها گسترده‌تر است، سلول‌های محاصره‌ای نامیده می‌شوند. در پوشش داخلی، سلول‌ها نیز مانند ضخیم شدن دیواره‌ها به‌طور شعاعی با صفحه بزرگ می‌شوند. پوش داخلی بالغ یک لایه محصور شده‌است، یک منطقه رنگدانه‌ای با ۲۰–۱۵ لایه است، در حالی که داخلی‌ترین لایه به‌عنوان لایه حاشیه‌ای شناخته می‌شود. (Kozlowski ۱۹۷۲)
در بازدانگان که تخمدان تشکیل نمی‌دهند، تخمک‌ها و از این رو بذرها در معرض قرار می‌گیرند. این اساس نامگذاری آنها است «گیاهان بذر برهنه». دو سلول اسپرم منتقل شده از گرده با لقاح‌مضاعف باعث رشد بذر نمی‌شوند اما یک هسته اسپرم با هسته تخمک متحد می‌شود و از اسپرم دیگر استفاده نمی‌شود. گاهی هر اسپرم یک سلول تخمک را بارور می‌کند و سپس یک یاخته‌تخم سِقط می‌شود یا در مراحل اولیه رشد جذب می‌شود. بذر از رویان (نتیجه لقاح) و بافت گیاه مادر تشکیل شده‌است که در گیاهان مخروطی مانند کاج و کاج نوئل نیز یک مخروط در اطراف بذر تشکیل می‌شود.
تعداد زیادی اصطلاحات برای توصیف اشکال بذر استفاده می‌شود، بسیاری از آنها عمدتاً قابل توضیح هستند مانند لوبیا شکل یا شبیه کلیه، مربع یا مستطیل، زاویه‌دار که یا همه ضلع‌های آن کم و بیش مساوی است یا طولانی‌تر از عرض است، مثلثی، سه طرفه که طرف وسط و زیر گسترده‌تر است، بیضوی یا تخم‌مرغی، هر دو انتهای آن گرد شده، یا یک انتهای آن پهن‌تر است، دایره است اما دو طرف قرینه است نسبت به وسط.
دیگر اصطلاح‌های کمتر واضح عبارتند از دیسکوئید (شبیه دیسک یا صفحه، دارای ضخامت و صورت موازی و دارای حاشیه گرد)، بیضی، کروی یا فرعی‌گِرد (کمتر کروی)، عدسی، مستطیل، بیضی، کلیوی و سکتوروئیدی. بذرهای استرایت (Striate) با خطوط طولی یا موازی، راه راه هستند. رایج‌ترین رنگ‌ها قهوه‌ای و سیاه است، سایر رنگ‌ها نادر هستند. سطح از بسیار صیقلی تا قابل توجهی خشن متفاوت است. سطح ممکن است زائده‌های مختلفی داشته باشد. یک پوشش بذر با قوام چوب‌پنبه به‌عنوان فرعیِرُز نامیده می‌شود. اصطلاحات دیگر شامل پوسته‌پوسته (سخت، نازک یا شکننده) است.
یک بذر معمولی دارای دو بخش اساسی است:
علاوه بر این، درون‌دانه در اکثر تک‌لپه‌ها و دولپه‌های درون‌دانه‌ای ذخیره مواد مغذی برای رویان را تشکیل می‌دهد.
بذور در انواع مختلف ساختاری در نظر گرفته شده‌است (مارتین ۱۹۴۶). این معیار بر اساس معیار غالب آنها که نسبت اندازه رویان به بذر است محاسبه می‌شود. این نشان‌دهنده میزان جذب لپه در حال رشد، مواد مغذی درون‌دانه و در نتیجه از بین رفتن آن است.
شش نوع در میان تک‌لپه‌ها مشاهده می‌شود، ده نوع در دولپه‌ها و دو نوع در بازدانگان (خطی و منشعب). این طبقه‌بندی بر اساس سه ویژگی انجام شده‌است: ریخت‌شناسی رویان، میزان درون‌دانه و موقعیت رویان نسبت به درون‌دانه.
در بذرهای درون‌دانه‌ای، دو منطقه مشخص در داخل پوسته بذر وجود دارد، درون‌دانه فوقانی و بزرگتر و رویان کوچکتر. رویان، تخمک بارور شده‌است، یک گیاه نابالغ که در شرایط مناسب گیاه جدیدی از آن رشد می‌کند. رویان یک لپه یا برگ بذری در تک‌لپه‌ها، در دولپه‌ها تقریباً دو لپه و دو یا بیشتر در بازدانگان دارد. در میوه دانه‌ها (caryopses) تک‌لپه به‌شکل سپر است و از این رو سِپَرچه (scutellum) نامیده می‌شود. سپرچه به درون‌دانه که مواد غذایی را از آن جذب می‌کند، فشرده شده‌است و مواد غذایی را به قسمت‌های در حال رشد منتقل می‌کند. ظاهر رویان، کوچک، راست، خم، منحنی و پیچ‌خورده‌است.
در داخل بذر، معمولاً ذخیره‌ای از مواد مغذی برای نهال وجود دارد که از رویان رشد می‌کند. فرم تغذیه ذخیره‌شده بسته به نوع گیاه متفاوت است. در گیاهان گل‌دار، غذای ذخیره‌شده به‌عنوان بافتی به نام درون‌دانه شروع می‌شود که از طریق لقاح‌مضاعف از گیاه مادر و گرده گرفته می‌شود. این ماده معمولاً سه‌گانه است و سرشار از روغن یا نشاسته و پروتئین است. در بازدانگان، مانند درختان مخروطی، بافت ذخیره‌کننده مواد غذایی (که به آن درون‌دانه نیز می‌گویند) بخشی از گامتوفیت ماده، یک بافت هاپلوئید است. درون‌دانه توسط لایه آلورون () احاطه و با آلورون پروتئینی دانه‌ها پر شده‌است.
در اصل، به قیاس با تخمک جانور، از لایه بیرونی هسته (تخمک) به‌عنوان آلبومین و از لایه داخلی درون‌دانه به‌عنوان ویتلوس (vitellus) یاد می‌شد. اگرچه گمراه کننده است، اما این اصطلاح در تمام مواد مغذی به‌کار می‌رود. این اصطلاح همچنان در اشاره به بذرهای درون‌دانه‌ای به‌عنوان «آلبومین» وجود دارد. از ماهیت این ماده در توصیف و طبقه‌بندی بذرها و به‌علاوه بر نسبت رویان به درون‌دانه استفاده می‌شود.
درون‌دانه ممکن است نشاسته‌ای (یا آردنما) در نظر گرفته شود که در آن سلول‌ها از نشاسته پر شده باشند، برای نمونه دانه‌های غلات، یا نه (غیرنشاسته‌ای). درون‌دانه همچنین ممکن است به‌عنوان «گوشتی» یا «غضروفی» با سلول‌های نرم و ضخیم‌تر مانند نارگیل شناخته شود، اما همچنین ممکن است روغنی باشد مانند روغن کرچک، پنبه و خشخاش باشد. درون‌دانه وقتی «شاخی» نامیده می‌شود که دیواره‌های سلول مانند خرما و قهوه ضخیم‌تر باشد، یا در صورت خال‌دار شدن، مانند جوز هندی، نخل‌ها و آنوناسه می‌شود.
در اکثر تک‌لپه‌ها (مانند گندمیان و نخل‌ها) و برخی از دولپه‌ها (درون‌دانه یا آلبومین) مانند لوبیای کرچک، رویان در درون‌دانه (و نوتوسل) تعبیه شده‌است، که نهال هنگام جوانه‌زدن از آن استفاده می‌کند. در دولپه‌ای غیردرون‌دانه‌ای، درون‌دانه توسط رویان جذب می‌شود زیرا دومی در بذر در حال رشد توسعه می‌یابد و لپه‌های رویان با موادغذایی ذخیره‌شده پر می‌شوند.
در زمان بلوغ، بذرهای این گونه‌ها فاقد درون‌دانه هستند و از آنها به‌عنوان بذرهای اِگزالبومینوس (exalbuminous) نیز یاد می‌شود. بذرهای اِگزالبومینوس شامل حبوبات (مانند لوبیا و نخودفرنگی)، درختانی مانند بلوط و گردو، سبزیجاتی مانند کدو و تربچه و آفتابگردان است. طبق گفته‌های بِولی و بلک (۱۹۷۸)، ذخیره آجیل برزیلی در زیرلپه است، این محل ذخیره‌سازی در بین بذرها غیرمعمول است.Bewley & Black (1978) Physiology and Biochemistry of Seeds in Relation to Germination, pag.11 همه بذرهای بازدانگان آلبومینی هستند.
پوسته بذر از بافت مادر تشکیل می‌شود، که در اصل پوش‌ها تخمک را احاطه می‌کنند. پوسته بذر در بذر بالغ می‌تواند یک لایه نازک کاغذی (برای نمونه بادام‌زمینی) یا چیزی قابل توجه‌تر (برای نمونه ضخیم و سخت در لیلکی آمریکایی و نارگیل)، یا گوشته‌ای مانند سارکوتستا در انار باشد. پوسته بذر به محافظت از جنین در برابر صدمات مکانیکی، شکارچیان و خشک شدن آن کمک می‌کند. بسته به نوع تکوین، پوسته بذر یا دوپوش است یا تک‌پوش است. بذرهای دوپوش شامل تستا از قسمت پوش خارجی و تگمن از پوش داخلی می‌شوند در حالی که بذرهای تک‌پوش فقط از یک پوش تشکیل می‌شوند. معمولاً قسمت‌های تستا و تگمن یک لایه مکانیکی محافظ سخت ایجاد می‌کنند. لایه مکانیکی ممکن است از نفوذ آب و جوانه‌زنی جلوگیری کند. از جمله موانع ممکن است وجود اسکلریدهای لیگنینی شده باشد.
پوش خارجی دارای تعدادی لایه است، به‌طور کلی بین چهار تا هشت لایه در سه لایه سازمان‌یافته‌است: (a) روپوست خارجی (b) ناحیه رنگی بیرونی از دو تا پنج لایه حاوی تانن و نشاسته (c) روپوست داخلی. درون‌پوش از روپوست داخلی مربوط به پوش داخلی مشتق شده و برون‌پوش از سطح خارجی پوش درونی مشتق می‌شود. اگر برون‌پوش نیز یک لایه مکانیکی باشد، به آن بذر اگزوتستال گفته می‌شود، اما اگر لایه مکانیکی درون‌پوش باشد به آن بذر اندوتستال می‌گویند. اگزوتستا ممکن است از یک یا چند ردیف سلول تشکیل شده باشد که مانند (باقلائیان) کشیده و سنگ‌فرش شده‌اند، از این رو «اگزوتستای سنگ‌فرشی» نامیده می‌شود.
علاوه بر سه قسمت اصلی بذر، بعضی از دانه‌ها دارای زائده، آریل، برآمدگی گوشته‌ای فِنیکِل، (مانند سرخدار و جوز هندی) یا زائده روغنی، الیوزوم (مانند بهارک) یا مو هستند (کرک). در مثال اخیر این موها منبع پنبه محصول نساجی هستند. سایر ضمائم بذر عبارتند از: رافه (یال)، بال‌ها، گلهای کوهی (یک برآمدگی نرم اسفنجی از پوش خارجی در مجاورت میکروپایل)، خارها یا غده‌ها. همچنین ممکن است اگر یک زخم بر روی پوسته بذر باقی بماند، به آن ناف می‌گویند، جایی که بذر توسط فِنیکِل به دیواره تخمدان متصل می‌شود. درست در زیر آن یک منافذ کوچک قرار دارد، که نمایانگر مایکروپایل تخمک است.
اندازه بذرها بسیار متنوع است. بذرهای ارکیده شبیه گرد و غبار با حدود یک میلیون بذر در هر گرم، کوچک‌ترین هستند. آنها غالباً بذرهای رویانی با رویان‌های نابالغ و ذخیره انرژی غیرقابل توجه هستند. ارکیده و چند گروه دیگر از گیاهان، گیاه‌انگل قارچ هستند که برای تغذیه در طول جوانه‌زنی و رشد اولیه گیاه‌چه به همزیستی قارچ‌ریشه نیاز دارند. در واقع برخی از نهال‌های ارکیده زمینی، چند سال اول زندگی خود را با صرف انرژی از قارچ‌ها می‌گذرانند و برگ‌های سبز تولید نمی‌کنند.Smith, Welby R. 1993. "Orchids of Minnesota". Minneapolis: University of Minnesota Press. p. 8. با بیش از ۲۰ کیلوگرم، بزرگ‌ترین بذر مربوط به نارگیل دریایی است. گیاهانی که بذرهای کوچکتر تولید می‌کنند می‌توانند تعداد بیشتری بذر در هر گل تولید کنند، در حالی که گیاهان با بذرهای بزرگتر منابع بیشتری را در این بذرها سرمایه‌گذاری می‌کنند و به‌طور معمول بذر کمتری تولید می‌کنند. بذرهای کوچک زودتر رسیده و زودتر قابل پخش هستند، بنابراین پاییز اغلب گیاهان شکوفه‌دار دارای بذرهای ریز هستند. بسیاری از گیاهان یک ساله مقادیر زیادی بذر کوچکتر تولید می‌کنند. این کمک می‌کند تا اطمینان حاصل شود که حداقل تعداد کمی در یک مکان مطلوب به رشد لازم می‌رسند. گیاهان چندساله و علفی اغلب بذرهای بزرگتری دارند. آنها می‌توانند بذرها را طی سال‌های طولانی تولید کنند و بذرهای بزرگتر ذخیره انرژی بیشتری برای جوانه‌زنی و رشد گیاه‌چه دارند و پس از جوانه‌زنی نهال‌های بزرگتر و ثابت‌تری تولید می‌کنند.
بذرها عملکردهای مختلفی برای گیاهان تولیدکننده دارند. مهم‌ترین این عملکردها، تغذیه رویان، پراکندگی در مکان جدید و خفتگی در شرایط نامساعد است. بذرها اساساً وسیله‌ای برای ازدیاد هستند و بیشتر بذرها محصول تولیدمثل جنسی هستند که تولید مجدد مواد ژنتیکی و تنوع فنوتیپی را باعث می‌شود که بر اثر انتخاب طبیعی بر روی آنها اعمال می‌شود. بذرهای گیاهی میکروارگانیسم‌های گیاه‌درون‌رست دارند که می‌توانند عملکردهای مختلفی را انجام دهند، مهم‌ترین آنها محافظت در برابر بیماری است.
بذرها از رویان یا گیاه جوان محافظت نموده و آن را تغذیه می‌کنند. آنها به‌دلیل داشتن ذخایر غذایی بیشتر در بذر و چند سلولی بودن جنین محصور شده معمولاً شروع جوانه‌زنی سریع‌تر از یک هاگ را دارند.
برخلاف جانوران، گیاهان توانایی جستجوی شرایط مطلوب برای زندگی و رشد را ندارند. در نتیجه، گیاهان بسیاری از روش‌ها را برای پراکنده کردن فرزندان خود با پراکنده کردن بذرهایشان تکامل داده‌اند (به تولید مثل رویشی نیز مراجعه کنید). یک بذر باید به نحوی به مکانی برسد و در زمانی مناسب برای جوانه‌زنی و رشد در آنجا باشد. هنگامی که میوه‌ها به‌طور منظم بذرهای خود را باز کرده و آزاد می‌کنند، آن را شکوفایی می‌نامند، که اغلب برای گروه‌های مربوط به گیاهان متمایز است. این میوه‌ها شامل کپسول، برگه، حبوبات و خورجین است. هنگامی که میوه‌ها به‌طور منظم بذرهای خود را باز نکرده و آزاد نمی‌کنند، آنها را ناشکوفا می‌گویند، که شامل میوه‌های گندمه، فندقه، فندقه بالدار و فندقی است.Jones, Samuel B. , and Arlene E. Luchsinger. 1979. "Plant systematics. McGraw-Hill series in organismic biology". New York: McGraw-Hill. p. 195.
بذرهای دیگر در ساختارهای میوه محصور شده‌اند که به روش‌های مشابه به پراکندگی توسط باد کمک می‌کنند:
دوره خواب بذر دو وظیفه اصلی دارد: اول هماهنگ‌سازی جوانه‌زنی با شرایط مطلوب برای بقای نهال حاصله. دوم گسترش جوانه‌زنی دسته‌ای از بذرها در طول زمان است تا فاجعه‌ای (مانند یخبندان‌های دیررس، خشکسالی، گیاه‌خواری) منجر به مرگ همه فرزندان یک گیاه () نشود.Eira MTS, Caldas LS (2000) Seed dormancy and germination as concurrent processes. Rev Bras Fisiol Vegetal 12:85–104 خواب بذر به این معنی است که بذر در شرایط محیطی مناسب برای جوانه‌زنی جوانه نمی‌زند، به‌طور معمول زمانی که محیط در دمای مناسب با رطوبت مناسب خاک باشد؛ بنابراین خواب واقعی یا خواب ذاتی ناشی از شرایط درون بذر است که از جوانه‌زنی جلوگیری می‌کند. بنابراین خواب یک حالت بذر است نه محیط. خواب القایی، خواب اجباری یا سکون بذر زمانی اتفاق می‌افتد که بذری جوانه نمی‌زند زیرا شرایط محیطی خارجی برای جوانه‌زنی نامناسب است، بیشتر در پاسخ به تاریکی یا روشنایی زیاد، سرما یا گرما یا خشکی بیش از حد.
خواب بذر با ماندگاری بذر در خاک یا گیاه یکسان نیست اگرچه حتی در نشریات علمی خواب و ماندگاری اغلب اشتباه گرفته شده یا به‌عنوان مترادف استفاده می‌شود.
اغلب خواب بذر به چهار دسته عمده تقسیم می‌شود: برون‌زاد، درون‌زاد، ترکیبی و ثانویه. یک سیستم جدید پنج طبقه را متمایز می‌کند: خواب ریخت‌شناسی، فیزیولوژیکی، مورفوفیزیولوژیکی، فیزیکی و ترکیبی.
خواب خارجی بر اثر شرایط خارج از جنین ایجاد می‌شود، از جمله:
خواب درون زا به دلیل شرایط درون جنین ایجاد می‌شود از جمله:
انواع زیر خواب بذر شامل خواب بذر نمی‌شود به‌طور دقیق، زیرا عدم جوانه‌زنی توسط محیط جلوگیری می‌شود نه با ویژگی‌های خود بذر (به جوانه‌زنی مراجعه کنید):
همه بذرها دوره خواب را تجربه نمی‌کنند. بذر برخی از کرنا زنده هستند. آنها در حالی که هنوز به والدین خود متصل هستند شروع به جوانه‌زدن می‌کنند. ریشه بزرگ و سنگین به بذر اجازه می‌دهد هنگام سقوط به داخل زمین نفوذ کند. بسیاری از بذرهای گیاهان باغی به محض داشتن آب و گرم شدن کافی جوانه می‌زنند. اگرچه اجداد وحشی آنها ممکن است خواب داشته باشند، این گیاهان پرورشی فاقد آن هستند. پس از چندین نسل فشار انتخابی توسط پرورش‌دهندگان گیاهان و باغداران، خواب حذف شده‌است.
برای گیاهان یکساله، بذر راهی برای زنده ماندن گونه‌ها در فصول خشک یا سرد است. گیاهان زودگذر معمولاً یکساله هستند که می‌توانند از بذر به بذر در کمتر از شش هفته بروند.
جوانه‌زنی بذر فرایندی است که طی آن جنین بذر به یک نهال تبدیل می‌شود. این شامل فعال شدن مجدد مسیرهای متابولیکی است که منجر به رشد و ظهور ریشه‌چه یا ریشه بذر و ساقه‌چه یا ساقه می‌شود. ظهور نهال در بالای سطح خاک مرحله بعدی رشد گیاه است و استقرار نهال نامیده می‌شود.
پیش از شروع جوانه‌زنی باید سه شرط اساسی وجود داشته باشد. (۱) جنین باید زنده باشد که بقای بذر نامیده می‌شود. (۲) هرگونه شرایط خواب که از جوانه‌زنی جلوگیری می‌کند باید برطرف شود. (۳) شرایط مناسب محیطی برای جوانه‌زنی باید وجود داشته باشد.
نور قرمز دور می‌تواند از جوانه‌زنی جلوگیری کند.
زنده ماندن بذر توانایی جوانه‌زنی جنین است و تحت تأثیر شرایط مختلف قرار می‌گیرد. برخی از گیاهان بذرهایی تولید نمی‌کنند که دارای جنین کامل عملکردی باشند، یا ممکن است بذر فاقد جنین باشد که اغلب دانه‌های خالی نامیده می‌شود. شکارچیان و عوامل بیماری‌زا می‌توانند بذر را در حالی که هنوز در میوه است یا پس از پراکنده شدن آسیب زنند یا بکشند. شرایط محیطی مانند سیل یا گرما می‌تواند بذر را قبل یا در طول جوانه‌زنی از بین ببرد. سن بذر بر سلامت و توانایی جوانه‌زنی آن تأثیر می‌گذارد: از آنجا که دارای جنین زنده است با گذشت زمان سلول‌ها می‌میرند و نمی‌توان آنها را جایگزین کرد. برخی از دانه‌ها می‌توانند برای مدت طولانی قبل از جوانه‌زنی زنده بمانند در حالی که برخی دیگر از بذرها تنها پس از پراکندگی قبل از مرگ می‌توانند برای مدت کوتاهی زنده بمانند.
استحکام بذر اندازه‌گیری کیفیت بذر است و شامل زنده ماندن بذر، درصد جوانه زنی، سرعت جوانه‌زنی و قدرت نهال تولید شده‌است.Seed Vigor and Vigor Tests
درصد جوانه‌زنی به سادگی نسبت بذرهایی است که از همه بذرها تحت شرایط مناسب برای رشد جوانه می‌زنند. سرعت جوانه‌زنی مدت زمان لازم برای جوانه‌زنی بذرها است. درصد و میزان جوانه‌زنی تحت تأثیر زنده ماندن بذر، خواب و اثرات محیطی قرار می‌گیرد که بر بذر و نهال تأثیر می‌گذارد. در کشاورزی و باغداری بذرهای با کیفیت دارای قابلیت زنده ماندن بالایی هستند که با درصد جوانه‌زنی به علاوه میزان جوانه‌زنی اندازه‌گیری می‌شود. این مقدار به‌عنوان درصد جوانه‌زنی در مدت زمان معینی داده می‌شود، برای نمونه ۹۰ درصد جوانه‌زنی در ۲۰ روز. «خواب» در بالا پوشش داده شده‌است. بسیاری از گیاهان بذرهایی با درجات مختلف خواب تولید می‌کنند و دانه‌های مختلف از یک میوه می‌توانند درجات مختلفی از خواب را داشته باشند.International Seed Testing Association. 1973. . pp. 120–121."Seed science and technology". Wageningen?: International Seed Testing Association. این امکان وجود دارد که بذرهای بدون خواب بلافاصله پراکنده شده و خشک نشوند (اگر بذرها خشک شوند به خواب فیزیولوژیکی می‌روند). تنوع زیادی بین گیاهان وجود دارد و یک بذر خفته هنوز یک بذر زنده است اگرچه سرعت جوانه‌زنی ممکن است بسیار کم باشد.
شرایط محیطی مؤثر بر جوانه‌زنی بذر عبارتند از: آب، اکسیژن، دما و نور.
سه مرحله متمایز از جوانه‌زنی بذر رخ می‌دهد: عدم جذب آب. فاز تاخیر؛ و ظهور ریشه.
برای اینکه لایه شکسته شود، جنین باید آب را جذب کند، که باعث متورم شدن آن می‌شود و پوشش بذر را تقسیم می‌کند. با این حال، ماهیت پوشش بذر تعیین می‌کند که چگونه آب می‌تواند به سرعت نفوذ کرده و سپس جوانه‌زنی را آغاز کند. میزان نفوذپذیری بستگی به نفوذپذیری پوشش بذر، مقدار آب در محیط و ناحیه تماس بذر با منبع آب دارد. برای برخی بذرها، جذب بیش از حد آب به سرعت می‌تواند بذر را از بین ببرد. برای برخی از بذرها هنگامی که در آب غوطه‌ور شد، روند جوانه‌زنی متوقف نمی‌شود و خشک شدن آن کشنده می‌شود. بذرهای دیگر می‌توانند آب را چندین بار ریخته و بدون ایجاد اثرات منفی از دست بدهند، اما خشک شدن می‌تواند باعث خواب ثانویه شود.
در طول خفتگی بذر، اغلب با محیط‌های غیرقابل پیش‌بینی و استرس‌زا همراه است، با افزایش سن بذرها آسیب دی‌ان‌ای (DNA) بیشتر می‌شود. در بذرهای چاودار، کاهش یکپارچگی دی‌ان‌ای به دلیل آسیب با از دست دادن قابلیت بذر در طول ذخیره‌سازی همراه است. پس از جوانه زنی، بذرهای باقلا تحت ترمیم دی‌ان‌ای قرار می‌گیرند. یک لیگاز دی‌ان‌ای گیاهی که در تعمیر شکستگی‌های تک‌رشته و دورشته در طول جوانه‌زنی بذر نقش دارد، تعیین‌کننده مهم طول عمر بذر است. همچنین در بذرهای رشادی، فعالیت آنزیم‌های ترمیم «" (PARP) به احتمال زیاد برای جوانه‌زنی موفق مورد نیاز است. بنابراین به نظر می‌رسد آسیب‌های دی‌ان‌ای که در زمان خواب تجمع می‌یابند برای بقاء بذر مشکل‌ساز هستند و ترمیم آنزیمی آسیب‌های دی‌ان‌ای در طول جوانه‌زنی برای زنده ماندن بذر مهم به نظر می‌رسد.
چندین شیوه مختلف توسط باغبانان و کشاورزان برای شکستن خواب بذر استفاده می‌شود.
زخم‌زنی به آب و گازها اجازه می‌دهد تا به بذر نفوذ کنند. این شامل روش‌هایی برای شکستن فیزیکی پوشش سخت بذر یا نرم شدن آنها با مواد شیمیایی است، مانند خیساندن در آب داغ یا ایجاد سوراخ دربا سنجاق یا مالیدن آنها روی کاغذ سنباده یا ترک‌خوردن با پرس یا چکش. گاهی میوه‌ها در حالی که بذرها هنوز نابالغ هستند برداشت می‌شوند و پوشش بذر به‌طور کامل رشد نکرده و بلافاصله قبل از نفوذناپذیری پوشش بذر کاشته می‌شود. در شرایط طبیعی، جوندگان با جویدن بذر، ساییده شدن بذرها به سنگ‌ها (بذرها توسط باد یا جریان آب حرکت می‌کنند)، با یخ‌زدن و ذوب شدن آب‌های سطحی یا عبور از دستگاه گوارش جانوران، فرسوده می‌شوند. در حالت دوم، پوشش بذر از بذر در برابر هضم محافظت می‌کند در حالی که اغلب پوشش بذر ضعیف می‌شود به طوری که جنین هنگام دفع آماده شده و همراه با کمی ماده دفعی که به‌عنوان کود عمل می‌کند دور از گیاه مادر جوانه می‌زند. میکروارگانیسم‌ها اغلب در شکستن پوشش سخت بذرها مؤثر هستند و گاهی توسط افراد به‌عنوان درمان استفاده می‌شود. بذرها در شرایط غیراستریل برای چند ماه در محیط شنی مرطوب و گرم نگهداری می‌شوند.
چینه‌بندی، که سرد شدن مرطوب نیز نامیده می‌شود، خواب فیزیولوژیکی را از بین می‌برد و شامل افزودن رطوبت به بذرها می‌شود تا آب را جذب کنند و سپس تحت دوره سرد شدن مرطوب قرار می‌گیرند تا جنین بعد از رسیدن به مرحله بلوغ برسد. کاشت در اواخر تابستان و پاییز و اجازه دادن به زمستان‌گذرانی در شرایط خنک یک روش مؤثر برای چینه‌بندی بذرها است. برخی از بذرها به دوره‌های نوسان دما که بخشی از محیط طبیعی هستند بهتر پاسخ می‌دهند.
شستشو یا خیساندن در آب سبب حذف مهارکننده‌های شیمیایی در برخی از بذرها می‌شود که از جوانه‌زنی جلوگیری می‌کند. باران و ذوب برف به‌طور طبیعی این کار را انجام می‌دهد. برای بذرهای کاشته شده در باغات، آب جاری بهتر است، اگر در یک ظرف خیس شود ۱۲ تا ۲۴ ساعت خیساندن کافی است. خیساندن طولانی مدت، به ویژه در آب‌های راکد می‌تواند منجر به کاهش اکسیژن و مرگ بذر شود. بذرهایی با پوشش سخت بذر را می‌توان در آب داغ خیس کرد تا لایه‌های سلولی نفوذناپذیر را که از جذب آب جلوگیری می‌کنند باز کند.
سایر روش‌های مورد استفاده برای جوانه‌زنی بذرهایی که در خواب هستند شامل پیش سرد شدن، خشک کردن، تغییر دما در روز، قرار گرفتن در معرض نور، نیترات پتاسیم، استفاده از تنظیم‌کننده‌های رشد گیاه مانند جیبرلین‌ها، سیتوکینین‌ها، اتیلن، تیوره، هیپوکلریت سدیم و غیره می‌شوند.Hartmann, Hudson Thomas, and Dale E. Kester. 1983. "Plant propagation principles and practices". Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall. . pp. 175–177. برخی از بذرها پس از آتش‌سوزی بهتر جوانه می‌زنند. برای برخی از بذرها، آتش لایه‌های سخت را ترک می‌دهد، در برخی دیگر خواب شیمیایی در واکنش به وجود دود شکسته می‌شود. دود مایع اغلب توسط باغداران برای کمک به جوانه‌زنی این گونه‌ها استفاده می‌شود.
بذرها ممکن است به چند دلیل عقیم باشند: ممکن است تحت تابش قرار گرفته، بدون گرده افشانی، سلول‌ها در طول عمر قبلی زندگی کرده یا برای این منظور پرورش داده شده‌اند.
مسئله خاستگاه گیاهان بذری حل‌نشده باقی مانده‌است. با این حال، داده‌های بیشتر و بیشتر تمایل دارند که این خاستگاه را در دوونین میانه قرار دهند. توصیف نمونه اولیه بذر "رونکاریا هینزلینی" ("") در ژیوتین بلژیک در سال ۲۰۰۴ نشان دهنده خاستگاه کهن گیاهان بذری است. همانند سرخس‌های مدرن، بیشتر گیاهان خشکی پیش از این زمان با ارسال هاگ‌های هوایی تکثیر شده و به گیاهان جدید تبدیل می‌شدند.
آرایه‌شناسان بذرهای اولیه «حقیقی» را از بخش فوقانی دوونین توصیف کرده‌اند که احتمالاً به نمایش اولین تابش تکاملی واقعی آنها تبدیل شده‌است. با این تابش، تکامل اندازه، شکل، پراکندگی بذر و سرانجام تابش بازدانگان و گیاهان گل‌دار و تک‌لپه‌ای‌ها و دولپه‌ای‌ها به وجود آمد. گیاهان بذری به‌تدریج به یکی از عناصر اصلی تقریباً همه زیست‌بوم‌ها تبدیل شدند.
همچنین رشد واقعی نامیده می‌شود، به گیاهانی گفته می‌شود که بذر آنها همان نوع گیاه را با گیاه اصلی تولید می‌کند. گیاهان دارای گرده‌افشانی باز، که شامل میراث می‌باشد، تقریباً همیشه در صورت بذر رشد می‌کنند، اگر گونه دیگری آنها را گرده‌افشانی نکند.
بذرها دارای جامعه میکروبی متنوعی هستند. بیشتر این میکروارگانیسم‌ها از بذر به گیاهچه‌های در حال رشد منتقل می‌شوند.
در ایالات متحده، کشاورزان در سال ۲۰۱۸، ۲۲ میلیارد دلار خرج بذر کردند که ۳۵ درصد نسبت به سال ۲۰۱۰ افزایش داشته‌است. دوپون و مونسانتو، دو شرکت آمریکای ۷۲ درصد از فروش ذرت و بذر سویا در ایالات‌متحده را به خود اختصاص داده‌اند و متوسط قیمت یک کیسه بذر ذرت GMO به قیمت ۲۷۰ دلار.
بسیاری از بذرها خوراکی هستند و بیشتر کالری انسان از بذرها به‌ویژه از غلات، حبوبات و آجیل تأمین می‌شود. بذرها همچنین بیشتر روغن‌های آشپزی، بسیاری از نوشیدنی‌ها و ادویه‌جات و برخی افزودنی‌های مهم غذایی را تأمین می‌کنند. در بذرهای مختلف جنین بذر یا آندوسپرم غالب است و بیشتر مواد مغذی را تأمین می‌کند. پروتئین‌های ذخیره‌سازی رویان و درون‌بذر از نظر محتوای اسیدآمینه و خواص فیزیکی متفاوت هستند. برای نمونه گلوتن گندم که در تأمین خاصیت ارتجاعی خمیر نان مهم است، پروتئین درون‌بذر است.
از بذرها برای تکثیر بسیاری از محصولات مانند غلات، حبوبات، جنگل‌داری، چمن‌کاری و علف‌های مرتعی استفاده می‌شود. به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه یکی از محدودیت‌های اصلی ناکافی بودن کانال‌های بازاریابی برای رساندن بذر به کشاورزان فقیر است.G. Mumby Seed Marketing , FAO, Rome بنابراین استفاده از بذرهای کشاورز همچنان رایج است. بذرها نیز توسط جانوران (شکار) خورده می‌شوند و همچنین به دام‌ها داده می‌شوند یا به‌عنوان بذر پرنده استفاده می‌شوند.
در حالی که برخی از بذرها خوراکی هستند، برخی دیگر مضر، سمی یا کشنده هستند.Chia Joo Suan, "Seeds of Doubt: Food Safety " گیاهان و بذرها اغلب حاوی ترکیبات شیمیایی هستند تا گیاهخواران و شکارچیان بذر را دلسرد کنند. در برخی موارد این ترکیبات به سادگی طعم بدی دارند (مانند خردل)، اما سایر ترکیبات سمی هستند یا در سیستم گوارش به ترکیبات سمی تجزیه می‌شوند. کودکان بیشتر مستعد مسمومیت توسط گیاهان و بذرها هستند.Clelland, Mike. "Poisonous Plants and Seeds ", "Healthy Child Care"
سم مهلک رایسین، از بذرهای بذر کرچک به دست می‌آید. دوزهای کشنده گزارش شده از دو تا هشت بذر است هرچند تنها چند مورد مرگ در اثر خوردن بذرهای کرچک توسط جانوران گزارش شده‌است.
علاوه بر این بذرهای حاوی آمیگدالین در سیب، زردآلو، بادام تلخ، هلو، آلو، گیلاس، بِه و بقیه - هنگامی که به مقدار کافی مصرف شوند، ممکن است باعث مسمومیت با سیانید () شوند.Wolke, RL. "Seeds of Anxiety" Washington Post January 5, 2005 سایر بذرهایی که حاوی سموم هستند عبارتند از: آنونا، پنبه، سیب کاستارد ()، تاتوره، خارگیل نپخته، درخت پروانه، شاه بلوط، زبان‌پس‌قفا، علف‌مجنون ()، سرخالو، شلیل، مژکی، چشم خرچنگی، ساپادیل، سیب شکر، گلیسین و سرخدار.Chia Joo Suan Food Safety: Seeds of doubt بذرهای درخت کچوله نیز سمی هستند و حاوی سم استریکنین هستند.
بذرهای بسیاری از حبوبات، از جمله لوبیا معمولی، حاوی پروتئین‌هایی به نام لکتین است که اگر لوبیا بدون پخت خورده شود، می‌تواند باعث ناراحتی معده شود. لوبیا معمولی و بسیاری دیگر از جمله سویا، حاوی مهارکننده‌های تریپسین هستند که عملکرد آنزیم گوارشی تریپسین را مختل می‌کند. فرآیندهای معمولی پخت، لکتین‌ها و مهارکننده‌های تریپسین را به اشکال بی‌ضرر تجزیه می‌کند.
الیاف پنبه به بذرهای گیاه پنبه متصل می‌شوند. سایر الیاف بذر از کاپوک () و علف شیر است.
بسیاری از روغن‌های مهم غیر غذایی از بذرها استخراج می‌شود. روغن بزرک در رنگ‌ها استفاده می‌شود. روغن جوجوبا و سپیده شبیه روغن نهنگ () است.
بذرها منبع برخی داروها هستند از جمله روغن کرچک، روغن درخت چای که داروی (آمیگدالین) سرطان هستند.
بسیاری از بذرها به‌عنوان مهره در گردنبند و تسبیح از جمله اشک روباه، زیتون تلخ، چشم خرچنگی و کرچک استفاده شده‌است. با این حال سه مورد اخیر نیز سمی هستند.
سایر کاربردهای بذر عبارتند از:
کتاب پیدایش در عهد عتیق با توضیح چگونگی شروع همه اشکال گیاهی آغاز می‌شود:و خدا گفت: اجازه دهید زمین علف، سبزی که بذر می‌دهد و درخت میوه، بار دهد، مانند نوع خود، که بذر آن به خودی خود است، بر روی زمین تولید کند. و زمین علف و سبزی آورد که بذر ای از نوع خود می‌دهد و درختی میوه می‌دهد که بذر آن در نوع خود بود، و خدا دید که خوب است. و عصر و صبح روز سوم بود.King James Version, Genesis 1:12,13, 1611.قرآن از جوانه‌زنی بذر چنین می‌گوید:این خداوند است که دانه غله و هسته خرما را می‌شکند و جوانه می‌زند. او باعث زنده شدن مردگان می‌شود و اوست که باعث می‌شود مرده از زنده‌ها بیرون بیاید. آن خداست، پس چگونه از حقیقت دور می‌شوید؟Quran, Translation: Abdullah Yusuf Ali, Al-An'aam 95:6
ماریتا یک یوزپلنگ آسیایی بود که در سال ۱۳۷۳ توسط هرمز اسدی، بنیان‌گذار پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی، استاد حیات‌وحش در دانشگاه آزاد تهران و مشاور گروه محیط زیست، بعد از قتل مادر و دو برادرش نگهداری شد. ماریتا توسط چند نفر از اهالی شهر بافق به همراه مأموران سازمان حفاظت محیط زیست ایران زنده‌گیری شد و تا هنگام مرگ خود در سال ۱۳۸۲ در پارک پردیسان تهران نگهداری می‌شد. ماریتا نامی بود که اسدی برای او انتخاب کرد. ماریتا در اسارت به‌سر می‌برد. ماریتا تمام عمر خود را بدون جفت و در تنهایی در قفس بزرگی در پارک پردیسان سپری کرد و تنها دوست او یکی از نگهبانان پارک بود که مسئولیت نگهداری و تغذیه او را بر عهده داشت. غذای ماریتا فقط از گوشت الاغ و گاهی خرگوش زنده تشکیل می‌شد.
دوران حیات ماریتا هم‌زمان با آغاز پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی در ایران بود. یوزپلنگ آسیایی یک زیرگونه به‌شدت در معرض خطر انقراض به‌شمار می‌رود که در طبیعت، تنها چند ده قلاده از آن در کویر مرکزی و چند منطقهٔ معدود دیگر باقی مانده‌است.
در ۹ شهریور ۱۳۷۳ یک یوزپلنگ ماده که به همراه سه توله‌اش برای خوردن آب به نزدیکی شهر بافق آمده بودند مورد حمله چند فرد بومی با چوب و سنگ قرار گرفتند. در این ماجرا دو توله یوز کشته شدند، ماده یوز زخمی فرار کرد و تنها یک توله توسط محیط‌بانان نجات یافت که با نام ماریتا تا سال ۱۳۸۲ در پارک پردیسان تهران زندگی می‌کرد.http://isna.ir/news/95060906376/بزرگترین-زیستگاه-یوز-آسیایی-کشور-در-سخت-ترین-شرایط-خشکسالی
از سال ۱۳۸۶ با ابتکار انجمن یوزپلنگ ایرانی، ۹ شهریور به عنوان روز ملی یوزپلنگ پیشنهاد گردید و در سراسر جهان بزرگداشتی به مناسبت این روز برای حفظ یوزپلنگ در حال انقراض ایران انجام شد.
[https://www.hamshahrionline.ir/news/41469/دکتر-هرمز-اسدی-درگذشت [
ملا حسن حزین خطاط سنندجی مشهور به حسن آقا رضا – متخلص به حزین و فلک زده- ابن ملا رضا ابن فضل‌الله نودشی بنا به قول مشهور وی از خاندان موالی و مشایخ الاسلام سنندج بوده‌است.
در اوایل جنگ اول جهانی به سنندج آمد و به علت علاقه وافرش به خوشنویسی در راه تکمیل آن زحمات زیادی کشید و دارای فضل و کمال بود و استعداد عجیبی در خوشنویسی از خود نشان داد. بیشتر آثار باقی مانده از ملاحسن در خط ثلث و نوشتن طغری (سبک عثمانی) است و برخی از قطعاتش را با تلفیقی از ابتکارات خود و سبک خط استادان قدیم بروی کاغذ می‌آورده که بسیار جالب توجه‌است.
وی از قدرت قلم فوق‌العاده برخوردار بوده‌است، اغلب کارهای ملا حسن را می‌توان در بیشتر خانه‌های سنندج پیدا کرد.
ملاحسن در خلوت و انزوا در گوشه یکی از مساجد سنندج بنام مسجد ملااحمد قیامتی به خطاطی و طراحی از آیات قرآن در اشکال مختلف همت گماشت. جالب توجه اینکه وی بیشتر قطعات خود را با ابتدایی‌ترین وسایل موجود در دسترس مزین کرده‌است؛ و با کاغذهای رنگی اطراف خطوط خود را تذهیب و به اشکال مختلف درمی‌آورده‌است.
ملاحسن بعضی از خطوط مختلف خود را در مسجد ملا احمد قیامتی بدست خویش بر دیوار نصب کرده که این مسجد خود به شکل نمایشگاهی از کارهای این هنرمند درآمده‌است. اکنون نیز قطعات او به همان فرم سابق خود نصب کرده موجود است. جمعی از خوشنویسان گویند ملاحسن در خط نستعلیق نیز همچون خط ثلث دارای دستی توانا و قلمی قوی بوده‌است که قدرت قلم وی را می‌توان با نوشته‌های میر عماد هم رتبه دانست.
آنچه در زندگی خوشنویسی ملاحسن بسیار قابل توجه و شگفتی است اینکه ملاحسن هرگز هیچ استادی نداشته‌اند و تمام آنچه از وی به عنوان اثر هنری مشاهده می‌کنیم حاصل تلاش و تجربه شخصی او تنها با نگاه کردن و مشق نظری کارهای استادان قدیم برجسته حاصل گشته‌است.
ملاحسن به علت فقر و تنگدستی از طریق فروش بعضی از کارهای خود امرار معاش می‌کرده‌است. اغلب قطعاتش را بین سال‌های ۱۳۵۷–۱۳۰۵ قمری به رشته تحریر درآورده‌است.
وی در حدود سال ۱۳۸۵ قمری در فقر و انزوا درگذشت.
فضانوردان باستانی یک فرضیه است که بر طبق آن در دوران‌های گذشته موجودات فرازمینی هوشمند (فضانوردان باستانی یا موجودات فضایی) از زمین دیدن کرده‌اند و نتیجهٔ این تماس در فرهنگ، فناوری یا دین نقش داشته یا آن‌ها را به وجود آورده‌است. یک نظریۀ این دیدگاه این است که خدایان بیشتر ادیان و نه همه ادیان در واقع موجودات فرازمینی هستند و فناوری‌های پیشرفتهٔ آن‌ها باعث شده مردمان بدوی برای آن‌ها جایگاه الهی در نظر بگیرند.
فضانوردان باستانی اصطلاحاً به موجودات فرازمینی هوشمند گفته می‌شود که در گذشته‌های بسیار دور از کرۀ زمین دیدار کرده‌اند و در مدت حضور خود در زمین با اجداد ابتدایی ما برخورد داشته‌اند و نتیجهٔ این تماس در فرهنگ، فناوری یا دین نقش داشته یا آن‌ها را به وجود آورده‌است، و بنا به نظر برخی از طرفداران این نظریه این بیگانگان، گونهٔ انسان خردمند یا هوموساپینس را با تغییراتی که بر روی گونه هوموارکتوس ایجاد کردند به وجود آوردند. بنابر این
نظریه، این موجودات بیگانه در ادوار گذشته حضور پررنگی در اقصی نقاط کرهٔ زمین داشته‌اند و پایه‌گذار تمدن‌های بزرگ دوران باستان بوده‌اند.
البته این نظریه هنوز از طرف مقامات دانشگاهی مورد تأیید قرار نگرفته‌است و همچنان بحث بر سر درستی یا نادرستی آن ادامه دارد. هر ساله در اروپا و
آمریکا سمینارهای زیادی در این مورد بر پا می‌شود و چندین کتاب جدید در تأیید این نظریه چاپ می‌شود ولی مقامات رسمی دولتی و دانشگاهی همچنان
بر موضع مخالف خود پافشاری می‌کنند.
البته پذیرش این نظریه بهای گزافی خواهد داشت و اگر روزی سرانجام این نظریه به تأیید نهایی برسد و به عنوان یک اصل مورد قبول مقامات رسمی قرار گیرد، تاریخ و فرهنگ جامعهٔ بشری دستخوش تغییرات اساسی می‌شود و باید کتاب‌های تاریخ، باستان‌شناسی، انسان‌شناسی و ... همه بازنویسی
شوند، بسیاری از معماهای حل نشده حل می‌شوند و بسیاری معماهای جدید به وجود می‌آید. چه بسا هرج و مرج و رعب و وحشت در جامعه به وجود آید
و حتی ممکن است دنیا گرفتار جنگ‌هایی خانمان سوز شود؛ ولی به هر حال تاریخ نشان داده‌است که هیچ چیز در برابر علم نمی‌تواند مقاومت کند و
حقیقت هرچه باشد بالاخره خود را نشان خواهد داد.
از طرفی در نظریهٔ ما و فرازمینی‌ها اشاره به این می‌شود که تمدن زمینی‌ها توسط موجودات خارج از کرهٔ زمین به وجود آمده، حتی در کتاب ارابهٔ خدایان؛ کلمهٔ «خدایان» که در کتاب‌های باستانی آمده، در واقع موجودات فرازمینی هستند که انسان‌های آن دوران به آن‌ها «خدایان» می‌گفتند. اما نظریه دیگری وجود دارد که بیان می‌کند اصلاً هیچ فرازمینی وجود خارجی ندارد بلکه تمام آثار و علائم ناشی بر وجود فرازمینی‌ها ناشی از خود انسان‌های آینده بوده‌است. به طوری که انسان در آینده‌های دور قدرت مسافرت در زمان را پیدا می‌کند و در باستان، اجداد ما در چندین هزار سال پیش با آیندگان خود که توانسته‌اند در زمان سفر کرده ملاقات نموده و تمدن و آثار به جای مانده از آن‌ها به وسیلهٔ همین ملاقات به وجود آمده‌است.
۳. بری پارکر، (۱۹۹۸). زندگی بیگانه: جستجو برای خارج از کشور و فراتر از آن، ترجمه: مهدی محمدی عزیزآبادی، نشر هیرمند، تهران.
خوانش‌پریشی، اختلال در خواندن، دُش‌خوانی یا دیسلِکسیا اختلالی است که با خواندن پایین‌تر از سطح مورد انتظار از سن فرد مشخص می‌شود. افراد مختلف به درجات مختلف تحت تأثیر قرار می‌گیرند. این اختلال موجب اختلال در روان‌خوانی یا درک مطلب می‌شود.مؤسسه ملی اختلالات عصبی و سکته مغزی Dyslexia Information Page دیسلکسیا، می‌تواند خود را به عنوان یک مشکل در رابطه با واج‌خوانی، و رمزگشایی، دیکته، مهارت شنوایی، حافظه‌کوتاه‌مدت، یا نامگذاری‌سریع آشکار کند.آیی‌ال- گیریگورنکو (۲۰۱۰) ""توسعه خوانش‌پریشی، بروزرسانی در ژن‌ها، مغز و محیط روانپزشکی شیرین کودکان"" صفحه ۹۲ تا ۱۲۵ | منبع به انگلیسی
سه نوع زیرگروه شناختی برای خوانش‌پریشی تعریف شده‌است که شامل: شنیداری، دیداری، و توجه است.Schulte-Körne G, Warnke A, Remschmidt H (November 2006) ناتوانی خوانِش، یا "دیسلِکسیا" یکی از معمول‌ترین ناتوانی‌های آموزشی می‌باشد. هم چنین محققان دانشگاه ام آی تی دریافتند افراد مبتلا به "خوانش‌پریشی" در تشخیص و شناسایی چهره افراد نیز با ابهاماتی روبرو هستند.توسعه سواد در مردان و زنان موفق خوانش پریش Fink RP (1998). "Literacy development in successful men and women with dyslexia". Annals of Dyslexia 40 (1): 311–346 خوانش‌پریش بزرگسال می‌تواند به صورت روان بخواند اما افراد خوانش‌پریش معمولاً سرعت خواندن پایینی دارند؛ و هم چنین توانایی هِجا و دیکتهٔ پایینی دارند و اگر واژه‌ای بی‌معنا باشد در خواندن آن دچار مشکل می‌شوند.شواهد تجربی برای تعریف خوانش پریشی Ferrer E, Shaywitz BA, Holahan JM, Marchione K, Shaywitz SE (January 2010). "Uncoupling of reading and IQ over time: empirical evidence for a definition of dyslexia".Psychol Sci 21 (1): 93–101. DOI:10.1177/0956797609354084. خوانش پریشی هیچ رابطه‌ای با سطح آی‌کیو یا هوش و توانایی‌شناختی فرد ندارد.روانپزشکی و روانشناسی عوامل مرتبط با خوانش پریشی (به فرانسوی) Huc-Chabrolle M, Barthez MA, Tripi G, Barthélémy C, Bonnet-Brilhault F (April 2010). "[Psychocognitive and psychiatric disorders associated with developmental dyslexia: A clinical and scientific issue]" (in French). Encephale 36 (2): 172–9.منبع 4-5-6-7-8-9
از نشانه‌های اولیه این ناتوانی دیر صحبت کردن کودک است.نوشتن آیینه‌ای، بازتاب‌های عصبی در یک پدیده غیرطبیعی: Schott GD (January 2007). "Mirror writing: neurological و بعد از آن نوشتنِ آیینه‌ای کودک که در آن نوشتن واژه‌ها بر عکس و مانند آیینه است. از نشانه‌های سنین بالاتر، می‌توان به ناتوانی یا مشکل در هجا کردن واژه، یافتن هم‌قافیه برای واژه یا مشکل در تلفظِ صدا یا ترکیب واژه‌ها و صداها اشاره کرد. عمومی‌ترین نشانه آن دیکتهٔ بسیار ضعیف کودک و تمایل به نوشتن حروف بیشتر یا کمتر در هنگام نوشتن واژه‌ها است.Reflections on an unusual phenomenon". J. Neurol. Neurosurg. Psychiatr. 78 از دیگر نشانه‌های عمومی خوانش‌پریشی این است که یک فرد خوانش‌پریش واژه را زودتر یا دیرتر از جایی که باید قرار گیرد در جمله می‌گذارد و همچنین در هنگام خواندن، واژه‌ها را جابه‌جا می‌خواند. معمولاً فرد خوانش‌پریش سطح نوشتاری‌اش بسیار پایین‌تر از سطح معلومات و هوش عمومی‌اش است و از همین طریق می‌توان به خوانش‌پریشی وی، پی برد.بررسی پژوهشی نگارش املا در خوانش پریشان: Ise E, Schulte-Körne G (June 2010). "Spelling deficits in dyslexia: evaluation of an orthographic spelling training". Ann Dyslexia 60 (1): 18–39. doi:10.1007/s11881-010-0035-8. Valdois S, Bosse ML, Tainturier MJ (November 2004). "The cognitive deficits responsible for developmental dyslexia: review of evidence for a selective visual attentional disorder". Dyslexia 10 (4): 339–63. DOI:10.1002/dys.284.PMID 15573964. کسری شناختی مسئول توسعه نارسا خوانی، بررسی عوامل شناختی برای توسعه خوانش پریشیHeim S, Tschierse J, Amunts K (2008). "Cognitive subtypes of dyslexia". Acta Neurobiologiae Experimentalis 68 (1): 73–82. ISSN 0065-1400. PMID 18389017- زیر گروه‌های شناختی خوانش پریشیFacoetti A, Lorusso ML, Paganoni P et al. (April 2003). "Auditory and visual automatic attention deficits in developmental dyslexia". Brain Res Cogn Brain Res 16 (2): 185–91.DOI:10.1016/S0926-6410(02)00270-7. PMID 12668226- توجه اتوماتیک بصری و شنوایی در توسعه خوانش پریشیAhissar M (November 2007). "Dyslexia and the anchoring-deficit hypothesis". Trends Cogn. Sci. (Regul. Ed.) 11 (11): 458–65. DOI:10.1016/j.tics.2007.08.015.PMID 17983834 نارسا خوانی و فرضیه مهار کمبودها
محله علمی شناخت صدای انسانملزومات ارزیابی و مداخله در خوانش پریشی: Nancy Mather; Barbara J. Wendling; Alan S Kaufman, Ph.D. (20 September 2011). Essentials of Dyslexia Assessment and Intervention. John Wiley & Sons. pp. 28–. . Retrieved 10 April 2012
محققان از زمان تشخیص این عارضه در سال ۱۸۸۱ میلادی در تلاش بوده‌اند که ریشهٔ آن را بیابند. برخی نیز علایمی مثل مشکلات در خواندن و تشخیص حروف را به رشد ناقص سلول‌های عصب بینایی ارتباط داده‌اند.
ریشه اختلال دیسلکسیا در مباحث عصب‌شناسی، ژنتیک و تعامل ژن و محیط اطراف بررسی می‌شود
دکتر جواد هدایتی (۱۲۹۶) مؤسس دانشکده علوم پزشکی دانشگاه ملی ایران و اولین رئیس آن دانشکده و محقق در رشته جراحی گوش و حلق و بینی بود.
اجداد جواد هدایتی از زمان شاه طهماسب صفوی سرپرستی حرم عبدالعظیم را بر عهده داشتند. پدرش یک روحانی بود که علاوه بر تحصیل فقه و اصول و علوم قدیم، علاقه‌مند به علوم جدید نیز بود و در مدرسه آلیانس فرانسویها تدریس می کرد.
دکتر جواد هدایتی در سال ۱۲۹۶، در تهران متولد گردید. پس از فارغ‌التحصیلی از دارالفنون در سال ۱۳۱۵ وارد دانشکده پزشکی دانشگاه تهران شد. پس از طی خدمت سربازی به نیویورک رفت و دوره رزیدنتی و تخصصی را در رشته حلق وبینی بیمارستان حلق و بینی نیویورک، وابسته به دانشگاه نیویورک گذراند. سپس در فیلادلفیا در دانشگاه تمپل دو سال در جکسون کلینیک در رشته اندوسکوپی دستگاه تنفسی و گوارشی تخصص پیدا کرد. دکتر هدایتی در سال ۱۹۵۳ علاوه بر اخذ درجه مستر (M.Sc) از دانشگاه تمپل به عضویت کالج جراحان بین‌المللی و آکادمی گوش و حلق و بینی و جراحی سر و گردن درآمد. او در سال ۱۳۳۳ به ایران بازگشت.
او پس از بازگشت به ایران ریاست بخش گوش و حلق و بینی بیمارستان راه آهن ۱۳۳۴ را بر عهده گرفت. او به دعوت دکتر منوچهر اقبال ریاست درمانگاه گوش و حلق و بینی بیمارستان امیر اعلم را به عهده گرفت. همچنان همکاری با دکتر حسین هاشمیان در بخش جراحی‌های سروگردن بیمارستان تاج پهلوی داشت. در سال‌های آخردوران تدریس و طبابت در دانشگاه تهران وی به درخواست دکتر شیخ الاسلامی به در تأسیس دانشگاه ملی ایران نقش داشت و ۶ سال ریاست دانشکده پزشکی دانشگاه ملی را بر عهده داشت.
دکتر هدایتی از مؤسسان بیمارستان لقمان الدوله تهران نیز بود.
حاصل تلاش و تدریس جواد هدایتی تربیت حدود ۱۵۰۰ پزشک و ۴۰ متخصص گوش و حلق و بینی تا قبل از انقلاب اسلامی است.
در دوران انقلاب او به علت بیماری برادرش در نیویورک بود و پس از چند سالی طبابت در لس آنجلس برای گذران دوران بازنشستگی به ایران بازگشت.
شاخهٔ شرقی رودخانهٔ کرج مسیل و در واقع مخروط افکنه‌ای خشک و قدیمی در شرق رودخانه کرج است. آبهای رودخانه حصارک (کن)، رودخانه فرحزاد، مسیل عبدلآباد، رودخانه کن، و رودخانه وردیج همگی سرانجام به طرق گوناگونی به این مسیل ریخته و خشک می‌شوند. این مخروط افکنه که شرقی‌ترین مسیر آب مربوط به رودخانهٔ کرج است، تا پیش از ساخت سد امیرکبیر دارای جریان آب کمی بوده و پس از ساخت این سد خشک شده‌است.
جلسات بررسی رأی اعتماد هیئت وزیران دوم محمود احمدی‌نژاد از صبح روز یک‌شنبه ۸ شهریور ۱۳۸۸ آغاز شد و در پنجشنبه ۱۲ شهریور پایان یافت. نمایندگان مجلس شورای اسلامی، پس از ۵ روز بحث دربارهٔ هیئت وزیرانٔ پیشنهادی احمدی‌نژاد، به ۱۸ وزیر پیشنهادی وی رأی اعتماد دادند و به سه وزیر آموزش و پرورش، رفاه و نیرو رأی ندادند.
در جلسهٔ روز یک‌شنبه، کلیت هیئت وزیرانٔ پیشنهادی احمدی‌نژاد مورد بررسی قرار گرفت.
وی مخالفی نداشت. طبق قوانین مجلس، از سخنرانی موافقان جلوگیری به عمل آمد و او برنامه‌های پیشنهادی‌اش را به مجلس ارائه داد.
آقای قوامی تنها مخالف وی به دلیل آنچه آن را «گستاخی و رجزخوانی اسرائیل» خواند، انصراف داد و طبق قوانین مجلس، از سخنرانی موافقان جلوگیری به عمل آمد و او برنامه‌های پیشنهادی‌اش را به مجلس ارائه داد.
با فاصله کمی از پایان رأی‌گیری خبرگزاری ایرنا به نقل از لاریجانی در نشست مشترک مطبوعاتی با رئیس‌جمهور اعلام کرد که سردار احمد وحیدی با ۲۷۶ رای بالاترین رای را در مجلس به عنوان وزیر کسب کرده که در تاریخ بررسی وزرا بی‌سابقه است. که خبرگزاری فارس اعلام کرد رئیس مجلس آن را تصحیح کرده‌است.
کنت لوئی دو بواد دو فرونتناک (زادهٔ ۱۲ مه ۱۶۲۲- مرگ ۲۸ نوامبر ۱۶۹۸) فرماندار فرانسه نو میان سال‌های ۱۶۷۲ تا ۱۶۸۲ و نیز از ۱۶۸۹ تا زمان مرگش بود. او جنگ‌های پیاپی‌ای با انگلیسی‌ها و نیز سرخ‌پوستان ایروکوا داشت.
او پشتیبان گسترش بازرگانی خز بود. او سازندهٔ فورت فرونتناک در کینگستون، انتاریوی کنونی بود. ستیزه‌های او با مقامات فرانسوی سبب برکناری او در ۱۶۸۲ گردید. دومین دور فرمانداری او به جنگ با انگلیسی‌ها در زمان تازش آنان به کبک و نبردهای پارتیزانی کامیابانه‌اش گذشت. همچنین او در پس راندن تازش ایروکواها به فرانسهٔ نو نیز کامیاب بود.
Wikipedia contributors, "Louis de Buade de Frontenac," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Louis_de_Buade_de_Frontenac&oldid=303269555 (accessed July 21, 2009).
پِیتِر استایفه‌سانت (زادهٔ پیرامون ۱۶۱۲- مرگ اوت ۱۶۷۲) واپسین فرمانده مستعمره هلندیِ نیو آمستردام (هلند نو) از ۱۶۴۷ تا زمان واگذاری این مستعمره به انگلستان بود، که بعد از آن به نیویورک تغییر نام داد. وی شخصیت بزرگی در تاریخ گذشته نیویورک بود. بخش بلدفورد-استوی‌وسانت در منطقه بروکلینِ نیویورک در ایالات متحده آمریکا به افتخار او نام‌گذاری شده‌است.
او پایه‌ریز نخستین بخش‌هایی از سازه‌هایی چون برادوی، وال استریت و نیز منهتن بوده‌است.
Wikipedia contributors, "Peter Stuyvesant," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Peter_Stuyvesant&oldid=310453390 (accessed August 27, 2009).
نوشابه امیری (متولد ۳۱ اردیبهشت ۱۳۳۱) گوینده و روزنامه‌نگار ایرانی است. او از ۱۰ سالگی (سال ۱۳۴۱) وارد رادیو و ۱۸ سالگی (سال ۱۳۴۹) به‌طور حرفه‌ای وارد دوبله شد. از کارهای پر آوازهٔ او، می‌توان به دوبلهٔ «لوسین» در کارتون بچه‌های آلپ، «کُنا» در کارتون سرندیپیتی، «استرلینگ» در رامکال و «جک» در خانواده دکتر ارنست اشاره کرد.
نوشابه امیری در سال ۱۳۳۱ به دنیا آمد. همسر وی هوشنگ اسدی منتقد فیلم و روزنامه‌نگار است. او لیسانس روزنامه‌نگاری و فوق لیسانس جامعه‌شناسی را دریافت کرده‌است. کار روزنامه‌نگاری را از سال ۱۳۵۰ شروع کرده و همچنین عضو شورای سردبیر نشریه گزارش فیلم از سال ۱۳۶۹، و مدیریت دوبلاژ سال ۱۳۶۹ بوده‌است. وی هم‌اکنون سردبیر روزنامه الکترونیکی ایرانیان در اروپا به نام روز آنلاین است.
نوشابه امیری را اولین خبرنگار زن ایرانی که با روح‌الله خمینی مصاحبه کرد می‌دانند. امیری به همراه همسرش اسدی از گردانندگان اصلی نشریهٔ موفق و پرمخاطب «گزارش فیلم» بودند.
در جلسات اکران ماه مجله گزارش فیلم به همراه بهروز رضوی، جلسات را برگزار می‌کردند. وی چندی پیش( سال ۱۳۸۲) به همراه همسرش در فرانسه اقامت کرد. نوشابه امیری یکی از نویسندگان پایگاه خبری روزآنلاین بود که انتشار آن در نخستین روز سال ۲۰۱۶ بعد از ۱۲ سال فعالیت و انتشار ۲۵۰۰ شماره به دلیل پایان بودجه متوقف شد.
گوینده برنامه کودک رادیو از ۱۳۴۱، کار در مطبوعات از ۱۳۵۱، فیلم نامه‌نویسی از ۱۳۶۵ و مدیریت دوبلاژ از ۱۳۶۸. امیری یکی از همکاران در تولید برنامه پرطرفدار مسابقه هفته هم بوده‌است.
لوگان (زادهٔ پیرامون ۱۷۲۵- مرگ ۱۷۸۰) از سرخ‌پوست‌های کایوگا بود و در اوهایو می‌زیست. خانوادهٔ او به دست پیش‌قراولان آمریکایی کشته‌شده بودند و این انگیزهٔ نبرد دانمور به سال ۱۷۷۴ گشته‌بود. ناماوری لوگان بیشتر به دلیل سخنرانی پس از جنگ اوست که به زاری لوگان خوانده می‌شود.
سخنرانی او که مضمونش بیداری وجدان سفیدپوستان و یاداوری‌های مهربانی‌های پیشین قبیلهٔ او بدیشان بوده در نشریات آن زمان مستعمره‌ها به چاپ رسید. اگرچه واقعیت داشتن این سخنرانی همواره مورد تردید و جدل بوده‌است.
از پایان زندگی او آگاهی دقیقی در دست نیست. گویا در جنگ استقلال آمریکا در برابر آمریکاییان می‌جنگیده است. همچنین می‌نماید که او در ۱۷۸۰ به دست یکی از خویشانش کشته شده باشد.
Wikipedia contributors, "Logan," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Logan&oldid=305559887 (accessed August 2, 2009).
آنجانگ (۵۱۹ میلادی تا ۵۳۱ میلادی) بیست و دومین پادشاه گوگوریو شمالی‌ترین امپراتوری از سه امپراتوری کره بود.
آنجانگ پسر بزرگ بیست و یکمین امپراتور گوگوریو پادشاه مونجامیونگ بود. او در سال ۵۱۹ میلادی پس از مرگ پدرش به تخت رسید و مراسمی برای او در کوهستان بونگی برگزار کرد و خاکستر او را به محل دفن جومونگ مؤسس امپراتوری گوگوریو برد و خاکستر او را با نام مونجامیونگ اهدا نمود.
پادشاه آنجانگ در سال ۵۳۱ میلادی در حالیکه هیچ پسری نداشت مرد و تاج و تخت به برادر کوچکترش آن وون داده شد.
علی عباسپور طهرانی‌فرد (زادهٔ ۱۳۲۹ تهران)، استاد تمام دانشکده مهندسی برق دانشگاه صنعتی شریف در گروه قدرت، رئیس سابق واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات دوره‌های هفتم و هشتم مجلس شورای اسلامی و عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی است. او برادر حسن عباس‌پور و برادر همسر عبدالله جاسبی است.https://snn.ir/fa/news/287637/برادر-همسر-جاسبی-پست-تازه-گرفت-حضور-مجرم-فتنه88-بین-مشاوران-دولت-حسن-روحانی عباسپور عضو سابق شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی است.https://www.khabaronline.ir/news/1211315/شورای-مرکزی-موتلفه-۶-سال-جوان-تر-شد-چهره-های-شاخصی-که-دیگر-عضو
او تحصیلات ابتدایی را در دبستان روزبه و متوسطه را در دبیرستان علوی به پایان رساند. تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته مهندسی برق در دانشگاه امیرکبیر به پایان رساند و همزمان با استخدام در این دانشگاه، موفق به اخذ مدرک فوق لیسانس در رشتهٔ مهندسی هسته‌ای از دانشگاه تهران شد. او توانست با استفاده از بورس تحصیلی وارد ام آی تی شود و درجه تخصصی مهندسی و فوق لیسانس مدیریت سوخت نیروگاه‌های هسته‌ای را با حمایت وزارت انرژی ایالات متحده دریافت کند.
عباسپور تهرانی فرد، سپس به دانشگاه برکلی در کالیفرنیا در آمریکا رفت و در ۱۹۸۴ در رشته مهندسی هسته‌ای دکترای خود را گرفت. همزمان با تحصیل در آمریکا با فعالیت انجمن اسلامی دانشجویان در آمریکا و کانادا آشنا گردید و با عضویت در این انجمن سعی در رسیدن به اهداف نظام اسلامی و سازماندهی دانشجویان مسلمان ایرانی درآمریکا نمود. پس از اخذ درجه دکترای مهندسی به ایران بازگشت و در دانشکده مهندسی برق دانشگاه صنعتی شریف استخدام گردید که چندی بعد به‌عنوان ریاست دانشکده برگزیده شد.
سید عبدالعزیز حکیم (زاده ۱۹۵۰ (میلادی) در نجف - درگذشته ۲۶ اوت ۲۰۰۹ در تهران) سیاست‌مدار و فقیه شیعه عراقی بود.
او رهبری مجلس اعلای اسلامی عراق را پس از مرگ برادرش محمدباقر حکیم در سال ۲۰۰۳ بر عهده گرفت و تا پایان عمر در اختیار داشت. حکیم یکی از اعضای حکومت انتقالی عراق پس از سقوط صدام بود و مدتی ریاست آن را در سال ۲۰۰۳ بر عهده داشت. حکیم از حامیان فهرست ائتلاف ملی عراق در انتخابات مجلس عراق (ژانویه ۲۰۰۵) بود.
وی در سال ۲۰۰۹ میلادی در مرکز سرطان ام دی اندرسون دانشگاه تگزاس مورد تشخیص قرار گرفت، و سرانجام پس از سه سال ابتلا به بیماری سرطان در یکی از بیمارستانهای تهران درگذشت.
ناصرمکارم شیرازی هنگام درگذشت عبدالعزیز حکیم، این ادعا را مطرح کرد که وی در یکی از کشورهای عربی(اردن) مسموم شده است. https://www.balatarin.com/permlink/2009/8/27/1727298
عبدالعزیز حکیم یکی از ۱۵ فرزند سید محسن حکیم مرجع تقلید عامه شیعیان بود که هفت برادرش در دوران حکومت صدام کشته شدند. او با دختر محمدهادی صدر ازدواج کرد و دارای دو دختر و دو پسر به نام‌های محسن و عمار حکیم است.
پادشاه پیونگ وون (پادشاهی:۵۵۹ میلادی تا ۵۹۰ میلادی) بیست و پنجمین امپراتور گوگوریو شمالی‌ترین امپراتوری از میان سه امپراتوری کره بود.
زمان تولد او دقیقاً مشخص نیست او بزرگ‌ترین پسر پادشاه یانگ وون بیست و پنجمین امپراتور گوگوریو بود.
او در سال ۵۵۹ میلادی به قدرت رسید و در سال ۵۹۰ میلادی در گذشت.
بعد از او پسرش یئونگ یانگ به پادشاهی رسید.
آوادرخشش یا سونولومینسنس (به انگلیسی:Sonoluminescence) گسیل "درخشهای" کوچک از آوار حباب دریک مایع هنگام برانگیخته شدن با صدا است. این پدیده نخستین بار در سال ۱۳۱۲ دیده شد. هنگامی می‌تواند آوادرخشش رخ دهد که موج صدا با شدت کافی به سوراخی از گاز درون مایعی القا شود و سوراخ به تندی نابود شود.
بر طبق سرشماری سال ۲۰۲۲ در کانادا جمعیت مسلمانان این کشور ۱٬۱۴۸٬۲۱۳ نفر است. اکثریت مسلمانان کانادا پیرو اسلام سنی و اقلیتی از اسلام شیعه و اسلام احمدیه هستند.
بر طبق سرشماری سال ۲۰۰۱ در کانادا، جمعیت مسلمانان این کشور ۵۷۹٬۶۴۰ (کمتر از ۲٪)است بر طبق تخمین در سال ۲۰۰۶ ۷۸۳٬۷۰۰ نفر یا حدود ٪۲٫۵ است
براساس سرشماری سال ۱۸۷۱، در مجموع دوازده نفر مسلمان در کانادا زندگی می‌کرده‌اند. این رقم در سال ۱۹۰۱ به ۳۰۰ تا ۴۰۰ نفر که متشکل از ترک‌ها و اعراب بودند رسید. بعدها دولت‌های حاکم بر کانادا از افزایش تعداد مهاجران که بواسطه مهاجرت‌های جدید صورت می‌گرفت، جلوگیری کردند. به همین جهت، رقم مسلمانان در سال‌های ۱۹۱۱ تا ۱۹۱۵ بسیار کاهش یافت. تعداد مسلمانان در سال ۱۹۵۱، ۱۸۰۰ نفر، در سال ۱۹۶۱، ۵۸۰۰ نفر، در سال ۱۹۷۱، ۳۴۴۳۰ نفر، و در سال ۱۹۸۲، ۱۲۰۰۰۰ نفر بوده‌است.
بر طبق گفته انستیتوی آمار کانادا، در سال ۱۹۸۱ تعداد مسلمانان ۱۶۵٬۹۵ بوده که این رقم کمتراز ٪۵٫۰ جمعیت کانادا را تشکیل می‌داده‌است که ٪۵۳٫۱ از این مسلمانان در ایالت انتاریو زندگی می‌کردند.
در کانادا حدود پنجاه مسجد وجود دارد که هر یک از آن‌ها به عنوان یک مرکز اسلامی و محلی برای آموزش قرآن شناخته می‌شوند. مهم‌ترین مساجد در شهرهای: ادمونتون (۱۹۸۳ مسجد الرشید)، لاک لابیش (۱۹۸۵)، لوندن (۱۹۶۵)، ویندسور (۱۹۶۹)، تورنتو (۱۹۷۰)، مونترال (۱۹۷۲)، اوتاوا (۱۹۷۸)، واقع شده‌است.
در مدارس کانادا دروس دینی آموزش داده نمی‌شود.