moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
شاپور پس از شرح تاریخ جنگ‌های خود با روم از قدرت خداوندی — که پیروزی خود را بدو نسبت می‌دهد — سپاسگزاری می‌کند. برای اظهار امتنان وی آتشکده‌های متعدد برپا می‌دارد و وقف می‌کند تا شعله‌های مقدس آن‌ها جاویدان بیاد حوادث بزرگ روزگار وی مشتعل باشد. هر روز در برابر این آتش‌ها نام همه کسانی را که در ایجاد دولت ساسانی شرکت و به نهضت ایران یاری کردند تا از صورت مملکتی ضعیف و پراکنده به شکل کشوری متحد محترم و مفتخر و مقتدر درآید با احترام یاد کنند.
نام این کسان در فهرستی طویل — که تقریباً نصف سنگ‌نوشته را فراگرفته — ذکر شده‌است. در نظر مورخ این فهرست اسامی و عناوین — که به نظر خسته‌کننده می‌آید — بزرگ‌ترین فایده را داراست. این فهرست شامل نام‌ها و مقامات همه اعضای خاندان شاهنشاهی از جد اعلای شاپور، ساسان به بعد است. در این صورت نه تنها نام صاحب منصبان دولت شاپور دیده می‌شود بلکه همچنین اسامی صاحب منصبانی که در زمان اردشیر و حتی بابک خدمت کرده بودندیادشده‌است تغییراتی در عناوین داده شده نشان می‌دهد که چگونه دولت ساسانی از صورت یک حکومت ایالتی بی‌اهمیت به سرعت وسعت یافته و به شکل دولتی جهانی درآمد.کتیبه‌های پهلوی. و.ب. هنینگ. ترجمه دکتر معین. مجله یغما. سال سوم، شماره ششم.1329. ص20.
روی همرفته این سنگ‌نوشته یکی از مهم‌ترین سنگ‌نوشته‌هایی است که تاکنون کشف شده‌است. سنگ‌نوشته مزبور نه تنها از لحاظ تاریخ ایران بلکه به منزله سندی در تاریخ جهان معتبر است، زیرا اتفاقاً دوره‌ای که سنگ‌نوشته بدان تعلق دارد قبلاً خصوصاً مبهم بود و نوشته‌های مورخان یونانی و رومی به هیچ وجه کافی نیست. در خصوص تاریخ ایران، پرتوی که این سنگ‌نوشته بمبادی دولت ساسانی می‌اندازد، با هیچ سنگ‌نوشته دیگری قابل مقایسه نیست. مبادی و اصول یک دولت غالباً بیشتر از تاریخ آن دولت پس از استقرار موفقیت‌آمیز موجب اطلاع و سودمند است ما حقیقتاً خوشبختیم که اکنون برای دو عصر مهم تاریخ ایران اسناد قدیمی داریم که مبادی و اصول آن دو دوره را روشن می‌سازد و آن سنگ‌نوشته بیستون و سنگ‌نوشته کعبه زرتشت است.
خلاصه می‌توان گفت که سنگ‌نوشته‌های پهلوی مهم‌ترین منابع تاریخ ساسانی است. آن‌ها مبادی دولت مزبور را که مبتنی بر سلسله مراتب بود آشکار می‌کنند و نشان می‌دهد چگونه و چرا اتحاد دولت و روحانیت صورت گرفت. مابسیار خوشبختیم که اکنون اسناد دست اول یعنی گفتارهای شاپور و کرتیر را دو مردی که مخصوصاً عهده‌دار تأسیس شاهنشاهی ساسانی بودند دارا هستیم.کتیبه‌های پهلوی. و.ب. هنینگ. ترجمه دکتر معین. مجله یغما. سال سوم، شماره ششم.1329. صص 21-24.
سنگ‌نوشته شاپور یکم در نقش رجب واقع در ۳ کیلومتری شمال تخت جمشید است.
در نقش رجب نقشی از شاپور یکم و همراهان او همراه با کتیبه‌ای شامل نام و عنوان و نسب شاه به سه زبان وجود دارد. تحریر پارتی و یونانی بر روی شانهٔ شاه کنده شده‌است. تحریر پهلوی ۵ سطر (سطر پنجم فقط یک کلمه دارد) و تحریر پارتی ۴ سطر و تحریر یونانی ۶ سطر دارد."تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام"، ص ۸۷.
کتیبهٔ اَپَسای دبیر در خرابه‌های شهر شاپور یا بیشابور در ناحیهٔ کازرون کشف شده‌است، دارای دو تحریر به زبان پهلوی و زبان پارتی است و به دستور دبیر شاپور یکم ساسانی به نام اَپَسا یا اَفَسا نگاشته شده‌است. تحریر پهلوی دارای ۱۶ سطر است و از تحریر پارتی که بسیار آسیب دیده، ۱۲ سطر برجای مانده‌است. کتیبه با ذکر تاریخ شروع می‌شود و به دنبال آن آمده‌است که اپسای دبیر به هزینهٔ خویش پیکره‍ای از شاه را ساخته و شاه او را پاداش داده‌است. تاریخ کتیبه مطابق با ۲۶۶ میلادی است.تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام، ص ۸۹
بر روی دو ستون میدان شهر سنگ نبشته ای در 16 خط به زبان پهلوی اشکانی و ساسانی است که روی آن نوشته شده است:
« در فروردین سال ۵۸ از آتش ( به تخت شاهی رسیدن) اردشیر، در سال ۴۰ از آتش شاپور، در سال ۲۴ از آتشهای شاهی این تندیس بغ مزدا پرست شاپور شاهنشاه ایران و انیران که چهره از ایزدان دارد پسر بغ مزدا پرست اردشیر شاهنشاه ایران که چهره از ایزدان دارد نوه ی بغ پاپک شاه و ساخت اپسا Apasa از مردمان شهر حران ( ترکیه ی امروزی) با دارایی خاندان خویش است. به بغ مزدا پرست شاپور شاه ایران و انیران که چهره از ایزدان دارد این پیکر را نشان دادم و شاهنشاه پس از دیدن این تندیس به اپسای دبیر سیم، بندگان، کنیزها، باغها، دارایی بخشید».
برخی بر این باورند که تندیسی از شاپور یکم ساسانی در میان این دو ستون بوده است که همینک از میان رفته است! از دیدگاه پژوهشگر باستان نشاسی هخامنش کرمان تندیسی ار شاپور یکم در اینجا نبوده است، بلکه این سنگ نبشته همان تندیسی را می گوید که در سر در غار شاپور دیده می شود.
تپه ساسانی چال تلخان در ۵ کیلومتری جنوب غربی ری واقع شده؛ که بقایای کاخهای ساسانی است.
ضمن حفاریهای انجام شده گچ بریها و نقوش برجسته و ستونهای سترگ با تزئینات گچبری بدست آمده که نمونه‌های مهمتر آنها در موزه ایران باستان زینت بخش غرفه عهد ساسانیان می‌باشد و در میان آنها نقش بهرام و آزاده که بر شتر سوار هستند و در شکارگاه به صید آهوان مشغول بوده و بهرام سم و گوش آهویی را با پیکان بهم دوخته و آزاده چنگ می‌نوازد دیده می‌شود. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
جنبش غزه آزاد، یک سازمان حقوق بشری بین‌المللی است که با ائتلاف سازمان‌های حقوق‌بشری حامی فلسطین و فعالانی که قصد به‌اطلاع عموم رساندن محاصرهٔ باریکهٔ غزه توسط اسرائیل را داشتند، پس از انتخابات حماس و با سفر دریایی کشتی‌ها از یونان و قبرس به غزه شکل گرفت. این گروه بیش از ۷۰ تصدیق‌کننده از جمله دزموند توتو و نوآم چامسکی دارد.
از جملهٔ سازمان‌های مشارکت‌کننده در جنبش غزه آزاد، جنبش همبستگی بین‌المللی است.
گرتا برلین یکی از رهبران گروه جنبش غزه آزاد می‌گوید ایران نیز به گروه جنبش غزه آزاد پیشنهاد ارسال کمک داده بود ولی این گروه این پیشنهاد را نپذیرفته است چون این گروه پیشنهاد ارسال کمک و حمایت از سوی «گروه‌ها و دولت‌های تندرو» را نمی‌پذیرد.گروه کمک‌رسانی به غزه: کمک ایران را قبول نکردیم رادیو فردا
کیش شخصیت پدیده‌ای است که در آن یک شخص با استفاده از رسانه‌های گروهی و تبلیغات سیاسی از خود وجههٔ عمومی آرمانی و قهرمانانه‌ای ارائه می‌دهد. این پدیده با استفاده از تعریف و تمجید در رسانه‌ها و نیز ایجاد جوی که در آن شخص فارغ از پاسخگویی یا مصون از اشتباه است به وجود می‌آید. کیش‌های شخصیت غالباً در حکومت‌های تمامیت‌خواه و غیر مردم‌سالاری بر پا می‌شوند. کیش شخصیت الزاماً در سطوح وسیع و گسترده مثل حکومت‌ها و کشورها اتفاق نمی‌افتد بلکه می‌تواند خیلی ساده در یک اجتماع کوچک هم رخ بدهد.
کتیبهٔ کرتیر در نقش رجب در دامنهٔ کوه رحمت در فاصلهٔ یک کیلومتر و نیمی جنوب استخر قدیم یا تخت طاووس و در حدود سه کیلومتری شمال تخت جمشید واقع است.
در نقش رجب نقش‌هایی از اردشیر بابکان و شاپور یکم ساسانی دیده‌می‌شود. کتیبهٔ کرتیر در کنار نقش مربوط به تقویض مقام شاهی از سوی اهورامزدا به اردشیر یکم نگاشته شده و دارای ۳۱ سطر است و در سمت چپ آن تصویر کرتیر بر صخره دیده می‌شود. این کتیبه دو موضوع معرفی کرتیر و معراج او طی مراسم «کردگان» kirdagān را بطور خلاصه دربردارد. وی اشاره‌ای مبهم به معراج خود می‌کند که تفصیل آن در دو کتیبهٔ دیگر او در نقش رستم و سرمشهد آمده‌است. در ادامه از خواننده می‌خواهد که همانند او در دین استوار باشد. سپس به اختصار کارهایی را که در طول عمر خود در دستگاه اداری ساسانی انجام داد را ذکر می‌کند و شرح می‌دهد که برای آتشکده‌ها و موبدان اسناد بسیاری را مهر کرده‌است که منظور از آن تخصیص موقوفات برای آنها بوده‌است. سپس عناوین خود را در زمان شاهان ساسانی شاپور یکم، «موبد و هیربد»، mowbed ud ēhrbed زمان هرمز و بهرام اول «کرتیر موبدِ هرمزد»، kardir ī ōhrmazd mowbed و در زمان بهرام دوم «کرتیر موبد که روانش را [خدایان] بهرام و هرمزد نجات دادند» kardīr ī bōxt-ruwān warahrān ī ōhrmazd mowbed. ترجمهٔ این لقب مورد اختلاف است. ذکر می‌کند. این بخش با تفصیل بیشتری در سه کتیبهٔ دیگر او آمده‌است. در پایان نام دبیر کرتیر «بوختگ» bōxtag ذکر شده‌است.تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام، ص ۹۰تورج دریایی. «کتیبهٔ کرتیر در نقش رجب» . "نامهٔ ایران باستان". ش. اول، بهار و تابستان ۱۳۸۰.
نام موبد موبدان در کتیبه، با سنگ فرز بریده شده‌است.
کتیبهٔ کردیر یا کرتیر در سرمشهد (پَنْدْگان) در بالای نقش برجسته سرمشهد مربوط به دوره ساسانی است و مجاور روستای سرمشهد در بخش جره و بالاده فارس واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این کتیبه بزرگترین کتیبه پهلوی در جهان است.http://www.mehrnews.com/TextVersionDetail/1562479 غندجان یا خندجان نام شهر باستانی این منطقه بوده که هم اکنون ویرانه های آن در نزدیکی روستای سرمشهد به جای مانده است.
این اثر در ۳۶ کیلومتری جره در بخش جره و بالاده و حدود ۱۰۰ کیلومتری جنوب غرب شیراز واقع است.
کتیبهٔ کرتیر در بالای نقشی از صحنهٔ شیرکشی بهرام دوم ساسانی که این موبد نیز در آن دیده می‌شود، نگاشته شده و دسترسی بدان دشوار است. این کتیبه ۵۸ سطر است و از نظر مضمون به دو بخش تقسیم می‌شود. بخش نخست از سطرهای ۱ تا ۲۵ مشتمل بر این مطالب است: معرفی کرتیر و عناوین و القاب او در زمان شاپور یکم تا بهرام دوم فهرستی از ایالات ایران که کلمات آن در این کتیبه دچار آسیب شده و در کتیبهٔ کرتیر در کعبه زرتشت نیز ذکر شده است؛ و نیز ایالاتی که جزو ایران نبوده و در زمان شاپور یکم به تصرف ایران درآمده‌است. فعالیت‌های کرتیر مانند مبارزهٔ او با ادیان دیگر و کوشش‌های او در استقرار دین زرتشتی در سراسر قلمرو ساسانی کمک‌هایی که به روحانیان زرتشتی کرده و آتشکده‌هایی که برپاداشته و مراسم دینی‌ای که در این آتشکده‌ها انجام داده‌است. بخش نخست این کتیبه از نظر مضمون با بخش اول کتیبهٔ او در نقش رستم و کتیبهٔ او در کعبه زرتشت همسان است. بخش دوم کتیبه، سطرهای ۲۶ تا ۵۸ دربارهٔ معراج اوست.
در آغاز این بخش از کتیبه به روایت اول شخص آمده‌است که چون کرتیر از آغاز کار نسبت به ایزدان و خداوندگاران مطیع و نیکخواه بوده‌است، خداوندگاران و ایزدان او را محترم و شریف داشته‌اند و او در زندگانی به مقام برجسته در کشور رسیده است. آنگاه از ایزدان خواسته است که همان‌گونه که در زندگانی چنین مقامی را بدو ارزانی داشته‌اند، در صورت امکان جهان دیگر را نیز بدو بنمایاند که بداند کارهای نیک این جهان و نیکوکاری و بدکاری در جهان دیگر چگونه است تا در امور مربوط به جهان دیگر بااعتمادتر و بهتر از دیگران شود. همچنین از ایزدان درخواست می‌کند راه شناختن بهشت و دوزخ را بدو بنمایانند و بدو نموده شود که پس از مرگ آیا رستگار است و دین وی را به بهشت می‌برد یا اینکه گناهکار است و دین او را به دوزخ رهنمون می‌شود.تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام، ص ۹۱
پس از آن دعایی آیینی را که ظاهراً وسیله‌ای برای رفتن او به عالم خلسه و رسیدن به کشف و شهود است می‌خواند و بدین گونه به عالم دیگر می‌رود. حوادث بعدی از زبان اشخاص دیگر که ظاهراً راویان داستان هستند و گویی کرتیر را همراهی می‌کرده‌اند، نقل می‌شود. به روایت اینان کرتیر شهریاری را می‌بیند که بر اسب نجیبی سوار است و در دست درفشی دارد. (احتمالاً منظور از شهریار فروهر یا خود آسمانی کرتیر یا ایزد بهرام است) بعد شخصی که همزاد یا هم‌شکل کرتیر نامیده شده، همچون شهریاری که بر تختی نشسته، ظاهر می‌شود. سپس زنی از جانب مشرق متجلی می‌گردد و کرتیر می‌گوید که زنی شریف‌زاده‌تر از او ندیده‌است. این زن که تجلی دین است به هم‌شکل کرتیر خوشامد می‌گوید و هر دو باهم رهسپار راه نور می‌شوند. در این راه به شهریار دیگری برمی‌خورند که ترازویی در دست دارد و همان ایزد رشن است که در منابع پهلوی، زرتشتی وظیفهٔ سنجش اعمال مردمان پس از مرگ برعهدهٔ اوست. دین و هم‌شکل کرتیر در برابر این شهریار می‌ایستند و سپس دست در دست یکدیگر به سوی مشرق به راه خویش ادامه می‌دهند. سپس در آن جادهٔ نور به نزد شهریار دیگری می‌رسند که به گفتهٔ راویان معراج از شهریاران دیگر والامرتبه‌تر است و شاید یکی دیگر از ایزدانی باشد (احتمالاً مهر یا سروش که روان را در جهان دیگر همراهی می‌کنند) در اینجا چاه دوزخ را می‌بینند و می‌خواهند که به راه خود ادامه دهند اما به آنان گفته می‌شود که چاره‌ای نیست جز اینکه از پلی که بر روی آن چاه است (پل چینود) و بیشتر به تیغی می‌ماند، بگذرند. دین و هم‌شکل کرتیر به سوی پل روانه می‌شوند و آن پل برای آنها پهن‌تر می‌شود و در اینجا شهریار دیگری را می‌بیند که از آن سوی پل به پیش می‌آید. کرتیر پس از عبور از پل و رسیدن به آن دو دست دین و هم‌شکل خود را می‌گیرد و از روی پل به پیش می‌رود در حالی که هم‌شکل او در پیش و دین در پس او حرکت می‌کند. (این شهریار احتمالاً ایزد سروش است که بنا به روایت مینوی خرد روان را در گذشتن از پل همراهی می‌کند)
پس از عبور از پل در حالی که آن شهریار در پیش در حرکت‌است و به دنبال او و هم‌شکل کرتیر و بعد دین می‌آیند، به ایوانی داخل می‌شوند. در برابر آن ایوان تختی است. کرتیر و در پیشاپیش او دین به بالا می‌روند و در غرفهٔ خاصی می‌نشینند. آنگاه هم شکل کرتیر نان و مِی برمی‌گیرد. در متن سخن از کاخ‌های مختلف است و سفر آسمانی در سه یا چهار مرحله (مطابق با طبقات آسمان) انجام می‌گیرد و در هر طبقه کاخ خاصی است. سرانجام همه به حضور اورمزد می‌رسند و ظاهراً اورمزد با انگشت هم شکل کرتیر را نشان می‌دهد و به نشانهٔ رضایت لبخند می‌زند. از حوادث بعدی اطلاعی نداریم زیرا متن کتیبه بر اثر گذشت زمان محو شده‌است.تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام، ص ۹۲
کتیبهٔ کرتیر در سرمشهد از سطر ۵۲ به بعد با مؤخره‌ای پایان می‌پذیرد که در آن کرتیر همان گونه که در کتیبه‌اش در نقش رجب خواست خود را از ایزدان در مورد نشان دادن امور آن جهانی به وی تکرار می‌کند و از خواننده می‌خواهد که نسبت به ایزدان و خداوندگاران راد و راست باشد و به وجود بهشت و دوزخ یقین داشته باشد و سرانجام به فعالیت‌های دینی خود اشاره می‌کند و القاب و عناوین خود را در زمان شاهان مختلف می‌آورد.تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام، ص ۹۳
کتیبهٔ کرتیر در کعبه زرتشت در زیر تحریر کتیبه شاپور یکم در کعبه زرتشت نگاشته شده‌است. در این قسمت کتیبهٔ شاپور در سطح بالاتری از دیوار کنده شده بوده و جای خالی برای کتیبهٔ کرتیر وجود داشته‌است. این کتیبه دارای ۱۹ سطر و شامل این مطالب است: کرتیر در ابتدا خود را معرفی می‌کند و سپس عناوین و القاب خود را در زمان پادشاهان گذشته می‌آورد. در زمان شاپور یکم عنوان هیربد داشته‌است. هرمز یکم عنوان موبد اورمزد یا موبد اهورامزدا را همراه با کلاه و کمر که تشریف بزرگان بوده، بدو بخشیده‌است. همین عنوان را کرتیر در زمان بهرام یکم برادر هرمز یکم نیز داشته‌است. پس از آن که بهرام دوم پسر بهرام یکم به سلطنت رسید، بر عناوین کرتیر افزوده شد. آنگاه کرتیر به ذکر فعالیت‌های دینی خود مانند مبارزه با ادیان دیگر مسیحیان و مانویان و یهودیان و غیره و تأسیس آتشکدهها و تخصیص موقوفات برای آنها می‌پردازد. هم چنین از اصلاح موبد انی که به نظر او دچار انحراف بوده‌اند سخن به میان می‌آورد فهرست ایالاتی را که در زمان شاپور یکم به تصرف ایران درآمده بود ذکر می‌کند و سرانجام کتیبه با دعا پایان می‌پذیرد.تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام، ص ۹۱
سنگ‌نگاره و سنگ‌نوشتهٔ کرتیر یکی از آثار بازمانده از دورهٔ ساسانی است که در محوطهٔ نقش رستم و در پشت سنگ‌نگاره پیروزی شاپور بر امپراتوران روم تراشیده شده‌اند. در حدود سال ۲۸۰ میلادی و دورهٔ پادشاهی بهرام دوم به فرمان کرتیر موبد موبدان، در پشت سر شاپور، تکه‌ای از کوه را تراشیده‌اند و نقش نیم‌تنهٔ کرتیر را به آن افزودند. کرتیر بی ریش و رو به راست نقش شده، و کلاه بلند نیم استوانه‌ایش دارای علامتی مانند قیچی است که از نقوش دیگر وی در نقش رجب، سنگ‌نگاره بهرام دوم و درباریان و در سرمشهد شناخته‌است. وی انگشت سبابهٔ دست راست را به نشانهٔ ستایش به سوی شاپور دراز کرده‌است و حالت احترام به خود گرفته، گردنش با گردنبندی حلقه حلقه‌ای آراسته شده، و نیم‌تنه پوشیده‌است و دو سر ردایش با سگکی حلقه‌دار در جلوی سینه به هم وصل می‌باشد.
در آن هنگام باید کرتیر هفتاد ساله یا بیش تر بوده باشد. بنابراین موی مجعد انبوه زیر کلاه او باید شکوه مصنوعی بوده باشد. در این جا پیش از هر چیز یک نکته حائز اهمیت است: کرتیر نشانی بر روی کلاه خود دارد به شکل یک قیچی بزرگ. ظاهرأ کلاه او در نگارهٔ نقش رجب نیز چنین نشانی داشته است که امروز چیزی از آن قابل تشخیص نیست. این قیچی را سمبلی از قدرت تصمیم گیری او در مقام بالاترین مقام قضایی کشور دانسته اند که قدرت داشته است بزرگترین مسائل را بِبُرد.
در پایین تنهٔ کرتیر، کتیبه‌ای به خط و زبان فارسی میانه کنده‌اند که بسیار آسیب دیده‌است، اما گویا در آغاز آن، از اردشیر نام رفته و به همین جهت می‌پندارند که کار کرتیر در دربار از زمان اردشیر آغاز گشته‌است. این نوشته دارای ۷۹ سطر است که بسیاری از آنها آسیب دیده‌است. این کتیبه مانند کتیبه کرتیر در سرمشهد در نزدیکی کازرون دارای دو بخش است. بخش اول شامل سطرهای ۱ تا ۴۹ که به معرفی کرتیر می‌پردازد و بخش دوم از ۴۹ تا ۷۳ به معراج او اشاره کرده‌است و از آنجا تا پایان مؤخرهٔ کتیبه‌است. از میان چهار کتیبهٔ کرتیر احتمالاً کتیبهٔ سرمشهد از نظر زمانی از همه قدیمی‌تر و احتمالاً تحریر اصلی است و پس از آن به ترتیب این کتیبه و سپس کتیبه کرتیر در کعبه زرتشت و در آخر کتیبه کرتیر در نقش رجب قرار دارند.
رابین شرباتسکی (با نام کامل «رابین چارلز شرباتسکی جونیور.» معروف به «رابین اسپارکلز») یکی از شخصیت‌های سریال آشنایی با مادر است. این شخصیت توسط نویسندگان سریال، «کارتر بیز» و «کریگ توماس» خلق شده و بازیگر کانادایی «کوبی اسمالدرز» نقش او را بازی می‌کند.ویکی‌پدیای انگلیسی تحت عنوان Robin Scherbatsky
رابین در ۲۳ ژوئیه ۱۹۸۰ به دنیا آمد. پدر او (چارلز شرباتسکی سینیور) دوست داشت یک پسر داشته باشد، به همین دلیل او را مانند یک پسر بزرگ کرد تا چهارده سالگی که او را هنگام بوسیدن یک پسر دید قبول کرد که رابین یک دختر است. رابین سپس با مادرش (کتی شرباتسکی) زندگی کرد و بعد از آن یک مدل شد. سپس در یک گروه پاپ به خوانندگی پرداخت که معروف‌ترین آهنگ و موزیک ویدئویش «بیا بریم مرکز خرید» با نام مستعار «رابین اسپارکلز» بود. او در یک تور طولانی مدت این آهنگ را خواند. ادامهٔ هنری این ویدئو آهنگ «قلعه شنی‌های ساحل» بود. او در این اثر با «آلن تیک (با بازی جیمز ون در ویک)» ظاهر می‌شود. وقتی رابین وارد دوران بلوغ می‌شود، حقیقتاً متحول می‌شود و با گذشتهٔ خود فاصله می‌گیرد، هر چند که هنوز هم از هاکی، سیگار، اسکاچ و اسلحه لذت می‌برد.
گلی کلازید
گلی کلازید باعث تحریک و آزاد شدن مقادیر بیشتر انسولین از لوزالمعده (پانکراس) می‌شود. این کار را با بلوک گیرنده‌های پتاسیم در سلول‌های بتا جزایر لانگرهانس انجام می‌دهد. انسولین هورمونی است که میزان قند خون را کنترل می‌کند. گلی پیزید در درمان بیماران دچار دیابت نوع یک (وابسته به انسولین) بکار نمی‌رود، چرا که در این بیماران پانکراس قادر به ساخت انسولین نمی‌باشد.
گلی کلازید در مقدار درمانی تجمع پلاکتی را کاهش می‌دهد. گلی کلازید علاوه بر تأثیر مستقیم بر بتا سل‌ها برای ترشح انسولین، تأثیر مستقیم بر انتقالات کلسیم داخل سلولی داشته که به‌طور اختصاصی پاسخ دو مرحله‌ای بتاسل‌ها را به غذا بهبود بخشیده که هم مرحله فوری و هم مرحله ثانویه ترشح انسولین بهبود می‌یابد.
مهمترین عارضه جانبی افت قند خون است و هیپوناترمی (افت سطح سدیم)
سیستم اعصاب مرکزی : سردرد، بیقراری، گیجی
پوست : راش، قرمزی، خارش، کهیر. سولفونیل اوره‌ها به ندرت باعث حساسیت به نور می‌گردد.
گوارشی : تهوع، استفراغ، اسهال، احساس پری سر دل، گاستریت
خونی : آگرانولوسیتوزیس، لکوپنی، ترومبوسیتوپنی، آنمی
کبدی : زردی، افزایش آنزیم‌های کبدی .
گنادورلین یاGonadotropin-releasing hormone (GnRH)
رده درمانی: آگونیست گنادوتروپین.
گنادورلین برای ترشح یا مهار هورمونهای جنسی کاربرد دارد و در درمان ناباروری، سندروم کالمن،اختلالات قاعدگی و کارسینومای پروستات تجویز می‌شود.
هورمون آزادکننده گنادوتروپین‌ها (GnRH) به صورت طبیعی در بدن از هیپوتالاموس به صورت ضرباندار ترشح و باعث آزاد شدن FSH و LH از هیپوفیز می‌شود. گنادورلین آگونیست GnRH است لذا مصرف دقیق آن هم می‌تواند موجب ترشح FSH و LH از هیپوفیز شود لذا جهت تحریک تخمک گذاری در درمان ناباروری مصرف می‌شود.
مصرف مداوم آن (به دلیل تداوم سطح خونی بالای دارو برخلاف سطح پالسی هورمون به صورت طبیعی) موجب تحریک مداوم هیپوفیز و مهار ترشح FSH و LH از هیپوفیز می‌شود. عدم ترشح این دو هورمون موجب مهار ترشح هورمون‌های جنسی مانند تستوسترون و استروژن از غدد جنسی می‌شود.
اختلال در عملکرد جنسی بدن و عوارض گسترده آن
تریپتورلین
تپهٔ ونوس بافتی تپه‌گونه، متشکل از چربی است که در ناحیه جلوی استخوان شرمگاهی یا زهار و بالای واژن زنان قرار دارد. این جز، بخشی از اندام تناسلی زنانه است. تغییر اندازه این ناحیه، بستگی به ترشح هورمون‌ها و میزان توزیع چربی در بدن دارد. این ناحیه پس از بلوغ جنسی، بزرگ می‌شود و همچنین با رویش موهای ضخیم که موهای زهار نام دارند، پوشیده می‌شود.
تپه ونوس، وظیفه حفاظت از استخوان شرمگاهی، در مقابل زدن ضربات شریک جنسی در هنگام آمیزش را به عهده دارد. تپه ونوس، به سمت پایین، به دو لبه بزرگ تقسیم می‌شود. این لبه‌ها، چوچوله، واژن و دیگر بخش‌های دستگاه تناسلی زن را احاطه کرده‌است. بافت چربی تپه ونوس، به هورمون استروژن حساس است. به همین دلیل، در آغاز بلوغ، این بخش از بدن زنان با برجسته شدن، از بخش‌های هم‌جوارش متمایز می‌شود.
برای زنان، تپه ونوس قسمت قدامی فرج را تشکیل می‌دهد. در دو طرف شیار معروف به شکاف پودندال که لبه‌های کوچک، کلیتوریس، مجرای ادرار، دهانه واژن و دیگر ساختارهای دهلیز فرج را احاطه کرده است، به لبه‌های بزرگ تقسیم می‌شود.
اگرچه در مردان و زنان وجود دارد، اما تپه ونوس در زنان بزرگ‌تر است. بافت چربی به استروژن حساس است و باعث می‌شود با شروع بلوغ زنان، تپه مشخصی تشکیل شود. این کار قسمت جلویی لبه‌های بزرگ را به بیرون و از استخوان شرمگاهی دور می‌کند. این تپه نیز با موهای ناحیه تناسلی پوشیده می‌شود. اغلب با کاهش استروژن بدن که در دوران یائسگی تجربه می‌شود، کمتر برجسته می‌شود.
هورمون محرک تیروئید (TSH) هورمونی است که از بخش قدامی هیپوفیز آزاد می‌شود. وظیفه این هورمون تنظیم میزان هورمون‌های تیروئیدی است.
این هورمون موجب افزایش ترشح هورمونهای تیروئیدی می‌شود و به دنبال کاهش سطح خونی هورمونهای تیروئید میزان ترشح آن افزایش می‌یابد. اندازه‌گیری سطح خونی این هورمون در بررسی کم‌کاری یا پرکاری تیروئید بسیار مفید است و تست انتخابی در غربالگری هیپوتیروئیدی نوزادان است.
به‌طور تخصصی تر نام دیگر این هورمون تیروتروپین است و میزان ترشح تیروکسین و تری یدوتیرونین از غده تیروئید را کنترل کرده و این هورمونها هم سرعت انجام واکنشهای شیمیایی داخل سلولی را در کل بدن کنترل می‌نمایند.
غده هیپوفیز با افزایش یا کاهش میزان ترشح هورمون TSH به تنظیم هورمونهای تیروئیدی کمک می‌کند و همین امر باعث شده تا به عنوان سنجشی در زمینه بیماری‌های تیروئید مورد استفاده قرار بگیرد، افزایش ترشح این هورمون از هیپوفیز به معنی کمبود هورمون تیروئیدی بوده و هیپوفیز با افزایش ترشح تلاش می‌کند تا میزان هورمون تیروئید را افزایش دهد و نیز کاهش آن به معنی ازدیاد هورمون‌های تیروئیدی در خون است که باید مورد بررسی پرکاری تیروئید قرار گیرد.
هورمون TSH در کنترل عملکرد تیروئید نقش محوری داشته و مفیدترین نشانگر فیزیولوژیک فعالیت هورمون تیروئید است. عامل اصلی تعیین نقطه تنظیم در محور تیروئید هورمون TSH است. ترشح این هورمون به وسیله هورمون هیپوتالاموسی TRH تنظیم می‌شود. TRH عمده‌ترین محرک سنتز و ترشح TSH است. تقریباً ۱ دقیقه پس از تجویز TRH میزان ترشح TSH به حداکثر خود می‌رسد. کاهش سطح هورمون‌های تیروئید سبب افزایش تولید پایه TSH و تشدید اثر تحریکی TRH بر TSH می‌شود. افزایش سطح هورمون‌های تیروئید نیز به سرعت و به صورت مستقیم TSH را مهار کرده و همچنین اثر تحریکی TRH بر TSH را مهار می‌کنند. این نشان می‌دهد که هورمون‌های تیروئید عامل اصلی تنظیم‌کننده تولید TSH هستند. نظیر سایر هورمون‌های هیپوفیزی، TSH به صورت ضربانی ترشح می‌شود و میزان ترشح آن در ساعات مختلف شبانه‌روز متفاوت است. حداکثر میزان ترشح این هورمون در هنگام شب رخ می‌دهد و چون نوسان هورمون TSH خفیف است یک‌بار اندازه‌گیری آن برای ارزیابی میزان هورمون در گردش خون کافی است.
پرولاکتین هورمونی پروتئینی است که از هیپوفیز پیشین ترشح می‌شود و پس از تولد نوزاد ترشح آن در بدن مادر افزایش می‌یابد.
پرولاکتین فعالیت دستگاه ایمنی را افزایش می‌دهد.
پرولاکتین هورمونی پروتئینی است که در جانوران مختلف تنوع زیادی دارد. به طور مثال در ماهی‌ها پرولاکتین A و B وجود دارد. پرولاکتین در انسان ساختاری شبیه هورمون رشد دارد و با اندازه‌های مختلف ۱۶ تا ۲۲ کیلو دالتون یا بزرگ‌تر می‌باشد. این هورمون توسط سلول‌های لاکتوتروف در قسمت پیشین هیپوفیز ترشح می‌شود؛ هر چند در دسیدوآی رحم باردار، میومتر رحم، پستان، گلبول‌های سفید و پروستات نیز تولید می‌شود.
ترشح ضربان‌دار پرولاکتین با آزاد شدن هورمون‌هایی از هیپوتالاموس (به اصطلاح هورمون‌های آزاد کننده) تنظیم می‌شود. به نظر می‌رسد دوپامین با اثر بر گیرنده‌های D2 عامل مهارکننده اصلی ترشح پرولاکتین است. هورمون آزادکننده تیروتروپین (TRH)، غذا خوردن و درمان با استروژن موجب تحریک ترشح پرولاکتین می‌شوند؛ بنابراین در کم‌کاری تیروئید افزایش تولید پرولاکتین دیده می‌شود. مانند سایر هورمون‌های مترشحه از آدنوهیپوفیز ترشح پرولاکتین نیز طی شبانه روز تغییر دارد. (حداکثر ترشح آن طی خواب و حداقل آن بین ۱۰ صبح تا ۱۲ ظهر است.)
این هورمون در انسان اثر محرک و افزایش دهنده تولید شیر در پستان‌ها را دارد و زیادی ترشح آن موجب آمنوره و ناباروری می‌شود. البته بیش از سیصد عملکرد مختلف برای این هورمون در مهره داران گزارش شده‌است. در انسان این هورمون در متابولیسم، عملکرد سیستم ایمنی و پانکراس نیز نقش دارد. پرولاکتین با مهار ترشح GnRH از علل ناباروری در دوران شیردهی است.
افزایش پرولاکتین با مهار ترشح GnRH موجب مهار ترشح پالسی گونادوتروپین‌ها می‌شود و در نتیجه افزایش ناگهانی LH در وسط سیکل را متوقف می‌کند این امر منجر به عدم انجام تخمک‌گذاری یا کاهش آن می‌شود. پرولاکتین روند تولید آندروژن آدرنال را تحریک می‌کند. افزایش آندروژن می‌تواند سبب افزایش وزن و پرمویی گردد.
افزایش پرولاکتین خون یک بیماری نسبتاً شایع است که می‌تواند منجر به اختلالات عادات ماهیانه و ناباروری در خانم‌ها و اختلالات جنسی در مردان شود. یکی از علائم مهم آن در خانم‌ها ترشح نابجای شیر و اختلالات قاعدگی مانند آمنوره می‌باشد. علت اصلی آن اغلب آدنوم هیپوفیز (تومور خوش‌خیم در قاعده هیپوفیز) است؛ بنابراین توصیه می‌شود که برای تمام بیماران مبتلا به هایپرپرولاکتینوما، یک سی تی اسکن یا MRI از منطقة sella turcica نیز انجام شود. پرولاکتینوما علت ۲۰–۱۵٪ موارد آمنوره ثانویه است. مصرف برخی داروها مانند داروهای ضد افسردگی، آرامبخش‌ها و داروهای ضد تهوع نیز محتمل است.
افزایش پرولاکتین ممکن است با اضطراب و افسردگی همراه باشد. درمان این بیماری با آگونیست‌های دوپامین مانند بروموکریپتین یا کابرگولین و درصورت عدم پاسخ جراحی (جراحی ترانس اسفنوئیدال) است.
هورمون محرکه فولیکولی (FSH) هورمونی گلیکوپروتئینی است که از بخش پیشین هیپوفیز در هر دو جنس (نر، ماده) آزاد می‌شود.
هورمون FSH گلیکوپروتئینی با وزن مولکولی حدود ۲۵۰۰۰ می‌باشد که از سلولهای گنادوتروپ واقع در لوب پیشین هیپوفیز ترشح شده و این هورمون در رشد و بلوغ اندامهای جنسی و صفات ثانویه جنسی مؤثر است. ترشح این هورمون توسط هورمون آزادکننده گنادوتروپین‌ها که از هیپوتالاموس آزاد می‌شود تنظیم می‌گردد. این هورمون در هر دو جنس نر و ماده نقش مهمی در تولید و تکامل گامتها (اسپرم یا تخمک) دارد. FSH در زنان موجب رشد فولیکول تخمدان و در مردان موجب تحریک سلولهای سرتولی بیضه به ترشح (Androgen binding protein (ABPs شده و ترشح آن توسط مکانیسم فید بک منفی Inhibin که از بخش پیشین هیپوفیز ترشح می‌شود، کنترل می‌گردد.
FSH به صورت فولیتروپین ادراری که فرآورده بسیار خالص شده هورمون FSH استخراج شده از ادرار زنان یائسه موجود است. علاوه براین، شکل نوترکیب آن به عنوان فولیتروپین آلفا با منشأ DNA نوترکیب دردسترس است. این دارو می‌تواند در زنانی که دچار نارسایی تخمدانی اولیه نیستند، با تحریک رشد فولیکولی تخمدان؛ و در آقایان دچار هیپوگنادیسم برای تحریک اسپرماتوزوئید به درمان ناباروری کمک کند.
همچنین سبب تشکیل فولیکول‌ها می‌شود.
هورمون لوتئینه کننده (LH) هورمونی است که از بخش پیشین هیپوفیز آزاد می‌شود. جنس این هورمون از گلیکوپروتئین است و هر یک از مونومرهای آن یک مولکول گلیکوپروتئین است که دارای زیر واحدهای آلفا و بتا است.
هورمون LH گلیکوپروتئینی با وزن ملکولی حدود ۲۵۰۰۰ می‌باشد که از سلول‌های گنادوتروپ واقع در لوب پیشین هیپوفیز ترشح شده و این هورمون در رشد و بلوغ اندام‌های جنسی و صفات ثانویه جنسی مؤثر است. ترشح این هورمون توسط هورمون آزادکننده گنادوتروپین‌ها که از هیپوتالاموس آزاد می‌شود تنظیم می‌گردد. این هورمون موجب تخمک گذاری و ایجاد جسم زرد در خانم‌ها می‌شود. در مردان همین هورمون (ICSH) با تحریک سلول‌های لایدیگ بیضه موجب ساخت و ترشح تستوسترون می‌شود.
شکل دارویی این هورمون برای درمان ناباروری در بانوان و القای تخمک گذاری استفاده می‌شود. LH به صورت ترکیب با هورمون محرکه فولیکولی (FSH) در قالب فرآورده‌های دسته دارویی منوتروپین (از گنادوتروپین‌های استخراج شده از ادرار) و همچنین به صورت پروتئین نوترکیب با عنوان لوتروپین آلفا موجود است. البته، هورمون اچ‌سی‌جی (hCG) به عنوان جایگزین با قیمت پایین‌تر و نیمه عمر طولانی‌تر LH برای درمان استفاده می‌شود.
هورمون آزادکننده گنادوتروپین‌ها
هورمون آزادکننده گنادوتروپین () یا به اختصار «GnRH» یک هورمون است که کارش تحریک ترشح هورمون محرکه فولیکولی (FSH) و هورمون لوتئینی (LH) از غدهٔ هیپوفیز قدامی است. این هورمون محرکهٔ پپتیدی، در سلول‌های عصبی خاصی در هیپوتالاموس ساخته می‌شود و خودش عضوی از خانواده هورمون‌های آزادکننده گنادوتروپین است. این هورمون نخستین مرحله از محور «هیپوتالاموس-هیپوفیز-غدد جنسی» است.
ترشح هورمون GnRH یا هورمون آزادکننده هورمون لوتئینه‌کننده (LHRH) ضرباندار است (یعنی افزایش و کاهش یابنده در طول شبانه روز).
عدم ترشح این هورمون سبب بیماری سندرم کالمن می‌شود.
این هورمون باعث آزاد شدن هورمون محرکه فولیکولی (FSH) و هورمون لوتئینی (LH) از هیپوفیز می‌شود که با کنترل سطح خونی این دو هورمون رشد و بلوغ جنسی و اعمال و خصوصیات جنسی را در هر دو جنس مستقیم یا غیر مستقیم موجب می‌شود.
عبدالرحیم غفورزی سیاستمدار، دیپلمات و نخست وزیر افغانستان در سال ۱۳۲۷ در ولایت کابل متولد و در سال ۱۳۷۶ در یک سانحهٔ هوایی همراه تعدادی از همکارانش در میدان هوایی بامیان جان باخت.
پدر وی عبدالغفورخان سریاور از ژنرالان ارتش افغانستان در دورهٔ ظاهر شاه بود.
زمانی که نیروهای اتحاد شوروی بر افغانستان تجاوز کردند غفورزی درهیأتی از سوی رژیم وقت جهت اشتراک دراجلاس سالیانهٔ سازمان ملل متحد به نیویارک رفت. او با ابراز انزجاز در برابر تجاوز بر خلاف توقع رژیم اشغال افغانستان توسط نیروهای اتحاد شوروی را محکوم نمود و از جهاد و مقاومت مردم افغانستان بر ضد اشغال حمایت نمود. او همچنان دراجلاس کشورهای غیر متعهد تجاوز ارتش سرخ را بر افغانستانمحکوم کرد و از کشورها و ملت‌های جهان خواست تا اشغال افغانستان توسط ارتش شوروی را محکوم نموده و از مردم افغانستان در مبارزه علیه اشغال حمایت نمایند.
او پس از تشکیل دولت اسلامی در سال ۱۳۷۱ به عنوان سفیر نمایندگی دایمی افغانستان در سازمان ملل متحد تعیین گردید و در میان سال‌های ۱۳۷۲ تا ۱۳۷۳ به مقامهای معاون سفیر و نماینده دایمی افغانستان در سازمان ملل متحد دست یافت.
وی در سال ۱۳۷۴ به عنوان معین وزارت امور خارجه مقرر شد و پس از سقوط کابل به دست طالبان در سال ۱۳۷۵ به عنوان وزیر امورخارجه افغانستان برگزیده شد. دراین هنگام که از لحاظ سیاسی، مقاومت در مقابل طالبان در حالت بسیار دشوار قرار داشت غفورزی توانست به دیپلماسی افغانستان تحرکی تازه بخشد. حضور وی در مجامع بین‌المللی و دیپلماسی فعال وی در سطح منطقه و سازمان ملل باعث شد که افغانستان همچنان کرسی سازمان ملل را به عنوان دولت مشروع حفظ کند. وی در ماه اسد ۱۳۷۶ به عنوان صدر اعظم دولت اسلامی افغانستان انتخاب شد. غفورزی جهت تشکیل یک حکومت نیرومند و دارای پایه‌های وسیع می‌خواست با لایه‌های گونه گون قومی واجتماعی و گروهی مؤثر در روند مقاومت افغانستان و افراد مهم در داخل و خارج از افغانستان به مشورت و رای زنی بپردازد و با رعایت این شرایط بتواند حکومتی را تشکیل بدهد که بر دو پایهٔ تخصص و مصلحت استوار باشد و تلاش داشت که پستهای تخصصی در حکومتش را به شخصیت‌های کارشناس واگذارد. در راه انجام این کار هشت روز پس از تصدی مقام صدارت در رأس هیأتی از مقامات سیاسی – نظامی مقاومت دراثنای سفر به ولایت بامیان هواپیمای حاملشان درهنگام نشست برفرودگاه شهر بامیان دچار حادثه شد و غفورزی با شماری از همراهانش کشته شدند.[۱]
هورمون رشد هورمونی است که از هیپوفیز پیشین آزاد می‌شود. هورمون رشد یا سوماتوتروپین ساختمانی پروتئینی دارد. به‌طور کلی هدف این هورمون، افزایش بیوسنتز پروتئین در سلول‌های بدن است. طبق تحقیقاتی که انجام شده‌است، محققان به این نتیجه رسیدند که GH اثر خود را با استفاده از انواعی از پروتئین‌ها تحت عنوان سوماتومدین‌ها به سلول‌ها القا می‌کند چراکه با القای هورمون رشد به سلول در شرایط برون‌تنی ("In vitro") تغییر زیادی در رشد آن‌ها مشاهده نگردید
همچنین تحقیقات نشان داده‌است که ورزش به خصوص اگر همراه با حرکات دست‌ها باشد، می‌تواند محرک تولید GH باشد. (یکی از دلایل رشد قدی بسکتبالیست‌ها شاید همین موضوع باشد). میزان ترشح هورمون رشد در کودکان در ساعات اولیهٔ خواب، بسیار زیاد است بنابراین کودکی که دچار کمبود خواب یا بی‌نظمی در خواب باشد، در رشد او اختلال رقم می‌خورد.
هورمون رشد در متابولیسم پروتئین، کربوهیدرات و لیپیدها دخالت دارد و هدف نهایی آن افزایش بیوسنتز پروتئین‌ها در سلول است تا بدین وسیله، سبب رشد ابعادی و تعدادی سلول‌ها شود. همچنین این هورمون سبب تحریک صفحات رشد استخوان‌های طویل، پیش از سن بلوغ می‌شود اما پس از سن بلوغ به دلیل استخوانی شدن این صفحات، رشد استخوان‌ها به صورت قطری ادامه خواهد داشت. هورمون رشد علاوه بر افزایش قد، اثرگذاری‌های دیگری نیز دارد:
این هورمون سبب افزایش جذب اسیدهای آمینه توسط سلول‌های بدن و تجمع آن‌ها در سلول‌ها می‌شود. به عبارتی نفوذپذیری غشای سلول‌ها را نسبت به اسیدهای آمینه افزایش می‌دهد که این کار با همکاری و در حضور انسولین انجام می‌شود.
یکی از مهم‌ترین کربوهیدرات‌ها گلوکز است و بدن از آن برای ساخت آدنوزین تری‌فسفات (ATP) استفاده می‌کند. هورمون رشد تا آن‌جایی که امکان دارد دستور عدم مصرف گلوکز توسط سلول را می‌دهد (البته سلول‌های عصبی از این قاعده مستثنی هستند چراکه فقط از گلوکز برای ساخت ATP استفاده می‌کنند). بنابراین غلظت گلوکز در خون بالا می‌رود و ممکن است در اثر پرکاری هیپوفیز نوعی دیابت، به‌نام دیابت هیپوفیزی در بدن رخ دهد. هورمون رشد دستور تجزیهٔ لیپیدها (لیپولیز) را به سلول‌ها می‌دهد تا اسیدهای چرب حاصله را به ATP تبدیل کرده و به مصرف خود برسانند.
سوماتروپین فرم نوترکیب سوماتوتروپین است که استفاده‌های درمانی و تجویزی دارد. سوماتروپین برای اختلالات رشدی کودکان (ناشی از کمبود هورمون رشد) یا کمبود این هورمون رشد در بزرگسالان استفاده می‌شود. این هورمون همچنین در میان ورزشکاران نیز استفاده می‌شود که حرف و حدیث در این باب بسیار است.
فرایند تبدیل مواد غیر کربوهیدراتی به گلوکز را گلوکونئوژنز می‌گویند. این فرایند در کبد و در زمان کمبود گلوکز خون رخ می‌دهد. همان‌طور که گفته شد، هورمون رشد دستور عدم استفاده سلول‌ها از گلوکز را می‌دهد تا غلظت گلوکز خون همواره بالا باشد و بدین واسطه، جلوی فرایند گلوکونئوژنز را می‌گیرد.
اختلالات ترشح این هورمون با توجه به گسترده بودن اثرات آن باعث بیماری‌های مختلفی می‌شود مثلاً افزایش هورمون رشد در کودکی موجب ژیگانتیسم، در بزرگسالی موجب درشت‌پایانکی (آکرومگالی) و کمبود هورمون رشد در کودکی موجب کوتولگی (نانیسم) می‌شود.
گلوکونئوژنز
درشت‌پایانکی
«کوه خریمه» نام رشته‌کوهی است از توابع استان بریمی و استان ظاهره، و یکی از (نقاط دیدنی سلطنت عمان) به‌شمار می‌آید و ارتفاع آن ۲۵۰ هزار قدم از سطح زمین است.
ورودی کوه خریمه آن از طرف شمال وارد دره خریمه می‌شود.در مدخل «خریمه» چندتا نخل بلند وکهن سال ونخلهای کوچک ومتوسط وجود دارند.راه ورود به درون خریمه از بغل این نخلها و از سمت مشرق این نخلها می‌گذرد و پشت کوه از جهت مشرق منحرف به سمت جنوب می‌شود.
در پشت کوه و در مدخل خریمه محوطه‌ای است باز که چندتا درخت سمر وجود دارد، درواه خریمه رو به طرف جنوب ادامه می‌یابد و به مجموعه دیگر از نخلهای بلند و کهن‌سال می‌رسد. از سمت مغرب این نخلها اشکفتی وجود دارد، و از سمت مغرب اشکفت آودون بزرگی وجود دارد، بعد از اشکفت و آودون به «چُورُوکُو» یعنی «خریمه» می‌رسید.
کوهستان بلند دو طرف درواه گرفته‌است و درواه بعد از باریدن باران تامدت شش ماه آب در آن جریان دارد. در پایه این کوه بسیاری از آبدانهای مملوء از آب باران،
درفصل زمستان و بعد از باریدن باران رودخانه‌های کوه خریمه جریان می‌یابد و آب شیرین و صاف و گوارا از وسط این کوه‌های بلند می‌گذرد و یک منظره زیبا به معرض تماشا می‌گذارد و مردم به سوی خود می‌کشاند.مردم در زمستان به آنجا می‌روند و خیمه وخرگاه برپا می‌کنند و در روزهای تعطیلی و مناسبات به «خریمه» به گشت و تفریح می‌روند.
مرد آهنی () یک فیلم ابرقهرمانی آمریکایی در سال ۲۰۰۸ بر پایهٔ شخصیت با همین نام از مارول کامیکس است که توسط مارول استودیوز تولید و توسط پارامونت پیکچرز در سال ۲۰۰۸ منتشر شده‌است. این فیلم بر اساس سری داستان‌های کامیک شخصیت مرد آهنی از مارول کامیکس می‌باشد. جان فاورو کارگردانی فیلم را برعهده داشته‌است. رابرت داونی جونیور، ترنس هاوارد، جف بریجز، شان توب، و گوئینت پالترو در این فیلم نقش‌آفرینی می‌کنند. "مرد آهنی" با بودجه ۱۴۰ میلیون دلار توانست بیش از ۵۸۵٫۸ میلیون دلار در سراسر جهان فروش داشته باشد که آن را به هشتمین فیلم پرفروش ۲۰۰۸ تبدیل می‌کند.
از سال ۱۹۹۰ شرکت‌های یونیورسال پیکچرز، فاکس قرن بیستم و نیو لاین سینما در پی آماده‌سازی این فیلم بودند که در سال ۲۰۰۶ مارول استودیوز حق ساخت این فیلم را به انحصار خود درآورد. مارول، پروژه را به همراهی شرکت پارامونت پیکچرز به عنوان اولین همکاری با بودجه داخلی کار کرد. کارگردان فیلم جان فاورو قسمت‌های نخست فیلم را در کالیفرنیا آمریکا برداشت کرد و به دلیل وجود ابرقهرمان‌های فراوان در نیویورک از قرار دادن مرد آهنی در این شهر سر باز زد. در زمان فیلم‌برداری بازیگران برای ساخت دیالوگ‌های خود آزاد گذاشته شده بودند چرا که گروه نویسندگی مشغول شکل‌دادن به داستان و صحنه‌های اکشن فیلم بودند. نسخه‌های لاستیکی و آهنی زره توسط شرکت استن وینستون ساخته شد، هر چند در آن از افکت‌های کامپیوتری نیز استفاده شد. شرکت‌های هاسبرو و سگا وسایل مورد نیاز را فروختند و برای دیگر خدمات با شرکت‌های آئودی، برگر کینگ، ال جی و سون-ایلون قرارداد بسته شد.
بازخوردهای فیلم و به خصوص بازیگری داونی اکثراً مثبت بود. بنیاد فیلم آمریکا این فیلم را به عنوان یکی از ده فیلم برتر اعلام کرد. داونی، فاورو، پالترو در ۷ مه ۲۰۱۰ برای قسمت دوم فیلم، "مرد آهنی ۲" بازگشتند. "مرد آهنی" در همان دنیایی رخ می‌دهد که دیگر فیلم‌های مستقل مارول استودیوز رخ داده بودند. داونی یک بار برای در نقش استارک در فیلم هالک شگفت‌انگیز و باری دیگر در سال ۲۰۱۲ در فیلم انتقام جویان به نقش آفرینی پرداخت. دنباله دیگری به نام "مرد آهنی ۳" در ۳ مه ۲۰۱۳ منتشر شد.
تونی استارک، یک نابغه و مهندس درگیر بی‌بندوباری است، کسی که شرکت استارک را از پدرش به ارث برده‌ است به همراه دوست خود کلنل جیمز رودز برای نمایش موشک جدید خود با نام «جریکو» به مناطق جنگی در افغانستان سفر می‌کند. استارک در طی کمینی در راه به شدت زخمی شده و توسط گروهکی تروریستی با نام ده حلقه در غاری زندانی شده و گروگان گرفته می‌شود. یک آهنربای الکتریکی ساخته شده توسط یینسن، هم‌سلولی استارک، ترکش‌هایی که او را مجروح کرده‌اند را از قلب او دور نگه می‌دارد تا او زنده بماند. فرماندهٔ گروهک ده حلقه رازا به استارک پیشنهاد آزادی در برابر ساخت موشک جریکو برای گروهک می‌دهد، اما تونی و یینسن مطمئن هستند که رازا بر قول خود وفادار نخواهد ماند.
استارک و یینسین به‌ طور مخفیانه مولد الکتریکی قدرتمندی به نام آرک (رآکتور) می‌سازند تا نخست برق آهنربای استارک را تأمین کند سپس در ساخت زرهی آهنی برای فرار به آن‌ها کمک کند. ده حلقه زمانی که متوجهٔ کارهای استارک می‌شوند به کارگاه حمله می‌کنند اما یینسین خود را قربانی می‌کند تا زمانی کافی برای آماده‌سازی زره فراهم کند. استارک تمام راه غار به بیرون را می‌جنگد و یینسین را در حال مرگ پیدا می‌کند، سپس با آتش کشیدن مقر ده حلقه و نابود کردن اسلحه‌ها با پرواز کردن از آنجا فرار می‌کند اما در بیابانی سقوط کرده و زره متلاشی می‌شود. سپس توسط رودز پیدا می‌شود و صحیح و سالم به خانه برمی‌گردد تا اعلام کند که شرکتش دیگر تولید اسلحه نمی‌کند. اوبادیا استین، شریک قدیمی پدر استارک و مدیر شرکت به تونی گوشزد می‌کند که چنین کاری ممکن است به اعتبار خانوادهٔ او صدمه بزند. در این زمان تونی در کارگاه خانه‌اش، رآکتوری جدید برای سینه‌اش و هم‌چنین زره‌های جدیدتر و کامل‌تری می‌سازد.
در اولین نشست خبری بعد از بازگشت استارک خبرنگاری با نام کرسیتین اورهارت او را از فروخته شدن سلاح‌های شرکت استارک من‌جمله موشک جریکو به گروهک ده حلقه و حملهٔ این گروهک به روستای یینسن (گلمیرا) مطلع می‌سازد. همچنین استارک متوجه می‌شود که استین در تلاش است تا به جای او مدیر شرکت شود. در نتیجه استارک زره جدید خود را پوشیده و به افغانستان پرواز می‌کند، تروریست‌های ده حلقه را کشته، روستا را نجات داده و تمام سلاح‌ها را نابود می‌کند. در راه بازگشت استارک توسط ۲ جت جنگنده اف-۲۲ رپتور مورد حمله قرار می‌گیرد. او با رودز تماس می‌گیرد و راز خود را برای او برملا می‌کند تا حمله‌ها متوقف شوند. در این زمان اعضای ده حلقه تکه‌های زره اولیه را پیدا کرده و به استین در برابر اسلحه تحویل می‌دهند و او نیز به کمک مهندسی معکوس و اسلحه‌های بیشمار، زرهی دیگر برای خود می‌سازد. در پی پیدا کردن سلاح‌های فروخته شدهٔ دیگر به ده حلقه، استارک دستیار خود ویریجینیا پپر پاتز را مجبور به هک کردن کامپیوتر دفتر استین می‌کند. پپر می‌ یابد استین کسی بوده که به تروریست‌ ها سلاح می‌فروخته و ده حلقه را اجیر کرده تا استارک را به قتل برسانند. پاتز بعداً با مأمور فیل کولسن از سازمان ضد ترورسیستی «مداخله استراتژیک کشور، بخش اجرا و آمایش» یا به اختصار شیلد ملاقات می‌کند و نقشه‌های استین را برای وی بازگو می‌کند.
دانشمندان استین قادر به شبیه‌ سازی رآکتور استارک نیستند بنابرین او در خانهٔ استارک مخفی شده و به کمک وسیلهٔ صوتی او را فلج کرده و رآکتور را می‌دزدد. پاتز و چند مأمور شیلد سعی در دستگیر کردن استین می‌کنند اما او با کامل کردن زره خود به آن‌ها حمله می‌کند. استارک با استین مبارزه می‌کند اما بدون رآکتور جدید نمی‌تواند از تمام توانایی‌های خود استفاده کند. استارک استین را به پشت بام کارخانهٔ استارک می‌کشاند و از پاتز می‌خواهد تا رآکتور موجود در کارخانه را فعال کند. با فعال شدن رآکتور و ایجاد موجی الکتریکی، استین بیهوش شده و به داخل آن سقوط می‌کند و به دلیل انفجار ناشی از آن کشته می‌شود.
روز بعد تمام روزنامه‌ها در مورد ابر قهرمان جدیدی به نام مرد آهنی می‌نویسند. مأمور کولسن به استارک داستانی دروغین دربارهٔ نحوهٔ مرگ استین برای پوشیدن ماجرا می‌دهد. در نشست خبری، استارک ابتدا تصمیم می‌گیرد داستان دروغین را تعریف کند اما در نهایت اعلام می‌کند که او مرد آهنی است.
در صحنه‌های پایانی و پس از نمایش دست‌اندرکاران فیلم، نیک فیوری مدیر شیلد به خانهٔ استارک و تنها می‌گوید که مرد آهنی تنها ابر قهرمان دنیا نیست و به پروژهٔ "انتقام‌جویان" اشاره می‌کند.
کلارک گرگ در نقش فیل کولسن، مأمور شیلد ظاهر می‌شود. ساموئل ال. جکسون نیز در نقش فرماندهٔ شیلد نیک فیوری ظاهر می‌شود. پیش از این شرکت مارول با رضایت او از چهره‌اش برای ساخت شخصیت فیوری استفاده کرده بود. از شخصیت‌های معروف دیگری که در فیلم حضور داشتند می‌توان به استن لی یکی از خالقان شخصیت مرد آهنی (در صحنه‌ای در مهمانی توی استارک او را هیو هفنر صدا می‌زند)، ایلان ماسک در سکانسی نقش خود را بازی کرده، خود کارگردان جان فاورو نیز در نقش بادیگارد و رانندهٔ استارک، هپی هوگان اشاره کرد. همچنین افرادی مانند ویل لی من، تام مورلو، جیم کرامر و گوست فیس کیلاه نیز در این فیلم نقش‌هایی را بازی کرده‌اند. از مدل‌های مشهوری که در این فیلم حضور داشته‌اند، می‌توان به گابریل تیوت و ماشا لوند اشاره کرد.
در آوریل ۱۹۹۰ کمپانی یونیورسال استودیوز حق ساخت "مرد آهنی" برای سینما را خرید و استوارت گوردون را نیز مسوؤل برنامه‌ریزی این پروژهٔ با هزینه کم کرد. تا فوریه ۱۹۹۶ مکپانی فاکس قرن بیستم این حق را از یونیورسال خرید. در ژانویه ۱۹۹۷، نیکولاس کیج علاقهٔ خود را برای بازی در نقش اصلی این فیلم نشان داد، در سپتامبر ۱۹۹۸ تام کروز نیز تمایل خود را برای به عهده گرفتن تهیه‌کنندگی و بازیگری در این فیلم اعلام کرد. جف وینتار و خالق مرد آهنی استن لی داستانی را که وینتار نوشته بود به صورت فیلم‌نامه درآوردند. جف کین نیز باری دیگر فیلم‌نامه را ویرایش کرد. کوئنتین تارانتینو در اکتبر ۱۹۹۹ به نوشتن و کارگردانی این فیلم نزدیک شد. با بسته نشدن قراردادی، در دسامبر همان سال حقوق ساخت به شرکت نیو لاین سینما منتقل شد. تا ژوئیه ۲۰۰۰ نویسندگان تد الیوت، تری روسیو و تیم مک کنلایز داستان را برای این استودیو حاضر کردند. همچنین مک‌کنلایز از ایده حضور نیک فیوری در فیلم استفاده کرد. شرکت نیولاین در ژوئن ۲۰۰۱ با جاس ویدون برای کارگردانی مذاکراتی را انجام داد. نهایتاً در دسامبر ۲۰۰۲ مک کنلایز نوشتن فیلم‌نامه را کامل کرد.
در دسامبر ۲۰۰۴ استودیو با برنامه‌ریزی برای انتشار فیلم در ۲۰۰۶، نیک کسوتس را برای کارگردانی انتخاب کرد. اما بعد از دو سال عدم پیشرفت در پروژه، قرارداد با کسوتس فسخ و حق ساخت به مارول بازگشت. پیش‌نویس‌های فیلم نامهٔ جدید توسط آلفرد گوگ، مایلز میلار و دیوید هایتر آماده شد هرچند هیچ‌وقت با آن موافقت نشد. در نسخهٔ نیولاین، مرد آهنی در برابر پدرش هاوارد استارک که تبدیل به ماشین جنگ شده‌است قرار می‌گیرد. در نوامبر ۲۰۰۵، مارول استودیوز تمام پروژه را از اول شروع کرد و مرد آهنی را به عنوان اولین کار مستقل این استودیو اعلام کرد. طبق گفتهٔ یکی از تهیه‌کنندگان جرمی لتچمن، با حدود ۳۰ نویسنده صحبت شد که همگی به خاطر ناشناخته بودن شخصیت مرد آهنی نسبت به دیگر شخصیت‌های مارول و این‌که مارول استودیوز به تنهایی می‌خواهد فیلم را بسازد، پیشنهاد را رد کردند. حتی بازنویسی فیلم‌نامه نیز با مشکلات زیادی روبرو شد.
قبل از آنکه در آوریل ۲۰۰۶ جان فاورو به عنوان کارگردان انتخاب گردد با لن وایزمن مذاکراتی انجام شد. همچنین آرتور مرکوم و مت هالووی نیز به عنوان نویسنده‌ها انتخاب شدند. مارک فرگوس و هاوک اوستبای جداگانه بر روی فیلم‌نامه کار کردند، و فیلم‌نامه توسط جان آگوست ویرایش شد. مارک میلار، برایان مایکل بندیس، جو کوئسادا، تام بروورت، اکسل آلونسو و رالف مکچیو که همگی نویسنده کتاب‌های کمیک هستند، نیز برای دادن نظر و راهنمایی به فاورو دعوت شدند.
فاورو به خاطر همکاری با آوی آراد در پروژه بی‌باک خواستار همکاری دوباره با این تهیه‌کننده شد. فاورو وقتی شغل را دریافت کرد با رژیم گرفتم و از دست دادن هفتاد پوند وزن جشن گرفت. کارگردان توانست با ترکیب چند فیلم مانند جیمز باند، تام کلنسی و پلیس آهنی، فیلمی فوق جاسوسی بسازد. فاورو کار خود را الهام از فیلم‌های سوپرمن و بتمن می‌دانست، می‌خواست تا "مرد آهنی" فیلمی دربارهٔ مرد بالغی باشد که تازه خود را در میایبد و دنیا را از آنچه که قبلاً می‌دانسته پیچیده‌تر می‌بیند. فاورو ماجرای جنگ ویتنام را این بار در افغانستان نمایش می‌دهد.
انتخاب نقش منفی نیز بسیار سخت بود زیرا فاورو باور داشت ویژگی‌های مرد آهنی، مندارین را غیرواقعی نشان خواهد داد. او حس می‌کرد که تنها زمانی می‌شود و از مندارین استفاده کرد که آمادگی قبلی در قسمت‌های دیگر داده شده باشد. تصمیمی که گرفته شده این بود که مندارین را مانند سائورون در ارباب حلقه‌ها به پس زمینه برده شود. فاورو همچنین می‌خواست مرد آهنی با یک غول نبرد کند. با استخدام بریجز، عوبدیا استین جانشین مندارین شد و استین رسماً شخصیت منفی فیلم قرار گرفت. همچنین کرایمسان داینامو نیز در فیلم‌نامه به عنوان شخصیتی منفی قرار گرفت. فاورو اعتقاد داشت بایستی برای طرفداران ارجاع‌هایی از دیگر ابرقهرمانان و دیگر داستان‌های کمیک قرار داد. او این کار را با کدگذاری دو جت حمله‌کننده به مرد آهنی با نام‌های "شلاق ۱" و "شلاق ۲" اشاره‌ای به یکی از افراد شرور با نام شلاق سیاه کرد. همچنین سپر را در کارگاه استارک نمایش داد.
جان فاورو، کارگردان فیلم‌های "مرد آهنی"، از ایلان ماسک به عنوان الگوی شخصیت تونی استارک نام برده‌است.
ساخت فیلم در جایگاه سابق صدابرداری استودیو هیوز در پالایا ویستا در لس آنجلس آمریکا انجام گرفت. فاورو سواحل شرقی آمریکا را به خاطر وجود دیگر ابرقهرمانان جایگاه مناسبی برای "مرد آهنی" ندید. هاوارد هیوز یکی از الگوهای داستان بود و فیلم سازان با دانستن این مطلب ساخت زره شماره ۳ را در همان جایی نشان دادند که هواپیمای هیوز اچ-۴ هرکولیس ساخته شد.
فیلم‌برداری در ۱۲ مارس ۲۰۰۷ با چند هفته ضبط افغانستان آغار شد. غاری که استارک در آن زندانی شده بود محیطی ۱۵۰–۲۰۰ متری بود که با ساخت ریل در آن، آزادی زیادی به گروه فیلم‌برداری می‌داد. طراح صحنه، جی. مایکل ریوا با دیدن فیلم‌های طالبان افغانستان و دیدن بخارهای خارج شده از دهان آن‌ها متوجه شد غارها باید جایی بسیار سرد باشند و چندین تهویه هوا را سر صحنه با خود آورد. همچین نصیحت‌هایی به داونی دربارهٔ زندان مثل استفادهٔ جوراب به جای کیسهٔ چای کرد. بعد از آن که فیلم‌برداری در لون پاین کالیفرنیا پایان گرفت، برای ضبط دیگر قسمت‌های افغانستان به اولانچا در سن دئونس کالیفرنیا منتقل شدند اما به خاطر بادهایی با سرعت ۶۰ تا ۱۰۰ کیلومتر در ساعت فیلم‌برداری دو روز به عقب افتاد.
در اواسط آوریل تا دوم مه فیلم‌برداری از پایگاه هوایی ادواردز انجام شد. تصاویر خانهٔ استارک به صورت دیجیتالی و بر روی پوینت دام در مالیبو کالیفرنیا سوار شد. فیلم‌برداری در ۲۵ ژوئن ۲۰۰۷ و سیزار پالاس لاس وگاس به پایان رسید. فاورو در مصاحبات گفت: «برای خودم هم عجیب بود که طبق برنامه کارها تمام شد. انتظار دردسرهای زیادی داشتم.» او «کسانی با توانایی ساخت اکشن خوب» استخدام کرد تا «داستان زندگی یک نفر تبدیل به داستان‌های کمیک شود».
در دیالوگ‌ها اکثراً بدیهه‌سازی انجام می‌شد چرا که نویسندگان هنوز دیالوگ‌ها را آماده نکرده بودند (فیلم سازان تصمیم گرفتند به جای دیالوگ، داستانی بهتر و قابل قبول تر بسازند). همچنین فاورو معتقد بود بدیهه‌سازی فیلمش را طبیعی‌تر جلوه خواهد داد. بعضی از صحنه‌ها با دو دوربین گرفته می‌شدند و دیالوگ‌ها همان‌جا برای بازیگران خوانده می‌شد اما چون داونی دوست داشت هر دفعه چیزی جدید را امتحان کند، برداشت‌های بی‌شماری داشتند. این پیشنهاد داونی بود تا در نشست خبری، استارک بر روی زمین بنشیند، همچنین سخنرانی ایراد شده زمان معرفی موشک جریکو، تماماً به دست داونی ساخته شد.
برایان مایکل بندیس برای نیک فیوری، ۳ صفحه دیالوگ نوشت که فیلم‌سازها از بین آن‌ها چند خط انتخاب کنند. قسمت نهایی فیلم که فیوری در آن حضور داشت توسط گروه کارکنان مخصوص به منظور مخفی نگه داشتن آن برداشت شد اما تنها چند روز بعد عکس‌های این صحنه بر روی اینترنت قرار گرفت. مارول استودیوز برای آن که طرفداران را سوپرایز نگه دارد، تمام نشانه‌های این صحنه را پاک کرد.
فاورو می‌خواست با نشان دادن هر ۳ مرحلهٔ زره، آن را قابل باور سازد. استن وینستون، یکی از طرفداران کتاب‌های کمیک، و شرکت او یک نسخه زره از آهن و پلاستیک ساختند. آن‌ها قبل از این با فاورو در پروژه همکاری داشتند. ترس اصلی فاورو در استفاده از افکت‌ها، معلوم بودن تفاوت بین قسمت‌های ساخته شدهٔ دیجیتالی و واقعی بود. شرکت اینداستریال لایت اند مجیک (آی‌ال‌ام) برای انجام افکت‌های دیجیتالی و دو شرکت اورفنیج و امبسی نیز برای تکمیل کار به آن‌ها ملحق شدند. فاورو با دیدن فیلم‌های و تغییرشکل‌دهندگان که از کارهای شرکت آی‌ال‌ام بودند، پروژه را به آن‌ها سپرد.
در ساخت زره شماره ۱ سعی شد تا به گونه‌ای بنظر برسد که از قطعات یدکی مختلفی ساخته شده‌است. به‌طور کلی قسمت پشت از زره کمتری نسبت به جلو برخوردار است چرا که استارک از آن برای حمله به جلو استفاده خواهد کرد. همچنین در زره استین از طراحی این زره استفاده شد. از این زره تنها یک قسمت ۴۱ کیلوگرمی ساخته شد چرا که با وزنی بیش از این تمام زره از هم متلاشی می‌شد. به همین خاطر هم زره در تمام مدت نصفه به تن شد. امبسی یک نسخهٔ دیجیتالی از زره شماره ۱ تهیه کرد. همچنین استن وینستون استدیوز یک نسخهٔ رباتیک ۳ متری و ۳۶۰ کیلویی از تاجر آهنی (عوبادیا استین) ساخت که برای حرکت دادن یک دست به ۴ اپراتور نیاز داشت، همچنین برای شبیه‌سازی حالت راه رفتن، آن را بر روی یک گیمبال ساختند. برای ضبط قسمتی که زره در حال ساخت بود نیز از یک ماکت استفاده شد.
در ساخت زره شماره ۲ از ویژگی‌های هواپیما با بال‌های کوچکی استفاده شد. نقاش کتاب‌های مارول، ادی گرانو با کمک تصویرگر فیل ساندرز زره شماره ۳ را طراحی کردند. طراحی‌های نخست گرانو الهام‌دهندهٔ اولیه فیلم بود و با قرار گرفتن آن بر روی صفحهٔ مای اسپیس فاورو برای همه شناخته شد. ساندرز مفهوم هنری گرانو را ساده‌تر، آهنی‌تر و کم‌تر کارتونی کرد. بعضی اوقات داونی مجبور بود برای برداشت صحنه‌های متحرک فیلم تنها کلاه خود، دستکش‌ها و زره سینه‌ای را به تن کند. برای ضبط صحنه‌های پرواز زره شماره ۳ به صورت دیجیتالی ترسیم و برای واقع‌نمایی، برخاستی آهسته و فرودی سریع ساخته شد. برای ساخت صحنه‌های نبرد مرد آهنی و جنگنده‌های اف-۲۲ رپتور، دوربین‌ها برای نشان دادن فیزیکی، باد و یخ بر روی لنز در هوا به پرواز درآمدند. برای مطالعهٔ بیشتر در مورد نحوهٔ پرواز، از چند چترباز در تونل باد فیلم‌برداری شد.
فیل ساندرز طراحی مفهومی از ماشین جنگ کشید و اعلام کرد تصمیم دارد از آن در فیلم استفاده کند اما در میانهٔ تولید از برنامه خط خورد. ساندرز گفت: «قرار بود ماشین جنگ، زره شماره ۴ نامیده شود و به خاطر تا دندان مسلح بودن حتی توانایی شکست دادن زره شمار ۳ را داشت. همچنین قرار بود تونی استارک آن را در نبرد نهایی خود بپوشد.»
آهنگساز رامین جوادی از طرفداران مرد آهنی است و هنوز هم نسخه‌های دهٔ ۷۰ آن را دارد. او برخلاف برادرش، امیر هنوز هم طرفدار هوی متال است. او معمولاً عادت دارد آهنگ را بعد از تماشای تدوین نهایی فیلم بسازد اما این‌بار جوادی با دیدن فیلم تبلیغاتی مرد آهنی شروع به تولید آهنگ برای آن کرد. فاورو بر روی استفادهٔ هوی گیتار تأیید می‌کرد و جوادی قبل از آن‌که با ارکست خود تمرین کند، آن را با گیتار خود آماده کرد. آهنگساز نحوهٔ بازیگری داونی را الهامی برای لایتموتیف آثار خود می‌داند. آهنگ مورد علاقهٔ جوادی آهنگ «اردنگی» به خاطر ریتم مخصوص و ماشینی بودن آن است. گیتارست تام مورلو از ریج اگینست د ماشین و آدیو اسلیو که در فیلم نیز در نقش یک بادیگارد دیده شد، برای ضبط گیتار همکاری کرد.
مراسم فرش قرمز در سینمای گریتر آنین در خیابان جورج سیدنی و در تاریخ ۱۴ آوریل ۲۰۰۸ برگزار شد. فیلم به صورت جهانی (به غیر از ژاپن) بین ۳۰ آوریل و ۷ مه ۲۰۰۸ پخش شد. تنها در ژاپن بود که مرد آهنی در سپتامبر ۲۰۰۸ به روی پرده‌ها آمد.
دو شرکت مارول و پارامونت از کمپین تبلیغاتی فیلم تغییرشکل‌دهندگان کپی‌برداری کردند. شرکت سگا بازی ویدویی بر اساس داستان و با صدای بازیگران فیلم منتشر کرد. یک تبلیغ ۳۰ ثانیه‌ای در چهل و دومین مسابقهٔ سوپر بال نمایش داده شد. ۶٬۴۰۰ فروشگاه سون ایلون در آمریکا برای تبلیغ همکاری کردند و شرکت ال جی نیز قرار دادی در این باره با شرکت پارامونت بست. شرکت هاسبرو مجسمه‌های کوچکی از مرد آهنی و مرد تیتانیومی (که در بازی حاضر بود) تولید کرد.