moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
جین هایک و همکارانش، ۱۹۹۹. ساختار، ویژگی‌ها و اساس اقتصاد لبنان در"The Scientific Series in Geography, Grade ۱۱", ۱۱۰–۱۱۴. Beirut: Dar Habib.
جنگ داخلی ۹۰–۱۹۷۵ لبنان زیرساختهای اقتصادی لبنان را به شدت تخریب کرد، تولید داخلی را به نصف کاهش داد و موقعیت لبنان به عنوان مرکز ترانزیت کالا و بانکداری خاورمیانه را متزلزل کرد. صلح باعث شد تا دولت مرکزی بتواند کنترل را در بیروت به دست گیرد و مالیات جمع‌آوری کند و دسترسی به امکانات دولتی و مرزی یابد. سیستم بانکی بسیار مطلوب و کارخانجات کوچک و بزرگ و پول خانواده‌ها و خدمات بانکی صادرات صنعتی و کشاورزی و کمک‌های بین‌المللی به عنوان منابع اصلی مبادلات خارجی به بهبودی اقتصادی کمک کرده‌است.
تا قبل از جنگ لبنان- اسرائیل در سال ۲۰۰۶ اقتصاد لبنان شاهد رشد چشمگیری بود و دارایی‌های بانکی به بیش از ۷۰ میلیارد دلار می‌رسید. با اینکه بخش جهانگردی در سال ۲۰۰۵ ده درصد کاهش داشت بیش از ۲/۱ میلیون نفر جهانگرد از لبنان دیدن کردند. سرمایه‌گذاری در بازار به بالاترین حد خود رسیده بود که بیش از ۷ میلیارد دلار در پایان ژانویه ۲۰۰۶ بود، شروع جنگ آگوست، ژوئن سال ۲۰۰۶ منجر به خسارتهای شدیدی به اقتصاد متزلزل لبنان مخصوصاً بخش جهانگردی شد. بر اساس گزارش اولیه چاپ شده از سوی وزارت دارایی در ۳۰ اوت ۲۰۰۶ افت اقتصادی بزرگی در اثر جنگ تحمیل خواهد شد.
فرودگاه بین‌المللی بیروت مجدداً در سپتامبر ۲۰۰۶ گشایش یافت و تلاش برای بهبود اقتصاد لبنان بسیار شتاب گرفته‌است. حامیان اصلی بازسازی لبنان شامل عربستان سعودی (با کمک ۵/۱ میلیارد دلاری)، اتحادیه اروپا (با کمک ۱ میلیارد دلار) و بعضی کشورهای دیگر حوزه خلیج فارس با کمک‌های بیش از ۸۰۰ میلیون دلاری بوده‌اند.
لبنان زادگاه فنیقی‌ها بوده که مردمانی دریانورد بودند. فنیقی‌ها به صورت چند دولت_شهر مجزا از هم بودند و شهرهای صور، صیدا، بعلبک از مهمترین شهرهای آنان بود. کارتاژ که رم را تهدید می‌کرد یک قبیله فنیقی‌ بوده‌است.فنیقی‌ها سال‌ها تحت تسلط آشوری‌ها و پس از سقوط آشور در سال ۶۱۲ پ. م به دست کلدانی‌ها و ایرانی‌ها، تحت سلطه امپراتوری بابل نو قرار گرفتند و در پی سقوط بابل به دست کوروش بزرگ به شاهنشاهی هخامنشی پیوستند و ستون فقرات نیروی دریایی هخامنشیان را تشکیل دادند. پس از حمله اسکندر مقدونی به قلمروی هخامنشی، شهرهای فنیقی هم از این حملات در امان نماندند و در شهر صور مقاومت سختی در مقابل او نشان دادند. اسکندر صور را سوزاند و استقلال آن‌ها را سلب کرد. این کشور جزیی از امپراتوری‌های بعدی به مانند سلوکی، روم، بیزانس، عرب، صلیبی‌ها و عثمانی گردید.
لبنان برای ۴۰۰ سال جزئی از امپراتوری عثمانی بود و بدنبال جنگ جهانی اول جزئی از قیمومت فرانسه بر سوریه و لبنان شد. در یکم سپتامبر سال ۱۹۲۰ م، فرانسه کشور لبنان را به عنوان یکی از سرزمین‌های محصور سوریه تشکیل داد. لبنان سرزمینی عمدتاً مسیحی‌نشین بود (اغلب مارونی بودند) ولی دارای جمعیت‌های مسلمان و دروزی هم بود. در یکم سپتامبر ۱۹۲۶ م، فرانسه جمهوری لبنان را تشکیل داد و به آن هویتی مستقل از سوریه اعطاء کرد ولی هنوز تحت قیمومیت فرانسه بود.
سوریه و لبنان هر دو در سال ۱۹۴۳ به دنبال اشغال فرانسه توسط آلمان نازی اعلام استقلال کردند. ژنرال هنری دنتز کمیسرعالی ویشی برای استقلال هر دو کشور نقش عمده‌ای را ایفاء کرد. مقامات ویشی در سال ۱۹۴۱ به آلمان اجازه دادند تا هواپیماها و تدارکات خود را از طریق سوریه به عراق برساند تا از آن‌ها علیه نیروهای انگلیسی استفاده کند. بریتانیا از ترس اینکه آلمانی‌ها کنترل کامل سوریه و لبنان را با فشار بر دولت ضعیف ویشی به دست گیرند ارتش خود را به سوریه و لبنان فرستاد.
بعد از پایان جنگ در لبنان ژنرال شارل دوگل از منطقه دیدن کرد و تصمیم گرفت علیرغم فشارهای سیاسی از داخل و خارج لبنان، این کشور را مستقل اعلام کند. در ۲۶ سپتامبر ۱۹۴۱ ژنرال جرج کترولکس اعلام کرد که لبنان تحت نظر دولت فرانسه آزاد مستقل است. انتخابات در سال ۱۹۴۳ برگزار شدند و در ۸ نوامبر ۱۹۴۳ دولت لبنان یک طرفه قیمومیت را باطل اعلام کرد. فرانسه با زندان فرستادن دولت جدید واکنش نشان داد ولی با فشارهای بین‌المللی مقامات دولتی را در ۲۲ نوامبر ۱۹۴۳ آزاد و استقلال لبنان را قبول کرد.
متفقین منطقه را تا پایان جنگ جهانی دوم تحت کنترل داشتند آخرین گروه‌های فرانسوی در سال ۱۹۴۶ عقب‌نشینی کردند. میثاق ملی غیر مکتوب ۱۹۴۳ تصریح کرد که رئیس‌جمهور مسیحی و نخست‌وزیر مسلمان باشد. تاریخ لبنان از زمان استقلال شاهد ثبات سیاسی و همچنین آشوب و هرج و مرج (بمانند بحران نظامی در سال ۱۹۵۸) و شکوفائی به دلیل موقعیت بیروت به عنوان مرکز تجارت و سرمایه‌گذاری بوده‌است.
اما لبنان چندان مزه رفاه را نچشید چون وضعیت منطقه به هم ریخت. تاریخ سیاه لبنان با شروع جنگ اعراب و اسرائیل در سال ۱۹۴۸ شروع شد. جنگی که در آن لبنان از حمایت لجستیکی ارتش آزادی بخش اعراب برخوردار شد و سعی کرد تا علیه این کشور یهودی تازه تشکیل شده حمله کند. بلافاصله بعد از شکست ارتش آزادی بخش اعراب در نبرد ساسا لبنان آتش‌بس با اسرائیل را پذیرفت. مرز اسرائیل- لبنان بسته شد و تا زمان جنگ شش روزه ۱۹۶۷ در آرامش باقی‌ماند.
مرحله بعدی تاریخ آلوده به جنگ لبنان با جنگ داخلی لبنان در سال ۱۹۷۵ شروع شد که ۱۵ سال طول کشید و اقتصاد این کشور را به کلی تخریب کرد، نیاز به ذکر تلفات جانی و مالی نیست (به‌طور تقریبی بیش از صد هزار نفر کشته و صد هزار نفر معلول شدند) با پایان جنگ در سال ۱۹۹۰ و با امضاء توافقنامه طائف از لبنان که زمانی به عنوان سوئیس خاورمیانه شناخته می‌شد جز ویرانی باقی نمانده بود.
طی جنگ داخلی در سال‌های ۱۹۷۸ و ۱۹۸۲ لبنان دو بار از سوی ارتش اسرائیل مورد حمله قرار گرفت و اشغال شد. اسرائیل تا سال ۲۰۰۰ کنترل جنوب لبنان را در دست داشت، ولی با تصمیم اسرائیلی‌ها که نخست‌وزیر اسرائیل ایهود باراک حامی آن بود، نیروهای اسرائیلی به دلیل حملات چریکی از سوی نظامیان حزب‌الله و بر اساس این عقیده که فعالیت‌های حزب‌الله با عدم حضور اسرائیل در لبنان متوقف خواهد شد، از این منطقه عقب‌نشینی کردند. اگر چه سازمان ملل عقب‌نشینی اسرائیل را به عنوان عقب‌نشینی کامل پشت خط آبی طبق قطعنامه ۴۲۵ شورای امنیت (که ۲۲ سال قبل صادر شده بود) اعلام کرد ولی حزب‌الله ادعا کرد که اسرائیل هنوز مناطق کوچکی از لبنان را در اشغال خود دارد و عملیات خود علیه اسرائیل را متوقف نخواهد کرد تا زمانی که تمامی این مناطق و آنچه را که از آن به عنوان «کل فلسطین اشغالی» یاد کردند، آزاد کنند.
بعد از پایان جنگ داخلی و تا به حال علی‌رغم تنش‌های بین حزب‌الله و اسرائیل که هر چند سال یکبار اتفاق می‌افتد، لبنان شاهد دوره‌ای صلح نسبی بوده‌است.
نکته: رسانه‌های خارجی از اصطلاح «انقلاب سرو» استفاده می‌کنند ولی رسانه‌های لبنان از اصطلاح «انتفاضه استقلال» استفاده می‌کنند."
حادثه‌ای که باعث اعتراضات زیادی شد در ۱۴ فوریه ۲۰۰۵ اتفاق افتاد، زمانی که لبنان با ترور نخست‌وزیر سابق رفیق حریری در یک بمب‌گذاری ماشین کشته شد. بعضی شخصیت‌های خاص که بعداً رهبران مبارزین ۱۴ مارس شدند سوریه را متهم به این حمله کردند چون سوریه حضوری گسترده در زمینه نظامی و اطلاعات در لبنان داشت و همچنین چون بین حریری و دمشق به خاطر اصلاحیه قانون اساسی که دوره ریاست جمهوری امیل لحود طرفدار سوریه را تمدید می‌کرد بحث و نزاعی عمومی در جریان بود، سوریه هر گونه دخالتی را رد می‌کند. بقیه که شامل نیروهای ۸ مارس می‌شوند سیا و موساد را متهم به ترور برای آشفته کردن اوضاع کشور کردند.
گزارش مهلیس از سازمان ملل در مورد ترور حدس می‌زد که این عمل با چنان فراستی انجام شده که تنها با حمایت و منابع یک مؤسسه دولتی امکان‌پذیر بوده‌است. کلاً همه قبول دارند که توطئه‌ای در این زمینه در کار بوده‌است.
بلافاصله بعد از ترور دادستانهای لبنانی برای دستگیری ۶ استرالیایی که در زمان انفجار به سیدنی پرواز کرده بدنه تضمین‌هایی دادند. مأمورین امنیتی لبنان ادعا کردند که صندلی‌های استرالیایی‌ها در هواپیما نشانه‌هایی از وجود مواد منفجره داشته‌اند. پلیس فدرال استرالیا ۱۰نفر را در سیدنی که با آن پرواز درسیده بدنه بازجویی کرد و ۳ نفر از آنان را بازجویی بدنی کرد و ثابت کرد که این ادعاها بی‌اساس هستند. ظرف ۴۸ ساعت پلیس فدرال استرالیا این افراد را که مورد درخواست مقامات لبنانی بودند از هر گونه جرمی تبرئه کرد.AM - Lebanon asks AFP to investigate assassination of PM
گزارش مهلیس استرالیایی‌ها را مظنون اصلی ماجرا می‌دانست ولی با بررسی مجدد تحقیقات پلیس استرالیا، گزارش مهلیس تحقیقات آن‌ها و نتایجشان را قطعی اعلام کرد.
"سرگشاده
سرج برامیتز نظر خود را بعداً عوض کرد و در آخرین گزارش خود اعلام کرد که نظر خود را بعداً عوض کرد و در آخرین گزارش خود اعلام کرد که نظریات دیگر می‌توانند مورد بررسی قرار گیرند.
متأسفانه تروری حریری شروعی برای قتلهای دیگر بود که باعث از دست رفتن بسیاری از اشخاص بر جسته لبنان شد. در ۲ ژوئن ۲۰۰۵ روزنامه‌نگار نو تاریخ‌دان سمیر کثیر یکی از اعضای مؤسس حزب چپگرای دموکرات در یک بمب‌گذار ی ماشین کشته شد. کمتر از یک ماه بعد در ۲۱ ژوئن ۲۰۰۵ جرج حاوی دبیرکل سابق حزب کمونیست لبنان نیز در بیروت در یکی بمگذاری ماشین کشته شد.
در ۲۵ سپتامبر ۲۰۰۵ می‌چید یاک خبر گوی صدا و سیمای لبنان مورد تروری ناموفق قرار گرفت پای چپ خود را از دست داد و به بازوی چپش صدمات جدی وارد شد که منجر به قطع دست چپش شد. بعد از آن وی جایزه جهانی رسانه آزاد گیلر موکانویونسکو را در سال ۲۰۰۶ برد. سردبیر و مدیر عامل روزنامه النهار جبران توئنی در حومه بیروت در ۱۲ دسامبر در یک بمبگذاری ماشین به قتل رسید.
در ۲۸ فوریه سال ۲۰۰۵ با تظاهرات ۷۰ هزار نفر در میدان شهداء نخست‌وزیر عمر کرامی و کابینه وی استعفاء دادند. در پاسخ حزب‌الله نیز تظاهرات بزرگی را در ۸ مارس در بیروت تدارک دید و اعلام حمایت از سوریه کرد و اسرائیل و آمریکا را متهم به دخالت در امور داخلی لبنان کرد.
در ۱۴ مارس یکماه بعد از قتل حریری حدود ۵/۱ میلیون نفر در میدان شهداء لبنان تظاهرات کردند.FOXNews.com - Up to One Million Lebanese Protesters Mark Hariri Killing - U.S. & World
تظاهرکنندگان خواستار افشای حقیقت در مورد قتل حریری و اعلام استقلال از سوریه بودند و تمایل خود را برای داشتن کشوری متحد، دموکراتیک و خود مختار و فارغ از تسلط سوریه اعلام کردند.
چند هفته بعد از تظاهرات چندین بمب در مناطق مسیحی‌نشین بیروت منفجر شدند. اگر چه خسارات وارده جانی نبود ولی خطر سقوط لبنان به جنگ‌های فرقه‌ای را ثابت کرد.
سرانجام با فشار جوامع بین‌المللی سوریه ۱۵ هزار گروه نظامی قدرتمند خود را از لبنان خارج کرد. آخرین سرباز سوری در ۲۶ آوریل ۲۰۰۵ لبنان را ترک کرد. در ۲۷ آوریل ۲۰۰۵ لبنانیها اولین روز استقلال خود از سوریه را اعلام کردند. نیروهای سازمان ملل به رهبری بریگ کن محمود وی نجو سنگالی برای تأیید عقب نیشینی نظامی مقرر قطعنامه ۱۵۵۹ شورای امنیت به لبنان فرستاده شدند.
طی اولین انتخابات پارلمانی که بعد از عقب‌نشینی سوریه از لبنان در می۲۰۰۵ برگزار شد گروه‌های ائتلافی ضد سوریه‌ای مسلمانان سنی و احزاب دروزی و مسیحی به رهبری سعد حریری پسر نخست‌وزیر مقتول اکثریت کرسی‌های پارلمان را تصاحب کردند. حزب آزاد میهن پرستان با لیست شهید رفیق حریری در این انتخابات متحد نشدند چون اعضای لیست فکر می‌کردند آن‌ها هنوز هویت فرقه‌ای خود را حفظ کرده‌اند. به همین علت این حزب اقلیت کرسی‌ها را به دست آورد.
ترکیبات انتخاباتی به این دلیل جالب بود که ائتلاف ضد سوریه در بعضی مناطق با حزب‌الله و دیگران با حزب آمل متحد شدند. آن‌ها نتوانستند دو سوم کرسی‌های مورد نیاز برای اخراج کردن امیل لحود رئیس‌جمهور انتخابی سوریه را کسب کنند که دلیل آن نمایش غیرمنتظره و قوی حزب آزاد میهن‌پرستی و مونت لبنان بود که متعلق به ژنرال بازنشسته ارتش میشل عوٓن است. ژنرال میشل عون به خاطر مخالفت با سوریه مشهور بود ولی در دهه گذشته با سیاست‌مداران طرفدار سوریه متحد شد یعنی سلیمان فریخیه و میشل مور اتحاد آن‌ها شمال و منطقه متن از مونت لبنان را دربر گرفت. سعد حریری و ولید جمبلات با نیروهای دو حزب طرفدار سوریه، حزب‌الله و عمل، برای کسب قدرت اکثریت در جنوب، بکا، بعبداعلی منطقه مونت لبنان متحد شدند. این اتحاد موقت بود. در ۶ فوریه ۲۰۰۶ حزب‌الله پیمان خلع سلاح را با میشل عون رهبر حزب آزاد میهن پرستان امضاء کرد.
بعد از انتخابات حزب آتی حریری که اکنون قدرت سیاسی غالب محسوب می‌شد فؤاد سینیورا را که قبلاً وزیر دارایی بود را به عنوان نخست‌وزیر معرفی کرد. دولت پیشنهادی او از پارلمان رای اعتماد گرفته‌است.
در ۱۸ ژوئیه سال ۲۰۰۵ لبنان دارای پارلمانی بود که اکثریت آن را مخالفان سوریه تشکیل می‌دادند. این پارلمان پیشنهاد آزادی سمیر گانجا را که ۱۱ سال در زندان انفرادی در یک سلول زیرزمینی و بدون هیچ دسترسی به اخبار سپری کرده بود تأیید کرد. روز بعد امیل لحود رئیس‌جمهور طرفدار سوریه نیز این پیشنهاد را تصویب کرد. ماه‌های بعدی ثابت کرد که دولت نمی‌تواند اصلاحات اقتصادی و سیاسی را که قول داده بود شروع کند.
در ۱۲ ژوئیه ۲۰۰۶ دستگیری ۲ سرباز اسرائیلی در عملیاتی مرزی و کشتار بیش از ۸ سرباز در آن عملیات توسط حزب‌الله باعث شد تا نخست‌وزیر اسرائیل اهود اولمرت آن را «آغاز جنگ» بنامد. آن شب اسرائیل حملات گسترده علیه لبنان را با هدف نهایی حذف حزب‌الله و باز پس‌گیری سربازان مجاز اعلام کرد. این عملیات سریعاً تبدیل به یک «جنگ تمام عیار» شد چون اسرائیل بمباران مناطق بزرگ لبنان را ادامه داد و حزب‌الله نیز هزاران راکت به سمت شمال اسرائیل پرتاب کرد.
دیپلماسی در نهایت منجر به صدور قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت شد که خواستار توقف سریع تخاصم و بازگشت بدون شرط دو سر باز گروگان گرفته بود و تهیه سلاح برای حزب‌الله را برای هم ممنوع اعلام کرد. سه روز بعد در ۱۴ اوت ۲۰۰۶ آتش‌بس موقت اجرا شد و هر دو طرف نفس راحتی کشیدند چون اسرائیل دست از بمباران برداشت و حزب‌الله فرستادن موشک به شمال اسرائیل را متوقف کرد. اما اسرائیل محاصره هوایی و دریایی لبنان را ادامه داد تا از رسیدن سلاح به حزب‌الله جلوگیری کند. در ۸ سپتامبر ۲۰۰۶ هر دو نوع محاصره رفع شدند. طی آتش‌بس و بعد از آن چندین مورد نقض آتش‌بس نیز به ثبت رسید.
سطح تخریبی که به لبنان وارد شد از سوی فؤاد سینیورا نخست‌وزیر، «غیرقابل تصور» توصیف شد. بسیاری از زیر ساختهای لبنان تخریب شد که عمدتاً پل‌ها و جاده‌ها بود و هزینه صدمات ۱۵ میلیارد دلار تخمین زده شد. حدود ۱۲۰۰ غیرنظامی لبنانی کشته و حدود ۴۰۰۰ نفر زخمی شدند. بیش از یک میلیون لبنانی بی خانمان شده و مجبور به فرار به سمت مناطق امن تر شدند. ۱۶۰ اسرائیل کشته و ۸۰۰ نفر زخمی شدند. از ۱۶۰ نفر کشته شده ۴۴ نفر غیرنظامی بودند.
در پاسخ به فشارهای بین‌المللی برای خلع سلاح حزب االله حسن نصرالله رهبر این حزب «جشن پیروزی» در ۲۲ سپتامبر ۲۰۰۶ در جنوب لبنان برگزار کرد که صدها هزار نفر در آن شرکت کردند و حمایت خود از مقاومت مداوم را نشان دادند.
در این جشن نصرالله اعلام کرد که هیچ‌کس نخواهد توانست حزب‌الله را خلع سلاح کند و قسم خورد که انتقام خصومت‌های اسرائیلی را خواهد گرفت. او همچنین افزود که اگر لبنان قادر به دفاع از خود باشد با کمال میل حزب‌الله را خلع سلاح خواهد کرد.
دو وزارتی که از اول برای آموزش در لبنان تشکیل شدند شامل وزارت آموزش و تحصیلات عالیه و آموزش فنی و حرفه‌ای برای ارتقاء سیستم آموزشی لبنان بودند. در سال ۱۹۴۶ و بعد از اعلام استقلال در ۲۶ نوامبر دولت لبنان برنامه آموزشی قدیم که از فرانسه گرفته شده بودند را عوض کرد و برنامه‌های جدید را در دستور کار قرارداد و زبان عربی را به عنوان زبان اصلی به تمامی مدارس لبنان وارد و استفاده از آن را در تمامی مقاطع تحصیلی اجباری کرد. همچنین دولت به دانش آموزان اجازه داد تا هر زبان دلخواه خود (فرانسه، انگلیسی و…) را به عنوان زبان دوم یاد بگیرند. در سال ۱۹۶۸ و ۱۹۷۱ دوباره برنامه تحصیلی عوض شد. برای هر مقطع تحصیلی هدف مشخصی در نظر گرفته شد و مواد امتحانی امتحانات عمومی به تفصیل معلوم شدند. قبل از شروع جنگ در سال ۱۹۷۵ لبنان یکی از بالاترین آمار سواد را در میان کشورهای عربی در اختیار داشت. بیش از ۸۰ درصد مردم توان خواندن و نوشتن داشتند؛ ولی بعد از آن لبنان در جنگ و آشوب قرار گرفته و مردم را رو به تحلیل برده‌است و دلیل آن جنگ داخلی و مداخلات خارجی بوده‌است. وقتی که پایان جنگ اعلام شد لبنان شروع به بازسازی فرهنگی در زمینه آموزشی کرد و با رایگان کردن تحصیل و تأمین امکانات مشوق آموزش شد. لبنان هنوز با آمار ۸۸ درصد سواد در میان کشورهای عربی در بالاترین رده قرار دارد.جالب اینکه در سال 2017 لبنان از حیث آموزش ریاضی و تجربی رده چهارم جهان و حیث کیفیت آموزشی رده نهم جهان کنار سوئد ایستاد .
مدارس لبنان به سه رده تقسیم می‌شوند: مدارس خصوصی، عمومی و نیمه خصوصی، مدارس عمومی تحت اختیار وزارت آموزش و پرورش و رایگان هستند و منابع مالی آن‌ها از طریق مالیات حاصل می‌شوند. وزارت تمامی کتب مورد نیاز هر سطح تحصیلی را با قیمت پایین یا رایگان فراهم می‌کند. مدارس نیمه خصوصی که اکثراً محلی هستند بمانند مدرسه «Ecoles des Saint Coeurs» مدارسی هستند که به مانند مدارس خصوصی عمل می‌کنند ولی شهریه‌هایی به مانند مدارس دولتی دریافت می‌کنند. بقیه هزینه‌های آن‌ها را دولت از طریق سوبسید تأمین می‌کند.
تمامی مدارس ملزم هستند که برنامه تحصیلی مصوب وزارت را دنبال کنند. مدارس خصوصی مجازند دروس دیگری را بسته به نظر وزارت اضافه کنند. به‌طور مثال دروس کامپیوتر اگر چه جزء برنامه تحصیلی وزارت نیستند ولی در بسیاری از مدارس تدریس می‌شوند. در مدارسی که امکانات کامپیوتر را ندارند دانش آموزان علاقمند می‌توانند در موسسات خصوصی یا مراکز موجود در تمامی مناطق لبنان این دروس را بگذرانند.
مدارس عمومی شامل ۱۹۲ دبیرستان و ۱۱۲۵ مدرسه ابتدایی می‌شوند. ۱۶ دبیرستان مختلط هستند. در مدارس ابتدایی ۲۳۸۵۵۶ دانش آموز ثبت نام کرده‌اند و ۲۴۴۶۳ معلم در آنجا تدریس می‌کنند. در تمامی مدارس دانش آموزان دروس را از هر معلم متخصص آن درس فرا می‌گیرند و یک معلم برای کل دروس یک کلاس وجود ندارد. تعداد دانش آموزان هر کلاس بین ۱۵ نفر در بعضی مدارس خصوصی تا ۴۰ نفر در بعضی از مدارس عمومی است که معلم و امکانات کافی ندارند.
دروس اصلی شامل ریاضی، علوم، تاریخ، تعلیمات اجتماعی، جغرافی، عربی و زبان فرانسه و انگلیسی است. معلمین نوبتی دیگر در مدرسه فیزیک، هنرور استفاده از کتابخانه (که در تمامی مدارس تدریس نمی‌شود) را آموزش می‌دهند. این موضوعات درسی به تدریج زیادتر و سخت‌تر می‌شوند. به‌طور مثال دانش آموزان کلاس ۱۱، ۱۸ موضوع مختلف درسی را فرا می‌گیرند.
دولت فهرست انتخابی را در برنامه تحصیل گنجانده که شامل ۱۱ درس در دو رشته می‌شود: رشته علوم تجربی یا علوم انسانی و ۱۲ درس دیگر در چهار رشته دیگر: علوم زیستی، علوم کلی، علوم اجتماعی و اقتصاد و علوم انسانی و ادبیات. گزینه‌هایی که در هر رشته قرار دارند از لحاظ تعداد موضوعات درسی دچار تغییر نشده‌اند؛ ولی موضوعات درسی که در این برنامه آموزشی قرار ندارند از لحاظ نمده و انسجام جدی محسوب نمی‌شود. در حالیکه دروسی که در بین این رشته‌ها آموزش داده می‌شوند چالش برانگیزد و در نمره نهایی تأثیرگذار هستند.
دانش آموزان سه مقطع تحصیلی را پشت سر می‌گذارند:
تمامی این سه مقطع تحصیلی به رایگان سپری خواهند شد و اجباری هستند .
بعد از دبیرستان، محصلان می‌توانند به تحصیل در دانشگاه، کالج، موسسات یا هنرستان‌های عالی مشغول شوند. مدت تحصیل در هر کدام فرق می‌کند.
لبنان ۲۱ دانشگاه دارد که دانشگاه آمریکایی بیروت AUB، دانشگاه آمریکایی لبنان و
دانشگاه نوتردام در بیروت (NDU) از نظر بین‌المللی شناخته شده‌اند. AUB اولین دانشگاه انگلیسی زبان بود که در لبنان گشایش یافت اکنون هم بهترین دانشگاه منطقه به شمار می آید . در حالی که اولین دانشگاه فرانسوی دانشگاه سنت جوزف بود. این ۲۱ دانشگاه که هم عمومی و هم خصوصی هستند با زبان‌های عربی، فرانسه یا انگلیسی که زبان‌های عام لبنان هستند کار می‌کنند. ۴ مؤسسه فرانسه ۷ مؤسسه انگلیسی را مؤسسه ارمنی نیز وجود دارند. کلا این مدارس همچنین به زبان عربی که زبان اصلی است نیز تدریس می‌کنند، با این حال زبان رسمی هر مؤسسه برای تدریس برنامه‌ها درسی شان مورد استفاده قرار می‌گیرد.
در دانشگاه‌های انگلیسی زبان محصلانی که از دبیرستانهایی فارغ‌التحصیل شده‌اند که زبان انگلیسی آمریکایی را یاد می‌داده‌اند وارد سطح اول دانشگاه می‌شوند تا مدرک معادل دیپلم را وزارت تحصیلات عالیه لبنان دریافت کنند. این دوره آن‌ها را مجاز به ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر می‌کند. این محخصلان ملزم هستند که قبلاً برای ورود به کالج مدرک ساتی و SATII را به جای مدرک موفقیت در امتحانات رسمی را گرفته باشند. از سویی دیگر محصلانی که از مدارسی فارغ‌التحصیل شده‌اند که مطابق با سیستم آموزشی لبنان کار کرده‌اند مستقیماً وارد دوره سال دوم دانشگاه می‌شوند. این محصلان باید مردک SATI و نه مدرک SATII را گرفته باشند. این مطلب به زودی تکمیل می‌شود
کشور لبنان جمهوری است و سه مقام ارشد آن برای اعضای گروه‌های مذهبی خاص در نظر گرفته شده‌اند.
این ترتیب قسمتی از میثاق ملی است که توافقی غیر کتبی است که در سال ۱۹۴۳ در ملاقاتی بین اولین رئیس جمهور لبنان (یک مارونی) و اولین نخست وزیر لبنان (یک سنی) حاصل شد، اگر چه این توافق در قانون اساسی لبنان تا سال ۱۹۹۰ به دنبال توافق طایف رسمی نشد. این میثاق شامل قول و قرار مسیحیان بود مبنی بر اینکه به دنبال جلب حمایت فرانسه نباشند و وجهه عربی لبنان را قبول داشته باشند و همچنین مسلمانان نیز قول دادند تا مشروعیت استقلال و دولت لبنان و همچنین مرزهای این کشور در سال ۱۹۲۰ را قبول داشته باشند و برای اتحاد با سوریه تلاش نکنند. این میثاق تا زمان تشکیل هویت ملی لبنان موقت ولی لازم‌الاجرا بود. به دلیل احساس نیاز شدید مسلمانان به اتحاد به کشورهای همتایی عرب خود این میثاق راه حلی موقت به نظر می‌رسید. از سویی دیگر مسیحیان این میثاق را رد کردند و بعداً برای جلب حمایت فدرالیسم را پیشنهاد دادند و با اسرائیل متحد شدند. لبنان به موجودیت خود ادامه داده و اثرات سوء جنگ‌های داخلی همچنان بر سیاست لبنان سایه افکنده‌است.
این میثاق همچنین تصریح می‌کرد که کرسی‌های پارلمان به تمامی مذاهب تعلق گیرد یعنی با نسبت ۶ مسیحی به ۵ مسلمان که بر اساس آمارگیری سال ۱۹۳۲ بود که در آن زمان مسیحیان مقداری بیشتر بودند. توافق طایف آن نسبت را مساوی کرد تا هر دو گروه مذهبی حق مساوی داشته باشند. حال مسلمانان مخصوصا با احتساب حضور فلسطینی‌ها بیشتر شده‌اند ولی اکثر گروه‌ها در لبنان با این حق تساوی راضی هستند.
قانون اساسی لبنان به مردم این حق را می‌دهد تا دولت خود را عوض کنند. با این حال از اواسط دهه ۱۹۷۰ تا انتخابات پارلمانی ۱۹۹۲ جنگ داخلی لبنان از اجرای حقوق سیاسی ممانعت به عمل آورد. طبق قانون اساسی انتخابات مستقیم هر چهار سال یک بار باید برگزار شود. آخرین انتخابات پارلمانی بعد از ترور نخست وزیر حریری انجام شد و معادله قدرت با پیروزی مخالفان حضور سوریه در لبنان و تصاحب اکثر کرسی‌های پارلمان توسط آن‌ها شاهد تغییرات بسیاری بود. ترکیب‌های پارلمان توسط آن‌ها شاهد تغییرات بسیاری بود. ترکیب پارلمان بر اساس هویت مذهبی و قومی و برخلاف مسائل ایدئولوژیکی شکل گرفته‌است. پیمان طایف با پایان دادن جنگ داخلی تقسیمات کرسی‌های پارلمان را تغییر داد.
پارلمان رئیس‌جمهور را برای یک دوره شش ساله انتخاب می‌کند. انتخاب مجدد یک رئیس‌جمهور برای دوره‌ای دیگر ممنوع است. این قانون برآمده از قانون اساسی تا به حال دو بار با اصلاحیه‌های موقت از سوی دولت سوریه نادیده گرفته شده‌است. دوره ریاست جمهوری الیاس حراوی که می‌بایست در سال ۱۹۹۵ تمام می‌شد برای سه سال دیگر تمدید شد. این اتفاق برای امیل لحود نیز افتاد و دوره اش تا سال ۲۰۰۷ تمدید شد. طرفداران دموکراسی این اعمال را محکوم کردند.
آخرین انتخابات ریاست جمهوری در سال ۱۹۹۸ انجام شد. رئیس‌جمهور نخست وزیر را با پیشنهاد پارلمان انتصاب می‌کند. لبنان حزب‌های سیاسی زیادی دارد ولی آن‌ها نقش مهمی در سیستم پارلمان ندارند. اکثر آن‌ها منافع فرقه‌ای را در عمل نمایندگی می‌کنند. بسیاری از آن‌ها لیستی موقت از نمایندگانی هستند که توسط شخصی معروف از کشور یا شهرشان حمایت می‌شوند. لیست نامزدهای انتخاباتی اغلب بر اساس حوزه انتخاباتی با مذاکر میان رهبران محلی طوایف، گروه‌های مذهبی و احزاب سیاسی شکل می‌گیرند. این ائتلاف‌های پراکنده تنها برای انتخابات شکل می‌گیرند و به ندرت گروهی منسجم در پارلمان را تشکیل می‌دهند. اخیراً پارلمان لبنان به سه گروه متحد تقسیم شده‌است. اتحاد ضد سوریه اتحاد ۱۴ مارس، اتحاد طرفدار سوریه‌ها متشکل ازحزب ا... و حزب عمل است و حزب رئیس قبلی مارونی‌ها با نام میشل آون که اخیراً با حزب ا... متحد شده‌است.
سیستم قضایی لبنان بر اساس قانون ناپلئونی تدوین شده‌است. هیئت منصفه در دادگاه‌ها استفاده نمی‌شوند. سیستم دادگاهی لبنان از سه سطح تشکیل شده‌است: دادگاه بدوی، دادگاه استیناف و دادگاه نقض رای. همچنین دادگاه‌های مذهبی وجود دارند که در احوال شخصی در جوامع خود با قوانین مربوط به ازدواج، طلاق و وراثت حق قضاوت دارند. قانون لبنان شامل ازدواج عرضی نمی‌شود (اگر چه چنین ازدواج‌هایی را به مانند قراردادهایی می‌داند که در خارج از کشور صورت گرفته‌اند) تلاش‌های رئیس‌جمهوری قبلی الیاس حراوی برای قانونی کردن ازدواج عرفی در اواخر دهه ۱۹۹۰ با اعتراضات روحانیون مسلمان با مشکل مواجه شد. به علاوه لبنان دارای سیستمی از دادگاه‌های نظامی است که بر افراد برای جرایمی همچون جاسوسی، خیانت به وطن و دیگر جرایم که مربوط به امنیت هستند حق قضاوت دارد. این دادگاه‌های نظامی از سوی سازمان‌های حقوق بشر از جمله سازمان بین‌المللی عضو بین‌المللی مورد انتقاد قرار گرفته‌اند. یکی از انتقادهای آن‌ها این بوده‌است که استانداردهای بین‌المللی قضاوت منصفانه در این دادگاه‌ها رعایت نمی‌شود و حق قضاوت بسیاری در مورد غیر نظامیان اعمال می‌شود.
آلان یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان آلان برآغوش بخش مهربان شهرستان سراب واقع شده‌است. جمعیت این روستا در سال ۱۳۸۵ خورشیدی بالغ بر ۲٬۳۷۳ نفر و ۵۳۳ خانوار بوده‌است. آلان در ۱۲ کیلومتری شرق مهربان واقع شده‌است.
روستای آلان مرکز دهستان آلان برآغوش است و در منطقه‌ای خوش آب و هوا قرار گرفته که پیش‌تر ییلاق‌نشین پادشاهان بوده‌است. حمدالله مستوفی در کتاب نزهةالقلوب در مورد این روستا گفته‌است: «روستایی است خوش آب و هوا با مردمی سفیدچهره و اکول و دارای باغات میوهٔ فراوان است و کشت غلات نیز در آن رایج است». در طول تاریخ جمعیت مازاد آلان به شهرها و روستاهای دیگر کوچیده‌اند. واژهٔ «آلان» برگرفته از کلمهٔ ترکی «آران» به معنای منطقهٔ خوش آب و هوا است که در گذرزمان حرف «ر» به «ل» تبدیل شده‌است.
اتمیان سفلی یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان آلان برآغوش بخش مهربان شهرستان سراب واقع شده‌است.
قلهٔ اکوز داغی یکی از مناطق دیدنی و زیبای این منطقه می‌باشد که بخاطر داشتن چشمهٔ معدنی برای علاقه‌مندان به گردشگری در این منطقه معرفی می‌گردد.
اتمیان وسطی یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان آلان برآغوش بخش مهربان شهرستان سراب واقع شده‌است.
برآغوش یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان آلان برآغوش بخش مهربان شهرستان سراب واقع شده‌است. جمعیت این روستا حدود ۱۱۰۰ نفر است.
طبیعت روستا: ای روستا طبیعتی زیبا و منحصر به فرد داشته و علت آن زمستان های بسیار سرد و یخی واز سردترین نقاط کشور در زمستان و در فصل بهار مرطوب و بارانی بوده و به علت بارش باران سیلاب های ناگهانی ایجاد می شود و در فصل تابستان نیز هوا مرطوب بوده و در پاییز درجه حرارت هوا به شدت پایین آمده و روز هاکوتاه می شود
از محصولات این روستا می توان به زرد آلو ،سیب،
آلبالو ، گیلاس ، گردو،آلوچه ،سیب بهاری می توان اشاره کرد واز محصولات کشاورزی می توان به گندم،جو، عدس ، باقلا ، سیب زمینی و چغندرو لوبیا ( وقتی که آب وجود داشته باشد و بارندگی زیاد باشد ) می باشد . از باغ های معروف این روستا می توان به باغ جعفری ،باغ حضرت عباس قانالغ باغی،باغ سیب اربابی باغ پشت مدرسه می باشد
مکان دیدنی : خنه دره ، دینچگه ، حسنک ، گوزی ، الماله دره ، دربند براغوش میباشد، تک تپه
زبان : زبان مردم این روستا ترکی آذری بوده است
مراسم های مذهبی : در این روستا محرم و ماه مبارک رمضان مساجد باز بوده و با استقبال شدید مردم نذر های زیادی انجام می شود و از ۹ محرم دسته های عزاداری شروع به فعالیت می کنند در این روستا در روز عید سعید فطر نماز در مسجد جامع آن اقتدا می شود و بعد از آن زکات فطریه وکمک هزینه مسجد جامع توسط مردم بخشنده پرداخت می شود
روستای براغوش از طرف شمال به کوهستان براغوش که ادامه رشته کوه‌های قوشاداغ می‌باشد مشرف است. از طرف شرق به روستای آلان و از طرف جنوب به روستاهای قیصرق و اسنق و شاهباغی یا ائل باغی و از طرف غرب به شهر مهربان مرتبط است.
وسعت روستای براغوش بر8000 هکتار است بجز مناطق سنگلاخی و کوهستانی ،حدود 3800 هکتار مساحت زیر کشت و هموار را شامل می‌شود.
روستای براغوش در اوایل انقلاب جمعیتی بالغ بر 3200 نفر داشت. مهاجرت جمعیت جوان روستا به شهرهای بزرگ به ویژه تهران، تبریز و کرج جمعیت روستا را به حدود ۱۱۰۰ نفر کاهش داده است.
برآغوش پیش از ورود اسلام در دامنه کوهی در نزدیکی اتمیان سفلی قرار داشت و با نام «بایرام کندی» شناخته می‌شد. زلزله شدیدی در دوران پیش از اسلام باعث از میان رفتن بخش بزرگی از جمعیت روستا شد.
در دوران اسلامی روستا مجدداً در مکانی به فاصله ۲ کیلومتر از روستای قبلی رونق یافت. گفته می‌شود قسمتی از سپاه امام حسن (ع) در جنگی در تپه موسوم به حاج علمدار کشته شدند و یکی از سرداران سپاه در قلهٔ آن تپه و دیگری در گورستان ورودی روستا بنام گورستان [شهیدلر]به خاک سپرده شدند. این سردار علمدار یا پرچمدار سپاه بود و علم سپاه در بالین وی به خاک سپرده شد. به همین علت نام روستا ابتدا به «علم بر آغوش» و بعدها با گسترش روستا به سمت شرق به «آلان براغوش» تغییر پیدا کرد.
آثار تاریخی این روستا شامل حاج علمدار مابین مهربان و روستای براغوش، مسجد شیخ کریم و مسجد هفت دختران می باشد. از آثار طبیعی و گردشگری می توان به وجود کوهستان که برکت روستا می‌باشد وجود محلهای دیدنی ئوکوز داغی، دین گئجه، دربند حسنک، یوموری تپه و برجی درقسمت جنوب شرقی که قبلاً منطقه قلعه را احاطه کرده بود و ... نام برد.
جمال‌آباد یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان آلان برآغوش بخش مهربان شهرستان سراب واقع شده‌است.
دمیرچی یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان آلان برآغوش بخش مهربان شهرستان سراب واقع شده‌است.
لبنیات، عسل، گردو، بادام و خشکبار، سیب و برخی از میوه‌های سردرختی از جمله زردآلو، گیلاس و آلبالو و همین‌طور محصولاتی مانند سیب زمینی و گوجه فرنگی از جمله محصولات روستای دمیرچی می‌باشد.
زبان مردم روستای دمیرچی ترکی آذربایجانی بوده و دینشان اسلام و شیعه می‌باشد. این روستا ۵۰۰ نفر جمعیت دارد و مهاجرت در این روستا بسیار کم دیده می‌شود.
شغل اکثر آقایان این روستا دامپروری، کشاورزی و پرورش زنبور عسل بوده و شغل بانوان این روستا شامل قالی بافی، بافت جاجیم، جوراب و …، بسته‌بندی محصولات کشاورزی، دوشیدن شیر گاو و گوسفند، نگه داری از طیور و درست کردن پنیر، کره و ماست می‌باشد.
این روستا گردشگری است و پذیرای شما گردشگران می‌باشد.
بوغدا (گندم)، آرپا (جو)، مرجی (عدس)، نخود (نخود) و قیزیل گول (گل محمدی) از دیگر محصولات دمیرچی است.
استان عاصمه ، پایتخت بحرین و یکی از استان‌های پنجگانهٔ کشور پادشاهی بحرین است.
شهر منامه مرکز این استان است، همچنین پایتخت کشور بحرین و بزرگترین شهر این کشور است.
دی‌جان یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان آلان برآغوش بخش مهربان شهرستان سراب واقع شده‌است.
دیلم‌شاه یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان آلان برآغوش بخش مهربان شهرستان سراب واقع شده‌است.
سیه‌دولان یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان آلان برآغوش بخش مهربان شهرستان سراب واقع شده‌است.
قره‌بلاغ یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان آلان برآغوش بخش مهربان شهرستان سراب واقع شده‌است.
اکثریت مردم ساکن در این روستا از سادات موسوی می باشند.
سید حسن سیدی دمیرچی در روستای دمیرچی از توابع شهرستان مهربان سراب به دنیا آمد.
قزلجه سادات یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان آلان برآغوش بخش آلان براغوش شهرستان سراب واقع شده‌است.
قزلجه سادات. [ ق ِ زِ ج َ ] ( اِخ ) دهی جزء دهستان آلان براغوش شهرستان سراب واقع در 18 هزارگزی شمال خاوری مهربان و 16 هزارگزی شوسه سراب. موقع جغرافیایی آن کوهستانی و معتدل است. سکنه آن 559 تن. آب آن از رودخانه چاکی چای و محصول آن غلات. شغل اهالی زراعت و گله داری و کارگری و صنایع دستی زنان فرش بافی است. راه مالرو دارد. ( از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 4 ).
وادار به انتخاب یکی از آن‌ها نمود و ایشان خرده مالک بودن در قزلجه را پذیرفتند بالاجبار و فکر کنم از آن به بعد محل زندگی آن‌ها را قزلجه سادات /Gecealogy Sadat به معنی سادات صحیح النسب نامیده شد.
گلوجه یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان آلان برآغوش بخش مهربان شهرستان سراب واقع شده‌است.
یکی از زیبایی های این روستا در فصل بهار ارتفاعات روستا می باشد که مملو از لاله های وحشی می‌باشد که بسیار چشم نواز است
در اطراف این روستا چشمه آب های وجود دارد از قبیله کورجا بلاق(کورچشمه)و ساری بلاق(زرد چشمه)و داش بلاق(چشمه سنگی)در این روستا به علت داشتن مراتع خوب برای چرا دام از گذشته لبنیات ارگانیک تولید می شد و با کوچ اهالی روستا و با وجود اندک جمعتی که در آنجا مانده اند شغل دامداری و کشاورزی ادامه دارد
نرمیق ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
اجیرآباد یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان اردلان بخش مهربان شهرستان سراب واقع شده‌است.
در اوایل به علت نداشتن امکاناتی از قبیل آب آشامیدنی و برق اهالی این روستا مجبور به کوچ اجبار به شهر نمودند ولی با تأمین آب و برق اهالی با ساخت خانه های ویلایی جلوه ی روستا را حالت سنتی در آوردن
روستای اردلان در استان آذربایجان شرقی شهرستان سراب بخش مهربان بین روستاهای ارزنق و قیصرق واقع شده‌است. این روستا در یک منطقه نیمه کوهستانی بین رشته کوه‌های بزقوش در جنوب و قله سبلان در شمال روستا واقع شده‌است. آب هوای این روستا در زمستان سرد و در تابستان آب و هوای خنکی را دارا می‌باشد. (در تابستان به شبهای خنک این منطقه می‌توان اشاره کرد).
این روستا دارای مردمانی بسیار مهربان و میهمان نواز می‌باشد. شغل مردم روستا اکثراً کشاورزی و دامپروری می‌باشد.
این روستا شامل ۲۰۰خانوار می باشدوحدود۸۰۰نفر جمعیت را داراست.
از مراکز دیدنی این روستا می‌توان به سد خاکی اردلان اشاره کرد که در سالهای اول انقلاب توسط جهاد سازندگی احداث گردیده‌است. آب این سد باعث رونق کشاورزی در روستاهای مجاور و باعث به وجود آمدن مناظر زیبا و سر سبز شده‌است.
ارزنق یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان اردلان بخش مهربان شهرستان سراب واقع شده‌است.
ارزنق
بیش از ۴۷۰ خانواده
حدود ۴۰۰۰ نفر جمعیت
اسنق یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان اردلان بخش مهربان شهرستان سراب واقع شده‌است.
اثر باستانی این روستا مسجد سنگی اسنق می باشد. https://www.yjc.ir/fa/news/4771119/مسجد-سنگی-اسنق-از-آثار-دیدنی-آذربایجان%E2%80%8Cشرقی
مسجد سنگی ترک
ترک (میانه)
دیزج شور یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان اردلان بخش مهربان شهرستان سراب واقع شده‌است.
رجل‌آباد یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان اردلان بخش مهربان شهرستان سراب واقع شده‌است.
زنجیل‌آباد یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان اردلان بخش مهربان شهرستان سراب واقع شده‌است.اسم قدیم زنجیل آباد (زنگین اوبا) بوده است یعنی محل (پرخیر و برکت) و علت نامگذاری آن هم به بخاطر داشتن دیمزارهای حاصلخیز و مزارع بزرگ و پربرکت و مراتع غنی هست که سهم به سزایی در تامین کننده غلات و دام منطقه مهربان دارد.
از مناطق دیدنی این روستا آبگرم طبیعی معدنی و فصلی شورسو می باشد که در فصل تابستان در بستر رودخانه آجی چای (تلخه رود) ظاهر شده و بازدیدکنندگان زیادی دارد.
شاهباغی یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان اردلان بخش مهربان شهرستان سراب واقع شده‌است.
کیوج یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان اردلان بخش مهربان قرار دارد.
این روستا در کنار بخش مهربان قرار دارد جمعیت بومی که به‌طور دائم ساکن آن باشند طی سال های اخیر افزایش یافته است و این روستا توسعه یافته است .
دو رودخانه کوچک در حاشیه این روستا به نام‌های چکی و آجی(تلخه رود)وجود دارد که یکی قابل شرب و دیگری غیرقابل شرب است.
این روستا دارای امکاناتی چون برق، گاز، تلفن، لوله‌کشی آب،سوپر مارکت،نانوایی و ... می‌باشد.
اسماعیل‌آباد(یودچی/یوغورچی) یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان شربیان بخش مهربان شهرستان سراب واقع شده‌است که دارای آب وهوای بسیارمعتدل است
ایوق یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان شربیان بخش مهربان شهرستان سراب واقع شده‌است.
میرزا ابراهیموف نویسنده و سیاست مدار اهل باکو در این روستا به دنیا آمده است.
یکی از گمان ها درباره نام این روستا این است که ریشه این نام با نام قبیله "یوا" یا "ییوا" که یکی از قبایل ترکان اوغوز و نزدیک به افشار هاست ارتباط دارد. چنانکه در تاریخ عصر مغول از روستائی بنام «ایوا» روایت می‌شود که بین اوجان (بستان آباد) و سراو (سراب) در جنوب و شرق تبریز قرار دارد.
زمین لرزهٔ ایوق، زمین لرزه ای به شدت ۴٫۹ ریشتری که در ساعت ۳:۴۴ بامداد ۶ شهریور ۱۳۹۶ و در عمق ۵ کیلومتری، روستای ایوق و شهر شربیان و روستاهای اطراف را لرزاند. در این زمین لرزه ۹۰٪ منازل به‌طور کامل ویران شد ولی هیچ تلفات جانی نداشت.زلزله ی شربیان آذربایجان شرقی. خبرآنلاین
برنج‌آباد یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان شربیان بخش مهربان شهرستان سراب واقع شده‌است.
خاکی یکی از روستاهای شهرستان سراب در استان آذربایجان شرقی است.خاکی در سمت غرب دشت وسیع سراب واقع شده است که به خاکی دوزی یا همان دشت خاکی معروف است.
خاکی یکی از بهترین ومعروفترین روستای شهرستان سراب میباشد وزبان زد خاص وعام است مردم خاکی امروزه بیشتر به کشاورزی.دامپروری وکامیونداری روی اورده است.
خاکی زادگاه شاعر سلیمان امینی است.
عالم نامی چون ملاجواد امین العلماسرابی . ودیگرمشاهیرومفاخر وعلم پژوه ودکترا ومهندسین واساتید دانشگاهای معتبر . که در عرصه های علمی.فرهنگی.نظامی.سیاسی.آموزشی.پزشکی.اقتصادی به کشور خدمت میکنند .همچنین خاکی شهیدان زیادی راتقدیم کشورکرده است. خاکی قطب تولید محصولات کشاورزی به روز مدرن ومکانیزه وابیاری قطره ای .بارانی وکلاسیک است از جمله محصولات میتوان به گندم جوکلزا یونجه سیب زمینی کدو ...اشاره کرد.زمینهای کشاورزی آبی روستای خاکی بالغ بر(۱۰۰۰)هزارهکتار و همچنین زمینهای کشاورزی دیم روستای خاکی حدودابیش از(۳۰۰۰سه هزارهکتار)است درکل بیش از ۴۰۰۰چهار هزار هکتار اراضی این روستا میباشد (.آب هوای اینجا سرد ومعتدل کوهستانی است و در فصل بهار بدلیل رویش یونجه زار و مرتع های گندم وکُلزا و جو بسیار بسیار دیدنی است . این روستا جمعیتی نزدیک به پانصد خانوار وبیش از هزارو پانصد نفر جمعیت دارد
فاصله تا سراب ۴۵کیلومتروباتبریز ۹۰کیلومتر میباشد همسایه دیوار به دیوار از سمت شرق بادوزدوزان وارزنق ازسمت غرب باکردکندی و اشتلق از شمال بامهربان و رجل اباد از جنوب هم با سرچشمه وشربیان همسایه وهمکوشن است خاکی از نظر آبادانی وتوسعه.بیشتربه یک شهر شبیه است تا یک روستا ...تاریخ قبل از اسلام این روستا ...‌..خاکی قبل اسلام بنام (شیور)shivar‌‌‌‌‌‌‌شناخته میشد شیور شهری آباد وخیلی بزرگ بود که به شکل شهری طولی که منطقه شرقی ان به دوزدوزان کنونی میرسید ومرکز ان خاکی کنونی وسمت غرب شهر به اشتلق کنونی میرسید به واسطه زلزله مهیب این شهر خراب شدو مردم آن اکثرا"جانشان راازدست دادند وما بقی اندک مردم نیز در مکان فعلی روستا اسکان پیدا نمودند ونام آن محل(خاکی) khakiنام گرفت
آنایوردوم دهدولان ،
دهدولان یکی از روستاهای شهرستان سراب حومه شربیان واقع در۱۰ کیلومتری شربیان .
سرچشمه یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان شربیان بخش مهربان شهرستان سراب واقع شده‌است.
سرچشمه از توابع سراب - مهربان - شربیان است.
از نظر تاریخی این روستا دارای تاریخی نزدیک به ۱۷۰۰ سال می‌باشد که قبرستان روستا بیانگر این امر می‌باشد متاسفانه این روستا و روستای دیگری به نام دوق (که ساکنین آن بنا به نوع دفن مردگان زرتشتی بوده‌اند) مورد هجوم غارتگران اشیای تاریخی قرار گرفته‌اند.
سرچشمه هم اکنون جز مناطق شکار ممنوع است.
عباس‌آباد یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان شربیان بخش مهربان شهرستان سراب واقع شده‌است.
کهدلان یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان شربیان بخش مهربان شهرستان سراب واقع شده‌است.
لنجوان یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان شربیان بخش مهربان شهرستان سراب واقع شده‌است.به گفته ی پیشینیان و افراد کهنسال و همچنین وجود تاریخچه ی بسیار ،قدمت این روستا نزدیک به هزار سال قبل می رسد .وجود قبرستان های موجود از گذشته و همچنین گورستان های از بین رفته و تحقیقات علمی صورت گرفته در کنار داستان های موجود و نقلِ قول از افراد و سکنه ی حاضر خود گواهِ این مساله است . این روستا زمستان‌های به شدت سردی دارد و تنها اواخر بهار تا اوایل پاییز می‌توان به این روستا رفت. از جمله زیبایی های این روستا طبیعت بکر و دست نخورده و درختان و باغات بسیار دیدنی و همچنین آب و هوای بسیار سالم می باشد . زمستان‌های این روستا آنقدر سرد است که دمای آن گاهی به ۱۵- درجه سلسیوس می‌رسد.
استان محرق ، یکی از استان‌های پنجگانهٔ کشور پادشاهی بحرین است.
قلعه تاریخی عراد در این استان واقع شده‌است، همچنین فرودگاه بین‌المللی بحرین و نیز چند أماکن تاریخی و باستانی دیگر در این استان قرار دارند،
مرکز این استان شهر المحرق است، استاندار کنونی استان محرق (سلمان بن عیسی بن هندی) می‌باشند.
محرق پایتخت پیشین کشور بوده‌است.
اصلاح دام با هدف از اصلاح نژاد به دست آوردن جانورانی با تولید و سود بیشتر است در اثر اصلاح نژاد از جانوران با جثهٔ کوچک و فرآوری کم جانورانی با جثهٔ بزرگ و فرآوری بیشتر به دست آمده‌است، به کلیهٔ اقدامات و فعالیت‌هایی که سبب می‌شوند در نسل‌های پس از آن جانوران، فرآوری بیشتر و سود فراوانتری حاصل شود اصلاح نژاد گفته می‌شود.
هر حیوانی دارای صفات انبوهی است، رنگ، اندازه بدن، شاخدار یا بی شاخ بودن، اینها تعداد کمی از صفاتی هستند که از والدین به فرزندان منتقل می‌شوند. این صفات بوسیلهٔ ژن‌ها مهار می‌شوند. ژن‌ها مولکول‌های بسیار ریز و پیچیده‌ای هستند که در روی کروموزوم‌ها قرار دارند و هر حیوانی در بر گیرنده هزاران جفت ژن است که نصف آنها از پدر و نصف دیگر آن از مادر به ارث رسیده‌است و روی هم ژنوتیپ جانور را پایه‌ریزی می‌دهد. ژنوتیپ مشخص کنندهٔ نزدیک قابلیت عملکرد جانور در صفات گوناگون است. هر جفت ژن شماری از صفات را مهار می‌کند. برخی از صفات توارث پذیری فراوانی دارد ولی در برخی دیگر توارث پذیری کم است.
اگر صفتی توارث پذیری فراوانی داشته باشد اصلاح آن صفت در جانور با شتاب انجام خواهد گرفت و برعکس برای صفاتی با توارث پذیری کم اصلاح به کندی پیشرفت خواهد داشت، به زبان دیگر برای بهبود چنین صفاتی نیاز به فرآوری نسل‌های فراوانی است تا یک صفت به گونه نیرومند درآید در جدول زیر نسبت توارث پذیری برخی از صفات گاوها آورده شده‌است.
اصلاح کنندگان دام صفاتی را گزینش می‌کنند که کاربرد آن در جانور مهم است. برای نمونه در گاوهای شیری صفاتی مورد اصلاح قرار می‌گیرند که در رابطه با کمیت و کیفیت شیر مهم است یا در پرندگان ویژگی جوجه درآوری تخم مرغ، میزان رشد، خاصیت حیاتی و سر زندگی فرآوری مرغ و قدرت رشد تند فاکتورهای محیطی همانند تغذیه، روش‌های شیردوشی و نظایر آن مشخص خواهند کرد که تا چه حد جانور به قابلیت دلخواه دست یافته‌است، به راستی همه عملکرد جانور مجموع اثر پیرامون و ژنوتیپ است.
ژنوتیپ به جانور استعداد انجام عملی را می‌دهد و پیرامون شرایط لازم برای انجام عمل را فراهم می‌سازد؛ به زبان دیگر، فنوتیپ و ژنوتیپ هر دو مهم و تعیین‌کننده هستند.
فارغ التحصیلان این رشته با توجه به گرایش خود در بعضی از زمینه‌های زیر مهارت کسب می‌کنند.
- تدریس دروس علوم دامی و علوم وابسته در آموزشکده‌ها و دانشکده‌های کشاورزی
- تحقیق در زمینه‌های مختف مربوط به رفع مشکلات و مسائل تولید محصولات دامی و بهبود کمیت و کیفیت آنها
- تحقیق در زمینه‌های اصلاح دام و ژنتیک مولکولی
- تحقیق در زمینه‌های فیزیولوژی
- برنامه‌ریزی و هدایت امور اجرایی در زمینه‌های مختلف تولید محصولات دامی.
فرودگاه بین‌المللی چاتراپاتی شیواجی فرودگاهی بین‌المللی است که در شهر بمبئی، هند واقع شده‌است. این فرودگاه که سابقاً به نام فرودگاه سحر نامیده می‌شد، بزرگ‌ترین و پر رفت‌وآمدترین فرودگاه بین‌المللی این کشور محسوب می‌شود.
فرودگاه بین‌المللی چاتراپاتی شیواجی، هم‌اکنون دارای دو ترمینال مجزا برای پروازهای داخلی و خارجی خود است.
بیشترین پروازهای خارجی به مقصد کشور هند، در فرودگاه بین‌المللی چاتراپاتی شیواجی یا فرودگاه بین‌المللی ایندیرا گاندی در دهلی انجام می‌شود. فرودگاه بین‌المللی چاتراپاتی شیواجی، از لحاظ میزان نقل و انتقال مسافر، شلوغ‌ترین فرودگاه در شبه‌قاره هند است.
فرودگاه بین‌المللی چاتراپاتی شیواجی، قطب شرکت هواپیمایی و ایر ایندیا است.
استان وسطی ، یکی از استان‌های پنجگانهٔ کشور پادشاهی بحرین بود. این استان در سال ۲۰۱۴ منحل شد و مناطق آن در سه استان دیگر ادغام شدند.
این استان شامل مناطق زیر بود:
این استان شامل بیشترین مناطق کشور بحرین می‌باشد، و مهم‌ترین مناطق عبارتند از:
سار, المرخ, القریة, مقابه, باربار, دراز, شهر حمد، قریة المالکی، دمستان، کرزکان و قریه بنی جمره.
در استان شمالیه آثار باستانی و مناطق تاریخی گوناگونی وجود دارد که شرح زیر می‌باشد:
دانشگاه بین‌المللی امام خمینی با نام مستعار دانشگاه بین‌المللی قزوین.
لایحهٔ تأسیس یک دانشگاه بین‌المللی اسلامی در دی‌ماه سال ۱۳۶۲ در مجلس شورای اسلامی ایران به تصویب رسید و دانشگاه با نام "دانشگاه بین‌المللی قدس" آغاز به کار نمود. در سال ۱۳۷۰ دانشگاه با "مجتمع آموزش عالی دهخدا" ادغام گردید و با نام دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، فعالیت رسمی خود را به‌صورت دانشگاه جامع در قزوین آغاز کرد. اساسنامهٔ دانشگاه نیز در تیرماه سال ۱۳۷۷ در شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید. آیت الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی ایران دربارهٔ این دانشگاه گفته‌است: «دانشگاه بین‌المللی امام خمینی آبروی نظام است».این دانشگاه در رتبه بندی تایمز رتبه ای گرفته است. این گفتاورد بعدها به شعار دانشگاه تبدیل شد.
دانشگاه بین‌المللی امام خمینی هم‌اکنون دارای شش دانشکده، یک مرکز و دو پژوهشکده است.
مسئولان دانشگاه سال ۱۳۸۵درصدد تأسیس پارک علم و فناوری استان در مجاورت دانشگاه با هدف تکمیل حلقه‌های واسط بین بخش‌های اقتصادی منطقه (صنایع، کشاورزی، پزشکی) و بخش‌های علمی و آموزشی منطقه (دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی) و بهره‌مندی دانشگاهیان از منافع اقتصادی و فعالیت‌های تحقیقاتی خود برآمدند.
پیرو این مطالب مسئولان منطقه‌ای و وزارتی در راستای تحقق مصوبات استانی هیئت وزیران موافق‌نامهٔ اصولی پارک علم و فناوری دانشگاه بین‌المللی امام خمینی از سوی وزیر علوم تحقیقات و فناوری صادر شد.سایت پارک علم و فناوری دانشگاه بین‌المللی امام خمینی
کانون کتابخوانی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی از سال ۱۳۹۰ به همت جمعی از دانشجویان با هدف ترویج فرهنگ کتاب‌خوانی و ایجاد فضای مطلوب برای بحث و تبادل نظر فعالیت خود را آغاز کرد. در کنار جلسات ثابت هفتگی که به بررسی و تحلیل کتاب‌های مطالعه‌شدهٔ اعضا می‌پردازد. همچنین برگزاری نمایشگاه کتاب در سطح دانشگاه و مسابقات کتابخوانی عمدهٔ فعالیت‌های این کانون را تشکیل می‌دهد. سیر مطالعاتی کانون با نظر اعضا مشخص می‌شود. موضوعات ادبی، فلسفی، جامعه‌شناسی و… حول محور یک کتاب مشخص در جلسات به بحث گذاشته می‌شوند.
دانشگاه بین‌المللی امام خمینی با توجه به اهدافی که دنبال می‌کند در سه سال گذشته با به‌کارگیری خط‌مشی و رویکرد راهبردی در تلاش است با توجه به بهره‌های نسبی موجود در زمینه همکاری‌های علمی با سازمان همتا در جهان، همکاری‌های دانش بنیان و دانشگاهی خود را گسترش دهد. گسترش همکاری‌های علمی با کشور اسپانیا از نتیجهٔ این دستاوردها به‌شمار می‌رود.
در پی برگزاری همایش کاربردهای «فناوری نانو و پیشرفت صنعتی» در ۲۱ و ۲۲ اردیبهشت‌ماه ۱۳۸۹ در دانشگاه بین‌المللی امام خمینی و همچنین با توجه به شرکت دلاگواردیا سیروگدا، مدیر بخش شیمی تجزیه دانشگاه والنسیای کشور اسپانیا، موضوع گسترش همکاری‌های علمی و بین‌المللی میان دو دانشگاه مطرح شد. امضای یادداشت تفاهم در زمینهٔ همکاری‌های آموزشی و پژوهشی میان دو دانشگاه در تاریخ ۱۱/۱۲/۸۹ آغاز رسمی این همکاری است.
با توجه به اهمیت راهبردی مناسبات ایران و روسیه و نیز با توجه به زمینه‌های مشترک تاریخی و فرهنگی، گسترش همکاری‌های علمی و بین‌المللی با مؤسسات آموزش عالی روسیه یکی از اولویت‌های دانشگاه بین‌المللی امام خمینی است. طی سفر نمایندگان دانشگاه در تاریخ ۱۸ تا ۲۲ بهمن ۱۳۸۹ به کشور روسیه و بازدیدهای انجام شده از مؤسسات آموزش عالی این کشور، سه تفاهم‌نامهٔ همکاری با دانشگاه فدرال قازان دانشگاه تربیت معلم تاتارستان و آکادمی بین‌المللی آینده‌پژوهی روسیه امضا شد.
دانشگاه بین‌المللی شانگهای چین از دانشگاه‌های پیشرو در زمینهٔ زبان و ادبیات ملل است و چهارده زبان مختلف در آن تدریس می‌شود که یکی از آن‌ها زبان فارسی است؛ لذا همکاری‌های دانشگاه بین‌المللی امام خمینی و آن دانشگاه با محوریت زبان و ادبیات به‌طور رسمی از اولین ماه سال ۲۰۱۲ آغاز شد. سینگ هوای معاون منابع انسانی دانشگاه شانگهای ضمن دیدار از دانشگاه امام خمینی ضمن مثبت ارزیابی کردن افق همکاری‌های دو دانشگاه اظهار داشت همکاری‌ها می‌تواند در زمینهٔ تبادل دانشجو و استاد ادامه داشته باشد.
دانشگاه بین‌المللی امام خمینی در راستای رسیدن به اهداف اساس‌نامه خود، از میان داوطلبان کشورهای گوناگون جهان دانشجو می‌پذیرد.
دانشگاه دولتی لامانُسـف مسکو با نام اختصاری ام. گ. او МГУ یکی از مهم‌ترین دانشگاه‌های کشور روسیه است. دانشگاه مسکو، دانشگاهی دولتی است و در شهر مسکو، پایتخت روسیه و در بالای تپه‌ای به نام «تپهٔ گنجشکان» قرار دارد.
این دانشگاه در بین صد دانشگاه برتر دنیا قرار دارد و در رنکینگ بندی سایت معتبر QS در جایگاه ۷۴ قرار دارد.
دانشگاه مسکو در شمار یکی از زیباترین، بهترین و با عظمت‌ترین دانشگاه‌های جهان از لحاظ معماری، به شمار می‌آید. این دانشگاه ابتدا در تاریخ ۲۶ آوریل ۱۷۷۵، با همت میخائیل واسیلویچ لومونسف در ساختمان نه چندان بزرگی در میدان سرخ تأسیس شد. این نخستین دانشگاه کشور روسیه بود.
ساختمان اصلی دانشگاه مسکو که به سبک معماری گوتیک و باروک ساخته شده است، یکی از هفت آسمان‌خراشی است که در اواخر دوران ژوزف استالین (سال‌های ۱۹۴۷ تا ۱۹۵۳) به دستور او در مسکو ساخته شدند.
این دانشگاه در رتبه بندی QS برای سیزدهمین سال متوالی عنوان بهترین دانشگاه روسیه را به دست آورده است.
بر اساس رتبه‌بندی دانشگاه‌های جهان در آموزش عالی توسط موسسهٔ تایمز در سال ۲۰۱۹https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/lomonosov-moscow-state-university، دانشگاه دولتی مسکو در رتبه ۱۸۹ دانشگاه‌های برتر جهان قرار دارد، در حالی که براساس نظامِ رتبه‌بندی QS در سال ۲۰۱۹https://www.topuniversities.com/universities/lomonosov-moscow-state-university#wurs، این دانشگاه رتبه ۸۴ را در بین دانشگاه‌های برتر دنیا و رتبه اول را در بین دانشگاه‌های روسیه از آن خود کرده‌است.
کتابخانه دانشگاه دولتی مسکو یکی از قدیمی‌ترین کتابخانه‌ها در کشور روسیه است که در سال ۱۷۵۶ میلادی افتتاح شد و در طول بیش از صد سال، عنوان تنها کتابخانه عمومی مسکو را بر خود داشته است.
استان جنوبیه ، یکی از استان‌های پنجگانهٔ کشور پادشاهی بحرین است.پیست صخیر در این استان قرار دارد
این استان در جنوب کشور پادشاهی بحرین واقع شده‌است، و یکی بزرگ‌ترین و پهناورترین استان‌های این کشور به شمار می‌آید،
مساحت استان جنوبیه در حدود ۴۳۴٫۸ کیلومتر مربع است، که ۵۹٬۷٪ از خاک این کشور در بر می‌گیرد.
جمعیت این استان در حدود ۴۴٬۷۶۴ نفر است که در ۶۶ واحد مسکونی زندگی می‌کنند.
شهرها و دهستان‌ها و روستاهای استان جنوبیه عبارتد از:
چانگ هِنگ (به چینی سنتی:張衡؛ چینی ساده:张衡؛ پین‌یین:Zhāng Héng؛ وید-جایلز:Chang Heng) (زادهٔ ۷۸ – مرگ ۱۳۹ میلادی) همه‌چیزدان، ستاره‌شناس، ریاضیدان، مخترع، جغرافیادان، نقشه‌کش، هنرمند، شاعر، سیاستمدار و ادیب چینی از نانیانگ هنان بود که در روزگار دودمان هان خاوری می‌زیست.
او دستگاهی را ساخته بود که شیوهٔ کارش همانند زلزله‌نگارهای کنونی بود. او زمین را گوی‌مانند می‌دانست و شمار قاره‌های زمین را ۹ تا می‌انگاشت.
چانگ هِنگ زندگی حرفه‌ای خود را به عنوان یک کارمند جزء دولت در نانیانگ آغاز کرد. در نهایت، او ستاره‌شناس ارشد، سرپرست بلندپایگان اصلی برای کالسکه‌های رسمی، و سپس عهده‌دار سرپرستی کاخ در دربار پادشاهی شد. در آن‌جا موضع سازش‌ناپذیر او بر روی مسائل تاریخی-تقویمی (نگاه‌داری دقیق زمان) و وقت‌شناسی او را به یک چهره جنجالی تبدیل کرد و از رسیدن او به مقام رهبری مورخان ارشد جلوگیری کرد. رقابت سیاسی او با خواجگان کاخ در زمان سلطنت امپراتور شون (۱۲۵ تا ۱۴۴ میلادی) او را ناچار به تصمیم به کناره گیری از نهاد مرکزی و خدمت به عنوان فرمان‌دار هیجیان در استان هبئی کرد. "چانگ هِنگ" برای زمان کوتاهی به نانیانگ شهر خانگی خود بازگشت، پیش از آن‌که بار دیگر در ۱۳۸ برای خدمت در پایتخت بازخوانده شد. او در آنجا پس از یک سال، در ۱۳۹ درگذشت.
جی‌ام‌ال(gml) (زبان گیم میکر یا Game Maker Language) یک زبان برنامه‌نویسی مفسری است که برای استفاده به همراه برنامه‌های کاربردی ساخت بازی که Game Maker (گیم میکر) نامیده می‌شود ساخته شده‌است.
اصل این زبان در ابتدا به وسیلهMark Overmars ساخته شد تا سیستم عمل کشیدن و انداختن (بگیر و بکش) "drag-and-drop action" را که در Game Maker استفاده می‌شود تکمیل نماید.
هرچند که در آخرین نسخه اعمال کشیدن و انداختن به GML ترجمه شدند تا بخواهند ازآن به صورت مجزا باشند.
GML به سختی با محیط و فضای Game Maker مجتمع شده. اغلب عناصر مانند بلوک پیکسلها و صداها در داخل Game Maker IDE استفاده شدند (در حالی که می‌توانستند ازفایل‌های خارجی استفاده کنند)
معماری Game Maker طراحی شده تا اعمالی مانند کشف رویدادها، طراحی سطح و پیکر بندی شی‌ها را اجرا کند بدون آنکه نیاز باشد تا کد آن را به صورت دستی پیاده‌سازی کرد.(اضافات کد را به وسیله محیط تعاملی پیشرفته خود کم کرده‌است.)
یک تصور غلط وجود دارد که می‌گوید زبان‌هایی مانندPascal وC++ به صورت مستقیم در GML به کار رفته‌است.
این تصور اشتباه است و از آنجا ناشی می‌شود که GML این توانایی را دارد که شکلبندی Pascal وC++ را به کار ببرد. (مثلاً"&&" قابل تعویض با "and" می‌باشد.)
در مجموعه دستورالعمل‌های کشیدن و انداختنی کتابخانه نامیده می‌شود. در محیط تعاملی کتابخانه‌ها به عنوان تب‌هایی شامل شکلک‌ها نمایش داده می‌شوند که دستورلعمل نامیده می‌شود.
هر دستورالعمل یک مجموعه متن gml یا یک تابع می‌باشد که کاربر می‌تواند برای بازی به کار برد. با یک سری کتابخانه‌ها ی پیش‌ساخته آماده شده‌است که دستور العمل‌های معمولی است که در اغلب بازی‌ها به کار می‌رود.
نحو و مفاهیم در GML
ساختار GML بسیار شبیه به زبان C است. این شباهت در کاربرد بلوک‌ها و فراخوانی توابع، تخصیص متغیر‌ها، نحو عملگرها و غیره مشهود است.
GML بین متون و عبارات منطقی تفاوت می‌گذارد. برای مثال g<1 یک متن صحیح نیست و GML خطا می هد. با این وجود تخصیص متغیرها معمولاً متن هستند و نمی‌توانند در یک عبارت منطقی به کار روند.
GML عملگرهی افزایشی و کاهشی را اجازه می‌دهد. مانند:
مساوی است با
این تابع شامل *= و -= و=/ هم می‌شود.
GML نحو ?: را اجازه نمی‌دهد.عبارت با؛ جدا می‌شود . اما GML ما را مجبور به این کار نمی‌کند.
GML یک کتابخانه بزرگ از توابع پیش‌ساخته دارد که برای کارهایی مبتنی بر توابع مهیا شده‌است.برنامه نویس می‌تواند scriptهایی بسازد. که مانند توابع فراخوانی می‌شود.
رسم توابع با استفاده Direct3d API ممکن است. همچنین GML توابع پیش ساخته‌ای برای استفاده از DLLهای خارجی دارد. هر ویژگی که در این برنامه فراهم نشده را می‌توان با استفاده از DLLها اضافه کرد.
در حالت معمول GML احتیاج ندارد که متغیرها مانند زبان‌های دیگر اعلان کند. هر متغیر بعد از آن که برنامه نویس اولین بار آن را مقدار دهی کرد ساخته می‌شود. مثلاً : for = “bar”.
GML متغیرها و ثابت‌های پیش ساخته زیادی دارد هر نمونه در بازی دارای متغیرهای محلی مانند X،Y می‌باشد و همچنین متغیرها عمومی که برنامه‌نویس می‌سازد متغیرهای عمومی پیش‌ساخته پیشوند global را ندارد. آرایه‌ها در GML شناسایی می‌شدند که می‌توانند یک یا دو بعد باشند.
آرایه‌ها می‌توانند مخلوطی از مقادیر طبیعی و رشته‌ها باشند اما نمی‌توانند خودشان را مرتب کنند. آرایه‌ها در GML نمی‌توانند به تابع داده شوند یا مقدار بازگشتی تابع باشند.اندیس آرایه‌ها محدود آرایه‌ها محدود است.