moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
چند سال پس از ۵۱۸ پ. م؛ که کارهای هموار کردن زمین برای ساخت تخت‌جمشید انجام شد به ساخت دستگاه آب دَرکُنی تخت‌جمشید پرداختند. نخست در دامنهٔ آن بخش از کوه رحمت که مشرف بر تخت است آبراهه‌هایی ایجاد کردند، و سر این آبراهه‌ها را در یک خندق بزرگ و پهن، که در پشت دیوار شرقی تخت کنده بودند، گذاشتند تا آب باران کوهستان از راه آن خندق به جویبارهایی در جنوب و شمال صفه راه یابد و به دَر رَوَد. بدین‌گونه خطر ویرانی بناهای روی تخت ناشی از سیلاب جاری از کوهستان از میان رفت، اما بعدها که این خندق پُر شد آب باران کوهستان قسمت اعظم برج و باروی شرقی را کند و به درون محوطه کاخ‌ها ریخت و آن‌ها را انباشت، تا این که در هفتاد سال گذشته؛ باستان‌شناسان این خاک‌ها را بیرون ریختند و چهره بناها را دوباره روشن ساختند. بر روی خود صفه، آبراهه‌های زیرزمینی کنده‌اند که از میان حیاط و کاخ‌ها می‌گذشت و آب باران سقف‌ها از راه ناودان‌هایی که مانند لوله بخاری و با آجر و ملاط قیر در درون دیوارهای ستبر خشتی تعبیه کرده بودند، وارد آبراهه‌های زیرزمینی می‌شد و از زیر دیوار جنوبی به دشت و خندقی در آن جا می‌رسید. هنوز بخش‌هایی از این آبراه‌های زیرزمینی و ناودان‌های درون دیوارها را در گوشه‌وکنار تخت‌جمشید می‌توان یافت. هم‌اکنون نیز آب باران‌های شدید زمستانی از این آبراه‌ها به در می‌رود.
گله یا رمه به گروهی اجتماعی از جانوران از گونه‌ای یکسان، اهلی، نیمه‌اهلی یا وحشی از جمله گوسفند، گاو، بز، شتر، اسب، خر، قاطر، گوزن، آهو و غیره که با هم زندگی یا حرکت کنند گفته می‌شود. به نوع رفتار اشتراکی مرتبط با گله، رفتار گله‌ای گفته می‌شود. به نوع رفتار در این جانوران، از رفتار اجتماعی نیز است.
به پرورش گله‌ها از سوی انسان به منظور بهره‌برداری اقتصادی، گله‌داری گفته می‌شود. گله‌داری در ایران به‌طور عمده توسط عشایر کوچ‌رو صورت می‌گیرد اما روستاییان و عشایر یکجانشین هم دارای گله هستند.
در آمریکا گله‌های بزرگی را درون منطقه محصوری پرورش داده و نگهداری می‌کنند که به آن محدوده رنچ (ranch) گفته می‌شود.
دشتی به موارد زیر گفته می‌شود:
محمد صادقی (۱۸ اسفند ۱۳۳۰ - اهواز) بازیکن سابق فوتبال اهل ایران است.بخاطر پرسپولیس به پاری‌سن ژرمن نرفتم/ گفتند پاداش جام‌جهانی حق کشاورزهاست ایسنا
وی سابقه بازی در باشگاه‌های پاس تهران، پرسپولیس و شاهین را دارد. صادقی در جام جهانی ۱۹۷۸ عضو تیم ملی فوتبال ایران بود.
شوت‌های سنگین، تکنیک بالا، دوندگی، قدرت بدنی بالا و تعصب از ویژگی‌های وی بود.
او به همراه علی پروین، خداداد عزیزی و علی کریمی نامزد تکنیکی‌ترین بازیکن تاریخ فوتبال ایران شد که در آخر علی کریمی از همه بیشتر رای آورد.
وی در جریان دیدار دوستانه منتخب تهران و بایرن مونیخ در تیرماه ۱۳۵۱ که با پیروزی شش بر دو تیم منتخب به پایان رسید، هت تریک کرد.
افتخارات ملی: حضور در المپیک مونیخ (۱۹۷۲)، حضور در جام جهانی آرژانتین (۱۹۷۸)، قهرمانی در بازی‌های آسیایی (۱۹۷۴)
افتخارات باشگاهی:۲ بار قهرمانی لیگ با پاس (۱۳۵۶ و ۱۳۵۷)، قهرمانی جام حذفی با پرسپولیس (۱۳۵۸)، قهرمانی جام حذفی با شاهین (۱۳۶۰)
موارد دیگر: حضور در جام جهانی کوچک برزیل(۱۹۷۰)، حضور در جشنواره رئال مادرید (۱۹۷۷)، کسب عنوان بهترین بازیکن ایران (۱۳۵۳ تا ۱۳۵۵)، گلزنی مقابل تیم آرژانتین ۱۳۵۶ در جشنواره رئال مادریدhttp://www.radiofarda.com/content/f7-iran-football-matches-argentina-nigeria-bosnia/25372215.html
اَرَشمرسلوند، حسن، زندگی‌نامهٔ رجال و مشاهیر ایران، تهران: انتشارات الهام، ۱۳۷۳. سه جلد. ج۳: ص۴۷۶. نام بخشی از دست بدن است که میان بازو و مچ دست قرار گرفته‌است.
ساعد عضوی از اندام حرکتی فوقانی (جلویی) بدن بین آرنج تا مچ است که در بسیاری از پستانداران، پرندگان و خزندگان وجود دارد و از دو استخوان زند زیرین (اولنا) و زند زبرین (رادیوس) تشکیل شده‌است.
حس پوست ناحیه قدامی ساعد از اعصاب جلدی ساعدی داخلی (از طناب داخلی) و جلدی ساعدی خارجی (شاخه موسکولوکوتانئوس) و حس پوست ناحیه خلفی میانی ساعد از عصب جلدی ساعد خلفی میانی (از عصب رادیال) تأمین می‌شود. فاسیای سطحی ساعد محتوی وریدهای سفالیک و بازیلیک می‌باشد. در ضمن این فاسیا محتوی عروق لنفاوی سطحی است که لنف را در مسیر ورید سفالیک به عقده‌های لنفاوی زیر ترقوه ای هدایت می‌کند. فاسیای عمقی ساعد روی عضلات را پوشانده و ادامه آن در ناحیه دست در جلو و عقب استخوانهای مچ ضخیم شده ومهار خم کننده‌ها (retinaculum flexor) و مهار بازکننده‌ها (retinaculum extensor) را می‌سازند، برای بررسی عضلات، ناحیه ساعد را به دو ناحیه قدامی و خلفی تقسیم می‌کنند.
شاخه‌های انتهائی شریان براکیال که شامل دو شریان رادیال و اولنار می‌باشند، نواحی قدامی و خلفی ساعد و دست را خون رسانی می‌کنند.
ناحیه قدامی ساعد:
ماهیچه‌های این ناحیه عمل فلکسیون مچ دست و انگشتان را انجام می‌دهند، این عضلات به دو گروه سطح و عمقی تقسیم می‌شوند، گروه سطحی یک زردپی مشترک تشکیل داده (flexor of tendon common (این وتر به اپیکوندیل داخلی بازو متصل می‌شود، طبقه عمقی به سطوح قدامی استخوانهای ساعد متصل می‌شوند. این عضلات عمدتاً از عصب میانی (مدیان) عصب‌گیری می‌کنند.
ناحیه خلفی ساعد:
این عضلات عمل اکستانسیون مچ دست و انگشتان را انجام می‌دهند، در دو طبقه سطحی و عمقی قرار دارند، طبقه سطحی زردپی مشترک بازکننده‌ها (extensur of tendon common (را تشکیل می‌دهند که از اپیکوندیل خارجی استخوان بازو منشأ می‌گیرد. طبقه عمقی نیز روی سطوح خلفی استخوان‌های ساعد اتصال دارند.
عصب میانی (مدیان) با عبور از بین دو سر عضله پروناتورترس از حفره کوپیتال وارد ساعد می‌شود، این عصب در ساعد در جلو عضله تا کننده عمقی انگشتان و در عقب عضله تاکننده سطحی انگشتان به پائین نزول می‌کند و با عبور از زیر فلکسور ریتناکولوم و از درون تونل کارپ وارد دست می‌شود، شاخه‌های آن در ساعد شامل شاخه‌های موسکولا، مفصلی (برای مفصل آرنج)، پالمار کوتانئوس و بین استخوانی قدامی می‌باشد.
عصب زند زیرین (اولنار) با عبور از عقب آپیکوندیل داخلی و عبور از بین دو سر عضله فلکسور کارپی اولناریس وارد ناحیه قدامی ساعد می‌شود و در بین عضلات فلکسور کارپی اولناریس و فلکسور عمقی انگشتان طی مسیر می‌کند، در دو ثلث تحتانی مسیرش با شریان اولنار همراه می‌باشد در جلوی مفصل مچ عصب سطحی شده و با عبور از بین وترهای عضلات فلکسور کارپی اولناریس
و تاکننده سطحی انگشتان، از جلو فلکسور رتیناکولوم عبور کرده و وارد دست می‌شود شاخه‌های آن در ساعد شامل شاخه‌های عضلاتی، مفصلی (برای مفصل آرنج)، پالمار کوتانئوس و دورسال می‌باشد.
عصب زند زبرین (رادیال) با سوراخ کردن سپتوم بین عضلانی خارجی در پائین بازو از خلف به قدام آمده و در جلو اپیکوندیل خارجی در حفره کوپیتال بین عضلات براکیالیس و براکیورادیالیس قرار گرفته و به دو شاخه انتهائی سطحی و عمقی تقسیم می‌شود. شاخه‌های جانبی عصب رادیال در ساعد شامل شاخه‌های موسکولار و مفصلی (برای مفصل آرنج) می‌باشد، شاخه سطحی عصب رادیال حسی بوده و در زیر عضله براکیورادیالیس نزول می‌کند، سپس به خلف دست رفته و پوست ناحیه خلفی دست را حس می‌دهد. شاخه عمقی عصب رادیال حرکتی بوده و با عبور از بین الیاف عضله سوپیناتور به خلف ساعد رفته و به عضلات این ناحیه عصب می‌دهد.
Wikipedia contributors, "Forearm," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Forearm&oldid=198837165
شبستان قسمتی است از مسجدهای بزرگ که دارای سقف است. شبستان‌ها فضاهای سرپوشیده و دارای ستون‌های یک شکل و موازی‌اند که از یک طرف به صحن مسجد راه دارند.
همچنین شَبستان مکانی بود در خانهٔ پادشاهان قدیم که خلوت‌خانه و حرم‌سرا و خوابگاه آنان به‌شمار می‌آمد.
در دورهٔ قاجار در ایران شبستان را اندرون، اندرونی و زنانه می‌گفتند.
شبستان که در آن نماز گزارده می‌شود، یکی از فضاهای اصلی همه مساجد بوده‌است، که معمولاً دارای دو بخش زنانه و مردانه است. اکثر مساجد دارای شبستان زمستانی و تابستانی می‌باشند. این فضا که محراب در آن واقع است، در بعضی از مساجد با ستون و در بعضی دیگر بدون ستون می‌باشد. شبستان‌های بدون ستون از ویژگی‌های مساجد عثمانی می‌باشد.
واژهٔ شبستان برای دلالت بر چنین فضاهایی در مسجدها، امری دیرینه نیست و از حدود سدهٔ دوازدهم هجری قمری است که در متون تاریخی به معنای فضای نمازخانه‌های مسجدها به کار برده شده‌است.
که معمولاً متشکل از اتاقی مستطیلی و کم‌وبیش در مواردی با شکلی متفاوت است و جزء کم‌مساحت‌ترین شبستان‌ها به‌شمار می‌روند. پوشش سقف این مسجدها، گاه با طاق است و گاه تخت است.
این شبستان‌ها، فضاهایی معمولاً چهارگوش دارند که سقف آنها گنبدی است.
که محصول قرارگیری سقف بر مجموعه‌ای از ستون‌ها است که گاه این سقف طاقی و گاه نیز تخت است.
محصول ترکیب لااقل دو نوع از سه نوع شبستان پیش گفته شده‌است.
بر پایهٔ: لغتنامهٔ دهخدا، سرواژهٔ شبستان
نودشه شهریست در منطقه هورامان، یا اورامانات و از توابع شهرستان پاوه است که در ۳۵ کیلومتری شهر پاوه قرار دارد. این شهر در دامنه کوه تخت واقع در دره ای که به دره رود سیروان منتهی می شود قرار دارد، نزدیک به نقطه صفر مرزی ایران و عراق، در ۱۵۰ کیلومتری شهر کرمانشاه و از توابع شهرستان پاوه است. «نودشه» در میانه کوه‌هایی بلند، دره‌هایی عمیق و تنگ واقع شده و اطرافش را جنگل‌های بلوط، ون (گیاه) و درختان میوه و چشمه‌های زلال فراگرفته‌است. خانه‌هایش پله پله و به سمت کوه‌ها قرار دارند. این شهر و بعضی از آبادی‌های اطرافش در جنگ ایران و عراق توسط هواپیماهای عراق بمباران شیمیایی شد.
این شهر از شمال با مریوان و از سوی غرب با شهرهای شرقی کردستان عراق از جمله روستای طویله ،حلبچه و بیاره هم‌مرز است. مردم نودشه به زبان کردی هورامی سخن میگویند. در منطقه نودشه، همچنین تکیه‌ها و خانقاه‌های درویشی زیادی وجود دارد که در آن‌ها آیین‌های سماع و تهلیله اجرا می‌گردد. واژه «نودشه» به معنی «نودژ» یا «دژنو» است.
در اردیبهشت ماه سال 1396 نودشه به صورت رسمی شهر ملی کلاش نام گذاری شد.
در سال ۱۱۵۱ (هجری قمری) نادر شاه افشار پس از غلبه بر سردار مشهور عثمانی توپال عثمان پاشا و فتح بغداد، به هنگام عبور از اورامانات تمامی مردم این منطقه که آن زمان نودژ نام داشت را که منطقه‌ای پرجمعیت بود به سمت استرآباد (نام قدیم گرگان در استان گلستان) کوچ داد، که مردان دلیر و جنگجویی بودند و در عین حال هم تیر اندازان ماهر و هم باروت سازان قابلی بودند تا هم عاملین تجهیز سپاه او باشند و هم سدی عظیم در برابر ترکمن‌ها، که هرازگاه به استرآباد و اطرافش شبیخون می‌زدند و غارت و… می‌کردند؛ نادرشاه مسئولیت مردم نودیجه را برعهده شخصی به نام «محمد بیگ نودیجه ای» گذاشت که با انسجام و اتحاد این مردم با طوایفی دیگر از اورامانات، ترکمن‌ها میخکوب شدند؛ پس از سرکوب ترکمن‌ها توسط طوایف مردم اورامانات و نودیجه (نودشه) نادر شاه اجازه برگشت به آن‌ها را نداد (البته به احتمال بسیار زیاد خود بزرگان مردم اورامانات و نودشه نیز خود تمایلی به برگشت نداشتند؛ چون زمین‌هایی که در کردکوی و نودیجه به پاس خدماتشان در اختیار آن‌ها گذاشته شده بود بسیار حاصلخیزتر و مرغوب‌تر بودند). آن‌ها را در مناطق مختلف گلستان اسکان داد و همچنین اجازه بازگشت مردم نودژه (نودیجه؛ نودشه) را به آن‌ها نداد و آن‌ها را در منطقه‌ای اطراف کردکوی که امروزه این منطقه نودیجه نام دارد اسکان داد؛ این اسارت و تبعید مردم نودیجه (همان نودشه) که حدود سیصد سال قبل رخ داد به تبعید تمامی مردم نودیجه (همان نودشه) منجر گردید؛ به حدی که این منطقه خالی از سکنه شدند. بعدها عشایر و ایل‌های هورام و جاف (مثلاً ایل جاف ولدبیگی) که در حال ییلاق و قشلاق در اورامانات بودند با مشاهده خالی از سکنه شدن این مناطق آباد اورامانات، من جمله نودشه در این مناطق خوش آب و هوا و حاصلخیز سکونت یافتند که یکی از این سکونت گاه‌ها نودشه بود که قدمت این شهر جدید بیشتر از سیصد سال نمی‌رسد؛ اما نودشه ای‌هایی که اجداد آن‌ها از زمان‌های باستان در نودیجه (همان نودشه) ساکن بوده‌اند نوادگان همین مردم ساکن در آبادی‌های منطقه نودیجه در استان گلستان می‌باشند.
پوشش گیاهی کوهستان‌های اطراف شهر نودشه تابعی از پوشش گیاهی سلسله جبال زاگرس است. درختان بلوط و زالزالک وحشی، بادام کوهی، گلابی وحشی، انجیر کوهی و پسته وحشی (ون) در این کوه‌ها به وفور دیده می‌شوند و منظری زیبا را به گردشگران عرضه می‌نماید.
دین شهروندان نودشه اسلام و پیرو مذهب شافعی (یکی از مذاهب چهارگانه اهل سنت) می‌باشند. شهروندان این شهر به زبان کردی هورامی تکلم می‌نمایند. مردم نودشه به دلیل اسکان در منطقه‌ای زیبا و در عین حال کوهستانی و سخت مردمانی پرتلاش بوده و به دلیل وجود عالمان زیادی که از دامان این شهر برخاسته‌اند همواره به دارالعلم مشهور بوده‌است یکی از بزرگترین علمای این شهر ملا احمد نودشی بوده‌است که در عصر خود به دلیل هوش و ذکاوت فراوانی که داشته‌است مفتی اعظم مناطق کوردنشین بوده‌است که علاوه بر فقه در ریاضیات و نجوم تبحری خارق‌العاده داشته‌است. امروزه نیز فرزندان علامه نودشی، جوانان پرتلاش شهر سالانه در رشته‌های مختلف دانشگاهی خوش می‌درخشند و به جرأت می‌توان گفت کمتر خانواده‌ای در شهر نودشه یافت می‌شود که دو یا سه نفر از اعضای آن تحصیلات عالیه دانشگاهی آنهم در دانشگاه‌های معتبر کشوری نداشته باشند.
انواع غذاهای محلی و لذیذ در شهر نودشه توسط زنان کدبانوی شهر تهیه می‌شوند. یاپراخ یا دلمه برگ مو، ترخینه محلی، کیلانه، کلوچه فرحی، آش گیاهان کوهستانی شامل چندین گیاه غنی از ویتامین و املاح معدنی، آبگوشت و… از غذاهای محلی نودشه می‌باشد.
شهروندان نودشه همچون سایر مسلمانان اعیاد دینی از جمله عید فطر، عید قربان و میلاد پیامبر اسلام را ارج می‌نهند و آداب و رسوم این ایام را به طرز زیبایی به جا می‌آورند. یکی از مراسم ایام عید فطر و قربان که در کل منطقه و شاید همه دنیا منحصربه‌فرد می‌باشد، تهیه کباب در شامگاه روز عرفه قربان و رمضان است. در این روزها ده‌ها راس دام ذبح شده و تمامی شهروندان در شامگاه با روشن نمودن آتش در پشت بام‌های خود کباب گوشت میل می‌نمایند. در این روزها به دلیل ذبح گوشت توسط خیرین به صورت صدقه هیچ خانواده‌ای بدون گوشت نبوده و این رسم توسط همه شهروندان زنده نگه داشته می‌شود. همچون سایر مناطق ایران زمین شهروندان نودشه عید باستانی نوروز را به شادی و سرور می‌نشینند. در این خصوص نیز باز شهروندان نودشه رسمی مختص خود دارند که از پیشینیان خود به ارث برده‌اند. در حالی که سایر مردم ایران در روز چهارشنبه سوری آتش روشن می‌کنند، شهروندان نودشه همچون رسم کهن و باستان در ساعات پایانی آخرین روز اسفند آتش روشن نموده و بدین‌صورت غم و سختی‌های سال پیش را با امید به روشنایی در فردای سال نو خاکستر می‌نمایند.
همچنین شهر نودشه در شهرستان پاوه به عنوان شهر ملی کلاش یا گیوه ایران ثبت شده‌است. همچنین در این شهر همچون دیگر مناطق هورامان صنایع دستی همچون ارغوان‌بافی، مرس‌بافی، تولید لباس‌ اورامی(چوخه رانک)، سفال‌گری و ساخت زیورآلات رواج دارد.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "اطلس صنایع دستی اورامانات تدوین می‌شود"، نوشته‌شده در ۲۰ شهریور ۱۴۰۰؛ بازدید در ۲۰ شهریور ۱۴۰۰.
یکی از زیباترین و منحصربه‌فردترین صنایع دستی شهر نودشه ساخت زیر گیوه و گیوه بافی (به زبان اورامی؛ کڵاش) است. مردان هنرمند این دیار کهن در ساخت زیر گیوه‌های عالی متبحر می‌باشند. پس از آن که زیر گیوه ساخته و تهیه گردید زنان شهر نودشه با دستان و انگشتان هنرمند خویش ماهرانه صدها گره را در کنار هم می‌چینند تا سر انجام یکی از بهترین پاافزارهای جهان را تولید نمایند. اولین جایی در جهان که گیوه در آن ساخته شد شهر نودشه بوده و بعد از آن به شهر تویلی کردستان عراق، کوسه هجیج در اطراف نودشه و بعد از آن به روستای دل و دیگر مناطق هورامان رفته‌است. چه بسیار از هنرمندان و استادکاران قدیمی کوسه هجیج، دل و طویه در نودشه به شاگردی مشغول بوده و این فنون را از استادکاران خبره نودشه آزموده‌اند.
شهر نودشه تنها شهری است که اکثریت قریب به اتفاق زنان و دختران آن گیوه بافی را فراگرفته‌اند چه بسیار دختران و زنانی که تحصیلات عالیه را گذرانده‌اند ولی در اوقات فراغت گیوه بافی می‌نمایند و هنر آفرینی می‌کنند. به جرأت می‌توان گفت ساخت زیر گیوه و گیوه بافی آن‌ها در سطحی عالی با تولید بسیار مرغوب فقط مختص شهر نودشه است. سوغات شهر علاوه بر صنایع دستی شامل انواع میوه‌های تابستانی و پاییزی اعم از انگور نوع بسیار مرغوب دیمی، گردو، انار، توت و انجیر می‌باشد.
ورزقان یکی از شهر های استان آذربایجان شرقی و مرکز شهرستان ورزقان است. این شهر که در ۳۵کیلومتری اهر، ۶۵ کیلومتری تبریز و ۱۳۵ کیلومتری جلفا واقع شده، از جمله شهرستان‌هایی است که به مرکز استان نزدیک است. در نزدیکی این شهر سد مهمی به نام زرآباد واقع شده است که بخاطر لذت ماهیگیری و دل انگیز بودن همه ساله گردشگران زیادی را به خود جذب میکند.
قدیمی ترین اثری که از ورزقان(ورزگان) نام برده صورة الارض ابن حوقل در قرن چهارم است.
ورزقان پیش‌تر یکی از بخش‌های تابعهٔ شهرستان اهر بوده و ۳۰۰ روستا در تابعیت این بخش بوده‌اند. در این زمان، این بخش جزء بزرگ‌ترین بخش‌های استان آذربایجان شرقی بوده‌است؛ ولی بعدها بخش‌هایی از آن به شهرستان‌های جلفا، هریس و تبریز ملحق شدند و شمار روستاهای آن به ۱۶۴ روستا کاهش یافت.
به هنگام تشکیل شهرستان جلفا در دههٔ ۱۳۶۰ خورشیدی، بخشی از منطقهٔ دیزمار (دهستان دیزمار غربی) شامل شهر سیه‌رود و روستاهای تابعهٔ آن، از بخش ورزقان جدا شده و به شهرستان جدیدالتأسیس جلفا پیوستند.
هم‌چنین دهستان خواجه که یکی از دهستان‌های تابعهٔ بخش ورزقان بوده، به بخش تبدیل شد. سپس بخش تازه‌تأسیس خواجه به شهرستان هریس پیوست و به‌عنوان دومین بخش این شهرستان شناخته شد.
دهستان اسپران به مرکزیت روستای ینگی‌اسپران نیز پیش‌تر از دهستان‌های جنوبی بخش ورزقان اهر بوده که در تقسیمات جدید کشوری و هم‌زمان با مستقل‌شدن شهرستان‌های آذرشهر و اسکو از شهرستان تبریز، به این شهرستان پیوست و از دهستان‌های تابعهٔ بخش مرکزی شهرستان تبریز شد.
شغل بیشتر مردم ورزقان کشاورزی و دامداری و همچنین معدنکاری است؛ همچنین عده‌ای در مراکز دولتی مستقر در این شهر مشغول به کار هستند. این منطقه بزرگ‌ترین قطب تولید عدس و سومین قطب تولید عسل در سطح استان آذربایجان شرقی است.
عشایر قره داغ تابستان‌ها در دشت‌های اطراف ورزقان مستقر شده و به کشاورزی و دامداری می‌پردازند.
از مشاهیر بزرگ ورزقان خاندان معصومی و رضایی که تنها خاندانی بودند با روس ها مبارزه کردند و برای ایران خون دادند.
ورزقان در منطقه‌ای کوهستانی واقع شده و دارای تابستان‌هایی معتدل و زمستان‌هایی سرد است. کوه‌های آق‌داغ، ایری‌داغ، پیرسقا، جله‌داغ، جوشون، خاروانا و مشک‌عنبر در پیرامون این شهر جای گرفته‌اند.
در سالیان اخیر سد ورزقان تبدیل به بهشت عاشقان ماهیگیری شده است؛ به‌طوری‌که از مناطق مختلف استان برای تفریح و ماهیگیری به این منطقهٔ زیبا مراجعه می‌کنند.
طبق آخرین تقسیمات کشوری، شهرستان ورزقان دارای دو بخش به نام‌های مرکزی (شامل دهستان‌های ازومدل جنوبی، ازومدل شمالی، بکرآباد و سینا) و خاروانا (شامل دهستان‌های دیزمار مرکزی، جوشین و ارزیل)، دو نقطه شهری به نام‌های ورزقان و خاروانا و ۱۶۳ روستا است.
براساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۰، جمعیت شهرستان ورزقان در حدود ۴۵ هزار و ۷۰۸ نفر (۱٫۲ درصد جمعیت استان) و جمعیت مرکز این شهرستان ۵ هزار و ۳۸۵ نفر برآورد شده‌است. جمعیت شهری این شهرستان ۶ هزار و ۷۵۸ نفر و جمعیت روستایی آن ۳۸ هزار و ۹۵۰ نفر و تعداد خانوار آن ۱۲ هزار و ۲۴۴ خانوار است.
[http://www.asriran.com/fa/news/227834
ایدو یک زبان ساختگی است که پس از اسپرانتو می‌توان آن را پراهمیت‌ترین زبان ساختگی جهان دانست. این زبان در اوایل قرن بیستم توسط گروهی از گویش‌وران اصلاح‌طلب اسپرانتو ابداع شد اما امروز گویش‌گران بسیار کمی دارد که اکثراً در اروپا هستند. (احتمالاً چیزی بین ۱۰۰۰ تا ۲۵۰۰ نفر)
ایدو در واقع توسط عده‌ای از اسپرانتودانان اصلاح طلب ابداع شد و بسیاری از متکلمان زبان ایدو اسپرانتودان بوده‌اند که بعداً به این زبان گرایش پیدا کرده‌اند. جماعت بسیاری از ایدودان‌ها در آلمان، فرانسه و اسپانیا می‌باشند و تعدادی نیز در دیگر کشورها. همچنین بین کسانی که به زبان ایدو صحبت می‌کنند با کسانی که به این زبان آشنا هستند فرق است. خیلی از اسپرانتودان‌ها به این زبان آشنا هستند ولی زبان مورد استفاده‌شان اسپرانتو است و از ایدو استفاده نمی‌کنند.
ایدو از نظر دستوری بسیار به زبان اسپرانتو شبیه می‌باشد. همچنین از نظر واژگان. ایدو و اسپرانتو دو زبان ساده از نظر دستوری، آموزش و استفاده از واژگان با ریشهٔ اروپایی می‌باشند:
حروف صدادار ایدو همان ۵ حرف اسپرانتو (a، e i، o، u) می‌باشند. تکیه آوائی نیز در سیلاب یکی مانده به آخر است جز در افعال که در سیلاب پایانی می‌باشد.
هر واژه در فرهنگ لغات ایدو از یک ریشه - واژه ساخته شده‌است. یک ریشه - واژه شامل یک ریشه و یک پایانه دستوری می‌باشد. دیگر واژگان را می‌توان با تغییر پایانه آن واژه ساخت. در زبان ایدو هیچ قانون اجباری جایگاه دستوری واژگان وجود ندارد و دلبخواه است.
تعدادی از پایانه‌های دستوری:
مفرد جمع نامشخص
اول شخص دوم شخص سوم شخص اول شخص دوم شخص سوم شخص
خودمانی محترمانه مذکر مؤنث خنثی در صورت مهم مشخص نبودن جنسیت
فارسی: من تو شما او او او او ما شما آن‌ها کسی، شخصی
ایدو: me tu vu il(u) el(u) ol(u) lu ni vi li on(u)
بخشی از فصل ۱۷ این کتاب:
تولوز در تاریخ ۲۳ تا ۲۷ سپتامبر میزبان نشست ۲۰۰۵ ایدو بود.
۲۰۰۴: کیو، اکراین - ۱۷ شرکت‌کننده از ۹ کشور.
۲۰۰۳: گروس بادن، آلمان - شرکت‌کننده از ۶ کشور.
۲۰۰۲: کراکف، لهستان - ۱۴ شرکت‌کننده از ۶ کشور.
۲۰۰۱: نورنبرگ، آلمان - ۱۴ شرکت‌کننده از ۵ کشور.
۱۹۹۸: بیائوبرزِگی، لهستان - ۱۵ شرکت‌کننده از ۶ کشور.
۱۹۹۷: باکوم (اکنون: کاستریکوم)، هلند - ۱۹ شرکت‌کننده از ۷ کشور.
۱۹۹۵: اِلسنیک، آلمان.
۱۹۹۱: اُستِند، بلژیک - ۲۱ شرکت کننده.
۱۹۸۰: نامور، بلژیک – ۳۵ شرکت کننده.
۱۹۶۰: زوریخ، سوئیس - حدود ۵۰ شرکت کننده.
ایران یکی از اولین تولید کنندگان نفت در جهان است. در سال ۲۰۰۱ ایران چهارمین تولیدکنندهٔ بزرگ نفت خام جهان بود.Oil "GlobalSecurity"طبق برآوردهای مجلهٔ نفت و گاز، تا ژانویهٔ ۲۰۱۱ ذخایر قطعی نفت ایران در حدود ۱۳۷ میلیارد بشکه بود، که حدود ۱۰٪ از مجموع ذخایر جهان است، همچنین ایران دارای ۱٬۰۴۵ تریلیون فوت مکعب ذخایر گاز طبیعی می‌باشد، که حدود ۱۶٪ از ذخایر جهان است. تولیدات نفت و گاز ایران شامل گاز مایع، نفت کوره، گازوئیل، نفت سفید، بنزین و نفتا می‌شود.
در دوران هخامنشیان نفت ایران در حوالی شوش استخراج میشده است. از عهد ساسانی ببعد نفت ایران بیشتر از منابع باکو استخراج میشده و به مناطق مختلف صادر میشده است. نفت چراغ و قیر و روغن سیاه برای مالیدن بر روی دمل و نفت خام برای مالیدن بر روی شترها جهت جلوگیری از انگلهای پوستی از محصولات نفت بوده اند که در دوران باستان و میانه صادر میشده اند. از اوایل قرن نوزدهم حکومت قاجار ارتباط خود را با مناطق آسیای میانه از دست داد و در ۱۸۰۶ روسها منطقه را اشغال کردند و پس از جنگ اول ایران و روس طبق معاهده گلستان باکو از ایران جدا شد و منابع نفت آن بدست روسیه افتاد. در اوایل قرن بیستم میلادی زمین شناسان اروپایی با خواندن تواریخ تخمین میزدند که نفت زیادی در خوزستان باشد و این باعث بسته شدن قرارداد دارسی و شروع تولید نفت در قرن بیستم شد.
وزارت نفت ایران نظارت بر تولید و فروش محصولات نفتی را از طریق چهار شرکت برعهده دارد. شرکت ملی نفت ایران تولید نفت خام، گاز طبیعی و میعانات گازی را برعهده دارد. شرکت ملی گاز ایران توزیع و انتقال گاز . شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران و شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران که مدیریت بر پالایش و فروش محصولات آن در داخل کشور را برعهده دارد.
به گفته هرودوت، چاهی از نفت در هفت کیلومتری روستای اردریکا در نزدیکی شوش وجود داشته که در زمان هخامنشیان از آن نفت و قیر استخراج میشده است.
در قرن نهم میلادی برخی از خیابانهای بغداد توسط قیری که از تقطیر نفت خام باکو تهیه می‌شد آسفالت شده بودند. همچنین محمد زکریای رازی در کتاب الاسرار خود دو روش برای تهیه نفت چراغ که آنرا نفط الابیض می‌نامد توسط تقطیر را شرح می‌دهد که ظاهرا از میدان نفتی باکو استخراج شده به شهرری حمل میگشته است.
مارکو پولو که در ۱۲۷۳ میلادی به ایران سفر کرده است پس از بازدید از باکو میگوید نفت از میدانهای آن در حال استخراج بوده و محصولات آن با صدها کشتی و شتر به اقصی نقاط دنیا حمل می‌شده است.
امین احمد رازی در کتاب هفت اقلیم ذکر میکند که در ۱۶۰۱میلادی نزدیک به ۵۰۰ چاه نفت در باکو وجود داشته است که هم نفت سفید و هم نفت سیاه از آنها استخراج می شده است. انگلبرت کمپفر، جهانگرد آلمانی در سال ۱۶۸۳ از میدان‌های بالاخانه، بینه‌دی و سوراخانی در شبه‌جزیره آبشرون بازدید کرد. وی تولید و انتقال نفت از شبه جزیره آبشرون به ایران، آسیای مرکزی و قفقاز شمالی را با رسم تصاویر مستند کرده است.
مجله هارپر در ۱۸۸۷ مینویسد :باکو، مقر کنونی صنعت نفت روسیه، اما در زمان های قدیم بخشی از ایران، به خاطر آتش های مقدسش مشهور است و می دانیم که تا دوره فتح اسلامی، آتش پرستان به زیارتگاه های آن زیارت می کردند. هندوها تا به امروز به بازدید از این چشمه های نفت ادامه می دهند..
در ۱۵۹۳ میلادی در بالاخانه باکو چاه نفتی به عمق ۳۵ متر توسط ممدنور اوغلو حفر شد که ظاهرا اولین چاه نفت جهان است. این در دوران صفویه است که باکو جزو ایران بوده‌است
ببینید: صنعت نفت جمهوری آذربایجاندر سال ۱۸۰۶ میلادی روسیه باکو را اشغال کرد و عملا تولید نفت را در دست گرفت پس از قرارداد گلستان در سال ۱۸۱۳ میلادی ایران باکو را رسما از دست داد و روسیه در سال ۱۸۳۷ میلادی اقدام به تاسیس پالایشگاه در منطقه بالاخانه باکو کرد. و بطور جدی مشغول استخراج و پالایش نفت شد در اواخر قرن نوزدهم میلادی تولید نفت باکو توسط شرکت نفت برانوبل باکو بزرگترین تولید کننده نفت جهان شد. باکو در ۱۹۰۰ میلادی (شش سال قبل از انقلاب مشروطه ایران) بیش از ۲۰۰ میلیون بشکه نفت تولید کرد. در حدود جنگ دوم جهانی ۱۹۴۰ تا ۱۹۴۵ نزدیک به ۵۰۰ میلیون بشکه در سال تولید کرد و در سال ۲۰۱۰ میلادی ۱۱۲۰ میلیون بشکه در یکسال تولید کرد. نفت باکو که تا زمان قاجاریه متعلق به ایران بود امروز منبع اصلی ثروت جمهوری آذربایجان است.
شوروی با اینکه نفت باکو را در اختیار داشت. پس از پایان جنگ دوم جهانی قوای خود را از ایران خارج نکرد تا اینکه در ۱۵ فروردین ۱۳۲۵ (برابر با ۴ آوریل ۱۹۴۶) از احمد قوام نخست‌وزیر وقت ایران امتیاز بهره برداری از مناطق دیگری در شمال ایران را گرفت! حزب توده ایران تظاهراتی را در پشتیبانی از شوروی برگزار کرد. احسان طبری در مقاله‌ای، گفت: «اگر ایران برای شرکت نفت ایران و انگلیس در جنوب امتیاز قائل است، درست خواهد بود که برای شوروی هم در شمال چنین امتیازی را در نظر بگیرد و این کار، حفظ موازنه منفی است».
ببینید: قرارداد قوام–سادچیکف
ژاک دو مرگان فرانسوی در ۱۸۹۱ میلادی از قصر شیرین و کند دیدار میکرد که متوجه نفت خام بر روی زمین شد . او اینرا در نشریه گزارش سالانه معادن در سال ۱۸۹۲ درج کرد جورج لمپر از همراهان دو مرگان این گزارش را به دایی همسرش ادوارد کوته که از دنبال کنندگان نفت بوده نشان میدهد و او آنرا به آنتوان کتابچی نشان میدهد این باعث میشود کتابچی شروع به جستجو برای یافتن سرمایه گذار کند.
ویلیام ناکس دارسی در ۱۹۰۰ توافق‌نامه‌ای با هنری دراموند ولف و آنتوان کتابچی خان برای اکتشاف نفت در ایران امضا میکند. مذاکره آن‌ها با مظفرالدین شاه قاجار، در سال ۱۹۰۱ منجر به قرارداد دارسی میشود که بموجب آن مبلغ ۲۰ هزار پوند برای کار اکتشاف در یک میلیون و ۲۰۰ هزار کیلومتر مربع پرداخت شده و بمدت ۶۰ سال دولت ایران ۱۶٪ از سود سالانه را دریافت میکند.
تیم دارسی، به سرپرستی جرج رینولدز، به ایران آمده و تا سال ۱۹۰۳ با صرف ۵۰۰ هزار پوند نتیجه‌ای نگرفتند. با اتمام منابع مالی حفاری متوقف گردید. تا اینکه دارسی شرکت نفت برمه را در سهام سندیکا شریک کرده ۱۰۰ هزار پوند بدست آورد و اکتشاف در منطقه‌ شاردین بدون نتیجه ادامه پیدا کرد. تا اینکه دریافتند سادات قیری از خانواده‌های شوشتر چشمه‌های طبیعی نفت را در دره خرسان در شرق شوشتر (قیلارستان یا قیرلارستان یا مسجدسلیمان امروزی) استفاده برای استحصال قیر استفاده میکنند و در واقع منابع نفت برخلاف نظر ژاک دو مرگان در منطقه دیگری قرار دارد.
در ۱۹۰۷ دارسی تقاضای خرید یا اجاره زمینهای سادات قیری را داد و این به عقد قرارداد قیری-دارسی و حفر چاه نفت شماره یک منجر شد .
در سال ۱۹۰۱م/۱۲۸۰ش امتیاز بهره‌برداری از نفت ایران به یک انگلیسی بنام دارسی واگذار شد. در ۱۹۰۸م/ ۱۲۸۷ش در مسجدسلیمان یکی از چاه‌ها به نفت رسید . پس از آن صاحبان امتیاز با قاطعیت بیشتری عملیات اکتشافی خود را ادامه دادند و با کشفیات جدید نفت سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌تری شد.
دولت انگلستان درصدد برآمد به‌طور مستقیم‌ در پروژه مشارکت نماید و سهام دارسی را بخرد. این هدف تا جنگ جهانی اول حاصل و پس از آن دولت انگلستان مالک منابع نفتی ایران در جنوب و غرب شد.
نفت ایران در جنگ اول جهانی در تأمین سوخت ناوگان دریایی انگلستان نقش مهمی داشت. با توجه به ثروت عظیمی که از کشف و صدور نفت ایران عاید انگلیس می‌شد محافل ایرانی پی بردند که قرارداد دارسی نمی‌تواند حقوق اقتصادی ایران را تأمین نماید.از طرف دیگر کشورها و شرکت‌های نفتی دیگر درصدد بودند سهمی از این نفت به دست آورند.
شرکت‌های نفتی آمریکایی از اواخر دوره قاجار فعالیت‌هایشان را آغاز کرده بودند. شوروی نیز خواهان نفوذ و بخصوص امتیاز نفت شمال بود . در دهه اول سلطنت رضاشاه، افکار عمومی داخلی و خارجی درصدد کاستن از تسلط انگلیس بر منابع نفت بودند. تا اینکه رضاشاه درصدد برآمد قرارداد دارسی را لغو کند. با مذاکرات سال ۱۳۱۲ش/ ۱۹۳۳ م قرارداد دارسی با تغییرات جزئی تمدید شد که از دید مخالفان، تنها یک مانور سیاسی – اقتصادی تلقی شد.
با توجه به جوّ خفقان‌ که بر ایران عصر رضاشاه حاکم بود مخالفت‌های داخلی مجال چندانی برای ابراز نیافت.پس از جانشینی فرزندش محمدرضا پهلوی بود که حکومت پیشین را به باد انتقاد گرفتند و از مهم‌ترین این موارد نفت ایران و انگلیس و غارت ثروت طبیعی کشور بود. ولی تا هنگامی که نیروهای متفقین در ایران حضور داشتند مخالفت‌های داخلی چندان اثری در فعالیت شرکت نفت ایجاد نکرد.
مجلس شورای ملی طی سال‌های۱۳۲۳–۱۳۲۷ قوانینی در جلوگیری از واگذاری امتیازات نفتی تصویب کرد و دولت انگلستان که دید منافعش با خطر مواجه شده‌است، قرارداد الحاقی نفت (قرارداد گس-گلشائیان ) را ترتیب داد.
قرارداد ۱۹۳۳، ۱۳۱۲ خ، بین دولت ایران و شرکت نفت ایران و انگلیس بود پس از الغای قرارداد دارسی و برای تمدید مدت آن بمدت ۶۰ سال منعقد شد.رضاشاه پس از مذاکره با سر جان کدمن، رئیس شرکت نفت ایران و انگلیس، و هور سفیر بریتانیا آن را قبول و مجلس را وادار به تصویب آن کرد. مطابق این قرارداد ایران بابت هر تن نفت صادراتی چهار پوند دریافت میکرد و با وجود شراکت حق دخالت در صادرات نفت را نداشتقانون ملی شدن نفت که در سال ۱۳۲۹ تصویب شد این قرارداد را باطل کرد ولی پس از کودتای ۲۸ مرداد در سال ۱۳۳۲ قرارداد کنسرسیوم به نحو دیگری جانشین آن شد.
قرارداد گس-گلشائیان یا «قرارداد الحاقی»، در تاریخ ۲۶ تیر ۱۳۲۸ بین دولت ایران و نمایندگان شرکت نفت انگلیس و ایران به ضمیمه قرارداد ۱۹۳۳ امضا شد. بر اساس آن تعدیلاتی در مبالغ پرداختی به ایران انجام میشد.نام قرارداد از نویل گس (از مقامات شرکت) و عباسقلی گلشائیان (وزیر دارائی ایران) گرفته شد.این قرارداد به تصویب مجلس شورای ملی نرسید .
قرارداد کنسرسیوم پس از کودتای ۲۸ مرداد بین دولت ایران و کنسرسیومی از شرکت‌های نفتی بین‌المللی بسته شد.در این قرارداد که به « امینی-پیج» نیز معروف است برخلاف قانون ملی شدن نفت اکتشاف و استخراج و فروش نفت به شرکت‌های خارجی سپرده شد و ایران به دریافت حق‌ امتیاز (با نام مبهم «پرداخت اعلام شده») اکتفا کرد.این قرارداد براساس اصل کلی پنجاه-پنجاه طرح شد. مذاکره‌کننده اصلی ایران در مسائل مربوط به این قرارداد علی امینی وزیر دارائی کابینه سپهبد زاهدی بود. بر اساس این قرارداد شرکت نفت ایران و انگلیس ۴۰٪، شرکت‌های آمریکایی نیز ۴۰٪، شرکت شل ۱۴٪ و شرکت فرانسوی ۶٪ در منافع کار سهیم بودند.
در ۲۹ اسفند ۱۳۳۲ خورشیدی اعلام شد تولید نفت خام در ایران در سال ۱۹۵۳ میلادی، ۹/۸۰۰/۰۰۰ بشکه و درآمد ایران از نفت خام ۱۰۰/۰۰۰ لیره بوده‌است.
در ۱۹۷۳ ایران یک قرارداد تازه بمدت بیست سال با کنسرسیوم منعقد کرد
طی ده سال بعد از کنسرسیوم عده‌ای از کارشناسان نفت از قرارداد الحاقی شماره ۱۰ خرسند نبودند و پیشنهاد دادند که قراردادهای جدید «مشارکتی» باشند. ( برخلاف قراردادهای امتیازی که سرمایه‌گذار تمامی هزینه‌ها را تقبل می‌کرد و مخازن نفت و گاز، تولید، اکتشاف، بهره‌برداری، حاکمیت و فروش در طول مدت امتیاز در انحصار او بود) ، حقوق مالکانه متعلق به دولت بوده و شرکت خارجی مکلف به پرداخت مالیات ، آموزش نیروی انسانی و پرداخت هزینه‌های عملیات اکتشافی بوده و در صورت رسیدن به نفت این سرمایه گذاریها جزء آورده های وی محسوب شود.
در قرارداد مشارکتی به تدریج کشور میزبان کنترل و فعالیت‌های اکتشافی را در حوزه حاکمیت خود بدست می‌آورد یعنی به مثابه مالک ذخایر نفتی پروانه بهره‌برداری در تولید را به شرح وشرایط خاصی که در قرارداد ذکر شده بنام شرکت نفتی سرمایه‌گذار صادر می‌کند و حاصل تولید به نسبتی که در قرارداد معین شده‌ میان دولت و سرمایه‌گذار تقسیم می‌گردد.
اولین قرارداد نفتی خارج از کنسرسیوم میان شرکت نفت ملی ایران با شرکت نفتی ایتالیا AGIP منعقد شد و قرار شد یک شرکت سرمایه‌گذاری مشترک SIRIP اکتشاف و بهره‌برداری نفت را بر عهده بگیرد. زمینه قرارداد میدان نفتی بهرگان بود. تولید از سال ۱۹۶۱ آغاز شد و در سال ۱۹۶۴ به مرحله تجاری رسید. سهامداران موظف بودند که نفت خام تولید شده را به نسبت مساوی برداشت نموده و صادر نمایند. خریدار عمده شرکت سیریپ کشور اسراییل بود.
شرکت ایپاک در ۳۱ می ۱۹۵۸ میلادی توسط شرکت نفت پان آمریکن شعبه استاندارداویل ایندنیا و شرکت ملی نفت ایران با هدف اکتشاف و استخراج نفت در شمال خلیج‌فارس در مساحتی حدود ۱۶ هزار کیلومتر مربع و با سهام مساوی تأسیس شد. پان آمریکن ۲۵ میلیون دلار به شرکت ملی نفت ایران پرداخته و متعهد می‌شود که طی ۱۲ سال حداقل ۲۵ میلیون دلار برای تحقق طرح‌های مشترک هزینه کند و ۷۵ درصد سود ناشی از فروش نفت‌خام توسط ایپاک به شرکت ملی نفت ایران و ۲۵ درصد به پان آمریکن پرداخت شود. از سال ۱۳۴۰ ایپاک در میدان شماره ۱ داریوش بهره‌برداری نفت را آغاز کرد که تولید اولیه آن به ۱۰ هزار بشکه در روز می‌رسید. در سال۱۳۴۱ نیز میدان نفتی سیروس توسط این شرکت مورد بهره‌برداری قرار گرفت که ۱۲ هزار بشکه در روز از آن نفت به دست می‌آمد.
کنسرسیوم نفتی لاپکو میان شرکت نفت ملی ایران و شرکت‌های نفتی آمریکا ریچفیلد، سان اویل و مورفی و یونیون اول تأسیس گردید این قرار داد با نسب ۷۵ بر ۲۵ امضا شد؛ ولی حق فروش نفت با ایران بود که مشتری لاپکو شرکت نفت ساسول در آفریقای جنوبی بود. در سال ۱۹۶۷ سیاوش هنری از طرف اداره مهندسی پالایشگاه‌ها یک معامله تهاتری را با شرکت اینا در یوگسلاوی امضا کرد که طی این قرارداد شرکت یوگسلاوی باید یک سکوی نفتی مقطر در جزیره لاوان تأسیس کند.
شرکت این‍پکو یک سرمایه‌گذاری مشترک میان میتسویی ژاپن و شرکت ملی نفت ایران در ژوئیه ۱۹۷۱ تأسیس شد زمینه کاری این شرکت اکتشاف نفت در غرب ایران یعنی در لرستان و کرمانشاه بود. ایرانیان زمانی که متوجه شدند که شرکت ژاپنی کارایی و تجربه لازم را در اکتشاف نفت را ندارد یک سوم از سهام شرکت را به موبیل اویل دادند. دو سال بعد قراداد سرمایه‌گذاری پتروشیمی نیز میان ایران و ژاپن بسته شد.
شرکت نفت ایمینکو از دل قرارداد میان ایران و شرکای تجاری نفتی آجیپ ایتالیا، فیلیپس آمریکا، ایندنچرال گس هند بسته شد، سهم ایران از نفت تولیدی ۵۰ درصد و سهم شرکای خارجی هم ۵۰ درصد بود مدت قرارداد ۲۵ سال بود.
در طول جنگ ایران و عراق میادین و تأسیسات نفتی ایران مورد حمله هوایی ارتش عراق قرار می‌گرفت. از میان نقاط هدف صنعت نفت ایران برای عراق در طول جنگ تأسیسات نفتی جزیره خارگ و پالایشگاه آبادان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بودند. هدف عراق از این حملات قطع صادرات نفت ایران بود، با این حال صادرات نفت ایران در طول جنگ قطع نگردید. صنعت نفت ایران در طول جنگ ۸ ساله در حدود ۱۰۰۰ کشته، ۹۷۰۰ مجروح و ۱۱۸۰ اسیر را متحمل شد.نفت و دفاع مقدس "پورتال شرکت ملی نفت ایران" در اثر حمله به سکوهای نفتی ایران حدود ۸۰ میلیون بشکه نفت خام به خلیج فارس نشت کرد
در دوره ریاست جمهوری محمد خاتمی، نفت به عنوان سرمایه بین-نسلی و جزء جدایی ناپذیر توسعه اقتصادی مطرح گردید. ایران از سال ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۳ بیش از ۴۰ میلیارد دلار برای توسعه و رشد میادین نفتی موجود و اکتشاف میادین جدید هزینه کرد. هزینه‌ها یا به صورت سرمایه‌گذاری‌های مشترک بین ایران و کمپانی‌های خارجی یا داخلی یا از طریق سرمایه‌گذاری مستقیم شرکت ملی نفت ایران انجام شد. برابر با پیش‌بینی‌های شرکت همکاران تحقیقات انرژی کمبریج (Cambridge Energy Research Associates) با اینکه ایران زیر دوره‌های طولانی مدت تحریم‌های وضع شده توسط آمریکا است، اما درآمدهای نفتی آن در سال ۲۰۱۱ به میزان ۳۳ درصد رشد خواهد کرد.
با روی کار آمدن محمود احمدی‌نژاد به عنوان رئیس دولت نهم ایران، شعار آوردن نفت سر سفره‌های مردم به اصلی‌ترین شعار این دوره مبدل شد. در خلال دولت‌های نهم و دهم ایران، علی‌رغم اینکه درآمد نفتی ایران با درآمدهای نفتی یکصد سال پیش از آن مقایسه می‌شد، اما بر اساس بررسی عملکرد اقتصادی محمود احمدی‌نژاد اکثر شاخص‌های اقتصادی تنزل پیدا کردند و میزان فقر در ملّت ایران افزایش یافت. در این دوره، بعلت عدم تمرکز و سرمایه‌گذاری در بخش بالادستی، که بعضأ با تغییرات پی در پی مدیریتی نیز همراه بود، در فاصله سال‌های ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۲ تولید نفت خام ایران، با کاهش یک میلیون بشکه‌ای تولید روزانه همراه بود.
امضای برنامه جامع اقدام مشترک توسط حسن روحانی و محمدجواد ظریف با باراک اوباما دوره جدیدی از کاهش تنش را بین روابط دو کشور اعلام می‌کرد.ایران موفق شد بار دیگر نفت خود را به راحتی در بازارهای جهانی به فروش رساند. خروج دونالد ترامپ از برجام در ۲۰۱۸ و اعمال دوباره تحریم‌ها به ایران باد سردی برای صنعت نفت ایران بود. توقیف نفت‌کش ایران در جولای ۲۰۱۹ توسط نیروهای بریتانیا و به دستور آمریکا، خرابکاری در نفت‌کش Happiness 1 ایران نزدیک به جده، خرابکاری در نفت‌کش Helm ایران در نزدیکی دریای سرخ، و حمله موشکی به نفت‌کش متعلق به شرکت ملی نفت‌کش ایران در نزدیکی دریای سرخ از منبع نامشخص از موارد افزایش تنش و بحران در خلیج فارس در سال ۲۰۱۹ می‌باشد.
قبل از انقلاب اسلامی ایران ۲۵ قرارداد برای اکتشاف و بهره‌برداری از منابع نفت و گاز ایران به امضا رسید که چهار قرارداد به صورت امتیازی، ۱۱ قرارداد به صورت مشارکت در تولید و سود و ۹ قرارداد به صورت خدماتی همراه با ریسک بوده‌است. پس از انقلاب تمام قراردادهای امضا شده از نوع خدماتی بیع متقابل بوده‌است. تا قبل از تعریف کردن قراردادهای بیع متقابل در سال ۱۳۷۵، هیچ نوع قرارداد توسعه‌ای در صنعت نفت ایران وجود نداشت. تنها مشارکت خارجی‌ها حضور پیمانکارانی بود که با منابع مالی از داخل کشور اقدام به فعالیت می‌کردند؛ که به دلیل هزینه‌های هنگفت استخراج و بهره‌برداری از منابع هیدروکربنی، هیچگاه منابع مالی داخلی کفایت این امر را نمی‌کرده و توسعه میادین نفت و گاز به کندی انجام می‌گرفت.
اولین قرارداد بیع متقابل در سال ۱۹۹۵ با شرکت توتال برای توسعه میدان سیری انجام گرفت.
با روی کار آمدن نهمین دولت ایران و تصمیم جدی بر از سرگیری برنامه هسته‌ای ایران و تقابل کشورهای غربی با این تصمیم، سرمایه‌گذاری خارجی در بخش صنعت نفت ایران کاهش یافت. تحریم‌های شورای امنیت علیه ایران و واکنش‌های احتمالی از جانب مقامات ایران از دلایلی است که موجب می‌شود سرمایه‌گذاران خارجی تمایل به سرمایه‌گذاری‌های کلان در این زمینه نداشته باشند.
در دهه ۱۳۵۰ با افزایش قیمت نفت در بازارهای جهانی، درآمد نفتی ایران نیز به طرز بی‌سابقه‌ای افزایش یافت. در پی وقوع انقلاب ۱۳۵۷ و جنگ ایران و عراق، زیرساخت‌های نفت ایران دچار آسیب‌های بسیاری شد که کاهش تولید و صادرات را در پی داشت. هم‌زمان با آغاز دهه ۱۳۷۰ و برطرف شدن عمده مشکلات به وجود آمده، درآمدهای حاصل از فروش نفت رو به افزایش گذاشت. سال ۱۳۷۲ سالی بود که سهم درآمدهای نفتی در بودجه سالانه به اوج خود در بعد از انقلاب رسید. اما در پی کاهش بهای جهانی نفت در سال‌های آتی این دهه بود که فروش نفت ایران منفعت گذشته را به همراه نداشت. در دهه ۱۳۸۰ وابستگی دولت‌ها به درآمدهای نفتی بیش از گذشته ادامه یافت.
از زمان عضویت ایران در اوپک، قیمت فروش نفت خام این کشور اغلب موارد کمی کمتر از میانگین قیمت سبد نفتی اوپک بوده‌است.
بنابر آمار سال ۲۰۰۷، ایران چهارمین صادرکننده عمده نفت در جهان نامیده می‌شود. در این سال به‌طور متوسط ۲٫۴۵ میلیون بشکه نفت در روز از ایران صادر شده که ۶۰ درصد آن به کشورهای واقع در شرق کانال سوئز، ۳۲ درصد به کشورهای اروپایی و مابقی به آفریقا صادر شده‌است. اصلی‌ترین محصولات صادراتی صنعت نفت ایران را نفت موتور، نفت صنعتی، گریس، ژل‌های نفتی، متانول و قیر بوده‌است.
صادرات نفت ایران در طول سال ۲۰۱۲ در روندی تقریباً ثابت با کاهش روبرو شد. به‌طوری‌که این صادرات در ماه سپتامبر این سال به ۸۶۰٬۰۰۰ بشکه در روز رسید. این کاهش متأثر از عوامل متعددی نظیر تحریم خرید نفت ایران، تغییرات پی در پی مدیریتی در بدنه شرکت‌های تولیدی، عدم سرمایه‌گذاری در پروژه‌های نگهداشت توان تولید، ممانعت از بیمه نفت‌کش‌های ایرانی، تحریم بانک‌های ایرانی که مانع پرداخت پول نفت خریداری شده از جانب مشتریان می‌شود و … می‌باشد.نفتکش‌های ایرانی بدون اجازه تانزانیا از پرچم آن استفاده می‌کنند "رادیو فردا"
در سال ۲۰۱۶ میزان صادرات نفت افزایش داشت، خصوصاً صادرات به هند که از ۲۰۸ هزار و ۳۰۰ بشکه در سال ۲۰۱۵ به ۴۷۳ هزار بشکه در سال ۲۰۱۶ افزایش یافته‌است. به‌طوری‌که ایران در تأمین نیازهای نفتی هند نقش بسزایی داشته‌است.باشگاه خبرنگاران جوان ۲۶ دیماه1395 http://www.yjc.ir/fa/news/5938178/
اگر درآمدهای نفتی ایران بر حسب طلا محاسبه شود، سال ۱۳۸۷ پردرآمدترین سال فروش نفت ایران نام می‌گیرد و سال ۱۳۶۴ کم‌درآمدترین. در بین دولت‌های مستقر شده در حکومت جمهوری اسلامی ایران، پردرآمدترین دولت‌ها، دولت‌های نهم و دهم می‌باشند و کم‌درآمدترین آن‌ها دولت‌های سوم و چهارم ایران. میزان درآمدهای حاصل از نفت در سال ۲۰۱۶ افزایش یافت و این میزان به دو برابر نسبت به سال قبل از آن رسید.باشگاه خبرنگاران جوان 26 دیماه1395 http://www.yjc.ir/fa/news/5938525/
محصولات عمده پتروشیمی ایران پلی اتیلن، متانول، بنزن، آمونیاک، گوگرد، اسید سولفوریک ، اسیدفسفریک ، پت ، رزین اپوکسی ، اولفین ، پارازایلین ، پی وی سی و پروپیلن است. ایران در سال ۲۰۱۰-۲۰۱۱ حدود ۸.۶ میلیارد دلار انواع محصولات پتروشیمی صادر کرده است.
در اوایل دهه ۲۰۰۰، یک پروژه بلندپروازانه دولتی پتروشیمی خواستار افزایش تولید سالانه در این صنعت از ۹ میلیون تن در سال ۲۰۰۱ به ۱۰۰ میلیون تن در سال ۲۰۱۵ شد. ظرفیت تولید در سال ۲۰۰۶ میزان ۱۵ میلیون تن برآورد شد. هدف از این توسعه افزایش درصد صادرات نفت فرآوری شده ایران است که سود بیشتری نسبت به مواد اولیه دارد. در سال ۲۰۰۵ ایران ۱.۸ میلیارد دلار محصولات پتروشیمی (حدود یک سوم کل صادرات غیرنفتی در آن سال) صادر کرد. چین و هند با دریافت ۳۰ درصد از صادرات پتروشیمی ایران بین خود، شرکای تجاری عمده این صنعت بودند.
پایگاه منابع داخلی ایران به ایران مزیت نسبی منحصر به فردی در تولید محصولات پتروشیمی در زمانی که قیمت نفت خام بین المللی افزایش می یابد، می دهد. بیشترین سود در کارخانه هایی بوده است که از گاز مایع به عنوان ورودی اصلی خود استفاده می کنند. برای سال مالی ۲۰۰۶، سهم صنعت پتروشیمی از تولید ناخالص داخلی حدود دو درصد پیش بینی شده بود. ایران قصد دارد تا پیش از سال ۲۰۲۵ در مجموع ۵۰۰ میلیارد دلار در بخش نفت سرمایه‌گذاری کند.
صنایع پتروشیمی ایران حجم زیادی از سرمایه گذاری خصوصی و دولتی را جذب کرده است. در اوایل دهه ۲۰۰۰، ۴۳ درصد از این سرمایه‌گذاری‌ها توسط شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران، یکی از شرکت‌های تابعه وزارت نفت، که مدیریت کل بخش پتروشیمی را بر عهده دارد، تامین مالی می‌شد. ۵۳ درصد دیگر متعلق به سرمایه گذاران خارجی (بیش از صد بانک خارجی و شرکت خارجی)، ۳ درصد در اختیار بانک ها و یک درصد در اختیار بازار سرمایه است. بیشتر سرمایه فیزیکی صنعت پتروشیمی وارداتی است و این صنعت پیوندهای قوی با صنایع تولیدی ندارد.
در سال ۲۰۰۶، کارخانه‌های پتروشیمی جدید در مارون و عسلویه راه‌اندازی شد و ساخت سه کارخانه دیگر آغاز شد.
ظرفیت تولید شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران از ۵۰ میلیون تن در هر سال در سال ۲۰۱۰ به بیش از ۱۰۰ میلیون تن تا سال ۲۰۱۵ افزایش خواهد یافت و به این ترتیب پس از داو کمیکال به دومین تولیدکننده بزرگ مواد شیمیایی جهان تبدیل خواهد شد.
میدان‌های گاز ایران
خط لوله صلح
شرکت ملی نفت کش ایران
ارشادالطالبین (یا انشاء هرکرن) نام کتابی به فارسی نوشته هرکرن فرزند متهورا داس مولتانی دربارهٔ الگوهای نامه‌نگاری اداری است. هرکرن (هریکارَنه) منشی اعتبارخان و از درباریان جهانگیر، پادشاه گورکانی هند بوده است.
این کتاب به ۷ باب به نام‌های زیر تقسیم شده است:
این کتاب در میان سال‌های ۱۶۲۴-۱۶۴۵ه / ۱۰۳۴-۱۰۵۵م نوشته شده و در ۱۷۸۱ توسط اف. بالفور با ترجمه انگلیسی در کلکته به چاپ رسیده است.
بالفور، اف.، "انشاء هرکرن،" کلکته ۱۷۸۱.
گوسفند یا گوسپند پستانداری است از راستهٔ جفت‌سم‌سانان، از گروه نشخوارکنندگان و از خانواده گاوسان.
این جانور را جهت استفاده از پشم، پوست، شیر و گوشت اهلی کرده و به صورت گله‌های بزرگ نگهداری می‌کنند.
به گوسفند نر، قوچ و به گوسفند ماده، میش و به فرزندشان، بره گفته می‌شود،
به ماده‌های جوان جفت نخورده کابی (هم‌معنی باکره) و به نرهای جوان نَر سِلِک (یعنی نر کوچک) گفته می‌شود. و ماده‌های باردار را (آوِستَن) می‌گویند.
گاهی بر اثر جهش‌های ژنتیکی در بعضی از میش‌ها شاخ‌های کوچک به‌وجود می‌آید. و در برخی نژادهای قوچ، گاهی شاهد وجود چهار شاخ هستیم.
ولی به‌طور عمده و به‌صورت معمول ماده‌ها بی‌شاخ و نرها دو شاخ یا بدون شاخ هستند.
تفاوت پرورش گوسفند داشتی و پرواربندی بره
پرورش گوسفند به دو شکل داشتی و پرواری انجام می‌شود. در پرورش گوسفند داشتی دامدار اقدام به خرید میش مادر، نسل‌کشی و نگهداری دام می‌پردازد. در پرواربندی دامدار اقدام به خرید بره‌های سبک‌وزن بین ۲۰ الی ۳۰ کیلو می‌کند، پس از رسیدن به وزن مد نظر اقدام به ارایه بازار می‌کند.
انسان از شیر و گوشت و پشم گوسفند استفاده می‌کند و از این نظر گوسفند جانوری مفید برای انسان است. در مناطق بادیه‌نشین، همچنین در شهر و روستا، شیر گوسفند نوشیده می‌شود. از پوستش کفش می‌دوزند و پشمش را می‌ریسند. همچنین فضولات گوسفند را که پشکل نام دارد کود کشاورزی می‌کنند.
جمعیت کل گوسفند و بز جهان در حدود دو میلیارد راس است که حدود دو سوم این مقدار (بیشتر از ۱٬۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ راس) گوسفند و بقیه (در حدود ۷۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ راس) بز است.
بیشترین تعداد گوسفندان جهان به تعداد صد و پنجاه میلیون راس در استرالیا پرورش داده می‌شود، پس از آن چین با حدود صد و چهل میلیون راس، هند با حدود هشتاد میلیون راس و ایران با حدود شصت میلیون راس قرار دارند؛ کشورهای سودان، نیجریه، نیوزلند، انگلیس، پاکستان و اتیوپی در رده‌های بعدی قرار دارند.
از شیر گاو غلیظ‌تر است. شیر گوسفند سیاه مرغوبتر است. شیر گوسفند مقوی سیستم حسی و عصبی است و نیروی جنسی را افزایش می‌دهد. همچنین برای زخم روده و خلط خونی مفید است. ترکیب شیر گوسفند و روغن بادام شیرین و صمغ عربی جهت سرفه توصیه می‌شود.
فهرست کشورهای دارای بیشترین تعداد گوسفند زنده بر اساس گزارش فائو در سال ۲۰۱۸
در سر اکثر گوسفندان (دقیقاً در سینوس مجرای بینی) دو یا چند کرم بزرگ زندگی می‌کنند که لارو مگس انگلی گوسفند یا Oestrus ovis هستند. پس از کشتن گوسفند قصاب سر گوسفند را به زمین می‌کوبد تا کرمها خارج شوند. نوعی انگل دیگر کرم مغز نیز وجود دارد که به مغز حیواناتی چون گوسفند، بز، گوزن و برخی حیوانات دیگر حمله می‌کند. همچنین انگل‌های گوارشی متنوعی ممکن است از طریق گوشت گوسفند منتقل شوند که نیاز به پختن کامل گوشت دارد. در مورد مبتلا شدن به انگل تفاوتی بین گوسفند و دیگر حیوانات وجود ندارد.
زبان آبی یک بیماری ویروسی است که گوسفند، گاو، گوزن، بز و شتر (شتر، لاما، آلپاکا، گواناکو و ویکونا) را درگیر می‌کند. اگرچه گوسفندان به شدت تحت تأثیر قرار می‌گیرند، گاو مخزن اصلی ویروس در پستانداران است و در اپیدمیولوژی این بیماری بسیار مهم است.
ضریب تبدیل به معنای مقدار افزایش وزنی که یک دام در مقابل مصرف خوراک دارد. در گوسفند و بره پرواری ضریب تبدیل بین ۸ الی ۹ می‌باشد؛ یعنی به ازای هر ۸ کیلو خوراک مصرفی ۱ کیلو افزایش وزن دارد.
به‌طور کلی گوسفندان ایرانی بین ۱۸۰ الی ۳۰۰ گرم در روز افزایش وزن خواهند داشت. و روزانه بین ۱٫۳ الی ۲ کیلوگرم خوراک مصرف می‌کنند (با توجه به وزن و سن).
رُمان یک نوع داستان بلند است که در قالب نثر نوشته می‌شود و می‌تواند یک یا چند ژانر را در بر بگیرد. در سده ۱۸ (میلادی) کلمهٔ «رمان» بیشتر برای اشاره به قصّه‌های کوتاه در مورد عشق و توطئه به کار می‌رفت. اما در ۲۰۰ سال اخیر، رمان تبدیل به یکی از مهم‌ترین اشکال ادبی شده‌است. رمان را ژانر غالب در دوران مدرنیسم دانسته‌اند.
رمان، یک واژه‌ی فرانسوی است، به معنای؛ داستانی که به نثر نوشته شود و شامل اتفاقات و حوادثی ناشی از تخیل یا خاطرات واقعی نویسنده باشد. رمان، موضوعیت و اقسامی متنوعی دارد، از جمله؛ رمان آموزشی که داستانی است شامل مطالب علمی، طبیعی و فلسفی، رمان پلیسی که داستانی حاکی از حوادث مربوط به دزدی، جنایت و کشف آن‌ها توسط کاراگاهان زبردست است، رمان تاریخی که داستانی است که اساس آن مبتنی بر وقایع تاریخی باشد و رمان عاشقانه که داستانی است که شالودهٔ آن بر عشق نهاده باشد.فرهنگ فارسی معین علاوه بر تخیلات، اتفاقات واقعی به وقوع پیوسته نیز می‌توانند قسمتی یا تمام محتوای یک رمان را تشکیل دهند، همانند بسیاری از رمان‌هایی که در حال حاضر توسط نویسندگان مختلفی بر اساس اتفاقات واقعی نوشته شده‌اند.
رمان در زبان فارسی، مترادف نوولNovel در زبان انگلیسی است. نوول به معنی نو، جدید، بدیع، رمان، داستان‌های کوتاه، کتاب داستان و داستان عشقی کوتاه آمده‌است.فرهنگ دانشگاهی انگلیسی به فارسی آریان‌پور، ذیل کلمهٔ نوول علت وارد شدن کلمهٔ رمان به جای کلمهٔ نوول به زبان فارسی را می‌توان در نزدیکی بیشتر ایرانیان متجدد و واردکنندهٔ محصولات فرهنگی به ایران، به زبان فرانسه دانست.
در اصل کلمهٔ رمان، بیانگر زبان پیشین و عامیانهٔ فرانسویان بود که در مقابل زبان لاتین، زبان عالمانه و ادبی آن روزگار، قرار داشت. ضمناً به آثار ادبی منظوم از نوع داستان‌های تخیلی و ساختگی که به زبان رومیایی (رمان) کتاب شده بود نیز گفته می‌شود. نظیر رمان‌های حاوی اوضاع و احوال شوالیه‌ها یا رمان‌های سازگار و متناسب با نزاکت و تعلیم و تربیت. رمان در مورد همهٔ آن چیزهایی گفته می‌شود که مربوط به تمدن، هنر و مخصوصاً زبان‌های آن ردیف از کشورهایی است که از قرن پنجم تا قرن دوازدهم میلادی تحت سیطرهٔ مادی و معنوی رومی‌ها بودند. از میان زبان‌های رمان می‌توان فرانسوی، ایتالیایی، اسپانیایی، رومانیایی و پرتغالی را نام برد. در قرون وسطی رمان به زبان ادبی شمال فرانسه و از ۱۰۶۶ میلادی به زبان ادبی انگلستان نیز گفته می‌شده‌است. در نتیجه می‌توان گفت که از قرن ۱۲ میلادی به بعد، فرانسه شمالی و انگلستان زمینهٔ مساعدی را برای رشد و انتشار فرهنگ و تمدن فراهم آورده بودند که بیان ادبی دست اول آن زبان رمان و به صورت داستان‌سرایی و قصه‌گویی منظوم بود. بدین ترتیب نوع ادبی داستانی از آن‌جا که به زبان رمان نوشته می‌شود، به رمان معروف شد.فصلنامه ادبیات فارسی؛ رمان، رمان نو و رمان نونو؛ حسین روا در قرون وسطی داستان شهسوارانه مطلوب شمرده می‌شد (از همان نوع داستان‌های عیاری فارسی). در قرن شانزدهم فرانسوا رابله و سروانتس آن را به معنای کمابیش امروزی به کار بردند که در قرن هفدهم جا افتاد. سرانجام در قرن نوزدهم، رمان چه از نظر شمار آثار و چه از لحاظ زبان و ساختار، به اوج شکوفایی رسید. از این‌رو قرن نوزدهم را دورهٔ خاصی در تاریخ داستان‌نویسی در اروپا و مبدأ اشاعهٔ آن در نقاط دیگر جهان می‌شناسند.نامه فرهنگستان؛ پیدایش رمان فارسی؛ عبدالحمید روح بخشیان، ص۱۴۶
ساختار رمان ارتباط بین دو نظم است. نظم عددی صفحه‌ها و نظم زمانی وقایع. رمان به شکل کتاب است و از صفحه‌هایی تشکیل شده‌است که به ترتیب خوانده می‌شوند. ضمناً رمان روایتی است که از حوادثی که در طول زمان روی می‌دهند. ساده‌ترین ساختار برای رمان، ساختاری است که در آن، هر دو نوع نظم برهم منطبق شوند. یعنی اولین حادثه در کتاب، همان واقعهٔ مهمی است که پیش از همه روایت می‌شود. پیش از این هیچ حادثه‌ای آن‌قدر اهمیت ندارد که در بخش‌های بعدی کتاب بر آن تأکید شود. با پیشتر رفتن و ورق زدن کتاب، حوادث به ترتیب زمانی به دنبال هم می‌آیند و وقتی به صفحهٔ پایانی رسیدیم، آخرین رویداد مهم پایان می‌پذیرد. البته چنین ساختار ساده‌ای بسیار کم دیده می‌شود. اغلب اولین فصل کتاب شامل میانه یا پایان حادثه‌ای است و آخرین فصل میانه‌ای است که پایانش به تخیل خواننده واگذار شده‌است. گاهی ساختار بسیار پیچیده‌است. به‌طوری‌که وقایع رمان به‌طور مکرر از گذشته به آینده در حال نوسان است.ادبیات داستانی؛ رمان و خواننده، کاترین لور
«رمان نو» به آنچه در رمان سنتی معمولاً قهرمان یا شخصیت (پرسوناژ) و روند منطقی سلسله حوادث داستان گفته می‌شود اعتقادی ندارد. بلکه به روان‌کاوی جنبه‌های غیرعادی و نقاط تاریک شخصیت انسان می‌پردازد. شخصیت داستان هویت خاصی ندارد، تبدیل می‌شود یک حرف اول اسم یا یک ضمیر شخصی مذکر و مؤنث. در رمان کلاسیک ماجرا با درک دنیایی نظم یافته مطابقت دارد، ولی در رمان نو داستان در هم می‌ریزد. رمان نو به ویژه هرگونه اشتغال ذهنی ایدئولوژیک را دور می‌ریزد. به نظر آلن رب گری‌یه، انتقال یک اندیشه، به‌کارگیری قالب سنتی را ایجاب می‌کند. در رمان نو، نه جذابیت موضوع برای نویسنده اهمیت دارد، نه تسلسل منطقی حوادث و نه شخصیت‌های داستان. موضوع فقط قالبی است برای بازنمایاندن سلسله حوادثی که ممکن است هیچ ربطی به هم نداشته باشند و شخصیت‌ها، نظیر رهگذرانی هستند که از خیابان یا کوچه‌ای می‌گذرند.پرویز شهدی؛ سخن مترجم، پاک‌کن‌ها
همین مسأله یعنی استفاده از نمادها و اجسام قابل لمس، شگردی است که توسط آن‌ها می‌توان احساسی را به راحتی و کامل به مخاطب انتقال داد.
رمان‌نویسان خود محصول دوره و زمانه و جامعه‌ای هستند که در آن زندگی می‌کنند.فصلنامه ارغنون؛ رمان امروز، الن مسی این گفته روشن می‌کند که با تغییرات جامعه، رمان نیز تغییر می‌کند و شکل تازه‌ای به خود می‌گیرد. کارلوس فوئنتس در آغاز مقالهٔ سروانتس و نقد خواندن می‌گوید: «اگر از من بپرسند عصر جدید از چه زمانی آغاز شد، می‌گویم از آن زمانی که دن کیشوت لامانچا در سال ۱۶۰۵ میلادی دهکدهٔ خود را ترک گفت، به میان دنیا رفت و کشف کرد که دنیا به آنچه او درباره‌اش خوانده، شباهتی ندارد».فصلنامه سمرقند؛ دن کیشوت پام‌آور عصر مدرن، عبدالله کوثری به عبارتی، دن کیشوت همان من تنها یا انسان مدرنی است که از نیروهای غیر بشری و حمایت‌های اساطیری بهره‌ای ندارد و خود باید به تنهایی به مبارزه با دنیایی برخیزد که با او بیگانه‌است. در حالی که در حماسه‌ها و رمانس‌ها و داستان‌های پهلوانی اگر دقت کنیم، می‌بینیم که آشیل و ادیپوس یونانی، جهان را همان‌طور تفسیر می‌کنند که آرتورشاه انگلیسی و رولان فرانسوی. اینان در آنچه می‌بینند تردید نمی‌کنند و به حقیقتی یگانه باور دارند. آلخوکار پانتیه می‌گوید: «سروانتس «من» جدیدی ابداع می‌کند» و اکتاویو پاز در تعریف ادبیات جدید می‌گوید: «ادبیات جدید هم مثل ادبیات گذشته از قهرمانان و اوج و فرود آنان می‌گوید اما آنان را تحلیل هم می‌کند. دن کیشوت، آشیل نیست؛ او در بستر مرگ سخت به کندوکاو در وجدان خود می‌پردازد».همان به زبان دیگر، رمان مدرن غربی مبتنی بر اندیشه‌های اومانیستی پس از رنسانس استفصلنامه دانشکده ادبیات و علوم انسانی تبریز؛ نمود مدرنیسم در رمان فارسی؛ حسین هاجری
در واقع از دن کیشوت به بعد است که هم‌زمان با کشفیات جدید در علم و جنبش‌هایی نظیر دین‌پیرایی تقابل انسان با گذشتهٔ خویش آغاز می‌شود و فرزندان این زمانه، رمان مدرن می‌نویسند.
مهمترین مؤلفه‌های رمان مدرن از دیدگاه فلسفی هنر عبارتند از: بحران واقع‌نمایی، مرکزیت‌زدایی، آشنایی زدایی، انزوا و ابهام معنایی. از نظر صوری نیز رمان مدرن با قهرمان سنتی، طرح قصه و راوی المپی وداع می‌گوید. کنراد کنست فقدان فضای معنوی و تجلی ارزش‌های اخلاقی را مهم‌ترین شاخصهٔ رمان مدرن می‌داند و معتقد است این رمان‌ها از نظر حال و هوا بسیار متشنج و دارای تضاد هستند. دیگر عبارتی از انجیل و ایمان به انسانیت، که تغییری نکرده باشد، در میان این منجلاب هزل و غرائز پست پیدا نمی‌شود. انسان‌ها به عنوان افرادی نفرت‌انگیز، به عنوان دنباله‌روهایی متوسط، مدیران تازه به دوران رسیده، متقلب و عیاش، شکنجه‌گر و قربانیان دست‌بسته نشان داده می‌شوند.فصلنامه دانشکده ادبیات و علوم انسانی تبریز؛ نمود مدرنیسم در رمان فارسی، حسین هاجری