moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
حمام روستای آرو مربوط به دوره معاصر است و در شهرستان دماوند، روستای آرو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۵۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه نرگسی قلعه مامه زمان مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان ایوان، بخش مرکزی، روستای نرگسی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۴۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه چغا قلاع کلان مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان ایوان، بخش زرنه، روستای کلان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۴۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
سنگ نگاره‌های دره نگاران ، مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان سراوان، بخش جالق، روستای ناهوک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۵۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
دره نگاران در فاصله ۳۶ کیلومتری شمال غربی دهستان ناهوک و ۷۵ کیلومتری شهرستان سراوان واقع شده است. سنگ نگاره‌ها موجود در این دره که در محدوده کوچکی از این دره به بیش از هزاران نقش به صورت تک نگاره و تابلوی پرنگاره می‌رسد، در نوع خود بی‌نظیر هستند و می‌توان از آن به عنوان بزرگترین مجموعه شناخته شده سنگ نگاره در ایران با قدمتی ۱۰ هزار ساله یاد کرد.
نگارگران عصر شکار موضوعاتی که برای هنر خود انتخاب می‌کرده‌اند بیشتر عبارتند از حیوانات از قبیل گاو وحشی، شتر دوکوهانه و بز کوهی با شاخ‌های بزرگ و کشیده که به سبک‌های گوناگون در غالب صحنه‌ها دیده می‌شود. نقوش شکارگرا و جدال انسان‌ها با یکدیگر و و تصاویر ماه و خورشید از دیگر موضوعات این سنگ نگاره‌ها هستند.
محوطه گندآب خرند مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان مهدیشهر، در دره خرند واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۶۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تیکان تپه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان عجب شیر، بخش قلعه چای، روستای پوکت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۳۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه چیچک قوچاق مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان قروه، بخش دلبران، روستای قوجاق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۴۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه گردرویش ۱ مربوط به هزاره اول قبل از میلاد - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان چرداول، روستای زنجیره سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۴۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قبرستان دره دریژ مربوط به هزاره دوم و هزاره ۱ قبل از میلاد است و در شهرستان ایوان، دهستان سراب، ابتدای تنگه دره دریژ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۴۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه چغارمگه مربوط به هزاره سوم و ۲ قم است و در شهرستان چرداول، روستای بابامرادی علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۴۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه ایبک آباد در شهرستان اراک، بخش مرکزی، روستای ایبک آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۶۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قبرستان منجل ۲ در شهرستان ایلام، بخش مرکزی، روستای بهمن‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۴۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه چگاچم باسان مورت در شهرستان ایلام، روستای مورت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۴۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قبرستان منجل (۱) در شهرستان ایلام، بخش مرکزی، روستای بهمن‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۴۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گورستان آبزا در شهرستان ایلام، بخش چوار، روستای آبزا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۴۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه گل وهار در شهرستان ایلام، بخش مرکزی، روستای مهدی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۴۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلعه توت در شهرستان ایلام، روستای بانقلان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۴۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه چغا پهلنک در شهرستان ایوان، بخش مرکزی، حاشیه جنوبی شهرک توحید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۴۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه زرنه در شهرستان ایوان، دهستان سراب، جنب بخشداری زرنه واقع شده و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۴۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه چغا زنگی در شهرستان ایوان، بخش مرکزی، روستای چالانچی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۴۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
محوطه ینج برار در شهرستان آبدانان، ۵ کیلومتری شمال مورموری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۴۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه دونه (دونق) در شهرستان تفرش، جاده منشعب‌شده‌ازاراک‌به فرمهین‌به‌ساروق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۶۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه دیزک در شهرستان دامغان، بخش مرکزی، روستای سیاه پره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۶۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه چغا شش بید در شهرستان شازند، بخش مرکزی، روستای پاکل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۵۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه چغا سبز ۱ در شهرستان شازند، بخش مرکزی، روستای عضدیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۵۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه پاکله (سرتپه) در شهرستان شازند، روستای بهمنی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۵۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه ده سفید در شهرستان شازند، روستای ضیاء آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۵۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه گل بداغ در شهرستان شازند، بخش سربند، روستای گل بداغ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۵۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه استخر گبرها در شهرستان شازند، بخش مرکزی، روستای پاکل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۵۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کوچکه پر کله در شهرستان شازند، بخش مرکزی، روستای پرکله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۵۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه چغا سبز ۲ در شهرستان شازند، بخش مرکزی، روستای عضدیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۵۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه موسی تپه در شهرستان شازند، بخش سربند، روستای سارجلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۵۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلعه آقا حمید (دیرمیون بالا) در شهرستان شازند، بخش مرکزی، ۷ کیلومتری غرب آستانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۵۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کل کل (۱) در شهرستان چرداول، بخش مرکزی، روستای کل کل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۴۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه شباب در شهرستان چرداول، بخش مرکزی، روستای شباب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۴۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه دوآوان ۳ در شهرستان چرداول، مسیرجاده سرآبله به موشکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۴۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه چغا آقا حسن در شهرستان چرداول، بخش مرکزی، روستای صید نظری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۴۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه دو آوان چرداول (۱) در شهرستان چرداول، مسیرجاده آسفالته سرآبله‌به‌موشکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۴۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کرنه در شهرستان چرداول، روستای زنجیره سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۴۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه دوآوان ۲ در شهرستان چرداول، بخش مرکزی، مسیرجاده موشکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۴۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه نقاره ژن در شهرستان چرداول، بخش مرکزی، روستای زنجیره سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۴۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
جاده سنگ‌فرش کمردوغ در شهرستان کهگیلویه، روستای کمردوغ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۴۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پناهگاه زیر زمینی نیگ مربوط به پیش از اسلام - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قائنات، روستای نیگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تپه دباتا مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در گنبد کاووس، ضلع شرقی جاده گنبد کاووس به داشلی برون واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مجموعه تپه‌های روشن بی بی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان آق قلا، بخش مرکزی، روستای محمد آلق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ندر تپه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان آق قلا، روستای سقریلقی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلاله تپه (قلعه تپه) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان آق قلا، ۲۰۰ متری جنوب شرقی پل قربان آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
میرزا علی تپه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان آق قلا، بخش مرکزی، روستای میرزا علی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه گل تپه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان آق قلا، بخش مرکزی، روستای دلیجه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آنه علی تپه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان آق قلا، بخش مرکزی، روستای قلا جیق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قومولجه تپه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان ترکمن، بخش گمیشان، روستای گامیشلی نزار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه علی شیخ (ب) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان خوی، بخش مرکزی، روستای علی شیخ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۷۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه پاره سفلی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان شاهین دژ، روستای پاره سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۷۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه پیچک محله مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان علی‌آباد، بخش مرکزی، روستای پیچک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
لیلان تپه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان کلاله، بخش مرکزی، روستای پاشائی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه طلایی (ب)، (ج) و (د) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان گنبد کاووس، روستای ولی آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قطور مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان -اورارتوئی است و در شهرستان خوی، بخش مرکزی، روستای قطور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه‌های سلطان دون (یلقی تپه) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان آق قلا، بخش مرکزی، روستای شورحیات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
یاخ سین تپه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ترکمن، بخش گمیشان، روستای یاخ سین تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه بنیاد للدوین مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرگان، بخش مرکزی، روستای للدوین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۷۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قبرستان سلطانعلی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گنبد کاووس، بخش مرکزی، روستای سلطانعلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قبرستان صوفی محمد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گنبد کاووس، روستای قزاقلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه کهنج مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوره صفوی است و در شهرستان سربیشه، روستای کهنگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه‌های گردکوه جمنان
گردکوه شامل سه تپه بزرگ باستانی است که بلندترین آنها ۲۶ متر بلندا دارد و دیرینگی آنها تا عصر آهن تخمین زده شده است. در کاوش‌های انجام شده در این منطقه گورستانی با دیرینگی ۲۵۰۰ سال پ م یافت شده است. همچنین اشیائی هم چون ظروف سفالی مربوط به دورانساسانیان و اشکانیان یافت شده است. شواهدی وجود دارد که این تپه‌ها در دوران ساسانیان و پس از حمله اعراب کاربرد نظامی داشته و تپه بلند ۲۶ متری دژ نظامی بوده است. این تپه‌ها در جنوب شرقی شهر قائم‌شهر واقع شده است. این آثار در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
کوره سو تپه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در گمیشان، ۵ کیلومتری شرق شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه علی‌آباد پیشکوه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تفت، روستای علی‌آباد پیشکوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۱۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تپه اسلام‌آباد نو مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان آق قلا، بخش وشمگیر، روستای اسلام‌آباد نو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه زکریای نبی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان آق قلا، بخش وشمگیر، روستای گوک تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه اسلام‌آباد کهنه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان آق قلا، بخش وشمگیر، روستای اسلام‌آباد کهنه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه تپچه (تپه حاجی قره) مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان آق قلا، بخش مرکزی، روستای حاجی قره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
دین گلکی تپه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان آق قلا، بخش مرکزی، روستای شورحیات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
یخچال تپه شمالی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بهشهر، بخش مرکزی، روستای حسین‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه امام تقی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بهشهر، بخش مرکزی، روستای حسین‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
جول تپه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بهشهر، بخش مرکزی، روستای قره تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه اکبرسه پشته مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بهشهر، بخش مرکزی، روستای حسین‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
یخچال تپه جنوبی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بهشهر، بخش مرکزی، روستای حسین‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پامق تپه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ترکمن، بخش گمیشان، روستای گامیشلی نزار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بوراق تپه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ترکمن، بخش گمیشان، روستای سقرتپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
یلقن تپه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ترکمن، بخش گمیشان، روستای کریم ایشان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه آل هاشم مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ترکمن، بخش گمیشان، روستای یاخ سین تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تخماق تپه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ترکمن، بخش گمیشان، روستای آلتین تخماق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کندیری بیجقین مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خدابنده، بخش مرکزی، روستای بیجقین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه دربچه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خدابنده، بخش سجاسرود، روستای بیجقین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه پیرگاوگل مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خدابنده، بخش مرکزی، روستای پیرگاوگل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه گورش مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خوی، بخش چایپاره، روستای گورش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه قطور مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خوی، بخش مرکزی، روستای قطور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شغال تپه شرقی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان علی‌آباد کتول، بخش مرکزی، روستای شغال تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آسیاب‌های سرآسیاب مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گناباد، بخش کاخک، روستای سرآسیاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کلجه تپه شمالی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گنبد کاووس، دهستان کرند، روستای‌قربان قلیچ ملا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حاجیلر قلعه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گنبد کاووس، بخش مرکزی، روستای حاجیلرقلعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه قلعه کهنه چشمه چنار مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مشهد، روستای بازه حوض واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۷۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
یوموری تپه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان میانه، بخش کاغذ کنان، روستای چلاقلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرای تپه سی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان میانه، بخش کاغذکنان، روستای قراجه ارباط واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه پاکندوس مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مینودشت، بخش گالیکش، روستای فارسیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۷۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کل زمان تپهدر شهرستان نکا، بخش شمالی، روستای بهزاد کلا واقع شده و این تپه تاریخی در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مظفر تپه شرقی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان نکا، بخش مرکزی، روستای آجند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه ملک کیومرث مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان نوشهر، بخش کجور، روستای کجور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۷۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
محوطه عشق آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان میان‌جلگه، شهر عشق‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۷۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
شاهزاده حسین مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام -قرن ۷ و ۸ ه.ق است و در شهرستان دماوند، روستای هویر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۶۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گورستان قره داغ مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان نمین، بخش مرکزی، روستای سرخانلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۷۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
هلاج تپه مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در داخل هادی‌شهر شهرستان جلفا در استان آذربایجان شرقی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۷۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلعه جیق مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان آق قلا، بخش مرکزی، روستای قلعه جیق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
قلعه مرازاد مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان جلفا، بخش مرکزی، روستای مرازاد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۷۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
بقعه معروف به شیخ کله پریده مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان خاتم، روستای چاهک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۱۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
‍‍باغمزار ویرانی مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان مشهد، روستای لنگر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۷۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد جامع جوزدان مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان نجف‌آباد، شهر جوزدان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۰۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد علی بیدگل مربوط به دوره ایلخانی - دوره قاجار است و در آران و بیدگل، محله درب ریگ، جنب حسینیه درب ریگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۰۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
زیارتگاه شاهزاده محمد نوش آباد مربوط به دوره ایلخانی - دوره قاجار است و در نوش‌آباد، کوچه جنب پارک واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۰۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه غایبعلی مربوط به دوره ایلخانی - دوره قاجار است و در شهرستان پارس‌آباد، بخش مرکزی، روستای اسلام‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آب‌انبار حاجی نوت (چمن) مربوط به دوره پهلوی اول است و در اردکان، خیابان حائری، جنب خانه تقدیری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۱۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
خانه حسین حسن‌نژاد مربوط به دوره پهلوی اول است و در بافت قدیم شیراز، محله میدان شاه، اول کوچه باغ ایلخانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۰۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه کریم زاده مربوط به دوره پهلوی اول است و در بیرجند، خیابان مطهری، میدان چهاردرخت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
دانشسرای تبریز که در دوره‌های مختلف تحت عناوین دانشسرای عالی پسران تبریز، دانشسرای تربیت معلم دخترانه باهنر و دانشگاه آذربایجان فعالیت کرده‌است، مربوط به دوره پهلوی اول است و در میدان دانشسرای تبریز واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در روز عاشورای سال ۱۲۹۰ خورشیدی در میدان مشق و سربازخانهٔ تبریز (که بعداً دانشسرای تبریز در این محل احداث گردید) و پس از اشغال تبریز به دست قوای روس، بسیاری از مبارزان مشروطه از جمله ثقةالاسلام تبریزی توسط روس‌ها اعدام شدند.
دانشسرای تبریز، تنها مرکز باقی‌مانده از بین ۱۷ دانشسرای عالی احداث شده در دورهٔ رضاشاه است. قرار است این بنا پس از مرمت به عنوان «موزه دانشسرای عالی پسران تبریز» فعالیت نماید.
قبل از اینکه مجموعهٔ علمی، آموزشی و فرهنگی دانشسرای پسران تبریز ساخته شود این مکان میدان بزرگ و مرکز مشق سربازان روسی بود و قبل از هجوم روس‌ها به تبریز نیز، قزاق‌ها و سربازان ایرانی در این میدان، مشق نظامی تمرین می‌کردند.شهر من تبریز، بهروز خاماچی، ص ۲۶۹
براساس قانون تربیت معلم مصوب اسفند ۱۳۱۲ در اول سال تحصیلی ۱۳۱۳، کلاس اول دانشسرای مقدماتی در ساختمان جنوبی دبیرستان شاهدخت سابق در کوچه حرمخانه تأسیس گردید.
عملیات ساخت ساختمان دانشسرای فعلی در سال ۱۳۱۵ در هنگامی که علی‌اصغر حکمت وزیر فرهنگ بود، با همکاری مهندسان آلمانی در محل سربازخانه و میدان مشق تبریز شروع شده و در سال ۱۳۱۸ پایان پذیرفت تا محل تربیت علمی و فرهنگی معلمان آینده باشد. گفته می‌شود در ساختمان بنای دانشسرای مقدماتی پسران تبریز مهندسان آلمانی نیز با معماران ایرانی همکاری فنی داشته‌اند. در تیر ماه ۱۳۱۸ پس از برگزاری جشن باشکوهی در تالار سخنرانی، این دانشسرا افتتاح گردید و کلاس‌های آن از مهر ماه همان سال در ساختمان جدید تشکیل یافت.
در مهر ماه ۱۳۲۹ علاوه بر دو کلاس دانشسرا کلاس تربیت بدنی برای معلم ورزش در ساختمان دانشسرا تأسیس گردید که از کلاس‌های اخیر دو دوره فارغ‌التحصیل شده‌اند.
این دانشسرا در سال تحصیلی ۳۵–۱۳۳۶، ۱۵۷ دانش آموز داشته و به صورت شبانه‌روزی اداره می‌شد. این دانشسرا دارای امکاناتی چون آزمایشگاه‌های طبیعی فیزیک و شیمی، کتابخانه و کارگاه کاردستی بود.
حمید فرهت، مدیریت دانشسرا را تا ۲۲ شهریور ۱۳۱۵ برعهده داشت. اولین دورهٔ فارغ التحصیلان دانشسرا شش نفر بودند. بعد از حمید فرهت، اشخاص زیر به ترتیب، مدیریت و ریاست دانشسرا را بر عهده داشتند:
از ۱۳۶۰ تاکنون دانشسرا تعطیل است.
دانشگاه آذربایجان (آذربایجان اونیورسیته‌سی) از مصوبات مجلس حکومت خودمختار آذربایجان بود. بر این اساس مقرر شد دانشگاه آذربایجان از اول مهر سال ۱۳۲۵ خورشیدی در محل دانشسرای تبریز شروع به فعالیت کند. نصرت‌الله جهانشاهلو به عنوان اولین رئیس این دانشگاه انتخاب شد. اساتید این دانشگاه از بین پزشکان، دبیران و مهندسان تبریزی برگزیده شده بودند. صرفاً یک نفر استاد ریاضیات عالی از باکو به استخدام این دانشگاه درآمده بود. کلاس‌های این دانشگاه از ساعت ۲ تا ۸ بعد از ظهر برقرار بود.
این دانشگاه از ۲ دانشکده، ۵ رشتهٔ تحصیلی و ۱۸۰ نفر دانشجو تشکیل یافته بود:
خانه سید علی جوکار مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، محله سنگ سیاه، کوچه شاهزاده جمالی، پ ۷ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۶۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه رباب رشالی مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، خیابان قاآنی شمالی، پشت باغ ایلخانی، روبروی پلاک ۴ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۶۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه سردار پارسائی مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، محله سردزک، کوچه بهارایران، بن‌بست قوام السلطنه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۷۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه جمال صداقتی مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، محله گود عربان، کوچه تریاکچی، پ۱۵ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه متاسفانه بطور مطلوبی نگهداری نشده و آثار تخریب در قسمتهای مختلف آن قابل مشاهده است .
خانه حسن حلی ساز مربوط به دوره پهلوی اول بود و در شیراز، محله گود عربان، کوچه سجادی، پلاک ۸ قرار داشت و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده بود.
این خانه شبانه تخریب و به زمین تبدیل شد.
خانه محمد رضا صفری نژاد مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، محله درب شیخ، کوچه شاعلی، پلاک ۳۸ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه محمد علی امینی مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، محله سنگ سیاه، کوچه مغنی‌ها، پلاک ۲۹ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه کازرونی (هتل جم) مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، خیابان انوری، شماره ۴۷ متصل به هتل جم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه خردمند شرقی مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، خیابان انوری، کوچه ساندویچ ۱۱۰ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه علی یل مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، محله گودعربان، خیابان احمدی شمالی، پلاک ۲۳ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه مهد کاظم کاویانی مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، محله درب شیخ، کوچه شاعلی، پلاک ۱۹ و ۱۷ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه صفی فرخ روز مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، محله گود عربان، کوچه آثار جم، پلاک ۷ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه گلشن مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، خیابان زند، کوچه شهرداری سابق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه نورانی وصال یا موزه نورانی وصال مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، خیابان قاآنی کهنه، خیابان حائری، شماره ۱۷ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این خانه از سوی عبدالوهاب نورانی وصال و همسرش، طاهره صفارزاده وقف شده‌است.
خانه محمد فرودی مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، خیابان زند، کوچه ۳۳ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه علی اکبر افشاریان مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، محله درب شیخ، کوچه شاعلی، پلاک ۱۷ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه جمال نشاطیان مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، محله سنگ سیاه، بازارچه ارامنه، پشت مسجد مشیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه غضنفر همتی مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، محله سرباغ، کوچه خانقاه احمدی، پلاک ۶۷ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه محمود فرجادیان مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، خیابان خیام، کوچه ۲، شماره ۲۱ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۰۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه محمد رزمجو مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، محله گود عربان، خیابان لطفعلی خان زند، کوچه تریاکچی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۰۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه کریم پژمان مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، خیابان زند، کوچه ۳۳، پلاک ۱+۱۲ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۰۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه منصورکرونی (کنیسه یهودیان) مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، خیابان زند، نبش کوچه شهرداری سابق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۰۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه رافائل زاده مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، خیابان رودکی، خیابان مکتبی، شماره ۳۰ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۰۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه خردمند غربی مربوط به دوره پهلوی اول است و در شیراز، خیابان انوری، کوچه ساندویچ ۱۱۰ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۰۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه دستمالچی مربوط به دوره پهلوی اول است و در کاشان، خیابان محتشم، کوچه درب گلدان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۰۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مدرسه مود مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان سربیشه روستای مود، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پل زغال مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان چالوس، جاده کندوان، بر روی رودخانه چالوس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پل فردوسی دَلیچای به دستور رضاشاه در راه تهران–شاهی (جاده فیروزکوه) بر روی رودخانهٔ دلیچایی (رود دیوانه) ساخته شد. این پل در تیرماه ۱۳۰۵ گشایش یافت. در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۶۸۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
پل فیروزکوه مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان دماوند، بخش رودهن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۱۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
باغ مشیر رحیم آباد مربوط به دوره پهلوی است و در یزد، چهارراه دولت‌آباد، انتهای خیابان نواب صفوی، کوچه رحیم آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۶۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مجموعه صحرا مربوط به دوره پهلوی است و در یزد، خیابان کاشانی، روبروی پارک هفتم تیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۱۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مدرسه اردشیری مربوط به دوره پهلوی است و در یزد، محله خرمشاه، بلوار دانشجو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۱۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آب‌انبار هفت بادگیری حسین‌آباد مربوط به دوره پهلوی است و در شهرستان اشکذر، بخش اشکذر، روستای حسین‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۱۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پل رضا شاهی مربوط به دوره پهلوی است و در شهرستان علی‌آباد، بخش مرکزی، روستای فاضل آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه میرزا کوچک مربوط به دوره پهلوی ۱۳۹۰ ه.ق است و در رشت، محله سلیمانداراب و در قبرستان سلیمان داراب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۷۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد ازبک بجد مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان بیرجند، بخش مرکزی، روستای بجد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آب‌انبار سجاوند مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان خواف، بخش مرکزی، روستای سجاوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۷۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بقعه درویش شهر آگیم مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان نوشهر، بخش کجور، روستای اتاق سرا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۷۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
بقعه امامزاده حسن (نوشهر) مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان نوشهر، بخش کجور، روستای چورن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۷۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
باغمزار و مسجد حافظ ابرو مربوط به دوره تیموریان - دوره صفوی است و در خواف، خیابان حافظ ابرو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۷۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بقعه فضل بن شاذان مربوط به دوره تیموریان - دوره صفوی است و در نیشابور، شرق میدان بهشت فضل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلعه کوچک چورس مربوط به دوره تیموریان - دوره صفوی - دوره قاجار است و در بخش مرکزی شهرستان چایپاره در روستای چورس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۷۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تکیه لسان الارض مربوط به دوره دیلمیان - دوره صفوی است و در اصفهان، شرق تخت فولاد، بین خیابان سجاد و فیض واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۰۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تکیه فیض مربوط به دوره زند است و در اصفهان، تخت فولاد، خیابان فیض، شرق تکیه کازرونی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۰۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد جامع بیدخت مربوط به دوره زند است و در بیدخت، شمال شرق شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
خانه محمودی مربوط به دوره زند است و در لار، محله قنبر بیگی، جنب آب انبار قنبر بیگی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۶۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه کلانتری ندوشن مربوط به دوره زند است و در ندوشن، محله قلعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۱۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه امام مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان خدابنده، بخش مرکزی، روستای کهل آباد واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۷۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قالاتپه مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان خدابنده، بخش مرکزی، روستای آهارمشکین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۷۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه یل درمان مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان خدابنده، بخش مرکزی، روستای گنگک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۷۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تیمور تپه مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان خدابنده، بخش مرکزی، روستای آهار مشکین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۷۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلعه قوشه کند مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان خدابنده، بخش مرکزی، روستای قوشه کند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تپه مهدی قشلاقی مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان خدابنده، بخش مرکزی، روستای محمودآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سودا قولان مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان خدابنده، بخش مرکزی، روستای نظرقلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه تورمتای مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان خدابنده، بخش مرکزی، روستای محمودآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه علمدار بدل آباد مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان خوی، بخش مرکزی، روستای بدل آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
احداث این بنا به زمان قبل از اسلام و دوره ساسانیان بر می گردد.که در آن زمان آتشکده بود اما بنای آن ویران گردیده است. اما قبر فعلی به یکی از افسران جنگ چالدران مربوط می شود.و احداث بنای زیارتگاه فعلی به زمان شاه عباس منتسب است.که خانمی به نام فاطمه مرشدی آن بنا را در سال ۱۱۵۸ خورشیدی بنا نموده است.
تپه حصار کوچک مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خدابنده، بخش مرکزی، روستای بیجقین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه کهنه امین جان مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان نمین، بخش عنبران، روستای امین جان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۷۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
شیطان تپه سی مربوط به دوره ساسانیان -قرون اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان میانه، بخش کاغذ کنان، قراجه اربط واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۹۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد معصوم مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان اصفهان، کوهپایه، خیابان امام، خیابان حافظ شرقی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۰۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه لیسار (صلصال هم نامیده میشود) مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان طوالش، شهر لیسار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۷۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
قلعه ارشق مربوط به دوره سلجوقیان - دوره ایلخانی است و در شهرستان مشگین‌شهر، بخش مرکزی، روستای توبنق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۸۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
معماری قلعه ارشق بر روی صخره طبیعی و دامنه‌های اطراف آن می‌باشد. دیواره قلعه، صخره خطرناک عمودی شکل طبیعی بوده، گویا بدست بشر صخره‌ها پیرایش یافته‌اند علت پیدایش این صخره‌های عمیق در منطقه فوران کوه آتشفشانی سبلان و فرسایش طبیعی بوده‌است. صعود به قلعه فقط از ضلع جنوب شرقی آن امکان‌پذیر می‌باشد و این قلعه از نظر پلان معماری شباهت زیادی به معماری قلعه قهقه و قلعه بابک دارد. دارای چندین برج مدور در دور قلعه با مصالحی از سنگ‌تراش خورده و سارج بوده، تنها قسمتی از این معماری باقی مانده، و در قسمت فوقانی قلعه خرابه‌هایی از بناهای سنگ و آب‌انبارهای سنگی که توسط انسانهای دوره تاریخی کنده و ساخته شده، شکوه و عظمت زیبایی قلعه می‌باشد به چشم می‌خورد. معماری قلعه ارشق با گذشت زمان در اثر عوامل طبیعی و انسانی تخریب شده و میراث فرهنگی در صدد بررسی مطالعات باستان‌شناسی و حفظ و احیاء آن می‌باشد. با توجه به نوع معماری مواد فرهنگی موجود در قلعه، می‌توان استناد نمود که بنیان اولیه این قلعه به اوایل دوره اشکانیان بر می‌گردد، و در دورانهای مختلف اسلامی و تاریخی از جمله دوره ساسانی، سلجوقی و ایلخانی، با توجه به آثار باقی‌مانده از آن‌ها به عنوان قلعه نظامی و دفاعی در مقابله با هجوم بیگانگان چندین قرن استفاده شده‌است.
این قلعه در شمال غرب مشکین شهر در دهستان «دشت» بخش مرکزی واقع شده‌است؛ که از شمال به کوه آلاچیق تپه‌سی، از جنوب به روستای توبنق، از شرق به کوه کُوهیللی (به فاصله تقریباً پنج کیلومتر) و از غرب نیز به روستای دوست بیگلو محدود است. این قلعه در زمان اشکانیان به دلایل نظامی و تدافعی و جهت حمله به سرزمین امپراطوری روم از جمله ارمنستان بر روی صخره‌های کوهستان با استفاده از امکانات موجود طبیعی که در اطراف قلعه در داخل دره‌ها و تپه ماهورها به وفور یافت می‌شود احداث گردیده است. سفالینه‌های کشف شده از این قلعه که به رنگهای مختلف می‌باشند نشانگر ظرافت کار هنرمندان گذشته این دیار است. از این قلعه سفالینه‌های نقش‌دار دوره اسلامی نیز کشف شده‌است که نشان دهنده تداوم زندگی در این منطقه در طول قرنهای متوالی است در قسمت سراشیبی شمال شرقی قلعه ارشق آجرهای قرمز رنگی به ابعاد ۲۵ * ۲۵ سانتیمتر وجود دارد که حکایت از رونق و شکوفائی قلعه در زمان ساسانیان است. زیرا بکارگیری آجر در ساختمان قلعه از زمان ساسانیان متداول شده‌است.
درقسمت شرق قلعه در وسط دیوارها، جای دری به عرض ۱۲۰ سانتی‌متر وجود دارد که احتمالاً جای در ورودی به داخل قلعه می‌باشد و باز در قسمت ورودی شرق قلعه یک برجک نیمه استوانه‌ای از سنگ‌های لاشه‌ای بر روی صخره سنگی که ۱۵ ردیف از سنگ‌های آن در حال حاضر باقی است با ملات ساروج درست شده‌است. در محوطه شرق قلعه جای یک کوره آتشدان وجود دارد که از تپه‌های اطراف قلعه، سنگ گچ آبدار (ژیپس) را که به وفور یافت می‌شود به این مکان می‌آوردند و به گچ تبدیل می‌کردند. زیرا به وسیلهٔ حرارت در این کوره، ژیپسها شکل متبلور خود را از دست می‌دادند و به گچ تبدیل می‌شدند. البته غیر از این در اطراف قلعه سیمانهای طبیعی از جمله لیمونیت و هماتیت و غیره که در رنگ‌آمیزی مصنوعات بشری کاربرد دارند به وفور یافت می‌شوند.
برای رسیدن به بالای قلعه ارشق باید از راه بزرو از روی صخره‌های خطرناک عبور کرد و خود را به بالای قلعه رساند. در بالای قلعه در سمت شرق آن پی بنایی از آجر دیده می‌شود که به احتمال زیاد جایگاه و اطاقک دیده بانی یا ساخلوی قلعه بوده‌است. در قسمت غربی بالای صخره حدود هفت متر به طرف پائین نزدیک پرتگاه آب‌انبار بسیار جالبی به ابعاد ۵* ۳ متر از سنگ‌های لاشه‌ای مکعبی شکل احداث کرده‌اند که بر روی این سنگ‌ها دو لایه موازی آجرهای قرمز رنگی را به صورت دیواره‌های دو جداره با ملات ساروج چسبانده‌اند که مانع نفوذ آب به داخل دیواره‌ها و صخره‌ها بشود.
سرداب افوشته مربوط به دوره صفوی است و در جنوب شرقی نطنز، خیابان شهید مطهری، محله افوشته واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۰۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کلیسای کاتولیک‌ها مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، محله نو جلفا، خیابان حکیم نظامی، کوچه کاتولیک‌ها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۰۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تکیه خاتون آبادی مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، تخت فولاد، خیابان مصلی، جنب کوی مخابرات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۰۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بسیاری از علما خاندان خاتون‌آبادی از دوران صفویه و بعد از آن در این آرامگاه دفن شده‌اند که محمدحسین خاتون‌آبادی از جمله آنان است.
سنگ قبر بابا فولاد حلوائی مربوط به دوره صفوی است و در تخت فولاد در شهر اصفهان، شمال تکیه خاتون‌آبادی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۰۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.بابا فولاد حلوایی پسر استاد شجاع (متوفی ۹۵۹ ه‍.ق) یکی از عرفا و صوفیه است که عده‌ای معتقدند تختگاه او در این زمین بوده‌است و به این جهت ابتدا به منطقه کوچکی که آرامگاه بابافولاد بود «تختگاه بابا فولاد» گفته می‌شد و از نیمه دوم قرن یازدهم هجری نام «تخت فولاد» به جای مزار بابا رکن‌الدین شایع شد و رواج یافت. او ظاهراً از جوانمردان روزگار خویش بوده و عوام تخت فولاد وی را از اولیا می‌شناسند و از او کرامت‌ها حکایت می‌کنند. سنگ گور وی هم‌اکنون در صحن مرکز تلفن تخت فولاد موجود است.
کلیسای نیکوغایوس مقدس مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، نو جلفا، محله قاراکل، کوچه خواجه عابد واقع شده و در سال ۱۶۳۰م بنا شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۰۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
کلیسا با پلانی مستطیل شکل در جهت شرقی-غربی قرار گرفته و سقف و گنبد آن بر ستونهای پهن متصل به دیوارهای جانبی تکیه کرده‌است.
این ستونها فضای داخلی کلیسا را به سه بخش مرتبط با یکدیگر تقسیم کرده‌اند. گنبد اصلی کلیسا با هشت نورگیر در بالای بخش میانی قرار گرفته. ناقوس خانه نیز در بخش غربی و بر روی سقف بنا واقع شده. در بخش شرقی نیز محراب با دو اتاقک چهارگوش در دو سوی آن قرار گرفته‌است.
مصالح به کار رفته در ساختمان عبارت اند از خشت و آجر. دیوارهای داخلی بنا با گچ پوشانده و در برخی قسمتها با خطوط هندسی تزیین شده‌اند.
در سمت شمال شرقی کلیسا، نمازخانه استپانوس مقدس واقع شده که در سال ۱۷۷۴ میلادی ساخته شده‌است.
در حیاط کلیسا نیز قبر خواجه میناس قرار دارد که به دستور نادرشاه کشته شد.
تکیه جویباره‌ای مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، تخت فولاد، خیابان فیض روبروی تکیه واله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۰۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تکیه مادر شاهزاده را زنی گرجی به نام مریم (متوفای ۱۲۴۶ هـ. ق)، همسر فتحعلی شاه و دایه سیف‌الدوله حاکم اصفهان، برای مدفن خویش بنا نهاده‌است.
تکیه مادر شاهزاده مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، تخت فولاد، خیابان خوانساری، خیابان سعادت آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۰۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
کتاب گلشن اهل سلوک از رحیم قاسمی ۱۳۸۵ دربارهٔ مدفونین این بقعه‌است.
کلیسای یوحنا مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، جلفا، خیابان خاقانی، کوچه چهارسو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۰۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
کلیسای میناس مقدس مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، نو جلفا، محله تبریزی‌ها، کوچه تبریزی‌ها واقع شده، در سال ۱۶۵۹ میلادی ساخته شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۰۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
این کلیسا را ارمنیانی که در سال ۱۶۵۵ میلادی به دستور شاه عباس دوم از محله شمس‌آباد (اصفهان) به این محله کوچانده شدند بنا کردند و در ابتدا به یاد کلیسای محله قبلی آن را مریم مقدس نام نهادند اما بعدها نام آن به میناس مقدس تغییر یافت.
پلان کلیسا به شیوه بازیلیک ستوندار در جهت شرقی-غربی است و گنبد آن با نورگیرهایی بزرگ به وسیله قوس‌هایی بر چهار ستون تکیه کرده است. در سمت غرب بنا برج ناقوسخانه قرار دارد.
مصالح به کار رفته در ساختمان عبارت اند از آجر و خشت. دیوارهای خارجی دارای قاب‌بندی‌هایی زیبا با نمای آجری اند اما دیوارهای داخلی با گچ پوشانده شده‌اند و بر روی آن نقاشی‌هایی ترسیم شده که به خصوص در قسمت گنبد و محراب بسیار زیبا هستند.
در قسمت جنوبی کلیسا و کمی دورتر از آن نیز نمازخانهی کوچک مریم مقدس قرار دارد که در سال ۱۷۱۳ میلادی بنا شده‌است.
کلیسای نِرسِس مقدس (کلیسای سورپ نِرسِس) مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، نو جلفا، محله سنگتراش‌ها، کوچه سنگتراش‌ها واقع شده و در سال ۱۶۶۶ میلادی بنا شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۰۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
کلیسای نرسس مقدس در محلهٔ کوچر که ایرانی‌ها آن را محلهٔ سنگتراش‌ها می‌نامند واقع شده‌است. دلیل این نام‌گذاری آن است که اغلب آجر کارها و سنگ‌تراش‌ها در این محل سکونت داشته‌اند.
در اصل این کلیسا به یادبود آوتیک دیلانیان، سازنده این بنا بوده‌است، اما با اهدای اشیای منسوب به نرسس مقدس، تغییر نام یافت. این بنا مربوط به سده ۱۷ میلادی (یازدهم قمری) است و طبق کتیبه‌های موجود روی نگی در سمت راست محراب، در سال در سال ۱۶۶۱ میلادی ساخته شده‌است. ظاهر امروزی این کلیسا با آنچه در ابتدا بوده، بسیار متفاوت است، زیرا طی قرن‌ها بارها بازسازی و مرمت شده‌است.
پلان کلیسا مستطیل شکل در جهت شرقی-غربی است. بنا دو گنبد دارد که گنبد غربی قوسی شکل و فاقد نورگیر، اما گنبد مرکزی بزرگتر و دارای هشت نورگیر است. محراب کلیسا با دو اتاقک چهارگوش در دو طرف آن در قسمت شرقی بنا واقع شده است.
مصالح به کار رفته در ساختمان عبارت اند از خشت و آجر. دیوارهای داخلی با گچ پوشانده شده و فاقد نقاشی است.
این مجموعه دارای دو در ورودی است: ورودی اصلی، در ضلع شرقی و ورودی فرعی کوچک‌تر، در گوشه شمال غربی ساختمان. ورودی اصلی به حیاط اصلی راه می‌یابد و بلافاصله در سمت چپ تالار بزرگی، که برای گرد همایی‌های انجمن کلیسا مورد استفاده قرار می‌گرفت، وقع شده‌است. در سمت مقابل، در منتهی‌الیه حیاط یک ردیف اتاق وجود دارد، که به منزلهٔ اقامتگاه کشیش است و تا ضلع شمالی که اتاق‌هایی برای مصارف گوناگون خدماتی در آنجا است. امتداد دارد. این اتاق‌ها رو به حیاطی باز می‌شوند که همجوار حیاط اصلی است، اما توسط ساختمان اصلی کلیسا به گونه‌ای مجزا، تبدیل به فرعی شده‌است.
کلیسای نرسس مقدس، فضایی مربع شکل را در ضلع شمال شرقی مجموعه اشغال کرده‌است و از بیرون به شکل بنایی عظیم، زیبا و منظم به نظر می‌رسد. این بنا به‌طور کامل از کاهگل پوشیده شده‌است و ورودی‌هایش (دو ورودی در ضلع جنوبی و یکی در ضلع غربی) قاب سفید رنگ گچی دارند. فضای داخلی دارای چیدمانی ساده و سنتی است: در جهت شرقی-غربی تالاری مستطیلی وجود دارد که ادامهٔ آن، تالاری گنبد دار و مربعی با طاق ضربی است که بر نیم ستونهای عظیمی استوار است، و سرانجام محرابی با پلانی بسیار فشرده و پنج ضلعی دارد.
بی پیرایگی دیوارهای داخلی و فقدان تزیینات (فضای داخلی بسیار ساده رنگ شده‌است) کلیسای سورپ نرسس را در مقایسه با کلیساهای نو جلفا به فضایی منحصراً ساده و موقر تبدیل کرده‌است.
برج ناقوس در قسمت جنوب غربی ساختمان و بر روی سقف آن قرار گرفته و در سال ۱۸۸۹ میلادی بنا شده. دیوارهای خارجی کلیسا با نمای آجری دارای قاببندی‌هایی زیباست و در آن از پنجره‌هایی به سبک ایرانی استفاده شده. ورودیهای جنوبی آن نیز دارای قاب سنگی با حجاریی زیباست که در آن‌ها از نقش صلیب هم استفاده شده.
خانه جمشیدی فر (بخردی) مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، محله قصر جمیلان، خیابان عبدالرزاق، خیابان سنبلستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۰۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کلیسای کاتارینه مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، جلفا، محله چهارسو، خیابان خاقانی، کوچه رامین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۰۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
کلیسای کاتارینه مقدس در محلهی چهارسو و در همسایگی کلیسای هواننس مگردیچ مقدس واقع شده‌است. این کلیسا را «خواجه یقیازار لازاریان» از بازرگانان جلفای اصفهان در سال ۱۶۲۳ میلادی برای خواهران راهبه ساخت. این بنا اولین کلیسا مخصوص خواهران راهبه در ایران است که در زمان فعالیتش تعداد راهبه‌های آن به ۳۲ تن می‌رسید، اما پس از فوت آخرین راهبه در سال ۱۹۵۴ میلادی به فعالیت خود خاتمه داد.
پلان مستطیل شکل کلیسای دیر با ابعاد ۹ * ۵/۶ متر در جهت شرقی-غربی قرار گرفته و دارای یک گنبد کوچک قوسی شکل و یک گنبد بزرگتر با هشت نورگیر است گنبدها و سقف بنا با قوس‌هایی بر روی ستون‌های پهن متصل به دیوارهای داخلی ساختمان قرار گرفته‌اند.
فضای داخلی کلیسا از سه بخش مرتبط به یکدیگر تشکیل شده که بخش شرقی محراب کلیساست. ناقوس خانه کلیسا نیز در سمت غربی بنا و در بالای ورودی اصلی قرار گرفته است.
مصالح به کار رفته در ساختمان عبارت اند از آجر و خشت. دیوارهای داخلی بنا با گچ پوشانده شده‌اند و در قسمت محراب نقاشی‌هایی با موضاعات مذهبی ترسیم شده. در ایوان غربی کلیسا هنوز چوبی که به جای ناقوس استفاده می‌شده (کوچناک) آویزان است.
تکیه میرزا رفیعا مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، جنوب تخت فولاد، محل نیروی هوائی سپاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۰۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تکیه آقا حسین خوانساری ، مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، غرب تخت فولاد، خیابان سعادت آباد، خیابان خوانساری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۰۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
علما مدفون در تکیه آیت الله خوانساری
سردرباغ خرگاه (خیمه گاه) مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، حد فاصل دروازه دولت و عمارت هشت بهشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۰۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.