moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
زمانی که رضا خان البسه را ملی اعلام کرد، ابراهیم دهگان تغییر لباس داد و از حوزه علمیه آقا ضیاءالدین خارج شد و لباس ملی آن زمان را بر تن کرد و وارد سازمان فرهنگ اراک شد . شیخ احمد محمودی عراقی میلاجردی به دلیل رابطهٔ نزدیکی که با ابراهیم دهگان داشت در نامه‌ای به او نوشت :
« سلام بر برادر عزیز دهگان که صاحب کلاه جدید است و آن را به جای سلام و ستایش تکان می دهد و با این کار از اروپایی‌ها و آمریکایی‌ها تقلید کرده‌است.»
فریدون آدمیت نامه‌ای را در تاریخ 01/05/1347 به شرح زیر برای ابراهیم دهگان می‌نویسد :
« دانشمند ارجمندِ محترم ؛ با تجدید مراتب اخلاص و ارادت مصدع می شوم . مدتی بود شرح حال میرزا تقی خان امیرکبیر را در دست تجدید نظر و تکمیل داشتم و قریبا زیر چاپ خواهد رفت . البته از نامه‌هایی که مرقوم داشته بودند با ذکر ماخذ آن‌ها استفاده نمودم که ملاحظه خواهید فرمود . مطلبی را که خواستم استفسار نمایم راجع به میرزا محمد حسین فراهانی دبیرالملک است. چنانکه سرکار مسبوق می باشید این شخص منشی مخصوص میرزا تقی خان وزیر نظام در سفارت او به ارزنة الروم بوده‌است. صورت مجلس مذاکرات آن کنفرانس را قبلاً به دست آورده بودم و بر آن اساس فصل کاملی بر کتاب افزوده‌ام .
به قراری که مرحوم خان ملک ساسانی به نگارنده اظهار داشتند نوادگان دختری مرحوم دبیرالملک (که بعدها وزیر رسایل خاصه ناصرالدین شاه و نیز وزیر داخله گردید) گویا در فراهان در ده جیریا و مهاجران یا حدود آن‌ها هنوز هستند .
تصور کردم شاید اسنادی از زمان مأموریت دبیرالملک نزد نوادگان آن مرحوم وجود داشته باشد یا احتمالاً شرح آن سفارت را نوشته . در عالم همکاری علمی و برای تکمیل زندگانی آن مرد عالی قدر تمنی دارم اگر وسیله‌ای برای تحقیق مطلبی که عرض کردم در اختیار جناب عالی هست در این باره باز جویی و تفحص فرمایند . موجب مزید تشکر و امتنان بنده خواهد بود . از این زحمت پوزش می خواهم . حقیقت اینکه نه وسیله تحقیق دیگری داشتم و نه کسی را با احاطه سرکار محترم می شناختم که بتواند جواب وافی مرقوم دارد .
بیش از این مصدع نمی‌شوم ، سلامت و توفیق آن وجود محترم را صمیمانه آرزومندم . با تشکر صمیمی و اخلاص قلبی فریدن آدمیت » کتاب تاریخ اراک جلد 1 «از دوره داستان تا آغاز دوره صفوی» - صفحه 15
هنگام سفری که ابراهیم دهگان در تهران داشت، خاورشناس معروف هیوبرت دارک مصحح کتاب سیاست نامه خواجه نظام‌الملک طوسی، در سفری که به ایران کرده بود برای دیدار با ابراهیم دهگان به اراک آمد ولی موفق به این کار نشد . سپس هیوبرت دارک بعد بازگشت نامه‌ای را به شرح زیر برای ابراهیم دهگان می‌نویسد :
« دانشمند محترم آقای ابراهیم دهگان ؛ چند روز پیش این جانب به اراک آمدم به امید ملاقات از جناب عالی و حصول چند کتاب از انتشارات پرمایه شما ولی متأسفانه شما تشریف نداشتید اما با آقای داودی تماس یافتم و کتاب عباسنامه و ماجرای آذربایجان را از ایشان خریدم ولی کتاب‌هایی که بیشتر لازم داشتم برای کتابخانه‌های دانشگاه کمبریج که فعلاً بنده آنجا موظف هستم یعنی تاریخ اراک تالیف جناب عالی و قرارداد رژی را آقای داودی نتوانست تهیه کند . خواهشمند است دو دوره کامل کتاب‌های مذکور به این جانب به نشانی فوق فرستاده شود که بسیار مدیون لطف شما می شوم . آقای داودی هم از 12 کتاب دیگر که به اهتمام سرکار انتشار یافته اطلاع دادند و اگر ممکن شد همه یا بعضی از اینها را هم بفرستید باز هم بی‌نهایت متشکر می شوم و از لحاظ پرداخت مخارج هر وقت معلوم شد مبلغ آن چند است فوراً چک نوشته خدمت شما می رسانم . با احترامات ، هیوبرت دارک ، تاریخ 07/04/1348 »
ابراهیم دهگان خواسته‌های آن خاورشناس را انجام می‌دهد و کتاب‌هایش را برای او می فرستد و از هیوبرت دارک می‌خواهد که کتاب‌های فارسی منتشر شده در انگلستان را در عوض برایش بفرستد . هیوبرت دارک بعد از مدتی نامه تشکر آمیزی را به شرح زیر برای ابراهیم دهگان می‌نویسد :
« دانشمند محترم جناب آقای ابراهیم دهگان ؛ سلام گرم عرض می کنم . بسیار خوشوقت ام به آگاهی شما برسانم که کتاب‌های پر ارزشی که توسط مهربانی و لطف سرکار و پسر جنابعالی به طرف بنده فرستاده شده بود اینجا رسیده به سلامت و یک دنیا از سخاوت شما متشکرم . این کتاب‌ها که بنده آن‌ها را در قفسه خود و هم در کتابخانه دانشگاه قرار داده ام حتماً برای مطالعات و تحقیقات ما بی اندازه مفید خواهد بود . خیلی از زحمت‌هایی که شما و پسر شما در حق من کشیدید قدردانی می کنم . ضمناً چون موقع مسافرتم به اراک به فیض دیدار شما نائل نشدم بسیار خوشوقت شدم عکس سرکار را در مجله راهنمای کتاب ببینم .
چنانکه از نامه پسر شما فهمیدم شما بیشتر مایل هستید که در پرداخت قیمت کتاب‌های مزبور از کتاب‌های فارسی که در انگلستان به چاپ رسیده باشند به طرف شما بفرستم . بنابراین ، به خوشی هر چه تمام تر چند کتاب انتخاب کرده و به آدرس شما می فرستم . البته تا چند هفته دیگر شاید نمی‌توانم به پست بیندازم که تهیه آن‌ها کمی طول می کشد . به‌طور حتم هر چه زودتر خواهم فرست . امیدوارم که قبول بیفتد . دفعه دیگر که به ایران آمدم امیدوارم افتخار زیارت شما را خواهم داشت . با احترامات فائقه ، هیوبرت دارک ، تاریخ 04/09/1348 »
گویا کتاب‌های فرستاده شده از سوی هیوبرت دارک هیچ گاه به دست ابراهیم دهگان نمی‌رسد ؛ معلوم نمی‌شود که چه بر سر آن‌ها می‌آید یا چه کسی مالک آن کتاب‌ها می‌شود .کتاب تاریخ اراک جلد 1 «از دوره داستان تا آغاز دوره صفوی» - صفحه 12 – 13 – 14
بعد از فوت ابراهیم دهگان کتابخانه شخصی ایشان حدود 2500 جلد کتاب چاپی و 250 جلد کتاب خطی نفیس داشت، توسط فرزندانش به کتابخانه ملی اراک اهدا شد و به همین خاطر محمد خاتمی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی آن زمان در نامه‌ای به شرح زیر در مورخه 06/01/1369 از وارثان ابراهیم دهگان قدر دانی می‌کند :
« وراث محترم شادروان ابراهیم دهگان ؛ با اهداء سلام و تحیت ؛ بدینوسیله از عمل خدا پسندانه شما دائر بر اهداء ذخائر ارزشمند و کتب نفیس و خطی به کتابخانه عمومی اراک که یقیناً اثرات ارزنده‌ای در تعالی فرهنگ و تقویت و گسترش کتابخانه‌های عمومی بدنبال داشته و تشویق و ترغیب سایر هموطنان را به این امر خیر موجب خواهد شد تشکر و قدر دانی می‌شود . خداوند متعال به همه فرهنگ‌دوستان و خدمتگذاران اسلام و انقلاب اسلامی توفیق عنایت فرماید . سید محمد خاتمی ، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی » کتاب تاریخ اراک جلد 1 «از دوره داستان تا آغاز دوره صفوی» - صفحه 22
" سه ماه پیش از مرگ دهگان ، من نامه‌ای به آن شادروان درباره تجدید چاپ آثارش نوشتم ؛ زیرا میل داشتم در سلسله (ایران و ایرانیان) به چاپ برسانم . ایشان چون بیمار بود یکی از نزدیکانش را واداشت که در تاریخ 20 اردیبهشت 1363 به من در شرح زیر بنویسد : "
« قربانت گردم ، نامه مورخ 03/02/1363 آن جناب مبنی بر تجدید طبع جزوات اول و دوم تاریخ اراک و فقه اللغه اسامی امکنه دریافت و از لطف شما و جامعه فرهنگ دوستانی که جناب عالی ... تشکر می نماید . حسب معمول در تجدید طبع باید نظری ثانوی به مطالب انداخت . اگر نقصی به نظر آید رفع و اگر اجمالی مشاهده گردد توضیح داده شود که ازین قسمت بواسطه کسالت معذورم .
مع الوصف آنچه مرقوم فرمودید مورد قبول است و چون سه کتاب مجلدات اول و دوم تاریخ اراک و فقه اللغه اسامی امکنه و در مطلع آن کرجنامه از جهت قطع و تحقیق مطالب فوق العاده به هم نزدیک می‌باشد درست هم این است که در یک جلد طبع شود .
قبلاً از زحماتی که تقبل فرموده اید تشکر می نماید و توفیق ... »
" آن موقع توفیق حاصل نشد که آن کار انجام شود زیرا ناشری که چند جلد از آن مجموعه را انتشار داد از طبع این نوع کتاب‌ها انصراف حاصل کرد . مناسب دیدم گوشه‌هایی از نامه‌های ابراهیم دهگان را که متضمن اطلاعات مفید و ذوقیات ادبی و یادآور کمالات آن مرحوم است را بگویم : "
« نامه مورخه 18/11/1344 آن جناب را زیارت نموده از لطف و توجه شما تشکر حاصل است. کتاب فقه اللغه در موضوع اسامی امکنه به نشانی صندوق پستی آن جناب ارسال خواهد شد ...
ضمناً اینجانب منتها میل را در ارتباط با مجله شما فرهنگ ایران زمین داشتم ...
کمترین حدود 300 جلد کتاب خطی و مقداری مرقعات در اختیار دارد . خیلی خیلی میل داشتم که در صورت تمایل امر فرموده اقدام به نشر آن‌ها گردد . توضیحا به نظر خود من چند تا کتاب غیر مطبوع از سری ادبیات و علوم تا به هیئت و نجوم و علوم متداوله در عصر مولف کتاب در اختیار است که اگر وسیله برای معرفی آن‌ها پیدا شود بسیار بسیار بجا و به موقع خواهد بود . در صورت تمایل مرقعاتی هم در اختیار است به صورت فرستاده شود . هر چه هست خود شما باید تعیین فرمایید .
باز هم تذکر می دهم که متاسفم ازین که کتبی که اقدام به چاپ آن‌ها شود قبلاً اعلام نمی‌کنند که از محیط هم استفاده شده و شاید نسخ بهتری پیدا شود . از جمله جلد هفتم روضه الصفا که در اختیار این جانب است بیش از پانصد صفحه سی چهل بیتی است که معلوم می‌شود نویسنده کتاب بعداً کتاب خود را تلخیص و به نام جلد هفتم روضه الصفا انتشار داده است.
اگر میل مراوده داشته باشید امر فرموده در مکاتبات بعدی از نسخ عدیم النظیر یا نادر الوجود در اختیار است به تفصیل به عرض خواهد رسید . »
« قربانت گردم . نامه مرقومه مورخه 01/12/1344 آن جناب موجب سرافرازی شد . از لطف شما نسبت به ارسال کتاب متشکرم . راجع به کتاب آقای قائم مقامی توضیحی خواسته بودید شرح آن کتاب و مولف به شرح زیر توضیح داده می‌شود :
آقای رضا قلی خان قائم مقامی از دانشجویان دارالفنون وارد به خدمت ژاندارمری و پست مترجمی با موسیو دماره در جنگ بین‌المللی اول در نواحی غربی ، بالاخره اسیر شدند . مدتی در مسکو و بعد آزادی در خدمت نظام عمر سربازی خود را یادداشت‌هایی از جنگ اول جهانی در اختیار داشتند . این یادداشت‌ها یا مستقیماً از موسیو دماره بود یا برای ایشان برداشته قابل نشر بود . بالاخره قسمتی از آن را انتشار دادند . اینک یک جلد از آن را تقدیم می دارد . امید است که کمکی به توضیح وقایع نموده باشد .
اما راجع به مرقعات و نسخ خطی : من دلم می خواست چند تا از مرقعات را فرستاده در صورت لیاقت در سلک مندرجات فرهنگ ایران زمین یعنی آن مجله وزین درج گردد. اولین دفعه چند نامه از عباس میرزا است به فریدون میرزا یعنی فرزند و جانشین خود در آذربایجان . حالا چطور عکس بردارم که انعکاس آن آسان تر باشد نمی‌دانم ، منوط به دستور شماست.
در این جا یک سؤال دیگر هم پیش آمد . نامه‌ای در اختیار است که میرزا مهدی از طرف نادر به اهالی بصره می نویسد . نامه نامه ی بسیار خوبی است ، جز این که نمی‌دانم آیا در ردیف منشئات میرزا مهدی خان قرار گرفته و انتشار پیدا کرده‌است یا نه . اگر این نامه در اختیار نباشد حاوی نکاتی است که به لشکر کشی نادر و جنگ بصره و وقایع آن زمان کمک زیاد خواهد کرد .
باز سؤال دیگر آنکه کتابچه‌ای است به صورت عوامانه مشتمل در موضوع لشکر کشی خانی پاشا سردار احمد عارف پاشا در زمان فتنه افغان به نواحی اراک و قم . نویسنده میر محمد باقر بوده ، جزئیات وقایع را ضبط کرده‌است ، جز این که شعر او محکم نیست .
من یک دفعه هم کتاب مزبور را منثور کردم و جهت موارد احتیاج خود در دست گرفتم . اگر صلاح بدانید کتاب مزبور بعینه استنساخ و در اختیار گذاشته شود . »
« ... روز گذشته نامه از آن جناب مشعر بر وصول کتاب وقایع غرب ایران تقدیمی این جانب و اصل . از این که مرقوم فرموده بودید کتاب اسامی امکنه یا فقه اللغه نرسیده‌است باعث انفعال گردید . من مورد امریه شما را در همان روز اول که گویا اول اسفند ماه بود تقدیم داشتم و وسیله یک نفر از بستگان که در عراق بود فرستادم چه شده که او نرسانده است نمی‌دانم . به هر صورت کتاب فقه اللغه اسامی امکنه را به وسیله پست تقدیم می دارم ...
من موقع نشر نامه ایران زمین را نمی‌دانم . در مواقع انتشار مقرر فرمایی از کتاب‌ها یا نامه‌هایی که در دست است به صورت بیان یا عکس یا رونوشت (هرچه مقرر می فرمایید) برداشته و تقدیم گردد . ضمناً از قصص خاقان تالیف ملا کمال ، منجم دربار شاه عباس ثانی ، در اختیار است. قسمت صفوی آن را به چاپ رسانده است. اگر در اختیار ندارند تقدیم می گردد . »
« قربانت گردم، با فرارسیدن نوروز ... اما مژده تشریف فرمایی به عراق داده بودید . باید عرض کنم کلاه گوشه دهگان به آفتاب رسید، که سایه برسرش افکند چون تو دانشمند .
راستی یادم آمد شعری از مرحوم میرزا معصوم محیط فراهانی :
علت تعلل به مصدوقه نسمع با امیدی بوده‌است. می‌ترسم که میایید و از آمدن پشیمان گردید .
یکی از دوستان چند جلد کتابی که داشتم بازدید می‌کرد در نتیجه گفت نه به درد این دنیا می خورد نه به درد آن دنیا .
دستور فرموده بودید که یادداشت‌های میر محمد باقر را استنساخ کرده بفرستم . باید عرض کنم کمال میل را دارم . اشعار میر محمد باقر خیلی سست است ولی در معنی به شرح جزئیات واقعه پرداخته که نظیر آن در بین تاریخ‌نویس‌های ایران خیلی کم است :
به وقت طلوع آفتاب لشکر رومی از گردنه وفس سرازیر شده . الخ . چون شعر یادم نبود مطلب کتاب را یادداشت کردم .
اما موضوع مرقعات سابقاً عرض کردم چند قطعه (چهارده تا) از یادداشت‌های عباس میرزا خطاب به فرزندش فریدون میرزا که در این هنگام به امیر نظامی میرزا تقی خان در آذربایجان بوده از راه هرات به پسر نوشته است.
اکثر خط خود عباس میرزا است مگر یکی که خط منشی اوست که شاید قائم مقام باشد .
یکی از رقاع موصوفه رقعه‌ای است که محمد شاه دستور شدت عمل در اصفهان گویا به حسام السلطنه می‌دهد . همین‌طور رقاع دیگر این مرقع از خانواده فریدون میرزا است.
باز یاد آوری شود که چند رقعه از دوران صفویان در اختیار است. یکی دو تا از شاه اسماعیل و شاه طهماسب که اکثراً در موضوع مزار شیخ صفی الدین است. ملکی خریدند یا دستوری صادر کردند به صورت اصل یا رونوشت .
عده‌ای مرقعات در اختیار کمترین است. آن قدری که من می‌توانم درین جا وسیله فتوگرافی و عکس با دوربین فراهم است.
اینک به عنوان یادگار لطف آن جناب نسبت به فدوی و ارادت از راه مکاتبه این جانب به آن ناحیت دانش، عکسی از ورقی از قرآن مقدس (آخرین صفحه سوره بقره) هدیه نوروزی فدوی است. امید است که مطلوب واقع شود .
این ورق گویا از قرآن‌های اولیه باشد . به جای اعراب نطه‌های قرمز و در آخر صفحه عنوان سوره آل عمران قشنگ نقاشی شده‌است. »
« قربانت گردم، از لطفی که به وسیله نامه فرموده بودید تشکر حاصل است. ولی تاکنون کتابی مزبور را مرحمت فرمایید و وجه آن هر چه بفرمایی با پست تقدیم می‌شود .
چندی قبل یادداشت‌های میر محمد باقر را استنساخ کردم و فرستادم . در صورت وصول اگر جنبه مرغوبیتی دارد فب‌ها و الا مسترد فرمایند .
من بعد از ملاقات یک ساعته آن جناب مقداری با مرقعات موده ور رفتم . قابل درج و انتشار است خود بنده حدود 102 نامه استنساخ کردم و به صورت کتاب در آورده‌ام (البته بدون عکس) که در صورت فرصت به نامه‌های تاریخی انتشار داده شود . خدا توفیق دهد .
مثل اینکه از حضرت عالی و آن رفیقان که راستی مرد فاضلی بود، متاسفم که اسمش را یاد نگرفته‌ام (منظور منوچهر ستوده)، شرحی از دیوان شکوه خواستم، آیا چاپ شده‌است یا خیر ؟ مثل اینکه وقتی نداشته اید که بررسی بفرمایید .
یکی از کتب قابل انتشار خود را به شرح زیر به عرض می‌رساند . اگر خواستید امر فرمایید استنساخ گردیده خواهم فرستاد . آن کتاب شرح نصاب است که مولف در مقدمه آن می‌نویسد :
" این ضعیف نحیف بی بضاعت نظام بن کمال بین جمال به حسام الهروی را جد این ضعیف که مذکور است به ابن حسام ، اهتمام تمام می نمود که مشغول شوم به شرح نوشتن این کتاب . چون چاره‌ای نبود از اسعاف حاجات ایشان شروع کردم به تالیف شرحی که حاوی باشد حل مشکلات را ... "
حاجی خلیفه گویا که این شرح را ندیده بوده‌است که مولف را کمال نوشته است. قدیمی تر و بهترین شرح بر نصاب است. عبارات موجز و متقن و سلیس و شاید به واسطه نزدیک بودن به عصر مولف و همشهری بودن با وی از اتمام لزومات شرح لغات را صحیح تر و با معنی حقیقی نزدیکتر در شرح خود آورده باشد .
به هر صورت، کتابی که نزد من است بدون نقص با اول و آخر صحیح و نسخه نسبة کهنه، جلد میشن عادی در حدود 200 صفحه وزیری . »
« قربانت گردم، نامه مورخه 22/09/1345 آن جناب واصل شد ... دو روز قبل یک جلد تاریخ اراک (جلد سوم) و یک حادثه رژی و تاریخ نو و تاریخ ارمنستان تقدیم گردید و از این که تاریخ اراک (دو جلد سابق) و کتاب نور مبین شرح مهاجرین جنگ بین‌الملل اول را در اختیار نداشتم و نیز نتوانستم تهیه کنم پوزش خواسته و جمله "العذر عند کرام الناس مقبول" را شفیع معاذیر آورده و مترصد یافتن آن‌ها می‌باشد . اگر دسترسی پیدا کردم که خوشوقت می‌گردم .
اما موضوع رساله حادثه تنباکو : این کتاب را شیخ حسن کربلائی نوشته . مرحوم اقبال در تعریفی که بر کتاب آقای ابراهیم تیموری نوشته بودند متوجه شده بودند که محتویات کتاب از شخصی است که خود در حادثه شرکت داشته . این کتاب در اختیار من بود و به چاپ رساندم . بعداً با محاذیف بی موردی به نام آشیخ رضای زنجانی چاپ شده‌است. واقعاً دنیای غریبی است که پای تجاوز حتی به شعر شاعر هم دراز شده و کتاب مولف را هم ربوده‌اند .
راجع به کتاب اراک یا اراک نامه : دو جلدی به وسیله میر خانشب تقدیم داشتم که ان شاء الله از طرف آن آواره خرج طبعی کمک گردیده . راستی ما در ولایات چه محاذیری داریم . مطبعه درست نداریم ! وضع صحافی خراب است. حروف عهد دقیانوس و هزارها از این نوع . ما قابل تحرم هستیم و اگر با این وصف دست و پایی کردیم باید بارک الله بلند تری بشنویم .
اما راجع به مکاتبات : من به مناسبت توجه اولیای امور به امر کتاب دو نامه از همین موضوع کتاب از نامه‌های تاریخی خود استخراج و برای درج در آن نامه وزین ارسال و از پیشنهاد شما استقبال می نماید .
نامه اول که زیر عدد 98 در کتاب نامه‌ها درج شده راجع به مستمری قرآن‌نویس دوره شاه عباس کبیر است و نامه دوم در زیر عنوان بی معنی نامه به عنوان حق تألیف از طرف شاه عباس دوم در اختیار است که اینک می‌روم استخراج کنم و تقدیم می‌گردد . »
« قربانت گردم، چند روز قبل رقیمه شریفه زیارت شد . فرموده بودید که مجلدی از نامه مزین راهنمای کتاب فرستادم آن نامه هنوز نرسیده . خواهش می‌کنم اگر نفرستاده‌اند دستور فرمایید ارسال دارند .
دو نامه که هر دو در موضوع کتاب و حق تألیف بود از نامه‌های ادوار صفویان استخراج و ارسال گردید و ان شاء الله رسیده‌است.
دو جلد کتاب از کارنامه مطبوعه سال جاری فرستادم که بلکه اداره انتشارات (منظور دانشگاه تهران) کمک طبعی نموده و بار سنگین ما را سبک کند . چه اقدامی فرموده‌اید ؟ امید است که بذل لطف فرمایند و کتاب‌های نظیر کارنامه را هم به حساب آورده باشند .
راستی سابقاً شعر حادثه وفس و لشکر کشی خانی پاشا را فرستادم درج نفرمودید . فرهنگ ایران زمین واصل شد . لطف فرمودید . نظیر این کتاب‌ها چند تا هم در اختیار است اگر طالب باشند دستور فرموده استخراج و ارسال می‌گردد ... »
« قربانت گردم، نامه مورخه 21/11/1352 را این جانب موجب مسرت و خوشحالی گردید . امید است موفق و منصور باشید . از درج مقاله بازنامه‌ها تشکر می نماید ...
مجموعه از رسایل حروفیه از تألیفات خود فضل الله استر آبادی در ضمن چند جلد کتاب فدوی است. اگر فرصت انتشار یا تعریف آن را داشته باشید مرقوم فرموده رونوشت یا مقاله از آن موضوع فرستاده شود تا لااقل کمک به امثال کنمنت (کذا) شده در راه شناسایی آن فرقه قدمی برداشته شود .
در موضوع چند قطعه از فرامین گذشتگان که در اختیار فدوی است به عرض می‌رساند که آن‌ها سرمایه و افزار کار بنده است و در موقع خود خواه ناخواه در جایی ضبظ و باقی خواهد ماند . ازین که به فکر جمع و ضبط مآثر قدما یعنی مرآت تمدن و فرهنگ نیاکان این مرز و بوم هستید در خور نحسین و سزاوار آفرین بوده و خواهد بود . دعاگو . »
" مطالعه این نامه‌ها نشان دهنده مراتب اطلاع و بصیرت ابراهیم دهگان دربارهٔ تاریخ منطقه اراک و وقایع عصر صفوی و قاجاری است. او یک مورخ دلسوز محلی است که با رنج در محیط اراک 56 سال با وضع بسیار بد چاپخانه‌هایش به نشر توفیق یافت . او در زمان خود از معدود کسانی بود که از میان نوشته‌های پیشینه به روزگاران گذشته سرزمین بومی و زادمانی خود می اندیشید ... ابراهیم دهگان با توجه به اینکه منطقه اراک و آستانه و بالاخره کرج قدیم تاریخی درخور تجسس و تدوین داشت با همت بلند و توانایی عالمانه چهار جلد کتاب را به سرزمین پدری خود عرض کرد . امید است این کتب بیشتر در دسترس درآید تا کوشش‌های آن دانشمند محلی گوشه‌نشین ارج بایسته خود را بیابد . "کتاب تاریخ اراک جلد 1 «از دوره داستان تا آغاز دوره صفوی» - صفحه 24 تا 33
لینک دانلود مکاتبات و نامه‌های ابراهیم دهگان
عطا الله مجدی از شاعران شهر اراک در مجلس ختم ابراهیم دهگان در تاریخ 27/05/1363 می سراید :
اراک مسجد سیدها، مجلس ختم مرحوم استاد دهگان، عصر شنبه 27/05/1363، عطاء الله مجدی کتاب تاریخ اراک جلد 1 «از دوره داستان تا آغاز دوره صفوی» - صفحه 16 - 17
حسین بادکوبه ای از دیگر شاعران بومی به مناسبت فوت ابراهیم دهگان در تاریخ 29/05/1363 می سراید :
حسین بادکوبه‌ای به تاریخ 29/05/1363 کتاب تاریخ اراک جلد 1 «از دوره داستان تا آغاز دوره صفوی» - صفحه 18 - 19
عضله فیبولاریس کوتاه (Fibularis brevis) یا پرونئوس کوتاه از عضلات گروه پلانتار فلکسور است که موجب پلانتار فلکسیون پا و اورشن میشود.عمل پلانتار فلکسیون فیبولاریس هنگامی روی میدهد که مثلاً بخواهیم با پا پدال گاز را فشار دهیم.
این عضله مجاورت نزدیکی با عضله فیبولاریس لونگوس دارد ولی از آن کوتاهتر است و توسط عصب فیبولار سطحی عصب دهی میشود. عضله فیبولاریس کوتاه از استخوان فیبولا تا متاتارس پنجم امتداد دارد.
در رشته‌افسانه‌های جان رونالد روئل تالکین، موردور سرزمین سائورون در جنوبی‌ترین نقطهٔ سرزمین میانه و در شرق گاندور بوده که در سال ۱۰۰۰ دوره دوم توسط سائورون بنیانگذاری شده و در سال ۳۰۱۹ دوره سوم همزمان با نابودی حلقه یگانه از هم‌پاشیده و به دست گاندوریان افتاد. این سرزمین در زیر ابر های سیاه و مه همیشگی قرار دارد و در مرکز آن برج مرتفع باراد-دور قرار دارد و چشم بی پلک (که نمادی از سائورون بود) در بالاترین نقطهٔ آن نظاره گر بر کل موردور است.
بازی‌های آسیایی زمستانی ۱۹۹۹ چهارمین دوره بازی‌های آسیایی زمستانی بوده‌است که از ۳۰ ژانویه تا ۶ فوریه ۱۹۹۹ در گانکون-دو، کره جنوبی برگزار شده‌است.
محمدرضا کسرایی ،هنرپیشه ،دوبلور، کارگردان و فیلم‌نامه‌نویس ایرانی است.
محمدرضا (علی) کسرائی متولّد ۱۳۲۴ در شهرستان بروجرد، از خانواده‌ای با اصالت، مذهبی و فرهنگی است. وی دوران ابتدایی را در مدرسه کمال و متوسطه را تا پنجم ادبی در دبیرستان‌های بروجرد گذرانید.
از نوجوانی با دیدن چند فیلم سینمایی و تئاترهایی که در آمفی تئاتر دبیرستان برگزار می‌شد، استعداد بازیگری را در خود یافته و دلباخته این هنر می‌شود.
دبیر ادبیات و فلسفه منطق از انشاءها و نحوه خواندن و لحن و صدای او لذت برده و به او گفته بود: «تو مغزی خلاق در شیوه نگارش و صدای خاصی داری و می‌توانی در آینده نویسنده، گوینده و بازیگر پرقدرتی برای سینما و رادیو باشی.»
در بیشتر نمایش‌هایی که در آمفی تئاتر دبیرستان برگزار می‌شد شرکت داشته و ایفاگر نقش‌های حساس و مطرح بود.
او جوانی خوشرو، بذله گو، منتقد، صادق و رفیق دوست با روحیه ای شادبود.
پدرش از تجّار سرشناس و مردم دار و آبرومند و مورد احترام مردم شهر بود. ورشکستگی پدرش و روی آوردن به کارهای بنگاه‌داری و دوندگی‌های بی حد و حسابش را نتوانست تحمل کند و با وجود مخالفت شدید برادر بزرگترش، منوچهر، که دبیر زبان انگلیسی دبیرستانشان بود چون مأوا و مسکنی در تهران نداشت، به نیروی هوایی می‌رود تا هم باری از دوش پدر بردارد و هم در تهران اهداف هنری‌اش را پیگیری نماید.
پس از گذراندن دوره‌های مختلف تخصصی در رشته آماد فنی هوایی، انتخاب می‌شود تا برای کسب مهارت‌های بیشتر به آمریکا اعزام شود. به او پیشنهاد می‌شود به شرط اینکه با علاقه عضویت ضداطلاعات را بپذیرد به مدت چهار سال به آمریکا به عنوان مأمور اعزام شده و در بازگشت می‌تواند با پول اندوخته، خانه و اتومبیل بخرد و زندگی راحتی داشته باشد و چون قبول نمی‌کند از مرکز آموزشهای هوایی تهران به پایگاه نوژه (شاهرخی) همدان منتقل می‌شود. در پایگاه‌های مختلف که خدمت می‌کند، به هنگام فراغت از کار اداری نمایشنامه می‌نویسد و کارگردانی و بازی می‌کند نمایش «اشک کور» که درامی عشقی میهنی است را می‌نویسد و کارگردانی و بازی می‌کند و برای جذب بیشتر تماشاچیان، نویسنده را فردی از یوگسلاوی اعلام می‌کند.
پس از چند سال حضور در جنگ تحمیلی الزاماً از دزفول به پایگاه هوایی شهید بابایی اصفهان منتقل شده و در آمفی تئاتر پایگاه چندین نمایش را کارگردانی کرده که مورد تحسین و تشویق تماشاگران و بازدیدکنندگان صدا و سیما قرار گرفته و او را دعوت به همکاری می‌نمایند.
در سال ۱۳۶۳ در اولین نمایش رادیویی "به سوی نور" ایفای نقش می‌کند که مورد تحسین کارگردانان و معاونت صدا، آقای محزونیه" قرار می‌گیرد. ۱۷۴ نقش مختلف در رادیو اصفهان و استان مرکزی و دیگر مراکز اجرا کرده و این فعالیت همچنان ادامه دارد.
در اصفهان به عنوان بازیگری اخلاق و پرتوان مورد توجه قرار گرفته تا آنجا که در یک روز در دو سریال بازی می‌کند.
در اولین فیلم سینمایی در نقش «دکتر اول» در فیلم «بایسیکل ران» ظاهر می‌شود. نقش «پروفسور عراقی» در فیلم سینمایی «گارد ویژه» تولید شکوفا فیلم، از بازی‌های قابل دیدن و مطرح اوست.
خرداد ماه ۱۳۷۹ جایزه بهترین بازیگر تولیدات مراکز صدا و سیما را از هشتمین جشنواره دریافت می‌کند.
در سریال «پشت کوه‌های بلند» به کارگردانی «امرالله احمدجو» ایفاگر دو نقش «شاعر» و «دهقان کاش آبادی» است. احمدجو تحت تأثیر بازی خلاق و استعداد قرار گرفته و در مصاحبه با روزنامه جوان امروز می‌گوید: «کسرائی بازیگر استثنایی و خلاقی است که متأسفانه دیر شناخته شده‌است.»
در سریال «پرانتز باز» تولید مؤسسه فرهنگی شکوفا فیلم در نقش «مسافر» به دریافت تندیس و جایزه منتخب کارگردان و تهیه‌کننده نائل می‌گردد.
در فیلم سینمایی «ساعت صفر» مورد تحسین و توجه کارگردان «اکبر خواجویی» قرار می‌گیرد و در فیلم سینمایی «تنبل قهرمان» در نقش «معرکه گیر» و نریتور انیمیشن «هان ای دل عبرت بین» ابعاد مختلف هنر خود را نشان می‌دهد.
در سال ۱۳۵۳ با دختری از خاندان فولادوند از طوایف لُر، خانواده ای با اصالت، فرهنگی و مذهبی ازدواج کرده که حاصلش دو فرزند به نام‌های آبتین کسرائی فارغ‌التحصیل مهندسی مکانیک از دانشگاه شهید باهنر کرمان و دکتر احسان کسرائی فارغ‌التحصیل دانشکده پزشکی اراک است. آبتین در سال ۱۳۸۳ در سن ۲۴ سالگی در راه سفر به کرمان به علت تصادف دار فانی را وداع گفته و پدر و مادر و برادرش را تنها می‌گذارد. آبتین را در آرامستان اراک قطعه ۶ به خاک می‌سپارند و چون خانواده مادرش در این شهر سکونت دارند، دوست هنرمند ما هم به ناچار در اراک ساکن شده و تا چند سال هیچگونه فعالیت هنری ندارد.
در سال ۱۳۸۸ برای بازی در فیلم «تدارکی برای سفر» به کارگردانی «محسن علیدادی» دعوت می‌شود که همین تله فیلم بارها از شبکه‌های مختلف سیما پخش شده‌است.
در تاریخ ۱۳۷۴/۴/۱ از نیروی هوایی بازنشسته شده و با مدرک لیسانس بازیگری مشغول نگارش چند فیلمنامه و گاه بازیگری و تکمیل چند فیلمنامه ای است که به تصویب امور سینمایی وزارت ارشاد رسیده و نگارش خاطرات تلخ و شیرین زندگی خود از نوجوانی تا به امروز است.
به منظور شناخت بیشتر فعالیت هنری شان خلاصه ای از رزومه کارهایش را درج می‌کنیم.
بازی‌های آسیایی زمستانی ۲۰۰۳ پنجمین دوره بازی‌های آسیایی زمستانی بوده‌است که از ۱ تا ۸ فوریه ۲۰۰۳ در آئوموری، ژاپن برگزار شده‌است.
سقیفهٔ بنی ساعد مکانی مسقف در مدینه که در ۱۲ ربیع الاول سال ۱۱ هجری -۶۳۲ میلادی بلافاصله پس از درگذشت محمد بن عبدالله پیامبر اسلام عده‌ای از انصار در آن محل جمع شدند و سه نفر از مهاجرین ابوبکر و عمر و ابو عبیده ابن جراج به آنها پیوستند تا به دعوت سعد بن عباده رئیس قبیلهٔ خزرج خلیفه تعیین کنند و سر انجام پس از بحث و رای‌گیری ابوبکر را انتخاب کردند.تاریخ کامل ابن اثیر، ترجمه سید حسین روحانی، ج ۳، ص ۱۱۹۹تاریخ طبری، ترجمه ابوالقاسم پاینده، ج ۴، ص ۱۳۴۲
منبع اصلی در مورد سقیفهٔ بنی ساعده به گزارش عبدالله بن عباس از واقعه برمی‌گردد. سایر منابع یا از این گزارش استفاده نموده‌اند یا بر مبنای گزارش ابن‌عباس می‌باشند. گزارش‌های دیگری با اندکی تفاوت با سلسله راویان متفاوت در منابعی مانند ابن هشام، طبری، عبدالرزاق ابن همام، احمد ابن حنبل، صحیح بخاری یافت می‌شود.
سقیفه بنی ساعده در ضلع شمال غربی مسجد النبی و بین خانه‌های قبیله بنی ساعده خزرجی قرار داشت. جلوی آن فضای وسیعی بود که اگر خود سقیفه برایشان تنگ بود از آن استفاده می‌شد. در نزدیکی آن چاهی برای بنی ساعده بود. سقیفه بعدها به ساختمان تبدیل شد و با گذشت زمان شکل آن تغییر کرد و اکنون باغی در پشت دیوار غربی مسجد النبی است.
بعد از درگذشت محمد بن عبدالله در تاریخ دوشنبه ۲۸ صفر سال یازدهم هجری، تعدادی از انصار در سقیفهٔ بنی‌ساعده جمع شده بودند. زبیر بن عوام، طلحه، علی بن ابی‌طالب و یاران او در خانه فاطمه جمع بودند. سه تن از مهاجرین شامل ابوبکر بن ابی قحافه و عمر بن خطاب و ابوعبیدهٔ جراح که از این اجتماع مطلع گشتند، خود را به آن‌جا رسانیدند. در اجتماع سقیفه، غیر از این سه تن، گروهی از اوسیان و نیز گروهی از خزرجیان همراه با رئیسشان سعد بن عباده (از صحابه پیامبر و رئیس عشیره بنی ساعده و خزرجیان) در حالی که مریض بود، حضور داشتند.
بحث بالا گرفت و ابتدا هر گروه فضیلتی از خویش بیان می‌کرد و خود را از گروه دیگر به امر خلافت محق‌تر می‌دانست. یکی از انصار از فضایل انصار گفت و ابوبکر در سخنرانی خود با قبول فضایل مهاجرین عنوان نمود که اعراب پس از درگذشت پیغمبر تنها از فردی از قبیله خود پیامبر اطاعت خواهند نمود و انصار نمی‌توانند جامعه‌ای که محمد به وجود آورده را حفظ نمایند. بعد از آن‌که این‌کار نتیجه نداد، ابوبکر از هر دو گروه خواست تا از اختلاف دوری کنند و به عمر بن خطاب و ابوعبیده ابن الجراح اشاره کرد و از جمع خواست تا با یکی از آن دو بیعت کنند. در این لحظه عمر گفت که با وجود شخصی چون تو بر ما سزاوار نیست که خلیفهٔ مسلمین شویم.
سپس در این هنگام حباب ابن منذر از انصار و از مجاهدین بدر پیشنهاد داد که دو امیر یکی از انصار و دیگری از مهاجرین انتخاب شوند. بعد از آن‌که سر و صدا و هیجان گروه خوابید عمر از ابوبکر خواست که دستش را جلو بیاورد و با او بیعت نمود. به‌دنبال او سایر مهاجرین و انصار نیز با ابوبکر بیعت نمودند. سقیفه هنگامی کاملاً به نفع ابوبکر شد که بنی اسلمیان که شاخه‌ای از خزرجیان بودند در تعدادی زیاد به مدینه آمدند و با ابوبکر بیعت کردند. بنی اسلمیان عشیره‌ای بودند که عشق و وفاداری‌شان به محمد شهرهٔ عام بود و به همین خاطر توسط محمد به آن‌ها عنوان مهاجرین اطلاق شد. بنی اسلمدشمنی دیرین باانصار داشتند. آن‌ها حتی با اشاره عمر به سعد بن عباده که با ابوبکر بیعت نکرده بود، نیز درگیر شدند.
ابن‌عباس روایت می‌کند که عمر در هنگام شرح واقعه سقیفه، در مورد شتابزده و بدون برنامه بودن بیعت با ابوبکر می‌گوید که «کاری شتاب‌زده (فلته) بود که خدا مردم را از شر آن نگه‌داشت.»
ویلفرد مادلونگ عنوان می‌کند که هرچند که اکثر تاریخ‌نگاران قبول دارند که سقیفه توسط انصار شروع شد، اما این‌که شورا در ابتدا جهت تعیین خلیفه مسلمانان راه‌اندازی شده بود را زیر سؤال می‌برند. به نوشته مادلونگ، ایده خلافت ایده‌ای نبود که تا آن هنگام در بین مسلمانان مطرح شده باشد. شواهدی مانند گفتگوهای مطرح شده در جلسه نشان می‌دهد که هدف اولیه انصار از تشکیل سقیفه تصمیم‌گیری در مورد نحوهٔ ادارهٔ شهر مدینه پس از درگذشت پیغمبر بوده؛ زیرا اوس و خزرجیان گمان داشتند که پس از درگذشت پیامبر، مهاجرین به مکه بازخواهند گشت و باید برای آینده اداره مدینه توسط ساکنان اولیه آن تصمیم‌گیری شود.
هرچند که اهل سنت و بیشتر تاریخ‌نگاران غربی عنوان می‌دارند که علی به سبب جوانی در زمان درگذشت پیغمبر، و نداشتن تجربه سیاسی شانسی برای خلافت نداشت. مادلونگ بیان می‌دارد که اگر قرار بود جانشینی با توجه به قرابت و نزدیکی فامیلی با محمد تعیین شود، علی با توجه به این‌که داماد و پدر نوه‌های محمد بود، شانس زیادی داشت. همچنین با توجه به آنکه خزرجیان خود را هم‌خون با بنی هاشم می‌دانستند (مادر هاشم پدر عبدالمطلب خزرجی بوده‌است)، شانس انتخاب یکی از بنی هاشم به عنوان عشیره پیامبر و به‌طور خاص علی وجود داشته‌است.
هادی عالم زاده، استاد تاریخ و تمدن اسلامی دانشگاه تهران، دلایل انتخاب ابوبکر را چنین برمی‌شمارد:
شیعیان اعتقاد دارند که ماجرای سقیفه در مخالفت با دستور محمد که قبل از وفاتش علی را به عنوان خلیفه بعد از خودش تعیین کرده بود اتفاق افتاده‌است؛ و معتقدند که در حجة الوداع آخرین حجی که پیامبر اسلام انجام داده، به هنگام بازگشتن از حج پس از جمع کردن تمام حجاج در محلی به نام غدیر خم بعد از شمردن فضایل علی بن ابیطالب او را به عنوان جانشین خود انتخاب کرده و آیه‌ای نیز در جهت تأیید این امر نازل شده بوده: /سوره مائده آیه ۶۷.
هم‌چنین در مورد وقایع متعاقب سقیفه، از جمله رویداد خانه فاطمه، منابع و نویسندگان شیعه مانند روحانیان و مراجعی مانند بروجردی، روحانی، شاهرودی و حسین خراسانی معتقدند که فاطمه در اثر صدمات و جراحات وارده که در حین رویداد اتفاق افتاد و منجر به شکستگی پهلو و سقط جنین وی گردید، کشته شده‌است.آیت‌الله روحانیوبگاه حوزه علمیه قمآیةالله حسین وحید خراسانی٬فاطم-حلقه وصل رسالت و امامت٬مدرسة المام باقر العلوم٬چاپ اول ۱۳۹۱٬صفحه ۷۳ و ۷۴
هادی عالم‌زاده دیدگاه علمای شیعه در مورد سقیفه را چنین برمی‌شمارد:
این روایت در بسیاری از منابع اهل سنت با مضامین مشابه آمده‌است از جمله: ابن سعد در طبقات کبری؛ طبری در تاریخ طبری. صنعانی در کتاب المصنف؛ ابن جوزی در کتاب المنتظم؛ ابن تیمیه در کتاب منهاج السنة؛ سیوطی در کتاب تاریخ الخلفاء
افسردگی سایکوتیک یا افسردگی روان‌پریشانه یک دوره افسردگی بوده که با علائم روان‌پریشی همراه است. این اختلال می‌تواند در زمینهٔ اختلال دوقطبی یا اختلال افسردگی عمده نیز رخ دهد. تشخیص افتراقی افسردگی سایکوتیک از اختلال اسکیزوافکتیو، تشخیصی که مستلزم وجود علائم روان پریشی به مدت حداقل دو هفته بدون هیچ گونه علائم خلقی است، می‌تواند دشوار باشد و افسردگی روان‌پریشانه تک قطبی نیز مستلزم آن است که ویژگی‌های روان پریشی تنها در طول دوره‌های افسردگی عمده بدون علائم اختلالات خلفی دیگر رخ دهد.
تشخیص با استفاده از دی‌اس‌ام-۵ شامل رعایت معیارهای یک دوره افسردگی عمده، همراه با معیارهای مشخص‌کننده «ویژگی‌های روان‌پریشی متناسب با خلق و خو یا نامتجانس با خلق» است.
افسردگی سایکوتیک هنگامی رخ می‌دهد که اختلال افسردگی عمده با علائم و نشانه‌های روان‌پریشی همراه باشد. با وجود اینکه تعریف افسردگی روان‌پریشانه در طول سال‌ها دستخوش تغییرات اساسی شده‌است، همچون دیگر طیف افسردگی، نوعی از اختلالات خلقی به‌شمار می‌رود.
در گذشته افسردگی سایکوتیک صرفاً هنگام وجود اختلال افسردگی شدید با یا بدون علائم هذیان و توهم، که ویژگی‌های سنتی تعیین‌کننده روان پریشی هستند، تعریف می‌شد. در این تعریف، افسردگی روان پریشانه، از لحاظ شدت در انتهای طیف افسردگی قرار می‌گرفت.
پس از گزارش‌هایی مبنی بر اینکه افسردگی عمدهٔ همراه با هذیان پاسخ درمانی متفاوتی نسبت به افسردگی عمدهٔ بدون هذیان دارد، تعریف افسردگی سایکوتیک در DSM-III تغییر کرد. در این ویرایش، علاوه بر وجود بی‌حسی ناشی از افسردگی، رخداد توهم و هذیان نیز برای تشخیص ابتلا ضروری شد. اگرچه DSM-III آسیب شدید روانی را به عنوان معیار اولیه برای روان پریشی حذف کرد، این معیار در طبقه‌بندی بین‌المللی بیماری‌ها (ICD) همچنان باقی ماند. بر اساس معیارهای ICD-10، افسردگی سایکوتیک به عنوان نوعی افسردگی عمده شدید با علائم روان پریشی طبقه‌بندی می‌شود. با این حال، نسخه بعدی (ICD-11) وجود توهم، هذیان و شدت مشخصی از افسردگی را به ملاک‌های تشخیصی خود اضافه کرد.
در DSM-IV، افسردگی روان پریشانه، زیرگروه شدید از افسردگی عمده محسوب می‌شد که با هذیان یا توهم همراه است؛ اما راهنمای تشخیصی و آماری اختلال‌های روانی در ویرایش پنجم (DSM-5) خود تغییرات بسیاری در طبقه‌بندی افسردگی سایکوتیک ایجاد نمود. بر این اساس افسردگی سایکوتیک همچنان به عنوان یک زیرشاخه از افسردگی عمده محسوب می‌شود، اما تشخیص آن مستقل از شدت، به همزمانی افسردگی و روان پریشی بستگی دارد، به طوری که برای توجیه تشخیص افسردگی روان پریشانه لازم به افسردگی شدید نباشد. بر اساس، DSM-5 ویژگی‌های روان پریشیِ همراه با دیس‌تایمی و افسردگی عمده نیز برای تشخیص این بیماری در نظر گرفته می‌شود و ویژگی‌های روان‌پریشانه تنها تابع شدت افسردگی نیستند. این تغییر نشان دهنده این موضوع است که بسیاری از اختلالات افسردگی سایکوتیک می‌توانند با یا بدون هذیان و توهم رخ دهند و پیامدهای متفاوتی برای درمان و پیش‌آگهی داشته باشند، برای مثال «افسردگی روان‌پریشانه کاتاتونیک»، «افسردگی روان‌پریشانه معادل» و «افسردگی روان‌پریشانه دیررس» زیر شاخه‌هایی از افسردگی سایکوتیک بوده که روش‌های درمانی متفاوتی را نیاز دارند.
در سایر سیستم‌های تشخیصی، مفهوم افسردگی سایکوتیک شامل دامنه‌های متفاوتی از نظر شدت است که منجر به تحریف واقعیت، افسردگی مالیخولیایی، افسردگی درون‌زا یا افسردگی روان‌رنجور می‌گردد (در این زمینه به عنوان افسردگی با علت روانی-اجتماعی در نظر گرفته می‌شود)، با این حال همه این طبقه‌بندی‌ها، افسردگی روان پریشانه را زیرگروهی از اختلال افسردگی عمده (MDD) اما چالش‌برانگیز تر از آن می‌دانند، زیرا برای درمان آن به طیف مختلفی از روش‌های پزشکیِ غیر متداخل نیاز است.
افراد مبتلا به افسردگی روان‌پریشانه علائم افسردگی عمده را همراه با یک یا چند علامت روان پریشی از جمله هذیان یا توهم تجربه می‌کنند؛ این علائم می‌توانند بازه مختلفی از نظر شدت و گوناگونی داشته باشند. مانند سایر دوره‌های افسردگی، افسردگی روان پریشانه معمولاً اپیزودیک است و علائم آن برای مدت معینی آشکار و سپس فروکش می‌کنند. در حالی که افسردگی روان پریشانه می‌تواند مزمن باشد (بیش از ۲ سال طول بکشد)، اغلب دوره‌های افسردگی کمتر از ۲۴ ماه هستند. با وجود مشخص بودن علائم کلیدی این اختلال، مانند علائم افسردگی (احساس گناه و بی‌ارزشی، تفکر خودکشی و پوچی) و روان‌پریشی (ویژگی‌هایی مانند عقب ماندگی روانی حرکتی، پارانویا، توهم، هذیان، عدم پاسخ به داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای، پاسخ خوب به ECT)، همچنان معیارهای تشخیصی خاص که بتواند به عنوان چارچوبی برای درک ابتلا افسردگی سایکوتیک در نظر گرفته شود، وجود ندارد.
در حالی که افسردگی سایکوتیک اغلب شدید است، بیماران غیر سایکوتیک نیز می‌توانند به همان اندازه، افسردگی شدید را تجربه کنند و برخی از مواردِ افسردگیِ بدون توهم یا هذیان، نسبت به دارندگان این علائم، شدیدتر تشخیص داده شده‌اند. به همین علت افسردگی شدید معمولاً به عنوان علائم ضروری افسردگی روان پریشانه در نظر گرفته نمی‌شود. برخی از شواهد نشان می‌دهد تعدادی از علائم دیگر از جمله خلق افسرده، پارانویا، هیپوکندریازیس، اضطراب، محتوای فکری غیرمعمول، اختلالات روانی حرکتی و افزایش احساس گناه در افراد مبتلا به افسردگی سایکوتیک به مراتب شدیدتر از مبتلایان به افسردگی غیر سایکوتیک است، بنابراین، به نظر می‌رسد که اگرچه مبتلایان به افسردگی روان‌پریشانه، اغلب نمرات افسردگی بالاتری دارند، این مسئله ممکن است به دلیل وجود علائم خاص و مضاعف آن باشد. ویژگی‌هایی اغلب با افسردگی روان پریشانه همراه است که می‌تواند به عنوان سرنخ‌هایی برای وجود روان پریشی در بیمارانی که در ابتدا چنین علائمی را انکار می‌کنند، در نظر گرفته شود این علائم با بیداری زود هنگام، آژیتاسیون، کم‌توانی ذهنی، سرزنش بیش از حد خود، احساس گناه، مشغله ذهنی، گیجی و اختلال شناختی مشخص، می‌شود.
روان پریشی معمولاً خود را به صورت توهم و هذیان‌های نهیلیستی و با این باور که اتفاقات بدی در شرف وقوع است، نشان می‌دهد. توهم در ۸۰ درصد و هذیان در ۲۲ درصد از جوانان دارای افسردگی سایکوتیک رخ می‌دهد. توهمات شنوایی شایع‌ترین شکل توهم بوده، اما اغلب با توهمات بینایی، بویایی یا لمسی همراه هستند. شایع‌ترین هذیان‌ها در بیماران نوجوان، هذیان‌های مرجع، توانایی خواندن ذهن و پخش افکار است. کودکان معمولاً به دلیل ترس از تنبیه شدن برای گفتن چیزهایی که بزرگسالان فکر می‌کنند درست نیست، ایده‌های هذیانی خود را گزارش نمی‌دهند. هر گونه علائم روان پریشی در بیماران جوان و مبتلا به افسردگی احتمال پیامد دوقطبی را افزایش می‌دهد.
افسردگی عمده به‌طور مشخصی بر عملکرد روانی-اجتماعی فرد مانند جنبه‌های ارتباطی خانوادگی، زندگی شغلی، تحصیلی، خواب و سلامت عمومی تأثیر بگذارد. فردی که در یک دوره افسردگی به‌سر می‌برد معمولاً خلق و خوی غیرطبیعی را تجربه می‌کند که در تمام جنبه‌های زندگی اثر گذاشته و توانایی تجربهٔ لذت در فعالیت‌هایی مختلف را از دست می‌دهد. افراد افسرده ممکن است درگیر افکاری نظیر غم و اندوه مداوم، احساس پوچی، احساس گناه یا پشیمانی نامشخص، درماندگی یا ناامیدی شوند و در مورد آن‌ها نشخوار ذهنی را تجربه کنند. سایر علائم افسردگی شامل عدم تمرکز و حافظه ضعیف، کناره‌گیری از موقعیت‌ها و فعالیت‌های اجتماعی، کاهش میل جنسی، تحریک‌پذیری و افکار مرگ یا خودکشی است. افسردگی در برخی سبب بی‌خوابی و کاهش کیفیت خواب و در موارد دیگر موجب پرخوابی می‌شود. یک فرد افسرده ممکن است علائم فیزیکی متعددی مانند خستگی، سردرد یا مشکلات گوارشی را نیز تجربه کند. هنگام افسردگی، اشتها اغلب کاهش و در نتیجه کاهش وزن رخ می‌دهد، هر چند برخی اوقات افزایش اشتها و افزایش وزن نیز اتفاق می‌افتد. در مواردی اطرافیان ممکن است متوجه آژیتاسیون یا بی‌حالی فرد شوند یا در بیماران مسن اختلالات شناختی مانند فراموشی و کاهش قابل توجه تحرک را مشاهده کنند.
تغییر معیارهای تشخیصی، تفسیر تحقیقات صورت گرفته بر افسردگی سایکوتیک، در طول سالیان مختلف، را دشوار می‌کند. پیامدهای بالینی و نظری یک مطالعه به این بستگی دارد که هذیان، توهم، افسردگی شدید، مالیخولیا، تک قطبی یا دوقطبی بودن، با یا بدون روان پریشی بودن نیز به عنوان ملاک‌های تشخیصی در نظر گرفته شده‌اند یا خیر. تفسیر نتایج زمانی مشکل می‌شود که وجود سابقهٔ روان پریشی در افراد نیز مورد توجه قرار بگیرد.
اهمیت تشخیصی و پیش آگهی خلق و خوی همخوان (خلق افسرده یا شیدایی) و علائم روان پریشی ناسازگار با خلق و خو در اختلالات خلقی موضوع تحقیقات متعددی است. برخی از پزشکان پیشنهاد می‌کنند که ویژگی‌های روان‌پریشی ناسازگار خلقی نشان‌دهنده یک زیرشاخه متمایز از افسردگی روان‌پریشی با پیش‌آگهی بدتر بدون توجه به شدت افسردگی است. در معیارهای تشخیصی تحقیقاتی، اختلالات خلقی با علائم روان پریشی نامتجانس خلقی، بر اساس اینکه ناهماهنگی خلق، سیر بدتری از اختلالات خلقی را منتقل می‌کند، در زیر اختلال اسکیزوافکتیو دسته‌بندی می‌شوند. از سوی دیگر، در بیماران دارای علائم ناسازگار خلقی، ناهمگونی قابل توجهی از علائم وجود دارد. یکی از ویژگی‌های افسردگی روان‌پریشیِ دوقطبی مجموعه ای از عناصر ترکیبی خلق و خوی و انرژی است که می‌توانند منجر به این شود که بیماران به اندازه‌ای که احساس می‌کنند افسرده به نظر نرسند و همچنان بدون درمان باقی بمانند. علائم چنین بیمارانی ممکن است اغراق‌آمیز یا نشان دهنده اختلال شخصیت به حساب آیند که سبب نادیده گرفتن تشخیص واقعی می‌شوند. یکی دیگر از ویژگی‌های افسردگی روان‌پریشانه دوقطبی که به راحتی نادیده گرفته می‌شود، وقوع مکرر توهمات غیر شنوایی است. توهمات بینایی در افسردگی دوقطبی بیشتر از افسردگی تک قطبی رخ می‌دهد، اما توهمات بویایی و لمسی نیز نادر نیستند. توهمات دراماتیک و ناسازگار خلقی معمولاً توسط بیمارانی که لزوماً توسط آنها آشفته نمی‌شوند پنهان و برای بیان داشتن این علائم نیاز به اصرار دارند. بیماران افسرده ممکن است علائم روانپریشی را به حداقل برسانند یا گزارش نکنند زیرا فکر نمی‌کنند که غیرطبیعی باشند یا نمی‌خواهند بیمار به حساب آیند یا علائم روان پریشی را در یک حالت روانی (مثلاً در زمان شیدایی) یا زمانی که در وضعیت دیگری هستند (مثلاً زمان افسردگی) به خاطر نیاورند. برخی دیگر از مبتلایان نیز زمانی که از آن‌ها پرسیده شود «آیا چیزهای غیرعادی را می‌بینند یا می‌شنوند یا احساس آزار و اذیت می‌کنند»، به اندازه کافی انتزاعی و کلی فکر نمی‌کنند تا به سؤالات کلی در رابطه با توهماتشان پاسخ دهند، اما اگر از آنها در مورد توهمات و هذیان‌های خاص سؤال شود، می‌توانند به این سوالات پاسخ دهند.
داده‌های مؤسسه ملی سلامت روان (NIMH) در مطالعه دارودرمانی افسردگی سایکوتیک (STOP-PD) نشان می‌دهد که پزشکان اغلب به دلیل عدم شناخت ویژگی‌های روان‌پریشی، افسردگی روان‌پریشانه را به صورت صحیح تشخیص نمی‌دهند. در این مطالعه ۲۷ درصد از ۱۳۰ بیماران با علائم ساده و آشکار افسردگی سایکوتیک که توسط معیارهای تحقیقاتی، مبتلا شناخته شده بودند تشخیص داده نشدند. این احتمال وجود دارد که میزان تشخیص نادرست مشاهده شده در این مطالعه، یک تخمین محافظه کارانه از میزان حقیقی آن در جمعیت کلی بالینی باشد، زیرا بیمارانی که دارای شرایط همراه مانند سابقه سوء مصرف مواد در ۳ ماه گذشته یا شرایط پزشکی ناپایدار بودند، از این مطالعه حذف گردیدند.
دستورالعمل‌های بالینی برای تشخیص باید بر جنبه‌های مربوط به تکرار اپیزود (یک بار یا دوره‌ای)، بهبود علائم، توجه به ظاهر علائم روان‌پریشی و همچنین شدت آنها تمرکز داشته باشد. برای ارزیابی کمی این پارامترها، از مقیاس رتبه‌بندی افسردگی همیلتون (HAM-D) استفاده می‌شود که برای هر معیار بالینی یک سؤال را مشخص و به هر کدام از آنها نمره معینی می‌دهد؛ میزان نمره نهایی در مجموع بین مقادیر ۰ تا ۵۶ خواهد بود.
علت اصلی افسردگی سایکوتیک هنوز مشخص نیست، اما به‌طور کلی اعتقاد بر این است که اختلالات مرتبط با افسردگی بیماری‌هایی چند عاملی هستند که در اثر تعامل جنبه‌های اجتماعی، روانی و بیولوژیکی ایجاد می‌شوند. تا به امروزه، هیچ نظریه پاتولوژیک دقیقی وجود ندارد که بتواند به‌طور مستقل پاتوژنز آن را که شامل جنبه‌های ژنتیک، نوروبیولوژی و تصویربرداری عصبی باشد، توضیح دهد.
اگرچه این ارتباط مورد تردید قرار گرفته، اما به نظر می‌آید، سابقه خانوادگی اختلالات روان پریشیِ متنوع از جمله اسکیزوفرنی، اختلال دوقطبی سایکوتیک و افسردگی سایکوتیک معمول تر از افسردگی غیر سایکوتیک باشد. علاوه بر این، شواهدی مبنی بر شباهت محتوای هذیان‌ها و توهمات در بستگان روان پریشِ مبتلایان به افسردگی سایکوتیک، بدون توجه به نوع اختلال روان‌پریشی، وجود دارد که نشان دهنده یک فنوتیپ روان پریشی فرا تشخیصی است که با سندرم‌های روان پریشی عاطفی و غیر عاطفی همپوشانی دارد و ممکن است با شدت بیشتری نسبت به افسردگی در اختلال دوقطبی بیان شود. ویژگی فراتشخیصی روان پریشی توسط یک مطالعه هم‌گروهی دانمارکی پشتیبانی می‌شود که نشان می‌دهد تجربیات روان پریشانه تحت بالینی (بدون هیچ اختلال روان پریشی خاصی) در افراد مورد آزمایشِ سنین ۱۱ تا ۱۲ سالگی، با سابقه خانوادگی روان پریشی همراه بوده‌است. این نوع تحقیقات بیان می‌دارد که روان‌پریشی ویژگی‌ای است که می‌تواند در انواع اختلالات از جمله اسکیزوفرنی، اختلال اسکیزوافکتیو، اختلال دوقطبی، افسردگی و احتمالاً سایر شرایط پیچیده با ویژگی‌های روان‌پریشی مانند اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، اختلالات شخصیتی خاص و هذیان رخ دهد، اما صفت ژنتیکی آن مستقل از سایر اختلالاتِ همراه، منتقل می‌شود و همزمانی صفت روان پریشی با یک اختلال خلقیِ اکتسابی می‌تواند یک اختلال خلقی-روان پریشی به خصوص را ایجاد کند.
تصور می‌شود صفت روان پریشی به تعداد نسبتاً کمی از توالی‌های ژنی در کروموزوم‌های X و Y (پروتوکادرین XY) مرتبط است که مولکول‌های چسبنده سلولی مغزی را رمزگذاری می‌کنند و در تکامل زبان انسان نقش دارند. آستانه بیان صفت روان پریشی ممکن است با تغییرات اپی‌ژنتیک مرتبط با اختلال خلقی اولیه کاهش یابد و زمانی که اختلال خلقی به سطح مشخصی از شدت رسید، ظاهر شود.
چندین سیستم یا محور، مانند عدم تعادل اکسیدان-آنتی‌اکسیدان، اختلال عملکرد میتوکندری، و ژن‌های مرتبط با ریتم شبانه‌روزی (به ویژه ژن‌های حیاتی)، فعل و انفعالات بدنی (به عنوان مثال، تعامل بین HPA و متابولیسم میتوکندری و تعامل متقابل بین استرس اکسیداتیو و التهاب) در پاتوفیزیولوژی کلی اختلالات افسردگی دخیل هستند.
تعدادی ویژگی بیولوژیکی وجود دارد که ممکن است افسردگی سایکوتیک را از افسردگی غیر روان پریشی متمایز کند. مهم‌ترین تفاوت می‌تواند وجود یک ناهنجاری در محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-آدرنال (HPA) باشد. به نظر می‌رسد که محور HPA در افسردگی سایکوتیک به صورت صحیحی تنظیم نمی‌شود، زیرا با آزمایش سرکوب دگزامتازون سطوح بالاتر کورتیزول را به دنبال تجویز دگزامتازون نشان می‌دهد (یعنی سرکوب کورتیزول کمتر). همچنین افراد مبتلا به افسردگی روان پریشانه نسبتِ بطن-مغز بالاتری از افراد مبتلا به افسردگی غیرسایکوتیک و هیپوکامپ کوچک‌تری نسبت به افراد معمول دارند.
اختلال در اتصال ساختاری و عملکردی مغز نقش مهمی در مکانیسم بیماری افسردگی و روان پریشی دارد. نتایج نشان می‌دهد قشر پیش‌پیشانیِ خلفی-جانبی نیم‌کره راست (DLPFC) در تشکیل و غلبه بر هذیان دارای نقش بسزایی است. بیماران افسرده با علائم سایکوتیک کاهش قابل توجهی در اتصال عملکردی (FC) بین هیپوتالاموس و قشر سینگولیت قدامی را در مقایسه با بیماران بدون علائم روان پریشی نشان داده‌اند.
افسردگی روان پریشانه میزان بهبودی خود به خودی پایینی دارد. در مطالعات اولیه برروی بیماری، نرخ پاسخ دارونما نزدیک به صفر بود، اما مطالعات اخیر نرخ پاسخ به دارونما را تا ۳۰ درصد گزارش می‌کنند. اگرچه رویکردهای شناختی می‌توانند علائم را در بیماران اختلال خلقی با هذیان بهبود بخشند، جدای از اَشکال کمتر پیچیدهٔ افسردگی، پاسخ به روان درمانی به تنهایی ناچیز شناخته شده‌است. روان‌درمانی‌هایی که معمولاً به منظور بهبود شرایط بیماری صورت می‌گیرد شامل فعال سازی رفتاری، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، و درمان افسردگی مبتنی بر پذیرش و رفتار (ترکیبی از درمان فعال سازی رفتاری و درمان پذیرش و تعهد) هستند؛ با این وجود، درمان‌های جسمی به عنوان پایه اصلی درمان باقی می‌مانند. رویکرد دارویی افسردگی سایکوتیک وابسته به اینکه روان پریشی را به عنوان اختلالی مجزا در نظر گرفته شود یا اختلالی در انتهای طیف افسردگی، تغییر می‌کند. اگر افسردگی بسیار شدید باشد، یک داروی ضد افسردگی با دوز مناسب، به همراه یکی از درمان‌های روانی استاندارد، می‌تواند مؤثر واقع شود.
مطالعات اولیه دارویی برای افسردگی سایکوتیک شامل داروهای ضدافسردگی سه‌حلقه‌ای (TCAs) و داروهای ضدروان پریشی نسل اول (نورولپتیک‌ها) بود. مروری بر مطالعات تصادفی‌سازی شده بین سال‌های ۱۹۶۶ و ۲۰۰۴، که تنها در یکی از آنها از دارونما استفاده می‌شد، نرخ پاسخ به آمی‌تریپتیلین، پرفنازین، یا ترکیبی از آن را به ترتیب ۴۱، ۱۹ و ۷۸ درصد را گزارش کرد. در مطالعه دیگری نرخ پاسخ با آمی‌تریپتیلین به همراه پرفنازین ۸۶ درصد و با آموکساپین، متابولیت داروی ضد روان پریشی لوکساپین، که دارای خواص ضد افسردگی و ضد روان پریشی است، ۸۲ درصد بود. یک مرور سیستماتیک بSه روز شده در ۱۱ نشریه که در مجموع ۹۲۹ بیمار را شامل می‌شد، تأیید کرد که ترکیب یک داروی ضدافسردگی و یک داروی ضد روان پریشی (درمان ترکیبی) نسبت به یک دارو به تنهایی و دارونما، در کاهش علائم افسردگی در افسردگی روان‌پریشانه موثرتر است. یافته‌ها به دلیل تنوع قابل توجه بین مطالعات و همچنین ناهمگنی بیماران و سوگیری اندکِ تحقیقاتی، مورد توجه قرار گرفت. متاآنالیز ۸ مرحله حاد در ۷۶۲ بزرگسال مبتلا به افسردگی سایکوتیک که تا فوریه ۲۰۱۱ انجام شد، نشان داد که درمان ترکیبی به‌طور قابل توجهی نسبت به تک درمانی ضد افسردگی برای اثربخشی بر شدت بیماری، بهتر است، اما این مسئله برای اثر بخشی برای علائم روان‌پریشی یا اضطراب وجود ندارد. همچنین بررسی‌ها نشان داده، فنلزین به عنوان مهارکننده منوآمین اکسیداز (MAOI) نسبت به داروهای ضدافسردگی‌های سه حلقه ای موثرتر نیست. مطالعات داروهای ضد روان پریشی جدیدتر و داروهای ضد افسردگی در افسردگی سایکوتیک عمدتاً شامل نسل دوم آنتی سایکوتیک‌ها و مهارکننده انتخابی بازجذب سروتونین بوده‌است. یک مطالعه چند مرکزی بیمارانی که اکثر آنها علائم روان پریشی همخوان با خلق داشتند به‌طور تصادفی با دارونما، اولانزاپین یا ترکیبی از اولانزاپین و فلوکستین تحت بررسی قرار گرفتند، ترکیب اولانزاپین و فلوکستین به‌طور قابل توجهی موثرتر از دارونما بود (نمرات مقیاس درجه‌بندی افسردگی همیلتون (HDRS) 38.4 در ترکیب دارویی و ۲۰٫۹ در دارونما گزارش شد).
مطالعه دارودرمانی افسردگی سایکوتیک (STOP-PD) که از اولانزاپین و سرترالین برای درمان بیماران استفاده شد، نرخ بهبودی ۴۲٪ برای درمان ترکیبی در مقابل ۲۴٪ با اولانزاپین تک درمانی را نشان داد. هر چند در پایان این مطالعه، ۴۵ درصد از بیماران همچنان علائم روان پریشی را بدون بهبود معنی‌داری تجربه می‌کردند. بر اساس نمرات مقیاس همیلتون، درمان ترکیبی نسبت تک درمان اولانزاپین اثر ضد افسردگی بهتر و اثر ضد روان پریشی یکسانی دارد. مصرف ونلافاکسین به همراه کوئتیاپین نیز بهبود دو برابری نسبت استفاده از ونلافاکسین به تنهایی نشان می‌دهد. به‌طور کلی، درمان‌های ترکیبی نسبت به تک درمان‌ها از اثر بخشی بهتری برای درمان علائم برخوردار است.
سیر دوره‌های افسردگی در افرادی که ویژگی‌های روان پریشی نیز از خود نشان می‌دهند متفاوت است. بیماران دارای علائم سایکوتیک اغلب دوره‌های طولانی‌تری از بیماری را تجربه می‌کنند و احتمال عود افسردگی و بازگشت آن نیز بیشتر است. برخی محققان بر ای باور اند که افسردگی روان‌پریشانه دارای عوارض، نرخ خودکشی و اختلالات خواب بالاتری بوده، اگرچه مورد دوم بحث‌برانگیز است. برخی از بررسی‌ها نشان می‌دهند که افسردگی سایکوتیک نسبت به افسردگی غیر سایکوتیک با افزایش دو برابری مرگ‌ومیر همراه است؛ این بررسی‌ها با لحاظ نمودن سن و بیماری‌های زمینه ای صورت گرفت و به دلیل افزایش نرخ خودکشی نبود.
از آنجایی که دوره‌های بدون روان پریشی در بیماران با سابقه افسردگی سایکوتیک اغلب کوتاه‌تر از دوره‌های دارای روان پریشی هستند، ممکن است ابتدا سطح مشخصی از شدت اختلال خلقی برای بروز روان پریشی ضروری باشد. اغلب پس از چندین دوره افسردگی بدون روان پریشی، روان پریشی تمایل به عود و تکرار در دوره‌های بعدی دارد، هر چند دوره‌های متوالی معمولاً آنقدر شدید نیستند. اگرچه روان پریشی ممکن است با هر دوره افسردگی همراه نباشد، پس از وقوع آن، به عنوان یک ویژگی مستقل از افسردگی عمل کرده به گونه ای که اختلال خلقی را به صورت اساسی تغییر می‌دهد و شرایط بیمار را از سایر اَشکال افسردگی متمایز می‌کند. این مسئله سبب می‌شود روند و پاسخ درمانی اختلالات خلقی نیازمند تغییر باشد تا علائم بیماری به بهترین نحو مدیریت شود.
بیماران مبتلا به افسردگی سایکوتیک و بستگان آنها، به‌ویژه آن‌هایی که در سنین پایینِ ابتلا هستند، ممکن است نسبت به بیماران افسرده غیرسایکوتیک بیشتر در معرض خطر ابتلا به اختلال دوقطبی باشند. این دوره‌های افسردگی دوقطبی بیشتری از افسردگی تک قطبی با علائم روان پریشی همراه هستند. در واقع، یک پیش‌بینی‌کننده قوی روان‌پریشی در جریان اختلالات خلقی، دوقطبی بودن است. از بزرگسالان مبتلا به افسردگی روان‌پریشانه در نمونه‌های جامعه، ۴۸٫۵٪ تشخیص اختلال دوقطبی I و ۱۰٫۵٪ تشخیص اختلال دوقطبی II را دریافت کرده‌اند. تشخیص نهایی اختلال دوقطبی به ویژه در افسردگی روان‌پریشانه زودرس شایع است. بستگان بیماران مبتلا به افسردگی سایکوتیک نسبت به بستگان بیماران مبتلا به افسردگی غیر سایکوتیک میزان بیشتری از اختلال دوقطبی را تجربه می‌کنند. روان پریشیِ همراه با اختلال دو قطبی یا افسردگی، با سن کمتر شروع اختلال، علائم عاطفی و مزمن بیشتر، امکان بستری شدن و بستری بودن طولانی مدت، عوارض روانی بیشتر و پیش‌آگهی ضعیف تر نسبت به افسردگیِ صِرف، همراه است.
در میان بیماران مبتلا به اختلالات خلقی روان پریشانه، توهم در کودکان و نوجوانان نسبت به بزرگسالان بیشتر اتفاق می‌افتد. تجارب روان پریشی «تحت بالینی» مختصر در حدود ۷ تا ۱۰ درصد از جمعیت عمومی، ۱۷ درصد از کودکان ۹ تا ۱۲ ساله و ۷٫۵ درصد از نوجوانان رخ می‌دهد. با این حال، این علائم از نظر کیفی با روان پریشی مرتبط «بالینی» متفاوت است. به عنوان مثال، تجربیات ماوراء الطبیعه و جادویی در افرادی که بیمار نیستند بسیار بیشتر از پارانویا، تجربیات عجیب و غریب و توهمات رخ می‌دهند و با وقوع پریشانی و ناتوانی مرتبط اند. تجارب روان پریشی تحت بالینی در ۸۰ درصد افراد گذرا هستند، اما ۲۰ درصد ممکن است تجارب روان پریشی مداوم داشته باشند و ۷ درصد به اختلال روان پریشی، ختم می‌شود که از این میزان کمتر از ۱ درصد، به صورت سالانه اختلال را تجربه می‌کنند. تداوم روان پریشی در افرادی که تجربیات آسیب زا در گذشته یا سابقه خانوادگی هر گونه اختلال روانپریشی دارند، بیشتر است. همچنین افرادی که چندین تجربه روان پریشی تحت بالینی را گزارش می‌کنند، نرخ بالاتری از تجربیات سالانه روان پریشی، با خطر ۲۲ درصدی ابتلا به اختلال روان پریشی در عرض ۱ سال و خطر ۳۶ درصدی برای ابتلا پس از ۳ سال، دارند.
طی یک مطالعه نشان داده شد که بیمارانی که درمان مناسب برای افسردگی روان‌پریشانه دریافت می‌کردند و به مرحله «بهبود کامل» می‌رسند، کیفیت زندگیِ مشابهی با افراد بدون افسردگی سایکوتیک دارند.
تعاریف و روش‌های ارزیابی متفاوت سبب تخمین‌های متفاوتی از شیوع افسردگی سایکوتیک شده‌اند. شواهد نشان می‌دهد ۴ نفر از هر ۱۰۰۰ نفر از بزرگسال در جمعیت عمومی و ۱۴ تا ۳۰ نفر از هر ۱۰۰ نفر از افراد بالای ۶۰ سال مبتلا به این اختلال هستند. پنج تا ۲۰ درصد از بیماران سرپایی مبتلا به افسردگی تک قطبی ویژگی‌های روان پریشی را از خود نشان می‌دهند.