moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
شمار سالیان بر اساس عصر مسیحیت اکنون در بسیاری از مناطق جهان مورد استفاده قرار دارد. این استفاده هم شامل موارد تجاری و هم موارد علمی می‌گردد. برای دهه‌های متوالی، این تاریخ به عنوان استاندارد جهانی پذیرفته‌شده‌است و توسط سازمان‌های بین‌المللی مانند سازمان ملل و اتحادیه پستی جهانی مورد استفاده قرار گرفته‌است. این موضوع بخاطر رواج مسیحیت در دنیای غرب، تأثیر فوق‌العاده دنیای غرب بر علوم، فناوری و تجارت و همچنین این واقعیت که تاریخ خورشیدی تقویم مسیحیت برای زمانی دراز، به عنوان ابزار صحت فضائی در نظر گرفته می‌شود، است.
انگلیسی به کپی کردن استفاده لاتین در قرار دادن حروف مخفف «قبل» از رقم سال برای ای دی پرداخته ولی بی سی را «بعد» از رقم سال قرار می‌دهد؛ به عنوان مثال ۶۴ بی سی، ولی ای دی ۲۰۰۶.
مسیحیان اولیه اختصاص سال را با ترکیب تاریخ کنسولی، تاریخ سال شاهنشاهی رگنال و تاریخ خلقت انجام می‌دادند. استفاده از تاریخ کنسولی هنگامی که امپراتور جاستینین اول تعیین کنسول‌ها را در اواسط قرن ششم قطع نمود، منسوخ شده و کمی بعد از آن استفاده از تاریخ سال شاهنشاهی رگنال مرسوم گشت. آخرین کنسول تعیین شده آنیسیوس فاستوس آلبینوس باسیلی یوس در سال ۵۴۱ بود. قلمرو پاپ در طول سالیان قرون وسطی در تماس دائم با سفرای روم شرقی قرار داشته و دیدگاهی شفاف– مرگ‌های ناگهانی و عزل بدون توجه – نسبت به کسانی که در یک زمان امپراتور روم شرقی بودند، داشتند.
سیستم «انو دامینی» توسط یک کشیش بنام دیونیسیوس اگزیگووس (متولد اسکی ثیا ماینور) در روم بتاریخ ۵۲۵ و به عنوان نتیجه کارهای او در محاسبه تاریخ عید پاک توسعه یافت. دیونیسیوس در جدول عید پاک خود، سال ۵۳۲ ای دی را با سال رگنال ۲۴۸ امپراتور دیوکلیشین برابر در نظر گرفت؛ او در سر نامه خود سال ۵۲۵ ای دی را با کنسولگری پروبوس صغیر برابر دانست. " به‌هرحال، دیونیسیوس در هیچ جائی در ارائه
جدول خود «مبدأ تاریخ» خود را با سیستم‌های زمانی دیگر ارتباط نداد. چه کنسولگری، یا المپیاد، سال جهان ویا سال رگنال اگوستوس؛ او خیلی کم به توضیح یا توجیه تاریخ اساسی پرداخت" [تأکید شده‌است] (بلاک برن و هولفورد-استیونس ۲۰۰۳، ۷۷۸). بلاک برن و هولفورد-استیونس مباحثی را به صورت جامع در خصوص ۲ بی سی، ۱ بی سی یا ای دی ۱ به عنوان سال دیونیسیوس طرح نموده و هدفشان تعیین تولد مسیح یا حلول بوده‌است.
در میان منابع آشفته‌ای که توسط بلاک برن و هولفورد-استیونس (۲۰۰۳، ۷۷۸ اند امدش؛ ۷۷۹) ذکر شده‌اند، می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:
هشت تا ده سال پس از محاسبات دیونیسیوس، روش محاسبه دیگری توسط کشیش مذهب الکساندریا آنی یانوس در حوالی سال ای دی ۴۰۰ انجام گرفته که عید تبشیر را ۲۵ مارس در نظر گرفته، ۹ ای دی (جولیان) اند امدش؛ در قرون اولیه، این «عصر حلول» در کشورهای شرقی و در امپراطوری روم شرقی حاکمیت داشته و امروزه نیز در اتیوپی مورد استفاده‌است. البته باید در نظر داشت که بین تقویم اتیوپی یائی و تقویم مسیحی ۸ یا ۷ سال اختلاف وجود دارد.
مورخان روم شرقی مانند تجلی خدا در انسان به ثبت هر سال در دنیای تواریخ خود بر پایه‌های مختلف یهودی – مسیحی ادامه دادند – از نظریه خلقت جهان که توسط دانشمندان مسیحی پنج قرن اول دوران مسیحیت محاسبه گردیده بود. این اعصار، را که گاهی با نام «آنو ماندی»، «سال جهان (مخفف شده به صورت ای ام) توسط دانشمندان مدرن می‌خوانند، اختلاف‌انگیز هستند. هیچ مبدأ تاریخ تک» آنو ماندی" ملاک قرار نگرفت. یک فرمول معروف عبارت بود از روش ابداعی ایوسبیوس قیصر یک تاریخدان در دوره کنستانتین اول. جرومی مترجم لاتین به معروف شدن آنو ماندی ایوسبیوس در غرب کمک نمود.
اگرچه دانشمندان به صورت کلی اعتقاد دارند که مسیح در زمانی قبل از سال ای دی ۱ متولد گردیده‌است، شواهد تاریخی دال بر تاریخ تعریف شده، بسیار ضعیف می‌باشند." (داجت ۵۷۹، ۱۹۹۲). بنا به انجیل ماتیو (۱۶٬۲:۱) هرود کبیر در تولد مسیح زنده بوده و دستور قتل‌عام بیگناهان را در عکس العمل به این تولد، صادر نموده بود. بلاک برن اند هولفورد-استیونس زمان مرگ هرود را کمی پس از تولد در سال ۴ بی سی (۷۷۰، ۲۰۰۳) ثبت نموده و می‌گوید که اعتقاد به داستان قتل‌عام بیگناهان دارند گاهی به ستاره استناد می‌کنند که موید مگی کتاب مقدس با مقارنه سیارات ۱۵ سپتامبر سال ۷ بی سی یا دنباله دار هالی سال ۱۲ بی سی می‌باشد؛ حتی مورخانی که به واقعه قتل‌عام بیگناهان اعتقاد ندارند، زمان تولد را در سال‌های حکومت هرود به عنوان افسانه‌ای کهن تر از انجیل‌های موجود، قبول دارند (صفحه ۷۷۶).
انجیل لوک (۱:۵) اظهار می‌دارد که جان تعمید دهنده معتقد بود که حتی اگر مسیح در دوره هرود متولد نشده باشد، حداقل در دوره بارداری بوده‌است، و اینکه در زمانی که مادر جان در ماه ششم بارداری بوده، مسیح نیز در دوره بارداری مادر بزرگوارشان قرار داشته‌اند (۱:۲۶). انجیل لوک همچنین اظهار می‌دارد که مسیح در دوران حکومت آگوستوس و در زمان حاکمیت کوایرینیوس بر سوریه تولد یافته‌است (۲–۲:۱)، بلاک برن اند هولفورد-استیونس (۷۷۰، ۲۰۰۳) اذعان می‌دارد که حاکمیت کوایرینیوس بر سوریه در سال ای دی ۶ آغاز گشته که با حاملگی سال ۴ بی سی در تضاد است. این منبع می‌افزاید که «لوک مقدس دشواری‌های بیشتری را موجب گردیده‌است… بنابراین اکثر منتقدان لوک را معتبر نمی‌دانند» (صفحه ۷۷۶). تکیه برخی از تحصیل کردگان بر انجیل جان در نشان دادن تاریخ تولد مسیح در سال ۱۸ بی سی است. (بلاک برن اند هولفورد-استیونس (۷۷۶، ۲۰۰۳).
یک مورخ آفریقائی قرن هفتم بنام ویکتور تون ننا، اولین تاریخ‌نگار یا مورخی بود که انو دامینی را به عنوان مکانیزم پایه ثبت تاریخ خود قرار داد. چند نسل بعد از بید که از مورخان انگلو ساکسون بحساب آمده و با آثار دیونیسیوس هم آشنائی داشت نیز تاریخ انو دامینی را در «تاریخ کلیسائی مردم انگلستان» که به سال ۷۳۱ خاتمه یافت، مورد استفاده قرار داد. در همین تاریخ، او اولین کسی بود که معادل لاتین «قبل از مسیح» را مورد استفاده قرار داده و علی‌رغم استفاده از صفر در کامپیوتوس خود، به ثبت استاندارد عدم وجود سال صفر برای مورخان همت گماشت. هم بید و هم دیونیسیوس از انو دامینی به عنوان آغاز دوره حلول یا حاملگی مسیح یاد نموده‌اند و نه تولد ایشان حدود نه ماه بعد («روش عید تبشیر»).
در قاره اروپا معرفی انو دامینی به عنوان عصر انتخاب رونسانس کارولینی‌ها توسط الکوئین انجام گرفت. این توافق چارلز کبیر و جانشینان او باعث رواج استفاده از مبدأ تاریخ و گسترش آن در سراسر امپراطوری کارولینی‌ها گردید که نهایتاً به عنوان هسته اصلی سیستم تا زمان معاصر مورد استفاده قرار دارد.
خارج از قلمرو امپراطوری کارولینی‌ها، اسپانیا به تاریخ‌نگاری بواسطه عصر سزارها یا عصر اسپانیائی ادامه داد که به خوبی تا قرون وسطی نیز ادامه یافت. مبدأ این تاریخ سال ۳۸ بی سی بود. عصر شهدا که به سال شماری از جلوس دیو کلیشن در سال ۲۸۴، شخصی که آخرین ولی شدیدترین کشتار مسیحیان را انجام داد پرداخت، در شرق رواج یافته و هنوز هم به‌طور رسمی توسط قبطی مورد استفاده قرار دارد. این مبدأ همچنین توسط اتیوپی یائی مورد استفاده قرار داشت. سیستم دیگر در نظر گرفتن مبدأ تاریخ از مصلوب کردن مسیح است که تصور می‌شود که زمان آن به هیپولیتوس و ترتلیان برگشته و گفته می‌شود که وقوع آن در زمان کنسولگری جمینی (ای دی ۲۹) بوده که در دست نوشته‌های معمول قرون وسطی نیز آمده‌است.
حتی اگر انو دامینی در قرن نهم دارای کاربرد وسیع بوده باشد، واژه قبل از مسیح (یا معادل آن) تا اواخر قرن پانزدهم مرسوم نگردیده بود.
برخی تواریخ دیگر نیز در عصر مدرن دارای کاربرد رسمی بوده یا هنوز هم در برخی از کشورها در کنار تاریخ انو دامینی بین‌المللی حاضر، مورد بهره‌برداری قرار دارند.
سال ۵۴۳ بی سی بشمارد. این تاریخ به تقویم خورشیدی تائی یا تاریخ تایلند بودائی معروف بوده و آشکارا بر پایه تقویم خورشیدی غربی استوار است. این یکی از انواع تقویم بودائی بحساب می‌آید.
انو دامینی را گاهی با نام تاریخ مشترک («سی.ای.» یا «سی ای») می‌خوانند. این واژه معمولاً توسط کسانی که نمی‌خواهند مفاهیم مذهبی در تاریخ وارد شوند، ترجیح داده می‌شود. به عنوان مثال، کانینگهام و استارر (۱۹۹۸) این‌گونه می‌نویسند که «بی.سی.ای. / سی. ای… متضمن ایمان به مسیح نبوده و از این رو کاربرد آن در بین افراد با ادیان مختلف بوده و از این جهت کاربرد شان از تاریخ‌های معمول بی. سی / ای. دی مناسب تر است.»
جمهوری خلق چین که در سال ۱۹۴۹ تأسیس گشت، تاریخ غربی‌ها را پذیرفته و آن را "gōngyuán", 公元، که از لحاظ ادبی بمعنای تاریخ مشترک است.
انو سالوتیس (که ترجمه معمول آن از لاتین بمعنای «سال رستگاری» است) یک اسلوب تاریخ‌نگاری است که تا قرن هجدهم کاربرد داشته و مبدأ آن مانند انو دامینی از زمان تولد عیسی مسیح محاسبه می‌گردید. این مفهوم را می‌توان در قالب پذیره‌های دینی مسیحیان توصیف نمود که بر طبق آن تولد مسیح باعث رهائی انسان از لعنت جاویدان گردیده‌است. نام این تاریخ را معمولاً به‌صورت‌های کامل انو نوستایرسالوتیس («در سال رستگاری ماً)، انو سالوتیس هامانای (» در سال رستگاری انسان «)، انو ریپاراتای سالوتیس (» سال اکمال رستگاری") بکار می‌برند.
مورخان از سال صفر استفاده نمی‌نمایند – ای دی ۱ اولین سال یا مبدأ تاریخ انو دامینی محسوب گشته و ۱ بی سی بلافاصله از این مبدأ به عقب رفته و به عنوان یکسال قبل از مبدأ نامیده می‌شود. این ایرادی است که در برخی محاسبات به چشم می‌خورد؛ از این جهت در سال شماری فضائی یک صفر اضافه شده
و «ای دی» و «بی سی» حذف گشته‌اند. در راستای حفظ استاندارد شمارگان اعشاری، یک علامت منفی «–» به سال‌های ماقبل اضافه می‌گردد. بدین صورت شمارش معکوس سال ۲ به این ترتیب خواهد بود۲-،۱-، ۰، ۱، ۲ که به همین صورت از دو طرف ادامه می‌یابد. نتیجه این امر باعث یک تغییر یک-ساله بین دو سیستم می‌گردد (بعنوان مثال ۱ مساوی ۲ بی سی می‌گردد). به‌هرحال، کاربری مدنی هنوز ایده سال صفر را نمی‌پذیرد.
تاریخ «انو دامینی» تا قرن هشتم توسط اروپای غربی مورد قبول واقع نشده بود. مسیحیان اولیه همانند دیگر شهروندان امپراطوری روم از روش‌های متفاوت برای مشخص کردن یک سال خاص استفاده می‌نمودند – و قرار دادن بیش از یک تاریخ در یک سند مرسوم بوده‌است. این اختلاف باعث می‌شد که مورخان از طریق مقایسه گاه‌شماری مناطق مختلف یک شاهنشاهی، لیست‌های رگنال موازی برای بسیاری از سلطنت‌ها و سیستم‌های سیاسی ابداع نمایند.
اولین و مشترک‌ترین وسیله گاه‌شماری، تاریخ‌نگاری کنسولی روم و یونان بود. این امر شامل نامگذاری «کنسولز اوردیناری» یعنی کسی که برای این منصب تعیین می‌گشت ۲ ژانویه سال مدنی، بود. برخی اوقات یک یا دو کنسول تا نوامبر یا دسامبر سال قبل تعیین نشده و اخبار انتصابات تا چند ماه پس از شروع سال جدید به برخی مناطق امپراطوری روم نرسیده بود. از این رو ما گاهی کتیبه هائی می‌یابیم که از سال به عنوان «پس از کنسولگری» هر دو کنسول یاد شده‌است.
روش دیگر تاریخ‌نگاری که به ندرت مورد استفاده قرار می‌گرفت، مشخص کردن سال «انو آربیس کاندیتای» یا «در سال پیدایش شهر» (مخفف ای یو سی) بود که «شهر» به معنای «روم» تلقی می‌شد. (اغلب این اشتباه می‌شود که ای یو سی مخفف "اب آربه کوندیتاً که عنوان تاریخ تی لوی روم است، می‌باشد) مورخان رومی از چندین مبدأ تاریخ استفاده کرده‌اند. مورخان مدرن معمولاً مبدأ واروو را برمی‌گزینند که ما آن را در سال ۷۵۳ بی سی قرار می‌دهیم.
در حدود سال ای دی ۴۰۰، یک مورخ اهل جزایر ایبری به نام اوروسیوس تاریخ «اب آربه کوندیتاً را مورد استفاده قرار داد. شاید پاپ بنی فیس ششم (در حدود سال ای دی ۴۰۰) اولین شخصی بود که هر دو تاریخ» اب آربه کوندیتاً و تاریخ «انو دامینی» را با هم مورد استفاده قرار داد. (از نظر او ای دی۶۰۷ = ای یو سی ۱۳۶۰).
سیستم دیگری که مورد استفاده آن بسیار کمتر از آنچه تصور می‌رود، بود. سال رگنال امپراطوری روم است. در ابتدا، اگوستوس شمارش سال را بر اساس تعداد دفعات عهده‌دار شدن کنسول‌گری و تعداد دفعاتی که سنای روم قدرت حاکم را به وی اعطاء کرده بود، انجام داده و دقیقاً نظاره گر این افسانه بود که قدرت وی ناشی از این سمت‌های تفویضی و نه قدرت شخصی خود او بوده یا اینکه چه تعداد سپاهی تحت کنترل او بوده‌اند. جانشینان وی نیز این روند را تا زمان محو شدن خاطره جمهوری روم (اواخر قرن دوم یا اوایل قرن سوم) یعنی زمانی‌که به صورت آشکار سال رگنال را برگزیدند، ادامه دادند.
سیستم مشترک دیگر استفاده از دروه نشانه بود (که در آن ۱۵ نشانه به وجود آورنده یک دروه مالیات کشاورزی و شروع سال جدید دوره به‌شمار می‌رفت). استفاده از تاریخ دوره‌ای بروی اسناد و وقایع (بعنوان مثال «پنجمین نشانه»، «دهمین نشانه») در قرن چهارم آغاز گشته و بسیار طولانی‌تر از زمان ختم دریافت مالیات نیز مورد استفاده بود. این سیستم در شهر گال مصر و بخش‌های وسیعی از یونان تا زمان استیلای اسلام و در امپراطوری روم شرقی تا زمان استیلای آن در سال ۱۴۵۳، مورد بهره‌برداری قرار داشت.
تعداد بسیار زیادی از سیستم‌ها یا تاریخ‌ها نیز از اهمیت برخوردار بودند، به عنوان مثال سال شماری از زمان پیدایش یک شهر بخصوص، سال رگنال امپراطوری فارسی در همسایگی، و نهایتاً حتی سال حکمرانی یک خلیفه. مبدأ شروع سال شماری نیز از محلی به محل دیگر متفاوت بوده و به صورت گسترده در اروپا از استاندارد خاصی برخوردار نبود (بجز انگلستان). از مهم‌ترین این تاریخ‌ها می‌توان به تاریخ سلسله (مورد استفاده تا قرن هشتم) و تاریخ اسپانیائی (مورد استفاده در اسناد رسمی آراگون، والنسیا و در کستایل تا قرن چهاردهم اشاره نمود. در سال ۱۴۲۲، پرتقال آخرین کشور اروپای غربی بود که تاریخ «انو دامینی» را پذیرفت)
۴۱ (۲۰۰۲): ۲۴۶–۱۶۵. یک نسخه حاشیه‌نویسی از بخشی از «انو دامینی».
«دائرةالمعارف کاتولیک» اس. وی. «سال شماری عمومی»
گوگل ارث ، برنامه‌ای است برای دریافت و مشاهدهٔ اطلاعات جغرافیاییِ جهان که توسط شرکت کی‌هول ساخته شده‌است و نقشهٔ ۳بعدیِ زمین نیز نامیده می‌شود. نقشه‌های این برنامه با کنار هم قرار دادن تصاویر انتخاب‌شده از تصاویر ماهواره‌ای و عکس‌برداری هوایی و سامانهٔ اطلاعات مکانی ۳بعدیِ جهان به‌دست می‌آید.
با گوگل ارث و در فضای مجازی می‌توان به همه جای زمین پرواز کرد و تصاویر ماهواره‌ای، نقشه‌ها، پستی و بلندی‌ها، و ساختمان‌های سه‌بعدی، کهکشان‌ها و ژرفای اقیانوس‌ها را مشاهده نمود. از دیگر امکانات این برنامه، جستجوی هتل‌ها، رستوران‌ها و دیگر اماکن مختلف است. طبق اعلام گوگل در حال حاضر ۹۸ درصد از سطح زمین تحت پوشش این نرم‌افزار قرار گرفته و همچنین بیش از ۱۰ میلیون مایل از نمای خیابان در این نرم‌افزار ثبت شده‌است.
گوگل ارت برای سیستم عامل ویندوز، مک‌اواس، آی‌اواس لینوکس و اندروید در دسترس است.
این نسخه در سال ۲۰۱۵ بازنشسته اعلام شد و در سال ۲۰۱۷ نیز پشتیبانی گوگل از این نسخه به پایان رسید.
گوگل ارث، نقشه سه بعدی نقاط مختلف جهان، برای نشان دادن پیامد تغییرات اقلیمی زمین بر لایه‌های یخبندان، سواحل و سایر نقاط جهان مجموعه ویدئوهای جدیدی را به خدمات خود می‌افزاید که حاصل جمع‌آوری و ویراستاری تصاویر ماهواره‌ای چهار دهه اخیر است. این ابزار جدید که روز پنجشنبه ۲۶ فروردین ۱۴۰۰ راه‌اندازی شد مهم‌ترین نوآوری و به روز شدن گوگل ارث طی پنج سال اخیر است.‏
گوگل ارث در کنار نام خلیج فارس از عبارت خلیج عربی استفاده کرده است.کاربران گوگل در صورت بزرگنمایی نقشه در منطقه خلیج فارس، به وضوح متوجه می‌شوند که این سرویس گوگل، نام خلیج عربی را در کنار نام خلیج فارس قرار داده است.
هوش احساسی، هوش عاطفی یا هوش هیجانی شامل شناخت و کنترل عواطف و هیجان‌های خود و دیگران است. به عبارت دیگر، شخصی که EI بالایی دارد، سه مؤلفهٔ هیجان‌ها را به‌طور موفقیت‌آمیزی با یکدیگر تلفیق می‌کند: مؤلفهٔ شناختی، مؤلفهٔ فیزیولوژیکی و مؤلفهٔ رفتاری. متونِ علم مدیریت بر این باورند که رهبران و مدیران، با هوش‌های هیجانیِ بالاتر، توان بیشتری برای هدایتِ سازمانِ تحت کنترل‌شان دارند. یافته‌های جدید نشان می‌دهد کارکنانی که دارای وجدان کاری و احساس وظیفه‌شناسی بالایی هستند، اما فاقدِ هوش احساسی و اجتماعی‌اند، در مقایسه با کارکنان مشابهی که از هوش احساسی بالایی برخوردارند، عملکرد ضعیف‌تری دارند.سایت پایگاه اطلاع‌رسانی صنعت، هوش احساسی یک مهارت مدیریتی.
از مقالاتِ پژوهشی برخی دانشمندان این‌گونه بر می‌آید که، کسانی که از هوش احساسی برخوردارند می‌توانند عواطف خود و دیگران را کنترل کرده، بینِ پیامدهای مثبت و منفی عواطف تمایز گذارند و از اطلاعاتِ عاطفی برای راهنمایی فرایندِ تفکر و اقدامات شخصی استفاده کنند. هوش احساسی، اصطلاحِ فراگیری است که مجموعهٔ گسترده‌ای از مهارت‌ها و خصوصیات فردی را دربرگرفته و به‌طور معمول به آن دسته مهارت‌های درون فردی و بین فردی گفته می‌شود که فراتر از دایرهٔ مشخصی از دانش‌های پیشین، چون بهرهٔ هوشی و مهارت‌های فنی یا حرفه‌ای است.
ارسطو می‌گوید:"عصبانی شدن آسان است؛ همه می‌توانند عصبانی شوند، اما عصبانی شدن در برابر شخصِ مناسب، به میزان مناسب، در زمان مناسب، به دلیل مناسب و به روش مناسب – آسان نیست!"
دانیل گلمن معتقد است، هوش عاطفی بالا تبیین می‌کند که چرا افرادی با بهرهٔ هوشیِ متوسط، موفق تر از کسانی هستند که نمره‌های بهره هوشی بالاتری دارند. بهرهٔ هوشی نمی‌تواند به خوبی از عهدهٔ توضیحِ سرنوشت متفاوتِ افرادی بر آید که فرصت‌ها، شرایط تحصیلی و چشم‌اندازهای مشابهی دارند.
ادوارد تورندایک از روانشناسان برجسته قرن بیستم در حوزه‌های یادگیری، آموزش و هوش، در سال ۱۹۲۰ مفهومی به نام هوش اجتماعی یا Social Intelligence را به صورت زیر تعریف کرد: «هوش اجتماعی یعنی توانایی درک و مدیریت کردن مردان، زنان، دختران و پسران، برای رفتار خردمندانه در روابط انسانی.»
در دهه ۱۹۴۰ وقتی نود و پنج دانشجوی دانشگاه هاروارد را، یعنی دورانی که دانشجویان دانشگاه‌های شرق آمریکا را افرادی با هوش بهر‌های متنوع تر از امروز تشکیل می‌دادند؛ تا سنین میان‌سالی مورد بررسی قرار دادند، چنین دیدند که افرادی که بالاترین نمره‌های تحصیلی را داشتند از نظر میزان حقوق دریافتی، بهره‌وری و موفقیت شغلی از همدوره‌ای‌های ضعیف‌تر خود موفق تر نبودند. آنان حتی از نظر میزان رضایت از زندگی شخصی یا رضایت از روابط دوستانه، خانوادگی و عشقی نیز وضعیتی برتر نداشتند.هوش احساسی، نویسنده:دانیل گلمن، مترجم:نسرین پارسا، ص 63
اصطلاح هوش عاطفی برای اولین بار در دهه ۱۹۹۰ توسط روان‌شناسی به نام پیتر سالووی مطرح شد. آن اظهار داشت، کسانی که از هوش احساسی برخوردارند، می‌توانند عواطف خود و دیگران را کنترل کرده، بین پیامدهای مثبت و منفی عواطف تمایز گذارند و از اطلاعات عاطفی برای راهنمایی فرایند اندیشه و اقدامات شخصی استفاده کنند.
با ظهور عصر اطلاعات و ارتقای ارزش‌مندی ارتباطات انسانی و هم چنین بروز موقعیت‌های استراتژیک سازمانی، نظریه "هوش عاطفی" رشد چشم‌گیری یافته و از مباحث پرطرفدار سازمانی شده‌است. هوش احساسی، از آخرین مباحث متخصصین در خصوص درک تمایز بین منطق و هیجان بوده و برخلاف مباحث اولیه در این‌جا، فکر و هیجان به عنوان موضوعاتی برای سازگاری و هوشمندی تلقی شده‌است. به علاوه، شبیه سایر مباحث مطرح در خصوص ماهیت انسان، هوش احساسی نیز دستخوش دو نوع بحث و گفتگوی علمی و عوام پسند گردیده‌است.
اصطلاح "هوش عاطفی" برای اولین بار در دهه ۱۹۹۰ توسط دو روان‌شناس به نام‌های جان مایر و پیتر سالووی مطرح شد. آنان اظهار داشتند، کسانی که از هوش احساسی برخوردارند، می‌توانند عواطف خود و دیگران را کنترل کرده، بین پیامدهای مثبت و منفی عواطف تمایز گذارند و از اطلاعات عاطفی برای راهنمایی فرایند اندیشه و اقدامات شخصی استفاده کنند. دانیل گلمن صاحب نظر علوم رفتاری و نویسنده کتاب «کار کردن به وسیله هوش احساسی» اولین کسی بود که این مفهوم را وارد عرصه سازمان نمود. گلمن هوش احساسی را استعداد، مهارت یا قابلیتی دانست که عمیقاً تمامی توانایی‌های فردی را در دایرهٔ خود دارد. در مدل گُلمن به‌طور خلاصه پنج حوزهٔ اساسی هوش احساسی مورد بررسی قرار گرفته‌است:
مدل گُلمن امروزه به‌طور وسیعی به رسمیت شناخته شده‌است. این مدل می‌گوید وقتی فردی دارای هوش عقلی یا بهرهٔ هوشی (IQ) بالایی است، لزوماً دارای هوش احساسی بالا نیست. هوشمند بودن یک امتیاز است که البته تضمینی برای موفقیت در زندگی و روابطِ بین فردی و اجتماعی نخواهد بود.هوش احساسی خود را بسنجید، فیلیپ کارتر، ترجمهٔ محمود امیری نیا و پریسا آقازاده، 1393، نشر آراسته
IQ همان هوش عادی است که بیشتر مردم می‌شناسند. حتماً شما هم افرادی را می‌شناسید که با اینکه هوش بالایی دارند ولی زندگی موفقی ندارند. IQ شما را بر روی بهترین صندلی‌های دانشگاه می‌نشاند اما از اینجا این هوش احساسی است که به شما کمک می‌کند روابط درستی انتخاب کنید و به اهداف و موقعیت‌های بهتری دست پیدا کنید. بیشترین موفقیت زمانی حاصل می‌شود که شما هر دو هوش را تقویت کنید هم IQ هم هوش احساسی.
برای درک تسلط مقتدرانه هیجان‌ها بر ذهن خردورز - و چراییِ در هم افتادگیِ احساسات و منطق، نحوه تکامل مغز مورد بررسی قرار می‌گیرد. اندازه مغز انسان که از حدود ۱۳۵۰ گرم یاخته عصبی و مایع سلولی تشکیل می‌شود، تقریباً سه برابر مغز بستگان نزدیک او در چرخهٔ فرگشت، یعنی نخستین‌های غیر انسان است.
در طول میلیون‌ها سال فرگشت، مغز از پایین به سمت بالا تکامل یافته و مراکز بالاتر آن از بسط و تفصیل قسمت‌های پایین‌تر و کهن تر به وجود آمده‌اند. به گونه‌ای که رشد مغز در جنین انسان تقریباً همین مسیر تکاملی را طی می‌کند.
ابتدایی‌ترین بخش مغز در تمام گونه‌های عصبی شان، ساقه مغز است که قسمت فوقانی نخاع شوکی را احاطه کرده‌است. ریشهٔ مغز، اعمال حیاتی ابتدایی مانند تنفس و سوخت و ساز اندام‌های دیگر بدن را تنظیم می‌کند و کنترلِ واکنش‌ها و حرکات قالبی را بر عهده دارد. نمی‌توان گفت که این مغزِ ابتدایی، فکر می‌کند یا قدرت یادگیری دارد؛ بلکه بیشتر مجموعه‌ای از تنظیم‌کننده‌های از قبل برنامه‌ریزی شده‌است که بدن را آن‌گونه که باید به حرکت وامی‌دارد و به گونه‌ای واکنش نشان می‌دهد که ادامه حیات را ممکن سازد.
در عصر خزندگان این مغز حاکمیت داشت. ماری را مجسم کنید که به نشانهٔ تهدید به حمله؛ «فِس فِس» می‌کند. مراکز هیجانی از ابتدایی‌ترین ساختارهای مغز، یعنی ساقهٔ مغز، سر برآوردند. میلیون‌ها سال بعد در طول دوران تکامل؛ از این قسمت‌های هیجانی، مغز متفکر یا قشر تازهٔ مخ پدید آمد، یعنی پوستهٔ بزرگی که متشکل از بافت‌هایی در هم پیچیده که لایه‌های فوقانی مغز را تشکیل می‌دهند. این واقعیت که مغز متفکر از مغز هیجانی به وجود آمده‌است، رابطهٔ میان فکر و احساسات را آشکارتر می‌سازد، به این صورت که خیلی پیش از آنکه مغز منطقی پدید آید، مغز هیجانی وجود داشته‌است. تکامل مراکز قدیمی هیجانی از قطعه بویایی شروع شد و این مراکز در نهایت به قدری بزرگ شدند که قسمت فوقانی ساقه مغز را احاطه کردند.
در مراحل اولیه، مرکز بویایی از لایه‌های عصبی باریکی تشکیل می‌شد که برای تجزیه و تحلیل بو به کار برده می‌شدند. یک لایه از این یاخته‌ها، آنچه را که فرد بوییده بود دریافت می‌کرد و به دسته‌های مختلف طبقه‌بندی می‌نمود. خوردنی یا سمی، جُفتِ جنسی، دشمن یا طعمه. لایهٔ دوم یاخته‌ها از طریق سیستم عصبی، پیام‌های بازتابی را ارسال می‌کرد تا به بدن دستور لازم را بدهد: گاز گرفتن، از دهان بیرون ریختن، نزدیک شدن، گریختن، تعقیب کردن و شکار.
با پدید آمدن اولین پستانداران، لایه‌های جدید و اصلی مغز هیجانی به وجود آمدند، این لایه‌ها که ساقه مغز را دربر گرفته‌اند به نانی حلقوی شباهت دارند که ته آن را گاز زده باشند، یعنی جایی که ساقهٔ مغز میان آن قرار گرفته‌است. از آنجا که این قسمت مغز به دور ساقه مغز حلقه زده و آن را در میان گرفته‌است، به آن دستگاه کناره‌ای یا سامانهٔ لیمبیک می‌گویند که ریشهٔ لغوی آن کلمه لاتینِ "Limbus" به معنای حلقه است. این محدودهٔ عصبی جدید، هیجان‌های مناسب را به مجموعهٔ مغز اضافه کرد. در مواقعی که اسیرِ اشتیاق یا غضب، یا سراپا غرقِ عشق یا ترس و وحشت می‌شویم، در واقع دستگاه لیمبیک است که مارا در چنگال خود دارد.هوش احساسی، نویسنده:دانیل گلمن، ترجمه :نسرین پارسا، انتشارات رشد1389
آمیگدال یا بادامه، ساختاری است که در دستگاه کناره‌ای قرار گرفته‌است و مرکز آگاهی هیجان‌رفتاری در سطح نیمه‌خودآگاه است. بادامه وضعیت جاری هرکس را در ارتباط با محیط اطراف و افکار به لیمبیک می‌فرستد و براساس ارتباطی که با هیپوتالاموس دارد، قادر است پاسخ‌های هیجانِ‌رفتاری مناسب را در ما به وجود آورد، مانند راست شدن موها در زمان ترس، گشاد شدن مردمک چشم در زمان شادی، افزایش ضربان قلب در زمان خشم. به‌همین دلیل، بادامه را بخشِ پایه سامانه پاداش‌دهنده و تنبیه‌کننده و مرکز تنظیمی در هوش احساسی می‌نامند که در اصطلاح به آن "مغز هیجانی" گفته می‌شود.هیجان رفتار و تن گفتار، تألیف محمود امیری نیا، نشر آراسته، فروردین 1393
داشتن دانش و آگاهی دربارهٔ احساسات و هیجانات کودک برای والدین الزامیست. باید محیطی را ایجاد کرد که همه به بیان احساسات خود بپردازند. از بچه خواسته شود احساسات خود را نقاشی کند یا به زبان بیاورد. احساس امنیت و فضای حمایتی نیز به این روند کمک خواهد کرد.سایت پزشکان بدون مرز ، همیت هوش احساسی و ضرورت آن در فرزند پروری، 26 خرداد 1386.
هوش احساسی به دلیل کاربردهایی که دارد و به‌خصوص در مورد کودکان از جایگاهی ویژه برخوردار است. هوش احساسی به کودکان کمک می‌کند تا در موقعیت‌های تهدیدکننده و خطرناک، واکنش مناسب تری برای نجات خود انجام دهند. همچنین با کمک هوش احساسی می‌توانند به ریشه‌های غم و شادی در خود پی‌ببرند و آن را مدیریت کنند. حساسیت و هوش احساسی بالاتر به کودکان کمک می‌کند تا نیازهای دیگران را درک، حداقل با همدلی به آن‌ها کمک و با کنترل بر احساسات خود، حس مسئولیت‌پذیری را در خود تقویت کنند. در مجموع، هوش احساسی به خصوص به کودکان کمک می‌کند تا یادگیری بهتری داشته و خوشحال‌تر، سالم‌تر و موفق‌تر باشند.
واقعیت آن است که کودکان، هیچ‌گاه آنچه را که شما می‌گویید، انجام نمی‌دهند، اما همیشه در پایان، آنچه را که شما انجام می‌دهید به انجام می‌رسانند؛ بنابراین، پیش از اینکه ما به کودک خود فکر کنیم که چگونه می‌توانیم، هوش احساسی او را پرورش دهیم یا هیجان‌های او را مدیریت کنیم، بهتر است، ابتدا به فکر فراگیری روش‌هایی برای مدیریت هیجان‌های خود باشیم، آنگاه خواهیم دید که آن‌ها چطور می‌توانند، عواطف و احساسات خود را مدیریت نمایند. برای پرورش هوش احساسی و اجتماعی در کودکان، نباید منتظر بمانیم که تنها خود آن‌ها با ما ارتباط برقرار کنند. هرچند این سخن، به این معنا نیست که آن‌ها قادر
به برقراری ارتباط نیستند؛ زیرا آن‌ها درست از زمانی که به دنیا می‌آید، بدون اینکه هیچ کلمه‌ای را بشناسند، می‌توانند با دیگران ارتباط برقرار کنند.
توانمندی‌های هوشی ثابت هستند اما هوش احساسی می‌تواند فراگرفته شود یا بهبود یابد. زمانی که کودکان از نظر هوش احساسی هوشمند شوند قادر خواهند بود به استعدادهای خود دست یابند. دلیل آن است که عملکرد بالای مغز به وسیله تنش محدود شده، بدین‌سان کودک قادر به تمرکز نبوده و نمی‌تواند به تفکر بپردازد. کودکانی که یادمی‌گیرند همسو با واکنش‌ها مثبت فکر کنند قادر خواهند بود که بر هیجانات سخت خود چیره شوند. یادگیری و حافظه تحت تأثیر هیجان‌های شدید قرار می‌گیرند و هیجان می‌تواند تأمین‌کننده سوخت برای یادگیری قلمداد شود.
کنترل کردن و ابراز کردن مناسب احساسات به کاهش مشکلات رفتاری منتهی می‌شود و نهایتاً به پذیرش بیشتر دیگران کودکانی که هیجانِ همسویِ منفی خودشان را به شکل غیرقابل کنترل مثل به هم کوبیدن در و ناسزا ابراز می‌کنند، واکنش منفی دیگران را علیه خود برمی‌انگیزد. این بازخوردهای منفیِ دیگران باعث می‌شود از خود ارزشمندیِ کودکان کاسته شود. نیاز احساس به مهم بودن، احساسِ موردِ حمایت بودن، احساسِ احترام و حسِ دوست داشته شدن، از جمله نیازهایی است که کودکان را به جنگ با مشکلات و تلاش برای حل مسایل وامی‌دارد. هنگامی که آنان این احساسات را در محیط‌های مربوط تجربه نکنند ممکن است برای تأمین نیازهای خود، به سمتِ واکنش‌های منفی هدایت شوند. مشکلات رفتاری نتیجه هوشِ هیجانیِ پایین و خشونت نیز ممکن است زاییده احساساتی چون ضعف و ناکامی و درحاشیه بودن باشد.
والدین با صحبت کردن، مکث کردن، توجه کردن به بیان احساس‌ها و هیجان‌های نوزاد و کودک خود، دادن فرصت تمرین هیجان‌ها به او در محیط بازی، ارائه الگوی تقویت و مشاهده‌ای و نوازشگری می‌توانند، سنگ بنای ارتباط اجتماعی و پرورش هوش احساسی را در کودکان بنا کنند.هیجان رفتار و تن گفتار، تألیف محمود امیری نیا، فروردین 1393، نشر آراسته
تعدادی از راهکارهای مهمی که برای بالا بردن هوش احساسی کودک باید در دستور کار قرار داد، به شرح زیر است:
توجه ویژه به تغذیهٔ بچه‌ها امری بسیار مهم در این مورد است. فردی که از تغذیهٔ مناسب برخوردار نیست، به‌هیچ‌وجه نمی‌تواند عملکرد درستی نیز داشته باشد. تغذیهٔ نامناسب باعث از بین رفتن تمرکز کودکان می‌شود و اضطراب و بیش‌فعالی را در آن‌ها افزایش می‌دهد. مخفی نکردن احساسات خود از فرزندان نیز نقش مهمی در تقویت هوش احساسی آن‌ها دارد، بدین‌ترتیب کودک می‌تواند انواع احساسات را درک کند و آن‌ها را از هم متمایز نماید. سعی کنید روحیه همدلی را در کودکان خود تقویت کنید تا به افزایش هوش احساسی کودک‌تان کمک کند. بازی‌های افزایش هوش احساسی نیز می‌تواند کمک قابل توجهی به بالا بردن هوش هیجان کودک کند. بچه‌ها در جریان بازی عصبانی‌شدن، ناراحتی، خوشحالی، ناامیدی و… را در کنار یکدیگر تجربه می‌کنند. از موارد دیگر می‌توان به تمرکز کردن روی رفتارهای صحیح کودک اشاره کرد. تشویق کودکان به انجام و تکرار رفتارهای مثبت به‌مراتب تأثیرات تربیتی بالاتری روی آن‌ها دارد. همچنین آشنا کردن کودک با عوامل تحریک کننده‌اش و ارائه راهکارهای مناسب برای کنترل احساسات و عواطف شخصی مانند قدم‌زدن، گوش‌دادن به موسیقی، تماشاکردن فیلم، دردودل‌کردن با دیگران و… می‌تواند نقش بسیار مهمی در آموزش کودکان در همین راستا باشد.
سالووی توصیف مبنایی خود را از هوش احساسی بر اساس نظریات گاردنر در مورد استعدادهای فردی، قرار می‌دهد و این توانایی‌ها را به پنج حیطه اصلی بسط می‌دهد.
خود آگاهی- تشخیص هر احساس به همان صورتی که بروز می‌کند- سنگ بنای هوش احساسی است. توانایی نظارت بر احساسات در هر لحظه برای به دست آوردن بینش روان شناختی و ادراک خویشتن، نقشی تعیین‌کننده دارد. ناتوانی در تشخیص احساسات واقعی، ما را به سردرگمی دچار می‌کند. افرادی که نسبت به احساسات خود اطمینان بیشتری دارند، بهتر می‌توانند زندگی خویش را هدایت کنند. این افراد دربارهٔ احساسات واقعی خود در زمینه اتخاذ تصمیمات شخصی از انتخاب همسر آینده گرفته تا شغلی که برمی‌گزینند، احساس اطمینان بیشتری دارند.
قدرت تنظیم احساسات خود، توانایی و مهارت عاطفی است که بر حس خودآگاهی متکی می‌باشد و شامل ظرفیت شخص برای تسکین دادن خود، دور کردن اضطراب‌ها، افسردگی‌ها یا بی حوصلگی‌های متداول و پیامدهای شکست است. افرادی که به لحاظ این توانایی ضعیفند، به‌طور دائم با احساس نومیدی و افسردگی دست به گریبانند، در حالی که افرادی که در آن مهارت زیادی دارند، با سرعت بسیار بیشتری می‌توانند ناملایمات زندگی را پشت سر بگذرانند.
برای جلب توجه، برانگیختن شخصی، تسلط بر نفس خود و برای خلاق بودن لازم است سکان رهبری هیجان‌ها را در دست بگیرید تا بتوانید به هدف خود دست یابید. خویشتن داری عاطفی،به تأخیر انداختن کامرواسازی و فرونشاندن تکانش‌ها، زیر بنای تحقق هر پیشرفتی است. توانایی دستیابی به مرحله غرقه شدن در کار، انجام هر نوع فعالیت چشمگیر را میسر می‌گرداند. افراد دارای این مهارت، در هر کاری که بر عهده می‌گیرند بسیار مولد و اثربخش خواهند بود.
همدلی، توانایی دیگری که بر خودآگاهی عاطفی متکی است، «مهارت ارتباط با مردم» است. افرادی که از همدلی بیشتری برخوردار باشند، به علایم اجتماعی ظریفی که نشان دهنده نیازها یا خواسته‌های دیگران است توجه بیشتری نشان می‌دهند. این توانایی، آنان را در حرفه‌هایی که مستلزم مراقبت از دیگرانند، تدریس، فروش و مدیریت موفق تر می‌سازد.
بخش عمده‌ای از هنر برقراری ارتباط، مهارت کنترل عواطف در دیگران است، مانند صلاحیت یا عدم صلاحیت اجتماعی و مهارت‌های خاص لازم برای آن. این‌ها توانایی‌هایی هستند که محبوبیت، رهبری و اثربخشی بین فردی را تقویت می‌کنند. افرادی که در این مهارت‌ها توانایی زیادی دارند، در هر آنچه که به کنش متقابل آرام با دیگران بازمی‌گردد به خوبی عمل می‌کنند، آنان ستاره‌های اجتماعی هستند.
البته افراد از نظر توانایی‌های خود در هر یک از این حیطه‌ها، با یکدیگر تفاوت دارند و ممکن است بعضی از ما برای نمونه در کنار آمدن با اضطراب‌های خود به‌طور کامل موفق باشیم، اما در تسکین دادن نا آرامی‌های دیگران چندان کار آمد نباشیم. بدون شک، زیر بنای اصلی سطح توانایی ما، عصب است اما مغز به طرز چشمگیری شکل‌پذیر است و همواره در حال یادگیری است.
سستی افراد را در مهارت‌های عاطفی می‌توان جبران کرد: هرکدام از این حیطه‌ها تا حد زیادی نشانگر مجموعه‌ای از عادات و واکنش‌هایی است که با تلاش صحیح، می‌توان آن‌ها را بهبود بخشید.
این نوارهای ضبط شده مربوط به مردمانی از نقاط مختلف جهان بود که از دیگران می‌خواستند برای یافتن و بازگرداندن ایمن و سالم یکی از اعضای خانواده‌شان که مفقودالاثر شده بود به آن‌ها کمک کنند. نیمی از این نوارهای ویدئویی مربوط به کسانی بود که بعدها مسئولیت مفقود شدن یا قتل عضو خانواده خود را در دادگاه پذیرفته و به آن اعتراف کرده بودند. زمانی که شرکت کنندگان نوارها را تماشا می‌کردند، از آن‌ها درخواست شد که دربارهٔ راستگویی یا دروغگویی این افراد قضاوت کنند و به این ترتیب نحوهٔ قضاوت شرکت کنندگان با ارزیابی هوش احساسی آن‌ها مورد مقایسه قرار گرفت. پورتر، به این نتیجه رسید که افراد دارای هوش احساسی و اعتماد به نفس بالا، کسانی را با صداقت ارزیابی کردند که به صورت احساسی، تکه‌ای از لباس گم شدگان خود را به دیگران نشان می‌دادند و درخواست کمک می‌کردند طوری که حس دلسوزی دیگران را تحریک کنند. با این حال بین قضاوت افرادِ دارای هوش احساسی بالا و دیگران تفاوت زیادی وجود نداشت، بنابراین حتی افراد با هوش احساسی بالا نیز قادر نیستند بین راستگویی و دروغگویی تشخیص درست و قابل اعتمادی ارائه دهند.هیجان رفتار و تن گفتار، تألیف محمود امیری نیا، فروردین 1393، نشر آراسته، صفحهٔ 392، ، نشریهٔ هوش، زبان و هیجان رفتار، 6 تیرماه 1393
سطح هوش احساسی را مانند بهره هوشی (IQ) می‌توان به کمک تست‌های معتبر اندازه‌گیری کرد. با انجام این تست‌ها می‌توانید:
دانشگاه رازی، یک دانشگاه دولتی در شهر کرمانشاه است. این دانشگاه در سال ۱۳۵۱ با عنوان «دانشکده علوم کرمانشاهان» فعالیت خود را آغاز کرد و در سال ۱۳۵۳ به «دانشگاه رازی» تغییر نام یافت. هم‌اکنون بالغ بر ۱۱۷۵۹ دانشجو در ۱۱ دانشکده و در سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا مشغول به تحصیل می‌باشند.کتابچه معرفی دانشگاه رازی سال ۱۳۸۷ ص (صفحه ۱۰) تدوین داریوش غفاری بنیان‌گذار این دانشگاه، فریدون معتمد وزیری است.
تأسیس دانشگاه در شهر کرمانشاه نخستین بار در سال ۱۳۲۷ مطرح شد؛ چنانکه در شماره ۳۰ روزنامه آریا چاپ کرمانشاه به تاریخ ۲۶ تیر ۱۳۲۷ نوشته شده، تأسیس دانشگاه در کرمانشاه در آن زمان در دستور کار کمیسیون فرهنگی مجلس شورای ملی قرار گرفته بود؛ اما این امر تا بهمن ۱۳۵۱ یعنی ۲۴ سال بعد به اجرا در نیامد.شیریان، محمدحسین. "تاریخ مطبوعات استان کرمانشاه (از سال ۱۳۲۴ ه.ق/۱۲۸۵ تا ۱۳۹۱ ه.ش)"، کرمانشاه: مؤلف، چاپ اول: ۱۳۹۲، ص ۲۰۵.
دانشگاه رازی در بهمن ماه سال ۱۳۵۱ در شهر کرمانشاه با عنوان «"دانشکدۀ علوم"» توسط گروهی از استادان دانشگاه مانند فریدون معتمد وزیری و عبدالعلی گویا شروع به فعالیت نمود و در شروع سال تحصیلی ۱۳۵۲-۱۳۵۱ با پذیرش ۲۰۰ دانشجو در چهار رشته فیزیک، شیمی، زیست‌شناسی و ریاضی موجودیت خود را اعلام نمود. این مرکز در سال ۱۳۵۳ به «دانشگاه رازی» تغییر نام یافت.
مراسم گشایش رسمی دانشگاه رازی کرمانشاه در روز ۳ مهر ۱۳۵۵ در تالار شهر کرمانشاه برگزار شد که طی آن پیام اشرف پهلوی توسط امیرحسین امیر پرویز استاندار وقت کرمانشاهان خوانده‌شد.
در ادامه با تأسیس دانشکدۀ پزشکی کرمانشاه، دانشکده تربیت دبیر سنندج و دانشکدۀ دامپروری ایلام توسعه یافت. پس از انقلاب بهمن ۱۳۵۷، دانشکده‌های مذکور از دانشگاه رازی جدا گردیده و تحت عنوان دانشگاه‌های علوم پزشکی کرمانشاه، دانشگاه کردستان و دانشگاه ایلام به فعالیت خود ادامه دادند.
دانشگاه رازی هم‌اکنون به‌صورت هیئت امنایی اداره می‌گردد. یک هیئت امنای ۱۳ نفره به‌صورت مشترک ادارۀ این دانشگاه را به همراه دانشگاه صنعتی کرمانشاه بر عهده دارد. اعضای کنونی هیئت امنای مشترک دانشگاه‌های رازی و صنعتی کرمانشاه به شرح زیر هستند.دانشگاه رازی: "اعضای هیئت امناء دانشگاه‌های رازی و صنعتی"؛ بازدید در ۲۵ تیر ۱۴۰۰.
رؤسای دانشگاه رازی از بدو تأسیس تاکنون به شرح زیر بوده‌اند:دانشگاه رازی: "تاریخچه دانشگاه رازی"؛ بازدید در ۲۵ تیر ۱۴۰۰.
در آبان ۱۴۰۰ اعلام شد که ۵۰۰ دانشجوی خارجی در دانشگاه رازی کرمانشاه تحصیل می‌کنند. در آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۰-۱۴۰۱ تعداد ۲۰۰ دانشجوی خارجی جدید در این دانشگاه پذیرش شده‌اند. اکثر این دانشجویان از کشور عراق هستند و به صورت غیربورسیه در دانشگاه رازی و عمدتاً در دانشکده‌های ادبیات و علوم انسانی، فنی و مهندسی و علوم پایه تحصیل می‌کنند.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "پذیرش ۲۰۰ دانشجوی خارجی جدید در دانشگاه رازی"، نوشته‌شده در ۹ آبان ۱۴۰۰؛ بازدید در ۹ آبان ۱۴۰۰.
کل فضای آموزشی و کمک آموزشی مورد بهره‌برداری تا اردیبهشت سال ۱۳۸۳ حدوداً ۶۱۰ هکتار بود که در پردیس طاق بستان، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی و دانشکدۀ علوم اجتماعی مستقر است. در حال حاضر دانشکده‌های علوم پایه، فنی و مهندسی، علوم ورزشی و تربیت بدنی، ادبیات و علوم انسانی و شیمی در پردیس طاق بستان؛ دانشکده‌های کشاورزی و دامپزشکی در پردیس کشاورزی، دانشکدۀ علوم اجتماعی در مرکز شهر و سه دانشکدۀ اقماری (فنی و مهندسی اسلام‌آباد غرب، مدیریت و حسابداری جوانرود و کشاورزی سنقر) در سه شهر یادشده فعالیت دارند. همچنین دبیرستان‌های پسرانه و دخترانۀ وابسته به دانشگاه در پردیس طاق بستان قرار دارند. پردیس کشاورزی و منایع طبیعی، موزه تاریخ طبیعی، دانشکده و درمانگاه تخصصی دامپزشکی در زمینی به مساحت ۵۰۰ هکتار موسوم به باغ میوه واقع شده‌اند. همچنین مجتمع آموزش عالی قصرشیرین، در شهر قصرشیرین فعالیت دارد. حوزۀ ریاست دانشگاه به انضمام حوزه‌های معاونین دانشجویی و فرهنگی، اداری مالی، پژوهشی و آموزشی در ساختمان مرکزی دانشگاه واقع در طاق بستان، سرخه لیژه، بر انجام امور اجرایی و اداری دانشگاه نظارت دارند. پیش‌تر دانشکده ادبیات و علوم انسانی، علاوه بر گروه‌های آموزشی مربوطه سالن‌های ورزشی را در خود جای داده‌بود که در حال حاضر این سالن ها به ساختمان معاونت دانشجویی انتقال پیدا کرده‌اند.
امکانات رفاهی دانشگاه عبارت‌اند از تعاونی مصرف کارکنان، امور نقلیه، امور خوابگاه‌ها، مرکز فروش کتاب، درمانگاه، انتشارات مرکزی، ستاد امور رفاهی اعضای هیئت علمی، مهمانسرا، اداره تربیت بدنی و صندوق قرض الحسنه.
دانشگاه رازی در حال حاضر دارای هفت دستگاه خوابگاه است که گنجایش حدود ۳۷۰۰ نفر دانشجو را دارد. در سال‌های پیشین این دانشگاه برای دانشجویان پسر تنها دو سال و برای دانشجویان دختر به مدت سه سال خوابگاه دولتی ارائه می‌داد که در حال حاضر به ۴ سال ارتقا یافته است. ساختمان فجر در مرکز شهر و مجتمع مسکونی استادان دانشگاه واقع در پردیس طاق بستان، باغ ابریشم، جهت اسکان اعضای هیئت علمی دانشگاه اختصاص یافته‌است.
مجتمع خوابگاهی شهید اشرفی اصفهانی در خیابان باغ ابریشم و در داخل پردیس اصلی دانشگاه قرار دارد. مجموعه خوابگاه اشرفی اصفهانی از ۹ بلوک تشکیل شده که هر بلوک دارای چهار طبقه و هر طبقه دارای دو بخش است. اکثر اتاق‌های این خوابگاه ۴ نفره و تعدادی نیز ۳ نفره و ۲ نفره است. بلوک‌های شمارۀ ۱ تا ۶ ویژۀ دانشجویان کارشناسی و بلوک‌های شمارۀ ۷ تا ۹ که تازه‌تأسیس هستند ویژۀ دانشجویان تحصیلات تکمیلی است.
دانشگاه رازی با داشتن ۳ سالن غذاخوری، روزانه به دانشجویان، اعضای هیئت علمی، کارمندان و کارکنان شرکتی خود سرویس می‌دهد.
سلف مرکزی داخل دانشگاه در خیابان باغ ابریشم و سلف دیگری در دانشکده علوم اجتماعی و در پردیس کشاورزی نیز یک سلف وجود دارد.
کتابخانه مرکزی دارای مجموعه‌ای در حدود ۶۰۰۰۰ عنوان کتاب، ۴۲۰ عنوان نشریه فارسی، ۸ پایگاه اطلاعاتی و حدود ۳۰۰۰ پایان‌نامه و طرح پژوهشی است. این کتابخانه ۴۴۰۰ نفر عضو و روزانه حدود ۳۵۰ نفر مراجعه‌کننده دارد. اعضای کتابخانه مرکزی را دانشجویان، استادان دانشگاه و کارمندان تشکیل می‌دهند. کتابخانه دارای دو سالن مطالعه جهت خواهران و برادران به صورت مجزا است که حدود ۸۰۰ متر مربع مساحت و گنجایش ۳۰۰ نفر مراجعه‌کننده را دارد.
یک پایگاه اورژانس در درون پردیس طاق‌بستان دانشگاه رازی قرار دارد که علاوه بر دانشجویان و کارمندان دانشگاه رازی به شهروندان منطقۀ شمال شرقی شهر کرمانشاه نیز خدمات ارائه می‌دهد. این پایگاه که اورژانس «شهدای دانشجو» نامگذاری شده، شانزدهمین پایگاه شهری اورژانس در شهر کرمانشاه به شمار می‌آید و بر اساس تفاهم‌نامه‌ای میان دو دانشگاه رازی و علوم پزشکی کرمانشاه در روز ۲۹ شهریور ۱۴۰۰ تأسیس شده‌است. نیروی متخصص، آمبولانس و وسایل پزشکی این مرکز توسط دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه تهیه می‌شود.پایگاه خبری تحلیلی دانشگاه رازی (رازی‌پرس): "افتتاح پایگاه اورژانس دانشگاه رازی"، نوشته‌شده در ۲۹ شهریور ۱۴۰۰؛ بازدید در ۴ آبان ۱۴۰۰.
هسته اصلی کتابخانه مرکزی دانشگاه رازی در سال ۱۳۵۴ با مجموعه‌ای شامل ۲ هزار عنوان کتاب فارسی و غیر فارسی در فضایی حدود ۵۰۰ متر مربع شکل گرفت و فعالیت خود را در سطح کارشناسی در ۴ رشته آغاز کرد.کتابخانۀ مرکزی و اقماری دانشگاه رازی: "معرفی کتابخانه"؛ بازدید در ۵ اسفند ۱۳۹۸.
ساختمان جدید کتابخانه مرکزی و مرکز اطلاع‌رسانی دانشگاه رازی در سال ۱۳۸۲ با مساحت ۶۵۰۰ متر و ۱۶۷۰ متر مربع زیربنا در سه طبقه همراه با زیر زمین افتتاح گردید. داخل ساختمان علاوه بر بخش‌های مختلف کتابخانه، بخش IT، واحد تحصیلات تکمیلی دانشگاه و کتابفروشی دانشگاه نیز قرار دارد. کتابخانه مرکزی دانشگاه رازی هم‌اکنون بزرگترین کتابخانه منطقه غرب ایران محسوب می‌شود.
بر اساس آخرین رتبه بندی کتابخانه‌های دانشگاهی توسط پژوهشگاه علوم و فناوری ایران (ایرانداک)، در سال ۱۳۹۸-۱۳۹۷، کتابخانه مرکزی دانشگاه رازی در شاخص‌های اعتبارات (خرید منابع اطلاعاتی)، تعداد کتاب چاپی، تحقیق و توسعه و تعداد امانت کتاب به مراجعان به ترتیب رتبه‌های اول، سوم، چهارم و پنجم را در بین ۲۰۳ کتابخانه دانشگاهی به بدست آورد.
کتابخانه دانشگاه رازی دارای ۵ کتابخانه اقماری است که در دانشکده‌های این دانشگاه قرار دارند. پیشتر ۲ کتابخانه اقماری دیگر نیز در دانشکده‌های علوم پایه و فنی مهندسی فعال بود که به ترتیب در سال‌های ۱۳۹۴ و ۱۳۹۷ در کتابخانه مرکزی ادغام شدند و دانشکده فنی مهندسی فاقد کتابخانه گردید. کتابخانه‌های اقماری از لحاظ اداری مستقل هستند، اما از لحاظ فنی و در تمام فعالیت‌ها و خدمات خود با کتابخانه مرکزی همکاری دارند.
کتابخانه های اقماری از لحاظ اداری مستقل هستند اما  از لحاظ فنی به طور غیر متمرکز تابع سیاست های کتابخانه مرکزی هستند و در تمام فعالت ها و خدمات خود با کتابخانه مرکزی همکاری دارند و در تعیین خط مشی ها و هماهنگ نمودن فعالیت های  خود با کتابخانه مرکزی ارتباط تنگاتنگ داردند.
همزمان با انجام طرح آمایش سرزمین استان کرمانشاه توسط جمعی از استادان دانشگاه رازی، نیاز به گردآوردن مدارک و اسناد مربوط به این حوزه فرهنگی در یک مرکز احساس شد. به همین منظور گروهی از کارشناسان دانشگاه رازی با تأسیس مرکزی با نام کرمانشاه‌شناسی ذیل مجموعه کتابخانه مرکزی این دانشگاه اسناد و اطلاعات مربوط به کرمانشاه را گرد هم آورده و در این مرکز آرشیو و نگهداری کردند. مرکز اسناد توسعه استان و کرمانشاه‌شناسی به مساحت حدود ۳۰۰ مترمربع، مجموعه‌ای در حدود ۲۵۰۰ عنوان سند را شامل گزارش طرح‌های آمایش، آمارنامه‌ها، گزارش طرح‌های پژوهشی خاتمه یافته، بیوگرافی ۱۰۰ تن از مشاهیر و مفاخر، پایان‌نامه‌های کاربردی و کتاب‌های مرتبط با مسائل و زمینه‌های موضوعی کرمانشاه به صورت چاپی و الکترونیکی گردآوری، آماده و آرشیو کرده‌است.کتابخانۀ مرکزی و اقماری دانشگاه رازی: "مرکز اسناد توسعۀ استان و کرمانشاه‌شناسی"؛ بازدید در ۵ اسفند ۱۳۹۸.
این دانشکده در سال۱۳۵۱ و همزمان با تشکیل گروه های ریاضی، فیزیک و زیست شناسی تأسیس گردید و در سال ۱۳۷۴ گروه آمار نیز به گروه های دانشکده اضافه شد.و در حال حاضر هر ۴ رشته فوق دانشجویان در مقاطع کارشناسی ، کارشناسی ارشد و دکتری مشغول به تحصیل هستند ، و چه از نظر ساختار هیئت علمی و چه از نظر هرم دانشجویی ، دانشکده علوم جزء دانشکده های برتر دانشگاه رازی می باشد
تعداد گروه ها : ۴ گروه (ریاضی - آمار - فیزیک - بیولوژی)
"کارآفرینی"': کارشناسی ارشد و دکتری (در مقطع کارشناسی ارشد شامل گرایش‌های کسب و کار جدید، فناوری، گردشگری و سازمانی و در مقطع دکتری شامل گرایش کسب و کار جدید.
رشته‌های دو دانشکده علوم اجتماعی و دانشکده ادبیات و علوم انسانی تا زمستان سال ۱۳۸۶ جزء دانشکده ادبیات و علوم انسانی بودند که مکان ان در بلوار شهید بهشتی رو به روی بیمارستان طالقانی بود در این سال دانشکده ادبیات به دو دانشکده تفکیک شد و رشته‌هایی که جزء دانشکده ادبیات بودن تحت این عنوان به ساختمان جدیدی در پردیس طاق بستان دانشگاه رازی منتقل شدند و بقیه رشته‌ها تحت عنوان دانشکده علوم اجتماعی در مکان سابق دانشکده ادبیات باقی‌ماندند.
مهندسی کشاورزی (مکانیک ماشین‌های کشاورزی):کارشناسی، کارشناسی ارشد
مهندسی کشاورزی (زراعت و اصلاح نباتات): کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی
مهندسی کشاورزی (علوم دامی): کارشناسی و کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی
مهندسی کشاورزی (مهندسی آب): کارشناسی و کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی/ سازه‌های آبی /منابع آب و دکترای آبیاری و زهکشی
مهندسی کشاورزی (ترویج و آموزش کشاورزی): کارشناسی و کارشناسی ارشد
مهندسی کشاورزی (گیاه پزشکی): کارشناسی و کارشناسی ارشد
مهندسی کشاورزی (خاکشناسی): کارشناسی و کارشناسی ارشد
امکانات موجود در دانشکده:
نشانی: کرمانشاه، باغ ابریشم (سرخه لیژه)، دانشکده تربیت بدنی
الهیات و معارف اسلامی: کارشناسی و کارشناسی ارشد (علوم قرآن و حدیث_ فلسفه و حکمت اسلامی)
زبان و ادبیات فارسی: کارشناسی و کارشناسی ارشد و دکتری
زبان و ادبیات انگلیسی: کارشناسی و کارشناسی ارشد و دکتری
جغرافیا طبیعی: کارشناسی و کارشناسی ارشد (ژئومورفولوژی_آب و هواشناسی)
زبان و ادبیات عرب: کارشناسی و کارشناسی ارشد و دکتری
فقه و مبانی حقوق: کارشناسی و کارشناسی ارشد
حقوق: (از سال ۱۳۹۲) کارشناسی و کارشناسی ارشد رشته حقوق خصوصی
تاریخ: کارشناسی ارشد
ساختمان جدید این دانشکده در سال ۱۳۸۶ افتتاح شد و در حال حاضر دارای شش گروه آموزشی:زبان و ادبیات عرب، الهیات، معارف اسلامی، زبان انگلیسی، زبان و ادبیات فارسی، جغرافیا، تاریخ و حقوق با تعداد ۷۰ عضو هیئت علمی و تعداد ۱۵۵۹ دانشجو در سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشدو دکتری به فعالیت آموزشی خود ادامه می‌دهد.
دانشکده شیمی در اسفندماه سال ۱۳۸۷ از دانشکده علوم تفکیک گردید. این دانشکده دارای ۲۳ عضو هیئت علمی می‌باشد که در مرتبه استادی ۳ نفر، در مرتبه دانشیاری ۶ نفر، در مرتبه استادیاری ۷ نفر و در مرتبه مربی ۷ نفر مشغول به انجام امور آموزشی، پژوهشی و تحقیقاتی می‌باشند که حاصل آن در سال ۲۰۱۰ میلادی، چاپ بیش از ۸۰ مقاله ISI در مجلات معتبر خارجی و تصویب ۲ طرح پژوهشی ملی با وزارت صنایع می‌باشد. این دانشکده هم‌اکنون علاوه بر رشته‌های شیمی محض و کاربردی و دبیری شیمی که در مقطع کارشناسی می‌باشند، در رشته‌های شیمی تجزیه، شیمی آلی، شیمی کاربردی، شیمی معدنی و شیمی فیزیک نیز دارای ۷۶ دانشجو در مقطع کارشناسی ارشد و ۴۶ دانشجو در مقطع دکتری می‌باشد.
دانشگاه رازی دارای ۳ دانشکده اقماری است که در شهرهای سنقر، اسلام‌آباد غرب و جوانرود در استان کرمانشاه واقع شده‌اند. به گفته رئیس دانشگاه رازی محمدابراهیم اعلمی آل آقا، طرح آمایش آموزش عالی توسعه دانشکده‌های اقماری را در استان کرمانشاه محدود کرده و این دانشکده‌ها به لحاظ کمی افزایش نخواهند یافت.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "ممنوعیت افزایش دانشکده‌های اقماری در کرمانشاه"، نوشتۀ ۱۰ مهر ۱۳۹۸؛ بازدید در ۱۱ مهر ۱۳۹۸.
دوره کارشناسی:
پردیس مرکزی دانشگاه رازی در محوطه‌ای در نزدیکی طاق‌بستان قرار دارد. سردر این پردیس توسط محمدرسول اسماعیل‌مانند طراحی شده و اجرای آن از سال ۱۳۸۹ آغاز شدخبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "پروژۀ احداث سردر ورودی دانشگاه رازی سال آینده اجرا می‌شود؛ طرح اولیه توسط مشاور طراحی شده و اساتید و دانشجویان می‌توانند راجع به آن نظر دهند"، نوشته‌شده در ۳ اسفند ۱۳۸۸؛ بازدید در ۱۸ شهریور ۱۳۹۹. و در سال ۱۳۹۲ به اتمام رسید. محمد شریفی‌پور مدیر طرح‌های عمرانی دانشگاه رازی در مراسم افتتاح سردر، آن را نمادی از کتاب و قلم و بیانگر فضای دانشگاهی عنوان کرد و گفت این سردر از منظری دیگر جلوه‌گر بال‌های باز یک پرنده است. طولانی شدن زمان ساخت، هزینه بالا و نیز طراحی و اجرای ضعیف این سردر انتقادات زیادی را به دنبال داشت.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "سردر جدید پردیس دانشگاه رازی کرمانشاه نماد چیست؟"، نوشته‌شده در ۸ آبان ۱۳۹۲؛ بازدید در ۱۸ شهریور ۱۳۹۹.
دانشگاه رازی دارای چندین سالن و زمین ورزشی در محوطهٔ دو پردیس طاق‌بستان و کشاورزی، و نیز در دیگر نقاط شهر کرمانشاه است.دانشگاه رازی، مدیریت تربیت بدنی: "مشخصات اماکن و فضاهای ورزشی دانشگاه رازی"؛ بازدید در ۱۹ شهریور ۱۳۹۹. سرانه فضای ورزشی برای هر دانشجو در دانشگاه رازی در آغاز سال تحصیلی ۱۳۹۹ در بخش فضای سرپوشیده ۱/۱۵ متر و در بخش فضای روباز ۱/۴۳ متر بوده که کمتر از میانگین کشوری است.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "افتتاح ۳ زمین چمن مصنوعی فوتسال در دانشگاه رازی"، نوشته‌شده در ۱۹ شهریور ۱۳۹۹؛ بازدید در ۱۹ شهریور ۱۳۹۹.
در لایحهٔ بودجهٔ سال ۱۳۹۷، سهم دانشگاه رازی از بودجهٔ کشور ۱۶۲۴۴۶۹ میلیون ریال بوده که در میان دانشگاه‌های کشور در رتبهٔ ۲۱ دانشگاه‌های کشور قرار داشته‌است.خبرگزاری مهر: "بیشترین و کمترین بودجۀ دانشگاه‌های بزرگ/ اعلام بودجۀ ۴۲ دانشگاه"، نوشته‌شده در ۲۴ آذر ۱۳۹۶؛ بازدید در ۱۸ آذر ۱۳۹۹. در سال ۱۳۹۸ بودجهٔ دولتی این دانشگاه به ۱۸۹۵۰۶۴ میلیون ریال رسیده‌است که در رتبهٔ ۲۱ تخصیص بودجه جای داشته است.داشته‌های اقتصاد ایران (دارایان): "از ۱۳ هزار میلیارد تومان بودجۀ دانشگاه‌ها در سال ۱۳۹۸ کدام دانشگاه‌ها سهم بیشتری می‌گیرند؟ + جدول ۱۶۶ دانشگاه"، نوشته‌شده در ۲۴ تیر ۱۳۹۸؛ بازدید در ۱۸ آذر ۱۳۹۹. در سال ۱۳۹۹ بودجهٔ دولتی دانشگاه رازی ۱۸۹۲۰۶۸ میلیون ریال بوده است.خبرگزاری دانشجو: "بودجۀ ۹۹ دانشگاه رازی کرمانشاه ۱۸۹۲۰۶۸ میلیون ریال برآورد شده‌است"، نوشته‌شده در ۱۹ آذر ۱۳۹۸؛ بازدید در ۱۸ آذر ۱۳۹۹. بودجهٔ پیشنهادی دانشگاه رازی در لایجهٔ بودجهٔ ۱۴۰۰ نیز ۲۷۷۴۹۴۷ میلیون ریال بوده که در رتبهٔ ۱۷ دانشگاه‌های کشور قرار داشته‌است.خبرنامۀ دانشجویان ایران: "سهم بودجۀ دانشگاه‌ها در سال ۱۴۰۰ +جدول"، نوشته‌شده در ۱۲ آذر ۱۳۹۹؛ بازدید در ۱۸ آذر ۱۳۹۹.
باشگاه دانشجویان دانشگاه رازی یکی از نهادهای وابسته به دانشگاه رازی است که برای انجام فعالیت‌های علمی، فرهنگی و اجتماعی راه‌اندازی شده‌است. این باشگاه در روز ۲۹ دی ماه ۱۳۹۹ افتتاح شده و در قالب ۹ کارگروه تخصصی به فعالیت می‌پردازد.پایگاه خبری تحلیلی دانشگاه رازی (رازی‌پرس): "باشگاه دانشجویان دانشگاه رازی افتتاح شد"، نوشته‌شده در ۱ بهمن ۱۳۹۹؛ بازدید در ۱۳ بهمن ۱۳۹۹.
نمودار زیر آمار بیکاری نسبی دانشجویان فارغ‌التحصیل دانشگاه رازی را نمایش می‌دهد. (مرکز مطالعاتی مهندسی آمار ایران)
در دانشگاه رازی هر ساله سه جشنواره فرهنگی به نام‌های حرکت، رویش و چرتکه برگزار می‌شود. نخستین دوره جشنواره حرکت با موضوع دستاوردهای علمی دانشجویان در سال ۱۳۸۹، نخستین دوره جشنواره فرهنگی-هنری رویش در سال ۱۳۹۱ و نخستین دوره جشنواره استانی چرتکه با موضوع محصولات ساخت دانشجویان در سال ۱۳۹۷ برگزار شد.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): "آغاز به کار بزرگ‌ترین رویداد فرهنگی دانشگاه رازی"، نوشته‌شده در ۳ اسفند ۱۳۹۸؛ بازدید در ۴ اسفند ۱۳۹۸.
دژ شیخ مکان در داخل تنگه شیخ مکان در فاصله ۸ کیلومتری شرق دره شهر ایلام، واقع شده‌است. در قسمت غربی تنگه آثاری از یک دژ با نمایی جالب در دل کوه به چشم م یخورد که از لحاظ مصالح و سبک معماری به دوره ساسانی برمی‌گردد. این دژ مستحکم از سمت غربی به دیواره کوه تکیه زده و دیواره شرقی آن با سنگ و گچ تا بالاتر از سطح بام قلعه بنا شده‌است. دیوار دژ دارای چند کنگره و ترکش و دژ دیده‌بانی می‌باشد و برای تنگه و دیواره محافظ خوبی به‌شمار می‌آید. ارتفاع دیوار دژ از بلندترین نقطه ۵/۱۴ متر است. دژ چهار اتاق و تنها یک در ورودی از ضلع شمالی دارد. از پشت بام دژ ۱۷ پله از کوه کنده شده که به انتهای جنوبی دیوار شرق و محل دیده‌بانی منتهی می‌شود. این دریچه دیده‌بانی دایره‌ای شکل است و از آنجا معبر و تنگه به خوبی قابل مشاهده‌است. مصالح اصلی دژ قلوه سنگ و گچ می‌باشد که در انتهای دیواره دژ (به قطر ۳۵/۱ سانتی‌متر) با اندودی از گچ پوشیده شده‌است (حبیب‌الله محمودیان ۱۳۸۳).
قلعه شیخ مکان مربوط به اواخر دوره قاجاریه است و در شهرستان دره‌شهر، بخش مرکزی، روستای شیخ مکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۷۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه‌های باستانی استان ایلام، بخش دوم، حبیب‌الله محمودیان، 1383، انتشارات گویش
قلعه چوارقلا، دژی تاریخی در استان ایلام ایران است. با توجه به موقعیت قلعه و سبک معماری آن، به نظر می‌رسد که این دژ همانند دیگر دژهای غرب زاگرس، کاربرد نظامی داشته‌است.
قلعه تاریخی چوار، معروف به قلا، در ۱۲ کیلومتری غرب شهر چوار و ۲ کیلومتری شهر ایلام، بر سر راه چوار به نواحی مرزی با کشور عراق واقع شده‌است. مجموعهٔ بناهای این دژ بر فراز و دامنه‌های ناهمواری که حدود ۳ متر از دامنه‌های پیرامونی ارتفاع دارد ساخته شده‌است. زمین‌های کشاورزی با کشت دیم جهات شمال و شرق این قلعه را تشکیل می‌دهد. محیط پیرامون این دژ، طبیعتی بسیار زیبا دارد. رودخانه قلا در جنوب آن جاری است و در غرب این اثر باستانی یک پرتگاه طبیعی است. این قلعه به صورت دژی مستحکم ساخته شده و دارای سه قسمت است: بنای اصلی قلعه، دیوارهای جانبی و دیوارهای بلندی که از راس تپه تا پایین امتداد دارد.
این بنای تاریخی تاکنون مورد بررسی و کاوش گستردهٔ علمی قرار نگرفته‌است؛ البته مدیریت میراث فرهنگی استان ایلام، این دژ را مستندسازی و شناسایی کرده‌است.
برخی نویسندگان محلی در نوشته‌های خود از این قلعه و موقعیت آن مطالب اندکی ارائه داده‌اند. آثار فرهنگی به جای مانده در این اثر، نشان می‌دهد که احتمالاً این دژ در اواخر دورهٔ ایران باستان و اوایل دوران گسترش اسلام، مورد استفاده قرار گرفته‌است.
بر اساس نوشته‌های محمودیان (۱۳۸۳)، این قلعه یکی از بزرگ‌ترین قلاع منطقع است که بر فراز تپه‌ای بلند در مسیر چوار، مورت تجریان به سمت دهستان چکر بولی و ناحیه مرزی با کشور عراق ایجاد شده‌است. این اثر در حاشیه شمالی رود فرعی قلا که به رود گدار خوش می‌پیوندد، قرار گرفته‌است. جاده خاکی روستای مورت به قلاع درست از جنوب این محل می‌گذرد. تقریباً شمال و غرب این تپه به پرتگاه طبیعی محدود می‌شود که این امر شرایط مناسب امنیت را برای ساکنان قلعه در این قسمت فراهم می‌ساخته است. دامنه جنوبی و جنوب شرقی این محوطه با شیبی تقریباً ملایم به محیط زمین‌های اطراف خود منتهی می‌شود. بنای قلعه بر روی این تپه به گونه است که نشان می‌دهد این مکان در ادوار گذشته جایگاهی استراتژیک برای ساکنان آن بوده‌است. می‌توان گفت پشت قلعه از جمله قلاع مهم تدافعی است که در موقعیتی مناسب بر سر راه گنجوان و حاشیه غربی استان ایلام واقع شده‌است. موقعیت جغرافیایی این قلعه با دیگر قلاع مهم منطقه به گونه‌ای است که با هم در ارتباط بوده‌اند. ارتباط جاده‌ای، ارتباط با امکانات اولیه و قلعه سرنی در ناحیه مرزی ایران و عراق و در غرب تپه قلاع واقع شده‌است و برخی قلاع در نواحی کوهستانی شرقی آن نیز وجود داشته که زنجیره ارتباطی آن‌ها قابل تصور است.
به گفته محمودیان (۱۳۸۳)، چون ساختمان قلعه بر فراز یک تپه طبیعی مرتفع قرار دارد، دارای ظاهر طبیعی کوهستانی است و در قسمت‌های مختلف سطح و دامنه تپه، پوشش گیاهی جنگل و مرتع ملاحظه می‌شود. در ساخت بنای این قلعه عظیم الگو ونظم هندسی معینی وجود ندارد بلکه شرایط پستی و بلندی تپه بر سبک معماری اثر گذاشته و این ویژگی موجب شکل‌گیری بافت معماری قلعه بوده‌است. به‌طوری‌که دیوار عرضی کمربند بیرونی حصار و دژ قلعه به جز در دامنه جنوبی و جنوب شرقی که با شیبی تقریباً ملایم به پایین تپه و کنار رودخانه منتهی می‌شود، در سایر قسمت‌ها به محدوده‌های پرتگاه‌های طبیعی اطراف تپه محدود می‌شود. همچنین بین دیوارهای دفاعی که از راس تپه و به سمت زمین‌های پیرامونی کشیده شده در برخی جاها که شیب دامنه تند می‌باشد بقایای معماری دیده نمی‌شود ولی در جاهایی که مسطح است آثار معماری ملاحظه می‌شود.