moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
سلطان مسعود کمی بعد از ورود به غزنین و استقرار بر اورنگ سلطنت، برای حفظ سلطه دولت غزنوی بر قسمت‌هایی از سرزمین هند که به تصرف غزنویان درآمده بود، احمد ینالتگین را سپهسالار غزنویان در هند انتخاب کرد. خواجه احمد بن حسن میمندی وزیر سلطان مسعود که از احمد ینالتگین آزرده خاطر بود، اما از فرمان سلطان مسعود نمی‌توانست سرپیچی کند. خواجه احمد حسن اما از قاضی شیراز (ابوالحسن علی) که از سوی غزنویان امور مالی هند را به عهده داشت نیز به سختی دشمنی می‌ورزید. خواجه احمد حسن به همین علت سعی کرد با هواداری از نظر سلطان، احمد ینالتگین را نیز خشنود ساخته و از طرفی احمد ینالتگین را به استقلال در امور خویش در برابر قاضی شیراز فراخواند.
وزیر احمد حسن که هم یا احمد ینالتگین سابقه کدورت داشت و هم نسبت به قاضی شیراز به شدت دشمنی می‌ورزید، بذر نفاق و دشمنی را میان آن دو پراکند؛ بنابراین از همان ابتدای ورود احمد ینالتگین به هندوستان، میان وی و قاضی شیراز کشمکش روی داد.
احمد ینالتگین کمی بعد در راس لشکریان غزنوی، به بنارس رفت و دست به تاراج شهر نمود. این پیروزی احمد ینالتگین خشم شدید قاضی شیراز را در پی داشت. وی برای ضربه بر اعتبار و قدرت احمد ینالتگین، دست به کار توطئه شد و با ارسال نامه‌ای برای سلطان مسعود غزنوی، از خیانت احمد ینالتگین سخن به میان آورد. از آنجا که در ماه محرم سال ۴۲۴ه‍. ق، وزیر احمد حسن میمندی درگذشته و احمد ینالتگین از پشتیبانی او بهره‌مند نبود، سخن چینیهای مخالفان ضد او تأثیر فراوان داشت و سلطان مسعود برای سرکوب احمد ینالتگین دست به کار شد؛ و تلک هندو را که با اوضاع جغرافیایی سرزمین هند آشنایی داشت برای رویارویی با احمد ینالتگین رهسپار کرد. با ورود تلک هندو و سپاهیانش به سرزمین هند، احمد ینالتگین مجبور به فرار از لاهور گردید. سرانجام تلک هندو با کمک فرمانروای جتان احمد ینالتگین را از میان بردارند.
به سفارش وزیر احمد حسن میمندی مقرر گردید که آلتونتاش خوارزمشاه به نبرد با علی تگین فراخوانده شد. در نبردهای متعددی که میان سپاهیان آلتونتاش و علی تگین درگرفت، هربار پیروزی از آن یکی از طرفین بود. سرانجام با استقامت خوارزمشاه آلتونتاش و تدبیر وزیر خردمند او، احمد بن عبدالصمد شیرازی، چند روز بعد از نبرد دبوسی میان خوارزمشاه و علی تگین قرار صلح گذاشته شد و طرفین از مواضع خود عقب‌نشینی کردند. در همان گیر و دار، خوارزمشاه آلتونتاش در نتیجه زخمی که در نبرد دبوسی برداشته بود، از دنیا رفت و علی تگین نیز توانست از پیروزیهای خویش بهره‌برداری نماید. بعد از درگذشت آلتونتاش در سال ۴۲۳ ه‍.ق سلطان مسعود، فرزند او هارون را به حکومت خوارزم منصوب کرد. در آن هنگام سلطان مسعود با هدف کاهش قدرت خاندان آلتونتاش در خوارزم، از واگذاری عنوان خوارزمشاه به هارون خودداری کرد. همچنین خلعت و هدایایی که سلطان مسعود برای هارون فرستاد، به اندازه نیمی از عطایای سلطان محمود غزنوی به آلتونتاش بود. این اقدامات نابخردانه سلطان مسعود موجب آزردگی شدید هارون گردید.
کدورت هارون از مسعود زمانی بیشتر شد که به اطلاع او رسید که برادرش «ستی» که در دربار غزنویان به سر می‌برد، به صورت عمد، از بام کاخ به زیر افکنده شده‌است. کشمکش قدرت میان هارون و عبدالجبار سرانجام موجب گردید که هارون ناراضی از غزنویان با علی تگین قراخانی پیمان اتحاد ببندد. هارون برای رویارویی با سلطان مسعود غزنوی تصمیم گرفت او را در یک زمان در دو جبهه گرفتار سازد. بر اساس همین برنامه، مقرر شد که هارون از خوارزم به سوی مرو لشکر کشی نماید و علی تگین، ترمذ و بلخ را مورد هجوم قرار دهد. اما غزنویان پس از مذاکره با علی تگین قراخانی قرارداد صلحی با وی بستند و به همین دلیل، علی تگین از همکاری ضد غزنویان خودداری ورزید.
هارون که با ترکمانان سلجوقی روابط دوستانه‌ای داشت بعد از مرگ علی تگین، ترکمانان سلجوقی را که از پسران علی تگین آزرده بودند، به خوارزم فراخواند. چندی بعد، هارون با تجهیز ترکمانان سلجوقی، آنان را به عنوان مقدمه لشکر خویش به سوی مرو فرستاد. اما به وسیله چند تن از غلامانش از پای درآمد. پس از این واقعه، سپاهیان هارون به سوی خوارزم بازگشتند و نقشه او برای تصرف مرو ناکام ماند.
هرچند حرکت هارون به جایی نرسید اما سلطان مسعود با برخورد نابخردانه خویش با هارون بن آلتونتاش، در یکی از مهم‌ترین قسمت‌های قلمرو غزنوی، یعنی خوارزم، که به ویژه از لحاظ موقعیت نظامی در آن برهه زمانی، اهمیتی سرنوشت ساز برای غزنویان داشت، فرصتی طلایی برای ترکمانان سلجوقی فراهم کرد تا با آسودگی خیال برای رویارویی با سلطان مسعود غزنوی آماده شوند.
در آن هنگام که سلطان مسعود از یک سو سرگرم فرونشاندن طغیان احمد ینالتگین در هندوستان بود و از سوی دیگر با ترکمانان سلجوقی درگیری داشت، ابوکالیجار ضمن عدم پرداخت خراج به غزنویان با علا،الدوله کاکویه، فرمانروای اصفهان، ضد سلطان مسعود پیمان همکاری بست.
سلطان مسعود پس از اقامت در آمل برای رویارویی با ابوکالیجار به سوی ناتل روی آورد. در آنجا سپاهیان غزنوی و نیروهای طرفدار ابوکالیجار رویاروی شدند و پس از جنگی خونین، غزنویان پیروز گردیدند. اما مسعود از آنجا فراتر نرفت و به سوی آمل بازگشت.
سلطان مسعود با توجه اوضاع نابسمان خراسان، اندکی بعد به سوی نیشابور حرکت کرد و بعد از بازگشت مسعود و سپاه وی به جانب خراسان، بار دیگر ابوکالیجار به طبرستان مسلط شد. بدین ترتیب سلطان مسعود در حالی به این سفر نظامی پایان داد که اهداف او برآورده نشده و سپاهیانش نیز دچار فرسودگی گردید.
در آن هنگام که سلطان مسعود سرگرم لشکرکشی به طبرستان بود، ترکمانان سلجوقی گرفتار دشواریهای فراوان بودند. سواران سلجوقی از رود جیحون گذشته و به خراسان وارد شدند. پس از این نیز تعداد بسیاری از ترکمانان به آنان پیوسته و در حوالی مرو و نسا مستقر گردیدند. ابوالفضل سوری (صاحب دیوان خراسان) مسعود را آگاه ساخت که: «سلجوقیان و ینالیان سواری ده هزار از جانب مرو به نسا آمدند». صاحب دیوان خراسان همچنین نامه‌ای را که از جانب سران سلجوقی یعنی، یبغو، طغرل بیک و داود دریافت کرده بود، برای وزیر ارسال نمود. در آن نامه، سران سلجوقی ضمن اشاره به مرگ علی تگین و اجبار آنان به ترک بخارا و نیز کشته شدن هارون و اوضاع نابسامان خوارزم، از ناچاری خویش برای ورود به خراسان سخن گفته بودند. آنان همچنین متعهد گشتند که جلوی تاخت و تاز ترکمانان عراقی و خوارزمی را گرفته و از سر برآوردن شورشیان در بلخان کوه، دهستان و اطراف خوارزم و جیحون جلوگیری نمایند. سلطان مسعود از دردسرهایی که از طرف ترکمانانی که با اجازه پدرش محمود به خراسان آمده بودند، برای حکومت غزنوی ایجاد شد، از تصمیم به رویارویی با ترکمانان گرفت. سلطان مسعود لشکری قوی به سرداری حاجب بگتغدی به سوی نسا فرستاد. با وجود پیروزیهای اولیه، اما به علت سرپیچی سران سپاه از فرمان سالار بگتغدی و عدم حفظ سازمان جنگی، ترکمانان با استفاده از این بی‌نظمی‌ها موفق شدند شکستی فاحش بر سپاه غزنوی وارد سازند. هر چند سلجوقیان در نبرد با سپاه بگتغدی پیروزی‌های چشمگیر به دست آورده بودند اما تصمیم گرفتند که با فرستادن نماینده‌ای به دربار غزنوی، درصدد مصالحه با غزنویان برآیند. بدین ترتیب بونصر صینی را مأمور کردند تا به مذاکره با سلجوقیان برود. حاصل مذاکرات نمایندگان سران سلجوقی و بزرگان دربار غزنوی آن بود که مقرر گردید، دهستان به داود، نسا به طغرل بیک و فراوه به یبغو داده شود. همچنین سران سلجوقی مطیع سلطان مسعود باشند و به ولایتی دیگر چشم نداشته باشند.
سلطان مسعود اراده کرده بود که به سوی هندوستان لشکرکشی و قلعه هانسی را فتح نماید. با وجود مخالفت وزیر خواجه احمد عبدالصمد شیرازی با توجه به اوضاع و احوال خراسان، حضور سلطان مسعود در آن ولایت و سرکوب ترکمانات را در اولویت دانست. اما سلطان مسعود بی‌توجه از احوال ناگوار خراسان خواهان حرکت به سوی هندوستان حرکت کرد. سلطان مسعود با موفقیت قلعه هانسی و سونی پت را فتح کرد؛ و فرزند خویش امیر مجدود را به عنوان حاکم لاهور برگزید.
تنها یک ماه از بازگشت سلطان مسعود از هندوستان به غزنه گذشته بود که نامه‌هایی از خراسان به دربار وی رسید که از غارت بعضی از نواحی آن سرزمین به وسیله ترکمانان حکایت می‌کرد. سلطان مسعود، حاجب بزرگ سباشی را برای جنگ با ترکمانان فرستاد؛ و در منطقه طلخاب سرخس نبردی سهمگین میان سپاه سباشی و ترکمانان درگرفت، که با شکست سپاه غزنوی همراه بود. تنها چند روز پس از این واقعه ابراهیم ینال به نزدیکی نیشابور رسید و به سوی اهالی نیشابور نامه فرستاد و خواهان تسلیم آنان شد. با موافقت قاضی صاعد و دیگر بزرگان نیشابور به علت اوضاع نابسمان دفاعی شهر و عدم توانایی مقابله رعیت بی دفاع مقابل لشکر مجهز سلجوقی، مردم نیشابور را به اظهار اطاعت نسبت به سلجوقیان فراخواند. سرانجام طغرل بیک در حالی که از سوی بزرگان نیشابور مورد استقبال قرار گرفت، به شهر وارد شد.
سلطان مسعود که از به تخت نشستن طغرل در نیشابور، به سختی آزرده بود، سپاهی مجهز شامل بیش از پنجاه هزار سوار و پیاده آماده حرکت به جانب خراسان کرد. همچنین بوری تگین یکی از سواران قراخانی به دردسری عمده برای غزنویان تبدیل شده بود، سلطان سپاهی با ده هزار سوار برای سرکوب بوری تگین فرستاد. پس از فرار بوری تگین سلطان مسعود تصمیم گرفت شخصاً به دنبال بوری تگین برود و او را از میان بردارد. با وجود مخالفت وزیر خواجه احمد عبدالصمد که لشکر کشی در زمستان کار نادرستی است و می‌توان به جای آن والی چغانیان و پسران علی تگین را با بوری تگین درگیر ساخت. اما سلطان در تصمیم خود برای از میان بردن بوری تگین مصمم بود. در حالی که این سفر جنگی به دلیل سردی هوا آسیبی سخت بر سپاه غزنوی وارد آورد، به سلطان خبر رسید که داود سلجوقی در حال حرکت به سوی گوزگانان حرکت کند. سلطان مسعود از ترس آن که به دام داود افتد، بدون دستیابی به بوری تگین بازگشت. در مسیر بازگشت، سپاه سلطان مسعود مورد حمله نیروهای بوری تگین قرار گرفت و بعضی از اموال و چارپایان سپاه غزنوی به دست او افتاد.
دراوایل رجب سال ۴۳۰ ه‍. ق، سلطان مسعود برای رویارویی با ترکمانانی که به رهبری داود سلجوقی در علیاباد مستقر شده بودند حرکت کرد. نیروهای نظامی غزنوی که مسعود نیز شخصاً فرماندهی می‌کرد موفق به شکست نیروهای سلجوقی شدند. سلطان مسعود پس از فتح نیشابور به سوی سرخس، حرکت کرد. کمبود علوفه و آذوقه، باعث شد تا سپاه غزنوی به وضعی اسفناک دچار گردد.
بزرگان دولت غزنوی به سلطان توصیه می‌کردند که برای دستیابی به آذوقه لازم است که به جانب هرات و بادغیس حرکت کنند و پس از چند روز توقف در آنجا، با آمادگی به سوی ترکمانان لشکر بکشد. اما سلطان با بی‌خردی خواهان حرکت به سمت مرو بود؛ و توصیه‌های نزدیکان سلطان دربارهٔ یادآوری خشکسالی و نبود آب و علف در مسیر سپاه تغییری در تصمیم سلطان ایجاد نکرد. در پنجمین روز حرکت از سرخس در حدود هزار تن از ترکمانان وابسته به ابراهیم ینال و پانصد تک از سپاهیان غزنوی که به سلجوقیان پناه برده بودند، به رهبری بوری تگین قراخانی، به سپاه سلطان مسعود حمله کردند و شتران بسیار به غنیمت گرفتند. سپاه غزنوی در حالی که از جانب ترکمانان مورد حملاتی سخت قرار داشت، خود را به حصار «دندانقان» رساندند و اهالی آنجا لشکریان تشنه را سیراب کرد. در حالی که اهالی حصار دندانقان سلطان را برای ورود به قلعه فرا می‌خواندند و از پنج چاه آب موجود در آنجا خبر می‌دادند، مسعود با کافی ندانستن آن مقدار آب، برای رسیدن به حوضچه آبی که در فاصله پنج فرسنگی دندانقان بود، شتاب می‌ورزید. هنوز چندان زمانی از حرکت لشکریان غزنوی نگذشته بود که جمعی از غلامان سرایی به ترکمانان پیوستند. آنان با همکاری غلامانی که سابقاً فرار کرده بودند، به سوی لشکر مسعود یورش آوردند. فرار فضاحت بار سپاه غزنوی چنان بود که سلطان با امیر مودود فرزندش با تنی چند در معرکه تنها ماند. بدین ترتیب برای سلطان و همراهان معدود راهی جز فرار باقی نماند.
سلطان مسعود پس از استقرار در غزنین، نامه‌ای از امیرک بیهق دریافت کرد که از حضار داود ترکمان و سپاه او در اطراف بلخ خبر داده و تقاضای اعزام سپاه به رهبری سرداری توانا کرده بود. وی حفظ بلخ را بسیار مهم دانسته. سلطان مسعود که در انتظار کمک از سوی ارسلان خان قراخانی بود سپاهی هزار نفره موقتاً فرستاد. اما مدتی بعد از شکست سپاه غزنوی باخبر شد. سلطان بعد از این احوال، خواهان عزیمت به سوی هندوستان شد.
سلطان مسعود در مسیر خویش به جانب هند، نزدیکی رباط ماریگله رسید. اما در حالی که اموال گرانبها پیشاپیش سلطان حمل می‌گردید، تنی چند از غلامان و سپاهیان به اموال یادشده، دستبرد زدند. غارتگران اموال که از سرنوشت خویش در هراس بودند، برای رهایی از آنچه در انتظارشان بود، در پی برکنار کردن مسعود از مقام سلطنت برآمدند. لشکریان شورشگر مسعود را دستگیر و امیر محمد که چشمانش به درستی نمی‌دید، زمام امور حکومت را به فرزند خود، احمد، واگذار کرد و بدین ترتیب سلطان مسعود با وضعی اسفناک به قتل رسید و سر او نزد امیر محمد فرستادند.
مسعود غزنوی سیاست‌های مذهبی پدرش محمود را در حمایت از مذهب اهل سنت و مبارزه با قرمطیان و هم چنین جلب پشتیبانی خلیفهٔ عباسی برای بقای حکومت خود قرار داد؛ و «در پادشاهی مسعود وفاداری به دودمان غزنوی با وفاداری به مذهب اهل سنت یکی بود». وی از خلیفه عباسی القادر بالله لقب‌های زیادی گرفت القاب وی عبارتند بودند از: «امیر ناصرالدین الله، حافظه عبادالله، ظهیر خلیفه الله امیرالمؤمنین» وی پس از رسیدن به سلطنت مانند پدرش به هندوستان حمله کرد. از اشاره‌های تاریخ نویسان آشکارا می‌توان دریافت که انگیزه بسیاری از لشکرکشی‌های غزنویان بیشتر از آن که جهاد در راه دین باشد، هدفی جز گرد کردن ثروت هنگفت نداشته‌است و رافضی کشی و قرمطی ستیزی او که با اهداف پنهان و آشکار دستگاه خلافت همراه بود، جز حجابی بر چهره مال دوستی آن‌ها نبود. یکی از فتوحات سلطان مسعود تصرف قلعهٔ هانسی بود که ظاهراً این قلعه را به دلیل ادای نذری که کرده بود، فتح کرد.
سلطان مسعود هم چنین اقدامات پدرش را در مبارزه و قلع و قمع قرمطیان و زنادقه ادامه داد و آن را وظیفهٔ خود می‌دانست. از جمله «وقتی رسول خلیفه نو[القائم با مرالله و پسر و جانشین القادر بالله] در سال ۴۲۴ق/۱۰۳۳م با منشور حکومتی به خدمت سلطان آمد مسعود در یک اعلان عمومی سیاسی نقش خود را به عنوان مدافع ایمان و کوبندهٔ زنادقه تأکید کرد».
مسعود غزنوی همچون پدرش از تهمت قرمطی و بدمذهب و ملحد و زندیق بودن در راه اهداف سیاسی و حکومتی خود بهره کامل برد و مخالفان خود را با این حربه خلع سلاح کرده و آنان را از بین برد. از جمله در جریان جانشینی محمود و درگیری پدریان (طرفداران سلطان محمد) و پسریان (طرفداران سلطان مسعود)، مسعود غزنوی برای تحکیم قدرت و موقعیت خود و مبارزه با محمودیان که طرفدار سلطنت برادر وی محمد بودند از تهمت قرمطی بودن مخالفان خود سود جست و آن‌ها را نابود کرد. چنان‌که این عمل را دربارهٔ حسنک وزیر که طرفدار سلطنت برادر مسعود یعنی محمد بود، برای نابودی وی و مصادره اموال و دارایی اش، او را به اتهام قرمطی بودن و ارتباط با خلیفه فاطمی مصر بردار کشید.
صرف نظر از چشم داشت‌ها و پیامدهای سیاسی و اجتماعی، نه گرفتاری‌های ملک‌داری و نه اشتغال به مجالس «نشاط» و «عیش و طرب»، هیچ‌کدام مانع از توجه به تکالیف دینی به ویژه نمازهای یومیه در نزد سلاطین غزنوی نمی‌شد. حتی اقامه نمازهای فوت شده یا قضا که امتداد یافتن مجالس نشاط مانعی برای انجام آن بود، از خاطر دور نمی‌ماند. بیهقی گزارش جالبی ارائه می‌دهد که چگونه مسعود بعد از پایان یک مجلس باده گساری مفصل و طولانی «آب و طشت خواست و مصلای نماز، و دهان بشست و نماز پیشین بکرد و نماز دیگر بکرد».
حتی در بحبوحه جنگ‌ها، تقید و الزام خاصی به اقامه نماز جماعت در لشکر وجود داشت. در جنگ طلخاب که طی آن مسعود با قبایل سلجوقی دست و پنجه نرم کرد، بیهقی این واقعیت را گزارش می‌دهد: «چون ماه رمضان به آخر آمد امیر عید کرد و خصمان آمده بودند قریب چهار و پنج هزار، و بسیار تیر انداختند بدان وقت که ما به نماز مشغول بودیم.» اما سپاه سلطان فقط «پس از نماز ایشان را مالشی قوی دادند…».
باور و ایمان به نذر و دعا، مانند آحاد مردم روزگار در نزد سلاطین غزنوی با سوز و گداز و اعتقادی مومنانه، از ارج و منزلت خاصی برخوردار بود. غزنویان علاوه بر چشمداشت‌های تردید ناپذیر مادی که ازفتوح هند تلقی می‌گردید مبادرت به آن از دریچه ادای نذر نیز در نزد آنان بسیار مهم جلوه می‌نمود. به سال ۴۲۸ه‍.ق به رغم تاخت و تازهای مخاطره آمیز قبایل سلجوقی و با وجود مخالفت‌های باطنی رجال برجسته با غزای هند در چنین هنگامه ای، به شکرانه نجات خود در واقعه واژگون شدن کشتی اش در هیرمند، فتح قلعه هانسی را که پیشتر در تسخیر آن ناکام مانده بود نیت می‌کند.
در اوایل سلسلهٔ غزنوی که بیانگر آغاز سلطهٔ ترکان است، زندگی فرهنگی و سنت ادبی سامانیان ادامه پیدا کرد. نخستین شاهان غزنوی، که با عنوان غلام یا سربازان برده در دستگاه نظامی سامانی پرورش یافته بودند، بخشی از شکل‌گیری شخصیت و منش خود را در محیط غنی فرهنگی دربار سامانی گذراندند.
در این فضا بود که فضلا و اهل قلم ایرانی برای پیوند دادن غزنویان به ساسانیان به شجره نامه و تبارسازی برای آنان پرداختند. براساس تبارنامه‌ای که جوزجانی به آن اشاره کرده‌است، سبکتگین از شش نسل پدری، به دختر یزدگرد سوم، آخرین پادشاه ساسانی، می‌رسد. این تبار سازی، به تلاش‌های ایرانیان برای نسبت دادن چهارمین امام شیعیان به نوهٔ دختری یزدگرد سوم، آخرین پادشاه ساسانی، شباهت دارد.
شاعران بزرگ این دوران از جمله فرخی سیستانی، عنصری و منوچهری نیز از ایران و ایران زمین با عنوان واقعیتی معاصر یاد می‌کنند و سلطان محمود و فرزندانش را «خسرو ایران و شاه ایران» می‌خوانند و از ایران زمین و ایرانشهر سخن می‌گویند. از این رو، دوران نخستین غزنوی نه تنها شاهد تداوم ذکر «ایران» در ادبیات منظوم و تاریخ‌نگاری از عهد سامانی است، بلکه شاهد کاربرد فراوان نام «ایران» و واژه‌های مرکب مربوط به آن برای تعیین هویت قلمرو سلاطین غزنوی است. این نکته از لحاظ تاریخ تحول هویت ایرانی اهمیت خاص دارد.
برای مثال فرخی دربارهٔ سلطان مسعود هنگام حرکت از اصفهان برای احراز مقام سلطنت می‌گوید:
و در پایان قصیده می‌گوید:
رشد فزایندهٔ زبان فارسی به بالابردن مقام میراث فرهنگی ایران و تجلی آن در ادبیات فارسی این دوره کمک کرد. برای نمونه، تاریخ بیهقی ذخیرهٔ پرارزشی از خاطرات فرهنگ ایرانی، توصیف جشن‌های نوروز و مهرگان، شکوه عظمت و رسوم دربار، و نیز شیوه‌های روابط اجتماعی و سیاسی ایران دربردارد. در عبارت گویایی از مراسم برتخت نشستن سلطان طغرل بیک سلجوقی، بیهقی می‌گوید بارگاه سلطان از هر شکوه و جلال خالی بود: «نداشت نوری بارگاه و مشتی اوباش درهم شده بودند». آن گاه قاضی صاعد که با کوکبه‌ای بزرگ به بار آمده بود خطاب به سلطان می‌گوید:
زندگانی خداوند دراز باد! این تخت سلطان مسعود است که برآن نشسته‌ای، و در غیب چنین چیزهاست و نتوان دانست که دیگر چه باشد. هشیار باش و از ایزد عزه و ذکره بترس و داد ده و سخن ستم رسیدگان و درماندگان بشنو و یله مکن که این لشکر ستم کنند، که بیداری شوم باشد. و… طغرل گفت: «ما مردمان نو و غریبیم و رسم‌های تازیکان ندانیم».
این عبارت نشان می‌دهد که چگونه غزنویان به آشنایی با رسوم ایرانی شهرت داشته‌اند و چگونه سلاطین در حال ظهور سلجوقی نسبت به میراث فرهنگی ایران ناآگاه و بیگانه بوده‌اند. این عبارت همچنین نشانگر این نکته است که چگونه عضوی از سلسله مراتب مذهبی، به مراسم دربار ایرانی اهمیت می‌داد و بر وظایف سلطان که در سنن پادشاهان ایران مرسوم بود تأکید می‌ورزید. اما با آمدن سلاجقه که به‌غایت تعصب اهل سنت داشتند، هم عرصه بر شیعیان، که آن‌ها را رافضی می‌نامیدند، تنگ شد و هم گرایش‌های قومی و شبه ملی به حاشیه رانده شد.
آل عراق خاندان حاکمی بودند که با کمک امیران سامانی در منطقهٔ کاث حکومتی را پایه‌گذاری کردند. آن‌ها تابع امیران سامانی بودند. عراق بن منصور که در دربار سامانی خدمت می‌کرد، به عنوان نمایندهٔ امیر اسماعیل سامانی، به منطقهٔ کاث در خوارزم فرستاده شد، تا اوضاع آن منطقه را سامان دهد و همین باعث شکل‌گیری حاکمیت آل عراق در منطقهٔ کاث شد. عراق بن منصور در این منطقه به عنوان خوارزمشاه خوانده می‌شد. امیران سامانی از او انتظار ارسال باج و خراج نداشتند و او فقط به ارسال هدایا بسنده کرده‌بود. سرانجام حاکمیت آل عراق با کشته شدن آخرین زمامدارش از بین رفت و بعد ایشان خاندان آل مأمون بر مسند قدرت تکیه زدند.
پیرامون موجودیت حکومت آل عراق، نظرات متفاوتی بیان شده‌است، که به شرح زیر می‌باشند.
در زمان حکمرانی طاهریان، منطقهٔ خوارزم خراجگزار نیشابور بوده‌است و شخصی به نام منصور بن طلحه بن طاهر بن حسین در زمان حاکمیت عبدالله بن طاهر و محمد بن طاهر، زمامدار این منطقه بود. ظاهراً بعضی از منابع وی را با منصور بن عبدالله، آخرین فرمانروای افریغی، اشتباه گرفته‌اند و به خاطر همین قضیه میان تمامی اتفاقات این دوره به اتصالی تازه دست یازیده‌اند و این شخص را از یک طرف آخرین بازماندهٔ خاندان افریغی و از یک طرف پدر بنیان‌گذار آل عراق، یعنی منصور بن عبدالله دانسته‌اند. اما از قضا این دو شخص یعنی منصور بن طلحه و منصور بن عبدالله که بر خوارزم حاکمیت داشته‌اند، کاملاً متفاوت از هم هستند. این قضایا باعث شده‌است که خوارزم در دورهٔ حاکمیت طاهریان در هاله‌ای از ابهام فرورود که این امر باعث آشفتگی و ارائهٔ نظرات و تحلیل‌های مختلف از سوی پژوهشگران معاصر شده‌است.
بعد از آن که طاهریان به سال ۲۵۹ هجری/ ۸۷۳ میلادی، سقوط کردند، در منطقهٔ خراسان مدعیان سیاسی و نظامی جدیدی علم حاکمیت بلند کردند. یکی از این مدعیان صفاریان بودند که بعد از طاهریان خود را زمامدار کل خراسان می‌دانستند. ایشان بر سر تسلط بر نواحی مختلف از جمله خوارزم، با دیگر مدعیان به درگیری برخاستند. همزمان در این دوره یک سری اتفاقات سیاسی در خوارزم به وقوع پیوست که باعث سردرگمی مورخان و آشفتگی اوضاع شده‌است. شخصی به نام حسین بن طاهر طایی، حاکم خوارزم، بر بخارا چیره شد و قتل و غارت زیادی به بار آورد و موجب ناامنی شهر شد. در این هنگام امیر اسماعیل سامانی ازسوی برادرش، نصر سامانی، به سمت بخارا لشکر کشید و توانست حسین بن طاهر طایی را شکست دهد و اولین پیروزی سامانیان را در خراسان رقم بزند. در این زمان به ظاهر، حاکمان خوارزم همچنان تلاش می‌کردند تا وفاداری خود نسبت به طاهریان را نشان دهند. در سال ۲۶۳ هجری/ ۸۷۷ میلادی، فردی به نام احمد بن محمد بن طاهر، والی خوارزم شد. صفاریان نیز در این زمان به سمت خراسان لشکر کشیدند. عمرولیث، فردی به نام محمد بن عمر خوارزمی را برای تصرف خوارزم گسیل داشت، اما در سال ۲۷۲ هجری / ۸۸۵ میلادی، رافع بن هرثمه که از جانب محمد بن طاهر نیابت خراسان را بر عهده داشت، توانست با کمک سپاهیان سامانی بر خوارزم چیره شود. اما در سال ۲۸۴ هجری/ ۸۹۷ میلادی، محمد بن عمر خوارزمی با قتل رافع بن هرثمه، دوباره بر خوارزم چیره شد و سر رافع را برای خلیفه فرستاد. در این زمان، امیران خوارزم خود را خوارزمشاه می‌خواندند و نسبت به خلیفه اظهار اطاعت می‌کردند.
امیر اسماعیل سامانی در سال ۲۸۴ هجری/ ۸۹۷ میلادی، عراق بن منصور را به عنوان نمایندهٔ خود به خوارزم فرستاد. او درشهر کاث مستقر گردید و به این شکل خاندان آل عراق شکل گرفت. از طرفی، عمرولیث صفاری از این اقدام امیر اسماعیل ناخشنود شد و به همین علت، برای سرکوب عراق بن منصور راهی ماوراءالنهر شد، اما موفقیتی به دست نیاورد و بعدها همین قضیه یکی از دلایل ستیز و مبارزه میان صفاریان و سامانیان در پیکار بلخ بود، که منجر به پیروزی سامانیان و تأیید حکومت ایشان از جانب خلیفهٔ عباسی شد؛ بنابراین واضح است که نمی‌توانیم آل عراق را ادامه سلسلهٔ افریغیان بدانیم.
عراق بن منصور که لقب خوارزمشاه یافت، پس از وقایع یاد شده، قدرت و نفوذ زیادی در خوارزم به دست آورد و در عمل به استقلال رسید، اما همچنان سیادت سامانیان را پذیرفته‌بود. اگرچه امرای سامانی از او انتظار ارسال خراج نداشتند و به همان هدایایی چند بسنده می‌کردند.
بعد از عراق بن منصور، پسرش، محمد بن عراق، به حکومت رسید. اطلاع دقیقی از سال بر تخت نشستن محمد در دسترس نیست، اما زمامداری او تا حدود سال ۳۴۰ هجری/ ۹۵۱ میلادی، به طول انجامید. در مورد انتقال قدرت از عراق به محمد نیز سندی موجود نمی‌باشد. اطلاعات مرتبط با حکومت محمدبن عراق، فقط محدود به دو گزارش است.
این شخص را جزو منجمان و ریاضیدانان بزرگ به‌شمار می‌آورند. از جمله کارهای مهمی که او انجام داد، این بود، که دست به اصلاح تقویمی جدید در خوارزم زد و دانشمندان زیادی من جمله پسر عمویش ابونصر منصور بن علی بن عراق، که به بطلمیوس ثانی نیز معروف است، را به خدمت گرفت، که ابوریحان بیرونی از او به عنوان استاد من یاد کرده‌است. اسحاق بن ابراهیم فارابی، کتاب معروف خود، دیوان الادب، را به نام ابوسعید خوارزمشاه تألیف کرد.
ظاهراً پایان زمامداری محمد بن عراق، در فضایی ابهام آلود و همراه با غرض‌های سیاسی و مذهبی بود. در واقع هیچ گزارشی از انتقال قدرت از محمد به ابوسعید وجود ندارد و عده ای از پژوهشگران تاریخ آغاز امارت او را در میانهٔ سال‌های ۳۳۱ الی ۳۶۵ هجری/ ۹۴۲ میلادی، دانسته‌اند. یکی از کارهایی که در دوران زمامداری ابوسعید به وقوع پیوست، این بود، که اسلام در میان اقوام خزر گسترش یافت. یکی از مهم‌ترین اتفاقاتی که دراین دوره رخ داد و حتی از سوی پژوهشگران و محققان به درستی تحلیل و تبیین نشد، شورش شخصی به نام عبدالله بن اشکام در خوارزم علیه نوح بن نصر سامانی بود. به ظاهر حوادث خوارزم و رفتار ابوسعید، موجب خشم و نگرانی امیران سامانی شده بود و همین قضیه باعث شد تا امیر سامانی او را دستگیر کرده و به زندان بیافکند. تنها منبع تاریخی که از این قضیه یاد کرده، آثار الباقیه بیرونی است. ابوسعید بعد از آن که از زندان رهایی یافت، به پایتخت خود بازگشت و زمام امور را در دست گرفت، اما با این تفاسیر، دلیل اصلی زندانی شدن و رهایی او روشن نیست، اما در خلال همین دستگیری وی، عبدالله بن اشکام در خوارزم از سوی سامانیان به امیری منصوب شد، اما بعدها به دلیل این که اشکام علم سرکشی برافراشت و به ناسازگاری با امیر نوح برخاست، سپاهیان سامانی برای سرکوب شورش وی اعزام شدند، که اشکام از پادشاه ترکستان طلب کمک کرد. پادشاه ترکستان نیز به مانند ابوسعید، فرزندش در بند سامانیان بود. امیر نوح نامه‌ای به پادشاه ترکستان نوشت و به او گفت که اگر عبدالله بن اشکام را دستگیر کند، او فرزندش را آزاد خواهد کرد و پادشاه ترکستان نیز پذیرفت، لیکن اشکام از این اوضاع باخبر گشت و سر به اطاعت سامانیان آورد و نوح سامانی نیز او را بخشید، اما این مسئله که آیا امیر سامانی دوباره ابوسعید را به خوارزمشاهی نشانید یا اشکام را به حکومت خوارزم برگرداند، به درستی مشخص نیست. این ابهام باعث می‌شود، تا نتوان تحلیل درست و منطقی از اوضاع خوارزم در دوران زمامداری ابوسعید به دست داد. از ابوسعید سکه‌هایی در دست است که یکی در سال ۳۴۸ هجری و دیگری در سال ۳۶۶ هجری ضرب شده‌است. سکهٔ اولی در زمان اصلاح تقویم خوارزمی و سکهٔ دومی در ردیف آخرین سکه‌های زمامداری وی می‌باشد. در این دو سکه بر خلاف سایر مسکوکات، نامی از امیران سامانی آورده نشده‌است و دلیل این کار می‌تواند این باشد، که دگرگونی‌های به وجود آمده در بخارا و ظهور مدعیان جدید و تضعیف موقعیت امیر سامانی، زمامداران هر منطقه از جمله خوارزم را به عصیان و خودمختاری تحریض می‌کرد و دلیل دیگرش می‌تواند کینهٔ ابوسعید از زندانی شدنش در دربار سامانی باشد و چون فرصت یافت نام امیران سامانی را یاد نکرد.
حکومت و دوران زمامداری وی از حدود سال ۳۶۶ هجری، آغاز و تا سال ۳۸۵ هجری، که مقارن بود با سقوط آل عراق و به قدرت رسیدن نوح سوم سامانی، ادامه پیدا کرد. در تاریخ از ابوعبدالله به عنوان شهید یاد می‌شود. تا این دوره لقب خوارزمشاه را فقط برای حاکم شرقی جیحون که در منطقه کاث استقرار داشت، به کار می‌بردند و حاکمیت غرب جیحون به مرکزیت گرگانج را به مؤسس آل مأمون، محمد بن مأمون، نسبت می‌دادند. آل عراق در حقیقت ولایت و خوارزمشاهی داشتند. در این دوره به خاطر اتفاقات خراسان و قدرت‌یابی عده‌ای از سرداران سامانی، دشمنان داخلی و بیرونی خاندان آل عراق تقویت شدند. این مشکلات از زمانی شروع شد، که نوح بن منصور بر جای پدر تکیه زد و همین امر باعث شد، تا هر امیری تلاش می‌کرد با حمایت یا مخالفت خود با امیر سامانی قدرت کسب نماید. در این میان، تلاش مدعیان خارجی نیز بر مشکلات می‌افزود، من جمله ابوعلی سیمجوری و فائق که سعی می‌کردند با تحریک بغراخان قراخانی، زمینه را برای حمله او به بخارا فراهم کنند، که همین اتفاق نیز رخ می‌دهد و بغراخان به بخارا حمله می‌کند و امیر نوح به خاطر این که از این حمله در امان بماند، به سمت دشت‌های جنوبی خوارزم روانه می‌شود. نوح بارها از ابوعلی سیمجوری و فائق درخواست کمک و یاری کرد، اما آن‌ها نه تنها وی را یاری نکردند، بلکه جانب دشمن وی را گرفتند. با این حال، ابوعبدالله خوارزمشاه و محمد بن مأمون به یاری وی برخاستند و شاید به خاطر همین قضیه بوده که امیر نوح به سمت آنان رفت. به دلیل بیماری بغراخان، سپاهیان وی بخارا را ترک کردند و امیر نوح دوباره به پایتخت خود برگشت و قدرتش را تثبیت کرد. امیر نوح به خاطر زحماتی که ابوعبدالله و محمد بن مأمون برایش کشیدند، مناطق ابیورد و نسا را به آنان اعطا کرد. در این بین، ابوعلی سیمجوری که بعد از شکست‌های پیاپی در مقابل امیر نوح، دوباره به قدرت رسید، مسئول واگذاری این دو منطقه به ابوعبدالله و محمد بن مأمون شد. ابوعلی به خاطر اینکه از یاری به امیر سامانی اجتناب ورزیده بود، نسبت به این اقدام امیر نوح معترض بود و تلاش می‌کرد تا از ابوعبدالله و محمد بن مأمون انتقام گیرد. وی به سبب دوستی و رفاقتی که با محمد بن مأمون داشت، نسا را به او واگذار کرد، اما از واگذاری ابیورد به ابوعبدالله خوارزمشاه خودداری کرد. او نه تنها ابیورد را به وی نداد، بلکه دستور داد تا سپاهیان و کسان وی را با خفت و خواری از آن منطقه بیرون کنند و به این شکل، کینهٔ خود از همراهی ابوعبدالله با امیر نوح سامانی را نشان داد. یه این شکل کینه‌توزی میان سرداران نظامی و والیان، علی‌الخصوص در خوارزم و ولایات اطراف آن افزایش یافت. در این بحبوحه ابوعلی سیمجوری که از هر فرصتی برای بدست آوردن قدرت بهره می‌برد به دسیسه‌ها و توطئه‌های خود ادامه داد، اما موفقیتی به دست نیاورد. با ورود سبکتگین ترک به عرصهٔ معادلات سیاسی و نظامی، جایگاه ابوعلی تضعیف شد و در نهایت در طی جنگی به سال ۳۸۵ هجری که میان او و قوای یکدست نوح و سبکتکین روی داد، شکست خورد. دربارهٔ شکست ابوعلی سیمجوری در این جنگ دو گزارش موجود می‌باشد.
در هر حال، ابوعلی سیمجوری به نیت خوارزم حرکت کرد. ابوعبدالله خوارزمشاه که به دنبال بهانه‌ای بود تا از او انتقام گیرد، وقتی ابوعلی به منطقهٔ هزار اسب رسید، با دو هزار سوار و پیاده، بر او حملهٔ ناگهانی برد و ابوعلی را دستگیر کرد و به سپاهیان و یاران او گفت که هر کس در خوارزم بماند خونش را می‌ریزیم که در نتیجه، همهٔ یاران ابوعلی پراکنده شدند و عده‌ای نیز به سمت گرگانج رفتند و خبر دستگیری ابوعلی را به محمد بن مأمون رساندند. مأمون به خاطر دوستی‌ای که با ابوعلی داشت، یا به خاطر چیزهای دیگر، لشکری عظیم آماده کرد و به شهر کاث هجوم برد. او بعد از کشتار فراوان، ابوعبدالله را دستگیر و ابوعلی را آزاد کرد و او را با کمال احترام و ابوعبدالله را با ذلت تمام به خوارزم بردند و در آن جا دستور دادند تا سر از تن او جدا کنند. به این شکل، بعد از به قتل رسیدن ابوعبدالله، آخرین خوارزمشاه آل عراق، قلمرو آنان به سرزمین آل مأمون منضم شد و آل مأمون از این پس عنوان خوارزمشاهی را یدک کشیدند. علت آنکه در تاریخ از ابوعبدالله به عنوان شهید یاد می‌شود، به خاطر یاری رساندن و خدمت او به دربار سامانی می‌باشد.
حبیب الزیودی (؛ زاده: ۱۹۶۳ – درگذشته: ۲۷ اکتبر ۲۰۱۲) شاعر و اندیشمند اردنی است که قصاید و شعرهای ملی و آوازهای زیادی نوشته و شعرهایی دربارهٔ خانواده‌اش در چادرنشینی سروده‌است. وی از دانشگاه اردن لیسانس ادبیات عربی گرفته‌است. وی در رادیو اردن در بخش فرهنگی آن در سال‌های ۸۷ تا ۱۹۸۷ فعالیت داشته‌است و سپس به وزارت فرهنگ منتقل می‌شود و تا سال ۱۹۹۰در آنجا فعالیت می‌کند و سپس به تلویزیون اردن منتقل می‌شود.حبیب الزّیودی
حبیب الزیودی در سال ۱۹۶۳در لوا، هاشمی در استان الزرقا، به دنیا آمد و در روستای العالوک بزرگ شد و در سال ۱۹۸۷ از دانشگاه اردن لیسانس و سپس فوق لیسانس گرفت، وی در ۴۹ سالگی در ۲۷ اکتبر ۲۰۱۲ در اثر یک ایست قلبی ناگهانی درگذشت.وفاة الشاعر حبیب الزیودی
گاگا: پنج فوت دو اینچ یک فیلم مستند انتشار یافته سال ۲۰۱۷ دربارهٔ لیدی گاگا خواننده و ترانه‌سرای اهل ایالات متحده آمریکا است. مستند رویدادهای تولید و انتشار پنجمین آلبوم استودیویی "جوآن" (۲۰۱۶) و اجرای بین دو نیمه در مسابقه سوپربول ۲۰۱۷ لیدی گاگا را به تصویر می‌کشد. فیلم توسط هنرمند هنرهای تجسمی و مستندساز کارگردانی شده‌است. مستند نخستین‌بار ۸ سپتامبر ۲۰۱۷ در جشنواره بین‌المللی فیلم تورنتو ۲۰۱۷ به نمایش درآمد، سپس به صورت جهانی در ۲۲ سپتامبر ۲۰۱۷ از طریق نت‌فلیکس منتشر شد.
اما گاد (; – ) نویسنده اهل دانمارک بود. کتاب و نمایش‌های او اغلب به سبک طنز نوشته شده ولی با این حال او یک نویسنده پرکاربردی بود.
اما گاد در یک خانواده مرفه به دنیا آمد و به نسبت دوره خودش به عنوان یک زن توانست از امکانات تحصیلی خوبی بهرمند شود. سال ۱۸۷۲ با یک دریادار ازدواج کرد. او عضو اتحادیه‌های کارگری و جوامع زنان در کپنهاگ بود و خانه‌اش مکان مهمی برای روشنفکران دانمارک در اوایل قرن به حساب می‌آمد.
در سال ۱۸۶۶ او به عنوان نمایش‌نامه‌نویس در تئاتر سلطنتی معرفی شد. در سال ۱۸۹۸ او انجمن تجاری زنان را تشکیل داد که اولین مؤسسه حرفه‌ای برای زنانی بود که کار دفتری می‌کردند.
بسیاری از آثار اما گاد بعد از مرگش گمنام باقی مانده بود. یکی از کتاب‌های محبوب او Takt og Tone بود که به معنی کتابی از برچسب می‌باشد.
در سال ۱۹۰۵ او مدال طلا دریافت کرد.
امروز نمایشنامه‌های او در کتابخانه سلطنتی دانمارک حفظ و نگهداری می‌شود.
سامی‌ستیزی و یهود ( تحت‌اللفظاً «ملاحظاتی در بار مسئله یهود») رساله‌ای دربارهٔ یهودستیزی است که ژان-پل سارتر آن را بلافاصله بعد از آزادسازی پاریس از اشغال آلمان نازی در دسامبر ۱۹۴۵ نوشت. این اثر در سال ۱۹۴۶ در مجلهٔ «زمانهٔ مدرن» چاپ شد. سامی‌ستیزی و یهود سعی در توصیف سبب‌شناسی نفرت ضدیهودی و واکنش یهودیان به آن است. به نوشتهٔ سارتر، یهودستیزی (و نفرت به‌طور کل) روشی است که طبقهٔ متوسط به وسیلهٔ آن بر ملتی که در آن می‌زید. ادعای تملک پیدا می‌کند و یک درک کوته‌بینانه از جهانی است که در آن یهودستیزان «نه یک برخورد منافع که خطر نیروی شیطانی بر جامعه» را می‌بینند.
گلابی ایبری نام یک گونه از سرده گلابی است.
گلابی ایبری از خویشاوندان نزدیک گلابی اروپایی است. گلابی اروپایی حدود ۲۵۰۰ سال پیش اهلی شد. گل‌های گلابی ایبری سفید و گاه کمی صورتی هستند. قطر گل‌ها ۲ تا ۳ سانتی‌متر است و ۵ گلبرگ دارد.
جزایر مَسکَلی (به عربی: جزیرة مسکلی) چند جزیره هستند روبه‌روی ساحل جیبوتی، در خلیج تاجوره واقع شده‌است. جزایر مسکلی ۲ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌اند. این جزیار از نظر تقسیمات کشوری جزء استان جیبوتی به شمار می‌آیند.
فانی لوه هامر (; – ) سیاست‌مدار، فعال حقوق زنان و حق رأی اهل ایالات متحده آمریکا بود.
پهلو به پهلو () فیلمی در ژانر مستند به کارگردانی کریستوفر کنیلی است که در سال ۲۰۱۲ منتشر شد.
از زمان اختراع سینما تا به اکنون شیوه و فرمت فیلمبرداری تصاویر تغییرات بسیاری کرده‌است. در طول دو دهه اخیر، شکل جدید از فیلمسازی دیجیتال پدید آمده‌است و همین آغاز یک تحول بزرگ در صنعت فیلم‌سازی بود. در این مستند با کیانو ریوز همراه خواهیم شد و با بزرگترین اساتید سینمای حال حاضر دنیا من جمله جیمز کامرون، دیوید فینچر، دیوید لینچ، کریستوفر نولان، مارتین اسکورسیزی، جرج لوکاس، استیون سودربرگ و بسیاری دیگر به بررسی توسعه سینما و تأثیر فیلمسازی دیجیتال بر روی آن بیشتر بحث خواهیم کرد.
علاءالدین حسین، معروف به جهانسوز، پسر ملک عزالدین حسین ملقب به ابوالسلاطین، از سال ۵۴۴ تا ۵۵۶ هجری، فرمانروای سلسلهٔ غوریان بود. وی دولت غوریان را به اوج قدرت رسانید. علاءالدین غوری برای انتقام قتل دو برادرش، قطب‌الدین محمد و سیف‌الدین سوری، با بهرام‌شاه غزنوی جنگ کرده و او را شکست داد. او پس از تصرف غزنین، به مدت هفت شبانه‌روز، شهر را به آتش کشید و از آنجا روی به بت‌ها نمود و بتکدهٔ شهر را که در نوع خود بی‌نظیر بود، تخریب کرد که بدین جهت او را "جهانسوز" لقب داده‌اند.
او متصرفات ولایت کاسی غور را مطیع کرده و به فیروزکوه (غور) رفت و چون مردم در غیاب وی ملک ناصرالدین حسین بن محمد را از مادین آورده و بر تخت نشانیده بودند، با اطلاع از قدرت علاءالدین، ناصرالدین را بکشتند و به علاءالدین تسلیم شدند. وی بامیان، تخارستان، بلاد جروم، گرمسیر، تولک، جبال هرات و غرجستان مرغاب را نیز تحت سلطهٔ غوریان درآورد و داعیان اسماعیلی را نیز به غور راه داد. علاءالدین حسین جهانسوز سرانجام در سال ۵۵۶ هجری / ۱۱۶۱ میلادی در سنگهٔ غور از جهان رفت و پس از او فرزندش، سیف‌الدین محمد، به امارت رسید.
پس از مرگ بهاءالدین سام که در راه غزنه اتفاق افتاد، علاءالدین حسین به سلطنت غور رسید. تاریخ‌نویسان از تاریخ تولد و آغاز زندگی وی اطلاعی به یادگار نگذاشته‌اند و تنها مطلبی که از دوران جوانی او به دست آمده آن است که او مانند هر شاهزاده‌ای در آن دوران در مورد علوم ادبیات، الهیات و فنون نظامی آگاهی داشت.
علاءالدین حسین هنگامی که خبر مرگ بهاءالدین را شنید در اواسط سال ۵۴۴ هجری / ۱۷۰۸ میلادی به تخت سلطنت غور نشست و سپس بدون فوت وقت به بهانهٔ گرفتن انتقام، سپاهیان خود را آماده کرده و با ارتش پنجاه هزار نفری به‌سوی غزنه به راه افتاد. بهرام‌شاه غزنوی از حرکت ارتش غور آگاه گشت و با اطمینان به ارتش تازه‌نفس هندی و سپاهیان غزنه، پایتخت خود را ترک کرد و از راه رخج و تگیناباد رهسپار زمین‌داور شد تا راه بر دشمن ببندد. هنگامی که سپاهیان دو رقیب در دشت زمین‌داور در برابر یکدیگر قرار گرفتند؛ بهرام‌شاه سفرایی نزد علاءالدین فرستاد تا او را ضمن تهدید از جنگ بازدارد ولی علاءالدین پاسخ فرستاد که وی برای گرفتن انتقام قتل غیرعادلانهٔ دو برادرش آمادهٔ جنگ است و به تصمیم خود پایبند است. پس از آن که این گفتگوها نتیجه‌ای دربر نداشت هر دو سپاه خود را برای نبرد آماده کردند. دولتشاه (غوری) پسر بهرام‌شاه که فرمانده سواره‌نظام فیل‌های جنگی بود به سپاه غور حمله کرد. سربازان پیادهٔ غوری به دستور علاءالدین حسین دست به حیلهٔ نظامی زده صف خود را شکافته راه را برای آن‌ها باز کردند ولی بلافاصله اطراف سواره‌نظام دولتشاه را گرفته، او و سربازانش را قتل‌عام کردند.
این شکست اثری بد بر سر سربازان بهرامشاه نهاد پس ناچار عقب‌نشینی کردند. بهرام‌شاه در حال عقب‌نشینی هنگامی که به محلی به‌نام جوش آب‌گرم، نزدیک تگیناباد رسید درصدد جنگ دوباره برآمد اما این‌بار نیز شکست خورده و با عجله به غزنه بازگشت. در آن‌جا مجدداً سپاهیان تار و مار شده را جمع کرده و درصدد دفاع برآمد ولی بار سوم نیز دچار شکست گردید. علاءالدین بدون از دست دادن وقت، شهر غزنه را با حمله‌ای برق‌آسا اشغال کرد و فرمان داد تا مدت هفت شبانه‌روز شهر را به آتش کشیدند و بناهای سلاطین غزنوی، به استثنای چند ساختمان همه را خراب کردند.
در این میان غارت و کشتار طرفداران بهرام‌شاه با شدت هرچه تمام‌تر ادامه داشت و حتی گروهی از زنان غزنه را که شایع بود در هنگام اسارت سیف‌الدین سوری به دنبال او به راه افتاده و با دف و آواز اشعار توهین‌آمیزی خوانده بودند در حمامی زندانی و با بستن منفذهای آن همه را خفه کردند. علاءالدین حسین فرمانی نیز صادر کرد تا مکانی را که در آن سیف‌الدین سوری و وزیرش سید مجدالدین موسوی را به دار زده بودند با خاک یکسان کنند. سپس چند سید اهل غزنه را وادار کرد تا توبره‌هایی از خاک غزنه را به گردن آویخته به فیروزکوه حمل کنند. در آن‌جا به دستور وی آن خاک را با خون چند سید آمیخته در بنای چند قلعه به کار بردند. چنانچه در این واقعه بیش از شصت هزار تا هفتاد هزار نفر کشته شده‌اند.
تاریخ‌نویسان همه از رفتار خشن علاءالدین انتقاد کرده‌اند و جوزجانی اولین کسی است که به او لقب جهانسوز داده‌است. علاءالدین حسین بعد از آن که انتقام خود را گرفت و مردم شهر را مطیع خود ساخت، برای ارضای بیشتر خاطر خود ابیاتی با مضمون‌های عالی و مملو از تحسین و تمجید خویش ساخت و سپس لباس سوگواری پوشیده، هفت شبانه‌روز بر سر قبر برادرانش مراسم عزاداری به‌جا آورد؛ آن‌گاه دستور داد تا جسد آن‌ها را در صندوق‌هایی بگذارند و همراه خود به غور برده و در آن‌جا آن‌ها را در جوار آرامگاه اسلاف خویش دفن کرد.
قطعه‌ای که علاءالدین در مدح خود سروده‌است چنین آغاز می‌گردد:
علاءالدین حسین پیش از بازگشت به سوی غور، وضع هرج و مرج غزنه را آرام کرده و در برگرداندن آن منطقه به حالت اولیه‌اش بسیار کوشید آن‌گاه از راه بست و زمین‌داور به پایتخت خود بازگشت. بست در آن زمان شهری مشهور و مرکز بازرگانی بود و برخلاف گفتهٔ بعضی تاریخ‌نویسان، علاءالدین این شهر را ویران نکرده‌است چون مدارک باستان‌شناسی نشان می‌دهد که این شهر فقط اندکی خسارت دیده، سپس دوباره مرمت شده‌است.
این شهر که از دوران پارت‌ها سابقهٔ تاریخی دارد، در قرن اول اسلامی نیز یکی از مراکز مهم بازرگانی بوده و در حملهٔ مغول مانند سایر شهرهای این ناحیه خراب و نابود شده‌است. یکی از آثار هنری و زیبایی این شهر که تاکنون نیز برجای مانده‌است دروازهٔ قوسی شکل مسجد قلعهٔ بست است؛ که به عقیدهٔ باستان‌شناسان به سبک معماری دوران غوریان یا خوارزمشاهیان بنا گردیده و احتمالاً قبل از حملهٔ مغولان یعنی در زمان علاءالدین حسین خرابی یافته‌است. یکی دیگر از نقاطی که مورد این حمله قرار گرفته و آسیب دیده‌است قصر معروف غزنویان به نام لشکری بازار است که در محل پیوستن رود ارغنداب و هیرمند واقع بوده و به عقیدهٔ چند نفر از باستان‌شناسان، خرابی اول آن به دستور علاءالدین حسین صورت گرفته‌است. تاریخ‌نویسان دربارهٔ این جنگ و سرنوشت بهرام‌شاه عقاید ضد و نقیضی دارند. عده‌ای از آن‌ها از جمله بیهقی، فخر مدبر، خواندمیر و بناکتی عقیده دارند که بهرام‌شاه قبل از حملهٔ علاءالدین حسین در غزنه مرده‌است؛ ولی مسلم است که بهرام‌شاه در آن جنگ رهبری سپاهیانش را برعهده داشته‌است. حتی خواندمیر که در یک جا مرگ بهرام‌شاه را قبل از حملهٔ علاءالدین به غزنه ذکر کرده‌است در جای دیگر می‌نویسد: «... و قول اصح آن که بین‌الجانبین چند کرت مقاتله روی نموده.» یا به گفتهٔ جوزجانی و دیگران «سه کرت از پیش علاءالدین غوری منهزم گشت.» در هر حال با توجه به عقاید بیشتر این مورخان، بهرام‌شاه پس از سه بار شکست به هند فرار کرده‌است. علاءالدین حسین قبل از بازگشت به غور یکی از سران لشکری به نام امیرخان را با پنج هزار سپاهی در غزنه مستقر و او را مأمور حفاظت آن ناحیه کرد. امیرخان مردی خشن و ستمگر بوده‌است.
مبارکشاه فخر مدبر دربارهٔ دوران حکومت وی داستانی نقل کرده و می‌نویسد: «غزنه به‌طور معجزه‌آسایی به وسیلهٔ شخصی روحانی به نام خواجه ابوالمؤید که از جور و ستم امیرخان نجات یافته‌است؛ نتیجه این معجزه آن بود که ناگهان لشکری بزرگ در نزدیکی غزنه ظاهر شده و امیرخان از ترس آن با همه لشکریانش غزنه را ترک و فرار کرده‌است.» در واقع ظهور معجزه‌آسای این لشکر عظیم چیزی جز بازگشت بهرام‌شاه همراه سپاهیان تازه‌اش از هند نبوده‌است. حقیقت تاریخی این افسانه توسط یک سند تاریخ‌دار تأیید شده‌است که طبق آن بهرام‌شاه قبل از ربیع‌الاول سال ۵۴۵ هجری (۱۷۰۹ شاهنشاهی) به غزنه بازگشته‌است یعنی زمانی که علاءالدین حسین در غور سرگرم اعزام قشون به هرات و مشغول زد و خورد با سلطان سنجر بوده‌است. در هر صورت بهرام‌شاه پس از اخراج امیرخان مدت‌ها در غزنه بوده و در سال ۵۵۲ هجری (۱۷۱۶ شاهنشاهی) در آن شهر درگذشته‌است.
علاءالدین حسین اندکی بعد نسبت به برادرزادگان خود غیاث‌الدین، شهاب‌الدین غوری و معزالدین بدگمان شد و پس از مقرر کردن مبلغی وجه نقد به عنوان مخارج روزمره، آن‌ها را در قلعهٔ نظامی وجیرستان زندانی کرد. سبب بدگمانی او فقط توسط ابن اثیر ذکر گردیده‌است که طبق آن علاءالدین حسین نواحی سنگه، تیول قبلی بهاءالدین سام و گرمسیر و تگیناباد را به آن دو برادر تفویض کرده بوده‌است و این دو برادر در آن نواحی سیاست بسیار ملایمی در پیش گرفتند و با بخشش‌های خود باعث جلب توجه مردم نسبت به خود شده‌بودند تا در موقع مناسب از حمایت آن‌ها در مقاصد سیاسی خود استفاده کنند. این موضوع و رفتار جاه‌طلبانهٔ آن‌ها به گوش علاءالدین حسین رسید و باعث بدگمانی شده‌بود و به همین دلیل تا پایان زندگی خود آن دو برادر در زندان قلعه وجیرستان تحت نظر نگهداشته شدند.
هنگامی که علاءالدین حسین در غور سرگرم تجهیز سپاه بود؛ خسروشاه پسر بهرام‌شاه غزنوی سپاه بزرگی در لاهور فراهم کرد و به سوی غزنه هجوم برد. علاءالدین که درصدد حمله به هرات بود میل داشت که با او از در صلح وارد شود به این طریق که خسروشاه شهر و قلعهٔ تگیناباد را به او واگذار کند و به غزنه قناعت کند؛ ولی خسروشاه که به کمک و پشتیبانی سنجر اطمینان داشت حاضر به صلح نشد. در این موقع برحسب اتفاق گرفتاری‌های سلطان سنجر بعد اعلای خود رسیده‌بود و نمی‌توانست به او کمک کند.
خسروشاه که به این دلیل ناامید شده‌بود ناچار غزنه را ترک و به اهواز فرار کرد. وی در همان‌جا ماند تا آن که در سال ۵۵۵ هجری (اوایل سال ۱۷۱۹ شاهنشاهی) درگذشت. پیروزی غزنه علاءالدین را ترغیب کرد تا به تلافی پشتیبانی‌های سلطان سنجر از بهرام‌شاه که منجر به قتل سیف‌الدین سوری شده‌بود با وی بجنگد به ویژه آن که در آن زمان سلطان سنجر دوران سقوط خود را طی می‌کرد و دشمنانش از هر طرف آمادهٔ نابودی وی بودند. علاءالدین در آغاز برای نشان دادن خودمختاری خویش از پرداخت باج و خراج مقرر به سنجر امتناع ورزید. در این لحظات وضع نابسامان و درهم سیاسی هرات در اوایل سال ۵۴۵ هجری (۱۷۰۹ شاهنشاهی) بهترین موقع برای حملهٔ علاءالدین حسین و اجرای نقشه انتقام‌جویانهٔ وی بود. علی چتری تیولدار هرات، که به گفتهٔ طعن‌آمیز راوندی و خواندمیر «سلطان سنجر او را از مرتبهٔ مسخرگی به درجهٔ امارت رسانیده بود» نیز با پشتیبانی مردم ستمدیدهٔ آن شهر که آرزوی آزادی خود را داشتند برضد سنجر قیام کرده‌بود.
علاءالدین حسین و علی چتری برای تحکیم وضع خود در برابر سلطان سنجر با هم متحد شدند و علاءالدین در اوایل ربیع‌الاول سال ۵۴۵ هجری(۱۷۰۹ شاهنشاهی) از دعوت علی چتری استقبال کرد و وارد هرات شد اما تلاش کرد تا در امور سیاسی هرات دخالتی نکند و وضع مردم را به حال خود باقی بگذارد. علاءالدین در آن‌جا برای فریب سنجر، دستور داد تا خطبه را طبق معمول به نام او بخوانند ولی سنجر که از ماجرا با خبر شده‌بود از مرو به سوی هرات حرکت کرد و پیام‌هایی برای متحدانش از جمله تاج‌الدین سیستانی و بهرام‌شاه فرستاد و لزوم تشکیل نیروی واحدی را تأکید کرد. در آن موقع بهرام‌شاه هنوز از ضربهٔ خردکننده‌ای که علاءالدین حسین به او وارد کرده بود رنج می‌برد و تاج‌الدین سیستانی بهترین تیول‌دار وفادار سنجر هم این سیاست را که با کمک به سنجر دشمن جدیدی برای خود فراهم سازد؛ ابلهانه دانسته و به بهانه‌ای از همکاری سرباز زد. در چنین موقعیتی سنجر دریافت که عقب‌نشینی و انتظار برای فرصتی مناسب‌تر عاقلانه‌تر است.
علاءالدین از مدت‌ها پیش به تخارستان نظر داشت و به همین دلیل به منظور پیشبرد خواستهٔ خود نظر غزها را به سوی خود جلب کرد و شروع به توسعهٔ متصرفات خود در مرز شمالی بامیان کرد ولی امیر قماج سر راه او قرار گرفت. در این‌جا غزها چون منافع بیشتری نصیبشان می‌شد به پشتیبانی علاءالدین برخاسته و باعث شکست قماج شدند. علاءالدین بلافاصله پس از این پیروزی، بامیان و تخارستان را تصاحب کرد. سنجر که از پیشرفت‌های علاءالدین نگران شده‌بود رهسپار مرز بلخ گردید و از اردوی سلطنتی خود در اطراف بلخ نامه‌ای به بهرام‌شاه نوشته و از او تقاضای کمک کرد. علاءالدین که شهر بلخ را در تصرف داشت با حملهٔ سنجر مجبور شد آن منطقه را ترک کند. سنجر فهمید که از طرف بهرام‌شاه کمکی حاصل نمی‌شود چون از نیروی غزها اطلاع داشت با اعطای امتیازاتی توانست آن‌ها را به کمک خود بطلبد و درصدد سرکوبی علاءالدین و علی چتری درآید. علاءالدین حسین نیز به همراه متحد خود، علی چتری برای جلوگیری از نفوذ سنجر به سوی وی حرکت کرد. دو سپاه در درهٔ هریرود، برای جنگی حتمی رودرروی هم قرار گرفتند. دربارهٔ تاریخ وقوع این جنگ بیشتر تاریخ‌نویسان یا سکوت کرده‌اند یا سال ۵۴۵ هجری (۱۷۰۹ شاهنشاهی) را ذکر کرده‌اند.
نظامی عروضی که منسوب به دودمان غوری بود، گفته‌است: «... من بنده در هرات چون متواری گونه همی‌گشتم…» وی تاریخ این جنگ را سال ۵۴۷ هجری (۱۷۱۱ شاهنشاهی) ذکر کرده‌است. علاءالدین چون از وفاداری سربازان ترک و غز لشکر خود اطمینان کامل نداشت دستور داد تا به منظور استقامت و پایداری آن‌ها یک روز قبل از شروع جنگ، آب هریرود را به زمین‌های پشت جبهه جاری سازند. در آغاز جنگ شش هزار سرباز غز و ترک، لشکر علاءالدین حسین و علی چتری را ترک کرده و به اردوی سلطان سنجر پیوستند. این عمل ضربهٔ شدیدی به روح جنگاوری سپاه غوریان وارد ساخت و باعث شد دست به فرار بزنند. در این کشمکش عدهٔ زیادی در گل‌ولای فرورفته به دست دشمن کشته شدند. علاءالدین و علی چتری نیز دستگیر شدند و به محضر سلطان سنجر برده شدند. وی دستور داد تا فوراً علی چتری را بکشند و علاءالدین حسین را به زندان بیاندازند. سلطان سنجر با توجه به اوضاع سیاسی و موقعیت خطرناک خود با علاءالدین حسین به مهربانی رفتار کرد و پس از چند روز او را از زندان بیرون آورده و مورد لطف و بخشش خویش قرار داد و به گفتهٔ جوزجانی «ندیم خاص سلطان سنجر گشت». علاءالدین حسین از آن پس پیوسته در دربار سنجر حضور داشت و نظر به لطف و محبت سلطان نسبت به خود اشعاری در ستایش او می‌سرود. البته این اظهار محبت و دوستی زیرکانهٔ سنجر نسبت به علاءالدین نقشهٔ سیاسی بود چون سلطان سلجوقی با توجه به اوضاع خطرناک امپراتوری خود از جمله خوارزمشاه، قراختاییان و غزها صلاح در آن دید که نظر علاءالدین حسین را به سوی خود جلب کند تا از نیروی نظامی وی به عنوان یک متفق بانفوذ و وفادار استفاده نماید. در این هنگام غزها که از ضعف دولت سنجر آگاه بودند در اطراف بلخ شروع به ایجاد مزاحمت و شورش کرده‌بودند و به همین دلیل هم سلطان سنجر پیش از آن‌که به سرکوبی غزها اقدام کند، علاءالدین را با بدرقه‌ای شایان به غور فرستاد. از طرفی چون سلطان سنجر نسبت به پیروزی خود بر غزها اطمینان کامل نداشت، تمامی اسب و گلهٔ شتران و خزانهٔ خود را به امانت تحویل علاءالدین داد تا آن‌ها را به غور برده و در موقع مناسبی دوباره به دربار سنجر برگرداند.
پیروزی علاءالدین در به دست آوردن کمک، او را تشویق کرد که از وضع وخیم سیاسی سنجر استفاده کند و به اصطلاح از آب گل‌آلود ماهی بگیرد. در این میان در تخارستان سرحد شمالی غز هم دو دستگی‌هایی به وجود آمده‌بود. امیر زنگی بن خلیفه (حاکم تخارستان) با امیرقماج حکمران دست‌نشاندهٔ سنجر در بلخ، اختلاف پیدا کرده‌بود لذا غزهای ساکن در منطقه حکومتی را به کمک طلبیده آن‌ها را برضد قماج تجهیز کرده‌بود ولی امیر قماج توانست با دادن وعده‌های فریبنده، غزها را به سوی خود بکشاند و بالاخره در جنگی که میان آن دو رقیب رخ داد امیر قماج پیروز شد و توانست امیر زنگی و پسرش را اسیر کرده و به قتل برساند.
دوران اسارت علاءالدین حسین در دربار سلطان سنجر برخلاف نظر چند نفر از مورخان از جمله کارل بروکلمن که دو سال ذکر کرده‌است، نمی‌تواند بیش از چند ماه بوده‌باشد. جنگ میان علاءالدین حسین و سلطان سنجر طبق نظر چند تن از مورخان از جمله نظامی عروضی سمرقندی که خود شاهد جریانات بوده در سال ۵۴۷ هجری (۱۷۱۱ شاهنشاهی) رخ داده‌است. از طرف دیگر جنگ سنجر بر ضد غزها و شکست و اسارت او در محرم سال ۵۴۸ هجری (۱۷۱۲ شاهنشاهی) صورت گرفته‌است. پس در این صورت اسارت علاءالدین حسین فقط چند ماه یا به گفتهٔ خواندمیر «چندگاهی» بیشتر نبوده‌است.
در چند ماهی که علاءالدین حسین از کشور خود دور افتاده‌بود، عده‌ای از امیران و بزرگان غور برادرزاده او ناصرالدین حسین مادینی را به سلطنت نشانده‌بودند. این سلطان دست‌نشانده چندان موفقیتی در کارهای کشوری نداشت چون بلافاصله پس از جلوس وی بر تخت سلطنت عده‌ای در ولایت‌کشی به بهانهٔ مختلف از جمله گرفتن انعام دست به غارت اموال دولتی زدند. غیبت چند ماههٔ رهبری قدرتمند مانند علاءالدین نشان داد که اوضاع داخلی سرزمین کوهستانی غور به زودی دستخوش شورش‌های متعددی قرار خواهد گرفت اما بلافاصله پس از آن‌که خبر آزادی و بازگشت وی در غور منتشر شد چند نفر از زنان حرم‌سرا به تحریک سران کشوری طرفدار علاءالدین، شبانه ناصرالدین حسین را با بالش خفه کردند.
علاءالدین حسین پس از ترک دربار سنجر پیش از آن‌که به فیروزکوه، پایتخت خود برود به سوی ولایت کشی رفته، متمردان و سرکشان آن ناحیه را سرکوب و دژهای آن‌ها را خراب کرد و سپس به سوی فیروزکوه که مردم آن با اشتیاق در انتظارش بودند، رهسپار گردید. وی پس از استقرار و تنظیم امور داخلی غور به فکر مناطقی افتاد که قبل از جنگ با سلطان سنجر به دست آورده‌بود. در این زمان سنجر در اسارت غزها بود و دیگر مانعی برای پیشرفت‌های سیاسی وی وجود نداشت؛ بنابراین به زودی به نواحی بلخ و تخارستان دست‌اندازی کرده و آن نواحی را به تصرف درآورد. در چنین موقعیتی ناپایدار و مشوش یعنی زمانی که غزها مشغول غارت مرو و نیشابور و دیگر شهرهای خراسان بودند. علاءالدین روی به فتوحات دیگر آورد و شهرهای جروم، داور، بست و قلعه تولک را که در کوهستان‌های هرات بود را ضمیمهٔ متصرفات خود کرد و آن‌گاه متوجه غرستان (غرچستان) گردید. حاکم آن ناحیه، ابراهیم‌شاه رابطهٔ دوستانه‌ای با او به وجود آورد و علاءالدین به خاطر تحکیم آن رابطهٔ دوستانه، دختر وی به نام حره‌نور ملک را به زنی گرفت و سپس درهٔ حاصلخیز مرغاب را پس از درهم‌شکستن مقاومت ساکنان آن اشغال نمود. این پیروزی برای علاءالدین کار آسانی نبود چون برای تصرف یکی از دژهای معروف آن‌جا به نام سبکجی مدت‌ها وقت صرف کرد تا به نتیجه رسید. علاءالدین از آن پس تا پایان زندگی قلمروی حکومتش را با به دست آوردن مناطق مهم سوق‌الجیشی و حساس مرزی استحکام بخشید. طی جریانات گذشته یعنی به هنگام درگیری علاءالدین با سلطان سنجر، شهر غزنه مجدداً به دست خسروشاه افتاده‌بود ولی به زودی گرفتار حملهٔ غزها شد و چون توان برابری با آن‌ها را نداشت به سوی لاهور فرار کرد. بعضی تاریخ‌نویسان در این مورد دچار اشتباه شده‌اند و عقیده دارند که پس از استیلا و ورود خسروشاه در غزنه، علاءالدین به آن شهر حمله برده و باعث فرار خسروشاه گردیده‌است.
خواندمیر در این مورد نظر دیگری دارد و می‌نویسد که علاءالدین پس از فتح غزنه حکومت آن‌جا را به غیاث‌الدین و شهاب‌الدین برادرزادگان خود تفویض کرد و آن دو برادر، خسروشاه را با لطائف‌الحیل به دست آورده و در قلعه‌ای محبوس کردند و او در سال ۵۵۵ هجری درگذشت. این تاریخ‌نویس، خسروشاه را با خسروملک اشتباه گرفته‌است چون این خسروملک بوده که بعدها به فرمان غیاث‌الدین در قلعهٔ بلروان غرجستان زندانی شده و بالاخره به قتل رسیده‌است.
یکی از اتفاقات مهم که در آخرین سال‌های زندگی علاءالدین حسین رخ داده‌است؛ آمدن مبلغان اسماعیلیه به سرزمین غور است. در این زمان فرقهٔ اسماعیلیه که می‌خواستند قلمروی خود را از جهت خراسان توسعه دهند با ارسال داعی به منظور تبلیغ بین مردم غور و به ویژه سلطان قدرتمند آن سرزمین دست به کار شده‌بودند. عقیدهٔ علاءالدین نسبت به این فرقه درست مشخص نیست و تنها از گفتهٔ جوزجانی در می‌یابیم که او به آن‌ها اجازه داده‌بود تا در قلمرو غور به کار دعوت و تبلیغ مشغول باشند و حتی به گفتهٔ همین تاریخ‌نویس «سلطان علاءالدین… ایشان را اعزاز کرد و به هرجا از مواضع غور در سر دعوت کردند و ملاحده‌الموت طمع به ضبط و انقیاد اهل غور در بستند.» اتفاقاً این موضوع یکی از مواردی است که مورد بدگویی تاریخ‌نویسان قرار گرفته‌است و آن را «غبار بدنامی بر ذیل دولت او» دانسته‌اند.
علاءالدین حسین که یکی از سلاطین نیرومند غور بود در ربیع‌الثانی سال ۵۵۶ هجری (اواخر ۱۷۱۹ شاهنشاهی) درگذشت. جسد او را در آرامگاه خانوادگی و در جوار برادرانش در سنگه به خاک سپردند.
زندگی شخصی پیپا لی () فیلمی در ژانر رمانتیک و درام به کارگردانی ربکا میلر است که در سال ۲۰۰۹ منتشر شد.
ابن الصفار (؛ درگذشته: ۱۰۳۵) یک ریاضیدان بود که با علوم ستاره‌شناسی کار می‌کرد، وی در کوردوبا (اسپانیا) به‌دنیا آمد و نزد ابی قاسم المجریطی درس خوانده بود. وی آثاری در زمینه علوم ستاره‌شناسی از خود به‌جای گذاشته‌است و هنگامیکه اندلس در زمان فتنه ناآرام شد به دنیا (آلیکانته) رفت و نزد دوستش مجاهد العامری زیست تا اینکه در سال ۴۲۶ هجری مصادف با ۱۰۳۵ میلادی در دنیا (آلیکانته) درگذشت.
آریادنا آلکساندرونا اسکریابینا (؛ همچنین به‌عنوان سارا نوت و رجینا شناخته می‌شود؛ ۲۶ اکتبر ۱۹۰۵ – ۲۲ ژوئیه ۱۹۴۴)؛ موسیقی‌دان، شاعر و نویسنده اهل امپراتوری روسیه و از فعالان مقاومت فرانسه بود که توسط یک مأمور شبه‌نظامی فرانسه به قتل رسید.
پس از مرگش او مدال صلیب جنگ و همچنین مدال مقاومت را دریافت کرد.
آریادنا بزرگ‌ترین دختر آهنگساز روسی، الکساندر اسکریابین، و تاتیانا اشلتزر بود. پس از مرگ پدرش، آدریانا نام خانوادگی او را برگزید و پس از مرگ مادرش به فرانسه رفت. او که شاعر بود، شعرهایش را منتشر می‌کرد و بخشی از دایره ادبی جماعت روس در فرانسه بود. او سه بار ازدواج کرد، آخرین ازدواج وی با یک شاعر به نام دیوید کنوت بود. او و همسرش از ایده‌های تجدیدنظرطلبی صهیونیستی حمایت می‌کردند. او که به‌عنوان یک مسیحی ارتدکس غسل تعمید شده بود، پس از ازدواج با دوید، یهودی شده و نامش را به سارا تغییر داد.