moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
در كتابهاي تاريخي و انساب ازاين امامزاده واجب التعظيم معمولا با القابي چون اميرحيدر و امامزاده حيدر و يا آقاپيرحيدر و گاهي نيز با لفظ حيدر بن موسي بن جعفر ياد مي شود. همچنين از ايشان بنام امير حيدر بن موسي كاظم يا امامزاده حيدر فرزند بدون واسطه حضرت موسي كاظم عليه السلام و برادر حضرت فاطمه معصومه نام برده مي شود. و در كتاب كنزالانساب سید مرتضی ص 66 و بحر الانساب ص 56 و كتاب بقاع متبركه آمده : از برادران حضرت معصومه سلام ا... عليها ،حیدر و فضل در بهبهان آمده است. در كتاب امامزاده هاي ايران قسمت ((حاء)) و امامزاده هاي خوزستان آمده امامزاده حيدر فرزند امام موسي كاظم در بهبهان است. در كتاب عزاداري سنتي اثر حسين معتمدي آمده امامزاده حيدربن موسي بن جعفر معروف به امامزاده حيدر در بهبهان است. امير تيمور گرگاني از ايشان بنام آقا پير حيدر نام برده است. در گویش محلی بهبهان از امامزاده حیدر (عليه السلام) بنامهای امیرحیدر و آقا پیرحیدر نیز یاد می شود. به قول از كتاب بقعه متبركه و همچنين روزنامه قدس مورخ 80/1/29 قول مشهور اين است امامزاده حيدر فرزند امام موسي كاظم (عليه السلام) از همراهان احمد بن موسي معروف به شاه چراغ بودند و به همراه برادرانش در سال 201 تا 203 عازم ايران شده. همچنين در خود آستان مقدس دو اثر تاريخي و زيبا موجود است. اثر پاي مبارك ايشان كه اثر ضربه زدن با بيل و قطع انگشت مبارك آن حضرت در آن نمايان است و در همين اثر، نشان خاتم مبارك ايشان كه به خط كوفي نوشته شده حيدر بن موسي بن جعفر نيز موجود مي باشد همچنين درب قديمي امامزاده حيدر (عليه السلام) كه بر روي آن اشعار آقاي مهدي مهدوي به خط آيت ا... آخوند ملا فتح ا... روحي پور نوشته شده است.
پل قور قلوق مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان ماکو، بخش پلدشت، روستای مدارس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پل قره کور پو (پل سیاه) مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان ماکو، انتهای جاده ماکو به بازرگان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام لج مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان مهاباد، روستای لج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در منطقه «شار ویران» (شهر ویران) که به دلیل وجود رودخانه جانداران از دیرباز مرکز سکونت بوده و در کنار روستای تاریخی لج بر ساحل شرقی رودخانه، در فاصله بیست و یک کیلومتری شهر مهاباد، بنای حمامی قدیمی از دوره صفویه واقع است که به نام همان روستا، حمام لج خوانده می‌شود. پی‌ها و زیر بنای حمام از سنگ‌های موجود محلی و بقیه بنا از آجر چهار گوش قرمز رنگ است. زیر بنای عمومی این حمام از سنگ ساخته شده و از ارتفاع معینی به صورت آجرهای سرخ رنگ محلی مشابه با آجرهای مسجد جامع مهاباد و پل سرخ - که تخریب شده - است. توجه به تاریخ بنای مسجد و شیوه معماری گنبدهای شبستان آن و هشتیهای زیبا و مراجعه به تاریخ اجتماعی منطقه و سبک هنر معماری اواخر دوره صفوی، قدمت این حمام را به دوران شاه سلیمان صفوی و شاید اندکی قبل از وی و زمان حکمرانی صارم بیگ مکری و نواده او بداق سلطان یعنی سال ۱۰۵۰ تا ۱۱۰۰ ه‍.ق می‌رساند. محوطه زیر گنبد ورودی به صورت چهار طاقی و فواصل زیر دوپایه طاق دار چهار متر است. پایه‌ها به صورت مربع و هر ضلع آن ۵/۱ متر است. به نظر می‌رسد که نخستین اتاق رختکن عمومی بوده، که با یک خروجی در سوی مقابل به راهرو انشعابی می‌رسد. ارتفاع فعلی کف این محوطه ۱/۲۰ متر است که ورودی آن به ۱۰/۱ متر کاهش پیدا می‌کند. طول راهرو انشعابی که در جهت شمالی - جنوبی ساخته شده ۷۰/۴ متر و عرض ۳۰/۲ متر بوده است. در سمت چپ ورودی راهرو طاقداری به ارتفاع فعلی ۱۰/۱ متر به خلوتخانه یا محل نظافت شخصی منتهی می‌شود. خلوتخانه نیز به صورت گنبدی و اضلاع شرقی و غربی آن ۳۰/۳ و اضلاع شمالی و جنوبی ۱۰/۳ متر است. در منتهی‌الیه شمال راهرو در طاقدار دیگری بعد از یک پیچ کوچک به سمت شرق راه می‌یابد و وارد حمام اصلی می‌شود. ارتفاع کنونی این ورودی تا کف حمام اصلی ۳۰/۲ متر است که یقیناً به مرور کاهش یافته و در زیر کف کنونی سنگ‌های یکپارچه دارد. محیط گرمابه اصلی از درون ۳۵ متر مربع است که به صورت سه قسمت پیوسته با خشت بنا شده و ارتفاع فعلی آن از کف زمین تا قسمت آجری ۷۵/۱ متر است که احتمالاً به مرور کم شده است. رو به روی ورودی، حمام قرار دارد که اندازه واقعی آن نامعلوم و ارتفاع فعلی گنبدها تا سطح ۶ متر است. قسمت فوقانی بنا، که آجرهای قرمز رنگ دارد، با نوعی گچ کاری همراه با پودر سنگ ویژه‌ای پوشانده شده که حکایت از کهنگی صدها ساله دارد. مجموعاً فضای عمومی حمام به صورت مستطیل و عرض آن در جنوب و شمال ۱۳ و طول آن در غرب و شرق ۲۰ متر و دارای دو گنبد آجری است که محیط گنبد ورودی ۴۰/۱۴ متر و پیرامون گنبد حمام اصلی ۱۴ متر است. شش گنبد کوچک‌تر آجری نیز اندازه‌های متفاوت دارد. آب مورد استفاده با لوله‌های سفالی به قطر ۱۴ سانتی‌متر و طول ۳۰ سانتی‌متر به حمام راه می‌یافته و احتمالاً از کانالی از رودخانه مهاباد، که در کنار حمام جاری است و در آن زمان به قصد آبیاری بنا شده و بند لج خوانده می‌شود، به داخل حمام منتقل می‌شده است. قطعاً محل حرارتی و کوره خانه (تون) این حمام باید در کنار آن باشد. نوع سوخت آن نیز به احتمال از چوب جنگلی بوده که فعلاً محل آن مشهود نیست.پدرام، محمود / ۱۳۷۳ / تمدن مهاباد / تهران، نشر هورمدارک و اسناد مرکز میراث فرهنگی و گردشگری شهرستان مهابادمجموعه آثار تاریخی و فرهنگی مهاباد/ ۱۳۸۷ / ایزیرتو ۲ / نشر انجمن دوستداران یادگارهای تاریخی
قلعه مهر پادین مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان مهریز، مهر پادین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قعله مهرپادین دارای ۲ حصار و باروی دفاعی و ۹ برج مدور است. همچنین دورتا دور آن را خندقی عظیم احاطه کرده و فضاهای داخلی قلعه در ۲ حصار به ارتفاع حدودا 6.5 متر محصور شده‌است. هر دو حصار به صورت چینه ای از خشت و گل ساخته شده و بخش فوقانی آن‌ها فرم و شکل کنگره ای دارد. برج‌های حصار درونی قلعه نیز با ارتفاع تقریبی 8.5 متر دارای تیرکش‌ها و روزنه‌هایی برای دفاع است.
دسترسی به قلعه از بخش جنوبی امکان‌پذیر بوده و در ورودی، چوبی و ۲ لته است که با گل میخ‌های فلزی تزئین شده‌است. سردر ورودی، دارای قوسی خوش فرم و نیزه دار است و ارابه‌های برجسته با نقوش هندسی در ۲ طرف آن دیده می‌شود. قسمت بالایی آن نیز دارای تیرکش و تزئینات چلیپایی است.
کاروانسرای جمال آباد مربوط به دوره ایلخانی است اما توسط شاه عباس ثانی در دوره صفوی مرمت شده‌استکتاب میانه تألیف محمدصادق نایبی، تهران، انتشارات جهان جام جم، 1384 و در شهرستان میانه، بخش کاغذکنان، روستای جمال آباد در کنار جاده میانه به آقکند واقع شده‌است، هر چند ساخت بنا را به دوره مغول نسبت داده‌اند ولی کتیبه ای سنگی در بالای دروازه ورودی کاروانسرا نصب شده‌است که حکایت از آن دارد که این کاروانسرا در سال ۱۰۶۵، ه‍.ق به دستور شاه عباس دوم صفوی بنا شده‌است تاورنیه سیاح معروف فرانسوی در مسیر مسافرت از تبریز به اصفهان مدتی در این کاروانسرا اقامت داشته و از آن به عنوان بنایی جدید یاد کرده‌است (پرندی اکبر کاغذکنان در گذرگاه تاریخ چاپ اول ص ۱۴۵). این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این کاروانسرا تا اوایل دوره پهلوی که جاده تهران به تبریز از منطقه کاغذکنان و از روستای جمال آباد عبور می‌کرد محل اتراق و استراحتگاه کاروانیان بوده‌است ولی از زمان احداث جاده ترانزیت ماشین رو فعلی که از کناره رودخانه قیزیل اوزن احداث شده این جاده و کاروانسرا متروکه شد.
در ۲۶ شهریور ۱۴۰۲ در جریان چهل و پنجمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در ریاض، کاروانسرای جمال‌آباد به‌همراه ۵۳ کاروانسرای تاریخی دیگر (جمعاً ۵۴ کاروانسرا در ۲۴ استان ایران) تحت عنوان کاروانسراهای ایرانی در فهرست میراث جهانی قرار گرفتند. این مجموعه جهانی به عنوان بیستمین و هفتمین اثر جهانی کشور ایران شناخته می‌شود.
مسجد بابا حاجی مربوط به دوره صفوی - دوره زند است و در شمال غربی بافت قدیم آران و بیدگل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
شاهزاده احمد بن علی مربوط به دوره صفوی -قرن ۸ ه‍.ق است و در شهرستان قم، بخش خلجستان، روستای کاسوا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرای خرگور مربوط به دوره قاجار است و در مرز شهرستان کرمان و بردسیر، غرب جاده آسفالته واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه قیومی مربوط به دوره قاجار است و در ابرکوه، محله درب قلعه، شرق حسینیه حضرت ابوالفضل (ع) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه حاجی خان مربوط به دوره قاجار است و در ابرکوه، محله قدیمی دروازه میدان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تالارحکمت مربوط به دوره قاجار است و در اردبیل، خیابان اوچ دکان، کوچه اربابی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آب‌انبار حاج محمد رضا مربوط به دوره پهلوی دوم و سال ۱۳۳۵ شمسی است و در اردکان، بلوار آیت ا خامنه‌ای واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه شهشهانی مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، محله شهشهان، کوچه صحه میرزا اسدالله خان، پلاک ۳۲ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مناره مسجد امام شافعی مربوط به دوره قاجار است و در ارومیه، در کنار بافت بازارتاریخی ومسجدجامع ارومیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام تجلی مربوط به دوره قاجار است و در اورمیه، بازار قدیمی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه امید سالار مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان ابرکوه، محله قدیمی دروازه میدان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه خان بستک(خانهٔ بنی عباسی) واقع در شهر بستک در بخش مرکزی شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان، یکی از آثارهای تاریخی و از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه در قسمت شرقی شهر بستک جنب حمام خانی واقع شده‌است. این ساختمان در حدود ۱۱۰ _ ۱۰۰ سال قبل توسط محمد رضا خان (حاکم وقت بستک و جهانگیریه) ساخته شده‌است، ومعماران سازندهٔ بنا، معماران بستکی بوده أند. این خانه در اصل سه طبقه بوده که طبقات فوقانی آن بر أثر زلزله خراب گشته‌است. بنا در حدود ۲۰۰ تا ۲۱۰ أتاق داشته و از سه قسمت مجزا از هم تشکیل می‌شد که هر قسمت دارای حیاط و متعلقات کامل بود.
حمام بزرگ (حمام گپ) مربوط به دوره قاجار است و در بندرعباس، خیابان امام موسی صدر، نرسیده به چهار راه سازمان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کلیسای گئورگ مقدس مربوط به دوره قاجار است و در بوشهر، محله شنبدی واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۶۵۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
کلیسای گئورگ مقدس در سال ۱۸۱۹ میلادی (۱۲۳۵ خورشیدی) به وسیلهٔ خانواده «آوادیان»، از ارمنی‌های سرشناس ساکن بوشهر، و با کمک انگلیسی‌های ساکن بوشهر ساخته شد.
این کلیسا از زمان تأسیس تا سال ۱۹۴۸ میلادی فعال بود تا آنکه به دنبال فوت «ملکومیان» از ارمنی‌های سرشناس ساکن بوشهر، تمام اموال و اشیاء کلیسا به کلیسای وانک اصفهان منتقل گردید. در سال ۱۹۷۴ میلادی و به دنبال استقرار چند خانواده ارمنی دیگر در بوشهر هیئت ارمنی، کلیسا را تعمیر و با فرستادن اشیاء مورد نیاز مجدداً فعال نمود ولی با گذشت چند سال باز هم فعالیت کلیسا متوقف گردید.
کلیسا در زمینی مستطیل شکل واقع شده و ساختمان اصلی آن پلانی شبیه به یک چلیپا دارد. در دو طرف بنای کلیسا حیاطهایی قرار دارند که برای دفن مردگان اختصاص داده شده بود. بنای کلیسا به صورت قرینه در عرض طراحی شده و از بالا به صورت صلیب دیده می‌شود. این بنا شامل تالار اجتماعات، محراب، اتاق‌هایی در دو طرف محراب و دو راهرو در دو طرف تالار می‌باشد. کلیسا فاقد برج ناقوس بوده و دو ناقوس فلزی آن به صورت عرضی بر فراز راهروی شمالی کلیسا قرار داشتند. هفت ستون چوبی که قسمت فوقانی آن‌ها به شکل زیبایی با چوب تزئین شده‌است به استحکام سقف کمک می‌کنند. مهم‌ترین و شکیل‌ترین قسمت کلیسا محراب آن است که به وسیلهٔ پله‌هایی که به صورت قرینه در دو طرف آن قرار دارند به تالار متصل می‌گردد. این بخش از یک مربع تشکیل شده‌است که سه ضلع آن طاقنما بوده و از سمت غرب (جنوب غربی) به تالار باز می‌باشد. قسمت فوقانی به وسیلهٔ گوشه‌سازی به هشت ضلعی و سپس دایره تبدیل شده و پوشش محراب به صورت گنبد بر روی آن قرار می‌گیرد.
آب‌انبار حاج باقر مربوط به دوره قاجار است و در بیرجند، کوچه چهار درخت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد کوچک مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، بازار مسجد کوچک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد میرزا صادق (دینوری) مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، خیابان شهید مطهری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد خلخالی مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، بازارمسجد خلخالی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
مسجد حاج غفار مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، خیابان ۱۷ شهریور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. آرامگاه هفت‌تنان (یِدّیلَر) در داخل این مسجد قرار گرفته‌است.تأثیر مزارات در توسعه‌ی ساختار شهری شهر تبریز از دوره‌ی ایلخانی تا صفوی، ص ۸۳
مسجد مجتهد (۶۳ ستون) مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، جنب غربی بازار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آدرس: تبریز، جانب غربی مسجد جامع، روبروی بازار تجاران
مسجد میر محمد آقا مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، خیابان ششگلان و شهید بهشتی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه نقشینه مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، خیابان دارایی، کوچه مجتهدی پلاک ۱۲ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد قره باغی مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، غرب محدوده بازار قدیم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آب‌انبار شیر چهار سوق مربوط به دوره قاجار است و در تربت حیدریه، خیابان فردوسی جنوبی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه اقتداری مربوط به دوره قاجار است و در تویسرکان، خیابان دکتر شریعتی، کوی حمام، کوچه مظفر السلطان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حسینیه آل رسول مربوط به دوره قاجار است و در چابهار، بلوار شهید ریگی، خیابان وحدت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه والی (راین) مربوط به دوره قاجار است و در راین، کوچه خانها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرای دخان مربوط به دوره قاجار است و در زنجان، جنوب بافت قدیمی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام وزیری ساری بخشی از عمارت وزیری و مربوط به دوره قاجار است و در شهر ساری، خیابان انقلاب، کوچه آب انبار نو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه رحیم زاده سنندج مربوط به دوره قاجار است و در سنندج، محله سر تپوله، خیابان صلاح الدین ایوبی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه جواهری مربوط به دوره قاجار است و در سنندج، خیابان شهدا، محله قلعه چهارلان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه ناظم مربوط به دوره پهلوی اول است و در سیرجان، محله باغ بمید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
یخچال فتح‌آباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان ابرکوه، فتح‌آباد، واقع در اراضی کشاورزی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آسیاب عطارها مربوط به دوره قاجار است و در کاشان، جنب جاده آسفالته کاشان، قمصر از توابع اصفهان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه وثقی مربوط به دوره قاجار است و در کاشان، بازار بزرگ، محله طمقا چیها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تیمچه برقی مربوط به دوره قاجار است و در کاشان، راسته بازار، بازارچه میانچال واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حسینیه پهلوان (فین بزرگ) مربوط به دوره قاجار است و در کاشان، بافت فین بزرگ، محله حاج علی آقا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تکیه مدیر الملک مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، شمال خیابان امام، نبش کوچه شماره ۹ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه الهامی مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، کوچه پشت مسجد ملک امام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه پرداختی مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، خیابان زریسف، کوچه برزو آمیغی، کوچه آتشکده، پ۵۱ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آسیاب آبی شهداد مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، جنوب شرقی شهداد، محله رسول آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
باغ مدعی العموم یا باغ شماره ۳ مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، خیابان مدیریت، بر جنوبی کوچه سجادیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بقایای حصار شهر قدیم کرمان مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، حد فاصل خیابان معلم و خیابان عدالت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آب‌انبار کشکوئیه مربوط به دوره قاجار است و در کشکوئیه، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ساختمان دارایی ماکو مربوط به دوره قاجار است و در ماکو، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه اشرف الملوک نبی‌وند مربوط به دوره قاجار است و در مراغه، خیابان خواجه نصیر شمالی، کوچه خان، پلاک ۷۸ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه داروغه مربوط به دوره قاجار است و در مشهد، خیابان نواب صفوی، راسته حوض مسگران، کوچه داروغه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
این اثر در اواخر دوره قاجار به دستور یوسف خان هراتی، آخرین داروغه مشهد در مساحت حدود یک هزار و ۱۰۰ مترمربع احداث گردید. تا سال های ۱۳۶۰ورثه مرحوم هراتی در این خانه سکونت داشتند. خانهٔ داروغه مشهد به لحاظ فرم و شکل معماری به شیوه مرسوم خانه‌های تاریخی ایران (سه طرف ساخت) بنا شده‌است و عناصر معماری آن، به ویژه طرح تراس پله‌های دوطرفه و تزئینات، نشان از الگوبرداری از طرح‌های معماری روسی دارد.
اصول درون گرایی در خانه داروغه مشهد:
یکی از اعتقاد های مردم ایران اهمیت به زندگی شخصی و حرمت آن ونیز عزت نفس ایرانیان بوده که این امر به گونه ای معماری را درون گرا ساخته است.درون گرایی یکی از اصول معماری ایرانی به شمار میرود که با توجه به شرایط به صورت های متنوعی قابل مشاهده است.
پنج مولفه درون گرایی در خانه داروغه: ۱_ایجاد سلسله مراتب ۲_ایجاد مرکزیت ۳_ایجاد خلوت ۴_نهی از اشراف ۵_ایجاد محرمیت
این بنای تاریخی در سال ۱۳۹۱ توسط شهرداری منطقه و شرکت عمران و مسکن‌سازان ثامن با اعتبار ۳۷ میلیارد ریال خریداری شده و مورد مرمت و بازسازی قرار گرفت؛ و در سال ۱۳۹۴ به بهره‌برداری رسید.
خانه قدیم سبزواری‌ها ۱ مربوط به دوره قاجار است و در مشهد، خیابان شیرازی، نزدیک چهار راه شهدا، انتهای کوچه سبزواریها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه صداقتی مربوط به دوره قاجار است و در مشهد، خیابان مدرس، کوچه امیر کبیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام حاج عبدالحسین مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان قیام، کوچه شاطریه، کوچه میر میران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آب‌انبار دروازه شیخداد مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان شهید نواب صفوی، کوچه مسجد کوفه، جنب پارک شیخداد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه یاوری مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان امام خمینی، کوی سهل بن علی، بن‌بست اتابکی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه فرساد مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان امام خمینی بن‌بست روبروی دبیرستان امیر کبیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
میدان بعثت مربوط به دوره صفویه است و در یزد، تقاطع خیابان‌های انقلاب، قیام واقع شده و گرچه این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران در دوره قاجاریه به ثبت رسیده است اما اسنادتاریخی دیرینگی این بنا که شامل مجموعه تاریخی شاه طهماسب است به دوره صفویه نسبت می‌دهند
آسیاب آبی دخمه صفائیه مربوط به دوره قاجار است و در یزد، ضلع شمالی محوطه آرامگاه و دخمه زرتشتیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد کوچک خطیب از آثار تاریخی مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان شهید رجائی، بخش قدیمی محله پشت باغ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام کلیمیان مربوط به دوره قاجار است و در یزد، محله کلیمیان چهار سوق کلیمیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام پشت باغ مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان ایرانشهر، مجاور کوچه شهید برزگر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد ملازینل مربوط به دوره قاجار است و در یزد، محله فهادان، کوچه اداره کل میراث فرهنگی استان یزد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه کرمانیها مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان امام خمینی، کوی سهل بن علی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرای لب خندق مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان قیام، محله لب خندق بطرف بازار خان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام محله تل مربوط به دوره قاجار است و در یزد، بلوار بسیج، کوچه مسجد الرحمان (مسجد محله تل) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه صمدخان مربوط به دوره قاجار است و در شهربابک، خیابان شریعتی، مقابل عمارت موسی خان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آب‌انبار دامنه کوه چک چک مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اردکان، جاده طبس به چک چک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه دامن مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان ایرانشهر، بخش مرکزی، روستای دامن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
دخمهٔ زرتشتیان در چَم مربوط به دوره قاجار است و در روستای چم در شهرستان تفت استان یزد ایران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
دخمه یا برج خاموشان چم از سوی زرتشتیان برای قرار دادن پیکر درگذشتگان به‌کار می‌رفت تا گوشت این پیکرها خوراک کرکس‌ها شود و زمین را نیالاید.
کاروانسرای کبوتر خان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان رفسنجان، روستای کبوتر خان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرای سعادت آباد مربوط به دورهٔ قاجار است و در شهرستان سیرجان، روستای سعادت‌آباد واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
حمام قدیمی روستای زرمان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان فیروزکوه، بخش ارجمند، روستای زرمان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
برجی شیخ مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان کاشان، روستای کامو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
یخچال قدیمی کاشمر یا یخدان فروتقه مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان کاشمر، روستای فروتقه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
قلعه شفیع‌آباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان کرمان، بخش شهداد، روستای شفیع‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
باغ خانه محمد اسماعیل خان نوری مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان کرمان، روستای اسماعیل‌آباد جوپار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
حمام پورناک مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان پلدشت، بخش مرکزی، روستای پورناک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده فخر آباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان مشگین‌شهر، روستای فخر آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پل کوسه لر مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان میاندوآب، روستای کوسه لر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه چاه وک مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان نهبندان، بخش شوسف، روستای ده سلم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آب‌انبارهای رومه مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان نهبندان، بخش شوسف، روستای رومه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه ده شیب مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان نهبندان، روستای ده سلم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آب‌انبار شیر نصرت آباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان یزد، روستای نصرت آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
یخچال هگ مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان یزد، روستای هگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه باقری مربوط به دوره پهلوی اول است و در رفسنجان، خیابان امام خمینی، روبروی شیرینی فروشی حاج خلیفه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
گزارش آورده شده در فصل نامه فرهنگی هنری "بی ج "استان کرمان | پیش‌شماره | پاییز نود و چهار با عنوان "غبار بی توجهی مسوولین بر خانهِ باغ باقری " به چاپ رسیده‌است
مجموعه بافت قدیم کنگ مربوط به دوره قاجار - دوره پهلوی است و در شهرستان بندر لنگه، جاده بندرلنگه به بندر عباس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بقعه سید فاضل مربوط به دوره قاجار - دوره پهلوی است و در شهرستان نطنز، بخش شمالی، روستای طامه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه سرپری مربوط به دوره قاجار -اوایل دوره پهلوی است و در شهرستان کهگیلویه، روستای سرپری واقع شده است. این قلعه به دستور کی منصور همایونفر ساخته شده بود. و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است .
تپه گاکیه مربوط به عصر مس - دوره اشکانیان است و در شهرستان کرمانشاه، یک کیلومتری تپه سراب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پناهگاه مال قائد مربوط به دوره ایلخانی - دوره ایلخانی است و در شهرستان گناوه، روستای مال قائد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
قلعه گذرخانی مربوط به دوره هخامنشی است و در شهرستان فیروز کوه، بخش ارجمند، روستای گذرخانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه گوهران مربوط به عصر برنز است و در شهرستان خوی، بخش ولدیان، روستای گوهران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه دوز داغی مربوط به عصر برنز است و در شهرستان خوی، بخش رهال، روستای امیر بیک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده عاقب مربوط به ۱۳۱۵ ه.ق است و در شهرستان قم، بخش خلجستان، روستای بنابر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کلیساهای محلم
در روستای محلم که ملحم نیز خوانده می‌شود دو کلیسا وجود دارد.
از کلیسای قدیم آن جز یک در ورودی و چند طاق نیمه فرو ریخته چیزی برجا نمانده است. این کلیسا مربوط به سال ۱۸۸۰ است و بالای سر در آن تاریخ ۱۸۹۵ به چشم می‌خورد که البته حجاری آن جدید است!؟ از نظر موقعیت در شهرستان سلماس، بخش مرکزی، روستای محلم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کلیسای جدید را با فاصله تقریباً پانصد متری از کلیسای قدیم بنا کرده‌اند. در این کلیسا هم بجز برج ناقوس که اثری از ناقوس ندارد، و یک صحن ویران اثری به چشم دیده نمی‌شود.
کلیسای آخته - خانه مربوط به ۱۸۹۰م است و در شهرستان سلماس، روستای آخته خانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بقایای بنای امیر لعل پا مربوط به اتابکان است و در لنده، ۳۵ کیلومتری جنوب شرق شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد ملا عبدالخالق مربوط به اتابکان- دوره زند است و در یزد، محله یوز داران، کوچه حمام بکشاه (بخشاه) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
استودان شماره ۱ چین مربوط به الیمائی است و در شهرستان بویراحمد، بخش لوداب، روستای صفرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
استودان شماره ۲ چین مربوط به الیمائی است و در شهرستان بویراحمد، بخش لوداب، روستای صفر آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
استودان شماره ۳ چین مربوط به الیمائی است و در شهرستان بویراحمد، بخش لوداب، تنگ دومن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
استودان شماره ۴ چین مربوط به الیمائی است و در شهرستان بویراحمد، روستای شهیدپیرایش تنگ دومن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
استودان (دخمه) باباطاهر مربوط به تمدن الیمائی است و در شهرستان بویراحمد، بخش مارگون، روستای باباحاجی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه اورته بلاغ مربوط به اواخر است و در شهرستان زنجان، بخش قره‌پشتلو، روستای اورته بلاغ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قره قوش لان مربوط به اواخر است و در شهرستان زنجان، بخش مرکزی، روستای سهرین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه کهنه پیوه ژن مربوط به اواخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مشهد، بخش احمدآباد، روستای پیوه ژن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بقعه پیر خضر مربوط به اواخر دوره صفوی است و در شهرستان بیجار، روستای قاضی قوشچی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این شخص با پیر خضر شاهو فرق دارد و چنین مشهور است که سیّد خضر با برادرش سیّد احمد با ینچوبی در زمان صفویّه به منطقة گروس و کردستان مهاجرت نموده‌اند و زیارتگاهی او به جا مانده از اواخر صفویه است.
مسجد طارق مربوط به اواخر دوره صفوی است و در شهرستان نهبندان، بخش شوسف، روستای طارق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه مرحوم خدابنده مربوط به اواخر دوره قاجار است و در بمپور، خیابان امام خمینی شرقی، روبروی مسجد جامع اهل سنت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آب‌انبار شاه حسینی مربوط به اواخر دوره قاجار است و در بندرعباس، بلوار امام حسین، جنب مسجد اصغریه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تئاتر نصر، تماشاخانه نصر یا تئاتر تهران یکی از اولین سالن‌های تئاتر ایران، مربوط به اواخر دوره قاجار است و در تهران، خیابان لاله زار جنوبی، جنب گراند هتل روبروی کوچه بوشهری واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
نصراله باقراف در سال ۱۲۹۴ در قسمت جنوبی گراند هتل، سالنی را بنا کرد و برای نخستین بار در آن تئاتر اجرا کرد. سپس تغییرات جدیدی در مهمانسرا و به تبع آن سالن به وجود آورد. سالنی بیضی شکل با غرفه‌هایی بود که تماشاگران در آن، سه یا چهار نفری نشسته فیلم می‌دیدند. در سال ۱۳۰۷ سینمای گراند هتل برای بانوان هم اجرا داشت و خانم‌ها از در گراند سینما و آقایان از در گراند هتل وارد می‌شدند. از آنجا که تماشاخانه گراند هتل تنها تماشاخانه آبرومند شهر بود، خواهان زیاد داشت و اهالی هنر برای اجرا تئاتر باید وقت می‌گرفتند.
با افتتاح تماشاخانه دایمی تهران در اول دی ماه ۱۳۱۹ و اجرای نمایش‌های منظم هفتگی در مکان هنرستان هنرپیشگی و به دلیل استقبال پایتخت نشینان از تئاتر و محدودیت ظرفیت تماشاخانه هنرستان هنرپیشگی، سید علی خان نصر با کمک رئیس کل شهربانی در اوایل اردیبهشت سال ۱۳۲۰ سالن گراند هتل را که در آن زمان شعبه ای از بنگاه سینمای دیده بان بود، به مبلغ سه هزار ریال اجاره کرد و حدود ۲۵ هزار ریال هم از محل بودجه هنرستان هنرپیشگی برای مرمت و تبدیل غرفه‌های کوچک به سالنی با صندلی هزینه کرد تا تماشاخانه دایمی تهران ۷ الی ۹ شب پنجشنبه ۱۰ مهرماه ۱۳۲۰ در سالن گراند هتل افتتاح شد.
سیدعلی خان نصر شخصا ریاست این تماشاخانه را به عهده داشت، اما پس از آن که پست سفیر ایران در چین به او پیشنهاد شد، به دلیل فعالیت‌های سیاسی تصمیم گرفت مدیریت تماشاخانه را به احمد دهقان بسپارد و او مدیر داخلی تئاتر شد. در این زمان بر روی تماشاخانه نصر نام "تئاتر تهران" نهاده شد. در واقع از حدود یک سال بعد، احمد دهقان مدیریت این تماشاخانه را به عهده گرفت. احمد دهقان نماینده مجلس، مدیر مجله «تهران مصور» در ششم خرداد سال ۱۳۲۹ در دفتر همین تماشاخانه در خیابان لاله زار به دست حسن جعفری کارمند شرکت نفت ایران و انگلستان ترور شد.
تماشاخانه دائمی تهران تا سال ۱۳۲۹ پا برجا بود. در سال ۱۳۳۷ و پس از آن چندین بار دچار آتش سوزی شد، اما پس از تعمیر در سال ۱۳۴۱ به پاس خدمات ارزنده سید علی خان نصر که در بهمن ۱۳۴۰ فوت شده بود با عنوان "تئاتر نصر" بازگشایی شد اما به تدریج تالار دچار رکود شد تا آن که در اوایل انقلاب توسط کمیته امداد امام خمینی(ره) مصادره و نهایتاً تعطیل شد.
در سال ۱۳۶۷ واحد جهاد دانشگاهی برای احیا تئاتر نصر این مکان را اجاره و آن را بازگشایی کرد اما به دلیل فرسودگی و بی‌توجهی مسوولان سرانجام در مرداد ۱۳۸۱ در حین اجرای نمایش "سی و هفت شاهی جناب میرزا" تعطیل شد.
کار مرمت و بازسازی «تئاتر نصر» در فاز نخست بازسازی‌ این ساختمان در اردیبهشت ۱۳۸۷ آغاز شد اما در خرداد ماه این اقدامات به دلیل کمبود بودجه و اعتبار متوقف شد. در دی ماه همان سال اعلام شد که روند بازسازی منوط به تفاهم با کمیته امداد به عنوان مالک بنا می‌باشد. نهایتاً در تاریخ ۱۰ دی ۱۳۹۶ با امضای تفاهم‌نامه‌ای بین کمیته امداد امام خمینی به عنوان مالک و جهاد دانشگاهی که سرقفلی این بنا را در اختیار داشت با شهرداری تهران، تملک این بنا در اختیار سازمان زیباسازی شهرداری تهران درآمد تا این سالن نمایش تاریخی مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته و تبدیل به موزه شود.خونِ دلی که برای نجاتِ «تئاتر نصر» خوردند ایسنا
خانه اقبالی مربوط به اواخر دوره قاجار است و در سده، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه مدیر الملک مربوط به اواخر دوره قاجار است و در کرمان، خیابان زریسف واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
باغ شماره ۲ مربوط به اواخر دوره قاجار است و در کرمان، خیابان مدیریت، کوچه سجادیه، پلاک ۵۳ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
باغ پهلوان‌پور مربوط به اواخر دوره قاجار است و در مهریز، محله مزویر آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
باغ پهلوان‌پور مهریز به دلیل روان بودن آب از داخل آن از گذشته دارای جاذبه خاصی بوده است. این آب از قنات مشهور به «حسن‌آباد» سرچشمه می‌گیرد که قنات نیز در فهرست اثار جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.
آب قنات حسن‌آباد درختان چناری را که در حاشیه آن روییده‌اند، سیراب می‌کند. زمین‌های این باغ از آب قنات شاه حسینی و قنات مزویر آباد، آبیاری می‌شود.
باغ دارای ۱۶ حقابه (سهمیه آب در اصطلاح محلی یزد حقابه نامیده می‌شود) است که هر ۱۲ روز یکبار به آن متعلق می‌گیرد. زمان هر حقابه بین ۱۰ الی ۱۱ دقیقه است که به آن سبو نیز گفته می‌شود.
دو طرف جوی اصلی باغ پهلوان پور درختان تنومند و سالخورده چنار قرار دارند. درختان مثمر باغ نیز شامل انار، بادام و خرمالو است و کاشت این درختان با توجه به گرمای زیاد استان یزد نمایانگر آب و هوای متفاوت نسبتاً خنک این منطقه است.
باغ پهلوان‌پور از لحاظ معماری نمایانگر تغییرات سبک باغسازی کهن ایرانی به سمت و سوی باغسازی رایج امروزی است. این باغ شامل یک مجموعه ورودی، ساختمان کوشک یا شربتخانه، بنای زمستانخانه، بنای سرایداری، حمام و آشپزخانه است. سبک معماری آن ترکیبی از معماری کوشکی و حیاط مرکزی است که کوشک اصلی در مرکز آکس اصلی باغ قرار دارد، مسیر عبوری آب در باغ نیز از این محور است. علاوه بر این محور اصلی آب در یک محور دیگر نیز جریان دارد که باغ آرایی حول این دو محور به وجهی زیبا صورت گرفته است، به این معنا که درختان نظام ساز باغ در حاشیه این دو خیابان کاشته شده‌اند.
مجموعه ورودی باغ شامل برج - اصطبل و کاهدان است.که در حال حاضر به موزه مردم شناسی تبدیل شده است. تزیینات برج همانند تزیینات دوره زندیه است اگر چه تاریخ احداث تمامی این سه بنای ذکر شده مربوط به دوره قاجار است. زیباترین بنای باغ کوشک یا شربتخانه است که در آکس اصلی‌ترین مسیر باغ واقع گردیده است.
ساخت کوشک به دوره قاجار مربوط می‌شود و در سه سطح (دو و نیم طبقه) طراحی شده است. بخش داخلی کوشک شامل تالار- حوضخانه و گوشوارها است.
آب قنات حسن‌آباد از وسط کوشک عبور می‌نماید، و در باغ جاری می‌شود.
بنای معروف دیگر که در مجموعه وجود دارد، بنای زمستانخانه است که ساخت آن به دوره پهلوی اول مربوط می‌شود از آن جهت به زمستانخانه مشهور است که جهت آن با توجه به اقلیم منطقه، بنا را برای استفاده در زمستان مناسب می‌ساخته است. این بنا در یک طبقه ساخته شده و اتاقهای نشیمن، پستو، طنبی و مطبخ را شامل می‌شود. در حال حاضر سوییت های اقامتی باغ در این بخش قرار دارند.
این باغ از دارایی‌های شادروان بازرگان و پهلوان مهریزی «علی پهلوان‌پور» بوده که توسط میراث فرهنگی استان یزد خریداری و تعمیر و مرمت گردیده است.
در کنار کوشک آشپزخانه، حمام و انباری قرار داشته است که حمام اخیراً بوسیله حفاری از زیر خاک بیرون آورده شده است.
بنای مشهور به سرایداری نیز که محل سکونت و کارگاه خدمه باغ بوده است در جبهه شمالی باغ قرار دارد.
مسجد جوی بلبل مربوط به اواخر دوره قاجار است و در یزد، خیابان امام خمینی، کوچه محله قلعه کهنه، ک‌مسجد جوی بلبل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه اسفند قه مربوط به اواخر دوره قاجار است و در شهرستان جیرفت، بخش مرکزی، روستای دولت‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه نراقی مربوط به اواخر دوره قاجار - دوره پهلوی اول است و در همدان، خیابان عباس‌آباد، کوچه کبابیان، بن‌بست خوانساری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید اما مالک آن با شکایت به دیوان عدالت اداری، این بنا را از ثبت ملی خارج کرد، بی آنکه نسبت به مرمت آن اقدامی کند.
خانه نراقی دارای اندرونی و زمستان نشین بوده و به صورت ساختمانی دو طبقه با تزئینات آجری خاص با حوض‌خانه‌ای زیبا در قسمت پایینی آن ساخته شده بوده است‌. قناتی زیر این عمارت وجود داشته که در حال حاضر کور شده اما باعث شده آب زیر این خانه به صورت دریاچه جمع شود.
خانه صدیقی مربوط به اواخر دوره قاجار - اوایل دوره پهلوی است و در نیشابور، خیابان فردوسی شمالی، کوچه قاضی، فردوسی ۷ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام قدیمی خان بیگ مربوط به اواخر دوره قاجار -اوایل دوره پهلوی است و در بخش مرکزی شهرستان چایپاره، روستای چورس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام چرام مربوط به اواخر دوره قاجار -اوایل دوره پهلوی است و در شهرستان کهگیلویه، چرام، ۲۰م قلعه چرام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۸6 به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سیاه دک مربوط به اواخر هزاره سوم قبل از میلاد است و در سراوان، محله بخشان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
برج شاطر (گنبد شاطر) مربوط به اواسط دوره ایلخانی است و در شهرستان اردبیل، روستای صومعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه دکتر وزیری مربوط به اوایل دوره پهلوی است و در یزد، خیابان مسجد جامع، جنب آب‌انبار وزیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مجموعه بناهای محمودآباد مربوط به اوایل دوره قاجار است و در شهرستان فیروز کوه، بخش ارجمند، روستای سیمین دشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
گول تپه کولی مربوط به اوایل هزاره دوم و۱ قبل از میلاد است و در شهرستان مشگین‌شهر، دهستان قوشه، روستای کولی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه سید تاج الدین مربوط به اورارتوئی است و در شهرستان خوی، بخش قره سو، روستای سید تاج الدین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شاه مردان مربوط به سدهٔ ۱۱ و ۱۲ ه.ق است و در شهرستان سراوان، بخش مرکزی، روستای دزک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد جامع سیراف مربوط به سدهٔ ۲ ه‍.ق است و در شهرستان کنگان، بندر طاهری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قدمگاه حضرت خضرنبی مربوط به سدهٔ ۳ و ۴ ه.ق است و در شهرستان فیروزکوه، بخش ارجمند، روستای ورسخواران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مجموعه تپه‌های آبیل مربوط به سدهٔ ۴ تا ۹ ه.ق است و در شهرستان زابل، بخش میان کنگی، روستای آبیل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد شاه ابوالقاسم مربوط به سدهٔ ۵ و ۶ ه.ق است و در یزد، محله شاه ابوالقاسم، مقابل بقعه سید عبدالنبی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه قلدوش روستای لزور مربوط به سدهٔ ۵ و ۶ ه.ق است و در شهرستان فیروز کوه، بخش ارجمند، روستای لزور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
برج سنگی جنوبی روستای گذرخانی مربوط به سدهٔ ۵ و ۶ ه‍.ق است و در شهرستان فیروز کوه، بخش ارجمند، روستای گذرخانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه قاسم‌آباد بی بی دوست مربوط به سدهٔ ۶ و ۷ ه.ق است و در شهرستان زابل، بخش شیب آب، روستای دهمرده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قاسم‌آباد در بخش مرکزی زابل واقع است نه در بخش شیب آب
مجموعه تپه‌های برج افغان مربوط به سدهٔ ۶ و۷ ه‍.ق است و در شهرستان زابل، دهستان بنجار ، روستای برج افغان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد جامع هگ مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ ه.ق است و در شهرستان ابرکوه، روستای هگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده جعفر نجفدر مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ ه.ق است و در شهرستان فیروز کوه، بخش ارجمند، روستای نجفدر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده سید اسماعیل مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ ه.ق است و در شهرستان فیروز کوه، بخش مرکزی، روستای اندور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده سید مظفرالدین ابن موسی مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ ه‍.ق است و در شهرستان فیروز کوه، بخش ارجمند، روستای دشتان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده سلطان محمدرضا مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ ه.ق است و در شهرستان فیروز کوه، بخش ارجمند، روستای زرمان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده سلطان ابراهیم رضا مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ ه.ق است و در شهرستان فیروز کوه، بخش ارجمند، روستای آسور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزادگان محمد و احمد مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ ه.ق است و در شهرستان فیروز کوه، بخش ارجمند، روستای ارجمند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حسینیه ملتکیه (حسینیهٔ بزرگ چهار منار) مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در یزد، خیابان شهید رجائی، محله چهار منار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۵۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بنای تاریخی شه خورشید مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در شهرستان ریگان، بخش ریگان، روستای گزان خواست واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه داودختر مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در شهرستان کهگیلویه، منطقه عشایرنشین دلی مهرجان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بقعه ملا علی کرم مربوط به سدهٔ ۹ ه.ق است و در ابرکوه، محله پل کارون، غرب خیابان شهیدباهنر، شمال خیابان وباغ خانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه مرتضی علی خاش مربوط به سدهٔ ۹ و۱۰ ه.ق است و در شهرستان خاش، روستای ناصری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه کسو جمپ مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دشتیاری، بخش دشتیاری، روستای بسوت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پولی تپه کوچک مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خدابنده، بخش سجاسرود، روستای سیامان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه رحیم مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خدابنده، بخش سجاسرود، روستای سجاس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کندرک ۱ مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان زابل، روستای سهراب غلامی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قبرستان شیخ صابر مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان زابل، بخش مرکزی، روستای اسلام‌آباد اولیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کندرک ۲ مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان زابل، روستای سهراب غلامی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه زیارت شیر سرخ مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان زابل، بخش میانکنگی، روستای حاجی‌آباد ۲ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه آسیاب بادی رنده مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان زابل، بخش مرکزی، روستای رنده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قبرستان مارگان مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان زابل، بخش میان کنگی، روستای مارگان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مجموعه تپه‌های تخت عدالت شاه مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان زابل، بخش میان کنگی، روستای تخت عدالت شاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بقایای قلعه سن‌سارود مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مرند، بخش مرکزی، روستای هرزند جدید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
رباط باش ساروج مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام - دوره قاجار است و در شهرستان مشهد، بخش احمدآباد، روستای باش ساروج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بقایای روستای چاه دیوان مربوط به دوره معاصر است و در شهرستان زاهدان، بخش مرکزی، روستای بگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
موزه زنده سفال کلپورگان تنها موزه زنده سفال در جهان است که قدمت آن به آثار موجود در آن به هفت هزار سال پیش بر می‌گردد . سفال کلپورگان به صورت کاملاً دستی، بدون چرخ سفالگری و توسط زنان بلوچ ساخته می‌شود که در بلوچستان شهرستان سراوان بخش مرکزی، روستای کلپورگان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۴۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران ثبت شده و در سازمان یونسکو نیز به ثبت جهانی رسیده‌است.
این موزه به دستور فرح پهلوی در سال ۱۳۵۱ و پس از اطلاع وی از ساخت سفال توسط زنان و دختران در جهت حمایت از این قشر و ماندگاری آن برای آیندگان و جهانیان ساخته شد، لازم بذکر است به گفته بسیاری از ساکنان روستای فرح پهلوی در جهت حمایت از این قشر هنرمند اقدام به خرید تضمینی سفال آنان می‌نمود و به فرد گماشتهٔ سازمان دستور داده بود پس از خرید و پرداخت دستمزد هنرمندان، ساخته‌های دست این زنان، سفال را در صورت وجود مشتری و خواهان بفروشد و در غیر اینصورت سفال‌ها را به گوشه ای از دشت‌های روستا برده و بشکند اما نگذرد هنرمندان کارگاه به دلیل نبود بازار و مشتری دلسرد شوند؛ این داستانی است که اگر از همهٔ اهالی روستای کلپورگان پرسیده شود آن را نقل می‌کنند و توجه و اهمیت فرح پهلوی را به فرهنگ و هنرمندان می‌رساند.
محوطه آپیه مونه مربوط به هزاره ۱- دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کهگیلویه، روستای مونه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کول‌تپه نصرالله‌بیگلو مربوط به هزارهٔ اولِ دوران‌های تاریخیِ پس از اسلام است و در شهرستان گرمی، بخش انگوت، روستای نصرالله‌بیگلو واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۲۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
شهر تپه سی مربوط به هزاره اول - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بیله‌سوار، بخش مرکزی، روستای قیز قلعه سی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۱۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه بیگ باغی مربوط به هزاره اول - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرمی، بخش مرکزی، روستای بیگ باغی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه زیوه مربوط به هزاره اول - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرمی، بخش انگوت، روستای زیوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلعه گوده کهریز و خرابه مربوط به هزاره اول - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرمی، بخش انگوت، روستای گوده کهریز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شومون مربوط به هزاره اول - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان گرمی، بخش انگوت، روستای ارزنق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۳۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.