moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
ترکیه اعلام کرد که قصد دارد ۱۲ «پست دیده‌بانی» در منطقه امن خود ایجاد کند، همچنین اردوغان گفت:اگر دولت سوریه مرتکب اشتباهی در منطقه شود، ترکیه بی درنگ پاسخ آن را خواهد داد.
دیدبان حقوق بشر سوریه گزارش داد که علی‌رغم گذشت ۳۷ ساعت از توافق ایالات متحده و ترکیه مبنی بر تعلیق ۱۲۰ ساعته عملیات نظامی ترکیه، نیروهای دموکراتیک سوریه از هیچ موقعیتی در شرق فرات خارج نشده‌اند. دیدبان حقوق بشر سوریه همچنین گزارش داد که از زمان آغاز این عملیات، نیروهای مسلح ترکیه و متحدانش مساحت ۲۴۱۹ کیلومتر مربع (۹۳۴ مایل مربع) را تصرف کرده‌اند. هر دو طرف یکدیگر را به نقض آتش‌بس متهم کردند، نیروهای دموکراتیک سوریه اظهار داشت که نیروهای ترکیه مانع رسیدن کمک‌های پزشکی به راس العین شدند، این ادعا توسط دیدبان حقوق بشر سوریه مورد تأیید قرار گرفت. چند مقام ناشناس آمریکایی گفتند که «آتش‌بس در شمال سوریه برقرار نیست». بعد از ظهر روز پنج شنبه، نیروهای دموکراتیک سوریه اعلام کرد که یک کاروان امدادرسانی پس از ممانعت از ورود به شهر راس العین، از آنجا عبور کرده‌است.
وزارت دفاع ترکیه اعلام کرد کردها آتش‌بس را نقض کرده‌اند و یک سرباز ترک بر اثر حمله خمپاره‌ای یگان‌های مدافع خلق در نزدیکی تل ابیض کشته شد، در همین حال نیروهای دموکراتیک سوریه ادعا کرد که ۱۶ جنگجوی این گروه توسط نیروهای ترکیه کشته شده‌اند. به گفته دیدبان حقوق بشر سوریه نیروهای دموکراتیک سوریه همراه با کاروان امدادرسانی که قبلاً وارد راس العین شده بود کاملاً از این شهر خارج شدند. هر دو طرف به متهم کردن طرف مقابل به نقض آتش‌بس ادامه دادند.
به گفته دیدبان حقوق بشر سوریه، نیروهای آمریکایی از پایگاه‌های هوایی خود در نزدیکی صرین و تل بیدر خارج شده و اقدام به نابود کردن آنها کرده‌اند. طبق گفته مرکز اسناد سوریه نیروهای آمریکایی به طور کامل از حومه حلب و رقه خارج شده‌اند. در بزرگترین حرکت زمینی ایالات متحده آمریکا در سوریه تا به امروز، یک کاروان نظامی ایالات متحده با حدود ۵۰۰ پرسنل از راه شمال سوریه به سمت شرق این کشور حرکت کرد تا وارد خاک عراق شود. در هنگام خروج نیروهای آمریکایی، مردم محلی محصولات فاسد شده را به سمت آن‌ها پرتاب می‌کردند و به آنها توهین می‌کردند و احساس عصبانیتی که از خیانت آمریکا به کردها را در وجود خود داشتند نمایان کردند.
به گفته وال استریت جورنال و نیویورک تایمز رئیس‌جمهور آمریکا دونالد ترامپ طرفدار باقی ماندن مشروط یک گروه ۲۰۰–۳۰۰ نفری از سربازان آمریکایی در حومه دیرالزور در شرق سوریه است جایی که بیشتر میادین نفتی سوریه در آن قرار دارد. با این حال نیروهای دموکراتیک سوریه اظهار داشت: این میادین در دست ما باقی مانده‌است. ما با رژیم [سوریه] توافق داریم که برخی از مواضع ما را در امتداد مرز ترکیه به آنها بدهیم، اما ما هنوز با آنها در زمینه‌های نفتی مذاکره نکرده‌ایم. احتمالاً یک نسخه از کنترل مشترک و اشتراک درآمد با رژیم از این میادین وجود دارد. نمی‌دانم ترامپ این را درک می‌کند.
دیدبان حقوق بشر سوریه گزارش داد که نقض آتش‌بس علی‌رغم خروج نیروهای دموکراتیک سوریه از راس العین همچنان ادامه یافت. طبق گفته دیدبان حقوق بشر سوریه، هواپیماهای بدون سرنشین ترکیه یک وسیله نقلیه حامل ۴عضو نیروهای دموکراتیک سوریه در نزدیکی عین عیسی را هدف قرار دادند که منجر به کشته شدن همه سرنشینان آن شد. طبق گفته دیدبان حقوق بشر سوریه، منطقه ابو راسین در شرق راس العین نیز درگیری‌های سنگین و گلوله‌باران توسط ترکیه را تجربه کرد.
طبق گفته دیدبان حقوق بشر سوریه، در پی خروج نیروهای دموکراتیک سوریه از راس العین، گزارش‌های گسترده‌ای از غارت، سرقت، سوزاندن خانه‌ها و آدم‌ربایی توسط نیروهای طرفدار ترکیه با نمونه‌های مستند از اعضای لشکر حمزه صورت گرفت.
طبق گزارش دیدبان حقوق بشر سوریه، در ادامه خروج نیروهای آمریکایی از شمال سوریه، یک کاروان نظامی آمریکایی در نیمه شب پس از گذر از مرز سیمالکا وارد عراق شد.
وزیر دفاع روسیه، سرگئی شویگو اظهار داشت که روسیه برای گشت زنی در مرز باید نیروها و تجهیزات اضافی به سوریه اعزام کند. با پایان یافتن مهلت توافق آتش‌بس ۱۲۰ ساعته با واسطه گری ایالات متحده، وی در ادامه اظهار داشت که ایالات متحده آمریکا کمتر از دو ساعت به توافق‌نامه (یعنی حذف تحریم‌ها علیه ترکیه) عمل کرد و پیشنهاد داد که نیروهای آمریکایی تا پایان دوره ۱۲۰ ساعته از سوریه خارج شوند.
به نقل از کانال خبری دولتی سوریه الاخباریه، رئیس‌جمهور سوریه اسد به رئیس‌جمهور روسیه پوتین در یک تماس تلفنی گفته‌است که دولت وی، با اشغال سرزمین‌های سوریه به هر بهانه ای مخالف است.
رئیس‌جمهور سوریه با اشاره به نیروهای دمکراتیک سوریه در بازدید خود از منطقه جنگی الهبیط در نزدیکی ادلب اظهار داشت: "ما گفتیم ما آماده پشتیبانی از هر گروهی هستیم که مقاومت مردمی را علیه اردوغان و ترکیه به عهده بگیرد. این یک تصمیم سیاسی نیست، ما تصمیم سیاسی نگرفته‌ایم، این یک وظیفه قانون اساسی و وظیفه ملی است. اگر این کار را نکنیم، لیاقت وطن نداریم. "
سناتور میچ مکانل قطعنامه ای را برای مقابله با تصمیم دونالد ترامپ مبنی بر خروج نیروهای آمریکایی از شمال سوریه ارائه داد.
جیمز جفری نماینده آمریکا در امور سوریه و ائتلاف جهانی علیه داعش فاش کرد که دونالد ترامپ با او دربارهٔ عقب‌نشینی نیروهای آمریکایی از سوریه مشورت نکرده‌است.
در ۲۲ اکتبر ۲۰۱۹، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه و رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه در سوچی دیدار کردند و در مورد اوضاع سوریه به توافق رسیدند. آنها متعاقباً یک تفاهم نامه ۱۰ ماده ای را منتشر کردند که جزئیات مفاد توافق‌نامه را شرح می‌دهد.
در این توافق‌نامه، وضعیت فعلی ایجاد شده در منطقه عملیات «چشمه صلح» شامل تل‌ابیض و رأس العین به عمق ۳۲ کیلومتر حفظ خواهد شد. با شروع ساعت ۱۲:۰۰ ظهر تاریخ ۲۳ اکتبر ۲۰۱۹، پلیس نظامی روسیه و نیروهای حفاظت مرزی سوریه وارد سمت سوری مرز ترکیه -سوریه، در خارج از منطقه عملیات چشمه صلح خواهند شد تا خروج عناصر یگان‌های مدافع خلق و سلاح‌های آنها تا عمق ۳۰ کیلومتری از مرز ترکیه-سوریه را تسهیل کنند که این مسئله باید در ۱۵۰ ساعت آینده نهایی شود. سپس، گشت مشترک روسیه و ترکیه در غرب و شرق منطقه عملیات چشمه صلح تا عمق ۱۰ کیلومتری، به استثنای شهر قامشلی آغاز خواهد شد. همه عناصر یگان‌های مدافع خلق و سلاح‌های آنها از منبج و تل‌رفعت خارج خواهند شد.
رئیس‌جمهور روسیه پوتین در تماس تلفنی با رئیس‌جمهور سوریه بشار اسد از مفاد توافق‌نامه خبر داد. دولت روسیه اعلام کرد که اسد حمایت خود را از این توافق ابراز کرده و آماده استقرار مرزبانان سوریه مطابق توافق است.
ترامپ گفت: اوایل بامداد امروز دولت ترکیه به ما خبر داد که عملیات نظامی خود در سوریه را متوقف خواهند کرد. بدین ترتیب آتش‌بس در منطقه دائمی خواهد شد؛ هرچند در آن بخش از دنیا گاهی واژه دائمی زیر سؤال می‌رود، به هر حال فکر می‌کنم این آتش‌بس دائمی خواهد بود. از این رو تحریم‌ها علیه ترکیه برداشته می‌شود. قانونگذاران آمریکایی علناً از تصمیم ترامپ برای لغو تحریم‌ها انتقاد کردند.
دمیتری پسکوف، سخنگوی ریاست جمهوری روسیه، از نیروهای کرد خواست تا از مرز سوریه خارج شوند، چرا که در غیر این صورت مرزبانان سوریه و پلیس نظامی روسیه مجبور به عقب‌نشینی خواهند شد، و افزود که واحدهای کُرد باقی مانده توسط ارتش ترکیه بخار [نابود] خواهند شد. وی اظهار داشت که ایالات متحده علی‌رغم اینکه در سالهای اخیر نزدیک‌ترین متحد آنها بوده‌است، هم به آنها خیانت کرد و هم رهایشان کرد.
نیوزویک برای اولین بار گزارش داد که ایالات متحده در حال آماده‌سازی و استقرار تانک‌ها و سربازان جهت حفظ سیطره خود بر میادین نفتی شرق سوریه است. اگر چه ایالات متحده اعلام کرده‌است که این کار را برای جلوگیری از کنترل مجدد داعش بر این میادین نفتی انجام می‌دهد اما به احتمال زیاد هدف از این کار دور نگه داشتن سوریه و روسیه از این میادین نفتی است.
خبرگزاری دولتی سوریه سانا گزارش داد که نیروهای ترکیه و جنگجویان متحد ترکیه به مواضع ارتش سوریه در خارج از تل تمر حمله کردند و در نتیجه مقابله با آنها چندین سرباز ارتش سوریه کشته و زخمی شدند و از سوی دیگر درگیری‌هایی بین نیروهای دموکراتیک سوریه و نیروهای ترکیه در جنوب رأس العین به وقوع پیوست. همچنین دیدبان حقوق بشر سوریه درگیری بین نیروهای دموکراتیک سوریه و نیروهای شورشی سوریه تحت حمایت ترکیه در نزدیکی تل تمر را تأیید کرد. نیروهای دموکراتیک سوریه گفت: سه سرباز آن‌ها در جریان درگیری با نیروهای تحت حمایت ترکیه کشته شدند.
روسیه چندین حمله هوایی را در منطقه تحت کنترل شورشیان سوریه انجام داد و استان‌های ادلب، حماه و لاذقیه را هدف حمله قرار داد. طبق اظهار نظر تحلیلگران، ادلب سنگر باقی مانده شورشیان تحت حمایت ترکیه هدف بعدی حکومت سوریه است.
در جلسه ناتو، وزیر دفاع آلمان، آنه‌گرت کرامپ- کارن بائر پیشنهادی را برای ایجاد یک منطقه امنیتی تحت نظارت بین‌المللی و تحت قیمومت سازمان ملل متحد در شمال شرقی سوریه ارائه کرد. روز بعد، وزیر امور خارجه روسیه سرگئی لاوروف ایده منطقه امنیتی تحت کنترل ناتو در سوریه را رد کرد. در ۲۶ اکتبر، وزیر امور خارجه ترکیه مولود چاووش اوغلو نیز طرح آلمان برای ایجاد منطقه امنیتی بین‌المللی را رد کرد و گفت که این پیشنهاد واقع بینانه نیست.
وزیر دفاع آمریکا، مارک اسپر گفت: ایالات متحده نیروهای خود را از جمله نیروهای «مکانیزه» را برای دفاع از میادین نفتی شرق سوریه به منظور محافظت از آن‌ها در برابر داعش به آن‌جا می‌فرستد. هنوز مشخص نیست که آیا کردها پس از خروج آمریکا دوباره از آمریکایی‌ها استقبال می‌کنند یا خیر، همان‌طور که رهبر کرد سوریه، الهام احمد در اوایل ۲۴ اکتبر اظهار داشت اگر حضور ایالات متحده در منطقه به نفع ما نباشد وقتی که صحبت از ثبات، امنیت، و [متوقف کردن] نسل‌کشی و پاکسازی قومی می‌شود، از آنها استقبال نمی‌شود.
وزارت دفاع روسیه اعلام کرده‌است که حدود ۳۰۰ پلیس نظامی روسیه وارد سوریه شده‌اند. پلیس نظامی، اعزامی از چچن، ضمن گشت زنی در منطقه مرزی به خروج نیروهای کرد از منطقه مرزی کمک خواهد کرد.
رئیس‌جمهور ترکیه اردوغان گفت اگر بعد از پایان ۱۵۰ ساعت منطقه از تروریست‌ها پاکسازی نشود، خودمان این کار را خواهیم کرد و تمام کارهای پاکسازی را انجام خواهیم داد. رئیس‌جمهور ترکیه همچنین ضمن انتقاد از دروغگویی اتحادیه اروپا مبنی بر تأمین ۶ میلیارد یورو برای کمک به مسکن و تغذیه حدود ۳٫۶ میلیون پناهجوی سوری که در ترکیه ساکن هستند، بیان کرد که اتحادیه اروپا فقط نیمی از مبلغ وعده داده شده را تأمین کرده‌است وی افزود که ترکیه حدود ۴۰ میلیارد یورو خرج کرده‌است. وی هشدار داد که اگر کشورهای اروپایی نتوانند حمایت مالی بیشتری برای بازگشت پناهندگان به سوریه داشته باشند، مرزهای خود را برای رفتن پناهندگان به اروپا باز خواهد کرد.
یک کاروان نظامی آمریکایی از جنوب قامشلی به سمت میادین نفتی دیرالزور حرکت کرد. دیدبان حقوق بشر سوریه گزارش داد که این کاروان اخیراً از عراق وارد سوریه شده‌است. سرلشکر ایگور کونشنکوف، سخنگوی وزارت دفاع روسیه، اقدامات ایالات متحده را در خصوص ارسال خودروهای زرهی و نیروهای جنگی برای محافظت از میادین نفتی شرق سوریه را «راهزنی» توصیف کرد. وزیر خارجه روسیه، سرگئی لاوروف با مایک پومپئو، وزیر امور خارجه آمریکا در مورد سوریه گفتگو کرد، طرف روسی با استناد به بیانیه عمومی روسیه بر حق حاکمیت و حفظ تمامیت ارضی سوریه تأکید کرد.
کاروان بزرگی از نیروهای دولتی سوریه در هشت روستا واقع در منطقه راس العین در امتداد بزرگراه M4 و نزدیک مرز سوریه و ترکیه مستقر شد.
طبق گزارش دیدبان حقوق بشر سوریه درگیری‌ها در منطقه بین تل تمر و راس العین، ۹ کشته در بین نیروهای طرفدار ترکیه و ۶ کشته در میان نیروهای دمکراتیک سوریه برجای گذاشت.
نیروهای دمکراتیک سوریه با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد: «نیروهای دموکراتیک سوریه به منظور پایان دادن به خونریزی‌ها و محافظت از ساکنان منطقه در مقابل حملات ترکیه، مطابق با مفاد توافقنامه در حال عزیمت به موقعیت‌های جدیدی، به دور از مرز ترکیه در شمال‌شرق سوریه هستند».
دیدبان حقوق بشر سوریه گزارش داد که درگیری‌های مکرری بین نیروهای مشترک ارتش سوریه و نیروهای دمکراتیک سوریه و نیروهای تحت رهبری ترکیه در منطقه بین تل تمر و راس العین اتفاق افتاده‌است. بنابر گزارش‌ها گفته می‌شود که در جریان درگیری‌ها در امتداد مرز، نیروهای ترکیه ۶ سرباز سوری را در نزدیکی راس العین کشته‌اند. در همین حال، وزارت دفاع ملی ترکیه اعلام کرد که ۱۸ نفر را که گفته می‌شود نیروهای دولت سوریه هستند، اسیر کرده‌است.
وزیر دفاع روسیه، سرگئی شویگو اعلام کرد که نیروهای مسلح کرد از منطقه امن در امتداد مرز سوریه و ترکیه خارج شده‌اند.
وزارت دفاع سوریه در بیانیه مطبوعاتی خطاب به نیروهای دمکراتیک سوریه اعلام کرد که آنها هر گروهی را که مایل به پیوستن به ارتش سوریه در تلاش مشترک برای نبرد با اشغالگران ارتش ترکیه و شورشیان سوری تحت حمایت ترکیه باشند، خواهند پذیرفت و پیشنهاد آشتی بدون نیاز به تضمین را به آنها ارائه داد. وزارت کشور سوریه پیشنهاد ارائه خدمات اجتماعی در سراسر شمال شرقی سوریه را داد، زیرا آنها [وزارت کشور سوریه] شرایط دشوار زندگی مردم ساکن شمال سوریه را نتیجه تهاجم ترکیه به این منطقه می‌دانند. آنها همچنین پیشنهاد ادغام نیروهای دمکراتیک سوریه در یگان امنیت داخلی تحت عنوان آسایش را ارائه کردند. وزارت آموزش و پرورش سوریه پیشنهاد حمایت از کودکان این منطقه را ارائه داد، این وزارتخانه در ادامه افزود که کودکان به دلیل ناآرامی در این منطقه از رفتن به مدرسه محروم شده‌اند.
در پاسخ، نیروهای دمکراتیک سوریه گفت که آنها از تلاش‌ها برای اتحاد و دفاع از سوریه و دفع تجاوزهای ترکیه قدردانی می‌کنند، اما اظهار داشت: موضع ما از آغاز آشکار بوده‌است. باید اتحادی مبنی بر راه‌حل سیاسی که خود ویژگی‌های نیروهای دمکراتیک سوریه و سازمانی آن را به رسمیت بشناسد آغاز شود. لازم است مکانیزم صحیحی برای نوسازی سازمانی نهاد ارتش سوریه در چهارچوب تلاش وحدت‌بخش در پیش گرفته شود.
در تاریخ ۳۱ اکتبر، رئیس‌جمهور ترکیه اردوغان اعلام کرد که گشت‌های مشترک ترکیه و روسیه در شمال شرقی سوریه از روز جمعه آغاز می‌شود. در ۱ نوامبر ۲۰۱۹، نیروهای ترکیه و روسیه گشت مشترک را آغاز کردند.
درگیری‌های متناوب بین سربازان دولت سوریه و نیروهای تحت حمایت ترکیه در اطراف راس العین و تل تمر صورت گرفت. ترکیه ۱۸ سرباز دولت سوریه را که توسط جنگجویان سوری تحت حمایت این کشور در جنوب راس العین در میان تنش‌های فزاینده بین سوریه و ترکیه اسیر شده بودند، آزاد کرد. وزارت دفاع ترکیه اعلام کرد که سربازان را در ۱ نوامبر تحویل دولت سوریه داده‌است.
ارتش ملی سوریه روستای تل الورد را بمباران کرد و در نتیجه ۲ غیرنظامی کشته و ۵ نفر زخمی شدند. درگیری‌های جزئی در ضلع غربی تل الورد بین نیروهای دمکراتیک، ارتش سوریه و ارتش ملی سوریه رخ داد. در پی بمباران ارتش ملی سوریه، ارتش سوریه از روستاهای اطراف تل تمر، زرگان و درباسیه عقب‌نشینی کرد. نیروهای دمکراتیک سوریه روستاهای عزیزیه و جمیلیه را بمباران کرد که باعث نابودی ۲ خودروی نظامی ارتش ملی سوریه شد. ۳ نفر در نتیجه بمباران دو روستای ابو راسین توسط ارتش ملی سوریه کشته و ۴ نفر زخمی شدند.
مطابق گفته‌های رسانه‌های طرفدار نیروهای دموکراتیک سوریه قوای کمکی ایالات متحده شامل ۱۷ خودروی زرهی و ۸۲ کامیون وارد پایگاه صرین شدند. با این وجود، این پایگاه در ۱۷ نوامبر توسط نیروهای روسی اشغال شد.
نیروهای دمکراتیک سوریه اقدام به انجام ضد حمله در حوالی تل تمر کرد.
بمب‌گذاری ۲۰۱۹ تل ابیض: ۲ هفته پس از تصرف تل ابیض توسط ترکیه و نیروهای تحت حمایت این کشور، در تاریخ ۲ نوامبر در حمله یک خودروی بمب‌گذاری شده به این شهر دست‌کم ۱۳ غیرنظامی کشته شدند. ترکیه و ارتش ملی سوریه، نیروهای دمکراتیک سوریه را مسئول این حمله دانستند. نیروهای دمکراتیک سوریه در بیانیه مطبوعاتی اظهار داشت: «ما معتقدیم این کار دولت ترکیه و جاسوسان و مزدوران آنها برای ترساندن و وحشت مردم محلی است».
ارتش ملی سوریه تلاش کرد تا وارد حومهٔ تل تمر شود. همچنین در روستای عنیق الهوی از توابع شهر ابو راسین و شهر المناجیر در جنوب راس العین درگیری‌هایی بین نیروهای دموکراتیک سوریه و ارتش ملی سوریه رخ داد. نیروهای دمکراتیک سوریه ادعا کرد که در روستاهای خربه جاموس و محمودیه پیشروی کرده‌است.
ارتش ملی سوریه با بمباران مواضع نیروهای دمکراتیک سوریه، اقدام به حمله به شمال عین عیسی کرد. نیروهای دمکراتیک سوریه و ارتش ملی سوریه در روستاهای محمودیه، سودا، اریشا، ابو راسین و منطقه القنطره همانند سایر مناطق حومه عین عیسی اقدام به تبادل آتش کردند و با یکدیگر درگیر شدند. همچنین در روستای عنیق الهوی از شهر ابو راسین و شهر المناجیر در جنوب راس العین درگیری اتفاق افتاد.
در شمال سوریه اعتراضاتی علیه گشت مشترک ترکیه و روسیه صورت گرفت مردم معترض اقدام به پرتاب سنگ و کفش به سمت خودروهای زرهی کردند. گشت‌های ترکیه با گاز اشک آور پاسخ دادند. در جریان اعتراض یکی از معترضین زیر گرفته شد و مدتی بعد درگذشت.
بر اثر انفجار یک خودروی بمب‌گذاری شده در جنوب تل ابیض ۸ غیرنظامی کشته و بیش از ۱۳ نفر زخمی شدند. ترکیه یگان‌های مدافع خلق را مسئول این حمله معرفی کرد.
اتومبیل بمب‌گذاری شده در الباب با هدف قرار دادن پایانه اتوبوس آن شهر، باعث کشته شدن ۱۹ نفر از جمله ۱۳ غیرنظامی شد. ۳۰ نفر هم زخمی شدند. وزارت دفاع ملی ترکیه یگان‌های مدافع خلق و پ.ک.ک را مسئول این حمله اعلام کرد. هیچ گروهی مسئولیت این حمله را برعهده نگرفت.
وزارت دفاع ملی ترکیه اظهار داشت: ارتش ترکیه از زمان آغاز عملیات، بیش از ۹۸۸ بمب کنار جاده‌ای و ۴۴۲ مین را که توسط یگان‌های مدافع خلق کار گذاشته شده، خنثی کرده‌است.
نیروهای دموکراتیک سوریه در حومه شمالی شهر تل تمر در منطقه منتهی به ابو راسین پیشروی کردند، با گرفته شدن مواضع و نقاطی در شمال تل تمر توسط نیروهای دمکراتیک سوریه، ارتش ترکیه به وسیله پهپاد به مواضع نیروهای دمکراتیک سوریه حمله کرد.
نیروهای روسی وارد پایگاه رها شده آمریکا در نزدیکی صرین شدند و کنترل آن را به دست گرفتند. فیلم‌هایی از پایگاه رها شده آمریکا توسط نیروهای روسی که وارد پایگاه شده بودند گرفته شد که در آن فیلم، تجهیزات رها شده آمریکا دیده می‌شدند.
به گفته یک رسانه طرفدار مخالفان سوری، یکی از فرمانده ارتش ملی سوریه به نام ابو حفص الغربی در درگیری با نیروهای دموکراتیک سوریه کشته شد.
در ۲۰ نوامبر بین ارتش ملی سوریه و نیروهای دموکراتیک سوریه در اطراف مناطق تحت کنترل نیروهای دموکراتیک سوریه و این گروه در عین عیسی درگیری اتفاق افتاد، درگیری منجر به کشته شدن ۸ جنگجوی ارتش ملی سوریه و ۴ جنگجوی نیروهای دمکراتیک سوریه در اولین روز درگیری‌ها شد. طبق گزارش رسانه‌های طرفدار نیروهای دموکراتیک سوریه، ارتش ملی سوریه با موشک، پهپاد و سلاح‌های سنگین به روستاهای اطراف عین عیسی و مواضع این گروه در تل تمر، حمله کرد.
در نتیجه درگیری در عین عیسی، نگهبانان اردوگاه پناهندگان عین عیسی - خانه خانواده‌های داعش، پست‌های خود را برای نبرد با ارتش ملی سوریه ترک کردند و چند تن از خانواده داعشی موفق شدند که فرار کنند.
بعداً در همان روز، نیروهای دموکراتیک سوریه حمله ای را برای بازپس‌گیری سیلوهای شرکاک از ارتش ملی سوریه انجام داد، نیروهای دموکراتیک سوریه مواضع ارتش ملی سوریه را گلوله‌باران کرد همچنین ارتش ملی سوریه روستاهای اطراف تل ابیض را که تحت کنترل نیروهای دموکراتیک سوریه بود گلوله‌باران کرد. ارتش ملی سوریه به پیشروی خود به سمت عین عیسی ادامه داد، که منجر به کشته شدن ۱۳ جنگجوی ارتش ملی سوریه و ۶ جنگجوی نیروهای دموکراتیک سوریه شد.
نیروهای دمکراتیک سوریه موفق شد دوباره کنترل کامل عین عیسی و مناطق آن را پس از یک ضد حمله و درگیری سنگین به دست‌آورد. هواپیماهای روسی پس از این حمله ناکام، بر فراز عین عیسی به پرواز درآمدند.
یک اتومبیل بمب‌گذاری شده در تل ابیض منفجر شد که منجر به کشته شدن ۹ غیرنظامی و زخمی شدن ۲۰ نفر شد.
پس از حمله ناموفق ارتش ملی سوریه در نزدیکی عین عیسی، نیروهای دمکراتیک سوریه روستاهایی را در نزدیکی عین عیسی تصرف کردند. در این درگیری‌ها ۲۱ جنگجوی ارتش ملی سوریه کشته شدند. تلفات نیروهای دموکراتیک سوریه نامعلوم است.
مقامات و پزشکان کرد سوریه در گزارشی از تعدادی بیمار مبتلا به سوختگی شدید که ظاهراً ناشی از استفاده از سلاح شیمیایی است خبر دادند و ترکیه را به استفاده از ماده شیمیایی فسفر سفید برای هدف قرار دادن افراد متهم کردند. همیش دی برتون گوردون سرهنگ سابق و رئیس هنگ انگلیسی مسئول مواد شیمیایی، میکروبی، رادیولوژیک و سلاح‌های هسته‌ای در مورد زخم‌هایی که توسط عکس به او نشان داده شده می‌گوید: عامل [سوختگی‌ها] به احتمال قوی فسفر سفید است. مقامات کرد سوریه همچنین از ترکیه به دلیل استفاده از بمب ناپالم انتقاد کردند.
سازمان منع استفاده از سلاح‌های شیمیایی(OPCW) اعلام کرد: از اوضاع با خبر است و در حال جمع‌آوری اطلاعات درخصوص استفاده احتمالی از سلاح‌های شیمیایی است و در حال بررسی این مسئله با دیگر ارگان‌های بین‌المللی است، اما هنوز استفاده از سلاح‌های شیمیایی را تأیید نمی‌کند. دیدبان حقوق بشر سوریه اظهار داشت آنها نمی‌توانند استفاده از بمب ناپالم یا فسفر سفید را تأیید کنند.
ترکیه همه این اتهامات را رد کرد. وزیر دفاع ترکیه حلوصی آکار در پاسخ به این ادعاها تصریح کرد: «شایعاتی مبنی بر اینکه گروه تروریستی سعی دارد استفاده از سلاح‌های شیمیایی را به گردن نیروهای مسلح ترکیه بیندازد، مطرح است. همه این واقعیت را می‌دانند که نیروهای مسلح ترکیه سلاح شیمیایی ندارد».
سازمان منع استفاده از سلاح‌های شیمیایی از انجام تحقیقات دربارهٔ ادعای استفاده از فسفر سفید توسط نیروهای ترکیه امتناع ورزید، آنها اینگونه استدلال کردند: از آنجا که صدمات فسفر سفید بیشتر توسط خواص حرارتی ایجاد می‌شود تا خواص شیمیایی از این رو این مسئله بر عهده آنها نیست. آنها همچنین اظهار داشتند: فسفر سفید معمولاً در عملیات نظامی برای تولید دود یا تأمین نور استفاده می‌شود. هنگامی که از فسفر سفید به عنوان دود، روشنایی یا به عنوان سلاح آتش‌زا، استفاده می‌شود خارج از محدوده کنوانسیون بین‌المللی منع جنگ‌افزارهای شیمیایی قرار می‌گیرد.
سازمان عفو بین‌الملل اظهار داشت که این سازمان شواهدی از جنایات جنگی و سایر تخلفات مرتکب شده توسط نیروهای سوری تحت حمایت ترکیه و ترکیه را جمع‌آوری کرده‌است همچنین سازمان عفو بین‌الملل اظهار داشت: نیروهای نظامی ترکیه و گروه‌های مسلح سوری تحت حمایت این کشور به شکل شرم آوری جان غیرنظامیان را نادیده گرفته‌اند و اقدام به تخلفات جدی و جرایم جنگی از قبیل کشتار شتاب‌زده و حملات غیرقانونی که منجر به کشته و زخمی شدن غیرنظامیان در جریان حمله به شمال سوریه شده‌است، کرده‌اند.
فیلم‌ها و عکس‌های بی شماری بیرون آمده‌است که در آن دیده می‌شود نیروهای شورشی سوری تحت حمایت ترکیه در حال انجام جنایات جنگی و سایر خشونت‌ها هستند. جیمز جفری، نماینده آمریکا برای سوریه و ائتلاف جهانی علیه داعش، در جلسه کمیته روابط خارجی سنای آمریکا اظهار داشت که آنها چندین حادثه را که توسط نیروهای مخالف سوریه تحت حمایت ترکیه انجام شده دیده‌اند که آنها را جنایات جنگی می‌دانند، و این گروه‌ها را در بعضی موارد بسیار خطرناک و حتی افراطی توصیف کرد. او در کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان ایالات متحده آمریکا اظهار داشت، که آنها از مقامات دولت ترکیه خواسته‌اند تا در مورد جنایات جنگی که توسط مخالفان سوری تحت حمایت ترکیه انجام شده‌است توضیح بدهند.
هورین خلف، رهبر سیاسی کرد سوریه و افراد دیگر، به طور شتاب زده توسط گروه مسلح تحت حمایت ترکیه، احرار الشرقیه اعدام شدند. روپرت کولویل، سخنگوی حقوق بشر سازمان ملل گفت: تا زمانیکه ترکیه کنترل این گروه‌ها را در دست دارد یا عملیاتی انجام می‌دهد که در آنها چنین خشونت‌هایی به وقوع می‌پیوندد، به نظر می‌رسد می‌توان این کشور را مسؤول این خشونت‌ها از سوی گروه‌های مرتبط با آنها دانست. ما به مقام‌های ترکیه تأکید داریم تا سریعتر تحقیقاتی بی‌طرفانه، شفاف و مستقل در مورد هر دو حادثه انجام دهند و مرتکبین این جنایات را دستگیر کند. برخی از آنها به آسانی قابل شناسائی هستند، زیرا خود این ویدئوها را تدارک دیده و بروی شبکه‌های اجتماعی به اشتراک گذاشته‌اند. براساس گزارش کمیته پیگیری تحت نظر وزارت دفاع دولت موقت سوریه، عاملان بازداشت و به دادگاه نظامی فرستاده شدند. وزیر امور خارجه ترکیه، مولود چاووش‌اوغلو اظهار داشت که ترکیه هرگونه ادعای نقض حقوق بشر در منطقه را بررسی خواهد کرد و هیچ نوع نقض حقوق بشر را تحمل نخواهد کرد.
اعضای جبهه شامیه که طرفدار ترکیه هستند مسیحیان را از خانه‌های خود در تل ابیض بیرون کردند، همچنین آنها منازل کردهای عضو حزب اتحاد دموکراتیک را مصادره کردند.
به گفته دیدبان حقوق بشر سوریه نیروهای تحت حمایت ترکیه، خانه‌های بی شماری را در رأس العین و تل ابیض غارت کردند. همچنین سرقت اموال، توهین‌های جسمی و کلامی، آدم‌ربایی غیرنظامیان برای باج خواهی و سوء استفاده از شهروندانی که فرار نکرده بودند از جمله اقدامات دیگری بود که این گروه‌ها انجام دادند. براساس این گزارش، برخی از غیرنظامیان، که موفق به فرار نشده بودند به قاچاقچیان ۳۰۰ دلار پرداخت می‌کردند تا آنها را به نزدیکترین نقطه از مناطق تحت کنترل نیروهای دموکراتیک سوریه ببرند که پس از گرفتن پول از آنها، در آن نقطه به عنوان اعضای نیروهای دموکراتیک سوریه به نیروی‌های اطلاعات ترکیه تحویل داده می‌شدند.
گزارش دیدبان حقوق بشر سوریه حاکی از آن است که گروه‌های تحت حمایت ترکیه شروع به تخریب خانه‌های مردم کرد محلی در روستای کورمازات که از جنگ گریخته بودند و اعضای نیروهای دموکراتیک سوریه در تل ابیض کردند، همچنین آنها اقدام به دزدیدن محصول جو در روستای ابوجلود در منطقه المبروکه در حومه غربی راس العین کردند. از این عملیات به عنوان یکی از بزرگترین جنایات علیه کُردهای سوریه یاد میشود
به گفته دیدبان حقوق بشر سوریه، تعداد آوارگان در میان بحران بشردوستانه و درگیری از ۳۰۰۰۰۰ نفر فراتر رفته‌است. مردم اقدام به فرار به سمت منطقه خودمختار کردستان عراق کردند.
ابراهیم کالین سخنگوی ریاست جمهوری ترکیه اظهار داشت که آنها نمی‌خواهند دولت سوریه یا نیروهای کرد در مناطق مرزی سوریه باشند، همچنین وی اظهار داشت که ترکیه می‌خواهد بر آن منطقه نظارت داشته باشد. وی در ادامه اظهار داشت: ترکیه قصد دارد تا ۲ میلیون پناهنده سوری را که در حال حاضر در ترکیه هستند در این مناطق اسکان دهد که اگر این مناطق تحت کنترل هر یک از این نیروها [کردها و حکومت سوریه] قرار بگیرد، این پناهندگان دیگر باز نخواهند گشت.
در پاسخ به انتقادات اروپایی‌ها، اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه هشدار داد که اگر اروپایی‌ها این عملیات نظامی را تهاجم بنامند ترکیه مرزهای خود را بر روی ۳٫۶ میلیون پناهنده سوری که در ترکیه ساکن هستند، باز خواهد کرد تا به اروپا بروند. این در شرایطی صورت می‌گیرد که اروپا از کشورهای خارجی مانند ترکیه برای خدمت به عنوان مرزبان، در سیاست خارجی سازی مرزها، استفاده کرده‌است.
عفو بین‌الملل اظهار داشت که ترکیه «مسئولیت نامتناسبی را بر عهده گرفته‌است» در حالی که کشورهای اروپایی «اکثر انرژی خود را صرف نگه داشتن افرادی که از سرزمین‌های آنها درخواست پناهندگی می‌کنند اختصاص داده‌اند» تنش‌ها بین شهروندان ترکیه و پناهندگان سوری در حال افزایش است از جمله دلایل این تنش می‌توان به عدم اسکان مجدد پناهندگان مقیم ترکیه اشاره کرد، همچنین کاهش حمایت عمومی مردم ترکیه از پناهندگان منجر به اتخاذ سیاست‌هایی شده‌است که دولت ترکیه قصد دارد با عملیات نظامی ۲۰۱۹ به عنوان آخرین راهکار، اقدام به اسکان مجدد پناهندگان سوری خود در یک منطقه امن غیر نظامی کند.
عفو بین‌الملل گزارش داده‌است که ترکیه به‌طور غیرقانونی و اجباری پناهندگان سوری خود را به سوریه اعزام می‌کند در حالی که آن را به صورت داوطلبانه نشان می‌دهد. حامی اکسوی، سخنگوی وزارت امور خارجه ترکیه اظهار داشت: ترکیه اظهارات عفو بین‌الملل دربارهٔ بازگشت به زور را رد می‌کند و تأکید کرد که ترکیه بازگشت ایمن و داوطلبانه سوری‌ها را انجام می‌دهد.
ترس از پاکسازی قومی کردها از منطقه وجود دارد.
ینس لارکه، سخنگوی دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد گفت: ۹۴۰۰۰ غیرنظامی به خانه‌های خود برگشته اند، در حالی که ۱۰۰۰۰۰ نفر هنوز آواره اند.
نگرانی‌هایی در مورد احیای احتمالی دولت اسلامی (داعش) در منطقه وجود دارد، زیرا نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) - که عملیات ضد تروریستی علیه داعش انجام داده و اسیران داعش را در منطقه نگه داری می‌کنند- در حال مبارزه با حمله به رهبری ترکیه هستند و از این رو می‌تواند منجر به از دست رفتن کنترل آنها بر بازداشت شدگان شود. حداقل چندین هزار زندانی داعشی و بیش از ۱۰۰۰۰۰ نفر از خانواده آنها و سایر آوارگان در چندین اردوگاه در شمال شرقی سوریه وجود دارند. تعدادی از بازداشت شدگان داعش جنگجویان خارجی هستند، اما وضعیت آنها به دلیل حمله ترکیه به طور فزاینده ای نامشخص است زیرا کشورهای خودشان از پذیرش آنها خودداری می‌کنند. در نتیجه تهدید ظهور مجدد داعش، کشورهای اروپایی به دلیل قصور در بازگرداندن اتباع خود مورد انتقاد قرار گرفتند، در حالی که اوضاع بدتر می‌شود. وقتی از وضعیت پس از خروج آمریکا از سوریه سؤال شد، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، تهدید داعش را رد کرد و اظهار داشت: «آنها به اروپا می‌گریزند، نه به ایالات متحده».
الهام احمد یک مقام کرد سوری اظهار داشت که نیروهای دموکراتیک سوریه احساس می‌کنند که از طرف متحدان آمریکایشان به آنها خیانت شده‌است زیرا ما را در معرض تهاجم نیروهای ترکیه قرار دادند که هدف آنها [ترکیه] نابودی ما است وی اظهار داشت: آنها منابع لازم برای دفاع در برابر حملات ترکیه و حفظ امنیت اسیران داعش را ندارند. با این وجود، همان‌طور که جیمز جفری، نماینده ویژه ایالات متحده برای سوریه و ائتلاف جهانی علیه داعش در ۲۳ اکتبر اظهار داشت، تقریباً تمام زندانهایی که نیروهای دموکراتیک سوریه از آن محافظت می‌کردند هنوز برقرار هستند و نیروهای دموکراتیک سوریه هنوز هم در آنجا افرادی را دارند. فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه، مظلوم عبدی، در تاریخ ۲۱ اکتبر گفت در مناطق تحت اشغال ترکیه هیچ زندانی وجود ندارد و همه زندانیان آن مناطق به زندان‌های تحت کنترل ما منتقل شده‌اند.
در نتیجه خروج آمریکا و حمله ترکیه، نیروهای دموکراتیک سوریه زمان و منابع کمتری برای کمک به ایالات متحده در مبارزه با دولت اسلامی خواهد داشت، زیرا این منطقه خودمختار بر مقابله با تهدید نیروهای ترکیه و حفظ استقلال آن منطقه در برابر سوریه و روسیه متمرکز شده‌است.
ترکیه اظهار داشت که نیروهای دمکراتیک سوریه قبل از ورود نیروهای ترکیه به تل ابیض زندانیان داعش را از زندان این شهر فراری داده‌اند. این اظهارات توسط دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا مورد حمایت قرار گرفت، وی در توئیتی اظهار داشت که «کردها ممکن است برخی از جنگجویان داعش را آزاد کنند تا ایالات متحده را درگیر کنند.» اما دیگر مقامات آمریکایی این اتهامات را رد کردند و آن را بی اساس و کذب خواندند. آنان اظهار داشتند که نیروهای دموکراتیک سوریه هنوز از پایگاه‌های خود دفاع می‌کند و اسرای داعش را به مراکز دیگری در جنوب مناطق تحت کنترل خود منتقل می‌کند. آنها همچنین گزارش دادند که ارتش آزاد سوریه تحت حمایت ترکیه به‌طور هدفمند زندانیان داعش را از زندان آزاد می‌کند، که پیش از این، این زندان‌ها توسط نیروهای دموکراتیک سوریه اداره می‌شد قبل از اینکه سرزمین آنها توسط این گروه اشغال شود.
نیروهای دموکراتیک سوریه گزارش داد که دست کم ۷۵۰ تن از اعضای وابسته به داعش پس از بمباران ترکیه در ۱۳ اکتبر ۲۰۱۹ از اردوگاه آوارگان در عین عیسی فرار کرده‌اند. در ۲۳ اکتبر، جیمز جفری اظهار داشت که بیش از ۱۰۰ زندانی داعش فرار کرده‌اند و نمی‌دانند که آنها کجا رفته‌اند.
در ۱۸ اکتبر، وزارت دفاع ملی ترکیه گزارش داد که یگان‌های مدافع خلق بیش از ۸۰۰ زندانی داعش را از زندان تل ابیض فراری داده‌اند.
در ۱۹ نوامبر، بازرس کل وزارت دفاع گزارشی را منتشر کرد که نشان می‌دهد خروج آمریکا و متعاقب آن حمله ترکیه به شمال سوریه، به داعش اجازه داده‌است که قابلیت‌ها و منابع موجود در سوریه را مجدداً به دست‌آورد و توانایی خود در برنامه‌ریزی برای انجام حملات به خارج از کشور [سوریه] را تقویت کند.
در ۲۰ نوامبر، ابراهیم کالین، مشاور رئیس‌جمهور و سخنگوی ریاست جمهوری ترکیه گفت که یگان‌های مدافع خلق خواهان احیای داعش است و می‌خواهد از داعش به عنوان ابزاری برای مشروعیت خود استفاده کند.
حمله ترکیه در ابتدا مورد حمایت طیف وسیعی از رهبران احزاب سیاسی از جمله سه حزب مخالف بزرگ دولت قرار گرفت، اما حزب دموکراتیک خلق‌ها (HDP) از پشتیبانی از این حمله خودداری کرد. اتاق‌های خبری مخالف و احزاب مخالف تا حد زیادی از این عملیات پشتیبانی کردند. با این حال با گذشت زمان، احزاب مخالف دولت ترکیه شروع به انتقاد از استراتژی دولت کردند. رهبر حزب جمهوری‌خواه خلق، کمال قلیچ‌داراوغلو، از سیاست خارجی ماجراجویانه دولت انتقاد کرد و اظهار داشت: «اگر من به تمامیت ارضی دولت دیگر احترام نگذارم، من دشمن خواهم ساخت. امروز ما همه دنیا را دشمن خود ساخته‌ایم.» در همین حال، مرال آکشنر رهبر حزب خوب، ضمن انتقاد از اردوغان به دلیل سکوت در مورد تحریم‌های ایالات متحده، از دولت خواست تا با اسد گفتگو کند تا بتواند را صلح برقرار کند.
طبق تحقیقات انجام شده توسط متروپل، میزان حمایت عمومی از این عملیات ۷۹ درصد بوده‌است، در حالی که طبق نظر سنجی‌ها میزان حمایت از عملیات قبلی ترکیه یعنی عملیات شاخه زیتون ۷۱ درصد بوده‌است.
پلیس ترکیه بیش از ۱۲۰ منتقد آنلاین عملیات چشمه صلح را به دلیل پخش «تبلیغات تروریستی» بازداشت کرد. دادستان‌های ترکیه تحقیقاتی را علیه نمایندگان پارلمان، سزایی تملی و پروین بولدان، رهبران حزب جمهوری‌خواه خلق طرفدار کردها آغاز کردند. ترکیه حداقل ۱۵۱ عضو حزب جمهوری‌خواه خلق از جمله مقامات چند منطقه و حداقل ۴ شهردار عضو حزب جمهوری‌خواه خلق را به دلیل گزارش‌هایی مبنی بر ارتباط با پ.ک. ک، که ترکیه آن را یک گروه تروریستی می‌داند، دستگیر کرد. مقامات ترکیه همچنین هاکان دمیر از روزنامه بیرگون (که بعداً آزاد شد) و فاتح گوهان دیلر، مدیر سایت خبری دیکن را بازداشت کردند.
ماری استروترز، مدیر بخش اروپایی عفو بین‌الملل گفت: دولت ترکیه همزمان با ورود تانک‌های خود به داخل مرزهای سوریه، اقدام به راه‌اندازی یک کارزار تازه سرکوب کرده تا عقاید مخالف را در رسانه‌ها، شبکه‌های اجتماعی و خیابان حذف کند. امروز بحث‌های انتقادی در خصوص حقوق و مسائل سیاسی کردها بیش از پیش سخت و محدود شده‌است.
در روز ۱۰ اکتبر، یک روز پس از شروع تهاجم، مقامات ترکیه به رسانه‌ها هشدار رسمی دادند که «انتشار هرگونه اخباری که بر روحیه و انگیزه سربازان تأثیر منفی بگذارد یا شهروندان را از طریق اطلاعات ناکامل، جعلی، جانبدارانه و به نفع اهداف تروریسم گمراه کند» به هیچ عنوان تحمل نخواهد شد.
به گزارش عفو بین‌الملل، همزمان با عملیات نظامی «چشمه صلح» ترکیه علیه کردهای سوریه، موجی از سرکوب علیه روزنامه‌نگاران، کاربران شبکه‌های اجتماعی و منتقدان سیاسی در ترکیه به راه افتاده‌است. کسانی که سیاست‌های دولت ترکیه را به نقد کشیده‌اند متهم به حمایت از «تروریسم» شده و تحت تحقیقات کیفری، بازداشت‌های خودسرانه و ممنوعیت خروج از کشور قرار گرفته‌اند و ممکن است به مجازات‌های طولانی زندان محکوم شوند.
در ۱۲ اکتبر، رئیس‌جمهور قبرس شمالی، مصطفی اکینجی در واکنش به این عملیات اظهاراتی «ضد جنگ» بیان کرد، که در آن بر حق ترکیه برای دفاع از خود تأکید می‌کند وی همچنین اظهار داشت که در همه جنگ‌ها خونریزی‌های زیادی صورت خواهد گرفت. اردوغان و معاون وی فؤاد اوکتای اظهارات اکینجی را محکوم کردند. در همین حال نخست‌وزیر قبرس شمالی ارسین تاتار از حزب وحدت ملی تلاش کرد از طریق صدور بیانیه مشترک در پارلمان اکینجی را محکوم کند، همچنین وی خواستار استعفای اکینجی به‌خاطر اظهاراتش شد. اکینجی از طریق رسانه‌های اجتماعی تهدید به مرگ شد و شکایتی را در ۱۷ اکتبر به پلیس ارائه داد. اردوغان گفت که مشروعیت اکینجی به لطف ترکیه است و به همین دلیل باید از ترکیه حمایت کند. اکینجی اردوغان را سرزنش کرد و اظهار داشت «تنها یک مرجع تصمیم می‌گیرد که چگونه به این مقام برسید و آن قوم ترک قبرس است».
در ۱۰ اکتبر، اکثریت بزرگی از نمایندگان مجلس هلند از اعمال تحریم‌ها علیه ترکیه حمایت کردند. فرانسه، آلمان، سوئد، فنلاند و نروژ محدودیت‌های صادراتی در زمینه صادرات اسلحه به ترکیه اعمال کردند همچنین فرانسه خواستار تحریم اقتصادی ترکیهو سوئد نیز خواستار تحریم تسلیحاتی از سوی اتحادیه اروپا شد، اتحادیه اروپا در ۱۴ اکتبر به بررسی تحریم‌های احتمالی این اتحادیه علیه ترکیه پرداخت. ایتالیا، که سابقاً بزرگترین تأمین کننده تسلیحات ترکیه بود، بعداً به تحریم تسلیحاتی علیه ترکیه پیوست.
در ۱۴ اکتبر، تمام کشورهای اتحادیه اروپا موافقت کردند که فروش اسلحه به ترکیه را متوقف کنند، اتخاذ تحریم تسلیحاتی رسمی علیه ترکیه در سطح اتحادیه اروپا متوقف ماند. اتحادیه اروپا نیز با انتشار بیانیه مطبوعاتی با محکوم کردن حمله ترکیه به شمال سوریه اظهار داشت که "... اقدام نظامی یک‌جانبه ترکیه در شمال شرقی سوریه باعث رنج غیرقابل قبول انسان‌ها می‌شود، جنگ علیه داعش را تضعیف می‌کند و شدیداً امنیت اروپا را تهدید می‌کند."
ترامپ گفت که با رهبران کنگره از جمله دموکرات‌ها همکاری می‌کند تا تحریم‌های اقتصادی «قدرتمندی» علیه ترکیه بخاطر حمله به شمال شرقی سوریه اعمال کند. سناتور لیندسی گراهام ضمن هشدار به ترکیه گفت: اگر ترکیه به سوریه حمله کند، ما قطعنامه دو حزبی علیه ترکیه ارائه خواهیم داد و اگر ترکیه به نیروهای کرد که به آمریکا در نابودی داعش کمک کردند، حمله کند تعلیق عضویت ترکیه در ناتو را خواستار خواهیم شد. قوانین دو حزبی مربوط به تحریم ترکیه در مجلس نمایندگان و همچنین مجلس سنا ارائه شد.
در ۱۴ اکتبر، دولت ایالات متحده تحریم‌هایی را علیه وزارت دفاع، کشور و انرژی ترکیه وضع کرد. در بیانیه انتشار یافته توسط وزیر خزانه داری ایالات متحده استیون منوچین و معاون رئیس‌جمهور مایک پنس اقدامات دولت ترکیه به دلیل به خطر انداختن جان غیرنظامیان و بی‌ثبات کردن منطقه و همچنین تضعیف کارزار ضد داعش (گروه دولت اسلامی) محکوم شده‌است. پنس بار دیگر تأکید کرد که آمریکا «چراغ سبزی برای حمله ترکیه به سوریه نشان نداده‌است» مایک پنس هشدار داد که تحریم‌ها ادامه خواهد یافت و شدیدتر خواهد شد مگر آنکه ترکیه آتش‌بسی فوری را اجرا کند. در همان روز، دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا در گفتگو با رئیس‌جمهور ترکیه اردوغان خواستار اعمال آتش‌بس شد. دونالد ترامپ در توئیتی اعلام کرد توافقنامه ۱۰۰ میلیارد دلاری تجاری با ترکیه را متوقف خواهد کرد، همچنین وی تحریم‌هایی را علیه مقامات دولت ترکیه اعمال کرد.
در ۱۶ اکتبر، در مجلس نمایندگان ایالات متحده، هر دو حزب با رای بی‌سابقه ۳۵۴ در برابر۶۰، خروج سربازان آمریکایی از سوریه را به دستور ترامپ محکوم کردند، زیرا از نظر هر دو حزب «رها کردن متحدان ایالات متحده باعث تضعیف مبارزه علیه داعش و دامن زدن به فاجعه بشردوستانه خواهد شد».
در ۱۷ اکتبر، پس از دستیابی به توافق آتش‌بس با رجب طیب اردوغان، مایک پنس، معاون رئیس‌جمهور ایالات متحده اعلام کرد که کلیه تحریم‌های اعمال شده علیه ترکیه برداشته می‌شود و به محض دستیابی به آتش‌بس دائمی، دیگر عملاً تحریمی وجود نخواهد داشت.
در تاریخ ۲۹ اکتبر سال ۲۰۱۹، نمایندگان مجلس نمایندگان ایالات متحده با رای ۴۰۵–۱۱ خواستار به رسمیت شناخته شدن نسل‌کشی ارامنه، به دلیل حمله ترکیه به سوریه شدند. با این حال، این درخواست توسط سناتور جمهوری‌خواه کارولینای جنوبی، لیندسی گراهام، به دنبال درخواست کاخ سفید وتو شد.
در ترکیه، مقاماتی مانند دادستان مرکزی استانبول از سانسور گزارش‌های انتقادی دربارهٔ حمله ترکیه به سوریه از طریق بازداشت یا آزار و اذیت خبرنگاران در تلاش برای «ارعاب رسانه‌ها به سکوت» انتقاد کردند. افزون بر این، رئیس‌جمهور ترکیه اردوغان در مورد حمله ترکیه در قسمت سرمقاله‌های ویژه روزنامه‌ها درمورد تهاجم ترکیه مطالبی نوشت که به طور طبیعی به عنوان تبلیغ برای این عملیات شناخته شد.
بخش عمده ای از پوشش رسانه‌های غربی و تفسیرها دربارهٔ نقش آمریکا در این درگیری بر «اشتباهات استراتژیک» دونالد ترامپ که منجر به حمله ترکیه به سوریه شد، تأکید کردند.
ای‌بی‌سی نیوز به دلیل پخش فیلم تقطیع شده از میدان تیراندازی کنتاکی که به عنوان فیلم حمله نیروهای ترکیه به خاک سوریه معرفی شده بود، مورد انتقاد قرار گرفت. فیلم این این حادثه به سرعت پاک شد. این شبکه خبری به دلیل این اشتباه مجبور به عذرخواهی شد.
در اکتبر ۲۰۱۹، در پاسخ به حمله ترکیه، روسیه مذاکراتی بین دولت سوریه و نیروهای کرد در دمشق ترتیب داد.مظلوم عبدی، فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه، اعلام کرد که آنها آماده همکاری با ولادیمیر پوتین (روسیه) و بشار اسد (سوریه) هستند و همچنین اظهار داشت ما می‌دانیم باید سازش‌های دردناکی با مسکو و بشار اسد انجام دهیم چنانچه بخواهیم با آنان کارکرده و راه بیاییم اما اگر قرار باشد بین سازش و نسل‌کشی مردم مان یکی را انتخاب کنیم، ما مطمئناً زندگی برای را برای مردم مان انتخاب خواهیم کرد. جزئیات این توافق‌نامه نامعلوم است، اما گزارش‌هایی وجود دارد که نشان می‌دهد نیروهای دموکراتیک سوریه در نیروهای مسلح سوریه گنجانده خواهد شد و شمال شرقی سوریه تحت کنترل مستقیم دولت سوریه قرار می‌گیرد. به گفته مقامات کرد سوریه، این توافقنامه به نیروهای دولت سوریه اجازه می‌دهد امنیت برخی مناطق مرزی را به دست گیرند، و دولت آنها [روژاوا] همچنان کنترل نهادهای محلی را حفظ می‌کند.
چشم‌انداز استقلال کردها در منطقه به شدت کاهش می‌یابد، زیرا کردها با عقب‌نشینی ایالات متحده در معرض حمله ترکیه قرار گرفتند و پس از آنکه کردها مجبور شدند از نیروهای دولتی سوریه تحت حمایت روسیه - که اشتراک آنها با کردها دشمنی با ترکیه و شبه نظامیان شورشی سنی است - درخواست کمک کنند، دولت سوریه توانست دوباره برای خود در شمال شرقی سوریه جای پایی به دست آوردند. در رابطه با ایالات متحده و اوضاع، مظلوم عبدی اظهار داشت: "ما از بحران فعلی مایوس و ناامید شده‌ایم. مردم ما مورد حمله قرار گرفته‌اند و امنیت آنها مهمترین نگرانی ما است. دو سؤال باقی می‌ماند: چگونه می‌توانیم به بهترین وجه از مردم خود محافظت کنیم؟ و آیا ایالات متحده هنوز متحد ما است؟ ".احساس عمیق خیانت نسبت به متحد سابق کردها یعنی آمریکا در بین کردهای سوریه وجود دارد.
در تاریخ ۱۵ اکتبر وزارت دفاع روسیه اعلام کرد که نیروهای روسی شروع به گشت زنی در امتداد جبهه‌های نیروهای ترکیه و سوریه کرده‌اند و این نشان می‌دهد که روسیه در حال پر کردن خلاء امنیتی ناشی از خروج ناگهانی آمریکا است. فیلم‌های ضبط شده نشان می‌دهد که سربازان و روزنامه نگاران روسی در پایگاهی که ایالات متحده آمریکا آن را رها کرده‌است در حال گشت و گذار هستند. الکساندر لاورنتیف، فرستاده ویژه روسیه در امور سوریه، هشدار داد که حمله ترکیه به سوریه غیرقابل قبول است و اظهار داشت که روسیه به دنبال جلوگیری از درگیری بین نیروهای ترکیه و سوریه است.
شماری از قانونگذاران آمریکایی با انتقاد از رها کردن متحدان کرد خود، اظهار داشتند که این امر اعتبار ایالات متحده را به عنوان یک متحد تضعیف می‌کند در حالی که روسیه، ایران و رژیم اسد سوریه از این امر سود می‌بردند. با این حال برخی مفسران در مسکو اظهار داشتند که مداخله ترکیه در سوریه و پشتیبانی روسیه از دولت سوریه فایده ای [به نفع روسیه نیست] برای روسیه ندارد اما با خروج ایالات متحده از سوریه، ممکن است فرصتی برای روسیه به عنوان واسطه فراهم کند. مفسران اظهار داشتند که از زمان خروج آمریکا، روسیه موقعیت خود را به عنوان کارگزار اصلی قدرت در خاورمیانه تثبیت کرده‌است.
با توجه به اوضاع در سوریه، علائمی از اختلاف و شکاف بین ترکیه و سایر اعضای ناتو دیده می‌شود، که در آن ناتو فاقد قدرت لازم برای مدیریت اوضاع دیده می‌شود و دولت ترکیه نیز به این امر واقف است. علاوه بر این، رئیس‌جمهور آمریکا ترامپ، و همچنین مقامات نظامی و دیپلماتیک ایالات متحده، عضویت ترکیه در ناتو را مهمترین دلیلی دانستند که ایالات متحده آمریکا نمی‌تواند در درگیری بین نیروهای ترکیه و کردهای سوریه مداخله کند. در همین حال، به دلیل موقعیت استراتژیک ترکیه بین اروپا و خاورمیانه، اعضای اتحاد ناتو در شرایطی قرار گرفتند که به طور نسبی مجبور شدند سطح انتقادات از عملیات نظامی ترکیه را کاهش و آن را محدود کنند.
به گفته نیویورک تایمز ایالات متحده در حال بررسی خروج احتمالی تسلیحات هسته‌ای این کشور از پایگاه هوایی اینجرلیک در نتیجه حمله ترکیه است این تسلیحات در قالب طرح اشتراک گذاری هسته ای ناتو در ترکیه مستقرند. سناتور جمهوریخواه لیندسی گراهام و نماینده دموکرات‌ها اریک سوآلول خواستار تعلیق عضویت ترکیه در ناتو شدند.
در ۹ دسامبر، نیروهای روسی وارد رقه شدند و توزیع کمک‌های بشردوستانه را آغاز کردند.Russian forces enter former Islamic State stronghold in Syria:Russian troops in Raqqa were handing out humanitarian aid and its military doctors were offering residents medical attention. By Reuters ,9 December 2019.Russian troops enter Syria’s Raqqa, filling void of withdrawing US forces, by Jared Szuba, 10 December 2019.Russians near Raqqa two years after US helped take city from ISIS By Seth J. Frantzman, 9 December 2019.
در یک میزگرد در مورد مناقشه در دسامبر سال ۲۰۱۹، بسیاری از کارشناسان اظهار داشتند که این درگیری به آرامی به سمت حل و فصل پیش می‌رود. یکی از کارشناسان گفت: روند دیپلماتیک «آستانه» که شامل ترکیه، روسیه و ایران می‌شود، نتایج مثبتی داشته‌است. کارشناسان همچنین گفتند که بشار اسد در زمینه احیای حکومت توسط شوراهای محلی در مناطقی که تحت تأثیر این درگیری هستند، پیشرفت کرده‌است.Syria: the most complex conflict of our time, By Elias Hazou, 8 December 2019
اردوغان اظهار داشت که ترکیه برای اسکان پناهندگان سوری در منطقه شمالی که مورد حمله ترکیه قرار گرفته آماده است و ترکیه در صورت لزوم هزینه آن را پرداخت می‌کند.Erdogan says Turkey aims to settle 1 million refugees in Syria offensive area, reuters, 9 December 2019. در ۹ دسامبر ۲۰۱۹، گزارش منابع مختلف محلی حاکی از آن است که ترکیه برای اولین بار پناهجویان سوری را به منطقه عملیاتی خود در شمال سوریه منتقل می‌کند. اردوغان گفت که ترکیه در تلاش است تا یک میلیون نفر را در شهرهای تل ابیض و راس العین اسکان دهد. این امر باعث ترس از تغییر بافت جمعیتی شده‌است.
روسیه گفت که متعهد خواهد شد نیروهای ترکیه را از یک بزرگراه کلیدی در شمال سوریه خارج کند و برای حفظ ثبات نیروهای روسی را جایگزین آنها کند. در همین حال، ترکیه شروع به انتصاب شهردار در چند شهر شمالی سوریه کرد.
گزارش شده‌است که ارتش روسیه و ترکیه توافق‌نامه ای را امضا کرده‌اند که به موجب آن برق تل ابیض توسط متحدین روسیه، نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) که از اسد پشتیبانی می‌کنند؛ تأمین می‌شود. در حالی که آب توسط ایستگاه آب علوک که توسط نیروهای ترکیه کنترل می‌شود تأمین می‌شود.Russia and Turkey armies strike deal to swap water for electricity, 9 December 2019, middleeastmonitor.com این توافق عمدتاً توسط مقامات نظامی روسیه تسهیل شد.Russians appear to broker deal with Turkey in electricity for water swap in Syria, Wladimir van Wilgenburg Wladimir van Wilgenburg |December 09-2019.
به نظر می‌رسد که ترکیه در حال خارج کردن تمام نیروهای خود از سیلوهای الشرکرک است این سیلوها حاوی منابع مهمی از گندم است، به نظر می‌رسد که خروج این نیروها نتیجه میانجیگری روسیه باشد.What is happening in al-Shirkark silos in Ain Issa district?
The Turkish occupation army withdrew from al-Shirkrak silo, according it seems agreement with Russia, while yesterday, the Russian forces headed with the Syrian regime to remove mines in the silos' vicinity, we have no precise information about the forces which will be stationed in the silos. 10 Dec 2019, Tue - 14:38 2019-12-10T14:38:00 AIN ISSA – SHARVIN MUSTAFA. hawarnews.com
نیروهای روسیه و ترکیه در حال ادامه دادن به گشت‌های مشترک خود هستند.2 months of Operation Peace Spring: what now? Karwan Faidhi Dri, 10 Dec 2019. سؤالاتی در مورد میزان کنترل ترکیه بر نیروهای تحت حمایت خود، مانند ارتش آزاد سوریه، وجود دارد.Life on the Front Lines in Northern Syria; With echoes of shelling from Turkish-allied forces nearby, families sheltering in abandoned villages wonder when they can go home. BY Jade Sacker, 23 November 2019.
برخی گزارش‌ها بیان داشتند که بشار اسد نسبت به تلاش‌های روسیه برای برقراری آرامش و تثبیت اوضاع در سوریه خشنود است.Syria: Russian helping hand, by JOHN CHERIAN, 6 December 2019.
در همین حال، احزاب مختلف کرد که رقیب تاریخی بودند، برای همکاری بیشتر با یکدیگر شروع به دیدار کردند. دلیل اعلام شده برای این دیدارها این بود که آنها در صورت لزوم با قدرت بیشتری در مقابل روسیه و ترکیه بایستند.SDF woos Syrian Kurdish rivals in wake of Turkish assault, Amberin Zaman 4 December 2019. دولت روسیه به احزاب کرد اطلاع داد که باید آشتی کنند و با ارائه خواسته‌هایی یکپارچه، خواسته‌های خود را از روسیه روشن کنند.Russia wants Syrian Kurds to unify, clarify their demands of Moscow: Kurdish opposition Karwan Faidhi Dri, 10 Dec 2019. احزاب مختلف کرد یکدیگر و شورایشان را به دلیل عدم پیشرفت مقصر دانستند.Syria’s Kurdish parties do not see eye to eye, Shivan Ibrahim 9 December 2019.
مصطفی بالی، رئیس نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) گفت که توافق‌نامه‌ای با دولت سوریه امضا شده‌است تا نیروهای سوری در طول مرز مستقر شوند.Mustafa Bali: Turkey continues to violate ceasefire deals, targets Kurds, 9 Dec 2019. مقامات نظامی روسیه توافقنامه‌هایی را بین سوریه، ترکیه و کردها ترتیب دادند تا مناطقی که باید توسط هر طرف گشت زنی مشخص شود.Russian forces in Syria, SDF discuss phase two in border security deal , 7 Dec 2019.
دولت سوریه نمایندگانی را به شمال شرقی سوریه فرستاد تا با گروه‌های محلی آنجا با هدف رفع نگرانی‌های آنها و تأکید بر اتحاد و تلاش مشترک برای رفع مشکلات دیدار کنند.Faisal Azouz: Our goal is to know region's project, we do not wish to see any disagreement. The coordinator of the National Dialogue Follow-up Committee of the Arab Socialist Baath Party, Faisal, indicated that they are looking for ways to find a formula for compatibility between the Autonomous Administration project and Article 107 of the Syrian constitution related to local administrations. 8 Dec 2019, Sun - 13:54 2019-12-08T13:54:00 QAMISHLO_ SHINDA AKRAM – AKRAM BARAKAT.جلسه ای در شهر قامشلی، در شمال شرقی سوریه برگزار شد که شامل مقامات ملی سوریه، شخصیت‌ها و نیروهای سوری، نمایندگان کردها و عرب‌ها بود.Northeast Syria Between Autonomous, Local Administrations, Monday, 9 December 2019. اعضای حاضر در جلسه به طور کلی بر تمایل خود برای محافظت از سوریه تأکید کردند.
در دسامبر سال ۲۰۱۹ و در اجلاس ناتو که در لندن برگزار شد، رئیس‌جمهور فرانسه امانوئل مکرون، اختلافات عمده با ترکیه در مورد تعریف تروریسم را برجسته کرد و گفت احتمال کمی وجود دارد که این جنبه از درگیری بتواند مثبت حل شود.Macron and Turkey clash over terrorism after Syria conflict 'No consensus possible!' By ROMINA MCGUINNESS, 6 Dec 2019. مکرون از ترکیه به دلیل نبرد با گروه‌هایی که با فرانسه و غرب برای نبرد با تروریسم متحد شده بودند، به شدت انتقاد کرد.Macron spars with US and Turkey over Nato, By NIKOLAJ NIELSEN BRUSSELS, 4. DEC, euobserver.com.
در اجلاس ناتو در لندن پیشنهادهای مختلفی برای حل مناقشه مطرح شد. ترکیه منطقه امن را پیشنهاد کرد که بتواند پناهندگان سوری را در آن اسکان دهد، اما همه طرف‌ها از این پیشنهاد پشتیبانی نکرد. یک گزارش مطبوعاتی ادعا کرد که قبل از نشست ناتو، جلسه ای در خیابان ۱۰ داونینگ با حضور رهبران فرانسه، انگلیس، آلمان و ترکیه برگزار شده‌است. نکته کلیدی این جلسه این بود که کشورهای غربی اصرار داشتند پناهندگان فقط به صورت داوطلبانه اسکان داده شوند.Exclusive details of Erdoğan's meeting with Johnson, Merkel and Macron, by Yahya Bostan, dailysabah.com در همین حال، نگرانی‌هایی در ناتو در مورد نزدیکی ترکیه و روسیه وجود داشت.Erdogan in NATO: Russia’s ‘Trojan horse’?, by Cengiz Candar 9 December 2019.
اردوغان ادعا کرد که قرار است اجلاسی چهار جانبه دربارهٔ سوریه در فوریه سال ۲۰۲۰ در ترکیه برگزار شود که شامل ترکیه، آلمان، انگلستان و فرانسه است.A four-way summit on Syria will be in Turkey, NewsTurkey 5 December 2019.
در جلسه‌ای در دمشق، مقامات روسیه و سوریه به وضوح حمایت خود را از این مسئله اعلام کردند که سوریه بتواند کنترل کل قلمرو خود را به دست‌آورد.Putin’s Envoy Tells Assad Russia Supports ‘Recapturing All Syrian Territories’, Tuesday, 3 December 2019.Intel: How Russia is changing course in Syria, Maxim A. Suchkov 3 December 2019.Press release on Russian officials’ meeting with President of Syria Bashar al-Assad, 02-12-2019. همچنین امارات متحده عربی از اسد حمایت رسمی ابراز کرد.UAE OFFICIALLY BACKS SYRIA'S ASSAD TO WIN WAR, BY TOM O'CONNOR ON 12/3/19.
دور جدیدی از نشست‌های آستانه در نورسلطان، پایتخت قزاقستان برگزار شد. این نشست شامل روسیه، سوریه، ترکیه و ایران می‌باشدAstana round begins with a meeting between the meeting sponsors
The 14th round of the Astana meetings began in the Kazakh capital Nur Sultan on Tuesday morning with a series of meetings of the meeting sponsors (Russia, Turkey and Iran). 10 Dec 2019, Tue - 14:07 2019-12-10T14:07:00 NEWS DESK
دکتر اسلیپ ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
گونسالو تورنته مالویدو (؛ – ) یک نویسنده، و فیلم‌نامه‌نویس اهل اسپانیا بود.
خرونیمو میورا (؛ – ) یک کارگردان فیلم، و فیلم‌نامه‌نویس اهل اسپانیا بود.
از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است می‌توان به "خانه پوشالی" اشاره نمود.
پدربزرگ () یک فیلم صامت اسپانیایی در ژانر درام است که در سال ۱۹۲۵ منتشر شد.
خوزه بووکس (؛ ۱۶ ژانویه ۱۸۹۶ – ۳۰ ژانویه ۱۹۷۳) یک کارگردان فیلم، نویسنده اهل اسپانیا بود.
از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است می‌توان به "پدربزرگ" اشاره نمود.
شب‌های فوتبالی یک برنامه تلویزیونی زنده فوتبالی است، که بعد از برگزاری هر هفته لیگ برتر فوتبال ایران از شبکه ورزش پخش می‌شود. این برنامه که به تهیه‌کنندگی آرش موسایی و اجرای مهدی توتونچی و محمد میر پخش می‌شود، به بررسی اتفاقات و حواشی پیرامون فوتبال ایران می‌پردازد. در این برنامه مسابقات لیگ برتر خلیج فارس، جام حذفی فوتبال ایران، سوپر جام فوتبال ایران، مسابقات تیم‌های ایرانی در لیگ قهرمانان آسیا و مسابقات تیم ملی فوتبال ایران پوشش داده می‌شود.
شب‌های فوتبالی با بهره‌گیری از کارشناسان تهران و شهرستان‌های مختلف، به بحث و بررسی دیدارهای فوتبال روز می‌پردازد و نتایج بازی‌ها و موضوعات مختلف را از نگاه کارشناسان، مربیان و نویسندگان ورزشی مورد بحث و بررسی قرار می‌دهد. بررسی حاشیه دیدارهای لیگ برتر فوتبال با حضور مهمانان ویژه از جمله کارشناسان فوتبال، مسئولان، بازیکنان و سرمربیان در قالب تصویر روبروی مخاطبان قرار می‌گیرد. تحلیل داوری دیدارهای لیگ برتر فوتبال از جمله آیتم‌های جذاب این برنامه است. همچنین این برنامه به عنوان یکی از برنامه‌های جایگزین ۹۰ شناخته می‌شود. قبل از تعطیلی ۹۰ از این برنامه به عنوان رقیب ۹۰ هم یاد می‌شد.
اولین برنامه شب‌های فوتبالی در ۲۴ شهریور ۱۳۹۴ روی آنتن شبکه ورزش رفت و از آن تاریخ مخاطبان فوتبال می‌توانند گزیده بازی‌های لیگ برتر را به همراه کارشناسی فنی و داوری را با حضور کارشناسان مجرب از شبکه تخصصی ورزش تماشا کنند.
این برنامه بعد از برگزاری هر هفته لیگ برتر فوتبال ایران از شبکه ورزش پخش می‌شود.
مجریان این برنامه مهدی توتونچی و محمد میر هستند. سابقاً عبدالله روا، رسول مجیدی، مهدی واعظی، شهاب قاسمی و محمد درخشنده اجرای این برنامه را به عهده داشتند و افشین عبداللهیان کارشناس سابق برنامه بود.
برنامه شب‌های فوتبالی در هر قسمت به مرور و تحلیل رویدادهای مرتبط با فوتبال ایران می‌پردازد. به‌طور معمول، این برنامه صحنه‌هایی از بازی‌های لیگ برتر خلیج فارس، جام حذفی فوتبال ایران، تحلیل مسائل مربوط به داوری بازی‌ها با حضور کارشناسان داوری و بررسی حواشی فوتبال ایران را پخش می‌کند.
در این بخش صحنه‌های مهم بازی‌ها به همراه مصاحبه بازیکنان و مربیان پخش می‌شود.
در این برنامه هر هفته کارشناسان داوری دربارهٔ بازی‌ها اظهار نظر می‌کنند.
در هر قسمت از برنامه مربیان، بازیکنان و مدیران باشگاه‌ها به برنامه دعوت می‌شوند و دربارهٔ مسایل مختلف با مجریان به گفتگو می‌نشینند.
هر هفته در این بخش، آیتم‌هایی از تیم‌ها، بازیکنان و مربیان فوتبال ایران پخش می‌شود.
در این بخش به اخبار و تصاویر و ویدئوهای جذاب از فوتبال ایران پرداخته می‌شود.