moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
اسم‌های محلی گیاهیست که به اندازه تقریباً نیم متر رشد می‌کند. دارای برگ‌های ریز و گل‌های ریز زرد رنگ می‌باشد. اگر قطع شود از محل قطع شده مایع سفید رنگی مانند شیر بیرون می‌آید که مزه تلخی دارد. از ساقه و برگ و گل این گیاه برای رنگرزی استفاده می‌شود و از آن زرد خوشرنگی بدست می‌آید که در برابر نور و شست‌وشو و سایش دارای مقاومت و ثبات رنگی است.
تولوخ کولی: یک نوع گیاه رنگزا با گل‌های آبی رنگ که از ریشه آن برای رنگرزی استفاده می‌شود. بعد از ساییدن یا آسیاب کردن، همواره با نخ‌ها در آب می‌جوشانند که رنگ قهوه ایی زیبایی بدست می‌دهد.
پوست پیاز: در اطراف هریس با روش‌های خاصی از آن رنگ مشکی تهیه می‌کنند.
قره چوپ (چوب سیاه): گیاهی شبیه روناس ولی کوچکتر از آن است. ریشه آن قرمز مایل به مشکی است و برای گرفتن رنگ مشکی استفاده می‌شود.
نیل کلکته: این رنگ از هندوستان وارد می‌شود و برای بدست آوردن بهترین و با ثبات‌ترین رنگ آبی بکار می‌رود. لازم به توضیح است که رنگرزی با نیل کلکته با کشمش صورت می‌گیرد.
دوه قولاغی (گوش شتر):اسم محلی گیاهی است و رنگ شتری روشن ازآن استخراج می‌شود.
قالی هر منطقه با توجه به شرایط جغرافیایی، اقلیمی و فرهنگی ویژه محل بافته می‌شود. هم چنان‌که قرارگرفتن انسان در عوامل زیستی خاصی مانند آب و هوا، فرهنگ و تمدن... روحیه او رامی‌سازد، بر دستاوردهای انسانی هم مؤثر است.
با توجه به این موضوع شناخت محیط زیست و فرهنگ مردمان هر منطقه راهگشای مهمیست بر شناخت دستاوردهای صنعتی سنتی هم چون قالی (فرش هریس گفته می‌شود اولین قالی دنیا بوده‌است) و سایر تولیدات آن منطقه‌است. با اندکی تامل می‌توان دریافت که طولانی بودن سرما در هریس از دلایل مهم گرایش اهالی منطقه به قالی بافیست و همچنین درشت بافت بودن یا پرگوشت چیدن قالی نیز به خاطر استفاده از یک زیر انداز گرم‌کننده‌است. کاربرد خطوط هندسی و شکسته در طرح‌ها نیز ناشی از باورها و محیط کوهستانی زندگی در این مناطق است. اساطیر و پوشش گیاهی خاص منطقه که سازگاری با سرمای هریس نیز دارد. الهام بخش اصلی طراحان و بافندگان می‌باشد.
طراح یا بافنده قالی هریس با ترسیم و بافت شکل گیاهان منطقه به صورت آگاهانه یا ناخودآگاه این نقوش گیاهی را استلیزه کرده و با مکنونات قلبی و اساطیر و باورهای خود آمیخته و بر تار و پود قالی آورده که از این طریق همت، هوشیاری و آراستگی ظاهر و باطن و تاریخ و تمدن خود را به بیننده این قالی نشان دهد.
در فرش هریس از رنگهای تیره استفاده میشود.رنگهای گیاهی در فرش هریس مورد استفاده قرار می گیرد
برخلاف نظر سیسیل ادواردز که نوشته‌اند یکی از تجار مشهور تبریزی یک طرح معمولی گردان لچک ترنجی را به هریس برده و بافندگان آن را تبدیل به خطوط شکسته کرده‌اند
ولی من چنین تصوری ندارم زیرا چنانچه نظر ایشان درست باشد، اینک باید در تمام مناطق آذربایجان طرح‌هایی با این اسلوب بافته شود چنانچه حتی در مواردی روستاهای همجوار هریس که با یک فرهنگ و تمدن مشترک زندگی می‌کنند بافنده فرش هریس نیستند با اینکه همه خود را مردم یک منطقه به نام قوشاداغ مینامند ولی انحصاری بودن این نوع نقش و رنگ در هریس، خود دلیلی بر رد نظر ایشان است. ولی تأثیر پذیری‌هایی نیز در مواردی خاص امکان‌پذیر است.
جالب است به خاطره ایی از آقای ادواردز اشاره کنم که خود دلیلی بر ذوق سرشار مردمان هریس است:
چند سال قبل هنگام بازدید از یکی از روستاهای هریس یک تخته قالی غیر معمولی با طرحی زیبا بر یکی از دارهای قالی بافی نظرم را جلب کرد. از بافنده تقاضا کردم نقشه آن را به من نشان دهد. وی با حجب فراوان از جعبه‌ای که در گوشه کارگاه بود دستمالی مربع نظیر دستمالهایی که در منچستر برای صدور به کشورهای مشرق زمین تهیه می‌کنند بیرون آورد. حاشیه آن از گل و بوته تشکیل گردیده بود با ترنجی از گل و لچک‌هایی که در گوشه قرار داشت. در این نقوش، دو رنگ سفید و قرمز بکار رفته بود. زن قالیباف با این سرمشق (الگوی نامناسب)، قالی قابل تحسین و کاملی در چندین رنگ مختلف بافته بود. طرح لچک ترنجی کاملاً صحیح و با فواصل مناسب در این قالی ظاهر گردیده بود، ولی باز کلیه خطوط طرح به شکل شکسته بکار رفته بود. (کتاب قالی ایران)
طرحهای رایج منطقه عبارتند از: تاجری / صبوری / رزگل / حیاط گل / توکلی/ صمدخان / غلط نقشه (هرنوع طرحی که برای اولین بار ارائه شود و متداول بازار نباشد، اصطلاحاً غلط نقشه بکار می‌رود)/ چلنگری و افشان و ...
وغیره که شاید هیچکدام درست نباشد جون همه این طرح و نقشه‌ها برگرفته از ذهن و خیال الهام گرفته از طبیعت بسیار زیبای آذربایجان و منطقه هریس که قوشاداغ (رشته کوه‌های به همین نام) نیز گفته می‌شود هست و این قالی‌ها درمناطق ذکر شده از روی نقشه بافته نمی‌شود و به صورت ارائه ذهنی یعنی حفظ والهام گرفته از گغته‌ها و طبیعت که ذهن بافت سینه به سینه نقش بسته هست بافته می‌شود.
امروز حدود۲۰ سال هست بافندگان هریس یک مهارت خاص نیز در بافت از روی نقشه دارند که نظیر آن تنها در مرکز قالی بافی اوشاک (بچه) واقع در ترکیه قابل مشاهده‌است. در این دو منطقه طرح‌هایی را که بر روی کاغذهای شطرنجی کشیده می‌شود یا استاد کاری نقشه را می‌خواند. برای این منظور یک تکه چلوار را به وسیله سنجاق به دیوار مقابل نصب می‌کنند و با نگاه کردن گاهگاه به آن می‌توانند قالی را به هر قطعی که سفارش می‌دهند ببافند این خود مهارتی شگفت انگیز است، مهارتی غریزی و حسی که در اصطلاح محلی (چشنی) نامیده می‌شوند. (به این مورد هم در کتاب قالی ایران و هم در مجله HALI 1993 اشاره شده‌است).
یکی از طرح‌های قالی هریس نگاره‌های هندسی لچک و ترنج با حاشیه معروف به سماوری است که گونه‌هایی به نام‌های داش خاتون / ترنجی کف ساده / توکلی / ترنجی لوزی/صمد خانی و تاجری از انواع آن است.
به نقشه‌های قالی هریس گوروان و مهرام و مهربان نیز می‌گویند. در برخی از روستاهای هریس نقشه دیگری به نام (قراجه) بافته می‌شود. طرح ترنج در ناحیه هریس، کمتر یک پوده و بیشتر دو پوده به شیوه درشت بافت با گره ترکی که به هنگام پرداخت پرز آن را بلند می‌چینند و قالی پرگوشت و ضخیمی به دست می‌دهند.
اندازه‌های: ۵/۱×۱، ۴×۳، ۲×۲، ۵/۲×۵/۳، ۳×۲ ۳×۳ متر با رجشماره ۱۵ تا ۳۰ به بالا معمولاً رواج دارد.
در بخش مرکزی هریس قالی‌هایی با رجشمار ۴۰ به بالا نیز بافته می‌شود. اکثر بافندگان این ناحیه را بانوان تشکیل می‌دهند. در تاریخ قالیبافی هریس مشهور است که دختران قبل از اینکه به خانه بخت روند، قالیبافی را در خانه پدری یاد گرفته و با طرح‌ها و خلاقیت ذهنی خود آفریننده نقش‌های بدیعی شده و حاصل دستباف خود را که نشانگر ذوق و هنرمندی و فرهنگ ادب تمدن و مدنیت از دوره‌های گذشته و محل این منطقه‌است، به عنوان جهیزیه به خانه بخت می‌برند. با توجه به موارد ذکر شده اکثر بافندگان این منطقه ذهن باف بوده و طرح‌ها و رنگ‌ها را سینه به سینه به هم انتقال داده‌اند.
ریشه یابی نقوش از لحاظ اسطوره و زیباشناسی
ریشه و بنیان این امر سنتی راباید در دوران تاریخ و تمدن بشری که حدوداً به ۷۰۰۰هفت هزار سال می‌رسد جستجو کرد.
نقوش قالی نیز از این قاعده مستثنا نیست، این نقوش هم از اساطیر(اسطوره دَدَه قورقود / َاصلی و کَرَم قیر ات بز ات) و هم پوشش گیاهی مناطق الهام می‌گیرد. به همین خاطر چنانچه تشابهاتی در نقوش قالی‌های مناطق دیده می‌شود سبب این نیست که فردی طرحی را برداشته و در تک تک مناطق گردانده بلکه اگر اساطیر و طبیعت مناطق را سرچشمه طراحی قالی بدانیم، وجه اشتراک بین این طرح‌ها را در می‌یابیم، علاوه بر این تأثیرات، باورهای قومی و دینی، محیط زیست، ابزارهای زندگی، حیوانات و پرندگان این نواحی نیز در شکل‌گیری طرح‌های مناطق نقش مهمی ایفا کرده‌اند.
پس اگر به گفته هربرت ریت تقسیمات هنری بپردازیم نقش و رنگ قالی هریس جزء هنرهای بَدوی محسوب می‌شود چون در آن‌ها جسارت، صمیمیت، صداقت، که خاص هنر بومیست مشاهده می‌شود و اگر با قالی‌های شهری مقایسه کنیم پیشرفت طرح‌های جدید و بالا بودن رجشمار، نقوش دیگر شکسته گی خود را از دست داده‌اند و چرخش‌ها و گل‌ها و همچنین رعایت فواصل چرخش‌ها و گل‌ها و رنگ آمیزی‌های با احتیاط تر انجام شده‌است.
از لحاظ پزشکی و راحتی جسم و جان که مردمان این منطقه در شرایط طاقت فرسا طلاش و کوشش می‌کنند و در حال استراحت بیشترین مطلوبیت را به دلیل کلفت بودن و متفاوت بودن رنگ وشکل و ظاهر و نرم بودن را دارا می‌باشد که به این دلیل نیز مشهور بوده هست.
در قالی‌های هریس می‌توان هم کنتراست از حیث تیره و روشن اشاره کرد و هم کنتراست از حیث ریتم‌های متنوع رنگی و هم چنین کنتراست در نقش‌های ریز و درشت از مواردیست که می‌تواند در آن‌ها به‌طور مشروح سخن راند.
به نظر استاد طباطبایی هنرمند نقاش تبریزی ؛ به لحاظ تزئینات، قالی هریس در جایگاه مخصوصی قرار دارد و استفاده از رنگ‌های خاص و جسارت در انتخابات طرح نقوش، از مواردیست که نیاز به اندیشه زیاد دارد. رنگ‌های خالص سفید، قرمز، سرمه ایی و سبز و ابی ... کاملاً تجریدی (انتزاعی) هستند و به‌طور رمز گونه ایی از طبیعت الهام گرفته‌اند و با درون مایه خود بافندگان منطقه در آمیخته و چنین آثاری به وجود آمده‌اند، کلاً هنرمند چیزهایی از جهان بیرونی را موضوع کار خود قرار می‌دهد که بتواند از درون خود پاسخی به آن بدهد که همانا شکل‌های انتزاعی به وجود می‌آورد.
قالی ورامین گونه‌ای قالی ایرانی و از صنایع دستی منطقه ورامین است که امروزه و در گذشته تولید می‌شده‌است. معمولاً مردمان قبیله‌ای که در ورامین یا اطراف آن زندگی می‌کنند آنها را می‌بافند. قالی‌ها و فرش‌های ورامین در اندازه‌های مختلف بافته می‌شوند، امّا معمولاً در ابعاد متوسط هستند. قهوه‌ای تیره یا قرمز تیره بر روی زمینهٔ خاکی یا آبی تیره، معمول‌ترین رنگ‌ها در فرش ورامین هستند.
بافنده‌های روستاها و کارگاه‌ها معمولاً فارس‌بافت کار می‌کنند ولی عشایر با توجه به نژادشان هم از ترک‌بافت و هم از فارس‌بافت استفاده می‌کنند.
قالی‌ها و فرش‌های ورامین طرح‌های هندسی با تکرار دارند و روی زمینهٔ آبی‌رنگ قالی که معمولاً عاری از لچک و ترنج است، قرار می‌گیرند و به نوعی حالت یک شبکه گل‌آذین را تشکیل می‌دهند.
فرش ورامین طرح‌ها و نقش‌های مختلفی نظیر میناخانی، شاه‌عباسی، پاشتری، طرح حوضی، طرح ظل‌السلطان جدید و قدیم، طرح لچک ترنج و طرح قلم مشکی دارد که از این میان، طرح میناخانی به علّت قدمت، منحصربه‌فردی و آمیختگی با فرهنگ منطقه شناخته‌تر شده‌است و در ایران به ثبت ملّی رسیده‌است. عموم قالیبافان ورامین در طرح قالی و فرش خود، از طرح میناخانی استفاده می‌کنند و همین مسئله سبب شده که فرش ورامین با طرح میناخانی شناخته و در ایران معرفی شود.
در طرح میناخانی، گل کوچک چندپری که در اطراف آن چهار گل سفید که یادآور گل نرگس است قرار دارد و حرکت شاخه‌های نازک نقش‌های مختلف روی این قالی‌ها را به همدیگر متصل کرده است.
قالی یالامه (یلمه) گونه‌ای از قالی‌های ایرانی است که توسط طوایف ترک قشقایی ساکن در شرق چهارمحال(بروجن)و نیز شهر طالخونچه اصفهان بافت می‌شود. این قالیها دارای رنگ ثابتی است و معمولاً از نه رنگ در بافت آنها استفاده می‌شود که عبارت است از: آبی، لاکی، سبز، سرمه‌ای، سفید، بنفش و سیاه؛ و دارای تار و پود پشم هستند.
فرش‌های یلمه بروجن از نظر طرح به سه دسته تقسیم می‌شوند:
ازنظر ظاهر کلیه طرح‌های نوع اول در متن فرش دارای یک ردیف ترنج لوزی شکلند که در مرکز فرش و در امتداد طولی آن قرار گرفته‌است. طرح‌های نوع دوم نیز دارای این ویژگی خاص هستند، با این تفاوت که در متن کلیه فرش‌ها حداقل دو ردیف ترنج‌های لوزی شکل موازی با یکدیگر به چشم می‌خورد که در امتداد طولی فرش قرار دارند. ترنج‌هایی که در طرح نوع اول و دوم وجود دارند به شکل لوزی و روی لبه‌های آنها نقوش کنگره‌ای شکل به چشم می‌خورد.
مهاجرین قشقایی پس از رسیدن به سرزمین چهارمحال طرح‌های متعلق به خود (ترنجی و شکرلو) را با طرح‌های اصیل چهارمحالی بویژه خشتی ادغام کردند و با قرار دادن ترنج‌های لوزی شکل درون قاب‌های فرش‌های خشتی، طرح جدیدی را ارائه کردند که بندی الوان نام گرفت.
قالی یزد گونه‌ای قالی ایرانی است که در یزد تولید می‌شود. سالانه نزدیک به ۲۰۰ هزار مترمربع فرش دستباف در یزد بافته می‌شود.
همچنین بیش از ۴۰ هزار بافندهٔ فرش در یزد مشغول فعالیت هستند.
«شناخت فرش دستباف یزد»، نوشتهٔ احمد زارع، محمدرضا قاآنی، مجید مقنی پور، محمود اشعاری، نشر توز و قلم، ۱۳۹۴
آئودی تی‌تی (Audi TT) خودرویی است که از سال ۱۹۹۸ تا کنون در مجارستان تولید شده‌است. طراحی آن موتور جلو، خودرو محور جلو، خودرو چهار چرخ محرک بوده است.
فرم خاص بدنه این خودرو باعث شده تا از دیگر خودروهای هم‌گروه خود کاملاً متمایز باشد. از موتوری به حجم ۳٫۲ لیتر ۶ سیلندر خطی (Line) به قدرت ۲۵۰ اسب بخار استفاده می‌کند. البته موتورهای بسیاری داشته که به انواع موتورهای ۴ سیلندر با تزریق مستقیم و دارای توربو و بدون توربو نیز می‌توان اشاره داشت.http://www.car.ir/Audi/Audi-TT
طراحی آئودی تی‌تی در بهار سال ۱۹۹۴ در مرکز طراحی گروه فولکس واگن در کالیفرنیا آغاز شد.
ولوو سری-۳۰۰ (Volvo ۳۰۰ Series) یک سری خودرو است که در سال‌های ۱۹۷۶–۱۹۹۱ توسط شرکت ولوو در گوتنبورگ تولید شده‌است. طراحی آن خودروهای موتور جلو-محور عقب بوده است.
لامبورگینی ایسلرو (Lamborghini Islero) خودرویی است که در سال‌های ۱۹۶۸ تا ۱۹۶۹ تولید شده‌است.
این خودرو در کلاس خودرو اسپورت قرار گرفته است.
موتور آن ۳۹۲۹ سی‌سی سیستم جعبه‌دندهٔ آن دنده به صورت دستی است.
پورشه ۹۹۶ (Porsche ۹۹۶) خودرویی است که در سال‌های ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۵ در اشتوتگارت آلمان تولید شده‌است.
طراحی آن موتور عقب، توزیع نیروی پیشران و خودرو چهار چرخ محرک بوده است. سیستم جعبه‌دندهٔ آن ۶ دنده به دو صورت خودکار و دستی است.
ب‌ام‌و ۳۴۰ (BMW ۳۴۰) خودرویی است که در سال‌های ۱۹۴۹ تا ۱۹۵۳ به تعداد ۲۱،۲۵۰ در آیزناخ و جمهوری دمکراتیک آلمان تولید شده‌است.
طراحی آن خودروهای موتور جلو-محور عقب بوده طول آن در حالت طبیعی ، عرض آن در حالت طبیعی ، ارتفاع آن در حالت طبیعی و وزن آن در حالت طبیعی است.
موتور آن ۱۹۷۱ سی‌سی سامانه جعبه‌دندهٔ آن به صورت دستی است.
ب‌ام‌و سری ۳ (ای۹۰) (BMW ۳ Series (E۹۰)) یک سری خودرو است که از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۲ در لایپزیگ، آلمان، مونیخ، مکزیک، جاکارتا، اندونزی، رگنسبورگ، پرتوریا، آفریقای جنوبی، مصر، کالینینگراد، روسیه، شن‌یانگ، جمهوری خلق چین، چنای، هند، سلانگورو مالزی تولید شده‌است. طراحی آن موتور جلو،انتقال نیرو به صورت چرخ محرک عقب و چهار چرخ محرک بوده است. سیستم جعبه‌دندهٔ آن ۶ دنده به دو صورت خودکار و دستی است.
فورد تاندربیرد (نسل هفتم) (Ford Thunderbird (seventh generation)) خودرویی است که در سال‌های ۱۹۷۷ تا ۱۹۷۹ در شیکاگو، لس‌آنجلسو ونزوئلا تولید شده‌است.
کادیلاک ایکس‌ال‌آر (Cadillac XLR) خودرویی است که در سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۹در ایالات متحده آمریکا تولید شده‌است. طراحی آن خودروهای موتور جلو-محور عقب بوده است. سیستم جعبه‌دندهٔ آن ۶ دنده به صورت خودکار است.
تریومف ۱۳/۳۵ (Triumph 13/35) خودرویی است که در سال‌های ۱۹۲۴ تا ۱۹۲۶ توسط شرکت انگلیسی تریومف موتور به تعداد ۲۵۰۰ تولید شده‌است.
موتور آن 1872 سی‌سی سیستم جعبه‌دندهٔ آن دنده به صورت دستی است.
شورلت ال کامینو یک خودروی ساخت شرکت خودروسازی شورلت است. طراحی آن موتور جلو-محور عقب بوده‌است.
ایالت سائو پائولو یکی از ایالت‌های کشور برزیل است. این ایالت مرکز اقتصاد این کشور است.
موقعیت این ایالت در برزیل جنوب شرقی است و مهم‌ترین شهر آمریکای جنوبی است.
فولکس‌واگن فاکس (Volkswagen Fox) خودرویی است که از سال ۲۰۰۳—کنون در سائوپائولوو برزیلو بوئنوس آیرس تولید شده‌است. طراحی آن خودروهای موتور جلو-محور جلو بوده طول آن در حالت طبیعی است. سیستم جعبه‌دندهٔ آن ۵ دنده به صورت دستی است.
تویوتا کورولا (ای۱۴۰) (Toyota Corolla (E140)) خودرویی است که از ماه اوت سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۳ در کانادا، تویوتا، آیچی، استان آیچی، ژاپن، دوربان، آفریقای جنوبی، آداپازاری، ترکیه، تیانجین، جمهوری خلق چین، تایپه، جمهوری چین، هند، شاه عالم، مالزی، کراچی، پاکستان، فیلیپین، تایلند، ویتنام، برزیل، ونزوئلا، ایالات متحده آمریکا، اندونزی، استان شیزوئوکا، ژاپن، ژاپن و آرژانتین تولید شده‌است.
طراحی آن خودروهای موتور جلو-محور جلو، خودروهای موتور جلو-محور عقب بوده طول آن در حالت طبیعی ، عرض آن در حالت طبیعی و ارتفاع آن در حالت طبیعی است. سیستم جعبه‌دندهٔ آن ۶، ۵، ۵، ۴ و ۶ دنده به دو صورت خودکار و دستی است.
آلفارومئو ۳۳٫۲ (Alfa Romeo ۳۳٫۲) خودرویی است که در سال‌های ۱۹۶۹تولید شده‌است. طول آن در حالت طبیعی و عرض آن در حالت طبیعی است.
موتور آن ۱۹۹۵ سی‌سی سیستم جعبه‌دندهٔ آن ۶ دنده به صورت دستی است.
ب‌ام‌و ایکس۵ (ای۵۳) (BMW X5 (E53)) خودرویی است که در سال‌های ۲۰۰۰–۲۰۰۶در ایالات متحده آمریکاو مکزیک تولید شده‌است. است. سیستم جعبه‌دندهٔ آن ۵، ۵، ۶و ۶ دنده به دو صورت خودکار و دستی است.
مرکوری میلان (Mercury Milan) خودرویی است که از سال ۱ اوت ۲۰۰۵ تا کنون در هرموسیوو مکزیک تولید شده‌است. طراحی آن موتور جلو، خودرو محور جلو و خودرو چهار چرخ محرک بوده است. سیستم جعبه‌دندهٔ آن ۶ دنده به دو صورت خودکار و دستی است.
سوزوکی آلتو (Suzuki Alto) خودرویی است که از سال ۱۹۷۹ تاکنون تولید شده‌است.
این خودرو در کلاس خودرو کی قرار گرفته، است.
ب‌ام‌و سری ۱ یک خودروی کامپکت کوچک شرکتی است که طبق تقسیم‌بندی اروپایی برای خودروهای سواری در سگمنت سی قرار می‌گیرد. این خودرو از سال ۲۰۰۴ تا کنون توسط ب‌ام‌و تولید می‌شود. این خودرو جانشین ب‌ام‌و سری ۳ کامپکت است و اکنون در نسل سوم خود قرار دارد. ب‌ام‌و سری ۱ ارزان‌ترین خودرو در بین محصولات ب‌ام‌و است. نسل اول این خودرو علاوه بر مدل هاچ‌بک در مدل‌های کوپه و کروک نیز تولید می‌شد.
از سال ۲۰۱۴، مدل‌های کوپه و کروک به‌طور جداگانه و با نام ب‌ام‌و سری ۲ روانهٔ بازار شدند. در سال ۲۰۱۷، مدل ۴ در سدان این خودرو که از پلت‌فرم محور جلویی که بعدها در نسل سوم سری ۱ هاچ‌بک نیز به کار رفت استفاده می‌کرد، به‌طور اختصاصی برای بازار چین عرضه شد.
برای نسل اول این خودرو، نسخهٔ عملکرد بالای ب‌ام‌و ام با نام ب‌ام‌و سری ۱ ام کوپه عرضه شد. پس از جایگزینی سری ۱ کوپه با سری ۲، این مدل در سال ۲۰۱۶ جای خود را به ب‌ام‌و ام۲ داد.
دو نسل اول سری ۱ از طرح محور عقب بهره می‌بردند. در سال ۲۰۱۲ سیستم تمام چرخ متحرک به عنوان آپشن برای این خودرو عرضه شد. نسل سوم سری ۱ که در سال ۲۰۱۹ عرضه شد، از طرح محور جلو بهره می‌برد؛ اما سیستم تمام چرخ متحرک همچنان به عنوان یک آپشن در دسترس است.
سه نسل از ب‌ام‌و سری ۱ وجود دارد که شمارهٔ شاسی آن‌ها از این قرار است:
اینوکتیتوت (هجاوندی اینوکتیتوت: ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ) جزوی از زبان‌های اینوئیت و از خانواده زبان‌های اسکیمو-آلوت است که در کانادا به آن صحبت می‌شود.
حدود ۳۵٬۰۰۰ نفر به این زبان صحبت می‌کنند. گویشوران این زبان در نواحی شمالی تا خط رویش درختان، شامل بخش‌هایی از استان‌های نیوفاندلند و لابرادور و کبک و قسمت‌های شمال شرقی منیتبا و همچنین قلمروهای نوناووت و نواحی شمال غرب کانادا است.
اینوکتیتوت زبان رسمی نوناووت و نواحی شمال غرب کانادا است.
ذرت مکزیکی از خوردنی‌های بسیار پرطرفدار در سراسر کشور مکزیک است که توسط دکه‌ها و مغازه‌های فروشندهٔ ذرت عرضه می‌شود.
در مکزیک ذرت مکزیکی از دانه‌های پخته شدهٔ ذرت در آب جوش، به همراه نمک، پیاز، گیاهی به نام "چای مکزیکی" و سایر ادویهٔ گیاهی معطر تهیه می‌شود که بنا بر ذائقه به آن آب لیموترش، سس مایونز، فلفل تند و پنیر رنده شده نیز افزوده می‌گردد.http://manualderecetas.com/2008/04/15/receta-de-esquites/ دستور تهیه اِسکیتِس
در ایران نیز ذرت مکزیکی از تنقلات پرطرفدار است که در کیوسکهای مخصوصی و در بعضی کافی شاپ‌ها به صورت تازه به فروش می‌رسد. با این که این خوردنی با نام "ذرت مکزیکی" در ایران شناخته شده و فروخته می‌شود، ولی طرز تهیهٔ آن در ایران متفاوت است، به این صورت که در دستور پخت آن عموماً ذرت شیرین ۵۰۰ گرم، قارچ ۲۵۰ گرم ،پنیر پیتزا ۱۰۰ گرم، آویشن یک قاشق چایخوری، روغن مایع ۳ تا چهار قاشق و سس مایونز یک و نیم پیمانه، نمک یک قاشق چایخوری، فلفل سیاه نصف قاشق چایخوری، فلفل قرمز نصف قاشق چایخوری، پودر گلپر یک قاشق چایخوری، ادویه کاری نصف قاشق چایخوری به کار می‌رود.
خسوس ناواس گونزالس (زاده ۲۱ نوامبر ۱۹۸۵) بازیکن فوتبال اهل اسپانیا است که برای باشگاه سویا بازی می‌کند.
خسوس ناواس از جمله بازیکنانی است که در آکادمی باشگاه سویا رشد کرده است و در دوره طلایی سویا با بازیکنان سرشناس دیگری که در همین آکادمی رشد کرده اند، هم بازی بوده است. از جمله آن ها می توان سرخیو راموس، دنی آلوز، خوزه آنتونیو ریس، آدریانو کوریا، آنتونیو پوئرتا و ... را نام برد. ناواس به جز یک دوره ۴ ساله، تمام دوران بازی خود را در سویا گذرانده است و دارای رکورد بیشترین تعداد بازی در تاریخ این باشگاه است. وی بخشی از تیم طلایی سویا بین سال های ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۸ ملقب به سوپر سویا بود که توانست طی این مدت قهرمانی در جام یوفا (۲ بار)، کوپا دل ری (۲ بار)، سوپر کاپ اسپانیا و سوپر کاپ اروپا را کسب نماید. ناواس مدتی هم در لیگ جزیره و در منچستر سیتی بازی کرد و توانست در انگلستان هم قهرمانی هایی را به دست آورد.
او تاکنون ۴۶ بازی برای تیم ملی فوتبال اسپانیا انجام داده است که ۵ گل هم به ثمر رسانده است.
ورزشگاهی به نام او ثبت شده که ورزشگاه
سویا ورزشگاه سویا ب است
تیمی؛
جام یوفا و لیگ اروپا: ۰۶_۲۰۰۵ ، ۰۷_۲۰۰۶ ، ۲۰۲۰_۲۰۱۹
کوپا دل ری: ۰۷_۲۰۰۶ ، ۱۰_۲۰۰۹
۲۰۱۷-۱۸(نایب قهرمانی)
سوپر کاپ اسپانیا: ۲۰۰۷
۲۰۱۰، ۲۰۱۸ (نایب قهرمانی)
سوپر کاپ اروپا: ۲۰۰۶
۲۰۰۷، ۲۰۲۰ (نایب قهرمانی)
لیگ جزیره: ۱۴-۲۰۱۳
لیگ کاپ: ۱۴-۲۰۱۳ ، ۱۶-۲۰۱۵
تیم ملی اسپانیا
جام جهانی: ۲۰۱۰
جام ملت های اروپا: ۲۰۱۲
جام کنفدراسیون ها: ۲۰۱۳ (نایب قهرمانی)
فردی؛
بهترین هافبک تهاجمی لالیگا: ۱۰-۲۰۰۹
مدال طلای سلطنتی لیاقت اسپانیا: ۲۰۱۱
کارلوس مارچنا لوپز (زاده ۳۱ ژوئیه ۱۹۷۹) بازیکن فوتبال اسپانیایی است.
او تاکنون در باشگاهایی مثل سویا، بنفیکا، والنسیا، ویارئال بازی کرده‌است.
او ۶۹ بازی ملی برای تیم ملی فوتبال اسپانیا انجام داده‌است.
علی رفیعی (متولد ۲۲ دی ۱۳۱۷، اصفهان) نمایشنامه نویس،کارگردان، بازیگر، طراح صحنه و لباس تئاتر و سینما است.
علی رفیعی سال ۱۳۱۷ در اصفهان متولد شد. وی تحصیلات خود را تا مقطع دیپلم در اصفهان ادامه داد و در این دوران در تیم فوتبال شاهین دروازه‌بان بود. رفیعی در سال ۱۳۳۶ موفق به اخذ بورسیه ورزش و عزیمت به فرانسه شد اما آسیب‌دیدگی و شکستگی پا در کوه‌های آلپ در حین اسکی در سال ۱۳۳۸ سرآغاز تغییر مسیر زندگی او شد. او سپس مبادرت اخذ لیسانس و فوق لیسانس جامعه‌شناسی در سوربن نمود و در این دوران پس از آشنایی با یک کمپانی فیلم‌سازی وارد عرصه بازیگری شد. او سپس با ورود به گروههای تئاتری و گذراندن دوره‌های بازیگری در موسسه بازیگری شارل دولن پاریس و و طی دوره‌های بازیگری نزد ژاک لوکوک مدارج بازیگری را گذراند. رفیعی سپس به عنوان دستیار کارگردان در تئاتر ملی فرانسه مشغول بکار شد. رفیعی در این دوران پس از ثبت نام در دانشگاه بین‌المللی تئاتر پاریس، در رشته تئاتر در دانشگاه سوربن فارغ‌التحصیل و موفق به اخذ دکتری مطالعات تئاتری شد. او در سال ۱۳۵۳ به ایران بازگشت و تدریس در دانشکده هنرهای زیبای تهران را آغاز کرد. او در سال ۱۳۵۵ به‌عنوان رئیس تئاترشهر تهران منصوب شد. رفیعی در سال ۱۳۵۶ با استعفا از ریاست تئاترشهر تهران به عنوان رئیس دانشکده هنرهای دراماتیک تهران مشغول بکار شد. او پس از انقلاب در سال ۱۳۵۹ به فرانسه عزیمت نمود و سال ۱۳۶۹ به ایران بازگشت. رفیعی به تدریس در دانشکده سینما تئاتر مشغول شد و اقدام به تشکیل گروهی تازه از دانشجویان تئاتر نمود.: Iranian Movie DataBase علی رفیعی : اولین حضور او در جشنواره تئاتر فجر پس از بازگشت به ایران به سال برمی‌گردد که "یادگار سال‌های شن" را در کنار آثاری نظیر "سیرک" به نویسندگی و کارگردانی حسین نوری و "حقه‌‌های اسکاپن" اثر مولیر به کارگردانی قطب‌الدین صادقی به روی صحنه برد.
جگوار تیپ سی (Jaguar C-Type) خودرویی است که در سال‌های ۱۹۵۱–۱۹۵۳تولید شده‌است.
فیات ۵۱۵ (Fiat ۵۱۵) خودرویی است که در سال‌های ۱۹۳۱ تا ۱۹۳۵تولید شده‌است.
طراحی آن خودروهای موتور جلو-محور عقب بوده وزن آن در حالت طبیعی است.
موتور آن ۱۴۳۸ سی‌سی سیستم جعبه‌دندهٔ آن ۴ دنده به صورت دستی است.
پلیموث کمبریج (به انگلیسی: Plymouth Cambridge) خودرویی است که توسط شرکت پلیموث در سال‌های ۱۹۵۱ تا ۱۹۵۳ در کلاس خودرو سایز بزرگ تولید شده‌است.
فولکس‌واگن سیتی گلف (Volkswagen Citi Golf) خودرویی است که در سال‌های ۱۹۸۴ تا اوت ۲۰۰۹ تولید شده‌است.
این خودرو در کلاس خودرو کامپکت قرار گرفته، طراحی آن موتور جلو-محور جلو بوده‌است.
فیات ۵۱۲ (Fiat 512) خودرویی است که در سال‌های ۱۹۲۶ تا ۱۹۲۸تولید شده‌است.
موتور آن ۳۴۴۶ سی‌سی سیستم جعبه‌دندهٔ آن ۴ دنده به صورت دستی است.
فیات ۱۵۰۰ (۱۹۳۵) (Fiat ۱۵۰۰ (۱۹۳۵)) خودرویی است که در سال‌های ۱۹۳۵ تا ۱۹۵۰تولید شده‌است.
موتور آن ۱۴۹۳ سی‌سی است.
فیات ۵۱۹ (Fiat 519) خودرویی است که در سال‌های ۱۹۲۲ تا ۱۹۲۷تولید شده‌است.
طراحی آن خودروهای موتور جلو-محور عقب بوده ‌است.
موتور آن ۴۷۶۶ سی‌سی سیستم جعبه‌دندهٔ آن ۴ دنده‌ای و به صورت دستی است.
سوبارو ایکس‌تی (Subaru XT) خودرویی است که در سال‌های ۱۹۸۵–۱۹۹۱ تولید شده‌است. طراحی آن خودروهای موتور جلو-محور جلو، خودروهای موتور جلو-چهار چرخ متحرک بوده‌است. سیستم جعبه‌دندهٔ آن ۴ و ۵ دنده به دو صورت خودکار و دستی است.
آلویس ۱۲/۵۰ (Alvis 12/50) خودرویی است که در سال‌های ۱۹۲۳ تا ۱۹۳۲(به تعداد کمتر از ۳۷۰۵) تولید شده‌است. طول آن در حالت طبیعی و عرض آن در حالت طبیعی است.
موتور آن ۱۴۹۶ سی‌سی است.
فیات ۵۱۴ (Fiat 514) خودرویی است که در سال‌های ۱۹۲۹ تا ۱۹۳۲تولید شده‌است.
ساب ۱–۹ایکس (Saab 9-1X) خودرویی است که در سوئد تولید شده‌است. طراحی آن خودروهای موتور جلو-محور جلو بوده‌است.
تاتا سومو (Tata Sumo) خودرویی است که از سال ۱۹۹۴–کنون توسط شرکت هندی تاتا موتورز در هند تولید شده‌است. است. سیستم جعبه‌دندهٔ آن ۵ دنده به صورت دستی است.
۵۳۹ (پیش از میلاد) ۵۳۹مین سال قبل از تقویم میلادی است.
۵۳۹ (پیش از میلاد) - کوروش بزرگ بابل را فتح نمود، و نبونعید شاه بابل را خلع کرد. او همچنین به یهودیان ساکن بابل اجازه داد تا در سرزمین یهود عبادتگاه خود را بسازند، اما اکثر آن‌ها در بابل ماندند. در این روز ایرانیان به پاسارگاد (آرامگاه کوروش) رفته و این روز را گرامی می‌دارند.
۵۳۸ (پیش از میلاد) ۵۳۸مین سال قبل از تقویم میلادی است.
فرار بطنی ، بطنی یک تحریک الکتریکی خودبخودی است که باعث انقباض بطن قلب می‌شود. به‌طور معمول ریتم قلبی از دهلیز قلبی شروع می‌شود و سپس به بطن می رود. فرار قلبی معمولاً پس از یک مکث طولانی در ریتم قلبی رخ می‌دهد و از استراحت قلبی جلوگیری می‌کند.
فرار بطنی از طریق الکتروکاردیوگرام قابل تشخیص است.در الکتروکاردیوگرام افراد سالم موج QRS یک پیک  تیز تشکیل می‌دهد،اما برای افراد مبتلا به فرار بطنی موج QRS پهن و عریض است و زمان ان عموما بیش از 0.12 ثانیه است.
نگوگی وا تیونگو یک نویسنده کنیایی است که اغلب آثارش را به زبان انگلیسی
نوشته است. او متولد پنجم ژانویه سال ۱۹۳۸ (میلادی) است.
آثارش شامل رمان، نمایش‌نامه، داستان کوتاه، مقاله، تحقیق، نقد و ادبیات کودک می شود که تاکنون به بیش از ۱۷ زبان ترجمه شده‌اند. او اواخر دهه هفتاد کشورش را ترک کرد و به آمریکا مهاجرت کرد. او در دانشگاه ییل و دانشگاه نیویورک ادبیات درس داده است.
در چند سال اخیر از او به عنوان یکی از برندگان احتمالی جایزه نوبل ادبیات یاد شده و نامش در فهرست گمانه‌زنی‌ها به کرات ذکر شده است.
نگوگی به دلیل آراء و نظرات انتقادی که داشت بارها از سوی حکومت کنیا تحت تعقیب قرار گرفته است. او سال ۱۹۷۰ بعد از نوشتن داستانی انتقادی با نام من با هر کس دلم بخواهد ازدواج می‌کنم دستگیر و محاکمه شد. او تنها نویسنده کنیایی است که علاوه بر انگلیسی به زبان مادری خود نیز می نویسد.
آثار او عمدتاً در نقد دولت مرکزی کنیا، استعمار و سنت‌های غیرانسانی هستند. او پس از آزادی از زندان به آمریکا مهاجرت کرد. سال ۲۰۰۴ پس از ۲۲ سال همراه همسرش به کنیا بازگشت و در خانه شخصی‌اش مورد حمله خشونت بار قرار گرفت و شکنجه شد. همسر این نویسنده چندین بار مقابل چشمان او مورد تجاوز جنسی قرار گرفت.شکنجه نویسنده معروف کنیایی
میرزا حسنعلی مستشارالملک (۱۲۵۸ یا ۱۲۷۳ تهران - اسفند ۱۳۲۴ تهران) که نام خانوادگی مستشار ادیب و عضو پیوسته فرهنگستان ایران و نماینده مجلس شورای ملی بود.
پدرش میرزا شفیع گرکانی (۱۲۵۴ ه‍.ق - ۱۳۲۶ ه‍.ق) وزیر بیوتات عصر مظفری و پدربزرگش میرزا حسن گرکانی بودند. در مدارس قدیمه تهران ادبیات فارسی و عربی و فلسفه و عرفان و ریاضیات فرا گرفت و سپس خود به تدریس پرداخت. معروف است که خطی زیبا داشت، مسلط به تاریخ و ادبیات فارسی و عربی و صاحب فضیلت و ذوق و هنر بود و محفلی گرم داشت تا جایی که در مجلسی که حضور می‌یافت، کسی را یارای سخن گفتن نبود. در محاورات خود غالباً از اشعار فرخی و خاقانی شاهد قول می‌آورد.
مستشار در سال ۱۳۱۰ خورشیدی به سویس اعزام شد تا به ولیعهد و سایر فرزندان رضا شاه ادبیات فارسی بیاموزد. در سال ۱۳۱۵ همراه با ولیعهد به ایران بازگشت و به عضویت پیوسته فرهنگستان منصوب شد. در سال ۱۳۱۸ به نمایندگی تهران به مجلس شورای ملی رفت (دوره دوازدهم) و در دوره بعد نیز کرسی خود را حفظ کرد.
نه سال پس از مرگ او، مجلس شورای ملی در قانونی مصوب ۱۷ اردیبهشت ۱۳۳۴، با عنوان «قانون برقراری وظیفه و مستمری دربارهٔ عده‌ای از کارمندان و مأمورین سابق دولت و وراث آنها» از محل بودجه وزارت فرهنگ، مستمری معادل ماهیانه چهارصد تومان برای خانواده و بازماندگانش معین کرد که البته بعدها ادامه نیافت و منسوخ شد.
مستشارالملک در قبرستان ظهیرالدوله به خاک سپرده شد.
فَراپهن‌باند یا باند فوق وسیع، یک فناوری رادیویی است که برای مخابرات بی‌سیم در سطوح پایین توان و در برد کوتاه استفاده می‌شود. در واقع این فناوری از بخش بزرگی از طیف رادیویی اما در سطوح توان کم استفاده می‌کند.
فراپهن‌باند دارای کاربردهایی در انتقال داده، فاصله‌یابی ، موقعیت‌یابی ، رادار، و تصویربرداری راداری غیرمشارکتی است. هزینه پیاده‌سازی این سامانه کم است.اصل حاکم بر هر سیگنال پالسی، رابطه میان طول پالس و پهنای باند آن است. بر اساس تبدیل فوریه، پالسی به طول formula_1 ثانیه، حدود formula_2 هرتز پهنای‌باند دارد. طول پالس مورد استفاده در فراپهن‌باند اغلب در محدودۀ نانوثانیه و کمتر است، بنابراین پهنای باند پالس در محدودۀ چندصد مگاهرتز تا چندین گیگاهرتز است.
فراپهن‌باند، ذاتاً در برابر پدیدۀ محوشدگی سیگنال در اثر چندمسیره‌بودن کانال مقاوم است. دلیل آن، این است که طول پالس سیگنال فراپهن‌باند، به مراتب از زمان همدوسی کانال کمتر است. از سوی دیگر، فراپهن‌باند، در برابر تداخل عمدی و غیرعمدی، نیز مقاوم است، چراکه پهنای‌باند آن از پهنای‌باند سیگنال تداخل‌گر بسیار بیشتر است.
اولین سیستم بی‌سیم که توسط گولِلمو مارکونی در سال ۱۹۸۷ نمایش داده شد، خصوصیت فراپهن‌باند داشت. اساس سیستم‌های نوین فراپهن‌باند در دهه ۸۰ توسط راس و با کار در مرکز تحقیقاتی Sperry بنیان گذاشته‌شد.
کمیسیون فدرال مخابرات (FCC) پس از دریافت سه درخواست از سازندگان فراپهن‌باند، دستور تحقیق داد تا استفاده‌های احتمالی از این فن مشخص شود. نظرات زیادی دریافت شد. همچنین FCC بعد از هماهنگی بر محدودیت‌های فنی که NTIA برای تأیید تقاضاها لازم داشت، با تولید محدود ۳ مدل از تجهیزات UWB توان-پایین موافقت کرد. اطلاعات جمع‌آوری‌شده توسط NOI باعث‌شد که FCC در ماه مه ۲۰۰۰، آگهی برای قانون پیشنهادی ارائه‌کند.
دو مؤسسه FCC و NTIA به‌طور مشترک طیف رادیویی ایالات متحده آمریکا را مدیریت می‌کنند. بخش ۱۵ جلد ۴۷ آیین قوانین فدرال حاوی قوانین FCC برای اجازه‌دادن به عملکرد بدون پروانه برای تجهیزات توان-پایین است که معمولاً در باند تجهیزات دیگر فعالیت می‌کنند.
میچیو هوشینو عکاس معروف ژاپنی، متولد ۲۷ سپتامبر ۱۹۵۷ بود که در ۸ اگوست سال ۱۹۹۶ در سفری به جزیره کوریلسکوی روسیه توسط یک خرس قهوه ای کشته شد. علاقه اصلی میچیو تصویربرداری از طبیعت و تخصص او تصویربرداری از حیات وحش آلاسکا بود.星野道夫プロフィール｜星野道夫公式サイト
تلفن هوشمَند یا گوشی هوشمَند که گاهی با نام معادل انگلیسی خود، یعنی اسمارت فون(به انگلیسی: Smartphone) نیز شناخته می‌شود، به گونه‌ای از تلفن همراه گفته می‌شود که از توانایی‌های پیشرفته تر و قدرت محاسبات بیشتری نسبت به «فیچر فون» برخوردار است.
این گوشی‌ها دارای قابلیت‌های خاص و کاربردهایی نظیر کامپیوترهای شخصی (PC) هستند. اما گوشی تلفن همراه‌ها نمی‌توانند دقیقاً به اندازه کامپیوتر کارایی داشته باشند ولی بسیاری از کاربردهای کامپیوترها و لپ تاپ‌ها را دارد. امروزه تقریباً تمام گوشی‌های هوشمند دارای دوربین هستند و قابلیت‌هایی مثل اتصال به اینترنت را نیز دارند.
گوشی‌های هوشمند به خاطر این که کوچک و قابل حمل هستند می‌توان در همه جا از آن‌ها استفاده کرد و کارهای روزمرهٔ خود را با استفاده از آن‌ها انجام داد.
یکی از خصوصیات مهم این گوشی‌ها امکان نصب برنامه‌های پیشرفته پردازشی و گرافیکی و اتصال روی آنهاست، ولی در گوشی‌های فیچر فون، نرم‌افزارها و برنامه‌های خاصی توسط سازندگان از قبل نصب شده و فقط از طریق سازنده یا اپراتورها قابلیت ارتقاء دارند…
این گوشی‌های هوشمند دارای برخی رابط‌های اضافه مثل صفحه کلید QWERTY، صفحه نمایش لمسی یا حتی دسترسی مطمئن به ایمیلت هستند.
بنابراین تفاوت‌های مهم گوشی‌های هوشمند در مقایسه با گوشی‌های فیچر فون می‌تواند در زمینه قیمت و قابلیت‌های سطح بالای این گوشی‌ها باشد؛ مثلاً گوشی‌های هوشمند سال ۲۰۰۷ همگی دارای پشتیبانی کامل و پیشرفته ایمیل هستند.
امروزه بیشتر موبایل‌ها برخی از برنامه‌های ساده PDAها مثل دفترچه تلفن، تقویم و لیست وظایف را دارا هستند، البته گوشی‌هایی که دارای پلتفرم‌های BREW یا Java ME هستند، قابلیت نصب نرم‌افزارها و بازی‌های نوشته شده برای این پلتفرم‌ها را می‌دهند، اما این گوشی‌ها در زمره گوشی‌های هوشمند قرار نمی‌گیرند و نمی‌توان آنها را گوشی هوشمند خطاب کرد.
در حال حاضر گوشی‌های زیادی از نوع BREW هستند که قابلیت و کارایی PDAها را دارند، همچنین توانایی اجرای برنامه‌هایی که توسط شرکت‌های نرم‌افزاری دیگر تولید شده‌اند یا اصطلاحاً برنامه‌های سوم شخص (به انگلیسی: third-party) را داشته و دارای صفحه نمایش‌های بزرگ هستند، اما نمی‌توان آن‌ها را اسمارت فون نامید.
در واقع اسمارت فون‌ها ابزارهای قابل حملی هستند که دارای سخت‌افزار بسیار قویتر نسبت به فیچرفون‌ها هستند و از امکاناتی نظیر اینترنت ، بلوتوث، قابلیت نصب نرم‌افزارها و بازی‌های مختلف و قابلیت ارسال و دریافت ایمیل بهره‌مند هستند.
ایده و سیم‌هایی که تلفن و محاسبه‌ها را یکدیگر تلفیق می‌کنند نخستین بار در سال ۱۹۷۱ به ذهن تئودور جی پراسکواک رسیده و در سال ۱۹۷۳ به ثبت رسید و در آغاز ۱۹۹۳ به بازار فروش عرضه شد. او نخستین کسی بود که مفهوم هوش، پردازش داده و صفحه‌های نمایشی دیواری را در تلفن‌های همراه معرفی کرد که سرانجام به تلفن‌های هوشمند انجامید. در سال ۱۹۷۱، پراسکواک که در شرکت بوینگ در هانتسویل در ایالت آلاباما کار می‌کرد یک فرستنده و گیرندهٔ دارای راه‌های اضافی ارتباطی با وسایلی که در دوردست هستند معرفی کرد اما این وسیله اپلیکیشن‌های هدف کلی پی دی آ موجود در یک وسیلهٔ برون سیم نمونه تلفن‌های هوشمند را دارا نبود. این وسایل در شرکت تلفن در لیسبورگ در ایالت آلاباما نصب شده و به وسیلهٔ دیگر از شرکت‌های تلفن معرفی شوند. مدل‌های اولیه و تاریخی هم چنان در تصرف پراسکواک می‌باشند.
نخستین تلفن همراه برای تلفیق با ویژگی‌های پی دی آ، یک نمونه اولیه آی بی ام بود که در سال ۱۹۹۲ ساخته شد و همان سال در نمایش تجاری صنعت کامپیوتر او ام دی ای ایکس معرفی شد. یک مدل بهبود یافته از آن محصول در سال ۱۹۹۴ توسط بل سالت تحت عنوان سیمون پرسنال کامینیکتور به مصرف‌کنندگان عرضه شد. سیمون اولین تلفن همراه بود که می‌توان از آن به عنوان یک تلفن هوشمند یاد کرد. البته این وسیله در سال ۱۹۹۴ یک تلفن هوشمند خوانده نمی‌شد. علاوه بر توانایی آن در ایجاد و دریافت تماس‌های تلفن‌های همراه سیمون قادر به ارسال و دریافت فکس‌ها و ایمیل‌ها بوده و شامل اپلیکیشن‌های دیگری مانند دفترچه آدرس، تقویم، زمانبندی ملاقات‌ها، ماشین حساب، ساعت جهانی و یک نوت پد در صفحه نمایش لمسی خود بود.
سیمون اولین تلفن هوشمندی بود که با ویژگی‌های یک پی دی آ ترکیب شد. عبارت «اسمارت فون» در سال ۱۹۹۵ برای توصیف یک فون رایت کامینیکتور به عنوان یک تلفن هوشمند در مجله‌ها دیده شد.
در اواخر سال ۱۹۹۰، بسیاری از دارندگان تلفن‌های همراه یک وسیله جداگانهٔ پی دی آ را با خود حمل می‌کردند که نسخه‌های اولیهٔ سیستم عامل‌هایی شامل پالم او اس، بلک بری او اس یا ویندوز سی ای آی پی سی در آن‌ها اجرا می‌شد. این سیستم عامل‌ها سپس به سیستم عامل‌های همراه تبدیل شدند.
در سال ۱۹۹۶، شرکت نوکیا، نوکیا ۴۰۰۰ را عرضه کرد که یک پی دی آ بر مبنای سیستم عامل جیو ورژن ۳٫۰ از جئو وورکس را با یک تلفن همراه دیجیتال بر پایهٔ نوکیا ۲۱۱۰ تلفیق می‌کرد. هر دو وسیله توسط یک لولا به یکدیگر متصل شده بودند که تحت عنوان کلامشیل دیزاین شناخته می‌شد.
به هنگام بازکردن وسیله، صفحه نمایش در بالای سطح درونی و یک صفحه کلید فیزیکی کیوورتی در پایین وجود داشت.
برنامه‌ریز، شخصی پست الکترونیکی، تقویم، دفترچه آدرس، ماشین حساب، دفترچه یادداشت و جستجوگر وب متنی و نیز توانایی ارسال و دریافت فکس‌ها را ارائه داد. زمانی که برنامه‌ریز شخصی بسته می‌شد. این وسیله به عنوان یک تلفن همراه دیجیتال قابل استفاده بود.
در ژوئن ۱۹۹۹، کوالکام یک تلفن هوشمند «سی دی ام آ دیجیتال پی سی اس» دارای پی‌دی‌اف یکپارچه و قابلیت اتصال به اینترنت ارائه کرد که تحت عنوان تلفن هوشمند پی دی کیو شناخته می‌شد.
در اوایل سال ۲۰۰۰، اریکسون آر ۳۸۰ توسط ارتباطات سیار اریکسون عرضه شد و اولین دستگاهی بود که به عنوان تلفن هوشمند در معرض فروش گذاشته شد. این وسیله ویژگی‌های یک تلفن همراه و یک دستیار دیجیتال شخصی (پی دی آ) را تلفیق کرد و تعداد محدودی جستجوی اینترنتی را پشتیبانی می‌کرد و نیز دارای یک صفحه نمایش لمسی غیر هادی و با بهره‌گیری از یک قلم بود در اوایل سال ۲۰۰۱ پالم ال ان سی، کیوکرا ۶۰۳۵ را معرفی کرد که یک پی دی آ با یک تلفن همراه ترکیب کرده و بر مبنای ورژن کار می‌کرد. این وسیله همچنین تعداد محدود جستجوی اینترنتی را پشتیبانی می‌کرد.
تلفن‌های هوشمند قبل از اندروید، آی او اس و بلک بری معمولاً دارای سیستم عامل سیمبین بودند که نخستین بار توسط پیسیون توسعه داده شد. سیمبین تا کیو چهار ۲۰۱۰ رایج‌ترین سیستم عامل برای تلفن‌های هوشمند محسوب می‌شد (ماس آدپشن) به مقبولیت عمومی در ۱۹۹۹ شرکت ژاپنی ان ان تی دوکومو نخستین تلفن‌های همراه را به منظور دستیابی و مقبولیت عمومی در یک کشور عرضه کرد. این تلفن‌ها بر مبنای سیستم عامل آی مد کار می‌کردند که سرعت انتقال داده را تا ۹٫۶ کیلو بیت بر ثانیه افزایش می‌داد. برخلاف نسل‌های آینده سرویس‌های بدون سیم آی مد به ان ان تی دوکومو از یک سی اچ تی ام‌ال استفاده می‌کرد که برخی از جنبه‌های اچ تی ام‌ال قبلی را به منظور افزایش سرعت داده، محدود می‌کرد. قابلیت‌های محدود، صفحه نمایش‌های کوچک و پهنای باند محدود به تلفن‌ها اجازه می‌داد تا از سرعت‌های پایین‌تر و در دسترس داده استفاده کنند.
پیشرفت آی مد به ان ان تی دوموکو کمک کرد تا تعداد مشترکان را تا پایان سال ۲۰۰۱ به ۴۰ میلیون نفر افزایش دهد. این شرکت به عنوان اولین بازار سرمایه در ژاپن و دومین در جهان رتبه‌بندی شد. این قدرت در مواجه با پیشرفت SG و تلفن‌های جدید با شبکه‌های پیشرفت بدون سیم رو به افول گذاشت.
خارج از ژاپن، تلفن‌های هوشمند هم چنان، کمیاب بودند. با این وجود در اواسط ۲۰۰۰، وسیله‌هایی بر مبنای ویندوز موبایل مایکروسافت شروع به جلب توجه بین کاربران کسب و کار در آمریکا کردند.
سپس بلک بری به مقبولیت عمومی در آمریکا دست یافت و در سال ۲۰۰۶ کاربران آمریکایی عنوان «کرک بری» را به علت ماهیت اعتیادآور این وسیله به آن نسبت دادند. این شرکت در ابتدا جی اس ام بلک بری ۶۲۱۰ و بلک بری ۶۲۲۰ و بلم بری ۶۲۳۰ را در سال ۲۰۰۳ عرضه کرد.
سیمبین در اواسط تا اواخر ۲۰۰۰ رایج‌ترین سیستم عامل تلفن‌های همراه در اروپا بود. در ابتدا دستگاه‌های سیمبین به نوکیا مشابه با ویندوز موبایل‌ها و بلک بری بر کسب و کار تمرکز داشت. از سال ۲۰۰۶ به بعد نوکیا به تولید گوشی‌های هوشمند متمرکز بر سرگرمی پرداخت که با ان سریس به محبوبیت رسید. در آسیا، به استثناء ژاپن، روند مشابه با اروپا بود.
در سال ۲۰۰۷ شرکت اپل آیفون را معرفی کرد که از نخستین تلفن‌های همراهی بود که از یک رابط لمسی چندگانه استفاده می‌کرد. به علت استفاده از یک صفحه لمسی بزرگ با ورودی مستقیم انگشت به عنوان ابزار اصلی تعامل به جای قلم، صفحه کلید یا صفحه کلید رایج تلفن‌های هوشمند در آن زمان، قابل توجه بود و در سال ۲۰۰۸ اولین تلفن همراه با سیستم عامل اندروید تحت عنوان اچ تی سی دریم (که به عنوان تی موبایل جی وان نیز شناخته می‌شد) عرضه شد.
اندروید یک پلت فرم منبع باز می‌باشد که توسط اندی رابین پایه‌گذاری شده و به وسیله گوگل پشتیبانی شد. هرچند مقبولیت اندروید در ابتدا روند آهسته‌ای داشت اما در سال ۲۰۱۰ مقبولیت عمومی گسترده‌ای را به خود اختصاص داد و اکنون هردو این پلت فرم‌ها منجر به سقوط کمپانی‌های پیشرو مبتکی شدند. به عنوان مثال مایکروسافت شروع به استفاده از یک سیستم عامل جدید در قالب ویندوز فون کرد که اکنون سومین سیستم عامل مطرح می‌باشد. نوکیا سیمبین را رها کرد و به منظور استفاده از ویندوز فون بر روی گوشی‌های هوشمند خود با مایکروسافت همراه شد؛ و اما دیگر در دسترس نیست
تلفن‌های هوشمند در آینده احتمالاً دارای باتری‌های موسوم به عنوان منبع توان انحصاری نخواهد بود. در عوض این امکان وجود دارد که آن‌ها انرژی را از رادیو، تلویزیون یا سیگنال وای فای یا سیگنال‌های تلفن همراه دریافت کنند.
اد اچ دی در تلویزیون‌های پیشرفته و مانیتورهای کامپیوتراستفاده می‌شود. اما با ۱۱۰ پی پی یا کمتر بر روی صفحه نمایش‌های بزرگتر.
اندروید که پلتفرم منبع باز است که توسط اندی رابین در اکتبر ۲۰۰۳ پایه‌گذاری شده و توسط گوگل و نیز شرکت‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری مطرح (مانند اینتل، اچ تی سی، آ آر ام، موتورولا، سامسونگ) پشتیبانی شد.
در اکتبر ۲۰۰۸، اچ تی سی، اولین تلفن همراه که از اندروید استفاده می‌کرد تحت عنوان اچ تی سی دریم عرضه کرد. این نرم‌افزار در گوشی‌های همراه شامل برنامه‌های کاربردی اختصاصی گوگل مانند نقشه‌ها، تقویم و جی میل و نیز یک جستجوگر وب یا اچ تی ام‌ال می‌باشد.
اندروید اجرای برنامه‌های بومی و برنامه‌های کاربردی شخص ثالث را که در گوگل پلی موجود می‌باشند پشتیبانی می‌کند. گوگل پلی در سال ۲۰۰۸ به عنوان بازار اندروید راه‌اندازی شد با کیو چهار ۲۰۱۰ اندروید تبدیل به پرفروش‌ترین پلتفرم تلفن هوشمند شد.
در ۲۰۰۷ شرکت اپل یکی از اولین تلفن‌های همراه با قابلیت لمسی چندگانه بود (چند لمسی) را معرفی کرد. آیفون به دلیل استفاده از صفحه نمایش لمسی بزرگ برای ورودی مستقیم انگشت به جای قلم یا صفحه کلید رایج در تلفن‌های همراه آن زمان قابل توجه بود. در ژولای ۲۰۰۸ اپل اولین نسل آیفون با قیمت بسیار کمتر و قابلیت پشتیبانی ۳جی عرضه کرد. به‌طور هم‌زمان این کمپانی اپ استور را معرفی کرد که امکان نصب برنامه‌های کاربری شخص ثالث بومی را فراهم می‌کرد. با دارا بودن بیش از ۵۰۰ برنامه کاربردی اپ استور نهایتاً به ۱ میلیارد دانلود در سال اول و ۱۵ میلیارد دانلود در سال ۲۰۱۱ دست یافت.
ویندوز موبایل بر مبنای ویندوز سی‌ای کرنل بود و نخستین بار به عنوان سیستم عامل پاکت پی سی ۲۰۰۰ ارائه شد. در طول سراسر طول عمر خود این سیستم عامل در تلفن‌های لمسی و غیره لمسی استفاده می‌شد. این سیستم عامل با رشته‌ای از نرم‌افزارهای کاربردی که توسط مایکروسافت ویندوز ای پی آی توسعه داده شدند عرضه شد و برای داشتن ظاهری مشابه با نسخه‌های دسکتاپ ویندوز طراحی شد. اشخاص ثالث قادر به توسعه نرم‌افزار برای ویندوز موبایل بودند بدون آنکه با مقاومتی از سوی مایکروسافت مواجه شوند. نرم‌افزارهای کاربردی نهایتاً در بازار ویندوز قابل خرید بودند ویندوز موبایل به نفع ویندوز فون از رده خارج شدند. در فوریه ۲۰۱۰ شرکت مایکروسافت ویندوز فون سون را با یک رابط کاربری که از زبان طراحی مترو الهام گرفت را برای جایگزینی علامت سؤال معرفی کردویندوز فون سون با سرویس‌های میکروسافت مانند مایکروسافت اسکای درایو و آفیس و ایکس باکس و بینگ و نیز سرویس‌های غیر مایکروسافتی مانند فیس بوک و توییتر و گوگل اکونت ادغام شد. این نرم‌افزار تلفن‌های هوشمند مایکروسافت را راه‌اندازی کرد و پذیرش مناسبی را از سوی رسانه‌ها فناوری دریافت کرد و به علت منحصر به فرد بودن و تمایز با دیگر نرم‌افزارها تحسین شد.
سیستم‌عامل فایرفاکس توسط موزیلا در فوریه ۲۰۱۲ معرفی شد. این سیستم عامل به منظور دستیابی به یک سیستم جایگزین مبتنی بر جامعه با استفاده از استانداردهای باز و برنامه‌های کاربردی ۵ اچ تی ام‌ال طراحی شد. اولین تلفن‌های دارای سیستم عامل فایرفاکس،ZTE OPEN,Alcate one touch fire بودند. در ۲۰۱۴ شرکت‌های بیشتری با موزیلا شریک شدند که از جمع آن‌ها می‌توان به پاناسونیک (ساخت تلویزیون‌های با سیستم عامل فایرفاکس) و سونی اشاره کرد.
سیستم عامل شمشیر ماهیان دندان دار بر مبنای لینوکس کینول و مر می‌باشد به علاوه این سیستم عامل شامل یک رابط کاربر چند کاره اختصاصی می‌باشد که توسط ژولا برنامه‌ریزی شده‌است این رابط کاربر تلفن‌های هوشمند ژولا را از سایرین متمایز می‌کند.
تایزن یک سیستم عامل بر مبنای لینوکس برای دستگاه‌هایی از جمله تلفن‌های هوشمند، تبلتها، دستگاه‌های آی وی آی، تلویزیون‌های هوشمند، لپ‌تاپ‌ها و دوربین‌های هوشمند می‌باشد. تایزن یک پروژه در بنیاد لینوکس می‌باشد که توسط گروه فنی تشکیل شده از سامسونگ و اینتل اداره می‌شود در آوریل ۲۰۱۴ سامسونگ، سامسونگ gear2،Gear 2 Neo را با سیستم عامل تایزن عرضه کرد.
اوبونتو تاچ یک نسخه موبایل از سیستم عامل اوبونتو می‌باشد که توسط canonical ok hd و سطح ابونتو توسعه داده شد. این سیستم عامل در ابتدا برای دستگاه‌های همراه لمسی مانند تلفن‌های هوشمند و کامپیوترهای تبلت طراحی شد.
در سال ۱۹۹۹ آر آی ام (RIM) اولین دستگاه‌های بلک بری را عرضه کرد که ارتباط‌ها زبان واقعی و ارسال ایمیل را در دستگاه‌های بی‌سیم ارائه می‌کرد. سرویس‌های مانند پیام‌رسان بلک بری اجتماع تمامی ارتباط‌ها را در یک صندوق ورودی ممکن می‌سازد. ۸۰ میلیون مشترک خدمت‌ها بلک بری فعال وجود دارد و ۲۰۰ میلیون تلفن هوشمند بلک بری در سپتامبر ۲۰۱۲ حمل شده‌است. پلت فرم rim دستخوش تغییراتی شد؛ نامش را به بلک بری تغییر داد و دستگاه‌های جدیدی را بر مبنای پلتفرم بلک بری تولید کرد.
سیمبین در ابتدا توسط پیسیون توسعه داده شد این سیستم عامل رایج‌ترین سیستم عامل تلفن‌های هوشمند تا زمان کیو چهار ۲۰۱۰ محسوب می‌شد. هرچند این پلتفرم هرگز محبوبیت یا آگاهی گسترده را در آمریکا در مقایسه با اروپا و آسیا به دست نیاورد.
اولین تلفن سیمبین تلفن هوشمند لمسی اریکسون آر ۳۸۰ در سال ۲۰۰۰ عرضه شد و اولین دستگاهی بود که به عنوان تلفن هوشمند به فروش رسید. این دستگاه یک پی دی آ را با یک تلفن همراه ترکیب کرد. در فوریه ۲۰۱۱ نوکیا اعلام کرد که سیمبین را با ویندوز فون با عنوان سیستم عامل در تمام تلفن‌های هوشمندش جایگزین خواهد کرد.
در اواخر 2001 handspring ماژول تلفن جی‌اس‌ام به springboard را راه‌اندازی کرد. در می 2002 handspring تلفن هوشمندpalm os treo 270 را عرضه کرد که springboard را پشتیبانی نمی‌کرد و دارای یک صفحه نمایش لمسی و نیز یک صفحه کلید کامل بود treo جستجوگر وب بدون سیم، پست الکترونیکی، تقویم، برنامه‌های کاربردی شخص ثالث قابل دانلود را دارا بود handspring توسط شرکت پالم خریداری شد که tero 6vo را عرضه کرد. عرضه دستگاه‌های treo را که تعداد کمی از آن‌ها از ویندوز موبایل استفاده می‌کردند ادامه داد.
سیستم عامل بادا برای تلفن‌های هوشمند نوامبر ۲۰۰۹ توسط سامسونگ معرفی شد. اولین تلفن بر مبنای بادا سامسونگ ویو ۸۵۰۰ بود که در ژوئن ۲۰۱۰ عرضه شد. سامسونگ ۴٫۵ میلیون تلفن با سیستم عامل bada را در کیو دو ۲۰۱۱ عرضه کرد. در ۲۰۱۳ بادا با یک پلتفرم مشابه به نام تایزن ادغام شد.
معرفی اپ استور توسط اپل برای آیفون و آیپد در ژوئیه ۲۰۰۸ توزیع برنامه‌های کاربردی شخص ثالث (نرم‌افزارها و برنامه‌های کامپیوتری) متمرکز بر یک پلت فرم توسط شرکت‌های سازنده را عمومیت بخشید.
تا آن زمان توزیع برنامه‌های کاربردی تلفن‌های هوشمند به منابع شخص ثالث وابسته بود که برنامه‌های کاربردی را برای چند پلت فرم ارائه می‌دادند که از میان آن‌ها می‌توان به getjar,handange,handmark,pocket gear اشاره کرد. در پی موفقیت App store سایر تولیدکنندگان تلفن هوشمند بازارهای برنامه‌های کاربردی را راه‌اندازی کردند که از جمله آن‌ها می‌توان بازار اندروید گوگل در سال ۲۰۰۸ و بلک بری ریم در آوریل ۲۰۰۹ را ذکر کرد.
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های تلفن هوشمند صفحه نمایش آن‌ها می‌باشد. این صفحه نمایش معمولاً تمامی سطح تلفن را پوشش می‌دهد به نحوی که سایز صفحه نمایش سایز تلفن هوشمند را مشخص می‌کند. سایز آن‌ها به صورت اینچ مورب اندازه‌گیری شده و از ۲٫۴۵ اینچ شروع می‌شود. تلفن‌هایی با صفحه نمایش بزرگتر از ۵٫۲ اینچ فبلت خوانده می‌شوند.
انواع گوناگونی از صفحه نمایش شامل$۲، آی پی اس، آ ام او ال ای دی، او ال ای دی، ال ای دی، ال سی دی وجود دارد.
در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۱۱ یک میلیارد تلفن هوشمند در جهان استفاده می‌شد.
فروش جهانی تلفن‌های هوشمند (در سال ۲۰۱۳) از آمار فروش سایر تلفن‌ها پیشی گرفت. در سال ۲۰۱۳٬۶۵٪ خریداران موبایل صاحب تلفن‌های هوشمند بودند. فروش موبایل در اروپا در ۲۰۱۳ به ۸۶ میلیون رسید. در چین، گوشی‌های هوشمند بیش از نیمی از محموله‌های گوشی را در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۱۲، به خود اختصاص دادند.
و در سال ۲۰۱۴ ۵۱۴٫۷ کاربر تلفن‌های هوشمند وجود داشت که این تعداد برای سال ۲۰۱۸ ۷۰۰ میلیون تخمین زده می‌شود.
در نوامبر ۲۰۱۱ ،۲۷٪ تمام عکس‌ها توسط دوربین‌های تلفن‌های هوشمند گرفته شد. یک تحقیق در سپتامبر ۲۰۱۲ اعلام کرد که ۴۱۵ دارندگان تلفن‌های هوشمند از این وسیله برای خرید استفاده می‌کنند. یک مطالعه دیگر در ژوئن ۲۰۱۳ نشان می‌دهد که ۵۶٪ بزرگسالان آمریکایی دارای تلفن هوشمند می‌باشند. دارندگان اندروید و آیفون، نیمی از جمعیت کاربر تلفن‌های همراه را شامل می‌شوند. محموله جهانی تلفن‌های هوشمند در سال ۲۰۱۳ به یک میلیارد رسید و ۵۵٪ بازار موبایل را در دست گرفت.
در سال ۲۰۱۳ سامسونگ، ۳۱٫۳ درصد از محموله‌های بازار را به خود اختصاص داد که این مقدار نسبت به مقدار ۳۰٫۳ درصد در ۲۰۱۲ اندکی افزایش داشت. در حالیکه اپل ۱۵٫۳ درصد از محموله‌های بازار را در اختیار داشت که این مقدار نسبت به مقدار ۱۸٫۷ درصد در ۲۰۱۲ کاهش داشت.
هوآوی، ال جی، لنووو، هر کدام ۵٪ بازار را در اختیار داشتند که شخصاً از آمارهای مربوط به ۲۰۱۲ بهتر بود و بقیه حدود ۴۰٪ بازار را در اختیار داشتند که این مقدار مشابه با سال ۲۰۱۲ بود.
فقط اپل دچار کاهش فروش شد. در کیو یک ۲۰۱۴ سامسونگ فروش ۳۱٪، اپل فروش ۱۶٪ را داشتند.
سیستم عامل اندروید از سال ۲۰۱۰ به بازار غالب می‌باشد. مهم فروش اندروید از ۳۳٫۲٪ در سه‌ماهه چهارم ۲۰۱۱ به ۷۸٫۱٪ در سه‌ماهه چهارم ۲۰۱۳ افزایش یافت. در هین بازه زمانی اپل مهم فروش خود را بین ۱۵ تا ۲۰٫۴ درصد تغییر داد. فروش بلک بری از ۱۴٫۳٪ در سه‌ماهه چهارم ۲۰۱۱ به ۰٫۶٪ در سه‌ماهه چهارم ۲۰۱۳ سقوط کرد. در همین بازه فروش ویندوز موبایل از ۱٫۵ به ۳ درصد افزایش یافت.
در پایان سه‌ماهه سوم سال ۲۰۱۴، اندروید پرفروش‌ترین سیستم عامل با سهمی حدود ۸۴٫۴٪ در بازار بود و به دنبال آن Ios با ۱۱٫۷٪، ویندوز فون با ۲٫۹٪، بلک بری با ۰٫۵٪ و سایرین ۰٫۶٪
به‌طور کلی، دستگاه اطلاعاتی هر ماشین یا دستگاهی است که برای مقاصد محاسباتی، مخابراتی، بازیابی، و ارائه اطلاعات کدگذاری شده در اشکال و برنامه‌های کاربردی قابل استفاده باشد.
تفاوت سامانه‌های اطلاعاتی با رایانه‌ای در این است که رایانه‌ها پردازش مؤثر و کارآمد داده‌ها را فراهم می‌کنند و در واقع بخشی از سامانه اطلاعاتی محسوب می‌شوند. لیکن سامانه اطلاعاتی چیزی بیش از رایانه‌ها هستند. به‌کارگیری مؤثر سامانه اطلاعاتی نیازمند درک کسب و کار و محیطی است که توسط سامانه اطلاعاتی حمایت می‌شود. بنابراین در مباحث مربوط به سامانه اطلاعاتی رایانه‌ها تنها بخشی از سامانه پیچیده‌ای است که بایستی طراحی، راه اندازی و پیاده‌سازی شود.
سامانه اطلاعات (Information system IS) نظام‌های سازمانی، فنی اجتماعی و رسمی هستند که برای گردآوری، پردازش، ذخیره‌سازی و توزیع اطلاعات طراحی شده‌اند. از دیدگاه را گفت سامانه‌های فنی‌اجتماعی سامانه‌های اطلاعاتی از چهار جزء تشکیل شده‌است: وظیفه، افراد، ساختار (یا نقش‌ها) و فناوری.
به این دلیل سامانه‌های اطلاعاتی نه تنها به عنوان یک پایگاه داده، نرم‌افزار و سخت‌افزار بلکه به عنوان یک سامانه بزرگتر که به کمک و بهره‌گیری از آن می‌توان مدیریت همه امور دستی و دستگاهی و تفسیر سامانه‌های ارتباطی را به راحتی انجام داد، مطرح می‌شوند.
با این حال، این اصطلاح در معنای وسیع تر خود به هر وسیله‌ای که باعث برقراری ارتباط علمی بین افراد (به‌طور مثال از طریق ارتباط کلامی، سامانه‌های پانچ کارت و سامانه‌های تصادفی نوری ساده) می‌شود گفته می‌شود. همچنین گاهی تنها برای اشاره به نرم‌افزار مورد استفاده برای اجرای یک پایگاه داده رایانه‌ای یا برای اشاره به یک سامانه رایانه‌ای استفاده می‌گردد. مجموعه سامانه‌های اطلاعاتی، برای مطالعه علمی، دقیق و واقعی شبکه‌های متشکل از سخت‌افزار و نرم‌افزار، که مردم و سازمان‌ها برای جمع‌آوری، فرایند ایجاد و توزیع اطلاعات از آن‌ها استفاده می‌کنند مورد استفاده قرار می‌گیرند. هدف هر سامانه ارتباطی حمایت از عملیات، مدیریت و تصمیم‌گیری و در معنای وسیع تر کاهش مدت استفاده می‌باشد؛ که می‌توان به فناوری اطلاعات و ارتباطاتی که یک سازمان، یا تکنولوژی که مردم در حمایت از فرایندهای کسب و کار انجام می‌دهند، اشاره کرد.
سامانه‌های ارتباطی متعدد که امروزه به‌طور پیوسته به روزشده برای ترویج روش‌های قوم نگاری، اطمینان از یکپارچگی داده‌ها و بهبود اثربخشی اجتماعی وبهره وری ازکل فرایند ویا به‌طور کلی به منظور پردازش اطلاعات در سازمان‌های متمرکز و به خصوص در شرکت‌های کسب و کار و اشتراک‌گذاری منابع با جامعه مدرن مورد استفاده قرار می‌گیرند.
در باب سامانه‌های اطلاعاتی دو دیدگاه وجود دارد که دیدگاه اول شامل نرم‌افزار، سخت‌افزار، داده، مردم و روش‌های ارائه می‌باشد. در دیدگاه دوم علاوه برموارد بالا، فرایندها و عناصر ضروری دیگری مثل هدف و فعل و انفعالات نیز مورد توجه قرارمی‌گیرند. درانجمن Computing Machinery متخصصان سامانه‌های ارتباطی به‌طور متمرکز بر روی یکپارچه‌سازی راه حل‌های فناوری اطلاعات و فرایندهای کسب و کار برای پاسخگویی به نیازهای علمی کسب و کار فعالیت می‌کنند. انواع مختلفی از سامانه‌های اطلاعاتی وجود دارد که عبارتند از: سامانه‌های پردازش تراکنش، سامانه‌های پشتیبانی تصمیم‌گیری، سامانه‌های مدیریت دانش، سامانه‌های مدیریت یادگیری، سامانه‌های مدیریت پایگاه داده و سامانه‌های اطلاعات دفتر. بیشتر سامانه‌های ارتباطی برای انجام اموری که مغز انسان قادر به انجام آن‌ها نمی‌باشند ایجاد شده‌اند. برخی از این امور عبارتند از: دستیابی به حجم زیادی از اطلاعات، انجام محاسبات پیچیده وکنترل هم‌زمان چندین فرایند.
هر سامانه اطلاعاتی از پنج قسمت اصلی تشکیل شده‌است که عبارتند از: ۱-سخت‌افزار که شامل CPU و همه تجهیزات پشتیبانی، ورودی، خروجی، دستگاه‌های ذخیره‌سازی و دستگاه هلی ارتباطی است. ۲-نرم‌افزار به برنامه‌های رایانه‌ای و کتابچه‌های راهنما گفته می‌شود. برنامه‌های رایانه‌ای دستورالعمل‌های قابل خواندن ماشین است که به‌طور مستقیم مدارات موجود در قطعات سخت‌افزاری رابرای ایجاد اطلاعات مفید از داده‌ها به‌کار می‌اندازد. ۳-داده اطلاعات خامی هستند که به‌طور کلی به شکل ماشین خوان بر روی دیسک یا نوار و به‌طور کلی حافظه‌ها قرا می‌گیرند تا زمانی که رایانه‌ها به آن نیاز پیدا کنند. ۴-روش به سیاست حاکم بریک سامانه رایانه‌ای دراستفاده از سخت‌افزارها و نرم‌افزارهای موجود گفته می‌شود. ۵-مردم هر سامانه اطلاعاتی براساس نیاز مردم ایجاد شده‌است؛ بنابراین میزان رضایتمندی افراد به یک سامانه نقش بسیار مهمی در تعیین موفقیت و شکست یک سامانه اطلاعاتی دارد.
انواع سامانه‌های اطلاعاتی به صورت کلاسیک به صورت یک هرم تقسیم‌بندی می‌شوند که سطح زیرین این هرم، سامانه‌های مدیریت تراکنش‌ها، لایه‌های بالاتر به‌ترتیب سامانه‌های اطلاعاتی مدیریت، سامانه‌های پشتیبان تصمیم‌گیری قرار دارند و در لایهٔ بالایی هرم نیز سامانه‌های مدیریت اجرایی قرار دارد. این تقسیم‌بندی از سال ۱۹۸۰ متداول بوده‌است.
با این حال، در سال‌های اخیر، برخی از انواع سامانه‌های اطلاعاتی متداول شده‌اند که نمی‌توان آن‌ها را در مدل کلاسیک تقسیم‌بندی سامانه‌های اطلاعاتی جانمایی کرد. برخی از این سامانه‌های اطلاعاتی عبارتند از: