moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
جانوران این منطقه عبارت‌اند از: آهو، بز، پازن، قوچ، میش کوهی سیار، تیهو و کبک انجیر، کلاغ و در بعضی مناطق، دراج نیز موجود می‌باشد؛ در قدیم در این مناطق نخلستان‌های زیادی نیز وجود داشته ولی امروز آثار زیادی از آن باقی نمانده‌است. در زمان‌های گذشته خانه‌ها را از خشت خام، گل و چوب نخل می‌ساخته‌اند، به طوری که تعدادی از آن‌ها تا چندین سال پیش نیز موجود بوده‌است. در حدود سال ۱۲۰۰، «عابدین خان اسیری» حاکم این سرزمین بود، که جزء «خان‌های» این منطقه نیز محسوب می‌شد و تا سال ۱۲۷۵ حکومت اسیر در دست «فتح ا… خان اسیری» نواده «عابدین خان» بود، که بعد از آن به «نوروز خان اسیری» رسید در این دوران اسیر یکی از بلوکات مهم فارس به‌شمار می‌آمده و سالیانه خراج و مالیات زیادی از اینجا به مرکز ارسال می‌شده‌است.
در فارسنامه در مورد فتح بحرین و والیان مختلف اسیر چنین ذکر می‌کند… و رکن الدین مسعود، چون در اصل از اهل بلده فال بود و نسبت خویشی با خواجه معین الدین والی فال داشت، شکایت پرتگالان را به او نوشت و درخواست نمود که از الله وردی خان بیگلربیگی فارس استمدادی کند و تسخیر جزیره بحرین را بر او آسان شمارد و بیگلربیگی، بعد از اطلاع اذن داده، خواجه معین الدین فالی با لشکر بیخه فال و اسیر و علامرودشت، که مردمانی شجاع و متهور و در تفنگ اندازی مشهورند، بر کشتی‌های کوچک و بزرگ نشسته، به آسانی فتح جزیره بحرین را نموده، دست جماعت پرتگال را کوتاه داشتند و در وقت جنگ زخمی به خواجه معین الدین فالی رسید که بعد از فتح، وفات یافت و جزیره بحرین در تحت اقتدار الله وردی خان بیگلربیگی فارس درآمد. در سال ۱۲۷۵هجری قمری منطقه اسیر و بندر عسلویه، تحت امر میرزا علی محمد خان پسر میرزای نوری بوده‌است. در سال ۱۲۷۶ق به شاهزاده نوذر میرزای قاجار رسیده و. در سال ۱۲۷۷ق، حکومت بندر بوشهر و دشتی و دشتستان و گله دار و اسیر و علامرودشت و بندر کنگان و بندر عسلویه، به عهده امیرزاده عبدالباقی فرزند تهماسب میرزا مؤیدالدوله بوده‌است.
از مشاهیر این شهر می‌توان سید علی اکبر فال اسیری را نام برد.
بروکسِل ("Brussel" در هلندی، "Bruxelles" در فرانسوی، "Brussels" در انگلیسی) پایتخت کشور بلژیک است. بروکسل مقر اصلی بیشتر نهادهای اتحادیه اروپا است همچنین این شهر مقر ناتو نیز هست. نام بروکسل از واژه هلندی Broekzele مشتق شده که به معنی «کلبهٔ مرداب» است.
شهر بروکسل ۱۴۰۰۰۰ نفر جمعیت دارد در حالیکه جمعیت منطقهٔ کلانشهری آن بین ۲٬۱۰۰٬۰۰۰ تا ۲٬۷۰۰٬۰۰۰ نفر تخمین زده می‌شود.
منطقهٔ پایتخت بروکسل سه ناحیهٔ فدرال بلژیک، والونی و فلاندر تشکیل شده‌است. این نواحی هر یک جزئی از مجموعهٔ بلژیک هستند و ساکنین بروکسل با جامعهٔ فرانسوی زبانان بلژیک و جامعهٔ فلاندرزها، تبادل فرهنگی و تحصیلاتی دارند.
بروکسل، مرکز جامعهٔ فرانسویان بلژیک ("Communauté française Wallonie-Bruxelles" در فرانسوی) و فلاندرز (("Vlaanderen")) است و تمامی موسسات فلاندرز در آن ساخته شده‌اند: پارلمان فلاندرز، دولت فلاندرز و تقسیمات مدیریتی آن، دو نهاد اصلی اتحادیهٔ اروپا و مجمع اتحادیهٔ اروپا – در بروکسل واقع شده‌اند: کمیسیون در ساختمان برلایمونت و مجمع در ساختمان جاستوس لیپسیوس. مؤسسه سوم، پارلمان اروپا است که در بروکسل واقع است و برخی جلسات عمومی اعضاء در این شهر (برخی دیگر در استراسبورگ) تشکیل می‌شود و مدیریت مرکزی آن در لوکزامبورگ است.
بروکسل محل نشست سیاسی سازمان پیمان آتلانتیک شمالی، اتحادیهٔ غرب اروپا (WEU) و سازمان اروپایی امنیت و ناوبری هوایی یوروکنترول (EUROCONTROL) است.
از لحاظ زبان، بلژیک به مناطق شمالی هلندی زبان (گویش فلاندری) و منطقه جنوبی فرانسوی زبان تقسیم شده‌است. هرچند زبان رسمی این دو منطقه عمدتاً یکسان است، در هر دو سمت، دو زبان استفاده می‌شود. منطقهٔ بروکسل رسماً دو زبانه‌است هرچند اکثریت با فرانسوی هاست.
واژه بروکسل از زبان هلندی قدیم از واژه «بروگسلاً یا» برکزله «به معنی» مرداب «یا خانه‌ای که یک اتاق در مرداب دارد، گرفته شده‌است.» بروکزله «به زبان فرانسوی» بروکسلسل «تلفظ می‌شود. در تلفظ بلژیکی فرانسوی گاهی»k «تلفظ نمی‌شود و»z «به»s «تبدیل می‌شود. نام تمامی شهرهای دیگر درمنطقهٔ پایتخت بروکسل ریشهٔ هلندی دارد، به غیر از»Evere " که ریشهٔ سلتیک دارد.
در سال ۹۷۷ پس از میلاد، امپراتور آلمانی، اتوی دوم، قلمرو دوک‌نشین لوتارینگیا در مرزهای غربی امپراتوری را به چارلز، دوک لوتارینگیا، پسر تبعیدی شاه لویی چهارم فرانسه، بخشید. بروکسل از آن زمان مورد توجه قرار گرفت: اسقف سنت گری، کلیسای کوچکی را روی جزیرهٔ کوچکی ساخت (۶۹۵). یک سده بعد: سنت ویندیسیانوس در آن جزیره زندگی می‌کرد. هرچند گفته می‌شود که بروکسل با ساخت یک قلعهٔ کوچک توسط چارلز در سال ۹۷۹ درجزیرهٔ سنت گری، بنا نهاده شده‌است. وقف امپراتور کبیر اتوی دوم ثبت شده‌است. دوک چارلز، زیارتگاه کوچکی را در کلیسای سنت‌گری ساخت تا از آثار مقدس سنت گودولا حفاظت شود.
در سال ۱۰۴۱، بروکسل توسط لامبرت اول لیوون، که یکی از کنت‌های لیوون بود و پس از دوک برابانت بر کشورهای اطراف حکمرانی می‌کرد، تسخیر شد. به دستور او، دیوارهای شهر ساخته شدند. در سده دوازدهم، این شهر کوچک به منطقه تجاری و توقفگاه "بروژ و گنت و کلون تبدیل شده بود. این امر باعث رشد و توسعهٔ روستا و افزایش جمعیت آن به ۳۰۰۰۰ نفر رسید. مرداب‌های اطراف را از بین بردند تا جای توسعهٔ بیشتر داشته باشند. کنت‌های لیووین در این زمان به دوک‌های برایانت تغییر نام دادند. (۱۱۸۴/۱۱۸۳)
از سال ۱۳۵۷ تا ۱۳۷۹، دیوارهای جدید شهر ساخته شد چون محدودهٔ قبلی بسیار کوچک بود: این منطقه امروزه بنام حلقهٔ داخلی یا پنتاگون معروف است.
در سده ۱۵، پس از ازدواج مارگارت سوم فلاندرز با فیلیپ دوم، فیلیپ شجاع دوک جدید برابانت به نام دوک بلرابانت متولد شد، که یک نژادش به ماکسیمیلیان اتریش بود که بعدها با ماری بورگاندی که در بروکسل متولد شده بود، ازدواج کرد.
برابانت استقلالش را از دست داد ولی بروکسل به مرکز سلطنتی کشورهای پایین تبدیل شد. چارلز پنجم که وارث کشورهای پایین از سال ۱۵۰۶ بود (در شش سالگی) توسط عمه اش، مارگارت اتریشی (۱۴۸۰–۱۵۳۰) تا سال ۱۵۱۵ تعلیم دید و سپس در سال ۱۵۱۶ در کلیسای جامع سنت گودول در بروکسل، پادشاه اعلام شد.
پس از مرگ پدر بزرگش، ماکسیمیلیان اول، امپراتور روم مقدس در سال ۱۵۱۹، چالرز تبدیل به دوک اعظم امپراتوری اتریش گردید و امپراتور روم مقدس، که هیچ‌گاه خورشید در آن غروب نمی‌کند، گردید. در کاخ سلطنتی گودنبرگ، چارلز پنجم در سال ۱۵۵۵ استعفاء داد. این کاخ بی‌نظیر که در تمامی اروپا مشهور است و در ابتدا جایگاه دوک‌ها بود، گسترش زیادی پیدا کرد؛ ولی متأسفانه در سال ۱۷۳۱ در اثر یک آتش‌سوزی عظیم، نابود شد.
در سال ۱۶۹۵، بروکسل مورد هجوم شاه لویی چهاردهم فرانسه قرار گرفت. بمباران به‌وسیلهٔ توپ باعث نابود شدن مرکز شهر شد، بیش از ۴۰۰۰ خانه در آتش سوختند. در سال ۱۸۳۰، انقلاب بلژیک، پس از اجرای اپرای دانیل فرانکویس اسپیریت در تئاتر دامونای، رخ داد. در ۲۱ ژولای ۱۸۳۱، لئوپارد اول بلژیک، اولین پادشاه بلژیک، تاج‌گذاری کرد و بازسازی دیوارهای شهر و ساختمان‌ها را بر عهده گرفت.
پس از ۱۰ مه ۱۹۴۰، بروکسل توسط ارتش آلمان بمباران شد و آسیب‌های زیادی در سال‌های ۱۹۴۴–۱۹۴۵ به آن وارد شد. فاجعهٔ استادیوم هیسل در تاریخ ۲۹ مه ۱۹۸۵ در بروکسل اتفاق افتاد. منطقه پایتخت بروکسل در ۱۸ ژوئیه ۱۹۸۹ بنیان‌گذاری شد. بروکسل به خاطر ارزش گذاشتن به تاریخش معروف است. این امر باعث شده که بیش از ۱۰۰ موزه در بروکسل وجود داشته باشد.
هرچند عده‌ای عقیده دارند که کل بروکسل در اصل پایتخت بلژیک است، طبق قانون اساسی این کشور (ماده ۱۹۴) شهرداری این شهر پایتخت بلژیک محسوب می‌شود. برخی استدلال می‌کنند که استفاده از حروف کوچک در «"ville"» و «"stad""
""ville de Bruxelles"" (French), ""stad Brussel"" (Dutch) در ماده ۱۷۴ بیانگر این مطلب است که کل شهر پایتخت است اما این استدلال پایه و اساس حقوقی ندارد هرچند شهر بروکسل پایتخت رسمی بلژیک است، وظایف پایتخت و محوری بین ۱۹ منطقه شهرداری تقسیم شده‌اند و در واقع سازمان‌های ملی بلژیک نه تنها در بروکسل واقع شده‌اند، بلکه در بقیهٔ ۱۸ منطقه نیز قرار دارند. اصطلاح «دی فاکتو» یعنی تمامی منطقه به‌عنوان پایتخت محسوب می‌شود و «دی چوری» یعنی فقط شهر بروکسل عنوان پایتخت را به خود به همراه دارد.
موزه‌های هنرهای زیبا (به فرانسوی: موزیز رویادس بیو آرت) از چهار بخش متصل به هم تشکیل شده و هنرهای استادان قدیمی و هنر مدرن را در خود جای داده‌است. در این موزه کارهایی از پیتربروگل، پیتر پل روبنز، دلوا و ماگریت به چشم می‌خورد.
بروکسل زادگاه بسیاری از کارتون‌های کمدی معروف بلژیک مثل اسمورفس، لارگو وینج، تن‌تن و لوک خوش شانس بوده‌است. در جاهای مختلف شهر، نقاشی دیوار شخصیت‌های کارتونی ترسیم شده‌است.
بروکسل به خاطر فرهنگ سنتی و آداب محلی اش، یکی از سرزنده‌ترین مردم را در کشور دارد:
در منطقهٔ پایتخت بروکسل، دو زبان هلندی و فرانسه مرسوم است، هرچند زبان مادری اکثر مردم، فرانسوی است و کاربرد بیشتری دارد. تمامی موسسه‌های عمومی در بروکسل، دو زبانه هستند.
در سده‌های طولانی از تاریخ بروکسل، هلندی (گونهٔ برابانتیان)، زبان بومی کشور بوده‌است. فرانسوی وقت توسط مردم طبقات بالا (کمتر از ۵٪) صحبت می‌شد. مطالعه در تاریخ نشان می‌دهد که زبان هلندی بسیار پر استفاده بود تا وقتی که فرانسوی‌ها درسال ۱۷۹۳ وارد این کشور شدند و تصدی امور اجرایی را در دست گرفتند.
در سده‌های ۱۹ و ۲۰، بلژیک کاملاً توسط فرانسه زبان‌ها اشغال شده بود. هرچند اکثریت (۶۰٪) مردم هلندی صحبت می‌کردند، فرانسه زبان رسمی شد. مدیریت شهری، قوهٔ قضایی، تحصیل و معاملات اقتصادی در زمان‌های طولانی به زبان فرانسه انجام می‌شد.
بروکسل مهاجر فرانسوی زبان زیادی را پذیرفته‌است و به این علت دولت مرکزی فرانسه زبان در آن ایجاد شد.
در قسمت مرکزی بروکسل، زبان فرانسه بیشتر از هلندی مورد استفاده بود و مردم برای تحصیلات تکمیلی و کارهایی با درآمد بالا می‌بایست فرانسه یادمی‌گرفتند. سپس دولت بلژیک (که در سال ۱۸۳۰ تأسیس شد) هلندی را زبان اکثریت دانست و آن را زبان رسمی اعلام کرد.
طبق تحقیقی که رودی جانسن در سال ۲۰۰۱ انجام داد، ۸۰٪ مردم فرانسه زبان، ۵٪/۸ هلندی زبان و ۲٪/۱۰ به هر دو زبان صحبت می‌کنند (درصدهای ذکر شده نیاز به تحقیق دارد). یک سوم ساکنین بروکسل ملیت خارجی دارند و ملیت بلژیکی ندارند. درطول ساعات کاری تعداد نیروهای کار که از اطراف به شهر می‌آیند افزایش می‌یابد.
باید توجه داشت که یه خاطر رشد شهر بروکسل، حومهٔ شهر که بیشتر هلندی زبان هستند، فرانسه زبان‌ها را تحت تأثیر قرار داده‌است. در برخی مناطق اکثریت با فرانسه زبان‌ها است که حتی به ٪ ۷۰ می‌رسد. یکی از راه‌های فهمیدن اینکه در بروکسل یا فلاندرز هستید، اینست که به پایه چراغ راهنمایی نگاه کنید، آن‌ها دربروکسل قرمز و سفید و در فلاندرز زرد و سیاه هستند.
بروکسل دانشگاه‌های متعددی دارد: دانشگاه آزاد بروکسل (ULB)، دانشگاه وریج بروکسل (VUB) دانشگاه سنت لوئیس (FUSL)، دانشگاه کاتولیک بروکسل (KUB) و آکادمی سلطنتی نظامی بلژیک (RMA)، پردیس دانشگاه کاتولیک لووین (UCL) در بروکسل واقع شده‌است و به این اسامی معروف است:
«Louvain-en-Woluwe» یا «UCL-Brussels» و محل دانشکدهٔ پزشکی و داروسازی است.
کنسرواتوار کونینکیک بروکسل، مدرسهٔ هنرهای دراماتیک است که هنرمندان زیادی را تربیت می‌کند.
متروی بروکسل در سال ۱۹۷۶ تأسیس شده و هم‌اکنون دارای ۴ خط و ۵۹ ایستگاه می‌باشد.
فرودگاه ملی بروکسل در نزدیکی منطقهٔ فلاندرز نشین زاونتام و فرودگاه جنوبی بروکسل در نزدیکی چارلروی در حدود ۸۰ کیلومتری بروکسل، قرار دارند. ایستگاه‌های قطار اصلی، بروکسل را به انگلستان و سایر شهرهای بزرگ اروپا، با خطوط ریلی پر سرعت، متصل می‌کنند.
متروی بروکسل از سال ۱۹۷۶ آغاز به کار کرده‌است. شبکهٔ اتوبوسرانی و تراموا نیز تمامی شهر را تحت پوشش قرار داده‌اند. لنگرگاه بروکسل نیز بر روی کانال ویل بروک در قسمت شمال غربی شهر قرار دارد.
چهار شرکت، مدیریت حمل و نقل عمومی داخل بروکسل را بر عهده دارند:
در سالهای قدیم، بروکسل در میان راه بین مدرن هوگستارت به رودهائوت از شمال به جنوب، و راه ژنت سستین وگ به چائوسی از شرق به غرب قرار داشت. فرم خیابان‌ها از گراندپالاس الگو گرفته‌است و در بین آنهاها، بلورهایی بر روی رودخانه ساخته شده‌است.
بروکسل، مرکز طرفداران راه‌های ملی قدیمی مثل NI (شمال به بردا)، N۲ (شرق به ماست ریخت)، N۳ (شرق به آخن)، N۴ (جنوب شرقی به لوکزامبورگ)، N۵ (جنوب به ریمز) N۶ (جنوب غربی به مائوبگ)، N۸ (غرب به ککسیو)، N۹ (شمال غربی به استند) می‌باشد.جاده‌های شمالی بلژیک
این بزرگراه‌ها که "steenwegen/chaussées" نامیده می‌شوند گاهی در کنارشان خیابان‌های مرکز خرید احداث می‌شود و در نهایت پیچ در پیچ شده و به آن‌ها ختم می‌شوند.
جاده‌های اروپایی E19 (N-S) و (E-W) E۴۰ از نزدیکی شهر عبور می‌کنند. بروکسل یک جاده کمربندی دارد که به نام «R0" (R- صفر) نامیده می‌شود. (فرانسه: «رنیگ»، آلمانی: «گروته رنیگ»). این جاده گلابی – شکل است، قسمت جنوبی به علت اعتراضات ساکنین آن منطقه، تغییرشکل یافته‌است.
مرکز شهر که گاهی «پنتاگون» نامیده می‌شود با یک «حلقهٔ کوچک» احاطه شده‌است که از توالی چندین بلوار تشکیل شده و نام رسمی آن «R۲۰» است. این خیابان پس از خراب کردن دیوارهای شهر و ساختن دیوارهای جدید در سال‌های گذشته ایجاد شده‌است.
درقسمت شرقی شهر، جادهٔ «R۲۱» (فرانسه: گراند سینتور) تشکیل شده که لاکن را به اوکل متصل می‌کند. برخی ایستگاه‌های مترو در این جاده ساخته شده‌اند. با کمی فاصله، جادهٔ R۲۲، زاونتم را به سنت چاب متصل می‌کند.
بروکسل میزبان کنفرانس معروف سولوی در سال ۱۹۲۷ بود که فیزیکدانانی مانند آلبرت انیشتین، ماکس پلانک، ماری کوری، هنریک لورنتز، پل دیراک، لوئیس، دوک هفتم بروگلو، نیلز بوهر، اروین شرودینگر، ولفاگنگ پائولی و ورنر هیزنبرگ راجع به روش‌های فیزیک جدید و نظریه کوانتوم صحبت کرده‌اند. انیشتین از نظریهٔ اصل عدم قطعیت هیزبرگ متحیر شد و گفت: «خداوند تخته نرد بازی نمی‌کند.» بوهر پاسخ داد: «انیشتین، به خدا نگو چکار کند.» هفده نفر از بیست و نه شرکت‌کننده در سال‌های آتی جایزهٔ نوبل گرفتند.
بروکسل در سال ۱۹۳۰ میزبان سومین کنگرهٔ بین‌المللی معماری مدرن بود. دو نمایشگاه بین‌المللی Exposition universelle et internationale و Expo '۵۸ به ترتیب در سال‌های ۱۹۳۵ و ۱۹۸۵ در بروکسل برگزار شده‌اند.
Atomium نماد یک کریستال آهن که ۱۰۳ متر ارتفاع دارد در نمایشگاه Expo '۵۸ در شهر نصب شد و هنوز هم پابرجاست.
در سال ۲۰۰۳ بلژیکی‌ها مراسم ۲۵ امین سالگرد وفات جک بریل را برگزار کردند.
همچنین ببینید: شخصیت‌های مهم بروکسل
کوروش کوچک یکی از شاهزادگان هخامنشی، پسر داریوش دوم و پروشات و برادر کوچکتر اردشیر دوم بود. تاریخدانان به این دلیل به او لقب کوچک داده‌اند که با کوروش بزرگ هخامنشی اشتباه گرفته نشود.
در زمان حیات پدر، کوروش به موازات تیسافرن فرمانداری سواحل و مناطق یونانی‌نشین آسیای صغیر را به عهده داشت.
وی بعد از مرگ پدرش به امید دست یافتن به مقام پادشاهی و با دلگرمی از پشتیبانی مادر صاحب قدرت و نفوذ خود ملکه پروشات، که آن زمان زمام امور سیاسی را کامل به صورت رسمی در دست داشت و قدرت در اصل در دست او بود دست به شورش علیه برادر بزرگترش اردشیر دوم زد.
وی نیروهای نظامی تحت فرمان خود را گرد آورد و بدون این که قصد خویش را که جنگ با پادشاه بود آشکار کند، شروع به حرکت به سوی پایتخت کرد. مدتی بعد سربازانش در بین راه از قصد و تصمیم وی آگاه شدند. آن‌ها ابتدا با نظر کوروش مخالفت کردند، ولی مدتی بعد قانع شدند که به مسیر خود ادامه دهند و به خواسته او تن در دادند. اردشیر هم با سپاهی بزرگ به مقابله او شتافت. در محلی به نام کوناکسا در میانرودان در سال ۴۰۱ (پیش از میلاد) بین دو سپاه جنگی درگرفت که در تاریخ آن را جنگ کوناکسا می‌نامند. در این نبرد، کوروش کوچک به سخنان و راهنمایی‌های سردسته یونانیان — که به او توصیه کرده بود برای در امان ماندن از حملات دشمن، در جای کم‌خطری از قشون خود جای گیرد — اعتنا نکرد و خود را بی پروا در برابر مخاطرات نبرد قرار داد و سرانجام هم از همین رو کشته شد. با کشته شدن وی، سپاهش بی‌سر و سالار ماند و چون رهبر و مقتدای خود را از دست داده بود، دیگر انگیزه‌ای برای ادامه جنگ نداشت.
به گفته کزنفون، کوروش جوان پس از الحاق پدرش در سال ۴۲۴ پیش از میلاد متولد شد. وی یک برادر بزرگتر، به نام اردشیر دوم، و دو برادر کوچکتر به نام‌های اوستن و اکزاترس داشت.
پلوتارک در مورد کودکی کوروش نوشته‌است: «کوروش، از همان جوانی سرسخت بود؛ از طرف دیگر» اردشیر «در همه چیز ملایم تر بود و طبیعت بیشتری در عمل داشت و نرم‌تر بود.»
ویکی‌گفتاورد ، یکی از پروژه‌های هموند ویکی‌پدیا است که از نرم‌افزار مدیاویکی استفاده نموده و جزو پروژه‌های مبتنی بر ویکی است که توسط بنیاد ویکی‌مدیا اداره می‌گردد. ایدهٔ اصلی ویکی‌گفتاورد را دانیل الستون مطرح نموده و توسط برایان ویبر به مرحلهٔ اجرا درآمده‌است.
هدف اصلی ویکی‌گفتاورد فراهم آوردن امکان مشارکت افراد برای ایجاد مجموعه‌ای عظیم از نقل‌قول‌های افراد برجسته، کتابها و ضرب‌المثلها به همراه جزئیات آن‌ها است.
در ابتدا این پروژه به انگلیسی راه‌اندازی گردید، اما از ژوئیه ۲۰۰۴ زبانهای دیگری نیز به آن اضافه شدند. ویکی‌گفتاورد فارسی از ۲۰۰۵ آغاز شد. معمولاً پُربازدیدترین صفحه در ویکی‌گفتاورد فارسی، «ضرب‌المثل‌های فارسی» است.
تا به امروز ناموارهٔ ویکی‌گفتاورد فارسی دو بار تغییر نموده‌است:
فؤاد عجمی نویسنده و استاد دانشگاه و مشاور پل ولفوویتز، معاون وزارت دفاع آمریکا در دوران جرج بوش و رئیس دانشکده عالی مطالعات بین‌الملل (SAIS) دانشگاه جانز هاپکینز بود که به همراه کوندولیزا رایس و سایر نومحافظه‌کاران از هواداران عمده جنگ عراق به‌شمار می‌رفتند. وی تا سال ۲۰۱۱ رئیس مرکز خاورمیانه همان دانشکده باقی ماند و پس از آن به بنیاد هوور در دانشگاه استانفورد کالیفرنیا نقل مکان کرد که در همان‌جا نیز در گذشت.
عجمی ایرانی‌تبار است. خانواده او در دوران ناصرالدین‌شاه به جنوب لبنان مهاجرت کردند. فؤاد عجمی در سال ۱۹۴۵ در یکی از روستاهای جنوب لبنان به‌نام ارنون به دنیا آمد و در بیروت بزرگ شد. در ۱۸ سالگی به ایالات متحده مهاجرت کرد. تحصیلاتش را در دانشگاه واشینگتن به پایان برد و سپس در دانشگاه پرینستون به تدریس پرداخت. ابتدا هوادار ناصریسم و ناسیونالیسم عربی بود. بعد، به دلیل شیعه بودن، طرفدار امام موسی صدر شد و کتابی نوشت به‌نام «امام ناپدید شده». کمی بعد، طبق نوشته همکاران سابقش، راه جدایی از مذهب را پیدا کرد؛ با پل ولفوویتز دوست شد، به عنوان فردی بریده از ناصریسم در تجلیل از انور سادات مقاله نوشت و ادعا کرد که «واقع‌گرا» شده‌است. فؤاد عجمی رئیس مؤسسه مطالعات خاورمیانه دانشگاه جانز هاپکینز بود و در حمله آمریکا به عراق از نومحافظه‌کاران حمایت نمود و در جهان عرب بشدت مورد انتقاد قرار گرفت.
فؤاد عجمی روز یکشنبه ۲۲ ژوئن ۲۰۱۴ پس از مدت‌ها مبارزه با سرطان، در سن ۶۹ سالگی درگذشت.
لیلا پهلوی (زادهٔ ۷ فروردین ۱۳۴۹–درگذشتهٔ ۲۰ خرداد ۱۳۸۰) که تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷ با عنوان سلطنتی والاحضرت شاهدخت لیلا خطاب می‌شد، کوچک‌ترین فرزند محمدرضا پهلوی و فرح پهلوی بود.
وی در ۲۷ مارس سال ۱۹۷۰ در تهران متولد شد و کوچک‌ترین خواهر رضا پهلوی، علیرضا پهلوی، فرحناز پهلوی و خواهر ناتنی‌اش، شهناز پهلوی بود. او چند ماه پیش از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ در ۹ سالگی، به همراه پدر و خانواده‌اش ایران را ترک کرد.رضا پهلوی خودکشی برادر کوچکترش را ناشی از افسردگی دانست، رادیو فردا
او در مدرسه بین‌المللی سازمان ملل متحد در نیویورک حضور یافت و در سال ۱۹۸۸ از مدرسه روزانه را کانتری (Rye Country) فارغ‌التحصیل شد. فلسفهٔ اسکاندیناویایی به پایان رساند.
پهلوی در رشته ادبیات و فلسفه دانشگاه براون تحصیل کرد و گفته می شود که در سال ۱۹۹۲ از آن فارغ التحصیل شده است. با این حال برخی منابع می گویند که او دانشگاه را قبل از فارغ التحصیلی به دلیل رو به زوال بودن سلامتی‌اش، ترک کرد. او زمانی مدل والنتینو بود و از بی‌اشتهایی عصبی، اعتماد به نفس پایین مزمن، افسردگی شدید و سندرم خستگی مزمن رنج می برد.
او در بین شهر های گرینویچ و پاریس به دلیل سکونت مادرش پاریس در رفت و آمد بود.
او زبان‌های فارسی، انگلیسی، فرانسوی و آلمانی را روان سخن می‌گفت و به زبان های اسپانیایی و ایتالیایی نیز تکلم می‌کرد. وی به رباعیات عمر خیام علاقه داشت و حتی به ترجمهٔ شعرهای مولوی به زبان‌های انگلیسی و فرانسوی می‌پرداخت. لیلا پهلوی دلبستهٔ فرهنگ ایران از شعر، ادبیات و هنر ایران بود و برخی آثار هنری ایرانی را گردآوری می‌کرد. او همچنین از پشتیبانان مالی دانشنامهٔ ایرانیکا بود.
یک سال پیش از مرگش در گفتگویی با یک مجلهٔ اسپانیایی دربارهٔ دلبستگی‌اش به ایران و فرهنگ ایرانی گفته بود: «من تقریباً همه زندگیم را در خارج سپری کرده‌ام اما همچنان ایرانی مانده‌ام، گویی هیچ‌گاه از کشورم دور نبوده‌ام».
لیلا هنگامی‌که نزدیک به ۱۰ سال داشت، ایران را ترک کرد. او که رابطه عاطفی نزدیکی با پدرش داشت در مصر شاهد مرگ او بر اثر لنفوم غیرهاجکین و رخدادهایی بود که برای خانواده‌اش در سال‌های آغازین انقلاب اسلامی پیش آمد. خاطرات تلخ از رویدادهای ناگوار زندگی‌اش وی را به بیماری افسردگی دچار کرد. در دوران انقلاب، لیلای خردسال همچون دیگر دختران محمدرضا شاه، مورد هجمه شعارهای جنسی برخی انقلابیون بود.
وی در روز یکشنبه مورخ ۱۰ ژوئن ۲۰۰۱ (۲۰ خرداد ۱۳۸۰) در سن ۳۱ سالگی درگذشت و جسدش قبل از ساعت ۱۹:۳۰ بی‌اس‌تی در اتاقش در هتل لئونارد در مرکز لندن توسط پزشکش پیدا شد. مشخص شد که او بیش از پنج برابر دوز کشنده سکونال، یک باربیتورات که برای درمان بی‌خوابی استفاده می‌شود به همراه مقدار غیر کشنده‌ای کوکائین را در بدنش دارد. او در حالی در رختخواب‌اش پیدا شد که بر اساس سال ها بی‌اشتهایی عصبی، پرخوری عصبی و بیتابی خوراکی، بدنش لاغر شده بود.
بر اساس گزارشی که در مورد مرگ او توسط دادگاه پزشکی وست مینستر انجام شده بود و شامل اطلاعات کالبد شکافی بود، او طی یک قرار ملاقات، سکونال را از روی میز پزشکش دزدیده بود. وی به این دارو اعتیاد داشت و معمولاً ۴۰ قرص را همزمان به جای دو قرص تجویز شده توسط دکترش مصرف می کرد.
در ۱۷ ژوئن ۲۰۰۱ لیلا پهلوی در کنار آرامگاه مادربزرگش، فریده قطبی در گورستان پاسی در شهر پاریس به خاک سپرده شد. در مراسم خاک‌سپاری وی، مادرش فرح پهلوی، بسیاری از اعضای خاندان پهلوی، تعدادی از ایرانیان برون‌مرز، اعضای خاندان سلطنتی سابق فرانسه و فردریک میتران، برادرزاده رئیس‌جمهور سابق فرانسه یعنی فرانسوا میتران شرکت داشتند.
برایان گرین (زاده در ۹ فوریه ۱۹۶۳، نیویورک) فیزیکدان آمریکایی و یکی از نظریه‌پردازان نظریه ریسمان است. او از سال ۱۹۹۶ در دانشگاه کلمبیا به تدریس می‌پردازد. وی در ۱۲ سالگی آن چنان در ریاضی توانایی پیدا کرد که یک استاد دانشگاه به او خصوصی درس می‌داد. گرین در سال ۱۹۸۰ وارد دانشگاه هاروارد شد و لیسانس فیزیک گرفت. در سال ۱۹۹۶ دکترای خود را با بورس رودز در دانشگاه آکسفورد گرفت.
گرین از سال ۱۹۹۶ تا کنون در دانشگاه کلمبیا به سر می‌برد؛ و به آموزش و پژوهش در کیهان‌شناسی و نظریه ریسمان می‌پردازد. پیش از این او در سال ۱۹۹۰ به دانشکدهٔ فیزیک دانشگاه کرنل پیوسته بود. وی استادی خود را در سال ۱۹۹۵ در این دانشگاه گرفته‌است.
برایان گرین کتاب جهان زیبا را در سال ۱۹۹۹ نوشت که بسیار پرفروش بود و جایزه‌های جهانی بسیاری را از آن خود کرد. این کتاب به نظریه ریسمان و اِم می‌پردازد. پس از آن یک فیلم ۳ ساعتهٔ عامه‌فهم در شبکهٔ پی‌بی‌اس که بر پایهٔ کتاب جهان زیبا ساخته شده بود موفقیت او را دوچندان کرد. کتاب ساخت کیهان او که در سال ۲۰۰۴ منتشر شد، دربارهٔ زمان و جهان است. این کتاب با عنوان «تاروپود هستی، دربارهٔ زمان، مکان و بافت درونی واقعیت» و با ترجمه ابراهیم رفرف در ایران منتشر شده‌است.
بهترین معلمان کسانی نیستند که تمام پاسخ‌ها را می‌دانند، بلکه کسانی اند که با [شنیدن] پرسش‌هایی که پاسخ آن‌ها را نمی‌دانند، هیجان زده می‌شوند.
الکترومغناطیس شاخه‌ای از فیزیک است که به مطالعه پدیده‌های الکتریکی و مغناطیسی و ارتباط این دو با هم می‌پردازد. نیروی الکترومغناطیسی یکی از چهار نیروی بنیادی طبیعت است (سه نیروی دیگر نیروی هسته‌ای قوی، نیروی هسته‌ای ضعیف و گرانش هستند). در نظریهٔ الکترومغناطیس این نیروها به وسیلهٔ میدان‌های الکترومغناطیسی توصیف می‌شوند. الکترومغناطیس توصیف‌گر بیشتر پدیده‌هایی است (به جز گرانش) که در زندگی روزمره اتفاق می‌افتند. الکترومغناطیس همچنین نیرویی‌ست که الکترون‌ها و پروتون‌ها را در داخل اتم‌ها کنار هم نگه می‌دارد. درحقیقت عامل همهٔ نیروهای درون مولکولی، نیروی الکترومغناطیسی است.
نیروی الکترومغناطیسی به دو صورت نیروی الکتریکی و نیروی مغناطیسی بروز می‌کند که دو جنبه از یک چیز (نیروی الکترومغناطیسی) هستند و از این رو ذاتاً به یکدیگر مربوطند. تغییر میدان الکتریکی، میدان مغناطیسی تولید می‌کند. همچنین تغییر میدان مغناطیسی، میدان الکتریکی تولید می‌کند. این اثر، القای الکترومغناطیسی نام دارد و اساس کار ژنراتورهای برق، موتورهای الکتریکی و ترانسفورماتورها است. میدان الکتریکی عامل چند پدیدهٔ معمول مانند پتانسیل الکتریکی (ولتاژ باتری) و جریان الکتریکی (جریان برق)، و میدان مغناطیسی عامل رانش و ربایش آهنرباها هستند. در الکترودینامیک کوانتومی، نیروی الکترومغناطیسی بین ذرات باردار را می‌توان از طریق روش نمودارهای فاینمن محاسبه کرد که در آن فرض می‌شود که ذرات حامل (به نام فوتون مجازی) بین ذرات باردار مبادله می‌شود.
مفاهیم نظری الکترومغناطیس به نظریه نسبیت خاص آلبرت اینشتین در ۱۹۰۵ انجامید.
در ابتدا تصور می‌شد که الکتریسیته و مغناطیس دو پدیده جدا هستند. با انتشار رساله الکتریسیته و مغناطیس جیمز کلرک ماکسول در ۱۸۷۳ میلادی، این دیدگاه تغییر کرد. چهار اثر عمده از ارتباط این دو، با آزمایش نشان داده شده‌اند.
زمانی که هانس کریستین اورستد در حال آماده شدن برای یک سخنرانی در شب ۲۱ آوریل ۱۸۲۰ میلادی بود، مشاهدات شگفت‌آوری کرد. او متوجه شد که سوزن قطب‌نما زمانی که جریان الکتریکی حاصل از باتری قطع و وصل می‌شد، منحرف می‌گردید. این انحراف او را متقاعد کرد که میدان‌های مغناطیسی از طرف یک سیم حامل جریان الکتریکی تأثیر می‌پذیرد و رابطه مستقیم بین الکتریسیته و مغناطیس وجود دارد. او یافته‌های خود را به چاپ رساند که نشان می‌داد جریان الکتریکی در اطراف یک سیم حامل جریان، تولید میدان مغناطیسی می‌کند. واحد القاء مغناطیسی اورستد (Oersted) است و به افتخار او نام‌گذاری شده‌است.
پدیده القای الکترومغناطیسی که بعدها از سوی مایکل فارادی مشاهده شد را جیمز کلارک ماکسول گسترش داد. بخشی از آن دوباره از سوی الیور هِوی‌ساید و هاینریش هرتز فرمول‌بندی شد که یکی از بزرگ‌ترین دست‌آوردهای فیزیک ریاضی در قرن نوزدهم میلادی به‌شمار می‌رود. از آن پس، الکترومغناطیس ٬همواره مدلی برای توسعه فیزیک بوده‌است.
نیروی الکترومغناطیسی یکی از چهار نیروهای بنیادی طبیعت است. نیروی الکترومغناطیس توصیف‌گر بیشتر پدیده‌هایی است (به جز گرانش) که در زندگی روزمره اتفاق می‌افتد. الکترومغناطیس همچنین نیرویی است که الکترون‌ها و پروتون‌ها را در داخل اتم‌ها پیش هم نگه می‌دارد. این نیرو در انرژی‌های بسیار بالا، با نیروی هسته‌ای قوی متحد می‌شود که با نام نیروی الکترو قوی شناخته می‌شود.
نظریه دقیق الکترومغناطیس، معروف به الکترومغناطیس کلاسیک، توسط فیزیک‌دانان قرن ۱۹ و در اوج کار جیمز کلارک ماکسول - که یکپارچه‌کننده پدیده‌های شناخته شده تا زمان خود به یک تئوری واحد و نیز کاشف ماهیت الکترومغناطیسی نور است - شکل گرفت. در الکترومغناطیس کلاسیک، میدان الکترومغناطیسی توسط مجموعه‌ای از معادلات شناخته شده به عنوان معادلات ماکسول، و نیز نیروی الکترومغناطیسی بیان شده توسط قانون نیروی لورنتس توصیف می‌شود. الکترومغناطیس کلاسیک به سختی با مکانیک کلاسیک سازگار است، اما بانسبیت خاص سازگار است. در معادلات ماکسول، سرعت نور در خلأ ثابت و تنها وابسته به گذردهی الکتریکی و نفوذپذیری مغناطیسی در خلأ است. این موضوع اما ناقض قوانین سرعت گالیله‌ای (سنگ بنای مکانیک کلاسیک) است. یک راه برای آشتی دادن دو نظریه، فرض وجود محیطی به نام «اتر» است که نور در آن حرکت می‌کند. با این حال، پس از تلاش‌های تجربی فراوان، وجود اتر اثبات نشد. پس از کمک‌های مهم هندریک لورنتس و هانری پوانکاره، در سال ۱۹۰۵ آلبرت اینشتین مشکل را با نسبیت خاص حل کرد که جایگزین جدید تئوری حرکت‌شناسی کلاسیک شد و با الکترومغناطیس کلاسیک سازگار بود. علاوه بر این، تئوری نسبیت نشان می‌دهد که میدان مغناطیسی در حال حرکت تبدیل به یک میدان الکتریکی غیر صفر و بالعکس می‌شود، بنابراین نشان می‌دهد که آن‌ها دو طرف یک سکه هستند، و به این ترتیب اصطلاح «الکترومغناطیس» به این پدیده اطلاق شد.
نیروی لورنتس توسط میدان الکترومغناطیسی به ذرهٔ باردار متحرک وارد می‌شود که رابطه آن به صورت زیر است:
که formula_2 نشان دهندهٔ بردار نیرو، formula_3 مقدار بار الکتریکی ذره متحرک، formula_4 مقدار میدان الکتریکی، formula_5 بردار سرعت ذرهٔ متحرک و <chem>B</chem> بردار میدان مغناطیسی می‌باشد.
میدان الکتریکی formula_7 طبق رابطهٔ زیر تعریف می‌شود:
که formula_9 نشان دهنده بار مثبت آزمون، formula_2 بردار نیروی الکتریکی وارد بر ذره باردار و formula_4 بردار میدان الکتریکی می‌باشد.
در شرایط الکتروستاتیک که ذرات باردار ساکن هستند، طبق قانون کولن برای n ذره باردار می‌توان نشان داد که میدان الکتریکی به صورت زیر به‌دست می‌آید:
که formula_13 تعداد ذرات باردار، formula_14 بار هر ذره، formula_15 موقعیت هر ذره، formula_16 فاصله از میدان الکتریکی و formula_17 ثابت گذردهی خلاء است.
حال برای یک توزیع بار گسترده خواهیم داشت:
که formula_19 چگالی بار و حاصل تقسیم بار الکتریکی کل بر حجم توزیع گسترده‌است.
می‌توان کمیتی اسکالر به نام پتانسیل الکتریکی formula_20 برای میدان الکتریکی تعریف کرد. در شرایط الکتروستاتیک، به دلیل صفر بودن چرخش میدان الکتریکی (که ناشی از ماهیت مرکزی نیرو در قانون کولن است)، میدان الکتریکی formula_4 برابر خواهد بود با منفی گرادیان formula_20. یعنی (در حالت الکتروستاتیک) می‌شود نوشت:
از این رابطه می‌توان بُعد formula_4 را به‌صورت formula_25 (ولت بر متر) نشان داد. با اعمال قضیه استوکس می‌توان نشان داد که اختلاف پتانسیل بین دو نقطه برابر است با:
که formula_27 مسیری است که روی آن از میدان انتگرال گرفته می‌شود.
برای یک بار نقطه‌ای ساکن می‌توان نشان داد که اختلاف پتانسیل الکتریکی از رابطهٔ زیر به‌دست می‌آید:
که formula_3 بار ذره، formula_30 موقعیت هر ذره، formula_16 فاصله از بار الکتریکی و formula_17 ثابت گذردهی خلاء است. در شرایطی که بار می‌تواند آزادانه حرکت کند (حالت غیر ایستا). این رابطه با پتانسیل لینارد-ویشرت جایگزین می‌گردد که همانند قبل برای یک توزیع بار پیوسته خواهیم داشت:
که formula_19 چگالی بار است (حاصل تقسیم بار الکتریکی کل بر حجم توزیع گسترده).
در دستگاه یکاهای SI، یکاهای کمیت‌های الکترومغناطیسی عبارتند از:
روابط الکترومغناطیس در دستگاه‌های یکاهای مختلف شکل یکسانی ندارند و در نتیجه تبدیل آن‌ها از دستگاهی به دستگاه دیگر ساده نیست. برای دیدن روابط الکترومغناطیس در دستگاه یکاهای گوناگون به معادلات ماکسول رجوع کنید.
Nave, R. , Magnetic Field Strength H, retrieved ۲۰۰۷-۰۶-۰۴
Keitch, Paul ([– Scholar search), Magnetic Field Strength and Magnetic Flux Density, retrieved ۲۰۰۷-۰۶-۰۴
Oppelt, Arnulf (2006-11-02), magnetic field strength, retrieved ۲۰۰۷-۰۶-۰۴
magnetic field strength converter, retrieved ۲۰۰۷-۰۶-۰۴
فدریکو خسوس گارسیا لورکا (زاده ۵ ژوئن ۱۸۹۸ – درگذشته ۱۹ اوت ۱۹۳۶) شاعر و نویسنده اسپانیایی بود. او همچنین نقاش، نوازنده پیانو، و آهنگ‌ساز نیز بود. او یکی از اعضای گروه نسل '۲۷ بود. لورکا در ۳۸ سالگی به دست پارتیزان‌های ملی در جنگ داخلی اسپانیا کشته شد.Wikipedia contributors, "Federico García Lorca," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?oldid=234596227 (accessed September 3, 2008).
فدریکو به تاریخ ۵ ژوئن ۱۸۹۸ در دهکده Fonte Vacros در جلگه گرانادا، چند کیلومتری شمال شرقی شهر گرانادا زاده شد در خانواده‌ای که پدر یک خرده مالک مرفه و مادر فردی متشخص و فرهیخته بود. نخستین سال‌های زندگی را در روستاهای گرانادا؛ پایتخت باستانی اسپانیا، شهر افسانه‌های کولیان و آوازهای کهنه می‌گذراند.
شاید از این روی و به خاطر بیماری فلج که تا ۴ سالگی با او بود و او را از بازی‌های کودکانه بازداشت، فدریکوی کودک به داستان‌ها و ترانه‌های کولی رغبت فراوانی پیدا می‌کند، آنچنانکه زمزمه این آوازها را حتی پیش از سخن گفتن می‌آموزد.
این فرهنگ شگرف اسپانیایی کولی است که در آینده در شعرش رنگ می‌گیرد.
لورکا بدست مادر با موسیقی آشنا می‌شود و چنان در نواختن پیانو و گیتار پیشرفت می‌کند که آشنایانش او را از بزرگان آینده موسیقی اسپانیا می‌دانند، ولی درگذشت آموزگار پیانویش به سال ۱۹۱۶ چنان تلخی عمیقی در او به جای می‌گذارد که دیگر موسیقی را پی نمی‌گیرد.
هم‌زمان با فرارسیدن سن تحصیل لورکا، خانواده به گرانادا نقل مکان می‌کند و او تا زمان راهیابی به دانشگاه از آموزش پسندیده با طبقه اجتماعی اش برخوردار می‌شود .(در همین سال‌هاست که فدریکو موسیقی را فرا می‌گیرد) ولی هر گز تحصیل در دانشگاه را به پایان نمی‌رساند، چه در دانشگاه گرانادا و چه در مادرید.
باری در همین سال‌هاست که در Residencia de Etudiante مادرید – جایی برای پرورش نیروهایی با افکار لیبرالی ـ لورکا، شعرش را بر سر زبان‌ها می‌اندازد و در همین دوره‌است که با نسل زرین فرهنگ اسپانیا آشنا می‌شود.
پژوهشهای لورکا، هرگز در چارچوب «فلسفه» و «حقوق» که به تحصیل آن‌ها در دانشگاه سرگرم بود، باقی نمی‌ماند. مطالعه آثار بزرگان جهان از نویسندگان جنبش ۹۸ چون ماچادو (Machado) و آسورینAzorin) (و همین‌طور آثار شاعران معاصر اسپانیا چون روبن داریو (Roban Dario)، خیمنز گرفته تا نمایشنامه‌های کلاسیک یونانی، از لورکا شاعری با دستان توانا و تفکری ژرف و گسترده می‌سازد.
لورکا نخستین کتابش (به نثر) را در سال ۱۹۱۸ به نام «باورها و چشم‌اندازها» (Impersiones y Viajes) در گرانادا به چاپ می‌رساند.
به سال ۱۹۲۰ نخستین نمایشنامه اش با نام «دوران نحس پروانه‌ها» (el malificio de la mariposa) را می‌نویسد و به صحنه می‌برد که با استقبال چندانی روبرو نمی‌شود.
و سال بعد (۱۹۲۱)، «کتاب اشعار» (Libre de Poems) که نخستین مجموعه شعرش است را منتشر می‌کند.
۱۹۲۲ سالی است که با مانوئل دفایا جشنواره بی‌همتا کانته خوندو(Conte Jondo)، آمیزه‌ای از افسانه‌ها، آوازها و پایکوبیهای کولیان اسپانیا که می‌رفت در هیاهوی ابتذال آن سال‌های فلامنکو به دست فراموشی سپرده شود، را برپا می‌کند.
لورکا در ۱۹۲۷ «ترانه‌ها (Canciones)» را منتشر می‌کند و نمایشنامه «ماریانا پیندا» (Mariana Pineda) را در ماه ژوئن همین سال به صحنه می‌برد و در بارسلونا نمایشگاهی از نقاشی‌هایش بر پا می‌شود.
در ۱۹۲۸ محبوبترین کتابش، «ترانه‌های کولی» (Romancero Gitano) منتشر می‌شود. نشانی که بسیاری آن را بهترین کار لورکا می‌دانند. مجموعه‌ای که شهرتی گسترده را برای فدریکو به ارمغان می‌آورد چنان‌که لقب «شاعر کولی» را بر او می‌نهند.
شکل‌گیری هسته نمایشنامه «عروسی خون» با الهام از خبر قتل نیخار (Nijar) در روزنامه‌ها، نیز به سال ۱۹۲۸ بر می‌گردد.
در تابستان ۱۹۲۹ شاعر به نیویورک سفر می‌کند و برای آموختن انگلیسی وارد دانشگاه کلمبیا می‌شود. در نیویورک است که لورکا به شعر سختش می‌رسد. به سرزنش از شهری با معماریهای مافوق آدمین، ریتم سرگیجه‌آور و هندسهٔ اندوهناک می‌رسد.
حاصل سفر نیویورک مجموعه اشعاری است با نام «شاعر در نیویورک» که در ۱۹۴۰ (پس از مرگ شاعر) منتشر می‌شود. واژه‌هایی که مملو از همدردی با سیاهان آمریکا است و اثر دیگری که نمایشنامه‌ای شعرگونه و ناتمام و کارایی گرفته از سفر شاعر به آمریکاست «مخاطب»Audience یا به تعبیر گروهی دیگر «مردم»(people) نام دارد.
فدریکو، دربهار ۱۹۳۰ خسته از زندگی سیاه «هارلم» و ریشه‌های فولادی آسمان خراشهای نیویورک، در پی یک دعوت نامه جهت سخنرانی در «هاوانا» به آغوش سرزمینی که آن را «جزیره‌ای زیبا با تلألو بی پایان آفتاب» می‌خواند، پناه می‌برد. شاید دوماه اقامت لورکا درکوبا و خو گرفتن دوباره‌اش با ترانه‌های بومی و تم اسپانیایی آن بود که سبب گشت تا شاعر به اندلس اش بازگردد.
در همین سال است که نگارش «یرما» را آغاز می‌کند. با بازگشت به اسپانیا در خانه پدری (گرانادا) ساکن می‌شود و «مخاطب» را در جمع دوستانش می‌خواند و در زمستان «همسر حیرت‌آور» (la zapatero prodigiosa) را به صحنه می‌برد (در مادرید).
سال بعد (۱۹۳۱) «چنین که گذشت این ۵ سال» را می‌نویسد که تنها پس از مرگش به صحنه می‌رود و پس از آن کتاب جدیدش به نام «ترانه‌های کانته خوندو» el poems del Conte Jondo، که در ادامه کار بزرگش در جشنواره کانته خوندو و «ترانه‌های کولی» است را منتشر می‌کند.
در ماه آوریل حکومت جمهوری در اسپانیا اعلام موجودیت می‌کند و این سبب می‌شود تا شاعر، که تئاتر را بی‌وقفه به روی مردم می‌گشاید، بیش از پیش موفق شود. چرا که در ۱۹۳۲ به نام کارگردان یک گروه تئاتر سیار (la barraca) که کسان آن را بازیگران آماتور پایه‌ریزی می‌دادند به شهرها و روستاهای اسپانیا می‌رود و آثار کلاسیک و ماندگاری چون کارهای لوپه دبگا) l’ope de vega (و کالدرون) Calderon) و .. را به اجرا درمی‌آورد.
در زمستان همین سال «عروسی خون» را در جمع دوستانش می‌خواند و به سال ۱۹۳۳ آن را به صحنه می‌برد (مادرید).
اجرای این تراژدی با کامیابی و استقبال بی‌مانندی روبه رور می‌شود، و همچنین وقتی در همین سال شاهکارش را به آرژانتین می‌برد و در بوئینس آیرس به نمایش درمی‌آورد، این کامیابی برای لورکا تکرار می‌شود.
در همین سفر (از سپتامبر ۱۹۳۳ تا مارس ۱۹۳۴) است که هسته” دنا رزیتاً شکل می‌گیرد. ۱۹۳۴ سالی است که فدریکو، «یرما» (Yerma) و «دیوان تاماریت)» (Divan del Tamarit) را به پایان می‌رساند. «یرما» نیز چونان اثر پیشین (عروسی خون) تراژدی است که از فرهنگ روستائیان اندلس و ناامیدی ژرف اشان سرچشمه می‌گیرد؛ و درخشانترین جای شعر لورکا (و حتی اسپانیا) به همین سال است که رقم می‌خورد. «مرثیه‌ای برای ایگناسیو سانچز مخیاس» Mejias Lianto por Ignacio Sanchez؛ سوگنامه‌ای که برای همیشه در تاریخ ادبیات جهان بی‌مانند و بی جانشین ماند؛ شعری جادویی برای دوستی گاوباز که مرگی دلخراش را در میدان گاوبازی در آغوش می‌کشد.
با توجه به اینکه لورکا عمدتاً غیر سیاسی بوده‌است،Gibson, Ian (1996) (in Spanish). El assasinato de García Lorca. Barcelona: Plaza & Janes. pp. 255. و در بین هردو طرف جنگ داخلی اسپانیا دوستانی داشته‌است، فرضیه‌هایی در مورد نقش حسادت همجنسگرایانه در مرگ لورکا وجود دارد. به هرحال، مرگ او در ۱۹ اوت ۱۹۳۶، نزدیک گرانادا اتفاق افتاده‌است.
نمایشنامه «دوران نحس پروانه‌ها» ۱۹۲۰
ساناز یک اسم ایرانیBehind the Name با ریشه ایرانیbabynamespedia است.
این اسم از لحاظ معنائی دلالت بر " بی‌نظیر (ز ریشه‌های سان و ناز) "و بی همتا، پر محبتی و خوش‌اندامی شخص است.
ساناز به معنی "بی‌همتا"، "بی‌مانند"، نادر یا کمیاب می‌باشد و نام یک گل نیز است.فرهنگ لغت دهخدا به فارسی
ساناز نام گلی است در باب تفاوت بین گل رز معمولی و رز ساناز، این است که گل‌های ساناز کوچک‌تر است و در صورت مهیا بودن دمای زندگی، در زمستان هم گل دهی می‌کند.
این نام ایرانی است و اخیراً در "ایالات متحده" رایج شده که با توجه به پیشوند"ساً به معنی مثل و مانند و کلمهٔ "آز" که در زبان ترکی به معنی " کم" می‌باشد، معنای آن "کم نظیر" و "کمیاب" است.
اُلیگودندروسیت (oligodendrocyte) یا الیگودندروگلیا یا یاختهٔ کم‌شاخه،واژه‌های مصوّب فرهنگستان تا پایان دفتر دهم فرهنگ واژه‌های مصوّب یاختهٔ تولیدکنندهٔ میلین در دستگاه عصبی مرکزی است.
اُلیگودندروسیت یکی از انواع سلول‌های گلیال است دارای زوایدی است که به کمک آنها به نورون‌های اطراف چنگ می‌اندازد و غلاف میلین را را دور چندین آکسون ایجاد می‌کند و باعث تشکیل غلاف میلین در دستگاه عصبی مرکزی می‌شود.
تعداد الیگودندروسیت‌ها، نسبت به آستروسیت‌ها (اختریاخته‌ها)، از دیگر انواع سلول‌های گلیال، کمتر است.
اُلیگودندروسیت‌ها در میان اکسونهای میلین دار در ماده خاکستری و سفید مغز و همچنین در اطراف نورون‌های ستاره‌ای شکل قرار دارند. سلول‌های الیگودندروگلیا نورونهای فاقد میلین کوچک را احاطه می‌کند، همچنین این سلول‌ها در اطراف اکسون‌های موجود در دستگاه عصبی مرکزی پوشش میلین را می‌سازند. سلول‌های شوان، فقط برای اکسون‌های محیطی پوشش میلین می‌سازد در حالی که یک الیگودندروگلیا برای حدود ۳۵ اکسون مرکزی میلین می‌سازد.
اکسون‌های میلین‌دار موجود در دستگاه عصبی مرکزی همانند اکسون‌های محیطی قادر به هدایت جهشی هستند، در نتیجه سرعت هدایت افزایش می‌یابد علت آن است که مقدار زیاد لیپید غشا میلین باعث می‌شود که مقدار بار الکتریکی لازم برای واقطبیده کردن منطقه بین گره‌های رانویه اکسون‌ها کم شود بنابراین بار الکتریکی قابل دسترسی برای دپلاریزه کردن گره‌های رانویه افزایش می‌یابد به نظر می‌رسد که الیگودندروگلیا در دستگاه عصبی مرکزی و سلول‌های شوان در دستگاه عصبی پیرامونی تعداد کانال‌های یونی اکسون‌های میلین دار را کنترل می‌کنند به کمک تکنیک ویژه‌ای وجود کانال‌های یونی وابسته به ولتاژ در سلول‌های شوان مشخص شده‌اند به نظر می‌رسد که سلول‌های سازنده میلین این کانال‌ها را برای اکسون‌ها آماده می‌کنند.
جمهوری خلق آذربایجان نخستین تلاش موفق برای تأسیس دولتی سکولار و دمکراتیک در جهان اسلام بود.Tadeusz Swietochowski. Russia and Azerbaijan: A Borderland in Transition. Columbia University Press, 1995. , and Reinhard Schulze. A Modern History of the Islamic World. I.B.Tauris, 2000. ISBN 1-86064-822-3, . این جمهوری که در ۲۸ مه سال ۱۹۱۸ در گنجهٔ آذربایجان توسط سیاست‌مداران ملی‌گرای شورای ملی آذربایجان بعد از انحلال روسیه تزاری و بعد از منحل شدن جمهوری فدرال دموکراتیک قفقاز جنوبی اعلام استقلال کرد در نتیجه حمله دولت شوروی برچیده شد و دولتی بود نسبتاً کم عمر (۲۳ ماه). مرزهای این جمهوری از شمال به روسیه و جمهوری دمکراتیک گرجستان و از غرب به اولین جمهوری ارمنستان و از جنوب به ایران محدود می‌شد. جمعیت این جمهوری ۲٫۸۶ میلیون بود و نخست گنجه به پایتختی گزیده شد چون باکو در آن زمان تحت کنترل بلشویک‌ها بود. این جمهوری نخستین جمهوری در جهان اسلام محسوب می‌شود که حق رای را برای زنان برابر با مردان مساوی اعلام کرد.Tadeusz Swietochowski. Russian Azerbaijan, 1905-1920: The Shaping of a National Identity in a Muslim Community. Cambridge University Press, 2004. ISBN 0-521-52245-5, 9780521522458, p.144 جمهوری خلق آذربایجان اولین دانشگاه نوین آذربایجان را در باکو دایر کرد.
حزب مساوات اکثریت اعضای مجلس را تشکیل می‌داد و احزاب دیگر همچون احرار، اتحاد، سوسیال دمکراتهای مسلمان (هِمّت) در مجلس نماینده داشتند. نماینده‌هایی از اقلیت‌های ارمنی (۲۱ نماینده از مجلس ۱۲۰ نفری)، روسی، لهستانی، یهودی و آلمانی در مجلس بودند. بعضی از نماینده‌ها از اندیشه‌های پان اسلامی و پان ترکی حمایت می‌کردند.
با توجه به تحولات وسیعی که در زبان ترکی آذربایجانیِ کشور آذربایجان رخ داده و کلماتی مانند «جومهوریّت» در آن منسوخ شده و کلمهٔ «رسپوبلیکا» امروزه به جایش به کار می‌رود، در متون کنونی این جمهوری را «Azərbaycan Demokratik Respublikası» (آذربایجان دموکراتیک رسپوبلیکاسی) می‌نامند؛ ولی نام رسمی‌اش در زمان خود، «آذربایجان خالق جومهوریّتی» (جمهوری خلق آذربایجان) بود.
Wikipedia contributors, "Azerbaijan Democratic Republic," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Azerbaijan_Democratic_Republic&oldid=189677698 (accessed March ۵، ۲۰۰۸).
ویکی‌پدیای آذری
حروفِ جُمَّل یا حسابِ جُمَّل یا حسابِ اَبجَد به معنی ارزش عددی حروف الفبا و واژگان است.
حساب ابجد یا حساب جمّل، به چند نوع، تقسیم شده‌است که هر یک، موارد خاصی برای استفاده و اِعمال دارند.
ابجد کبیر، ابجد اکبر، ابجد کبائر، ابجد اکبر کبائر و همچنین ابجد وسیط، ابجد صغیر، ابجد اصغر، ابجد صغایر و ابجد اصغر صغایر از انواع ابجد بشمار می‌روند.
یونانی‌ها به این نوع محاسبه، ایزوپسفی گفته‌اند و یهودیان آن را به نام «گماتریا یا جماتریا» می‌شناسند. یهودیان با این روش، واژگان را با معیار و بینش دینی، تفسیر نموده و اصطلاحاً با آن، فال می‌گیرند. به باور آن‌ها آینده را نیز می‌توان با همین فرضیه، پیش‌بینی کرد. این روش، بیشتر در روایات توراتی (تلمود)، به کار رفته است.
حروف جُمَل، دارای هشت صورت (ترکیب) است که ابجد، نام نخستین صورت از صور هشت‌گانه آن می‌باشد: اَبجَد- هَوَّز- حُطّی- کَلَمَن- سَعفَص- قَرَشَت- ثَخِذ- ضَظِغ؛ و در حساب جُمَّل، الف تا ط به ترتیب، نماینده یک تا نُه و ی تا ص به ترتیب، نماینده دَه تا نود و ق تا غ به ترتیب، نماینده صد تا هزار است.
ترتیب حروف در ابجدها به نسبت زبان تفاوت دارند به عنوان مثال در زبان فارسی گ=۲۰ چ=۳ پ=۲ ژ=۷ است.
قوم سامی عرب‌ها، آشوریان و عبرانیان را شامل می‌شود.On the use of the terms “(anti-)Semitic” and “(anti-) Zionist” in modern Middle Eastern discourse, Orientalia Suecana LXI Suppl. (2012) by Lutz Eberhard Edzard: "In linguistics context, the term "Semitic" is generally speaking non-controversial... As an ethnic term, "Semitic" should best be avoided these days, in spite of ongoing genetic research (which also is supported by the Israeli scholarly community itself) that tries to scientifically underpin such a concept."Review of "The Canaanites" (1964) by Marvin Pope: "The term "Semitic," coined by Schlozer in 1781, should be strictly limited to linguistic matters since this is the only area in which a degree of objectivity is attainable. The Semitic languages comprise a fairly distinct linguistic family, a fact appreciated long before the relationship of the Indo-European languages was recognized. The ethnography and ethnology of the various peoples who spoke or still speak Semitic languages or dialects is a much more mixed and confused matter and one over which we have little scientific control."
این عبارت نخستین‌بار در سال‌های ۱۷۷۰ توسط اعضای مکتب تاریخ‌نگاری گوتینگن (Göttingen School of History) به کار رفت. این عبارت از قوم‌شناسی کتاب مقدس برآمده بود و اشاره به نوادگان سام پسر نوح در سفر پیدایش دارد. دو عبارت اقوام حامی (Hamites) و اقوام یافثی (Japhetites) نیز برای نوادگان دو پسر دیگر نوح استفاده شد.
این عبارت عمدتاً برای اطلاق به عرب‌ها و آشوریان و عبرانیان به کار می‌رود. شناخته‌شده‌ترین زبان‌های سامی زنده نیز عربی؛ عبری و آشوری هستند. بیشتر مردم سوی غربی خاورمیانه از نژاد سامی شمرده می‌شوند و زبان ویژه خود را دارند. آرامی‌ها‌، کلدانی‌ها‌، نبطی‌ها‌ از دیگر اقوام سامی هستند.
از دیدگاه دین‌های ابراهیمی و بر پایهٔ روایت تورات و اسطوره‌های سامی نسل کنونی آدمیان که پس از طوفان نوح به جای مانده‌اند از پشت سه پسر نوح سام، حام و یافث هستند.باستانشناسی و جغرافیای تاریخی قصص قرآن، دکتر عبدالکریم بی‌آزار شیرازی، صفحهٔ ۴۰ سامی‌ها کسانی هستند که خود را فرزندان سام پسر نوح می‌دانند. هر چیز وابسته به آن‌ها مانند زبان‌های سامی، آیین‌های سامی و ... سامی خوانده می‌شود.
منبع این بند:
زبان‌های چینی-تبتی یا ترا-هیمالیا یک خانوادهٔ زبانی متشکل از بیش از ۴۰۰ زبان و دومین خانواده پرگویشور پس از هندواروپایی است. اکثریت قریب به اتفاق سخنوران این خانواده به زبان‌های چینی سخن می‌گویند. دیگر زبان‌های پرگویشور این خانواده برمه‌ای (۳۳ میلیون) و تبتی (۶ میلیون) هستند. سایر زبان‌های این خانواده در هیمالیا، جنوب شرق آسیا و فلات تبت تکلم می‌شوند. اکثر این زبان‌ها در مناطق کوهستانی دور افتاده دارای اجتماعات گفتاری کوچک هستند و به همین ترتیب مستندات ضعیفی دارند.
زیرگروه‌های پایینی پرشماری از این خانواده بازسازی شده‌اند اما بازسازی یک نیازبان برای کل خانواده هنوز در سطوح اولیه باقی مانده و بنابرین ساختار زیرگروه‌های بالاتر چینی-تبتی هنوز ناشناخته است. گرچه به‌طور سنتی این خانواده به دو شاخه چینی و تبتی-برمه‌ای تقسیم می‌شوند، منشأ مشترک زبان‌های غیرچینی هنوز اثبات نشده‌است. درحالی که زبان‌شناسان چینی زبان‌های کرا-دای و همونگ-مین را جزء خانواده چینی-تبتی به‌شمار می‌آورند، سایر زبان‌شناسان از دهه ۱۹۴۰ آن‌ها را از این خانواده خارج کرده‌اند. از این خانواده پیوندهای متعددی با خانواده‌های زبانی دیگر ارائه شده‌است، اما هیچ‌یک از آنها پذیرش گسترده‌ای ندارند.
بیشتر گسترش امروزی زبان‌های چینی-تبتی نتیجه گسترش تاریخی سه گروه با بیشترین سخنور این خانواده (چینی‌ها، برمه‌ای‌ها و تبتی‌ها) و جایگزینی آن‌ها تعداد ناشناخته‌ای از زبان‌های پیشین شده‌است. این گروه‌ها همچنین طولانی‌ترین سنت‌های ادبی خانواده را دارند. سایر زبان‌ها در مناطق کوهستانی، در امتداد دامنه‌های جنوبی هیمالیا، توده جنوب شرقی آسیا و لبه شرقی فلات تبت تکلم می‌شوند.
زبان‌های چینی با ۱٫۳ میلیارد گویشور بزرگترین شاخه این خانواده هستند که بیشتر آن‌ها در نیمه شرقی چین زندگی می‌کنند. کهن‌ترین آثار موجود به چینی به کتیبه‌های جیا گو ون مربوط به ۱۲۰۰ سال پیش از میلاد، هنگامی که چینی کهن در اطراف میانه رود زرد صحبت می‌شد، بازمی‌گردد. از آن زمان چینی‌ها در سراسر چین پراکنده شدند و خانواده ای را تشکیل دادند که تنوع آن با زبان‌های رومی‌تبار مقایسه شده‌است. تنوع در زمین‌های ناهموار جنوب شرقی چین نسبت به دشت شمال چین بیشتر است.
برمه‌ای زبان ملی میانمار و زبان اول حدود ۳۳ میلیون نفر است. سخنوران برمه‌ای ابتدا در اوایل قرن ۹ میلادی، هنگامی که دولت‌شهرهای پیو با حمله‌های نانشائو ضعیف شده بودند، از غرب یون‌نان امروزی وارد حوضه ایراوادی شمالی شدند. دیگر زبان‌های برمه‌ای هنوز در بخش دهونگ در غرب دور یون‌نان تکلم می‌شوند. تا قرن یازدهم میلادی، پادشاهی پاگان آن‌ها در کل حوضه گسترش یافته بود. قدیمی‌ترین متون این زبان، مانند کتیبه میازدی، از اوایل قرن دوازدهم میلادی هستند.
زبان‌های تبتی توسط حدود ۶ میلیون نفر در فلات تبت و مناطق همجوار در هیمالیا و سیچوآن غربی تکلم می‌شوند. آن‌ها از تبتی باستان که تا پیش از گسترش امپراتوری تبت در قرن هفتم، در دره یارلونگ سخن گفته می‌شد، ریشه گرفته‌اند. اگرچه این امپراتوری در قرن ۹ سقوط کرد اما تبتی کلاسیک به عنوان زبان مقدس مذهب بودیسم تبتی همچنان کاربرد دارد.
دیگر زبان‌های این خانواده در مناطق پرارتفاع صحبت می‌شوند. جنوبی‌ترین زبان‌ها کارنی هستند که توسط ۴ میلیون نفر در تپه‌های در امتداد مرز میانمار و تایلند صحبت می‌شوند. بیشترین تنوع این زبان در تپه‌های کارن وجود دارد که گمان می‌رود موطن این گروه باشد. ارتفاعات بلند از شمال شرقی هند تا شمال میانمار حاوی بیش از ۱۰۰ زبان متنوع و متنوع چینی-تبتی است. سایر زبان‌های چینی-تبتی در امتداد دامنه‌های جنوبی هیمالیا، جنوب غربی چین و شمال تایلند یافت می‌شوند.
در جدول زیر نمونه‌ای از واژگان این خانواده ارائه شده‌است.
زبان‌های تبتی-برمه‌ای نام یکی از زیرشاخه‌های خانواده زبان‌های چینی-تبتی است که شامل زبان‌های غیر چینی این خانواده می‌شود. بیش از ۴۰۰ زبان از این خانواده در جنوب شرق آسیا و بخش‌هایی از شرق و جنوب آسیا گویش می‌شوند.
حدود۶۰ میلیون نفر به یکی از زبان‌های تبتی-برمه‌ای سخن می‌گویند که نیمی از آن‌ها به برمه‌ای و ۱۳٪ از آن‌ها به تبتی سخن می‌گویند. نام خانواده از دو زبان گسترده آن یعنی برمه‌ای (بیش از ۳۵ میلیون سخنگو) و تبتی (بیش از ۸ میلیون) آمده‌است. این زبان‌ها همچنین دارای سنت‌های ادبی گسترده‌ای هستند که قدمت آن‌ها به ترتیب به قرون ۱۲ و ۷ می‌رسد.
گوانگ‌دونگ , یا کوانگ‌تونگ یا کانتون یکی از استان‌های جنوب شرقی چین است.
مرکز گوانگ‌دونگ آن شهر گوانگ‌ژو است. در سرشماری سال ۲۰۱۵ میلادی، جمعیت این استان بیش از ۱۰۸ میلیون نفر اعلام شد. این استان پرجمعیت‌ترین استان چین است. مساحت این استان برابر ۱۷۹٬۸۰۰ کیلومتر مربع است. گوانگ‌دونگ از نظر تولید ناخالص داخلی بالاترین رتبه را در میان استان‌های چین دارد.
چینی یوئی یا کانتونی (کانتُنی) نام گروهی از زبان‌های چینی است که بیشتر در جنوب چین در گوانگ‌دونگ (کانتون)، هنگ کنگ و ماکائو تکلم می‌شود. سخنوران این زبان دارای فهم متقابل نسبت به سایر گونه‌های چینی نیستند.
نام کانتونی که یکی از گویش‌های این زبان است گاه به کل خانواده اطلاق می‌شود اما زبان‌شناسان ترجیح می‌دهند این نام فقط به گونه‌ای از یوئی که در گوانگ‌ژو (کانتون)، واژو، هنگ کنگ و ماکائو کاربرد دارد اطلاق شود. تایشانی که در نواحی ساحلی ژیانگمن صحبت می‌شود و از دیگر زبان‌های این خانواده است، زبان بیشتر مهاجران قرن ۱۹ گوانگ‌دونگ به آمریکای شمالی و جنوب‌شرق آسیا بود. مهاجران بعدی بیشتر کانتونی‌زبان بوده‌اند.
Wikipedia contributors, "Cantonese (linguistics)," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Cantonese_(linguistics)&oldid=199147257
این روستا زیر پرپاتنگ (تپه پاتنگ )واقع شده‌است.
از شمال کوه لاور، از جنوب درواه و روستای کنارزرد، از مغرب کوه، و از سمت مشرق به روستای کم‌رضوان محدود می‌گردد.
جمعیت این روستا ۴۵ نفر (۴ خانوار) می‌باشد که از اهل سنت و از شاخه شافعی هستند یعنی از پیروان امام محمد ادریس شافعی هستند.
. شغل مردم این روستا دامداری ودام پروری است.
دارای یک باب مدرسه، یک باب آب‌انبار (برکه) و یک مسجد می‌باشد.
سد کوچکی در شمال روستا وجود دارد که در حدود ۲ تا ۴ ماه آب باران حفظ می‌کند.
این روستا در سابق از توابع بخش بستک بوده‌است، اما حالا مدت چند سال است که از بستک جدا شده و به بخش خمیر پیوند داده‌اند.
این روستا در فاصله ۶۰ کیلومتری از سمت مشرق
دهستان کوخرد واقع شده‌است.
در کوه‌های اطراف این روستا گیاهان داروئی متعددی وجود دارد، مردم روستا این گیاهای داروئی را جمع می‌کنند و می‌فروشند و از این راه گذران زندگی می‌کنند.
شهرستان مَمَسَنی یکی از شهرستان‌های تاریخی و کهن استان فارس در ایران است. مرکز این شهرستان، شهر نورآباد می‌باشد. شهرستان ممسنی از لحاظ جغرافیایی در جنوب غربی ایران و غرب شیراز قرار گرفته‌است. جمعیت این شهرستان نیز طبق سرشماری انجام شده در سال ۱۳۹۵، برابر با ۱۱۷٬۵۲۷ تن بوده‌است.
مردم این شهرستان از مردم لر هستند.https://sanad.um.ac.ir/index.php?option=com_mag&view=htmlpage&id=865&hp=2738&lang=fa در چند سال گذشته و با کشف منابع نفتی در حوزه ممسنی، این شهر مورد توجه بیشتری قرار گرفت. کشاورزی مورد توجه مردم ممسنی از زمان‌های گذشته تا به امروز بوده‌است. وجود بنای هخامنشی لیدوما در این شهرستان که دارای قدمتی پنج هزار ساله می‌باشد. همچنین دارا بودن بناهای پرشمار تاریخی از پربار بودن تاریخ این دیار حکایت دارد.
منطقه‌ای که ممسنی در آن ایجاد شده‌است اولین بار به خاطر وجود مراتع غنی مورد توجه اقوامی که دارای معیشتی مبتنی بر کشاورزی و دام‌داری بوده‌اند، قرار گرفت.
در تاریخ گردیزی امده است چون فریدون ضحاک را به دماوند میبرد میان راه خوابش در ربود ضحاک به نگهبان گفت اگر مرا آزاد کنی ترا پادشاه ایران میکنم فریدون که سبک خواب بود شنید و برخاست و او را دوباره بندی دیگر گذاشت و انجا را نوبندگان خواندند.در نزدیکی شهر نوراباد شهر کهن نوبندگان بود.
متنبی شاعر مشهور عرب هنگامی که به دیدار عضد الدوله دیلمی می امد زیبایی بوان و نوبندگان او را جادو کردو یکی از زیباترین سروده هایش درباره این شهرستان است.
مرکز ولایتی که ممسنی در آن قرار داشت، شهر شاپور در چند کیلومتری کازرون بود که نوشته‌اند در زمان تزلزل حکومت دیلمی و سالهای نخست سلجوقی ، به وسیله ابوسعید شبانکاره با خاک یکسان شد؛ ولی سپس بدست مماسنیها دوباره تعمیر و بازسازی شد و رونق گذشته خود را بازیافت. منطقه‌ای که ممسنی در آن ایجاد شده‌است، اولین بار به خاطر وجود مراتع غنی مورد توجه اقوامی که دارای معیشتی مبتنی بر دامداری بوده‌اند.
برای اولین بار نام ممسنی در سده پنجم هجری امده است و سپس حمدالله مستوفی داستان امدن مماسنیها را بازگو میکند در حوادث مربوط به سال‌های ۱۱۶۵ و ۱۱۶۶ می‌بینیم که جعفرخان زند برادرش محمدخان را برای مجازات ایلات سلحشور ممسنی روانه ناحیه کرد و باید دانست که خاندان زند با طوایف ممسنی روابط خویشاوندی داشت. مادر محمدخان زند از ممسنی بود.
جاده‌ای که در آن زمان از ناحیهٔ ممسنی عبور می‌کرد همین جادهٔ امروزی چنارشاهیجان-باشت است. فتحعلی‌شاه در سال ۱۲۴۵ ه‍.ق در سفر به خوزستان و لرستان از چنارشاهیجان و سراب بهرام گذر کرد و در فهلیان چادر زد. فهلیان در آن زمان مرکز ناحیه ممسنی بود.
بنا به اسناد و کتاب‌های تاریخی و کاوش‌های باستان‌شناسی و نظریه‌های مردم‌شناسی، سابقهٔ تاریخی شهرستان ممسنی به سه بخش تقسیم می‌گردد: