moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
اَفغان از نظر تاریخی برای اشاره به قوم پشتون بوده‌است و در فارسی به معنای فغان یا ناله و فریاد می‌باشد."History Of The Mohamedan Power In India" by Muhammad Qāsim Hindū Šāh Astarābādī Firištah, The Packard Humanities Institute Persian Texts in Translation. در دوران پادشاهی ساسانیان به واژه /βɡɒ:n/ اشاره شده که نام قومی در خاور ایران بزرگ بوده. بعدها در زبان فارسی نو واژه /βɡɒ:n/ به «اڤغان» و سپس به «افغان» تغییر کرد که در کتاب حدود العالم نیز بدان اشاره شده‌است.The Khalaj West of the Oxus ; excerpts from "The Turkish Dialect of the Khalaj", Bulletin of the School of Oriental Studies, University of London, Vol 10, No 2, pp 417-437 (retrieved 10 January 2007). در قرن نوزدهم میلادی، اصطلاح «افغان» نیز توسط نویسندگان مختلف به‌عنوان مترادف «پشتون» مورد استفاده قرار گرفت.
شاپور یکم ساسانی پادشاه ایران نخستین کسی بود به نام ابگان (افغان) در حدود قرن سوم میلادی اشاره کرد. در اسناد یافت شده مربوط به قرن چهارم میلادی به اقوام شمالی منطقه باختران افغان گفته شده‌است
واژهٔ "افغان" به‌طور تاریخی فقط به پشتون‌ها گفته می‌شد. این نام از گذشته دور بکار می‌رفته‌است. ستاره‌شناس هندی قرن ششم میلادی وارا هامی هیرا (Varāha Mihira) در کتاب خود به نام برهات سامهیتا (Bṛhat-saṃhitā) واژهٔ «اوگانا» (Avagāṇa) را برای اشاره به این قوم به کار برده‌است.Ch. M. Kieffer, 'AFGHAN', Encyclopædia Iranica, 1983 این واژه به معنی جنگجو و جنگاور و در مواردی اسب‌سوار بوده و به مردمان مبارزی که جغرافیای کنونی افغانستان می‌زیستند و در پرورش اسب با تجربه بودند اشاره می‌شده‌است.
افغانی واحد پول کشور افغانستان است. هر افغانی، به صد پول تقسیم می‌شود.
افغانی اصلی (کد ISO 4217: AFA) در سال ۱۹۲۵ میلادی معرفی شد و جایگزین روپیهٔ افغانستان گردید که از سال ۱۸۹۱ میلادی و ارزهای دیگر مورد استفاده قرار گرفت. ۲۰ افغانی پیش از تقسیم به ۱۰۰ ضربان، برابر با یک امانی بود. نرخ تبدیل از روپیه بر اساس محتویات نقرهٔ آخرین سکه‌های روپیه و نخستین سکه‌های افغانی، گاهی ۱ افغانی = ۱ روپیه ۶ پیزا نقل می‌شود. افغانی در شروع حاوی ۹ گرم نقره بود.
به جز در جنگ جهانی اول، نرخ ارز خارجی توسط بازار آزاد انتخاب شده‌است. با این وجود، برای برخی دوره‌ها، یک رژیم نرخ ارز دوگانه در افغانستان وجود دارد: یک نرخ ارزان قیمت که توسط بانک مرکزی مقرر شده بودجه و یک نرخ ارزان قیمت در بازار آزاد است که با اعمال اجازه و تقاضا در بازار پول کابل به نام سرای شاهزاده تعیین می‌شد. به عنوان مثال، برای جلوگیری از نوسانات نرخ ارز، نرخ ارز ثابتی در سال ۱۹۳۵ توسط بانک ملی (بانک ملی) به تصویب رسید که پس از آن سیستم عامل قانونی نرخ و ذخیرهٔ رسمی کشور برای داشتن دارایی بودجه است. بانک ملی با مبادلهٔ افغانی در ۴ افغانی در مقابل ۱ روپیهٔ هند در سال ۱۹۳۵ موافقت کرد. پس از تأسیس "افغانستان بانک" به عنوان بانک مرکزی افغانستان، چنین نرخ ارزان رسمی ترجیحی همچنان ادامه دارد. این بانک سعی کرد نرخ رسمی خود را نزدیک به نرخ ارز سرای شاهزاده نگه دارد، اما شکست بین نرخ ارز رسمی و بازار آزاد در دههٔ ۱۹۸۰ و در طول جنگ داخلی پس از آن افزایش یافته‌است.
افغانی در سال ۱۹۷۳ با ۶۷ افغانی به یک دلار آمریکا معامله شد. پس از شروع جنگ داخلی در سال ۱۹۹۲، ۱ دلار آمریکایی ۱۶٬۰۰۰ افغانی خرید و فروش می‌شد. اسکناس دورهٔ سلطنت ظاهرشاه از سال ۱۹۹۱ متوقف شد و پس از ایجاد یک دولت ناکارآمد و آغاز جنگ داخلی، جنگ‌سالاران و جناح‌های مختلف، قدرت‌های خارجی و جاعلان هر کدام اسکناس افغانی خود را ساخت تا از این طریق تحت فشار قرار دهد، بدون توجه به استاندارد سازی یا تکرار شمارهٔ سریال.
در دسامبر ۱۹۹۶، اندکی پس از تسلط طالبان بر روی افغانستان، احسان‌الله احسان، رئیس بانک مرکزی طالبان، بیشتر اسکناس‌های افغانی در گردش را بی‌ارزش اعلام کرد. احسان این شرکت را به ارسال محموله‌های نو اسکناس افغانی برای رئیس‌جمهور برکنار شده‌ برهان‌الدین ربانی در شمال تخار متهم کرد. نرخ ارز در زمان اعلام احسان ۲۱٬۰۰۰ افغانی به یک دلار آمریکا بودجه. سپس به ۴۳٬۰۰۰ افغانی نسبت به دلار کاهش یافت. عبدالرشید دوستم، تا سال ۱۹۹۸ یک منطقهٔ خودمختار را در شمال افغانستان کنترل می‌کرد، پول خود را نیز برای منطقه خود چاپ کرد.
به دنبال مداخلهٔ آمریکا، بسیار بی‌ثبات شد. این افغانی در سپتامبر ۲۰۰۱ با ۷۳٬۰۰۰ افغانی به ازای هر یک دلار آمریکا معامله شد، که پس از سقوط رژیم طالبان در نوامبر ۲۰۰۱، به شدت به ۲۳٬۰۰۰ افغانی افزایش یافت، تا در ژانویه ۲۰۰۲ دوباره به ۳۶٬۰۰۰ افغانی سقوط کرد. تا آن زمان یک فرمانده سابق در آن زمان گفت که ممکن است «تریلیون» اسکناس در گردش باشد.
در سال ۲۰۰۵ میلادی در افغانستان اسکناس‌های ۱، ۲، ۵، ۱۰، ۲۰، ۵۰، ۱۰۰، ۵۰۰ و ۱٬۰۰۰ و ۵٬۰۰۰ و ۱۰٬۰۰۰ افغانی به چاپ رسیده‌است.
ویکی‌پدیا انگلیسی:Afghan afghani بازبینی ۱۱ نوامبر ۲۰۱۱
احمدشاه دُرّانی همچنین معروف به احمدخان ابدالی (۱۱۰۱–۱۱۵۱خ/۱۱۳۴–۱۱۸۶ق/۱۷۲۲–۱۷۷۳م) بنیان‌گذار پادشاهی درانی بود. او شخصیت محبوبی برای ملت افغانستان است. در ژوئیه ۱۷۴۷، احمدشاه توسط یک لویه جرگه در قندهار به عنوان پادشاه خراسان منصوب شد و پایتخت خود را در آنجا تأسیس کرد. احمدشاه با کمک شورایی متشکل از ۹ مشاور از اقوام خراسانی ، به سمت شرق به سمت امپراتوری گورگانی و مراته هند، غرب به سمت امپراتوری افشاریه ایران در حال تجزیه و شمال به سمت خانات بخارای ترکستان پیش رفت. در عرض چند سال، او کنترل خود را از خراسان در غرب به کشمیر و شمال هند در شرق، و از آمودریا در شمال تا دریای عمان در جنوب گسترش داد.
وی در سال ۱۷۲۲ میلادی برابر به ۱۱۳۴ هجری قمری برابر به ۱۱۰۱ خورشیدی در شهر هرات افغانستان یا در مولتان (امپراتوری گورکانی هند) پاکستان امروز به دنیا آمد. در سال تولد او، پدرش زمان خان فوت نمود. خانواده پدری‌اش از قوم سدوزائی - شاخه پوپلزائی - از قبیله‌های پشتون افغانستان می‌آیند. مادر احمدخان ابدالی زرغونه خواهر عبدالغنی‌خان الکوزی والی پیشین قندهار در زمان نادرشاه افشار بود. مادرش به قول تاریخ‌نویسان پشتون از قوم الکوزی شاخه بارکزی و در ارغنداب قندهار زندگی می‌کرد. دانشنامه بریتانیکا هم پیرامون زادگاهش نظریات گوناگونی را بازتاب نموده‌است. وی در جوانی توسط حسین هوتکی، حکمران قندهار زندانی شد ولی پس از آن‌که نادرشاه افشار در سال ۱۷۳۶ میلادی، قندهار را تصرف کرد به خدمت نادرشاه درآمد و پس از مدتی فرمانده یکی از لشکرهای نادرشاه شد.
احمدخان ابدالی در روزگار جوانی سرباز سپاه نادرشاه افشار شد. هنگامی‌که لیاقت و کفایت او برای نادر افشار ثابت شد او را به فرماندهی سپاهیان ابدالی (پشتون) و ازبک منصوب نمود. او از «خلأ قدرتی» که با قتل نادرشاه پدید آمد بهره برد و با پشتیبانی قبایل پشتون و تشکیل لویه جرگه، تصرف خزانهٔ نادرشاه و نابسامانی پادشاهی گورکانی هند فرصت یافت که دولت نوپای درانی را استحکام بخشد. در همین راستا شاه ابدالی با ایجاد وحدت سیاسی، به نام خود سکه زد. احمدشاه ذوق ادبیات و شعر نیز داشت و از این حیث به امپراتوری گورکانی هند شبیه بود. الماس کوه نور پس از قتل نادرشاه به دست وی افتاد. او که بعدها پس از به قدرت رسیدن، تخلص درانی به خود داد و ممکن با لقب "در دوران" یا استعاره الماس و "زر و سیم" و «بنا به روایتی دیگر روزی نادر از دست او خشمگین شد و گوش او را برید اما از این کار خود پشیمان شد و به او دُری بخشید» و به‌واسطهٔ یکی از این دو روایت او به احمدشاه درانی مشهور شد. تشابه اسمی دو طایفه درانی در کرمان و افغانستان، این احتمال را به وجود آورده‌است که ریشه قومی مشترکی داشته باشند.
پس از قتل نادرشاه افشار در سال ۱۷۴۷ میلادی برابر به ۱۱۵۹ هجری قمری برابر به ۱۱۲۶ خورشیدی، دولتی در افغانستان پدیدآورد.درآمدی بر تاریخ افغانستان، ص۱ هدف وی از اعلان پادشاهی همانند دیگر مدعیان نظیر علیقلی‌خان برادرزادهٔ نادر پادشاهی بر همهٔ ایران بود.
هنگامی که احمدخان ابدالی برای تحکیم یک دولت مرکزی اقدام نمود افغانستان دچار استیلای نیروهای اجنبی و تجزیهٔ کشور، نبود حکومت مرکزی، و رکود اقتصادی بود. اوضاع نابسامان اجتماعی و تحولات سیاسی در کشورهای همسایه زمینهٔ تشکیل یک حکومت مرکزی را در افغانستان آماده ساخته بود. پس از کشته شدن نادر افشار در اردوی بزرگ او بی نظمی پدید آمد. ناگفته نماند که یک بخش اردوی نادر افشار را قشون افغان‌ها تشکیل می‌داد. شمار آن‌ها تقریباً به چهار هزار غلجایی و دوازده هزار سدوزائی و ازبک می‌رسید. نظر به پیشنهاد قوماندان عمومی نورمحمد خان از سران خان غلجایی و احمد خان ابدالی قطعات افغان به قندهار سوق داده شدند. بعداً اقوام غلجایی، ازبک، ابدالی و هزاره خواهان تشکیل یک جرگه قومی شد تا یکی از اعضای جرگه (مجلس) به حیث پادشاه تعیین شود و برای ادارهٔ امور افغانستان حکومتی را تشکیل بدهد که تشکیل اینچنین جرگه‌ای مورد قبول همه سران اقوام واقع شد.
جرگهٔ مزار شیر سرخ در قلعهٔ نظامی نادر آباد در قندهار بسته شد و برای مدت نه روز ادامه پیدا کرد. اعضای جرگه به یک تصمیم نهایی نمی‌رسیدند، زیرا هر خانِ مقتدر، خواهان پادشاهی بود و تنها کسیکه در این جرگه خاموشی اختیار نموده بود، احمدخان ابدالی بود؛ زیرا احمدخان از قبیلهٔ بود که از لحاظ کمیت نسبت به دیگر قبایل کوچکتر بود. سرانجام در روز نهم، اعضای جرگه تصمیم گرفتند که یکی از اعضای جرگه را به حیث داور انتخاب نمایند. آن‌ها فرد روحانی به نام «صابرشاه کابلی» را برگزیدند که به هیچ قبیله‌ای تعلق نداشت و حتی ساکن و اهل قندهار هم نبود. صابرشاه پسر صوفی معروف «لایخوار» بود که همه مردم قندهار به او ارادت و اعتماد داشتند و این صوفی سیاستمدار از جا برخاست و احمد خان ابدالی را معرفی نمود و چند خوشهٔ گندم را به جای تاج شاهی در عمامهٔ او جاسازی کرد. خان‌های بزرگ ناگزیر با احمدشاه بیعت کردند و او را به عنوان پادشاه افغانستان قبول نمودند. پس از کشته شدن نادر افشار اوضاع ایران به بی‌نظمی گرایید. در شمال دولت جنیدی رو به انحطاط گذاشت و در هند دولت مرهته به رهبری «سیواجی» رویکار آمد و پس از مرگ اورنگ‌زیب دولت بابری هند نمی‌توانست در امور داخلی افغانستان مداخله نماید. تحولات گفته‌شده باعث شد تا برای احمدشاه اطمینان و خاطرجمعی به وجود آید. او توانست از این شرایط برای تشکیل دولت و اعادهٔ سرزمین‌های از دست رفتهٔ افغانستان استفاده اعظمی نماید. احمدشاه می‌دانست که ملاکین و رؤسای قبایل بخاطر حفظ منافع خویش، مشکلاتی را بر سر راهش به بار خواهند آورد. برای فایق آمدن بر این مشکلات، ایشان را در امور دولتی و نظامی شامل کرد و در جرگه‌ها برایشان عضویت داد و به نظریات ایشان ارج گذاشت و آن‌ها را در سفرهای نظامی مصروف ساخت.
پس از آنکه احمدشاه به پادشاهی رسید نخستین هدفش به وجود آوردن وحدت ملی و ایجاد دولت مرکزی در افغانستان برای تشکیل یک نظام باثبات بود. دومین هدف او تأمین سرحدات طبیعی از آمودریا تا سند بود و سومین هدف او دفاع در مقابل حملات کشورهای همسایه بود. برای از بین بردن اختلاف داخلی و گرفتن مشورت مردم در امور دولتی برای نخستین‌بار یک شورای دایمی تشکیل نمود که تعدادی از اعضای جرگهٔ مزار شیرسرخ نیز شامل آن بودند. برای ادارهٔ بهتر، نخست تشکیلات اداری و نظامی را به‌وجود آورد. تشکیلات گفته‌شده اقتباسی بود از تشکیلات میرویس هوتکی، و احمدشاه می‌خواست تا این کار ناتمام او را تکمیل نماید. احمدشاه در رأس همه تشکیلات اداری، قضایی و نظامی صاحب نظر قاطع بود؛ بدین معنی که شخص پادشاه ادارهٔ همه امور را به‌دست داشت و هم در سطح مرکز و ولایت تشکیلات اداری و نظامی ایجاد نمود. گرچه احمدشاه در مدت ۲۶ سال پادشاهی خود برای تحکیم حکومت مرکزی به اصلاحات اداری و سفرهای نظامی در داخل و خارج آنقدر مصروف بود که نتوانست برای انکشاف اقتصاد، آموزش و پرورش و فرهنگ کشور توجه خاصی مبذول دارد ولی با آن همه در زمان پادشاهی وی بعضی کارها مانند ساخت شهرهای قندهار و تاشقرغان، و ساخت آرامگاه خود در کنار خرقهٔ معروف به «خرقهٔ مبارک» (که نمایانگر سبک معماری آن دوران بود) صورت گرفتند. احمدشاه در قندهار، هرات و پیشاور مدارس بزرگی تأسیس نمود که مشهورترین آن‌ها مدرسهٔ «جامع کهن قندهار» بود و نیز در قندهار نخستین موزه را به نام «بیت الشرف» پایه‌گذاری کرد. احمدشاه به عرفان و فرهنگ علاقه زیادی داشت. شماری از کتب مانند: «تاریخ احمدشاهی» در دو جلد توسط منشی دربار او محمود الحسینی، «تواریخ حافظ رحمت خانی» توسط میر محمد فاضل، کتاب طبی «بحرالفواید» توسط قاضی دل محمد افغان و «خلاصة الانساب» دربارهٔ نسب پشتون‌ها توسط حافظ رحمت خان بړیڅ در زمان پادشاهی او نوشته شدند. احمدشاه طبع شعری داشت و دیوان اشعار او نشانه‌ای از علاقهٔ وی به تصوف و عرفان می‌نماید.
احمدشاه زمانی به قدرت رسید سرزمین ایران دچار آشوب و ناامنی ناشی از ترور نادرشاه افشار بود. احمدشاه هنگام حیات سیاسی و نظامی خویش بیشتر از ده مرتبه به هند، خراسان و شمال افغانستان سفر نمود.
خان جهان‌خان سپهسالار از طریق غزنی، کابل، جلال‌آباد و پیشاور تا سواحل سند رسید. ناصرخان والی کابل و پیشاور که هنوز در قدرت بود می‌خواست به کمک قشون ایماق و هزاره با قوای افغانی بجنگد، اما قشون ایماق و هزاره از جنگ امتناع ورزیدند. احمدشاه نیز به‌طرف شرق حرکت نمود و در مسیر راه با استقبال مردم روبه‌رو شد. والی پنجاب در جنگ با احمدشاه تاب پایداری ندیده و به لاهور فرار کرد و احمدشاه لاهور را اشغال نمود. شهنشاه هند از پیشروی افغان‌ها به هراس افتاد، احمدشاه مغولی ولیعهد، قمرالدین صدراعظم خود را با قوای زیاد، به مقابل افغان‌ها فرستاد و قوای افغانی تحت آتش توپخانهٔ هندی‌ها قرار گرفت که متحمل تلفات زیاد شد. احمدشاه مجبور شد پنجاب را به میرمنو و مولتان را به زاهدخان واگذار کند و خودش برای فرونشاندن شورشی که توسط لقمان‌خان برادرزاده‌اش به‌راه انداخته شده بود به قندهار مراجعت نماید.
احمدشاه در اوایل سال ۱۷۴۹ (میلادی) به هرات سفر کرد. سه نفر از حاکمان نادر افشار به احمدشاه تسلیم نگردیده بودند. از جمله آن‌ها درویش‌خان طرفداری خود را از احمدشاه اعلان نمود. هرات توسط احمدشاه تسخیر شد و موصوف درویش‌خان را به حیث والی هرات تعیین کرد. احمدشاه، شاه ولی‌خان صدراعظم خود را حکم نمود تا به مناطق شمال سفر نماید زیرا پس از انحطاط دولت جنیدی مرو، فاریاب، جوزجان، بلخ، خلم، بدخشان و تخارستان خودمختار شده بودند. شاه ولی‌خان مناطق گفته‌شده را یکی بعد دیگر به حکومت مرکزی اضافه نمود.
در بهار ۱۷۵۰ (میلادی) «عباس قلی بیات» در نیشابور بغاوت نمود. احمدشاه به نیشابور سفر کرد و عباس قلی بیات در برخورد با اردوی افغانی شکست خورده اسیر شد. احمدشاه او را مورد عفو قرار داد و به حیث حاکم نیشابور مقرر نمود. زمانی که احمدشاه به هرات رسید، مطلع شد که امیرعلم خان خزیمه به مشهد حمله کرده و شاهرخ‌میرزا نابینا نوادهٔ نادرشاه افشار را خلع نموده‌است؛ بنابراین احمدشاه به مشهد برگشت، میرعلم را شکست داد و امنیت شهر هرات را تأمین کرد.
در سال ۱۷۵۱ (میلادی) میرمنو والی پنجاب در پرداخت مالیاتی که به احمدشاه تعهد نموده بود، سستی ورزید. احمدشاه نمایندهٔ خود را نزد او فرستاد، اما والی پنجاب از پرداخت مالیات سرباز زد. احمدشاه به شرق سفر کرد. میرمنو والی پنجاب، سپهسالار «گورامل» را به مقابل احمدشاه به جنگ فرستاد. جنگ در محل «شاه دره» واقع شد، گورامل به قتل رسید و لشکر او شکست خورد. میرمنو عفو خواست و احمدشاه او را عفو و دوباره والی پنجاب مقرر نمود. میرمنو تعهد سپرد که ولایات پنجاب و مولتان بخشی از خاک افغانستان خواهد بود. سپس احمدشاه تعهدنامه گفته‌شده را توسط نمایندهٔ خود قلندرخان برای مهر و تأیید، به دربار دهلی فرستاد؛ بدین ترتیب پنجاب، مولتان و سِند متعلق به افغانستان شد. در آخر سال ۱۷۵۱ میلادی احمدشاه سپاهی را زیر رهبری خواجه عبداﷲ، برای الحاق کشمیر، از طریق «اتک» و «حسن ابدال» به کشمیر فرستاد تا خواجهٔ کشمیر مناسبات خود را با دولت هند قطع و الحاق خود را با افغانستان اعلان نماید.
میرمنو والی پنجاب در ۱۷۵۳ (میلادی) فوت نمود احمدشاه به پنجاب سفر کرد و محمدامین پسر نابالغ میرمنو را به جای او به حیث والی تعیین نمود. مادر محمدامین «بیگم مغلانی» به نیابت پسر خود امور ولایتی را پیش می‌برد و این در هنگامی بود که دربار دهلی آلت دست «عمادالملک غازی‌الدین» صدراعظم هند شده بود، و غازی‌الدین، احمدشاه پسر محمدشاه پادشاه هند را برکنار ساخت و به جای او عالمگیر دوم را بر تخت دهلی نشاند؛ و بیگم مغلانی را اسیر کرد و ولایت پنجاب را به آدینه بیک سپرد. عالمگیر سپاهی را تحت قیادت «نجیب الدوله» والی سهارنپور به مقابل احمدشاه فرستاد، اما نجیب‌الدوله بدون جنگ با احمدشاه یکجا شد و عالمگیر مجبور شد در نزدیک دهلی احمدشاه را استقبال نماید. احمدشاه به‌خاطر حفظ علایق دوستی، برادرزادهٔ عالمگیر را به عقد نکاح شاهزاده تیمور درآورد و خودش به وطن برگشت.
هنگامی که احمدشاه از هند به افغانستان بازگشت، سرداران افغان با استفاده از قوت دولت ابدالی بر دهقانان پنجاب مالیات سنگین وضع نمودند که این عمل ایشان باعث بروز شورش‌ها شد و به زودی سک‌ها، رهبری شورش را به‌دست‌آورد و در «امرتسر» به تشکیلات آغاز کردند که سرانجام منجر به زد و خورد میان افغان‌ها و سک‌ها شد. نجیب‌ﷲ یوسفزی سپهسالار هند فرار نمود، جت‌ها و راجپوت‌ها با قوای مرهته اتحاد نمودند. غازی‌الدین صدراعظم اسبق هند سک‌ها را در پنجاب علیه افغان‌ها تحریک می‌نمود. آدینه بیک به اتفاق سک‌ها در محلی به‌نام «جلندر» شمار زیادی از افغان‌ها را کشت. در ماه آوریل ۱۷۵۸ (میلادی) قوای افغانی شکست خورد و عبدالصمدخان توسط دشمن اسیر شد. شهزاده تیمور و سردار جهان‌خان سپهسالار افغانی تاب مقاومت نیاورده و تا اتک عقب‌نشینی نمودند و شورشیان به استثنای «اوده» حکمرانی همهٔ هند را به‌دست آوردند. احمدشاه عجالتاً قضیه هند را به آینده گذاشت زیرا خودش درگیر ناآرامی‌های بلوچستان بود. قوای تحت رهبری شاه ولی‌خان به بلوچستان سوق داده شد و پس از برخورد با نصیرخان رهبر شورشیان بلوچستان شکست خورده و خواهش مصالحه نمود که مورد عفو احمدشاه قرار گرفت و بلوچستان دوباره مانند گذشته جزء قلمرو افغانستان شد. احمدشاه سپاهی را تحت قیادت نورالدین به پنجاب اعزام نمود و خودش به قندهار برگشت تا نیرویی را برای تصفیه حساب با سک‌ها و مرهته‌ها جمع‌آوری نماید.
سفر هفتم به شرق
این سفر احمدشاه در شرق از اهمیت زیاد برخوردار بود، زیرا در سال ۱۷۵۸ میلادی در هند اتفاقات مهم رخ داد نخست سیک‌های پنجاب قیام نمودند، ثانیاً امپراتوری مراتا به هند مرکزی و شمالی داخل شدند و سوم این‌که حکومت اسلامی که به دست مسلمانان تشکیل شده بود، به سقوط مواجه شد، درحالی‌که احمدشاه مشغول سرکوبی نصیرخان بلوچ بود. وقتی‌که «سندیا» رئیس مرهته‌ها به هند مرکزی رسید، راجپوت‌ها و جت‌ها باهم اتحاد نمودند و سندیا به‌طرف پنجاب حرکت نمود. آدینه بیگ نیز با ایشان همراه شد و پنجاب را اشغال کرد. شهزاده تیمور و سردار جهان‌خان به پیشاور عقب‌نشینی کردند. موقعی که احمدشاه از بلوچستان مطمئن شد، با سی هزار سرباز از طریق دره بولان به سند رسید و با شهزاده تیمور و جهان‌خان یکجا شده و به‌طرف پنجاب حرکت نمودند. به مجردی که سندیا و غازی‌الدین از حرکت احمدشاه مطلع شدند با نجیب‌الدوله صلح کردند و به جانب دهلی روان شدند، در دهلی عالمگیر دوم را به قتل رساندند و نواسهٔ اورنگ‌زیب را پادشاه ساختند، در چنین وضعیتی احمدشاه با سه نیرو (نخستی مربوط به «سندیا» در طول راه دهلی، دومی مربوط «هولگر» در کنار چپ رود جمنا و سومی مربوط به «جنگورا» و غازی‌الدین) روبه‌رو شد؛ و به مجردی که جنگ آغاز شد نیروهای سه‌گانه در مقابل سپاه احمدشاهی شکست خوردند. هنگامی‌که غازی‌الدین و جنگورا از شکست نیروهای خویش آگاه شدند دهلی را رها کردند و گریختند. رهبر مرآته‌ها «بالاباجی» به همهٔ رؤسای مرآته‌ها فرمان داد که لشکر تازه‌ای را سر و سامان دهند. راجپوت‌ها با مرهته‌ها اتحاد نمودند که شمارشان به صد هزار تن می‌رسید؛ درحالی‌که شمار سپاه احمدشاه شصت هزار نفر بود. در میدان پانی پت جنگ عظیمی رخ داد که در آن افغان‌ها پیروز شدند و نیروهای مخالفان شکست خوردند. احمدشاه داخل دهلی شد و تخت دهلی را به شهزاده علی گوهر، امور سیاسی و اداری را به شجاع‌الدوله و بخش نظامی را به نجیب‌الدوله سپرد و خودش به قندهار مراجعت نمود. یادآور می‌شویم که پیشوای مارتاها به نیت جنگ و استقلال هند از شاه افغان علیه احمدشاه برخاست؛ لذا در واپسین دمان آغاز جنگ احمدشاه از خیانت برادرش در افغانستان آگاه شد. پس عزم جزم نمود تا به هرات بازگردد؛ لذا دستور آتش‌بس داد و در خیمه شورصلح با پیشوای مارتاها از جسارت و آزادمردی او به خشم آمد و چون پیشوا شرایط احمدشاه را نپذیرفت چنین گفت: یکم هندوستان سپس افغانستان. پیشوا در جواب گفت: صحیح هندوستان همیشه مهم‌تر بوده پس نامش در آغاز می‌آید.
در سال ۱۷۶۲ میلادی سک‌های پنجاب تحت رهبری «جیساسنگ» دوباره دست به شورش زدند و امرتسر را به یک مرکز نظامی تبدیل نمودند و در کشمیر تبلیغات ضد افغانی را براه انداختند و شهر لاهور را اشغال کردند. احمدشاه به سوی پنجاب حرکت نمود. قوای سک‌ها را شکست داد و به سردار نجیب‌الدوله هدایت داد تا امنیت «سرهند» و «کشمیر» را اعاده نماید.
پس از شکست سک‌ها احمدشاه به قندهار بازگشت. به‌دلیل ابتلا به بیماری تا پایان سال ۱۷۶۳ (میلادی) به جایی سفر نکرد. در این موقع سک‌ها با جت‌ها و مرهته‌ها اتحاد کردند و با آغاز حمله بر پنجاب و سرهند قصد تسخیر دهلی را نمودند. احمدشاه در سال ۱۷۶۳ (میلادی) به پنجاب لشکر کشید و شورشیان را شکست داد و آن‌ها را در کوهستان‌ها متواری ساخت. در اخیر سال ۱۷۶۳ (میلادی) احمدشاه، شاه ولی‌خان صدراعظم خود را به بلخ اعزام نمود تا با عبدالعزیزخان آخرین پادشاه امپراتوری جنیدی مذاکره نماید و در مذاکرات با وی قراردادی عقد شد که به موجب آن آمودریا همانند گذشته مرز میان افغانستان و بخارا تعیین شد و بعداً شاه ولی‌خان به بدخشان برگشت. لباس معروف به خرقهٔ پیغمبر را از شهر فیض‌آباد با خود به قندهار انتقال داد.
در سال ۱۷۶۹ میلادی بین نصراﷲ میرزا و نادر میرزا پسران شاهرخ نابینا برای به‌دست آوردن قدرت اختلاف پیدا شد و در خراسان وضع رو به خرابی گرایید. از این رو احمدشاه به مشهد سفر کرد، زیرا نصراﷲ میرزا با کریم‌خان زند ارتباط پنهانی برقرار نموده بود. علیمراد حاکم «تون» و «طبس» شورش و سرکشی کرد. احمدشاه مشهد را محاصره کرد و سپهسالار جهان‌خان و نصیرخان والی بلوچستان را به سرکوبی علیمراد موظف ساخت که در نتیجه علیمراد در جنگ به قتل رسید. نصراﷲ میرزا تسلیم شد و شاهرخ دختر خود را به عقد پسر احمدشاه درآورد. احمدشاه خراسان را به پاس نادر افشار به شاهرخ سپرد و خودش به قندهار بازگشت و این آخرین سفر احمدشاه بود.
احمدشاه مسئول مستقیم بسیاری از کارهای ظالمانه و وحشیانه در جنگ‌های خود بود. پس از نبرد سوم پانی‌پت سربازان احمدشاه نزدیک ۴۰ هزار زندانی و نیز مردان بالای ۱۴ سال را سر بریدند و زنان و کودکان این شهر را به بردگی گرفتند. او چنین کاری را نیز پس از تصرف شهرهای لاهور، سرهند، سبزوار، و فردوس در سال ۱۷۴۸ میلادی کرد.
در سال ۱۷۶۲ احمدشاه دستور قتل کاروان بزرگی از خانواده‌های غیرنظامی را در نزدیکی امریتسار صادر کرد. در این کشتار جمعی بین ده تا سی هزار نفر کشته شدند. سیک‌ها این رویداد را «کشتار بزرگ» می‌نامند. احمدشاه پس از تصرف امریتسار (شهر مقدس سیک) معبد طلایی را ویران کرد اجساد مردگان و گاوهای کشته شده را به دریاچهٔ مقدس آن انداخت و بسیاری پرستشگاه‌ها را ویران کرد.
احمدشاه پس از ۲۶ سال پادشاهی به بیماری سرطان مبتلا شد و به عمر پنجاه سالگی در ۱۷۷۳ میلادی درگذشت و مطابق وصیتش در کنار مسجد خرقهٔ مبارک به خاک سپرده شد.
مدل کی‌ام‌وی یک از مدل‌های رتبه‌بندی اعتباری و هم‌چنین سنجش ریسک اعتباری پرتفوی بانک است. این مدل ابتدا توسط شرکت کی‌ام‌وی استفاده شد و هم‌اکنون در بسیاری از بانک‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. این مدل یکی از اولین مدل‌های ساختاری است.
در مدل کی‌ام‌وی، شش متغیر هستند که احتمال نکول شرکت را در افق زمانی "H" مشخص می‌کنند:
برای محاسبه احتمال نکول در مدل کی‌ام‌وی باید این قدم‌ها را برداشت:
در این مدل این گونه فرض می‌شود که ارزش دارایی شرکت در زمان ،"t" formula_1 یک حرکت براونی هندسی استاندارد است؛ یا به عبارت دیگر:
که در این رابطه formula_3 (متغیری تصادفی با توزیع نرمال و متوسط صفر و واریانس یک)،
formula_4 و formula_5 به ترتیب متوسط و واریانس نرخ بازده لحظه‌ای دارایی‌های شرکت، و V_0 ارزش اولیه دارایی شرکت است.
فاصله تا نکول را می‌توان از رابطه زیر به‌دست‌آورد:
که در این رابطه "DPT" نقطه نکول و formula_5 واریانس نرخ بازده دارایی‌های شرکت است.
آزتک‌ها یک فرهنگ آمریکای میانه ای بودند که در دوره پسا کلاسیک یعنی از سال ۱۳۰۰ تا ۱۵۲۱ در مرکز مکزیک شکوفا شدند.
آزتِک‌ها یک تمدن سرخ‌پوستی در مکزیک بودند. آزتک‌ها در قرن ۱۴ میلادی یعنی زمانی که شهر تنوچ تیتلان را ساختند به قدرت رسیدند.
مردم آزتک از گروه‌های مختلف قومی مرکز مکزیک تشکیل شده بودند، به خصوص از گروه‌هایی که به زبان ناهواتل یا آزتک صحبت می‌کردند و بر قسمت‌های بزرگی از آمریکای میانه از قرن ۱۴ تا ۱۶ تسلط داشتند. تمدن آزتک بر اساس دولت شهر سازماندهی شده بود، بعضی از آن‌ها به هم پیوسته بودند تا اتحاد، کنفدراسیون سیاسی یا امپراتوری تشکیل دهند. امپراتوری آزتک یک کنفدراسیون از سه دولت شهر بود که در سال ۱۴۲۷ تشکیل شده بود. این سه دولت شهر عبارت بودند از تنوچتیتلان، مکزیکا یا تتسکوکو و تلاکوپان.
آنها به کوزه‌ها و معماریشان معروف هستند.
همچنین اساطیر آزتک‌ها بسیار معروف هستند.
آزتک‌ها از دو تقویم استفاده می‌کردند، یکی تقویم خورشیدی که به ۱۸ ماه تقسیم شده بود و دیگری تقویم مقدس.
آزتک‌ها یک تمدن در آمریکای مرکزی و مکزیک کنونی بودند. کلمه "آزتکاتل" به زبان خود آزتک‌ها یعنی ناهواتل، در لغت به معنی افرادی است که از آزتلان (سرزمین افسانه‌ای آزتک‌ها) می‌آمدند. آزتک‌ها خود را بیشتر "مکزیکا" صدا می‌کردند که امروزه نام کشور مکزیک از آن کلمه مشتق شده‌است. در سال ۱۸۱۰، طبیعت‌شناس پروسی، به نام الکساندر فون هولمبولدت، برای اولین بار لفظ مدرن "آزتک" را برای این تمدن یا ملّت، استفاده کرد.
پایتخت آزتک‌ها تنوشتیتلانTenochtitlan نام داشت و از سال ۱۳۲۵ تا ۱۵۲۱، دوازده حاکم بر آن فرمانروایی کردند. پس از جنگ‌های خونین، آخرین حکمران آزتک‌ها خود را در ۱۳ اوت ۱۵۲۱، تسلیم اسپانیایی‌ها کرد.
آزتک‌ها پرستشگاه‌ها و برج‌ها و خانه‌های بسیارِ خود را با مصالح سنگی می‌ساختند، در رشته نجوم، حقوق و حکومت پیشرفت کرده بودند، در بسیاری از هنرها و پیشه‌ها صاحب مهارت شده و به موسیقی، رقص، نمایشنامه و ادبیات علاقه‌مند بودند.
گذشته از این، آزتک‌ها چندین باغ گیاه‌شناسی یا گیاه‌پروری داشتند که اروپایی‌ها تا آن زمان چنین چیزی را ندیده بودند و با آن آشنایی نداشتند. در سرزمین آزتک‌ها شبکه بزرگی برای آبیاری زمین‌های کشاورزی ایجاد شده بود. صنعت بافندگی نیز در بین آنان پیشرفت زیادی داشت. در این میان، تأسیساتی مانند بیمارستان با پزشکان و جراحان متخصص وجود داشتند.
در سال ۱۵۱۹ میلادی یک ملوان اسپانیایی به نام ارنان کورتس همراه با ارتشی کوچک به آزتک‌ها حمله کرد. او پس از نبردهای سخت و خونین توانست قدرت و حکومت آزتک‌ها را سرنگون و نابود کند. آنگاه اسپانیایی‌ها مکزیک را جزئی از سرزمین امپراتوری اسپانیا به‌شمار آوردند ولی امروزه نیز بسیاری از سرخ‌پوستان ساکن مکزیک به زبان آزتک‌ها سخن می‌گویند. مکزیک امروزی و مکزیکی‌های معاصر از اینکه تمدن آزتک‌ها به آنها تعلق دارد بر خود می‌بالند. آنها توانسته‌اند بسیاری از شیوه‌های زندگی و آداب و رسوم آزتک‌ها را تا امروز حفظ کنند. برخی از واژه‌های آزتک نه فقط در میان مکزیکی‌ها یافت می‌شود، بلکه به زبان‌های بزرگ مانند زبان انگلیسی نیز راه یافته‌اند. از میان این واژه‌ها می‌توان به chocolate (= شکلات)، tomato (= گوجه فرنگی)، ocelot (= گربه پلنگی)، coyote (= کایوت)، avocado (= آووکادو) و برخی واژه‌های دیگر اشاره کرد.
بدین ترتیب، با آنکه قدرت و حکومت امپراتوری آزتک‌های باستان حدود چهارصد سال پیش از این نابود شد، تأثیرشان در جنبه‌های گوناگون زندگی فرهنگی مردم مکزیک همچنان زنده است.
سرخپوستان
تاریخ مکزیک
سنگ تقویم آزتک
برای آزتک‌ها مرگ ابزاری در خدمت خلقت بود. خدایان و انسان مسئولیت داشتند تا با قربانی کردن خودشان اجازه دهند زندگی ادامه پیدا کند. هم‌حیوانات و هم انسان‌ها بر اساس اینکه به کدام خدا تقدیم می‌شوند و کدام مراسم برگزار می‌شود قربانی می‌شدند. در بعضی از این مناسک نشانه‌هایی از آدم‌خواری هم وجود داشته‌است. قربانی کننده و خانواده‌اش بخش‌هایی از جسم قربانی خود را مصرف می‌کرده‌اند. هر چند که میزان رایج بودن این عمل مشخص نیست.
آدم‌خواری آزتک‌ها
جزیره پانگکور جزیره‌ای در ساحل ایالت پراک در شمال غربی مالزی غربی است.
دسترسی به این جزیره توسط قایق از شهر لوموت ممکن است و حدود ۴۰ دقیقه طول می‌کشد. پانگ کور تنها ۸ کیلومتر مربع وسعت و هزار نفر جمعیت دارد و علی‌رغم تبلیغ شدید آن توسط دولت مالزی به عنوان مرکزی توریستی (که باعث جذب گردشگران بین‌المللی بسیاری هم شده‌است) هنوز ماهیگیری و صنایع ماهی محلی، اصلی‌ترین صنعت آن هستند.
به‌طور تاریخی پانگ کور پناهگاهی برای ماهیگیران، تجار و دزدان دریایی محلی بود.
در سده هفدهم هلندی‌ها در این‌جا قلعه‌ای ساختند تا تجارت قلع در پراک را کنترل کنند.
این قلعه هنوز در این جزیره موجود است و به جاذبه‌ای گردشگری بدل شده‌است. آن را به نام قلعه هلندی (در مالایی: کوتا بلاندا) می‌نامند.
در ۱۸۷۴ در این جزیره بود که معاهدهٔ تاریخی مهمی بین سلطان محلی پراک و دولت بریتانیا امضا شد و با این قرارداد نفوذ استعماری بریتانیا بر شبه جزیره مالایا آغاز شد.
این قرارداد معاهده پانگ کور نام دارد.
پانگکور به سواحل خوب خود معروف است و امکانات اقامتی از خوابگاه‌های ارزان تا هتل‌های ۵ ستاره در آن موجود است. تلوک نیپاه و ساحل مرجان در شمال غربی جزیره از محبوب‌ترین سواحل برای جهانگردان اروپایی هستند. تلوک کتاپانگ (ساحل لاک‌پشت) نیز از سواحل زیبای این جزیره‌است.
یکی از جزایر کوچک نزدیک پانگکور، جزیره «پانگکور لائوت» است که مقابل ساحل پاسیر بوگاک قرار دارد.
تمام این جزیره توسط هتلی با همین نام اشغال شده‌است که آن را از اجلالی‌ترین هتل‌های مالزی می‌دانند. کتاب راهنمای لونلی پلانت در نسخه ژانویه ۲۰۰۷ خود این هتل را «اختصاصی‌ترین موسسه توریستی مالزی» می‌نامد. پاواراوتی، خواننده اپرای معروف ایتالیایی، بارها در این هتل اقامت کرده‌است.
وقوع فاجعه سونامی دسامبر ۲۰۰۴ در آسیای جنوب شرقی گرچه تأثیر کمی بر کرانه غربی مالزی داشت اما بر افت گردشگری در پانگ‌کور نقش داشته‌است.
سیتیآوان منطقه‌ای در ناحیه مانجونگ در پراک، مالزی است.
این منطقه ۳۳۱٫۵ کیلومتر مربع وسعت دارد و (بر طبق آمار سال ۲۰۰۰) ۹۵۹۲۰ نفر جمعیت. شهر سیتیآوان، شهر رسمی این منطقه است.
چین پنگ، رهبر مشهور حزب کمونیست مالایا در «دوران اضطراری»، در این منطقه و در شهر سیتیآوان متولد شده‌است.
بعضی اطلاعات این مقاله از اینجا استخراج شده‌اند: Malaysia,Singapore & Brunei, by Simon Richmond, Marie Cambon, Damian Harper and Richard Watkins
مانجونگ (نام سابق: دیندینگ) ناحیه‌ای واقع در جنوب غربی ایالت پراک، مالزی است.
این منطقه به علت وجود جزیره پانگ کور (جاذبه مهم توریستی) و همچنین ایستگاه نیروی دریایی سلطنتی مالزی مشهور است.
بعضی اطلاعات این مقاله از اینجا استخراج شده اند: Malaysia,Singapore & Brunei, by Simon Richmond, Marie Cambon, Damian Harper and Richard Watkins
لوموت شهری کوچک واقع در ایالت پراک، مالزی است. این شهر تنها ۳۱٬۸۸۰ نفر جمعیت دارد و در ۸۴ کیلومتری جنوب ایپوه و ۲ کیلومتری سیتیآوان واقع شده و راه اصلی به جزیره پانگ کور است. در ضمن صنایع دستی صدف و مرجان آن نیز معروف است.
این شهر که زمانی شهر کوچکی برای ماهیگیران بود اکنون به ایستگاه نیروی دریایی سلطنتی مالزی بدل شده است.
واژفٔ "لوموت" در زبان مالایی به معنای خزه، گلسنگ، یا جلبک دریایی است. می‌گویند علت این نام‌گذاری این است که پیش‌ترها پر از خزه بوده است.
اسکله لوموت راه اصلی ارتباط با جزیره پانگ‌کور است.
برخی داده‌ها از: Malaysia,Singapore & Brunei, by Simon Richmond, Marie Cambon, Damian Harper and Richard Watkins
https://web.archive.org/web/20090808094443/http://www.pulaupangkor.org/
بهشت رضا نام مهم‌ترین آرامستان مشهد است که در استان خراسان رضوی، شهرستان مشهد، ۸ کیلومتری جاده مشهد- فریمان قرار دارد. در حال حاضر این آرامستان ۱۶۵ هکتار مساحت دارد.
در این آرامستان ۳۷۰ هزار نفر دفن هستند.
این آرامستان در سال ۱۳۵۵ به بهره‌برداری رسید.
در این آرامستان قبری وجود دارد که در آن پیکرهای قربانیان بمب‌گذاری در حرم امام رضا دفن شده‌است.
لولیتاخوانی در تهران () کتابی است که آذر نفیسی استاد دانشگاه و نویسندهٔ ایرانی آن را نوشته‌است. انتشارات راندوم‌هاوس در سال ۲۰۰۳ میلادی، این کتاب را در آمریکا و به زبان انگلیسی چاپ کرد. کتاب لولیتا خوانی در تهران یکی از پرفروش‌ترین کتاب‌های دههٔ معاصر ایالات متحده است. کتاب نامبرده چندین سال در فهرست پرفروش‌ترین‌های "نیویورک تایمز" قرار گرفت و تاکنون نیز به ۳۲ زبان دنیا ترجمه شده‌است.
«لولیتا» (Loulitta) در زبان انگلیسی باستان به معنی عروسک است. و در زبان روزمره نیز به دختر جوانی گفته می‌شود که ظاهری بسیار جنسی یا رفتاری بسیار جنسی گونه دارد.معنی لوتیا در زبان انگلیسی.
موضوع اصلی کتاب، روایت خاطرات آذر نفیسی از روزهای انقلاب فرهنگی در ایران و اخراج استادان زن از دانشگاه‌ها در سال‌های نخست انقلاب ۱۳۵۷ ایران است. او در پی تعطیلی کلاس تدریس زبان انگلیسی‌اش در دانشگاه تهران، با درخواست تعدادی از دانشجویان سابقش اقدام به برگزاری کلاس‌هایی خصوصی برای آنها کرده و در این کلاس‌ها، به تدریس دروس تعطیل شده و بازخوانی رمان‌های مشهور انگلیسی را می‌کند.
نویسنده به بیان تاریخ زندگی خود از قبل انقلاب و زمان دانشجویی‌اش در آمریکا، فعالیت در کنفدراسیون دانشجویی، سپس شرکت در انقلاب و پیروزی انقلاب اسلامی، درگیری‌ها بر سر حجاب، انقلاب فرهنگی، جنگ ایران و عراق، درگذشت سید روح‌الله خمینی و دیگر موضوعات تاریخی از دیدگاه شخصی خود و در کنار آن نقد ادبی رمان‌ها در زمان‌های مختلف می‌پردازد. نفیسی در بیان تاریخ زندگی خود و تاریخ معاصر ایران، اقدام به نقد دائم جمهوری اسلامی و مخالفت با نظرات سید روح‌الله خمینی می‌کند.
"لولیتاخوانی در تهران" به چهار بخش اصلی تقسیم شده‌است که از این قرارند:
بهشت فضل نام مهم‌ترین آرامستان های شهرستان نیشابور و از جمله معروف‌ترین گورستان‌های ایران که در حومهٔ جنوب خاوری شهر نیشابور قرار گرفته‌است. این مجموعهٔ تاریخی-آرامگاهی که به خاطر در میان گرفتن آرامگاه فضل بن شاذان نیشابوری (محدث، متکلم و فقیه قرن سوم هجری)، به نام‌های "شافضل" و "شاه‌فضل" نیز شهرت دارد، دربرگیرندهٔ چهاربخش عمدهٔ «باغ آرامگاه فضل بن شاذان نیشابوری»، «آرامستان بهشت فضل»، «گلزار شهدا» و «بوستان و گلخانه فضل» است.
آرامستان بهشت فضل، در موقعیت جغرافیایی "۲۹′۰۹°۳۶ شمالی و "۰۰′۵۱°۵۸ شرقی؛ در حومهٔ جنوب خاوری شهر نیشابور و در فاصله ۲٫۵ کیلومتری میدان پروفسور صادقی (واقع در منطقه گردشگری خیام) قرار گرفته‌است. این مجموعه که در دهستان دربقاضی بخش مرکزی شهرستان نیشابور واقع شده، با فاصله‌ای در جبهه جنوبی با روستاهای محمودآباد فضل و حکیم‌آباد، و در جبهه غربی با تلخک، در جبهه شرقی با دستگرد و در جبهه شمالی با خطوط راه‌آهن و روستای لک‌لک‌آشیان همجوار است.
گورستان بهشت فضل در کنار آرامگاه فضل بن شاذان نیشابوری (محدث، متکلم و فقیه قرن سوم هجری) سامان یافته‌است و از همین روی این گورستان به نام‌های "شافضل" و "شاه‌فضل" نیز شهرت دارد. مجموعه آرامگاهی-تاریخی بهشت فضل دارای چهاربخش عمده می‌باشد:
سه بخش "باغ آرامگاه فضل بن شاذان"، "آرامستان بهشت فضل" و "گلزار شهدا" دارای ورودی‌های جداگانه می‌باشند و از ضلع شمالی هر سه بخش یادشده به بوستان فضل، راه دسترسی، وجود دارد.
مخابرات نوری عبارت است از هر فرم انتقال اطلاعات که در آن نور واسط انتقال داده باشد. کانال چنین ارتباطی می‌تواند فضای آزاد، هوا یا فیبر نوری باشد. این فناوری با پیدایش و اختراع لیزر و فیبر نوری ایجاد شد.
تا اواسط دههٔ ۱۹۷۰ میلادی تمام ارتباطات بر مبنای پیام‌رسانی توسط سیم‌های الکتریکی یا بسامدهای رادیویی میکروموج یا موج رادیویی بود که آن‌هم از طریق انتشار موج الکترومغناطیسی در فضا صورت می‌گرفت. روشن بود که موج نور باید این کار را انجام دهد اما این مهم انجام نشده بود. دو عامل مهم برای به تأخیر افتادن این امر یکی اختراع وسیله‌ای بود که منبع نوری‌ای باشد که نور را با آهنگ بسیار بالایی روشن و خاموش کند تا سیگنال پیام تولید شود. عامل دیگر مانع‌های بر سر راه نور است که باعث از بین رفتن پیام می‌شوند. این عامل‌ها مانند ابر و گرد و غبار و دود و مه می‌باشند.
بر خلاف موج رادیویی و میکرو، نور برای ارسال در فضا مناسب نیست. ارتباطات نوری امروزه به جایگاه ویژه‌ای دست پیدا کرده‌است. امروزه در کابردهای بسیار ترجیح بر ارتباط نوری است. این کاربردها انتقال داده، صوت و ویدئو، دورسنجی و شبکه‌های محلی، ارتباط‌های راه دور و شبکهٔ اینترنت است. فناوری موج نوری به کاربر این قابلیت را می‌دهد که حجم زیادی از داده را جابه‌جا کند و از تابش الکترومغناطیسی در امان بماند و نصب ساده‌ای هم داشته باشند. فناوری انتقال داده توسط فیبرنوری به خانه‌ها همFTTH نامیده می‌شود. دو اختراع در حوزهٔ دانش فوتونیک بوده‌است که راه مخابرات نوری را هموار کرده‌است. پیش‌برد دیودهای نورگسیل و توسعهٔ فناوری فیبر نوری کم‌اتلاف به عنوان رسانای نوری، این دو امر هستند. دریابه‌های نوری (حسگر) نیز گرچه از مدت‌ها پیش استفاده می‌شدن اما امروزه آن‌ها هم بسیار پیشرفته‌تر شده‌اند.
اختراع لیزر در ۱۹۶۰ نخستین گام مهم ارتباطات نوری است که بعدها اولین نسل فیبرهای ارتباط نوری با به‌کارگیری LEDها به عنوان منبع نوری شروع به کار کردند. با این حال اکثر سامانه‌های ارتباط نوری مانند فیبرهای نوری تک مدارتباط راه دور و ارتباط راه کوتاه فضایی به این صورت هستند که از ویژگی‌هایی مانند توان بالای اپتیکی و پهنای پالس باریک و مستقیم بودن بهره می‌برند.
در مخابرات فیبر نوری، نور مورد استفاده عموماً لیزر با طول موج حدود ۱۵۰۰ نانومتر است که بسته به کاربرد، بردهای مختلفی دارد.
مخابرات نوری به صورت اشتراک فرکانسی و اشتراک زمانی انجام می‌شود و فیبر می‌تواند تک-مد یا چند-مد باشد.
FIBER OPTIC DATA COMMUNICATION:TECHNOLOGICAL TRENDS AND ADVANCES,CASIMER DeCUSATIS,ACADEMIC PRESS,2002
Fundamentals Of Photonics,T.A. SALEH
کتال یک گروه عاملی یا مولکول است که دربرگیرندهٔ یک مولکول یا گروه کربندار است که از راه کربن با دو گروه آلکوکسی (-OR) پیوند دارد.
کتال مانند استال است، و بیشتر واژهٔ استال به جای آن به کار می‌رود و فرق آن‌ها براساس روش فرآوری آن‌ها است. استال‌ها را از فرآورد۶سرمگکه‌های واکنش یک آلدهید با الکل افزون بر نیاز به دست آوردند ولی نام گتان از واکنش یک کتون با الکل افزون بر نیاز است. هر چند که این نام دیگر به کار برده‌نمی‌شد، ولی به دست آیوپاک یک زیرشاخه از استالها بازشناسانده‌شد.
شکل عمومی یک کتال:
اگر R, R', R" و R"' زنجیر کربنی باشند کتال داریم. واگر R = H، یک استال داریم.
هرچند راه‌های فراوانی برای فرآوری کتال‌ها داریم ولی آن‌ها بیشتر با به‌کارگیری یک الکل و یک کاتالیزگر اسید یا هر روش دیگری برای برداشتن آب از واکنش به‌دست می‌آید که تعادل واکنش را به سوی کامل‌شدن می‌برد.
کتال‌ها و استال‌ها می‌توانند در محیط اسیدی همی‌استال و الکل بدهند و که این واکنش برگشت‌پذیر خواهدبود.
کتال برگرفته از منطقه‌ای به نام کتالان در شهرستان فیروزکوه از استان تهران است
کتال نام خانوادگی قومی از اهالی کاتالان اسپانیاست
ساز و سخن نام برنامه‌ای رادیویی است که طی سالهای ۱۳۳۷ تا ۱۳۳۸ از شبکهٔ رادیویی تهران پخش می‌شده است. نویسندهٔ این برنامه روح‌الله خالقی بوده است. محتوای این برنامهٔ توضیح و معرفی گوشه‌ها و مایه‌های موسیقی ایرانی بود. پس از این معرفی، نوازنده‌ای با تار قطعاتی می‌نواخت.
همچنین، متن این برنامه در شماره‌های ۸ تا ۱۸ مجلهٔ موسیقی رادیو به چاپ رسیده است.
نام نوازنده تار برنامه نصرالله زرین پنجه
این برنامه بسیار زیبا بود.
قمرها (اقمار، ماه‌ها یا قمرهای طبیعی) اجسام آسمانی هستند (مانند ماه به گرد سیاره زمین) که به طور طبیعی در محور جاذبه یک سیاره قرار گرفته‌اند. ماهواره‌ها و ایستگاه‌های فضایی جزء قمرهای مصنوعی به شمار می‌آیند.
قمر به طور کلی شیئ است که به دور مدار یک سیاره در گردش است.
تفاوت گردش قمر به دور سیاره با گردش سیاره به دور خورشید این است که شیئ آسمانی پس از اسارت در میدان گرانش سیاره حرکت کرده و در آخر به مکانی می‌رسد که جاذبه سیاره و ستاره، هیچکدام بر آن تأثیری ندارد. سپس در خطی که جاذبه صفر وجود دارد شروع به حرکت کرده و مداری مجازی را تشکیل می‌دهد.
در منظومه شمسی هشت سیاره و سه سیاره کوتوله قرار دارد که قمرهای آن‌ها به شرح زیر است:
WinBinder ضمیمه برای پی‌اچ‌پی است که به کاربران اجازه می‌دهد با توابع سطح پایین ویندوز کار کنند. برای مثال از یک فایل DLL استفاده کنند .
البته این برنامه یک رابط گرافیکی نیر به شمار می‌رود و به عبارتی این برنامه رابطی بین PHP و Windows API است .
ورزشگاه امارات (در انگلیسی: Emirates Stadium) نام ورزشگاه اختصاصی جدید باشگاه آرسنال است که به صورت رسمی در ۲۳ ژوئیه سال ۲۰۰۶میلادی افتتاح شد. اولین مسابقه هم یک بازی خداحافظی برای اسطوره باشگاه آرسنال، دنیس برکمپ بود و آرسنال مقابل آژاکس قرار گرفت.
در سال ۲۰۰۶ میلادی، هواپیمایی امارات با پرداخت ۳۹۰ میلیون پوند به باشگاه آرسنال، وارد قراردادی شد که به موجب آن نام ورزشگاه جدید آرسنال به مدت یازده سال (از سال ۲۰۰۶) به نام «امارات» نامگذاری شود. این مبلغ همچنین شامل حک شدن آرم شرکت هواپیمایی امارات به مدت ۷ سال بر روی پیراهن تیم آرسنال نیز می‌باشد.
ورزشگاه قدیمی تیم فوتبال آرسنال، ورزشگاه هایبری نام داشت.
برای ساخت ورزشگاه ۳۹۰ میلیون پوند هزینه گردید که باشگاه آرسنال میزانی از آن را با وام ۳۶۰ میلیون پوندی تأمین کرد. اما برای تهیه باقی هزینه‌ها مدیریت هوشمند به کمک آرسنال آمد. آن‌ها در بخشی از مازاد زمین‌های ۴۰ هزار متر مربعی که برای انتقال کارخانه خریداری کرده بودند ساخت و ساز انجام دادند و با فروش آن‌ها تأمین بخش دیگری از بودجه را کردند همچنین محوطه به جای مانده از تخریب هایبری هم با ساخت ۲۰۰۰ دستگاه آپارتمان درآمدزایی خواهد کرد به دنبال راه‌های کسب بودجه قراردادهایی با اسپانسرهایی نظیر هواپیمایی امارات و نایک نیز به امضا رسید.
زبان اُردو (اردو: یا ) یک زبان هندوآریایی است که بیشتر در جنوب آسیا گفتگو می‌شود. اردو زبان ملی، میانجی و رسمی پاکستان است. اردو در هند یک زبان برنامه هشتم است که وضعیت، کارکرد و میراث فرهنگی آن توسط قانون اساسی هند به رسمیت شناخته شده‌است. Quote: "The Eighth Schedule recognizes India’s national languages as including the major regional languages as well as others, such as Sanskrit and Urdu, which contribute to India’s cultural heritage. … The original list of fourteen languages in the Eighth Schedule at the time of the adoption of the Constitution in 1949 has now grown to twenty-two." Quote: "As Mahapatra says: “It is generally believed that the significance for the Eighth Schedule lies in providing a list of languages from which Hindi is directed to draw the appropriate forms, style and expressions for its enrichment” … Being recognized in the Constitution, however, has had significant relevance for a language's status and functions. این زبان دارای وضعیت رسمی در چندین ایالت هند نیز هست.
اردو به عنوان گونه معیار فارسی‌شده زبان هندوستانی توصیف شده‌است. اردو و هندی دارای پایه واژگان مشترک هندوآریایی و همانندی‌های واجی و نحوی بسیار هستند که این باعث می‌شود که آن‌ها در گفتار محاوره‌ای برای یکدیگر قابل درک باشند. اردوی رسمی واژگان ادبی و فنی و برخی ساختارهای دستوری ساده را از فارسی می‌گیرد، در حالی که هندی رسمی این‌ها را از سانسکریت می‌گیرد. زبان اردو بیش از نیمی از واژگان (به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم) و بخش عمده دستور زبان و الفبا و شعر خود را از زبان پارسی گرفته‌است. امروزه زبان‌های فارسی و اردو از جمله نزدیک‌ترین زبان‌های جهان به یکدیگر به‌شمار می‌روند. زبان اردو چون در محیط زبان فارسی بالیده و رشد کرده‌است، به شدت تحت تأثیر این زبان قرار گرفته‌است. این تأثیر به ویژه در ادبیات اردو تا آن حد است که شعر اردو را پرتویی از شعر فارسی شمرده‌اند. ادبیات اردو در زیر بال شعر فارسی پرورش یافته، از این مادرخوانده نظم و نثر، سبک و مضمون، بحر و وزن و قافیه و شکل را به ارث برده و مخصوصاً الفاظش به‌طور کامل از فارسی نشات گرفته‌است.https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=106606
اردو در سده هجدهم به زبان ادبی تبدیل شد و دو گونه معیار مشابه از آن در دهلی و لکهنو پدید آمد. از سال ۱۹۴۷ گونه معیار سوم آن نیز در کراچی پدید آمده‌است. دکنی، گونه کهن‌تری که در گذشته در جنوب استفاده می‌شد، هم‌اکنون منسوخ شده‌است.
در سال ۱۸۳۷ هنگامی که کمپانی هند شرقی (انگلیس ها)اردو را به جای فارسی، زبان دربار امپراتوری‌های اسلامی هند انتخاب کرد، این زبان به عنوان زبان اداری کمپانی در سراسر شمال هند انتخاب شد. عوامل مذهبی، اجتماعی و سیاسی که در دوره استعمار به وجود آمدند منجر به تمایز میان اردو و هندی و ستیز اردو و هندی شدند.
طبق برآورد ناسیونال انسکلوپدین در سال ۲۰۱۰، اردو بیست و یکمین زبان نخست پرگویشور در جهان بود که ۶۶ میلیون نفر آن را به عنوان زبان مادری خود صحبت می‌کردند.Mikael Park
, vall, "Världens 100 största språk 2007" (The World's 100 Largest Languages in 2007), in "Nationalencyklopedin". Asterisks mark the 2010 estimates for the top dozen languages. طبق تخمین‌های اتنولوگ در سال ۲۰۱۸، اردو یازدهمین زبان پرگویشور جهان با ۱۷۰ میلیون گویشور کل، شامل کسانی که به آن به عنوان زبان دوم صحبت می‌کنند، بود.
اردو همانند هندی گونه‌ای از هندوستانی است.Dua, Hans R. (1992). برخی از زبان‌شناسان اظهار داشتند که نخستین شکل‌های زبان اردو از گونه قرون وسطیایی اپبرمشه زبان شورسینی، یک زبان هندوآریایی میانه که نیای دیگر زبان‌های نوین هندوآریایی است، تکامل یافته‌است.Schmidt, Ruth Laila. "1 Brief history and geography of Urdu 1.1 History and sociocultural position."Malik, Shahbaz, Shareef Kunjahi, Mir Tanha Yousafi, Sanawar Chadhar, Alam Lohar, Abid Tamimi, Anwar Masood et al.
محمود غزنوی لاهور را در 1027 کنترل کرد. گویش پنجابی قرون وسطایی لاهوری شروع به اقتباس از کلمات فارسی از دوران حکومت او کرد و زبان جدیدی را تشکیل داد که در آن زمان به نام لشکری زبان یا لشکری به اختصار شناخته می شد. تقریباً 177 سال بعد، ارتش غزنوی به دهلی حمله کرد.
در منطقه دهلی هندوستان زبان مورد استفاده کهریبولی بود که کهن‌ترین گونه آن به هندی باستان معروف است. این زبان به گروه هندی غربی زبان‌های هندوآریایی مرکزی تعلق داشت. ارتباط فرهنگ هندوان و مسلمان در دوره حکومت مسلمانان در هند منجر به توسعه هندوستانی به عنوان فرآورده یک تهذیب ترکیبی گنگ-جامونی شد. در شهرهایی مانند دهلی، هندی باستان شروع به گرفتن وام‌واژه از فارسی کرد و همچنان «هندی» و سپس نیز «هندوستانی» خوانده شد.در جنوب هند (به ویژه در گلکنده و بیجاپور)، گونه‌ای از این زبان در قرون وسطی شکوفا شد که به نام دکنی معروف است و از تلوگو و مراتی وام‌واژه پذیرفته‌است.یک سنت ادبی آغازین هندوی توسط امیر خسرو در اواخر سده سیزدهم پایه‌گذاری شد.از سده سیزدهم تا اواخر سده هجدهم به زبانی که اکنون اردو شناخته می‌شود "هندی"، "هندوی"، "هندوستانی"، "دهلوی"، "لاهوری ،" و "لشکری"Malik, Muhammad Kamran, and Syed Mansoor Sarwar. گفته می‌شد. در پایان سلطنت اورنگ‌زیب در اوایل سده ۱۸، زبان مشترک دهلی شروع به نامیده شدن به عنوان "زبان اردو" کرد که از واژه ترکی "اردو" (ارتش) آمده بود و به معنی "زبان اردوگاه" یا به خود اردو " "لشکری زبان" "، بود. در آغاز سلطان‌نشین دهلی، فارسی را به عنوان زبان رسمی خود در هند برگزید و این سیاست را امپراتوری گورکانی نیز ادامه داد که از سده ۱۶ تا ۱۸ در بیشتر مناطق شمالی جنوب آسیا حکومت و نفوذ فارسی را در هندوستان تقویت می‌کرد.نام "اردو" نخستین بار در حدود سال ۱۷۸۰ میلادی توسط غلام همدانی مصحفی، شاعر اردوزبان، معرفی شد. اردو به عنوان یک زبان ادبی، در محیط‌های ممتاز و نخبه شکل گرفت.در حالی که اردو دستور زبان و واژگان اصلی هندوآریایی گویش محلی کهریبولی را حفظ کرده بود، سامانه نوشتاری نستعلیق را،که به عنوان سبک خوشنویسی فارسی توسعه یافته بود، برای نوشتن برگزید.
اردو، که بیشتر توسط حاکمان انگلیسی هند به عنوان هندوستانی خوانده می‌شد، با سیاست‌های انگلیس برای سد نفوذ فارسی، در هند استعماری ترویج شد.در هند استعماری، "مسلمانان و هندوها در استان‌های متحد در قرن نوزدهم به یک زبان یکسان، یعنی هندوستانی، گفتگو می‌کردند؛ خواه آن را هندوستانی می‌نامیدند، خواه هندی، اردو، یا یکی از گویش‌های محلی آن مانند برج یا اودهی. " نخبگان جوامع مذهبی مسلمان و هندو در دادگاه‌ها و ادارات دولتی این زبان را به خط فارسی-عربی می‌نوشتند؛ گرچه هندوها همچنان از خط دیواناگری در برخی موارد ادبی و مذهبی استفاده می‌کردند ولی همواره مسلمانان از خط فارسی-عربی استفاده می‌کردند. in Pollock (2003)اردو در سال ۱۸۳۷ به همراه انگلیسی جایگزین فارسی به عنوان زبان رسمی هند شد.در مدارس اسلامی هند استعماری، مسلمانان فارسی و عربی را به عنوان زبان تمدن هندی‌اسلامی آموزش می‌دیدند. انگلیسی‌ها برای ترویج سواد در میان مسلمانان هند و جذب آن‌ها در مدارس دولتی، شروع به آموزش اردو با خط فارسی-عربی در این موسسات آموزشی کردند و از این پس، اردو توسط مسلمانان هند به عنوان نماد هویت دینی آن‌ها دیده شد.هندوها در شمال غربی هند، تحت عنوان آریا سماج، بر ضد استفاده تنها از خط فارسی-عربی دست به شورش زدند و اظهار داشتند که این زبان باید به خط دیواناگری نوشته شود، که این نوشتن به دیواناگری باعث واکنش انجمن اسلامی لاهور شد. هندی نوشته‌شده به دیواناگری و اردوی به خط فارسی-عربی پایه‌گذار یک شکاف فرقه‌ای به صورت «اردو» برای مسلمانان و «هندی» برای هندوها شد، شکافی که با چندپارگی هند استعماری به عنوان زبان کشور هند و زبان کشور پاکستان پس از استقلال رسمیت یافت (گرچه هنوز هم شاعران هندویی هستند که به نوشتن به اردو ادامه می‌دهند، از جمله گوپی چند نارنگ و گلزار).
اردو در سال ۱۹۴۷ به عنوان زبان رسمی پاکستان انتخاب شد چرا که پیشتر زبان میانجی مسلمانان در شمال و شمال غربی هند بریتانیا بود؛ گرچه به عنوان زبان ادبی نویسندگان هند استعماری از جمله بمبئی، بنگال، اودیسا و تامیل نادو نیز به کار می‌رفت. در سال ۱۹۷۳، اردو به عنوان تنها زبان ملی پاکستان شناخته شد - اگرچه به زبانهای انگلیسی و منطقه‌ای نیز رسمیت رسمی داده شد. پس از حمله شوروی به افغانستان در سال ۱۹۷۹ و ورود میلیون‌ها پناهجوی افغانستانی به پاکستان، بسیاری از آن‌ها، از جمله کسانی که به افغانستان بازگشتند، به هندی-اردو تسلط دارند. این اتفاق با قرارگیری افغانستانی‌ها در برابر رسانه‌های هند و فیلم‌ها و آهنگ‌های عمدتاً هندی-اردوی بالیوود بیش از پیش تقویت شد.
تلاش‌هایی برای پاکسازی اردو از واژگان پراکریت و سانسکریت و هندی از واژه‌های فارسی صورت گرفته‌است؛ واژگان جدید برای اردو عمدتاً از فارسی و عربی و برای هندی از سانسکریت گزیده می‌شوند.انگلیسی به عنوان زبان رسمی، تأثیر زیادی روی هر دو اعمال کرده‌است.جنبشی به سوی فارسی‌سازی بیش از حد اردو از زمان استقلال آن در پاکستان در سال ۱۹۴۷ پدیدار شد که به اندازه سانسکریت‌سازی بیش از حد هندی «مصنوعی» است.فارسی‌سازی بیش از حد اردو تا حدی به دلیل افزایش سانسکریت‌سازی هندی انجام شد.با این حال، سبکی از اردو که به‌طور روزمره در پاکستان گفتگو می‌شود، شبیه هندوستانی خنثی است که به عنوان زبان میانجی در شمال شبه‌قاره هند عمل می‌کند.
بیش از ۱۰۰ میلیون گویشور بومی اردو در هند و پاکستان با هم وجود دارد: طبق سرشماری سال ۲۰۱۱، ۵۰٫۸ میلیون اردوزبان در هند (۴٫۳۴٪ از کل جمعیت) وجود داشت و در برآوردی در سال ۲۰۰۶ تقریباً ۱۶ میلیون اردوزبان در پاکستان یافت می‌شد. در انگلستان، عربستان سعودی، ایالات متحده و بنگلادش نیز چند صد هزار گویشور اردو وجود دارند.با این حال، هندوستانی، که اردو یکی از گونه‌های آن است، بسیار گسترده‌تر صحبت می‌شود و سومین زبان رایج در جهان پس از ماندارین و انگلیسی است.نحو (دستور زبان)، صرف و واژگان اصلی اردو و هندی اساساً یکسان هستند - بنابراین زبان شناسان معمولاً آن‌ها را به عنوان یک زبان واحد می‌شمارند، در حالی که برخی ادعا می‌کنند که آن‌ها به دلایل سیاسی اجتماعی باید به عنوان دو زبان متفاوت در نظر گرفته شوند.e.g.
اردو به دلیل تعامل با زبان‌های دیگر، در هر کجا که صحبت شود بومی‌سازی شده‌است؛ از جمله در پاکستان. اردو در پاکستان دستخوش تغییراتی شده‌است و واژه‌های زیادی را از زبان‌های منطقه‌ای وام گرفته‌است، بنابراین این به اردوزبانان در پاکستان این امکان را می‌دهد که خودشان را راحت‌تر بشناسند و به آن زبان طعم و مزه پاکستانی می‌بخشد. به همین ترتیب، گویش‌هایی اردویی را که در هند صحبت می‌شود، همانند اردوی معیار لکهنو و دهلی و همچنین دکنی جنوب هند (دکن)، نیز می‌توان به راحتی شناخت.اگر یک گویشور اردو و هندی از استفاده از واژگان ادبی خودداری کنند، به دلیل شباهت این دو، به راحتی می‌توانند سخن یکدیگر را درک کنند.
گرچه بیشتر جمعیت پاکستان به اردو تسلط دارند، تنها ۷ درصد از آن‌ها از آن به عنوان زبان مادری خود را در سرشماری ۱۹۹۲ یاد کردند.بیشتر حدود سه میلیون پناهجوی افغانستانی با خاستگاه‌های مختلف قومی (مانند پشتون، تاجیک، ازبک، هزاره و ترکمن) که بیش از بیست و پنج سال در پاکستان اقامت داشتند، نیز به زبان اردو تسلط دارند.مهاجران از سال ۱۹۴۷ بیشینه جمعیت را در شهر کراچی تشکیل داده‌اند.روزنامه‌های زیادی به زبان اردو در پاکستان منتشر می‌شوند، از جمله "روزنامه‌های دیلی جنگ" "، " و "ملت".
هیچ منطقه‌ای در پاکستان از اردو به عنوان زبان مادری خود استفاده نمی‌کند، اگرچه این زبان به عنوان زبان نخست مهاجران مسلمان (معروف به مهاجران) در پاکستان که پس از استقلال در سال ۱۹۴۷ هند را ترک کردند، صحبت می‌شود.اردو در سال ۱۹۴۷ به عنوان نمادی از وحدت برای دولت جدید پاکستان انتخاب شد، زیرا پیشتر به عنوان زبان میانجی در میان مسلمانان در شمال و شمال غربی هند انگلیس عمل کرده بود. این زبان در تمام استان‌ها / سرزمین‌های پاکستان نوشته و گفتگو می‌شود و مورد استفاده قرار می‌گیرد، هرچند مردم مناطق مختلف ممکن است زبان‌های بومی مختلفی داشته باشند.
اردو به عنوان یک درس اجباری تا دبیرستان در هر دو سامانه دبیرستان‌های انگلیسی و اردو تدریس می‌شود، که میلیون‌ها اردوزبانان زبان دوم را در میان افرادی که زبان مادری آن‌ها از دیگر زبان‌های پاکستان است، تولید کرده‌است- که این به نوبه خود منجر به به جذب واژگان از زبان‌های مختلف منطقه‌ای پاکستانی و همچنین جذب واژگان اردو به زبان‌های منطقه‌ای شده‌است. با وجود اینکه مردمان بسیاری به اردو سخن می‌گویند، این زبان عطر و طعم خاصی از پاکستان پیدا کرده‌است که باعث تمایز بیشتر آن از زبان اردویی که توسط گویشوران بومی آن صحبت می‌شود، و در نتیجه گوناگونی بیشتری در زبان، شده‌است.
در هند، اردو در مناطقی که اقلیت‌های بزرگی از مسلمان وجود دارند یا شهرهایی که در گذشته پایگاه امپراتوری‌های مسلمان بوده‌اند، گفتگو می‌شود. این شامل بخش‌هایی از اوتار پرادش، مادها پرادش، بیهار، تلانگانا، آندرا پرادش، ماهاراشترا، کارناتاکا و شهرستان‌هایی مانند لکهنو، دهلی، مالیرکوتله، بریلی، میروت، سهاران‌پور، مظفرنگر، رورکی، دیوبند، مرادآباد، اعظم‌گره، بیجنور، نجیب‌آباد، رامپور، علیگر، الله‌آباد، گوراخوپور، آگره، کانپور، بدایون، بوپال، حیدرآباد، اورنگ‌آباد، بنگلور، کلکته، میسور، پتنه، گلبرگه، پاربانی، ناندید، کوچی، ماله‌گاون، بیدر، آجمبر و احمدآباد می‌شود. برخی از مدارس هند زبان اردو را به عنوان زبان نخست آموزش می‌دهند و برنامه‌های درسی و امتحانات را به این زبان دارند. در صنعت بالیوود هند معمولاً از زبان اردو - به ویژه در آهنگ‌ها - استفاده می‌کند.
هند دارای بیش از ۳٬۰۰۰ نشریه اردو از جمله ۴۰۵ روزنامه روزانه اردو است.روزنامه‌هایی مانند "نشاط نیوز اردو"، "صحرای اردو"، "دیلی سالار"، "هندوستان اکسپرس"، "دیلی پاسبان"، "سیاست دیلی"، "منصف دیلی" و "انقلاب" در بنگلور، ملگاون، میسور، حیدرآباد و بمبئی به اردو منتشر و توزیع می‌شوند.
در بیرون از جنوب آسیا، اردو توسط بسیاری از کارگران مهاجر جنوب آسیایی در مراکز عمده شهری کشورهای حاشیه خلیج فارس صحبت می‌شود. این زبان همچنین توسط تعداد زیادی از مهاجران و فرزندان آن‌ها در مراکز مهم شهری انگلستان، ایالات متحده، کانادا، آلمان، نروژ و استرالیا گفتگو می‌شود. اردو در کنار عربی، دو زبان پرگویشور مهاجران در کاتالونیا هستند.