moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
در دوران قاجاریه، این شهر به دلیل نزدیکی به مرز روس‌ها، از اهمیت استراتژی بالایی برخوردار بود. هنوز بقایای دیوارهای دفاعی شهر که به درخواست فتحعلی شاه، به دست ژنرال گاردن در قرن سیزدهم هجری قمری/ نوزدهم میلادی در اطراف این شهر ساخته شده، امروزه به چشم می‌خورد. بعدها شهر خوی شاهد درگیری شدید بین ملی‌گرایان و سلطنت‌طلبان پیشین در جریان جنگ جهانی اول بود.
احمد کسروی در کتاب تاریخ هیجده ساله آذربایجان اینچنین روایت می‌کند:
در روز اول تیر ۱۲۹۷ شمسی و ۱۳ رمضان ۱۳۳۶ خبر عبور آندرانیک اوزانیان از ارس طی تلگرافی به شهبندری در خوی می‌رسد. یکی نیروی ۵۰۰ نفری مرکب از عسکرهای عثمانی و سواران ایرانی برای دفاع همان شب به ائو اوغلی عزیمت کردند در ظلمت شب عسکرهای عثمانی در به در به دنبال ارمنیها در جستجو بودند آن‌ها را هر جا می‌یافتند از خانه‌ها بیرون می‌کشیدند و می‌بردند و در خارج شهر می‌کشتند.تاریخ خوی، ریاحی، ص 508 که در گردنه ارسی به نیروی آندرانیک برخورده و جنگ درگرفت که نتیجه آن پیروزی آندرانیک بود.
سپیده دم روز دوشنبه سوم تیرماه ۱۲۹۷ صف‌های مهاجمان در کنار شهر پدیدار شددهقان، علی (1348). سرزمین زردشت، اوضاع طبیعی سیاسی اقتصادی فرهنگی اجتماعی تاریخی رضائیه، تهران: ابن سینا. ص 530 و با استتار در مزارع کنار شهر نیمی از شهر را محاصره کردند.تاریخ هیجده ساله آذربایجان، کسروی، ص 84
محاصره خوی هم‌زمان با لشکرکشی عثمانی به سمت ارومیه بود که با اطلاع از محاصره مسیر خود را به سمت خوی عوض کردند.سرزمین زردشت، دهقان، ص 530 در این بین مردم شهر با کمک معدود سلاح داران، تا رسیدن عثمانی‌ها مقاومت کردند. در این زمینه کسروی در تاریخ ۱۸ ساله آذربایجان می‌نویسد: خوئیان با همه بدی افزار و نداشتن مترالیوز می‌جنگیدند. آن چند تن زخمیان عثمانی نیز به یاری پرداخته و هریکی به سنگ دیگری درآمده و می‌کوشیدند. زنان هم به مردان آمیخته و یاری دریغ نمی‌کردند و برای جنگیان آب و شربت و خوردنی می‌آوردند و این به دلیری آنان می‌افزود، نیز چند تن سواره آواچیق به یاری آمدند و این نیز مایه پشتگرمی گردید.تاریخ هیجده ساله آذربایجان، کسروی، ص 753
لشکر عثمانی بعد از تغییر مسیر به سمت خوی محتملاً در بعد از ظهر یکی از روزهای پنجم یا ششم تیر به خوی می‌رسد. بنا به نوشته امین ریاحی توپخانه عثمانی نیروی ارمنی را زیر آتش گرفت و به اندک مدتی همه را در هم شکست و آن‌ها را وادار به فرار کرد. کوه غضنفر به دست عثمانی‌ها افتاد و در پشت شهر نبرد ادامه یافت تا اینکه نزدیک غروب سپاه عثمانی به تازه کند رسیده و شلیک توپ‌ها را به سمت سعید آباد ادامه دادند و تا جلفا به تعقیب ارامنه پرداختند و در نهایت با گذر ارامنه از ارس و آتش زدن دهانه پل جلفا تعقیب و گریز فروکش کرد.تاریخ خوی، ریاحی، ص511 به نوشته مهدی آقاسی، علی احسان پاشا بعد از شکست آندرانیک عمده قوای خود را به سمت ارومی سوق داد و باعث پیروزی مسلمانان علیه مسیحیانی که توسط نیروهای انگلیسی و فرانسوی حمایت می‌شدند، شد.تاریخ خوی، مهدی آقاسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی تبریز 1350، ص 432
در شهر خوی هم شبیه به سایر شهرهای ایران برخی آداب و رسوم با مناسک خاصی برگزار می‌شود. یکی از این روزهای خاص در خوی، شب چله است. شب یلدا یا شب چیلله گئجه‌سی به‌عنوان طولانی‌ترین شب سال، آخرین شب پاییز و نخستین شب زمستان در شهر خوی گرامی داشته می‌شود.نگاهی بر آداب و رسوم شب چله در خوی، خبرگزاری ایرنا
در این شب مردم خوی دورهم جمع می‌شوند و این شب را تا صبح بیدار می‌ماند. رسم بر این است که در این شب به بازدید از بزرگان فامیل می‌روند و اگر نوعروسی به‌تازگی ازدواج کرده باشد، به دیدن او می‌روند. در این شب داماد هدایای خود را در سینی مسی می‌گذارد که به این سینی «خونچا» می‌گویند و روی آن دستمالی گلدوزی شده قرار می‌دهند و به نوعروس هدیه می‌دهند.
در این شب افراد دور کرسی جمع می‌شوند و شهریارخوانی و کوراغلوخوانی می‌کنند. یکی از شعرهای مهمی شهریار که در این شب خوانده می‌شود، به شرح زیر است:
چیله چیخار بایراما بیر آی قالار
پینتی آرواد قوورمانی قورتارار
گئدر باخار گودول ده یارماسینا
باخ فلکین گردش و غوغاسینا
آثار تاریخی زیادی در منطقه خوی قرار دارد از جمله: مزار شمس تبریزی و برج شمس تبریز، دروازه سنگی، بقعه شیخ نوایی، مسجد مطلب خان، پل خاتون، بازار خوی، کارونسراهای خوی اطراف آن، پل قطور، ساختمان شهرداری پیشین، کلیسای سورپ سرکیس، مسجد شاه «سید الشهداء» خوی، مسجد ملاحسن و آرامگاه پوریای ولی. علمدار خوی، امام زاده سید بهلول، زیارتگاه میر فتاح و آبشار بدلان ،غار علی شیخ، تکیه گاه حضرت ابوالفضل، انصار الحسین خوی (بالا امام زاده) را نام برد.
یکی از نمادهای خوی آرمگاه شمس تبریزی است - خوی شهر عشق مرید مولانا شمس تبریزی است.
اولین کنگره بین‌المللی شمس تبریزی در خوی در سال ۱۳۸۹ با حضور بیش از ۴۰ بازیگر معروف از خانه سینمای ایران چون (علی نصیریان پرویز پرستویی ،هانیه توسلی، حمید جبلی و غیره) و آواز خانی‌های شوالیه ایران همچون: شهرام ناظری، مختاباد، سراج سالار عقیلی و چهره بین‌المللی با نام عالیم قاسیم اوف کلید خورد، که هرساله و در سال ۱۳۹۴ کنگره شمس برای چندمین بار به صورت بین‌المللی به روی صحنه می‌رود؛ که مصادف است با ۷ مهر ماه که هرساله مهمانان و گردشگرانی از کشورهای: آلمان بلغارستان - ترکیه - آذربایجان - پاکستان و… به‌مدت یک هفته برگزار می‌شود که از جمله برنامه‌های فرهنگی شاد و نمایشگاه و کنسرت‌ها از جمله برنامه‌های یاد شده در بزرگداشت روز شمس تبریزی مابین شهرهای خوی - تبریز - شیراز - نیشابور می‌باشد.
خوی به خاطر دارا بودن شکارگاه‌های زیاد مورد توجه شاه اسماعیل صفوی بود. شاه اسماعیل به خاطر آب و هوای خوش خوی زیاد به این شهر سفر می‌کرد و نقل است که شاخ قوچ‌هایی که در عمارت برج شمس تبریزی مشاهده می‌شود توسط شاه اسماعیل شکار شده‌اند. شاه اسماعیل با الهام از طبیعت زیبای خوی شعر می‌سرود.
خوی در میان کوه‌های بلند واقع شده‌است به همین دلیل آب و هوای آن در تابستان گرم و در زمستان بسیار سرد است. آب و هوای این شهرستان در فصل بهار بسیار دلچسب است. کوه چله‌خانه در مجاورت این شهرستان قرار دارد و نیز کوه اورین که برای مردم این شهر کوهی با ارزش و تاریخی است.
منطقه بکر جهنم دره خوی یا به قولی دره قیریس که یک دره کاملاً بکر با کوه‌ها و صخره‌هایی است که از وسط شان راه عبوری دارند و ارتفاع آن‌ها گاهی به ارتفاع یک برج ده طبقه می‌رسد که در بالا به همدیگر چسبیده‌اند. در این دره سرسبز جانورانی مانند خرس قهوه‌ای، آهو، و گوزن وجود دارند.
شهر سرسبز و توریستی فیرورق – روستای علی شیخ – روستای وار و پسک – و منطقه قطور با آبگرم و درمانی آن یکی از مراکز گردشگری این شهرستان بحساب می‌آید.
جشنواره‌های تابستانی در خوی هم‌زمان با مسافرت‌های تابستانی گردشگران به شهرستان خوی و برداشت محصولاتی همچون آفتابگردان، گل محمدی، آلبالو و فرش انجام می‌شود که گردشگران ضمن بازدید از اماکن تاریخی و اقامت در خوی و دیدن زیبایی‌های طبیعی و طبیعت بکر می‌توانند در جشنواره‌های تابستانی خوی هم شرکت کنند که مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به جشنواره آفتابگردان که نماد خوی هست اشاره کرد که به‌مدت یک هفته در پارک بزرگ ملت خوی با کنسرت‌هایی مانند گروه رستاک و… رقص‌های محلی هر شب برگزار می‌شود اشاره کرد.
سال‌ها پیش به دلیل نوع خاک مزارع خوی پنبه در آن کاشته و بهره‌برداری می‌شد؛ و این مزارع سبب به وجود آمدن نساجی در خوی شد؛ ولی کم‌کم مزارع پنبه جای خود را به آفتابگردان (گونه باخان) داد.
تخمه آفتابگردان از محصولات اصلی این شهرستان است که در کشور معروف است. همچنین عسل مرغوب این شهرستان از دیگر محصولات غذایی می‌باشد. فرش‌های نفیس دستباف از دیگر تولیدات این شهر می‌باشد. یکی از نقش‌های ماندگار فرش ایرانی «نقش ماهی» است که در این باره براساس معاهده لیسبون و طی فرایند کارشناسی و مطابق با قوانین بین‌المللی، فرش ماهی خوی در سازمان جهانی مالکیت فکری "وایپو" مستقر در ژنو، ثبت جهانی شد.
صنایع دستی منطقه فرش بافی، گلیم بافی، جاجیم بافی، جل بافی، مفرش بافی، زیلوبافی، حصیربافی، سبدبافی، ریسندگی الیاف، سفالگری و دست بافته‌های پشمی است.
معادن خوی عبارتند از: نمک، زغال‌سنگ، مس و طلا که فقط از معدن نمک آن فعلاً استفاده می‌شود و به صورت تجارتی به عنوان نمک خوی در تمام شهرستان‌های مجاور به فروش می‌رسد.(فرهنگ جغرافیایی ایران ج. ۴، حسنعلی رزم‌آرا، تهران، دایره جغرافیایی ستاد ارتش، ۱۳۱ -.۱۳۲)(لغت‌نامه دهخدا)
شهرستان خوی با وجود داشتن گذرگاه مرزی رازی و قرار گرفتن در مسیر جاده ابریشم تنها راه مرزی نزدیک به کشور ترکیه
است. خوی تنها شهریست که مسافت آن با شهر وان در کشور ترکیه از طریق بازارچه رازی ۱۲۰ کیلومتراست.
در سال ۲۰۰۶ هیتی از طرف کشور ترکیه برای بررسی وضعیت بین راهی دو کشور جلسه‌ای با حضور معاون وزیر و سایر افراد متولی صادرات و واردات استان آذربایجان غربی و افراد منتخب از این شهرستان برگزار نمودند.
در تاریخ ۲۶/۰۱/۱۳۹۰ مرز رازی با حضور وزرای خارجی ایران و ترکیه و مقامات محلی به‌طور رسمی گشایش یافت
پایانه مسافربری سردار شهید حاج محمد حنیفه درستی در دو طبقه به عنوان بزرگ‌ترین پایانه مسافربری شمال غرب و غرب کشور ۱۳۸۷ به بهره‌برداری رسید.
ظرفیت روزانه این ترمینال مسافربری را برای جابجایی مسافر را ۴هزار و۵۰۰ نفراست.
فرودگاه خوی (یاتا: KHY، ایکائو: OITK) به عنوان دومین فرودگاه استان آذربایجان غربی در مهر سال۱۳۸۳ به بهره‌برداری رسیده، هم‌اکنون فرودگاه خوی با توجه به هم‌مرز بودن با کشور ترکیه شهر وان و داشتن گذرگاه مرزی رازی به عنوان مهم‌ترین دروازه توسعه شمال استان در جابجایی هوایی مسافر، توریست، بازرگانان، استادان دانشگاهی و دانشجویان، مهندسان و صنعتگران و… به عنوان یکی از زیباترین فرودگاه‌های کشور ایفای نقش می‌نماید.
برنامه‌های هوایی فرودگاه خوی روزهای شنبه و یکشنبه از تهران به خوی ساعت ۰۶:۱۰ و از خوی به تهران ۰۸:۱۰ صبح و چهارشنبه‌ها عصر ساعت ۱۶:۱۰ از تهران به خوی و ۱۸:۱۰ از خوی به تهران می‌باشد.
برنامه‌های آینده خوی شامل راه‌اندازی پرواز خوی مشهد - خوی نجف و کربلا و برعکس و همچنین پروازهای تور گردشگری می‌شود.
از نواحی چهارده‌گانهٔ راه‌آهن ایران است. در مسیر تهران ایستگاه رازی خوی پل قطور که بزرگ‌ترین پل راه‌آهن خاورمیانه است در مسیر راه‌آهن ایران و ترکیه در نزدیکی خوی ساخته شده‌است.
شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران در راستای توسعه حمل و نقل ریلی، قطار تهران-آنکارا را با همکاری راه‌آهن ترکیه در سال ۱۳۸۰ راه‌اندازی کرد. این قطار دوشنبه شب از تبریز عازم و صبح روز سه شنبه وارد شهر وان در ترکیه می‌شود. این قطار روز ۴ شنبه ساعت ۲۲:۱۵ تهران را به مقصد آنکارا ترک کرده و پس از عبور از ایستگاه زنجان، تبریز، سلماس وارد ایستگاه مرزی رازی خوی ساعت ۱۴:۴۵ می‌شود در ایستگاه رازی تشریفات گمرکی و کنترل گذرنامه‌ها انجام می‌شود سپس قطار در ادامه مسیر پس از طی ۳ کیلومتر در ساعت ۱۷:۴۰، در ایستگاه مرزی کاپیکوی در ترکیه برای بررسی گذرنامه‌ها و گمرک توسط مأموران این کشور متوقف می‌شود. قطار پس از طی ۱۰۷ کیلومتر وارد ایستگاه وان می‌شود و در اسکله وان مسافران سوار کشتی دو طبقه (فری بوت) شده و پس از ۵ ساعت مسافرت با کشتی بر روی دریاچه وان به ایستگاه تات وان رسیده و پس از طی ۱۳۳۰ کیلومتر سفر خود را با قطار ترکیه تا آنکارا ادامه می‌دهند و در ساعت ۱۰ شنبه به آنکارا می‌رسند.
ساختمان شهرداری خوی یا بلدیه سابق مربوط به دوره پهلوی اول است و در خوی، مرکز شهر واقع شده بنای شهرداری خوی در سال ۱۳۱۲ هجری شمسی به دست استاد علی اکبر توانا (معمار مشهور خویی) در محل ساختمان قدیم شهرداری واقع در خیابان شهید صمدزاده (فعلی) ساخته شد. درفضای شهرداری قدیم صدها درخت اصله تبریزی تنومند وجود داشت. در گذشته به شهردار قدیم رئیس بلدیه شهر می‌گفتند و در زمان تأسیس۵ الی ۶ نفر کارگر روز مزد داشت. کوچه‌های شهر اکثراً خاکی بودند. در سال ۱۳۱۲ خیابان‌های اصلی شهر احداث شد (خیابان طالقانی و خیابان شریعتی) و در سال ۱۳۱۶تنها در چند محل از شهر آسفالت وجود داشت از ۱۳۳۰ سر آغاز آسفالت خیابان‌های شهر بوده‌است. وظایف شهرداری در بدو تشکیل بیشتر نظافت و رفت روب شهر بوده‌است و در سال ۱۳۳۰، ۳۵ نفر کارمند و ۲۰ نفر کارگر داشته‌است.
شهرداری خوی در گذشته زیر نظر انجمن شهر فعالیت می‌کرد و بیشترین منابع تأمین درآمدی شهرداری، از محل دریافت عوارض بوده و به مسایل و امور آب، برق، نان، گوشت، بهداشت شهر با نظافت، رفت و روب (خدمات شهری) نیز نظارت داشته‌است. در سال ۱۳۰۷ شهر خوی دارای پنج دروازه ورودی بوده و در هر کدام از این دروازه‌ها عوارض ورود و خروج به شهر و کالاهای وارداتی، اجناس فروشی در میدان‌ها گندم، نمک، دواب عوارض دریافت می‌گردید. بعدها وظایف شهرداری توسعه‌یافته و اخذ عوارض از پروانه‌های ساختمانی و مغازه‌ها و سایر مجوزها از مردم نیز به منابع درآمدی شهرداری اضافه شد.
کاشتن درختان چنار از سال ۱۳۳۸ در شهر خوی آغاز شد و بیشتر آرامستان‌ها مسیر گشایی شده و ورود حیوانات به شهر ممنوع شد. هم‌اکنون شهرداری خوی با داشتن درجه ۱۰ به عنوان یکی از شهرداری‌های فعال شمال غرب کشور به‌شمار رفته و دارای ۴ ناحیه و ۵ سازمان آتش‌نشانی، اتوبوسرانی، تاکسیرانی، سازمان پایانه‌ها و سازمان آرامستان‌ها می‌باشد.
سازمان اتوبوس و مینی‌بوس رانی خوی
در سال ۱۳۷۰ به منظور جابجائی شهروندان خوی با تعداد ۹ دستگاه اتوبوس و ۱۱ دستگاه مینی‌بوس با اساسنامه مستقل طی مجوز صادره از سوی وزارت محترم کشور تأسیس و شروع بکار نموده و اکنون سازمان اتوبوسرانی خوی و حومه با ۸۸ دستگاه اتوبوس و ۱۱۷ دستگاه مینی‌بوس در ۳۵ خطوط در سطح شهر و حومه به شهروندان محترم خدمات دهی می‌نماید.
اتحادیه تاکسی و تاکسی بار در شهر خوی از سال ۱۳۵۱ فعالیت خود را آغاز کرد که در سال در سال ۱۳۷۷ با تشکیل امور تاکسیرانی در شهرداری خوی به مجموعه‌های تحت نظر شهرداری خوی پیوست. امور تاکسیرانی شهرداری خوی تا سال ۸۲توسط شهرداری اداره می‌شد که با تأسیس سازمان به عنوان یکی از سازمان‌های شهرداری کار خود را از لحاظ اداری و مالی به صورت مستقل آغاز نمود.
سازمان مدیریت و نظارت بر تاکسیرانی خوی در سال ۸۲ در اجرای قانون الحاق یک تبصره به ماده واحده قانون راجع به تمرکز امور تاکسیرانی به عنوان یکی از سازمان‌های زیر مجموعه شهرداری خوی تأسیس گردید.
این سازمان بر اساس ماده ۸۴ قانون شهرداری‌ها وبند ۱۵ماده ۷۱ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوبه ۰۱/۳/۷۵ تأسیس گردیده‌است و دارای موضوع و اهداف و وظایف تصدی و مدیریت بر کلیه امور مربوط به تاکسیرانی و حمل و نقل عمومی مسافر درون‌شهری شهر خوی می‌باشد.
خوی با داشتن ۳ هتل شامل: هتل ۳ ستاره ثمین، هتل ۲ ستاره زمرد، و هتل ۱ ستاره جهانگردی، و مسافرخانه‌های درجه یک آماده پذیرایی از مهمانان گرامی است.
اصلی‌ترین غذای شهر خوی از دیرباز کباب خوی است که برای چشیدن طعم اصل کباب خوی باید خود را به بازار قدیمی خوی رسانده و در چلوکبابی حاج حسین و حاج علی خود را مهمان کرد تا طعم واقعی کباب اصل خوی را تجربه کرد.
بازار قدیمی خوی
بازار خوی در ضلع شرقی شهر خوی قرار دارد و بازمانده بازار گسترده‌است. تاریخ احداث بازار فعلی دوره صفویه به بعد است دارای ۴ کاروانسرای بزرگ میرزا هاشم، کاروانسرای خان و غیره می‌باشد. بیشتر قسمت‌های آن به دستور عباس میرزای قاجار و توسط امیر احمدخان دنبلی، در اوایل دوره قاجاریه ساخته شده‌است.
بازار خوی مانند بازارهای اصفهان، کرمان و… تزئینات گچبری و کاشیکاری آجری، کتیبه و… ندارد اما در بعضی از قسمت‌ها، مخصوصاً در چهارسوهای آن تزئینات کَشه چینی آجر وجود دارد.
خوییان از پیشگامان نهضت مشروطیت در آذربایجان و ایران بوده‌اند و این نیز برخاسته از پیشینه و ساختار فرهنگی شهر بوده‌است. تاریخ ایجاد اولین مدرسه به شکل امروزین در خوی به سال ۱۸۸۰ میلادی و به‌وسیله مسیونرهای آمریکایی می‌رسد؛ که مدرسه خسروی یکی از آثار تاریخی خوی که بازمانده از دوران قدیم است که می‌توان به آن اشاره کرد.
از مراکز آموزشی خوی می‌توان به:
دانشگاه آزاد اسلامی با حدود ۵۴۰۰ دانشجو، دانشگاه پیام نور با حدود ۴۵۰۰ دانشجو، دانشکده علوم پزشکی خوی با حدود ۷۰۰ دانشجو، دانشکده فنی و مهندسی، دانشکده علوم قرآنی، حوزه علمیه نمازی، مرکز تربیت معلم و دانشگاه‌های غیردولتی علامه خویی، زرینه و شمس از مراکز علمی - آموزشی شهر به‌شمار می‌آیند و دانشگاه دولتی خوی نیز در دست ساخت می‌باشد که امید می‌رود با ساخت و تکمیل آن تحولی شگرف در سطح منطقه به وجود آید. همچنین دبیرستان علامه حلی خوی از ممتازترین مدارس در استان می‌باشد و همه ساله بسیاری از دانش آموزان این مرکز در المپیادهای علمی و کنکور سراسری می‌درخشند که در سطح استان مشهود است.
از عمده کارخانه‌های معروف در شهرستان خوی می‌توان به کارخانه‌های: نیروگاه سیکل ترکیبی خوی - سیمان آذرآبادگان خوی - کارخانه در حال احداث ذوب آهن خوی - کارخانجات بزرگ نساجی خوی - آبمیوه و کنسانتره‌سازی گلشن خوی - کارخانه تصفیه نمک آذر سپید خوی - کارخانه‌های مبلمان (بارش- ایپک یولی - هدف -ترک - استانبول و…) اشاره کرد.
همچنین شهرک صنعتی خوی در سال ۱۳۷۹ به تصویب رسیده و با مساحت بالغ بر ۲۲۲ هکتار در جنوب شهرستان خوی در جاده خوی سلماس واقع شده‌است.
اضافه می‌کنم شهرک‌های صنعتی کانی فلزی و غیر فلزی شهرک مبل در خوی کلنگ زنی و در حال احداث می‌باشد.
منطقه ویژه اقتصادی شهرستان خوی در جنوب شهرستان خوی در جاده خوی به سلماس و ارومیه به مساحت یکهزار و چهل هکتار در زمین‌های روبروی شهرک صنعتی جاده فرودگاه این شهر تعیین شده با امکانات :فرودگاه خوی - نیروگاه سیکل ترکیبی خوی - شهرک صنعتی خوی و…، هم‌اکنون در حال انجام کارهای مقدماتی خود در هیئت دولت می‌باشد.
پیشنهاد ایجاد منطقه آزاد خوی اساساً توسط شخص استاندار آذربایجان غربی مطرح شده‌است.
گفته می‌شود در این طرح پیشنهادی قرار است خوی به منطقه آزاد ارس متصل شود و شهرستان خوی نیز با فاصله‌ای در حدود ۲۵ الی ۳۰ کیلومتری از این منطقه آزاد بهره‌مند گردد و این موضوع بسیار جدی است و هم‌اکنون مراحل اصلی و پایانی خود را طی می‌کند.
آراگون یکی از ۱۷ بخش خودمختار اسپانیا است. پایتخت آن ساراگُسا است. اهالی آراگون به زبان آراگونی تکلم می‌کنند.
آستوریاس (به اسپانیایی: Asturias) یکی از ۱۷ بخش خودمختار اسپانیا است. این بخش خود یکی از پنجاه استان اسپانیا است. پایتخت آن اُبیه‌دو است. این استان ۷۸ دهستان دارد.
آستوریاس ابتدا توسط انسان راست‌قامت (هومو ارکتوس) و سپس توسط نئاندرتال‌ها ساکن شد. از دوران پارینه‌سنگی زیرین و در دوران پارینه‌سنگی زبرین، آستوریاس با نقاشی‌های غار در قسمت شرقی منطقه مشخص می‌شد. در دوره میان سنگی، فرهنگ بومی، فرهنگ آستوریاس توسعه یافت و بعدها، با معرفی عصر برنز، خرسنگ‌ها و گورپشته‌ها ساخته شدند. در عصر آهن، قلمرو تحت تأثیر فرهنگی سلت‌ها قرار گرفت. مردمان محلی سلت‌ها، معروف به آستورها، از قبایلی مانند لوگون‌ها، پسیکوها و دیگران تشکیل شده بودند که کل منطقه را با کاستروها (شهرهای تپه‌ای مستحکم) پر می‌کردند. امروزه نفوذ فرهنگ سلتی آستور در نام‌های مکان‌ها، مانند نام رودخانه‌ها و کوه‌ها همچنان ادامه دارد.
با فتح آستوریاس توسط رومیان تحت فرمان آگوستوس (۲۹–۱۹ پیش از میلاد)، این منطقه وارد تاریخ ثبت شده شد. رومیان بر آستورها تسلط یافتند، اما هرگز به‌طور کامل قادر به فتح آن نشدند. پس از چندین قرن بدون حضور خارجی، آنها در طول تهاجمات ژرمن‌ها در اواخر قرن چهارم پس از میلاد از احیای کوتاهی برخوردار شدند، در طول قرن پنجم پس از میلاد در برابر حملات سوئبی‌ها و ویزیگوت‌ها مقاومت کردند و اما با حمله مورها به اسپانیا به پایان رسید. با این حال، همان‌طور که برای رومیان و ویزیگوت‌ها بود، مورها نیز قلمرو کوهستانی را به راحتی فتح نمی‌کردند، و سرزمین‌های امتداد ساحل شمالی اسپانیا هرگز بخشی از اسپانیای اسلامی نشدند. با آغاز حملات مورها در قرن هشتم، این منطقه به پناهگاهی برای اشراف مسیحی تبدیل شد و در سال ۷۲۲، یک پادشاهی مستقل بالفعل به نام پادشاهی آستوریاس تأسیس شد که قرار بود مهد اولیه بازپس‌گیری اندلس شود.
در قرن دهم، پادشاهی آستوریاس جای خود را به پادشاهی لئون داد و در قرون وسطی انزوای جغرافیایی این قلمرو، ارجاعات تاریخی را کمیاب کرد. از طریق شورش شاهزاده هنری (بعدها انریکه دوم، پادشاه کاستیا) در قرن چهاردهم، شاهزاده آستوریاس تأسیس شد. مشهورترین طرفداران استقلال گونزالو پلاز و ملکه اوراکا بودند که در عین پیروزی‌های قابل توجهی، در نهایت توسط نیروهای کاستیایی شکست خوردند. آستوریاس پس از ادغام با پادشاهی اسپانیا، اشراف بلندپایه‌ای را در اختیار دربار اسپانیا قرار داد و نقش مهمی در استعمار آمریکا ایفا کرد. از سال ۱۳۸۸، وارث تاج و تخت کاستیا (بعدها اسپانیا) به عنوان شاهزاده (یا شاهزاده خانم) آستوریاس نامیده می‌شود. در قرن شانزدهم، جمعیت برای اولین بار به یکصدهزار نفر رسید و در یک قرن دیگر این تعداد به دلیل ورود ذرت آمریکایی دو برابر شد.
تنها زبان رسمی در استان زبان اسپانیایی است. در این استان علاوه بر اسپانیایی زبان بومی منطقه بنام زبان آستوریایی نیز رواج دارد که در حدود چهارصد هزار تن گویشور دارد. در مناطق شرقی این استان زبان اوناویایی نیز بکار گرفته می‌شود.Ethnologue report for language code: ast
ساحل برای شنا
کاستیا-لا مانچا یکی از ۱۷ بخش خودمختار اسپانیا است. پایتخت آن تولدو است.
کاستیا و لئون یکی از ۱۷ بخش خودمختار اسپانیا و بزرگ‌ترین آن‌ها است.
این بخش بر پایه منطقه‌های تاریخی کاستیا قدیم و لئون تشکیل شده‌است.
این بخش مساحت ۹۴۲۲۳ کیلومترمربع از خاک اسپانیا را پوشش می‌دهد و دارای ۲/۵ میلیون نفر جمعیت (سال ۲۰۰۵) می‌باشد.
پایتخت آن بالادولید است.
این بخش از نه استان تشکیل شده‌است که عبارتند از:
اکسترمادورا (؛ ؛ ؛ Fala: "Extremaúra") یک بخش‌های خودمختار اسپانیا از اسپانیا می باشد. پایتخت آن مریدا و بزرگترین شهر آن باداخوس می باشد. قرار گرفته شده در قسمت مرکزی-غربی شبه جزیره ایبری، از قسمت شرق به غرب توسط رودخانه های تاگوس و رود گوادیانا گذر می کند. جامعه خودمختار توسط دو منطقه بزرگترین استان اسپانیا ایجاد گردیده است: کاسرس و باداخوز.
اکسترمادورا از قسمت غرب با پرتغال و با جوامع خودمختار کاستیل و لئون قسمت(شمال)، کاستیا-لا مانچا قسمت(شرق) و اندلس قسمت(جنوب) هم مرز می باشد.
این یک ناحیه اساسی برای حیات وحش می باشد، به اختصاص با ذخیره‌گاه مهم در مونفراکونه، که در سال ۲۰۰۷ به عنوان پارک ملی گزینش گردید، و پارک طبیعی رودخانه بین‌المللی تاگوس ("پارک طبیعی بین المللی تاگوس"). سازمان اجرایی ناحیه ای که از جانب رئیس‌جمهور اکسترمادورا پیشوایی می گردد، مفصل اکسترمادورا نام برده می‌شود.
روز اکسترمادورا در تاریخ ۸ سپتامبر ضیافت گرفته می شود. Ley 4/1985, de 3 de junio, del Escudo, Himno y Día de Extremadura (in Spanish) این روز مقارن است با ضیافت کاتولیک بانوی ما گوادالوپ.
این ناحیه که دارای مازاد انرژی کبیر و میزبان ذخایر لیتیوم می باشد، در خط مقدم برنامه های اسپانیا برای گذار انرژی و کربن زدایی قرار دارد.
گالیسیا (به اسپانیایی: Galicia) یکی از بخش‌های خودمختار اسپانیا است و در شمال غرب شبه‌جزیره ایبری واقع شده‌است. پایتخت آن شهر باستانی و مذهبی سانتیاگو د کمپوستلا است. گالیسیا از سوی شرق با مناطق خودمختار "کاستیا و لئون" و "آستوریاس" و از سوی جنوب با کشور "پرتغال" هم‌مرز می‌باشد.
زبان‌های رسمی گالیسیا زبان اسپانیایی و زبان گالیسی هستند و زبان‌های دیگری مانند فالا و لئونی نیز در این منطقه رواج دارند.
گالیسیا کشوری با فرهنگ و آداب "سلتی" است. از هنگام به دست آوردن خودمختاری در سال ۱۹۷۸ گالیسیا توسط دولت این منطقه (Xunta de Galicia) اداره می‌شود.
آب و هوای این منطقه با شرایط جوی اقیانوس اطلس پیوندی مستقیم دارد؛ معتدل و به شدت مرطوب است. بارانهای شدید از ویژگی‌های خاص این منطقه می‌باشد. میانگین دمای هوا در ساحل دریا در لاکرونیا ۱۳،۸ درجه سانتیگراد و در ویگو ۱۴،۷ درجه است. در کوهپایه میانگین دمای هوا در سال حدود ۱۴ درجه و در مناطق کوهستانی مانند "پدرافیتا دو کابریرو" ۸ درجه است. میانگین میزان بارش سالیانه در گالیسیا حدود ۱۴۰۵ لیتر بر هر متر مربع برآورد شده‌است. شمال غرب گالیسیا با داشتن میانگین ۱۵۰ روز بارندگی در سال پر باران‌ترین بخش کّل اسپانیا می‌باشد.
گالیسیا یک منطقه با کنتراست اقتصادی بسیار بالاست. ساحل غربی گالیسیا با شهرهای بندری بزرگ مانند "ویگو" و صنایع دریائی و ماهیگیری مرفه و جمعیت آن رو به افزایش است. با این حال مناطق داخلی گالیسیا ("اورنسه" و "لوگو") با زمین‌های کوچک کشاورزی از نظر اقتصادی وابستگی کامل به کشاورزی دارند و از نظر اقتصادی ضعیف هستند. با این همه صنایع گردشگری رو به رشد، جنگلداری پایدار و کشاورزی ارگانیک توانسته‌اند بدون به خطر انداختن منابع طبیعی و فرهنگ‌های محلی در رشد اقتصادی گالیسیا سهیم باشند.
اقتصاد گالیسیا به صورت سنتی بر ماهیگیری و کشاورزی استوار است و در مقایسه با مناطق دیگر اسپانیا مهم‌ترین منبع درآمد گالیسیا ماهیگیری است. بر همین اساس آژانس کنترل شیلات اروپا در "ویگو" مستقر است.
با این همه از سال ۲۰۰۲ بخش خدمات با شاغل کردن بیش از ۵۸۲۰۰۰ نفر از کّل جمعیت کارگری (۱۰۷۲۰۰۰ نفر) بزرگترین بخش اقتصادی گالیسیا به‌شمار می‌رود.
صنایع بزرگ گالیسیا شامل کشتی‌سازی ("ویگو" و "فرول")، صنایع نساجی و سنگ (کارخانجات گرانیت در "لاکرونیا") می‌باشند.
بر اساس سرشماری سال ۲۰۱۴ جمعیت گالیسیا ۲۷۴۸۶۹۵ نفر می‌باشد که ۵۱،۷% آن را زنان و ۴۸،۳% را مردان تشکیل می‌دهند. http://www.ine.es
مورسیا یا مورثیا یا مرسیه یکی از ۱۷ بخش خودمختار اسپانیا است و یکی از ۵۰ استان آن است.
پایتخت بخش خودمختار و مرکز استان مورسیا است.
این استان ۴۶ دهستان دارد.
نام کامل رسمیِ این منطقه جامعهٔ خودمختار بخش مورثیا است.
برخلاف دیگر بخش‌های خودمختار اسپانیا که چندین استان را دربرمی‌گیرند، این بخش از یک استان تشکیل شده‌است.
مورسیا شهری در منطقه خودمختار مورسیا در کشور اسپانیا است.
منابع عربی و اسلامی نام این شهر را مُرسیه گفته‌اند. بنیادگذار این شهر عبدالرحمن داخل نام داشت.
ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۷ آوریل ۲۰۰۷.
نابارا (به اسپانیایی: Navarra) یکی از ۱۷ بخش خودمختار اسپانیا و یکی از ۵۰ استان آن است.
پایتخت بخش خودمختار و مرکز استان، پامپلونا است.
این استان ۲۷۲ دهستان دارد.
جشن‌های ۱۰ روزهٔ سن فرمین یکی از معروف‌ترین جشن‌های دنیاست که همه ساله از ۱۷ ژوئیه شروع و به مدت ۱۰ روز ادامه پیدا می‌کند.
در این جشن با رها کردن گاو در خیابان‌های شهر به جشن و پایکوبی می‌پردازند.
طبق آمار به دست آمده از سال ۱۹۲۴ تا سال ۲۰۰۸، ۱۳ نفر بر اثر برخورد با گاوهای خشمگین جان خود را از دست داده‌اند.
مادرید (تلفظ اسپانیایی: کُمونیداد دِ مادرید Comunidad de Madrid) یکی از ۱۷ بخش خودمختار اسپانیا است و پایتخت آن مادرید است.
پرچم شهر مادرید
جزایر بالئاری ، مجمع‌الجزایری در غرب دریای مدیترانه و نزدیک به ساحل شرقی شبه‌جزیرهٔ ایبری است
یکی از ۱۷ بخش خودمختار اسپانیا و یکی از ۵۰ استان آن به‌شمار می‌آید.
پایتخت این استان پالما دمایورکا و ۶۷ دهستان دارد.
این منطقه شامل جزیره‌های مایورکا و مینورکا، ایبیزا، فورمنترا و چند جزیرهٔ کوچک دیگر است که همه از مناطق گردشگری مشهور اروپا هستند.
جزایر قَناری (به انگلیسی: Canary Islands) (; ، ) مجمع‌الجزایری است مرکب از هفت جزیره در اقیانوس اطلس، نزدیک به ساحل مراکش و یکی از ۱۷ منطقه خودمختار اسپانیا است و پایتخت آن لاس پالماس است.
هشت جزیره اصلی (از بزرگ‌ترین تا کوچک‌ترین منطقه) عبارتند از تنریف، فوئرته‌ونتورا، گران کاناریا، لانزاروته، لا پالما (جزیره) , لا گومرا، ال هیروال و La Graciosa. این مجمع الجزایر شامل بسیاری از جزایر و جزایر کوچکتر است: آلگرانزا، Isla de Lobos , Montaña Clara , Roque del Oeste و Roque del Este. همچنین شامل مجموعه ای از سنگ‌های مجاور (سنگهای سالمور، فاسنیا، بونانزا، گاراچیکو و آناگا) است. در دوران باستان، از زنجیره جزیره اغلب «جزایر خوش شانس» یاد می‌کردند. جزایر قناری جنوبی‌ترین منطقه اسپانیا و بزرگ‌ترین و پرجمعیت‌ترین مجمع الجزایر میک‌رونزی است. از نظر تاریخی، جزایر قناری پلی بین چهار قاره آفریقا، آمریکای شمالی، آمریکای جنوبی و اروپا در نظر گرفته شده‌است.
در سال ۲۰۱۹، جزایر قناری دارای ۲٬۱۵۳٬۳۸۹ نفر جمعیت و تراکم ۲۸۷٬۳۹ نفر در هر کیلومتر مربع بود که هشتمین جامعه خودمختار پرجمعیت است. جمعیت مجمع الجزایر بیشتر در دو جزیره پایتخت متمرکز شده‌است: حدود ۴۳٪ در جزیره تنریف و ۴۰٪ در جزیره Gran Canaria.
سواحل زیبا، آب و هوا و جاذبه‌های طبیعی همچون ماسپالوماس در گران کاناریا و پارک ملی تیده و کوه تیده در تنریف (سومین آتشفشان بلند در جهان که از پایه آن در کف اقیانوس اندازه‌گیری می‌شود)، آن را یک مقصد مهم گردشگری با بیش از ۱۲ میلیون بازدید کننده در سال تبدیل کرده‌است، به ویژه تنریف، گران کاناریا، فوئرته‌ونتورا و لانزاروته.Página web del ISTAC sobre entrada de turistas en Canarias.[none#'Menú Principal'!A1 Estadísticas de Turismo de Tenerife] این جزایر دارای آب و هوای نیمه گرمسیری، با تابستان‌های گرم و زمستان‌های متوسط است. سطح بارندگی و سطح اعتدال دریایی بسته به موقعیت و ارتفاع متفاوت است. مناطق سرسبز و همچنین بیابان در مجمع الجزایر وجود دارد. کوه‌های مرتفع این جزایر به دلیل قرار گرفتن در بالای لایه وارونگی دما، برای رصد نجومی ایده‌آل هستند. به همین دلیل، دو رصدخانه حرفه ای، رصدخانه تیده در جزیره تنریف و رصدخانه صخره بچه‌ها در جزیره لا پالما، در این جزایر ساخته شده‌است.
در سال ۱۹۲۷، استان جزایر قناری به دو استان تقسیم شد. جامعه خودمختار جزایر قناری در سال ۱۹۸۲ تأسیس شد. پایتخت آن با شهرهای سانتا کروز د تنریف و لاس پالماس دو گران کاناریا مشترک است که به نوبه خود مرکز استان‌های سانتا کروز هستند تنریف و لاس پالماس. لاس پالماس دو گران کاناریا از سال ۱۷۶۸ به جز یک دوره کوتاه در دهه ۱۹۱۰ بزرگ‌ترین شهر قناری‌ها بوده‌است."Real Decreto de 30 de noviembre de 1833" en wikisource"Real Decreto de 30 de noviembre de 1833" en el sitio web oficial del Gobierno de Canarias در فاصله تقسیمات سرزمینی اسپانیا در سال ۱۸۳۳ و ۱۹۲۷، سانتا کروز دو تنریف تنها پایتخت جزایر قناری بود. در سال ۱۹۲۷، با فرمانی، همان‌طور که در حال حاضر باقی مانده‌است، پایتخت جزایر قناری تقسیم شد."Real Decreto de 30 de noviembre de 1833" on wikisource"Real Decreto de 30 de noviembre de 1833" at the official website of the Canary Islands Government سومین شهر بزرگ جزایر قناری سن کریستوبال د لا لاگونا (میراث جهانی) در تنریف است. این شهر همچنین محل زندگی Consejo Consultivo de Canarias است که عالی‌ترین نهاد مشورتی جزایر قناری است.
مراکش نیز بر این جزایر ادعای مالکیت دارد.
قناری یا کاناری از ریشه لاتین به معنی سگ است و «گران کاناریا» سگ‌های بزرگ معنی می‌دهد (سومین جزیره بزرگ در بین جزایر قناری).Pliny the Elder, "The Natural History", Chap. 37. (32.)—The Fortunate IslandsLewis and Short, "A Latin Dictionary", canis, sense II. B10 Facts about the Canary Islands - Touropia.com - Retrieved 22 August 2011.
نام پرندهٔ قناری از نام این جزیره‌ها گرفته شده، چراکه این پرنده بومی این منطقه (و نیز منطقه مادیرا) است. نام منطقه از نام لاتین آن Insularia Canaria گرفته شده که به معنی «جزیره سگ‌ها» است. این نام را رومیان به خاطر سگ‌های وحشی ای که در آنجا پراکنده بودند به این جزایر دادند.
«جزایر قناری» را در متن‌های فارسی میانه «جاودان کَث» می‌نامیدند که به معنای شهر جاودان است. ایرانیان این جزایر را نقطه آغاز نیمروز (نصف‌النهار) می‌شمردند. پس از ظهور اسلام و ترجمه کتاب‌های پهلوی به زبان عربی، این اصطلاح نیز به گونه «جزایر خالدات» به عربی ترجمه شد.
بسیاری از مردم مسیحی، در درجه اول کاتولیک هستند. مذهب کاتولیک، از زمان فتح مجمع الجزایر قناری دین اکثریت (برای بیش از پنج قرن پیش) بوده‌است. پطرس بتانکوریPedro de San José Betancurt, Santoو ژوزه د آنچیتاJosé de Anchieta, Santo دو قدیس کاتولیک عمده در جزایر قناری به دنیا آمده‌اند. هر دو در جزیره تنریف به دنیا آمدند؛ به ترتیب مبلغان در گواتمالا و برزیل. کندلاریا مرکز زیارتی کاتولیک شهرستان در این مجمع‌الجزایر است، چرا که در این مکان کلیسای ویرجین از کندلاریا قرار دارد که مکان حامی مقدس در جزایر قناری است.
سایر ادیان شامل اسلام، مسیحیان پروتستان، آیین هندو، ادیان چینی، بودیسم و یهودیت در اقلیت هستند.http://canaryislandsguide.net/pages/religion.htmlUn 5% de canarios profesa una religión minoritariaLos musulmanes de la Isla constituyen la primera Federación Islámica de Canarias
همچنین یک دین غیرمسیحی بومی، کلیسای گوانچه پوئبلو وجود دارد.
نام هفت جزیره این مجمع‌الجزایر و مراکز آن‌ها بدین شرح است:(Universidad de Las Palmas,) José Mangas Viñuela, "The Canary Islands Hot Spot" This is the source for the geological history that follows.
نزدیکترین جزیره ۱۰۸ کیلومتر از کرانه شمال غربی آفریقا فاصله دارد.
این بخش از دو استان سانتا کروس و لاسپالماس تشکیل شده‌است
جدول زیر مرتفع‌ترین کوه‌های هر یک از جزایر را مشخص کرده‌است:
جمعیت هر کدام از جزایر به صورت جداگانه طبق آمار سال ۲۰۱۰ به شرح زیر است:
هنرمند بریتانیایی جیسون تیلور در اعماق آب‌های لانزاروت جزایر قناری، تندیس‌هایی از انسان با اندازه‌های واقعی ساخته و اولین موزه زیرآبی در اروپا را به وجود آورده‌است.باشگاه خبرنگاران جوان 23 دیماه1395 http://www.yjc.ir/fa/news/5935282/
مالاگا شهری است در بخش خودمختار اندلس در جنوب کشور اسپانیا مرکز شهرستانی به همین نام. این شهر با جمعیت ۵۶۱۲۵۰ خود در سال ۲۰۰۷ ششمین شهر پرجمعیت سراسر اسپانیاست.Instituto Nacional de Estadística, España en Cifras 2007: Población
مالاگا در منتهی‌الیه غرب دریای مدیترانه و در ۱۰۰ کیلومتری تنگهٔ جبل الطارق واقع شده‌است. منابع عربی و اسلامی نام این شهر را ملاقه و مالقه گفته‌اند. مالاگا یکی از بنادر پرتردد اروپا است. نقاش و مجسمه‌ساز، پابلو پیکاسو، شاعر عبری و فیلسوف یهودی سلیمان بن گابیرول و بازیگر آنتونیو باندراس در مالاگا به دنیا آمدند.
تاریخ مالاگا حدود ۲۸۰۰ سال را در بر می‌گیرد و آن را به یکی از قدیمی‌ترین شهرهای اروپا و یکی از قدیمی‌ترین شهرهای دائماً مسکونی در جهان تبدیل می‌کند. به گفته بیشتر پژوهندگان، این شهر حدود ۷۷۰ پیش از میلاد توسط فنیقی‌ها و به نام مالاکا تأسیس شد. از قرن ششم قبل از میلاد، این شهر تحت هژمونی کارتاژ باستان بود و از سال ۲۱۸ پیش از میلاد تحت حکومت جمهوری روم و سپس امپراتوری مالاکا (لاتین) قرار گرفت. پس از سقوط امپراتوری و پایان حکومت ویزیگوت‌ها، به مدت ۸۰۰ سال با نام عربی‌شده مالقة زیر حکومت اسلامی بود، اما در سال ۱۴۸۷، شاه کاستیل در بحبوحه جنگ غرناطه کنترل را به دست آورد. بقایای باستان‌شناسی و بناهای تاریخی دوران فنیقی، رومی، عربی و مسیحی، مرکز تاریخی شهر را به یک «موزه باز» تبدیل کرده است که تاریخ نزدیک به سه‌هزارساله این شهر را به نمایش می‌گذارد.
مهم‌ترین بخش‌های تجاری در مالاگا گردشگری، ساخت و ساز و خدمات فناوری هستند، اما بخش‌های دیگری مانند ترابری و تدارکات شروع به گسترش کرده‌اند. مالاگا به‌عنوان مرکز فناوری تجمیع‌شده عمل می‌کند و شرکت‌ها عمدتاً در پارک فناوری مالاگا (پارک فناوری اندلس) متمرکز شده‌اند. این شهر میزبان بزرگترین بانک منطقه، یونیکاجا، است و چهارمین شهر اسپانیا از نظر فعالیت اقتصادی پس از مادرید، بارسلون و والنسیا است. از نظر حمل و نقل، مالاگا توسط فرودگاه مالاگا-کاستا دل سول و بندر مالاگا خدمات‌رسانی می‌شود، در حالی که شهر از سال ۲۰۰۷ به شبکه راه آهن پرسرعت متصل است.
نیمکرهٔ جنوبی نیمی از سطح هر سیاره است که از استوای سیاره در طرف جنوب قراردارد.
در نیمکرهٔ جنوبی زمین خشکی‌ها و جمعیت بسیار کمتر از نیمکرهٔ شمالی است.
Wikipedia contributors, "Southern Hemisphere," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Southern_Hemisphere&oldid=192801902 (accessed February 20, 2008).
بریزبِن (بریزبِین) پایتخت و پرجمعیت‌ترین شهر در ایالت کوئینزلند استرالیا و سومین شهر پر جمعیت در استرالیا می‌باشد که در جنوب شرقی کویینزلند واقع شده‌است. کلان‌شهر بریزبن‌ در سال ۲۰۲۱ جمعیت ۲٬۵۶۸٬۹۲۷ نفری داشت.
بریزبن، یکی از قدیمی‌ترین شهرهای استرالیا، در زمین‌های سنتی مردم توربل تأسیس شد، که نام آنها برای منطقه ای که این شهر در آن واقع شده‌است، میدجین است (با نام Mee-an-jin) این شهر به دلیل رودخانه بریزبن که روی آن قرار دارد نامگذاری شده‌است که به نوبه خود به نام توماس بریزبن، فرماندار نیو ساوت ولز در زمان تأسیس شهر نامگذاری شده‌است. شهرک کیفری موروتن خلیج در سال ۱۸۲۴ در ردکلیف، کوئینزلند به عنوان محلی برای مجرمان ثانویه از مستعمره سیدنی تأسیس شد و به زودی در سال ۱۸۲۵ به اسکله شمالی نقل مکان کرد و در سال ۱۸۴۲ به شهرک آزاد راه یافت. ولز در سال ۱۸۵۹، در طول جنگ جهانی دوم، بریزبن نقش اصلی در مبارزات متفقین را ایفا کرد و به عنوان فرماندهی منطقه جنوب غربی اقیانوس آرام برای ژنرال ارتش ایالات متحده داگلاس مک‌آرتور خدمت کرد.
این شهر، شهری با چندگانگی فرهنگی بالاست به‌طوری که که ۳۳٫۱ درصد از جمعیت آن متولد کشورهای دیگر غیر از استرالیا هستند. بریزبن به عنوان یک شهر جهانی (Beta +) طبقه‌بندی می‌شود،Schroders Global Cities Index – Schroders, 2019 و دارای رتبه بالایی در رتبه‌بندی زیست‌پذیرترین شهرهای جهان است. بریزبن به خاطر معماری متمایز کوئینزلندر، و فرهنگ غذاخوری و آشپزی در فضای باز مشهور است. بریزبن همچنین از طریق آثار Canon David John Garland منشأ سنت روز آنزاک بود. یک مرکز حمل و نقل، بریزبن توسط یک شبکه بزرگ ریلی حومه ای، شبکه‌های معروف اتوبوسرانی و کشتی و همچنین سومین فرودگاه بریزبن و بندر دریایی پر رفت و آمد استرالیا سرویس دهی می‌شود. بریزبن میزبان رویدادهای بزرگی از جمله بازی‌های مشترک المنافع ۱۹۸۲، World Expo 88 و نشست G20 2014 بوده‌است. بریزبن به عنوان میزبان بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۳۲ در ژوئیه ۲۰۲۱ انتخاب شد.
بریزبن یک مقصد محبوب گردشگری است. از مهمترین مکانهای دیدنی و دیدنی می‌توان به South Bank Parklands و مرکز فرهنگی کوئینزلند از جمله مرکز هنرهای نمایشی کوئینزلند و گالری هنری و گالری هنرهای مدرن کوئینزلند، باغ گیاه‌شناسی شهر، میدان کینگ جورج و تالار شهر، پل داستان، کوه کوه tha Botanic Gardens and Lookout, Lone Pine Koala Sanctuary, Howard Smith Wharves, New Farm Park، پارک ملی D'Aguilar و خلیج مورتون و جزایر آن مانند جزیره مورتون و سنت هلنا اشاره کرد.
اعتقاد بر این است که استرالیایی‌های بومی ساکن جنوب غربی کوئینزلند ۳۲٬۰۰۰ سال است که زندگی می‌کنند و جمعیتی پیش‌بینی شده بین ۶٬۰۰۰ تا ۲۰٬۰۰۰ نفر قبل از کوچ سفید پوستان بوده‌است. [۱۵] [۱۶] در این زمان، منطقه بریزبن توسط مردم جرگه، از جمله گروه تورل، [۱۷] ساکن بود، که میدان منطقه ای است که در حال حاضر منطقه تجاری تجاری به عنوان میان جین است، یعنی «محل به شکل یک سنبله». [۱۸] شواهد باستان‌شناسی نشان می‌دهد که مهاجرت مکرر در اطراف رود بریزبن، و به ویژه در سایت که در حال حاضر به عنوان Park Musgrave مشهور است. [۱۹]
بعد از ۲ دهه افزایش جمعیت - بریزبن در سال ۲۰۱۱ دچار سیل زدگی بزرگی شد. رودخانه بریزبن به ارتفاع سال ۱۹۷۴ نرسید اما همچنان باعث خسارات فراوانی به شهر شد.
بریزبن همچنین، میزبانی بازی‌های نهایی خیرخواهانه در سال ۲۰۰۱، و همچنین برخی از بازی‌های جام جهانی راگبی و همچنین نشست ۲۰۱۴ بریزبین در گروه G20 برگزیده شد.
بریزبن مرکز ایالت کوئینزلند یا سرزمین ملکه در کشور استرالیا است. بریزبین بعد از سیدنی و ملبورن سومین شهر بزرگ استرالیا است. ساختار شهری بریزبین همانند دیگر شهرهای بزرگ استرالیا مشتمل بر "مرکز شهر" (Central Business District, CBD) و تعداد زیادی "محله" (Suburb) است.
سایر دانشگاه‌های ایالت کوئینزلند
بریزبن همچنین در مرکز هنرهای نمایشی بومی قرار دارد. بریزبین بعلاوه خانه هنرهای نمایشی (هنرهایی که در مقابل عده‌ای به اجرا در می‌آید - مثل رقص، تئاتر، موسیقی و غیره) بومی‌های استرالیا (Aboriginal) می‌باشد.
سه کالج اصلی TAFE در بریزبن وجود دارد.
بریزبن همچنین خانه مستقل بسیاری از دیگر رشته‌ها می‌باشد. از جمله دانشکده پزشکی استرالیا Australian College of Natural Medicine،
بسیاری از پیش دبستان‌ها، مدارس ابتدایی و دبیرستان‌های بریزبن تحت تعلیم آموزش و پرورش کوئینزلند، یک شاخه ای از دولت کوئینزلند هستند. همچنین تعداد زیادی از مدارس مستقل (خصوصی)، رومی کاتولیک، لوتری (Lutheran) و دیگر مدارس مسیحی نیز وجود دارد.
پرث یا پرت مرکز ایالت و بزرگترین شهر استرالیای غربی در کشور استرالیا است. همچنین این شهر چهارمین شهر بزرگ استرالیا نیز محسوب می‌شود که فاصله آن تا سیدنی نزدیک به ۳۸۰۰ کیلومتر است. پرث یک کلان‌شهر با شهرهای پیرامونی و شهرداری‌های بسیاری است. جمعیت خود پرث در سال ۲۰۲۱ برابر با ۲٬۱۹۲٬۲۲۹ نفر بود. پرث در ساحل غربی استرالیا در نزدیکی اقیانوس هند و در دهانه رودخانه سوان واقع شده‌است.
این شهر یکی از بهترین شهرهای برای سکونت (بیست و یکمین در سال ۲۰۱۹) در میان شهرهای جهان است.
این شهر با سایر مراکز جمعیتی استرالیا فاصله زیادی دارد. فرودگاه بین‌المللی پرث چهارمین فرودگاه پررفت‌وآمد این کشور است. یک خط راه‌آهن، راه‌آهن سراسری استرالیا، پرث را به آدلاید، نزدیک‌ترین شهر بزرگ، در فاصله ۲۷۰۰ کیلومتری، پیوند می‌دهد.
این شهر در سال ۱۸۲۹ توسط کاپیتان اسکاتلندی نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا «جیمز استرلینگ» (James Stirling) بنیان‌گذارده شد. کارخانه‌های دو برند خودروسازی استرالیایی در پرث قرار داشتند. این شهر همچنین دارای دو تیم فوتبال استرالیایی است.
تحقیقات باستان‌شناسی نشان می‌دهد که بومیان استرالیا ۳۸ هزار سال پیش در منطقه پرث زندگی می‌کردند. در زمان استعمار اروپا، نیونگاه‌ها به عنوان شکارچی-گردآورنده در جنوب غربی استرالیا زندگی می‌کردند. تالاب‌های دشت ساحلی اطراف رودخانه سوان برای مردم بومی اهمیت معنوی داشت - این تالاب‌ها در افسانه‌های مربوط به داستان‌های رؤیایی ظاهر می‌شدند - و منبع مهمی برای غذا بودند.
مردم قوم نیونگاه منطقه ای را که پرث بعدی در آن ساخته شد «بورلو» می‌نامیدند. 'بورلو' بخشی از زیستگاه قبیله مورو از قوم نیونگاه بود. زمانی که انگلیسی‌ها در آنجا مستقر شدند، یلاگونگا رهبر موروها بود. او در سال ۱۸۴۳ درگذشت. موروها تنها یکی از چندین قبیله نیونگاه بودند که در حوضه رودخانه سوان زندگی می‌کردند و زبان آن‌ها بخشی از گروه گویشی وادجوک بود. وادجوک یکی از چهارده گروه گویشی بود که گروه اجتماعی-زبانی نیونگاه را تشکیل می‌داد. گاهی اوقات به آن بیبولمون نیز می‌گویند.
در ۱۹ سپتامبر ۲۰۰۶، دادگاه فدرال استرالیا حکم داد که قوم نیونگاه یک مالکیت معتبر بومی بر پرث دارد. دو سال بعد، این دادخواست دوباره رد شد.
باور بر این است که پرتغالی‌ها اولین اروپایی‌هایی بودند که در دهه ۱۵۲۰ سواحل غربی استرالیا را دیدند. هلندی‌ها راه آنها را در اوایل قرن هفدهم دنبال کردند. اولین مشاهده مستند اروپایی رودخانه سوان توسط ویلم دِ فلامینگ در ۱۰ ژانویه ۱۶۹۷ انجام شد. او رودخانه سوان و جزیره راتنست را کاوش کرد و نام برد. یک سفر اکتشافی فرانسوی به رهبری نیکولاس باودین نقشه رودخانه سوان را در سال ۱۸۰۱ ترسیم کرد.
دولت بریتانیا به امید تسهیل تجارت با شرق و ترس از افتادن بخش غربی قاره استرالیا به دست فرانسه، به فرماندار مستعمره نیو ساوت ولز دستور داد تا در آنجا شهرک سازی کند. در سال ۱۸۲۴ یک شهرک در جزیره ملویل و در سال ۱۸۲۶ در کینگ جورج ساوند برپا شد.
با این حال، کاپیتان جیمز استرلینگ احساس کرد که استقرار در دهانه رودخانه سوان مناسب تر است. او در سال ۱۸۲۷ رودخانه را کاوش کرد، در سال ۱۸۲۸ در لندن لابی کرد و در سال ۱۸۲۹ این مستعمره را بر روی رودخانه سوان تأسیس کرد. استرلینگ به درخواست جورج موری، رئیس وقت دفتر استعمار، مرکز مستعمره تازه را پرث نامید که نام زادگاه جورج موری، یعنی شهر پرث اسکاتلند بود. پرث به‌طور رسمی در ۱۲ اوت ۱۸۲۹ تأسیس شد. این مناسبت با قطع یک درخت توسط هلن دَنس، همسر ناخدای کشتی اچ‌ام‌اس سولفور (۱۸۲۶) انجام شد.
جان سپتیموس رو نقشه‌های پرث، فریمانتل و گیلدفورد را ترسیم کرد. در گیلدفورد، محصولات کشاورزی برای صادرات به سوی سوان فرستاده شد، فریمانتل بندر دریایی و پرث مرکز اداری و نظامی مستعمره بود. این سه مرکز به کندی توسعه یافتند.
اگرچه روابط با نیونگاه‌ها در ابتدا دوستانه بود، اما رشد مستعمره، و اشغال و اشغال بیشتر و بیشتر قلمرو، منجر به درگیری شد. میجِگورو، بزرگِ قبیله وادجوک در سال ۱۸۳۳ اعدام شد و پسرش ییگن به قتل رسید. در سال ۱۸۳۴ قتل‌عام پینجارا اتفاق افتاد.
وقتی یلاگونگا در سال ۱۸۴۳ درگذشت، قبیله او متلاشی شده و از قلمرو خود رانده شده بود. چند تن از افراد قبیله به سمت شمال به باتلاق سِوم یا «بوجامولینگ» که بعداً هاید پارک نام گرفت، عقب‌نشینی کردند.
از آنجایی که فرستادن زندانیان به مستعمرات شرقی در استرالیا رو به کاهش گذاشت، استرالیای غربی در سال ۱۸۵۰ به درخواست کشاورزان و صاحب‌کاران محل به دلیل کمبود نیروی کار به مستعمره کیفری تبدیل شد. در کمتر از بیست سال، تقریباً ده هزار زندانی بریتانیایی به این مستعمره آورده شدند.
در سال ۱۸۵۴ ملکه ویکتوریا به پرث جایگاه رسمی به عنوان شهر اعطا کرد. اولین جلسه شورای شهر پرث در ۱۰ دسامبر ۱۸۵۸ برگزار شد. در سال ۱۸۷۷ پرث توسط یک خط تلگراف به آدلاید متصل شد. راه‌آهن شرقی از فریمانتل به گیلدفورد در سال ۱۸۸۱ و خط آرمادیل از پرث به آرمادیل در سال ۱۸۹۸ افتتاح شد.
در پایان سده نوزدهم در اطراف کولگاردی و کالگورلی طلا کشف شد. تب طلا به دنبال آن باعث شد که جمعیت پرث به شدت افزایش یابد.
استرالیای غربی در سال ۱۹۰۱ به کشورهای مشترک‌المنافع استرالیا پیوست. این آخرین مستعمره استرالیا بود که به همسودها پیوست و تنها پس از دریافت برخی امتیازات از سایر مستعمرات این کار را انجام داد. این امتیازات شامل ساخت یک خط آهن بین پورت آگوستا و کالگورلی در چارچوب راه‌آهن سراسری استرالیا بود که پرث را به ایالت‌های شرقی متصل می‌کند. پرث همچنین مرکز ایالت شد.
اولین دانشگاه پرث، دانشگاه استرالیای غربی، در سال ۱۹۱۱ افتتاح شد. در سال ۱۹۳۰ این شهر از طریق یک خط تلفن به آدلاید به شبکه تلفن استرالیا متصل شد.
استخراج معادن استرالیای غربی دوباره در دهه ۱۹۶۰ و در سراسر دهه ۱۹۷۰ رونق گرفت. این به‌طور قابل توجهی دورنمای شهری ناحیه تجاری مرکزی (CBD) پرث را تغییر داد. این شهر در سال ۱۹۶۲ پس از آن که جمعیت آن - که در آن زمان نیم میلیون نفر بود، به هنگام عبور فضانورد آمریکایی جان گلن با مدارگرد مرکوری-اطلس ۶ از فراز پرث، چراغ‌های منازل خود را روشن کردند، به «شهر چراغان» معروف شد. این کار دوباره در سال ۱۹۹۸ انجام شد. در سال ۱۹۹۲ راه‌آهن اتصال پرث به Joondalup تکمیل شد.
بین سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۵، معدن‌کاری در استرالیای غربی اوج دیگری را تجربه کرد. پس از ژاپن در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰، چین اکنون تقاضای مواد خام را به سطوح بی‌سابقه ای می‌رساند. جمعیت شهر به شدت افزایش یافت و زیرساخت‌های منطقه بسیار توسعه پیدا کرد. بسیاری از معدن‌کاران در شهر نشیمن گزیدند و تحت طرح‌های فیفو کار می‌کردند. هزینه زندگی در پرث بر همین اساس افزایش یافت و این شهر گران‌ترین شهر در بین تمام شهرهای استرالیا شد.
قلب پرث ناحیه تجاری مرکزی (CBD) است. سی‌بی‌دی از جنوب و شرق با رودخانه سوان، از غرب با «پارک کینگز» و از شمال با پل شمالی هم‌مرز است. پروژه PTA 'Perth City Link' راه‌آهن‌های جداکننده سی‌بی‌دی و نورث‌بریج را در دهه دوم قرن بیست و یکم به زیر زمین منتقل کرد. این امر فضا را برای پرث آرنا، چهار ساختمان اداری و «میدان ییگن»، میدانی به افتخار ییگن آزاد کرد.
«تراس سنت جورج» خیابان اصلی سی‌بی‌دی است و به موازات رودخانه سوان امتداد دارد. ساختمان‌های اداری مرتفع زیادی وجود دارد که شرکت‌های چندملیتی و بزرگ در آنها مستقر هستند. کافه‌ها، رستوران‌ها و مغازه‌ها به کارمندان خدمات ارائه می‌دهند. 'سنترال پارک' با ارتفاع ۲۲۶ متر، بلندترین آسمان‌خراش این شهر است. «خیابان هی» و «خیابان موری» برای خرید و سرگرمی معروف هستند.
منطقه شهری پرث تقریباً ۱۲۵ کیلومتر از «تو راکز» در شمال تا سینگلتون در جنوب و تقریباً ۵۰ کیلومتر از ساحل در غرب تا موندارینگ در شرق امتداد دارد. به این ترتیب این منطقه بیش از ۶۴۰۰ کیلومتر مربع مساحت دارد.
بر اساس قانون برنامه‌ریزی و توسعه ۲۰۰۵، محدوده شهری از ۳۰ منطقه مدیریت محلی (LGAs) تشکیل شده‌است. مناطق مدیریت محلی هم‌مرز با پرث عبارتند از: شهر وانرو و شهر سوان در شمال، شایر موندارینگ، شهر کالاموندا و شهر آرمادیل در شرق، شایر سرپنتاین-جارادیل در جنوب شرقی، و شهر راکینگهام در جنوب غربی. جزیره راتنست و جزیره گاردن در سواحل غربی قرار دارند و همچنین بخشی از پرث هستند. این طرح‌بندی مطابق با طرح منطقه شهری (MRS) و بخش آماری پرث عمده اداره آمار استرالیا (ABS) است.
مرز محدوده شهری گاهی اوقات نیز متفاوت تعریف می‌شود. علاوه بر ۳۰ LGA فوق، «پرت بزرگ» یا «منطقه آماری شهر پایتخت بزرگ» از ABS نیز شامل شهر ماندورا و «منطقه آماری سطح ۲ پینجارا» در شایر موری است.
مِریدا (در اسپانیایی: Mérida) مرکز ناحیه خودگردان اکسترمادورا در کشور اسپانیا است. شهر مریدا در استان باداخوس واقع شده و در سال ۲۰۰۲ میلادی ۵۰٬۷۰۰ نفر جمعیت داشت.
شهر مریدا در سال ۲۵ میلادی با نام امِریتا آگوستا بنا به فرمان سزار آگوستوس بنا شد. بنای این شهر برای پاسبانی از یک گردنه و پل بر روی رودخانه گوادیانا بود.
مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، "Mérida"، ویکی‌پدیای انگلیسی، (نسخه ۱۶ ژوئیه ۲۰۰۶).
استوا یا هموگار نام خطی فرضی است که کرهٔ زمین را به دو بخش نیمکره شمالی و نیمکره جنوبی تقسیم می‌کند.
فاصلهٔ نقاط بر روی خط استوا از قطب‌های شمال و جنوب به یک اندازه است. خط استوا مبدأ عرض جغرافیایی و درجهٔ آن صفر می‌باشد. ۹۰ درجهٔ عرض جغرافیایی به سوی شمال خط استوا و ۹۰ درجهٔ دیگر آن به سوی جنوب خط استوا کشیده شده‌است. در کرهٔ زمین، هر یک از این عرض‌ها به فاصله‌های برابر قرار گرفته و به‌طور میانگین هر درجهٔ آن معادل ۱۱۱/۰۴۲ کیلومتر یا ۶۹ مایل محاسبه شده‌است.آشیان ، بازدید: نوامبر ۲۰۰۹.
خط استوای زمین همچنین بزرگ‌ترین (طولانی ترین) مدار زمین و برابر با طول محیط کره زمین با درازای ۴۰٬۰۷۶ کیلومتر است. هر اندازه به سوی شمال یا جنوب خط استوا برویم، محیط عرض جغرافیایی کوچکتر می‌شود تا اینکه در نقطهٔ قطب به درجهٔ صفر می‌رسد. سطح کرهٔ زمین در خط استوا به مقدار ۴۰٬۰۰۰ کیلومتر در شبانه‌روز حرکت می‌کند. این به‌معنای سرعتی برابر ۱٬۶۷۰ کیلومتر بر ساعت است. این سرعت از تقسیم محیط کرهٔ زمین در خط استوا (حدود ۴۰٬۰۷۰ کیلومتر) بر تعداد ساعات شبانه‌روز (۲۴) محاسبه می‌شود.پایگاه ملی داده‌های علوم زمین کشور : آشنایی با کرهٔ زمین، بازدید: نوامبر ۲۰۰۹.
نام خط استوا در فارسی کاربردی دیرینه دارد و در اشعار فارسی نیز دیده می‌شود؛
نمونه از خاقانی:دهخدا
از نظامی:
از سعدی:
از منوچری:
در منطقه استوایی، کشت قهوه و کائوچو رواج دارد. چرا که این مناطق محیط بسیار مناسبی برای کشت این محصولات هستند و می‌توان گفت که مواد اولیهٔ بیشتر شرکت‌ های مشهور تولید قهوهٔ جهان، در این مناطق وجود دارد و این کارخانه‌ها در مناطق استوایی دارای مزارع انحصاری هستند. در آغاز قرن نوزدهم میلادی هم کشورهای استعمارگر از این مسئله و سود زیادی که در کشت قهوه و کائوچو در این مناطق وجود دارد با خبر بودند. از همین رو در آن سال‌ها بخش زیادی از جنگل‌های استوایی را با آتش زدن یا قطع کردن درختان از بین بردند و به مزارع تبدیل کردند.
پیرِنه رشته‌کوهی است در جنوب‌غربی اروپا و مرز طبیعی میان فرانسه و اسپانیا است.
این کوه‌ها شبه‌جزیرهٔ ایبری را از فرانسه جدا می‌کنند و امتداد آن حدود ۴۳۰ کیلومتر از خلیج بیسکای در اقیانوس اطلس تا دماغهٔ کرئوس در دریای مدیترانه‌است.
نام آن به فرانسوی Pyrénées، به اسپانیایی Pirineos، به کاتالانی Pirineus و به باسکی Pirinioak تلفظ می‌شود.
کشور کوچک آندورا تماماً درون این رشته‌کوه قرار دارد. بلندترین قلهٔ پیرنه، آنتو (۳٬۴۰۴ متر) نام دارد که در گوشهٔ شمال‌شرقی منطقهٔ آراگون اسپانیا واقع شده‌است.
این رشته‌کوه در اثر برخورد شبه‌جزیرهٔ ایبری با قارهٔ اروپا در حدود ۵۰ میلیون سال پیش یعنی در مرحلهٔ کوهزایی آلپی پدید آمده‌است و این برخورد همچنان ادامه دارد.
سفری به دره‌های پیرنه فرانسه
در انتهای بی‌نهایت...
Wikipedia contributors, "Pyrenees," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Pyrenees&oldid=195748717
هندوچین یا سرزمین اصلی جنوب شرق آسیا، منطقه‌ای است در جنوب شرقی آسیا و شامل کشورهای ویتنام، کامبوج، لائوس، سنگاپور، میانمار (برمه)، تایلند و بخشی از مالزی است.
از دید تاریخی، کشورهای جنوب شرق آسیا زیر نفوذ فرهنگی هند و چین بوده‌اند، البته درجات این نفوذ تفاوت‌های دارد. بیشتر کشورهای منطقهٔ هندوچین بیشتر از هندوستان نفوذ فرهنگی پذیرفته‌اند ولی در مورد کشور ویتنام این مسئله به‌وارونه است و این کشور بیشتر تحت نفوذ فرهنگی چین بوده‌است. نفوذ کم‌تر هندی بر فرهنگ ویتنام زمانی پدید آمد که ویتنام به هنگام گسترش روبه‌جنوب، بر تمدن چامپا نیز چیره شد.
ویتنام، تایلند، میانمار، لائوس، سنگاپور، کامبوج و مالزی کشورهای تشکیل دهنده این منطقه هستند.
این منطقه از جنوب شرقی به دریای چین جنوبی و خلیج تایلند از جنوب به شبه جزیره مالزی و از غرب به دریای اندامان متصل می‌شود.
آب و هوای این منطقه گرم و شرجی است و همواره زمین لرزه‌ها و سیل‌های زیادی در این منطقه رخ می‌دهد.
همچنین این منطقه در معرض بادهای موسمی قرار دارد.
این شبه جزیره، در کنار شبه جزیره عربستان، شبه جزیره هند و شبه جزیره کره، از بزرگ‌ترین شبه جزایر آسیا می‌باشند.
Wikipedia contributors, "Indochina," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Indochina&oldid=220117547
مجمع‌الجزایر مالایی نام گروه بزرگی از جزیره‌ها در جنوب شرقی آسیا، بین هندوچین و استرالیا است.
این مجمع‌الجزایر بزرگ‌ترین گروه از جزیره‌ها در جهان است و بیش از ۱۳ هزار جزیره از اندونزی و در حدود ۷ هزار جزیره از فیلیپین را شامل می‌شود.
در محل، این منطقه را بیشتر با نام «هند شرقی» می‌نامند.
گاه گینه نو را نیز بخشی از این مجمع‌الجزایر به‌شمار می‌آورند.بریتانیکا، سرواژهٔ Malay-Archipelago، بازدید: اکتبر ۲۰۰۸.
جزیرهٔ ایرلند سومین جزیرهٔ بزرگ اروپا و بیست و دومین جزیره بزرگ جهان است که در شمال غربی اروپا قرار دارد و شامل جمهوری ایرلند و ایرلند شمالی است. در شرق جزیرهٔ ایرلند، جزیره بریتانیا قرار دارد و دریای ایرلند در میان این دو جزیره قرار گرفته‌است. نام کشور در زبان اصلی‌شان "ایر Eire" است و همچنین از ملیت‌شان با عنوان "ایرین Eireann" یاد می‌کنند.
جمعیت این جزیره کمی بیش از ۹ میلیون نفر استویکی‌پدیای انگلیسی که از این تعداد ۷,۴ میلیون نفر در جمهوری ایرلند ساکن‌اند.
از دیدگاه سیاسی جمهوری ایرلند پنج ششم از جزیره را در اختیار دارد. یک ششم بقیه جزیره را ایرلند شمالی تشکیل می‌دهد که جزئی از کشور پادشاهی متحده است.
دانشمندان توالی ژنوم یک زن عصر نوسنگی را مطالعه کرده‌اند که حدود ۵هزار و ۲۰۰ سال پیش در منطقه امروزی بلفاست می‌زیسته‌است.
پژوهش‌های ژنتیکی روی نمونه‌های باستانی این زن ۵هزارساله و سه مرد ۴هزارساله در ایرلند نشان می‌دهد که موج نخست مهاجرت ساکنان این کشور از خاورمیانه، و موج دوم نیز چهار هزار سال پیش از سواحل دریای سیاه به سمت جزیرهٔ بریتانیا بوده و مردمان ایرلندی را شکل داده‌است.
پژوهشگران دریافته‌اند زنی که در دوران نوسنگی در ایرلند می‌زیسته، موهای سیاه و چشمانی قهوه‌ای رنگ داشته و نیاکان‌اش از منطقه خاورمیانه به این بخش از اروپا کوچیده بودند.
همچنین مطالعات بعدی نشان داده که در حدود یک‌سوم از اجداد مردان ۴ هزارسالهٔ مورد مطالعه نیز از مناطق ساحلی دریای سیاه به این کشور مهاجرت کرده بودند.
<ref_name="aaycd"><ref_name="lb9pw"><ref_name="kjjer">
جزیرهٔ بورنئو سوّمین جزیرهٔ بزرگ جهان است که حدود ۷۴۳۳۳۰ کیلومتر مربّع وسعت دارد و در مرکز شبه جزیره مالایا و اندونزی واقع است. بورنئو بخشی از منطقهٔ آسیای جنوب شرقی به‌شمار می‌رود.
جزیرهٔ بورنئو از نظر سیاسی بین کشورهای اندونزی، مالزی و برونئی تقسیم شده‌است و تنها جزیره‌ای در جهان است که بین سه کشور تقسیم شده‌است.
دولت اندونزی در ۸ نوامبر سال ۲۰۲۲ اعلام کرد به خاطر آلودگی هوا در پایتخت کنونی(جاکارتا) می‌خواهد پایتخت را به جزیره بورنئو انتقال دهد.
سنگ‌نگاری یا پتروگرافی شاخه‌ای از سنگ‌شناسی (پترولوژی) است که در آن منشأ سنگ‌ها، به‌ویژه فرایند تشکیل آن‌ها، مورد مطالعۀ علمی قرار می‌گیرد."فرهنگ اصطلاحات جغرافیای طبیعی"، سیاوش شایان، انتشارات مدرسه، ۱۳۸۴ سنگ‌نگاری بخشی از سنگ‌شناسی است که به توصیف ویژگی‌های سنگ‌های سازندهٔ زمین می‌پردازد و به منشأ و خاستگاه آن‌ها کاری ندارد. این مطالعات در واقع آغازگر سنگ‌شناسی است که در ادامه به دلیل و نحوهٔ تشکیل سنگ‌ها منتهی می‌شود که در سنگ‌زایی مورد مطالعه قرار می‌گیرد. در مقایسه، می‌توان سنگ‌شناسی را به علم مکانیک تشبیه کرد که به دو شاخهٔ سینماتیک و دینامیک تفکیک می‌شود. در این مقایسه، سنگ‌نگاری معادل سینماتیک، و سنگ‌زایی معادل دینامیک است.