moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
دریاچه بزرگ آلماتی مخزن طبیعی مرتفعی است که در قلل آلاتائو قرار دارد. فاصله دریاچه از شهر آلماتی تنها ۱۵ کیلومتر است. با طول ۱٫۶ کیلومتر، عرض ۱ کیلومتر و عمق ۳۰ الی ۴۰ متری، دریاچه بزرگ آلماتی در ارتفاع ۲۵۱۱ متر از سطح دریا واقع است.
کلیسای جامع معراج از کلیساهای ارتدوکس روسی به‌شمار می‌رود که در پارک پانفیلو آلماتی قرار دارد. در ساخت کلیسا از چوب استفاده شده و در بنای آن هیچ میخی به کار نرفته‌است.
پارک ملی چارین در فاصله ۲۰۰ کیلومتری از آلماتی قرار گرفته و با مساحت ۱۲۵ هزار هکتار، در امتداد رود چارین کشیده شده‌است.
تپه کوک توب، نام منطقه‌ای تفریحی است که در ارتفاع ۱۱۰۰ متری از سطح دریا قرار گرفته و در میان مردم محلی و گردشگران از محبوبیت زیادی برخوردار است. در سال ۲۰۰۷، مجسمه‌ای از گروه بیتلز در این پارک مستقر شد. برای دسترسی به کوک توب می‌توانید از تله کابین‌های واقع در آلماتی استفاده کنید.
مسجد مرکزی آلماتی: این مسجد بزرگ‌ترین مسجد این کشور با ظرفیت ۷۰۰۰ نمازگزار است.
بنای استقلال: در میدان جمهوری آلماتی قرار دارد.
موزه دولتی: دارای بیشترین آثار و نشانه‌های تمدن و تاریخی از قزاقستان است.
مگاسنتر: آن دسته از گردشگران که اهل خرید و دیدن برندهای معتبر هستند می‌توانند سری به مگا سنتر بزنند.
توسان در ایالت آریزونا
فلیوولاند دوازدهمین و تازه‌ترین استان کشور هلند است.
مرکز این استان لیلی‌استاد و پرجمعیت ترین شهر آن، آلمیره است.
این استان از سه منطقه پلدر شمال شرقی (نورداوست‌پُلدر)، فلفولانت شرقی و فلفولانت جنوبی تشکیل شده که هر سه آن مناطق، زمین‌هایی هستند که به‌طور مصنوعی و بدست انسان از دریا خشک شده‌اند.
زمین‌های این استان پیش از خشک شدن بخشی از دریای جنوبی بوده‌اند.
رام‌الله شهری است در کرانه باختری رود اردن. این شهر مرکز تشکیلات خودگردان فلسطین است.
قدس معناها و کاربردهای زیر را دارد:
لیون (; , ,; , ; زبان اکسیتان: "Lion", hist. "Lionés") سومین شهر بزرگ در شرق فرانسه پس از پاریس و مارسی است. لیون، یک مرکز بزرگ اقتصادی است که در بین پاریس و مارسی قرار گرفته‌است و شاهراه ارتباطی محسوب می‌شود. این شهر در تاریخ سینما، نقش بسیار مهمی ایفا کرده‌است. تیم فوتبال المپیک لیون، مهم‌ترین تیم ورزشی این شهر است و لیون از این جهت، رشد برجسته‌ای در قهرمانی در بازی‌های اروپا کرده‌است.
شهر لیون با احتساب حومه‌اش، دومین شهر بزرگ و پرجمعیت فرانسه، پس از پاریس محسوب می‌شود. برپایهٔ آمار تخمینی، جمعیت این شهر و حومه‌اش در سال ۲۰۱۸ میلادی، بالغ بر ۱٬۶۶۹٬۰۰۰ نفر بوده‌است؛ ولی جمعیت خود شهر، بالغ بر ۵۰۶٬۶۱۵ نفر تخمین زده می‌شود.
لیون با دارا بودن بیش از ۱۵۵٬۰۰۰ دانشجو، یکی از مهم‌ترین مراکز دانشجویی در فرانسه و اروپا می‌باشد.
لیون مرکز بزرگ صنعتی و مرکز شیمیایی، دارویی و زیست‌شناسی در سطح فرانسه است. این شهر همچنین یکی از قطب‌های تولید نرم‌افزار و بازی‌های رایانه‌ای محسوب می‌شود.
بابولات، تفأل و مولینکس از جمله برندهای مستقر در لیون هستند که به سرتاسر جهان صادر می‌شوند.
لیون به‌عنوان پایتخت آلپ در فرانسه، شناخته شده‌است. این شهر به دلیل داشتن معماری تاریخی، مقر سازمان جهانی یونسکو (بخش میراث تاریخی) در آن قرار گرفته‌است.
موزه هنرهای زیبای لیون و انستیتو لومیر از جمله میراث فرهنگی این شهر هستند.
لیون شهری تاریخی است و پایتخت ابریشم جهان محسوب می‌شود و در کرانهٔ دو رود رون و سون (رود) قرار دارد.
این شهر به علاوه، شبکهٔ خبری یورونیوز را نیز، در خود جای داده‌است.
متروی لیون در سال ۱۹۷۸ تأسیس شده و هم‌اکنون دارای ۴ خط و ۴۰ ایستگاه می‌باشد، همچنین تراموا این شهر در سال ۲۰۰۱ تأسیس شده و دارای ۶ خط و ۸۴ ایستگاه است.
مارسِی دومین شهر پرجمعیت کشور فرانسه و مرکز ناحیه پروانس آلپ-کوت دازور است. این شهر کنار دریای مدیترانه قرار دارد و بزرگ‌ترین بندر کشور فرانسه، دومین بندر دریای مدیترانه و پنجمین بندر اروپاست.
مارسی با ۱۳ شهر خواهرخوانده است و همچنین امضای قرارداد دوستی و همکاری با بیست و نه شهرستان در سراسر جهان بسته‌است.
تمامی شهرهای خواهرخوانده با مارسی به استثنای (شهر مراکش و گلاسکو) از شهرها مهم بندری هستند.
مارسی مرکز سومین ناحیه اقتصادی فرانسوی و اولین قطب صنعتی و خدمات جنوب فرانسه است.
مارسی دارای امکانات غیرقابل انکار نظیر موقعیت ژئواستراتژیک در اروپا و مدیترانه، کیفیت زندگی ممتاز، جمعیت جوان، پویا و خلاق و تجربه طولانی تبادلات بین‌المللی است. از سده‌های پیش، به ویژه داد و ستدهای دریایی نقش و جایگاهی اساسی برای مارسی، اولین بندر فرانسه دارد.
بدینسان مارسی به عنوان مرکز بزرگ اقتصادی پیرامون مدیترانه‌است.
مارسی با جمعیت ۸۵۰٬۰۰۰ نفر دومین کمون بزرگ فرانسه بعد از پاریس می‌باشد. ساکنان مارسی و حومه اش که شامل اکس آن پروانس در شمال، ایستر، ویترول در غرب و اوبائن در شرق می‌شود به بیش از ۱٬۵۶۰٬۳۴۳ می‌رسد.
در ۲۰۰۹:INSEE 9009 - Commune : Marseille (13055).
به خاطر مجموعه بزرگ بیمارستانی که بهترین تجهیزات و احدهای پژوهشی بسیار مشهوری را دارد، امروزه مارسی در میان اولین رتبه‌های بهداشت و سلامت عمومی قرار دارد.
بخش‌های عمده آن عبارت‌اند از مهندسی زیست‌پزشکی، سرطان‌شناسی، ایمنی‌شناسی، صنعت داروسازی و تصویر برداری پزشکی.
مارسی دومین قطب پژوهش دولتی در فرانسه در زمینه علمی است و قریب ۳۰۰۰ پژوهشگر را در آزمایشگاه‌ها و دانشگاه‌ها گرد هم می‌آورد.
آموزش عالی ۳ دانشگاه، ۳۰ دانشکده و مدرسه بزرگ را در اختیار دارد که ۹۰۰۰۰ دانشجو را تربیت می‌کنند.
متروی مارسی در سال ۱۹۷۷ تأسیس شده و هم‌اکنون دارای ۲ خط و ۲۸ ایستگاه می‌باشد، همچنین تراموا این شهر در سال ۱۸۹۹ به صورت برقی تأسیس شده و دارای ۳ خط و ۳۲ ایستگاه می‌باشد.
مارسی شهر تعدد فرهنگی است و به سرعت تجهیزات ساختار سازی را از آن خود کرده‌است. با ۲۵ تئاتر، اپرا، سالن کنسرت "لودوم"، مدرسه بین‌المللی رقص و باله ملی ماری-کلود پیتراگالا، مارسی مانند یک مرکز فرهنگی هنری حقیقی در فرانسه قرار می‌گیرد.
ورزش بیش از یک سرگرمی اوقات فراغت محسوب می‌شود. در مارسی بیش از ۵۰ رشته به‌طور منظم توسط ۲۰۰٬۰۰۰ فرد مجاز کار می‌شود. ۴۰ درصد وسعت مارسی به فضای طبیعی اختصاص داده شده‌است. ضمناً با ۵۷ کیلومتر ساحل دریا، مارسی محل ملاقات ممتازی برای ورزشکاران (غواصی، ورزش‌های آبی) و نیز شناگرانی است که از درخشندگی استثنایی خورشید نیز برخوردار می‌شوند. زین الدین زیدان از نامداران ورزشی این شهر است.
کان ممکن است به موارد زیر اشاره کند:
شهرستان صَلاله به عربی (ولایة صَلاله) بزرگ‌ترین شهر و همچنین مرکز استان ظفار در کشور پادشاهی عمان است. صلاله، شهری است بندری که از دو منطقهٔ خشک کوهستانی در شمال، و جنگلی و ساحلی در جنوب تشکیل شده‌است.
یکشنبه ۲۴ مارس ۲۰۱۹ ارتش آمریکا توافقنامه‌ای برای استفاده از دو بندر دقم و صلاله در عمان امضا کرد.
نیروگاه ری‌سوت، در فاصلهٔ سال‌های ۱۳۷۷ تا ۱۳۷۸ خورشیدی، توسط شرکت مپنا در این شهر ساخته شد.
صلاله دومین شهر بزرگ عمان است. جمعیت این شهر و حومهٔ آن در سال ۲۰۰۹ میلادی برابر با ۱۹۷٬۱۶۹ نفر و در سال ۲۰۱۶ برابر با ۳۴۰٬۸۱۵ نفر گزارش شده‌است. این شهر، زادگاه سلطان قابوس بن سعید است و سلطان قابوس نیز بیشتر در این شهر اقامت دارد.
هر سال جشنوارهٔ صلاله که به «جشنوارهٔ پائیزی صلاله» معروف است، در این شهر ساحلی برگزار می‌شود. شهر صلاله، مرکز فعالیت‌های اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و گردشگری عمان به شمار می‌آید.
در این جشنواره، گردشگران زیادی از تمام استان‌های عمان و همچنین کشورهای حوزهٔ خلیج فارس و غیره به این شهر می‌آیند. «خریف صلاله» (خزان صلاله) مفهومی است که نزد گردشگران، باران موسمی و سرسبزی و آب روان را تداعی می‌کند.
در نوار ساحلی شهر صلاله، درختان بلند نارگیل و موز و القافای و قصب قند وجود دارد که بر زیبایی این شهر ساحلی افزوده‌است.
مقبرهٔ عمران نبی، پدر مریم مقدس در این شهر قرار دارد که این قبر طویل‌ترین قبر جهان با پهنای ۸۰ سانتی‌متر و درازای ۳۰ متر می‌باشد.
عربی).
مدینه یا مدینةالنبي، نام شهری است در منطقه حجاز واقع در شبه جزیره عربستان. این شهر در غرب ریاض و در میانه نجد قرار گرفته و آب‌وهوایی خشک و بیابانی با تابستان‌های داغ و زمستان‌های سرد دارد. این شهر پیش از هجرت محمد به آن، یثرب نام داشت، که با ورود محمد، آن را مدینة النبی (یعنی: شهر پیامبر) نامیدند.
این شهر پس از هجرت محمد، به مدینةالنبی (شهر پیامبر) معروف شد، در اولین شب ربیع‌الاول سال ۱۴ بعثت، محمد به «یثرب» مهاجرت نمود و سرآغاز تاریخ مسلمانان (تاریخ هجری)، از همان سال می‌باشد.
مسجدالنبی، مسجد قباء و مسجد ذوقبلتین در این شهر قرار دارند. مدینه امروزه از شهرهای مقدس مسلمانان به‌شمار می‌آید. مقبره پیامبر اسلام در این شهر و در داخل خانه پیامبر در کنار مسجد النبی قرار دارد و از مهم‌ترین زیارت گاه‌های مسلمانان است. فاصله مدینه تا مکه حدود ۴۲۰ کیلومتر است. شهر مدینه ۱۱۸۳۲۰۵ نفر جمعیت دارد.
یثرب از شهرهای باستانی است که در کتیبه‌های معینی از آن نام برده شده‌است. این شهر از جمله مکان‌هایی بود که گروهی از نیروهای معینی در آن اقامت داشتند. پس از آنکه روزگار دولت معینیان سپری گردید، سبائیان حکومت آنجا را به دست گرفتند. معروف است که حکومت‌های معین و سبا همواره در پی بسط سلطه و نفوذ خود در سرزمین‌های شمال عربستان بودند. همچنین در جغرافیای بطلمیوس دو بار از این شهر نام برده شده‌است، یک بار به نام ایاترپه و بار دیگر به نام ایاتریپا. استفان بیزانسی از این شهر به نام ایاتریپاپولیس نام برده‌است.جواد علی، تاریخ العرب قبل السلام، ج ۳، ص ۳۹۵
این شهر در نزد راویان اخبار گذشته به نام اثرب و یثرب معروف است.محمد بن محمود بن نجار، الدره الثمنه فی تاریخ المدینه، قاهره. ۱۹۵۶ ص ۳۲۳ به نوشته آنان یثرب مرکز مدینه‌است، که از قناه تا جرف و از المال، که بدان برناوی می‌گویند، تا زبالة امتداد میابد. برخی از راویان اخبار گمان برده‌اند که این شهر به دلیل انتساب به "یثرب بن قانیه بن مهلائیل بن ارم بن عبیل بن عوص بن ارم بن سام بن نوح"، بدین نام خوانده شده‌است و او نخستین کسی بود که هنگام پراکنده شدن خاندان نوح در این سرزمین فرود آمد.مسعودی، مروج الذهب، ج ۲، ص ۱۴۸
دیگران گمان کرده‌اند که نام یثرب مأخوذ از "ثرب" به معنای فساد یا از "تثریب" یعنی "«مؤاخذه به علت گناه»" است و نوشته‌اند که پیامبر به دلیل کراهت از تثیرب، از نامیدن این شهر به اسم یثرب نهی کرد و آن را "طیبه" و "طابه" نامید.یاقوت، سمهودی، ج۱، ص ۸ بلاذری می‌نویسد که یثرب به نام رئیس گروهی از عمالقه نامیده شده‌است که پس از بیرون راندن "بنی عبیل بن عوص بن ارم بن سام، از فرزندام نوح"، از آنجا فرود آمدند.
نام مدینه که پس از هجرت پیامبر، به یثرب اطلاق شده‌است مأخوذ از کلمه آرامی "مدینتا" به معنی قرق و شهر، خلاصه شده "مدینه الرسول" است.مسعودی، مروج الذهب، ج ۱، ص ۴۲.
راویان اخبار نوشته‌اند که یثرب یا مدینه ۲۹ اسم دارد که عبارتند از: "طیبه، طابه، مسکینه، عذراء، جابره، محببه، مجبوره، یثرب، ناجیه، موفیه، اکاله البلدان ع محفوفه، مسلمه، مجنه، قدسیه، عاصمه، مرزوقه، شافیه، خیره، محبوبه، مرحومه، جابره، مختاره، محرمه، غلبه، ببره، تندر، حسیبه، دارالبرار، حسنه، دارالخیار، دارالیمان، دارالسنه، دارالهجره، قاصمه، طباطبا".احمد بن عبدالحمید عباسی، کتاب عمده الخبار فی مدینه المختار، ص ۴۱.
در قرآن آمده‌است که منافقین مدینه، شهر را به نام قدیمش (یعنی یثرب) می‌نامیدند، و نام جدید آن را پذیرا نبودند. آیات ۱۲ و ۱۳ سوره احزاب بیان می‌دارد که در جنگ احزاب، وقتی منافقان و افراد ضعیف‌الایمان، احزاب و گروه‌های مختلف کفار و جمعیت فراوان آن‌ها را دیدند، گفتند: خدا و رسولش جز وعده‌های فریبنده دروغین به ما نداده‌اند؛ و برخی از آن‌ها می‌گفتند: ای مردم یثرب این میدان جای ماندن شما نیست، پس به خانه‌های خود بازگردید (و گر نه همگی کشته می‌شوید)!وَ إِذْ يَقُولُ الْمُنَافِقُونَ وَ الَّذِينَ فیِ قُلُوبهِم مَّرَضٌ مَّا وَعَدَنَا اللَّهُ وَ رَسُولُهُ إِلَّا غُرُورًا، وَ إِذْ قَالَت طَّائفَةٌ مِّنهْمْ يَأَهْلَ يَثرْبَ لَا مُقَامَ لَكمْ فَارْجِعُواْ
این در حالی بود که -طبق آیه ۲۲ سوره احزاب- وقتی مؤمنان احزاب و سپاهیان دشمن را دیدند، گفتند: این همان است که خدا و رسولش به ما وعده دادند و خدا و رسولش راست گفتند؛ و (دیدن آنها) جز بر ایمان و تسلیم آنان نیفزود.وَ لَمَّا رَءَا الْمُؤْمِنُونَ الْأَحْزَابَ قَالُواْ هَذَا مَا وَعَدَنَا اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ صَدَقَ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ مَا زَادَهُمْ إِلَّا إِيمَانًا وَ تَسْلِيمًا
جده شهری در غرب شبه جزیره عربستان، قطب اقتصادی وگردشگری عربستان سعودی و دومین شهر بزرگ آن پس از ریاض است. این شهر بر کرانهٔ دریای سرخ، در نقطه میانی آن قرار دارد، و به «عروس دریای سرخ» ملقب است.
جمعیت جده طبق سرشماری عمومی سال ۲۰۰۴ میلادی، برابر با ۲٫۸ میلیون نفر بوده که ۵۲٪ آن بومی بوده‌اند.
تاریخ جده به ۳۰۰۰ سال پیش بر می‌گردد که توسط ماهی‌گیرانی که بعد از توقف صید در این مکان استقرار می‌گرفتند نامگذاری شده‌است. بعد از آن قبیله قضاعه قبل از ۲۵۰۰ سال به آنجا کوچیده‌اند. اما تحول تاریخی این شهر در عهد خلیفه سوم عثمان بن عفان بوده، که در سال ۶۴۷ میلادی هنگامی که به دستور وی اولین بندرگاه برای استقبال حجاج که از راه دریا می‌آمدند و به زیارت مکه برای ادای عمره و حج می‌رفتند ساخته شد.
وجه تسمیه شهر جده سه قول معروف وجود دارد.
موصِل (به عربی: المَوْصِل، به کردی: مووسڵ، به آشوری: ܡܘܨܠ: (تلفظ): Māwṣil، استاندارد لاتین: Mosul) شهری در شمال عراق، مرکز استان نینوا و پرجمعیت‌ترین شهر عراق پس از بغداد و مرکز اقتصادی شمال کشور می‌باشد؛ بخش اصلی شهر در کرانهٔ شرقی دجله جای گرفته‌است و در کرانهٔ غربی آن، بازمانده‌های شهر باستانی نینواست. موصل در سده‌های دهم و یازدهم میلادی/ سوم و چهارم هجری، پایتخت دولت‌های جداشده از عباسیان مانند حمدانیان بود. پس از جنگ جهانی اول، مدتی از امپراتوری عثمانی به‌دست امپراتوری بریتانیا افتاد. از ۱۰ ژوئن ۲۰۱۴ تا سال ۲۰۱۷ در سیطرهٔ سازمان داعش بود. جمعیت استان موصل در ۲۰۰۸م، ۲٬۷۲۱٬۰۹۶ نفر سرشماری شد که از این تعداد، بیش از ۱٬۶۰۰٬۰۰۰ نفر ساکن شهر موصل‌اند. ارتفاع آن از سطح دریا، ۲۲۰ متر است و در نزدیکی آن، چاه‌های نفت عین زاله قرار گرفته‌است.
بیشتر مردم شهر عرب هستند (۶۰٪) اما اقلیت‌های قابل توجه کرد (۱۷/۵٪)، آشوری (۱۵٪) و ترکمن (۷/۵٪) نیز در شهر زندگی می‌کنند. جمعیت شهر در سال ۲۰۰۸ به یک میلیون و شش‌صد هزار نفر رسیده‌بود اما در سال ۲۰۱۴ حدود نیم میلیون نفر آواره شدند، هرچند که بعد از شکست داعش به خانه‌هایشان بازگشتند.
دانشگاه موصل که از مراکز علمی و تحقیقاتی عراق است و مقبره چندین پیامبر از جمله یونس در موصل قرار دارد. این شهر با وجود بیش از ۱۵٪ جمعیتش از مردم آشوری و پایتخت قدیم آشوریان، مرکز تاریخی مسیحیان نسطوری محسوب می‌شود.
رود دجله از میان موصل می‌گذرد و پنج پل دو قسمت شهر را به هم پیوند می‌دهند. این شهر در ۳۹۶ کیلومتری شمال غربی بغداد قرار دارد.
موصل در آغاز خلوان و در دوران ساسانیان بوذاردشیر نام داشت. نام بوذاردشیر منسوب به اردشیر بابکان -بنیادگذار دودمان ساسانی- بود. مسیحیت از سدهٔ دوم میلادی در این منطقه حضور داشته‌است.
در سال ۳۳۱ پیش از میلاد قوای هخامنشیان به وسیله اسکندر مقدونی در جنگ گوگمل در شرق موصل امروزی شکست سنگینی متحمل می‌شوند.CHRONOLOGY OF IRANIAN HISTORY PART 1 "iranicaonline.org"
آخرین ناحیه غربی ایران ساسانی که به دست مسلمانان افتاده بود سرزمین موصل بود که آن را به دو ناحیه تقسیم میکردند: ناحیه شهر زور و چامکان یا صامغان.
موصل کرسی دیار ربیعه در ساحل باختری دجله، جایی که شاخه‌های این رود به هم پیوسته رود بزرگی را تشکیل می‌دهند، واقع است و می‌گویند به همین مناسبت است که آن‌را موصل، یعنی محل اتصال، نامیده‌اند. در زمان امویان بر اهمیت موصل افزوده شد. موصل در زمان مروان دوم، آخرین خلیفه اموی، کرسی ایالت جزیره گردید و به امر این خلیفه در آن شهر مسجدی ساختند که بعدها به جامع کهنه معروف شد. ابن حوقل که در سال ۳۵۸ در موصل بوده گوید شهریست نیکو دارای بازارهای عالی در میان زمین‌های حاصلخیز که مشهورترین آن‌ها روستای نینوا است و در آن روستا قبر یونس پیغمبر واقع است. قسمت عمده‌ی اهالی موصل در قرن چهارم از نژاد کرد بودند. مقدسی کاروانسراهای متعدد آن شهر را ستوده و گوید شهری است دارای ابنیه‌ی نیکو و باشکوه و خود شهر به شکل نیم‌دایره و وسعت آن به اندازه‌ی یک سوم بصره است.
در لغتنامه دهخدا آمده‌است که در سال‌های ۲۸۱ و ۲۹۳ هجری قمری، کردان موصل که به کردان هزبانی معروف بودند، انقلاب کردند و با لشکر مکتفی بالله که به یاری حاکم موصل، عبدالله بن حمدان آمده بود، نبرد کردند.
در طول قرن بیستم، موصل یادآور زندگی اقوام و مذاهب گوناگون در کنار یکدیگر بوده‌است. پیش از پروژه عرب سازی موصل توسط صدام و حزب بعث، موصل برای قرن‌ها شهری عمدتاً کردنشین به حساب می‌آمد.https://books.google.com/books?id=CG_aAAAAMAAJ&q=Mosul+kurd+mainly&dq=Mosul+kurd+mainly&hl=en&sa=X&ei=ApCcVJv3GqTesASqmIK4BA&ved=0CCcQ6AEwAjgehttps://books.google.com/books?id=YHUbBQAAQBAJ&pg=PA59&dq=Mosul+kurd+mainly&hl=en&sa=X&ei=H4icVM3jLYTOaOT3geAI&ved=0CDMQ6AEwBA#v=onepage&q=Mosul%20kurd%20mainly&f=falsehttps://books.google.com/books?id=sl4PIeyWriUC&pg=PA18&dq=Mosul+kurd+mainly&hl=en&sa=X&ei=H4icVM3jLYTOaOT3geAI&ved=0CC8Q6AEwAw#v=onepage&q=Mosul%20kurd%20mainly&f=falsehttps://books.google.com/books?id=izQFFkIF6mMC&pg=PA14&dq=Mosul+kurd+mainly&hl=en&sa=X&ei=H4icVM3jLYTOaOT3geAI&ved=0CCoQ6AEwAg#v=onepage&q=Mosul%20kurd%20mainly&f=falseIraq: Who Will Have Mosulhttps://books.google.com/books?id=stl97FdyRswC&pg=PA380&lpg=PA380&dq=Mosul+kurd+mainly&source=bl&ots=u_QrIvhut8&sig=RurLtTmqUFWrA2q9xq_r2ATCMow&hl=en&sa=X&ei=8oacVNfpNY_Var6lgegE&ved=0CEsQ6AEwCDgK#v=onepage&q=Mosul%20kurd%20mainly&f=falseدانشنامه بریتانیکا ولی در این اواخر مردم عرب سنی عمده جمعیت مناطق شهری از جمله شهر موصل را شامل می‌شدند.Mosul| Encyclopedia.com: Facts, Pictures, Information. Encyclopedia.com. Retrieved on 2011-07-02. مانند مناطق کناره رود دجله و در داخل شهر موصل. در امتداد رود دجله و دورتر به سوی شمال و مناطق روستایی، هزاران نفر آشوری، کرد، ترکمن و ارمنی و شبک زندگی می‌کردند.
برنامه عرب سازی که در دوران صدام و با نیروی حزب بعث انجام می‌شد، باعث شد تا برخی از این اقلیت‌ها از مناطق شهری موصل خارج شده و به نزدیکی مرزهای اقلیم کردستان بروند. با اشغال موصل توسط داعش، تنها عرب‌های سنی در شهر باقی ماندند و جمعیت این شهر از ۱٫۵ میلیون تن به یک میلیون تن کاهش یافت.
افراد مسلح داعش از صبح و از سمت راست استان نینوا حمله‌ور شدند و ساختمان استانداری و ساختمان‌های دولتی مجاور را تحت کنترل خود درآوردند. استان نینوا (۵۰۴ کیلومتری شمال پایتخت عراق) است. داعشی‌ها همچنین بر فرودگاه موصل در شمال این شهر سیطره پیدا کردند و این افراد سپس به سمت چپ موصل پیشروی کردند.http://www.seratnews.ir/fa/news/181239/شهر-موصل-بطور-کامل-سقوط-کردموصل سقوط کرد
اطلاعات به دست آمده حاکی از فرار سیاستمداران و نیروهای امنیتی از موصل استسیطره کامل داعش بر شهر موصل
. مسؤول رسانه‌ای حزب دموکرات کردستان در استان نینوا با اشاره به کنترل عناصر داعش بر اکثر مناطق شهر موصل اعلام کرد که به دلیل حملات تروریستی داعش در این شهر، مقر این حزب و حزب اتحادیه میهنی کردستان به‌طور کامل تخلیه شده‌است.
در همین حال اخباری از حرکت داعش به سمت استان صلاح الدین منتشر شد، برخی گزارش‌های حاکی از آن است که داعش توانست، کنترل دو روستا در تکریت را به دست بگیرد. این درگیری‌ها به کشته شدن شماری از شهروندان، و آوارگی و مهاجرت ساکنان این استان منجر شد.http://fa.alalam.ir/news/1601347
شمار قابل توجهی از ساکنان شهر موصل در پی هجوم عناصر داعش از این شهر گریختند.http://www.tabnak.ir/fa/news/407169/داعش-ساکنان-موصل-را-آواره-کرد
عناصر داعش صدها محکوم را نیز از زندان‌های شهر موصل آزاد کردند.
خبرگزاری‌ها از سقوط شهر استراتژیک موصل و تسلط کامل گروه داعش بر آن خبر دادند. پس از مدت‌ها درگیری ارتش عراق توانسته بود در زمستان سال گذشته با کمک عشایر و نیروهای مردمی شهر رمادی و فلوجه را از کنترل نیروهای داعش خارج سازد.
استاندار نینوا، در ارتباط تلفنی با شبکه تلویزیونی العربیه دربارهٔ اینکه گروه‌های مسلح چگونه توانستند کنترل نینوا را در دست بگیرند، گفت: چند ساعت پیش‌از اینکه افراد مسلح کنترل موصل را در دست بگیرند با فرماندهان ارشد ارتش عراق در منطقه دیدار کردم. به نظر می‌رسید که آن‌ها کاملاً به توان خود اطمینان دارند اما ساعاتی بعد با شنیدن خبر فرار جمعی نیروهای ارتش عراق از مواضع خود در موصل، غافلگیر شدیم
استاندار نینوا دربارهٔ نحوه تعامل با اوضاع کنونی گفت: در حال حاضر نمی‌توانم دربارهٔ سناریوهای آینده صحبت کنم. باید اوضاع را در داخل بازبینی کنیم. دیشب، وزیر کشور و مدیر دفتر فرمانده کل نیروهای مسلح با من تماس گرفتند و از من خواستند از منطقه کردستان کمک بگیرم اما دیروقت بود و کردستان عراق نیز به موافقت نوری مالکی نیاز دارد
«سعید مموزینی» خاطرنشان کرد: نیروهای پیشمرگه در مناطق کردنشین استان نینوا برای مقابله با هرگونه وضعیت فوق‌العاده، در حالت آماده باش کامل هستند.
در روز ۲۶ مهر ماه ۱۳۹۵ عملیات نظامی مشترکی توسط نیروهای ائتلاف ضد داعش به رهبری آمریکا، ارتش عراق، بسیج مردمی عراق، نیروهای پیشمرگه کردستان عراق و برخی گروه‌های دیگر علیه داعش آغاز شد که نبرد وسیعی برای آزادسازی موصل از کنترل نیروهای داعش است.
سرانجام پس از تقریباً ۹ ماه نبرد، در روز ۱۹ تیر ۱۳۹۶ شهر موصل به‌طور کامل از گروه داعش پس گرفته شد.
"آزادسازی موصل" یا "نبرد موصل" عملیاتی است که از روز دوشنبه ۱۷ اکتبر ۲۰۱۶ به فرمان حیدر العبادی نخست‌وزیر عراق برای پس گرفتن موصل از سیطره داعش آغاز شد. موصل مرکز استان نینوا و دومین شهر بزرگ عراق در تابستان ۲۰۱۴ به اشغال گروه داعش درآمد.تابناک - آغاز عملیات آزادسازی موصلعصر ایران - بمباران شدید توپخانه‌ای و موشکی موصل / آماده‌سازی ۵ اردوگاه برای آوارگان با پیروزی‌های نیروهای عراقی بر داعش در سال ۹۵ و اخراج داعشیان از این شهر، قسمت‌هایی از آن به‌طور کامل از نیروهای داعش، خالی شد. در ادامهٔ این عملیات قسمت‌های شمال و شمالشرق و دانشگاه موصل به‌طور کامل از نیروهای داعش پاکسازی شد.باشگاه خبرنگاران جوان 26 دیماه1395 http://www.yjc.ir/fa/news/5938689/
پس از آن نیز فرودگاه موصل و نیروگاه برق الیرموک که اصلی‌ترین نیروگاه شهر موصل محسوب می‌شود، از نیروهای داعش خالی و کاملاً آزاد گردید.باشگاه خبرنگاران جوان 5 اسفند 1395 http://www.yjc.ir/fa/news/5991942/باشگاه خبرنگاران جوان 7 اسفند 1395 http://www.yjc.ir/fa/news/5994180/
حَلَب نام بزرگ‌ترین شهرکشته‌شدن بیش از چهل نفر بر اثر بمباران هوایی در حلب، بی‌بی‌سی فارسی و پایتخت تجاریبمب‌های بشکه‌ای حلب را در «وحشت» فرو برده‌است، بی‌بی‌سی فارسی سوریه است.حمله هوایی نیروهای دولتی سوریه به بازار حلب، بی‌بی‌سی فارسی شهر حَلَب در استان حلب در شمال کشور سوریه واقع شده‌است. این شهر یکی از کهن‌ترین شهرهای منطقه خاورمیانه است و در روزگاران قدیم نام آن خلپه بوده و یونانیان قدیم آن را با نام برویاBeroea می‌شناختند. شهر حلب در نقطه سوق‌الجیشی و مهم بازرگانی در نیمه‌راه دریای مدیترانه و رود فرات قرار دارد.
به نقل از ابن بطوطه به این دلیل که ابراهیم شیر گوسفندان خود را در این شهر به مردم می بخشیده و فقبران برای "حلب ابراهیم" به آنحا می آمدند، حلب نامیده شده است.
اقوام و پیروان مذاهب گوناگون طی هزاره‌های گذشته در حلب ساکن شده و در کنار یکدیگر می‌زیسته‌اند. حلب یکی از گذرگاه‌های مهم بین شرق و غرب بوده‌است.سوریه: مصائب جنگ برای غیرنظامیان حلب، بی‌بی‌سی فارسی
نشانه‌هایی از معماری دوران هیتی، رومی، بیزانسی و ایوبی را می‌شود در حلب مشاهده کرد. خیابان‌هایی با تاریخچه‌های دوران رومی و یونانی، بقایایی از بنای کلیساهای سده ششم میلادی، دیوارها و دروازه‌هایی از قرون وسطی، مساجدی مربوط به دوره ایوبیان و مملوکان و نیز مساجد و کاخ‌هایی از دوران حکومت عثمانی و معماری عربی از حلب شهری چند فرهنگی ساخته‌اند.نابودی پنج محوطه تاریخی سوریه در جنگ، رادیو زمانه
در دسامبر ۱۹۴۷ میلادی و پس از صدور قطعنامه ۱۸۱ مجمع عمومی سازمان ملل متحد، مجموعه حملاتی یهودستیزانه علیه جمعیت یهودی شهر رخ داد که به شورش‌های ضدیهودی حلب معروف گشت. این حملات باعث مهاجرت بیش از نیمی از جمعیت یهودیان حلب شد.
در ۱۲ اوت ۲۰۱۱، چند ماه پس از شروع اعتراضات در مناطق دیگر سوریه، اعتراضات ضددولتی در چندین منطقه از حلب، از جمله منطقه ساخور شهر، برگزار شد. حداقل دو معترض در طی تظاهرات در ساخور با ده‌ها هزار تن از شرکت کنندگان به ضرب گلوله کشته شدند. دو ماه بعد یک تظاهرات طرفداران دولت در میدان سعدالله الجبیری برگزار شد. براساس گزارش نیویورک‌تایمز، گردهمایی ۱۱ اکتبر ۲۰۱۱ در حمایت از بشار اسد رئیس‌جمهور سوریه با حضور جمعیت زیادی برگزار شد طبق گفته رسانه‌های دولتی و محلی بیش از ۱٬۵ میلیون نفر در آن گردهمایی شرکت داشتند و این یکی از بزرگ‌ترین تظاهرات برگزار شده در سوریه بود.
در اوایل سال ۲۰۱۲، مواضع نیروهای امنیتی با بمب‌گذاری مورد هدف قرار گرفت. در ۱۰ فوریه ۲۰۱۲، بمب‌های انتحاری با خودروی بمب‌گذاری‌شده در خارج از دو مجتمع امنیتی - مقر اداره اطلاعات نظامی، و یک پادگان نیروی حفاظت امنیتی، ۷۹ نفر کشته شدند. بنا بر گزارش‌ها، ۲۸ نفر (چهار غیرنظامی، ۱۳ پرسنل نظامی و یازده پرسنل امنیتی) و ۲۳۵ تن از پرسنل امنیتی نیز زخمی شدند. بنا بر گزارش‌ها در ۱۸ مارس ۲۰۱۲، انفجار یک خودروی بمب‌گذاری‌شده دیگر در یک محله مسکونی منجر به مرگ دو تن از پرسنل امنیتی و یک غیرنظامی زن و زخمی شدن ۳۰ تن از ساکنان شد.
در اواخر ژوئیه ۲۰۱۲، درگیری به جدیت به حلب رسید که شورشیان در مناطق حومه شهر، اولین حمله خود را انجام دادند. ظاهراً شورشیان در تلاش بودند تا از این حمله دستاوردی بدست آورند که در هنگام حمله دمشق به دست آورده بودند. از آن زمان به بعد، برخی از «مخرب‌ترین بمباران و شدیدترین جنگ» در حلب، اغلب در مناطق مسکونی، رخ داد. در تابستان، پاییز و زمستان سال ۲۰۱۲، جنگ خانه به خانه بین مخالفان مسلح و نیروهای دولتی ادامه یافته‌بود و تا بهار ۲۰۱۳ ارتش سوریه خود را در بخش غربی شهر حلب مستقر کرده‌بود (نیروهای دولتی در پایگاه نظامی در بخش جنوبی شهر فعالیت می‌کردند) و مخالفان مسلح در قسمت شرقی در منطقه بی‌طرف مستقر بودند. طبق برآورد یک سازمان بشردوستانه بین‌المللی از تلفات، ۱۳٬۵۰۰ تن کشته، ۱٬۵۰۰ نفر زیر ۵ سال و ۲۳٬۰۰۰ نفر مجروح شدند. پاسگاه‌های پلیس محلی در شهر کانون درگیری بودند.
در جریان نبردی شدید، بسیاری از بخشهای سوق المدینة (بخشی از میراث جهانی شهر باستانی حلب) از جمله بخش‌هایی از مسجد جامع حلب و سایر بناهای قرون وسطایی در شهر باستانی کاملاً ویران شدند و در اواخر تابستان ۲۰۱۲ هنگامی که گروه‌های مسلح ارتش آزاد سوریه و ارتش عربی سوریه برای کنترل شهر جنگیدند، این اماکن آتش گرفتند. در مارس ۲۰۱۳ وزارت امور خارجه سوریه مدعی شد که ۱٬۰۰۰ کارخانه در حلب غارت شده‌اند و کالاهای مسروقه شان با دانش کامل و تسهیلات دولت ترکیه، به ترکیه منتقل شده‌اند.
بن‌بستی که چهار سال در آن به وجود آمده بود، در ژوئیه سال ۲۰۱۶ پایان یافت، زمانی که نیروهای دولتی سوریه آخرین خط تأمین اپوزیسیون مسلح را در حلب با پشتیبانی حملات هوایی روسیه بستند و حلب را محاصره کردند. در واکنش، نیروهای شورشی در سپتامبر و اکتبر ضدحمله‌هایی ناموفق را راه اندازی کردند اما موفق به شکست محاصره نشدند. در ماه نوامبر، نیروهای دولتی یک مبارزه قاطعانه را آغاز کردند. شورشیان موافقت کردند که از مناطق باقیمانده خود در دسامبر ۲۰۱۶ خارج شوند. پیروزی دولت سوریه در حلب به‌طور گسترده به عنوان نقطه عطفی در جنگ داخلی سوریه محسوب می‌شود.
در ۲۲ دسامبر ۲۰۱۶، تخلیه حلب از شورشیان، به اتمام رسید. صلیب‌سرخ بعداً تأیید کرد که تخلیه همه شهروندان و شورشیان تکمیل شده‌است. پس از آن، ارتش سوریه کنترل کامل حلب را به دست گرفت.حلب به کنترل کامل ارتش سوریه درآمد یورونیوز فارسیپایان نبردها در شهر حلب سوریه بی‌بی‌سی فارسی اما محله شیخ مقصود در این شهر، در کنترل یگان‌های مدافع خلق باقی ماند.
پس از پایان جنگ، ۵۰۰٬۰۰۰ پناهنده و آواره داخلی به حلب بازگشته و صدها کارخانه به تولید برق بازگشتند تا میزان تأمین برق به شدت افزایش یابد. ارگ حلب در حال حاضر در حال انجام تعمیرات اساسی است. بسیاری از بخش‌های شهر که تحت‌تاثیر جنگ قرار گرفته بودند در حال بازسازی هستند. در تاریخ ۱۵ آوریل ۲۰۱۷، یک کاروان اتوبوس‌های حامل مهاجران توسط یک بمب‌گذار انتحاری در حلب مورد حمله قرار گرفت و بیش از ۱۲۶ نفر، از جمله حداقل ۸۰ کودک، کشته شدند. جشنواره خرید حلب در ۱۷ نوامبر ۲۰۱۷ برای ترویج صنعت در این شهر برگزار شد. یک فرمانده یگان‌های مدافع خلق در فوریه ۲۰۱۸ اعلام کرد که مبارزان کُرد برای کمک به دفع حمله ترکیه، به عفرین نقل‌مکان کرده‌اند. در نتیجه او گفت که نیروهای دولتی طرفدار سوریه کنترل نواحی که قبلاً تحت کنترل آن‌ها بودند را دوباره به دست گرفتند. در فوریه ۲۰۲۰ نیروهای ارتش سوریه، هنگامی که آخرین مناطق تحت کنترل شورشیان را در حومه غربی حلب تصرف کردند، به موفقیت‌های بزرگی دست یافتند در نتیجه به‌طور قاطع به درگیری‌هایی که طی هشت سال آغاز شده بود پایان دادند.
حلب در ۳۵۵ کیلومتری شمال دمشق، پایتخت سوریه، قرار دارد و پایتخت تجاری و فرهنگی این کشور به‌شمار می‌رود. این شهر چندین‌هزار ساله به خاطر موقعیت استراتژیک بین دریا و رود فرات، از مهم‌ترین شهرهای جهان باستان محسوب می‌شده‌است.
حلب پُرجمعیت‌ترین شهر سوریه بود، به‌نحوی که در سال ۲۰۱۰ میلادی و قبل از شروع جنگ داخلی سوریه، جمعیت شهر حلب و حومهٔ آن در حدود ۴ میلیون نفر برآورد شده‌است که بیش از ۸۰% مردم مسلمان سنی هستند.Syria explained: What you need to know, CNN اما در حال حاضر به دلیل جنگ داخلی سوریه اکثر مردم آن آواره مناطق داخل سوریه بویژه دمشق و کشورهای لبنان و ترکیه و کشورهای اروپایی شده‌اند و کمتر از ۱۰٪ جمعیت اولیه آن یعنی نزدیک به ۳۰۰٬۰۰۰ نفر در داخل شهر باقی مانده‌اند، یعنی در واقع حلب بیشترین آسیب و ویرانی را از جنگ داخلی سوریه دیده‌است.
رموسه، یکی از محله‌های واقع‌شده در شرق حلب است.وقوع درگیری‌های شدید در شهر حلب سوریه، "بی‌بی‌سی فارسی"
صلاح‌الدین، نام یکی از مناطق مهم شهر حلب است.تلویزیون سوریه: ارتش کنترل منطقه کلیدی حلب را در دست گرفت، بی‌بی‌سی فارسی از دیگر مناطق حلب می‌توان به منطقه «جبل باردو» اشاره کرد.روسیه ۴ ناو جنگی به سوریه می‌فرستد، "بی‌بی‌سی فارسی"
منطقه حلاک در شمال حلب واقع شده‌است.حمله هوایی ارتش سوریه به بازاری در حلب، "دویچه وله فارسی"
منطقه سوقیه در بخش قدیمی شهر حلب واقع شده‌است. منطقه بستان القصر در جنوب شهر حلب واقع شده‌است.بشار اسد: بهار عربی سبب آشوب بوده‌است، "بی‌بی‌سی فارسی"
منطقه شیخ‌سلیمان در حومه شهر حلب قرار دارد.رژیم اسد آخرین اماکن استراتژیک در حومه شهر حلب را از دست داد ، "العربیه فارسی" این منطقه در فاصله ۲۵ کیلومتری غرب شهر حلب واقع شده‌است.
منطقه جمعیه زهرا در شمال غربی حلب واقع شده‌است.شدیدترین جنگ میان نیروهای اسد و مخالفان در حلب، "دویچه وله فارسی"
حلب از پایگاه‌های مهم رشد تمدن اسلامی بوده‌است.
دانشگاه حلب یکی از بزرگ‌ترین دانشگاه‌های سوریه است.Aleppo university blasts kill at least 82 The Guardian
بازار و قلعه حلب در بخش قدیمی شهر واقع شده‌اند.انفجار مهیب در حلب، یک هتل را «نابود» کرد، بی‌بی‌سی فارسی
مسجد اموی حلب یکی از معروف‌ترین مساجد سوریه است. این مسجد توسط سازمان یونسکو، به عنوان میراث جهانی به ثبت رسیده‌است.مناره مسجد معروف حلب تخریب شد، بی‌بی‌سی فارسی
پایگاه هلی‌بُرد تَفِتناز متعلق به نیروی هوایی سوریه در جنوب-غربیمخالفان دولت سوریه برای تصرف یک فرودگاه نظامی ارتش دست به حمله زدند، بی‌بی‌سی فارسی شهر حلب واقع شده‌است.
پایگاه هوایی الجَراحمخالفان سوریه کنترل یک پایگاه نظامی در نزدیکی حلب را در دست گرفتند، بی‌بی‌سی فارسی و پایگاه هوایی نیرب در حوالی شهر حلب واقع شده‌اند.
مجتمع آموزش پلیس سوریه در حومه غربی حلب و در منطقه «خان‌العسل» واقع شده‌است.Syria rebels fight for Aleppo police academy, Aljazeera English
آکادمی مهندسی نظامی در حوالی شرقی شهر حلب، از مهم‌ترین تأسیسات نظامی ارتش سوریه است که با محوطه‌ای بالغ بر یک کیلومتر مربع مساحت، و ساختمان‌هایی با پناهگاه‌ها و سنگرهای بتن‌آرمه جهت مقاومت در برابر حمله احتمالی نیروی هوایی اسرائیل طراحی و ساخته شده‌اند.Syrian Rebel Leader Deals With Ties to Other Side, The New York Times
پایگاه ۱۱۱ ارتش سوریه در منطقه شیخ‌سلیمان واقع شده‌است.شورشیان سوری «بخش وسیعی از یک پایگاه نظامی» را در اختیار گرفتند، بی‌بی‌سی فارسی
عکس‌های زیر توسط والتر میتل‌هولتسر در اواخر سال ۱۳۰۳ گرفته شده‌اند.
ژِنِوْ دومین شهر پرجمعیت کشور سوئیس (پس از زوریخ) و پرجمعیت‌ترین شهر روماندی (بخش فرانسوی زبان سوئیس) و مرکز استان ژنو است. این شهر در ساحل دریاچه ژنو قرار دارد.
ژنو میزبان بیشترین تعداد نهادهای بین‌المللی در جهان است. در این شهر سازمان‌ها و نهادهای بین‌المللی و اروپایی زیادی قرار دارد. از مهم‌ترین سازمانهای بین‌المللی در این شهر، مقر اروپایی سازمان ملل متحد است. همچنین دومین قطب اقتصادی کشور سوئیس و نهمین مرکز اقتصاد رقابتی جهان و سومین در اروپا بعد از لندن و زوریخ است.
این شهر در سال‌های اخیر، یکی از بهترین شهرهای جهان بر پایه کیفیت زندگی به‌شمار می‌رود.
این شهر ۱۲۱ سال قبل از میلاد مسیح به امپراتوری رم پیوست و در سال ۱۷۹۸ انقلابیون فرانسه آن را تحت سلطه خود درآوردند و پس از پایان جنگ‌های ناپلئونی در سال ۱۸۱۵ به کنفدراسیون سوئیس پیوست.
ژنو در موقعیت جغرافیایی'۱۲°۴۶ شمالی و'۰۹°۶ شرقی و در جنوب غربی انتهای دریاچه ژنو قرار دارد و دارای مساحت ۱۵٫۹۳کیلومتر مربع است. این شهر توسط دو رشته کوه آلپ و ژورا محاصره شده‌است. آب و هوای ژنو به دلیل همجواری با دریاچه معتدل و قاره‌ای مرطوب است همچنین تحت تأثیر آب و هوای اقیانوسی نیز قرار دارد.
بر طبق آمار ثبت شده در سال ۲۰۰۰ ۷۲/۳٪ فرانسوی زبان و ۴/۴٪ انگلیسی زبان و ۴/۲٪ اسپانیایی زبان و۴/۱ ٪ ایتالیایی زبان و۴٪ از مردم ژنو نیز به زبان آلمانی صحبت می‌کنند. دین این شهر از نظر تاریخی مسیحی پروتستان بوده اما به دلیل مهاجرت‌هایی که از فرانسه و دیگر کشورها به ژنو انجام شده اکنون جمعیت کاتولیک‌ها دو برابر میزان چند سده اخیر و در حدود ۳۷/۴٪ از مردم شهر کاتولیک و حدود ۵٪ از مردم نیز مسلمان هستند اما با این حال اکثریت مردم را پروتستان‌ها تشکیل می‌دهند.
ژنو دومین قطب اقتصادی سوئیس بوده و اقتصاد آن یک اقتصاد خدماتی است و بانکداری خصوصی از ارکان آن محسوب می‌شود. در سال ۲۰۰۹ به عنوان چهارمین شهر گران جهان شناخته شد اما اخیراً به عنوان هشتمین شهر گران جهان شناخته می‌شود. شرکت‌های بزرگ بسیاری نظیر کاترپیلار-اچ پی-ویتول و… در این شهر دفتر دارند و نمایشگاه اتومبیل ژنو از مهم‌ترین نمایشگاه‌ها در جهان است. در سال ۲۰۱۱ رقم بیکاری در این شهر حدود۶/۳٪بوده‌است. بیش از ۲۲۰۰۰نفر (مارچ۲۰۱۲) در مقر نهادهای بین‌المللی کار می‌کنند.
اس‌تی‌مایکروالکترونیکس شرکت اس‌تی‌مایکروالکترونیکس، در فهرست اولیه بازار بورس یورونکست ذکر شده‌است و به عنوان جزئی از شاخص فرانسوی کاک ۴۰ محسوب می‌شود. این شرکت همچنین در فهرست ثانویه از بازار بورس نیویورک و نیز بازار بورس ایتالیا، ذکر شده‌است.
ژیوودا شرکت سوئیسی تولیدکننده طعم و عطر است. این شرکت علاوه بر عطر، طیف وسیعی از مواد اولیه طعم‌دهنده که در ساخت انواع مواد غذایی بکار برده می‌شوند را تولید و عرضه می‌نماید
یک شرکت سوئیسی سازنده ساعت، جواهرات و لوازم جانبی لوکس است که در سال ۱۸۶۰ توسط لویی-اولیس شوپارد تأسیس شده‌است.
شوپارد در سن ۲۴ سالگی کار خود را با تولید ساعت جیبی دقیق کورنومتر شروع کرد.
نام یک شرکت سوئیسی تولید کنندهٔ نوشت‌افزار می‌باشد، این شرکت در سال ۱۹۱۵ تأسیس شده‌است
حمل و نقل ژنو از سیستم پیشرفته‌ای برخوردار است. سیستم ریلی این شهر توسط خود کشور سوئیس و فرانسه پشتیبانی می‌شود بنابراین از قطار پیشرفته TGV نیز بهره می‌برد و به شهرهای پاریس و مارسله و… نیز ارتباط دارد. حمل و نقل عمومی توسط اتوبوس، تاکسی و تراموا تأمین می‌شود. بر اساس قانون تاکسی‌ها می‌توانند از جابه جایی کودکان و نوزادان سر باز زنند. اتوبوس‌های این شهر بسیار پیشرفته هستند به طوری که ژنو از اتوبوسی به نام خودران کودکان رونمایی کرد که خودش کار می‌کند و به راننده نیاز ندارد.
زوریخ بزرگ‌ترین و پرجمعیت‌ترین شهر در کشور سوییس و مرکز کانتون زوریخ است. براساس آخرین آمار سرشماری در تاریخ ۱۱ دی ۱۳۹۵ جمعیت شهر زوریخ ۴۰۲٬۷۶۲ نفر بوده‌است. این شهر در شمال مرکزی سوییس، در دامنهٔ کوه‌های آلپ جای گرفته‌است. زوریخ، مهم‌ترین قطب اقتصادی سوییس به‌شمار رفته و گاه از آن به عنوان پایتخت فرهنگی این کشور یاد می‌شود؛ حال‌آن‌که پایتخت سیاسی سوییس، شهر برن است. زوریخ شهری با بهترین کیفیت زندگی در جهان شناخته می‌شود. این شهردر تاریخ ۲۸ شهریور سال ۱۳۹۴ به عنوان گرانقیمت‌ترین شهر جهان شناخته شد.Mercer's Quality of Living survey highlights
شهر زوریخ از ۱۲ منطقه یا به آلمانی سوئیسی از ۱۲ حلقه (Kreis) تشکیل شده‌است. این منطقه‌ها به ترتیب از یک تا دوازده نامگذاری شده‌اند. منطقه یک بخش قدیمی شهر زوریخ می‌باشد.
دانشگاه زوریخ، با بیش از ۲۵٬۰۰۰ دانشجو در مقاطع مختلف تحصیلی، بزرگ‌ترین دانشگاه در کشور سوئیس محسوب می‌شود. در حال حاضر این دانشگاه دارای دانشکده‌های هنر، اقتصاد، حقوق، علوم پزشکی، دام‌پزشکی، علوم کاربردی، الهیات و فلسفه است.
دانشگاه پلی تکنیک زوریخ، یکی از دانشگاه‌های مهم کشور سوئیس است که مرکز آن در شهر زوریخ قرار گرفته‌است.
دانشگاه پلی تکنیک زوریخ در سال ۱۸۵۴ تأسیس شد و در سال ۱۸۵۵ پذیرش دانشجو را آغاز کرد. در ابتدا دارای دانشکده‌های معماری، مهندسی عمران، مهندسی مکانیک، شیمی، جنگل داری بود.
این دانشگاه همچنین در فهرست «برترین دانشگاه‌های جهان» که توسط مؤسسهٔ اروپایی تحقیقات دانشگاهی انجام شد، در ردهٔ ۲۴ جهان قرار دارد. Retrieved on 2007-10-09. جایگاه این دانشگاه در بین برترین‌های جهان، در رشته‌های مهندسی، ردهٔ ۱۳ جهانhttp://www.topuniversities.com/worlduniversityrankings/results/2007/subject_rankings/technology University Ranking in Technology و در رشته‌های علوم و ریاضیات، ردهٔ ۱۵ جهانhttp://www.arwu.org/ARWU-FIELD2008/SCI2008.htm University Ranking in Natural Sciences & Mathematics می‌باشد.
این دانشگاه ۲۱ برندهٔ جایزهٔ نوبلhttp://www.ethz.ch/about/nobelprize/index_EN را در لوح افتخارات خود دارد که یکی از آن‌ها آلبرت اینشتین بوده‌است.
در حال حاضر، بیش از ۱۷۱۸۷ در مقطع کارشناسی، دانشجویان تحصیلات تکمیلی و دکترا ثبت نام کرده‌است. پرسنل دانشگاه ۱۰۰۴۰ نفر می‌باشند.http://www.ethz.ch/about/index_EN
ناصرالدین‌شاه (۱۶ ژوئیهٔ ۱۸۳۱ – ۱ مهٔ ۱۸۹۶) که پیش از دوران پادشاهی ناصرالدین میرزا خوانده می‌شد، چهارمین شاه ایران از دودمان قاجار بود. او از ۱۸۴۸ تا ۱۸۹۶ میلادی با نزدیک به ۵۰ سال پادشاهی، پس از شاپور دوم ساسانی، دیاکو و تهماسب یکم صفوی طولانی‌ترین دورهٔ پادشاهی در میان تمامی شاهان تاریخ ایران را داراست. او به افتخار نیم قرن سلطنت بر ایران، خود را «صاحبقران» نامید.
دوران حکومت ناصرالدین شاه آخرین حکومت در ایران با شیوه پادشاهی مطلقه بود. او نخستین پادشاه ایرانی بود که در رأس هیئت حاکمه عازم اروپای نوین شد. سید علی‌محمد باب، مؤسس آئین بابی به دستور او تیرباران شد. ناصرالدین شاه نخستین صدراعظم خود امیرکبیر را که اصلاحات اداری، مالی و فرهنگی مهمی انجام داده بود، به قتل رساند. ناصرالدین‌شاه در سال ۱۲۷۵ خورشیدی و در آستانهٔ مراسم پنجاهمین سال پادشاهی‌اش به ضرب گلوله در سن ۶۴ سالگی توسط میرزا رضا کرمانی که یکی از پیروان سید جمال‌الدین اسدآبادی بود، ترور شد. او را در حرم شاه عبدالعظیم در شهر ری در جنوب شهر تهران به خاک سپردند. در اوایل دههٔ هفتاد زمانی که موزه گلستان در کاخ گلستان بازگشایی شد مقبرهٔ او توسط صادق خلخالی از حرم شاه عبدالعظیم در شهر ری در این موزه به نمایش عمومی درآمد.
در دوره حکومت ناصرالدین‌شاه بسیاری از اختراعات، ابداعات، مفاهیم، خدمات و ادارات و سازمان‌های دنیای غرب برای اولین بار وارد ایران شد که می‌توان به دوربین عکاسی، تلگراف، ضرب سکه، چاپ اسکناس و تمبر، انتشار روزنامه، چراغ گازی، راه‌آهن، سازهای موسیقی غربی مانند پیانو، ثبت اسناد رسمی، بانک، پلیس، نیروی دریایی، سالن تئاتر، مدرسه (دخترانه و پسرانه) و دانشگاه (دارالفنون) اشاره کرد. اولین فراماسونری در ایران در سال ۱۲۳۹ خورشیدی و در زمان ناصرالدین‌شاه قاجار وارد ایران شد. به درخواست ناصرالدین شاه قاجار درپی قراردادی بین ایران و روسیه تزاری (۱۲۵۷ خورشیدی)، نیروی نظامی بریگاد قزاق سازماندهی شد. این نیرو که توسط افسران روسی رهبری می‌شد، عامل مهم گسترش سریع نفوذ روسیه در سال‌های بعد گردید.
ناصرالدین شاه نقش مهمی در گسترش و توسعهٔ رسوم شیعی همانند عزاداری و اجرای تعزیه داشت. او پشتیبان و ترویج کننده تعزیه بود، در سال ۱۲۴۷ خورشیدی فرمان بنای تکیه دولت را صادر کرد که از اصلی‌ترین اقدامات او در گسترش ترویج آئین شیعی به حساب می‌آید. او برای ترمیم، نوسازی و زیباسازی حرم‌های امامان و امامزادگان شیعه از جمله حرم حسین بن علی، حرم عسکریین و علی بن موسی‌الرضا اقداماتی انجام داد. همچنین روز غدیر خم، زادروز علی بن ابی‌طالب و حجت بن الحسن نیز در دورهٔ زمامداری او به شکلی رسمی در زمرهٔ جشن‌های ملی درآمد. ناصرالدین شاه یکی از اولین عکاسان ایرانی بود. او به شعر علاقه داشت و با تخلص ناصر از خود دیوان شعری بر جای گذاشته‌است. او همچنین نخستین پادشاه ایرانی بود که خاطرات خود را نوشت.
ناصرالدین‌میرزا در ۱۷ ژوئیهٔ ۱۸۳۱ میلادی در روستای کهنمو در نزدیکی اسکو متولد شد. او سومین فرزند محمدمیرزا و ملک‌جهان خانم بود. محمدمیرزا هنگامی که دوازده سال داشت، در ۱۱۹۸ به دستور فتحعلی‌شاه با دختر عمه چهارده ساله‌اش ملک‌جهان خانم ازدواج کرد. این ازدواج به قصد از بین بردن تفرقه بین شاخه‌های قوانلو و دَوَلو ایل قاجار صورت می‌گرفت.امانت، عباس. ص۶۳ در منابع عصر قاجار، طرح این ازدواج را جزئی از توصیه‌های آقامحمدخان به فتحعلی‌شاه دانسته‌اند.عضدالدوله، ص‌ص ۹۴–۹۵؛ سپهر، ص۳۱۲.
حضور ملک‌جهان خانم در آن روستا احتمالاً برای گریز از ابتلا به وبا پس از شیوع آن در تبریز بود. در زمان تولد ناصرالدین‌میرزا، پدرش به همراه عباس‌میرزا در خراسان مشغول مبارزه با قبایل سنی بود. محمدمیرزا در همان زمان پیروزی بزرگی به دست آورد و ۲۰٬۰۰۰ ایرانی شیعه را که توسط سنیان اسیر شده بودند آزاد ساخت. به جهت افتخار به همین پیروزی بود که او، به جای یک نام اجدادی، نام پسر تازه متولد شده خود را «ناصرالدین» نهاد. فتحعلی‌شاه که در آن زمان در مرکز ایران بود، اضافه شدن عضوی جدید به خانواده سلطنتی را با می‌گساری جشن گرفت. در طی چهار سال آینده و با مرگ پیاپی فرزندان خردسال محمدمیرزا، ناصرالدین‌میرزا به بزرگ‌ترین پسر باقی مانده او تبدیل و در نتیجه در آینده ولیعهدش شد. به جز ناصرالدین‌شاه، از میان فرزندان محمدمیرزا و ملک‌جهان خانم، تنها عزت‌الدوله بود که تا بزرگسالی زنده ماند.
فرمان ولیعهدی ناصرالدین میرزا در سال ۱۲۵۱ هـ ق در تبریز خوانده شد.امانت، عباس، ص۷۵ بهمن میرزا و قهرمان میرزا، برادران محمدشاه، به بهانه سن کم ناصرالدین، او را شایسته داشتن عنوان ولیعهدی نمی‌دیدند.سپهر، ص۱۴۶ آصف‌الدوله، دایی محمدشاه، هم مصمّم بود از ولیعهدی ناصرالدین جلوگیری کند تا عِرق سلطنت از خاندان دولو قطع نشود. سرانجام ولیعهدی ناصرالدین زمانی تأیید شد که قهرمان میرزا را به کفالت حکومت آذربایجان منصوب کردند که در واقع تأیید ضمنی ولایت او بر ولیعهد کوچک بود.
نخستین وظیفه رسمی ولیعهد، سفر به ایروان برای ابلاغ تهنیت پدرش به نیکلای اول بود که در آن هنگام در قفقاز از ولایات تازه تسخیر شده بازدید می‌کرد. در هنگام ملاقات، تزار ولیعهد را روی زانوی خود نشاند و به نشان محبت انگشتر الماس خود را به او بخشید.امانت، عباس، ص‌ص۷۶–۷۷
محمد شاه پسر هشت ساله خود ناصرالدین میرزا را به همراهی میرزا محمدخان امیرنظام زنگنه و میرزا تقی‌خان فراهانی وزیر نظام (امیر کبیر) و یکی از روحانیون و جمعی از اعیان و درباریان ولیعهد به ایروان فرستاد و آن هیئت در رجب ۱۲۵۳ ه‍.ق (۱۸۳۷ م) به ایروان رسیدند. منهیان امیر نوشته کیوان امینی
محمدشاه در تابستان ۱۲۱۵ هـ ق ناصرالدین را به پایتخت فراخواند. در آن هنگام او نزدیک پنج سال بود که پدرش را ندیده بود. در تابستان ۱۲۶۱ هـ ق ولیعهد سیزده ساله، با دخترعموی پدرش، گلین، ازدواج کرد. نخستین ازدواج ناصرالدین، به معنای رسیدن او به سن بلوغ بود که ضرورت انتصاب نایب‌السلطنه را از بین می‌برد، چرا که دیگر ولیعهد صغیر محسوب نمی‌شد. در ۱۲۶۳ هـ ق بهمن میرزا به روسیه فرار کرد و محمدشاه، ناصرالدین را به درخواست خودش حاکم آذربایجان کرد. در این مدت ولیعهد با مسائل جدی حکمرانی آشنا شد. در همین زمان، باب را به فرمان حاجی میرزا آقاسی برای محاکمه و تفتیش عقاید به تبریز آوردند و مجلس محاکمه در حضور ناصرالدین صورت گرفت.
هنگامی که محمدشاه که سال‌ها با بیماری نقرس دست به گریبان بود در سال ۱۲۲۷ خورشیدی در ۴۱ سالگی از دنیا رفت، کشور گرفتار شورش بود و تنها بخش آرام ایران آذربایجان شمرده می‌شد. در این زمان ناصرالدین میرزای ولیعهد، که آن زمان هفده ساله بود؛ در تبریز به سر می‌برد و مدعیان پادشاهی از هر سو سر برآورده بودند. حاجی میرزا آقاسی وزیر محمد شاه که توانایی آرام نگاه داشتن تهران را نداشت به حرم عبدالعظیم پناهنده شد و بست نشست و مادر قدرتمند ناصرالدین‌شاه مهدعلیا خودش به تنهایی تمامی کشور را اداره کرد و وزیر محمد شاه را عزل کرد و شورش‌ها را آرام و تمامی خائنان را مجازات کرد و برای ۴۵ روز حاکم ایران بود. سفیر دولت روسیه که خود را ناگزیر می‌دید از ولیعهد حمایت کند فوراً به وسیله قاصد خود به کنسول خود در تبریز بهنام آنشکوف پیام داد و خبر فوت محمد شاه و اوضاع تهران را به وی اطلاع داد. در این زمان ناصرالدین میرزا با پشتیبانی میرزا تقی‌خان امیرنظام (امیرکبیر) راهی تهران شد و پیش از رسیدن به شهر، میرزا تقی‌خان را لقب اتابک اعظم داد و او را صدراعظم خود گردانید. با رسیدن به تهران در همان سال ناصرالدین‌شاه به پادشاهی ایران رسید و مادرش مهدعلیا را به‌خاطر شایستگی و توانایی در ادارهٔ مملکت به عنوان یکی از مشاوران اصلی قرار داد و به او احترام گذاشت. ناصرالدین‌شاه هم همانند پدرش توسط صدراعظمش به تخت نشست و سپس وی را به قتل رساند.
ناصرالدین‌شاه در ۲۲ شهریور ۱۲۲۷ش (۱۴ شوال ۱۲۶۴ق) بر تخت نشست و از آن پس تا زمان مرگش در جمعه ۱۲ اردیبهشت ۱۲۷۵ش (۱۷ ذی‌القعدهٔ ۱۳۱۳ق) شاه ایران بود.
احتمالاً برای نخستین بار ناصرالدین‌شاه، جیران را در هنگام شکار در نواحی کوهسار در حدود سال ۱۲۶۸ قمری (اندکی پس از قتل امیرکبیر) دید و به او علاقه‌مند شد.امانت، عباس. ۴۲۲. شیفتگی او به شکار و رفتار جسورانه او که برخلاف حجب معمول زنان حرمسرا بود، او را بیش از پیش مورد توجه شاه قرار داد. برطبق گفته‌های دوستعلی معیری (نوه ناصرالدین‌شاه):معیری، دوستعلی. ۳۸.
اولین پسر جیران محمد میرزا در هشت روزگی درگذشت. در سال ۱۲۶۸ قمری دومین پسر جیران، محمدقاسم میرزا به دنیا آمد و به زودی مورد علاقه زیاد شاه قرار گرفت. زمانی که محمدقاسم میرزا پنج سال داشت، شاه به او لقب امیرنظام داد و به فرماندهی کل قشون ایران منصوبش ساخت.امانت، عباس. ۴۲۵. پس از مرگ سلطان معین الدین میرزا، ناصرالدین‌شاه تمایل یافت محمدقاسم میرزا را به ولیعهدی برگزیند. اما نسب غیرقاجار جیران و اینکه او همسر عقدی شاه نبود مانع عملی شدن این تصمیم بود. مقارن شوال ۱۲۷۳ چند تن از رجال معتبر از جمله مستوفی‌الممالک و عزیز خان مکری فهرستی از جرایم نوری تهیه کردند. جیران که می‌خواست نوری را وادار به پذیرش ولیعهدی پسرش کند، با آنان همدست شد و مأموریت یافت تا فهرست جرایم را به نظر شاه رساند. اما او تنها بخشی از موارد را نزد شاه افشا کرد و باقی را برای تحت فشار قرار دادن نوری تا رسیدن به توافق نهایی در خصوص ولیعهدی محمدقاسم میرزا آشکار نکرد.امانت، عباس. ۴۲۷. پس از این واقعه نوری جیران را به باغ خود، نظامیه دعوت کرد و به او قول داد تمام تلاشش را برای ولیعهدی امیرنظام بکند. با حمایت نوری از جیران، مهدعلیا که مخالف جدی ولیعهدی امیرنظام بود از او روگرداند. سرانجام در محرم ۱۲۷۴، ولیعهدی امیرنظام رسماً اعلام شد.امانت، عباس. ۴۳۳. چندی بعد امیرنظام بیمار شد و مخالفان چنین شهرت دادند که نوری ولیعهد را مسموم کرده‌است و جیران و شاه را بار دیگر به نوری بدگمان ساختند. امیرنظام تنها یک هفته پس از ولیعهدی جان سپرد و ناصرالدین‌شاه را در اندوه عمیقی فرود برد، تا جایی که به گزارش پولاک «شاه از شدت اندوه از خود بی‌خود شده سر به دیوار می‌کوفت و چند روز لب به غذا نزد».امانت، عباس. ۴۴۴. پس از این واقعه تحریکات مخالفان نوری ادامه یافت تا آنکه در بیستم محرم ۱۲۷۵ در یکی از سفرهای ییلاقی شاه، در دره سوهانک اهالی یکی از روستاها جسد مردی از بستگان جیران را برسر راه شاه قراردادند و مدعی شدند که او بر اثر ظلم میرزا آقاخان نوری مقتول شده‌است. شاه از این منظره متأثر شد و در غروب همان روز پس از بازگشت به نیاوران فرمان عزل نوری را صادر کرد.
ناصرالدین‌شاه در طول حیات خود هشتاد و پنج زن صیغه و عقدی اختیار کرد.معیری، دوستعلی. ص. ۱۶ او ۴۲ فرزند داشت که از آن میان ۱۴ نفر در کودکی در گذشتند.The Royal Ark, GENEALOGY of The Qajar Dynasty of PERSIA زن‌های عقدی به ترتیب گلین خانم دختر شاهزاده احمدعلی میرزا، خجسته خانم تاج‌الدوله دختر شاهزاده سیف‌الله میرزا، شکوه‌السلطنه دختر شاهزاده فتح‌الله میرزا شعاع‌السلطنه، ستاره خانم دختر آقا محمدحسن تبریزی، جیران خانم فروغ‌السلطنه دختر محمدعلی تجریشی، سرورملک خانم سرورالسلطنه دختر شاهزاده امامقلی میرزا عمادالدوله.ستاره خانم تبریزی در سال ۱۲۷۳ طلاق داده شد و عقدش را به فروغ‌السلطنه دادند.فروغ‌السلطنه، سرورالسلطنه و شکوه‌السلطنه به ترتیب در زمان حیات ناصرالدین شاه درگذشتند.
در اواخر دهه ۱۳۰۰ قمری ناصرالدین‌شاه رفته رفته به وظایف سلطنت بی‌اعتناء می‌شد و بیش از پیش به انزواء و علاقه‌های خود در اندرونی پناه می‌برد.امانت، عباس، ص۵۷۲ اندرون از چند سال قبل شاهد قدرت گرفتن یکی دیگر از همسران شاه بود. زبیده خانم، طفلی یتیم بود، که شاه در بازگشت از سفر به عتبات در گروس خریداری کرده بود،زبیده خانم آمینه اقدس با بهره‌گیری از ضعف‌های شاه و برآوردن خواسته‌های رنگارنگ او، توانسته بود در دل شاه جا باز کند، از او لقب «آمینه اقدس» گیرد و خزانه‌دار مخصوص شاه شود و به رقیبی برای انیس‌الدوله تبدیل گردد. زبیده خانم ابتدا سرپرستی ماده گربه محبوب شاه، ببری خان را بر عهده گرفت؛امانت، عباس، ص۵۶۹ به عقیده بعضی او خود علاقه شاه را به این گربه برانگیخت و شاه به گربه چنان دلبست که برایش پرستار مخصوص و مواجب تعیین کرد؛معیری، دوستعلی، تاج‌السلطنه، امین‌الدوله بچه‌های او را به اعیان و بزرگان هدیه می‌دادتاج‌السلطنه و هیچ‌گاه کسانی را که عریضه تقاضای خود را به دم گربه می‌بستند، بی‌پاسخ نمی‌گذاشت. زمانی که رقبای زبیده خانم ببری خان را از میان برداشتند، او برادرزاده خردسال خود، غلامعلی‌خان را به میدان آورد. ناصرالدین‌شاه به زودی غلامعلی‌خان را یگانه مصاحب خود یافت و به او لقب «عزیزالسلطان» بخشید که نشان دهنده محبوبیت وی نزد شاه بود. شاه همچنین او را به اعتبار پدرش «ملیجک» خطاب می‌کرد. شاه برای عزیزالسلطان دستگاه وسیعی ترتیب داده بود و او را همه جا به همراه خود می‌برد. سر و وضع کثیف، رفتار شیطنت‌آمیز و کارهای مبتذل و گستاخی عزیزالسلطان در حضور شاه با آداب تشریفات دربار قاجار و تقید آن به حفظ ارشدیت و سلسله مراتب همخوانی نداشت؛ ولی شاه حرکات او را با آمیزه‌ای از بی‌خیالی و وجد نادیده می‌انگاشت.امانت، عباس، ص۵۷۱–۵۷۲ شاه به خصوص از جانب انیس‌الدوله و زنان اندرونی مورد مذمت قرار می‌گرفت که چرا محبتی را که شایسته‌است به فرزندانش نشان دهد، به عزیزالسلطان ابراز می‌کند.امین‌الدوله، ص
در سال ۱۳۰۷ قمری، ناصرالدین‌شاه آمینه اقدس را که بینایی چشمانش را از دست داده بود، برای معالجه به وین فرستاد. این نخستین بار بود که یکی از همسران شاه بدون او به فرنگستان می‌رفت و همین موجب شد که شاه مورد انتقاداتی قرار گیرد و در بین عوام شعرهایی در نقد این تصمیم شاه رایج گردد. پس از صرف هزینه‌های بسیار آمینه اقدس همچنان نابینا به ایران بازگشت، اما شاه همچنان جواهرات خود را به او سپرد و چنان وانمود کرد که گویی هنوز سالم و بینا و مورد علاقه اوست.امین‌الدوله، ص۱۷۴ زبیده خانم در ۱۷ ذی الحجه ۱۳۱۱ بر اثر سکته درگذشت و شاه در اندوه مرگ او سوگواری بسیار کرد.
مقارن ایام بیماری آمینه اقدس، شاه به دختر باغبانباشی باغ اقدسیه - باغی که متعلق به آمینه اقدس بود - دلبستگی یافت و او را به ازدواج موقت خود درآورد. به گفته بعضی شاه از آن رو به خانم باشی علاقه‌مند شده بود که چشمانش شباهت زیادی به چشمان جیران داشت. با فوت زبیده خانم، امین‌السلطان که حامی خود را در حرمخانه از دست داده بود، به دنبال متحدی جدید گشت و با خانم‌باشی همدست شد. دلبستگی شاه به خانم باشی، اغلب با ناز و اعراض او از وصال پاسخ می‌گرفت و ناصرالدین‌شاه، که دیگر تعصبی در حفظ حریم اندرونی نشان نمی‌داد، از او نزد پیشخدمتان بیرونی گلایه می‌کرد و امین‌السلطان را برای شفاعت پیش خانم باشی می‌فرستاد.امین‌الدوله، ص۱۷۵–۱۷۸ پس از مدتی، شاه به خواهر دوازده ساله خانم باشی، ماهرخسار، ابراز علاقه کرد. برخلاف خواهر بزرگتر ماه‌رخسار صادقانه به شاه اظهار عشق می‌کرد. خانم باشی که محبت شاه را به خواهر کوچکتر خود می‌دید، به بدسری‌اش می‌افزود و ماه‌رخسار را آزار می‌داد و از دیدن شاه منعش می‌کرد. ماه‌رخسار آزارهای خانم‌باشی را برای ناصرالدین‌شاه بازمی‌گفت و از این راه شاه را بیش از پیش شیفته خود می‌ساخت.
ناصرالدین‌شاه به زبان‌های فارسی، عربی، ترکی، فرانسه و انگلیسی مسلط بود و صحبت می‌کرد. شرح مسابقات او در باب زبان در کتاب تاریخی خاطرات اعتمادالسلطنه موجود است. او به شریعت اسلام پایبند بود. حج رفت، نماز می‌خواند و روزه می‌گرفت.
مخبرالسلطنه دربارهٔ ناصرالدین‌شاه می‌نویسد: «تشریفات مشرق زمین تا آخر دوره ناصرالدین‌شاه برقرار بود و شکوهی داشت. ناصرالدین‌شاه مایل بود با همه طبقات تماس داشته باشد. هر روز در باغ گلستان از طبقات اداری جماعتی جمع می‌شدند، شاه که از اندرون بیرون می‌آمد همه تعظیمی می‌کردند، با بعضی فرمایشات می‌شد.»خاطرات و خطرات، ص۹۱ و در جای دیگر می‌نویسد: «ناصرالدین‌شاه تاریخ و جغرافیا را خوب می‌دانست، روزها سر ناهار از روزنامه‌های خارجه محمدحسن خان اعتمادالسلطنه ترجمه می‌کرد، گاهی هم حکیم‌باشی تولوزان که سر ناهار بود از اخبار می‌گفت. سفرنامه‌ها از برای شاه ترجمه می‌کردند و خوانده می‌شد.» نیز می‌گوید: «به نزدیک‌ترین رجال اعتماد نداشت. با توجهی که ناصرالدین‌شاه به تعالی ملت و دولت داشت و موانعی که در کار می‌دید، می‌شود گفت شاهی بود مستاصل و اواخر مأیوس.»خاطرات و خطرات، صص۹۶–۹۷
کارلا سرنا جهانگرد ایتالیایی دربارهٔ او چنین می‌گوید: «از لحاظ افکار مذهبی، بیشتر خرافی است تا معتقد. نخستین مشاور او منجّم اوست؛ بنابراین می‌توان گفت که قسمت اعظم سرنوشت مملکت به دست منجّم باشی است.»
از پیشامدهای مهم این دوران شورش حسن خان سالار پسر الله‌یار خان آصف‌الدوله صدراعظم فتحعلی شاه بود که پس از پایان پادشاهی محمد شاه سر به شورش برداشته بود. امیرکبیر مرادمیرزا حسام‌السلطنه را برای سرکوب وی فرستاد، که پس از سه سال کشمکش سرانجام این غائله با کشته‌شدن سالار پایان یافت. هم چنین در این دوران سران بابی سرکوب شدند و خود باب نیز تیرباران شد.
هنگامی که امیر و شاه به تهران رسیدند شمار ارتش ایران تنها ۳۰۰ تن بود. امیرکبیر که خود سپهسالار کل ایران بود به نظم و ساماندهی سپاه پرداخت و برای آموزش ارتشیان اقدام به استخدام آموزگار از خارج نمود و به صنعت اسلحه‌سازی رونق داد. او همچنین فرمان حذف لقب‌های اضافی در نامه‌نگاری‌ها را داد و به فرمان او حتی خود وی را نیز تنها با لقب جناب می‌خواندند. وی هم چنین تلاش کرد جلوی رشوه‌خواری را بگیرد و به درآمد کارکنان دولت سامان دهد.
امیر کبیر به زیباسازی تهران و پیشرفت پایتخت نیز کوشید، در این راستا دست به ساخت بازار امیر و کاروانسرای امیر و تیمچه‌های نو زد. همچنین به پاکیزگی گرمابه‌ها رسیدگی کرد و در اندیشهٔ کشاندن بخشی از آب رود کرج برای آشامیدن مردم تهران بود که دورهٔ زمامداری‌اش به پایان رسید و این طرح و دیگر اندیشه‌هایش ناکام ماند.