moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
یاسن آتاناسیادیس خبرنگار، روزنامه نگار، عکاس، و محقق یونانی دانشگاه هاروارد است. او فرزند Georgios Fowden و Polymnia Athanasiadis که یک استاد دانشگاه است می‌باشد، و در آتن دوران جوانی خود را سپری کرد.
یاسون دارای مدرک کارشناسی از دانشگاه آکسفورد انگلیس و مدرک کارشناسی ارشد از دانشکده روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه در تهران است. او هم‌اکنون در دانشگاه هاروارد به تحقیقات خود راجع به ایران ادامه می‌دهد.
یان زبان فارسی را به راحتی تکلم می‌کندYouTube - iason11's Channel، و مدت زیادی را در ایران زندگی کرده، و در این مدت فعالیت‌های فرهنگی بسیاری (از جمله برپایی نمایشگاه عکس از فرهنگ ایران در آمریکا) داشته‌است.
او به عنوان گزارشگر، عکاس، خبرنگار، و تحلیلگر مسائل سیاسی برای کریستین ساینس مانیتور، واشنگتن تایمزWashington Times journalist arrested in Iran - Los Angeles Times، الاهرام، فاینانشال تایمز، هرالد تریبونWorld Politics Review |Iason Athanasiadis، الجزیره، و روزنامه گاردینIason Athanasiadis | guardian.co.uk اشتغال داشته‌است.
آتاناسیادیس که از طرف مرکز گزارش بحران پولیتزر در انتخابات دهم ریاست جمهوری در ایران به سر می‌برد، در ۱۷ ژوئن ۲۰۰۹ در فرودگاه بین‌المللی امام خمینیJournalist detained in Iran | GlobalPost توسط نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی ایران دستگیر شده و در اسارت بسر می‌برد. دانشگاه هاروارد خواستار آزادی او گردیده‌است.
فارا لنی فاست یا فرح فاوست (زاده ۲ فوریه ۱۹۴۷ – درگذشته ۲۵ ژوئن ۲۰۰۹) بازیگر مشهور سینما و تلویزیون آمریکا در دهه هفتاد میلادی بود. وی در فرهنگ عمومی به یک نماد سکس و زیبایی در ایالات متحده آمریکا تبدیل شده بود.
فارا فاست در دهه هفتاد و پس از بازی در فصل اول و دوم مجموعه تلویزیونی فرشتگان چارلی در نقش جیل مونرو و پس از آن نیز برای بازی در تلویزیون و تئاتر به شهرت رسید.فارا فاست، بازیگر فرشتگان چارلی، درگذشت, بی‌بی‌سی فارسی فارا فاست به خاطر موهای بلوندش مشهور شد و سبک آرایش موی او در دهه هفتاد تأثیر بسیاری بر نسل دختران و زنان جوان در سراسر جهان گذاشت.فارا فاست درگذشت, رادیو زمانه
وی دو بار در شمارگان دسامبر ۱۹۹۵ و ژوئیه ۱۹۹۷ مجله پلی‌بوی، برهنه شد.'Charlie's Angel' Farrah Fawcett dies at 62, Associated Press via Yahoo News
فارا فاست، دانش‌آموخته دانشگاه تگزاس در آستین بود.
فارا فاست در سال ۱۹۷۳ میلادی، با لی میجرز، بازیگر مجموعه تلویزیونی مرد شش میلیون دلاری ازدواج کرد اما نهایتاً در سال ۱۹۸۲ میلادی، از هم جدا شدند. فارا فاست در سال ۱۹۸۰ زندگی مشترکی را با رایان اونیل، بازیگر سرشناس سینما آغاز کرد و تا آخر عمر در کنار او زیست.
وی به علت ابتلا به بیماری سرطان مقعد درگذشت.Farrah Fawcett Dies of Cancer at 62, People Magazine
مرحله جنینی به دوره‌های مختلف شکل‌گیری جنین انسان و حیوانات گفته می‌شود که تحت تاثیر عوامل رشد و تغییرات سلولی می‌باشد.
مرحله جنینی در موش‌ها از اولین شب قرار دادن موش نر و ماده در کنار هم (که تا فردای آن روز نصف یک روز محسوب می‌شود) محاسبه می‌شود. بنابراین ۸ روز بعد از آن مرحله جنینی ۸.۵ می‌باشد.
باز نوکلئوتیدی (Nucleobase) عبارتند از بازهای دارای نیتروژن که در نوکلئوزیدها، نوکلئوتیدها، RNA و DNA یافت می‌شوند.
نوکلئوبازهای اولیه عبارتند از: سیتوزین، گوانین، آدنین (در DNA و RNA)، تیمین (فقط DNA) و یوراسیل (فقط RNA)، با نام اختصاری C, G،A ,T،U.
پورین‌ها به همراه پیریمیدین‌ها سازنده بازهای آلی هستند که در ساختار دی‌ان‌ای به صورت نوکلئوتید شرکت دارند.
در انسان چهار باز نوکلئوتیدی در RNA و چهار باز نوکلئوتیدی در DNA وجود دارد.
بازهای نوکلئوتیدی در RNA عبارت است از:
بازهای نوکلئوتیدی در DNA عبارت است از:
در RNA به جای باز نوکلئوتیدی تیمین، باز نوکلئوتیدی اوراسیل وجود دارد.
دئوکسی ریبوز: بازهای نوکلئوتیدی در ساختمان DNA به گروه‌های قند دزوکسی‌ریبوز (دئوکسی ریبوز) متصل‌اند.
در نتیجه نوکلئوتید‌های دی ان ای با نوکلئوتید‌های آر ان ای کاملاً متفاوت اند و در مجموع هشت نوع نوکلئوتید مختلف در نوکلئیک اسید‌ها موجود است؛ زیرا در یک نوکلئوتید دی ان ای با باز آلی سیتوزین قند دئوکسی ریبوز وجود دارد در حالی که در نوکلئوتید آر ان ای با باز آلی سیتوزین قند ریبوز جای دئوکسی ریبوز را گرفته‌است و در نتیجه این دو نوکلئوتید از نظر قند با یکدیگر متفاوت و از نظر ساختاری با هم متفاوت اند و هر کدام از یک نوع می‌باشند. پس نوکلئوتید دی ان ای با نوکلوتید آر ان ای به هیچ عنوان مشابه و از یک نوع نیست زیرا در نوع قند با آن تفاوت دارد.
دوهفته نامهٔ پیام کردستان به دو زبان کردی- فارسی در سال ۱۳۸۴ در مهاباد به گسترهٔ استانهای؛ ایلام، آذربایجان غربی، کردستان و کرمانشاه به مدیر مسئولی اردشیر صدرالدینی و سردبیری سلیمان منگوری و شورای نویسندگان شفیع بهرامیان، عبدالعزیز مولودی، صلاح‌الدین خدیو صلاح الدین چلب یانی، ناصر باباخانی، احمد احمدیان و محمد ملازاده منتشر می‌شد. بعد از انتشار ۴۷ شماره توقیف شد.هفته نامه پیام کردستان چاپ مهاباد توقیف شد، بانک اطلاعات نشریات کشور دلیل توقیف دایمی این نشریه، استناد به تبصره ماده ۱۱قانون مطبوعات اعلام شده است.
در حرفه پزشکی پزشک عمومی، پزشکی است که بیماریهای حاد و مزمن را درمان می‌کند و خدمات پیشگیری و آموزش سلامت را به بیماران ارائه می‌کند.
یک پزشک عمومی همه انواع بیماری‌ها را مدیریت می‌کند که به شکل تمایز نیافته و در مراحل اولیه از شروعشان هستند و گاهی ممکن است نیاز به مداخله فوری داشته باشند. هدف یک پزشک عمومی در یک مواجهه، داشتن نگرشی کلی در رسیدگی به عوامل بیولوژیک، روحی و اجتماعی است که باید برای مراقبت بیماری در هر مریض مورد توجه قرار گیرند. وظایف پزشکان عمومی به ارگان‌های خاصی از بدن محدود نمی‌شود و آنها مهارتهای نسبی در زمینه درمان اشخاص با مشکلات متعدد سلامتی را دارا هستند. آنها آموزش دیده‌اند تا بیماران را در هر سن و از هر جنسی، تا سطح خاصی از پیچیدگی که بین کشورهای مختلف، متفاوت است، درمان کنند.
طول دوره آن متشکل از ۲٬۵ سال علوم پایه /۱۲ماه فیزیو پاتولوژی /۲۱ ماه کاراموزی/۱۸ ماه کارورزی است که در مجموع ۷/۵ سال تا ۸ سال طول می‌کشد.
جام قدس ۶۹–۱۳۶۸ پنجمین دوره جام قدس و نهمین دوره لیگ فوتبال ایران که توسط فدراسیون فوتبال ایران برگزار شد.
جام قدس در سطح باشگاهی فقط یک دوره برگزار شد و از فصل بعد نام آن به جام آزادگان تغییر یافته پرونده جام قدس برای همیشه بسته شد.
تیم استقلال تهران برای سومین بار قهرمان این دوره از رقابت‌ها شد و به مسابقات جام باشگاه‌های آسیا ۹۱–۱۹۹۰ راه پیدا کرد و تیم نایب قهرمان پرسپولیس تهران هم به مسابقات جام برندگان جام آسیا ۹۱–۱۹۹۰ راه یافت.مروری بر ادوار جام آزادگان "(روزنامه گل)"
آوارهای اوراسیایی مردمانی کوچ‌نشین با ترکیبی از نژادهای گوناگون بودند. بر پایه پژوهش‌های "آندراس رونا تاس" قوم آوار در آسیای میانه در قرون باستان از ادغام چند قبیله شکل گرفته‌است.Hungarians and Europe in the Middle Ages. CEU press در قرن ششم میلادی تاریخ‌شناس مناندر پروتکتور اشاره کرد که زبان آوارها شبیه به زبان هون‌ها بوده‌است. این نظریه باعث تقویت نظریه‌ای می‌شود که زبان آوارها را از شاخه اوغور زبان‌های ترکی می‌داند.K.H. Menges, "Altaic people", "دانشنامه ایرانیکا", v, p.  908-912, Online Edition به تازگی برخی پژوهش‌ها اشاره کرده‌اند که آوارها به یکی از زبان‌های ایرانی سخن می‌گفته‌اند.Florin Curta. "The Slavic Lingua Franca". Quotation: "There is very little evidence that speakers of Slavic had any significant contact with Turkic. As a consequence, and since the latest stratum of loan words in Common Slavic is Iranian in origin, Johanna Nicols advanced the theory that the Avars spoke Iranian, not Turkic." همچنین با کشف برخی اسکلت‌های مغولی در گورهای قدیمی آوارها برخی پژوهشگران ابراز داشته‌اند که ریشه آوارهای اروپا به مغول‌ها برمی‌گردد هرچند این تئوری توسط دیگران مورد مناقشه قرار گرفته‌است.E. H. Parker: "A Thousand Years of the Tartars",
آواری از جمله رقص‌های فولکلوریک قدیمی اهالی آذربایجان است.
آی بری باخ در فارسی به معنی از گوشه چشم (از بَر) نگاه کن از جمله قدیمی‌ترین رقص‌های فولکلوریک آذربایجان است که توسط خانمها اجرا می‌شود.
در متن آذری واژه صحیح " بری" نوشته شده ،که به معنی "اینوری" است.ولی در ترجمه فارسی خطای رایج تکرار شده و جای برای " پری " نوشته شده ، در حالیکه " بری" هیج ربطی به " پری " ندارد.
از چشمان خمار اشک می آد
(اگر مرا به تو بدهند) ترجمه صحیح متن اینه
همه خوشحال خواهند شد
میله های پنجره
گلهای محمدی شکفته اند
پسر رو از راه به در می کنه
زبان شیرین دختر
پنجره رو نبند
من میرم گریه نکن
می رم، دوباره بر می گردم
به غریبه دل نبند
عَضُدالدوله ابوشجاع پناه‌خسرو (فناخسرو) دیلمی (زاده ۲۴ سپتامبر ۹۳۶ میلادی و درگذشته ۲۶ مارس ۹۸۳) یکی از امرای خاندان آل بویه در ایران و عراق بود. او بزرگ‌ترین امیر این خاندان شمرده می‌شود.
فناخسرو (پناه خسرو) در سال ۳۳۸ه‍.ق / ۹۴۹ م پس از درگذشت عمویش عمادالدوله علی، بنا به وصیت او، در حالی که سیزده سال سن داشت در شیراز به تخت نشست. در این هنگام پدرش رکن‌الدوله حسن هنوز زنده بود. رکن‌الدوله وارث لقب امیرالامرایی آل بویه گردید و فناخسرو عملاً تا مدت‌ها نایب و عامل پدرش بود. به گواهی سکه‌ای که تاریخ سال ۳۴۰ ه‍.ق / ۲–۹۵۱ م را دارد.مجموعه سکه‌شناسی برلین به زودی فناخسرو لقب "عضدالدوله" را از خلیفه بغداد دریافت کرد. هر چند که به نظر می‌رسد که در ابتدا قصد آن بود که لقب "تاج‌الدوله" به فناخسرو داده شود، اما ظاهراً عموی فناخسرو یعنی معزالدوله احمد، امیر آل بویه در بغداد، لقب "تاج‌الدوله" (تاج حکومت) را برای برادرزاده اش زیادی دانسته و لاجرم خلیفه به لقب عضدالدوله (بازوی حکومت) اکتفا کرده‌است.رسوم دارالخلافه، هلال الصابی
در بیشتر این دوران که بیش از ۲۵ سال به طول انجامید (به جز چند سال پایانی) وظیفه کشورداری و کشورگشایی عملاً بر دوش رکن‌الدوله بود و عضدالدوله در آرامش با ثبات فارس پرورش میافت تا به پادشاهی بزرگ تبدیل گردد که می‌بایست بعدها نقش مهمی در تاریخ ایران بازی کند. در حالی که امرای بزرگ اولین آل بویه، عمادالدوله علی و رکن‌الدوله حسن خزانه اندکی از دانش داشتند و شاید حتی با خواندن و نوشتن نیز آشنا نبوده‌اند، عضدالدوله کاتبی زبر دست بود و شعر گفتن می‌دانست. یکی از استادان عضدالدوله، وزیر او (و رکن‌الدوله) ابوالفضل ابن العمید بود.
در سال ۳۶۶ ه‍.ق / ۹۷۶ م رکن‌الدوله حسن درگذشت و با وجود مقاومتهایی از سوی دیگر امرای آل بویه، ابو شجاع عضدالدوله وارث لقب امیرالامرایی گردید. وی در سال ۳۶۷ ه‍.ق / ۹۷۷ م عزالدوله فرزند معزالدوله را در خوزستان و سپس در سامرا شکست داد و به قتل آورد. سپس در رشته‌ای از جنگ‌ها که تا سال ۳۶۹ ه‍.ق / ۹۸۰ م به پایان رسیدند، چیرگی خود را بر بین‌النهرین و خراسان مسلم ساخت و پادشاه بی‌رقیب امپراتوری آل بویه گردید که وسعت آن اکنون به مراتب از مرزهای دوران عمادالدوله علی فراتر رفته بود.
محدوده جغرافیایی امپراتوری آل بویه در زمان عضدالدوله از عمان تا دریای خزر و از کرمان تا سرحدات شمالی سوریه می‌رسید. عضدالدوله پس از فراغت از جنگ‌ها، به بغداد نقل مکان کرد. هر چند که شیراز تختگاه اولیه عضدالدوله، همچنان موقعیت سنتی پایتخت آل بویه را برای خود حفظ کرد.
در این زمان عضدالدوله علاوه بر القاب "امیر الامرا"، "امیر عادل" و "الملک العادل"، رسماً عنوان "شاهنشاه" را اتخاذ کرده بود، عنوانی که از سال ۳۶۹ ه‍.ق / ۹۸۰ م بر روی سکه‌های عضدالدوله نیز یافت می‌شود و نشان از گرایش او به اتصال با سنت ایرانی پیش از اسلام دارد. چنین گرایشی را در این دوران، نه تنها در عضدالدوله، بلکه در امرای مقدم آل بویه و همچنین آل زیار می‌توان جستجو کرد.
حضور سنگین عضدالدوله در بغداد موجب کشمکش‌های زیادی میان وی و خلیفه عباسی گردید، اما در عمل عضدالدوله موفق شد قدرت خلیفه را به تشریفات مذهبی محدود کرده، شکلی اولیه از "جدایی مذهب از حکومت" را به وجود آورد. در سال ۳۶۷ ه‍.ق / ۹۷۷ م پس از شکست عزالدوله، مراسم مفصلی در بغداد برگزار گردید که طی آن عضدالدوله از خلیفه تاج و علم و لقب "تاج المله" را دریافت کرد. تکلف و پیچیدگی مراسم تاج گذاری عضدالدوله یاد آورد سنتهای تاج‌گذاری برخی پادشاهان سده‌های میانه در اروپا در حضور پاپ می‌باشد.
عضدالدوله که ظاهراً در اواخر عمر گرفتار نوعی مالیخولیای مزمن شده بود[بدون منبع] در سال ۳۷۲ ه‍.ق / ۹۸۳ م در بغداد درگذشت.
عضدالدوله، مانند فرمانروایان قبلی آل بویه، عباسیان را در بغداد حفظ کرد، که به نظر برخی از مسلمانان اهل سنت ، سلسله او را مشروعیت بخشید. با این وجود، وی نسبت به پیشینیان خود به فرهنگ پیش از اسلام ایران علاقه بیشتری نشان داد و به مبدأ ایرانی خود افتخار می‌کرد. وی در کنار مهراسپند، موبد بزرگ زرتشتی ممسنی، از تخت جمشید بازدید کرد که کتیبه‌های پیش از اسلام را در شهر برای او می‌خواند. عضدالدوله بعداً کتیبه ای در این شهر به جا گذاشت که درمورد آگاهی وی از وارث تمدن باستانی پیش از اسلام است. عضدالدوله حتی نسب خود را به پادشاه ساسانی، بهرام گور پنجم، نسبت داد و سکه‌هایی از خود ضرب کرد که او را با تاج و لباس ساسانی نشان می‌داد و کتیبه سنتی ساسانی را به همراه داشت؛ و خود را شاهنشاه نامید تا شاید جلال او بیشتر شود. اقدامات وی در کشتار اعراب از خوزستان تا بغداد از وی چهره ای مانند شاهپور دوم ترسیم ساخت به ویژه در کشتار ۳۰ یا ۳۵۶ هزار نفری زمان فتح بغداد که البته اغراق مورخان عرب نیز می‌باشد چهره ضد عرب این شاه پارسی‌تبار دیالمه وجه تشابه اقتدار و مشی ساسانی وی را بیش از پیش نمایان ساخت. او پشت سکه نوشته شده بود: باشد که شاه فانا خسرو طولانی زندگی کند.
با این حال، او هنوز هم نویسندگان عرب را بیشتر از نویسندگان فارسی ترجیح می‌داد. شواهد بسیار کمی وجود دارد که نشان دهنده علاقه وی به شعر فارسی است. او به زبان عربی صحبت می‌کرد، به عربی می‌نوشت و افتخار می‌کرد که دانشجوی گرامر معروف عرب است. او به زبان عربی از جمله نجوم و ریاضیات به تحصیل علوم پرداخت. بسیاری از کتابهایی که به زبان عربی نوشته شده‌اند به او اختصاص داده شده‌اند چه از نظر مذهبی و چه سکولار. عضدالدوله ظاهراً به عربی و نه به فارسی علاقه نشان می‌داد، جریان اصلی زندگی روشنفکری را در یک شهر استانی دنبال می‌کرد که در آن فرهنگ حاکم بر زبان‌های عربی و فارسی بود.
به نظر می‌رسد مانند بسیاری از معاصران خود، احساس نکرد که تحسین وی به تمدن پیش از اسلام با ایمان شیعه مسلمان او مغایرت داشته‌است. طبق برخی از گزارش‌ها، وی مرقد امام حسین در کربلا را ترمیم کرد، و مقبره امام علی را در نجف بنا کرد که امروزه با عنوان مسجد امام علی شناخته می‌شود. گفته می‌شود وی از یک سیاست مذهبی شیعه پیروی نکرده و نسبت به اهل تسنن تحمل داشت. او حتی سعی کرد با دادن دخترش در ازدواج با خلیفه به اهل سنت نزدیک شود، که این یک شکست بود زیرا خلیفه از ازدواج خودداری می‌کرد.
آرامش نسبی و توجه عضدالدوله به آبادانی ملک موجب رونق کشور و ساخت ابنیه بسیار در این دوران گردید. عضدالدوله در شیراز ارگی برآورد. در پی رونق اقتصادی و رشد شهر شیراز محله‌ای جدید به نام "فناخسرو گرد" در شمال یا شمال شرق شیراز قدیم به این شهر اضافه کرد. کاخ عضدالدوله در شیراز دو طبقه داشته و با کتابخانه شامل سیصد و شصت اتاق می‌گشت. همچنین بند امیر (رود کر) که برای مهار آب رود کر برای مصارف کشاورزی ساخته شده از یادگارهای عضدالدوله‌است.
عضدالدوله شهر ساسانی "گور" را بازسازی کرد و نام آن را به "فیروز آباد" تغییر داد.
فعالیتهای شهرسازی عضدالدوله از مرزهای فارس فراتر می‌رود. مناره‌ای در سیرجان (خرابه‌های آن در هشت کیلومتری شرق سعیدآباد باقیست) از یادگارهای دیگر اوست. توسعه جاده‌ها در خوزستان و ساختن آبراهه‌ای میان کارون و فرات نمونه‌هایی از تلاش‌های عضدالدوله برای رونق تجارت در عصر آل بویه به دست می‌دهند. آبراههٔ یاد شده اکنون در شهرستان خرمشهر قابل مشاهده است و رود کارون را به اروند رود پیوند می‌دهد. این آبراهه سبب پیشگیری از سقوط کامل خرمشهر و آبادان در دوران جنگ تحمیلی در سال ۱۳۶۰شد.
عضدالدوله در بغداد نیز کاخ با شکوهی برآورد. برای این مقصود به مالکین خانه‌های بغداد وام داد و پته‌هایی که به آن‌ها داد شباهت عجیبی با اسکناس‌های امروزی دارند. عضدالدوله همچنین در بغداد بیمارستان بزرگی برآورد که بیمارستان عضدی نام گرفت. این بیمارستان در سال ۳۵۷ هجری (۹۷۸ میلادی) گشوده شد و دارای داروخانه بزرگی نیز بوده‌است. او برای استخدام کارکنان لازم از بهترین پزشکان دعوت به کار کرد. چنان‌که مورخان می‌نویسند تعداد کارکنان این بیمارستان به حدود هشتاد تن می‌رسید.
ابن اعلم از جمله دانشمندان این دوره است.
عضدالدوله به منظور حفظ صلح با فرمانروایان متعددی روابط سببی برقرار کرد؛ دخترش با طائع خلیفه عباسی ازدواج کرد، دختر دیگرش با بیستون حاکم دولت سامانی و زیاری ازدواج کرد. عضد الدوله خود زنان متعدد داشت از جمله: دختر بیستون؛ دختر ماناذر، شاه جستانیان ; دختر سیاهگیل، شاه گیلی. عضدالدوله از این ازدواج‌ها فرزندان متعددی از جمله ابو طاهر فیروزشاه، ابوالحسین احمد از دختر ماناذر، صمصام‌الدوله دیلمی، از دختر سیاهگیل؛ و شرف‌الدوله دیلمی، از یک صیغه ترک. عضدالدوله همچنین پسر جوانتری به نام بهاءالدوله دیلمی داشت.
http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=عضدالدوله+دیلمی&SSOReturnPage=Check&Rand=0
رقص انزلی از جمله رقص‌های فولکلوریک قدیمی اهالی آذربایجان است.
انزلی ملودی رقصی است که تقریبا در سالهای1880 تا 1890 در باکو آفریده شده است. نحوه اجرای آن آرام و بدلیل خصوصیت اجرای ملودی، بیشتر برای افراد مسن مناسب است. "انزلی" رقصی سنتی است. در ابتدای عروسی اجرا می‌شود. رقص "انزلی" را در اصل افراد مسن اجرا می‌کنند ولی جوانها هم می‌توانند آنرا اجرا نمایند.
ناتوانی رشدی به معلولیت‌های مادام‌العمری گفته می‌شود که اختلال‌های ذهنی یا جسمی یا هر دو، که تا پیش از سن ۱۸ سالگی نمود پیدا می‌کند، را شامل می‌شود.
نقصان در مهارت‌های مهم زندگی بیش‌تر در حیطه‌هایی مانند، حل مسئله، تصمیم‌گیری، تعامل با دیگران، تعیین اهداف و کسب موفقیت، در کودکان دارای ناتوانی دیده می‌شود.
از شایع‌ترین ناتوانی‌های رشدی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
در پزشکی چندابتلایی یکی از دو مورد زیر است:
برای اشاره به حضور همایندی‌های اختلال روانی و ناتوانی رشدی، بیشتر از گزارهٔ تشخیص دوگانه استفاده می‌شود.
عبارت تشخیص دوگانه برای توصیف شرایط همایندی مرضی شخصی که به بیماری روانی و سوء مصرف مواد دچار است، به کار می‌رود.
ایازنیازی اوغلو مُطَلِب‌اف (زادهٔ ۱۲ مه ۱۹۳۸ – درگذشته ۲۷ مارس ۲۰۲۲) اولین رئیس‌جمهور جمهوری آذربایجان بود. که به مدت یک سال از ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۲ در این سمت باقی ماند.
در جمهوری سوسیالیستی آذربایجان شوروی مطلب‌اف در پست‌های مهمی از جمله وزارت صنایع، رئیس کمیته برنامه‌ریزی امورخارجه، رئیس شورای وزیران حضور داشت.ایاز مطلب اف همچنان در روسیه
در هجدهم اوت ۱۹۹۱ استقلال جمهوری آذربایجان از شوروی اعلام شد و هجدهم اکتبر همان سال مطلب‌اف که به عنوان رئیس‌جمهور عمل می‌کرد این استقلال را رسماً تصویب کرد.ایاز مطلب اف همچنان در روسیه
پس از استقلال جمهوری آذربایجان از شوروی در تاریخ هشتم سپتامبر ۱۹۹۱ در انتخاباتی تک نامزدی مطلب‌اف به عنوان نخستین رئیس‌جمهور جمهوری آذربایجان در رأس کارها قرار گرفت.ایاز مطلب‌اف همچنان در روسیه کشتار خوجالی که در زمان ریاست جمهوری مطلب‌اف پیش آمد وی را مجبور به استعفا کرد. وی در ششم مارس ۱۹۹۲ استعفانامه‌اش را به پارلمان جمهوری آذربایجان ارائه داد. نتیجه استعفای مطلب اف انتخاب ابوالفضل ایلچی بیگ به عنوان ریاست جمهور آذربایجان بود. مطلب‌اف فاجعه خوجالی را توطئه جبهه خلق برای رسیدن به قدرت می‌داند وی در مصاحبه‌ای با روزنامه چکی نزاویسمایا گازتا در این باره می‌گوید:
پس از استعفا مطلب‌اف به روسیه رفت و تا زمان مرگش در آنجا زندگی کرد.مطلب‌اف همچنان در روسیه بنا به اعلامیه منتشر شده توسط وزارت کشور وقت آذربایجان، ایاز مطلب اف، به کشور روسیه پناهنده شده و به دلیل اتهاماتی از قبیل مشارکت در قتل‌عام مردم باکو توسط ارتش شوروی در ژانویه ۱۹۹۰، عدم کمک به آوارگان آذربایجانی رانده شده از ارمنستان در فاصله سال‌های ۱۹۸۸–۱۹۸۹، عدم اتخاذ تصمیم مناسب به منظور جلوگیری از حمله ارتش ارمنستان به قره باغ که از مدت‌ها قبل مبادرت به تشکیل واحدهای نظامی می‌کردند و تحویل حدود هزار اسلحه خودکار متعلق به ارتش آذربایجان به گروه‌های شبه نظامی وابسته به خود تحت تعقیب دولت آذربایجان است.
لیلة الرغائب (نامی عربی به معنی: "شب آرزوها") به نخستین شب جمعهٔ ماه رجب گفته می‌شود. در آموزه‌های اسلامی آمده‌است که در این شب فرشتگان بر زمین نزول‌می‌کنند تا رحمت الهی را به جامعه بشری عرضه‌نمایند. به گفته آیت الله جوادی آملی: ماه رجب اولین ماه از ماه‌های حرام و ماه خدا و هنگام عبادت و دعا و استغفار است و رحمت الهی در این ماه در حال ریزش و نزول است، به همین جهت این ماه را رجب‌الاصب گویند، چون «صب» به معنای ریختن است. بنا بر برخی روایات «لیله الرغائب» شرافت و ارزش شب جمعه و ماه رجب هر دو را درخود جمع کرده و ارزشی دوچندان دارد.
شیخ عباس قمی در کتاب مفاتیح‌الجنان دربارهٔ این شب می‌نویسد: بدان که شب جمعه اول ماه رجب را «لیلة الرغائب» گویند و از برای آن عملی از حضرت رسول (ص) با فضیلت بسیار وارد شده که سید بن طاووس در کتاب اقبال و علامه مجلسی در اجازه نبی زهره آن را نقل کرده‌اند. از جمله فضیلت‌هایی که برای آن برشمرده‌اند اینکه به سبب شرافت این شب گناهان بسیار از کسانی که اعمال خاصی را انجام دهند آمرزیده می‌شود.
بیان شده از جمله اعمال این شب نمازی است که اگر شخص آن را به جا آورد، پس از مرگ هنگامی که در قبر گذاشته شود خداوند تبارک و تعالی ثواب نمازش را به سوی او به بهترین صورت می‌فرستد تا همدم او شود و او را از تنهایی بیرون آورد.
البته چند سالی است که این شب به عنوان، «شب آرزوها» مطرح شده و برخی بدون توجه به ماهیت این شب، بالن‌های آرزوی خود را به هوا می‌فرستند
به نقل از پیامبر اسلام اعمالی برای این شب ذکر شده‌است:
روز پنج شنبه اول ماه رجب - در صورت امکان و بلا مانع بودن - روزه گرفته شود. چون شب جمعه شد مابین نماز مغرب و عشا دوازده رکعت نماز اقامه شود که هر دو رکعت به یک سلام ختم می‌شود و در هر رکعت یک مرتبه سوره حمد، سه مرتبه سوره قدر، دوازده مرتبه سوره توحید خوانده شود.
چون دوازده رکعت به اتمام رسید هفتاد بار ذکر «اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ النَّبِیِّ الاْمِّیِّ وَعَلی آلِهِ» گفته شود. پس از آن در سجده هفتاد بار ذکر «سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ رَبُّ الْمَلائِکَةِ وَالرُّوحِ» گفته شود. پس از سر برداشتن از سجده، هفتاد بار ذکر «رَبِّ اغْفِرْ وَارْحَمْ وَتَجاوَزْ عَمّا تَعْلَمُ اِنَّکَ اَنْتَ الْعَلِیُّ الاَعْظَمُ» گفته شود. دوباره به سجده رفته و هفتاد مرتبه ذکر «سُبُّوحٌ قُدّوُسٌ رَبُّ الْمَلائِکَةِ وَالرُّوحِ» گفته شود.
در اینجا می‌توان حاجت خود را از خدای متعال درخواست نمود. کتاب مفاتیح الجنان نوشته ثقة المحدثین شیخ عباس قمی در اعمال ماه رجب
پیامبر اسلام در فضیلت این نماز گفته‌است که:
کتاب المراقبات نوشته حاج میرزا جواد ملکی تبریزی
سید ابن طاووس در اقبال الاعمال این نماز را آورده‌است. ایشان در قبل از نقل روایت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله که این نماز در آن بیان شده می‌گویند: من آن را در کتاب‌های عبادات به نقل از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله دیده‌ام و خودم آن را از از برخی کتاب‌های راویان شیعه امامیّه-رحمهم اللّه نقل‌می‌کنم.نماز لیله الرغائب (شب آرزوها) (اقبال الاعمال)
معنی سخن ایشان این است که روایت مربوط به این نماز در کتاب‌های مربوط به عبادات سنی و شیعه آمده‌است و ایشان آن را به نقل از یکی از کتاب‌های شیعه آورده‌اند. البته کتابهایی که سید بن طاووس بدانها اشاره نموده‌است به دست ما نرسیده‌است.
کفعمی نیز در بلد الامین این نماز را نقل کرده‌است و ایشان آن را از کتاب اختیار المصباح الکبیر و ما اضیف الیه من الادعیه نوشته ابن باقی قرشی، علی بن حسین (قرن ۷ق) نقل کرده‌است. البته این دعا در بخش اضافات ابن باقی آمده‌است یعنی بخشی که ابن باقی بعد از نقل گزینش خود از کتاب مصباح المتهجد شیخ طوسی آورده‌است.نماز لیله الرغائب (شب آرزوها) (بلدالامین)
شیخ عباس قمی نیز در مفاتیح الجنان می‌آورد: بدان‌که اولین شب جمعه ماه رجب را «لیلة الرغاب» (یعنی شب دلدادگان) می‌گویند و برای آن عملی با فضیلت بسیار از حضرت رسول صلی اللّه علیه و آله وارد شده که آن را سیّد در کتاب «اقبال» و علاّمه حلی در «اجازه بنی زهره» نقل‌کرده‌اند.نماز لیله الرغائب، مفاتیح الجنان
مطابق با آنچه در توضیح نسخه خطی «اجازه بنی زهره» در سایت کتابخانه مجلس شورای اسلامی آمده‌است. اجازه مبسوطی است که در ۱۵ شعبان ۷۲۳ق، برای پنج تن از خاندان بنی زهره صادر شده‌است: علاءالدین علی بن محمد بن حسن بن ابی المحاسن زهره و پسرش شرف الدین حسین و برادر وی بدرالدین محمد و دو پسر برادرش امین الدین احمد و عزالدین حسن
لیله الرغائب چگونه شبی است؟
علی تاجرنیا (زاده ۱۳۴۸) عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت ایران اسلامی است. او نماینده مردم مشهد در دوره ششم مجلس شورای اسلامی بوده‌است.
تاجرنیا عضو هیئت رئیسه فدراسیون فوتبال و عضو هیئت مدیره باشگاه استقلال نیز بوده است.اعضاي هيأت رييسه و شوراي مشورتي فدراسيون فوتبال معرفي شدند
علی تاجرنیا در مجلس ششم جوان‌ترین نماینده مجلس و عضو کمسیون امنیت ملی و سیاست خارجی بود و در زمان انتخاب به نمایندگی تنها ۳۰ سال سن داشت. وی متخصص دندانپزشکی است و دانشجوی دانشگاه علوم پزشکی مشهد بوده‌است. او دارای پسری به نام محمدحسن است و خود فرزند یک روحانی اهل قم بوده‌است. همچنین وی سال‌ها به عنوان عضو شورای عمومی و مرکزی دفتر تحکیم وحدت فعالیت نموده‌است.
تاجرنیا همچنین به همراه فاطمه حقیقت‌جو و علی‌اکبر موسوی خوئینی و چند نفر از نمایندگان مجلس که سابقه عضویت در دفترتحکیم وحدت را داشتند، برای اولین بار فراکسیون دانشجویی را تشکیل دادند و موثرترین کارشان در این مدت پیگیری اعتراضات دانشجویی ۱۸ تیر ۱۳۷۸ و حوادث پس از آن، اعتراض به برخورد نهادهای امنیتی و غیرمسئول با دانشگاه و جنبش دانشجویی و تحصن به خاطر دستگیری اعضای مرکزی دفتر تحکیم و سایر فعالین دانشجویی و صنفی بود.
او هم چنین از جانبازان جنگ ایران و عراق است. تاجرنیا عضو هیئت مدیره انجمن دندانپزشکان ایران نیز می‌باشد و همچنین طی سال ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۷ نماینده گروه دندانپزشکان ایران در شورایعالی سازمان نظام پزشکی نیز بوده‌است.
او که در کمیته صیانت از آراء ستاد میرحسین موسوی عضویت داشت، در جریانات مربوط به انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۸۸ بازداشت شد. تاجرنیا در دادگاه معترضین اعتراضات ۱۳۸۸ توسط پیر عباسی به اتهام اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور و نیز تبلیغ علیه نظام به ۶ سال حبس تعزیری و به دلیل توهین به محمود احمدی‌نژاد به ۷۴ ضربه شلاق محکوم شد. او در آذرماه ۱۳۸۹ از زندان آزاد شد.
سعید شیرکوند اقتصاددان، سیاستمدار، استادیار گروه مدیریت مالی و بیمه دانشکده مدیریت دانشگاه تهران و مدیر ارشد اجرایی ایرانی است.
شیرکوند متولد شهرستان ورامین؛ دانش‌آموخته کارشناسی ارشد اقتصاد نظری از دانشگاه شهید بهشتی و دکتری مدیریت دولتی از دانشگاه تهران است. او از سال ۱۳۷۸ تا ۱۳۸۰ مدیرکل دفتر اقتصاد کلان وزارت امور اقتصادی و دارایی بود و در دولت هفتم، در فاصله سال‌های ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۴ معاونت اقتصادی وزارت امور اقتصادی و دارایی را برعهده داشت. وی دروس اقتصاد خرد و کلان را در دانشکده مدیریت تدریس می‌نماید.
شیرکوند در دولت دوازدهم بعنوان معاون هماهنگی امور اقتصادی و زیربنایی معاون اول رئیس‌جمهور فعالیت می‌کرد. او پیش تر در فاصله سالهای ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۶ معاون سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری بود.
وی عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت ایران اسلامی است. او در جریانات مربوط به رویدادهای پس از اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۸۸) بازداشت شد.
شیرکوند در تشریح مفهوم مدیریت رانتی در مقاله‌ای می‌نویسد:... صاحب‌نظران علوم سیاسی تأثیر و تاثرات پدیده رانت را در حوزه سیاست مورد تجزیه و تحلیل قرار داده‌اند و تحت عنوان رابطه ملت - دولت به تجزیه و تحلیل اثرات رانت بر نحوه حکمرانی حکومت‌ها پرداخته‌اند که در نتیجه «دولت رانتیر» به‌عنوان نوعی خاص از حکمرانی تعریف شده‌است. صاحبنظران علم اقتصاد نیز با بررسی تأثیرات رانت در حوزه‌های اقتصادی نوع خاصی از اقتصاد را تحت عنوان «اقتصاد رانت‌محور» مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار داده‌اند، صاحب‌نظران علم جامعه‌شناسی نیز با بررسی پدیده رانت‌جویی در کارکردهای اجتماعی شهروندان و بررسی «جامعه رانت‌جو» این پدیده را مورد بررسی قرار داده‌اند و در نهایت صاحبنظران علم مدیریت نیز لازم است اثرات رانت را بر نحوه اداره جامعه مورد بررسی قرار دهند که تحت عنوان «مدیریت رانتی» شناخته می‌شوند.وی ضمن انتقاد از سیاست‌های دولت احمدی‌نژاد، دولت وی را رانتی نامیده و می‌گوید:... در دولت رانتی نظام قضایی مطلوب نیست و در این دولت کسی که به حقش تعرض شده باشد از مراجعه به مراجع قضایی پرهیز کرده و حتی اگر مراجعه کند این اطمینان را ندارد که برای احیاء حق خود عادلانه قضاوت شود و از این‌رو تبعات آن در عرصهٔ اجتماعی به گونه‌ای است که آن کسی که مورد تعرض قرار گرفته به راحتی با این سخن که برو هرجایی می‌خواهی شکایت کن مواجه می‌شوند.او سپس در جایی دیگر اظهار داشته‌است:... دوره ۸ ساله مدیریت آقای احمدی‌نژاد را باید یک پرانتزدر روند اداره کشور تلقی کرد. به این دلیل که مسیر کشور را به دوره‌های قبل برگرداند. اگر تأمل کنید، می‌بینید که سبک اداره کشور به سبک دوره قاجار برگشت. در بخش‌های مختلف بدون مطالعه و امکان‌سنجی تصمیم‌گیری شد و برای انجام فعالیت‌ها به جز اراده ملوکانه، نظر دیگری مورد توجه قرار نمی‌گرفت. وقتی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی حذف شد، به این نکات بی‌توجهی شد. نکته مهمتر اینکه ما در کشوری زندگی می‌کنیم که دولت به ناچار، دست بالا را در اقتصاد دارد. حتی در دوره قاجار هم محدوده کوچکی از اداره کشور در اختیار دولت بود. سایر بخش‌های اقتصادی کشور کار خود را می‌کردند و به دولت متکی نبودند. اما امروز به دلیل برخورداری دولت از منابع نفتی، نمی‌توان دولت را نادیده گرفت. در ۸ سال گذشته نقش دولت در اقتصاد تبدیل به نقش بازدارندگی شد.وی ضمن اظهار نگرانی از طرح تبدیل سازمان میراث فرهنگی به وزارتخانه، اظهار داشته بود:من نگران به سرانجام رسیدن این طرح هستم. اگر این بحث بخواهد در مجلس دنبال شود، باید دربارهٔ همه ابعادش مطالعه دقیق صورت بگیرد؛ چرا که ممکن است تلاش ۱۴ ساله برای هم سو شدن سه بخش میراث، صنایع دستی و گردشگری در این سازمان، آسیب ببیند… در گذشته یک سازمان میراث فرهنگی بود که وظیفه اصلی اش حفظ مواریث فرهنگی کشور بود، اما هیچ گونه نگاه اقتصادی نداشت؛ درحالی که وقتی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به وجود آمد، این هدف گسترده‌تر شد و علاوه بر صیانت از فرهنگ، به جنبه‌های اقتصادی هم توجه کردند.
کتابهای منتشر شده توسط شیرکوند به شرح زیر است:
شهاب‌الدین طباطبایی (زاده ۱۳۵۴، تهران) سیاستمدار اصلاح‌طلب و دبیرکل حزب ندای ایرانیان است. او مشاور سابق کمیسیون ملی یونسکو در ایران، روزنامه‌نگار، سردبیر سابق روزنامه وقایع اتفاقیه و سردبیر شبکه خبر راوی است. طباطبائی دبیرکل حزب ندای ایرانیان و عضو سابق شورای مرکزی و رئیس شاخه جوانان جبهه مشارکت ایران اسلامی است.
او همچنین عضو انجمن صنفی روزنامه‌نگاران ایران و عضو فدراسیون جهانی روزنامه‌نگاران است.
او از بهمن ۱۴۰۰ در روزنامه شرق یک نماز جمعه خیالی در شهری به اسم شهر امید را روایت می‌کند و در این روایت، به انتشار خطبه‌های نماز جمعه از زبان امام جمعه‌ای به نام حجت الاسلام منصف می‌پردازد.
از جمله نوشته‌های شهاب طباطبایی، کتاب رفیق کلاغ مجموعه ای از داستان‌های کوتاه است که در زمستان ۱۴۰۱ توسط انتشارات شرق منتشر شده‌است. رفیق کلاغ دومین اثر شهاب‌الدین طباطبایی، بعد از نسخه‌های شیخ برای سیاستمداران است. طرح روی جلد آن را هم هادی حیدری کشیده و طباطبایی آن را به هشت سال و هشت ماهگی پسرش، وقتی از دوست داشتنی بودنِ کلاغ برایش نوشته، تقدیم کرده.
او در جریانات ناآرامی‌های پس از انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۸۸) بازداشت شد.او در دومین دوره انتخابات شوراهای شهر و روستا تنها کاندیدای تأیید صلاحیت شده جبهه مشارکت در لیست اصلاح طلبان در تهران بود..
همچنین رئیس ستاد ۸۸ کل کشور بوده.
طباطبایی در دادگاهی که برای به جرم انقلاب مخملی برای وی برگزار شد به ۵ سال حبس تعزیری محکوم شد.
طباطبایی پس از انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۹۲ در ایران و عضویت در ستاد ملی جوانان اصلاح‌طلب در کنار بخشی از این جوانان از جمله سجاد سالک، سعید نورمحمدی، بهروز شجاعی، مهدی جعفری و رضا شریفی اقدام به تأسیس حزب ندای ایرانیان کردند. این جوانان اصلاح طلب در این مسیر با صادق خرازی، مشاور ارشد محمد خاتمی و سفیر سابق ایران در فرانسه را نیز با خود همراه کردند.
طباطبایی در ابتدای تأسیس این حزب دربارهٔ شایعات مربوط به نامه اعضای ندا به رهبری گفت: «نامه‌ای به رهبری نوشته نشده‌است. تبیین مواضعی از سوی هیئت مؤسس حزب ندا صورت گرفت که در حد چهار صفحه بود و برای اطلاع چند نفر از جمله آقای خاتمی ارسال شد و از آقای خرازی خواستیم متن این تبیین مواضع و دغدغه‌های جمع به اطلاع مقام معظم رهبری هم برسد.»
طباطبایی که از اعضای ارشد این حزب اصلاح‌طلب است، در یکی از نخستین مواضع صریح خود دربارهٔ رویکرد ندای ایرانیان در همکاری با دیگر احزاب گفت: «جز در فضای آرام، گفت‌وگو و تسامح هیچ کاری در کشور پیش نمی‌رود و در این صورت است که گره از مشکلات مردم باز می‌شود. در این فضا، با هر گروه و جریانی که منافع مردم بر ایشان اهمیت دارد همراهی می‌کنیم.»
طباطبایی در حال حاضر دبیرکل حزب ندای ایرانیان است.
ورزشگاه تختی که پیش‌تر با نام ورزشگاه باغ‌شمال نام‌گذاری شده بود، ورزشگاهی چندمنظوره در منطقه باغ‌شمال تبریز است. این ورزشگاه یکی از قدیمی‌ترین ورزشگاه‌های ایران و تبریز است که در سال ۱۳۲۷ گشایش یافت. تا پیش از ساخت ورزشگاه یادگار امام تبریز، این ورزشگاه به عنوان ورزشگاه اصلی تبریز به کار گرفته می‌شد. و بازی‌های تیم‌های اصلی تبریز از جمله ماشین‌سازی، تراکتورسازی، شهرداری تبریز (آتش‌نشانی) در ورزشگاه برگزار می‌شده
هم‌اکنون بر پایه دستور شورای تأمین استان آذربایجان شرقی دیدارهای لیگ برتر ایران در زمین چمن فوتبال این ورزشگاه برگزار نمی‌گردد و تنها بازی‌های دسته‌های پایین‌تر در آن انجام می‌گیرد.
ورزشگاه باغ‌شمال در محله باغ‌شمال (شازدا باغی = باغ شازده) تبریز در سال ۱۳۲۷ گشایش یافت و در همان سال مسابقات قهرمانی کشور در رشته‌های فوتبال، بسکتبال و والیبال به صورت متمرکز در این ورزشگاه برگزار شد. در زمان برگزاری این مسابقات زمین فوتبال ورزشگاه خاکی بود.
در سال ۱۳۳۵، چمن ورزشگاه در بازی دوستانه منتخب تبریز و تیمی از آدانا ترکیه گشایش یافت. پس از انقلاب ۱۳۵۷ این ورزشگاه به یاد غلامرضا تختی به "ورزشگاه تختی" تغییر نام یافت.
در سال ۱۳۹۵ دوومیدانی کاران این ورزشگاه به دلیل تجمع افراد در پیست دوومیدانی اعتصاب کردند و مانع‌های دوومیدانی را در پیست چیدند که این کار موجب اعتراض مسئولان ورزشگاه شد.
در یکی از بازی‌های انجام شده در این ورزشگاه در سال ۶۴، نزدیک به ۴۰ هزار تماشاگر در ورزشگاه حضور داشتند به طوری که دور پیست و سقف ورزشگاه نیز مملو از جمعیت بود. این بازی بین تیم منتخب تبریز و تیم لوکوموتیو لایپزیک آلمان شرقی برگزار شد که با تساوی یک بر یک خاتمه یافت.
پرتماشاگرترین بازی دهه ۷۰ نیز به بازی دو تیم تراکتورسازی و پاس در سال ۷۱ مربوط است که ۳۰ هزار نفر از نزدیک این بازی را تماشا کردند.
این ورزشگاه در سال ۱۳۵۵ و در رقابت‌های جام ملت‌های آسیا ۱۹۷۶ میزبان دیدارهای دور مقدماتی گروه آ مسابقات بود که با شرکت تیم‌های ملی فوتبال کویت، چین، و مالزی برگزار شد.
چند بازی بین‌المللی تیم ملی نیز در این ورزشگاه انجام گرفته‌است که از آن جمله می‌توان به دیدار تیم ملی ایران با قطر ۱۳۷۵ - تیم ملی ایران با کویت در سال ۱۳۷۶، بازی‌های مقدماتی جام‌جهانی ۲۰۰۲ با حضور تیم‌های ایران، گوام ۱۳۷۹ و تاجیکستان و دیدارهای "جام ال‌جی" در سال ۲۰۰۲ و با شرکت تیم‌های ایران، پاراگوئه، مراکش و آفریقای جنوبی اشاره نمود.
هم‌چنین بهترین پیروزی تیم ملی فوتبال ایران در ورزشگاه تختی (باغ‌شمال) تبریز روی داد. در دیداری که در تاریخ ۱۲ آبان ۱۳۷۹ انجام شد، ایران موفق شد در دیداری یک‌سویه تیم ملی فوتبال گوام را با نتیجه پر گل ۱۹ بر صفر شکست دهد.
در نیمه نخست دهه هفتاد به مدت چند سال پیاپی جام آذربایجان با حضور چهار تیم (یک تیم خارجی و سه تیم داخلی) در ورزشگاه باغ‌شمال برگزار می‌شد.
این ورزشگاه از آن‌جا که در مرکز شهر تبریز واقع شده، در هنگام سفرهای مقامات کشوری محل دیدارهای مردمی است.
برگزاری جشن نجات آذربایجان قبل از انقلاب
برگزاری میتینگ تبلیغاتی سازمان مجاهدین خلق؛ با حضور مسعود رجوی و موسی خیابانی
سخنرانی سید علی خامنه‌ای رهبر ایران هنگام سفر به آذربایجان
و سخنرانی‌های تبلیغاتی کاندیدهای ریاست جمهوری در این مکان برگزار می‌شود
رقص اوزون دره از جمله رقص‌های فولکلوریک قدیمی اهالی آذربایجان است.
رقصی است بی‌نهایت جذاب، ظریف و لیریک. این رقص نه تنها در آذربایجان بلکه در گرجستان نیز از جمله رقص‌های دوست داشتنی محسوب می‌شود که یکی از رقصهای انتخابی زیبا برای عروس و داماد هست.
درمنطقه قره‌باغ مابین روستای “آغ دام” و “گؤی تپه” دره ای بنام اوزون دره وجود دارد که در آن از روی عادات و رسوم رقص می‌کردند و براساس نقل قول‌هایی این رقص نیز بنام همین دره نامگذاری گردیده است. بر اساس روایاتی اوزون دره توقف گاه تره کمه‌ها در زمان ییلاق بود و آن‌ها مو قع عبور کردن از این محل در این دره به استراحت می پرداختند و با قبیله‌های دیگری که با آن‌ها رابطه دوستی داشتند در این دره ملاقات می‌کردند و به رقص و شادی می پرداختند و نام این رقص هم اینگونه پدید آمده است. روایت دیگری نیز حاکی از آن است که در زمان بردن عروس از همین دره اندکی در آن توقف می‌کردند و اطرافیان داماد بخصوص بانوان با رقص جلوی عروس وداماد ـ آرزوی سعادت و خوشبختی برای آن‌ها مینمودند.
در بعضی از مناطق مراسم عروسی که از طرف داماد برگزار میشد سه روز طول میکشید. روز چهارم خانم‌ها هم جمع میشدند. نوازندگان خانم (نوازنده قارمون و قاوال) در آخر مراسم عروس را دعوت به رقص می‌کردند. عروس هم رقص "اوزون دره" را اجرا می‌کرده‌است. در مناطقی دیگر این رقص را فقط آقایان اجرا می‌کردند البته حرکات رقص و موسیقی این ملودی برای ایفای بانوان مناسب تر به نظر می‌رسد. امروزه رقص دو نفره آقا و خانم در این رقص، بیشتر استفاده می‌شود. شایان ذکر است که رقص اوزون دره در بعضی از مناطق به صورت یاللی (جمعی و دست به دست هم) اجرا میشه است.
رقص اوزون دره دارای مئلودی ملایم و گوش نواز بوده و بیشتر مختص مراسم جشن و عروسی می‌باشد . آهنگ سازان بسیاری از این رقص بهره جسته‌اند. از جمله “اؤزئییر حاجی بیگ اوف” آهنگ ساز برجسته آذربایجان در اپرای” او اولماسین ـ بو اولسون” از این ملودی و رقص استفاده نموده است.
ورزشگاه یادگار امام تبریز سومین ورزشگاه بزرگ فوتبال ایران از لحاظ ظرفیتی با گنجایش ۷۰ هزار نفر است. ساخت این ورزشگاه که در دهکدهٔ المپیک تبریز قرار دارد، در سال ۱۳۶۸ شروع و در سال ۱۳۷۵ گشایش یافته‌است.
<mapframe latitude="38.026666666666664" longitude="46.295833333333334" zoom="16" width="400" height="300" align="center">
بر پایهٔ آمار ارائه شده از سوی هیئت فوتبال آذربایجان‌شرقی به فدراسیون فوتبال ایران، تعداد دقیق صندلی‌های نصب شده در این ورزشگاه ۷۰،۰۰۰ صندلی است که آمار دقیق آن به تفکیک، به شرح زیر است:
این ورزشگاه بر طبق ارزیابی‌های انجام گرفته توسط کنفدراسیون فوتبال آسیا، موفّق به دریافت درجهٔ A شده‌است.
طراح این ورزشگاه موفّق به دریافت جایزهٔ بین‌المللی ای‌اف‌سی شده‌است؛ همچنین بعدها ورزشگاهی واقع در شهر هیروشیمای ژاپن با طرحی مشابه این استادیوم ساخته شد.
طراحی ورزشگاه یادگار امام در سال ۱۳۶۴ صورت گرفته و کلنگ‌زنی و مراحل اجرائی آن از سال ۱۳۶۷ آغاز شد.
محل این ورزشگاه در دره کوچکی قرار دارد. با توجه به وضعیت زمین با روش ساخت نوین در ساخت اماکن ورزشی، طبقهٔ اوّل سکوی تماشاگران این ورزشگاه فاقد ستون بوده و بر روی صخره و کوه ساخته‌شده. تنها یک ورزشگاه دیگر در دنیا با این ویژگی ساخته شده‌است.
چندین‌بار در هنگام برگزاری مسابقات رسمی در این ورزشگاه قطع برق و خاموش شدن نورافکن‌ها باعث توقّف جریان بازی‌ها شده یا برخی از بازی‌ها نیمه‌تمام ماندند.
پیش از این میزان روشنائی نورافکن‌های ورزشگاه ۶۰۰ لوکس بود که مسئولان ورزشگاه به‌منظور آماده‌سازی آن برای میزبانی مسابقات لیگ قهرمانان آسیا با توافق با یک شرکت بین‌المللی و الگوبرداری از ورزشگاه‌های میزبان جام جهانی در آفریقای‌جنوبی، میزان روشنائی آن را به ۱۵۰۰ لوکس و بالاتر از استاندارد ای‌اف‌سی (۱۲۰۰ لوکس) رسانده‌اند. بدین‌منظور برای نخستین‌بار در ایران، نورافکن‌هائی با قدرت بالا و مصرف پائین‌تر به‌نسبت نورافکن‌های پیشین در استادیوم یادگار امام تبریز نصب شده‌است.
از خرداد ۱۳۹۵، عملیات بهسازی این ورزشگاه آغاز شد و سیستم گرمایش از کف و آبیاری هوشمند به همراه تأسیسات جانبی نصب شد. همچنین ابتدای امر قرار بر این بود تا چمن ۱۷ سالهٔ ورزشگاه نیز با چمن رولی جدید تُرکیه‌ای جای‌گزین گردد که به دلایلی مجهول و نامعلوم انجام نپذیرفت. پیمان‌کار ایرانی همراه با ۲ شرکت آلمانی، مشاوره و اجرای آن را بر عهده داشتند. با اجرای این طرح، ورزشگاه یادگار امام تبریز به‌همراه ورزشگاه آزادی تهران تنها ورزشگاه‌های ایران می‌باشند که مجهّز به سیستم هیتینگ (گرمایش از کف) هستند.
همچنین در سال ۱۴۰۱ عملیات بازسازی رختکن ها و مرداد سال ۱۴۰۲ تعویض پیست تارتان انجام پذیرفت.
این ورزشگاه در کنار ورزشگاه نقش جهان، دوّمین ورزشگاه پس از ورزشگاه آزادی در ایران بود که تابلوهای تبلیغاتی الکترونیکی LED در کنار زمین آن نصب شد. اما این تابلوها در آغاز فصل ۹۲–۱۳۹۱ در اقدامی ناگهانی و به دلیل اختلاف پیمانکار جدید و قبلی تبلیغات محیطی سازمان لیگ جمع آوری گردید.
برای نخستین‌بار در تاریخ ورزش ایران، طرح بلیت الکترونیکی در این ورزشگاه به اجرا درآمد. تماشاگران می‌توانند بلیت بازی‌ها را از طریق اینترنت خریداری کرده و با استفاده از کارت-بلیت‌های الکترونیکی خود وارد ورزشگاه شوند.
با صعود دوبارهٔ باشگاه تراکتور به لیگ برتر و برگزاری بازی‌های خانگی این تیم در ورزشگاه یادگار امام شهر تبریز، این استادیوم به شهرت فراوانی در نزد مردم ایران دست یافته‌است. از این‌رو بسیاری از مسافران و گردش‌گران با ورود به کلان‌شهر تبریز در کنار بازدید از اماکن دیدنی این شهر، از ورزشگاه یادگار امام تبریز نیز دیدن می‌نمایند.
داماش از روستاهای ییلاقی جیرنده، بخش عمارلو، شهرستان رودبار است. این روستا در حدفاصل جاده رشت به تهران، بین لوشان و بره سر جای گرفته‌است.مردم داماش تات هستند.
منطقه‌ای کوهستانی است و در ارتفاع ۲۲۰۰ متری از سطح آب‌های آزاد واقع است. این روستا در مختصات جغرافیایی ۴۹ ۴۸ ۳۱شرقی و ۳۶ ۴۵ ۲۰ شمالی قرار گرفته‌است.
دارای سکونت دائمی است؛ اما در تابستان‌ها بر جمعیت آن افزوده می‌شود. زیرا در واقع از جمله ییلاق‌های بخش عمارلو شناخته می‌شود. دارای ۸۵ مرد و ۷۱ زن با سواد خواندن و نوشتن زبان فارسی می‌باشد و در کل ۶۲٪ جمعیتش با سوادند. مردم روستای داماش به زبان تاتی سخن می‌گویند،دکتر جهاندوست سبزعلیپور، مقاله «گویش تاتی رودبار» (تاتی رودبار: مرکز بخش عمارلو، جیرنده است و علاوه بر آن روستاهای انبوه، کلیشم، یکنم، نوده فاراب، لایه، ناوه، ویه، خرمکوه، پارودبار، بیورزین، داماش، پاکده، آینه ده به تاتی تکلم می‌کنند.)، فصلنامه گیلان ما- شماره ۳۷، ۱۳۸۹داماشروستای داماشنخستین فرهنگ گویش تاتی رودبار زیتون، علی علیزاده جوبنی، نشر فرهنگ ایلیا ۱۳۸۹تات‌های ایران و قفقاز، علی عبدلی، انتشارات مهدی رضایی، تهران، ۱۳۸۹
کارخانه آب معدنی داماش که توسط کارتل اقتصادی شرکت سرمایه‌گذاری امیر منصور آریا در این روستا بنیان‌گذاری شده‌است. نام این روستا برشماری از شرکت‌های این کارتل اقتصادی قرار گرفته‌است.Companies از آن جمله داماش ترابر، کارخانه آب معدنی داماش و باشگاه ورزشی منحل شده ی داماش ایرانیان، دفتر مرکزی این کارتل در خیابان انقلاب شهر رشت مرکز استان گیلان واقع است.
روستای داماش گیلان
هوانگ شیان فان(به چینی: 黄现璠، به پین‌یین: Huáng Xiànfán) (زادهٔ ۱۳ نوامبر ۱۸۹۹ – مرگ ۱۸ ژانویه ۱۹۸۲)، مورخ برجسته و از پیشگامان علم مردم شناسی چینی است.
او در استان گوانگشی چین به دنیا آمد. پدر او یک کارمند فقیر بود و محل زندگی آن‌ها ناحیه‌ای روستایی و نزدیک به دهات بود. وی از نه سالگی به مکتب رفت و تاریخ را فرا گرفت، تحصیلات ابتدایی را در همان شهر گذراند. پس از فراغت از تحصیل از دبیرستان گوانگشی و گذراندن نه سال در دانشگاه معمولی پکن، برای خواندن رشته تاریخ به پکن رفت. در ۱۹۳۲ او مدرک لیسانس خود را در علوم تاریخ از دانشگاه معمولی پکن و سه سال بعد مدرک کارشناسی ارشد خود را در مدرسهٔ تاریخ همان دانشگاه دریافت نمود. او پس از اخذ مدرک کارشناسی ارشد، به ژاپن رفت. در سالهای ۱۹۳۵ وارد مدرسه تاریخ از دانشگاه توکیو شد و دو سال بعد به زادگاه خود بازگشت تا در دانشگاه گوانگشی تدریس کند. چهار سال بعد به عنوان استاد تاریخ به گوانگ‌دونگ رفت و در وزارت معارف استخدام شد. او از سال ۱۹۵۳ تا سال ۱۹۸۲ استاد دانشکدهٔ تاریخ در دانشگاه گوانگشی بود. پس از آن نیز مدتی استاد تاریخ و رئیس دانشکده در دانشگاه گوانگشی بود.
Published by Japanese Kazankai Foundation，۱۹۶۶，۱۹۷۲，1982 and 1986 edition.
Published by Shanghai Lexicographical Publishing House,1992.Page 1861.
Published by China Radio Television Publishing House,1992. Page 519.
امامزاده محمد حنفیه، معروف به امامزاده قِل‌قِلی، در روستای بیورزین، استان گیلان، شهرستان رودبار، بخش عمارلو واقع است، مطابق شجره نامه موجود در بقعه و اعتقاد اهالی، امامزاده فرزند محمد حنفیه پسر علی است که به همراه پسرش سید هاشم و نیز بعدها شخصی بنام سید ابوالقاسم حمزه یکی از پسران موسی کاظم در این محل دفن هستند، بنای بقعه هشت ضلعی است و از سنگ و گچ ساخته شده و بر رویهم شامل کفش کن، یک ایوان وسیع محصور و یک اتاق یا حرم است. وسط صحن حرم یک ضریح بزرگ چوبی و مشبک وجود دارد که میان ان سه صندوق چوبی، مرقد امام‌زادگان را پوشانده‌است، چهار دیوار حرم دارای صفه‌است و چهار نور گیر کوچک مشبک روشنایی بیرون را به داخل منتقل می‌کند اهالی برای این بقعه معجزات فراوان قائلند و برای مداوای بسیاری از دردها از اقصی نقاط گیلان به این بقعه روی می‌آورند.
حاجت‌خواهان که به این امامزاده می‌آیند، مسیری را غلت می‌زنند تا حاجت بگیرند. آن‌ها جلوی ورودی امامزاده دراز می‌کشند و سپس غلت می‌زنند و از پله‌ها پایین می‌روند، همان‌طور هم غلت‌زنان به سر جای اول‌شان برمی‌گردند و معتقدند اگر در این غلت زدن آسیب نبینند، حاجت خود را می‌گیرندولی مدتی است که دیگر این کار (غلت زدن) انجام نمی‌شود.
رقص ایکی آروادلی از جمله رقص‌های فولکلوریک قدیمی اهالی آذربایجان است.
این رقص رقصی است کمیک در منطقه شکی و در روستای قاراداغلی آفریده شده و توسط آقایان اجرا می‌شود.
کریستیان سایِنس مانیتور () در سال ۱۹۰۸ تأسیس شد، از روزنامه‌های پرتیراژ چاپ شهر بوستون، ماساچوست، ایالات متحدهٔ آمریکا است. (CSM) معمولاً به عنوان مانیتور شناخته می‌شود، یک سازمان خبری غیرانتفاعی است که مقالات روزانه را به صورت الکترونیکی و همچنین یک نسخه چاپی به صورت هفتگی منتشر می‌کند. در سال ۱۹۰۸ به عنوان یک روزنامه روزانه توسط دانشمند مری بیکر ادی، بنیانگذار کلیسای مسیح، تأسیس شد. در سال ۲۰۱۱، تیراژ چاپ آن ۷۵۰۵۲ بود.Archived copy at WebCite (March 17, 2013). Audit Bureau of Circulations
بر اساس وب سایت این سازمان، "رویکرد جهانی مانیتور بر مبنای توصیف مری بیکر ادی است و هدف او که "تقدس بشریت و نه آسیب بر ابناء بشر" را منعکس می‌کند. هدف درک خانواده بشری است، با این اعتقاد که فهم مشکلات و امکانات ما در جهان ما را به سمت راه حل‌ها سوق می‌دهد. کریستین ساینس مانیتور برنده هفت جایزه پولیتزر و بیش از دوازده جایزه باشگاه مطبوعاتی خارج از کشور شده‌است.
کریستیان ساینس مانیتور علیرغم نامش، روزنامه‌ای با مضمون مذهبی نیست و برعکس اسم خود دکترین کلیسای حامی خود را تبلیغ نمی‌کند. با این حال، به درخواست ادی بنیانگذار آن، یک مقاله مذهبی روزانه نزدیک به پایان هر شماره مانیتور منتشر می‌شود.
این روزنامه به دلیل پرهیز از احساسات گرایی، در مقالاتش به «برند خبرنگاری غیر هیستریک مشهور است.» در سال ۱۹۹۷، واشینگتن پست در گزارشی مانیتور را به دلیل پوشش عینی و آموزنده‌اش از اسلام به عنوان نشریه‌ای که منتقد سیاست ایالات متحده در امور خاورمیانه، است تحسین کرد.
میامی هرالد تأسیس ۱۹۰۳، از روزنامه‌های پرتیراژ چاپ شهر میامی است.
شیکاگو تریبون تأسیس ۱۸۴۷ از روزنامه‌های پرتیراژ چاپ شیکاگو است و در ایلینوی، ایالات متحده آمریکا مستقر است. این روزنامه متعلق به انتشارات تریبون است و سابقاً به عنوان «بزرگ‌ترین روزنامه جهان» (که با همین شعار رادیو و تلویزیون WGN نامگذاری شده‌است) تأسیس شد، با این‌حال همچنان خواندنی‌ترین روزنامه شهر شیکاگو پرجمعیت‌ترین شهر منطقه ایالت‌های غرب میانه آمریکا و دریاچه میشیگان است. شیکاگو تریبون در ۲۰۱۷ ششمین شمارگان برتر را در بین روزنامه‌های آمریکایی در دست داشت.
ابتدا تریبون توسط جیمز کلی، جان ای. ویلر و جوزف سی سی فارست تأسیس شد و اولین چاپ این روزنامه در ۱۰ ژوئن ۱۸۴۷ منتشر شد. در هشت سال حیات این روزنامه تغییرات گسترده‌ای در مالکیت و سردبیری آن صورت گرفت. در ابتدا، به لحاظ سیاسی تریبون وابستگی سیاسی نداشت، اما متمایل بود تا در برابر دموکرات‌ها از احزاب آزادیخواه و آزادی‌طلب در انتخابات حمایت کند. در اواخر سال ۱۸۵۳، بارها مقاله‌های بیگانه‌هراسی یا انتقاد از بیگانگان و کاتولیک‌های رومی را درج می‌کرد. در همین زمان به شدت از اعتدال حمایت می‌کرد. اگر چه سرمقاله‌ها ساده‌لوحانه به نظر می‌رسید، اما در ۱۰ فوریه ۱۸۵۵ رسماً بدون حمایت از حزبی یا به حمایت از حزب بومی‌گرای آمریکایی پرداخت و نامزد آن لوی بون بود که ماه بعد به عنوان شهردار شیکاگو انتخاب شد.
انتشارات تریبون که مالکیت روزنامه‌های شیکاگو تریبون، لس آنجلس تایمز و هشت روزنامه دیگر را برعهده داشت، در اوت ۲۰۱۴ به‌صورت یک شرکت مستقل اعلام موجودیت کرد و از دور بازار عمومی خارج شد و شرکت اصلی تریبون هم به شرکت تریبون رسانه تغییر نام داد. انتشارات تریبون نیز با دریافت یک وام ۳۵۰ میلیون دلاری کارش را دوباره آغاز کرد و ۲۷۵ میلیون دلار سود سهام شرکت تریبون را نیز پرداخت نمود. علاوه بر این شرکت چاپ و نشر قرار بود دفتر شرکت تریبون رسانه را به مبلغ ۳۰ میلیون دلار در سال تا ۲۰۱۷ اجاره کند.
انتشارات چاپ و نشر تریبون از پرداخت مالیات بابت سود سرمایه ای که از فروش دارایی‌های آن به‌دست آمد، جلوگیری کرد. در نتیجه سهام انتشارات تریبون بدون پرداخت مالیات به سهامداران شرکت تریبون رسانه تعلق گرفت. بزرگ‌ترین سهامدار آن مدیریت سرمایه کاواک‌تری با سهم ۱۸/۵درصد بود. شرکت تریبون رسانه، با حفظ انتشارات غیر روزنامه‌ای، سرگرمی، املاک و مستغلات و سایر سرمایه‌گذاری‌ها، برخی از املاک غیر روزنامه را نیز فروخت.
قدیمیترین روزنامه آمریکا با تیراژ ثابت و برنامه چاپ روزانه در ۳۰ مه سال ۱۷۸۳ شروع به کار کرد، و فیلادلفیا ایونینگ پست نام داشت.
هم‌اکنون (تا سال ۲۰۰۸)، ۶۲۵۳ هفته‌نامه و ۱۴۲۲ روزنامه در آمریکا در چاپ است.USATODAY.com
فهرست ۲۵ پرتیراژترین روزنامه‌های ایالات متحده آمریکا در سال ۲۰۰۹ عبارتند از:
گیتی اشاره به تمامی هستی و کائنات و عالم دارد که عبارت است از کل فضا، زمان و محتویات آن‌ها، که شامل سیارگان، ستارگان، کهکشان‌ها و همهٔ اشکال دیگر ماده و انرژی می‌شود. نظریهٔ مه‌بانگ پذیرفته‌شده‌ترین توصیف کیهان‌شناختی از تکامل جهان است. بنا بر تخمین‌های این نظریه، فضا و زمان با هم در حدود میلیارد سال قبل پدید آمدند، و از آن زمان جهان پیوسته در حال انبساط بوده‌است. اگر چه اندازهٔ فضایی گیتی هنوز ناشناخته‌است ولی معادله تورم کیهانی نشان می‌دهد که قطر آن باید حداقل ۲۳ تریلیون سال نوری باشد و می‌توان اندازهٔ جهان قابل مشاهده را به‌دست‌آورد که در حال حاضر تقریباً ۹۳ میلیارد سال نوری است.
به دانش شناخت و مطالعه گیتی، اونیوِرسولوژی یا گیتی‌شناسی گفته می‌شود.
نخستین مدل‌های کیهان‌شناسی که توسط یونانیان باستان و فیلسوفان هندی پدید آمدند، زمین-مرکز بودند و زمین را مرکز جهان می‌دانستند. با گذشت قرن‌ها، مشاهدات نجومی دقیق‌تر به نیکلاس کوپرنیک کمک کرد تا مدل خورشید-مرکزی را بر پایهٔ مرکزیت خورشید در منظومهٔ خورشیدی ارائه دهد. سر ایزاک نیوتن با بهره‌گیری از کارهای کوپرنیک و همچنین مشاهدات تیکو براهه و قوانین گردش سیاره‌ای کپلر، قانون جهانی گرانش را معرفی کرد.
با پیشرفت‌های بعدی که در مشاهدات حاصل شد، مشخص شد که خورشید تنها یکی از صدها میلیارد ستارهٔ موجود در کهکشان راه شیری است که خود تنها یکی از چند صد میلیارد کهکشان موجود در کیهان است. بسیاری از ستارگان در کهکشان سیاره دارند. در مقیاس بزرگ کهکشان‌ها به شکل یکنواختی توزیع شده‌اند و در همهٔ جهت‌ها یکسان هستند در نتیجه جهان گوشه یا مرکز ندارد. در مقیاس‌هاس کوچکتر کهکشان‌ها در خوشه‌ها و ابرخوشه‌های کهکشانی پراکنده شده‌اند که رشته‌کهکشان‌ها و نواحی پوچ را در فضا تشکیل می‌دهند.
کشف‌هایی که در اوایل قرن بیستم رخ داد، نشان دادند که جهان آغازی داشته‌است و ازآن زمان فضا در حال انبساط با نرخی رو به افزایش بوده‌است.
طبق نظریهٔ مه‌بانگ، چگالی ماده و انرژی موجود اولیه با انبساط جهان کاهش یافت پس از یک دوره انبساط بسیار سریع که در حدود −۳۲۱۰ ثانیه طول کشید و دورهٔ تورمی نامیده می‌شود و جدایی نیروهای بنیادی چهارگانه از یکدیگر، جهان به تدریج سرد شد و انبساط آن نیز ادامه یافت و امکان پیدایش ذرات زیراتمی و اتم‌های ساده فراهم شد. ماده تاریک به تدریج جمع شد و تحت تأثیر اثر گرانش آن رشته‌کهکشان‌ها و نواحی پوچ شکل گرفتند. ابرهای غول‌پیکر هیدروژن و هلیم به تدریج به جاهایی که ماده تاریک در آن چگالی بالاتری داشت کشیده شدند و نخستین ستارگان، کهکشان‌ها و هرآنچه امروز دیده می‌شود را به‌وجود آوردند.
از مطالعهٔ حرکت کهکشان‌ها کشف شد که باید ماده بسیار بیشتری از آنچه در اجسام مرئی (ستارگان، سحابی‌ها و گازهای میان‌ستاره‌ای) دیده می‌شود، در جهان موجود باشد. این ماده نامرئی به نام ماده تاریک شناخته می‌شود. (دلیل "تاریک" نامیدن این نوع ماده آن است که شواهد غیر مستقیم زیادی بر وجود آن دلالت دارند اما هرگز مستقیماً دیده نشده). مدل لامبدا-سی‌دی‌ام که پذیرفته‌شده‌ترین مدل جهان است، پیشنهاد می‌دهد که در حدود۱٫۲٪ ± ۶۹٫۲٪ از جرم و انرژی موجود در جهان، یک ثابت کیهان‌شناسی است که مسئول انبساط جهان است و حدود ۱٫۱٪ ± ۲۵٫۸٪ نیز ماده تاریک است.Planck 2015 results, table 9 در نتیجه مادهٔ معمولی (باریونی) تنها ۰٫۱٪ ± ۴٫۸۴٪ از جهان فیزیکی است. ستارگان، سیارات، و ابرهای گازی قابل مشاهده تنها در حدود ۶٪ ماده عادی (باریونی) را تشکیل می‌دهند.
فرضیه‌های رقیب متعددی در مورد سرانجام جهان و آنچه قبل از مه‌بانگ بوده‌است مطرح شده‌اند اما سایر فیزیکدانان و فلاسفه از گمانه‌زنی در این مورد خودداری می‌کنند، زیرا تردید دارند که وضعیت‌های ماقبل مه‌بانگ هرگز در دسترس دانش بشری قرار گیرند. برخی فیزیکدانان فرضیات چندجهانی مختلفی ارائه داده‌اند که در آن‌ها جهان ما به عنوان یکی از چندین جهان مشابه موجود، در نظر گرفته می‌شود.Palmer, Jason. (August 3, 2011) BBC News – 'Multiverse' theory suggested by microwave background. Retrieved November 28, 2011.
تعریف جهان فیزیکی عبارت است از کل فضا و زمان(فضازمان) و محتویات آنها.این محتویات شامل کل انرژی در اشکال مختلف آن مثل تابش الکترومغناطیسی و ماده؛ و بنابراین کل سیارات، اقمار، ستارگان و کهکشانها و محتویات فضای میان‌کهکشانی می‌شود.
جهان همچنین شامل قوانین فیزیکی است که روی انرژی و ماده تأثیر می‌گذارند؛ مانند قوانین پایستگی، مکانیک کلاسیک و نسبیت.
جهان اغلب به عنوان «تمامیت وجود»، یا هرچیزی که وجود دارد، هرآنچه وجود داشته‌است و هرآنچه به‌وجود خواهد آمد؛ تعریف می‌شود. به نظر برخی از فلاسفه و دانشمندان، حتی ایده‌ها مثل ریاضیات و منطق را نیز باید جزئی از تعریف جهان دانست.
واژه جهان همچنین ممکن است اشاره به مفاهیم دیگری همچون کیهان، دنیا و طبیعت به کار رود.
واژگان Kāheykeŝān، جهان و کیهان همگی ریشهٔ مشترکی دارند و از شکل کهن بن مضارع «زی» (به‌معنی زیستن) که به‌شکل «گی/جی» استفاده می‌شد، ساخته شده‌اند. بن مضارع «گی/جی» به‌معنی زیستن در ساخت واژگانی چون «جیوه»، «گیتی»، «جهان» و «کیهان (گیهان)» به‌کار رفته‌است.
معادل انگلیسی واژهٔ جهان، Universe است که خود برگرفته از واژهٔ کهن فرانسوی univers است که آن نیز به نوبه خود در واژهٔ لاتینِ universum ریشه دارد."The Compact Edition of the Oxford English Dictionary", Volume II, Oxford: Oxford University Press, 1971, p. 3518.
این واژه لاتین توسط سیسرون و بعدها توسط نویسندگان لاتین دیگر در معانی کم‌وبیش یکسانی با معنی امروزی آن در زبان به کار رفته‌است.Lewis, C. T. and Short, S "A Latin Dictionary", Oxford University Press, , pp. 1933, 1977–1978.