moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
تپه کفتارلان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان رومشکان _ رومیانی _ قبرستان قدیمی دم کم تاره رومیانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل رشتی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان مرودشت، کنار جاده زرقان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل زور بند مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان ممسنی، روستای خنمیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل کوزه گران مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان ممسنی، نرسیده به روستای تل مشکی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه بازگیر مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان مینودشت، بخش مرکزی، روستای بازگیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه بازگیر در سال ۱۳۸۹ ه‍.ش مورد کاوش قرار گرفت و دوره‌های فرهنگی زیر در ان شناسایی شد:الف- دوره مس و سنگ انتقالی
ب-دوره مفرغ قدیم ج-دوره مفرغ پایانی د-دوره آهنIII ه-دوره اشکانی و-دوره اسلامی
از جمله یافته‌های این تپه یک بنای یادمانی و ۷۰۰ شی مسی متعلق به دوره مفرغ پایانی است که در ۲ متری زیر این بنا دفن شده بود.عباسی، قربانعلی: 1391 چکیده مقاله‌های یازدهمین گردهمایی باستان‌شناسی کشور، انتشارات پژوهشگاه
تپه خاکی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - است و در بندرگز، خیابان ۲۰ متری کمربندی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.بر روی تابلویی که در محل این اثر باستانی از سوی سازمان میراث فرهنگی نصب شده است نوشته شده است که این اثر بعد از گمانه زنی ها سر انجام در سال۱۳۷۹ به عنوان اثر ملی نام گرفت که این اثر نشاندهنده زندگی مردمانی از هزاره پنجم قبل از میلاد در این منطقه می باشد. البته چیزی که به آن اشاره شد فقط برداشتی مفهومی از آن متن بود .
تپه شمس‌آباد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - است و در شهرستان دامغان، بخش مرکزی، شرق شمس‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
نوروز تپه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان درگز، بخش چاپشلو، شمال غرب ینگه قلعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل بندو مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران، شهرستان رستم، ۷۰۰ متری جنوب جاده نور آباد به گچساران. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
برای نخستین بار در خرداد ماه سال ۱۳۸۱ توسط هیئت کاوش تل بندو وابسته به دانشگاه آزاد اسلامی واحد کازرون مورد مطالعه جدی قرار گرفت و با کسب مجوز از سازمان میراث فرهنگی کشور در آن وقت به منظور کاوشهای باستان شناختی انتخاب گردید. سرپرستی کاوشهای باستان شناختی تل بندو را در نه فصل متوالی به ترتیب آقای احسان یغمایی کارشناس ارشد سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، خانم سیمین لک پور کارشناس ارشد سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و دکتر سهیلا درویشی عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کازرون به عهده داشته‌اند.
هدف نهایی از کاوش در این تپه کشف تأثیر متقابل دو تمدن باستانی فارس و خوزستان از هزاره پنجم پیش از میلاد تا دوره هخامنشیان است.
تل ریگی کمال‌آباد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - است و در شهرستان فیروزآباد، روستای کمال‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه پایین مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - است و در شهرستان قروه، روستای برمه تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه بایم (بادام) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - است و در شهرستان قروه، بخش چهاردولی، روستای جداقایه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه عطالر سفلی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - است و در شهرستان کلاله، بخش مرکزی، روستای صوفی شیخ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه قرجه قالبان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - است و در شهرستان گنبد کاووس، روستای ملک علی تپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل دزک کوچک مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - است و در شهرستان ممسنی، روستای دزک کوچک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل بن طلاق (بشیر) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - است و در شهرستان نورآباد ممنسی، بخش فهلیان، روستای جنجال واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل میرزا محمدی (الف و ب) مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ممسنی، روستای برآفتاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل جوی خنیمه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ممسنی، روستای خنیمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلعه رومیان یا قلعه رَمیان (بروجردی: قِلا رَمیون) که با نام‌های قلعه ارمیان و قلعه وامیان نیز در برخی کتاب‌های تاریخی از آن نام برده شده‌است، قلعه و تپه‌ای باستانی و تاریخی در جنوب شهر بروجرد است. این محوطه دارای آثاری مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بروجرد، روستای نصیرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
از قلعه رومیان امروزه جز ویرانه‌ای برجای نیست و تنها تپه‌ای که قلعه بر روی آن قرار داشته برپاست اما لایه‌های باستان‌شناسی تپه، تکرار نام آن در منابع تاریخی و نیز نزدیکی این قلعه به شهر تاریخی بروجرد نشان دهنده قدمت طولانی آن است. این تپه منفرد، که از زمین‌های اطراف کاملاً متمایز است در سه کیلومتری جنوب شهر بروجرد در آبادی رمیان واقع است.ایزدپناه، حمید. آثار باستانی و تاریخی لرستان. تهران: ۱۳۶۳، ج۲، ص ۵۱۰
عده‌ای معتقدند که نام گذاری این قلعه به عنوان قلعه رومیان به دلیل ساخته شدن یا اهمیت یافتن آن در زمان حمله اسکندر به ایران بوده‌است. ایرانیان در مقابله با سپاهایان روم، از قلعه‌های متعدد پراکنده در مناطق مختلف استفاده می‌کردند که یکی از آنها قلعه رومیان بروجرد بوده‌است.
در اواخر قرن دهم و اوایل قرن یازدهم هجری و همزمان با حکومت صفویان، لشکریان عثمانی (رومی) به مناطق غربی ایران حمله‌های متعددی کردند و بخش‌هایی از این مناطق را به اشغال خود درآوردند و ایرانیان را در حوالی بروجرد شکست دادند.احمد بن حسین منشی قمی. خلاصة التواریخ. تهران: چاپ احسان اشراقی، ۱۳۵۹–۱۳۶۳، ج ۲، ص ۸۸۵. برخی علت نامگذاری این قلعه به نام رومیان را نبرد نیروهای روم یا رومیه (عثمانی) و نیروهای ایرانی در این ناحیه و به دنبال آن، تصرف قلعه مذکور توسط رومی‌ها می‌دانند اما چون پیشتر از حمله سپاه عثمانی به ایران، نام این قلعه به همین شکل در منابع ذکر شده بنابراین نام یادشده نمی‌تواند مربوط به این دوره باشد.
نام قلعه رومیان بروجرد در منابع متعدد تاریخی به ویژه از قرن هشتم هجری به بعد ذکر شده‌است. با توجه به قدمت پیش از تاریخ و نیز دوره‌های تاریخی پیش از اسلام قلعه رومیان، ساخت و بهره‌گیری از قلعه در هزاره چهارم تا سوم قبل از میلاد مسجل است. هرچند تا کنون پژوهش عمیق باستان‌شناسی بر روی این قلعه صورت نگرفته اما برخی آثار و یافته‌های به دست آمده از تپه قلارمیان دارای مشابهت با تپه گیان هستند و دست کم پنج هزار سال قدمت دارند. ناحیه بروجرد پیش از تشکیل امپراطوی هخامنشیان، بخشی از سرزمین مادها بوده‌است. آثاری از دوره ماد، هخامنشیان و سلسله‌های پس از آنها در تپه قلعه رومیان دیده می‌شود. والیان لر کوچک در قرن هشتم هجری، بروجرد و قلعه رومیان را که تا آن زمان بخشی از عراق عجم بودند در تسلط خود درآوردند اما در سال ۷۹۰ هجری، امیر تیمور گورکانی که پیشتر بروجرد و خرم‌آباد را به تصرف درآورده بود، عزالدین بن شجاع الدین محمود از حاکمان لرِ کوچک را که در این قلعه قرار داشت، به سوی سمرقند روانه کرد.احمد بن محمد غفاری قزوینی. تاریخ جهان آرا. تهران:، ۱۳۴۳، ج۱، ص۱۷۳.شرف الدین بن شمس الدین بدلیسی. شرفنامه: تاریخ مفصل کردستان. تهران: چاپ افست، محمد عباسی، ۱۳۴۳، ج۱، ص۷۲. تیمور به سال ۸۰۵ هجری و به هنگام عزیمت به گرجستان، به امیرزاده رستم از فرماندهان خود دستور داد تا به بروجرد برود و قلعه رومیان را بازسازی کند.شرف الدین علی یزدی. ظفرنامه: تاریخ عمومی مفصل ایران در دوره تیموریان. تهران: چاپ محمد عباسی، ۱۳۳۶، ج۲، ص ۳۶۵–۳۶۷.غیاث الدین بن همام الدین خواندمیر. تاریخ حبیب السیر. تهران: چاپ محمد دبیرسیاقی، ۱۳۶۲، ج۳، ص ۵۱۶–۵۱۷. در سال ۹۹۷ هجری، سپاه ایران به فرماندهی قورخمس خان شاملو در حوالی بروجرد از قشون عثمانی شکست خورد.
تپه منجق لخ مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای شاخدار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قازان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای داخرجین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قدیم آباد مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای قدیم آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قره تپه شیخ مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کلاله، روستای تمر قره قوزی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بافت فرهنگی تاریخی شهرستان میبد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه کهنه رونج مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۲۵ کیلومتری جنوب غربی تربت جام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
محوطه جوزقان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۳۴ کیلومتری غرب شهرستان تایباد، ده جوزقان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تپه چغا خندق (حاج خدیجه) مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در جنوب غربی خرم‌آباد، منطقه اسپستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
سد قدیمی جمال آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در حومه اورمیه، بخش انزل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کارگاه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای شنستق بالا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
برکهٔ کَل یا گنج‌البحر یک آب‌انبار تاریخی مربوط به دورهٔ قاجاریان است که در شهر گراش، استان فارس قرار دارد. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۹۲ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این آب‌انبار، بزرگترین آب‌انبار ساخته‌شده در ایران است. برکهٔ کل در جنوب‌غربی شهر گراش و در مسیر رودخانهٔ فصلی پئت قرار دارد.
سید علاءالدین مورخ لاری در کتابش با عنوان تاریخ لارستان اشاره می‌کند که در کل منطقهٔ لارستان، برکه‌هایی به بزرگی برکه‌های گراش یافت نمی‌شود.
برکهٔ کل توسط حاج‌اسدالله که از نیکوکاران نامی گراش در دوران قاجاریه به‌شمار می‌رود ساخته شده‌است. جانمایی این بنا به گونه‌ای است که در فصول بارندگی از آب پر شود و آب مورد نیاز در فصول خشکسالی و گرما را تأمین کند. این جانمایی به قدری هنرمندانه صورت گرفته‌است که امروزه و با وجود ساخت و ساز در اطراف بنا و تخریب قسمت‌های قابل‌توجهی از مسیرهای آبگیری آب‌انبار، پس از بارش‌های فصلی مخزن آب‌انبار پر می‌شود.
هیچ کتیبه‌ای بر این بنا وجود ندارد که بتوان تاریخ دقیق ساخت برکه را از آن استخراج کرد، اما با استناد به اسناد تاریخی مربوط به ساخت آب‌انبار آسدالله (که در نزدیکی برکهٔ کل قرار دارد و توسط یک شخص ساخته شده‌است) می‌توان دوران ساخت آب‌انبار را به دورهٔ قاجاریه نسبت داد.
در مورد نام‌گذاری این برکه به کل، دو فرضیه وجود دارد. نخست، در زبان اچمی، واژهٔ کل معادل کر در زبان فارسی و به معنی ناشنواست. این فرضیه با توجه به نبود سقف در این برکه و عدم پژواک صدا در آن که در ظاهر به نظر می‌رسد برکه کر است و صداها را نمی‌شنود، مطرح شده‌است. فرضیهٔ دوم اما با استدلال به این که در زبان اچمی به گوسفند بدون شاخ، کل گفته می‌شود، این برکهٔ بی‌سقف را نیز ناقص دیده و نام کل بر آن نهاده‌است.
همچنین در برخی اسناد قدیمی به این برکه با نام گنج‌البحر اشاره شده‌است.
برکهٔ کل در جهت جنوب غربی شهر گراش قرار دارد. در جانمایی این بنا، قرار گرفتن در مسیر رودخانهٔ فصلی پئت و نیز هم‌جهت بودن با شیب طبیعی بستر زمین که غرب به شرق است، قابل توجه است.
پلان آن به صورت مدور و در نتیجه مخزن آن استوانه‌ای است. آب‌انبار کل با مخزنی به حجم ۱۳ میلیون لیتر، بزرگ‌ترین آب‌انبار ایران می‌باشد. با توجه به این حجم، دیوارهٔ این بنا از دو لایهٔ داخلی و بیرونی تشکیل شده‌است که در مجموع ضخامت دیواره را به ۳ متر می‌رسانند. قطر داخلی این برکه ۲۹ متر و عمق آن ۲۱ متر، معادل ۱۲ قد انسان است. ارتفاع دیوارهٔ بیرونی تا پایین سقف فروریختهٔ برکه نیز ۵ متر می‌باشد.
برکهٔ کل شش ورودی برای آبگیری و شش ورودی هم برای آب‌برداری دارد که با سنگ‌های تراش‌خورده، کف‌سازی شده‌اند. ورودی‌های این برکه با طاق‌های تویزه‌دار تزئین شده‌اند. در ورودی‌های بزرگ که جهت آب‌برداری از برکه مورد استفاده قرار می‌گرفته‌اند، ارتفاع ۲۲۰ سانتی‌متر و عرض دهانه ۷۵ سانتی‌متر می‌باشد. در ورودی‌های کوچک‌ترِ مختص آبگیری، این ابعاد ۱۹۰ سانتی‌متر و ۷۵ سانتی‌متر در نظر گرفته شده‌اند. دسترسی به کف آب‌انبار از طریق سنگ‌پله‌هایی بوده که در زیر یکی از این ورودی‌ها قرار داشته‌است و امروزه قسمت‌های زیادی از آن از بین رفته‌است.
مصالح به کار رفته در ساخت برکهٔ کل از سنگ، گچ و ساروج است. نکته قابل توجه این است که تمامی سنگ‌های استفاده شده در ساخت بنا، به صورت برش‌خورده و منظم بر روی هم چیده شده‌اند.
دربارهٔ چگونگی ریزش سقف برکهٔ کل روایت‌های متفاوتی وجود دارد. برخی ریزش سقف گنبدی‌شکل را به زمین‌لرزهٔ لار در سال ۱۳۳۹ مربوط می‌دانند. این روایت صحیح به نظر نمی‌رسد؛ چرا که در حافظهٔ تصویری افرادی که شاهد آن زمین‌لرزه بوده‌اند، خاطره‌ای از سقف‌دار بودن برکهٔ کل مشاهده نمی‌شود. برخی دیگر دلیل ریزش سقف را عدم مهارت سازندگان، موج صوتی حاصل از آبگیری برکه، بارندگی و عواملی از این دست برشمرده‌اند. قدیمی‌ترین اشاره‌ای که به بی‌سقف بودن آب‌انبار شده‌است، مربوط به سندی است که در ۱۳۳۷ هجری قمری تنظیم شده‌است و برکهٔ کل را «آب‌انبار نو مدور کبیر بی‌سقف» نامیده‌است.
در مجموع و با توجه به وجود بقایای شروع قوس گنبد در دیوارهٔ آب‌انبار، می‌توان به تلاش برای ساخت گنبد پی برد.
امروزه گرداگرد این بنا را خانه‌های مسکونی فراگرفته‌اند و تقریباً تمام مسیرهای آبگیری برکه مسدود شده‌است. با این حال در فصول بارندگی معمولاً مخزن برکهٔ کل سرریز می‌شود. آب موجود در برکه برای مصارف گوناگونی از قبیل آبیاری فضای سبز و شستشوی معابر مورد استفاده قرار می‌گیرد.
مسجد جامع اشکنان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان لامرد اشکنان، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد علیخان اشکنان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان لامرد، اشکنان، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
یادگاری از زمان گذشته و مردی مومن و رعیت دوست که حتی هزینه ساخت مسجد را به نجف فرستاد تا اول متبرک بشود به حرم حضرت علی (ع) و سپس اقدام به ساخت مسجد کرد،سال۱۲۹۲ هجری قمری ساختن مسجد توسط رئیس علیخان و با کوشش و تلاش معماران با سلیقه شروع شد و در سال ۱۲۹۷ هجری قمری به بهره برداری رسید.
مساحت مسجد ۶۰۰متر می باشد مسجد دارای یک صحن و دو شبستان در بالا و پایین میباشد که سقف شبستان زیر زمین از پایین گنبدی شکل و از بالا صاف میباشد که بین ان را با اجر و گچ پر کرده اند هر دو شبستان دارای محراب میباشد که محراب شبستان اصلی دارای نقش و نگارهای ویژه و زیبایی میباشد
مسجد دارای یک حوض خانه زیبا و چاه اب می باشد که در کنار مسجد وجود دارد
در گذشته مردم از اب حوض مسجد برای وضو استفاده میکردند
یکی از ویژگی های جذاب این مسجد گچبری های زیبای ان که با نقوشی خیره کننده بسیار زیبا میباشد
در گچبری ها رنگ سبز نیز بکار رفته بوده است که در تعمیرات از بین رفته است. همچنین مصالح به کار رفته در سقفش که بسیار زیبا میباشد و چوب های سقف که رنگ شده از رنگ های طبیعی میباشد با نقوشی زیبا است
مسجد دارای دو کتبیه میباشد کتیبه در ورودی در مورد سازنده مسجد و ناصرالدین شاه قاجار و سال ساخت مسجد که ۱۲۹۷ هجری قمری اشاره دارد.و دومین کتیبه در مورد ازدواج دختران و... اشاره دارد.
تپه‌های شیشه گری مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان استهبان ایج، ورودی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حصار شهر بناب مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در بناب، کوی سعدی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه بازار تپه‌سی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در بناب، منطقه آغاجری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مجموعه زیر بازار مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در چرام، جنوب غرب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل توانگر مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در خنج، محله قلا کویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده پیر غازی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در دهدشت، شمال شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده سلطان مهدی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در دهدشت، بعد از میدان مرکزی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه قدیمی شوسف مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان نهبندان، شوسف، روی دامنه‌ای از تپه‌های ممتد از شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بقعه سیبویه, مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شیراز، محله سنگ سیاه واقع شده که توسط استاد معصومی از اساتید دانشگاه صنعتی اصفهان و از اعوان ایل قشقایی تجدید بنا شد. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه باباکوهی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شیراز، بلواز معاصر منطقه بابا کوهی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در پایین باباکوهی فضایی وجود دارد که در سال ۱۳۹۲ه. ش توسط تیمی به سرپرستی مهندس علی بهرام کیان بازسازی ، مقاوم سازی و به تفرجگاه تبدیل گردید
تل جهیدون مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در کازرون، جنوب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل رشتان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در کازرون، ابتدای ورودی شهر از طرف شیراز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
چاه نمره یک مربوط به قاجاریه است و در مسجد سلیمان، نزدیک اداره میراث فرهنگی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار صخره‌ای ویند مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اردبیل، روستای ویند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار محدوده مسجد رسول مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بم، ۱ کیلومتری حصار شرقی ارگ بم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قبرستان روستای زوارق مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بناب، بخش مرکزی، روستای زوارق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد جامع زاوشت مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بناب، بخش مرکزی، روستای گزاوشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه خندق مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بهبهان، روستای دو دانگه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه کند تپه سی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، بخش آبگرم، روستای قمشلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه وفا مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، بخش آبگرم، روستای قمشلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه نخود لخ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای شاخدار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قبرستان کوکج مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای کوکج واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قبرستان آقچه قلعه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای آقچه قلعه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قبرستان قمشلو مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای قمشلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه مزرعه مرشد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای قمشلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلعه سی ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای آروچان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تپه مهدی‌آباد ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای مهدی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه مهدی‌آباد ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای مهدی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قره داش ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای شاخدار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قره داش ۳ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای شاخدار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قبرستان (قمشلو) مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای قمشلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه تازه باغ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای داخرجین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قبرستان (احمدآباد) مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای احمدآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه خرابه کند مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای آق قلم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلعه سی ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بوئین‌زهرا، روستای آروچان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سید بلاغی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای سراس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قبرستان چنارستان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای چنارستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قبرستان امین آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای امین آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه چاتوق قیه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای گنبدک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه آتش انبار ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای آتش انبار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تپه آتش انبار ۳ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای آتش انبار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کنشکین ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای کنشکین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کنشکین ۳ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای کنشکین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کنشکین ۴ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای کنشکین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شنستق ۳ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای شنستق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کور چشمه ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای کورچشمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلات مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای قلات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه امامزاده حوط و نوح مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای کنشکین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کوشک مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای دربهان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه گورستان شنستق بالا مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای شنستق پایین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کنشکین ۶ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای کنشکین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قره قونک ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای فلات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قره قونک ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای فلات واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شناسوند ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای شناسوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شناسوند ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای شناسوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شناسوند ۳ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای شناسوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شناسوند ۴ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای شناسوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه برزلجین ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای برزلجین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قبرستان باینه شاه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای باینه شاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه مایان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای مایان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قبرستان باشگل مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای باشگل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه داشی کاروانسرا مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای داش کاروانسرا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه ییلاق چنارستان ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای چنارستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کنشکین ۵ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای کنشکین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه امامزاده یوسف مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای مایان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آثار تاریخی سوران مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تایباد، روستای سوران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
شهر باستانی خرگرد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تربت جام، شرق روستای لنگر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خرگرد زادگاه شاعران پارسی‌گو عبدالرحمن جامی است.
یاقوت حموی آنرا فرجرد ضبط نموده‌است و می‌نویسد:
آرامگاه قاسم انوار : این آرامگاه در ۲۵ کیلومتری شمال غربی تربت جام قرار دارد.
مجموعه تاریخی بزد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تربت جام، بخش مرکزی، روستای بزد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل توپی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خرم بید، بین روستای مشکان و قشلاق واقع شده و توسط اقای جابر حیدری فرد باستان پژوه میدانی شمال فارس کشف وشده است .این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل قلعه عبدالقادری مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خنج، روستای فیشور واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تپه دیوی (دوی) مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان خواف، روستای ولی آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مجموعه تپه‌های دهنو مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان داراب، روستای دهنو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل جمسی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان داراب، روستای جمسی در نزدیکی شهر تاریخی دارابگردواقع شده که بسیاری آن را به منظور پیدا کردن عتیقه مورد کنکاش قرار داده‌اند اما حاصلی نداشته و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
چهار طاقی کرسیا ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان داراب، روستای کرسیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل قبرستان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان داراب، روستای دوبرجی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه جیران قلعه شمالی وجنوبی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دامغان، بخش مرکزی، جنوب شرق مهری آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه بق مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دامغان، بخش مرکزی، روستای بق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کل مؤمن مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دامغان، بخش مرکزی، روستای بق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه ابراهیم‌آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دامغان، دهستان دامنکوه، روستای مهماندوست واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه مؤمن آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دامغان، بخش مرکزی، روستای مؤمن آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه اسحاق آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دامغان، بخش مرکزی، روستای مؤمن آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه مارکوه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان رامسر، شهر کتالم، مسیر جاده تلارسر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
نام این قلعه برگرفته از کوهی است که بر روی آن قرار دارد. این کوه از سمت جنوب به شکل یک مار دیده میشود
یک کوه سنگی با پوشش گیاهی کاملا متفاوت نسبت به کوهای اطراف که در کتاب های قدیمی آمده گنج بزرگی در قلب این کوه نهفته شده چندین اتاق پر از طلا و جواهر که ورودی آن از چاه آبی بود که در قلعه بالای کوه قرار داشت.ارتباط معنی داری بین این قلعه و تپه باستانی مارلیک که در شهرستان رودبار واقع شده است وجود دارد.
در مورد زمان ساخت این بنا نیز تاریخ دقیقی وجود ندارد، اما با استناد به اشاره تاریخ نویسان به وجود این قلعه در قرن سوم و همچنین شباهت ساختاری و معماری این بنا با بناهای قرن سوم هجری قمری نظیر قلعه بابک می‌توان تاریخ آن را حدس زد. در کتاب زیده التواریخ از این قلعه سخن به میان آمده‌است همچنین در کتاب جامع التواریخ خواجه رشید الدین فضل‌الله همدانی و از وقایعی که در سال ۵۳۶ هجری قمری در این قلعه اتفاق افتاده وقلعه به تسخیر اسماعیلیان درآمد سخن به میان آمده‌است. میزرا حسن خان اعنماد السلطنه که این قلعه را از نزدیک دیده‌است می‌نویسد: “در تنکابن کوهی است موسوم به مارکوه و دخمه‌های متعدد و شب‌پره‌های زیادی در این دخمه‌ها هست که خود را به آدم و چراغ می‌زنند و مانع از دخول به دخمه‌ها می‌باشند. بالای آن کوه، جایی است مشهور به نقاره خانه، هرگاه سنگی بر آن موضع بزنند صدایی مثل طبل حادث می‌شود و تا نیم فرسخ آن صدا می‌رود.
مساحت قلعه مارکوه حدود ۶۰۰ متر مربع است و از این معماری عظیم تنها ۴ حصار جانبی و برج‌های پشتیبان آن باقی مانده‌است. مصالح به کار رفته در قلعه مارکوه عمدتاً سنگ و ساروج و گچ است. وضع داخلی قلعه مارکوه از لحاظ وسعت به نحوی است که گنجایش صد سرباز را دارد و همگی به راحتی می‌توانند در آن سکنی گزینند. طول ضلع شرقی آن ۷۰/۱۷ متر و قعر آن ۳۰/۲ متر و ارتفاعش ۳۰/۶ متر و طول ضلع غربی آن ۹ متر تمام است. ضلع شمالی با سنگی که در امتداد آن قرار دارد به دو قسمت تقسیم می‌شود: قسمت غربی آن ۸۰/۱۴ متر و قسمت شرقی آن که از سر سنگ جدا می‌گردد ۱۵ متر است. محل قرارگیری بنا نیز طوری است که دیدی ۳۶۰ درجه را نسبت به اطراف خود دارد. از بالای این بنا به راحتی می‌توان از شمال تا دریا، از شرق تا تنکابن، از غرب تا رامسر و از جنوب نیز کوه‌های البرز را تحت نظر داشت.
در تعاریف مردم محلی به تونلی درون این قلعه اشاره می‌شود که انتهای آن به روستای نیاسته که در پایین مارکوه قرار دارد ختم می‌شده و در گذشته سربازان برای خروج یا ورود اضطراری ازآن استفاده می‌کردند که البته با تحقیقات انجام شده مشخص شده که این امر صحت نداشته و چالهٔ موجود در قلعه به دلیل عدم دسترسی مستقیم قلعه به آب، کاربرد سردآب داشته و تونل نیست.
این قلعه منظره بسیار زیبایی به کوه روبه رویش دارد که توجه بینندگان را به خود جذب میکند.
تل دو بران مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان زرین دشت، روستای دبیران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه مارون یا تپه قلعه پرچیکلا مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ساری، روستای پرچین‌کلا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
قلعهٔ مارون در ۱۳ کیلومتری جنوب ساری و در روستای پرچین‌کلا واقع شده‌است. نام قلعه مشتقی است که از واژهٔ مازندرانی «مار» به معنی مادر و «ون» که در اینجا پسوند مکانی است، تشکیل شده و در کل به معنی «محل سکونت مادر» است. قلعه در ضلع جنوبی روستا و مشرف به تپه‌ای دست‌ساز به ارتفاع ۳۰ متر قرار دارد. رأس تپه مساحتی در حدود ۶۰۰ مترمربع وسعت دارد. این تپه از سه جهت شمال، جنوب و شرق با شیب تند و از جهت غرب با شیب ملایم به پای قلعه می‌رسد. پیش‌تر، در دههٔ ۱۳۴۰، حفاری‌هایی انجام شد که به سه نقب در سطح تپه رسید ولی آجرهای آن بعدها توسط اهالی روستا، صرف ساخت خانه‌های محلیان شد. در حال حاضر نمای آجری از قلعه به ظاهر نمی‌رسد و تنها در دیواره غربی سنگ‌چینی از سنگ‌های رودخانه و ملات گل دیده می‌شود. قسمت‌هایی از سطح تپه زیر کشت کشاورزان رفته و ارتفاع اثر اکنون ۲ متر و عرضش ۱٫۸۰ متر است.
سامان سورتیجی، پژوهشگر تاریخی، در سطح قلعه سفال‌های پراکنده و متعددی کشف کرده‌است و این سفال‌ها را به دسته‌های زیر قابل دسته‌بندی دانسته و مشخصات هر یک و لبه‌های آن‌ها را مورد کاوش دقیق قرار داده‌است:
با توجه به قدمت سفال‌های مکشوفه در دیواره‌ی غربی این قلعه، می‌توان تخمین زد که این بنا متعلق به هزاره اول پیش از میلاد و احتمالاً دوره‌ی اشکانیان تعلق دارد. همچنین برخی سفال‌ها ویژگی‌هایی معمول برای دوران ساسانیان دارند. این حدس هم قابل تصور است که زمانی روی تپه عمارتی وجود داشته که میان هزاره اول پیش از میلاد تا دوران ساسانی برپا بوده.
تپه ینگی امام مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان ساوجبلاغ، روستای نیگی امام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سیزده بدر مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در روستای فیض‌آباد از توابع بخش باشتین شهرستان داورزن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه حصارک غفاری مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان شهریار، روستای حصارک غفاری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه‌ها و قبرستان امامزاده شیخ جمال مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان شیراز، دهستان شیخ جمال واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۰۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل خضر مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان شیراز، روستای آتشکده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه‌های امامزاده ابراهیم نظرآباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان شیراز، روستای نظرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه گور بهمن مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان شیراز، روستای شاه بهرامی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل پوک مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستانسروستان، ۲ کیلومتری جاده سروستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل یال منصورآباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان فراشبند، روستای منصورآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل آب یک مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان فراشبند، روستای آب یک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تل شهیدآباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان فراشبند، روبروی روستای علی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تاریخ و فرهنگ مردم فراشبند
روستای قنات باغ در۳۰کیلومتری فراشبند قرار دارد. مردم این روستا بسیار مهمان نواز و با فرهنگ بوده و با وجود بافت کهن روستا فرهنگ به روز این مردم حکایت زیبایی است.
چه همگان معترفند که مردم روستای قنات باغ با وجود بافت قدیمی روستا همچنان به لحاظ فرهنگی و معاشرت‌های اجتماعی زبانزد عام و خاصند.
آثار تاریخی به جای مانده از تمدن‌های کهن ایرانی گواهی روشن بر فرهنگ اصیل مردم این مرز و بوم دارد. شغل غالب افراد این روستا کشاورزی است و در کنار آن شغل دامپروری هم رواج دارد.
باغ‌های خرما و غالباً خرمای زاهدی (قصب) در گوشه و کنار این روستا دیده می‌شوند.
علت اصلی نام گذاری این روستا به «قنات باغ» وجود قنات‌ها و باغ‌های قدیمی این روستای کهن بوده است. اگر به تصاویر ماهواره‌ای این منطقه نگاه کنیم می‌توانیم آثار قنات‌های خشک شده باستانی را در ضلع جنوبی این منطقه ببینیم. همچنین باغهای خرما نیز در تصاویر ماهواره‌ای قابل مشاهده‌اند.
مجموعه تپه‌های انجیره مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان فسا، بین روستای سنان وفد شکویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مجموعه تپه‌های دهرو مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان فیروزآباد، روستای دهرو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
چهار طاقی نودران مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان فیروزآباد، روستان نودران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۴۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
غار فارسان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قائنات، شهر ییلاقی خضری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
غار فارسان در 10 کیلومتری شمال غرب شهرخضری محفل ادیبان و بزرگانی مانند شیخ محمدعلی قطب خضری و2 کیلومتری شمال روستای ثغوری بر دامنه جنوبی یک کوه بزرگ با سه دهنه واقع شده است. یکی از این غارها که بزرگترین آنها بوده در گذشته‌های دور فرو ریخته و از آن تنها یک هلال پل مانند باقی مانده است. در سمت چپ این دهانه پل مانند غار دیگری وجود دارد که دارای فضای وسیع و دهلیزهای فرعی متعدد است .این غارها دارای لایه‌های باستانی قابل کاوش می‌باشد سفالهای پراکنده اکثراً مربوط به دوره سلجوقی است و سفالهای صدر اسلام دوره تاریخی و پیش از تاریخ نیزدر میان آنها دیده می‌شود. این غارها از دوره میان سنگی مورد توجه انسان بوده و از آن بعنوان سکونت گاه امن استفاده می‌شده است .غار فارسان علاوه بر دیدگاه باستان‌شناسی، به لحاظ دارا بودن پل سنگی طبیعی حائز اهمیت می‌باشد.
گور تپه و تپه جنوب گور تپه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قروه، بخش چهار دولی، روستای بهارلو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
روان تپه وینسار مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قروه، روستای و ینسار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه حرام قایه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قروه، بخش چهار دولی، روستای بابا شیدالله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ایروان تپه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قروه، بخش چهاردولی، روستای شیروانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
چوغان تپه شرقی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قروه، بخش چهاردولی، روستای دوسر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه لفطالی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قروه، بخش چهاردولی، روستای داش بلاغ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلعه قزلر ایوانی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قروه، بخش چهاردولی، روستای آق بلاغ واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۳۵۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شهاب الدین مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قروه، روستای شهاب الدین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سفید حصار مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قروه، روستای تازه آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه اسفندآباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قروه، بخش چهاردولی، روستای سوتپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه دره آسیاب (قلعه خانم) مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قروه، بخش چهاردولی، روستای نارنجک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه زیرزمینی شکوه آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قروه، روستای شکوه آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.شکوه‌آباد ، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان قروه در استان کردستان ایران است.
روستای شکوه آباد(به کوردی شُکر ئاوا)روستایی است در استان کردستان و در12کیلومتری شرق شهر قروه قرار گرفته است، زبان مردم این روستا کوردی میباشد و دین و مذهب آنها اسلام و تشیع میباشد.عربعلی شروه از سفالگران و طراحان نامی کشور نیز از این دیار متولد شده اند. از اماکن تفریحی اطراف شکرئاوا میتوان به کوه گزگز و منطقه ی بکر دزان دره اشاره نمود. این روستا در چند برهه تاریخی تغییر مکان داده که بر اساس مستندات موجود ابتدای شکل‌گیری روستا در چند هزار سال پیش در منطقه ی معروف به جاده میهم و پشت پادگان بوده است که بر اساس حفاری های غیرمجازی که انجام گردیده آثار خانه ها در چندمتری زیر خاک کاملاً مشهود است. بعد ها و با گذر زمان روستا تغییر مکان داده به مکان فعلی رسیده است. آثار تاریخی: ارزشمند ترین اثر تاریخی روستا قلعه زیر زمینی روستا میباشد که قدمت تقریبی آن را دو الی سه هزار سال تخمین میزنند. چه بسا اگر کاوش های جدی روی این تپه صورت بگیرد قدمت آن خیلی بیشتر از سه هزار سال هم گردد. این قلعه چنان قدیمی میباشد که با یک شیب ملایم به یک تپه ی طبیعی تبدیل شده است که این خود گویای قدمت بالای قلعه نیز میباشد.
این روستا در دهستان دلبران قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۷۰۹ نفر (۱۷۳خانوار) بوده‌است.
تپه وزیرآباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کبودراهنگ، روستای باباشیدالله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه برتب مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قروه، بخش چهاردولی، روستای آق بلاغ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
میره تپه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قروه، روستای صندوق آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
سنجان تپه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قروه، بخش چهاردولی، روستای بابا شید الله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه ده کهنه میمنت آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قروه، بخش چهاردولی، روستای میمنت آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه یوخاری قلعه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قروه، بخش چهاردولی، روستای بابا شیدالله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه خیرویس مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قروه، بخش چهاردولی، روستای صندوق آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سه تپان مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قروه، روستای ولی آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کنار روستا مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قروه، روستای میهم پائین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه محمود میمنت آباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قروه، بخش چهار دولی، روستای میمنت آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه دینار وینسار مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قروه، روستای وینسار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۵۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه پیروزآباد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قروه، روستای سوتپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۶۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه دمه دشت مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، بخش رودبار شهرستان، روستای هریان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه اسدآباد خورین ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، بخش کوهین، روستای اسدآباد خوروین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه مه مو ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای گزگیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه مزرعه تاوه دشت مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای گزگیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه منصور باغ ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، بخش رودبار شهرستان، روستای منصور باغ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۲۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه مزرعه تاوه دشت ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای گزگیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه وشته ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، بخش رودبار شهرستان، روستای وشته واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شهید کوله مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای ازگینن سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه اسدآباد خورین ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، بخش کوهین، روستای اسدآباد خوروین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه اسدآباد خورین ۵ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، بخش کوهین، روستای اسدآباد خوروین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سیمیار دشت ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای سیمیاردشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سیمیار دشت ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، روستای سیمیاردشت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.