moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
در پاره‌ای موارد به‌خصوص کتسیاس مسلماً از هرودوت و بسیاری دیگر از تاریخ‌نویسان (بویژه سنت‌های ایرانی) آگاه‌تر بوده‌است. مسلماً کتسیاس تنها مورخ یونانی است که از تاریخ رسمی مرگ بردیا با خبر بوده‌است. سایر مورخان یونانی همچون هرودوت مرگ او را در زمان اقامت کمبوجیه یا اندکی دیرتر دانسته‌اند. در عین حال باز هم کتسیاس تنها منبع یونانی است که عیناً مانند کتیبه‌های بیستون به یک مغ اشاره دارند. کتسیاس رویدادهای قرن پنجم را طوری تنظیم می‌کند که بر اساس داستان‌های آن زمان در دربار شوش، به دورانی بسیار قدیمی‌تر مربوط می‌شد. کتسیاس چیزی را شرح می‌دهد که در دربار ایران شنیده‌است. این درست است که در بسیاری از موارد حقیقت را تحریف کرده، ولی دلیل این کار اینست که تشریح‌های تاریخی گفته شده در دربار ایرانی، غیرقابل اعتماد بوده‌اند و به رویدادهایی که بیش از یکصد سال پیش از آن اتفاق افتاده‌اند، مربوط بوده‌است.
روایت پومپی تروگ با روایت‌های هرودوت و کتزیاس اختلاف دارد. کتزیاس به‌طوری‌که ج. پراشک عقیده دارد، نمی‌توانست منبع مطلع مربوط به حوادث باشد، زیرا مغ مزبور را مؤلف اولی «سفندادات» نامیده، ولی تروگ او را به نام گومت ذکر کرده‌است. علاوه بر آن اصولاً در هر دو داستان وجه اشتراک زیاد نیست. نام گومت نشان می‌دهد که تروگ به روایت موثق شفاهی ایرانیان استناد کرده‌است، ولی متأسفانه این روایت ناچیز بوده، زیرا تروگ برای کسب ماجرای مشروح به هرودوت متوسل می‌گردد. به عقیده نلدکه، مآخذ اطلاعات تروگ، هارون اهل «لامپساک» بوده که نلدکه غیر‌مستقیم از آن استفاده کرده‌است. «آ گوشتمید» و «پراشک» مؤلف یونانی «تیماگن» اهل اسکندریه را منبع و مآخذ اخبار تروگ دانسته‌است و هرتسفلد منبع این اطلاعات را دینون اهل کولوفن پنداشته‌است. در هر حال، در شرح بیان داستان مربوط به حوادث‌های سال‌های ۵۲۱–۵۲۲ آن رشته از اخبار ایران که در نظر هرودوت مستور مانده مورد استفاده تروگ قرار گرفته‌است.
تروگ نیز مانند هرودوت اشاره به دو مغ نموده که البته نام‌های آنان با نام‌های مذکور در تاریخ هرودوت اختلاف دارد. «گوست» برادر خو «اروپاست» را به پادشاهی برگزید؛ بنابراین «پاتی زیت» هرودوت با «گومت» تروگ و «سمردیس» هرودوت با «اروپاست» تروگ، مطابقت می‌کند، ولی برخلاف هرودوت، تروگ ذکری از «پرکاست» نمی‌کند و گومت خودش بردیا را می‌کشد (تروگ بردیا را «مرگید» نامیده) و نقش وی را به عهده می‌گیرد. طبق خبر تروگ، قتل مرگید پس از مرگ کمبوجیه واقع شد.
به عقیده هوفمان-کوچکه و ج. هرتل و ک. لمان هائوپت و هرتسفلد حوادث مربوط به پادشاهی گئومات در گاتها به‌طور مستقیم منعکس شده‌است. این محققان تلاش کردند تا با استناد بر اوستا بتوانند شرح وقایع سال‌های ۵۲۱–۵۲۳ پ. م را جستجو کنند، اما به عقیده داندامایف این کار خارج از جنبه بی‌طرفی است و قانع‌کننده نبوده‌است.
تئودور نلدکه حدس می‌زند که بردیا ساتراپ نبوده‌است، زیرا به نظر وی امکان نداشت که قتل یک ساتراپ مجهول و مکتوم بماند، ولی در عین حال مردود شمردن نظر کتزیاس و گزنفون که طبق خبر آن‌ها بردیا ساتراپ بوده‌است، سهل و ساده نیست. از اینکه بردیا ساتراپ یکی از ساتراپی‌های مهم و بزرگ به‌شمار می‌رفته تردیدی نیست، زیرا فرزندان پادشاهان ایران همیشه از ساتراپ‌های بزرگ کشور به‌شمار می‌رفته‌اند.
باید دانست که بعد از قتل بردیا، چه کسی امور ساتراپی‌ها را اداره می‌کرد؟ کتزیاس می‌گوید که کمبوجیه، مغ سفندادات را به عنوان ساتراپ تعیین کرد و او را به جای برادر خود قلمداد نمود و این مغ بدلی به مدت پنج سال در لباس بردیا، نقش ساتراپ را ایفا نمود و سپس به پادشاهی رسید؛ ولی چنین توضیحی فقط در نظر کیونیگ (کونیگ) و هرتسفلد که بدون هیچ گونه انتقادی اخبار افسانه‌آمیز کتزیاس را نقل قول می‌کنند و آن را جزو تاریخ حوادث سالانه پادشاهان ایران قلمداد می‌نمایند، مقرون به صحت و حقیقت تلقی می‌شود.
علاوه بر آن، همان‌طور که از گفته‌های هرودوت بر می‌آید، خواهر کمبوجیه و بردیا (آتوسا) و همه زنان کمبوجیه، از همان آغاز شورش «سمردیس» در حرمسرای وی به سر می‌بردند و بنابراین اطلاع بر خدعه و نیرنگی که صورت گرفته، برای آن‌ها میسر و مقدور بود، در حالی که چنین چیزی واقع نشد. منبع تاریخ هرودوت می وشد این مشکل را بدین نحو حل کند که زنان در حرمسرای سمردیس از یکدیگر جدا زندگی می‌کردند، ولی در عین حال در همان آثار هرودوت دیده می‌شود که این جدایی زنان خالی از حقیقت نیست، زیرا دختر اوتانا موسوم به فایدیما که در حرمسرای سمردیس می‌زیست، آزادانه و به کرات با جهان خارج از کاخ معاشرت و ارتباط داشته‌است. همچنین در کاخ سمردیس هیچ گونه مانعی برای ارتباط با جهان خارج از کاخ وجود نداشته‌است، زیرا هفت نفر از بزرگان و نجبای پارس در موقع ضرورت بدون آنکه با هیچ‌گونه حائلی مواجه شود و از طرف نگهبانان منعی برای آنان وجود داشته باشد، به داخل کاخ سمردیس راه یافتند. نگهبانان مذکور حتی از توطئه کنندگان نپرسیدند که به چه قصد و منظوری وارد کاخ می‌شوند.
این نکته که آیا داریوش، گئومات غاصب یا بردیا را کشته، چیزی است که مورد بحث و مناظره کارشناسان و حتی نویسندگانی چون آگاثیاس، آمیانوس، مارسلیانوس، یوهانوس (از آنتیوخیا)، اوراسیوس و پورفیریوس (از تیر) بوده‌است.
دو روایت در مورد مرگ بردیا وجود دارد. داندامایف و کورت گئومات مغ را همان بردیا می‌دانند که داریوش و ۶ اشراف‌زاده پارسی علیه او کودتا کردند و نظر گروه دوم (ویزه‌هوفر، هینتس) این است که گئومات، شخصیتی واقعی بوده که بعد از پی بردن به مرگ بردیا، سریر پادشاهی را به نام او غصب کرده‌است.
هرودوت پسر کوروش را به نام «سمردیس» نامیده، و مغی که حکومت را به عنوان پسر کوروش در دست گرفت را به نام «سمردیس» نامیده می‌شد. این دو با یکدیگر شباهت زیادی داشتند و تمیز دادن آن‌ها از یکدیگر کار سهلی نبود. کتزیاس با این نظر موافق است و می‌گوید: «این مغ فوق‌العاده شبیه به تانیاکسارکس بوده و هر کاری که می‌کند، مانند تانیاکسارکس است».
گئومات مغ آنقدر به پسر کوروش شبیه بود که حتی نزدیکان وی نمی‌توانستند آن‌ها را از یکدیگر تمایز دهند. هنگامی که تانیاکسارکس کشته شد، کمبوجیه خواجه‌های وی را نزد خود خواند و سفندادات که به لباس تانیاکسارکس ملبس بود به آن‌ها معرفی کرد. کمبوجیه از خواجه‌ها پرسید آیا این شخص همان تانیاکسارکس است؟ آنان با شگفتی جواب دادند: «اگر او نباشد چه کسی ممکن است باشد؟». این روایت کتزیاس برای ما از این جهت اهمیت دارد که یک خبر ایرانی است. در این مقام کتزیاس گفته‌های هرودوت را که پیوسته می‌کوشید از آن‌ها خرده بگیرد، تأیید و تصدیق می‌کند. چنانچه در این مورد کتزیاس شخص هرودوت را مورد ملامت قرار نمی‌دهد و او را متهم به دروغگویی نمی‌کند. علتش این است که هر دوی آن‌ها از یک روایت ایرانی آگاه بوده‌اند. تروگ نیز دربارهٔ شباهت مغ با پسر کوروش سخن گفته‌است.
داریوش در کتیبه بیستون می‌گوید که کمبوجیه، بعد از به پادشاهی رسیدن و قبل از حرکت به مصر، بردیا را کشت و قتل بردیا از مردم مخفی ماند. داریوش در اینباره می‌گوید: کمبوجیه، پسر کوروش شاه بود و برادری داشت بردیا نام، از یک پدر و از یک مادر. پس از آن کمبوجیه بردیا را بکشت. [این جنایت] بر مردم معلوم نشد. پس از آن کمبوجیه رهسپار مصر شد و در پی آن، مردم نافرمان شدند. پس از آن دروغ (دروگهdrauga) در پارس، در ماد و در سرزمین‌های دیگر زیاد شد. پس از آن مردی، مغی به نام گئومات بود. او از پی‌شیه‌اوواداPaišyauvādā نزدیک کوه اَرَکدری،Arkadri چهاردهمین روز ماه وییَخنَهViyaxna سر به شورش نهاد، از آنجا بود که او ناگهان ناپیدا شد. به مردم با گفتن «من بردیا، پسر کوروش، برادر کمبوجیه هستم.» دروغ گفت. آنگاه همه مردم ضد کمبوجیه دسیسه کردند؛ او هم پارس، هم ماد و هم دیگر سرزمین‌ها را به دور خود گرد آورد و پادشاهی را غصب کرد. نهمین روز ماه گرمَدپده بود که او شاهی را غصب کرد. پس از آن کمبوجیه به مرگی طبیعی جان سپرد.
ولی هرودوت می‌گوید بردیا (سمردیس) به همراه کمبوجیه به مصر رفت و مدت بیشتری در آنجا گذراند. بعدها کمبوجیه به خاطر حسادت بردیا را به شوش برگرداند چرا که بردیا تنها کسی بود که می‌توانست کمان فرستاده شده شاه اتیوپی را بکشد. بعد کمبوجیه خوابی دید که برادرش بر روی تخت پادشاهی نشسته‌است. به همین خاطر او مشاور معتمدش پراکزاسپه را با فرمان قتل سمردیس از مصر به شوش فرستاد. هرودوت ۲ روایت از قتل بردیا می‌گوید. اول آنکه او در شکارگاهی نزدیک شوش کشته شد، دومی آنکه پراکزاسپه او را در دریای اریتره غرق کرد. راز قتل را فقط پاتیزثیس، مغی که کمبوجیه در غیابش او را مسئول قصر سلطنتی کرد و تعداد اندکی دیگر می‌دانستند. این مغ، برادری خیلی شبیه به بردیا داشت و حتی نامش از بدو تولد همنام شاهزاده بود. پراکزاسپه برادرش را راضی کرد تا علیه کمبوجیه بشورد و رسماً خودش را شاه اعلام کند و ادعا کند که پسر واقعی کوروش است. برای مدتی او توانست خودش را بردیای مرده جا بزند. بنابر روایت هرودوت (کلماتی که کمبوجیه به هنگام مرگ بر زبان راند)، غاصب سلطنت، تمایل به بازگشت استیلا مادها بوده‌است. هرودوت می‌گوید به جز پارس‌ها، بقیه مردم آسیا از سقوط سمردیس دروغین ناراحت بودند، چرا که سمردیس ۳ سال مالیات سالانه و خدمت نظامی را به ساکنان امپراتوری آن‌ها بخشیده بود.
در کتیبه بیستون، این شیاد «گئومات مغ» (در نسخه «مادی» زبان کتیبه بیستون داریوش، مگوش هم اضافه می‌شود) نامیده شد. این نام توسط ژوستین کومتس ضبط شد. ژوستین می‌گوید این کومتس بود که شاهزاده مرگیس را بعد از مرگ کمبوجیه به قتل رساند. در کتیبه بیستون گفته شده که گئومات شورشی علیه کمبوجیه در ۱۱ مارس ۵۲۲ پ.م. انجام داد و ادعا کرد که بردیا است. آنطور که هرودوت می‌گوید، وقتی کمبوجیه در سوریه حضور داشت و در راه برگشت بود، اخبار از پارس به او رسید که برادر کوچکترش تخت پادشاهی را تصاحب کرده‌است. اگرچه، پراکزاسپه به کمبوجیه اطمینان داد که برادرش بردیا را کشته‌است. سپس کمبوجیه در بهار ۵۲۲ پ. م درگذشت، اعتراف کرد که برادرش را به قتل رسانده‌است؛ ولی بعد از مرگ کمبوجیه پراکزاسپه استوارانه مرگ بردیا را انکار کرد. نهایتاً داریوش در بیستون گزارش داد که در ۲۹ سپتامبر ۵۲۲ پ.م. او به کمک ۶ نجیب‌زاده پارسی کشت و شاه شد.
بنابر گزارش کتسیاس، کوروش در بستر مرگ بردیا (تانیوکزارکس) را حکمران باکتریا، خوارزم، پارت و کارمانی کرد. بردیا یک مغی به نام سپندادتس را به خاطر جرمش شلاق زد، بنابراین سپندادتس از روی انتقام، به کمبوجیه گفت که برادرش علیه او توطئه می‌کند. سپس به دستور کمبوجیه، به بردیا خون گاو نر خورانده شد و او کشته شد. سپندادتس خیلی شبیه به بردیا بود، لباس شاهزاده‌ها پوشید و خود را پسر کوچک کوروش جا زد. ۵ سال بعد از مرگش، مادر بردیا از خواجه حرم شنید که پسرش کشته شده و شاه واقعی، سپندادتس است. تا آن موقع، ناپدید شدن بردیا برای همگان بجز ایزاباتس، آرتاسیراس، باگاپاتس مخفی بود. کتسیاس در تاریخ قتل با کتیبه بیستون موافق است که پیش از حرکت کمبوجیه به مصر (۵۲۵ پ. م) بوده‌است. از آنجایی که حقیقت در ۵۲۲ پ. م آشکار شد، می‌توان حرف کتسیاس برای تعیین تاریخ مرگ ۵۲۶ پ. م را قبول کرد.
در خلال سه سالی که کمبوجیه در مصر اقامت داشت، در کشورش ناآرامی آغاز شد. در ماه مارس (یا شاید هم آوریل) ۵۲۲ پ. م وی اخباری از ایران دریافت داشت مبنی بر اینکه برادر جوان‌ترش بردیا، طغیان کرده و شاه ایران شده‌است. طبق نظر هرودوت، کمبوجیه در سوریه بود و به سوی ایران می‌رفت که یک پیام‌آور سلطنتی نزد او آمد و خبر شورش در کاخ پادشاهی را به اطلاع وی رسانید. کمبوجیه در بازگشت به ایران شتاب کرد ولی در حین راه در موقعیتی مرموز درگذشت. چیزی از این جریان نگذشته بود که بردیا (یا طبق متون رسمی، گئومات مغ که از مدت‌ها پیش خود را به صورت بردیای متوفی جا زده بود) به وسیله داریوش به قتل رسید که خود پس از آن تاج و تخت ایران را تصاحب کرد. آنچه گفته شد اساس و چکیده رویدادهایی است که در خلال سال‌های ۵۵۲–۵۵۱ پ.م. به وقوع پیوسته‌است.
هرودوت می‌گوید که «سمردیس» مغ گوش نداشت، ولی به‌طوری‌که برتین معتقد است، این مطلب افسانه‌ای بیش نیست، و مانند سایر افسانه‌ها مبتنی بر بازی لغت‌ها است. کلمه مگوشMaguš را به عنوان «کسی که گوش ندارد» تلقی نمودند و از اینجا تصورات مردم یک افسانه ملی به وجود آمد که به وسیله هرودوت نقل شده‌است. بعدها کلمه مگوشMaguš دربارهٔ کسانی مورد استعمال قرار گرفت که «گوش نداشتند». چنانچه گئومات گوش نداشت در اینصورت داریوش یقیناً از چنین نقصی استفاده می‌نمود و برای مفتضح کردن دشمن خویش این عیب را از نظر دور نمی‌داشت و در کتیبه‌های خود آن را یادآور می‌شد. طبق گفته کتزیاس، شخص «سفندادات» بی گوش نبوده‌است. داندامایف می‌گوید در نقش‌های حجاری شده در کتیبه بیستون، گئومات با گوش‌هایش ظاهر می‌شود.
طبق روایت بیستون، هنگامی که داریوش بر تخت شاهی تکیه زد، دادارشیش ساتراپ باکتریا بود و ویشتاسپ، پدر داریوش نیز بر پارتیا و پیرکانیا فرمانروایی می‌کرد؛ بنابراین می‌توان گفت سخن گزنفون - تانااوگزارس (بردیا) ساتراپ ماد، آرمینا و طایفه کادوسیان بود- درست است و می‌توان دادارشیش و ویشتاسپ، فرماندار منصوب شده بعدی این مناطق نامید.
این حقیقت که پیش از مرگ گئومات هیچ آشوبی و بحرانی وجود نداشت از قسمت مقدماتی کتیبه بیستون نیز مشهود است، که طبق آن اهورامزدا، داریوش را پس از جلوس وی، به پادشاهی بیست و سه کشور معرفی کرد. در نتیجه هنگامی که داریوش در ایران به قدرت رسید، بیست و سه کشوری که در کتیبه نام برده شد، هنوز بخشی از امپراتوری را تشکیل می‌دادند؛ ولی از آن تاریخ به بعد، در بیشتر این کشورها، شورشی به وقوع پیوست. طبق نظر کونیگ، شورش نیدین‌تو-بل در بابل در ماه اوت ۵۲۲ پ.م. صورت گرفت و این زمانی بود که گئومات هنوز حیات داشت؛ و شورش علیه او صورت گرفت؛ ولی حتی بدون توجه به کتیبه‌های بیستون، می‌توان دید که چنین فرضیه‌ای با اسناد قانونی بابلی متناقض است. گئومات در ۲۹ سپتامبر ۵۲۲ پ.م. کشته شد و از تاریخ ۲۰ سپتامبر همان سال سندی از بابل وجود دارد به تاریخ سلطنت وی؛ و نخستین سند مربوط به تاریخ سلطنت نیدین‌تو-بل (نبوکدنذر سوم) از ناحیه سیپار می‌آید و تاریخش سوم اکتبر ۵۲۲ پ. م می‌شود که پنجمین روز جلوس داریوش به تخت سلطنت می‌شود. به احتمال نزدیک به یقین نیدین‌تو-بل دقیقاً بعد از مرگ گئومات تاج و تخت بابل را اشغال کرد.
طبق نظر هرودوت سمردیس برای مدت هفت ماه در صلح و آرامش پادشاهی کرد، به علت مرگ وی بود که مردم‌های تابع وی دست به شورش زدند.
چگونه امکان داشت قتل بردیا جزو اسراری باشد که فقط دو نفر مغ به حقیقت و رمز آن واقف باشند؟ بعضی از محققان به استناد نظر گزنفون در این فکرند که شاید بردیا به سال ۵۳۰ قبل از میلاد به قتل رسیده‌است. در این صورت باید گفت که چگونه در ظرف مدت هشت سال، قتل بردیا به صورت معما بوده‌است؟ ظاهراً باید از نظر هرودوت و کتزی و سایر مؤلفان باستانی مبنی بر اینکه پسر کوروش و مغ مذکور با یکدیگر شباهت داشته‌اند و از اینرو آن خدعه پیوسته‌است، صرف نظر شود، گرچه این نظر در تاریخ فوق‌العاده اشاعه دارد، ولی به هیچ وجه قابل اطمینان نیست.
در تاریخ هرودوت که در خلال شرح لشکرکشی مصر و کارهای مشمئزکننده کمبوجیه به خواب، پیشگویی و پیش‌نشانه‌های وقایع آتی اشاره می‌شود. کمبوجیه اذعان می‌دارد که او این نشانه‌ها را نادرست تعبیر کرده و در نتیجه برادرش را به ناحق به قتل رسانده‌است. او می‌کوشد با سرعت تمام به همراه لشکریانش در حال مراجعت، به شوش برگردد، اما در اثر زخمی که در سانحه‌ای در اکباتان سوریه برمی‌دارد از دنیا می‌رود. کمبوجیه باید چنانچه داده‌های هرودوت درست باشد، پیش از آنکه پیک ارسالی از سوی گئومات سر رسد، از آشوب‌هایی در امپراتوری اطلاع حاصل کرده باشد. زیرا در پیک سوریه، یعنی هنگام بازگشت، بر شاه وارد شد. در گزارش صریحاً قید نمی‌شود که کمبوجیه مراجعت می‌کرد، چون او اخباری در مورد اغتشاش شنیده بود یا اینکه آگاهی یافته بود که شخصی که خود را برادر وی می‌خواند، پادشاهی را غضب کرده‌است. اما اشاره به شگفتی زندگی کمبوجیه در روایت هرودوت و هراس وی از اینکه برادرش ممکن بود هنوز زنده باشد، امکان نخست را محتمل می‌کند: او به سبب ناآرامی عمومی در ایالات کانونی امپراتوری از مصر راه افتاده بود و در آن مقطع زمانی هنوز از غصب پادشاهی اطلاع نداشته‌است. تلاش کمبوجیه برای اقناع پارسیان ممتاز، دربارهٔ مرگ برادرش بردیا، و غصب مغ، بی‌نتیجه ماند. به ویژه اینکه پرکساسپ یگانه شاهد قتل، این جنایت را انکار کرد.
همین گزارش را، البته بسیار مختصرتر، تروگوس-یوستین نیز ارائه می‌کنند. کتزیاس نیز اگرچه از سانحه کمبوجیه با فرجام مرگبار خبر می‌دهد، اما داده‌هایش در مورد نحوه سانحه، تسلسل و توالی زمانی وقایع و نیز محل مرگ با هرودوت و تروگوس-یوستین اختلاف دارد.
داریوش بدون ذکر کوچکترین جزئیاتی در نبشته بیستون گزارش می‌کند که کمبوجیه پس از جلوس مغ بر تخت شاهی درگذشته‌است. همچنین ترتیب گاه‌نگاری وقایع در نبشته بیستون، که در آن پیش از ذکر گئومات از آشوب‌ها سخن می‌رود، حاکی از آن است که نام محل مرگ کمبوجیه که هرودوت ذکر کرده کاملاً صحیح است و گئومات از اغتشاش پدید آمده در امپراتوری سود جسته تا پادشاهی را غصب کند.
برخلاف عقیده هرتسفلد و سایرین که کمبوجیه طبق نبشته بیستون خودکشی کرده‌است، امروز در کل این نظر غالب است که کمبوجیه به سبب بی احتیاطی خودش درگذشت، که شولتسهwihhelm schulze آن را قبلاً، در ۱۹۱۲ ابراز کرده بود و تقریباً در تمامی آثار دیگر راجع به این موضوع با دلایل اضافی تقویت شده‌است، اصطلاح پارسی uvāmaršiyuš amariyatā به این معنی است که او به «مرگ خود مرد».
بردیا یک دختر به نام پارمیس از خود به جای گذاشت که داریوش وقتی شاه شد با او ازدواج کرد تا به جایگاه خود وجههٔ قانونی ببخشد.
پَیشیاوادا (به پارسی باستان: ) یکی از شهرهای ایران باستان بود.
بنا بر سنگ‌نوشته بیستون گئومات مغ در سال ۵۲۲ پ.م بر کوهی به نام آراکادریش نزدیک شهر ایرانی پیشیاوادا خود را به دروغ بردیا نامید و اعلام شاهنشاهی کرد.
پیشیاوادا «محل بایگانی‌ها و متون مقدس» احتمالاً مربوط به پاسارگاد بوده‌است. ریشه نام آن مشتق از واژه‌های پارسی باستان paishiya- (نوشتن) و -uvada (آبادی، اقامتگاه) است. صورت فارسی امروزی این نام را می‌توان «وشت‌آباد» (با کسره و) نوشت. (پیشوند نِ در واژه «نوشتن» بعداً در زبان فارسی افزوده شده و معنی پایین و زیر می‌دهد).
نام این دژ در رونوشت آرامی سنگ‌نوشته بیستون که در جزیره الفانتین نیل در مصر پیدا شده و توسط دانشمند انگلیسی، کولی، زیر عنوان «پاپیروس‌های آرامی از سدهٔ پنجم پیش از میلاد»Cowley, Arthur Ernest. 1923. Aramaic papyri of the fifth century B.C. Oxford: Clarendon Press. چاپ شده، ذکر شده‌است.قاسمی، ابوالفصل، سیر الیگارشی در ایران (گوماتا ۱)، بی‌جا، چاپ‌خانه کاویان: ۱۳۵۷. ص۳۹.
جای شهر پیشیاوادا (وشت‌آباد) معلوم نیست ولی جایگاه آن را جایی در کوه‌های زاگرس در مرز پارس و ایلام گمان زده‌اند.
کتاب‌خانه پیشیاوادا جزو خزانه شاهی بود و از نوع بایگانی لوح‌های ایلامی که در تخت جمشید به‌دست آمده به‌شمار می‌آمد. این کتاب‌خانه مخزن مدارک و اسناد رسمی بود که روی لوح‌ها با خط میخی به پیوست رونوشت آرامی آن‌ها که روی چرم یا مقوایی به آن بسته بودند نوشته شده‌بود.
پیشیاوادا (به انگلیسی)
تای‌چی‌چوان (پین‌یین: tàijízhǎng - به معنی "مشت‌زنی برتر نهایی") یکی از سیستم‌های نرم و درونیِ هنر رزمی کونگ‌فو است.علی حق شناس (۱۳۹۵)، دانشنامۀ هنرهای رزمی، تهران، انتشارت نگاه بوستان، چاپ ۱، ص ۱۰۵.
این هنر رزمی، یکی از محبوب‌ترین روش‌های هنر رزمی در چین و کل جهان است و برای بهبود سلامتی، افزایش طول عمر و آرامش روحی انجام می‌شود. این هنر که با نگرش عمیق فلسفی شکل گرفته با کمک ایجاد چرخش انرژی در انسان و تخلیه انرژی درونی یعنی انرژی «چی» یا انرژی بیو الکترومغناطیس درون بدن انسان، یکی از قدرتمندترین سبک‌های رزمی در جهان می‌باشد. در این هنر عضلات نقش زیادی ایفا نمی‌کنند و یک تای‌چی‌کار سعی در رها کردن کل بدن دارد تا این انرژی بتواند در بدن جاری شود و در زمان مناسب بتوان از آن برای دفاع یا حمله استفاده کرد. تای‌چی‌چوان روش مشت زنی یا هنر رزمی است که بر اساس مفاهیم فلسفی آن سعی در به تعادل رساندن همه چیز دارد که در حقیقت نماد یین و یانگ محصول این فرایند است. «تای‌چی» در فلسفه تائو به معنای فرایندی است که «ووچی» را به «یین و یانگ» تبدیل می‌کند و تای‌چی‌چوان هنر رزمی است که بر اساس این مفهوم عمیق و فلسفی بنا شده‌است. استادان تائو صدها سال پیش با معرفی تای‌چی در حقیقت هنر رزمی را معرفی نمودند که هماهنگ با ریتم‌های طبیعت و قوانین حاکم بر طبیعت باشد تا در سطوح بالا نیز منتهی به ادراک طبیعت گردد. تای‌چی ابتدا بدن را متعادل می‌سازد، و سپس انرژی درونی انسان، ذهن، تنفس عواطف، طبیعت و روح را متعادل می‌سازد.
هنر رزمی تای‌چی‌چوان بر اساس ۱۳ الگوی اصلی شکل گرفته که این ۱۳ الگو عناصر شکل دهنده طبیعت و عناصر اولیه جهان هستند که استادان کهن این رشته با مطالعه عمیق روی خواص این عناصر کاربردی رزمی یافتند که باید با طبیعت هماهنگ باشند.
از این ۱۳ الگو، ۸ الگو مربوط به ۸ نوع جین، یا هشت نوع ضربه و دفاع مختلف با تخلیه انرژی درونی می‌باشد که از تئوری هشت سه خطی ئی چینگ الهام گرفته شده‌است و ۵ الگوی دیگر آن مربوط به ۵ نوع حرکت استراتژیک در تای چی می‌باشد که از تئوری ۵ عنصر الهام گرفته شده‌است. به همین دلیل می‌گویند، تای چی باعت هماهنگی انسان با طبیعت می‌شود که در فلسفه وجودی انسان نیز این امر قرار دارد.
اما امروزه به دلیل خواص بسیار زیاد این رشته و تأثیراتی که در تنظیم میدان انرژی و به دنبال آن تقویت جسم و روح دارد به‌عنوان هنر سلامت زیستن در سطح جهان مطرح است. تای چی به عنوان هنری زیبا با تأکید بر جنبه هنریِ آن در تمام سنین و شرایط تمرین می‌شود و امروزه کاربرد رزمی آن استفاده کمتری دارد.
تای چی چوان دارای ۵ سبک رزمی می‌باشد که عبارتند از: یانگ؛ چن؛ وو؛ سون؛ وو-هاو
در مورد بخش رزمی تای چی، قابل ذکر است که این هنر بخش‌های رزمی مختلفی دارد که عبارتند از:
- دوی لین: به مبارزات نمایشی دو یا چند نفره می‌گویند که به صورت قرار دادی و از پیش تعیین شده اجرا می‌شود و نفرات فقط تکنیک‌های رزمی دفاع و حمله را روی یکدیگر نمایش می‌دهند.
- چین نا: به این روش به اصطلاح دفاع شخصی نیز گفته می‌شود که با استفاده از تکنیک‌های رزمی هر سبکی طراحی می‌شود که شامل تکنیک‌های قفل مفصل و شناخت نقاط حساس بدن می‌باشد. این نوع مبارزه به دلیل خطرناک بودن اجرای آن در مراکز آموزشی صرفاً به صورت تمرینی کار می‌شود.
-تویی شو: تویی شو در لغت به معنای فشردن و هل دادن دست‌ها می‌باشد، بخش مبارزات حسی و درونی تای چی است که مبتنی بر استفاده از انرژی چی می‌باشد، در این مبارزات حریفان دائماً در حال شناخت یکدیگر هستند به همین دلیل به آن هنر شناخت حریف هم می‌گویند که این هنر موجب تجربیاتی در شناخت می‌شود که در تمام زندگی قابل استفاده‌است. این نوع مبارزه با استفاده از حس و انرژی درونی صورت می‌گیرد و مانند شنیدن و پاسخ دادن، دو مبارزه دائماً در حال تمرکز بر نیروی درونی یکدیگرند و زمانی که یکی از حریفان اعمال نیرو می‌کند. طرف مقابل به اصطلاح در حال شنیدن و هدایت نیروی حریف است و زمانی که نیروی حریف اعمال شد طرف دیگر به پاسخ دادن یا اعمال نیرو می‌پردازد. تا جائیکه یکی از حریفان از موقعیت استفاده کرده و تعادل نفر مقابل را برهم بزند. این نوع مبارزه به دلیل این که افراد به صورت حسی در حال سنجش نیروی یکدیگرند، تجربۀ مبارزاتی را بالا برده و باعث تقویت نیروی درونی می‌شود. برخی معتقدند، «تویی شو» ریشه و منشأ پیدایش ورزش ژاپنی جودو می‌باشد.
این ورزش در ردۀ ورزش‌های رزمی نرم و درونی قرار دارد و باعث می‌شود تا عضلات بدن با انجام تمرینات نرم و ساده، انعطاف‌پذیر و قوی شوند. تمرینات و نرمش‌های تای جی چوان با حرکات کند، آرام، و معمولاً به صورت گروهی هنگام صبح انجام می‌شوند. متخصصین این ورزش معتقدند که تمرینات تای جی به صورت دسته جمعی، اثر بهتری نسبت به تمرینات فردی آن دارد. این ورزش چینی در خود کشور چین از طرفداران زیادی برخوردار است. در ایران علاقه‌مندان به این رشته در سه بعد قهرمانی، همگانی و درمانی به فعالیت می‌پردازند. ورزشکاران تای جی چوان در دو قالب سنتی و مدرن (مسابقاتی) فعالیت می‌کنند. هم‌اکنون شیوه سنتی و اصیل چن تای جی و یانگ تای جی در شهرهای تهران، اصفهان، شیراز، سردشت و خرم آباد بندر بوشهر و مشهد و تربت حیدریه و گتوند تدریس میشود.
به صورت متمرکز آموزش داده می‌شود. بنیان‌گذار تای چی در ایران استاد حسین داوودی پناه (داداشی) می‌باشد.
تحقیقات به عمل آمده نشان می‌دهد که تای چی قادر است تا بیماریهای شدید، مزمن و حتی ژنتیکی و صعب العلاج را درمان کند. به‌طور مثال با تمرین تاجی می‌توان امراض قلبی را درمان یا از بروز آن‌ها جلوگیری کرد. همچنین این ورزش می‌تواند استرس را از بین ببرد.
تمرینات تنفسی این ورزش همچنین می‌تواند به سالم ماندن ریه و بهبود جریان گردش خون در بدن نیز کمک کند. آهستگی و نرمی در تمرینات تای چی باعث می‌شود تا تمرکز فکری بالا رود که این مسئله خود به کنترل دستگاه عصبی فرد در شرایط بحرانی و فشارهای عصبی بسیار کمک می‌کند.علی حق شناس (۱۳۹۵)، دانشنامۀ هنرهای رزمی، تهران، انتشارت نگاه بوستان، چاپ ۱، ص ۱۰۷.
از فواید عمده تای چی می‌توان به تقویت عضلات بدن، انعطاف‌پذیری و شل شدن ماهیچه‌ها و زردپی ها، تمرکز و آرامش فکری، تقویت روحی و عصبی و آموزش دفاع شخصی اشاره کرد.
در تای جی پنج سبک اصلی وجود دارد که از میان آن‌ها برخی سبک‌های مدرن نیز به وجود آمده‌اند:
- سبک چن
- سبک یانگ
- سبک وو یا وو هاو
- سبک وو یا وو چوان یو
- سبک سون .علی حق شناس (۱۳۹۵)، دانشنامۀ هنرهای رزمی، تهران، انتشارت نگاه بوستان، چاپ ۱، ص ۱۰۷.
سبک‌های مدرن دیگری نیز در این ورزش وجود دارند. فهرست سبک‌های بالا به ترتیب ارشدیت آن‌ها هستند. البته ترتیب محبوبیت آن‌ها بدین صورت است: یانگ، وو، چن، سان و وو هاو. برای مثال سبک دورگه و جوانه‌ها از مهم‌ترین این سبک‌های مدرن هستند.توکل شعار، حمیدرضا، ورزش‌های رزمی و بنیان گذاران بزرگ آن، تهران، انتشارات مهر، ۱۳۹۴، ص ۱۶۲.
سبک چن توسط چن وان تینگ نسل نهم از خاندان چن در روستای چن جیاگو از توابع شهرستان جیائوتزو در استان هنان، چین بنیان نهاده شد. چن وان تینگ یک ژنرال بازنشسته ارتش از دوران امپراتوری مینگ بود که طی سال‌های ۱۶۰۰ الی ۱۶۸۰ میلادی می‌زیسته‌است. طبق یکی از روایت‌ها، سبک چن از تای چی چوان منشأ سبک‌های دیگر می‌باشد و سایر سبک‌ها (به جز سبک وودانگ) از آن منشعب شده‌اند. این شیوه بخاطر حرکات قدرتی و انفجاری ضمن اجرای حرکات نرم، آرام و موزون تای جی چوان معروف می‌باشد.
یکی از ۴ استاد بزرگ و وارث خاندان چن در روستای چن جیاگو چن ژنگلی می‌باشد که ایشان جزو ۱۰ استاد بزرگ ووشو در جهان و همچنین رئیس فدراسیون خاندان چن می‌باشد. روایت وی از سبک چن، از سال ۱۳۸۰ شمسی توسط استاد حسین میرمحمدی (پیشکسوت ووشو) در ایران پایه‌ریزی و تدریس شده‌است و هم‌اکنون در مراکز متعددی آموزش داده می‌شود. استاد چن ژنگلی در کشورهای مختلف جهان جنریشن (شاگرد ویژه برای آموزش و ترویج چن تای جی) دارند؛ که جنریشن ایشان در منطقه خاورمیانه آقای عباس حمزوی (داور و مربی رسمی فدراسیون ملی چین، داور و مربی رسمی فدراسیون ج.ا. ایران، دان ۵ تایچی از فدراسیون ج.ا. ایران و دان ۴ رشته تخصصی چن تای جی از فدراسیون جهانی ووشو، همچنین مربی بین‌المللی تایچی زیر نظر فدراسیون جهانی ووشو) می‌باشند. عباس حمزوی بورد تخصصی تایچی درمانی را در کشور آمریکا زیر نظر پروفسور لین گذرانده است.
تای چی سبک استاندارد (نسل اول) نخستین بار در سال ۱۹۵۶ با معرفی فرم ۲۴ حرکتی استاندارد به دنیای تای چی معرفی شد. کمیتهٔ ملی ورزش چین، که زیر نظر دولت چین اداره می‌شود، از چندین سال قبل از این تاریخ در تدارک ایجاد شاخه‌ای از تای چی بود که پتانسیل تبدیل شدن به ورزشی همگانی را دارا بوده و در ارتقاء سلامتی عموم جامعه نقش داشته باشد. در حرکتی بزرگتر نیز انجمن ووشوی چین به دنبال معرفی ووشوی خود به دنیا و جایگاه‌سازی آن به عنوان ورزش رزمی بومی چین در کنار کاراته ژاپن و تکواندوی کره بود که جایگاه بین‌المللی بالایی داشتند و مقبولیت زیادی در کشورهای غربی پیدا کرده بودند. با این هدف کمیتهٔ ملی ورزش چین استاد لی تیان جی را در راس هیاتی از استادان تای چی مسئول این پروژه نمود. پس از چندین سال تلاش سرانجام نتیجه آن در قالب فرم استاندارد ۲۴ حرکتی تای چی چوان و فرم استاندارد ۳۲ حرکتی شمشیر جیان عرضه شد. این فرم‌ها تحت عنوان "تای چی استانداردِ ساده شده" نامیده شدند. اساس این فرم و حرکات استفاده شده در آن از فرم تای چی خاندان یانگ برگرفته شده‌است، هر چند که هیچ‌یک از استادان خاندان یانگ در آن زمان برای مشورت دعوت به همکاری نشدند.
درنتیجه، خمیرمایه حرکات این فرم و ترکیب و توالی قرار گرفتن آن‌ها مطابق دانش، تجربه و صلاح دید هیئت تحت نظر استاد لی تیان جی تغییر یافته و شکل گرفت. این شاخه از تای چی روز به روز با حمایت انجمن ووشوی چین و بعدها فدراسیون جهانی ووشو، به سرعت گسترش پیدا کرده‌است. فرم‌های استاندارد پس از استاد لی تیان جی، توسط برادرزادهٔ او استاد لی دُویین (Li Deyin)، تا به امروز گسترش زیادی پیدا کرده‌است. فرم‌های استاندارد ۸ حرکتی، ۱۶ حرکتی، ۲۴ حرکتی، ۳۲ حرکتی و ۴۲ حرکتی دست (تای چی چوان)، و فرم‌های ۳۲ حرکتی و ۴۲ حرکتی شمشیر جییِن (تای چی جیین) اهم آن‌ها را تشکیل می‌دهد. فرم بادبزن استاندارد و نیز فرم مبارزهٔ دونفره دویی لییَن از این دسته هستند. در ایران نیز همانند سایر کشورها، شاخۀ تای چی استاندارد گسترش زیادی پیدا کرده‌است و تعداد زیادی از تای چی کاران در کشور از آن بهره می‌برند. شایان ذکر است که به دلیل شباهت سبک استاندارد به تای چی سبک یانگ، بعضاً و نیز به جهت سهولت برقراری ارتباط بیشتر مخاطبان خود با این سبک، از آن با نام سبک یانگ یاد می‌شود که تعبیر دقیقی نیست. در ادامه در شرح آنچه به راستی تای چی سبک یانگ می‌باشد و حاصل فعالیت‌ها و دانش استادان خاندان یانگ در طول سال‌های متمادی است، مطالبی آورده شده‌است.
البته فدراسیون جهانی ووشو در سبک‌های استاندارد تای چی در سال ۲۰۰۴ و همین‌طور ۲۰۱۳ بازبینی کلی انجام داده و فرم‌های مدرن و فرم‌های استاندارد ویژۀ هر سبک را نیز به عنوان فرم‌های استاندارد نسل دوم و سوم معرفی کردند که به خصوص در فرم‌های نسل سوم، روح و اصالت سبک‌های سنتی نیز بیشتر به چشم می‌خورد.توکل شعار، حمیدرضا، ورزش‌های رزمی و بنیان گذاران بزرگ آن، تهران، انتشارات مهر، ۱۳۹۴، صص ۱۵۸ - ۱۵۷.
تای چی چوآن سبک یانگ یکی از نگین‌های ارزشمند سرزمین چین در دنیای هنرهای رزمی می‌باشد. از دوران بنیان‌گذار تای چی چوآن سبک یانگ، یانگ لوچان، فرزندانش یانگ بان هو و یانگ جیان هو، نوه‌هایش یانگ شاو هو و یانگ چنگ فو، نتیجه‌های او یانگ جنگ مینگ، یانگ جنگ جی، یانگ جنگ دو و یانگ جنگ گو، همگی با کمک یکدیگر تلاشی یکپارچه در راستای تحقق، توسعه، تکامل و گسترش تای چی چوآن داشته‌اند. تای چی چوآن سبک یانگ با طراحی دقیق در ساختار، زیبا، رها، آهسته و جاری است و در عین حال جنبه‌های رزمی این هنر حفظ شده‌است. همچنین روشی برای ارتقای سلامتی و درمان بیماری می‌باشد.
تای چی خاندان یانگ توسط یانگ لوچان در اواخر قرن هجدهم به وجود آمد. خاندان یانگ به همراه چهار خاندان دیگر، خاندان چِن، خاندان وو (از نسل وو یوشیانگ)، خاندان سون و خاندان وو (از نسل وو چوآن یو)، پنج خاندان تای چی سنتی را تشکیل می‌دهند که میراث خود را از زمان‌های دور نسل به نسل تا به امروز حفظ کرده‌اند و در راستای بسط، گسترش و آموزش آن کوشیده‌اند. تمامی این خاندان‌های نامبرده شده، آموزه‌های خود را توسط نسل‌های حال حاضر خود به علاقه‌مندان و هنرجویان تای چی چوآن منتقل می‌کنند. نسل‌های حال حاضر خاندان یانگ، استاد یانگ جنگ دو (نسل چهارم) و استاد یانگ جون (نسل ششم) می‌باشند. بزرگان و اعضای تمامی این پنج خاندان با یکدیگر روابط بسیار عمیق و دوستانه دارند و یکدیگر را در راستای گسترش تای چی سنتی در سراسر جهان یاری می‌دهند.
شباهت‌های سبک تای چی استاندارد به تای چی سنتی خاندان یانگ، به دلیل اینکه اساس سبک تای چی استاندارد از تای چی خاندان یانگ گرفته شده‌است، واضح و روشن است. با این حال تفاوت‌های آشکاری در صورت و معنا با یکدیگر دارند که این دو سبک تای چی را از یکدیگر متمایز می‌نماید. آگاهی نسبت به وجوه اشتراک و وجوه تمایز این دو سبک، تای چی کاران را در رسیدن هرچه دقیق تر و سریع تر به اهداف خود یاری می‌کند، چرا که هر کدام تای چی کاران را به منزلی متفاوت از دیگری رهنمون است. شایان ذکر است که برشمردن تفاوت‌های میان سبک‌ها به معنای نفی یک سبک نیست. تمامی سبک‌های تای چی اعضای یک خانوادهٔ بزرگ هستند که از ریشه‌ای یکسان برآمده و در عین حال هر یک مسیر منحصربه‌فرد خود را طی کرده و به دنبال هدفی برگرفته از منظر پدید آورندگانشان سیر می‌کنند.
روایت اول:
طبق اسناد موجود گفته می‌شود «چانگ سان فنگ» (Zhang San Feng) در سال ۱۱۰۱ پس از میلاد، اولین شخصی است که تای چی چوان را ابداع کرده است. همچنین گفته می‌شود که در زمان سلسله لیانگ (۵۰۲ – ۵۵۷ پس از میلاد) تکنیک‌ها و فرمهایی شبیه به تای چی چوان وجود داشته‌است که توسط «هان گونگ یو»، «چنگ لینگ شیء» و " چنگ بی " تدریس می‌شد. بعدها در سلسله تانگ (۶۱۸ – ۹۰۷ پس از میلاد) «شو شوان اوینگ»، «لی دائو زی» و «یین لی پنگ " تکنیک‌های رزمی مشابهی را تدریس می‌کردند که این تکنیک‌ها بدین نام‌ها بودند: تمرینات ۳۷ وضعیت – تکنیک‌های فرا آسمانی – هفت آسمان کوچک (این تکنیک بیش از ۱۷ وضعیت داشته‌است). صحت این روایات مورد بحث است و در واقع به‌طور قطع مشخص نیست که تای چی چوان را چه کسی و در چه زمانی خلق کرده‌است؛ تنها بدان علت که تاریخ ثبت شده بیشتری از "چانگ سانگ فنگ» موجود است، اغلب خلق تای چی چوان را به او نسبت می‌دهند.علی حق شناس (۱۳۹۵)، دانشنامۀ هنرهای رزمی، تهران، انتشارت نگاه بوستان، چاپ ۱، ص ۱۰۶.
طبق اسناد تاریخی موجود تاریخ مینگ، «چانگ سان فنگ " راهبی تائوئیست از کوه‌های وودانگ بوده‌است، البته بر این اسناد نیز شک و شبهاتی وارد است، زیرا براین اساس، «چانگ سان فنگ» در آن زمان می‌بایست بیش از ۵۰۰ سال سن داشته باشد (که البته ممکن است باور این مسئله در عصر حاضر دشوار باشد، اما درتاریخ فرهنگ چین و تائو افراد بسیاری با عمرهای طولانی وجود داشته‌اند)، در هر صورت نقل شده چانگ سان فنگ با دیدن مبارزه یک مار و یک درنا یکباره متوجه تکنیک‌هایی می‌شود که باعث می‌شود تای چی چوان را خلق کند. بعد از او "وانگ زونگ " در استان شانشی، "چن تونگ ژو» در استان ون، «ژانگ سونگ شیء» درهای یان، «یه جی می» در سی مینگ، «وانگ زونگ یو» در شان یو، و «چیانگ فا» در هوبی، تای چی را ادامه دادند. تکنیک‌های تای چی چوان تا ۱۴ نسل منتقل شد و تکنیک‌های تای چی به شمالی و جنوبی و قدیمی و جدید تقسیم شد که سبک جدید تای چی را «چن یو بن» و سبک قدیم را "چن چانگ شینگ " ادامه دادند.علی حق شناس (۱۳۹۵)، دانشنامۀ هنرهای رزمی، تهران، انتشارت نگاه بوستان، چاپ ۱، ص ۱۰۸.
«چن چانگ شینگ " تای چی را به پسرش "گنگ یون» و همچنین خانواده‌اش «چن» آموخت، او همچنین تای چی چوان را به افرادی بیرون از خانواده چون «یانگ لوچان» و «لی بو کویی " یاد داد که هر دو از استان هوبی بودند. این فرم را فرم ۱۳ حرکتی قدیم می‌گفتند. بعدها "یانگ لوچان» تای چی را به دو پسرش «یانگ بان هو» و «یانگ جیان هو» یاد داد؛ و «یانگ جیان هو» نیز به دو پسرش «یانگ شائو هو " و " یانگ چنگ فو» یاد داد، به این سبک از تای چی چوان که در خاندان «یانگ» پرورش و گسترش پیدا کرد را سبک «یانگ» می‌گویند. همچنین فردی به نام «وو چوان یو» تای چی را از «یانگ بان هو» یادگرفت و سبک «وو» را پایه‌گذاری کرد. «چن یو بن» نیز سبک جدید خود را به «چن چینگ پینگ» که خالق سبک "ژاو باو " تای چی چوان است یاد داد.
«وو یو شیانگ " سبک قدیم تای چی را از "یانگ لوچان» و سبک جدید را از " چن چینگ پینگ " یادگرفت و سبک "وو هاو " را ابداع کرد. به دلیل نقش بسیار مؤثر هاو وی جن در گسترش این سبک و به دلیل ایجاد تمایز با دیگر سبک وو (سبک وو چوان یو)، نام او، هاو، را به انتهای نام این سبک اضافه کردند و به سبک وو-هاو مشهور شد. «سون لو تانگ " پس از فراگیری سبک "هاو» سبک «سون» را به وجود آورد. تمام این سبک‌های ذکر شده در چین و آسیای جنوبی محبوب بودند اما «سبک یانگ» از بقیه آن‌ها محبوب تر بود.علی حق شناس (۱۳۹۵)، دانشنامۀ هنرهای رزمی، تهران، انتشارت نگاه بوستان، چاپ ۱، ص ۱۰۹.
روایت دوم:
طبق روایت خاندان چن، ایشان معتقدند تای چی چوان، در روستای چن جیاگو، توسط استاد چن وان تینگ(۱۶۰۰–۱۶۸۰ پس از میلاد) معرفی شده است. نقل شده فرم اولیه‌ای که چن وان تینگ ابداع نمود، شامل ۵ ست (ست اول:۱۳ حرکتی و چهار ست دیگر) فرم‌های معمول چن بود به اضافه یک فرم ۱۰۸ حرکتی مشت بلند و یک ست از پائو چویی canon fist، که در مجموع ۷ ست را شامل می‌شد. فرم‌های سبک چن به دو بخش اصلی لائو جیا (فرم‌های قالب قدیم) و شین جیا (فرم‌های قالب جدید) تقسیم می‌شوند. قالب شین جیا (قالب جدید)، توسط چن فاکه (۱۸۸۷–۱۹۵۷) ساخته شد و پیش از وی صرفاً لائوجیا (قالب قدیم) کار می‌شده‌است.
فرم‌های لائو جیا نیز خود به دو بخش ای لو (راه اول) و آر لو (راه دوم) تقسیم می‌شوند. بخش ئی لو (راه اول) شامل، فرم‌های آرامتر و درونی تر تای چی است و بخش آر لو (راه دوم) در حقیقت همان سبک پائو چویی (canon fist) است که شامل حرکات سرعتی و قدرتی می‌باشد.
فرم‌های شین جیا (قالب جدید) بیشتر شامل حرکات تای چی به همراه تکنیک‌های تخلیۀ انرژی بیشتر، ترکیبات پیچیده‌تر و پیچش‌های بیشتر و حرکات چین نا می‌باشد که در مجموع برکاربرد رزمی تای چی تأکید بیشتری دارد. اما فرم‌های لائوجیا، ئی لو بسیار آرامتر هستند و بر چرخش انرژی تأکید بیشتری داشته و در مجموع فرم‌های آهسته تری هستند.علی حق شناس (۱۳۹۵)، دانشنامۀ هنرهای رزمی، تهران، انتشارت نگاه بوستان، چاپ ۱، ص ۱۱۰.
در عصر حاضر ما چهار استاد بسیار برجسته از خاندان چن وجود دارند که میراث‌دار این خاندان می‌باشند، این استادان عبارتند از: چن ژنگ لی Chen Zheng Lei، چن شیائو وانگ Chen Xiao Wang، وانگ ش آن Wang Xian، ژو تین چای Zhou Tianchai. که به این استادان «چهار ببر خاندان چن» یا «چهار مبارزِ مرید بودا» در خاندان چن می‌گویند. سپس استادی به نام یانگ لوچان، از خاندان چن، تای چی را آموزش دیده و با مطالعه رساله‌های کهن تای چی، سبک یانگ تای چی را معرفی نمودند، سایر سبک‌های تای چی نیز از شاگردان ایشان بوده یا از شاگردان ایشان آموزش دیده بودند.توکل شعار، حمیدرضا، ورزش‌های رزمی و بنیان گذاران بزرگ آن، تهران، انتشارات مهر، ۱۳۹۴، صص ۱۶۷ – ۱۶۳.
تای چی چوان (ووشو) در سال ۱۳۶۶ شمسی توسط استاد فقید حسین داوودی پناه (داداشی) در ایران بنیان‌گذاری شد و نخستین مجوز فعالیت آن در تهران مطابق نامه شماره ۶۱۸۹ مورخ ۱۳۶۶/۵/۱۸ اداره کل تربیت بدنی استان تهران صادر گردید. در سال ۱۳۶۸ انجمن تای چی چوان و دفاع شخصی ایران توسط استاد حسین داوودی پناه تأسیس گردید و به دنبال تأیید هیئت علمی دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی و استادان دانشکده تربیت معلم، در ۱۳۶۹ مجوز فعالیت در سراسر کشور را دریافت کرد (مطابق نامه شماره ۱۹/۷۵۶ مورخ ۱۳۶۹/۲/۲معاونت امور فرهنگی و آموزشی سازمان تربیت بدنی کشور). علی حق شناس (۱۳۹۵)، دانشنامۀ هنرهای رزمی، تهران، انتشارت نگاه بوستان، چاپ ۱، ص ۱۱۱.
تلاش مستمر بنیان‌گذار ووشو در ایران و حمایت سازمان تربیت بدنی موجب شد انجمن تای چی چوان و دفاع شخصی ایران در سال ۱۳۷۰ شمسی (۱۹ دسامبر۱۹۹۱ میلادی) به عضویت فدراسیون جهانی ووشو در آید. بازدید هیئت عالی رتبه وزارت ورزش چین از حرکات سبک‌های مختلف ووشو توسط ووشوکاران ایران در سال ۱۳۷۰ و دعوت از تیم ایران جهت شرکت در مسابقات جهانی، حضور تیم تای چی ایران در مسابقات جهانی شانگهای و کسب مدال طلا توسط استاد حسین داوودی پناه در سبک تای چی چوان(۱۳۷۱)، عضویت انجمن تای چی ایران در فدراسیون آسیایی ووشو، تشکیل کمیته ورزش‌های چینی در سازمان تربیت بدنی و زیر پوشش قراردادن انجمن تای چی چوان (مطابق نامه شماره ۱۹/۶۴۹۵ مورخ ۱۳۷۱/۷/۲۰ معاونت امور فرهنگی و آموزشی سازمان تربیت بدنی)، تبدیل کمیته یادشده به فدراسیون هنرهای رزمی چینی (۱۳۷۲)، شرکت کردن تیم ایران در مسابقات جهانی ووشو (۱۹۹۳ مالزی، ۱۹۹۷ ایتالیا و . . .)، شرکت در سمینارهای بین‌المللی داوری و مربیگری و کسب مدال‌های متعدد توسط ووشوکاران کشور، منجر به آن شد که فدراسیون ووشوی جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۸۳ تأسیس شود و رشته‌های متنوع ووشو ازجمله تای چی چوان را در خود جای دهد. مسئولیت سبک تای چی چوان از بدو بنیان‌گذاری تا سال ۱۳۹۲ برعهده استاد فقید حسین داوودی پناه بوده‌است و علاوه بر سبک یانگ تای چی و چن تای چی، سبک‌های نرم درونی دیگری همچون باگواژانگ (پاکوا) و هسینگ آی چوان (شینگئی چوان) را نیز زیر پوشش خود داشته‌است. تیم تای چی چوان ایران در مسابقات جهانی تای چی چوان که در سال ۲۰۰۹ در هنگ کنگ برگزار گردید، با کسب ۱۷ مدال (۷ مدال طلا، ۴ نقره و ۶ برنز) و ۳ کاپ ارزشمند جهانی (کاپ اجرای حرکت گروهی، کاپ ویژه بهترین هماهنگی و جام عالی مسابقات) در میان ۴۲ تیم شرکت‌کننده، به مقام نخست دست یافت. هم‌اکنون تای چی در ایران به عنوان یکی از کمیته‌های زیر مجموعه فدراسیون ووشو به‌طور رسمی مشغول فعالیت است.توکل شعار، حمیدرضا، ورزش‌های رزمی و بنیان گذاران بزرگ آن، تهران، انتشارات مهر، ۱۳۹۴، صص ۱۶۹ – ۱۶۷.مسابقات قهرمانی تای چی جهان هر دو سال یکبار به میزبانی کشورهای مختلف برگزار میگردد که آخرین دوره آن در کشور بلغارستان با کسب چندین مدال رنگارنگ برگذار شد و دوره بعدی که قرار بود در سال 2020 در کشور ایتالیا برگزار شود بدلیل پاندمی کرونا لغو گردید .
واژه پاسکال در معانی زیر کاربرد دارد:
واژه پاسکال از ریشه لاتین paschalis به معنی «زاده شدن» گرفته شده است.
ناوگان یک اسم جمع است که بر گروهی از شناورهای دریایی، خودروهای زمینی یا هواگردها دلالت دارد.
نمونه‌های ناوگان در جابه‌جایی زمینی، ناوگان اتوبوس‌های تهران است.
در هوا برای نمونه از ناوگان هواپیمایی یک کشور صحبت می‌شود یعنی مجموعه هواپیماهای آن کشور.
در دریا به گروهی از کشتی‌های ماهیگیر که متعلق به یک شرکت یا کشور باشند یا با هم حرکت کنند، ناوگان ماهیگیری گفته می‌شود.
پایه‌ای‌ترین تقسیم‌بندی اداری-پشتیبانی نیروها در نیروی دریایی ناودسته (division) نام دارد که زیرمجموعهٔ ناوگروه (squadron) است و شامل دو یا چند ناو می‌شود. هر ناوگروه شامل چند ناودسته است و هر ناوتیپ (flotilla) به نوبهٔ خود چند ناوگروه را شامل می‌شود.
ناوگان‌های دریایی معروف عبارت‌اند از:
رشته‌کوه توروس (; ) رشته‌ای از کوه‌ها در عمق فلات آناتولی است. این رشته‌کوه‌ها به موازات دریای مدیترانه از استان مانیسا شروع شده و پس از عبور از استان‌های قونیه و قیصریه تا استان آدانا کشیده شده‌اند.
رشته‌کوه آنتی‌توروس رشته‌ای از کوه‌ها هستند که به توازن رشته کوه‌های توروس به سمت فلات ارمنستان کشیده شده‌اند و در سمت شمال باختری فلات ایران واقع شده‌اند.
رودهای فرات و دجله از این رشته کوه‌ها سرچشمه گرفته و پس از عبور از سوریه و عراق به خلیج فارس می‌ریزند.
رشته کوه تحت نام کنونی در تاریخ توسط پولیبیوس به عنوان Ταῦρος (Taûros) ذکر شده‌است. هاینریش کیپرت در Lehrbuch der alten Geographie می‌نویسد که این نام به یونانی باستان از ریشه سامی (آرامی قدیم) טורא ṭūrā به معنای «کوه» وام گرفته شده‌است.İçel Sanat Külübü Aylık Bülteni, Ekim 1995 – 40. Sayı
کریولیت (نام آن از کلمات یونانی Krous به معنای سرد و lithos یعنی سنگ گرفته شده‌است) یا سَردسَنگ، ماده معدنی با فرمول NaAlF است. در ساخت شیشه آلات در صنایع اپتیک - کانسار آلومینیوم کاربرد دارد. کریولیت در طول تاریخ به عنوان کانی آلومینیوم و بعدها در فرایند برق‌کافت کانی‌ای که یک اکسید غنی از آلومینیوم است یعنی بوکسیت (که خود ترکیبی از مواد معدنی اکسید آلومینیوم مثل جیبسیت، بوهمیت و دیاسپور می‌باشد) به‌کار رفت.
جداسازی آلومینیوم از اکسیدش در کانی‌های اکسیدی کار سختی بود که با استفاده از کریولیت به صورت شار برای حل کردن کانی‌های اکسیدی راحت تر گشت. کریولیت خالص در دمای ۱۰۱۲ درجه سانتیگراد (۱۲۸۵ کلوین) ذوب می‌شود و می‌تواند اکسید آلومینیوم را در حدی که به راحتی برای استخراج آلومینیوم از طریق فرایند برق‌کافت کاربرد داشته باشد، حل کند. با این حال هنوز هم انرژی قابل توجهی برای هم برای گرم کردن مواد و هم فرایند برق‌کافت لازم است. اما فرایند اخیر هنوز هم از نظر انرژی به صرفه تر از ذوب کردن خود اکسید هاست. از آنجا که کریولیت خالص برای استفاده در این فرایند بسیار کمیاب است، سدیم آلومینیوم فلوراید از کانی فلوریت که بیشتر یافت می‌شود ساخته می‌شود.
این ماده تقریباً کمیاب است و در گرینلند، آمریکا، کوه‌های اورال روسیه و نیجریه یافت می‌شود. اشکال ظاهری آن بلوری یا آگرگات‌های دانه‌ای است. با سیستم مونوکلینیک بلوری می‌شود. در رده‌بندی مواد از هالوژن‌ها است. گاه جلای شیشه‌ای و چرب و صدفی دارد. ماده‌ای شکننده است و شکستگی آن نامنظم است. به صورت شفاف یا نیمه شفاف یافت می‌شود. به راحتی ذوب می‌شود و شیشه بیرنگ می‌دهد و کمی در HCl و کمی در اسیدسولفوریک حل می‌شود. ترکیب شیمیایی آن Na=۳۲٫۸۶٪ Al=۱۲٫۸۴٪ F=۵۴٫۳۰٪ دارد. به رنگ‌های سفید، خاکستری، متمایل به قرمز و متمایل به قهوه‌ای دیده می‌شود. اثر خط آن سفید رنگ است. با انیدریت - باریتین تشابه کانی‌شناسی دارد. منشأ تشکیل آن پگماتیتی است. شکل بلورهای آن شبه‌چهارگوشه (پسودوتتراگونال) و شبه‌مکعبی (پسودوکوبیک) و ماکله است.
ایلیوشین ایل-۷۶ (نام‌گذاری ناتو: کاندید) یک هواپیمای جت چهار موتوره ترابری ساخت شرکت هواپیماسازی ایلیوشین در کشور روسیه است. این هواپیما برای شرایط سخت طراحی شده‌است و توانایی خیز و فرود را در فاصله کوتاه و زمین‌های ناهموار در هر گونه شرایط نامساعد جوی دارد.
مدل‌هایی از این هواپیما برای سوخت‌رسانی هوایی، هشدار پیش‌هنگام هوابرد (آواکس) و همچنین عملیات آتش‌نشانی هوایی به‌کار می‌رود.
ساخت ایلیوشین ۷۶ به میانه دهه ۱۹۶۰ بر می‌گردد. زمانی که نیروی هوایی شوروی به یک هواگرد ترابری نظامی راهبردی با توان حمل ۴۰ تن بار در برد ۵۰۰۰ کیلومتری نیاز داشت که بتواند جایگزین آنتونوف ای‌ان-۱۲ شود. تا سال ۱۹۶۹، ایلیوشین طرح اولیه خود را به ارتش پیشنهاد داد که مورد قبول قرار گرفت و این هواپیما در ۲۵ مه سال ۱۹۷۱ اولین پرواز خود را انجام داد. در اولین پرواز یک ساعت خود رضایت بسیار را برانگیخت و چند ماه بعد به نمایشگاه هوایی پاریس اعزام‌شد.
این هواپیما دارای چهار موتور توربوفن است و در چندین کشور اروپایی، آسیایی و آفریقایی در حال فعالیت است. تولید انبوه این هواپیما در ابتدا در تاشکند آغاز شد و ۸۶۰ فروند از نوع ترابری تا پیش از سال ۱۹۹۰ میلادی تولیدشد. در دهه ۱۹۹۰، تعداد معدودی از نوع مدرن و پیشرفته این هواپیما با تغییرات و موتوری جدید تولید شد. در سال‌های بعد نیز انواع مختلفی از این هواپیما از جمله دو فروند از مدل برییف آ-۶۰ و ۲۵ فروند از نوع آواکس موسوم به برییف آ-۵۰ تولید شده‌اند.
و 18 کشور دیگر
خدمه: ۵ نفر
گنجایش: ۴۰ تا ۶۰ تن
طول: ۴۶٫۵۹ متر
طول بال‌ها: ۵۰٫۵ متر
ارتفاع: ۱۴٫۷۶ متر
مساحت بال: ۳۰۰ متر مربع
وزن خالی: ۹۲ تا ۱۰۴ تن
حداکثر وزن برخاست: ۱۹۵ تا ۲۱۰ تن (بر اساس مدل)
حداکثر سرعت: ۹۰۰ کیلومتر بر ساعت گ، معادل ۰٫۸۲ ماخ
برد پرواز: ۴۰۰۰ تا ۵۰۰۰ کیلومتر
حداکثر ارتفاع پروازی: ۱۳۰۰۰ متر (۴۳٬۰۰۰ پا)
حداقل طول باند برای فرود: ۴۵۰ متر (با استفاده از تراست معکوس)
Wikipedia contributors, "Ilyushin Il-76," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Ilyushin_Il-76&oldid=183146623 (accessed January 13, 2008).
[https://jangaavaran.ir/هواپیمای-ترابری-ایلیوشین-76-کاندید-2/
در فرهنگ رایانه، کاربر کسی است که با یک سیستم - اعم از سخت‌افزار یا نرم‌افزار تعامل دارد و از آن استفاده می‌کند. در بیشتر مواقع، کاربر انسان است. واژهٔ کاربر، استعاره‌ای است که بین افرادی که در پیاده‌سازی سیستم مشارکت داشته‌اند (مانند برنامه‌نویسان)، و استفاده‌کنندگان واقعی از آن (مانند اپراتورها)، تمایز ایجاد می‌کند. گاهی برای تأکید، از اصطلاحاتی مانند کاربر نهایی (End-user) یا کاربر نابرنامه‌ساز (Non-programmer User) هم استفاده می‌شود.
هر سیستم می‌تواند یک یا چند نوع کاربر داشته باشد؛ برای نمونه، در ویکی‌پدیای فارسی، چندین نوع کاربر وجود دارد، از جمله: مدیران، مشارکت‌کنندگان، و بازدیدکنندگان.
در سیستم عامل‌ها، کاربران نسبت به شخصیت خویش؛ از توانایی‌ها و دسترس‌پذیری به خصوصی برخوردارند.
انواع در سیستم عامل ویندوز:
انواع کاربر در لینوکس:
صورت‌غذا یا مِنو (به فرانسوی: "menu") در رستوران‌ها، بارها، کافه‌ها، چایخانه‌ها و غیره، لیستی است که از گزینه‌های موجود در رستوران که مشتریان می‌توانند غذای مورد پسند خود را از آن انتخاب کنند و سفارش بدهند.
در کشورهای اروپایی منو معمولاً دو نوع دارد، یکی منوی سفارشی (À la carte) و یکی منوی پُرسی (table d'hôte). در نوع اول مشتری می‌تواند همه اجزاء غذا، برای نمونه سیب‌زمینی سرخ‌کرده، سبزیجات، پیش‌غذا، دسر و غیره را جداگانه سفارش دهد ولی در نوع دوم، خود رستوران، وعده‌های کاملی را شامل پیش‌غذا و دسر و مخلفات با قیمت‌هایی مقطوع از پیش مشخص کرده و مشتری تنها می‌تواند سفارش پرس‌های کامل غذا را بدهد.
برخی غذاخوری‌ها منوهای دسته‌بندی‌شده و جداگانه‌ای دارند مانند منوی اصلی، منوی سالادها، منوی دسر، منوی کافی‌شاپ و غیره.
تهیه‌کنندگان غذا برای مجالس و محافل نیز منوهایی به نام منوی درخواستی آمده می‌کنند مانند منوی پرسنلی، منوی مهمانی، منوی تولد و غیره.
mhmdshryfa
mhmdsادرات و توجه تصویری عضو جدایی ناپذیر تاثیر گذار بر میهمانان برای خواندن منو میباشد . بیشتر منو ها در قالب های بصری زیبا ارائه میشوند اگرچه برخی از اقلام روزانه به صورت شفاهی به میهمانان توضیح داده میشود . اصول مهندسی منو از نظر روانشناسی بر نحوه افزایش توجه خواننده منو از طریق مرتبط سازی و دسته بندی اقلام درج شده در منو تمرکز دارد این نحوه دسته بندی اقلام در صفحات مختلف و مرتب سازی ان به تئوری نقاط شیرین (sweet spots) معروف میباشد اینکه این تئوری از کجا امده است کسی نمیداند اما اولین بار توسط Kelson, A. H در مقاله ای تحت عنوان 10 فرمان برای نگارش یک منو موفق در سال 1994 عنوان شد. به عنوان مثال در تصویر زیر بنگیرید چشم شما به صورت ناخودآگاه از شما 1 به سمت 7 موارد را دنبال میکند . برای بحث در مورد نقاط شیرین یک مقاله جداگانه لازم است اما بحث جالبی است که مبنی دقیق علمی ندارد اما تاثیر گذار است.
تئوری نقاط شیرین به ما متذکر میشود که میهمانان معمولا اولین و آخرین چیزی که در منو میبینند را بیاد میاورند به همین دلیل نقاط شیرین همواره در ابتدا و انتهای منو میتواند قرار گیرد شما در این نقاط میتوانید ان چیزی را که بیشتر تمایل دارید تا بفروشید و حاشیه سود ان برای شما بالاتر است قرار دهید .
مدیریت حسابداری :
فلسفه مهندسی منو بر ترغیب مشتریان بر انتخاب موارد با حاشیه سود بالا در منو میباشد. جهت تحقق ایم مهم ابتدا میباید قیمت تمام شده غذاهای ارائه شده در منو را به‌درستی محاسبه نمود . برای محاسبه قیمت تمام شده یک غذا میباید تمامی هزینه ها از هزینه های مربوط به مواد اولیه تا سربار ها برای تک تک موارد ذکر شده در منو محاسبه شود تا غذاهای پر سود و کم سود مشخص گردد. اجازه دهید با مثال ایم مورد را برای شما روشن تر نمایم . فرض کنید در رستوران شما قیمت تمام شده یک استیک 20$ و قیمت تمام شده گردن رست شده 15$ میباشد قیمت فروش استیک 22$ اما قیمت فروش گردن رست شده 18$ در نظر گرفته شده است . به روشنی حاشیه سود گردن رست شده از استیک بیشتر است لذا ابتدا غذایی که دارای حاشیه سود بالاتر است در منو دارای اهمیت خواهد بود .
صَفحه‌کلید رایانه یا کیبورد کامپیوتر یک دستگاه ورودی جانبی است که به کاربر اجازه تایپ می‌دهد. این دستگاه شبیه به ماشین تحریر است که با استفاده از یک آرایش از دکمه‌ها به حالت اهرم مکانیکی یا سوئیچ الکترونیکی عمل می‌کنند. پس از انقراض کارت پانچ و نوار کاغذی کار با صفحه‌کلید شبیه تله تایپ تبدیل به ورودی اصلی برای تعامل با رایانه شد.
از ویژگی‌های معمول صفحه‌کلیدها داشتن دکمه‌هایی است که روی آن پوسته صفحه کلید باشد، بدین‌ترتیب نویسه‌ها یا کاراکترها حکاکی یا چاپ شده‌اند و هر کدام از این دکمه‌ها مربوط به یک نماد نوشتاری است. با این حال، برای تولید برخی از نمادها نیاز به فشار دادن هم‌زمان چند کلید یا به صورت دنباله‌ای از آن ها می باشد. در حالی که اکثر کلیدهای صفحه کلید حروف، اعداد یا نشانه را تولید می‌کنند کلیدهای دیگر یا فشار کلید به‌طور هم‌زمان می‌تواند اقدامات تولید یا اجرای دستورهای رایانه تولید کند. کلیدهای ترکیبی نوعی از فشار دادن همزمان کلیدها با هم است.
با وجود گسترش دستگاه‌های ورودی جایگزین، مانند ماوس، صفحه نمایش لمسی، قلم نوری، تشخیص حروف و تشخیص صدا، صفحه‌کلید دستگاه بیشتر برای استفاده مستقیم ورودی «انسان» حرفی‌عددی داده‌ها به رایانه باقی می‌ماند. در استفاده معمولی، صفحه‌کلید به عنوان یک رابط ورودی متن برای تایپ متن و شماره درون یک واژه پرداز، ویرایشگر متن یا برنامه‌های دیگر استفاده می‌شود.
در یک رایانه مدرن، تفسیر فشار کلیدی است به‌طور کلی برای نرم‌افزار باقی‌مانده‌است. صفحه کلید رایانه هر کلید فیزیکی را از هر کلید دیگر متمایز و تمام فشار کلیدی به نرم‌افزار کنترل گزارش می‌کند. صفحه کلید هم چنین برای بازی‌های ویدئویی استفاده می‌شود، یا با صفحه کلید به‌طور منظم یا با استفاده از صفحه کلید با ویژگی‌های بازی خاص، صفحه کلید هم چنین دستورها را به سیستم عامل می‌دهد، مانند ترکیب CTRL + ALT + DELETE که پنجره وظیفه را باز می‌کند یا سامانه را خاموش کند. رابط فرمان خطی یک نوعی از رابط کاربری است که کاملاً از طریق صفحه کلید عمل می‌کند.
انسان ابتدا با استفاده از ماشین تحریر توانست تایپوگرافی کند. با گذر زمان و کاهش مقبولیت کارت‌های پانچ، فناوری جدیدی برای تایپ متون گوناگون پا به عرصه گذاشت که با نام تله پرینتر نام داشت. تله پرینترها در اوایل دهه‌ی۱۸۷۰ به‌عنوان ابزاری برای تایپ و انتقال همزمان داده‌ها در بازار بورس مورد استفاده قرار می‌گرفت. هرمان هولریث اولین شخصی بود که اولین صفحه کلید را به دنیای فناوری عرضه کرد.
یکی از عوامل تعیین اندازه یک صفحه کلید وجود کلیدهای تکراری، مانند یک صفحه کلید عددی جداگانه، برای راحتی است. علاوه بر این اندازه صفحه کلید که تا چه حد یک سیستم استفاده می‌شود بستگی دارد. در جایی که یک عمل از ترکیب یا دنباله یا فشار کلید به‌طور هم‌زمان (با کلید تغییر دهنده، پایین را ببینید) تولید می‌شود یا جای که یک کلید را چندبار می‌فشارند، متفاوت است. یکی از صفحه‌کلیدهای با تعداد کم دکمه، صفحه‌شماره است.
یکی دیگر از عوامل تعیین اندازه یک صفحه کلید اندازه و فاصله هر کلید است. کاهش توسط نظر عملی که کلیدهای باید به اندازه کافی بزرگ باشد تا به راحتی توسط انگشتان فشرده شود محدود باشد. طراحی اختصاصی صفحه کلیدها به کاربران آن‌ها اجازه می‌دهد تا با آزادی عمل و راحتی بیشتر در حوزهٔ کاری خود به فعالیت بپردازند.
صفحه کلید (Keyboard)عدد الفبایی استاندارد دارای کلیدهایی با مراکز سه چهارم اینچ هستند (۰٫۷۵۰ اینچ، ۱۹٫۰۵ میلی‌متر). صفحه کلید رایانه‌های شخصی مثل ۱۰۱ کلید صفحه کلیدهای سنتی آمریکایی یا ۱۰۴ کلید صفحه کلید ویندوز شامل حروف الفبایی، نمادهای نشانه گذاری، اعداد و دکمه‌های عملیات گوناگون هستند. صفحه‌کلیدهای رایج بین‌المللی دارای ۱۰۲ تا ۱۰۵ کلید است که شامل کلید شیفت چپ کوچکتر و یک کلید اضافی با برخی نمادهای بیشتر بین حروف تا کلید سمت چپ است.
این نوع کیبورد مانند حرف A می‌باشد و این امکان را برای کاربر فراهم می‌کند که هنگام کار هر دو دست را در حالت طبیعی قرار دهد و از فشار عضلانی بر روی مچ‌ها و کمر به شدت می‌کاهد. انواع کیبورد ارگونومیک امکان نشستن افراد را در موقعیت‌های مختلف فراهم می‌کند و به دلیل نوع طراحی انعطاف‌پذیری بیشتری را به کاربران خود می‌دهد. برخی از انواع این کیبورد قابلیت تغییر زاویه نیز دارند.
کیبوردهای مکانیکی با توجه به اینکه کلیدهای بهتری دارند، قیمت بالاتری دارند و معمولاً بیشتر مورد توجه گیمرها و کاربران حرفه‌ای هستند.
دکمه‌های صفحه کلید لپ تاپ (Laptop-size keyboard) معمولاً دارای فاصله کوتاه‌تر برای فشار دکمه است. فاصله کوتاه‌تر و مجموعه کلیدهای کمتر شده‌است. آن‌ها ممکن است صفحه کلید عددی نداشته باشند و کلیدهای عملیات در برخی موارد نسبت به صفحه کلیدهای استاندارد در جای متفاوت قرار گرفته‌اند. مکانیسم به کار رفته در دکمه‌های لپ‌تاپ شبیه سوییچ‌های قیچی است و برخلاف صفحه‌کلیدهای کامل، چندان شباهتی به سوییچ پلاستیکی ندارند.
تعدادی از صفحات کلید لپ تاپ بعد از شکستن دکمه‌ها به جای خود بازنمی‌گردند و مجبور به تعویض کلی صفحه‌کلید می‌باشید.
تایپ کاور (Type Cover) صفحه کلید مخصوص لپ تاپ‌های مایکروسافت سرفیس است که به‌صورت مغناطیسی به لپ‌تاپ متصل می‌شود.
صفحه کلید تاشو یک چیزی بین دو نوع استاندارد و در اندازه لپ‌تاپ است. چینش کلیدها معمولی است اما مثل لپ‌تاپ فشار دکمه‌ها فاصله کم دارد.
صفحه کلیدهای دستی ارگونومیک برای شبیه‌سازی دسته‌های بازی طراحی شده‌اند و می‌توانند این چنین استفاده بشوند به جای اینکه روی سطح صاف قرار داده شوند. معمولاً صفحه کلیدهای دسته‌ای تمامی کلیدهای الفبایی و نمادهای رایج که در صفحه کلیدهای استاندارد وجود دارد استفاده می‌کند و بعضی از نمادها تنها با فشار دادن دو کلید در دسترس هستند؛ که یکی از آن‌ها به عنوان کلید عملگر مانند شیفت برای نوشتن حروف بزرگ کاربرد دارد.