moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
بقایای این نهنگ‌ها در مناطق مرکزی پاکستان و غرب هند یافت شده‌اند. بررسی ویژگی‌های خاک بستری که رمینگتون‌نهنگان در آن پیدا شده‌اند نشان می‌دهد که رمینگتون‌نهنگان آغازین مناطق کرانه‌ای نزدیک به آب شیرین را، همانند آنچه در راهرونهنگان وجود داشت، اشغال می‌کردند. رمینگتون‌نهنگان پس از این دوره همانندی بیشتری به پیش‌نهنگان داشتند و بقایایشان در سازند دومانداDumanda در مرکز پاکستان و هارودیHarudi در شمال‌غربی هند پیدا شده‌اند. در سازند هارودی، انواع گوناگون پیش‌نهنگ‌ها در سازند درازیندا،Drazinda که از دید چینه‌شناسانه درست بالای سر هارودی قرار دارد، یافت شده‌اند.
بدن بلند و پوزه و آرواره کشیده آن‌ها شباهت آنان به تمساح‌ها را حتی بیشتر از راهرونهنگان می‌کرد. همانند پاک‌نهنگان و راهرونهنگان، رمینگتون‌نهنگ‌ها نیز دارای چهار مهره خاجی جوش خورده بودند. پاهای عقبی، گردال‌های لگن خاصره، و اسکلت محوردار آن‌ها نشان از توانایی‌شان در حرکت در هر دو محیط آب و خشکی دارند. هم بررسی‌های ایزوتوپی و هم چینه‌شناسانه نشان داده‌اند که رمینگتون‌نهنگ‌ها از جانداران اقیانوسی تغذیه می‌کرده‌اند.
پیش‌نهنگان نسبی بسیار گسترده از نهنگ‌های آغازین بودند که در مناطق گوناگونی از جهان از جمله هند–پاکستان، مصر، جنوب‌شرقی ایالات متحده، اروپا، و آفریقا زندگی می‌کردند. آن‌ها در آغاز ائوسن میانی در هند–پاکستان ظاهر شدند و به سرعت به مناطق دیگر جهان گسترش پیدا کردند. استخوان‌های یافت شده از تعدادی از این نهنگان آغازین نشان‌دهنده آن هستند که آن‌ها با دم‌های قوی خود در کنار پاهای عقبی نیرومند اقدام به شنا می‌کردند. طول این جانوران به صورت تقریبی به ۲ متر می‌رسید. فرمول دندانیشان همانند پاک‌نهنگان بود و در کل فاقد دندانک‌های کمکیaccessory denticle بر روی دندان‌های جلویی خود بودند. به نسبت پاک‌نهنگان و دیگر پستانداران معمولی خشکی‌زی، روزنه آرواره‌ای و کانال‌های آرواره در این نهنگ‌ها بسیار بزرگ‌تر شده بود.
استخوان‌های این گروه از کهن‌آب‌بازسانان نشان از توانایی تعدادی از آن‌ها – به استثنای ائوستوس و جرجیاستوس – در حرکت بر روی زمین دارند. هیچ پیش‌نهنگ شناخته‌شده‌ای دارای مهره‌های دمی پشتی (خلفی) که نشان از وجود باله داشته باشند، نبوده‌است. ماهیچه‌های بزرگ پاهای عقبی ائوستوس و جرجیاستوس بیانگر آن هستند که آن‌ها توانایی حرکت بر روی زمین را نداشتند و از آن پاها برای موج‌وار حرکت کردنUndulation در آب بهره می‌گرفتند. با این حال، پیش‌نهنگان به شکل کامل آبزی نشده بودند و همانند خوکان دریایی کنونی، هنوز برای جفت‌گیری و زایش به خشکی برمی‌گشتند.
پیش‌نهنگان و رمینگتون‌نهنگان هر دو از نیای مشترکی از راهرونهنگان پدید آمدند که در آغاز دوره لوتتین زندگی می‌کرد. اگرچه رمینگتون‌نهنگ‌ها در نزدیک ۴۶ میلیون سال پیش منقرض شدند، پیش‌نهنگ‌ها توانستند راه خود را به سوی دیگر مناطق جهان باز کنند و نیای نهنگ‌های امروزین شوند. آن‌ها با خسروسوسماران در تعدادی از ویژگی‌ها اشتراک داشتند و این شامل استخوان خاجی تحلیل‌رفته، پاهای عقبی کوچکتر، و ورودی هوایی که بیشتر به سوی بالای سر متمایل شده بود، می‌شدند.
خسروسوسماران تیره‌ای از کهن‌آب‌بازسانان هم‌نیا بودند که در زمان‌های به نسبت متاخرتری از دیگر آب‌بازسانان در میانهٔ تا پایان ائوسن و به گمانی آغاز اولیگوسن ظاهر شدند. شباهت‌هایی میان بعضی پیش‌نهنگان متاخر با خسروسوسماران آغازین دیده می‌شود، ولی ویژگی خسروسوسماران در داشتن مهره‌های دمی بسیار کشیده و فقدان کامل استخوان خاجی شناسایی آن‌ها را از پیش‌نهنگان میسر ساخته‌است. تا پایان ائوسن، همهٔ پیش‌نهنگان منقرض شده بودند. سنگواره‌های بی‌شماری از این جانداران در نیمکره شمالی، به ویژه مصر، یافت شده‌اند. آن‌ها همچنین در اروپا، شرق آمریکا، غرب آمریکای جنوبی، غرب آفریقا، و جنوبگان وجود داشتند. خسروسوسمارها جثه بزرگی داشتند و طول آن‌ها میان ۱۸–۴ متر بوده‌است. آن‌ها توانایی گذر از اقیانوس‌ها را داشتند و در شکار بسیار توانا بودند. زیرخانواده‌های سه‌گانه این آب‌بازسانان کمابیش به میزانی از تطبیق به زندگی در محیط اقیانوسی رسیده بودند که امروزه در آب‌بازسانان نوین دیده می‌شود. همه آب‌بازسانان نوین کنونی برآمده از این گروه از نهنگ‌ها هستند.
این گروه از آب‌بازسانان شامل نَسَبی از پستاندارانی بزرگ‌جثه با بدنی کشیده می‌شدند که به گونه کامل وابسته به آب بودند. زیرخانواده‌ای از آن‌ها با نام دورودونتیان نیز شامل جانورانی بزرگ‌جثه، اما بی بدن کشیده بود. طول بدن بعضی از خسروسوسماران به ۲۵ متر می‌رسید. نخستین سنگواره‌های این جانوران به دلیل همانندی زیاد به سوسماران بزرگ‌جثهٔ ساکن دریاها با این نام خوانده شدند، اگرچه بعدها ریچارد اوون به درستی آن‌ها را در رده پستانداران قرار داد.
خسروسوسماران از چند جهت با همه دیگر کهن‌آب‌بازسانان فرق داشتند؛ آن‌ها چندین دندانک کمکی بر روی دندان‌های آسیای بزرگ خود داشتند، استخوان خاجی خود را از دست داده بودند و لگن خاصره دیگر توسط آن به ستون فقرات متصل نبود، پاهای پشتی بسیار کوتاه شده بود، و در نهایت لگن خاصره چرخش پیدا کرده بود. پاهای جلویی به عنوان باله به کار گرفته می‌شدند و دم تنها اندام پیش‌رانشی – همانند دیگر نهنگ‌های امروزین – بوده‌است. مهره‌های دمی این جانوران صاف شده و در موازات ستون مهره‌ها قرار گرفته بودند. استخوان‌های تحلیل‌رفتهٔ پاهای عقبی بسیار صاف شده بودند و توانایی خم شدن خود را از دست داده بودند. صدها سنگواره "باسیلوسور ایزیس""Basilosaurus isis" در دره‌ای با نام "دره نهنگ‌ها" شواهد آشکار از ناپدید شدن تدریجی پاهای عقبی بر خود دارند. اگرچه بعضی آب‌بازسان‌شناسان بر این باورند که "B. isis" از پاهای کوچک عقبی خود برای نگه داشتن شریک جنسیش در هنگام آمیزش بهره می‌گرفته، عده‌ای دیگر آن‌ها را تنها اندام‌هایی زائده‌مانده بدون کارکرد ویژه می‌دانند.
جمجمه خسروسوسمارها نشان می‌دهند که سینوس‌های تریگویدی آنان در کنار گوش به خوبی شکل گرفته بودند. در آب‌بازسانان نوین، این سینوس‌ها برای کمک به تطبیق‌پذیری با فشار آب در هنگام شیرجه رفتن به ژرفا و نیز عایق‌سازی آکوستیکی هر یک از گوش‌ها به کار می‌روند. گردن آن‌ها کوتاهتر از پیش‌نهنگان بود و نسبت به آنان جناغ پهن‌تر، ضخیم‌تر، و متراکم‌تری داشتند. پاهای عقبی آنان توانایی تحمل وزن آن‌ها را بر روی خشکی نداشتند و مهره‌های دمی خلفی آن‌ها به موازات ستون مهره‌ها صاف شده بود؛ به گونه‌ای که دم‌باله‌ای با بافت نرم در انتهای بدن پدید آمده بود که – همانند نهنگ‌های امروزین – تنها عامل پیش‌برنده به جلو به‌شمار می‌رفت. با چنین توصیفی می‌توان نتیجه گرفت که کهن‌آب‌بازسانان تا آن هنگام به شکل خسروسوسماریشان به گونه کامل آبزی شده بودند.
دورودونتیان از دیدگاه رده‌بندی و بوم‌شناسانه زیرخانواده متنوع‌تری از خسروسوسماران بودند. شکل ظاهری آن‌ها همانند دلفین‌های امروزین بود و در ائوسن پسین در مصر، جنوب‌شرقی آمریکای شمالی، اروپا، و زلاندنو پدیدار شدند. دورودون یکی از اعضای این زیرخانواده و از نخستین آب‌بازسانان شناخته‌شدهٔ کاملاً آبزی است. دورودون به جای دست‌های جلویی، باله‌هایی کوتاه داشت و پاهای عقبی کوتاه شده بودند. همانند نهنگ‌های امروزین، پیش‌رانش در این کهن‌آب‌بازسان توسط باله دمی انجام می‌شد. به احتمال بسیار، نهنگ‌های امروزین، شامل هر دو گروه نهنگ‌های دندان‌دار و بی‌دندان، از دورودونتیان برآمده‌اند.
از جمله همانندی‌های میان دورودونتیان و نهنگ‌های دندان‌دار و بی‌دندان امروزین نداشتن استخوان خاجی و کوچک بودن لگن خاصره به همراه پاهای عقبی است. آن‌ها همچنین افزایش در اندازه فرورفتگی زیرخاری داشتند.
آب‌بازسانان نوین با نیاکان کهن‌آب‌بازشان تفاوت‌هایی دارند؛ از جمله آن‌ها می‌توان به ارتباط میان استخوان‌ها در جمجمه برای تطابق بهتر باگذار ورودی بینی (سوراخ هوا) از جلوی سر به بالای آن اشاره کرد. جمجمه نهنگ‌های امروزین استخوان‌های زبرآرواره و پیش‌زبرآرواره‌ای دارد که بسیار رو به جلو حرکت کرده‌اند و بیشتر سقف جمجمه را تشکیل می‌دهند. چنین چیزی باعث ایجاد پوزه‌ای دراز در این جانوران شده و در اصطلاح به آن «دوررفتگی»Telescoping می‌گویند. تفاوت دیگر کهن‌آب‌بازسانان با نهنگ‌های امروزین در ثابت بودن فک بالایی در نهنگ‌ها است در حالی که این فک در نیاکانشان توانایی حرکت داشت و می‌توانست بچرخد.
تخمین‌های زده شده دربارهٔ زمان جدایی نهنگ‌های دندان‌دار و بی‌دندان با هم تفاوت دارند چرا که هر تخمین برآمده از بررسی ویژگی‌های جداگانه‌ای از سنگواره‌های این جانداران به دست آمده‌است. بر پایه دانش سنگواره‌شناسی، این دو گروه در نزدیک به ۳۵ میلیون سال پیش از نیای کهن‌آب‌باز مشترکی جدا شدند. بررسی‌های ژنتیکی میتوکندریایی نیز چنین تخمینی را پشتیبانی می‌کند. با این حال عدم اطمینان کامل دربارهٔ این زمان به دلیل کمبود سنگواره‌های به دست آمده از مرحله انتقالی ائوسن–اولیگوسن پدید آمده‌است. کمبود چنین سنگواره‌هایی خود به دلیل کاهش یک‌باره و زیاد عمق دریاها در آن هنگام است که مانع از شکل‌گیری سنگواره نهنگ‌ها شد یا حتی آن‌هایی را هم شکل گرفته بودند شسته و نابود کرده‌است. از این رو دانشمندان تنها می‌توانند انتقال از خسروسوسماران تا نهنگ‌های نوین را مطالعه کنند.
بررسی‌های ریختی و مولکولی ثابت کرده‌اند که هر کدام از دو زیرراسته کنونی نهنگ‌های دندان‌دار و بی‌دندان مونوفیلتیک هستند. همچنین، دانشمندان بر این باورند که نهنگ‌های نوین کنونی همگی از خسروسوسماران فرگشت یافته‌اند؛ چنین چیزی خسروسوسماران را تبدیل به یک گروه فراگیر می‌کند.
قدیمی‌ترین عضو زیرراسته نهنگ‌های بی‌دندان "لانوستوس" "Llanocetus" است که از سازند لا مستاLa Meseta Formation از ائوسن پسین در جزیره سیمور در جنوبگان به دست آمده‌است. این جانور بزرگ‌جثه جمجمه‌ای خسروسوسمارشکل داشت، با این تفاوت که پوزه‌اش پهن و صاف بود. دندان‌های آسیای آن دارای دندانک‌های کمکی بودند و همهٔ دندان توسط فضاهای میان‌دندانی به نسبت بزرگ از هم جدا شده بودند. شیارهای بارز دور کیسه‌های دندانی نشانی وجود خون‌رسانی قوی به کام دهان دارند. این جانور با «فیلتر» کردن آب دریا تغذیه می‌کرد؛ به این معنا که با فروبردن میزان زیادی از آب دریا به درون دهان و سپس بیرون دادن آن، ماهیان کوچک و جانوران ریزی چون پلانکتون‌ها را در پشت صفحه‌های شانه‌ای دهان و در نتیجه درون دهان خود گیر می‌انداخت و آن‌ها را می‌بلعید. چنین چیزی "لانوستوس" را در میان خسروسوسماران و نهنگ‌های بی‌دندان پسین قرار می‌دهد. دیگر نهنگ‌های بی‌دندان کهن که از دوره اولیگوسن در کارولینای جنوبی یافت شده‌اند نیز دندان‌ها و جمجمه کمابیش شبیه به لانوستوس و نیز سینوس‌های پیراصماخی بزرگ بدون سینوس تریگویدی داشتند.
شناخته‌شده‌ترین گروه از این نهنگ‌ها در اقیانوس آرام شمالی دیده شده‌اند که شامل ۵ سرده هستند. آن‌ها دارای پوزه پهن و صاف به همراه دندان‌های آسیای کوچک با فاصله زیاد و دندانک‌های کمکی ریز بودند. ۱۱ دندان در فک بالایی این نهنگ‌های بی‌دندان کهن یکی بیشتر از ۱۰ دندان خسروسوسماران است. آن‌ها شباهت‌هایی با نهنگ‌های بی‌دندان نوین همچون وجود شیارها و دریچه‌های خون‌رسانی به دور دندان‌ها و بافت‌های پوششی دور آن‌ها – که بعدها به ساختارهای بزرگتری برای رساندن خون به صفحه‌های شانه‌ای تبدیل شدند – داشتند.
نخستین نهنگ‌های بی‌دندان راستین بدون هیچ دندانی اما از اولیگوسن پسین در کارولینای جنوبی و نیوزیلند، و اولیگوسن آغازین در اورگن به دست آمده‌اند. تصور بر این است که آن‌ها دارای صفحه‌های شانه‌ای برای فیلتر کردن غذا بوده‌اند؛ اگرچه سقف دهان هیچ‌کدام از سنگواره آن‌ها به خوبی حفظ نشده‌اند.
نخستین نهنگ‌های دندان‌دار از اواخر اولیگوسن آغازین در آمریکای شمالی شناخته شدند. آن‌ها از تعداد سه یا بیشتری تیره هستند که با هم تفاوت‌های بسیاری دارند. برخلاف نخستین نهنگ‌های بی‌دندان، نهنگ‌های دندان‌دار آغازین به گونه کامل با نیاکان خسروسوسمار خود تفاوت دارند؛ استخوان فک فوقانی آن‌ها توسط بافت فوق مداری پوشیده شده‌است؛ گودال صورتی بزرگی روزنه پس‌سری زیرکاسهٔ چشمی خلفیdorsal infraorbital foramina آنان را دربر گرفته‌است؛ چاک پیش‌آرواره‌ای دارند؛ و سینوسی میانی در آن‌ها پدید آمده‌است.
با این حال نهنگ‌های دندان‌دار کنونی و کهن هر دو توانایی پژواک‌یابی صوتی را داشتند. در این آب‌بازان، استخوان‌های جمجمه و گوش، شکلی گودال‌وار پیدا کرده بودند که به احتمال زیاد نشان از وجود خربزه‌ای (ملون) در آن بخش‌ها دارد. خربزه‌ای بخشی چربی‌ساخته و خربزه‌ای‌شکل در جلوی سر نهنگ‌های دندان‌دار است که توسط آن امکان تولید و دریافت امواج با بسامد بالا مهیا می‌شود. گودال‌وار بودن استخوان‌های جمجمه و گوش در سر نهنگ‌های دندان‌دار کهن نشان از وجود خربزه‌ای و در نتیجه توانایی آن‌ها در پیدا کردن طعمه و موقعیت‌یابی توسط پژواک‌یابی صوتی دارد.
دو تفاوت بسیار آشکار میان آب‌بازسانان آغازین (پستانداران زوج‌سم) و کنونی را می‌توان در سوق تدریجی حرکت بر چهارپا به سوی حرکت محوری در آب، و نیز توانایی خوردن آب دریا دانست. این تغییرات به شکل بسیار عجیبی با سرعت بالا پدید آمدند؛ از پاکیستوس که بر روی چهار پا راه می‌رفت و آب شیرین می‌نوشید تا رودوستوس که با کمک دم‌باله شنا می‌کرد و آب دریا می‌نوشید تنها نزدیک به ۵ میلیون سال فاصله است. تا پایان ائوسن، اعضای تیره خسروسوسماران تنها بازماندهٔ کوچک زائده‌ای از پاهای عقبی خود داشتند و به نظر نمی‌رسد که به هیچ روی توانایی راه رفتن در خشکی را داشته بودند. از این رو، تا پایان ائوسن آب‌بازسانان به شکل کامل آبزی شده بودند و فرزندانشان را در آب شور به دنیا می‌آوردند. برای تطابق با چنین محیطی در طول مدت زمان به نسبت کوتاه، کهن‌آب‌بازسانان نیازمند دگرگونی‌های زیادی بودند. این دگرگونی‌ها شامل حرکت در آب، شیرجه زدن، تنظیم دمایی، و تنظیم فشار اسمزی می‌شوند. تطابق در این راستاها نیاز به هر دو دگرگونی‌های ریخت‌شناسانه و فیزیولوژیک داشتند.
از دیدگاه ریخت‌شناسانه، دگرگونی‌های بسیار و گاه بنیادینی در بخش‌های اصلی بدن آب‌بازسانان، همچون جمجمه و ستون مهره‌ها و لگن، پدید آمدند. این دگرگونی‌ها در پاسخ به زندگی در آب و تنفس در آن و نیز نیاز به حرکت سریع در محیط آبی برای شکار طعمه‌ها بودند. برای نمونه، جمجمهٔ آب‌بازسانان در مقایسه با پستانداران دیگر دوررفته و محفظهٔ مغزی (در پشت پوزه) کوچک شده‌است. در طی میلیون‌ها سال، سوراخ بینی آب‌بازسانان از جلوی سر به سوی بالا حرکت کرده و اکنون در بالای سر قرار دارد. جمجمهٔ اغلب آب‌بازسانان دندان‌دار فاقد تقارن است به گونه‌ای که استخوان‌ها و ساختارهای نرم آناتومیک در بخش راست بزرگتر از بخش چپ هستند. این عدم قرینه به آب‌بازسانان دندان‌دار کمک کرده‌است تا بخش راست جمجمه‌شان را برای تولید صدا پرورش دهند و از بخش چپشان برای تنفس بهره گیرند. پوزهٔ نهنگ‌های دندان‌دار در مقایسه با بی‌دندان‌ها از استخوان‌های متراکم‌تر ساخته شده‌است. این تراکم نه تنها به محکم شدن استخوان فک کمک می‌کند که خطر آسیب‌پذیری در میان نرها به هنگام درگیری‌های میان خودشان را کاهش می‌دهد. در مقابل، پوزهٔ نهنگ‌های بی‌دندان خمیده و از فک بالایی آویزان است تا به عمل خوردن جانوران دریایی ریز و صاف کردن آب اقیانوس کمک کند.
همهٔ آب‌بازسانان ۷ مهرهٔ گردنی دارند. این مهره‌ها بسیار صاف و گاه تنها تشکیل یافته از صفحه‌های استخوانیOsseous plates هستند و ویژگی‌های اصلی مهره‌های ستون فقرات را از دست داده‌اند. دو یا بیشتر از این مهره‌ها به هم جوش خورده‌اند. نتیجه آن شده‌است که گردنی کوتاه و سخت پدید آمده که تعادل سر را برقرار می‌کند. بقیهٔ دیگر مهره‌های گردنی جوش‌نخورده امکان حرکت و چرخش بالایی به سر می‌دهند.
استخوان‌های خاجی در طول زمان کوچک و ناپدید شده‌اند و پاهای عقبی با ناپدید شدن تدریجی، جای خود را به دم‌بالهٔ قوی به منظور ایجاد پیش‌رانش داده‌اند. صاف شدن ستون مهره‌ها امکان حرکات و خمیدگی‌های پشتی–بطنیDorsoventral را پدیدآورده‌است. سختی مفصل‌های میان‌مهره‌ای در میانهٔ بدن بیشتر و در دو بخش انتهایی سر و دم کمتر شده تا انعطاف‌پذیری لازم را به جانور بدهد. همچنین، ستون مهره‌های دلفین‌ها امکان ذخیره انرژی و کم کردن ارتعاش‌ها در آن و کنترل چگونگی تغییر شکل بدن در هنگام شنا را می‌دهد.
در طی زمان، الگوی حرکتی آب‌بازسانان از راه رفتن بر روی چهار پا به سوی نوعی جنبش نوسانی دمیCaudal oscillation دگرگون شد. این حرکت شبیه به پای انسان در شنای پروانه، در آغاز از مرحلهٔ حرکت به جلوی چهارپایی شکل گرفت. سپس، این حرکت در راهرونهنگ‌ها تبدیل به حرکت لگنی شد، سپس لگنی موج‌دار در کوچیستوس، و در نهایت به شکل امروزین آن که در نهنگ‌ها و دلفین‌ها دیده می‌شود. آمبولوستوس بر روی زمین راه می‌رفت ولی در عین حال در دریا با کمک پدال زدن لگنی خود به جلو بخزد. این حرکت را امروزه می‌توان در شنگ‌ها نوین دید. دست‌های آمبولوستوس همچنین کوچک بودند و در پیش‌رانش نقشی نداشتند و به نظر می‌رسد که پاهایش پره‌دار بوده‌اند. کوچیستوس بیشتر وقتش را در آب می‌گذراند؛ کمر او بلند و ماهیچه‌ای بود و دمی صاف داشت. نوع حرکت او در آب همانند شنگ بزرگ آب شیرین آمریکای جنوبی بود. با پدیدار شدن پیش‌نهنگانی چون جرجیاستوس، توانایی حرکت بر روی زمین به آرامی از میان رفت. لگن جرجیاستوس به پاهای عقبی متصل نبود و این نشان از عدم توانایی پاها در پشتیبانی از حرکت بر روی زمین دارند. در این هنگام، حرکت در آب تنها توسط نوسان لگنی صورت می‌گرفته‌است. این روند بعدها با پدید آمدن دم‌باله در دورودونتیان کامل شد و آن‌ها – همانند نهنگ‌های امروزین – توسط حرکت پشتی–بطنی به پیش می‌رفتند.
عوامل محیطی آب و نیاز به فرورفتن در آن، غوطه‌ور ماندن، نگه داشتن نفس، و در نهایت تنفس در بیرون از آب باعث شکل گرفتن تطابق‌های کمابیش مشابهی میان پستانداران دریایی شده‌است. نگه داشتن نفس برای جانوران زنده بسیار خطرناک است و به صورت عادی منجر به کمبود اکسیژن، افزایش کربن دی‌اکسید، و در نهایت خفگی می‌شود. روش‌هایی که اغلب پستانداران دریایی برای مقابله با این مشکل پدیدآورده‌اند شامل کاهش ضربان قلب به همراه خون‌رسانی مقطعی – که به جانور کمک می‌کند خود در گردش را به اندام‌های حساس به اکسیژن برساند – و پایین آوردن دمای هسته بدن و نرخ سوخت و ساز در مناطقی که نیاز چندانی به اکسیژن ندارند، می‌شوند. جثهٔ به نسبت بزرگ آب‌بازسانان نیز به آن‌ها امکان ذخیرهٔ بالای اکسیژن را می‌دهد. آن‌ها می‌توانند میزان متابولیسم را در بدن خود تنظیم کنند و این پدیده در بالاترین حد خود در نهنگ عنبر و دلفین پوزه‌بطری دیده می‌شود.
گوش پستانداران به صورت طبیعی برای تشخیص صدا در هوا فرگشت یافته‌است. آب‌بازسانان اما در آب زندگی و در آن پژواک‌یابی و ارتباط برقرار می‌کنند. از این رو، در طی میلیون‌ها سال تغییرات بنیادینی در گوش آن‌ها و نحوه شنواییشان پدید آمده‌است. نخستین نهنگ‌ها شنوایی و توانایی تشخیص صدای خوبی در آب نداشتند. در آن‌ها همچنین گوش هنوز هنوز از جمجمه منزوی نشده بود. در رمینگتون‌نهنگ‌ها و پیش‌نهنگ‌ها همان سامانهٔ شنوایی پستانداران خشکی‌زی وجود داشت ولی سامانه دیگری نیز، همانند آنچه در نهنگ‌های نوین امروزین هست، پیدا کرده بودند. این تغییر بنیادین پدید آمدن روزنه آرواره‌ای بزرگ بود که باعث شد لایه‌ای مملو از چربی، صداها را به استخوان‌های گوشی، که در نهنگ‌های دندان‌دار برای گرفتن بسامدهای بالا بهتر تطبیق یافته بودند، هدایت کند. از جمله دیگر مهم‌ترین این دگرگونی‌ها رسیدن مستقیم صدا به گوش میانی بود. کانال‌های شبه‌چرخشیsemicircular canals در آب‌بازان از کانال‌های حلزونی گوش بسیار کوچکتر هستند و این بدان‌ها فرصت داده تا گوششان حسی نسبت به تغییر موقعیت چرخشی نداشته باشد. این تغییر مهم برای نخستین بار در کانال‌های شبه‌چرخشی رمینگتون‌نهنگ‌های ائوسن میانی دیده شد و باعث‌گذاری بنیادین از محیط خاکی به آبی شد.
در آب‌بازان دندان‌دار، صداها توسط کیسه‌های بینی درون سوراخ تنفسی تولید می‌شوند. همهٔ دندان‌داران صداهای پالس‌مانند خود را توسط ایجاد فشارهای بادی در فضاهای درون بینی ایجاد می‌کنند. مسئول چنین فرایندی بخش خربزه‌ای در جلوی سر است؛ بخشی بزرگ و نامتقارن (با اندکی تمایل به سوی راست جمجمه) ساخته شده از چربی که بر روی لایه‌ای از بافت ارتباطی صخیم بر بالای پوزه استخوانی جمجمه قرار گرفته‌است. آب‌بازان دندان‌دار با کمک خربزه‌ای سوت‌هایی با بسامد بالا تولید می‌کنند تا طعمه‌های خود را شناسایی کنند. در طی زمان، این سوت‌ها همچنین به ابزار شناسایی فردی دلفین‌ها و صدا کردن همدیگر با نام تبدیل شدند، و حتی لهجه‌های گوناگونی میان قبیله‌های مختلف نهنگ‌های قاتل و عنبر دیده می‌شوند.
سنگواره‌ها نشان می‌دهند که توانایی بهره‌گیری از بسامد بالا احتمالاً در همان دوره‌های آغازین فرگشت این جانوران شکل گرفته‌است. وجود ساختارهای شنوایی بسامد بالا (همچون روزنه‌های متعدد برای سلول‌های عقده‌ای عصب‌های شنوایی) نشان می‌دهند که تغییرات مهم گوش درونی در آب‌بازسانان پیش از الیگوسن آغازین شکل گرفته‌اند. در نمونه‌ای از فرگشت همگرا، طعمه‌هایی از دلفین‌ها و نهنگ‌ها، همچون شگ‌ماهیانی چون شاه‌ماهی و شدماهی، توانایی شنیدن و حساس بودن به کلیک‌های فراصوت تا ۸۰ کیلوهرتز را دارا هستند. بررسی سنگواره‌های این ماهی‌ها نشان از آن دارند که فرگشت حساسیت به این صداها در آن‌ها از همان زمان‌های آغازین فرگشت آب‌بازسانان آغاز شده‌است.
مغز آب‌بازسانان (به ویژه بعضی گونه‌های دلفین‌ها) از جمله بزرگ‌ترین مغزها در میان پستانداران به‌شمار می‌روند. آن‌ها در طی فرگشت خود رشد بزرگی در اندازه مغز داشتند. بررسی بر روی ضریب مغزی (EQ)EQ یا Encephalization Quotient به ضریبی گفته می‌شود که از تقسیم وزن مغز به وزن بدن به دست می‌آید و اغلب با نسبت مورد انتظار از وزن مغز–بدن در جانوران نزدیک به هم، سنجیده می‌شود. نشان داده‌اند آب‌بازسانان آغازین اغلب دارای ضریب‌های به نسبت کوچک (۰٫۲۵ تا ۰٫۴۹) بوده‌اند. امروزه اما این ضریب در بالاترین میزان خود در میان اعضای خانواده دلفینیان به ۴٫۵۶ می‌رسد. چنین ضریب مغزی بالاتر از ضریب مغزی بسیاری از نخستیان و مقایسه‌پذیر با ضریب مغزی انسان است. وزن مغز آب‌بازسانان نیز به نسبت بسیار زیاد است. برای نمونه، در آب‌بازسان بی‌دندانی چون نهنگ آبی وزن مغز به بیش از ۷ کیلوگرم می‌رسد؛ اگرچه به دلیل وزن بسیار بالای بدن، ضریب مغزی EQ کمتر از ۱ است.
یکی از بخش‌های مغز که در این جانوران با گذشت زمان کوچک شده‌است، بخش جسم پینه‌ای در مغز است که دو نیم‌کره مغزی را به هم ارتباط می‌دهد. به نظر می‌آید که این کوچک شدن جسم پینه‌ای در ارتباط با الگوی خواب ویژهٔ آب‌بازسانان کنونی باشد که در آن در هنگام خواب، نیمی از مغز به فعالیت خود ادامه می‌دهد؛ کوچک بودن بافت پیوندی دو نیم‌کره، فعالیت یک نیم‌کره را در هنگام عدم فعالیت دیگری آسان‌تر می‌کند. بخش‌های مغزی مربوط به حس بویایی و توانایی حرکتی با پاها نیز از دیگر بخش‌هایی هستند که به تدریج کوچک شده‌اند؛ اهمیت پاهای عقبی در پیش‌رانش آب‌بازسانان به تدریج در طی زمان کمتر و کمتر شد و با پدیدار شدن پیش‌نهنگان، دیگر نیازی به این پاها نبود و در نتیجه، نیازی نیز به بخشی پردازشی در مغز نهنگ‌ها مربوط به این اندام‌ها نبود. حس بویایی نیز که در جانوران خشکی‌زی به ارتباط، تعیین قلمرو، و یافتن غذا کمک می‌کند، در آب به کار نمی‌آید و از این روی، این بخش از مغز نیز در گذر زمان کوچک و کوچک‌تر شد تا جایی که به صورت کلی هیچ آب‌بازسانان کنونی دارای بخش‌های مغزی پردازش بویایی نیست.
در کنار عقب‌رفتگی و کوچک شدن بعضی بخش‌های مغز، مناطقی دیگری از مغز که در ارتباط با ابزارهای حسی ویژه صوتی بوده‌اند رشدی بسیار بالا را نشان می‌دهند. چنین افزایش حجم در بخش‌های مربوط به پردازش صوت به دلیل شکل‌گیری توانایی پژواک‌یابی و اهمیت حیاتی آن برای آب‌بازسانان بوده‌است. البته بزرگ شدن بخش‌های صوتی مغز باعث کاهش حجم یا تحت شعاع قرار گرفتن توانایی بینایی نشده‌است و توانایی بینایی نیز در این جانوران به خوبی پیشرفت کرده‌است؛ استثناء در این باره دلفین‌های آب شیرین هستند که به دلیل محیط زندگیشان و گل‌آلود بودن آب رودخانه‌ها، اغلب بینایی خوبی ندارند و بیشتر از پژواک‌یابی خود برای یافتن طعمه بهره می‌گیرند.
بیون‌ها بیون‌ها جایگزین پیشنهادی برای نانوباکتری‌ها می‌باشند که توسط جان دی. یانگ و جان مارتل ارائه شده است.
بیونها در اندازه‌ها و اشکال مختلف ظهور می‌کنند و می‌توانند اشکال تقلیدی مشابهی به انواع ساختارهای زنده داشته باشند. در ورای نمایش طبیعت غیر زنده نانوذرات، آنها نوید روشن شدن روش ساخت با آجر بناهای طبیعی را می‌دمند. چنین ترکیب‌های معدنی آلی می‌توانند جایگاه و محفظه ایی برای انجام فرایندهای مرتبط به حیات باشند و شاید همان مراکز تسریع برای آغاز فرایندهای حیاتی باشند.
اینجا یک احتمال وجود دارد که ما به دنبال آن هستیم. چنین ساختارهای گسترده ایی که از شکل گیری رسوبهای کلسیم در طبیعت مشاهده و در بیماری‌های مزمن زیادی شناخته شده‌اند، حداقل در قالب واکنش‌های مولکولی بین پروتئین‌ها و چربی‌ها و مواد معدنی و مولفه‌های دیگر درک می‌شوند. برعکس فرضیه نانوباکتری‌ها که در گذشته از آن حمایت می‌شد، درک کنونی از مواد معدنی آلی طبیعی به دانشمندان اجازه می‌دهد که به این سمت بروند که بفهمند این موجودات ریز چطور می‌توانند به حیات سود برسانند، حتی اگر خودشان زنده نباشند.
[1] John D. Young and Jan Martel: The Rise and Fall of Nanobacteria. Scientific American January 2010, Volume 302, Number 1, pp. 52-59
[2] Jan Martel and John D. Young: Purported nanobacteria in human blood as calcium carbonate nanoparticles. Proceedings of the National Academy of Sciences USA (PNAS) April 2008, Volume 105, Number 14, pp. 5549-5554.
مجموعه رفاهی تفریحی شهر سبز رامسر در ۵ کیلومتری غرب رامسر و ۱۰۳ کیلومتری کلانشهر رشت و ۹۵ کیلومتری شهر چالوس و در منطقه سورخانی در شرقی ترین نقطه استان گیلان و کنار دریای کاسپین واقع شده‌است.
این مقاله به روزشمار عملیات ستون دفاعی می‌پردازد.
عملیات در حدود ساعت ۱۶۰۰ (به‌وقت اسرائیل) با هدف قراردادن احمد الجعبری فرمانده شاخه نظامی حماس در یک حمله هوایی آغاز شد. اسامه حمدان، نماینده حماس در لبنان، اعلام کرد فرزند الجعبری نیز در این حمله کشته شده‌است که به‌سرعت مشخص شد ادعای وی کذب بوده‌است.Hamas spokesman: We will respond, Al Jazeera 14 November 2012 آی‌دی‌اف نیز ویدئویی از این حمله هوایی را منتشر کرد. آی‌دی‌اف همچنین ۲۰ هدف دیگر حماس در نواز غزه، از جمله لانچرهای زیرزمینی پرتاب راکت و انبار مهمات ساخت راکت‌های دوربرد ایرانی فجر-۵ را مورد حمله قراردادند.http://www.haaretz.com آی‌دی‌اف اعلام کرد بسیاری از اهداف مخفیگاه‌های زیرزمینی سلاح در مناطق مسکونی بوده‌اند که نشان‌دهنده، نمونه‌ای از استفاده حماس از جمعیت انسانی غزه به عنوان سپر انسانی است. اسرائیل مدعی شد بسیاری از قابلیت‌های دوربرد شبه‌نظامیان را نابود کرده‌است. یک سنخگوی ارتش اسرائیل اعلام کرد هدف از این عملیات «بازگشت آرامش به جنوب اسرائیل و … حمله به سازمان‌های ترور است.» در همان زمان، سخنگویان اسرائیلی اعلام کردند که سعی شده از «تلفات غیرنظامیان جلوگیری شود.»
۱۰ نفر ازجمله ۳ کودک در این حملات کشته‌شدند. عمر مشاراوی پسر ۱۱ ماهه جهاد مشاراوی، تدوینگر بی‌بی‌سی عربی، نیز در میان کشته‌شدگان این حملات قرار داشت. یکی از همکاران مشاراوی اعلام کرد وی گفته پسرش توسط گلوله اسرائیلی‌ها کشته‌شده درحالی که در آن زمان هیچ درگیری‌ای در محلهٔ سکونت وی وجود نداشته‌است.
شبه‌نظامیان غزه به شلیک راکت به سوی شهرهای اسرائیلی بئرشبع، اشدود، اوفاغیم و شوراهای منطقه‌ای شاعر هنگیف و اشکول ادامه دادند. سیستم دفاع موشکی گنبد آهنین ۱۳۰ راکت را رهگیری کرد. در عصر ۱۴ نوامبر در حدود ۵۵ راکت از جمله یک راکت گراد به سمت مرکز تحقیقات هسته‌ای نگب در نزدیکی دیمونا شلیک شد. در شامگاه ۱۴ نوامبر بنیامین نتانیاهو اعلام کرده کابینه اسرائیل اجازه احضار بخشی از نیروهای ذخیره را در صورت نیاز به یک عملیات وسیع زمینی، صادر کرده‌است.
منابع نظامی مصر، شلیک سه فروند راکت از شبه‌جزیره سینا به‌سوی اسرائیل توسط گروه‌های جهادی شبه‌نظامی منطقه تاییدکردند.
سازمان ملل تاییدکرد، مروان ابوالقمسان یک معلم آژانس امدادی این سازمان در نزدیکی صحنه یک حمله هوایی در خودرواش جان‌باخته و برادرش نیز که همراه وی بوده به‌شدت زخمی شده‌است.
اسرائیل به تهاجم خود در طول شب ادامه داد و بیش‌از ۱۰۰ حمله به اهدافی در غزه انجام‌داد. سخنگوی آی‌دی‌اف اعلام کرد ۷ شبه‌نظامی در حملات شبانه کشته‌شده‌اند.
۱۳ اسرائیلی مجروح در طول صبح تحت درمان قرار گرفتند. سه اسرائیلی، ازجمله دو مرد و یک زن بر اثر اصابت موشک به یک ساختمان چهار طبقه در کریات ملاخی کشته‌شدند. امدادگران اسرائیلی در همان محل، ۵ نفر از جمله یک نوزاد ۱۱ ماهه را که به‌شدت زخمی شده بود تحت درمان قراردادند. در حالی که امدادگران در تلاش برای نجات مابقی افرادی به دام‌افتاده در زیر آوار ساختمان مذکور بودند، ۵ موشک دیگر به سمت شهر شلیک شد. یک شهرک در اشدود و یک مدرسه در اوفاغیم مورد اصابت راکت قرار گرفتند. در طول صبح نیروی هوایی اسرائیل به سورتی پروازهای شناسایی و تهاجمی خود در غزه ادامه‌داد. این حملات شامل حمله به خان یونس در جنوب غزه هم شد که به گفتهٔ منابع فلسطینی به زخمی‌شدن چهار نفر ازجمله یک زن و دو کودک انجامید.
نیروی هوایی اسرائیل با پخش اعلامیه‌هایی در غزه از مردم (ساکن نوار غزه) خواستند تا از نیروهای فلسطینی و تأسیسات آن‌ها فاصله بگیرند.
همچنین در ۱۵ام نوامبر، حداقل دو راکت فجر به حومهٔ اطراف تل آویو اصابت کرد که اعلام شد تلفات و خسارتی دربر نداشته‌است. این اولین باری بود که غوش دان (حومه شهر تل آویو) پس از جنگ خلیج فارس و حمله صدام حسین با موشک‌های اسکاد به اسرائیل مورد اصابت موشک قرار می‌گرفت. در همین شب، نیروی هوایی اسرائیل برای آنچه که نابودی لانچرهای زیرزمینی راکت‌های میان‌برد اعلام شد سلسله عملیاتی، مشتمل بر ۷۰ بار بمباران مناطق مختلف را به مرحلهٔ اجرا گذاشت. منابع فلسطینی اعلام کردند در نتیجه این حملات هوایی ۱۵ فلسطینی، ازجمله پنج شبه‌نظامی و دو کودک جان خود را از دست‌داده‌اند.
در ۱۶ام نوامبر، هشام قندیل نخست‌وزیر مصر به دیدار از نوار غزه پرداخت. هدف رسمی وی از این دیدار «نشان‌دادن همبستگی با مردم اسرائیل» عنوان شد. وی ترتیب آتش‌بسی ۳ ساعت را بین طرفین ترتیب داده بود نا بتواند دیدار خود از نوار غزه را به مرحله اجرا بگذارد. در همین مدت بیش از ۵۰ راکت از نوار غزه شلیک شد. حماس دلیل این اقدام خود را بمباران خانهٔ یکی از فرماندهان خود توسط آی‌دی‌اف اعلام کرد، اما ارتش اسرائیل این ادعا را رد کرد و حماس را به نقض آتش‌بس متهم کرد.
محمد سعدالله یک کودک چهار ساله ساکن غزه در پی انفجاری در شهر نزله کشته‌شد. حماس در ابتدا اعلام کرد این کودک در اثر انفجار یک بمب اسرائیلی جان خود را از دست داده است. با این حال، کارشناسان مرکز حقوق بشر فلسطین پس از بررسی محل حادثه معتقد بودند انفجار بر اثر اصابت یک فروند راکت فلسطینی به وقوع پیوسته است. مادر این کودک نیز اذعان کرد هر کدام از این دو مورد می‌تواند علت انفجار مذکور باشد. به‌گفته نیویورک تایمز، "آسیب محل حادثه ابداً به اندازه‌ای شدید نبوده که بر اثر بمباران اف-۱۶های اسرائیلی حاصل شده باشد که همین امر امکان مرگ این کودک را بر اثر انحراف و سقوط راکت‌های شلیک شده توسط شبه‌نظامیان فلسطینی بالا می‌برد.""Mistaken Lull, Simple Errand, Death in Gaza, New York Times 16 November 2012 اسرائیل نیز انجام هرگونه عملیات نظامی در آن محل و در همان زمان را تکذیب کرد.Gaza's children face grave risks in crowded urban battle zone, AP 16 November 2012 آسوشیتد پرس گزارش داد «به‌نظر نمی‌رسد که شخصی شاهد علت انفجار بوده باشد» و «مقامات محلی نیز بلافاصله بقایای آثار انفجار را از محل جمع‌آوری کردند که همین امر امکان بررسی و تشخیص دقیق عامل انفجار را غیرممکن ساخته‌است.» نخست‌وزیر مصر پیش از تعهد به دفاع از مردم فلسطین در این باره گفت «این پسر شهید … موضوعی است که ما نمی‌توانیم در مورد آن سکوت کنیم.»
در عصر ۱۶ام نوامبر، در حدود ۵۰۰ راکت از نوار غزه شلیک شد. گنبد آهنین ۱۸۴ راکت را رهگیری کرد. در این مرحله اسرائیل در حدود ۵۰۰ هدف در غزه را بمباران کرد. شبه‌نظامیان فلسطینی یک فروند راکت را به‌سمت اورشلیم شلیک کردند که باعث به صدا درآمدن آژیر خطر (آژیر حمله هوایی) در این شهر شد و جبهه‌ای جدید را به‌وجود آورد. پنج اسرائیلی در اثر اصابت یک فروند راکت به خانه‌ای در اشدود زخمی‌شدند.
در عصر همین روز، کابینه اسرائیل گسترش احضار نیروهای ذخیره از ۳۰٬۰۰۰ به ۷۵٬۰۰۰ را مورد تأیید قرار داد. لیبرمن وزیر امورخارجه اسرائیل اعلام کرد دولت اسرائیل سرنگونی دولت حماس در غزه را در نظر ندارد.
آی‌دی‌اف اهداف خود را گسترش داد و بعد از انهدام ساختمان دفتر اسماعیل هنیه نخست‌وزیر دولت حماس در غزه در یک حمله هوایی، علاوه بر اهداف نظامی حملات تهاجمی خود را شامل زیرساخت‌های غیرنظامی و سیاسی نیز کرد. هنیه در زمان حمله به دفترش در ساختمان حضور نداشت، اما ۳۰ نفر از زیر آوارهای ساختمان مذکور بیرون کشیده‌شدند.Tunisia foreign minister slams Israel on Gaza visit, AFP
سازمان بهداشت جهانی اعلام کرد «بیمارستان غزه مملو از مجروحان ناشی از بمباران اسرائیل است و با بحران کمبود دارو و تجهیزات پزشکی مواجه‌است.» به گفتهٔ مقامات وزارت بهداشت غزه «۳۸۲ نفر ازجمله ۲۴۵ فرد بالغ و ۱۳۷ کودک در حملات اسرائیل زخمی شده‌اند.» وزارت دفاع اسرائیل اعلام کرد که گذرگاه کرم شالوم باز خواهد گذاشت و اجازه خواهد داد تا تدارکات و تجهیزات غیرنظامی به غزه برسد.
ایلی یشای وزیر کشور اسرائیل، در سخنانی هدف از حمله را «بازگرداندن غزه به قرون وسطی» به‌وسیله هدف قراردادن و نابودی زیرساخت‌ها توصیف کرد.
بیش از ۷۰ راکت به مناطق جنوبی اسرائیل شلیک شد. به گزارش سازمان امداد اسرائیل، ۱۶ اسرائیلی مجروح و ۲۰ اسرائیلی دیگر نیز که بر اثر حملات شوکه شده‌بودند، تحت درمان قرار گرفتند. دو راکت فجر-۵ به‌سمت تل آویو شلیک شد که توسط گنبد آهنین رهگیری گردید. دو راکت نیز در خارج از بیت المقدس سقوط کردند. پنج اسرائیلی بر اثر اصابت مستقیم راکت به خانه‌ای در اشدود زخمی شدند. دو راکت به‌سمت ریشون لتسیون شلیک شد، اصابت راکت، به چند خانه در اشکول و بئر توییا آسیب رساند؛ یک راکت نیز در نزدیکی روستایی در کرانه باختری سقوط کرد که به املاک منطقه خساراتی وارد ساخت.
به گزارش سی‌ان‌ان دولت اسرائیل در حال نقل و انتقال تانک‌ها و سربازان خود به‌منظور تهاجم زمینی احتمالی به غزه‌است. چندین تظاهرات در حمایت از غزه در کرانه باختری رخ‌داد که به زخمی‌شدن ده‌ها معترض و بازداشت تعدادی دیگر توسط نیروهای اسرائیلی منجرگشت.
اسرائیل به بمباران نوار غزه ادامه داد و برای نخستین بار از آغاز عملیات، شناورهای جنگی اسرائیل نیز اقدام به گلوله‌باران غزه کردند. منابع اسرائیلی مدعی شدند، نیروهای آی‌دی‌اف یحیی بییا رئیس برنامه موشکی حماس که مسئولیت بسیاری از حملات راکتی را بر عهده داشته، کشته‌اند. دو ساختمان (برج) متعلق به مقر خبرنگاران در غزه مورد حمله اسرائیل قرار گرفت. ساختمان اول به اسکای نیوز و ساختمان دوم به خبرنگاران بین‌المللی تعلق داشت که اعلام شد در این حملات هیچ‌کس مجروح نشده‌است. یک برج رسانه‌ای دیگر در غزه مورد حمله قرار گرفت که در نتیجه آن ۶ خبرنگار فلسطینی زخمی شدند. دفاتر رسانه‌های چون، تلویزیون القدس، اسکای نیوز، پرس تی‌وی، ای‌آردی، تلویزیون کویت، آرای‌آی و آی‌ان‌تی در این برج قرار داشتند و بی‌بی‌سی نیز قبلاً از این برج استفاده می‌کرده‌است. اسرائیل اعلام کرد دو ساختمان (برج رسانه‌ای) که تجهیزات مخابراتی حماس بر روی پشت‌بام آن‌ها قرار داشته را هدف حمله قرار داده‌است و استفاده حماس از خبرنگاران به عنوان سپر انسانی را محکوم کرد. در حالی که گزارشگران بدون مرز این حمله را نقض کنوانسیون ژنو دانسته و آن را محکوم کردند. اسرائیل مدعی شده که قصد داشته با حمله موشکی یحیی ربیح یکی از فرماندهان ارشد موشکی حماس را هدف قرار دهد، که موشک به اشتباه به خانهٔ پلیسی به نام محمد دلو در همسایگی هدف موردنظر اصابت می‌نماید که در نتیجه آن تمام اعضای خانوادهٔ ۱۲ نفره وی کشته می‌شوند. در حملات این روز در مجموع ۱۴ نفر دیگر نیز جان خود را از دست‌دادند.
راکت‌هایی از غزه به سمت تل آویو شلیک شد که گنبد آهنین تل آویو آن‌ها را رهگیری کرد. به‌گزارش تلویزیون حماس، گردان‌های عزالدین قسام مسئولیت این حملات را بر عهده داشته‌اند. چندین راکت به جنوب اسرائیل شلیک شد، که یکی از آن‌ها به ساختمانی در اشکلون اصابت کرد و باعث زخمی‌شدن دو نفر گردید. دو راکت دیگر که به سمت این شهر شلیک شده‌بودند توسط گنبد آهنین رهگیری شدند. بر اثر اصابت راکت در منطقه نگب یکی از پرسنل خدمات امداد و نجات به‌شدت مجروح شد. سه راکت به شهر بئرشبع و خانه‌ای در سدروت اصابت کرد. در موشک‌بارانی بزرگ دو راکت به اشدود اصابت کرد. در اوفاغیم، یک راکت به خودرویی اصابت کرد که منجر به زخمی‌شدن ۵ نفر ازجمله یک زن و شوهر و دختربچه ۲ سالهٔ آن‌ها شد. یک زن سالمند نیز بر اثر انفجار راکتی که به یک ساختمان اصابت کرده‌بود زخمی‌شد. سه راکت نیز در منطقه اشکول سقوط‌کردند.
اسرائیل عبور ۸۰ کامیون حامل تجهیزات پزشکی و موادغذایی از طریق گذرگاه کرم شالوم را تسهیل کرد. وزارت امورخارجه اسرائیل گزارش داد حماس به ۲۲ تبعه خارجی ازجمله نه شهروند ایتالیایی، یکی کانادایی، یک کره‌ای (کره جنوبی)، یک فرانسوی و شش خبرنگار ژاپنی اجازه خروج از نوار غزه را نداده‌است. از خروج دو تن از اعضای هلال احمر ترکیه نیز از غزه جلوگیری به‌عمل آمده‌است. وزارت امورخارجه تلاش «حماس» برای دست‌کاری و اعمال فشار بر مطبوعات را مورد انتقاد قرار داد.
بنیامین نتانیاهو به کابینه‌اش گفت نیروهای دفاعی اسرائیل «برای گسترش قابل توجه عملیات» آماده شده‌است. ویلیام هگ وزیر امورخارجه انگلیس به اسکای نیوز گفت اسرائیل با حمله زمینی حمایت بین‌المللی زیادی را از دست خواهدداد، اما حماس برای تحریک درگیری مقصر شناخت و از آن‌ها خواست تا حملات راکتی خود را متوقف سازند.
آی‌دی‌اف اعلام کرد از آغاز این عملیات بیش از ۵۲۰ راکت از سوی غزه شلیک شده‌است که ۲۹۰ تای آن در حین پرواز برفراز مناطق مسکونی اسرائیل مورد رهگیری قرار گرفته‌است.
بیش از ۱۳۵ راکت از غزه به سوی مناطق جنوبی اسرائیل شلیک شد. دوباره آژیر حملات راکتی (متعدد) در اشکلون به‌صدا درآمد، بسیاری از آن‌ها رهگیری شدند اما یک راکت به حیاط یک خانه و دیگری به پارکینگ یک مدرسه اصابت کرد. سه نفر بر اثر شوک حادثه تحت درمان قرار گرفتند. ۷ راکت شلیک شده به اشکلون و اشدود و راکتی به سمت بئرسبع رهگیری شدند. مردی ۶۳ ساله بر اثر انفجار در منطقه بنی شیمون مجروح گردید. مناطق سدروت و اشکول زیرآتش سنگین قرار گرفتند و راکت‌ها به نزدیکی شاعر هنگیف اصابت کردند. زنی در اشکول بر اثر حمله خمپاره‌ای زخمی شد که تحت عنوان یک گزارش خبری به‌صورت زنده از شبکه الجزیره عربی پخش گردید. رگباری از راکت‌ها به شهرهای اشدود و گان یافنه اصابت کردند. پس از آن که در بعدازظهر اشکلون با رگباری از راکت‌ها هدف قرار گرفته شد، یک فروند راکتی به مدرسهٔ دیگری اصابت کرد که باعث تخریب ساختمان آن گردید. شهردار منطقه اعلام کرد «راکت پس از تخریب سقف، گچ‌کاری کلاسی را به‌طور کامل از بین برده‌است. صدها تکه (خردریز) فلز در صحن حیاط مدرسه پراکنده شده‌است. اگر مدارس در این‌جا باز باشند، ما شاهد رخ‌داد فجایع خواهیم بود.» امدادگران اسرائیلی ۱۶ تن را مداوا کردند که شمار افرادی را که توسط سازمان امداد و نجات تحت‌درمان قرار گرفته بودند را به ۲۵۲ نفر رساند. راکت‌هایی نیز در نزدیکی اوفاغیم منفجر شدند.
در ساعت ۲ صبح به‌وقت محلی دومین مقر بزرگ پلیس در غزه هدف حمله هوایی اسرائیل قرار گرفت. این حمله هوایی تحت عنوان گزارش خبری از شبکه‌های سی‌ان‌ان و الجزیره انگلیسی به‌صورت زنده پخش گردید.
مرکز رسانه‌ای غزه، برج الشروق، دوباره هدف حمله قرار گرفت. جهاد اسلامی فلسطین اعلام کرد، رامز حرب یکی از اعضای ارشد و مدیر دفتر رسانه‌ای این گروه در این حمله کشته شده‌است.
دو کودک در حمله هوایی به اردوگاه جبالیا جان خود را از دست‌دادند.
بیش از ۸۰ راکت به مناطق جنوبی اسرائیل شلیک شد. شبه‌نظامیان فلسطینی ۱۸ راکت به بئرشبع شلیک کردند که دست‌کم ۹ فروند آن توسط گنبد آهنین رهگیری شد و ۳ تای دیگر آن در شهر فرود آمدند. یکی از راکت‌ها به نزدیک یک‌دستگاه اتوبوس اصابت کرد که انفجار حاصله باعث به اتوبوس خسارت وارد کرد، دومین راکت به یک‌دستگاه خودرو آسیب رساند و راکت سوم به یک زمین فوتبال اصابت کرد. اشکلون نیز مورد حمله راکتی قرار گرفت، یک راکت رهگیری شد و راکت دیگر در منطقه‌ای باز فرودآمد. مرکز درمانی شهر بارزیلای پس از انفجار راکت در نزدیکی بخش زایمان بیمارستان، بخش (اتاق) اورژانس‌اش را به زیرزمین مستحکم خود منتقل نمود. راکتی نیز به‌سوی شهر اوفاغیم شلیک شد. برای دومین بار و بر اثر شلیک دو راکت به‌سوی بیت‌المقدس آژیرخطر در این شهر به‌صدا درآمد، اما دو راکت شلیک شده به منطقه‌ای باز در حدفاصل دو روستای فلسطینی در کرانه باختری اصابت کردند. ده‌ها راکت به کریات ملاخی، سدروت و اشدود شلیک شدند. ۱۳ راکت به‌سمت شورای محلی اشکول شلیک شد که به کشته‌شدن یک سرباز اسرائیلی مستقر در نزدیکی نوار غزه و مرگ یک شهروندغیرنظامی دیگر اسرائیلی منجر گشت. پس از آن، اصابت راکتی به اشکول باعث زخمی‌شدن ۵ نفر گردید. دو راکت دیگر به‌سمت بیت‌المقدس شلیک شد. در شهر ریشون لتسیون اصابتی راکتی به یک ساختمان شش طبقه به زخمی‌شدن ۴ نفر منجر گردید.
جنگنده‌ها و توپخانهٔ اسرائیل ۱۱ باتری و ۳۰ لانچر پرتاب راکت در غزه را هدف حملهٔ خود قراردادند؛ که به کشته‌شدن ۳ جنگجوی حماس، که دو نفرشان در حملات راکتی دخیل بودند منجر گشت. گزارش شد که اسرائیل از ابتدای عملیات ۵۰ تونل قاچاق سلاح را نابود کرده‌است.
مردان مسلح حماس، در غزه شش فلسطینی را که به همکاری با اسرائیل متهم شده‌بودند، اعدام کردند. به‌نقل از گفته‌های منابع امنیتی حماس در رادیو الاقصی، این افراد «درحین ارتکاب جرم» به‌همراه دروبین و تجهیزات های-تک بازداشت‌شده‌اند. بدن فردی که به‌همدستی با این افراد متهم گردیده‌بود با زنجیر به موتورسیکلت بسته و در خیابان‌های شهر گردانده‌شد.
فلسطینی‌ها در نقاط مختلفی از کرانه باختری به حملات اسرائیل اعتراض کردند. در برخی موارد، معترضان اقدام به پرتاب سنگ و کوکتل مولوتف به‌سمت سربازان اسرائیلی کردند. پلیس مرزی اسرائیل نیز با تجهیزات ضداعتشاش به درگیری با آن‌ها پرداخت. یک فلسطینی پس از حمله به یک سرباز در شهر حلحول به ضرب گلوله کشته‌شد، یک فلسطینی دیگر نیز در حال پرتاب کوکتل مولوتف به محله‌ای در هبرون اسرائیل به ضرب گلوله از پای درآمد. به‌علاوه، فلسطینی‌ها به‌سمت خودروهای غیرنظامیان اسرائیلی سنگ پرتاب کرده و سعی داشتند تا با قراردادن سنگ یک جاده را مسدود سازند که به وارد آمدن خسارت به خودروهای غیرنظامیان اسرائیلی منجر گشت.
اسرائیل ساختمان دفتر خبرگزاری فرانسه را هدف حملهٔ خود قرارداد گزارش شد سه فروند راکت به این ساختمان اصابت کرده که تلفاتی دربر نداشته‌است. آی‌دی‌اف اعلام کرد آن‌ها یک مرکز عملیات اطلاعاتی حماس را که در طبقه ۷ام این ساختمان جای‌داشته هدف قرارداده‌اند. در یک حمله موشکی سه خبرنگار فلسطینی ازجمله دو فیلم‌بردار شبکه الاقصی در خودروهایشان کشته‌شدند. یکی از کارکنان آموزشی رادیو القدس نیز هنگام رانندگی در خودروی خود، هدف حملهٔ موشکی قرار گرفت و کشته‌شد. اسرائیل ضمن اذعان به این حملات مدعی گشت که این افراد وابسته به شبه‌نظامیان و عوامل حماس بوده و با آن‌ها ارتباط داشته‌اند.
هیلاری کلینتون وزیر امورخارجه ایالات متحده آمریکا، در سفر به اسرائیل به‌منظور تلاش برای برقراری آتش‌بس وارد تل آویو شد. وی با نخست‌وزیر اسرائیل بنیامین نتانیاهو به‌گفتگو پرداخت. اما به‌علت نامگذاری حماس به‌عنوان یک سازمان تروریستی توسط آمریکا، با مقامات این گروه دیدار نکرد. محمد مرسی رئیس‌جمهور مصر اعلام کرد در شب ۲۰ام نوامبر، امکان رسیدن به توافق بین طرفین وجود دارد. اما مذاکرات به شکست انجامید و خشونت‌ها ادامه پیدا کرد. یک سخنگوی حماس نیز بعداً اعلام کرد در آن شب دو طرف به توافق بسیار نزدیک شده‌بودند.
جنگنده‌های اسرائیل به یک سلول که در محلهٔ جبالیا آمادهٔ شلیک راکت بود حمله کردند. آن‌ها همچنین شبه‌نظامیان خان یونس را که آمادهٔ شلیک راکت به‌سمت اسرائیل بودند را هدف حمله قراردادند. در حمله هوایی به اردوگاه آوارگان نوسیرات، یک دختربچه ۴ ساله کشته و مادرش مجروح‌گردید. ۶ تن در حملات هوایی به شهر غزه جان‌باختند. در حمله به خان یونس یک پیرمرد ۸۰ ساله به‌همراه نوهٔ نوجوانش کشته‌شدند.
۱۱۶ راکت از غزه به‌سمت اسرائیل شلیک‌شد. اصابت راکت به منطقه اشکول موجب زخمی‌شدن هفت نفر گردید. رگباری از راکت‌ها به‌سمت سدوت نگب شلیک‌شدند که دو فروند راکت به هوف اشکلون و شاعر هنگیف اصابت کردند. چندین راکت به بئرشبع شلیک‌شدند که یک فروند از آن‌ها به خانه‌ای اصابت کرد. بنی شیمون هدف دو راکت قرارگرفت که یک فروند آن به خانه‌ای در نتیوت اصابت کرد که به زخمی‌شدن یک تن منجر گشت. یک فروند راکت در نزدیک ساختمانی در اشدود منجر شد و فرود دو راکت در منطقه بئرتوویا به یک ساختمان آسیب رساند و به زخمی‌شدن یک زن انجامید. دفاتر خبرگزاری‌های الجزیره و آسوشیتد پرس پس از حملهٔ هوایی به نزدیکی ساختمان دولتی ابو خدرا دچار آسیب شدند. ساختمان دفتر خبرگزاری فرانسه در غزه دو بار مورد حمله قرارگرفت، که در حمله دوم کودکی ۲ ساله در همان محله جان خود را از دست‌داد.
هیلاری کلینتون وزیر امورخارجه آمریکا و محمد کامل عمرو وزیر امورخارجه مصر در ۲۱ نوامبر اعلام‌کردند آتش‌بس بین طرفین از ساعت ۱۹:۰۰ به‌وقت گرینویچ آغاز خواهدشد. رئیس‌جمهور آمریکا باراک اوباما موافقت خود از همکاری فی‌مابین بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل و دولت مصر دردست‌یابی به آتش‌بس را بیان نمود. پس اعلام توافق برای برقراری آتش‌بس در آینده نزدیک، شبه‌نظامیان فلسطینی رگباری از راکت‌ها را به سمت جنوب اسرائیل شلیک‌کردند که نیروهای آی‌دی‌اف با آتش توپخانه به آن پاسخ دادند.
یوفا بازی را که قراربود در تاریخ ۲۲ نوامبر، در چارچوب رقابت‌های لیگ یوفا ۲۰۱۲–۱۳ بین دو تیم هاپول کریات شمونه (اسرائیل) و اتلتیک بیلبائو در ورزشگاه کریات لیزر حیفا برگزار گردد را به‌دلیل شرایط امنیتی پرتنش در منطقه به‌تعویق انداخت.
در انفجار بمب در یک دستگاه اتوبوس در تل آویو دست‌کم ۲۸ نفر زخمی‌شدند که حال سه تن از آن‌ها وخیم گزارش گردید. انفجار اتوبوس در منطقه‌ای مملو از ساختمان‌های اداری که عابران پیاده زیادی در آن رفت‌وآمد دارند رخ‌داد. انفجار اتوبوس تلاش‌ها برای رسیدن به آتش‌بس را پیچیده کرد و اولین بمب‌گذاری قابل توجه در تل آویو بعد از سال ۲۰۰۶ به‌حساب می‌آمد.
سازمان ملل متحد، آمریکا، انگلیس، فرانسه و روسیه حمله علیه غیرنظامیان را محکوم کردند و اسرائیل آن را یک حملهٔ تروریستی توصیف‌کرد. بان کی‌مون دبیر کل سازمان ملل ضمن اظهار تاسف از این حمله گفت «هیچ شرایطی وجودندارد که هدف قراردادن غیرنظامیان را توجیه‌کند.» کاخ سفید اعلام کرد «حمله تروریستی امروز» و حملات علیه شهروندان غیرنظامی بی‌گناه اسرائیلی «ظالمانه» است، وزارت امورخارجه روسیه این حمله را «عملی تروریستی جنایی» نامید. وزیر امور خارجه بریتانیا پس از این حمله گفت «برای ما واضح است که به تروریست‌ها نباید اجازه‌داده شود که در دستورکار قرارگیرند.» وزیر امورخارجه فرانسه نیز به‌همین ترتیب این حمله را محکوم کرد و گفت این حمله در زمان تلاش برای آتش‌بس صورت گرفته‌است.
حماس بدون بر عهده گرفتن مستقیم این حمله، آن را ستود و و حملهٔ مذکور را «پاسخی طبیعی به جنایات اشغالگران و کشتار مداوم غیرنظامیان در نوار غزه» خواند و گفت سازمان این حمله را «مبارک (نعمت) می‌داند.» در بیمارستان اصلی غزه و در مراسم‌جشنی به‌همین منظور شیرینی توزیع شد. خبر بمب‌گذاری از بلندگوهای مسجد غزه پخش‌گردید و صدای شلیک هوایی (تیراندازی از روی شادی) هنگام گزارش اخبار بمب‌گذاری به گوش می‌رسید. تلویزیون حماس نیز تصاویر مردمی را که این حمله را تحسین و ستایش می‌کردند را پخش‌نمود.
سر پاتریک آلفرد کالدول-مور (زاده ۱۹۲۳-مرگ ۲۰۱۲) ستاره‌شناس آماتور انگلیسی بود که در مقام نویسنده و تهیه‌کننده برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی در زمینه ستاره‌شناسی شهرت یافت. او بیش از ۷۰ عنوان کتاب در زمینه ستاره‌شناسی نوشت و برنامه هفتگی او به نام "آسمان در شب" پر سابقه‌ترین برنامه تلویزیونی با مجری واحد در دنیا بود.
تریتونال ترکیبی است از ۸۰٪ تی ان تی و ۲۰٪ پودر آلومینیوم که در مهمات گوناگون مانند بمب‌های هواپیما به کار می‌رود. این ماده برای نخستین بار در جنگ جهانی دوم به کار رفت. رنگ آن نقره ایست و چگالی آن ۱/۷۳ گرم در سانتیمتر مکعب می‌باشد. نقطهٔ ذوب و انحلال آن مانند تی ان تی است.آلومینیوم قابلیت انفجار تی ان تی را بالا برده و اشتعال زایی آن را افزایش می‌دهد و در نتیجه موج انفجار بزرگتری تولید می‌کند.
معروف‌ترین سلاح‌هایی که مادهٔ منفجرهٔ آن‌ها از تریتونال است عبارتند از جی بی یو-۴۳بی معروف به مادر همه بمب‌ها و همچنین مارک ۸۲ . علاوه بر این تریتونال به دلیل تولید حرارت بالا برای نابودی فسژن نیز به کار می‌رود.
ترکیبی از این ماده با هیکسوژن در جنگ جهانی دوم با نام تریالنه به عنوان مواد منفجره موشک وی-۱ به کار رفت.
تولد امید همچنین تحت عنوان تولد امید: حلقه باراهیر فیلمی مستقل فانتزی-ماجرایی در پیرامون سری ارباب حلقه‌ها است که در سال ۲۰۰۹ (میلادی) توسط طرفداران مجموعه ارباب حلقه‌ها (به کارگردانی کیت مدیسون در استودیو یونایتد کینگدام) با بودجه شخصی ساخته شده‌است.
ماجرا به پیش از سه‌گانه ارباب حلقه‌ها می‌پردازد:
سلحشوری به نام آراتورن در حین نبردهایش در غرب سرزمین میانه با اورک‌ها، خانواده‌ای را از دست اورک‌های وحشی نجات می‌دهد. آراتورن عاشق دختر این خانواده به نام گیلراین می‌شود. آن‌ها با هم ازدواج کرده و صاحب فرزندی پسر می‌شوند که نامش را آراگورن می‌نامند...
تولد امید از شبکه پنج صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش شده‌است.
آلت نَری، پِنیس یا کیر، اندامی جنسی در جانوران (به ویژه پستانداران) نر است که برای آمیزش جنسی و ادرار کردن به کار می‌رود. این اندام به همراه بیضه‌ها در پایین بدن، دستگاه تناسلی نرینه را تشکیل می‌دهند. آلت نری در بسیاری از جانوران مهره‌دار و بی‌مهره وجود دارد ولی در همه گونه‌های جانوری نرها دارای پنیس نیستند و در مواردی هم که نر دارای آلت نری است، این آلت‌ها لزوماً یکسان و شبیه به یکدیگر نیستند.
مکان و اندازه آلت نری در جانوران گوناگون متفاوت است. در بسیاری جانوران، از جمله پستانداران، اندازه نره در حالت عادی کوچک‌تر از نره در حالت نعوظ است. در بیشتر پستانداران استخوانی در جدار لیفی اندام وجود دارد که با نام استخوان قضیب یا باکولوم خوانده می‌شود. استخوان باکولوم در انسان و اسب وجود ندارد. در میان پستانداران، قضیب به سه بخش اصلی تشکیل‌دهنده تقسیم می‌شود:
در آب‌بازسانان، به دلیل نیاز به کمتر شدن هرچه بیشتر اصطکاک اندام‌ها با آب، آلت تناسلی نر در درون بدن قرار دارد و در هنگام کنش جنسی به حالت نعوظ رسیده و به بیرون از بدن می‌آید. دو شکاف باریک در انتها و زیر بدن این جانوران وظیفه نگهداری اندام تناسلی و اندام تخلیه (مقعد) را دارند. خایه‌ها نیز در آب‌بازسانان مذکر درون بدن قرار گرفته‌اند.
آلت تناسلی نر در پستانداران وظیفه آمیزش جنسی و دفع ادرار را برعهده دارد.
آلت تناسلی نر در انسان از دو بافت اصلی تشکیل شده‌است:
انتهای کرپه اسفنجی وسعت یافته و ختنه‌گاه را می‌پوشاند. دور ختنه‌گاه را پیش‌پوست گرفته‌است؛ بخشی پوستی که می‌تواند برای آشکار ساختن نوک پنیس عقب بنشیند. پیش‌پوست توسط چینی از پوست به نام لگام به زیر ختنه‌گاه متصل می‌شود. کیر توسط لیگامان معلق پنیس آویزان و روبه بالا نگه داشته می‌شود.
در میان بعضی کیسه‌داران، وجود دو مهبل (مجرای واژنی) در بدن جنس ماده باعث شده‌است که آلت تناسلی جنس مذکر نیز دو شاخه شود تا منی را به درون هر دو مهبل جانبی بریزد. در این حالت، میزراه پیش از رسیدن به دو شاخه به پایان می‌رسد. پدید آمدن واژن دوکاناله و قضیب دوشاخه در چنین جانورانی دلیلی فرگشتی داشته و باعث افزایش احتمال باروری ماده می‌شود. بر خلاف جفت‌داران که تنها یک مهبل دارند و جنین در آن تشکیل می‌شود، دو کانال واژنی کیسه‌داران ماده توانایی تولید دو نوزاد–جنین ناکامل را در هر زمان دارند. در انسان نیز گاه جهش‌های ژنتیکی باعث ایجاد نقص آلت دوشاخه می‌شوند.
یولیوس زه یر (زاده ۲۶ آوریل ۱۸۴۱ - درگذشته ۲۹ ژانویه ۱۹۰۱) شاعر و داستان‌نویس اهل جمهوری چک بود.
برخی از آثارش عبارتند از:
نوشو (Nüshu) دست خط نوشتاری زنان است که ساده شده حروف چینی است. این خط به طور انحصاری در اختیار زنان روستای جیونگ جانگ در استان هونان در جنوب چین قرار داشته است.
این خط برای نوشتن یکی از گویش‌های محلی چینی به نام ژیانگانگ توهوآ که توسط بخشی از مردم استاد هونان صحبت می‌شود , استفاده می شده است.
این خط را زنان چینی اختراع کردند که قرن‌ها به خاطر جداسازی جنسیتی دسترسی کمتری به آموزش و خواندن و نوشتن داشتند. هنوز کاملاً مشخص نیست که زبان نوشو را چه کسی ابداع کرد و چگونه اختراع شد اما از آنجا که ریشه در خط استاندارد چینی، هانزی دارد به طور قطع بعد از آن یعنی بعد از قرن ۳ میلادی ساخته شده‌است. به نظر می‌رسد دوران اوج استفاده از این خط در سال‌های ۱۶۴۴–۱۹۱۱ بوده‌است. با دسترسی زنان در قرن ۲۰ به آموزش رسمی و تغییرات عظیم فرهنگی و اجتماعی در چین این خط در حال انقراض قرار گرفت، زیرا که دختران جوان یادگیری این زبان را متوقف کردند و پیرترها هم فوت کردند. این خط در دهه ۳۰ و ۴۰ میلادی توسط ژاپنیها که چین را تسخیر کرده‌بودند ممنوع شد زیرا آنها از این می‌ترسیدند که چینی‌ها از این خط برای فرستادن پیام‌های مخفی استفاده‌کنند. آخرین بازمانده‌ای که به نوشتن این خط مسلط بود در دهه ۹۰ میلادی درگذشت و امروزه دانستن این زبان فقط به چند شخصیت دانشگاهی محدود شده‌است.
بر خلاف زبان چینی که هر حرف نشانه یک واژه است، در نوشو هر حرف نشانگر یک هجا است. بسیاری از این نشانه‌ها شبیه نشانه‌های استاندارد چینی هستند و اگر کمی کشیده شوند یا به صورت افقی یا از بالا به پایین جابه‌جا شوند مانند زبان چینی خواهند شد.
Nüshu script
World of Nushu
راه رفتن روی انگشت پا به شرایطی گفته می‌شود که فرد روی انگشت پایش بدون انداختن وزن خود روی پاشنه یا دیگر بخش‌های پایش راه می‌رود. این شرایط میان کودکان نوپا معمول است و معمولاً بعد از بزرگتر شدن حل می‌شود اما اگر این موضوع ادامه پیدا کرد باید به پزشک مراجعه شود.
راه رفتن روی انگشت پا انواع مختلفی دارد انواعی که از روی عادت این کار را می‌کند علت ناشناخته دارند. دلایل دیگر شامل کوتاه بودن تاندون آشیل، ضعف عضلانی (مخصوصا اگر با فلج مغزی همراه باشد) و بیماری‌های فلج عضلانی مانند دیستروفی ماهیچه‌ای دوشن هستند. راه رفتن روی انگشت پا از نشانه‌های اولیه درخودماندگی نیز محسوب می‌شود.
Wikipedia contributors, "Toe walking," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Toe_walking&oldid=514935742 (accessed December 16, 2012).
برایان ادوارد کاکس (متولد ۳ مارس ۱۹۶۸)، فیزیک‌دان ذرات اهل بریتانیا است. وی عضو انجمن سلطنتی و استاد دانشگاه منچستر است. او روی آزمایش اطلس در برخورددهنده بزرگ هادرونی در سرن واقع در نزدیکی ژنو سوئیس فعالیت می‌کند.
Wikipedia contributors, "Brian Cox (physicist)," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Brian_Cox_(physicist)&oldid=528183404 (accessed December 16, 2012).
الدست (به انگلیسی: Eldest) عنوان دومین جلد از سری رمان فانتزی و حماسی وراثت نوشته کریستوفر پائولینی است که در سال ۲۰۰۵ (میلادی) به چاپ رسید.
برداشت نسخه سینمایی از روی داستان الدست همانند جلد اول سری وراثت یعنی اراگون یک سال پس از اکران آن، ابتدا در سال ۲۰۰۷ مطرح بود اما این موضوع به دلایلی کنسل شد. در سال ۲۰۱۲ یکبار دیگر بحث ساخت فیلم از سر گرفته شد.
یوردان استفانوف یووکوف (۹ نوامبر ۱۸۸۰–۱۵ اکتبر ۱۹۳۷)، نویسنده و داستان‌نویس اهل بلغارستان
آنته کوواچیچ داستان‌نویس و شاعر کروات بود.
کوواچیچ در ۶ ژوئن ۱۸۵۴ متولد و در ۱۰ مارس ۱۸۸۹ بر اثر بیماری سینه پهلو در زاگرب درگذشت.
برخی از آثار کوواچیچ عبارتند از:
بریسینگر ( به انگلیسی Brisingr ) عنوان سومین قسمت از سری رمان فانتزی و حماسی وراثت نوشته کریستوفر پائولینی است که در سال ۲۰۰۸ (میلادی) به چاپ رسید .
ماریا کونوپنیکا بانوی شاعر و داستان‌نویس لهستانی به سال ۱۸۴۲ چشم به جهان گشود و در سال ۱۹۱۰ درگذشت.
وراثت (به انگلیسی Inheritance) عنوان چهارمین و آخرین رمان از مجموعه فانتزی / حماسی وراثت است که در سال ۲۰۱۱ (میلادی) چاپ و توزیع شد.
رولپلاک قطعه‌ای از جنس فیبر یا پلاستیک است و نوعی بند محسوب می‌شود که برای ممکن‌ساختن اتصال پیچ به موادی که متخلخل یا شکننده هستند یا بدون رولپلاک وزن شیء را تحمل نمی‌کنند استفاده می‌شود.Oxford Dictionaries رولپلاک نوعی بَست است که برای مثال به پیچ‌ها اجازه می‌دهد در دیوارهای بنایی‌شده نصب شوند.