moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
در نوشتار مربوط به یادگیری زبان دوم، اغلب همراه تداخل، به اصطلاح «تعمیمِ بیش از حد» نیز اشاره می‌شود که در واقع زیرمجموعة تعمیم است. تعمیم، راهبردی بسیار مهم و فراگیر در یادگیری انسان است. تعمیم دادن معمولاً به معنی استنباط یک قانون، قاعده یا نتیجه از مشاهدة موارد مشابه است. اصل تعمیم را می‌توان با استفاده از مفهوم یادگیری هدفمند بر اساس نظر اوسوبل شرح داد. یادگیری هدفمند در واقع همان تعمیم است: مطالب به منظور یادسپاری معنادار و هدفمند، در مقوله‌های وسیع‌تر گنجانده می‌شوند (تعمیم می‌یابند). بخش عمدة فرایند یادگیری انسان شامل تعمیم است. یادگیری مفاهیم در همان اوان کودکی نیز یک فرایند تعمیم است. کودکی که با انواع مختلف حیوانات آشنا شده است، به تدریج مفهومی تعمیم یافته از «حیوان» در ذهنش نقش می‌بندد. با این حال، همین کودک در مراحل اولیة تعمیم، ممکن است به دلیل آشنایی قبلی با سگ، وقتی اسب را برای اولین بار می‌بیند، مفهوم «سگ» را تعمیم دهد و اسب را سگ بنامد. همچنین تا وقتی که ویژگی‌های مقولة وسیع‌تر «حیوان» آموخته نشود، ممکن است چند حیوان دیگر هم در مقولة «سگ» گنجانده شوند.
در یادگیری زبان دوم، «تعمیم بیش از حد» به فرایندی اطلاق می‌شود که هنگام تعامل زبان‌آموز با زبان دوم اتفاق می‌افتد، یعنی وقتی که یک قاعده یا مطلب خاص- بدون در نظر گرفتن زبان مادری- با زیر پا گذاشتن محدودیتِ قواعد زبانی، به تمام زبان دوم تعمیم می‌یابد. گاهی کودکانی مشاهده می‌شوند که در مرحلة خاصی از یادگیری زبان انگلیسی به عنوان زبان مادری خود، پسوند زمان گذشتة افعال باقاعده (walked، opened) را به تمام افعال تعمیم می‌دهند (goed، flied)؛ تا اینکه می‌فهمند گروهی از افعال، «بی‌قاعده» هستند و “ed” نمی‌گیرند. زبان‌آموزان، در مراحل اولیه و پس از آشنایی اندک با زبان دوم، چنین تعمیمی را در زبان دوم انجام می‌دهند. نمونه‌های رایج در یادگیری زبان انگلیسی به عنوان زبان دوم، عبارتند از افزودن ed به افعال بی‌قاعده و عباراتی مانند “John doesn’t can study” (چون برای منفی کردن جمله، باید فعل کمکی do را قبل از فعل اصلی به کار برد) یا “He told me when should I get off the train” (در بیان غیرمستقیم باید ترتیب عادی کلمات را پس از کلمة پرسشی به کار برد نه ترتیب پرسشی). نمونة تعمیم بیش از حد در زبان فارسی هنگامی است که کودک عبارتی مانند «هوا گرمه، پزیدم!» را به زبان می‌آورد، در حالی که «پختن» در واقع یک فعل بی‌قاعده است. زبان‌آموز که نمی‌داند این قواعد دارای استثناها و محدودیت‌های خاص هستند، آنها را بیش از حد تعمیم می‌دهد. آموزندگان زبان انگلیسی تقریباً در تمام نقاط جهان و صرفنظر از پس‌زمینة زبان مادری خود، این تعمیم بیش از حد را انجام می‌دهند.
انتقال به دو دستة انتقال مثبت و انتقال منفی تقسیم می‌شود. انتقال منفی به نوبة خود شامل دو مقولة تعمیم بیش از حد و تداخل است. تعمیم بیش از حد در یک زبان رخ می‌دهد، یعنی قواعد یک زبان به تمام آن زبان تعمیم می‌یابد. تداخل نیز بین دو زبان رخ می‌دهد، یعنی قواعد یک زبان به زبان دیگر تعمیم می‌یابد.
بسیاری از افراد معتقدند که تنها دو فرایند یادگیری زبان دوم وجود دارد: تداخل و تعمیم بیش از حد. مسلماً این نظر اشتباه است. اولاً، «تداخل و تعمیم بیش از حد»، دو مفهوم متضادِ فرایندهای تسهیل کنندة «انتقال و تعمیم» هستند. ثانیاً، اگرچه آنها در واقع بخشی از فرایندهای تقریباً متفاوت هستند، اما مؤلفه‌هایی اساسی و وابسته به هم در تمام انواع یادگیری انسان هستند و هنگامی که در یادگیری زبان دوم پدیدار می‌شوند، نمونه‌ای از اصول عمومی روانشناسی هستند. تداخل زبان اول در زبان دوم اصولاً شکلی از تعمیم است که در آن تجارب زبان اول در نظر گرفته می‌شود و به طور نادرست در زبان دوم به کار می‌رود. تعمیم بیش از حد، کاربرد نادرست (یا انتقال منفی) مطالب آموخته شدة زبان دوم در بافت همان زبان است. تعمیم به طور کلی شامل انتقال است و انتقال نیز عموماً تعمیم را دربردارد.
بقایای قلعه دربند قاطرچی مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان ماهنشان، بخش مرکزی، دهستان ماهنشان، ۳ کیلومتری غرب روستای ساری آغل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سرتیتان مربوط به دوره سلجوقیان - دوره اشکانیان است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان حومه، ۱۰۰۰ متری جنوب روستای سرتیتان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه عبدالملکی مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان نهاوند، بخش خزل، روستای عبد الملکی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
زیارتگاه چل دختران مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اراک، بخش مرکزی، دهستان امان آباد، روستای انجدان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
کاروانسرای دهدز مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان ایذه، بخش دهدز، شهر دهدز، جنب دادگاه عمومی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه ده بزان مربوط به دوره اشکانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اسدآباد، بخش مرکزی، روستای ده بزان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
رباط ماری کوچک مربوط به دوره صفوی است و در شهر ایوانکی، ۷۶۰۰ متری جنوب غربی ایوانکی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه قره آغاج کلان مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان مشگین‌شهر، بخش مرادلو، دهستان یافت، روستای قره آغاج کلان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
کاروانسرای رضی مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان مشگین‌شهر، بخش ارشق، جنوب شهر رضی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده شاه خراسان هاردنگ مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان لنجان، بخش باغ بهادران، دهستان زیر کوه، روستای هاردنگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه و گورستان خورگام مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در بره سر، ابتدای شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد مسلمین حسین‌آباد مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان نجف‌آباد، بخش مهردشت، دهستان حسین‌آباد، روستای حسین‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه پرچستان ۲ مربوط به دوره عیلامیان است و در شهرستان ایذه، بخش مرکزی، دهستان حومه شرقی، روستای پرچستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه مازواولیاء مربوط به دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان رضوانشهر، بخش مرکزی، روستای سیاه بیل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تپه بیجانه۱ مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، جنوب غربی روستای بیجانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه تصفیه خانه ۳ مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان قره سو، ۲ کیلومتری جنوب غرب روستای ده سواران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه تصفیه خانه ۴ مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان قره سو، ۲۰۰ متری جنوب روستای کهریز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه آجرپزی ۵ مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۱/۲ کیلومتری جنوب شرق روستای حصارسفید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سیاه بید سفلای ۶ مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۱ کیلومتری جنوب شرق روستای سیاه بید سفلا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه تصفیه خانه۱۰ مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان قره سو، ۲/۱ کیلومتری جنوب غرب روستای ده سواران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه چاشت خوره مربوط به دوره اشکانیان -قرون میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تویسرکان، بخش قلقل رود، روستای چاشت خوره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سیاه بید ۱ مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۶۰۰ متری جنوب و جنوب شرق روستای سیاه بید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه ده سواران ۲۳ مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۱ کیلومتری جنوب شرق روستای ده سواران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قبرستان ۲ سیاه بید سفلا مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۵۵۰ متری جنوب روستای سیاه بید سفلا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه تصفیه خانه ۱ مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان قره سو، ۲ کیلومتری جنوب غرب روستای ده سواران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه مراد آواس مربوط به دوران فرادیرینه‌سنگی - دوره نوسنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۷۰۰ متری روستای کیانشهر، از محله‌های حاشیه کرمانشاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه خانی مربوط به دوره قاجار است و در داخل محدوده شهری مسجد سلیمان، محله چهاربیشه، خیابان آیت الله غفاری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قبرستان امامزاده مهدی مربوط به دوره قاجار است و در محدوده شمالی بافت مسکونی هرسین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
برج حیدر سلیمانی مربوط به دوره افشار است و در ندوشن، محله بال گذر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قبرستان برزه مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اسلام‌آباد غرب، بخش مرکزی، دهستان حومه شمالی، ۳۵۰ متری شمال روستای برزه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه کهنه نادری مربوط به دوره افشار است و در شهرستان تایباد، بخش مرکزی، روستای آبقه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
قبرستان سیمانی علیا مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اسلام‌آباد غرب، بخش مرکزی، دهستان حومه شمالی، ۱۵۰ متری جنوب روستای سیمانی علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قبرستان پیر میکائیل مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اسلام‌آباد غرب، بخش مرکزی، دهستان حومه شمالی، ۵۰۰ متری شمال شرقی روستای مله امیرخان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
برج چهاردر مربوط به دوره افشار - دوره زند است و در ندوشن، کشتزارهای شرقی بافت تاریخی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قبرستان کهنه مله امیر خان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اسلام‌آباد غرب، بخش مرکزی، دهستان حومه شمالی، ۲۵۰ متری جنوب روستای مله امیرخان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گورستان عاشقان عابدین مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اسلام‌آباد غرب، بخش مرکزی، دهستان حومه شملی، ۲۵۰ متری جنوب غربی روستای عاشقان عابدین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه استاد رضا مربوط به دوره افشار - دوره زند است و در یزد، محله شاه ابوالقاسم، شرق بقعه شاه کمالیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قبرستان سرخک مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اسلام‌آباد غرب، بخش مرکزی، دهستان حومه شمالی، ۱/۳ کیلومتری جنوب روستای سرخک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قبرستان گورخواجه مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اسلام‌آباد غرب، بخش مرکزی، دهستان حومه شمالی، ۲۰۰ متری شمال شرقی روستای سیمانی سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
رنگرزی کوشک نو مربوط به دوره افشار - دوره زند است و در یزد، خیابان سید گل سرخ، کوچه کوشک نو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
مسجد فیزادان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اصفهان، بخش مرکزی، دهستان کرارج، روستای فیزادان، بافت قدیم روستا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
راهدار خانه هواران مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان ایرانشهر، بخش مرکزی، دهستان نایگون، ۱۹ کیلومتری جنوب روستای اله آباد نایگون واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
برج قلعه دران مربوط به دوره افشار - دوره زند است و در شهرستان کرمان، بخش مرکزی، روستای دران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه زید بن قاسم مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان تفرش، بخش فراهان، دهستان فرمهین، روستای زلف آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
برج کبوتر تندران مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان تیران و کرون، بخش مرکزی، دهستان ورپشت، روستای تندران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مقبره شیخ داوود مربوط به دوره ایلخانی تا دوره پهلوی است و در کرمان، خیابان ابو حامد، کوچه ابو حامد ۲۶ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بقایای قلعه قلتوق مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان زنجان، بخش مرکزی، دهستان قلتوق، چسبیده به جنوب غربی روستای قلتوق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آسیاب آبی شماره ۶ ایوانکی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان گرمسار، بخش ایوانکی، ۸۰ متری شمال جادهٔ آسفالته شهر ایوانکی به دماوند پیچ کلچم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
به همت و توفیق جناب آقای حاج شیخ محمد حسن بیدختی صالحعلی شاه (طاب ثراه) در سیزدهم جمادی الاولی ۱۳۶۸ قمری شروع و در ۱۳۶۹ پایان یافت و بمناسبت تصادف روز شروع آن با روز وفات بانو زهرا بحوض زهرا موسوم شد.
حوض زهرا مربوط به دوره پهلوی اول است و در ۱ کیلومتری شمال شرق بیدخت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد حاج نبی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان گرمسار، بخش ایوانکی، شهر ایوانکی، ضلع جنوبی خیابان اصلی شهر، کوچه شهید غلامرضا ایوانکی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کوره کول پزی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان گرمسار، بخش ایوانکی، دهستان ایوانکی، شرق جاه آسفالته شهر ایوانکی به روستای چشمه نادی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه شهریار فریبرز، یک از بناهای تاریخی شهر تهران است که در دوره پهلوی اول ساخته شده‌است. مالک این بنا شهریار فریبرز یکی از زرتشتیان قدیمی ساکن تهران است. این خانه در یکی از محله‌های زرتشتی‌نشین قدیمی تهران قرار دارد.
این خانه تاریخی در ۲۲ مرداد ۱۳۸۴ با شماره ۱۳۰۷۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
این بنا در خیابان نوفل لوشاتو، کوچه گوهرشاد پلاک ۸۵ قرار دارد.
این ساختمان در دوطبقه ساخته شده‌است و دارای زیر زمین و آب‌انباراست. این بنا دارای دو درب ورودی است، یکی از ضلع شمالی ساختمان از سمت خیابان نوفل لوشاتو و دیگری از ضلع غربی ساختمان از کوچه گوهرشاد است. گچ بری‌های بسیار زیبایی در محل اتصال دیوارها به سقف، بالکنها و در ستون‌ها، ساختمان را تزئین کرده‌است. بخش دیگری از این تزئینات، حجاریهایی هستند که در درب ورودی شمالی ساختمان کار شده‌اند.
بنای کارگاه تهیه گوگرد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان گرمسار، بخش ایوانکی، شهر ایوانکی، انتهای شمال شرق دشت ایوانکی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام کمپانی مربوط به دوره پهلوی اول است و در درگز، خیابان پاسداران ۲، نبش خیابان طالقانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
معماری دست کن سردره مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان گرمسار، بخش ایوانکی، شهر ایوانکی، دشت سردره، غرب جاده تهران به مشهد، جنب آب‌انبار سردره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کوره آجرپزی سنتی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان گرمسار، بخش ایوانکی، غرب شهر ایوانکی، طرفین خیابان شهید بهشتی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
پل راه‌آهن سرتپه (سوادکوه) مربوط به دوره پهلوی اول است و در سوادکوه، محله سرتپه شیرگاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
آسیاب آبی شماره ۵ ایوانکی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان گرمسار، بخش ایوانکی، ۳۰۰ متری غرب جاده شهر ایوانکی به دماوند واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آسیاب آبی شماره ۱ مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان گرمسار، بخش ایوانکی، غرب رودخانه اصلی شهر ایوانکی، داخل زمینهای مزروعی جنوب شهر ایوانکی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
برج و بارو شهر ایوانکی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان گرمسار، بخش ایوانکی، حصار شهر ایوانکی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آسیاب آبی شماره ۴ ایوانکی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان گرمسار، بخش ایوانکی، شمال غرب شهر ایوانکی، شمال پل اصلی جاده تهران، مشهد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
منزل جواهری مربوط به دوره پهلوی اول است و در مشهد، خیابان اندرزگو، کوچه سرشور ۱۳، پلاک ۲۱۱ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بنای میان راهی سردره مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان گرمسار، بخش ایوانکی، شهر ایوانکی، غرب جاده تهران، مشهد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مجتمع دامداری روستای حسین‌آباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان گرمسار، بخش ایوانکی، دهستان ایوانکی، جنوبغرب روستای حسین‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
نمای بیرونی سرای عروس مربوط به دوره پهلوی اول است و در مشهد، خیابان خسروی، حد فاصل چهار طبقه و چهارراه خسروی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
یخچال حاج نعمت قاسمی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان گرمسار، بخش ایوانکی، جنوب شهر ایوانکی، ۱۵۰ متری غرب مسیر رودخانه شمالی جنوبی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
حمام روستای دزک مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان گرمسار، بخش ایوانکی، دهستان ایوانکی، شرق روستای دزک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
منزل نوریان مربوط به دوره پهلوی اول است و در مشهد، کوچه آیت الله خامنه‌ای، روبروی پارک محلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
امامزاده گمنام چنداب مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان گرمسار، بخش ایوانکی، دهستان ایوانکی، داخل روستای چنداب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه و چهار برج گلپایگان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان لنجان، بخش باغ بهادران، خیابان ابوذر غفاری، گردنه وشمند جان، کوی شهید کاوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
منزل دکتر حشمت اعتمادی مربوط به دوره پهلوی اول است و در مشهد، خیابان آزادی، کوچه شهید مهاجر و پسران، پلاک ۷۱۹ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد ناروندی یا مسجد کهنه چرمهین مربوط به دوره قاجاری است. این مسجد تاریخی در شهر چرمهین از استان اصفهان واقع شده و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
منزل شیخ الاسلامی مربوط به دوره پهلوی اول است و در مشهد، میدان شهدا، کوچه شهید هاشمی نژاد، پلاک ۸۷ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
بازار تمبی مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان مسجد سلیمان، بخش مرکزی، دهستان جهانگیری، روستای تمبی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد امام صادق مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان نجف‌آباد، بخش مرکزی، شهر قلعه سفید، خیابان ولی عصر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد خیرآباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان نجف‌آباد، بخش مهر دشت، دهستان اشن، روستای خیرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مجموعه زمین وقفه شترخان مربوط به دوره پهلوی اول است و در نوش‌آباد، مجموعه زمین وقفه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قبرستان چم سیری مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان هرسین، بخش مرکزی، دهستان حومه، ۶۰۰ متری جنوب روستای بابازید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قبرستان قریل مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان هرسین، بخش مرکزی، دهستان حومه، ۶۰۰ متری جنوب عرب روستای متروکه قریل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قبرستان بابازید مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان هرسین، بخش مرکزی، دهستان حومه، محدوده شرق روستای بابازید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آب‌انبار جلک (جمک) مربوط به دوره پهلوی اول است و در یزد، بلوار باهنر، جنب میدان امام حسین، کوچه ابوذر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قبرستان باولین مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان هرسین، بخش مرکزی، دهستان چشمه کبود، حاشیه جنوبی امامزاده باولین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آب‌انبار شماره دو کندر مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان خلیل‌آباد، بخش شش طراز، شهر کندر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۳۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
قبرستان بزن آباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان هرسین، بخش بیستون، دهستان چمچمال، ضلع غربی روستای بزن آباد علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام عرش مربوط به دوره قاجار است و در محلات، خیابان شهید محلاتی، کوچه عرش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پل ۲۲۷ تیر ۱۷ مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان سواد کوه، بخش مرکزی، روستای شوراب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
قبرستان سراب هرسین مربوط به دوره قاجار است و در هرسین، خیابان شهید رجایی، کوچه حقیقی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه دستک علیا ۵ مربوط به عصر مس است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان حومه سرپل، ۲ کیلومتری جنوب دستک علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قل تپه ۱ مربوط به عصر مس است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان دشت ذهاب، ۷۰۰ متری جنوب غرب روستای قلخانچک شاتوتیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه ورکبود مربوط به عصر مس است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان حومه سرپل، ۵۰۰ متری شمال روستای گلم کبود علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پل ۲۳۵ تیر ۱ مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان سوادکوه، نزدیک روستای ورسک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تپه چنارالله قلی ۱ مربوط به عصر مس است و در شهرستان چرداول، بخش هلیلان، دهستان هلیلان، ۴۰۰ متری جنوب شرق روستای چنار الله قلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه چغاخاتون جنوبی مربوط به عصر مس است و در شهرستان ملایر، بخش سامن، دهستان آروزمان، روستای آورزمان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
پل راه آهن سرخ‌آباد مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان سوادکوه، بخش مرکزی، روستای سرخ‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه چال چال مربوط به عصر مس است و در شهرستان هرسین، بخش بیستون، دهستان چمچمال، روستای ده جهانشاه (چال جال) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه پل بزرگ مربوط به عصر مس است و در شهرستان هرسین، بخش بیستون، دهستان شیرز، ۳ کیلومتری غرب روستای شاه آباد سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پل ۲۴۷-تیر۷ مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان سوادکوه، بخش مرکزی، دهستان راستوپی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه مووه دره مربوط به عصر مس است و در شهرستان هرسین، بخش بیستون، دهستان شیرز، ۳/۵ کیلومتری ضلع شرقی روستای چهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه بان برز مربوط به عصر مس - سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان چرداول، بخش هلیلان، ۶۰۰ متری شرق روستای پلکانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پل راه‌آهن مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان سوادکوه، بخش مرکزی، روستای واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
محوطه پریان مینا مربوط به عصر مس - دوره اشکانیان - دوره ساسانیان است و در شهرستان کوهدشت، بخش مرکزی، دهستان گل گل، ۳۰۰ متری غرب روستای پریان مینا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پل دروازه چشمه شورآب مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان سوادکوه، بخش مرکزی، روستای شورآب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه دستک علیا ۳ مربوط به عصر مس - دوره ایلخانی است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان حومه سرپل، ۴۰۰ متری شمال روستای دستک علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قدیم بلوردی مربوط به عصر مس - دوره قاجار است و در شهرستان هرسین، بخش بیستون، دهستان چمچمال، ۱/۵ کیلومتری غرب روستای بلوردی سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پل ۳۱۲-تیر۲ مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان سوادکوه، بخش شیرگاه، محله سرتپه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه و قبرستان شمس‌آباد مربوط به عصر مس - دوره قاجار است و در شهرستان هرسین، بخش بیستون، دهستان شیرز، ۲۰۰ متری جنوب غرب روستای شمس‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پل راه آهن دوگل مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان سوادکوه، بخش مرکزی، روستای دوگل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه کلک مربوط به عصر مس - عصر آهن - دوره اشکانیان - سده‌های میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان دشت ذهاب، ۲۵۰ متری روستای تپانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کینی کل مربوط به عصر مس - عصر برنز است و در شهرستان ملایر، بخش ملایر، بخش سامن، دهستان آورزمان، روستای دره امید علی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پل ۲۷۶-تیر۴ مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان سوادکوه، بین ایستگاه‌های سوادکوه و پل سفید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تپه چغا گز مربوط به عصر مس - عصر برنز است و در شهرستان ملایر، بخش سامن، دهستان آورزمان، روستای لولوهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه دستک علیا ۲ مربوط به عصر مس - عصر مفرغ - است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان حومه سرپل، ۱/۲ کیلومتری شرق و شمال شرقی روستای دستک علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کزآباد B مربوط به عصر مس - عصر مفرغ - عصر آهن است و در شهرستان چرداول، بخش هلیلان، دهستان هلیلان، ۱۸۰ متری شرق شهرک توحید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه چغا کچکینه مربوط به عصر مس - عصر مفرغ - عصر آهن است و در شهرستان چرداول، بخش هلیلان، دهستان هلیلان، ۲/۵ کیلومتری شمال روستای جوب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پل کوچک راه آهن ورسک مربوط به دوره رضاشاه است و در شهرستان سوادکوه، بخش مرکزی، روستای ورسک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
محوطه سرابله ۲ مربوط به عصر مس - عصر مفرغ دوره ایلخانی است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان حومه سرپل، ۱/۲ کیلومتری شمال روستای سرابله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه پلویی مربوط به عصر مس - بریز - هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان ملایر، بخش سامن، دهستان آورزمان، روستای میخواران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۶۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پل ۲۶۸-تیر۱۶ مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان سوادکوه، حد فاصل ایستگاه‌های دوآب و سرخ‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه مله دزگه مربوط به عصر مس - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان دشت ذهاب، جنوب روستای مله دزگه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه پاکل مربوط به عصر مس - مفرغ است و در شهرستان ایلام، بخش مرکزی، دهستان چنار باشی، روستای پاکل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پل راه آهن ۲۳۰-تیر۸ مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان سوادکوه، حد فاصل راه آهن دو گل و ورسک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه بایمله زیفل مربوط به عصر مس - مفرغ است و در شهرستان ایلام، بخش سیوان ، دهستان علیشروان ، روستای زیفل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلمه مربوط به عصر مس - هزاره سوم قبل از میلاد است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان دشت ذهاب، ۱/۵ک متری جنوب غرب روستای قلمه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پل ۲۵۷-تیر۱۰ مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان سوادکوه، حد فاصل ایستگاه‌های‌ سوادکوه‌ و سرخ آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه میترخانه مربوط به عصر مس - هزاره سوم قبل از میلاد است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان دشت ذهاب، ۶۰۰ متری جنوب روستای تپانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه سراب ذهاب ۲ مربوط به عصر مس - هزاره سوم قبل از میلاد - است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان دشت ذهاب، ۶۵۰ متری جنوب غرب روستای سراب ذهاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه دستک علیا ۴ مربوط به عصر مس - هزاره سوم قبل از میلاد - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان حومه سرپل، ۲ کیلومتری جنوب غرب روستای دستک علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شاهوک یا تپه شاوک مربوط به عصر مس - هزاره سوم قبل از میلاد - هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان حومه سرپل، ۶۰۰ متری جنوب شرقی روستای دستک علیا، ۱/۵ کیلومتری شمال غرب روستای سرابله واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.متاسفانه طی سالهای اخیر بارها توسط غارتگران آثار تاریخی حفاری شده است.
تپه بابا شامار مربوط به عصر مس - هزاره سوم و ۲ قبل از میلاد - است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان دشت ذهاب، ۱/۷ کیلومتری جنوب غرب روستای اکبرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه ویس مربوط به عصر مس - هزاره سوم و ۴ قبل از میلاد - سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان دشت ذهاب، ۱/۵ کیلومتری غرب روستای تایشه‌ای واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه داراخان ۲ مربوط به دوره نوسنگی است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان دشت ذهاب، ۴۵۰ متری جنوب شرق روستای تپه داراخان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه کن سخته مربوط به دوره نوسنگی است و در شهرستان چرداول، بخش هلیلان، دهستان هلیلان، ۴ کیلومتری غرب روستای سرچم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه گورجید ۱۱ مربوط به دوره نوسنگی است و در شهرستان چرداول، بخش هلیلان، دهستان هلیلان، ۲/۵ کیلومتری جنوب شرق روستای چشمه ماهی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه درمره مربوط به دوره نوسنگی است و در شهرستان چرداول، بخش هلیلان، دهستان هلیلان، ۲ کیلومتری جنوب روستای چشمه ماهی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه آسیاب ۲ مربوط به دوره نوسنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۱ کیلومتری شرق کیهان‌شهر، از محله‌های حاشیه‌ای شهر کرمانشاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
نخستین دور کاوش در تپه‌های سراب در دهه ۱۳۳۰ آغاز شد، اما چندی بعد متوقف مانده و تکمیل نشد. در تیر ۱۳۹۵ بار دیگر عملیات کاوش در این تپه‌ها از سوی تیمی از باستانشناسان دانشگاه رازی کرمانشاه و دانشگاه کپنهاگ دانمارک آغاز شد که تا اوایل شهریور ادامه داشت. در این دور کاوش اشیای باستانی مانند ابزارهای سنگی، صدف‌های خوراکی، استخوان حیوانات شکار شده مانند گوزن و گاو وحشی مربوط به ۱۳ هزار سال پیش (۱۱ هزار سال پیش از میلاد) کشف شده‌است.خبرگزاری کُردپرس، "قدمت تپه آسیاب کرمانشاه به ۱۱ هزار سال قبل از میلاد می‌رسد"، نوشته‌شده در ۳۰ مرداد ۱۳۹۵؛ بازدید در ۳۰ مرداد ۱۳۹۵.
تپه آسیاب ۱ مربوط به دوره نوسنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورود فرامان، ۷۰۰ متری کیهان‌شهر، از محله‌های حاشیه‌ای شهر کرمانشاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سرکن ۱ مربوط به دوره نوسنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان بالادربند، ۱ کیلومتری جنوب غرب روستای سرکن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۱۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه حصار سفید ۱ مربوط به دوره نوسنگی است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان دورودفرامان، ۱۰۰ متری جنوب غرب روستای حصار سفید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه چم سورک سفلی ۱ مربوط به دوره نوسنگی است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان ویژنان، ۲۱۰ متری غرب روستای چم سورک سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه تازه آباد ۱ مربوط به دوره نوسنگی است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکزی، دهستان چله، ۷۰۰ متری شمال روستای تازه آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه پشت فرودگاه مربوط به دوره نوسنگی است و در شهرستان ملایر، بخش سامن، دهستان حرم رود سفلی، روستای آرته بلاغ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۴۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه دهنو ۲ مربوط به دوره نوسنگی است و در شهرستان ملایر، بخش سامن، دهستان حرم رود سفلی، روستای دهنو آورزمان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه بان کارز مربوط به دوره نوسنگی - دوره اشکانیان - سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اسلام‌آباد غرب، بخش مرکزی، دهستان حومه شمالی، ۱/۳ کیلومتری شمال روستای چفته واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه پایین فرودگاه مربوط به دوره نوسنگی - عصر مس است و در شهرستان ملایر، بخش سامن، دهستان حرم رود سفلی، روستای آرته بلاغ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه مای خان مربوط به دوره نوسنگی - عصر مس - عصر مفرغ است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان حومه سرپل، ۲ کیلومتری جنوب شرق روستای دستک سفلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه سرابله ۱ مربوط به دوره نوسنگی - عصر مس - عصر مفرغ است و در شهرستان سرپل ذهاب، بخش مرکزی، دهستان حومه سرپل، ۴۰۰ متری جنوب شرق روستای دستک علیا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه حسین‌آباد ناظم ۲ مربوط به دوره نوسنگی - کالکلولتیک است و در شهرستان ملایر، بخش سامن، دهستان حرم رود سفلی، روستای حسین آّباد ناظم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قرقا تپه مربوط به دوره هخامنشی - دوره اشکانیان است و در شهرستان زنجان، بخش مرکزی، دهستان بوغدا کندی، ۱/۵ کیلومتری جنوب شرقی روستای سنقر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پل راه آهن کیلومتر ۲۳۳ - جنب تیر۶ مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان سوادکوه، بخش مرکزی، روستای ورسک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلعه کهنه ۱ مربوط به دوره هخامنشی - دوره اشکانیان است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان بالادربند، ۷۰۰ متری غرب روستای قلعه کهنه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه چال دیره مربوط به دوره هخامنشی است، و مرمت آن در - سده‌های میانه و متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان اندیکا، بخش چلو، دهستان للر کتک، ۶ کیلومتری جنوب شرقی روستای کتک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه حاج میرزا محمود ریاب مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان گناباد، بخش مرکزی، روستای ریاب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قبرستان گل آوه مربوط به عصر آهن است و در شهرستان اسلام‌آباد غرب، بخش مرکزی، دهستان حومه شمالی، ۸۰۰ متری شمال غربی روستای برزه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه دهانه فره مربوط به عصر آهن است و در شهرستان بجنورد، بخش گرمخان، دهستان گرمخان، روستای قاضی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۱۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام نوده مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان گناباد، بخش مرکزی، روستای نوده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قورت یاتان مربوط به عصر آهن است و در شهرستان زنجان، بخش مرکزی، دهستان قلتوق، ۳ کیلومتری شمال روستای شیخ جابر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سفید چغا دوده ۵ مربوط به عصر آهن است و در شهرستان کرمانشاه بخش مرکزی، دهستان بالادربند، غرب روستای سفید چغا دوده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آب‌انبارمظفرالسلطان مربوط به دوره پهلوی اول است و در شهرستان گناباد، بخش کاخک، روستای نجم‌آباد (گناباد) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه حسین‌آباد ۱ مربوط به عصر آهن است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان میان دربند، ۲ کیلومتری شمال روستای حسین‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه حسین‌آباد۲ مربوط به عصر آهن است و در شهرستان کرمانشاه، بخش مرکزی، دهستان میان دربند، ۱/۷ کیلومتری شمال روستای حسین‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه گورستان کلک لی مربوط به عصر آهن است و در شهرستان کوثر، بخش فیروز، دهستان زرج آباد، روستای بورستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه پیر مربوط به عصر آهن است و در شهرستان کوثر، بخش مرکزی، دهستان سنجبد شمالی، روستای سقاواز واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بقایای قلعه شیخ الدین مربوط به عصر آهن است و در شهرستان کوثر، بخش فیروز، دهستان سنجبد جنوبی، روستای علاءالدین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آب‌انبار حاج آقا امام مربوط به دوره پهلوی است و در اردکان، بلوار شهید بهشتی، جنب مسافربری مظلوم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گورستان کول گدیک مربوط به عصر آهن است و در شهرستان کوثر، بخش فیروز، دهستان زرج آباد، روستان زناب واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه دکتربهشتی مربوط به دوره پهلوی است و در اصفهان، خیابان شهید بهشتی، کوچه شهید بهشتی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه دیک باشی مربوط به عصر آهن است و در شهرستان کوثر، بخش فیروز، دهستان زرج آباد، روستای بورستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه چیا برز کوچک مربوط به عصر آهن است و در شهرستان گیلانغرب، بخش مرکز ی، دهستان گورسفید، ۶۰۰ متری غرب روستای علیرضاوندی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بیمارستان مسیحی (عیسی بن مریم، England Hospital) یکی دیگر از بیمارستان‌های مسیونری (Christian mission hospitals) کلیساهای انجیلی و تبشیری (تبلیغ دین مسیح) انگلیسی‌هاست که در ۱۲۸۲ خورشیدی (۱۹۰۴ م) ساخته شد. این بیمارستان در اصفهان، خیابان شمس‌آبادی، نبش خیابان عباس‌آباد و پارس جای دارد. سازه آن در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. دو بیمارستان دیگر به همین نام انگلیسیِ "کریستین هاسپیتال" یکی در انگلیس و دیگری در ایالت میسوری آمریکا وجود دارد.
این بیمارستان در زمینی ۱۱۰۰۰ متری که به دست بازرگانی به نام امین الشریعه در محلهٔ تبریزیهای اصفهان برای هیئت مرسلین کلیسای انگلیکان (Church Missionary Society, CMS) خریداری و سند آن به نام انجمن مسیونرهای کلیسایی زده شده بود برپا گردید. مسیونرهای انگلیسی بیمارستان مسیحیان را با ۷۵۰۰ متر زیربنا بر روی آن زمین وقف انجمن کلیسایی انگلیکان کردند. این بیمارستان از شمال به کوچهٔ پارس، از جنوب به عباس‌آباد، از شرق به خیابان شهناز (دوره پهلوی) یا شمس‌آبادی (دوره جمهوری اسلامی)، و از غرب با کلیسای حضرت لوقا همسایه دیوار دیوار می‌باشد.
مسیحیت از ۴۰۰ سال پیش از اسلام به ایران راه یافت. در سال ۹۸۴ خورشیدی شاه عباس دوازده هزار ارامنی را به ایران کوچاند. در ۱۱۷۸ خورشیدی در لندن یک انجمن نیکوکاری به نام فرستادگان (میسیونرها یا مُرسلین) یا با یاری مردم انگلیس بنیادگذاری شد تا در کشورهای واپس‌مانده آموزشگاه، درمانگاه، بیمارستان، و کلیسا بسازند. تاکنون بیش از ۶۰۰۰ مدرسه و ۴۶ به دست این گروه ساخته شده‌است.
در این راه مردم هلند، سوئیس و سوئد نیز به یاریشان شتافتند. آنان در کشورهای دیگری همچون عراق، لبنان، فلسطین، اسرائیل، سودان، مصر و شهرهای یزد، شیراز، کرمان، تهران… دست به برپایی همتافتهای (مجوعه‌های) کالج-کلیسا-کلینیک زدند تا به شیوه‌ای همه‌سودرسان و آبرومند دلها را برای آیین مسیح پذیرا سازند.
انجمن مسیحی شماری کلیسا-کلینیک دیگر نیز برپا کرد. کلیسای شمعون و بیمارستان مرسلین در شیراز، کلیسایی در یزد، توما در تهران، بیمارستان مرسلین در یزد، کلیسایی در کرمان، و یک همتافت (مجموعه) کالج-کلیسا-کلینیک در شهر اصفهان ساخته شد. از این میان در اسپهان بیش از دیگر شهرها کارشان گـُل کرد و مردم همراهشان شدند تا در گوشه گوشهٔ شهر کاشته‌های آن‌ها یکی پس از دیگری به بار نشیند. چیزی نگذشت که مدرسه گارلند جویباره (۱۰۶۸خ)، مدرسه اسقف (کالج اصفهان یا همان دبیرستان ادب، در ۱۲۴۹خ)، دبیرستان دخترانه دوشیزگان (بهشت آئین به دست بانو نوراس آیدین)، کودکستان و دبستان رحمت آئین (به دست بانو آیزِک)، آموزشگاه نابینایان پسرانه نورآئین، آموزشگاه نابینایان دخترانه کریستوفل (به دست ارنست کریستوفل بنیادگذار آموزشگاه‌های نابینایان و خنیاگری (موسیقی) نابینایان در ایران)، بیمارستان مسیحی (۱۲۸۲خ)، کلیسای لوقا (۱۲۸۸)، آموزشگاه پرستاری، آموزشگاه کارآموزی کشاورزی، مرغداری، و گاوداری برای نابینایان، مدرسه کار (در خیابان کاوه)، کتابفروشی گلستان، گاهنامهٔ حضور، زمین فوتبال، خوابگاه دختران (اهدایی میس آیزِک)، و هتل ایران‌تور (به سرپرستی ژان مک‌داول) در سایه‌سار این بوم سر برآوردند.
شاید بودن ارامنه در اسپهان به بخت‌یار شدن این جنبش فرهنگی کمک شایانی نموده باشد. در سال ۱۲۰۸ خ یک گروه از فرستادگان آمریکایی به ارومیه آمد تا کیش مسیح را گسترش دهد. در ۱۲۴۸ کشیش رابرت بروس نیز از انگلیس به اسپهان پای گذاشت که راهی هندوستان گردد ولی در اسپهان ماندگار شد تا به یاری گرسنگان خشکسالی سال ۱۲۵۰ بشتابد. او به گوشه و کنار جهان نامه‌نگاری کرد و پول و خوراک برای درماندگان اسپهان گردآوری نمود. رابرت بروس در آن زمان بیش از هفت هزار لیره استرلینگ را به سوی مردم قحطی زده سرازیر نمود و هزاران ایرانی را از مرگ رهاند. بروس ناصرالدین شاه را در انگلستان آنچنان پخت که او آزادی مذهب را در ایران جا بیندازد و در در سال ۱۲۵۸ خ کشیش هُرنِلی که یک پزشک اسکاتلندی بود را رهسپار اسپهان کند. او انجمن مسیونرها را در اسپهان پایه‌ریزی نمود و در کلیسای حضرت پولس که بروس آن را در کوی سنگتراشها ساخته بود به گسترش آیین مسیح پرداخت.
پس از بازنشسته شدن هرنلی انجمن کلیساهای اسقفی انگلیکان در ۱۲۷۳ یک پزشک جوان، خوشرو و پر جنب و جوش به نام دونالد کار (Dr. Donald Carr) را به جلفای اسپهان فرستاند تا در قلمرو کلیسای حضرت پولس به درمان بیماران بپردازد. او با پای پیاده یا سوار بر الاغ خود را به اسپهان می‌رساند.
دکتر کار با همکاری دوشیزه مری بـِرد (Miss. Mary Bird) دو درمانگاه در جلفای اسپهان گشودند ولی با ناسازگاری نیروهای بومی روبرو شدند. سپس به جویباره که مردم آن یهودی بودند رفتند تا درمانگاه دیگری باز کنند ولی آن هم بسیار زود بسته شد. آن‌ها سرانجام با پیگیری و پافشاری توانستند دستگاه دیوانسالار کشور را پذیرای خود کنند. در ۱۲۷۶ خورشیدی نخستین بیمارستان زنان در ایران به ریاست خانم دکتر املینا استوارت (Emmelina Stuvart) در جلفای اسپهان ساخته شد. در سال ۱۲۸۳ بیمارستان زنان و دو سال پس از آن بیمارستان مردان از جلفا به ساختمان بیمارستان مسیحی در خیابان شهناز جابجا گردید.
سرگذشت "بیمارستان مسیحی" اسپهان را باید در سرگذشت "بیمارستان بغوسخانیان" اسپهان نگریست. در واپسین سال‌های سدهٔ نوزدهم مسیحی ارمنی‌های جلفای اسپهان که در جنوب زاینده‌رود زندگی می‌کردند از روی دسترسی نداشتن به درمانگاه و پزشک (همهٔ حکیم‌باشی‌ها و عطاریها در آنسوی رودخانه و درون شهر اسپهان بودن و جلفا بیرون شهر بود) اراده می‌کنند که برای خود درمانگاهی دست و پا کنند. در ۱۲۷۸خ یکی از خلیفه‌های کلیسای جلفا به نام ماقاکیا درونیان فراخوان کمک‌های مردمی برای ساخت درمانگاه را می‌دهد. کمک‌هایی از ارمنیهای اسپهان و هندوستان (کلکته، بنگال و مومبای) می‌رسد. در سال ۱۲۷۹خ درمانگاه ساخته می‌شود. هشت سال پس از آن بازرگانی ارمنی به نام هوسپ بغوسخانیان که در هندوستان به دادوستد و ساختن کنف سرگرم بود هرچه اندوخته داشت سرمایه می‌کند تا به درمانگاه کمک شود. پس کشیش کاراپت تومیکیان و هارتون آبکاریان پزشکان دیگری همچون دکتر راندولف (Dr. Randolf)، داروسازی به نام جانجیکیان (K. Janjikian) و دکتر دونالد کار (Dr. Donald Carr) را از بریتانیا به اسپهان فرامی‌خوانند. با آمدن این گروه جنبش جان تازه‌ای می‌گیرد. "سیمون" خانهٔ خود را و سپس کلیسای وانک باغ‌های پیرامون خود را به دست پزشکان می‌سپارد تا بیمارستان هوسپ بغوسخانیان برپا گردد.
"دکتر کار" که زمینه را برای کار هرچه بیشتر آماده می‌بیند در اندیشهٔ ساخت بیمارستانی دیگر در شمال زاینده‌رود و در میانهٔ شهر اسپهان می‌افتد. آن‌ها بخش مردان و سپس بخش زنان بیمارستان جلفا را به این سوی رودخانه جابجا می‌کنند تا هستهٔ نخستین بیمارستان مُرسلین پی‌ریزی شود.آرام آلچوجیان، تاریخچه تأسیس بیمارستان هوسپ بغوسخانیان، ترجمه دکتر آندرانیک میناسکان، ۱۹۵۶
در آغاز (۱۲۸۳خ)، بازرگانی به نام امین الشریعه که خانه خود را آموزشگاهی برای اسقف تامسون نموده بود باغ جو کاری شده‌ای به بزرگی یازده هزار متر در کوی تبریزیها (عباس‌آباد) را به در خواست انجمن فرستادگان انگلیکان خریداری نمود تا بیمارستان جلفا بدانجا آورده شود. دکتر دونالد کار، بانو مری بِرد و اسقف تامسون این جابجایی را به سرانجام رساندند و نام آن را بیمارستان مسیحی (Christian hospital) گذاشتند.
ساختمان نخستین بیمارستان مسیحی دربر گیرنده یک بخش زنان، یک سالن کوچک و یک آشپزخانه و رختشوخانه ساده بود. درگاه آمد و شد به بیمارستان در نبش کوچه پارس بود که به یک هشتی باز می‌شد. سپس راه شرقی به بخش مردان و راه جنوبی به خرند (حیاط) باز می‌شد. در سال‌های پسین کنار هشتی درمانگاه چشم‌پزشکی ساخته شد و دکتر غلامحسین فروغی به درخواست بنیاد کریستوفل چشم‌پزشکی بیمارستان را راه‌اندازی کرد. نمونه‌ای دیگر از دشواری آن روزگار این بوده که دکتر کار خودش از بوشهر دستگاه پرتونگاری ایکس را بر بار شتر نهاده و به اسپهان آورده‌است.
بیمارستان مسیحی، در سال ۱۲۸۴ خورشیدی با راه‌اندازی بخش زنان در بال جنوبی و کنار خیابان عباس‌آباد گسترش یافت و دوبخشه شد (بیمارستان مردان و بیمارستان زنان). در آن زمان بیمارستان دارای دو ساختمان دو طبقه در سوی شمالی، دو سالن و دو اتاق کوچک شد و در بقیه زمین یک زیست‌بوم سرسبز درخت و گل‌کاری شد. پهنهٔ بیمارستان نزدیک ۱۱ هزار مترمربع و زیر ساخت آن ۷۵۰۰ متر مربع و بقیه فضای سبز و دو خانه بود (خانه دکتر پانت و دکتر کار). علی همدانیان، حسین هراتی، اشراقی، کاشفی، محمدجعفر کازرونی، اصغر میرزا، و صارم‌الدوله نیز به این جنبش نیکوکاری پیوستند. پزشکان، ماماها و پرستارانی همچون میس میلز، میس برگ، میس هِن از کشورهای گوناگونی مانند انگلیس، کانادا، آلمان، و استرالیا در این بیمارستان به درمان بیماران می‌پرداخته‌اند.
خیابان شهناز در آن سال‌ها کوچه باغی باریک و کالسکه رو بود که در روند پهن‌سازی و آسفالت نمودن آن نمای باختری (شرقی) بیمارستان که بـَرِ خیابان شهناز بود درون خیابان افتاد و به دستور شهرداری ویران شد. سپس ساختمان نویی به جای آن ساختند و دو بخش مردان و زنان را به هم پیوستند که امروزه در میان آن دو درب اصلی و راهروی ورودی بیمارستان ساخته شده‌است. سوی دیگر خیابان عباس‌آباد زایشگاهی بود که بعدها بخش درمان کچلی با رادیوتراپی به آن افزوده شد و زایشگاه به بیمارستان آورده شد.