moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
هواپیمایی که به عنوان هواپیمای سقوط کرده‌استفاده شد، اگرچه یک بوئینگ ۷۷۷ خوانده می‌شد، ولی در حقیقت یک لاکهید ال-۱۰۱۱ بود که توسط تاچ استون و ای‌بی‌سی خریداری شده بود. هواپیما تکه‌تکه شده بود و آن‌ها مجبور شدند تکه‌های هواپیما را به هاوایی منتقل کنند. تهیه‌کنندگان نگران بودند که ممکن است نوع واقعی هواپیما شناسایی شود.
موسیقی لاست توسط مایکل جیاچینو ساخته و به وسیلهٔ ارکستر هالیوود استودیو اجرا گردیده‌است. موسیقی مجموعه عمدتاً تم‌هایی تکرار شونده را شامل می‌شود که موضوع آن‌ها را رخدادها، مکان‌ها و شخصیت‌های مختلف تشکیل می‌دهند. جیاچینو در ساخت موسیقی مجموعه از صدای سازهای ابداعی و نا متعارفی چون نواختن بر قطعات آویزان مخزن سوخت هواپیما استفاده کرده‌است.
فیلمبرداری لاست در اوآهو در هاوایی و توسط دوربین‌های ۳۵ میلی‌متری پاناویژن انجام گرفت. فیلمبرداری قسمت اول سریال، در شمال غربی ساحل ماکولئیا در هاوایی انجام شد.
قسمت‌های غار در فصل اول، در لوکیشن‌های غیرواقعی (ماکت) ساخته شد و فیلم‌برداری آن توسط شرکت زیراکس انجام شد. محل فیلم‌برداری یک انبار بود. جایی که از بعد از اخراج گستردهٔ کارکنان در سال ۱۹۹۹ خالی شده بود.«رازهای لاست کشف شد!». ای! آنلاین
قسمت‌هایی که از زندگی افراد قبل از سقوط حکایت داشت، در مناطق مختلف دنیا از قبیل نیویورک، کالیفرنیا، عراق و استرالیا فیلم‌برداری شده‌اند.
پخش چهارمین فصل این مجموعهٔ تلویزیونی از ۳۱ ژانویه ۲۰۰۷ آغاز شد. قرار بود که این فصل شامل ۱۶ قسمت باشد که به خاطر اعتصاب اصناف نویسندگان آمریکا فقط ۸ قسمت آن ساخته شد. سپس قسمت‌های دیگری نیز ساخته شد و پخش قسمت‌های ۹ به بعد آن از ۲۴ آوریل ۲۰۰۸ شروع شد. فصل چهارم کلاً ۱۴ قسمت داشت که دو قسمت انتهایی آن به‌طور پیوسته در تاریخ ۲۹ مه ۲۰۰۸ نمایش یافتند.
در مه ۲۰۰۷ اعلام شد که فصل‌های چهارم، پنجم و ششم این سریال پخش خواهد شد و تا مه ۲۰۱۰، ۱۱۷ قسمت از آن تولید می‌شود. در فصل ششم مدت زمان هر قسمت به یک ساعت افزایش یافت.
پخش در ایران:سه فصل از این مجموعه اوایل بهمن ۸۹، با دوبله فارسی توسط مؤسسه قرن ۲۱ و پارس ویدئو عرضه شد. به دلیل تأخیر در دوبله فیلم و عدم استقبال مردم شرکت پارس ویدیو دوبله این مجموعه را متوقف کرد
نقش‌ها به ترتیب حضور.
این مجموعه مورد استقبال فراوان مردم و منتقدان قرار گرفت؛ فصل‌های دوم و چهارم این مجموعه امتیاز ۱۰۰٪ را از منتقدان راتن تومیتوز گرفتند و فصل‌های اول، سوم، پنجم و ششم به ترتیب امتیازات ۹۳٪، ۸۶٪، ۸۸٪ و ۷۰٪ را ازآن خود کردند که به نوع خود امتیازات بالایی هستند و این سریال را جزء برترین سریال‌های راتن تومیتوز قرار می‌دهند. فصل اول این مجموعه امتیاز ۹۴٪ را از کاربران راتن تومیتوز کسب کرد و کاربران به‌طور میانگین به این سریال امتیاز ۹۰٪ را داده‌اند. همچنین فصل اول این مجموعه در متاکریتیک امتیاز ۸۶٪ را از منتقدان و ۹٫۲ از ده را بنا به نظر کاربران دریافت کرده‌است. فصل‌های چهارم و پنجم در همین سایت به ترتیب امتیاز ۸۷٪ و ۷۸٪ را از منتقدان و ۸٫۶ از ۱۰ را بنا به نظر کاربران به دست آورده‌اند.
این سریال در سایت Tv.com امتیاز ۹٫۱ را با بیش از ۴۷ هزار رأی به دست آورده‌است. ناگفته نماند این سریال به انتخاب مجله تایم به عنوان برترین سریال تاریخ برگزیده شد.
در IMDB
یاسر سیروان (زاده ۱۹۶۰ در دمشق، سوریه) استادبزرگ شطرنج اهل ایالات متحده آمریکا و ۴ دوره قهرمان شطرنج این کشور است.
یاسر سیروان موفقترین بازیکن نسل جدیدی از جوانان آمریکایی است که امتیازش را به تراز بین‌المللی رسانده‌است. در دمشق زاده شد و خانواده اش در همان اوان که پسرک کوچکی بود به ایالت کالیفرنیا مهاجرت نمودند و همچون بسیاری دیگر، بر اثر تبلیغات و هیاهوی بازی فیشر و اسپاسکی به بازی شطرنج کشیده شد و از همان سنین کودکی به طور جدی بدین ورزش پرداخت. کامیابیها خیلی زود به سراغش آمدند. در سال ۱۹۷۹ برنده جایزه قهرمانی جوانان جهان شد و اولین درجه استادی بزرگ را در لون پاین کسب کرد. در سال ۱۹۸۱ مشترکاً قهرمان آمریکا شد و در ۱۹۸۶ بتنهایی به این مقام رسید؛ و در سال ۱۹۸۰ کورچنوی را شکست داد، در المپیک شطرنج سال ۱۹۸۲ کارپف و در ۱۹۸۶ کاسپارف را مغلوب کرد. آرزو نهاییاش کسب عنوان قهرمانی جهان است و بهترین مقامی که تاکنون توانسته کسب کرده نفر دهمی مسابقات انتخابی ۱۹۸۶ بوده‌است. مشکل یاسر – مردی با علایق بسیار که شیفته زندگی در بهترین حالاتش است –آنست که چگونه این آرمانهای حرفه‌ای، بدور از گرایش‌های بیمارگونه و افراطی بابی فیشر، سامان دهد. در اواخر دهه ۱۹۸۰ شواهد حاکی از این بودند که وی از نظر موقعیتی، به ده نفر برتر جهان شطرنج نزدیکتر شده‌است. یاسر، به خلاف فیشر، از شخصیتی طبیعی و عادی برخوردار است و در هر تورنمنتی که شرکت جسته نماینده خوبی برای آمریکا بوده‌است. چندی پیش وی در هستینگز، انگلستان بازی کرد و نمایشی در مقابل ۲۵ دانشجوی جوان در باشگاه شبانه لندن ترتیب داد. قبل از بازی اصرار داشت که با حریفش دست دهد و برای همه در آنها در آخر بازی جمله‌ای دلسوزانه در چنته داشت. یاسر در مقابل جوانی که داشت شیرینی می‌خورد و نمی‌توانست با او دست دهد، مکثی کرد، تبسمی نمود، چشمانش را بست و دستهای او را فشرد، بعد دستانش را پاک کرد و به بازی پرداخت. اما آنچه از یاسر می‌توان آموخت شطرنج پوزیسیونی قدرتمند – نمونه‌ای از روش آمریکایی- است. همچون روشوسکی و پیلز بری وی نیز با گشایش‌های راهبردی آغاز می‌کند. گشایش مورد دلخواه وی سیستم انگلیسی است که به خاطر انعطاف‌پذیری و ویژگی‌های نا مشخص آن در میان استادان شطرنج رواج دارد. سیروان تمایل دارد که سیستم انگلیسی را برای کسب فضا در جناح وزیر بکار برده سپس از جناح دیگر از خطوط عقب به جناح شاه حمله‌ور شود. این یک استراتژی قوی است اگر همه‌جانبه در آن دقت شود و سیروان از جمله کسانی است که آن را خوب بکار می‌برد.
بازیهای بین‌المللی سال ۱۹۸۰ نشان داد که سیروان بعد از فیشر بزرگ‌ترین بازیکن آمریکا است. جایزه اول را مشترکاً با براون – سه بار قهرمان آمریکا – تصاحب کرد، با سه بازی باقی‌مانده به درجه استادی بزرگ رسید و کورچنوی را حذف کرد.
امانوئل لاسکر (۱۹۴۱–۱۸۶۸)، فیلسوف، ریاضیدان (دکترای ریاضیات)، استاد بزرگ و یکی از قهرمانان شطرنج بود. او جزو پنج بازیکن برتر تاریخ شطرنج است.
امانوئل لاسکر در ۲۴ دسامبر سال ۱۸۶۸ در شهر برلینچن پروس آلمان (اکنون لهستان) متولد گردید. لاسکر را که به مدت ۲۷ سال مقام قهرمانی شطرنج جهان را مقتدرانه در اختیار داشت، پدر و بنیانگذار روان‌شناسی شطرنج می‌نامند.
آخرین پیروزی بزرگ وی تصاحب جایزه سوم در مسکو در سن ۷۰ سالگی بسال ۱۹۳۶ می‌باشد.
وی در پیکارهایش بیشتر به فکر به وجود آوردن وضعیت‌هایی ناخوشایند برای حریف بود تا کسب برتری! تا جایی که حاضر بود برتری‌های کمی و کیفی را فدای این اندیشه کند. شاید اگر بازیهای وی را با کامپیوتر بررسی کنیم وی اغلب دارای وضعیت‌های ناخوشایندی است؛ ولی علاوه بر قدرت وصف ناشدنی وی در فن دفاع، تأکید وی بر شناخت روان‌شناسی و خلقیات حریف قبل از بازی را می‌توان مهم‌ترین علت موفقیتش دانست. بدین رو عده‌ای از استادان معتقد بودند اگر در بین بازی حریفان لاسکر را عوض کنیم وی شکست‌های سختی را متحمل خواهد شد. عده‌ای دیگر نیز سبک بازی او را «قدم زدن در لبه پرتگاه» نامیدند!
لاسکر در زمان حیات خود با «آلبرت اینشتین» مرادوات و مکاتبات بسیاری داشته‌است.
لاسکر اغلب مدت زندگیش را در برلین به‌سر برد اما دوران پیری ابتدا به مسکو مهاجرت کرد. او مدت ۲۷ سال (۱۹۲۱–۱۸۹۴) قهرمان جهان بود و طول عمر قهرمانی اش استثنائی است.
اولین درخشش او قربانی دو فیل در ۱۸۸۹ و آخرین پیروزی بزرگ او تصاحب جایزه سوم در مسکو بسال ۱۹۳۶ و در زمانی که به سن ۷۰ سالگی می‌رسید. با وجود موفقیت‌های بیشمار او در مسابقات و تورنمنت‌ها، سبک و روش او بحث‌انگیز و پر رمز و راز باقی‌مانده‌است. با نگاهی اجمالی در می‌یابیم که لاسکر استراتژیست خوبی بود که بازیش از بعد تاکتیکی والائی برخوردار بود و بعلاوه از یک آخر بازی عالی سود می‌برد و بهر حال از شانسهای تصادفی در بازیهای انحرافی لذت می‌برد. حتی این نظر وجود داشت که تعصب لاسکر به سیگارهای قوی عملی به منظور از پا درآوردن حریفانش بوده‌است. در اغلب بازیهایش به لحاظ درک پوزیسیونی و استراتژیکی شطرنج از حریفانش پیش می‌افتاد و در اغلب اوقات از وقت مقرر بازی خودش جلوتر بود تسلط او بر خانه‌های ضعیف، بازی در خانه‌های دور افتاده و تغییر جریان حمله بین دو پیاده جلو رفته قبل از فرمول بندی این عقاید در کتاب کلاسیک ابتدائی، روش من نیمزویچ با موفقیت بانجام رسیده بود. لاسکر مبانی و اصول اشتاینیتز را بکار برد و آن‌ها را برای ستیز و زد و خورد عملی در تورنمنت و مسابقه‌های شطرنج مورد اصلاح قرار داد لاسکر دارای بنیه و طاقت استثنائی بود و خونسرد و فعال با اغلب بازیهای بحرانی برخورد می‌کرد.
شهرت و آوازه «جادوی سیاه» او از آنجا برخاست که توانست خودش را به‌عنوان یک شخصیت قویتر و محکم تر از رقیبش در تعدادی از بازیهای بسیار دشوار به اثبات برساند:
برای مثال در پیروزیش بر شلختر در بازی فینال مسابقه سال ۱۹۱۰ که لاسکر باید برای حفظ عنوان قهرمانی جهان پیروز می‌شد، در پیروزیش بر کاپابلانکا در سن پترزبورگ در سال ۱۹۱۴ که جلوتر از رقیب اصلی اش جایره اول را بدست آورد، و در بازی دوم از مسابقه سال ۱۹۰۸ با تاراش خوش درخشید. در تمام این پیروزی‌ها، لاسکر مهارتش را در تحت فشار قرار دادن حریفانش نشان داد به نحوی که آن‌ها نتوانستند بهترین بازیهایشان را ارائه نمایند.
توان و استقامت او همچنین از سابقه خوبش در دور آخر بازی‌ها و تکرار تحلیل و بررسی رقیبانش در نیمه دوم یک تورنمنت آشکار می‌شود برای مثال در هستینگز ۱۸۹۵ و سه تورنمت سن پترزبورگ در سال ۱۸۹۶ و ۱۹۰۹ و ۱۹۱۴.
از لحاظ تئوری، تمام بازیهای شطرنج از ارزش یکسانی برخوردار هستند و پیروزی در دور نخست همان ارزشی را دارد که پیروزی در دور پایانی. اما در تمرین این چنین نیست.
برای مثال در تورنمنت‌های سیستم سوئیسی، بازیکنان با حساب مشابهی در مقابل حریفانشان قرار می‌گیرند و یک شروع ضعیف یا یک باخت در دور میانی می‌تواند با پیروزی روی حریفان ضعیفتر در دور پایانی جبران گردد. پیروزی در دورهای نهائی و به ویژه در مسابقه آخر در حقیقت بار مضاعفی را حمل می‌کند زیرا سرنوشت جایزه را تعیین می‌نماید.
لاسکر در طول زندگیش نشان داد که اهمیت مراحل پایانی بازی را در تمام بازی‌ها و تمام تورنمنت‌ها دریافته‌است. در مراحل شروع یک مسابقه هر بازیکنی برای نتیجه بهتر می‌جنگد اما وقتی بازی به پایان خود نزدیک می‌شود بعضی از بازیکنان علاقه یا اعتماد بنفس خود را از دست می‌دهند. در حالیکه دیگران در جدال و ستیز برای دست یابی به یکی از مکانهای بالای جدول به تحمل فشار عادت کرده‌اند. در چنین موقعیتی بازیکن قوی و با تجربه راه دستیابی به موفقیت را می‌داند.
توانائی او در حفظ تعادل خودش در تمام طول تورنمنت یا مسابقه یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های لاسکر بود.
لاسکر حد نصاب بینظیری در نتایج مسابقات داشت، ۱۹ پیروزی ۲ مساوی و تنها یک باخت به کاپابلانکا که به‌عنوان جانشین او قهرمان جهان شد و کاپابلانکا هم قهرمانی را در سال ۱۹۲۷ به الخین واگذار کرد که تا مرگ، نزد خود قهرمانی را حفظ کرد. این موضوع تا حدی به علت مهارت او در انتخاب حریفانش بود. طی سالهای ۱۹۱۴–۱۹۰۰ او سه بار با حریف ضعیفی چون یانوسکی که حامی ثروتمندی داشت مبارزه کرد در حالیکه رقیبان خطرناکی همچون ماروژی، آکیبا روبنشتاین، خوزه رائول کاپابلانکا برای مبارزه وجود داشتند.
اما از نتایج مسابقات، مهارت بیش از حد او را در جنگ تن به تن می‌توان دریافت. برجسته تر از همه پیروزی ۰–۸ بر مارشالو یانوسکی و ۰–۶ بر بلک برن است.
لاسکر اولین استاد شطرنج بود که به‌طور جدی سعی کرد بازی شطرنج را به‌عنوان یک حرفه مطرح سازد. اما مردی که سوداگر سرسختی برای دادن نمایش با دستمزد بالا بود دو بار از لحاظ مالی ورشکست شد. بار اول به دلیل تورم سالهای دهه ۱۹۲۰ و بار دوم به علت به قدرت رسیدن نازی‌ها.
در سالهای آخر دهه ۱۹۲۰ او به‌طور جدی تحصیل ریاضیات را شروع کرد و بخاطر کار روی جبر محض موفق به دریافت دکترا شد و مورد تشویق انیشتن قرار گرفت.
به‌طور تفریحی روی فلسفه کار کرد زیرا بحث کردن را به تجزیه و تحلیل حرکات شطرنج ترجیح می‌داد. در دستیابی ساده اش به گشایش‌ها لاسکر روشی را بنیان نهاد که به‌وسیله از جانشینانش که عناوین جهانی دارند دنبال شد از جمله خوزه رائول کاپابلانکا، تیگران پتروسیان و آناتولی کارپف که او یک خط اصلی را برای دستیابی به این شگرد در مراحل ابتدائی برگزید. همچنین نحوه کاربردش از دفاع فرانسوی با مهره سفید، برتری ایده‌های زیر را نشان می‌دهد:
یک اشکال چنین روش غیر کتابی با مهره سفید، نحوه مقابله آن با دفاع سیسیلی c5 e4 1.
مهم‌ترین خانه‌های مجاور مورب و دفاعی که بیشتر از تمام گشایش‌ها تجزیه و تحلیل شده‌است. اما لاسکر در سالهای بعدی عمرش از عهده آن نیز برآمد. به هنگام بازی با مهره سیاه، او به گسترش سریع ساده با حداقل حرکت پیاده‌ها توجه نشان داد. درست نظیر دفاع لاسکر مقابل گامبی وزیر:
مطئناً چنان‌که مورد تأیید معیار محاسباتی الو نیز هست او در زمره شش نفر قهرمانان برجسته جهان در طول تاریخ قرار دارد. او در ردیف شطرنجبازان مدرن و به‌عنوان بزرگ‌ترین نماینده شطرنج عملی درجه‌بندی شده‌است.
سرانجام مبارز واقعی عرصه شطرنج در سن ۷۳ سالگی در شهر نیویورک ایالات متحده آمریکا درگذشت.
تونی مایلز با نام کامل آنتونی جان مایلز (۲۳ آوریل ۱۹۵۵ - ۱۲ نوامبر ۲۰۰۱) استادبزرگ شطرنج انگلیسی و از قهرمانان جهان بود.
اُشنَویه یکی از شهرهای استان آذربایجان غربی است که در قسمت جنوبی این استان قرار دارد. این شهر مرکز شهرستان اشنویه است.
کشورهای ترکیه و عراق در شمال و غرب این شهر قرار دارند. شهر اشنویه از شهرهای تاریخی ایران به‌شمار می‌رود.
مهم‌ترین آثار تاریخی آن سنگ‌نوشته کله‌شین (به ارتفاع ۱۷۰ سانتی‌متر و به دو زبان اورارتویی و آشوری حک گردیده که متعلق به سده هشتم پیش از میلاد) می‌باشد که گفته می‌شود نهصد سال قبل از بنای تخت جمشید به دستور ایشپونیا پادشاه اوراتور در ارتفاعات غربی شهرستان در مرز با عراق نصب گردیده‌است. این شهر در ساعت ۲:۴۵ دقیقه بامداد روز ۱۱ مرداد ۱۳۶۷ هجری خورشیدی و سه روز بعد از پذیرش قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت از سوی رهبر وقت ایران، توسط حزب بعث عراق با گاز خردل بمباران شیمیایی شد که موجب مصدومیت ۲۱۶۰ تن از مردمان شهر شد.
اشنویه با ارتفاعی حدود ۱٬۵۰۰ متر، در منطقه‌ای کوهستانی در ۲۷٫۵ کیلومتری شمال غربی نقده، کنار رود گادر و سر راه ارومیه به پیرانشهر قرار دارد.
شهر اشنویه در غرب استان آذربایجان غربی قرار دارد و یک شهر ارتباطی مهم در جنوب غربی استان محسوب می‌شود که مرکز استان و شهر ارومیه را به شهرستان پیرانشهر (بازارچه مرزی تمرچین و مرز ترانزیتی حاج عمران) با فاصله ۷۲ کیلومتری متصل می‌کند.https://www.oshnavieh-ag.ir/fa/wagov/aboutostanhttp://haje.ir/newsdetails.aspx?itemid=17581
در این شهر، زبان کردی به‌عنوان زبان گفتاری و زبان فارسی به‌عنوان زبان آموزش و نوشتار رسمی، مورد استفاده قرار می‌گیرند.
ناحیه‌ای که شهر اشنویه در آن قرار دارد، دارای پیشینه‌ای طولانی است. آثار به دست آمده از تپه دینخواه و کوه‌های بزرگ و کوچک زینت آلات و گورهای متعددی مربوط به به هزاره‌های پیش از میلاد به دست آمده‌است. جغرافی‌نگاران سده‌های آغازین اسلامی، اشنویه را شهری کوچک در سرزمینی حاصل خیز معرفی کرده‌اند. اشنویه که از دیرباز مسکن کردها موسوم به هزبانیان بود، تا سده‌های بعد همچنان آبادانی خود را حفظ کرد. هزبانیان از مراتع اطراف آنجا، برای نگهداری احشام خود بهره می‌جستند. تیره‌ای از آنان نیز که روادیان (کرد) نامیده می‌شدند، در ارمنستان سکنی گزیدند (کسروی، شهریاران…، ۱۴۸). روادیان که در آذربایجان و کردستان نفوذ داشتند، در سده ۲ ق از اطاعت عباسیان سرباز زدند و چندی حکومت مستقلی به رهبری علی فرزند صدقه در آذربایجان به وجود آوردند. آنان ارومیه را مرکز فرمانروایی خود قرار دادند و شهرهای اشنویه، خوی، سلماس، لاجان (پسوا) و سلدوز را در اختیار داشتند. پس از آن، به ویژه در سده‌های ۷ و ۸ ق، ولایات ارومیه و اشنویه از سرنوشتی یکسان برخوردار بوده‌اند. در عهد فرمانروایی اتابکان در سال ۶۰۲ق نبردی میان سپاهیان اتابک ابوبکر (فرمانروای عراق و آذربایجان) و علاءالدین (اتابک مراغه)، روی داد. علاءالدین که توان نبرد نداشت، پیشنهاد صلح کرد و یکی از دژهای خود را به ابوبکر واگذاشت و در مقابل، ابوبکر نیز حکومت اشنویه و ارومیه را به وی سپرد.
در زمان ابن حوقل کردها در آنجا مسکن داشتند و در قرن چهارم از آن شهر و از آبادی‌های اطراف آن چارپایان و مواشی به موصل و بلاد بین‌النهرین صادر می‌گردید. خاک آن به حاصلخیزی و مراتع آن به خرمی شهرت داشت. یاقوت که آن شهر را دیده از باغ‌های زیبای آن سخن می‌گوید.
در سال ۱۹۰۹ میلادی برابر با ۱۲۸۷ ه‍. ش، عثمانی‌ها با تمام قدرت نظامی خود اشنویه را تسخیر کرده و مردم آن را کشتار نمودند، وجود عثمانی‌ها و روس‌ها در این منطقه ضرر و زیان جانی و مالی فراوانی برای مردم اشنویه در پی داشت. پس از روس‌ها نوبت آشوری‌ها رسید که به شهر هجوم بیاورند که به زنان و کودکان نیز رحم نکردند، بدنبال جنگ آشوری‌ها و روس‌ها قحطی بزرگی به وجود آمد و مردم از وحشت و قحطی و فرط گرسنگی به طرف عراق (موصل و کرکوک) حرکت کردند؛ بدنبال این وقایع از ۱۳ هزار نفر مردم شهر اشنویه در آن زمان، تنها چندصد تن باقی ماندند.
مهم‌ترین جاذبه طبیعی اشنویه، دره چلاشی است و ستون کله شین و کتیبه کله‌شین از مهم‌ترین آثار تاریخی به جا مانده در این شهر به‌شمار می‌آیند.
شهر اشنویه به عنوان مرکز شهرستان اشنویه در مختصات جغرافیایی ۴۵ درجه و ۵ دقیقه طول شرقی و ۳۷ درجه و ۲ دقیقه عرض شمالی در ارتفاع ۱۴۰۰ متر از سطح دریا در قسمت‌های میانی شهرستان و قسمت‌های جنوبی استان واقع است.
اشنویه دارای مطبوع‌ترین آب و هوای منطقه آذربایجان غربی، سرد و مرطوب کوهستانی بوده و دارای زمستانهای سرد و طولانی و تابستانهای معتدل است.
در آخرین سرشماری عمومی که در سال ۱۳۹۵ اجرا شده، جمعیت شهر اشنویه ۳۹٬۸۰۱ نفر اعلام شده‌است.https://www.citypopulation.de/en/iran/azarbayjanegharbi/oshnavīeh/0413011252__oshnavīeh/
ساکنان شهر اشنویه را کُردها تشکیل می‌دهند. زبان آنها کردی سورانی می‌باشد و همان زبانی است که ساکنین استان اربیل در کردستان عراق و ساکنان کردستان ایران (نقده، پیرانشهر، مهاباد، سردشت و بوکان) با آن صحبت میکنند و تنها کمی در لهجه با مهاباد و پیرانشهر و نقده فرق دارد.
لهجهٔ اشنویه‌ای از نظر واژگان مشابه به لهجهٔ مهابادی است، اگرچه شباهت‌هایی به لهجهٔ اربیلی که در استان اربیل عراق به آن صحبت می‌شود نیز دارد. همچنین مردمان ایل هرکی نیز به زبان کردی کرمانجی صحبت می‌کنند.https://msagheb.ir/sagheb_province/page/30/
اهالی شهر و شهرستان اشنویه مسلمان و پیرو مذهب اهل تسنن (شافعی) هستند.
در جریان اعتراضات پس از کشته‌شدن مهسا امینی، در شامگاه یک مهر سال ۱۴۰۱، بر اساس ویدیوهای پخش شده توسط مردم بخش‌هایی از شهر اشنویه از نیروهای نظامی و امنیتی تخلیه شد و شهروندان، نیروهای امنیتی را ناچار به عقب‌نشینی کردند و فرمانداری شهر را به تصرف درآوردند. در فردای آن روز نماینده مجلس اعلام کرد که نیروهای نظامی در اشنویه مستقر شده‌اند.
به گفته یک منبع محلی، شرایط این شهر در حال حاضر به شکلی است که در روز، حضور نیروهای امنیتی چشمگیر است، اما با تاریک شدن هوا و آغاز اعتراض‌ها و حضور خیابانی مردم، شرایط تغییر می‌کند و نیروها مجبور به عقب‌نشینی می‌شوند.
http://rasekhoon.net/article/show/114307/اشنویه-شهری-به-قدمت-بیش-از-۳هزار-سال/
توماس جفری هَنکس (؛ زادهٔ ۹ ژوئیه ۱۹۵۶) بازیگر و فیلم‌ساز آمریکایی است. او برای نقش‌های کمدی و دراماتیک خود شناخته شده و یکی از محبوب‌ترین و مشهورترین بازیگرانِ جهان است. همچنین از او به‌عنوان یکی از نمادهای فرهنگی آمریکا یاد می‌شود. فیلم‌های هنکس بیش از ۴٫۹ میلیارد دلار در آمریکای شمالی و بیش از ۹٫۹۶ میلیارد دلار در سراسر جهان فروش داشته، و او را به چهارمین بازیگر پرفروش در آمریکای شمالی بدل می‌سازد.
هنکس پیشرفت شغلی خود را با مجموعه‌ای از فیلم‌های کمدی نظیر "شلپ شلوپ" (۱۹۸۴)، "پارتی مجردی" (۱۹۸۴)، "بزرگ" (۱۹۸۸) و "لیگ خودشان" (۱۹۹۲) تجربه کرد که مورد توجه مثبت رسانه‌ها قرار گرفت. او برای بازی در نقش وکیل همجنسگرای مبتلا به ایدز در "فیلادلفیا" (۱۹۹۳) و شخصیت هم‌نام در "فارست گامپ" (۱۹۹۴) دو بار پیاپی برندهٔ جایزهٔ اسکار بهترین بازیگر مرد شد. هنکس در پنج فیلم با فیلم‌ساز استیون اسپیلبرگ، همکاری کرده‌است: "نجات سرباز رایان" (۱۹۹۸)، "اگه می‌تونی منو بگیر" (۲۰۰۲)، "ترمینال" (۲۰۰۴)، "پل جاسوس‌ها" (۲۰۱۵) و "پست" (۲۰۱۷)، و همچنین مینی‌سریال "جوخه برادران" (۲۰۰۱) که کارگردان، تهیه‌کننده و فیلم‌نامه‌نویس آن بود. دیگر فیلم‌های هنکس عبارتند از کمدی عاشقانهٔ "بی‌خواب در سیاتل" (۱۹۹۳) و "ایمیل داری" (۱۹۹۸)؛ درام‌های "آپولو ۱۳" (۱۹۹۵)، "مسیر سبز" (۱۹۹۹)، "دورافتاده" (۲۰۰۰)، "جاده‌ای به‌سوی تباهی" (۲۰۰۲) و "کلاود اطلس" (۲۰۱۲)؛ و درام‌های زندگی‌نامه‌ای "جنگ چارلی ویلسون" (۲۰۰۷)، "کاپیتان فیلیپس" (۲۰۱۳)، "نجات آقای بنکس" (۲۰۱۳)، "سالی" (۲۰۱۶)، "روزی زیبا در محله" (۲۰۱۹)، "اخبار جهان" (۲۰۲۰) و "مردی به نام اتو (۲۰۲۲)". او همچنین در نقش شخصیت هم‌عنوان در مجموعه فیلم‌های "رابرت لنگدن" ظاهر شده‌است و صداگذاری نقش کلانتر وودی را در مجموعه فیلم‌های "داستان اسباب‌بازی" (۱۹۹۵–۲۰۱۹) بر عهده داشته‌است.
افتخارات هنکس شامل دو جایزهٔ اسکار از شش نامزدی می‌شود. هنکس برای تهیه‌کنندگی مجموعه‌های کوتاه و فیلم‌های تلویزیونی گوناگون، نظیر "از زمین تا ماه"، "گروه برادران"، "جان آدامز" و "اقیانوس آرام"، برندهٔ هفت جایزهٔ امی ساعات پربیننده شده‌است. او در سال ۲۰۱۳ برای نقش‌آفرینی در نمایش "مرد خوش‌شانس" نامزد دریافت جایزهٔ تونی بهترین بازیگر نقش اول مرد شد. او در سال ۲۰۰۲ جایزهٔ یک عمر دستاورد هنری بنیاد فیلم آمریکا را دریافت کرد. هنکس در سال ۲۰۰۴ جایزهٔ استنلی کوبریک بریتانیا برای برتری در فیلم را از آکادمی هنرهای فیلم و تلویزیون بریتانیا دریافت کرد. در سال ۲۰۱۴، او جایزه مرکز کندی را دریافت کرد و در سال ۲۰۱۶، نشان افتخار آزادی رئیس‌جمهوری از رئیس‌جمهور باراک اوباما، و همچنین لژیون دونور فرانسه را دریافت کرد. در سال ۲۰۲۰، او جایزهٔ گلدن گلوب سیسیل بی دمیل را دریافت کرد.
تام هنکس زاده شهر کنکورد در ایالت کالیفرنیا است. پدرش اموس مافورد هنکس، آشپز دوره‌گرد و مادرش جنت مریلین، در بیمارستان کار می‌کرد. اصل و نسب مادر تام پرتغالی است. اما پدربزرگ و مادربزرگ وی از طرف پدری جزء مهاجران بریتانیایی هستند. والدین تام در سال ۱۹۶۰ از یکدیگر جدا شدند. سه فرزند بزرگ خانواده به نام‌های سندرا (در حال حاضر: نویسنده)، لری (استاد دانشگاه در ایلینوی) و تام به همراه پدرشان زندگی را ادامه دادند. در حالی که کوچک‌ترین برادر آنها، جیم (در حال حاضر: بازیگر و فیلم‌ساز) به دنبال مادرش رفت.
تام هنکس مسیحی انجیلی بوده و در دوران مدرسه در میان دانش‌آموزان و معلمان دانش‌آموز محبوبی نبوده‌است. وی بعدها طی مصاحبه‌ای با مجله "رولینگ استون" گفت که در آن دوران به شدت خجالتی بوده‌است؛ ولی خود را کودکی خوب و مسئولیت پذیر توصیف کرد.
در سال ۱۹۶۵ پدر تام مجدداً ازدواج کرد. وی از همسر دومش که از نسب چینی بود سه فرزند داشت که دو تن آن‌ها به همراه تام زندگی می‌کردند.
در دوران دانشجویی، تام هنکس رشته تئاتر را انتخاب کرد. وی در ابتدا در کالج چابوت شروع به مطالعه کرد و دو سال بعد به دانشگاه ایالتی کالیفرنیا، سکرمنتو انتقالی گرفت. تام هنکس در سال ۱۹۸۶ طی مصاحبه‌ای با مجله نیویورک گفت که کلاس‌های نمایشی بهترین جا برای شخصی است که دنبال ایجاد سر و صدای زیاد و خودنمایی است. من وقت زیادی را برای رفتن به نمایش‌ها گذاشتم.
در طول سال‌های درس‌خواندن در رشته تئاتر، تام با "وینست دولینگ" آشنا می‌شود. وینست دولینگ از مسئولان یکی از تئاترها بود و به پیشنهاد وی، تام به عنوان کارآموز به آنجا می‌رود. دوره کارآموزی تام ۳ سال به درازا می‌کشد و تام با تمامی قسمت‌های تئاتر شامل تهیه کنندگی، نور، طراحی صحنه و … آشنا می‌شود که در نهایت نیز تصمیم به ترک تحصیل از دانشگاه می‌گیرد. در همین دوره بود (حدود سال ۱۹۷۸) که تام بخاطر بازی در یکی از همین نمایش‌ها موفق به دریافت جایزه بهترین بازیگر شد.
در سال ۱۹۷۹ تام به نیویورک نقل مکان می‌کند. وی در آنجا در فیلم "او می‌داند تنها هستی ،" محصول ۱۹۸۰ نقش‌آفرینی می‌کند. همچنین نقشی در فیلم تلویزیونی "معماها و هیولاها" نیز به وی داده می‌شود. در اوایل ۱۹۷۹ یکی از نقش‌های کلیدی فیلم "ماندرک ،" به کارگردانی دنیل سثرن را نیز بازی می‌کند. سال بعد تام یکی از نقش‌های کلیدی را در سریال کمدی "دوستان صمیمی" (Bosom Buddies) بازی می‌کند. این سریال محصول شبکه ان‌بی‌سی بود. سپس تام به لس آنجلس می‌رود. در آنجا به همراه پیتر اسکولاری نمایش "مرا بخندان" را بازی می‌کنند. در میان آثار اولیه وی، مجموعه تلویزیونی دوستان صمیمی با اینکه در سطح بالایی قرار نداشت ولی نظر منتقدان بسیاری را به خود جلب کرد. نقش‌آفرینی‌های جذاب تام در مجموعه‌های قبلی‌اش، ران هاوارد، کارگردان هالیوود، که در آن زمان در حال کار روی فیلمش بود را مجاب کرد که از تام برای حضور در فیلمش دعوت کند. در ابتدا قرار بود تام نقش بازیگر اصلی داستان را داشته باشد که این نقش به بازیگر دیگری داده شد ولی نهایتاً تام موفق شد نقش اصلی داستان را بازی کند. این فیلم موفق شد فروش خیلی خوبی را در گیشه داشته باشد و فروشش به مبلغ ۶۹ میلیون دلار رسید.
بازی در فیلم "هیچ چیز مشترک"(محصول ۱۹۸۶) به همگان ثابت کرد که تام هنکس قابلیت ایفای نقش‌های بسیار جدی را نیز دارد. تام با ایفای نقش در فیلم "بزرگ" همچنین موفقیت بسیاری برای خود کسب کرد. بعد از آن به سراغ بازی در فیلم "پانچ‌لاین" رفت که در آن نیز به خوبی نقش آفرینی کرد. بعد از این دوره بود که تام هنکس با شکست‌هایی در دوران فعالیتش روبه‌رو شد. فقط فیلم "ترنر و هوک" بود که کمی موفق شد.
فیلم "لیگ خودشام" محصول ۱۹۹۲ تام را مجدداً به اوج برد. در این دوره بود که تام اظهار کرد نقش‌آفرینی‌های اولیه‌اش خوب نبوده‌اند و اکنون او پیشرفت کرده‌است. در سال ۱۹۹۳ تام توانست اولین جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد برای بازی در نقش اندرو بکت در فیلم فیلادلفیا برنده شود. در سال ۱۹۹۴ تام در فیلم مشهورش، فارست گامپ نقش‌آفرینی کرد. تام چندی بعد در مورد این فیلم اظهار کرد که وقتی فیلم‌نامه فیلم را خواند، فیلم بزرگ و موفقی را دیده که مخاطب آن را دیده و احساس خواهد کرد.بخاطر بازی در این فیلم تام هنکس موفق به دریافت دومین جایزه اسکار برای بهترین بازیگر نقش اول مرد، یک جایزه گلدن گلوب، جایزه انجمن بازیگران فیلم و جایزه انتخاب مردم شد.
فیلم بعدی تام آپولو ۱۳ محصول ۱۹۹۵ بود. در این فیلم تام نقش جیم لول، فرمانده و فضانورد را بازی کرده‌است. این فیلم بسیار مورد توجه مخاطبان و منتقدین سینما قرار گرفت و از همه نظر تحسین شد. این فیلم همچنین نامزد دریافت ۹ جایزه اسکار شد که در این بین موفق به دریافت ۲ جایزه شد. در ادامه نقش‌آفرینی‌هایش در فیلم‌های مشهور، تام در انیمیشن شرکت پیکسار به نام داستان اسباب‌بازی صداپیشگی کرد. او در این فیلم صدای وودی، شخصیت کلانتر و کابوی داستان را بر عهده دارد.
فیلم سینمایی «آن کاری که می‌کنی!» اولین تجربه سینمایی تام هنکس در مقام کارگردان است. این فیلم محصول سال ۱۹۹۶ میلادی است و داستان یک گروه موسیقی را روایت می‌کند.
تام هنکس همچنین تهیه کنندگی، نویسندگی و کارگردانی سریال کوتاه "از زمین به ماه" را نیز بر عهده داشت. این سریال کوتاه محصول شبکه اچ‌بی‌او است. این سریال که برنده جایزه امی نیز شده یکی از پر هزینه‌ترین مجموعه‌هایی بود که تا آن زمان برای تلویزیون ساخته شده بود.
پروژه بعدی تام، محصول همکاری او با استیون اسپیلبرگ، فیلمی به نام نجات سرباز رایان بود. داستان فیلم جستجو به دنبال یک سرباز در میدان جنگی فرانسه بود. این فیلم یکی از بزرگ‌ترین موفقیت‌های تام هنکس محسوب می‌شود و نظر بسیاری از مخاطبین و منتقدین را به خود جلب کرد. همچنین این فیلم ملقب به "بهترین فیلم جنگی‌ای که تا به آن روز ساخته شده،" شد و استیون اسپیلبرگ نیز جایزه اسکار کارگردانی را از آن خود کرد.
پروژه بعدی وی فیلم نامه داری بود که با مگ رایان در این فیلم هم‌بازی بود. در سال ۱۹۹۹ تام با پروژه مسیر سبز شروع به همکاری کرد. همچنین قسمت دوم داستان اسباب‌بازی‌ها را نیز صداگذاری کرد. سال بعد نیز به خاطر بازی در فیلم دورافتاده موفق به دریافت یک گلدن گلوب و نامزدی دریافت جایزه اسکار شد. همچنین در سال ۲۰۰۱ تام به تیم کارگردانی سریال کوتاه جوخه برادران پیوست و مشغول به کارگردانی شد.
فیلم بعدی تام نتیجه همکاری وی با سم مندس بود. نام این فیلم جاده‌ای به‌سوی تباهی بود که تام نقش منفی داستان که یک آدم‌کش فراری بود را داشت. در فیلم بعدی تام هنکس مجدداً همکاری‌ای با اسپیلبرگ در فیلم اگه می‌تونی منو بگیر داشت. در این فیلم بازیگران مشهور دیگری همچون لئوناردو دی‌کاپریو نیز به ایفای نقش پرداخته‌اند. در همان سال تام هنکس به همراه همسرش، ریتا ویلسون فیلم عروسی یونانی بزرگ من را ساختند. در اوت ۲۰۰۷ تام به همراه همسرش و چندی از دست‌اندرکاران فیلم علیه شرکت گَلد سیرکل فیلمز شکایت کردند و علت شکایت نیز سهم شرکت از سود فروش فیلم بود.
در سال ۲۰۰۴ تام در فیلم برادران کوئن به نام قاتلین پیرزن شرکت کرد. فیلم بعدی او همکاری مجدد وی با اسپیلبرگ، ترمینال بود. همچنین در نتیجه همکاری با رابرت زمکیس فیلم "قطار سریع‌السیر قطبی" را ساخت که یک فیلم خانوادگی بود.
در سال ۲۰۰۶ تام در فیلم پرفروش رمز داوینچی نقش‌آفرینی کرد. این فیلم که در ماه مه ۲۰۰۶ عرضه شد فروشی بالغ بر ۷۵۰ میلیون دلار را در سرتاسر جهان تجربه کرد. اثر بعدی وی نیز مستندی هفت قسمتی به نام "جنگ" به کارگردانی کن برنز بود. چندی بعد وی در فیلم سیمپسون‌ها نیز ظاهر شد و نقش خودش را بازی کرد.
در سال ۲۰۰۷ تام هنکس در فیلم جنگ چارلی ویلسون بازی کرد. وی در این فیلم نقش چارلی ویلسون، سناتور دموکرات ایالت تگزاس را بازی کرد. فیلم در دسامبر ۲۰۰۷ به نمایش درآمد و تام هنکس به خاطر بازی در این فیلم نامزد دریافت جایزه گلدن گلوب شد.
در سال ۲۰۰۹ فیلم فرشتگان و شیاطین با بازی تام هنکس به روی صحنه رفت. این فیلم بر اساس داستانی با همین نام و به قلم دن براون ساخته شده بود. با نمایش این فیلم مشخص شد که تام یکی از بالاترین دستمزدها را در بین بازیگران هالیوودی دریافت می‌کند. در همین سال نیز وی برای دهمین بار در پخش زنده شنبه شب ظاهر شد.
تام تهیه‌کنندگی فیلم "جایی که موجودات وحشی هستند" که یک فیلم برای کودکان بود را بر عهده داشت. همچنین در سال ۲۰۱۰ مجدداً از تام برای صداگذاری انیمیشن داستان اسباب‌بازی ۳ دعوت شد.
در سال ۲۰۱۱ تام فیلم لری کراون را کارگردانی کرد که در این فیلم در کنار جولیا رابرتس به ایفای نقش پرداخته‌است. این فیلم نتوانست موفقیت زیادی کسب کند و انتقادات بسیاری نیز به آن شد. در همین سال بود که در فیلم فوق‌العاده بلند و بیش از حد نزدیک نیز به ایفای نقش پرداخت.
از دیگر فیلم‌های تام می‌توان به کاپیتان فیلیپس اشاره نمود که داستان واقعی یک گروگانگیری را روایت می‌کند. همچنین فیلم نجات آقای بنکس که در آن تام با بازیگرانی همچون اما تامپسون و کالین فارل هم‌بازی شد. در این فیلم تام نقش والت دیزنی را بازی می‌کند. گفتنی است که تام اولین بازیگری است که شخصیت والت دیزنی را بازی کرده‌است.
تام هنکس در سال ۲۰۱۵ در فیلم موفق درام تاریخی پل جاسوس‌ها به کارگردانی استیون اسپیلبرگ نقش آفرینی کرد. در سال ۲۰۱۶ در نقش یک خلبان در فیلم سالی به کارگردانی کلینت ایستوود ظاهر شد.
هنکس در سال ۲۰۱۹ به عنوان صداپیشه با سازندگان انیمیشن داستان اسباب‌بازی ۴، همکاری کرد. او در همین سال با بازی در فیلم روزی زیبا در محله نامزد جایزهٔ بهترین بازیگر نقش مکمل مرد گردید. تام در ژوئیه ی ۲۰۲۰ در فیلم جنگی سگ تازی به نویسندگی خودش به نقش آفرینی پرداخت.
تا سال ۲۰۱۹، فروش فیلم‌های تام هنکس در ایالات متحده به مبلغی بالغ بر ۴/۹ میلیارد دلار و فروش فیلم‌هایش در نقاط دیگر جهان به رقمی بالغ بر ۹/۹۶ میلیارد دلار رسیده‌است و او در مجموع، چهارمین بازیگر پول ساز در آمریکای شمالی است.
تام هنکس در ابتدا با سامانتا لوییس ازدواج نمود (۱۹۷۸ تا ۱۹۸۷) در زمانی که این دو از هم جدا شدند، ۲ فرزند به نام‌های کالین (متولد ۱۹۷۷) و الیزابت (متولد ۱۹۸۲) داشتند.
در سال ۱۹۸۸ هنکس با ریتا ویلسون ازدواج می‌کند. این دو پیش‌تر در سر صحنه فیلم‌برداری مجموعهٔ تلویزیونی "رفقای صمیمی" با یکدیگر آشنا شده بودند اما کمی بعد رابطه‌ای عاشقانه میان آن‌ها شکل می‌گیرد. این زوج دو فرزند پسر نیز دارند. چستر (متولد ۱۹۹۰) و ترومن (متولد ۱۹۹۵)
تام همچنین در لیست محبوب‌ترین‌ترین ستاره‌های سرشناس آمریکا قرار دارد. هنکس برای اولین بار و زمانی که پسرش کالین هنکس بچه‌دار شد، پدربزرگ نیز شد. نام نوه‌اش اولیویا است که در سال ۲۰۱۱ به دنیا آمد. نوه دومش نیز به نام شارلوت در سال ۲۰۱۳ به دنیا آمد.
تام هنکس همچنین طبق گفته‌های خودش مبتلا به دیابت نوع ۲ است. در دوازده مارس سال ۲۰۲۰ مشخص شد تام هنکس و همسرش ریتا ویلسون به کروناویروس کووید ۱۹ مبتلا شده‌اند.
تام هنکس یک مسیحی است. او در مورد زمانی که به کلیسا می‌رود می‌گوید: باید بگویم که وقتی به کلیسا می‌روم (که همیشه می‌روم)، عمیقاً در مورد این راز فکر می‌کنم که چرا؟ چرا مردم آن چیزی هستند که هم‌اکنون هستند؟ چرا اتفاقهای بد برای آدمهای خوب می اُفتد و چرا اتفاقهای خوب برای آدمهای بد اتفاق می‌افتد؟ و من فکر می‌کنم که راز این موضوع تقریباً در تئوری وحدت بشریت است.
تام هنکس از حامیان حزب دموکرات است. در انتخابات سال ۲۰۰۸ آمریکا زمانی که وی یک فیلم را در حساب خود در مای‌اسپیس منتشر کرد مشخص شد که او از کاندیداتوری باراک اوباما حمایت می‌کند. او همچنین طی انتخابات ۲۰۱۶ از حامیان هیلاری کلینتون بود. همچنین در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۲۰ آمریکا او از جو بایدن حمایت کرد.
تام همچنین در مورد حمایت از محیط زیست نیز فعالیت‌هایی دارد و از سرمایه‌گذاران حوزه اتومبیل‌های الکترونیکی است. وی مالک دو اتومبیل تویوتا آرای‌وی۴ ای‌وی و ای‌سی پروپلوشن ای‌باکس می‌باشد.
تام هنکس از حامیان چند پروژه ناسا است. طبق گفته‌های خودش در اصل دوست داشت فضانورد شود، اما ریاضی بلد نبود! هنکس از اعضای انجمن نجوم ملی آمریکا نیز است.
در ژوئن ۲۰۰۶ تام هنکس مفتخر به دریافت نشان افتخاری عضویت در یگان رنجر ارتش آمریکا شد. این نشان بخاطر بازی زیبای وی در نقش کاپیتان در فیلم نجات سرباز رایان به وی اعطا شد. تا پیش از این هیچ‌کس موفق به دریافت این نشان نشده بود.
هنکس در سال ۲۰۱۷ یک مجموعه داستان کوتاه را به نام "داستان‌های ماشین تحریر" منتشر کرد. ترجمه این کتاب در ایران نیز به چاپ رسیده‌است. او اخیراً به رمان‌نویسی نیز روی آورده‌است.
یاقوت یا بهرامن نوع سرخ‌رنگ و متبلور کوراندوم است که بعد از الماس سخت‌ترین کانی‌ها محسوب می‌شود. درجه سختی یاقوت ۹ در مقیاس موس است. کوراندوم از کانی‌های سنگ‌های آذرین و دگرگونی است و نوعی آلومین (اکسید آلومینیوم) محسوب می‌شود که ممکن است حاوی مقدار کمی ناخالصی از عناصری همچون تیتانیوم، مس، منگنز، کروم و آهن باشد. وجود این ناخالصی‌ها باعث ایجاد رنگ‌های مختلف مانند آبی، زرد، بنفش، صورتی، نارنجی، و سرخ در کوراندوم می‌شود. کوراندوم‌هایی که رنگی به‌جز سرخ و صورتی داشته باشند یاقوت کبود نامیده می‌شوند و کوراندوم‌های سرخ‌رنگ و صورتی با نام یاقوت سرخ شناخته می‌شوند. صورتی به رنگ خون قرمز رنگ است سنگ قیمتی ، انواع از مواد معدنی سنگ سنباده (اکسید آلومینیوم) انواع دیگر کوراندوم با کیفیت جواهرات یاقوت کبود نامیده می شوند. یاقوت سرخ به همراه آمتیست ، یاقوت کبود ، زمرد و الماس یکی از جواهرات اصلی است. "Precious Stones" , Max Bauer, p. 2
بیشتر یاقوت جهان در کشورهای میانمار، سری‌لانکا، کنیا، ماداگاسکار ، موزامبیک ، گرینلند و افغانستان قرار دارد و مرغوبترین آن‌ها در دره موگوک در میانمار یافت می‌شود.
ریشهٔ نهایی این واژه از یونانی باستان hyakinthos است که یک بار از عربی به صورت «یاقوت» و یک بار از فارسی میانه به صورت یاکَند وارد فارسی شده‌است. خود زبان یونانی این واژه را از یکی از زبان‌های کهن غیر هندواروپایی مدیترانه‌ای به وام گرفته که اصل آن مشخص نیست."Hyacinth | Origin And Meaning Of Hyacinth By Online Etymology Dictionary". 2020. Etymonline.Com. Accessed January 17 2020. .
کلمه یاقوت از ruber ، در لاتین به معنی قرمز آمده است. رنگ یاقوت سرخ به دلیل وجود عنصر کروم است. همچنین یاقوت طبق سنگ های تولد به میلادی یاقوت متعلق به ماه ژوئیه است.
یونانیان اعتقاد داشته‌اند که این سنگ به صاحبش نیروهای خاصی از جمله سلامتی، دانش، ثروت وموفقیت در عشق می‌دهد.
بر پایه باور و پیشینیان همه گوهرها در آتش می‌گدازد بجز یاقوت رُمّانی. محمد بن محمود همدانی در کتاب عجایب‌نامه دربارهٔ یاقوت می‌گوید:
فوتسال به بازی فوتبال درون سالن، گفته می‌شود. این رقابت‌ها در زمینی به ابعاد زمین هندبال، در محل‌های سرپوشیده یا در محل باز و بدون دیوار و حصار انجام می‌گیرد. فوتسال (FUTSAL)، واژه بین‌المللی برای این رشته ورزشی است. این واژه برگرفته از لغات اسپانیایی Fútbol به معنای فوتبال و SALA - به معنی درونی یا درون سالن – است.
منشأ شکل‌گیری فوتسال به شهر مونته‌ویدئو اروگوئه بازمی‌گردد. در سال ۱۹۳۰، ژوان کارلوس سریانی، فوتبال ۵ نفره را برای مسابقات جوانان در YMCA پی‌ریزی کرد. فوتسال به سرعت در آمریکای‌جنوبی به خصوص برزیل محبوبیت پیدا کرد. بسیاری از بازیکنان بزرگ و مشهور فوتبال برزیل، از طریق کسب مهارت‌های رشته ورزشی فوتسال، سبک‌ها و متدهای خود را در رشته فوتبال گسترش دادند و این موضوع زمینه مطرح شدن آن‌ها را به عنوان بازیکنان بزرگ فوتبال فراهم کرد. بازیکنانی مانند پله، زیکو، به‌به‌تو و سایر ستاره‌های فوتبال برزیل مهارت‌های خود را از طریق بازی در زمین‌های فوتسال و شرکت در این رشته ورزشی ترقی دادند. از آن هنگام، برزیل راه خود را به سوی مطرح شدن به عنوان قطب اصلی فوتسال جهان در پیش گرفت و اکنون مسابقات این رشته ورزشی تحت حمایت فیفا در سراسر جهان برگزار می‌شود.
اولین رقابت بین‌المللی فوتسال در سال ۱۹۶۵ برگزار شد، زمانی که پاراگوئه اولین جام آمریکای‌جنوبی را بدست آورد. ۶ جام دیگر در آمریکای‌جنوبی تا سال ۱۹۷۹ برگزار شد که برزیل پیروز تمامی این مسابقات بود. برزیل جایگاه خود را به عنوان قدرت برتر در اولین جام آمریکایی تا سال ۱۹۸۰ حفظ کرد و این جام را بار دیگر در سال ۱۹۸۴ بدست آورد.
نخستین دوره قهرمانی فوتسال جهان با پشتیبانی FIFUSA (پیش از ادغام اعضای آن با FIFA در سال ۱۹۸۹)، در سائوپائولوی برزیل برگزار شد که با قهرمانی برزیل به پایان رسید. کامیابی برزیلی‌ها در دومین جام‌جهانی فوتسال در کشور اسپانیا و در سال ۱۹۸۵ تکرار شد اما در سومین جام‌جهانی در سال ۱۹۸۸ و در کشور استرالیا، برزیل مقابل پاراگوئه تن به شکست داد.
در سال ۱۹۸۹ فیفا پشتیبانی مالی مسابقات فوتسال را بدست گرفت و نخستین جام‌جهانی فوتسال با پشتیبانی فیفا در هلند برگزار شد. پس از آن، جام‌های‌جهانی در سال‌های ۱۹۹۲ در هنگ‌کنگ، ۱۹۹۶ در اسپانیا، ۲۰۰۰ در گواتمالا، ۲۰۰۴ در تایوان و ۲۰۰۸ در برزیل برگزار شد.آشنایی با تاریخچه فوتسال، همشهری آنلاینFIFA Futsal World Championship Chinese Taipei 2004 ، تارنمای رسمی فیفاFIFA Futsal World Cup Overview, The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation
فوتسال در اروپا به عنوان عضو جدیدی از یوفا مطرح شده که محبوبیت و عمومیت یافتن آن مقدمه‌ای برای برگزاری مسابقات قهرمانی فوتسال اروپا شده‌است. اولین مسابقات قهرمانی، در فوریه ۱۹۹۹ در شهر گراندای اسپانیا برگزار شد و فینال پرشور و هیجانی داشت.
زمین بازی؛ که خلاصه مشخصات و نکات قابل توجه با رسم شکل توضیح داده شد.
اندازه زمین بازی:
طول = حداقل ۲۵ متر و حداکثر ۴۲ متر.
عرض = حداقل ۱۵ متر و حداکثر ۲۵ متر.
در مسابقات بین‌المللی برابر است با:
طول = حداقل ۳۸ متر و حداکثر ۴۲ متر.
عرض = حداقل ۱۸ متر و حداکثر ۲۵ متر.
پهنای کلیه خطوط ۸ سانتیمتر است.
اندازه دایره وسط زمین ۳ متر می‌باشد.
فاصله نقطه پنالتی تا خط دروازه نونهالان ۴ متر می‌باشد.
فاصله نقطه پنالتی دوم تا خط دروازه ۱۰ متر می‌باشد.
اندازه ربع دایره‌های گوشه زمین (کرنر) ۲۵ سانتیمتر می‌باشد.
اندازه دروازه‌ها:
فاصله بین دو تیر دروازه ۳ متر و ارتفاع تیر افقی تا سطح زمین ۲ متر است.
تذکر: ورود و خروج بازیکنان در موقع تعویض بایستی از محدوده مشخص شده انجام گیرد.
توپ؛ محیط آن حداقل ۶۲ و حداکثر ۶۴ سانتیمتر وزن توپ ۳۹۰ الی ۴۳۰ گرم
(توپ نمره ۴) شناسایی استاندارد هنگامی که توپ از ارتفاع ۲ متری به زمین رها می‌شود نباید بیشتر از ۶۵ و کمتر از ۵۵ سانتیمتر از زمین مسابقه جهش نماید.
تعداد بازیکنان هرتیم نباید بیشتر از پنج نفر باشد که یکی از آن‌ها دروازه بان با لباس مشخص است در شروع مسابقه حداقل بازیکن باید ۵ نفر باشد در صورت اخراج بازیکن هر تیم کمتر از سه نفر مسابقه باید تعطیل شود.
۱- حداکثر بازیکن ذخیره ۹ نفر می‌باشد.
وسایل بازیکن: استفاده از کفش مخصوص برای بازیکن اجباری است. کفش مخصوص فوتسال از پاشنه‌ای صاف و پنجه‌ای مقعر تشکیل شده. از انواع این کفش می‌توان به F90 اشاره کرد که یکی از محبوب‌ترین انواع ان است. اگر شخصی این نوع کفش را به پا نداشته باشد؛ بازیکن خاطی از زمین خارج فرستاده با تکمیل وسایل با اجازه داوران حتماً در هنگام توقف بازی وارد زمین شود.
برای اداره بازی یک داور اصلی یا سر داور؛ تعیین می‌گردد. قدرت او که قانون به او تفویض نموده‌است از هنگام شروع بازی تا هنگام اتمام بازی، هر مورد مرتبط با بازی نتیجه نهایی تصمیم با اوست در صورت عدم حضور وقت نگهدار این مسؤولیت به عهده اوست.
کمک داور (داور دوم)؛ بایستی برای هر مسابقه تعیین شود طرف مقابل داور اصلی انجام وظیفه می‌کند همان قدرت اجرایی را دارد به جز (همه وقایعی را که قبل در حین یا بعد از بازی می‌افتد ثبت و گزارش کند) در صورت نبودن وقت نگهدار وظیفه دارد دو دقیقه اخراجی بازیکنان و تایم یک دقیقه را محاسبه نماید و تعویض سیار صحیح انجام گرفته‌است. در صورت دخالت بی‌مورد از جانب کمک داور، داور اصلی بایستی او را از وظیفه آن معاف شخصی دیگری جانشین وی موضوع را گزارش کند.
در صورت وجود اختلاف نظر بین داور اصلی و کمک داور سرداور (داور اصلی) حاکم خواهد بود.
وقت نگهدار؛ در خارج از بازی در امتداد خط میانی در منطقه تعویض بازیکنان قرار گیرد. وظایف او نگهداری وقت بازی ۲ دقیقه اخراجی یادداشت تایم اوت‌ها و دادن علامت تایم اوت به داوران اعلام زمان بازی با صوت به داوران و یادداشت ۵ خطای اول هر تیم در هر نیمه که توسط داوران اعلام شده - ثبت شماره گلزنان و بازیکنان اخراجی و اخطاری و تایم اوت‌ها آن‌ها می‌باشد.
مدت بازی؛ مدت بازی دو وقت ۲۰ دقیقه‌ای و زمان بین دو نیمه استراحت ۱۵ دقیقه‌ای می‌باشد - هر تیم می‌تواند در هر نیمه یک تایم درخواست کند (در بازی‌های حذفی در وقت اضافی تایم اوت وجود ندارد).
شروع بازی، برنده قرعه اختیار انتخاب زمین و بازنده قرعه ضربه شروع بازی را می‌زند. ضربه شروع به داخل زمین حریف با علامت داور اصلی خواهد بود که فاصله بازیکن مقابل با توپ ۳ متر خواهد بود - از ضربه شروع مستقیماً گل به دست نمی‌آید.
توپ در بازی و خارج از بازی؛ وقتی توپ خارج از بازی به‌طور کامل از خط طولی یا عرضی چه از هوا و زمین گذشته باشد. برخورد توپ به سقف سالن اوت اعلام شده و ادامه آن روی خط طولی نزدیکتر می‌باشد که توسط حریف زده می‌شود.
روش به دست آمدن گل؛ تمام توپ از خط دروازه بین تیرهای عمودی و افقی عبور کرده به شرطی که بازیکن مهاجم توپ را با دست یا بازو و پرتاب حمل یا هل نداده باشد.
خطاها و رفتارهای ناشایست؛ هرگاه بازیکنی سهواً یا از روی بی احتیاطی یا نیروی نامتعادل یا بیش از اندازه ۱۱ خطای زیر را مرتکب شود یک ضربه آزاد مستقیم -یک ضربه پنالتی- به نفع تیم مقابل (اگر داخل محوطه جریمه باشد) گرفته می‌شود: لگد زدن -پشت پا زدن - پریدن روی حریف - تنه شدید و خطرناک - تنه از پشت به حریف - تف انداختن - زدن حریف - گرفتن حریف - هل دادن حریف - با شانه به حریف حمله کردن - تکل کردن.
هفت خطای منجر به اخطار:
۱ - مرتکب رفتار غیر ورزشی ۲- با گفتار و کردار به تصمیم داور اعتراض نماید. ۳- مکرراً قوانین بازی را نقص نماید. ۴- شروع مجدد بازی را به تأخیر اندازد. ۵- هنگام شروع مجدد بازی، ضربه آزاد و ضربه کرنر فاصله لازم رعایت نکند. ۶- بدون اجازه داور وارد زمین شود. ۷- بدون اجازه داور زمین را ترک کند. هفت خطای منجر به اخراج: ۱- مرتکب خطای شدید بازی شود. ۲- مرتکب برخورد با زننده شود. ۳- روی حریف یا هر فرد دیگر تف بیندازد ۴- عمداً با دست زدن به توپ، حریف را از یک گل یا موقعیت گل محروم نماید. ۵- موقعیت آشکار گل حریف به سمت دروازه در داخل پیشروی با خطای آزاد مستقیم سلب نماید. ۶- کلمات توهین‌آمیز بر زبان بیاورد. ۷- در یک مسابقه اخطار دوم بگیرد.
تذکر مهم: بازیکنی که اخراج می‌گردد توسط داور بازی حتماً باید به رختکن هدایت شود و بعد از ۲ دقیقه تیم می‌تواند بازیکن دیگر جایگزین نماید یا اینکه قبل از اتمام ۲ دقیقه گلی در بازی از سوی هر دو تیم به ثمر برسد تیم دوباره می‌تواند با ۵ بازیکن به بازی خود ادامه دهد. البته بازیکن اخراجی نمی‌تواند به بازی گرفته شود.
تذکر بسیار مهم: تیمی که یک نفر اخراجی می‌دهد می‌تواند بلافاصله با واگذاری یک پنالتی به تیم حریف خود را دوباره پنج نفره و کامل کند فارغ از اینکه پنالتی گل شود یا نه. البته فقط در صورتی که بازیکن مذکور با دادن پنالتی اخراج شود نمی‌توان از این قانون استفاده کرد. (قانونی که جدیداً از سوی fifa و AMF منتشر شده)
ضربه آزاد؛ تحت عنوان دو دسته ضربه آزاد مستقیم و ضربه آزاد غیر مستقیم می‌باشد. در ضربه آزاد مستقیم می‌توان مستقیماً به حریف گل زد.
خطاهای جمع شونده؛ در صورتی که خطاهای یک تیم در هر نیمه به ۵ رسیده (از خطاهای ۱۱ گانه آزاد مستقیم)، (کلیه خطاها قانون ۱۲) از آن به بعد اگر یکی از خطای قانون ۱۲ را مرتکب شود خطای ششم یک ضربه آزاد مستقیم (از نقطه پنالتی دوم) یا محل وقوع خطا (اگر محل خطا بین نقطه پنالتی دوم و دروازده حریف باشد) بدون تشکیل دیوار دفاعی به صورت مستقیم زده می‌شود. مهاجمین و مدافعین باید فاصله ۵ متر را رعایت کنند. (خط فرضی نقطه پنالتی فاصله رعایت گردد).
-تذکر:
اگر خطای ششم عقب‌تر از نقطه پنالتی دوم بود، مستقیم به نقطه پنالتی دوم منتقل شده ضربه زده می‌شود (حق پاس دادن را ندارد).
ضربه پنالتی؛ از نقطه پنالتی زده می‌شود. زننده ضربه باید مشخص باشد. ضربه حتماً باید به طرف جلو (دروازه حریف) زده شود.
ضربه اوت؛ هرگاه تمام توپ از خط طولی چه از روی زمین چه از هوا بگذرد توپ باید از محلی که خارج شد توسط تیم مقابل با پا به داخل زمین زده شود. زننده ضربه توپ ساکن روی خط طولی یا خارج از زمین خط طولی باشد بازیکنان تیم مقابل حداقل ۳ متر از محله ضربه باید فاصله داشته باشد. با ضربه اوت نمی‌توان مستقیم گل زد مگر پس از زدن ضربه و برخورد با هر بازیکن اعم از خودی و غیرخودی و دروازه‌بان‌ها و حتی داور مسابقه وخوردن توپ به تیرک گل صحیح است.
پرتاب اوت دروازه؛ پرتاب اوت دروازه مادامی در بازی است که توپ توسط دروازه‌بان با دست بیرون از محوطه جریمه قرار گیرد. پرتاب اوت دروازه خطای ۴ ثانیه ندارد. برگشت اوت دروازه دوباره به دروازه‌بان توسط مدافع (با دست لمس کردن یا کنترل) یک ضربه آزاد غیر مستقیم از محل ۶ متری انجام می‌گیرد. با پرتاب اوت دروازه نمی‌توان مستقیم گل زد و دروازه‌بان بدون پاس با (دست) به بازیکن خودی، نمی‌تواند خودش پا به توپ و جلو بیاید. دروازه‌بان حتماً توپ خارج شده از زمین را باید با دست به هم تیمی پاس دهد و بازی با پا خطا محسوب می‌شود و جریمه آن ضربه آزاد غیر مستقیم از فاصله ۶ متری می‌باشد. دروازه‌بان نمی‌تواند در جریان بازی مستقیم توپ را با دست وارد دروازه حریف کند.
ضربه کرنر؛ از ضربه کرنر می‌توان مستقیم گل زد. ۴ ثانیه دارد، اگر ضربه کرنر به‌طور صحیح زده نشود ضربه تکرار خواهد شد. در موقع زدن خطاها توپ باید ساکن باشد.
همیشه برنده قرعه سکه صاحب زمین بازی یا زننده پنالتی یا انتخاب رنگ پیراهن می‌باشد.
تیمی می‌تواند تایم استراحت بگیرد که صاحب توپ باشد مثل ضربه کرنر، پرتاب اوت،
دروازه‌بان می‌تواند در زمین حریف بیش از ۴ ثانیه بازی کند. دروازه‌بان نمی‌تواند در جریان بازی مستقیم توپ را با دست وارد دروازه حریف کند. پاس عقب مادامی محسوب می‌شود که توپ از ضربه مچ پا به پایین زده شود (فقط از ناحیه کفش).
در زدن اوت پا روی خط نباشد.
بازیکن دروازه‌بان اجازه ندارد توپ را بیشتر از چهار ثانیه در اختیار داشته باشد؛ در غیر این صورت خطا گرفته می‌شود. این قانون برای بازیکنان معمولی به صورت یک دقیقه است.
از تیم‌های برتر جهان در این رشته می‌توان به این کشورها اشاره کرد:
ایران، برزیل، اسپانیا، ایتالیا، روسیه، پرتغال، آرژانتین و اوکراین.
در صورت اخراج بازیکن:
اگر ۵ بازیکن در مقابل ۴ بازیکن بازی می‌کنند و تیمی که دارای بیشترین تعداد بازیکن است گلی به ثمر برساند تیم ۴ نفره می‌تواند یک نفر به تیم خود اضافه نماید.
اگر هر دو تیم با ۴ بازیکن بازی می‌کنند و گلی به ثمر می‌رسد بازیکنی به تیمها اضافه نخواهد شد.
اگر ۵ بازیکن بر علیه ۴ بازیکن یا ۴ بازیکن بر علیه ۳ بازیکن بازی می‌کنند و تیمی که تعداد بیشتری بازیکن دارد گل به ثمر می‌رساند تیمی که کمترین تعداد بازیکن را دارد می‌تواند یک نفر به بازیکنان خود اضافه نماید.
اگر هر دو تیم با ۳ بازیکن بازی می‌کنند و گلی به ثمر می‌رسد هر دو تیم نمی‌توانند بازیکنی را اضافه نمایند.
اگر تیمی که گل زده یک نفر از تیم مقابل بازیکن کمتر دارد بازی با همان تعداد ادامه می‌یابد و تیم زننده گل نمی‌تواند بازیکنی را اضافه نماید.
جام جهانی فوتسال
مسابقات قهرمانی فوتسال آسیا
مسابقات قهرمانی فوتسال آفریقا
مسابقات قهرمانی فوتسال آمریکای شمالی
مسابقات قهرمانی فوتسال آمریکای جنوبی
مسابقات قهرمانی فوتسال اقیانوسیه
مسابقات قهرمانی فوتسال اروپا
قهرمانی فوتسال زنان جهان
قهرمانی فوتسال زنان آسیا
قهرمانی فوتسال زنان اروپا
قهرمانی فوتسال زنان آمریکای جنوبی
رقابت‌های باشگاهی
لیگ قهرمانان فوتسال آسیا
ریواس یا به فارسی افغانستان چوکری یا رواش یا بالیش مار (گویش دهاقانی اصفهان) گیاهی است از تیره هفت‌بندیان "(Polygonaceae)" بومی آسیا (به احتمال سیبری یا هیمالیا) که از سده شانزدهم در اروپا کشت می‌شد. نوشته‌ها حاکی از آن است که پیش از میلاد مسیح در چین به عنوان دارو مصرف می‌شد. ریواس در صنعت رنگ‌سازی باعث تولید رنگ ریواسی می‌شود. در زبان ترکی به این گیاه اوشگون گفته می شود.
نام اصلی آن ریواچ است و ریواس و رواش از آن ریشه می‌گیرد. در فلات شرقی ایران- فارسی زبانان آن را به نام رواش و ریواچ می‌شناسند امروزه در ادبیات کتابی آن را ریواس می‌گویند در افغانستان به آن رواش و چوکری می‌گویند.
ساقه ترش مزه و مفید ریواس خواصی جدا از برگ آن دارد و از آن در تهیه غذاهای گوناگون استفاده می‌شود. اگر چه می‌توان این ساقه را خام خواری کرد اما برگ‌های آن مسموم‌کننده هستند. دو ترکیب به نام اگزالیک اسید و آنتراکوینون گلیکوسید در برگ‌های ریواس یافت شده که به بدن آسیب می‌رسانند.
ریواس گیاهی است که به صورت طبیعی و دیمی رشد می‌کند و در مناطقی که گل لاله وجود دارد این گیاه نیز رشد می‌کند. بیشتر در مناطق کوهپایه و سردسیر رشد می‌کند و به آبیاری نیاز ندارد. فصل برداشت ریواس در بیشتر مناطق ایران فروردین ماه است. ریواس همچنین در دامنه کوهستان‌های آذربایجان و کردستان ومنطقه فریدن استان اصفهان ارتفاعات لرستان و سالوک در خراسان شمالی و زاگرس و بلندی‌های البرز در شمال تهران و در استان خراسان رضوی بخصوص شهرستان نیشابور، شهرستان کوهسرخ و شهرستان کاشمر و شهرستان گناباد که در بهار روییده و بومیان با چیدن سنگ دور ساقه‌اش آن را پرورانده و سبب بلندتر شدن ساقه‌اش می‌گردند. ریواس ساقه بلند و با ریواچ قاقوری که از ساقه آن شربت تهیه می‌کنند یک نوع ریواس است که در حاشیه کویر در زیبد گناباد می‌روید. همچنین یکی از بهترین رویشگاه‌های ریواس، استان‌های کردستان، کرمانشاه و ایلام است. ریواس همچنین در استان کهگیلویه و بویراحمد،‌ مناطق سردسیری شهرستان چرام (کوه پهن، کوه چاسخار، کوه ساورز، منطقه سادات امامزاده علی(ع))، دیلگون و مناطق جلیل و بابکان و نرماب در بویراحمد به وفور یافت می‌شود.
فصل تهیه قاقوری یا ساقه شربتی آن ۲۵ اسفند تا آخر فروردین است. مزه این نوع شربت مشابهه طعم انار شیرین است.
مهم‌ترین نواحی رویش ریواس در ایران، دامنه‌های کوه بینالود در شهرستان نیشابور، دشت ریواس با وسعت ۲۴۰۰ هکتار در پایین دست کوه‌های مسینان در فاصله ۲۰ کیلومتری شهربابک به سمت میدوک در استان کرمان و دامنه کوه‌های البرز در شهرستان ساوجبلاغ و طالقان و کوه‌های کردستان می‌باشد.
ریواس در فصل بهار به فراوانی در بازارهای محلی مناطق آذربایجان نیز یافت می‌شود که از دامنه‌های کوه‌های این مناطق توسط روستائیان برداشت می‌شود. در ایران ریواس چند گونه مختلف دارد و نوع ریواس شیرین که به آن قاقوری یا ریواچ می‌گویند که در دامنه کوه زیبد و دشت ریواس زیبد می‌روید. این نوع ریواس را کشاورزان با ریختن خاک روی ساقه گاهی ساقه با ارتفاع یک متر و صخامت ۸ سانتیمتر بدست می‌آورند که بر خلاف ریواس‌های سایر مناطق طعم شیرین دارد و نه طعم ترش.
این گیاه در مناطق جنوبی استان فارس -کوه‌های اطراف شهر دبیران نیز یافت شده‌است.
ریواس در مناطق مختلف شهرستان شازند هم وجود دارد مخصوصاً در کوه راستوند و کوه شهباز.
دشت ریواس زیبد
اپل یک شرکت چندملیتی آمریکایی فناوری است که در زمینهٔ طراحی و ساخت لوازم الکترونیکی مصرفی، نرم‌افزار، سخت‌افزار و ارائه خدمات برخط (آنلاین) فعالیت می‌کند. این شرکت نخست با نام شرکت رایانه‌ای اپل (.Apple Computer Inc) در شهر کوپرتینو در درهٔ سیلیکون در ایالت کالیفرنیا، واقع در کشور ایالات متحده آمریکا تأسیس شد.
این شرکت در دههٔ هفتاد میلادی با معرفی ریزرایانه‌های اپل I، اپل II، اپل III و پس از آن مکینتاش به بازار، به آغاز و گسترش گونه‌ای رایانه شخصی کمک فراوانی نمود.
"اپل" معمولاً به تولید سخت‌افزارهای نوین و دارای طراحی صحیح معروف است. از محصولات سخت‌افزاری این شرکت می‌توان آی‌پد، آی‌مک، مک‌بوک، آی‌پاد، آیفون، اپل واچ و اپل تی‌وی و ایرپادز را نام برد.
همچنین این شرکت در زمینهٔ تولید نرم‌افزار هم فعالیت دارد. نرم‌افزارهای آی‌تیونز، آی‌لایف، آی‌ورک و سیستم‌عامل مورد استفاده در رایانه‌های این شرکت مک‌اواس نیز نمونه‌هایی از فعالیت نرم‌افزاری این شرکت هستند.
مدیریت اجرایی این شرکت برعهده استیو جابز بوده‌است. وی یک ماه پیش از مرگش از ریاست این شرکت کناره‌گیری کرد و به جای آن تیم کوک ریاست این شرکت را بر عهده گرفته‌است. استیو جابز همراه با استیو وازنیک و رونالد وین این شرکت را بنیان‌گذاری کردند. رونالد وین در کمتر از دو هفته پس از تأسیس شرکت سهام خود را به جابز و وازنیاک واگذار کرد.
اولین مدل گوشی آیفون در سال 2007 توسط خالق خود یعنی استیوجابز رونمایی شد؛ البته لازم به ذکر است که بخش موبایل اپل سالها قبل شروع به فعالیت کرده بود و همچنین با شرکتی به نام موتورلا همکاری داشت، اما نتیجه همکاری این دو شرکت برای اپل اصلا مورد قبول نبود و با تصمیم و اصرار استیو جابز، سری گوشی های هوشمندی به نام ایفون طراحی شد و به بازار ارائه کردند.
اولین مدل‌ های آیفون چنان موفق شده بود که باعث شد بسیاری از شرکت های طراحی گوشی، محصولات جدید خود را از گوشی های آیفون الگو برداری کنند. این الگو برداری در بسیاری از شرکت های چینی که در تولید گوشی های هوشمند فعالیت می کنند، به وضوح دیده می شود.
شرکت اپل در سال ۲۰۱۷ برای دهمین سال متوالی، عنوان تحسین شده‌ترین شرکت فناوری اطلاعات در جهان را به خود اختصاص داد.باشگاه خبرنگاران جوان 29 بهمن 1395 http://www.yjc.ir/fa/news/5982969/
این شرکت از سوی مجله فوربز یکی از مشهورترین مجله‌های اقتصادی آمریکا و جهان برای هشتمین سال پیاپی (از سال ۲۰۱۱ تا سال ۲۰۱۸) به عنوان با ارزش‌ترین برند جهان انتخاب شد.
در اوت ۲۰۱۸ ارزش سهام شرکت اپل در بازار از مرز یک تریلیون دلار گذشت. این نخستین‌باری بود که مجموع ارزش سهام یک شرکت به چنین سطحی می‌رسید و به این ترتیب اپل به نخستین شرکت در جهان با ارزشی بیش از یک تریلیون دلار تبدیل شد. در اوت ۲۰۲۰ اپل، نخستین شرکت خصوصی شد که ارزش آن به دو تریلیون دلار می‌رسید، در ۳ ژانویه ۲۰۲۲، اپل اولین شرکتی بود که به ارزش بازار ۳ هزار میلیارد دلاری — بیشتر از تولید ناخالص داخلی بریتانیا — رسید.
در سال ۲۰۱۹ حسب اعلام فهرست فورچون جهانی ۵۰۰ با حدود ۲۳ درصد افزایش سوددهی، میزان سوددهی این شرکت به ۵۹ میلیارد و ۵۳۱ میلیون دلار رسید که پس از شرکت ملی نفت عربستان سعودی با نام سعودی آرامکو در جایگاه دوم سود آورترین شرکت بین‌المللی سال ۲۰۱۹ قرار گرفت. به‌علاوه از لحاظ درآمد در رتبه ۱۱ و از نظر مجموع دارایی‌ها در رتبه ۸۰ فهرست مذکور قرار گرفت.
فیل اسکیلر، سرپرست بازاریابی اپل و کوین لینچ، معاون بخش فناوری اپل است.