moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
براساس قوانین، هر رقابت می‌تواند در دو – سه – چهار یا پنج راند برگزار شود. مدت زمان راندها بین یک دقیقه، یک دقیقه و نیم تا دو دقیقه متغیر است.همان.
زمان استراحت بین هر راند pause یک دقیقه‌است.
مسابقات توسط هیئت ژوری شامل داوران کناری و داور وسط، مورد قضاوت قرار می‌گیرد.
وقت نگه دار، کمیته پزشکی و بازرس وسایل ایمنی این هیئت را یاری می‌رسانند.
ناظر رسمی مسابقه، مرجع عالی مسابقات است که بر عمل کرد هیئت ژوری نظارت می‌کند.همان. ص ۵۳
ساواته در سال ۱۳۴۰ توسط مهدی کامران وارد ایران شد و در باشگاه‌هایی چون ایران امروز و دیهیم تدریس گردید.
کامران، ساواتور مقیم فرانسه دارای دستکش نقره‌ای (عالی‌ترین درجه فنی در هنر رزمی ساواته) و از شاگردان مستقیم کنت پیر باروزی (۱۹۹۴–۱۸۹۷) قهرمان افسانه‌ای و سرشناس ساواته فرانسه (مؤسس فدراسیون ساواته فرانسه) بود.
در مدت کوتاهی ساواتورها و ساواتریس‌های ایرانی به فراگیری این هنر رزمی زیر نظر مهدی کامران پرداختند. از شاگردان به نام کامران می‌توان ساواتورهایی چون برادران معظمی، حمیدرضا توکل شعار (رئیس انجمن ساواته ایران)، مصطفی زاکانی، ناصر نظری، اسماعیل کاظمی (عضو هیئت مدیره انجمن) و عباس تفنگچی را نام برد.توکل شعار، حمیدرضا، ساواته (بوکس فرانسوی) و اصول مبارزه در آن، تهران، سنا، ۱۳۹۱، صص ۲۱–۱۵.
فریدون معظمی و فرامرز معظمی پس از مهدی کامران نخستین ساواتورهایی بودند که در ایران آموزش دیده و به واسطه شایستگی خود و تحمل تمرینات دشوار کامران و گذراندن سلسله مراتب کامل فنی، موفق به دریافت دستکش نقره‌ای از بنیان‌گذار ساواته در ایران و سپس کنت پیر باروزی شدند.
با خروج بنیان‌گذار این ورزش از کشور، ساواته دوران رکود خود را تا سال ۱۳۸۴ پشت سر گذاشت، تا این که در سال ۱۳۸۶ فعالیت مجدد و تشکیلاتی این رشته با مجوز اتحادیه متخصصان ورزش‌های رزمی ایران تحت عنوان انجمن ساواته ایران پس از ثبت و اخذ تاییدیه از قوه قضائیه و وزارت امور خارجه به‌طور رسمی و قانونی در ایران آغاز شد.مجمع عمومی انجمن ساواته ایران برگزار شدhttp://www.owjnews.ir/component/k2/item/46247-رئیس-انجمن-ساواته-ساواته-در-ایران-قدمتی-۵۰-ساله-دارد.html
انجمن ساواته ایران عضو جمعیت سازمان‌های غیردولتی ورزش ایران است.
جواد مشیری رئیس اتحادیه ساواته ایران در "کتاب شصت سال ساواته در ایران" می‌نویسد: «به فاصله اندکی پس از ورود ساواته به ایران نخستین کتاب با موضوع ساواته در سال ۱۳۴۳ در ایران ترجمه شد.مشیری، جواد، شصت سال ساواته در ایران، تهران، انتشارات پارس میهن، ۱۳۹۹، ص ۳۹
این کتاب فنون کشتی، جودو و کاراته و ساواته و رموز دفاع از خود اثر یونیشی و بروس تگنر به برگردانی م.ب. آ نام دارد.»
در سال ۱۳۴۷ نیز دومین کتاب با عنوان ساواته با نام کاراته - ساواته و رموز دفاع از خود به طریقه ژاپنی اثر بابی لو و به برگردانی علی اشرفی منتشر شد.
مؤسسان و بزرگان ساواته ایران در این باره توضیح می‌دهند: «در چاپ اول ایراداتی مشاهده شد که سعی گشت در این چاپ مرتفع گردد. عده‌ای از خوانندگان محترم از این که در کتاب راجع به کاراته مطلبی وجود نداشت ایراد گرفته بودند… در چاپ دوم، بخش دیگری پیش از بخش ساواته موسوم به کاراته به کتاب اضافه نمودیم. علاوه بر آن باید اضافه نمود که حرکات ترکیبی بخش‌های آخر کتاب از حرکات ساواته و کاراته تواماً نیز استفاده شده‌است. امید است این کوشش مورد توجه خوانندگان عزیز قرار گیرد».
نویسندگان اثر همچنین می‌نویسند: «بسیاری از مردم معتقدند که ساواته (بوکس فرانسوی) از موثرترین هنرهای رزمی است. صدها مانور و ضربات مرکب را فردی که ساواته می‌داند می‌تواند به کار ببرد و با آن خطرناک‌ترین افراد را به حال مرگ بیندازد.
اگر به قدرت مرگ‌آور ساواته شک دارید به سرگذشت (جان-سولیوان) یکی از بزرگ‌ترین قهرمانان سنگین‌وزن گوش دهید …
ساواته یک طرز شگف‌آور مبارزه‌است که در فرانسه و در طی سال‌ها کامل شده‌است؛ به‌طوری‌که یک پاریسی کوچک اندام با بهره‌گیری از آن قادر می‌شود قوی‌ترین اشخاص را مغلوب کند.
مهم نیست قد و وزن کنونی شما چیست، با دنبال کردن تمرینات ساواته می‌توانید قدرت عظیمی را در پاهای خود به وجود آورید. تمرینات را درست همان‌طور که توضیح داده شده‌است انجام دهید … این تمرینات به خصوص در اضافه نمودن قدرت، سرعت، مقاومت، مهارت، حفظ تعادل و … مؤثرند».معظمی، فریدون و فرامرز، کاراته، ساواته و جودو، تهران، قائم مقام، چ دوم، ۱۳۴۶، صص ۱۲–۹.
محمد حسین سعادتی مدیر انتشارات قائم، این کتاب را به سربازان شجاع و وطن‌پرست و تمامی نیروهای مسلح برای مقابله با متجاوزین به حقوق ملت سلحشور ایران تقدیم کرد.معظمی، کاراته، ساواته و جودو، همان، ص ۳.
با توجه به استقبال ساواته کاران از کتاب، این اثر برای سومین بار در سال ۱۳۴۸ ازنو توسط انتشارات قائم مقام در ۵۰۰۰ جلد چاپ گردید.
فوناکوشی گیچین (船 越 義珍، Funakoshi Gichin، ۱۰ نوامبر ۱۸۶۸–۲۶ آوریل ۱۹۵۷) بنیانگذار شوتوکان کاراته، شاید به عنوان محبوب‌ترین سبک کاراته و به عنوان «پدر کاراته امروزی» شناخته شده‌است پس از تعالیم ایتوسو آنکو و آساتو آنکو،Funakoshi, Gichin (1981). "Karate-Do: My Way of Life", Kodansha International Ltd. . او یکی از استادان ارشد کاراته اوکیناوا بود که کاراته را معرفی کرد، اما پس از استاد ایتسو آنکو، استاد فوناکوشی، این هنر رزمی را از سال ۱۹۲۲ به سرزمین اصلی ژاپن معرفی کرد. او کاراته را در دانشگاه‌های مختلف ژاپن آموزش می‌داد و در سال ۱۹۴۹، رئیس انجمن کاراته ژاپن شد.
وی در سال ۱۸۶۸ در جزیره اویاما متولد شد. فوناکوشی ۱۵ ساله بود که کاراته را با به وسیله یکی از همکلاسی هایش که پسر استاد آساتو آنکو بود شناخت. فوناکوشی آنقدر اصرار کرد تا استاد راضی شد او را در کلاسش ثبت نام کند؛ زیرا آساتو شاگردان زیادی را نگه نمی‌داشت ولی فوناکوشی که موفق شده بود رضایت استادش را جلب کند توسط استادش به استاد ماهر دیگری به نام ایتوسو آنکو معرفی شد. فوناکوشی در همان موقع به عنوان مربی یک مدرسه ابتدایی پذیرفته شد. فوناکوشی پس از گذشت چند سال با این حال هنوز از شرایط اجتماعی و وضعیت اقتصادیش راضی نبود. برای همین او تصمیم گرفت اوکیناوا را به مقصد توکیو ترک کند تا آن جا بتواند کاراته را به عموم ژاپنی‌ها معرفی کند. برای اینکه بتواند شانس بیشتری بدست بیاورد ابتدا دیداری از تمامی مدارس اوکیناوا به عمل آورد و کاتاهای بی‌شماری را از سبک‌های مختلف کاراته آموخت. تا بتواند در توکیو مکتب‌های مختلف توکیو را به نمایش بگذارد. در سال ۱۹۲۲ این امر به تحقق پیوست و فوناکوشی کلاس‌هایی را در پایتخت ژاپن دایر کرد و شاگردانش اغلب از قشر فرهنگی و دانشگاهی بودند.
سین () یا سوئن (، ) که به نانا ( ) نیز مشهور است، خدای بین‌النهرینی و نماد ماه بود. این دو نام از دو زبان متفاوت ریشه گرفتند (به ترتیب اکدی و سومری)؛ با این وجود، از دوره دودمان نخستین بین‌النهرینEarly Dynastic Period (Mesopotamia) به جای یکدیگر برای اشاره به یک خدا استفاده می‌شدند. گاهی اوقات به صورت اسم دوگانهٔ نانا-سوئن ترکیب می‌شدند. سومین نام رایج که گواهی شده دیلیمبابار () است.
توافق بر این است که دو نام اصلی خدای ماه از دو زبان متفاوت ریشه گرفته‌اند (به ترتیب سومری و اکدی). با این وجود، نمی‌توان بین آنها به عنوان نام‌های خدایان جداگانه تمایز قائل شد (از زمانی بسیار اولیه با هم ادغام شده بودند).
ریشه‌شناسی دقیق نام نانا ناشناخته است؛ با این حال، توافق بر این است که ساختار آن اضافی نیست.
در زبان اکدی، خدای ماه سین (Sîn) یا سوئن (Su’en) نامیده می‌شد.
در کنار سین و نانا، بهترین نام گواهی‌شده برای خدای ماه، dAŠ"-im-babbar" () است.
سین را هم خدایی انسان‌انگار که نماد ماه است و نیز به عنوان خود جسم سماوی در نظر می‌گرفتند.
فرهاد وارسته (۱۳۱۶، تهران - ۱۳۹۳، تورنتو) بنیانگذار هنر رزمی کاراته و سبک کان ذن ریو در ایران می‌باشد از وی به عنوان پدر کاراته ایران نام برده می‌شود. نسیم وارسته دختر وی هم‌اکنون مربی تیم ملی کاراته کانادا می‌باشد.
وی در اواخر سال ۱۳۶۰ از تهران به فرانسه و از آن جا به کانادا مهاجرت نمود. او بنیان‌گذار سبک کان‌ذن‌ریو کاراته دو در ایران و جهان است. وارسته و شاگردانش در آکادمی کاراته ایران واقع در خیابان تخت طاووس که مهمترین مرکز آموزش کاراته در تاریخ این ورزش در ایران بود.
فرهاد وارسته، شناساننده کاراته به ایران بود (سال ۱۹۶۶) و پدر کاراته ایران محسوب می‌شود. وی تنها دارنده دان ۱۰ کاراته ایرانی و تنها فرد غیر آسیایی شرقی است که به‌طور رسمی از سوی کاراته کنترلی ژاپن مجاز به ایجاد یک سبک کاراته کنترلی شناخته شده‌است.
وارسته با داشتن درجه دان ۱۰ کاراته در عین حال دارنده لقبِ شینان (Shinan) - به معنی استاد اعظم و معلم برتر - است. وی طی ۱۵ سال با شرکت در مسابقات داخلی و بین‌المللی کاراته در تمام مبارزات خود پیروز بوده و همیشه مقام اول مسابقات را به خود اختصاص داده و ماحصل آن ۵۰ مدال طلا بوده‌است.قسمت پروفایل استاد وارسته در سایت www.kanzenkai.org
وارسته دارای دکترای علوم سیاسی (Ph.d) از دانشگاه میشیگان آمریکا(۱۹۶۶) و مدرک تخصصی علوم در فیزیک شیمی و زیست‌شناسی (۱۹۵۹) از دانشگاه ژنو سوئیس بود.
پس از برکناری وی از سمت‌های سابق، وارسته پس از ممنوع‌الخروجی از ایران و همچنین ممنوع‌الخروجی از تهران، در نهایت با همسر و چهار فرزند خود به پاریس مهاجرت نموده و به تدریس کاراته در پاریس به همراه فرزندش مشغول گردید. وی با پسرش به تدریس پرداخت و با چند شاگرد فرانسوی و ایتالیایی، به مسابقات قهرمانی کاراته رُم دعوت شد. تیم او برنده مدال طلای کومیته (Kumite - مبارزه) تیمی شده و پسرش (پیروز وارسته) برنده مدال طلای کاتای انفرادی می‌گردد.
در سال ۱۹۸۶ وی به کانادا مهاجرت نموده و برای بار سوم از ابتدا آغاز نمود و خود وی در مورد این زمان می‌گوید که سه بار در هفته در زمین اسکواش، کاراته تعلیم می‌دادم و هرگاه در مورد گذشته صحبت می‌کردم، اغلب اشک در چشمانم بود ولی این‌ها اشک ضعف نبودند بلکه اشک احساسات بود. در سال ۲۰۰۲ دوجو (باشگاه) ایشان در کانادا برای هشتمین سال متوالی به عنوان برترین دوجوی آمریکای شمالی انتخاب گردید. دختر وارسته نیز به نام نسیم وارسته، از قهرمانان کاراته کانادا (ملی و بین‌المللی) محسوب می‌شود.
وی در روز یکشنبه ۱۱ اسفند ۱۳۹۳ (اول مارس ۲۰۱۵) پس از یک دوره بیماری طولانی، در تورنتو درگذشت.
از جمله برخی سمت‌های وی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
تَموز ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره بدارد:
ایرکالا نام دنیای مردگان سرزمین میان‌رودان است. در زبان سومری علاوه بر ایرکالا به آن، کور، کوکو، آرالی، کیگال و چندین اسم دیگر می‌گویند. ایرکالا غار یا حفره ای تاریک در اعماق زمین است که باور بر آن است که ساکنان آن یک زندگی در سایه را در آن تجربه می‌کنند. تنها خوراک یا نوشیدنی این ساکنان، غبار است از این رو افراد خانوادهٔ آنها برای آنها غبار افشانش می‌کنند تا آنها از آن به عنوان خوراک استفاده کنند. برخلاف مفهوم زندگی پس از مرگ در بسیاری از فرهنگ‌ها، دنیای مردگان مردم سومر جایی برای داوری نهایی انسان‌های درگذشته نیست و آنها آنجا نه مجازات می‌شوند و نه تشویق بلکه کیفیت زندگی فرد در دنیای مردگان تنها وابسته به نحوهٔ به خاک‌سپاری او است.
در اسطوره‌ها وی را خدای طبقات زیرین خاک می‌دانند که ساکنان آنجا را جز غبار و خاک خوردنی‌ای نیست. در حماسه گیلگمش انکیدو پس از مرگ به این جهان می‌رود و گیلگمش برای دیدار او به آنجا می‌شتابد.
ارشکیگال، ایزدبانوی ایرکالا است که در کاخ گانزیر زندگی می‌کند گاهی به دنیای مردگان هم همین نام داده می‌شود. شوهر او خدای مردگان نرگال است. پس از دورهٔ اکد (۲۳۳۴–۲۱۵۴ پیش از میلاد) گاهی نرگال فرمانروایی دنیای مردگان را بر عهده گرفت. هفت دربان دنیای مردگان توسط افرادی به نام نتی محافظت می‌شود. تموز نیمی از زندگی خود را در دنیای مردگان به سر می‌برد و نیمی دیگر را خواهرش گشتینانا به جای او آنجا است. گشتینانا مسئول نوشتن (ثبت) نام افراد درگذشته است.
دنیای مردگان محل زندگی دیوها نیز هست از جمله می‌توان به لاماستو اشاره کرد که دیوی ترسناک است که بچه‌ها را می‌بلعد. علاوه بر لاماستو، دیوهای بادهای ترسناک و پازوزو و گالو که درگذشتگان را به سمت دنیای مردگان می‌کشانند هم آنجا زندگی می‌کنند.
گمان آن می‌رود که ورودی ایرکالا در رشته کوه زاگرس در شرق باشد که یک راه پله رو به پایین به سمت در ورودی آن است. البته خود دنیای مردگان معمولاً در جایی عمیق‌تر از آن قرار دارد.
ایرنینی یکی از خدایان میان‌رودان است.
در اسطوره‌ها وی را خدای جنگل‌های سدر دانسته‌اند.
وی پس از پیروزی گیلگامش و انکیدو بر هومبابا ایشان ندا می‌دهد که کارشان پایان یافته و باید به اوروک بازگردند.
گیل گمش/ترجمه:احمد شاملو/نشر چشمه
آنو، آنوم یا ایلو ( ), که همچنین به نام آن ( ، از «آسمان»، «بهشت») نیز خوانده می‌شود، نمود ایزدی آسمان، خدای برتر و نیای همه خدایان در دین باستانی میان‌رودان است. باور بر این بود که آنو منبع بنیادین چیرگی خدایان و دیگر فرمانروایان فانی و زمینی است و در نوشته‌ای به عنوان کسی که «همهٔ جهان را در خود فراگرفته است» توصیف شده‌است. او با بخشی از آسمان که در آسمان در زاویه میان ۱۷+ و ۱۷- درجه است و دارای ۲۳ هم‌اختران (صورت فلکی) است، شناسایی می‌شود. آنو همراه با پسرانش انلیل و انکی، بالاترین رده سه‌گانه ایزدی را تشکیل می‌دهد که نمود سه ستون هم‌اختران طاق آسمان هستند. بر پایه نخستین سندها، آنو به ندرت پرستیده می‌شد و به جای او پسرش انلیل برزگ داشته می‌شد. اما، در طول تاریخ میان‌رودان، همیشه گفته می‌شد که بالاترین خدای پانتئون دارای "آنوتو" به معنای «نیروی آسمانی» است. نقش اصلی آنو در افسانه‌ها و اسطوره‌ها به عنوان نیای آنوناکی‌ها، خدایان کانونی دین سومری، بوده‌است. کانون اصلی دین او پرستشگاه اینا در شهر اوروک بود، اما در زمان فرمانروایی اکدی‌ها ( 2334-2154) پیش از میلاد)، قدرت او در اوروک تا اندازه زیادی به ایزدبانو اینانا، شهبانوی بهشت واگذار شده بود.
همسر آنو در نخستین نوشته‌های سومری، ایزدبانو اوراش است، که بعداً با نام ایزدبانو کی و پس از آن در نوشته‌های اکدی، ایزدبانو آنتو که شکل زنانه "آنو" است، خوانده می‌شد. آنو به‌طور کوتاه در "حماسه اکدی گیلگمش" پدیدار می‌شود که در آن دخترش ایشتار (برگردان سامی شرقی برای اینانا) او را متقاعد می‌کند که گاو بهشت را به او بدهد تا آن را برای یورش به گیلگمش بفرستد. این پیشامد منجر به مرگ انکیدو می‌شود. در افسانه ای دیگر، آنو، آداپا که قهرمان فانی بوده را به دلیل شکستن بال باد نیمروز (جنوب) فرا می‌خواند. آنو دستور می‌دهد که آب و خوراک جاودانگی به آداپا داده شود، اما آداپا از خوردن آنها خودداری می‌کند زیرا پیشتر توسط انکی به او هشدار داده شده بود که آنو آب و خوراک مرگ را به او خواهد داد. در دین هیتی باستان، آنو فرمانروای پیشین خدایان است که توسط پسرش کوماربی که اندام تناسلی پدرش را گاز گرفت و کند، و تشوب، خدای طوفان را به دنیا آورد، سرنگون شد. تشوب کوماربی را سرنگون کرد، تلافی بریده شدن آنو را گرفت و پادشاه نوی خدایان شد. این داستان بعداً پایه و اساس اخته شدن اورانوس در کتاب "تئوگونیا (تبارنامه خدایان) نوشته" هزیود قرار گرفت.
در دین میان‌رودان، آنو نماد آسمان، نهایت قدرت، خدای برتر و کسی که "همه جهان را در بر می‌گیرد" بود. او با قطب دایره البروج اپاختری (شمالی) که در مرکز هم‌اختران اژدها وجود دارد شناخته می‌شود. نام او به معنای "بالانشین" بود و همراه با پسرانش انلیل و انکی (الیل و ایا در اکدی)، پنداره سه‌گانه ایزدی را تشکیل می‌دادند که در آن آنو ابهام و سربستگی "تنزیه (برین، فرایاز)"، انلیل " تنزیه (برین)" و انکی " ماندگاری " ایزدی را نمایندگی می‌کردند. سه خدای بزرگ و سه بخش از آسمان عبارت بودند از: "آنو" (خدای باستانی آسمانها)، "انلیل" (پسر آنو، خدای هوا و نیروهای طبیعت، و پروردگار خدایان) و ایا ("Ea)" (خدای بخشنده زمین و زندگی که در آبهای ژرف می‌زیست). بابلی‌ها آسمان را به سه بخش تقسیم کردند که به نام این سه خدا نامگذاری شده بودند: استوا و بیشترِ دایره البروج در «گذرگاه "آنو» بودند"، آسمان شمالی «"گذرگاه انلیل»" و آسمان جنوبی «"گذرگاه ایا» بود". مرزهای هر "راه" در ۱۷ درجه شمالی و ۱۷ درجه جنوبی بود.
اگرچه آنو خدای برتر بود، اما به ندرت مورد پرستش قرار می‌گرفت، و تا زمانی که داستان‌ها و زندگی او نوشته نشده بودند، مهمترین دین میان‌رودان به پسرش انلیل اختصاص داشت. نقش اصلی آنو در پانتئون سومری نیای خدایان دیگر بود. باور بر این بود که نیرومندترین و مهم‌ترین خدایان در پانتئون سومری فرزندان آنو و همسرش کی هستند. این خدایان با نام آنوناکی، که به معنی «فرزندان آنو» است، خوانده می‌شدند. اگرچه گاهی روشن نیست که کدام خدایان از اعضای آنوناکی در نظر گرفته می‌شدند، اما این گروه احتمالاً شامل «هفت خدایی است که فرمان می‌دهند»: آنو، انلیل، انکی، نینهورساگ، نانا، اوتو و اینانا.
کانون دین اصلی آنو پرستشگاه ایانا در اوروک بود که نام آن به معنای "خانه بهشت" است (به سومری: e -anna؛ به خط میخی: E . AN), . اگرچه پرستشگاه در آغاز به آنو اختصاص داده شده بود، بعدها به کانون دین اصلی اینانا تبدیل شد. پس از پیشکش کردن این پرستشگاه به اینانا به نظر می‌رسد که کاهنان و راهبه‌ها را در خود جای داده‌است.
باور بر این بود که آنو سرچشمه همه قدرت مشروع و راست است. او بود که حق فرمانروایی را به خدایان و پادشاهان به‌طور یکسان بخشید. به گفته استیون برتمن، پژوهشگر، آنو "... بزرگترین منبع اقتدار در میان خدایان و در میان مردم بود که پادشاهی را به آنها بخشید. او در جایگاه بزرگِ بهشت، دادگری را برقرار می‌کرد و قوانینی (دات‌هایی) را کنترل می‌کرد که به نام "مه" بر همه جهان حاکم بود. در نوشته‌هایی که در بزرگداشت پیروزی او بر سومر نوشته شده، سارگون اکدی، بنیانگذار امپراطوری اکدی از اینانا و انو به عنوان منبع قدرت خود یاد می‌کند. در سرودی از اوایل هزاره دوم پیش از میلاد آمده‌است که «گفتار او بر خدایان فرمانبردار برتری دارد».
نام اصلی آنو در سومری "آن" است و "آنو" شکل سامی نام او است. آنو همچنین از همان آغاز با خدای سامی "ایلو" یا "ال" در پیوند بود. نقش آنو و انلیل در بیشتر زمان‌ها، به ویژه در دوره‌های بعدی که دین آنو همچنان رو به پسرفت بود و دین انلیل رو به رشد، با هم همپوشانی داشتند. بعدها، آنو به‌طور کامل توسط انلیل جایگزین شد. سرانجام، انلیل به نوبه خود توسط مردوک، خدای میهنی بابل باستان جایگزین شد. با این وجود، اشاره‌ها به نیرو و قدرت آنو در عبارت‌ها و نوشته‌های باستانی که برای فرمانروایی خدایان استفاده می‌شد، پایدار ماند. همیشه گفته می‌شد که بالاترین خدا در پانتئون دارای "آنوتو" است که به معنای "نیروی آسمانی" است. در "انوما الیش" بابلی، خدایان، مردوک را ستایش می‌کنند و فریاد می‌زنند "سخن تو آنو است!"
اگرچه آنو خدای بسیار برجسته‌ای بود، اما سرشت او نامشخص و پوشیده بود. او تقریباً هرگز در آثار هنری میان‌رودان پدیدار نمی‌شود و شمایل‌نگاری انسانی شناخته‌شده‌ای ندارد. در دوره کاسیان ( 1600-1155 پیش از میلاد) و دوره نوآشوری (۹۱۱–۶۰۹ پیش از میلاد)، آنو با کلاهی شاخدار نشان داده می‌شد. خدای عموری‌ها با نام مارتو گاهی با آنو یکسان گرفته می‌شود. بعدها، در دوران امپراتوری سلوکی (۲۱۳–۶۳ پیش از میلاد)، آنو با انمسارا و دوموزوید شناخته می‌شد.
نخستین نوشته‌های سومری هیچ اشاره ای به اینکه آنو از کجا آمده و چگونه فرمانروای خدایان شده‌است، نشده‌است. در عوض، تنها برتری او به سادگی فرض شده‌است. در نخستین نوشته‌های سومری از هزاره سوم پیش از میلاد، همسر آنو اوراشِ ایزدبانو، است. سومری‌ها بعداً این نقش را به کی، نماد و مظهر زمین نسبت دادند. سومری‌ها بر این باور بودند که باران گشناب آنو است و هنگامی که باران می‌بارید، کی به آن آغشته می‌شود و مایه زایش همه گیاهان زمین می‌شود. در دوره اکدی ، آنتو، ایزدبانویی که نامش احتمالاً شکل زنانه "آنو" است، جایگزین کی شد. اکدی‌ها باور داشتند که باران «شیر» ابرها است، که از سینه‌های آنتو می‌آید.
آنو معمولاً به عنوان «پدر خدایان» توصیف می‌شود، و گمان می‌رفت که گروه بزرگی از خدایان، فرزندان او در طول تاریخ و هنگامه میان‌رودان بوده‌اند. کتیبه‌های لاگاش مربوط به اواخر هزاره سوم پیش از میلاد، آنو را به عنوان پدر گاتومدوگ، بابا و نینورتا معرفی می‌کنند. نوشته‌های ادبی بعدی، آداد، انکی، انلیل، گیرا، نانا-سوئن، نرگال و شارا را پسران او و اینانا-ایشتر، نانایا، نیدابا، نینیسینا، نینکاراک، نینموگ، نین‌نیبرو، نینسومون، نینسون و نوس را دختران او معرفی می‌کند. باور بر این بود که اهریمنان لاماشتو، آساگ و سبتو آفریده‌های آنو بوده‌اند.
منبع اصلی اطلاعات دربارهٔ افسانه آفرینش سومری، پیش‌درآمد شعر حماسی "گیلگمش، انکیدو و جهان مردگان" است، که به اختصار روند آفرینش را شرح می‌دهد: در آغاز، تنها نامو، دریای نخستین، وجود داشت. سپس، نامو، «آن» (نام سومری برای آنو)، آسمان و کی (زمین) را زایید. «آن» و «کی» با یکدیگر همبستر می‌شوند و «کی»، انلیل (خدای باد) را به دنیا آورد. انلیل «آن» را از «کی» جدا می‌کند و زمین را به عنوان قلمرو خود می‌برد، و آن آسمان را با خود می‌برد.
در سومری، نام «"آن"» به جای «آسمان» به کار می‌رفت، به طوری که در برخی موارد تردید وجود داشت که آیا منظور از «آن»، خدای آن یا «آسمان» است. در کیهان‌شناسی سومری، بهشت به‌عنوان مجموعه‌ای از سه گنبد انگاشته می‌شد که زمینِ هموار را می‌پوشاند. باور بر این بود که هر یک از این گنبدهای بهشت از یک سنگ قیمتی متفاوت ساخته شده‌است. باور بر این بود که «آن» بلندترین و بیرونی‌ترین این گنبدها است که از سنگ مایل به قرمز ساخته شده‌است. بیرون این گنبد، نخستین تنهٔ آبی که نامو خوانده می‌شد، قرار داشت. "سوکال (وزیر)"، یا پیشکار «آن»، خدای ایلابرات بود.
"اینانا و ابیه"، که به عنوان "الهه قدرت‌های ترسناک الهی" نیز شناخته می‌شود، شعری در ۱۸۴ سطر است که توسط شاعره اکدی انهدوآنا به سومری سروده شده است. رویارویی نوه آن، اینانا را با کوه ابیه، کوهی در سلسله جبال زاگرس توصیف می‌کند. آن به شکلی کوتاه در صحنه‌ای از شعر ظاهر می‌شود که در آن اینانا از او درخواست می‌کند که به او اجازه دهد کوه ابیه را ویران کند. آن به اینانا هشدار می‌دهد به کوه حمله نکند اما اینانا به هشدارش توجه نمی‌کند و به هر روی به کوه ابیه حمله و نابودش می‌کند.
شعر "اینانا فرمانروایی آسمان را به دست می‌آورد"، روایتی بسیار تکه‌تکه شده ولی مهم از تسخیر معبد ایانا در اوروک توسط اینانا است. با مکالمه‌ای بین اینانا و برادرش اوتو آغاز می‌شود که در آن اینانا از این که معبد ایانا در قلمرو آنها نیست، تاسف می‌خورد و تصمیم می‌گیرد آن را متعلق به خودش اعلام کند. متن در این بخش از روایت به شکل ای تکه‌تکه می‌شود اما به نظر می‌رسد که عبور دشوار او را از یک مرداب برای رسیدن به معبد توصیف می‌کند در حالی که یک ماهیگیر به او راهنمایی می‌کند تا بهترین مسیر را طی کند. در پایان، اینانا به آن می‌رسد که از غرور وی شوکه شده اما با این وجود تصدیق می‌کند که موفق شده و اکنون معبد در قلمرو وی است. متن با سرودی که عظمت اینانا را بیان می‌کند. این اسطوره ممکن است نشانگر یک گرفت در اقتدار کاهنان آن در اوروک و انتقال قدرت به کاهنان اینانا باشد.
در صحنه‌ای از "حماسه گیلگمش" اکدی، مکتوب شده در اواخر هزاره دوم پیشا دوران مشترک، دختر آنو، ایشتار (همتای سامی شرقی اینانا)، تلاش می‌کند تا گیلگمش را اغوا کند. زمانی که گیلگمش پیشروی‌های او را رد می‌کند، ایشتار با خشم به آسمان می‌رود و به آنو می‌گوید گیلگمش به او توهین کرده است. آنو از وی می‌پرسد چرا به جای روبه‌رو شدن با گیلگمش به او شکایت می‌کند. ایشتار از آنو می‌خواهد که نرگاو آسمان را به او دهد و سوگند می‌خورد اگر چنین نکند، دروازه‌های جهان زیرین را خواهد شکست و مردگان را برخواهد انگیخت تا زندگان را بخورند. آنو نرگاو آسمان را به ایشتار می‌دهد و ایشتار آن را برای حمله به گیلگمش و دوستش انکیدو می‌فرستد.
در اسطوره آداپا که نخستین بار در دوره کاسی‌ها مکتوب شد، آنو متوجه می‌شود که باد جنوبی به مدت هفت روز به سمت زمین نمی‌وزد. از "سوکال" (وزیر) خود،ایلابرات ، دلیل را می‌پرسد. ایلابرات پاسخ می‌دهد علتش آن است که آداپا، کاهن ائا (همتای سامی شرقی انکی) در اریدو، بال باد جنوبی را شکسته است. آنو می‌خواهد آداپا را به نزد او احضار کنند اما پیش از حرکت عزیمت آداپا، ائا به او هشدار می‌دهد خوراکی که خدایان به او می‌دهند را نخورد و آب آنان را نیز ننوشد زیرا خوراک و آب مسموم است. آداپا به محضر آنو می‌رسد و به او می‌گوید دلیل شکستن بال باد جنوبی این است که او برای ائا ماهیگیری کرده و باد جنوبی با ایجاد طوفان، قایق او را غرق می‌کند. نگاهبانان دروازه آنو، دموزی و نینگیشزیدا در حمایت از آداپا سخن می‌گویند. این امر خشم آنو را فرو می‌نشاند و دستور می‌دهد به جای خوراک و آب مرگ، به آداپا خوراک و آب جاودانگی پاداش داده شود. اما آداپا به توصیه ائا عمل می‌کند و از خوردن غذا امتناع می‌ورزد.
در اساطیر هیتی، آنو پدرش آلالو را سرنگون و خود را حاکم کائنات اعلام می‌کند. سپس، خود وی توسط پسرش کوماربی سرنگون می‌شود؛ آنو تلاش می‌کند تا فرار کند اما کوماربی اندام جنسی او را گاز می‌گیرد و آنان را می‌بلعد. آنگاه کوماربی آنو را به جهان زیرین تبعید می‌کند، همراه با متحدانش، خدایان قدیمی که هیتی‌ها با آنوناکی تلفیق کرده‌اند. در نتیجه بلعیدن اندام جنسی آنو، کوماربی به پسر آنو، تشوب و چهار فرزند دیگر آبستن می‌شود. پس از آنکه تشوب به بلوغ می‌رسد، پدرش کوماربی را سرنگون می‌کند و بدین سان انتقام سرنگونی و مثله شدن پدر دیگرش آنو را می‌گیرد.
مجموعه‌ای از کودتاهای الهی که در اسطوره آفرینش هیتی توصیف شده بعدا مبنایی برای داستان آفرینش یونانی می‌شود که در شعر بلند تئوگونیا (سروده شده توسط شاعر بویوتیایی، هزیود در قرن هفتم پیشا دوران مشترک) آمده است.
ارورو یکی از خدایان میان رودان است.
وی به دستور انو، انکیدو (همزاد گیلگمش) را می‌آفریند.
اِنکیدو در شعرهای سومری بازمانده (مانند ) خدمتکار بیلگمس (سومری گیلگمش) است. در حماسه گیلگمش مردی وحشی است که خدایان او را خلق می‌کنند تا مردم شهر از ستمگری‌های گیلگمش رهایی یابند. انکیدو همتای گیلگمش است، با این تفاوت که از دویدن و نوشیدن از رود با غزال‌ها به مرور، با کمک روسپی مقدسی به نام شمهات، به انسانی متمدن تبدیل می‌شود. انکیدو پس از ورود به شهر، با گیلگمش رو در رو می‌شود، قدرتشان یکسان است و به جای دشمنی، دو رفیقِ همراه می‌شوند. ماجراهای مختلف، از جمله کشتن هومبابا و نرگاو آسمان، از سر می‌گذرانند؛ گرفتار خشم ایشتار و سپس عذاب خدایان می‌شوند. انکیدو می‌میرد و گیلگمش، او را بر دستان خود نگاه می‌دارد تا آن زمان که بدنش را کرم فرا گیرد. گیلگمش درمی‌یابد که انکیدو دیگر بازنمی‌گردد و در جستجوی جاودانگی به انتهای جهان (جزیره اوتنپیشتی دورافتاده) در آنسوی آبهای مرگ می‌رود. در لوح XII حماسه، گیلگمش و شبح انکیدو در جهان زیرین دیداری کوتاه با هم دارند.
گیلگمش پادشاه شهر باستانی اوروک است؛ ستمگری‌های او مردم شهر را به ستوه آورده است. خدایان به شکایتهای مردم اوروک گوش می‌دهند و مردی وحشی (انکیدو) را فرو می‌فرستند که در همه چیز تصویری از گیلگمش است. تنها تفاوت آن دو در این است که گیلگمش مردی شهری و انکیدو مردی از حیات وحش است. آمدن انکیدو به شهر برای دیدار با گیلگمش و کنترل کردن نیروهای فرا بشری وی، در طی چند مرحله انجام می‌شود. این رویدادها شامل اغوای انکیدو توسط یک روسپی، تبدیل شدن از یک حیوان به یک انسان؛ اجتماعی شدن انکیدو در منزل شبان که در آنجا نخست خوردن و آشامیدن مانند یک انسان و لباس پوشیدن می‌آموزد؛ و در نهایت اجتماعی شدن انکیدو در خود شهر. انکیدو مصمم است به گیلگمش درسی بدهد تا او از ستمگری‌اش دست بردارد. انکیدو به شهر می‌رسد و با گیلگمش می‌جنگد، هیچ کدام نمی‌تواند دیگری را مغلوب کند. دوست صمیمی می‌شوند و باقی می‌مانند.
گیلگمش و انکیدو شهر را ترک می‌کنند تا به جنگل سدر بروند و هومبابای غول‌پیکر را از پای در آورند. هومبابا نگاهبان جنگل سدر در لبنان است و آن دو می‌خواهند درخت‌های سدر را به شهر ببرند. در انجام این کار موفق می‌شوند و نخستین قهرمانی خود را به انجام می‌رسانند.
قهرمانی دیگر گیلگمش و انکیدو، پس از بازگشت آنها به اوروک است. آن دو پس از کشتن هومبابا، با درختان سدر به شهر برگشته‌اند. ایشتار (الهه اوروک) تحت تاثیر زیبایی گیلگمش قرار می‌گیرد، عاشق او می‌شود (اگر که بتواند عاشق شود). ایشتار در واقع یک روسپی است، تحت تاثیر فیزیک، مردانگی و زیبایی گیلگمش قرار می‌گیرد و به او درخواست ازدواج می‌دهد. گیلگمش پاسخ می‌دهد که هیچ کس جز یک احمق با یک روسپی چون تو ازدواج نمی‌کند، نگاه کن چه بر سر عاشقان قبلی تو آمده است. همه آنها نابود شده‌اند، من را با تو کاری نیست.
ایشتار خشمگین می‌شود و به نزد پدرش آنو در آسمان می‌رود. ایشتار مصمم است تا به گیلگمش و انکیدو درسی بدهد؛ خواستار نرگاو آسمان از پدرش می‌شود و می‌گوید در صورت امتناع چنان فریادی خواهد کشید که مردگان از جهان زیرین برخیزند و زندگان را بخورند. آنو تسلیم می‌شود؛ نرگاو آسمان در شهر اوروک خرابی زیادی به بار می‌آورد اما در نهایت به دست گیلگمش و انکیدو کشته می‌شود. آن دو به بزرگترین دستاوردهای خود رسیده‌اند اما هومبابا و نرگاو آسمان به خدایان تعلق داشتند. در حالی که در کاخ جشنی بر پا است، خدایان به شور نشسته‌اند. انکیدو در رویا مشورت خدایان را مشاهده می‌کند؛ خدایان تصمیم می‌گیرند این دو قهرمان پا را فراتر از حد گذاشته‌اند و انکیدو باید بمیرد.
انکیدو بیمار می‌شود و پس از هذیان‌گویی درباره رویایش از جهان زیرین، می‌میرد. متن با مراسم خاکسپاری طولانی ادامه پیدا می‌کند، همه اشیای قبر بر شمرده و به خدایان تقدیم می‌شوند تا حامی انکیدو در زمانی باشند که انکیدو به جهان زیرین رسیده است.
ترجمه هربرت میسن از حماسه با هشت سطر آغاز می‌شود: داستانی قدیمی‌ست / اما هنوز می‌توان آن را گفت / داستان مردی که عاشق دوستش بود / و او را به مرگ باخت / و دریافت قدرت آن را ندارد / که او را به زندگی برگرداند. / داستان گیلگمش است / و دوستش انکیدو. متن حماسه با توصیف زیر آغاز می‌شود: گیلگمش پادشاه اوروک بود، / شهری در بین رودهای دجله / و فرات / در بابل باستان. / انکیدو در استپ به دنیا آمد / و با حیوانات بزرگ شد. / گیلگمش یک خدا و مرد بود؛ / انکیدو یک حیوان و مرد بود. / داستان، / انسان شدن آن دو با یکدیگر است.
روایت میسن با توصیف ستمگری گیلگمش که «حق شب اول» با نو عروسان را برای خود محفوظ داشته است ادامه پیدا می‌کند. رفتار گیلگمش با مردم شهر چنین است: گاهی مردمش را تا آستانه مرگ می‌کشاند / با بازسازی دیوارهای اوروک، / پس از آن بی هیچ توضیحی / دیوارها را رها می‌کرد تا بپوسند، / و مردمش در آرزوی گذشته باشند / و خواستار تغییر. / آنها خسته از تناقضات او / و روش‌های سنگدلانه‌اش بودند. / آنها می‌دانستند جهان او کهنه است / و پر از هنرهای نخاله / که باید نگاهبانش باشند اما نمی‌توانند به آن جان بخشند.
پس از رویارویی گیلگمش و انکیدو در شهر اوروک، آن دو متوجه می‌شوند همتای یکدیگر هستند و رفیق می‌شوند. رهسپار جنگل سدر می‌شوند تا هومبابا را از پای در آورند. پیش از راه افتادن، انکیدو نگران از این سفر است اما ناچار به همراهی می‌شود. شبی گیلگمش رویایی می‌بیند، انکیدو آن را تعبیر به پیروزی می‌کند. در نبرد با هومبابا، شمش به یاری آن دو می‌آید و سر از بدن هیولا جدا می‌کنند. ایشتار به گیلگمش پیشنهاد ازدواج می‌دهد؛ گیلگمش با سخنان بسیار صریح و تندی درخواست او را رد می‌کند. ایشتار نرگاو آسمان را روانه شهر می‌کند؛ گیلگمش و انکیدو آن را از پای در می‌آورند و توهین بیشتری به ایشتار می‌کنند. انکیدو در رویایی جمع خدایان را می‌بیند که او را عقوبت به مرگ می‌کنند. انکیدو در اثر بیماری ناشی از تماس دستش با دروازه جنگل سدر به هنگام ورود، دچار هذیان می‌شود و روسپی را نفرین می‌کند.
انکیدو معشوق گیلگمش بود. آن دو عاشق یکدیگر بودند و مرگ انکیدو، تغییر بزرگی در گیلگمش ایجاد می‌کند. گیلگمش انسانی را که بیش از همه دوست داشته، از دست داده است. دیوانه می‌شود، نه تنها برای اینکه دوستش را از دست داده است، بلکه برای آن که ناگهان در می‌یابد، مرگ حقیقتا وجود دارد. ترس از مرگ خویش او را فرا می‌گیرد، می‌داند که او نیز همچون انکیدو خواهد مرد. به جستجویی دیوانه‌وار دست می‌زند؛ به انتهای جهان می‌رود تا راز جاودانگی را از اوتنپیشتی فرا گیرد.
در ترجمه میسن، انکیدو ناآگاه از کهنگی است، ترس و خِرَد در او راهی ندارد. با حیوانات می‌دود و با آنان از چشمه می‌نوشد؛ حیوانات را از دام صیادان رها می‌کند. پسر صیاد انکیدو را می‌بیند و پس از مشورت با پدرش برای دیدار با گیلگمش راهی اوروک می‌شود. خواسته آنها از گیلگمش که پادشاه شهر است این است که یک روسپی را روانه کند تا با انکیدو بخوابد و باعث شود حیوانات از او شرمنده شوند. روسپی با انکیدو رو به رو می‌شود و با او می‌خوابد. پس از آن، دوستان انکیدو (حیوانات) همه از او دوری می‌کنند. روسپی به همخوابگی با انکیدو ادامه می‌دهد؛ آرزوی انکیدو به همراهی با حیوانات را به پرسش می‌گیرد و از شهر اوروک و پادشاه آن برایش می‌گوید. انکیدو به او اجازه می‌دهد بخشی از جامه سرخش را به او بپوشاند و راهی منزل شبان می‌شوند. در آنجا خوردن و آشامیدن با انسان‌ها را یاد می‌گیرد و مستی را تجربه می‌کند. روسپی موهای بدن او را می‌زداید و بدنش را آغشته به روغن و عطر می‌کند. شب‌ها، انکیدو نگهبان رمه شبان است. رهگذری در خانه شبان ساکن می‌شود، او در حال رفتن به بازار شهر است تا برای خود عروس باکره‌ای انتخاب کند. انکیدو متوجه می‌شود که عروس باید شب اول با گیلگمش بخوابد؛ رنگ‌پریده همراه با روسپی راهی اوروک می‌شود تا با گیلگمش رو در رو شود.
در حماسه گیلگمش، روسپیگری نقشی محوری دارد. گیلگمش پادشاه جوان و قدرتمندی است که بکارت همه عروسان به او تعلق دارد و مردم شهرش را با اجبار به کار و فعالیت ورزشی از پا در می‌آورد. مردم شهر به خدایان پناه می‌برند و آنها همتای او را خلق می‌کنند که مردی وحشی است. صیاد پس از دیدن انکیدو به نزد گیلگمش می‌رود؛ گیلگمش می‌گوید یک روسپی زیبا به آنجا برود تا این مرد وحشی را اغوا کند و دیگر نتواند حیوانات را از دام صیاد رها کند. با این کار، غریزه جنسی در او بیدار خواهد شد، انسان بودن خود را در خواهد یافت و از حیوانات دوری خواهد کرد. این بخش از متن، سکسی‌ترین متن ادبیات‌بین‌النهرینی است؛ زمانی که در دهه ۱۹۵۰، دانشگاه شیکاگو ترجمه آلکساندر هیدل را منتشر کرد، این بخش از متن به لاتین ترجمه شد.
روسپی، انکیدو را به شهر می‌آورد، او و گیلگمش می‌جنگند و در پایان یکدیگر را در آغوش می‌کشند. دوست صمیمی می‌شوند و به جنگل سدر می‌روند. پس از بازگشت به شهر، خدایان از آنها ناراحت هستند، البته معلوم نیست چرا، چون پیش از آن تحت حمایت خدای خورشید به جنگل سدر رفتند. خدایان تصمیم می‌گیرند انکیدو بمیرد. انکیدو بیمار و بیمارتر می‌شود؛ در پایان همه اینها را تقصیر روسپی می‌داند که به زندگی ایده‌آل او با حیوانات پایان داده است. نفرینش می‌کند؛ برای روسپی می‌خواهد که بی‌خانواده و خانمان باشد، دوستی نداشته باشد، لباسش را زمین پاره کند، لباس خوبش را مرد مست آلوده کند، هیچ چیز زیبایی را تجربه نکند، در خانه‌اش میزی برای ضیافت چیده نشود، تخت خوابش نیمکتی داغان باشد، جای نشستنش در میانه جاده باشد، جای ایستادنش در ویرانه باشد، خار پایش را زخمی کند، مست و هوشیار به صورتش سیلی زنند. این همان تصویر اندوهناک اما واقع‌گرایی است که یک روسپی در زندگی حاشیه‌ای خود تجربه می‌کند.
خدای خورشید به انکیدو می‌گوید صبر کن. اگر به خاطر روسپی نبود هیچگاه لذت دوستی با گیلگمش را تجربه نمی‌کردی، ماجراجویی‌های عالی خودت را با او از سر نمی‌گذراندی. هیچگاه نمی‌فهمیدی انسان بودن یعنی چه. انکیدو نرم می‌شود، نفرین را پی نمی‌گیرد اما به این شکل دعایش می‌کند: با همان دهانی که نفرینت کردم، دعایت می‌کنم، مردان بزرگ عاشقت باشند، از فاصله یک فرسخی مردان بر ران خود کوبند، از فاصله دو فرسخی موی خود را دست زنند، هیچ سربازی در افکندن کمربندش برایت آهسته نباشد، طلا و گوشواره و جواهرات به تو دهد، ایشتار تو را وارد خانه مردی کند که آرام است و پر ثروت، برای تو زنش را ترک کند، حتی اگر مادر هفت فرزند باشد. این نیز تصویری واقعگرا از جامعه‌ای است که در آن روسپیگری نهادینه شده است. روسپی‌های درباری وجود دارند که همدم مردان ثروتمند می‌شوند و حداقل برای مدتی کوتاه زندگی مجللی را تجربه می‌کنند. اینها دو جنبه از روسپی خیابانی و درباری است که در متن‌های حقوقی نیز گاهی درباره خطری که ممکن است برای ازدواج داشته باشند، نوشته شده است.
هرودوت تصویرهایی کاملا اشتباه یا تحریف‌شده از گرایش‌های جنسی در تمدن بابل داشت. این گرایش‌ها چندان تفاوتی نداشت با آنچه در یونان و یا تمدن امروزی تا همین اواخر برقرار بود. اول، کنترل پدرسالارانه تمایلات جنسی زنانه؛ دختران و همسران تحت سلطه پدرشان یا شوهرشان بودند. دوم، استاندارد دوگانه؛ تمایل جنسی مردان را تنها فرصت محدود می‌کرد، اما گرایشات جنسی زنان سرکوب می‌شد. سوم، همجنس‌گرایی یک انگ اجتماعی در نظر گرفته می‌شد اگر در بین شهروندان بالغ باشد. چهار، روسپیگری برای مردان نهادینه بود. پنج، دسترسی جنسی به بردگان. اگر هرودوت واقعا به بابل رفته بود، به احتمال زیاد آن را در جنبه‌هایی که گفته شد، نه چندان متفاوت از آتن می‌یافت.
پیشینه سفر انکیدو و گیلگمش به جنگل سدر، فعالیت اصلی اقتصادی و سیاسی در خاور نزدیک باستان بوده است. پادشاهان باستانی به الوار نیاز داشتند و برای تهیه آن (که در بین‌النهرین سخت پیدا می‌شد)، باید جایی را پیدا می‌کردند. در نامه‌ای که یک معمار به سارگن دوم نوشته است، از نداشتن درخت سدر برای ساختمان‌سازی شاکی است و نمی‌خواهد مسوولیت ریزش احتمالی دیوارها و سقف در صورت استفاده از چوب درختی دیگر، به پای او نوشته شود و اعدام احتمالی‌اش را به دنبال داشته باشد. معمار در پی آن است که اگر پادشاه درخت سدر برای ساختمان‌سازی فراهم نمیکند، به او نوشته‌ای دهد تا در امان باشد.
برای هزاران سال پادشاهان برای به دست آوردن درخت سدر به خود افتخار می‌کردند؛ برای به دست آوردن آن، نخست به غرب ایران و سپس به لبنان می‌رفتند. سفر به جنگل سدر، پس‌زمینه امپراتوری را در بر دارد. حاضران و شنوندگان حماسه، اکثرا خودشان پادشاه و یا خانوده‌اش نبودند؛ عضوی از دربار (کاتبان، مشاوران و بوروکراتها) بودند. الگوی آنها (طبقه مدیریتی متخصص)، بیشتر انکیدو بود و نه گیلگمش. در اپیزود جنگل سدر (و همچنین اپیزود ایشتار) چیزی که نمایان است، شکست انکیدو در ایفای نقش مشاورت و همراهی با پادشاه است. او باید گیلگمش خیره‌سر را از کار خود بازدارد؛ هومبابا گماشته خدایان است، بزرگان شهر او را از این کار باز می‌دارند، انکیدو خود نیز در ابتدا راضی نیست اما با پافشاری پادشاه خیره‌سر، انکیدو با نارضایتی موافقت می‌کند. گیلگمش پشت سر هم رویاهای هشداردهنده‌ای می‌بیند که خدایان برای جلوگیری از کار او برایش فرستاده‌اند. گیلگمش در حالی که ترس او را فرا گرفته است، تعبیر دیدن آتشفشان، حمله گاو نر، عقاب شیرسر، افتادن طبر بر روی وی را از انکیدو می‌پرسد. انکیدو همان وسوسه کلاسیکی می‌شود که یک مشاور اتوکرات با آن رو به رو است؛ به گیلگمش همان چیزی را می‌گوید که وی می‌خواهد بشنود. انکیدو با انجام این کار، خود را در مسیر سقوط قرار می‌دهد. انکیدو تعبیرهای مسخره‌ای از خواب‌ها می‌کند؛ می‌گوید گیلگمش باید همان گاو نر قوی باشد، در حالی که در رویا این گاو نر است که به گیلگمش حمله کرده است. تعبیر او کاملا در تضاد با واقعیت است.
زمانی که به جنگل سدر می‌رسند، انکیدو کاملا جوشی و بی‌رحم است. هومبابای غول‌پیکر برای جانش التماس می‌کند و می‌گوید به آنها هدایای گرانبها خواهد داد، یادآوری می‌کند که خدای بزرگ انلیل نگاهدار او است.گیلگمش تمایل به این دارد که او را ببخشد؛ واقعا مساله سیاسی مهمی است، با گروه مغلوب چه باید کرد، آیا باید نابودشان کرد؟ انکیدو دخالت می‌کند؛ می‌گوید در همین مکان باید او را بکشند و نگران واکنش انلیل نباشند بلکه سریعتر عمل کنند تا خدا خبردار نشده است. گیلگمش به نصیحت انکیدو عمل می‌کند و هومبابا را می‌کشد. هومبابا آن دو را نفرین می‌کند تا با هم پیر نگردند.
حماسه گیلگمش در ضیافت‌های کاخ آشوربانی‌پال در نینوا بازخوانی می‌شد. برای بیشتر حاضران، زیر نور مشعل‌ها، گیلگمش بیشتر از آنکه داستان قهرمانی‌های یک پادشاه باشد، داستان تراژدی انکیدو بود.
گلرخ ادیب محمدی که عموماً به نام گلی امامی شناخته می‌شود (زاده ۱۶ تیر ۱۳۲۱) نویسنده، مترجم و فعال فرهنگی ایرانی است. امامی در دهه ۷۰ و ۸۰ خورشیدی اداره کتاب‌فروشی «زمینه» را برعهده داشت.
گلرخ ادیب محمدی در سال ۱۳۲۱ در تهران متولد شد. به واسطه شغل پدر در شهرهای مختلفی زندگی کرد و دیپلم خود را در دبیرستان ۲۱ آذر اصفهان گرفت. سپس به تهران نقل مکان کرد و دانشجوی دانشکده هنرهای تزئینی تهران شد. او سپس به اصرار پدر به آلمان رفت و در مدرسه مترجمی اشمیت مشغول به تحصیل شد. ۲ سال بعد یعنی در سال ۱۳۴۴ (۱۹۶۵) برای تکمیل دوره تحصیلش در آلمان به انگلستان عزیمت و همان‌جا با کریم امامی ازدواج کرد و پس از ازدواج راهی ایران شد. یکی از آخرین فعالیت‌های او عضویت و ریاست بر انجمن صنفی ویراستاران است.
از آثار او می‌توان به ترجمه دختری با گوشواره‌های مروارید اثر تریسی شوالیه و حباب شیشه‌ای اثر سیلویا پلات اشاره کرد.گفت و گو با بیلی وایلدر، کمرون کروو، ترجمه: گلی امامیاز پست و بلند ترجمه، هفت مقاله، کریم امامی، انتشارات نیلوفر
نینورتا (واج‌نویسی قدیمی‌تر: نینیب) یکی از خدایان میان رودان است.
در اسطوره‌ها او را خدای پرخاشگر جنگ می‌دانند.
وی نیروی نبرد دو پهلوان (گیلگمش و انکیدو) با هومبابا را در ایشان می نهد.
"گیل گمش"، ترجمه احمد شاملو، نشر چشمه
اَدَد (آداد)، یا هدد یکی از خدایان میان‌رودان است.
در اسطوره‌ها او را خدای تندر و آذرخش می‌دانند.
وی در هنگامه طوفان بزرگ، طوفانی بس عظیم می‌فرستد، تا اوتنپیشتیم (نوح بابلی) کشتی خود را به آب اندازد.
ماسوتاتسو اویاما (به ژاپنی: 大山倍達, به انگلیسی: "Ōyama Masutatsu") یا نام کره‌ای چوی یونگ - ای (به کره ای: 최영의, به انگلیسی: Choi Yeong-eui)توکل شعار، حمیدرضا، ورزش‌های رزمی و بنیان‌گذاران بزرگ آن، تهران، انتشارات مهر، ۱۳۹۴، ص ۱۶. (۱۹۲۳–۱۹۹۴) بنیان‌گذار سبک کیوکوشین کای کاراته است.ماسوتاتسو اویاما (Mas Oyama) دانشنامه انگلیسیکیوکوشین (Kyokushin) دانشنامه انگلیسی از او به عنوان بهترین و قوی ترین رزمی کار وخدای کاراته تاریخ یاد می شود.
سوساي اوياما در 4 ارديبهشت1373 يعني یک سال بعداز سفر به ايران به علت ابتلاء به سرطان ريه در سن 70 سالگي دار فاني را وداع گفت و جامعه كيوكوشين جهان را به سوگ نشاند.
اویاما در سال ۱۹۲۳ در جنوب غربی کره متولد شد. در کودکی به مانچوکوئو فرستاده شد تا در مزرعه خواهرش زندگی کند. در نه سالگی توسط یک کشاورز چینی که در مزرعه کار می کرد شروع به فراگیری هنرهای رزمی چینی نمود. پس از پایان دبیرستان در سئول (پایتخت کره)، در سال ۱۹۳۸ پدرش او را به ژاپن فرستاد تا آموزش خلبانی ببیند. در ژاپن ابتدا جودو را آموخت و سپس به فراگرفتن کاراته زیر نظر فوناکوشی پرداخت. در ۱۷ سالگی آن چنان پیشرفتی در کاراته داشت که به درجه دان ۲ مفتخر شد و به دنبال آن در ۲۲ سالگی به درجه دان ۴ ارتقای یافت و پس از مدتی در پایان جنگ جهانی دوم، به مقام قهرمانی کاراته ژاپن نائل شد.
وی سپس مدتی را به تمرینات سخت روحی و جسمی ادامه داد و سپس با ابداعاتی که در کاراته های موجود ایجاد نموده بود، کاراته کیوکوشین کای کان را بنیان‌گذارد. آن گاه وی شروع به مسافرت به اطراف دنیا به خصوص اروپا و آمریکا نمود؛ که در این مسافرت‌ها شاهکار عملیات کاراته را به نمایش گذاشت؛ از جمله مبارزات اویاما با گاوهای وحشی و شکستن اجسام سخت زبانزد خاص و عام است.
یکی از شاهکارهای او نیز مبارزه کردن با سیصد نفر از شاگردان خود در طول سه روز بود که تمام آن‌ها را با پیروزی پشت سر گذاشت. او در روز چهارم نیز اعلام آمادگی کرد، اما کسی حاضر به رویارویی با وی نشد. سرانجام وی در سال ۱۹۵۶ به‌طور رسمی مقدمات نخستین باشگاه کیوکوشین کای کان را در توکیو بنیان نهاد. وی در سال ۱۹۹۴ در سن ۷۱ سالگی در گذشت.
اویاما در سال ۱۹۵۵ به آمریکا دعوت شد. سپس به اروپا رفت؛ در این سفر با مردان بسیاری مبارزه کرد و برای نخستین بار سر بطری شیشه‌ای را با تیغهٔ دست خود شکست و موجب حیرت همگان شد. ماسوتاتسو در شیکاگو، ایلینوی ازنو با یک گاو وحشی به مبارزه پرداخت؛ این امر موجب انتقاد باشگاه دوستی حیوانات گردید.
اویاما پس از شکست دادن گاو وحشی گفت: «هدف من قدرت‌نمایی نبوده بلکه می‌خواستم ثابت نمایم انسان‌ها ذاتاً استعدادهایی دارند که اگر آن را شکوفا سازند می‌توانند بر همه چیز پیروز گردند».توکل شعار، حمیدرضا، ورزش‌های رزمی و بنیان‌گذاران بزرگ آن، تهران، انتشارات مهر، ۱۳۹۴، صص ۲۱–۱۶.
کانچو یوسف شیرزاد از شاگردان وی در ایران بود
يوسف شيرزاد (پدر كاراته آزاد) متولد 11 دي سال 1328 مؤسس مكتب کاراته شيرزاد در سال 1352، بنيانگذار سبك كيوكوشين كاراتة ژاپن در ايران در سال 1355، پايه گذار سبكهاي آزاد در ايران، بنيانگذار، مؤسس و رئيس سازمان بين‌المللي شيرزاد كيوكوشين (ایسکو) سبك (شين ذن) كاراته در سال 1373. می باشد
فیلم مبارزی در باد به کارگردانی یانگ یون هو به یاد او ساخته شده‌است،کتاب کاراته چیست این است کاراته و طریقت کیوکوشین از آثار وی است.
اِرِشکیگال یکی از خدایان میان‌رودان است.
در اسطوره‌ها او را ایزدبانوی ژرفاهای خاک می‌دانند.
وی یگانه فرمانروای دوزخ بود تا زمانی که نرگل (که بعدها خدای دوزخ شد) به قلمروی او حمله کرد و سراسر دوزخ را تصرف کرد.
وی چهارده ابلیس را به نگهبانی دروازه‌ها نهاد و ارشکیگال برای حفظ صلح به همسری نرگل درآمد.
شَمَش (زبان اکدی: "šamaš") خدای خورشید در بین‌النهرین باستان بود که پیش از آن به اوتو (زبان سومری: dUTU «خورشید») شناخته می‌شد.
اعتقاد بر این بود که او هر روز هر آنچه در جهان رخ می‌دهد را می‌بیند و به همین دلیل مسئولیت عدالت و محافظت از مسافران را بر عهده داشت. در جایگاه قاضی الهی، می‌توانست با جهان زیرین در ارتباط باشد. علاوه بر این، او در مقام خدای طالع‌بینی معمولا در کنار خدای آب و هوا ادد قرار می‌گرفت. در همان حال که او به شکل فراگیر یکی از خدایان اصلی محسوب می‌شد، به صورتی ویژه در سیپار و لارسا مورد احترام بود. ایزد ماه نانا (سین) و همسرش نین‌گال به عنوان والدین او در نظر گرفته می‌شدند، در حالی که خواهر دو قلوی او اینانا (ایشتار) بود. گاهی اوقات الهه‌های دیگری مانند منزات و پینیکیر را نیز می‌توان خواهر او دانست. آیا (شریدا)، الهه سپیده‌دم، همسر او بود و متن‌های گوناگونی دیدارهای روزانه آنها را در کوهی که گمان می‌کردند خورشید در آنجا غروب می‌کند، توصیف می‌کند.
در حالی که هیچ اسطوره‌ای که بر این خدا متمرکز باشد، شناخته شده نیست اما او اغلب هم در قطعات سومری و هم در اکدی به عنوان متحد سایر شخصیت‌ها ظاهر می‌شود. بر اساس روایت‌های مرگ دموزی، او را به هنگام حمله شیاطین گالا (که قصد دارند دموزی را به جهان زیرین فرو بکشند) یاری می‌کند. در نسخه‌های مختلف "حماسه گیلگمش" و در اساطیر پیشین گیلگمش او به قهرمان کمک می‌کند تا بر هومبابا (هیولا) غلبه پیدا کند.
رایج‌ترین نام‌های خدای خورشید در متن‌های بین‌النهرینی، اوتو (سومری) و شمش (اکدی) هستند. آمنا، نام دیگری است که نسبتا رایج است اما منشا آن مشخص نیست.
خدای خورشید یکی از خدایان اصلی پانتئون بین‌النهرین بود. در فهرست خدایانی که از شوروپاک در دوره دودمان نخستین به دست آمده است او ششمین خدای ذکر شده پس از آنو، انلیل، اینانا، انکی و نانا است. در فهرست‌های بعدی خدایان، مثلا در "آن = آنوم"، او و حلقه‌اش در بین نانا (سین) و ایشکور (ادد) ظاهر می‌شوند.
خدای خورشید چه با نام اوتو و چه با نام شمش، شمایل‌نگاری یکسانی داشت.
خدای خورشید به طور سنتی در دین بین‌النهرین (هم در متون سومری و هم در اکدی)، به عنوان یکی از پسران خدای ماه در نظر گرفته می‌شد.
خدایان گوناگونی را می‌توان سوکال (وزیر الهی) اوتو در نظر گرفت و در یک زمان بیش از یک نفر می‌توانند در این نقش ظاهر شوند.
نام خدای خورشید در ابلا با لوگوگرام dUTU نشان داده می‌شد.
مرکزهای اصلی آیین خدای خورشید در لارسا و سیپار، به طور مشخص سیپار-آهروروم (ابو هبه) بود.
در دوره دومان نخستین بین‌النهرین، پادشاهان ماری به احتمال زیاد از ابابار در سیپار دیدار کردند تا به خدای آن ادای احترام کنند.
ابابار در لارسا برای نخستین بار در متنی از دوران سلطنت ایاناتوم ذکر می‌شود.
اوتو از جمله خدایانی بود که در لاگاش (در دوره دودمان نخستین بین‌النهرین) پرستیده می‌شد.
با وجود آنکه در حال حاضر هیچ اسطوره‌ای شناخته نشده است که بر اوتو متمرکز باشد اما او در بسیاری از قطعه‌های مشهور در نقش مکمل ظاهر می‌شود.
در اسطوره سومری "بیلگمس و هوواوا"، انکیدو به بیلگمس می‌گوید که باید از اوتو اجازه بگیرد و پس از آن سفر به اقامتگاه هوواوا را آغاز کنند. اوتو پس از آگاهی از اینکه بیلگمس می‌خواهد به شهرت دست یابد، زیرا می‌داند که برای همیشه زنده نخواهد ماند، هفت صورت فلکی به او اعطا می‌کند (که به عنوان موجوداتی حیوان‌پیکر توصیف می‌شوند) تا او را در پناه امن به مقصد برسانند. هوواوا پس از آن در زمانی که در حال مرگ است سعی می‌کند به اوتو لابه کند اما دعایش مستجاب نمی‌شود. این امکان وجود دارد که در یک نسخهٔ کمی متفاوت از اسطوره، او بخشیده می‌شود، اگرچه این امر نامشخص است زیرا پایان آن حفظ نشده است.
در یکی دیگر از روایت‌های پیشین گیلگمش، "بیلگمس، انکیدو و جهان زیرین"، اولین بار اینانا به اوتو اشاره می‌کند که از بیلگمس می‌خواهد به او کمک کند تا از شر موجوداتی خلاص شود که درختی را که بر ساحل فرات کاشته است، آلوده کرده‌اند. اینانا می‌گوید که اوتو از مداخله خودداری کرده است. دلیلی برای این تصمیم‌گیری توضیح داده نمی‌شود. پس از آن، زمانی که انکیدو در جهان زیرین محبوس می‌شود، بیلگمس از انکی درخواست کمک می‌کند. انکی به اوتو می‌گوید به هنگام طلوع شبح انکیدو را با خود بیاورد، این کار به دو قهرمان اجازه می‌دهد موقتا به یکدیگر برسند. بازگویی این صحنه در لوح آخر "حماسه گیلگمش" (بابلی معیار) نیز آمده است که هیچ ارتباط مستقیمی با بقیهٔ این نسخه از داستان ندارد. یک دیدگاه اشتباه قدیمی این بود که خدایی که در این نسخه به دستور ائا (انکی) عمل می‌کند، نرگال است و نه شمش.
در نسخه بابلی باستان "حماسه گیلگمش"، گیلگمش پس از اینکه تصمیم می‌گیرد برای شکست دادن هومبابا به جنگل سدر برود، به شمش دعا می‌کند. در نسخهٔ بابلی باستان "حماسه گیلگمش"، پس از تصمیم‌گیری برای رفتن به جنگل سدر برای غلبه بر هومبابا، سه شمش دعا می‌کند. به دنبال آن، بزرگان اوروک به او می‌گویند که چاه‌هایی حفر کند تا بتواند به هنگام سفر به غرب، به خدای خورشید و لوگالباندا (که در این نسخه خدای شخصی گیلگمش است) تقدیم کند. در راه، پیش از رسیدن به سرزمین ابلا، گیلگمش خوابی می‌بیند و انکیدو آن را این نشانه تعبیر می‌کند که شمش (یا در روایتی که از تپه حرمل به دست آمده شمش و لوگالباندا) به تلاش‌های او نظر مساعد دارد. این احتمال وجود دارد که در یکی از روایت‌های نسخهٔ بابلی باستان، که فقط در تپه حرمل به دست آمده، هومبابا می‌گوید که شمش در خواب به او خبر داده که شکست خواهد خورد (اگرچه وضعیت لوح باعث می‌شود مشخص کردن این موضوع با قطعیت، ناممکن باشد). بنا بر لوحی که گمان می‌رود منشا آن از سیپار باشد، گیلگمش بعدا به هنگام سرگردانی در استپ در سوگ مرگ انکیدو، با شمش رو به رو می‌شود. خدای خورشید به او در مورد بیهودگی تلاش برای زندگی ابدی هشدار می‌دهد. این قطعه در هیچ کدام از نسخه‌های بعدی وجود ندارد، اما نصیحت شمش با صحنهٔ منحصر به فرد دیگری از همان نسخه (توصیه ایل‌زنAlewife) شباهت دارد. این شخصیت با شیدوری از نسخه بابلی معیار مطابقت دارد.
چوجون میاگی (۲۵ آوریل ۱۸۸۸ در ناها، اوکیناوا — ۸ اکتبر ۱۹۵۳ در اوکیناوا) کاراته‌کای اوکیناوایی بود که سبک گوجوریو را در اواخر سال ۱۹۲۰ پدید آورد. میاگی در سال ۱۹۳۱ در اقامتگاهی واقع در توکیو با گوگن یاماگوچی که بعدها معرف اصلی سبک گوجوریو در ژاپن شد آشنا شد.
میاگی در۲۵ آوریل ۱۸۸۸ در "هیگاشیماچی" شهر ناها در اوکیناوا در خانواده‌ای ثروتمند و بازرگان به دنیا آمد. او در ۹ سالگی (یا ۱۴ سالگی) تمرین کاراته را شروع کرد. او ابتدا از ریوکو آراگاکی آموزش می‌دید و همو بود که او را در ۱۴ سالگی با کانریو هیگااونا (هیگاشیونا) آشنا کرد. میاگی دوره‌ای سخت و طولانی از آموزش‌های هیگاشیونا را پشت سر گذاشت.این آموزش‌ها با وقفه‌ای ۲ ساله از ۱۹۱۰ تا ۱۹۱۲ همراه بود که در آن مدت، میاگی در میاکونوجو، میازاکی به خدمت نظامی مشغول بود.
میاگی در سال ۱۹۵۱ برای اولین بار دچار حمله قلبی شد و در ۸ اکتبر ۱۹۵۳ میلادی در اوکیناوا به خاطر حمله قلبی دوم درگذشت. از شاگردان مهم او در آن زمان می‌توان به سیکو هیگا (قدیمی‌ترین شاگرد او که شاگرد کانریو هیگااونا هم بود)، میازاتو ئه‌ایچی (بنیان‌گذار دوجوی جوندوکان)، میتوکو یاگی (بنیان‌گذار دوجوی میبوکان، کسی که گی (لباس کاراته) و اوبی (کمربند) چوجون میاگی را از خانواده‌اش دریافت کرد)، سیگیچی توگوچی (بنیان‌گذار شوری‌کان گوجوریو) و گوگن یاماگوچی از خاک اصلی ژاپن اشاره کرد که انجمن کاراته گوجوریو گوجوکای را بنیان نهاد و مبلغ اصلی گوجوریو در خاک ژاپن بود. بعدها گوگن یاماگوچی نزد میتوکو یاگی به تمرین بیشتر کاتا پرداخت. او شاگردان دیگری را نیز پرورش داد که سبک‌های دیگری پدید آوردند؛ همچون شیمابوکو تاتسو که ایشین‌ریو را پدید آورد.
سیکیچی توگوچی چنین گفته است:
هومبه به، یا در بعضی نسخ خومبه به که تلفظ قدیمی ترش هو وه وه است،شاملو، ص 60 در اساطیر اکدی، غولی مخوف و کهنسال و مخلوق شمش (ایزد)، خدای خورشید بود. خومبه به نگهبان جنگل سدر خدایان بودhttp://en.wikipedia.org/wiki/humbaba و به علت گناهان فراوان به دستور شمش (ایزد) و به دست گیل گمش و انکیدو کشته شد.
در حماسهٔ گیل گمش، خومبه به موجودی هراسناک است و خدایان او را چنین آفریده‌اند تا آدمیان را از نزدیک شدن به جنگل سدر خدایان بترساند.
خومبه به موجودی با پنجه‌هایی مثل شیر، پاهایی با چنگال‌های کرکس، شاخ‌های گاو نر و تنی پوشیده از فلس‌های مفرغ توصیف می‌شود که در انتهای دمش سر ماری و آلت اش نیز ماری زهرناک است و تیر و نیزه بر فلس‌های مفرغی اش کارگر نیست.شاملو، ص 255
انکیدو، خومبه به را چنین توصیف می‌کند:
«خومبه به فریادش غریو طوفان بزرگ است، دهانش آتش است و دَمش مرگ.»شاملو، ص 51
«او زورمندی سخت است، هیچ‌گاه نمی‌خسبد. خومبه به را ور خدا زورمندی بخشیده‌است و ادد غریو تندروارش، انلیل اش هفت خوف موهبت فرموده تا از دست ناخوردگی جنگل سدر بنان اش خاطر آسوده باشد.»شاملو، ص 52
خومبه به که تنها وظیفه داشت آدمیان را از ورود به جنگل خدایان بازدارد، شروع به کشتن کسانی کرد که به جنگل نزدیک می‌شدند. همچنین او از مرز خویش پا فراتر نهاد. از جنگل به دشت می‌آمد تا آدمیان را برماند.شاملو، ص 237
به همین دلیل، شمش، خدای آفتاب، به گیل گمش گفت: «با یار خود برخیز تا با خومبه به پیکار کنی… خومبه به در امان من گناهان بسیار کرده‌است. به راه افتید و او را به خون درکشید.»شاملو، ص 245
از این رو گیل گمش با یاری انکیدو به جنگل خدایان می‌روند تا او را بکشند.
گیل گمش با تبرزین به خومبه به ضربه‌ای می‌زند و خومبه به، زخمی، می‌افتد.شاملو، ص 257 خومبه به از گیل گمش طلب بخشش می‌کند، اما انکیدو گیل گمش را متقاعد به کشتن او می‌کند. خومبه به، تلاشی برای گریختن می‌کند، اما گیل گمش سرش را از پشت می‌برد.
سپس پیکرش را به صحرا می‌کشند تا خوراک کرکس‌ها شود؛ و سرش را به نشانهٔ پیروزی بر چوبی می‌زنند و با خود به اوروک می‌برند. در برخی از نسخه‌ها، دو قهرمان با هم، سر او را در کیسهٔ چرمی ای می‌اندازند و نزد انلیل، خدایی که خومبه به را نگهبان جنگل کرده‌است، می‌برند و او را خشمگین می‌سازند.
ارا یکی از خدایان میان رودان است.
در اسطوره‌ها او را خدای طاعون می‌دانند.
اِنْکی () خدای سومری آب، دانش (gestú)، حیله‌گری، صنعت‌گری (gašam) و آفرینش (nudimmud)، و یکی از آنوناکیان است.
پس از آن، در دین اکدی (آشوری-بابِلی) به ائا مشهور گشت (سایر شیوه‌ها: اِآ یا ئه آ؛ یا آاِ). p. 324, note 27.
در حدود هزارهٔ دوم پیشا دوران مشترک، در برخی از متن‌ها با اندیشه‌نگاشت عددی «۴۰» (که گاهی به آن «عدد مقدس» او گفته‌اند) به او اشاره شده‌است.
سیارهٔ عطارد که به نبو (بابلی) پسر مردوک منسوب گشت، در سومر به انکی نسبت داده می‌شد.
او در اصل خدای حامی شهر اریدو بود، اما به مرور زمان در سایر فرهنگ‌های بین‌النهرین باستان و در میان کنعانیان و هیتی‌ها و هوری‌ها نیز نفوذ کرد.
ئه آ به معنای کسی است که خانه اش بر روی آب بنا شده.
در حماسهٔ گیلگمش، ئه آ به گیلگمش دانایی بسیار می‌بخشد.