moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
شهرستان بم دارای ۳ بخش، ۶ دهستان و ۲ شهر به شرح زیر است:
منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی ارگ جدید، با هدف ایجاد و توسعهٔ زمینه‌های لازم برای فعالیت‌های کارامد صنعتی، جذب فناوری‌های نوین و افزایش زمینه‌های اشتغال از طریق جلب و هدایت سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی در دههٔ فجر سال ۱۳۷۶، تأسیس و رسماً کار خود را آغاز کرد. مساحت این منطقه بالغ بر ۱٬۱۰۰ هکتار است که در فاصلهٔ ۱۰ کیلومتری شرق شهر بم واقع شده‌است.منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی ارگ جدید بم
زیرساخت‌ها و امکانات پشتیبانی مورد نیاز از قبیل احداث ترمینال اختصاصی در فرودگاه بم، تأسیس ترمینال مسافری و باربری، راه‌آهن و انبارهای مجهز کالا، خودروسازی، گمرک، تأمین آب، برق و مخابرات، ساخت هتل‌ها، امکانات ورزشی، تفریحی، آموزشی و سایر تسهیلات بوده‌است که افزون بر فراهم آمدن زمینه‌های لازم برای توسعهٔ پیش از پیش سرمایه‌گذاری‌های صنعتی، امید می‌رود تا این منطقه با توجه به پتانسیل‌های لازم در آینده‌ای نزدیک به یکی از قطب‌های توریستی و تفریحی کشور نیز تبدیل شود.
بم یکی از شهرهای تاریخی ایران و استان کرمان است طوری‌که اگر بخواهند به یک جهانگرد دو سه عکس تاریخی از ایران نشان دهند حتماً یکی از آن‌ها ارگ بم است. (ارگ بم بزرگ‌ترین بنای خشتی جهان است که از لحاظ عظمت و زیبایی با دیوار چین مقایسه می‌شود). شهر بم به فاصلهٔ تقریبی ۱٬۲۰۰ کیلومتری پایتخت قرار دارد، این شهر به لحاظ تاریخی و محصولات کشاورزی (به‌ویژه خرما)، معروفیت جهانی دارد. شهر قدیم بم یکی از پنج کورهٔ ایالت فارس بود و به دروازه شرق ایران شهرت داشته‌است. بم در مقطع حساسی از تاریخ (اواخر پادشاهی لطفعلی خان زند در زمان فرار او به بم) حتی از طرف لطفعلی خان پایتخت ایران نیز اعلام شد و برای مدت کوتاهی هم که شده پایتخت ایران بود.
وقتی پاتی نجر جهانگرد انگلیسی در حدود ۱۱۸۹ خورشیدی وارد بم شد، قلعهٔ آن را مستحکم دیده و ذکر می‌کند: بقدری آن را مستحکم کرده‌اند که شاید در همهٔ ایران ازین حیث بی‌نظیر باشد.
بنوشته بارتولد: بم مرکز صنعتی کرمان بوده و پارچه‌های نخی که در بم می‌بافته‌اند به همه‌جا حتی تا مصر می‌رفت…»
جغرافی‌نویسان عرب قرن دهم به ویژه مقدسی شرح خوبی دربارهٔ اهمیت اقتصادی بم به دست ما می‌دهند و مقدسی می‌نویسد:
بم یک مرکز ولایتی با اهمیت و دلکش و بزرگ است مردم آن کارشناس و دارای مهارتند. این شهر بازارگاهی است و مردم را از راه دور به خود می‌کشاند و پارچه‌ای که در اینجا تولید می‌شود در کشورهای بسیاری شهرت دارد و آوازهٔ بم در همه ی جهان اسلام پیچیده و مایهٔ سرفرازی کشور می‌باشد و بیشتر اهالی شهر بافندگانند و بیشتر رخت‌های صادراتی بم در دهکدهٔ بزرگی نزدیک آن فراهم می‌شود و در خاور و باختر جهان اسلام این رختها را به عالی‌ترین همه لباس‌ها می‌دانند و علاوه بر این‌ها دستار و پیراهن و لباس‌های فاخر که طالب بسیار دارد و البسه‌ای که از مرو بیرون می‌آید در بم تولید می‌گردد.
دکتر مظاهری: «... پرورش کرم ابریشم و کارگاه‌های ابریشم بافی متعددی از قرن ششم میلادی در نواحی یزد، بم، شوشتر و خوزستان شروع بکار کرده‌اند و احتمال بسیار دارد که صنعتی نساجی قدمت بیشتری در ناحیهٔ بم داشته باشد.
در کتاب بدایع الزمان آمده؛ ولایت بم حکایت از بهشت می‌کرد، خطه‌ای مشتمل بر الوان نعیم …
اطلاعات ساکنان نخستین بم به‌درستی شناخته نیست اما از روی سکونتگاه‌های دسته جمعی به ویژه ایجاد برج و باروهای مستحکم در اطراف آنها، می‌توان حدس زد که این شیوهٔ فرهنگ آریائی باشد (زیرا بومیان ایران چنین استحکاماتی را لازم نمی‌دانستند) و با توجه به سکونت مداوم مردم در ارگ از هزاره‌های گذشته تا ۱۵۰ سال پیش می‌توان حدس زد مردم کنونی بم از نژاد آریایی نسبتاً اصیل باشند.
تیره‌ای آریائی نژاد که بر بم تاختند با بومیان مقاوم روبرو شدند و چون بر آنان پیروز گشتند به ساختن برج و بارو و استحکاماتی پرداختند.
همچنین چندی پیش تحقیق و پژوهش یک محقق در مورد مردم بخش دهبکری و روستاهای تابع آن و آزمایش از آن‌ها نشان داد DNAمردم دهبکری و توابع آن با DNAاجساد مدفون در ارگ بم یکی است و این موضوع به این معنا است که مردم دهبکری و توابع آن همان مردم قدیم ارگ بم هستند که صدها سال قبل به دلایل نامعلومی مثل خشکسالی یا گرمی هوا و غیره.. به مرور زمان و طی سالیانی از داخل ارگ بم به این منطقهٔ پرآب و خوش آب و هوا نقل مکان کرده‌اند که عدهٔ بیشتر آن‌ها در همان ارگ مانده‌اند.
بنای این شهر قدیمی را در اساطیر ایرانی به بهمن ابن اسفندیار نسبت می‌دهند.
اطلاعات ساکنان نخستین بم به درستی شناخته نیست اما از روی سکونتگاههای دسته جمعی بویژه ایجاد برج و بارو‌های مستحکم در اطراف آنها، می‌توان حدس زد که این شیوه فرهنگ آریائی باشد(زیرا بومیان ایران چنین استحکاماتی را لازم نمی‌دانستند) و با توجه به سکونت مداوم مردم در ارگ از هزاره‌های گذشته تا ۱۵۰ سال پیش می‌توان حدس زد مردم کنونی بم از نژاد آریایی نسبتا اصیل باشند. تیره‌ای آریائی نژاد که بر بم تاختند با بومیان مقاوم روبرو شدند و چون بر آنان پیروز گشتند بساختن برج و بارو و استحکاماتی پرداختند.
همچنین چندی پیش تحقیق وپژوهش یک محقق در مورد مردم بخش دهبکری و روستاهای تابع آن وآزمایش از آنها نشان داد DNA مردم دهبکری و توابع آن با DNA اجساد مدفون در ارگ بم یکی است و این موضوع به این معنا است که مردم دهبکری و توابع آن همان مردم قدیم ارگ بم هستند که صدها سال قبل به دلایل نامعلومی مثل خشکسالی یا گرمی هوا و غیره.. به مرور زمان و طی سالیانی از داخل ارگ بم به این منطقهٔ پر آب و خوش آب و هوا نقل مکان کرده‌اند که عدهٔ بیشتر آنها در همان ارگ مانده‌اند.
هفتواد اسطورهٔ بمی شاهنامه
باستناد داستان هفتواد در شاهنامه و کتاب کارنامک اردشیر بابکان می‌توان دریافت که با نام کجاران یا کوزران، که اکنون محله‌ای به همین نام در شمال غربی بم می‌باشدکه بطور حدس و گمان آنرا می‌توان بعنوان نخستین هسته شهر بم پنداشت. در روزگار ساسانیان هفتواد مرد فقیر ساکن در شهر کجاران سرو سامانی یافته و حاکم را از میان برمی‌دارد و برای خود برج و باروئی بر بالای تپه مجاور قلعه حاکم قبلی می‌سازد که همین ارگ کنونی بم است... بنابراین هفتواد شهر را توسعه نداد، بلکه محل تجمع سکونتگاهی را تغییر داد و مردم را از شهر کجاران به پای تپه کشانید و خود بر بالای تپه و در برج به حکمرانی پرداخت.
بم در گذشته‌های دور از جمیع لحاظ حتی از کرمان (مرکز کنونی استان کرمان) نیز با اهمیت تر و پر رونق تر بوده و بر جنوب شرق فلات ایران مرکزیت داشته.
بم بعد از شهر کرمان به لحاظ تاریخی -فرهنگی و اقتصادی با اهمیت ترین شهر استان کرمان است و از حیث صنعت توریسم جز اولین شهر‌های ایران است که وجود منطقهٔ زیبا و مدرن ارگ جدید در کنار ارگ تاریخی بم به شکوفایی این صنعت در بم کمک کرده. بم در تمام فصول سال میزبان توریست‌های داخلی و خارجی بسیاریست.
شهرستان جیرفت، یکی از شهرستان‌های استان کرمان ایران که از شهرستان های مهم این استان به شمار می آید. مرکز این شهرستان، شهر جیرفت است.
شهرستان جیرفت شامل ۵ بخش، ۱۵ دهستان و ۵ شهر به شرح زیر است :
وب سایت خبری تحلیلی دقیانوس
وب سایت خبری تحلیلی هلیل
وب سایت خبری تحلیلی سلام جنوب
هلدينگ غلامحسين مهيمي
شهرستان زرند یکی از شهرستان‌های استان کرمان است. مرکز این شهرستان شهر زرند است.این شهرستان تا سال ۱۳۵۴ یکی از بخشهای شهرستان کرمان بود و در این سال به شهرستان مستقلی تبدیل گردید.
این شهرستان در شمال شرقی استان قرار گرفته و با شهرستان کوهبنان، شهرستان رفسنجان، شهرستان کرمان و شهرستان راور هم‌مرز است.
جمعیت شهرستان زرند بنا بر سرشماری سال ۱۳۹۵ مرکز آمار ایران برابر با ۱۳۸،۱۳۳ نفر بوده است.
شهرستان زرند دارای ۲ بخش، ۱۱ دهستان و ۵ شهر به شرح زیر است :
شهرستان زرند در شمال غربی استان کرمان واقع شده و ۱۶۵۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. این شهرستان از نظر آب و هوا با منطقه صحرایی در شمال و منطقه‌ای در نواحی کوهستانی با آب و هوای معتدل مشخص است
عمده فعالیت اقتصادی مردم شهرستان زرند بر دوپایه کشاورزی و صنعت قرار دارد و محصولات مهم آن پنبه ، پسته ، زعفران ، قالی بافی ، غلات و پته دوزی است.
صنایع زرند را می‌توان به صنایع دستی و صنایع معدنی تقسیم کرد. مراکز استخراج زغال‌سنگ زرند عبارت‌اند از باب نیزو، دره گر، خمرود که زغال سنگ استخراج شده پس از شست و شو در کارخانه زغال شویی از طریق راه‌آهن به کارخانه ذوب آهن اصفهان فرستاده می‌شود.
همچنین، نیروگاه زرند از منابع تولید انرژی این منطقه است.
طی دهه‌های اخیر به جنبه‌های صنعتی این شهرستان اهمیت ویژه‌ای دادند به‌طوری‌که بالغ به۸ کارخانه در زمینه‌ها مختلف احداث شد که می‌توان به کارخانه‌های فولاد سازی، واگن سازی، کک سازی، کنسانتره سنگ آهن، گندله سازی، کارخانه زغال شویی و غیره اشاره کرد.
این شهرستان در زمینه تولید و برداشت پسته پیشرفت‌های قابل توجهی کرده‌است.
شهرستان سیرجان یکی از شهرستان‌های واقع در غرب استان کرمان ایران است. مرکز این شهرستان، شهر سیرجان است.
شهرستان سیرجان در فاصله ۱۸۰ کیلومتری جنوب غربی کرمان واقع شده و از شمال به شهرستان شهربابک و شهرستان رفسنجان، از جنوب به شهرستان حاجی‌آباد در استان هرمزگان، از شرق به شهرستانهای بافت و بردسیر و از غرب به شهرستان نی ریز در استان فارس محدود است.
مهم‌ترین ارتفاعات آن عبارت‌اند از کوه پنج، کوهستان چهار گنبد و کوه عین البقر. از نواحی پست و هموار این شهرستان می‌توان کفه نمک در غرب و دشت حاصلخیز ابراهیم‌آباد را در شرق این شهر نام برد.
آب و هوای سیرجان در تابستان گرم و در زمستان‌های بسیار سرد و در برخی زمان‌ها همراه با برف و باران و در بهار همراه با بارندگی‌های شدید است. منشأ اصلی بارندگی‌های این شهرستان، توده هوای غربی و اثر هوای مرطوب اقیانوس هند است. مهم‌ترین رودخانه‌های سیرجان عبارت‌اند از: تنگوییه (پلنگی) و رودخانه حسین‌آباد که هر دو فصلی هستند.
سیرجان دارای معادن غنی مس از جمله مس نوچون و مس دره زار و مس چهار گنبد و معادن غنی آهن از جمله گل گهر و… است.
شهرستان سیرجان دارای ۵ بخش، ۱۰ دهستان و ۷ شهر به شرح زیر است:
شهرستان شهربابک، با مرکزیت شهربابک، از شهرستان‌های استان کرمان است. این شهرستان از قطب‌های اصلی معادن سنگ فیروزه در کشور به شمار می‌رود.
این شهرستان مساحتی در حدود ۱۳۵۷۰ کیلومتر مربع را دارا و پس از کرمان و راور سومین شهرستان استان کرمان به لحاظ مساحت دارا می‌باشد.
بیشتر تاریخ نگاران پیدایش شهربابک را در خاک استان فارس دانسته‌ و بنیانگذار آن را بابک،جد مادری اردشیر بابکان گفته‌اند اما بیشتر تاریخش را در خاک استان کرمان گذرانده است.در زمان ناصرالدین‌ شاه قاجار در سال ۱۲۸۵ هجری قمری برابر با ۱۲۴۷ هجری شمسی توسط موسی خان حاکم وقت شهربابک ضمیمه دارالحکومه یزد گردید.همزمان با تقسیمات جدید کشوری شهربابک هم بعنوان بخش شهربابک شهرستان یزد استان دهم(اصفهان) مطرح گردید تا اینکه در سال ۱۳۳۷ هجری شمسی به دنبال اقدام فرماندار یزد مبنی بر انتقال مرکز حوزه انتخابیه از شهربابک به تفت عده‌ای از اهالی شهربابک به سرپرستی ابوالفتح خان محمود نژاد در تهران نزد نخست وزیر وقتمنوچهر اقبال رفته و شهربابک را از شهرستان یزد منتزع و به استان هشتم(کرمان) ملحق می‌نمایند.به این ترتیب پس از حدود ۹۰ سال مجدداً شهربابک به کرمان ملحق می‌شود.سرانجام پس از ۱۷ سال شهربابک در تاریخ ۱۳۵۴/۱۱/۱۴ با الحاق چند روستا از شهرستان آباده استان فارس از جمله هرابرجان، ترکان و ... به شهرستان تبدیل میگردد.اولین فرماندار شهربابک محسن تفضیلی و نماینده تفت و شهربابک در مجلس حسن صدر یزدی بودند.پس از انقلاب اسلامی،حوزه انتخابیه شهربابک بطور کامل مجزا و دارای نماینده مستقل گردید.
شهرستان شهربابک در قسمت باختری استان کرمان واقع گردیده است.از جنوب و جنوب خاوری با شهرستان سیرجان ، از جنوب باختری با شهرستان نی‌ریز در استان فارس ، از باختر با شهرستان‌های مروست و خاتم در استان یزد ، از شمال با شهرستان مهریز در استان یزد ، از شمال خاوری با شهرستان انار و از خاور و جنوب خاوری باشهرستان رفسنجان مرز مشترک دارد.لازم به ذکر است که در سال ۱۳۵۸ منطقه راویز از شهرستان شهربابک منتزع و به شهرستان رفسنجان الحاق گردید؛همچنین در مردادماه سال ۱۳۵۹ هم مناطق هرات،مروست،هرابرجان،ترکان و فتح آباد به استان یزد ملحق گردیده و پس از چندی به شهرستان خاتم ارتقا یافتند.
این شهرستان بنا بر سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵ جمعیتی برابر ۱۰۳۹۷۵ نفر داشته‌ است. بر پایه این آمار ۵۱۶۲۰ نفر در شهر شهربابک و مابقی جمعیت در سایر نقاط شهری و روستایی این شهرستان ساکنند.
بر پایه تقسیمات کشوری سال ۱۳۹۳ که در وب‌گاه مرکز آمار کشور آمده است این شهرستان دارای ۲ بخش مرکزی و دهج و ۹ دهستان می‌باشد که بخش مرکزی شامل دهستان‌های خورسند ، خاتون‌آباد ، استبرق ، مدوارات ، پاقلعه ، میمند و بخش دهج شامل دهستان‌های دهج ، جوزم ، خبر می‌باشد. که در مجموع شهرستان در بردارنده پنج شهر شهربابک ، خورسند ، خاتون‌آباد ، جوزم و دهج می‌باشد.http://www.amar.org.ir/فرادادهها/تقسیمات-کشوری
از آثار تاریخی و گردشگری شهرستان می‌توان به دهکده تاریخی میمند،عمارت موسی خانی معروف به عمارت والی،مسجد باستانی شهر کهنه،غار ایوب، دشت بهاره شگفت انگیز ریواس،دریاچه فصلی مُخَرَّگه،دشت ریگ سفید،آتشکده آذَربَغ،قلعه کمر مرج،مناطق گردشگری کوهستانی آبدر که بر بزرگترین دهانه آتشفشانی ایران واقع شده است،پدیده‌های آتشفشانی عاج بالا و عاج پایین در دهج،جوزم،مسینان،مدوارات،کُرُم،پاقلعه و ... اشاره کرد.
در سال ۱۳۹۴ منظر فرهنگی میمند(خانه‌های دستکند میمند)به عنوان نوزدهمین اثر جهانی ایران در یونسکو به ثبت رسید.http://isna.ir/fa/news/94041307292/-شوش-و-میمند-ثبت-جهانی-شدند
دشت بهاره ریواس شهربابک یکی از زیباترین جاذبه‌های طبیعی این منطقه است که در اوایل اردیبهشت و اواسط فصل بهار چشم هر رهگذری را مجذوب زیبایی‌های خود می‌کند.
می‌توان از بزرگراه بندرعباس-تهران به جاده معدن مس میدوک پیچید و پس از طی چند کیلومتر به این دشت زیبا رسید.http://www.yjc.ir/fa/news/5557650/بزرگترین-و-زیباترین-دشت-ریواس-کشور-در-شهربابک
شهربابک به علت واقع شدن در مسیر بزرگراه تهران-بندر عباس و مسیر بندر عباس به اصفهان و غرب کشور و عبور راه‌آهن سراسری ایران از این شهرستان،دارای اهمیت ارتباطی ویژه‌ای است. ایستگاه راه آهن شهربابک در پنجاه کیلومتری مرکز شهرستان واقع شده‌است.
این شهرستان دارای معادن عظیم مس،سیلیس،فیروزه،سنگ‌های ساختمان و ... می‌باشد. از مهم‌ترین صنایع شهرستان می‌توان به مجتمع مس شهربابک شامل مجتمع معدنی مس میدوک و کارخانجات مستقر و مجتمع کارخانجات ذوب مس خاتون آباد اشاره کرد.مجتمع کارخانجات شرکت بابک مس ایرانیان،معادن چاه فیروزه و چاه مسی،کارخانه لبنیات پاستوریزه شبان و کارخانه کاشی آماتیس از دیگر صنایع این شهرستان می‌باشند.
از مهم‌ترین محصولات کشاورزی شهربابک می‌توان به پسته،به،بادام و گردو اشاره کرد.طی سال‌های گذشته چندین هکتار از زمین‌های کشاورزی به کاشت درخت به اختصاص یافته‌ است.
باتوجه به آب و هوای نیمه سردسیری شهربابک،کوه‌های مجاور شهرستان و بارندگی نسبتاً مناسب،دشت و بیابان‌های اطراف شهربابک دارای پوشش گیاهی غنی است که همین مسبب رونق دامداری از قدیم الایام در این منطقه است.محصولات دامی شهربابک از کیفیت و شهرت بالایی برخوردار اند؛مَسکِه(کره)،روغن حیوانی(روغن زرد)،دوغ، اسپار(دوغ جوشانده و تغلیظ شده که بوسیله گیاهان دارویی معطر شده)،http://kerman.isna.ir/Default.aspx?NSID=5&SSLID=46&NID=27291 کشک،تلف(قره قروت) و پنیر محلی از سوغات‌های لبنی مهم شهربابک به شماره می‌روند که از شیر گاو و شیر گوسفند تهیه می‌شوند.گوشت گوسفندان شهربابک نیز به ویژه اگر در بیابان‌هاو کوهپایه‌های سرسبز منطقه چرا و رشد کرده باشند،بسیار خوشمزه و معطر است.
سوغات دیگر این شهرستان قُرمه است که حاصلِ سرخ کردن گوشت گوسفند در روغن دنبه آن است. در گذشته با توجه به عدم وجود ابراز و مواد نگه‌دارنده،قرمه کردن روشی هوشمندانه‌ برا نگهداری طولانی مدت گوشت به شمار می‌رفت.قرمه به روش‌های مختلف مصرف می‌شود؛از مصرف مستقل گرفته تا استفاده در طبخ غذا.
نان کرنون دیگر سوغات مهم شهربابک است.نان کرنون در تنورهایی به نام کرنون و روی قلوه سنگ‌های داغ با قطر حدود ۵ تا ۱۰ سانتی‌متر پخته می‌شود؛ظاهر خود نان گرد،ضخیم است و کیک مانند است.http://www.isna.ir/fa/news/93020100406/-ک-رنون-نان-محلی-شهربابک این نان به ویژه اگر با آرد سبوس‌دار طبخ شود بسیار خوشمزه بوده و از بهترین نان‌ها برای خوردن غذاهایی همچون آبگوشت، اشکنه،آب بنه(قاتق بنه)و کشک کله‌جوش که نیازمند ترید(تلیت)کردن نان است به شمار می‌رود.امروزه اشکال دیگری از این نان با آرد سفید و در دستگاه‌های مدرن طبخ نان پخته می شوند.نان کماچ شیر و کماچ سهن نیز بسیار خوشمزه و مقوی بوده و از سوغات شهربابک به‌شمار می‌رود؛طبخ نان کماچ در گذشته مطابق رسوم در روزهای نخستین سال و برای جشن نوروز و سیزده‌بدر در تنورهای یکسانی با نان کرنون طبخ می‌شدند.امروزه این نان‌ها در طول سال نیز طبخ شده و در دسترس هستند. کماچ شیر فرآورده‌ای حاصل از آرد گندم،شیر،خرما،مغز پسته،مغز گردو و ادویه است و کماچ سهن فرآورده‌ای حاصل از آرد جوانهٔ گندم،خرما،مغز پسته،مغز گردو و ادویه.
عسل شهربابک اگر بارندگی سال مناسب باشد و بیابان‌ها و کوهپایه‌ها در بهار انبوه از گل و گیاه شوند،طرفداران فراوان دارد.
در خرداد ۱۳۹۵ طی مراسمی رسماً از ثبت نان کرنون در فهرست میراث ملی و معنوی کشور به نام شهرستان شهربابک پرده برداری شد.
از دیگر سوغات شهربابک میتوان به نان سیرو و نان تیرو اشاره کرد.
از صنایع دستی شهربابک میتوان به فرش دستباف شهربابک اشاره و نگین فیروزه برای انواع جواهرات و ظروف مسی فیروزه‌کوبی شده یاد کرد.
شهربابک شهر فرهنگ پروری است؛چندین هفته‌نامه نیز شامل بابک زمین، نگین بابک، بابک هنر، خاتون نگار و پسین آباد در این شهرستان منتشر می‌گردد.
عنبرآباد یکی از شهرهای استان کرمان و مرکز شهرستان عنبرآباد است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری ۱۳۹۵ برابر با ۱۸٬۱۸۵ نفر (۵٬۲۸۵ خانوار) است.
عنبرآباد شهری است در ۲۵۷ کیلومتری جنوب استان کرمان که از شمال و غرب با شهرستان جیرفت، از جنوب با شهرستان‌های کهنوج و رودبار جنوب و از شرق با شهرستان‌های بم و ریگان هم‌مرز می‌باشد. طبق نتایج سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهرستان ۸۲ هزار نفر می‌باشد که شامل ۲ بخش مرکزی و جبالبارز جنوبی و ۳ شهر عنبرآباد، مردهک و دوساری می‌باشد.
شهرستان عنبرآباد، شهرستانی که روزگاری به عنوان یکی از بخش‌های جیرفت به‌شمار می‌رفت، از جمله شهرستان‌های جنوبی استان کرمان است که با ۶۰۱ متر ارتفاع از سطح دریا از شمال به شهرستان‌های جیرفت و بم، از جنوب به کهنوج و رودبار جنوب، از خاور به بم و ریگان و از باختر به جیرفت منتهی می‌شود. شهرستان عنبرآباد با وسعت نزدیک به ۴۶۹۹ کیلومتر مربع برابر ۲/۶ درصد از پهنهٔ استان را به خود اختصاص داده‌است و در جنوب خاوری استان کرمان قرار گرفته‌است.
این شهرستان دارای دو اقلیم گرم و نیمه مرطوب در نواحی باختری و گرم و خشک در نواحی خاوری است. آن‌گونه که گرمای آن در تابستان گاه به ۵۰ درجهٔ سانتی گراد می‌رسد، هرچند که در مناطق کوهستانی، هوایی سرد و معتدل دارد. بیشترین میزان بارندگی این شهرستان در زمستان و پاییز صورت می‌گیرد.
مهم‌ترین جریان دائمی استان کرمان، یعنی هلیل رود، از باختر این شهرستان می‌گذرد و سد جیرفت، موقعیت مناسبی را برای کشاورزی این منطقه فراهم آورده‌است.
وجود گونه با ارزش گیاهی جگ درخت بومی این منطقه واقع در اکثر مسیرهای دامنه‌های رشته کوه جبالبارز با توجه به منبع از درخت جگ در ساخت سقف تخت جمشید استفاده شده‌است. هم‌اکنون این درختان در روستای گمرکان،|کوشکمور|دسک، تیغ سیاه و میجان یافت می‌شود.
نوسان‌ساز کنترل‌شده با ولتاژ یا اسیلاتور کنترل‌شده با ولتاژ (به اختصار "VCO") یک نوسان‌ساز الکترونیکی است که برای کنترل فرکانس نوسان با ولتاژ، طراحی شده‌است. در VCO، فرکانس نوسان متناسب با ولتاژ ورودی، تغییر می‌کند.
از VCO برای ساختن حلقهٔ قفل‌شدهٔ فاز (PLL)، یا تولید مدولاسیون فرکانس (FM) استفاده می‌شود.
در فرکانس‌های بالا، عنصر کنترل‌شونده با ولتاژ، عموماً دیود واراکتور است که به قسمتی از مدار تانک نوسان‌ساز LC، متصل است. در فرکانس‌های پایین، دیگر روش‌های تغییر فرکانس همچون تغییر سرعت شارژ خازن، یعنی منبع جریان کنترل‌شونده با ولتاژ، استفاده می‌شود.
یک نوسان‌ساز کریستالی کنترل‌شونده با ولتاژ (VCXO) زمانی استفاده می‌شود که، فرکانس کار به مقدار تنظیمات نسبی کوچک (مقدار دقیق فرکانس یا فاز نوسان‌ساز بسیار حیاتی باشد) یا با اعمال یک ولتاژ متغیر در ورودی کنترلی نوسان‌ساز، می‌خواهیم، تداخلات رادیو فرکانسی را بر روی یک رنج فرکانسی برای رفع ایراد، حذف کنیم.
نوسان‌سازهایی هستند که بر روی رنج‌های فرکانسی پهناور کار می‌کنند. نوسان‌سازهای متغیر فرکانس (VFOs)، به وسیله مقدار یکی از مدارات تعیین‌کننده فرکانس، فرکانس خود را تغییر می‌دهند. یک نوسان‌ساز کنترل‌شونده با ولتاژ (VCO) یکی از عناصر تعیین‌کننده فرکانس است که به‌صورت الکتریکی کنترل می‌شود.
VCOها در مواردی همچون زیر استفاده می‌شوند:
شهرستان عنبرآباد یکی از شهرستان‌های استان کرمان ایران است. مرکز این شهرستان، شهر عنبرآباد است.
این شهرستان در تاریخ ۱۸ اسفند ۱۳۸۱ از شهرستان جیرفت جدا شد و مستقل گردید.
شهرستان عنبرآباد از شمال غربی و غرب با شهرستان جیرفت، از شمال شرقی با شهرستان بم، از شرق با شهرستان گنبکی و از جنوب با شهرستان‌های رودبار جنوب و جازموریان همسایه است.
شهرستان عنبرآباد دارای ۲ بخش، ۷ دهستان و ۳ شهر به شرح زیر است:
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان عنبرآباد برابر با ۸۲٬۴۳۸ نفر بوده‌است.
شهرستان کهنوج یکی از شهرستان‌های استان کرمان در ایران است. مرکز این شهرستان، شهر کهنوج است.
شهرستان کهنوج با مساحت ۲۱۹۰ کیلومتر مربع در جنوب غربی استان کرمان واقع شده و ۱/۲ درصد مساحت استان را به خود اختصاص داده و مرکز آن شهر کهنوج است. فاصله شهر کهنوج تا مرکز استان ۳۵۰ کیلومتر است.وب سایت فرهنگی اجتماعی صدای جنوب(sedayejonoob.ir)
همچنین کهنوج تا اوایل دهه ی هشتاد با ۲۵،۵۲۳ کیلومتر مربع پس از کرمان دومین شهرستان استان از لحاظ مساحت بوده است.
شهرستان کهنوج از شمال با جیرفت و عنبرآباد ، از شمال غربی تا غرب با شهرستان فاریاب، از شرق با شهرستان رودبار جنوب، از جنوب شرقی با شهرستان قلعه‌گنج، از جنوب غربی با شهرستان رودان استان هرمزگان و از جنوب با شهرستان منوجان همسایه است.
کهنوج یکی از شهرستان‌هایی است که مرغوب‌ترین خاک را داراست؛ به دلیل جوان بودن کوه‌های اطراف شهر که مواد معدنی را از اعماق زمین طی میلیون‌ها سال پیش بر روی زمین آورده‌است.
در این شهرستان خبری از فصل پاییز نیست و فقط سه فصل دیگر را می‌توان احساس کرد؛ البته ناگفته نماند که در فصل بهار و تابستان، دمای هوا به مرور زمان افزایش پیدا می‌کند و گرمای نسبتاً شدیدی در کل شهرستان احساس می‌شود و در آغاز ماه آبان در فصل پاییز هوا رو به سردی می‌گراید و تا اواخر ماه بهمن در فصل زمستان هوای این شهرستان سرد و مطلوب خواهد شد.
کهنوج به دلیل وجودش در منطقه‌ای که تحت تأثیر فشار جنب حاره‌ای است که باعث جلوگیری از صعود توده هوا می‌شود، این عامل نیز باعث جلوگیری از ریزش باران در منطقه می‌شود و شرایطی را فراهم کرده که باعث خشکسالی این اهل و دیار شده و امروزه مردم با خشکسالی بزرگی دست و پنجه نرم می‌کنند.
لوار نوعی باد گرم در جنوب استان کرمان می‌باشد که شهرستان کهنوج را نیز تحت پوشش قرار می‌دهد؛ فصل وزش این باد در فصل تابستان و معمولاً اواخر فصل بهار، یعنی زمان اوج گرما در منطقه می‌باشد. البته گفته شده علت گرم و سوزان بودن این باد و وزش آن در فصل تابستان، ورود توده هوای گرم و خشک به منطقه جنوب ایران می‌باشد. ناگفته نماند؛ در هنگام شب، این باد به صورت نسیمی خنک پدیدار شده و گرمای روز تابستانی را از یاد می‌برد، و به این علت به شوباد مشهور است، یعنی بادی که در شب می‌وزد. یکی از مزایای وزش باد لوار رسیدن میوه نخل (خرما) در منطقه است؛ به گونه‌ای که زمان وزش این باد را مردم منطقه به خرما پزان می‌شناسند. اما این باد، برای کاشت نهال، درختان تازه کشت شده و زراعتهای تابستانی مطلوب و مناسب نیست.
شهرستان کهنوج از سال ۱۳۵۹ از شهرستان جیرفت جدا شد و دارای چهار بخش مرکزی، قلعه گنج، منوجان و رودبار بود و پس از آن در طی سالهای ۱۳۸۲ الی ۱۳۸۹ بخش‌های قلعه‌گنج، رودبار جنوب، فاریاب و منوجان از آن جدا شدند و به شهرستان‌های مستقلی درآمدند.
شهرستان کهنوج دارای ۲ بخش، ۵ دهستان و ۳ شهر به شرح زیر است:
مردم این شهرستان از قوم فارس هستند. همچنین پیرو دین اسلام و مذهب شیعه دوازده امامی هستند.
لهجه و گویش این منطقه رودباری است؛ همچنین به علت مجاورت با استان هرمزگان، فارسی آمیخته با لهجه بندرعباسی است و به گونه ای، به لهجه محلی تکلم می‌کنند.وب سایت فرهنگی اجتماعی صدای جنوب. (kahnooj.ir)
محصولات این شهرستان را گندم، جو ذرت کنجد، بنشن، تره‌بار، مرکبات، خرما و … تشکیل می‌دهد؛ کهنوج به عنوان یکی از قطب‌های مهم کشاورزی کشور مطرح است.
قالی‌بافی نیز مانند سایر شهرهای استان کرمان در این شهرستان رایج است.
اقتصاد شهرستان کهنوج بر پایه کشاورزی، دامداری، صنعت و معادن و قالی‌بافی استوار بوده و گندم، جو، مرکبات، خرما، تره‌بار و تا حدودی قالی صادرات این شهرستان را تشکیل می‌دهند.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان کهنوج برابر با ۹۵٬۸۴۸ نفر بوده‌است و در استان رتبه هفتم جمعیتی را به خود اختصاص داده‌است.
مَنوجان شهری در استان کرمان است. منوجان از سطح دریا ۳۳۷ متر ارتفاع دارد و در سرشماری سال ۱۳۹۵ مرکز آمار ایران، برابر ۱۵۶۳۴ نفر جمعیت در ۴۳۱۴ خانوار داشته‌است.
منوجان که به مینو جهان نیز شهرت داشته، مرکب از دو واژهٔ مینو و جهان؛ به معنای «بهشت جهان» است. دلیل این نامگذاری باغ‌های مرکبات و نخلستان‌های سرسبز این منطقه بوده که آن را به بهشت جهان تشبیه کرده‌اند.
در لغت نامه دهخدا آمده‌است:
منوقان، منوغان، منوجان، منوکان. شهری است به کرمان: سلطان بایزید را جهت اموال هرموز به طرف منوقان روانه کرد. (تاریخ گزیده ص ۷۴۱)
شمس‌الدین مقدسی، جهانگرد و جغرافی‌دان قرن چهارم هجری، در کتاب احسن التقاسیم منوجان را دیاری آباد معرفی کرده که مردم شهرهای دیگر برای گردش به آن‌جا می‌روند و نوشته‌است:(ج ۲ ص ۶۸۹)
این شهرستان با وسعتی معادل ۳۵٬۴۶۹ کیلومتر از جنوب به میناب، از جنوب غربی به شهرستان رودان در استان هرمزگان منتهی و از جنوب شرقی به شهرستان قلعه گنج و از شمال به شهرستان کهنوج در استان کرمان منتهی می‌شود.
با توجه به نزدیکی این شهرستان به دریا، آب وهوای آن عمدتاً گرمسیری و مرطوب با رطوبت ۶۰ تا ۵۹ درصد در فصل‌های مختلف با متوسط حرارت ۲۱ تا ۵۰ درجه سانتیگراد می‌باشد فصل بارندگی شهرستان از دیماه تا بهمن ماه ادامه دارد و در فصل تابستان هم کم و بیش تحت تأثیر باران‌ها و طوفان‌های موسمی حاصل از اقیانوس هند قرار می‌گیرد. از سال ۱۳۷۳ تا ۱۳۹۰ به دلیل بروز خشکسالی این نظم بهم ریخته و نزدیک به ۱۳ سال است که منطقه تحت تأثیر یک خشکسالی ۱۰ ساله با کمبود شدید آب مواجه شده‌است.موقعیت جغرافیایی و جمعیتی منطقه منوجان
از نظر تقسیمات کشوری این شهرستان دارای دو بخش مرکزی و آسمینون است که مجموعاً ۱۰۸ روستا و آبادی را شامل می‌شود. در این شهرستان یک شورای شهر، یک شورای شهرستان، دو شورای بخش، ۶۴ شورای اسلامی روستایی به فعالیت مشغولند و شامل ۶ دهستان به ترتیب قلعه، نودژ، بجگان، دهگان، گشمیران و چاه شاهی است.
شهرستان منوجان از نظر نوع پوشش لباس شباهت بسیار زیادی با شهر بندرعباس دارد که به علت نزدیک بودن بندرعباس نسبت به مرکز استان شهر کرمان است. همچنین در این شهرستان مردم به گویش رودباری تکلم می‌کنند.
محصولات این شهرستان مرکبات و صیفی جات و انواع خرما و رطب‌ها است.
شهرستان منوجان از شهرستان‌های استان کرمان ایران است. مرکز این شهرستان، شهر منوجان است.
این شهرستان در تاریخ ۳ مهر ۱۳۸۱ از شهرستان کهنوج جدا شد و مستقل گردید.
شهرستان منوجان از شمال با شهرستان کهنوج، از غرب تا جنوب غربی با شهرستان رودان استان هرمزگان، از شرق با شهرستان قلعه‌گنج، از جنوب با شهرستان میناب استان هرمزگان همسایه است.
ش‍ه‍رس‍ت‍ان م‍ن‍وج‍ان در ف‍اص‍ل‍ه ۴۰۰ کی‍ل‍وم‍ت‍ری ج‍ن‍وب غربی کرمان، ۱۵۵ کیلومتری جنوب جیرفت و ۱۳۰ کیلومتری شرق بندرعباس ق‍رار گ‍رف‍ت‍ه و در دشتی گرم و مرطوب و نسبتاً وسیع واقع شده‌است.
این شهرستان در ارتفاع ۳۴۲ متر از سطح دریا و با بیشینه و کمینهٔ دمایی بین ۵۰ و ۳- درجهٔ سانتی‌گراد واقع شده‌است. این شهرستان دارای وسعتی بالغ بر ۳٬۵۴۷ کیلومتر مربع است.
شهرستان منوجان دارای ۲ بخش، ۵ دهستان و ۲ شهر به شرح زیر است:
محصولات آن خشکبار در آن کشت می‌گردد. سطح زیر کشت محصولات باغی به حدود ۷۵۰۰ هکتار و زراعی هم به ۶۵۵۰ هکتار بالغ می‌شود.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان منوجان برابر با ۶۴٬۹۷۱ نفر بوده‌است.
رابُر، یکی از شهرهای کوهستانی و سردسیر استان کرمان و مرکز شهرستان رابر است. این شهر در دامنه جنوبی کوه شاه قرار دارد و سرچشمه هلیل‌رود از این شهر می‌باشد. رابر یکی از شهرهای مرتفع ایران به‌شمار می‌رود. بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ مرکز آمار ایران، جمعیت شهر رابر برابر ۱۳٬۲۶۳ نفر است. شهر رابر در سال ۱۳۴۱ دارای شش محله (قلعه – توده و علیا – دیوران – کشکوئیه – موردوئیه _ باغ خواجه حسن) بوده‌است.شهرداری رابُر، بازدید: نوامبر ۲۰۰۸.
«رابُر» به راه بریدن، طی کردن و پیمودن راه گویند. ساکنان اولیهٔ رابُر، برای رسیدن به این محل، مجبور شده‌اند که تعداد زیادی از درختان جنگلی را ببُرند و راهی برای رسیدن به این منطقه ایجاد کنند. بدین سبب، راهیان این منطقه راه طولانی طی کرده‌اند و راه را با بریدن درختان جنگلی ایجاد کرده و در اصطلاح راه‌بُر گفته‌اند.
آب و هوای شهر رابر به دلیل قرار گرفتن در دامنه کوه‌های مرتفع و نیز ارتفاع بالا از سطح دریا معتدل و کوهستانی است. رابر تابستان‌های کوتاه و خنک و زمستان‌های سردی دارد. لازم است ذکر شود که رابر یکی از بلندترین شهرهای کشور است که در دامنه کوه‌های مرتفع از جمله کوه شاه قرار دارد. رودخانه هلیل رود از ارتفاعات رابُر، سرچشمه می‌گیرد.
وصیف رابر از نسخهٔ خطی مجموعهٔ ناصری (جغرافیای ایالت کرمان در عهد ناصری) «قریهٔ رابر:
قریه‌ایست دلگشا و قطعه‌ایست مسرت بنا. به خوبی آب و هوا موصوف و به حیثیت نزهت و صفا بین آن قراء معروف. مشتمل است بر باغات بسیار و بساتین بی‌شمار. اکثر مردم آنجا به صباحت منظر، شهره و از متاع حسن و ملاحت با بهره‌اند؛ و از فواکه آنجا آنچه ممتاز و قرین به امتیاز است، سیب است که گویا لطافت و آب رنگ از رخسار گلرخانش نصیب، و شعر جناب شیخ [سعدی] رحمه‌الله این مطلب را شاهدی است، قریب. بیت:
سیب گویا وداع یاران کرد
کش بود نیم سرخ و نیمی زرد
آبش رود و هوایش فرح نمود، در دامن کوهی رفیع و قله جبالی منیع واقع و اطرافش نسبت به سایر کوهستان واسع است. منبع آبش همان کوه است که ذکر آن در شرح کارزار و قلعه عسکر بیان شد؛ زیرا که این کوه بلند «الوند مانند» مابین کارزار و رابر است، چنانچه کارزار و قلعه‌عسکر به سمت شمال آن کوه است، نیز رابر سمت جنوبش واقع شده. الحق این کوه «البرز شکوه» از بسیاری برف در سالی دو ماه از برف تهی است، بلکه اغلب مغاره و درّهای [درّه‌های] او را هرگز خالی از برف ندیده و نشنیده‌اند. گیاهای [گیاهان] آن کوه بسیار و خواص و فواید گیاه آن بی شمار است. کوه مذکور موسوم و مشهور به «کوه شاه قطب الدین حیدر» است و در سنوات که به سبب نزول رحمت بسیار، سیل‌های بی شمار از یمین و یسار آن قریهٔ خلدآثار در گذار و به سمت جیرفت و رودبار می‌رود و اهل آن قریه هم اگر محتاج به آب باشند، به قدر شرب مزارع و باغات خود می‌گیرند و اگر سالی هم کم رحمت اتفاق افتد نیز به قدر کفایت زراعت و بساتین آنجا می‌آید که زیانی به آنجا نمی‌رسد. اغلب مزارع آنجا قنات هم دارد؛ غرض از خشکسال، نقصان به آن‌ها نمی‌رسد. برخلاف سایر قراء رودآب از آنجاست که مردم آنجا نسبت به سایر بلوکات صاحب‌مایه و استطاعت و ارباب دولت و بضاعتند و به قدر چهار صد خانوار در آنجا تمکن دارند و روزگار به خرمی می‌گذرانند و رعایای آنجا، مثل سایر بلوک اقطاع، به کرایه‌کشی مشغولند، و رؤسای آنجا، فی‌زماننا، خوانین ده دیوان و از منتسبان نواب شاهزاده آزاده، فتح‌الله میرزایند (۱). و خالصهٔ آنجا که موسوم به ده دیوان است، در بدو طلوع آفتاب سلطنت حضرت خاقان کشورستان و پادشاه جم جاه، دارا دربان فتحعلی شاه ـ نورالله تربته ـ به تیول و سیورغال آن‌ها برقرار و اناث و ذکور آن سلسله، ریزه خوره خوان احسان این دولت جاوید عدّت، گیتی مدارند؛ و بیوت و باغات آنجا در هم و به‌غایت خرم است و قلعه خارج از باغات و ده دارد که حصاری کشیده و چهار برجی و سردری و عمارتی که یک صد درب خانوار در آن بسر توان برد، دارد؛ و در حوالی قلعه هم به قدر یک صد خانوار عمارت دارد که دو درب مسجد و دو درب حسینیه و یک درب حمام در آنجا ساخته‌اند و تفصیل مزارعات به قرار این است. مراد فتح‌الله میرزا شعاع السلطنه است. در سال ۱۲۰۷ق؛ که فتحعلی شاه از جانب آقا محمد خان قاجار مأمور تصرف و نظم کرمان گردید، در رابر با دختر عسکر کفش‌دوز ـ فاطمه خانم رابری، سنبل باجی ـ ازدواج کرد، و فتح‌الله میرزا شعاع السلطنه و فخرالدوله و والیه از این خانم می‌باشند. در ضمن علی اکبرخان رابری، برادر این زن، ملقب به خالو شد و اولاد و اقوام او در این ناحیه معروف به خالویی هستند و یکی از دهات آنان حدود ده دیوان نیز به آنان تیول داده شد.
شغل اهالی کشاورزی سنتی و دکان‌داری است.
به گزارش خبرگزاری کشاورزی جمهوری اسلامی ایران قدیمی‌ترین گردوی جهان در شهرستان رابر و در بخش هنزا قرار دارد قدمت آن را یک هیئت المانی بیش از ۲۰۰۰{۲هزار}سال تخمین زده‌است.دهخدا
فضای سبز شهر رابر ترکیبی از درختان چنار، گردو و باغ‌ها است.
حمل و نقل شهری رابر از طریق تاکسی صورت می‌گیرد.
۷. هامون جازموریان
گل‌ها یک برنامه موسیقی ایرانی بود که به مدت ۲۳ سال از ۱۳۳۵ تا ۱۳۵۷ از رادیو ملی ایران پخش می‌شد. این مجموعه جمعاً شامل ۸۵۰ ساعت مقدمه و شعرخوانی به همراه آواز بود، که در این میان تک‌نوازی‌هایی نیز گنجانده شده بود. «گل‌ها» به سبب تحولی که در موسیقی ایرانی ایجاد کرد، و تأثیر عظیمی که بر نگرش ایرانیان نسبت به موسیقی بر جا نهاد، به عنوان یکی از بهترین، اصیل‌ترین و ایرانی‌ترین برنامه‌های تاریخ رادیو شمرده می‌شود.
برنامه گل‌ها در آغاز با نام گل‌های جاویدان به ابتکار داوود پیرنیا در رادیو تهران آغاز شد.
برنامه‌های دیگری نیز به نام‌های گل‌های رنگارنگ، یک شاخه گل، برگ سبز، گل‌های صحرایی بعد از ۱۳۳۴ به این مجموعه افزوده شد. در طول یازده‌سال ریاست و نظارت پیرنیا بر تولید مجموعهٔ گل‌ها ۵ دسته برنامه در این مجموعه تهیه شد: گل‌های جاویدان (۱۵۷ برنامه)؛ گل‌های رنگارنگ (۴۸۱ برنامه)؛ برگ سبز (۴۸۱ برنامه)؛ یک شاخه گل (۴۶۵ برنامه)؛ و گل‌های صحرایی (۶۴ برنامه) هر یک از این مجموعه‌ها شامل آثار برگزیدهٔ شاعران کهن و معاصر زبان پارسی، و دکلمهٔ شعر در آن‌ها با موسیقی و اجرای آهنگ و تفسیر جامع و کامل استادانِ فن همراه بود و دکلمه کنندگانِ بنام و وارد به فن دکلمهٔ اشعار در آن حضور داشتند. همچنین موسیقی کهن و بومی ایرانی نیز در این مجموعه‌ها به چشم می‌خورد. پس از کناره‌گیری پیرنیا از فعالیت در رادیو در سال ۱۳۴۶ و چند سال بی‌ثباتی، در سال ۱۳۵۱ برنامه دیگری با نام گل‌های تازه با مدیریت هوشنگ ابتهاج پخش شد.
هستهٔ اولیهٔ ارکستر گل‌ها را نوازندگانی همچون ابوالحسن صبا، علی تجویدی، مهدی خالدی، احمد عبادی (سه تار)، مرتضی محجوبی (پیانو)، عبدالله جهان‌پناه (ویولن)، لطف‌الله مجد (تار)، رضا ورزنده ،مجید نجاحی(سنتور) محمدشیرخدایی ،سلیم‌فرزان، سیروس حدادی (قره‌نی)، ایزدی (ویولن سل)، مستان (کنترباس) و حسین تهرانی (تمبک) تشکیل می‌دادند که بعدها تحت رهبری روح‌الله خالقی افراد سرشناس دیگری مانند همایون خرّم، پرویز یاحقی (ویولن)، حسن کسایی (نی و سه‌تار)، جواد معروفی (پیانو)، جلیل شهناز، فرهنگ شریف و فریدون‌حافظی (تار) جهانگیرملک ، ناصر افتتاح (تمبک)، علی اصغر بهاری (کمانچه)، منصور صارمی (سنتور)، حبیب‌الله بدیعی (ویولون)، اسدالله ملک (ویولون)، فضل‌الله‌توکل(سنتور)، جهانگیرملک (تمبک)، منصورنریمان و محمودرحمانی‌پور(عود) و… درآن به نوازندگی پرداختند.
عده ای از جمله فرهنگ شریف، محمدحیدری، اکبر گلپایگانی بهرام مشیری (تاریخ‌نگار) معتقدند هوشنگ ابتهاج به روشی متفاوت با دوره پیرنیا این برنامه را مدیریت کرد که باعث عدم رضایت و انصراف هنرمندان شاخص گل‌ها از ادامه همکاری با ابتهاج به دلیل تعصبات نسبت به حزب توده، نداشتن سواد موسیقی، تبعیضات و مدیریت ناسالم وی شد. ابتهاج در مصاحبه ای این اتهام را رد کرد و ایرادی به نوازندگی فرهنگ شریف گرفت.
در دهه‌های ۱۳۳۰ و ۱۳۴۰ که درصد بی‌سوادی جامعهٔ ایران به ۸۵درصد می‌رسید، این برنامه با یادآوری و معرفی دوبارهٔ بیش از ۵۶۰ شعر فارسی (از قدیم تا جدید) به ادبیات کلاسیک فارسی جانی تازه بخشید و تقاضا برای انتشار دیوان‌های شاعران که سال‌ها مهجور مانده بودند و دیگر چاپ نمی‌شدند، یا کیفیت چاپ و نشر آن‌ها پایین بود ناگهان بالا رفت.
گروه‌های مختلفی در داخل و خارج از کشور تاکنون آرشیو برنامه گل‌ها را جمع‌آوری و عرضه کرده‌اند.
داوود پیرنیا (متولد – فوت ) حقوق‌دان، موسیقی‌دان و بنیان‌گذار برنامه رادیویی گل‌ها بود. پیرنیا را پایه‌گذار و مبدع روشی دانسته‌اند که بر پایه آن موسیقی با شعر تلفیق می‌شود.
داوود پیرنیا در سال ۱۲۷۹ (خورشیدی) در تهران متولد شد. پدرش مشیرالدوله حسن پیرنیا بود. مادرش شکوه عُظمی دختر میرزا احمدخان علاءالدوله از رجال قاجاریان بود و به دلیل گرایش‌ها و اعتقادات مذهبی، اجازه حضور در عرصه موسیقی را به داوود نداد. اما آموزش پدرش که از روشنفکران آن دوران بود بر او بسیار مؤثر بود.
داوود پیرنیا تحصیلات ابتدایی را در خانه فراگرفت. سپس برای ادامه تحصیل و فراگیری زبان فرانسه وارد مدرسه سن لویی تهران شد. بعدها برای ادامه تحصیلات در رشته حقوق به سوئیس رفت.
پیرنیا پس از فراغت از تحصیل در رشته حقوق، به ایران بازگشت و وارد کارهای دولتی شد. او بنیان‌گذار کانون وکلای دادگستری در ایران بود. پس از انتقال از وزارت دادگستری به وزارت دارایی، اقدام به بنیان‌گذار اداره آمار در ایران کرد. در سال ۱۳۲۵ (خورشیدی) هنگامی که احمد قوام به نخست‌وزیری رسید او را مدیر کل بازرسی نخست‌وزیر کرد و پس از چند ماه معاون نخست‌وزیر شد. از جمله اقدامات او در دوران معاونت نخست‌وزیری، تشکیل انجمن حمایت زندانیان بود.
سید علیرضا میرعلینقی پژوهشگر و مورخ موسیقی دربارهٔ پیرنیا می‌گوید: «پیرنیا به اعتبار نام پدرش که مرد خوش‌نامی بود در محافل و مجامع سیاسی و ادبی رفت و آمد داشت و با بیشتر شخصیت‌های نامدار و نویسندگان و موسیقی دانان دوره خود دوست بود.»
داوود پیرنیا شخصیت برجسته‌ای داشت. لباس ساده می‌پوشید و بی‌تکلف با همه می‌جوشید. او اعتقادات مذهبی داشت. از سالکان طریق حق و از ارادتمندان علی بن ابی‌طالب بود و به عتبات عالیات نیز سفری داشت. او به ایران و فرهنگ ایرانی دلبستگی عمیق داشت. آثار و کارهای بازمانده از او همه از ایران‌دوستی‌اش حکایت دارد.
داوود پیرنیا دو همسر داشت و صاحب ۹ فرزند پسر و دختر بود.
داود پیرنیا در دوره زندگی در اروپا با موسیقی کلاسیک آشنا شد حتی به فراگیری پیانو پرداخته بود. اما در بازگشت به ایران بیشتر به گسترش و نوسازی موسیقی سنتی ایرانی پرداخت. او دریافته بود که اگر پیوند درستی میان شعر و موسیقی سنتی انجام بگیرد آثار درخشانی پدید خواهد آمد.
داوود پیرنیا پایه‌گذار و مدیر برنامه رادیویی گل‌ها در رادیو تهران (بعدها رادیو ایران) در سال۱۳۳۵ و در پی آن برنامه گل‌های رنگارنگ، برگ سبز، یک شاخه گل، و گل‌های صحرایی (بر مبنای ترانه‌های محلی) و پایه‌گذار گروه موسیقی رادیو بود.ستایشگر، مهدی، "نام نامهٔ موسیقی ایران زمین جلد سوم"، چاپ اول، تهران: اطلاعات، ۱۳۷۶، (جلد 3)، ص ۱۲۳
نخستین برنامه‌های کودکان رادیو هم از کارهای داوود پیرنیا به‌شمار می‌آید؛ حتی نخستین بار پسر خردسال خود را به گویندگی این برنامه گماشت. گاهی هم پیرنیا دستی به قلم می‌برد و مقالاتی می‌نوشت. آثار او در برخی نشریات سال‌های دهه ۱۳۳۰ (خورشیدی) و دهه ۱۳۴۰ (خورشیدی) منتشر شده‌اند.
پس از سقوط دولت قوام، داوود پیرنیا کار دولتی را کنار گذاشت و با میراث موسیقی که از پدر به او رسیده بود به مطالعه در زمینه موسیقی ایرانی پرداخت و به گردآوری آهنگ‌های اصیل ایرانی مشغول شد.
پیرنیا توانست نظر مقامات سازمان برنامه و بودجه را به اهمیت گسترش موسیقی اصیل ایرانی جلب کند و پس از اختصاص اعتبار، اقدام به تشکیل ارکستر با شرکت نوازندگان، خوانندگان و آهنگسازان صاحب‌نام آن دوره کرد؛ و این‌گونه نطفهٔ برنامه گل‌ها بسته شد.
آغاز پخش برنامه گل‌های رنگارنگ در سال ۱۳۳۴ از رادیو تهران پیامد این کوشش وی بود. او را باید بنیان‌گذار برنامه‌های موسیقی «گل‌های رنگارنگ»، «گل‌های جاویدان»، «یک شاخه گل»، «گل‌های صحرایی» و «برگ سبز» دانست. برنامه‌های او تحولی در موسیقی رادیو به وجود آورد.
محبوبیت سید جواد ذبیحی در رسانه رادیو و در میان مردم، داود پیرنیا را بر آن داشت که با شکل‌گیری برنامه برگ سبز (از سری برنامه‌های گل‌های رادیو) آوازهای ذبیحی را به صورت آواز کلاسیک ایرانی به گوش شنوندگان برساند و همان شد که چند برنامه نخست سری برنامه‌های برگ سبز، با اجرای سیدجواد ذبیحی ضبط شد. البته ذبیحی در این آثار همراه با ساز، آواز نمی‌خواند و پس از پایان نواختن نوازندگان، ذبیحی بدون ساز و تنها آواز می‌خواند. حتی انتخاب نام «برگ سبز» از جانب داود پیرنیا، برای این که در فرهنگ مذهبی ایران، رنگ سبز نشان سیادت است و ذبیحی نیز از سادات بود و همچنین یادآور عبارت پرآوازه «برگ سبزی است تحفه درویش …» بود. البته این جمله در پایان همه برنامه‌های برگ سبز، با صدای روشنک بیان می‌شد. پیرنیا اعتقاد داشت که این از آن برگ سبزهایی است که هیچ‌گاه زرد نمی‌شود.
نخستین برنامه برگ سبز، با شعری از هاتف اصفهانی با ترجیع‌بند «یکی هست و هیچ نیست جزء او/ وحده لا اله الاّ هو» در مثنوی مخالف سه‌گاه همراه با دکلمه اسدالله پیمان اجرا شد. بهروز مبصری معتقد است: «بهترین آواز سید جواد ذبیحی در برنامه‌های گلها، برنامه برگ سبز شماره ۴ در بیات زند (بیات ترک) است که در موسیقی رسانه، چنین مثنوی‌ای بدین قدرت و صلابت کمتر نظیر داشته‌است».
بعد از ذبیحی، برنامه گل‌های رنگارنگ که با صدای مرضیه آغاز شد بیشتر خواندن شعر و همراهی یک ساز بود که بعدها رفته‌رفته به آواز و موسیقی تبدیل شد. همکاری استادان موسیقی ایرانی مانند ابوالحسن صبا، غلامحسین بنان، مرضیه، و مرتضی محجوبی شناخت پیرنیا از شعر و ادب و موسیقی ایران و وسواس و سلیقه او در انتخاب اشعار و قطعات موسیقی، باعث استقبال مردم از برنامه گل‌ها شد.
داود پیرنیا در آبان ۱۳۴۵ که او پس از مدتی بیماری به رادیو بازگشت به درخواست چند تن هنرمندان از جمله مرضیه قرار شد از کارهای وی بازرسی شود. پیرنیا پس از این ماجرا بلافاصله کناره‌گیری کرد و برنامه گل‌های ۴۰۵ آخرین برنامه‌ای است که زیر نظر وی ضبط شد.
در سال ۱۳۵۱ (خورشیدی) هوشنگ ابتهاج، برنامه «گلهای تازه» را جانشین گل‌های پیرنیا کرد.
مدیریت گلها بعد از پیرنیا به عهده پژمان بختیاری و رهی معیری و سپس محمد میرنقیبی گذاشته شد.
در سال ۱۳۵۱ خورشیدی هوشنگ ابتهاج، برنامه «گلهای تازه» را جانشین گل‌های پیرنیا کرد.
در سال ۱۳۵۱ خورشیدی هوشنگ ابتهاج، بنابر تصمیم شورای عالی موسیقی رادیو تلویزیون ریاست گلها را پذیرفت که این سری برنامه ها بنام " گلهای تازه " ادامه پیدا کرد.
داوود پیرنیا در یازده آبان ۱۳۵۰ در سن ۷۱ سالگی بر اثر سکته قلبی در تهران درگذشت.
سید مجدالدین میرفخرایی، متخلص به گلچین گیلانی، (۱۱ دی ۱۲۸۸ در سبزه میدان رشت - ۲۹ آذر ۱۳۵۱ در لندن) از سرایندگان شعر نو به فارسی است. مشهورترین اثر او، شعر «باز باران با ترانه» است.
پدرش، سید مهدی میرفخرایی، زادهٔ تفرش و مدتی فرماندار قم و سبزوار بود. مجدالدین تحصیلات مقدماتی را در زادگاهش و متوسطه را در تهران به پایان رسانید و در رشتهٔ فلسفه و علوم تربیتی موفق به اخذ لیسانس شد. سپس به انگلستان رفت و در رشتهٔ طب به دریافت درجهٔ دکترا نایل گردید. پس از آن در لندن اقامت گزید و دیگر به ایران نیامد. او در گورستان پاتنی ویلPutney Vale Cemetery خاکسپاری شده (Block U, Number 28).
گلچین از نوجوانی به شاعری پرداخت و کم‌کم اشعارش مورد توجه قرار گرفت و برای اولین بار در ۱۳۰۷ ش در مجلهٔ «ارمغان» به سردبیری وحید دستگردی و بعدها در مجله‌های «روزگار نو»، «فروغ» و مجله سخن انتشار یافت. شعر «باران» او یکی از معروفترین شعرهایی است که قسمت‌هایی از آن در کتاب‌های کودکان به چاپ رسید. او اولین شاعر نوپردازی است که شعرش به کتاب‌های دورهٔ ابتدائی راه یافت.
از آثارش: سه مجموعهٔ شعری، «گلی برای تو»، «مهر و کین»، و «نهفته» یا «نهضت» (در ۱۹۴۸ م در لندن)، و «دیوان» شعر به چاپ رسید.
در ۲۷ آبان ۹۹ خیابان گلچین در محدوده خیابان کلاهدوز بنام گلچین گیلانی تغییر نام یافت.
فدراسیون بین‌المللی هاکی روی یخ معروف به (IIHF) (در انگلیسی: International Ice Hockey Federation) نهادی بین‌المللی است که در سال ۱۹۰۸ تأسیس شد و از آنزمان تاکنون اداره‌کننده مسائل هاکی روی یخ در سطح جهان است. اداره مرکزی آن در شهر زوریخ در کشور سوئیس قرار دارد.
از جمله مسئولیتهای فدراسیون بین‌المللی هاکی روی یخ، رتبه بندی برترین تیمهای ملی هاکی روی یخ کشورهای عضو و مسئول تهیه و نظارت بر قوانین ورزش هاکی است.
با وجودی که ۷۳ کشور جهان عضو فدراسیون بین‌المللی هاکی روی یخ (IIHF) هستند، اما در مسابقات جهانی هاکی از جمله در بازیهای المپیک زمستانی و جام جهانی هاکی روی یخ کشورهای کانادا، جمهوری چک، فنلاند، روسیه، اسلواکی، سوئد و ایالات متحده آمریکا حرفی برای گفتن دارند و قالبا درصدر جدول مسابقات جای دارند. بطوری که از ۶۳ مدالی که در مسابقات هاکی مردان در بازیهای المپیک زمستانی از سال ۱۹۲۰ تاکنون توضیح شده‌است، تنها ۶ مدال به کشورهایی جز چند کشور نامبرده رسیده است.
تصلب پراکندهhttps://wiki.apll.ir/word/index.php/Multiple_sclerosis یا ام‌اس به معنی سفت شدن چندین بافت‌ عصبی است. تصلب پراکنده یک بیماری التهابی است که در آن غلاف‌های میلین سلول‌های عصبی در مغز و نخاع آسیب می‌بینند. این آسیب‌دیدگی می‌تواند در توانایی بخش‌هایی از سیستم عصبی که مسئول هدایت هستند اختلال ایجاد کند و باعث به وجود آمدنِ علائم و نشانه‌های زیادِ جسمی شود. ام‌اس به چند شکل ظاهر می‌شود، علائم جدید آن یا به صورت عودِ مرحله‌ای (به شکل برگشتی) یا در طولِ زمان (به شکل متناوب) اتفاق می‌افتد. ممکن است در بین عود، نشانهٔ بیماری به کلی از بین برود؛ با این وجود مشکلاتِ عصبیِ دائمی به ویژه با پیشرفتِ بیماری در مراحلِ بعدی به‌طورِ مداوم اتفاق می‌افتد.
اگرچه علت بیماری مشخص نیست اما مکانیزمِ اصلیِ برای آن آسیب زدن توسط سیستم ایمنی بدن یا اختلال در سلول‌های تولیدکنندهٔ غلافِ میلین است. دلایل ارائه شده در مورد این مکانیزم‌ها شامل عوامل ژنتیکی و عوامل محیطی مانند عفونت است. معمولاً ام‌اس بر اساس نشانه‌ها و علائم و نتایج آزمایش‌های پزشکی تشخیص داده می‌شود.
پیشترها درمانِ مشخصی برای ام‌اس وجود نداشت تا اینکه محققانِ کانادایی موفق به درمانِ آن شدند. درمان‌های موجود به منظور بهبود عملکرد بدن پس از هر حمله و جلوگیری از حملات جدید صورت می‌گیرد. اگرچه داروهایی که برای درمان ام‌اس تجویز می‌شود اندکی مؤثرند اما دارای اثرات جانبی هستند و تحمل آن دشوار است. با وجود اینکه شواهدی در مورد اثربخشی درمان‌های جایگزین ام‌اس وجود ندارد، بسیاری از مردم به دنبال آن درمان‌ها هستند. پیش‌بینی نتیجه دراز مدت درمان بسیار دشوار است، اما نتیجه قابل قبول بیشتر در زنان، افرادی که در سنین پایین‌تر به این بیماری مبتلا شده‌اند، افرادی که در آن‌ها دوره‌های عود مشاهده می‌شود و افرادی که آن‌ها در مراحل اولیه حمله‌های کمی را تجربه کرده‌اند مشاهده می‌شود. امید به زندگی افراد دارای ام‌اس ۵ تا ۱۰ سال کمتر از دیگران است.
از سال ۲۰۰۸، بین ۲ تا ۲٫۵ میلیون نفر در سراسر جهان به این بیماری مبتلا شده‌اند، این در حالی است که نرخ ابتلاء در بخش‌های مختلف جهان و در بین جوامع مختلف تفاوت آشکاری دارد. این بیماری به‌طور معمول در سنین ۲۰ تا ۵۰ سالگی و در زنان حدود ۳ برابر مردان اتفاق می‌افتد. نام «اسکلروز چندگانه» به زخم‌ها (سختینه یا به عبارت دیگری پلاک یا زخم) که در ماده سفید مغز یا ستون فقرات قرار دارد گفته می‌شود. ام‌اس در سال ۱۸۶۸ توسط ژان-مارتین شارکو توصیف شد. محققان در حال توسعه درمان‌ها و روش‌های تشخیص جدید هستند.
فرد دارای ام‌اس همه علائم یا نشانه‌های عصب شناختی را دارد؛ رایج‌ترین این نشانه‌ها مشکلات دستگاه عصبی خودگردان، دیداری، حرکتی و حسی می‌باشند. علائم خاص از طریق محل‌های زخم در سیستم عصبی مشخص می‌شوند و شامل کم بساوایی یا خواب‌رفتگی مانند مور مور شدن، اسپاسم، ضعف عضلات، واکنش‌های غیرارادی، گرفتگی عضلات یا ناتوانی در حرکت، ناتوانی در هماهنگی و تعادل ناهماهنگی عضلات، مشکل در صحبت کردن یا دیسفازی، مشکلات دیداری (جنبش کره چشم، کاهش دید یا دوبینی)، احساس خستگی، درد شدید یا درد مزمن و مشکل در ادرار و مدفوع می‌باشد. دشواری در فکر کردن و مشکلات عاطفی مانند افسردگی یا ناخویشتن‌داری عاطفی نیز در بین مبتلایان به ام‌اس رایج است. پدیده اوتهوف، شدت یافتن نشانه‌های بیماری بر اثر تماس با دمای بالا و علامت لرمیت، احساس سوزش در پشت هنگام خم کردن گردن از ویژگی‌های بیماری ام‌اس می‌باشند. معیار اصلی ناتوانی و شدت مقیاس وضعیت ناتوانی گسترده (EDSS) می‌باشد که همراه با معیارهای دیگر مانند اسکلروز چندگانه تابعی کامپوزیت در تحقیقات مورد استفاده قرار می‌گیرد.
مقیاس وضعیت ناتوانی گسترده معیاری رایج است، اما انتقادهایی از برخی از نقاط ضعف آن مطرح شده، از جمله اتکای بیش از حد به راه رفتن.
این شرایط در ۸۵٪ موارد به شکل سندروم در طول چند روز آغاز می‌شود که از این تعداد ۴۵٪ دارای مشکلات حرکتی، ۲۰٪ دچار تاری دید و ۱۰٪ دارای سندروم مرتبط با نقض در عملکرد ساقه مغز می‌باشند، این در حالی است که ۲۵٪ باقی‌مانده دچار بیشتر از یک مورد از مشکلات ذکر شده می‌باشند. دوره این نشانه‌ها در ابتدا در دو الگو اتفاق می‌افتد؛ یا به صورت دوره‌های وخیم تر شدن ناگهانی بیماری که چند روز تا چند ماه به طول می‌انجامد (عود، وخیم تر شدن، دوره بیماری، حملات یا تشدید ناگهانی نامیده می‌شوند) که به دنبال آن بهبودی بیمار صورت می‌گیرد (۸۵٪ موارد) یا وخیم تر شدن تدریجی در طول زمان بدون دوره‌های بهبودی (۱۰–۱۵٪ موارد). ممکن است در مواردی ترکیبی از این دو اتفاق بیفتد یا ممکن است افرادی دچار دوره‌های عود و بهبودی شوند که بعدها ادامه‌دار باشد. این دوره‌های عود بیماری معمولاً پیش‌بینی ناپذیرند و بی هیچ نشانه‌ای اتفاق می‌افتند. وخیم تر شدن شرایط بیمار به ندرت و در بیشتر موارد دو بار در سال اتفاق می‌افتد. با این وجود در بعضی موارد این وخیم تر شدن بیماری به دنبال نشانه‌های معمول می‌آید و بیشتر در بهار و تابستان اتفاق می‌افتد. به‌طور مشابه، عفونت‌های ویروسی مانند سرماخوردگی معمولی، آنفلوانزا یا التهاب معدی‌روده‌ای احتمال آن را افزایش می‌دهند. استرس نیز ممکن است باعث بروز حمله شود. باردار بودن احتمال عود بیماری را کاهش می‌دهد، اگرچه در طول چند ماه اول پس از وضع حمل این احتمال بیشتر می‌شود. به‌طور کل، به نظر نمی‌رسد باردار بودن بر ناتوانی دراز مدت تأثیر داشته باشد. موارد بسیاری از جمله واکسن زدن، شیر دهی، ضربه شدید بدنی و پدیده اوتهوف بر نرخ عود بیماری تأثیر نمی‌گذارند.
علت ام‌اس نامشخص است، با وجود این گمان می‌رود این بیماری بر اثر ترکیبی از عوامل محیطی مانند رژیم غذایی، عوامل آلوده‌کننده و ژنتیک اتفاق می‌افتد. تئوری‌ها در تلاشند تا داده‌ها را با توضیحاتی واقع‌بینانه ترکیب کنند اما این مورد تاکنون به عنوان موردی قطعی ثابت نشده‌است. اگرچه تعدادی فاکتورهای ریسک محیطی وجود دارد و اینکه بعضی از آن‌ها قابل تعدیل هستند، تحقیقات بیشتری برای تعیین اینکه حذف آن‌ها می‌تواند از بیماری ام‌اس پیشگیری کند مورد نیاز است.
ام اس در افرادی که در مناطق دور از استوا زندگی می‌کنند شایع است، اگرچه موارد استثنایی نیز وجود دارد. این موارد گروه‌های قومی که احتمال بروز بیماری در آن‌ها کم است و در مناطقی دور از استوا مانند سامی، سرخپوستان آمریکایی، هاتریت کانادا، مائوری نیوزیلند و اینویت کانادا زندگی می‌کنند و نیز گروه‌هایی که احتمال بروز بیماری در آن‌ها بالاست و نزدیک استوا زندگی می‌کنند مانند مردم ساردن، فلسطینی‌ها و پارسیان هند را در بر می‌گیرد. علت این الگوی شیوع جغرافیایی مشخص نیست. اگرچه گرادیان شمال جنوب موارد ام‌اس در حال کاهش است اما مقدار سال ۲۰۱۰ هنوز مورد استفاده قرار می‌گیرد.
ام اس در مناطقی که افراد شمال اروپا در آن زندگی می‌کنند بسیار شایع است و تنوع جغرافیایی می‌تواند به سادگی بیانگر گستره جهانی این جوامع خطر پذیر باشد. کاهش تماس با نور خورشید باعث کاهش تولید ویتامین دی می‌شود و می‌تواند توجیهی برای این موضوع باشد. رابطه بین ماه تولد و ام‌اس بیانگر این ایده است، افرادی که در نیمکره شمالی و در نوامبر به دنیا آمده‌اند در مقایسه با افرادی که مه به دنیا آمده‌اند دیرتر دچار این بیماری می‌شوند. عوامل محیطی در دوران کودکی می‌تواند بر ابتلای افراد به این بیماری نقش داشته باشد، چندین مطالعه نشان داد افرادی که قبل از ۱۵ سالگی به قسمت‌های مختلف دنیا سفر کرده‌اند نرخ ابتلاء شدنشان به این بیماری همان نرخ ابتلای منطقه جدید است. اگر مهاجرت بعد از سن ۱۵ سالگی اتفاق افتد، نرخ ابتلاء شدن فرد همان نرخ کشور تولدش می‌باشد. با این وجود شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد اثر مسافرت می‌تواند شامل افراد بالای ۱۵ سال نیز بشود.
ام اس به عنوان یک بیماری ارثی به‌شمار نمی‌رود، با این وجود تعدادی تنوع ژنتیکی بیانگر افزایش ابتلاء به ام‌اس می‌باشد. احتمال ابتلاء به ام‌اس در میان بستگان فرد به ویژه بستگان درجه یک بیشتر است. دوقلوهای همسان در ۳۰٪ موارد هردو به این بیماری مبتلا می‌شوند، این در حالی است که دوقلوها در ۵٪ موارد و خواهر و برادرها در ۲٫۵٪ موارد با هم به این بیماری مبتلا می‌شوند و این میزان برای افراد نیمه مشترک کمتر است. اگر پدر و مادر فردی به این بیماری مبتلا باشند، احتمال ابتلای فرزند آن‌ها ۱۰ برابر خواهد بود. ام‌اس در بعضی گروه‌های نژادی رایج تر است.
ژن‌های خاصی که با ام‌اس در ارتباط هستند شامل تفاوت در سیستم آنتی‌ژن گلبول سفید انسانی (HLA)- گروهی از ژن‌ها در کروموزوم ۶ که به عنوان مجموعه سازگاری بافتی اصلی (MHC) عمل می‌کنند- می‌شود. این تغییرات در ناحیه HLA تقریباً به مدت سی سال کشف شده‌است، علاوه بر این، این ناحیه در گسترش بیماری‌های خود ایمنی مانند دیابت نوع ۱ و لوپوس منتشر درگیر است. همسان‌ترین یافته ارتباط بین ام‌اس و الل‌های MHC را به عنوان HLA-DR15|DR۱۵ و HLA-DQ۶ توصیف می‌کند. محل‌های ژن دیگر اثر محافظتی مانند HLA-C۵۵۴ و HLA-DRB۱*۱۱ را نشان می‌دهد. به‌طور کل تخمین زده می‌شود که تغییرات HLA دلیل ۲۰ تا ۶۰٪ از استعداد ژنتیکی می‌باشد. روش‌های نوین ژنتیک (مطالعه ارتباطی تمام ژنومی) باعث کشف دوازده ژن دیگر بیرون از جایگاه کروموزومی HLA شده‌است که احتمال ابتلاء به ام‌اس را افزایش می‌دهد.
جهش در ژن کارنیتین پالمیتوئیل ترانسفراز1(Cpt1A)، به عنوان مولکولی کلیدی در متابولیسم لیپیدها، منجر به کاهش قابل توجه شیوع MS، در جمعیت هایInuite وHutterit می‌شود. لیپیدها به عنوان ترکیبی ضروری برای حفظ غلاف میلین مغز، نسبت به پراکسیداسیون حساس هستند و از آنجاییکه مغز از غلظت بالای لیپید تشکیل شده بنابراین نسبت به استرس اکسیداتیو آسیب‌پذیر می‌باشد. بررسی‌ها روی پروتئین MBP، بعنوان پروتئینی مهم در حفظ ساختار میلین، با برخی روش‌های بیوشیمیایی مانند وسترن بلات و ایمونوهیستوشیمی، نشان می‌دهد که تنها یک جهش نقطه ای در Cpt1 می‌تواند باعث تغییرات گسترده در بیان این پروتئین شود[۱۲۱].
بسیاری از میکروب‌هاشامل باکتری و ویروس و حتی انگل به عنوان عوامل محرک ام‌اس (MS) مطرح شده‌اند، که بعضی تأیید شده و بعضی دارای احتمال قوی می‌باشند و زمانی به عنوان ریسک فاکتور محسوب می‌شوند که حتماً فاکتورهای ژنتیکی عنوان شده در فرد موجود باشد آنگاه محصولات ژن‌های ذکر شده و اعمال پاتوژن در بدن و همکاری این دو با هم باعث تحریک سیستم ایمنی و حملات خود ایمنی خواهد شد. مکانیسم‌های خود ایمنی بیستاندر اکتیویشن و میمیکری مولکولار از این دسته هستند. نقل مکان از یک محل در دنیا به محلی دیگر در سنین پایین تغییر خطر ابتلاء به ام‌اس را در پی دارد. این‌گونه می‌توان توضیح داد که نوعی عفونت، که توسط یک میکروب شایع و نه یک میکروب نادر تولید می‌شود، به این بیماری مرتبط است. مکانیسم‌های بیماری‌زایی پیشنهادی عبارتست از فرضیه بهداشت و فرضیه شیوع. طبق فرضیه بهداشت، قرار گرفتن در معرض برخی از عوامل عفونت‌زا در اوایل زندگی یک حالت حفاظتی دارد، و این بیماری واکنشی نسبت به مواجه دیرهنگام با چنین عوامل یعنی بعد از سن بلوغ محسوب می‌شود. طبق فرضیه شیوع، علت این بیماری یک عامل عفونت‌زا است که بیشتر در مناطقی شایع است که در آنجا ام‌اس شیوع دارد و در بیشتر افراد بدون هیچ علائمی موجب عفونت در حال پیشرفت می‌شود. فقط در تعداد کمی از موارد و پس از سال‌های زیاد این عامل موجب ابتلاء به دمیلیناسیون می‌شود. از فرضیه بهداشت بیشتر از فرضیه شیوع حمایت و پشتیبانی شده‌است.