moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
تپه سفید عباس‌آباد مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان دامغان، روستای اگره واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سردور چاه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان دامغان، روستای سرخ ده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گنج تپه در این دله مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان دامغان، روستای تویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آستان خدیجه خاتون مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان قم، بخش سلفچگان، روستای خدیجه خاتون واقع شده است. این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۲۴۹۵ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
دانشکده ادبیات و علوم انسانی مربوط به دوره پهلوی اول است و در اهواز، میدان مولوی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانهٔ هنر تبریز (ساختمان سابق کتابخانه مرکزی تبریز) مربوط به دوره پهلوی اول است و در تبریز، ضلع شمالی باغ گلستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
ساختمان قدیمی کتابخانه ملی تبریز، در ضلع شمالی باغ گلستان روبروی هنرستان وحدت واقع شده‌است. ساخت ساختمان سنگی فوق همزمان با کاخ شهرداری تبریز از سال ۱۳۱۴ آغاز و در سال ۱۳۱۸ نخستین بار برای انجمن شهر مورد استفاده قرار گرفت. پلان ساختمان دارای سه ناو است که ناو میانی به عنوان سالن و ناوهای جنوبی و شمالی به اتاق‌های مورد نیاز اختصاص یافته بود.
این ساختمان در سال ۱۳۷۸ در فهرست آثارملی ایران ثبت گردیده‌است و در زمینی محصور به مساحت ۳۰۰۰ متر مربع و با زیر بنایی در حدود ۲۸۶۰ متر مربع ساخته شده و قرار دارد. در طول سال‌ها از زمان احداث این بنا علاوه بر انجمن شهر، چندین بار تغییر کاربری داده و به عنوان باشگاه شهرداری، باشگاه افسران و تالار پذیرایی و مراسم در دوره پهلوی و بعد از انقلاب به عنوان نهاد کمیته انقلاب اسلامی و محیط زیست به فعالیت خود ادامه داده‌است. تا اینکه از سال ۱۳۶۰ بعد از تخریب ساختمان کتابخانه مرکزی در سه راه طالقانی تبریز توسط شهرداری تبریز، به عنوان کتابخانه مرکزی تبریزاز طرف شهرداری به اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی واگذار گردید و مورد بهره‌برداری قرار گرفت.
این بنا در طی این سال‌ها چندین بار توسط اداره کل میراث فرهنگی صنایع دستی وگردشگری استان مورد مرمت و بازسازی قرارگرفته‌است. موجودی کتاب‌های این ساختمان در سال ۱۳۷۸ همزمان با افتتاح ساختمان جدید کتابخانه مرکزی تبریز به چهارراه لاله انتقال یافت.
بدنه بیرونی بنا از نوع سنگ محلی اسپرج‌خون و دارای حجاری‌های سنتی است که از لحاظ معماری شبیه و در بیشتر موارد هم‌شکل عمارت شهرداری است؛ مخصوصاً طاق‌های پنجره‌ها و کنگره‌هایی با نقش گل در انتهای دیوارها که می‌توان به عنوان تکه جداشده ساختمان شهرداری از آن یاد کرد.
عمارت باغ گلستان که امروزه زیر نظر اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان آذربایجان شرقی است و در چند سال گذشته مورد بازسازی و احیای مجدد قرار گرفته‌است، در اسفند ماه ۱۳۸۵ با افتتاح موزه کاریکاتور در قسمت غربی این ساختمان که اولین موزه در خاورمیانه و آسیا و پنجمین در دنیاست، دوباره مورد بهره‌برداری قرار گرفت.
در حال حاضر کل مجموعه ساختمان با نام «خانه هنر تبریز» دارای امکانات زیر است:
خانه اردوبادی مربوط به دوره پهلوی اول است و در تبریز، خیابان ارتش جنوبی، پلاک ۸۴ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این بنا در سال‌های جنگ جهانی دوم و در زمان اشغال تبریز به دست روس‌ها، کنسولگری عراق بوده‌است. قدمت خانه اردوبادی به اوایل حکومت پهلوی بازمی‌گردد. خانه اردوبادی یک هزار و ۶۰۰ مترمربع وسعت دارد و اعیانی آن در ۳ طبقه بنا شده‌است.
این بنا هم‌اکنون به عنوان مرکز اسناد ملی شمال غرب مورد استفاده قرار می‌گیرد.
خانه رستگار مربوط به دوره پهلوی است و در تبریز، خیابان ارتش جنوبی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
این خانه متعلق به اوایل حکومت پهلوی و از سه طبقه تشکیل شده‌است. دارای دو ورودی از قسمت غرب- سمت خیابان ارتش- و فسمت شمالی- کوچه حاج رضا- است. طبقه زیرین این خانه، که دارای دیوارهای آجری و تفلیسی است، با طاق‌های گهواره‌ای متقاطع پوشیده شده‌است.
در ضلع شرقی طبقه همکف، اتاق‌های متعددی وجود دارد که مشرف به خیابان می‌باشند و به واسطه یک راهرو به هم دسترسی دارند. ورود به طبقه اول از طریق راه پله که در فضای ورودی قرار گرفته صورت می‌گیرد. در طبقه اول نیز یک راهرو، دسترسی به اتاق‌ها را ممکن می‌سازد.
جبه شمالی بنا در طبقه زیر زمین، پوشش طاقی دارد؛ در طبقه همکف آن، ورودی کوچه از طریق یک راهرو به حیاط می رسو و اتاق‌هایی در دو سوی آن واقع شده‌است. در طبقه اول، که دسترسی به آن از راه پله جبهه غربی است، دو اتاق بزرگ ایجاد شده‌است.
پیش تر، در داخل محوطه اندرونی این خانه، ینای مسکونی دیگری نیز وجود داشته که به صورت، و از طریق دالانی که از کوچه راه دارد، به آن دسترسی بود. اما اکنون این بنا از بین رفته و با حیاط خانه رستگار ترکیب شده‌است.
نمای ساختمان، از بیرون و حیاط دارای ازاره و پایه‌های سنگی- از سنگ محلی اسپرخان- و دارای بدنه آجری با قاب‌بندی‌های متنوع می‌باشد. این بنا اکنون در حال مرمت است و به مرکز فرهنگ تبدیل خواهد شد.خانه‌های قدیمی تبریز | دکتر محمد علی کی نژاد، رضا شیرازی
سکینه خاتون مربوط به دوره صفوی و در جنت آباد، شهرستان قم، واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده شاهزاده عبدالله و آمنه خاتون مربوط به دوره قاجار است و در اراک، محله عباس‌آباد، خیابان شهیدبهشتی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
عمارت اعلم السلطنه مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان حافظ، چهارراه عزیزخان، کنار بورس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کوشک فخرالدوله عمارتی مربوط به دوره قاجار است که در محله فخرآباد تهران واقع شده. این کوشک سابقا بخشی از پارک امین الدوله بوده که امروزه نیز در کوچه‌ای به همین نام قرار دارد. درحال حاضر این ساختمان در داخل مدرسه "روشنگر شاهد" قرار گرفته و امکان بازدید عمومی ندارد.
این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
درمانگاه خدمات اجتماعی ایرانشهر مربوط به دوره قاجار است و در زاهدان، ضلع جنوبی خیابان امام خمینی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
سنگ نگاره‌های تپه شاه فیروز مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در ۱۴ کیلومتری جنوب شرقی سیرجان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه جویی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان شوش، روستای رداده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سگوند مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شوش، شهرک بهرام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شرکت هوایی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان شوش، کیلومتر۵ جاده شوش به اندیمشک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام قدیمی زارچ مربوط به دوره افشار و دوره زند است و در یزد، تقاطع بلوار جدیدالاحداث زارچ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گنبد الله الله مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان ورزقان، روستای گوی گنبد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد سبزه میدان مربوط به دوره صفوی است و در اورمیه، میدان سبزه میدان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بقعه شیخ اسحق هریسی مربوط به دوره صفوی است و در استان آذربایجان شرقی، شهرستان هریس، دهستان خانمرود، روستای خانقاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد بنی هاشم مربوط به دوره صفوی - دوره زند است و در تبریز، ضلع جنوبی خیابان سربازشهید واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام نوبر مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، تقاطع خیابان امام وتربیت واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مدرسه تومانیان (اسدی و ساهاکیان) مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، خیابان شریعتی جنوبی، کوچه بارون آواک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
مدرسه در سال ۱۸۹۵ میلادی توسط خانواده ارمنی تومانیان با اعتباری معادل جهیزیه دختر جوان ناکامشان تامارا ساخته شده‌است. مدرسه دارای سه طبقه – زیرزمین – طبقه همکف و طبقه اول می‌باشد. این بنا برای مدرسه ساخته شده‌است. از خصوصیات بارز آن عظمت و استخوان بندی محکم و اسکلت آجری آن است. نما وقاب بندی‌های آجری و قوس‌های نیم دایره فوقانی پنجره‌ها که به صورت ابرو بوده و برجسته تر از متن است زیبایی خاصی به آن بخشیده‌است. مالکیت بنا وقفی و مدیریت آن با خلیفه‌گری ارامنه آذربایجان می‌باشد. تاکنون بنا به تعمیرات جدی نیاز نداشته‌است. در سال‌های اخیر اقداماتی برای نم زدایی صورت گرفته‌است.
خانه حیدرزاده عمارت تاریخی واقع در منطقه مقصودیه شهر تبریز است که در سمت جنوب ساختمان شهرداری تبریز قرار دارد. هیچ سند تاریخی مبنی بر زمان احداث این خانه در دست نیست اما تحقیقات نشان می‌دهند که این خانه در حدود سال ۱۸۷۰ توسط حاجی حبیب لک ساخته شده‌است. این خانه در سال ۱۳۷۸ در فهرست میراث ملی ایران با شماره ۲۵۲۴ به ثبت رسید. خانه حیدر زاده ۹۰۰ متر مساحت دارد و دارای دو طبقه می‌باشد. این خانه دو حیاط اندرونی و بیرونی دارد که به وسیلهٔ خانه از یکدیگر جدا شده‌اند.
در زیرزمین خانه حیدرزاده حوض خانه‌ای (اتاقی بزرگ با حوض فواره دار کوچکی در وسط آن) قرار دارد که به وسیلهٔ آجرها و طاق‌های رنگارنگ آراسته شده‌است. دیگر بخش‌های این خانه بواسطه سالن به یکدیگر متصل شده‌اند. این ساختمان با پنجره‌های چوبی حکاکی شده، شیشه‌های رنگارنگ، آثار آجری و نقاشی‌ها آراسته شده‌است. اتاق اصلی (شاه‌نشین) این خانه جذابترین اتاق آن است.
خانه حیدر زاده در سال ۱۳۸۰ بازسازی شد و هم‌اکنون به عنوان مرکز اطلاع‌رسانی گردشگری استان آذربایجان شرقی و تبریز استفاده می‌شود. خانه‌های تاریخی زیادی از جمله خانه سلماسی، خانه بهنام، خانه گنجه‌ای زاده و خانه قدکی در اطراف خانه حیدر زاده قرار دارند.
حمام جلفا مربوط به دوره قاجار است و در جلفا، جنب اداره گمرک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
رباط جو خواه مربوط به دوره قاجار است و در روستای جوخواه، از توابع بخش مرکزی شهرستان طبس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
خانه امیر ارشد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان ورزقان، روستای اوخارا (آبخواره) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این بنا با بهره‌ مندی از شیوه معماری تاریخی منطقه و سبک ویژه ابنیه قاجاری طراحی و ساخته شده است. این ساختمان سنگی که به «داش عمارت» مشهور است، کاخ امیر ارشد قراجه داغی بوده و از بناهای زیبا و منحصر به فرد شهرستان ورزقان بشمار می رود. خانه تاریخی امیر ارشد نماد شجاعت مردم ورزقان است.
ساختمان خلیفه‌گری ارامنه آذربایجان مربوط به اواخر دوره قاجار است و در تبریز، خیابان شریعتی جنوبی، جنب پاساژ ارک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد یعقوبی مربوط به سدهٔ ۸ و ۱۰ ه.ق است و در یزد، محله یعقوبی، ضلع شرقی خیابان امام خمینی (ره) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
محوطه میلو مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دامغان، روستای تویه دروار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
منطقه گولر کن مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دامغان، روستای کلاته واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه لندر هور مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دامغان، روستای آستانه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گنج تپه شماره ۲ کشت دشت مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان دامغان، روستای چهارده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه باغ بالا مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان دامغان، روستای نمکه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه کلاته گوش مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان دامغان، روستای سرخ ده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شماره ۲ نریشم مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان دامغان، روستای نریشم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه ولی گاه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان دامغان، روستای سرخ ده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه تپه بادله کوه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان دامغان، روستای بادله کوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گنج تپه شماره یک کشت دشت مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان دامغان، روستای چهارده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گنج تپه نسروا در شهرستان دامغان، روستای چهارده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قلعه خرابه در شهرستان دامغان، روستای صیدآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بنای طاق سنگی خان اوی،مربوط به دوره ساسانی است. این بنای تاریخی در تنگه «درکش ورکش» از توابع شهر جونقان واقع شده است. تنگ درکش ورکش به علت وجود گذرگاه‌های خطرناک و سخت گذری که در کنار رودخانه قرار دارد به این نام خوانده می‌شود و طاق سنگی خان اوی که به روش جالب خشکه چین ایجاد گردیده است در ابتدای این تنگه واقع شده است.
این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
موزه حیات وحش هفت چنار مربوط به دوره پهلوی اول است و در تهران، شمال میدان بریانک، ضلع شرقی خیابان دعوتی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
زایشگاه بهمن مربوط به دوره پهلوی است و در یزد، خیابان آیت‌الله کاشانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مجموعه تاریخی بازار ساوه مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان ساوه قرار دارد، امتداد این بنا از شمال به خیابان امام خمینی و از جنوب در میدان انقلاب واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرای علی‌آباد مربوط به دوره قاجار است و در در راه اصلی یزد به کرمان، مزرعه علی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
مقبره ملا عباسعلی مربوط به دوره قاجار است و در کرمانشاه، خیابان آرامگاه چهارراه امیرکبیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
زیارتگاه خدیجه خاتون مربوط به دوره قاجار است و در شهر میبد، جنوب محله مهرجرد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده در بیشتر روزها تعدادی زائر دارد اما در روز پنجشنبه هر هفته چون در کنار پنجشنبه بازار می‌باشد به تعداد زائران افزوده می‌شود
در روز‌های محرم هیئت‌های مذهبی مهرجرد به این امامزاده می آیند. امامزاده خود نیز دارای هیئتی مستقل هست که هرشب به مکانی از محله مهرجرد میرود.
پل موسی خان مربوط به دوره قاجار است و در میبد، روستای بارجین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه موید علایی مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان امام خمینی، کوچه دبیرستان امیر کبیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد قدیمی توران پشت مربوط به دوره تیموری است و در شهرستان تفت، روستای توران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه ابراهیم‌آباد رستاق مربوط به سدهٔ ۷ و ۸ ه.ق است و در شهرستان اشکذر، روستای ابراهیم‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
سید تاج الدین ابراهیم‌آباد (گنبد تاج) مربوط به سدهٔ ۸ به بعد است و در شهرستان صدوق، روستای ابراهیم آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد خضر شاه یا مسجد چهارمنار مربوط به سدهٔ ۹ تا ۱۰ قمری (امپراتوری تیموری) است و در یزد، محله چهار منار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
بنای مسجد چهار منار متعلق به دورهٔ تیموری می‌باشد و به احتمال زیاد بنای اصلی مسجد بر ویرانه‌های آتشکده‌ای بر پا شده‌استجامع مفیدی، ج3، ص 678
میرخضرشاه در محلّه چهارمنار بنای مسجد و خانقاهی را نهاد که بنا بر نوشته وقفنامهٔ آن به نام مسجد جامع و خانقاه ابواسحاقّیه خوانده شده‌استیادگارهای یزد، ایرج افشار، یزد:نیکو روش و انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، چاپ دوم،1374، ج2، ص250. بنا بر سواد وقفنامه که نخستین تحریر آن به سال ۹۰۲ ه‍.ق است، این مکان شامل: جماعت خانه، بقعه، مسجد و خانقاه برای مرشدان و مسلمانان بوده‌است و موقوفات زیادی در شهرهای اردکان، تفت و یزد داشته که می‌باید صرف هزینه تحصیل طلّاب علوم دینی، پذیرایی مسافران، خادم، خطیب، مؤذّن، روشنایی مسجد و پختن آش گندم برای فقرا شود.وقفنامچه مسجد میر خضرشاه واقع در محلّهٔ چهارمنار یزد، چاپخانه گلبهار، 1327ش، جیبی، 38 ص
مسجد چهار مناز مرکّب از ایوان، صحن تابستانی و گرمخانه است بنا بر آنچه مر حوم ایرج افشار در زمان نگارش کتاب یادگارهای یزد (سال ۱۳۵۳ ش) به چشم وی خورده، به قرار زیر است:
سنگ نگاره‌های کال جنگال در خوسف، ۵ کیلومتری جنوب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
سنگ‌نگاره‌های کال‌جنگال در دو طرف دره‌ای به همین نام در کوه رچ از قله‌های رشته‌کوه باغران واقع شده‌اند و حاوی نوشته‌هایی به زبان پهلوی و سه نقش می‌باشند.
این اثر را جمال رضایی و صادق کیا برای نخستین بار در سال ۱۳۳۰ش معرفی کردند. از نقش‌های این سنگ‌نگاره صحنه مبارزه مردی بدون سلاح با شیری است. شاید بر اساس همین تصویر نام این محل را کال‌جنگال گذاشته‌اند، زیرا در گویش بیرجندی «کال» به معنی چال و گودی و «جنگال» به معنی جنگ و جنگجو است.حسنی، میرزا محمد. ص31
آب‌انبار فخار در یزد، خیابان شهید بنافتی زاده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه مروست مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در مروست، مرکز شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
مسجد اسنق هریس مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان هریس، روستای اسنق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد لب خندق مربوط به دوره قاجار است و در دزفول، خیابان امام خمینی شمالی، پشت سبزقبا، کوچه شهدا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ساباط جنب خانه معین التجار مربوط به اوایل دوره قاجار است و در اهواز، در قسمتی از بازار قدیمی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد جمال آباد مربوط به سدهٔ ۸ ه‍.ق است و در شهرستان هریس، روستای جمال آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه سفید ندوشن مربوط به دوره افشار - دوره زند است و در شهرستان میبد، بخش ندوشن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
منزل قدیمی نیل ساز مربوط به دوره پهلوی اول است و در دزفول، محله مسجد، خیابان آیت‌الله طالقانی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آرامگاه محمد بن جعفر طیار بنایی است که‌ در دوره تیموریان ساخته‌شده است و در شهرستان دزفول، روستای محمدبن جعفر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
آرامگاه محمد بن جعفر طیار در فاصله پنج کیلومتری شهر دزفول، در شهرکی به این نام قرار دارد.
به عقیده برخی، این آرامگاه منسوب به فرزند جعفر طیار برادر علی ابن ابی طالب و داماد علی ابن ابی طالب (شوهر ام کلثوم) و یکی از فرماندهان سپاه عمر بن خطاب در حمله اعراب به ایران بوده‌است که در سال ۱۹ هجری قمری در جنگ شوشتر که در این منطقه صورت گرفته بود به این منطقه آمده بود. هرچند برخی نیز تعلق این آرامگاه به محمد بن جعفر طیار را تایید نمی‌کنند.
آرامگاه دارای گنبدی ۱۲ ترک است که با کاشی سبز رنگ ساده و یکرنگ تزئین شده‌اند، این گنبد با حاشیه بندی کاشی‌های ترک‌ها و نقش و نگار هندسی و حاشیه سیاه رنگ و لچکی سفید و نقوش منظم و قرینه‌سازی ساخته شده‌است.
ورودی آرامگاه از سمت شمال است و دارای دو شبستان در طرفین مقبره است. ضریح مقبره در قدیم چوبی بوده‌است ولی در سال‌های اخیر ضریحی فلزی نصب شده‌است.
آرامگاه در وسط باغ بزرگی احداث شده و در اطراف آن آرامگاه‌هایی از اشخاص و شخصیت‌های دزفول وجود دارد. در اطراف هر یک از ایوانهای اطراف بنا دو غرفه و پلکان وجود دارد. طاقهای غرفه‌ها و ورودی‌های پلکان با تکه کاشیهای سبزرنگ تزئین شده‌اند قرارگیری آرامگاه در میان درختان کهنسال و سرسبز کُنار جلوه و آراستگی خاصی دارد. دو درخت کنار روبروی آرامگاه وجود دارد که قدمتی یکی از آن‌ها به ۸۰۰ و دیگری به ۷۵۰ سال می‌رسد.
آرامگاه محمد بن جعفر یک ورودی قدیمی داشته که سر در ورودی با کاشیهای سیاه و سفید و فیروزه‌ای مربع شکل زینت داده شده و دارای بدنه آجری قدیمی است و در بالای آن تاریخ کاشیکاری ۱۳۱۲و۱۳۵۱ به چشم می‌خورد و مربوط به اواخر دوره قاجاریه است. دو مناره گلدسته ازنوع مناره‌هایی که بر فراز طاق ورودی بنای آرامگاه ساخته‌اند بر روی سردر حیاط نیز با کاشیهای آبی رنگ وجود دارند. در کنار این ورودی ۴ درخت قدیمی کنار قرار دارد که به «چهار خواهر» معروفند و مردم اعتقاد خاصی به بستن دخیل و پارچه و نذر و نیاز به آن‌ها دارند. بر خلاف آرامگاه مخروبه یعقوب لیث صفاری که در راه وطن جان فدا کرد آرامگاه ایشان که با ایرانیان جنگیده و کشته شده است به لطف نذورات مردم برپا و استوار می باشد!
در خصوص این بقعه در شهرستان دزفول عبداللطیف خان شوشتری در سفرنامه خود بر اساس مطالب شایع در میان مردم گفته است: در جنگ شوشتر، محمدبن جعفر طیار به سختی زخمی شده بود و در راه دزفول دعوت حق را لبیک گفته و در آنجا در خارج شهر مدفون شد.
اما فقیه و حدیث‌شناس محمدتقی شوشتری گفته است:
پل تاریخی آغلا غان مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اردبیل، نیر، روی رودخانه آغلاغان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
رباط فریمان مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در فریمان، خیابان امام موسی، صدر۷ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد آقا (آقا سید محمد علی مجتهد) مربوط به دوره قاجار است و در ابرکوه، دروازه میدان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
منزل وکیل الرعایا مربوط به دوره قاجار است و در اردبیل، محله طوی (طاوار) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آسیاب طاووس مربوط به دوره قاجار است و در سمنان، بلوارقائم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آب‌انبار بازار (مسجد نبی) مربوط به دوره قاجار است و در قزوین، حدفاصل بازار مسگرها و مسجدالنبی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
امامزاده سید عبدالله مربوط به دوره قاجار است و در محلات، محله پائین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
منزل استاد دکتر عبدالعظیم قریب مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان آشتیان، روستای گرکان، روبروی دانشسر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد جامع رکن آباد مربوط به سدهٔ ۱۰ ه‍.ق است و در شهرستان میبد، روستای رکن آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تأسیسات قدیمی آب خانه دام مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در شهرستان سلماس، روستای خانه دام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه بنگر کلا مربوط به هزاره ۱- دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان بابل، بخش گتاب، روستای بنگر کلا واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
شغال تپه در علی‌آباد، میدان مرکزی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه ننه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مریوان، روستای ننه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
هشت بنگله (منازل سازمانی راه آهن) مربوط به دوره پهلوی اول است و در اهواز، بین مدرس و خیابان فلسطین، روبروی فرمانداری واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ساختمان قدیمی شهربانی میرجاوه مربوط به دوره پهلوی اول است و در میرجاوه، خیابان فرخی سیستانی، روبروی ایستگاه راه آهن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده سلیمان بن علی مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در بندرگناوه، جاده دیلم واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مدرسه سعادت یا مدرسه سعادت مظفری مربوط به دوره قاجار است و در بوشهر، خیابان امام، روبروی میدان معلم در محله کوتی قرار دارد که در سال ۱۲۷۸ تأسیس شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
این مدرسه در سال ۱۲۷۸ ش به سبک نوین آموزشی تأسیس شد که از نظر تاریخی مادر مدارس جنوب ایران است. بافت مدرسه سعادت همانند بافت مرکزی شهر بوشهر زیبایی خیره‌کننده‌ای دارد.
این مدرسه ابتدا به وسیله احمدخان دریابیگی حکمران وقت بوشهر و بنادر خلیج فارس و عمانات در مرکز بوشهر و نزدیک حسینیه (برحه کازرونی‌ها) تأسیس می‌شود. در این مورد می‌خوانیم که:
«در ابتدای کار، دریابیگی، خانهٔ «حاج محمد حسین صفر» را که در مرکز بوشهر و نزدیک حسینیه (برحه کازرونی‌ها)، واقع شده بود، به منظور تشکیل مدرسه اجاره می‌کند و آقای محمد باقر بهبهانی را که مدت‌ها منشی تجارتخانهٔ ملک التجار بود، با میرزا حسین فاضل اهرمی متخلص به معتقد، و میرزا علی، و میرزا آقا دلال شیرازی را به سرپرستی و ارشاد بیست تن از کودکان دشتی و تنگستان، وامی‌دارد و اینان مدرسه‌ای را به طریق مکتب‌خانه در دو اتاق خانهٔ یادشده بر روی گلیم برگزار می‌کنند و در نخستین مرحله، قرائت جزو اول قرآن را به کودکان یادشده تعلیم می‌دهند. این کودکان عموماً تهیدست و بی‌سرپرست بوده، به همین جهت علاوه بر فراگرفتن درس، اطعام و نگهداری می‌شوند.»New Page 1
بعد از آقای محمد باقر بهبهانی، آقایان شیخ محمدحسین سعادت و برادرش شیخ عبدالکریم سعادت از معلمین اولیه بودند.مدرسه سعادت مظفری در بوشهر سایت وفاق
به جهت کمک‌های نقدی مظفرالدین شاه که به درخواست دریابیگی صورت گرفت، این مدرسه به سعادت مظفری مشهور شد.
بر طبق یک نظر، به دلیل کارشکنی‌های عده‌ای، درابتدا مدرسه مورد استقبال قرار نمی‌گیرد:
«اهالی بوشهر، در ابتدای امر، نه‌تنها هیچ واکنش مثبتی نسبت به تشکیل مدرسه نشان نمی‌دهند، بلکه در مدت دو ماهی که از تأسیس آن می‌گذرد، حتی برای نمونه یک نفر هم پیدا نمی‌شود تا فرزندش را به مدرسه بفرستد. بدین ترتیب، مدرسه مورد انتقاد بدخواهان و بدگویان واقع شده، آنان با دامن زدن به شایعات بی‌اساس، در پی دلسرد نمودن مؤسسان آن برمی‌آیند.»
«باری عدم استقبال اهالی بوشهر در ابتدای کار مدرسه، تا اندازه‌ای طبیعی می‌نماید، چراکه عدم آگاهی مردم دربارهٔ معارف جدید از یک سو و مخالفت‌های گروهی دیگر که در این دوره، مدارس جدید را در سطح مملکت، خانه شیاطین می‌نامیدند و آن را مرکز فساد و فرنگی‌مآبی می‌شمردند از سوی دیگر جملگی عواملی است که در مجموع حالت رمیدگی و عدم تطابق مردم را با معارف جدید، طبیعی نشان می‌دهد.»
پس از فتح لنگه، احمدخان دریابیگی برای رفع کارشکنی‌ها در نامه‌ای به نیرالملک که وزارت معارف جدید ایران را در دوره میرزا علی‌خان امین‌الدوله به عهده گرفته بود تقاضای فرستادن معلمی آشنا به تدریس به روش مدرن می‌کند. در جواب درخواست دریابیگی، وزارت معارف در نامهٔ خود به آقای شیخ محمد کازرونی که در آن زمان معلم مدرسه افتتاحیه تهران بود چنین می‌نویسد:
«چون جناب جلالت مآب، اجل اکرم، آقای دریابیگی امیرتومان، حکمران بنادر فارس -دام اقباله العالی- برای مدرسه مظفریه موسوم به سعادت که به مبارکی و میمنت در بندر بوشهر تأسیس و ایجاد نموده از انجمن معارف خواهش کرده بودند که یک نفر معلم به علم و اطلاع از تربیت تعلیم و تعلم به وضع جدید، خاصه از ترتیبات تحصیلات مدرسه افتتاحیه از انجمن معارف مأمور و روانه بوشهر شود لهذا جناب فضایل مآب آقا شیخ محمد حسین کازرونی که… از علوم عربیت و ادبیات و حکمت با اطلاع و از معلمین درجه اول مدرسه افتتاحیه است که از ابتدای مدرسه مزبوره در آن جا مشغول تدریس و از وضع و ترتیبات کماینبغی منحصر است برای این کار منتخب و با دستورالعمل لازم روانه مقصد گردید. امیدواریم در این خدمت به ملت و عالم انسانیت برطبق نیات مقدسه انجمن معارف رفتار نموده و به توفیقات الهی موفق گردد. ان شاءالله.»صورت فرمان وزارت علوم در اعزام محمد حسین سعادت برای افتتاح مدرسهٔ بوشهر، سالنامه فرهنگ بنادر جنوبناظم الاسلام کرمانی، تاریخ بیداری ایرانیان، تهران، چاپ چهارم، (آگاه-نوین)، ۱۳۶۲
"شیخ محمد حسین بوشهری (بعدها معروف به سعادت)" در مورد یک سری مخالفت‌ها با آموزش زبان‌های خارجی و تلاش احمدخان دریابیگی برای کسب موافقت مراجع تقلید آن دوره و استخدام معلم زبان خارجه در نوشتهٔ خود: "سالنامه فرهنگ جنوب" در سال ۱۳۳۷ ش می‌نویسد:
«از این رو پس از استفتا در روا بودن یا حرمت تحصیل زبان‌های خارجی از محضر حجج الاسلام مراجع تقلید آن زمان مانند آخوند ملا محمد کاظم خراسانی، حاج میرزا حسین حاج میرزا خلیل و آقا سید محمد کاظم یزدی و آقا شیخ عبدالله مازندرانی، دریابیگی، شاهزاده اسدالله میرزا را برای معلمی ریاضی و زبان فرانسه و انگلیسی از تهران استخدام و احضار نمود. (۱۱) در این زمان، آموزش زبان انگلیسی، رشد شتابانی یافت. جدول (۳) نشان می‌دهد که با گذشت زمان، کتب علمی انگلیسی زبان چاپ دهه ۱۸۷۰ به بعد بر کتب فرانسوی زبان چیرگی می‌یابند.»
«با انفصال احمدخان دریابیگی، مدرسه با مشکلات مالی مواجه شد. حکمران جدید، سالار معظم رضاقلی خان نظام مافی که بعدها به نظام السلطنه ملقب شد، با اصرار آقایان یک مرتبه به مدرسه آمد. ترقیات شاگردان را مشاهده کرد و وعده اعانه داد ولی مایل به بقاء مدرسه و تربیت جدید نبود و بر خلاف اعمال خیرخواهانه دریابیگی، می‌خواست این چراغ هدایت را خاموش سازد. می‌گفت مدرسه جدید التاسیس را بفروشید و طلب معلمین را بدهید و مدرسه را منحل کنید و مردم به همان مکتب خانه‌های قدیم اکتفا کنند؛ لذا درآمد مدرسه کاستی گرفت و امور مالی آن سخت‌تر گردید.»"کتاب ماه تاریخ و جغرافیا"، دی ۱۳۷۸، ص ۲۵، مجتبی تبریزنیا.
«هرچند احمدخان دریابیگی در سال ۱۳۲۰ ق از حکومت بوشهر منفصل گردید ولی چند سال بعد در سال ۱۳۲۵ ق (۱۲۸۶ ش) بنا به دستور محمدعلی شاه قاجار (پسر و جانشین مظفر الدین شاه) مجدداً حکمران بنادر شد. دریابیگی هنگامی که متوجه شد مدرسه با کسری بودجه مواجه است و ادامه حیات مدرسه –نهادی که خود را از مؤسسین آن می‌دانست- امکان‌پذیر نیست، موفق گردید با ابتکاری جدید بودجه مورد نیاز مدرسه را تأمین نماید. وی این بار نه تنها از تجار، بزرگان، متولیان شهر بلکه از کارگزاران انگلیسی در بوشهر برای دیدار و بازبینی از مدرسه و نظارت بر امتحان پایان دوره دعوت به عمل آورد. نتیجه کار بسیار رضایت بخش بود. حدود ۱۴ نفر از مقامات و بزرگان مبالغ هنگفتی را به شکل هدیه یا دائمی و مستمر به مدرسه اعانه کردند.»کتاب ماه تاریخ و جغرافیا / دی ۱۳۷۸، ص ۲۴. مجتبی تبریزنیا.
"در سال ۱۳۲۵ ق احمدخان دریابیگی بار دیگر به امر محمدعلی شاه قاجار حکمران بنادر و جزایر خلیج فارس شد و به بوشهر آمد. حدود ۲ سال به حکمرانی بنادر پرداخت و از مدرسه سعادت که بنیان‌گذار آن بود سرپرستی می‌کرد و از خودش و دیگران برای اتمام ساختمان مدرسه همراهی و کمک کرد. در این هنگام خانهای دشتی و دشتستان که ترفیات علمی و فضایل معنوی دانشجویان مدرسه سعادت را مشاهده نمودند مایل و خواستار شدند فرزندان خود را برای تحصیل به بوشهر بفرستند، ولی ازآنجایی که حکمرانان بنادر به بهانه یا به واسطه ندادن حق حساب به فرمانروایان و کارگذاران دولت اولاد خانها را گرو می‌گرفتند از اعزام فرزندان خود به بوشهر به منظور تحصیل در مدرسه سعادت استنکاف، هیئت مدیره مدرسه به وزارت علوم و معارف عریضه‌ای به دربار قاجاریه فرستادند و تقاضای صدور حکم عمومیت گرو کشی فرزندان خانها که برای تحصیل به بوشهر می‌آیند صادر کرد. پی از مدتی دربار محمدعلی شاه حکم و فرمانی به نام دریابیگی حکمران بنادر صادر کرد.
پس از ابلاغ فرمان مذکور از تنگستان یک نفر از نوه‌های باقرخان تنگستانی به نام محمد باقراز بلوک انگالی دو نفر از فرزندان احمدخان انگالی و یک یا دو نفر از فرزندان شیخ حسین خان چاکوتاهی به مدرسه سعادت آمده به تحصیل سواد و تربیت و فضیلت پرداختند."
در سال ۱۹۰۲ م رابیندرانات تاگور شاعر و فیلسوف برجستهٔ هندی برای اولین بار وارد ایران شد.A miscellany By Rabindranath Tagore, Sisir Kumar Das, Sahitya Academi, 2006. p 1013 وی از جمله از مدرسه سعادت بازدید نمود. در «مرجع جامع بوشهرشناسی» به تاریخ جمعه ۲۳ اسفند ۱۳۸۷ خ. می‌خوانیم:
«در یکی از روزها، مدرسه را به اصطلاح آب و جارو کردند. جنب و جوش و رفت و آمد فوق‌العاده‌ای به چشم می‌خورد و رئیس معارف و مدیر مدرسه و معلمین در سالن مدرسه که اداره مرکزی نامیده می‌شود، تشکیل جلسه دادند و دربارهٔ ورود یک شخصیت ممتاز و بنام علمی و ادبی که از راه دریا از هندوستان وارد بوشهر خواهد شد و به مدرسه خواهد آمد گفتگو و تبادل نظر می‌کردند. این شخصیت دینی، علمی، ادبی و فرهنگی و فیلسوف بلندآوازه، «تاگور» بود. سرانجام تاگور، این مرد شعر و ادب و فلسفه و این دانشمند بلندآوازه هندی در حالی که جنرال کنسول و کنسول بریتانیا در بندر بوشهر و میرزا احمد خان، امیر البحر دریابیگی و رؤسا و فرماندهان کشوری و لشکری این بندر وی را همراهی می‌کردند، وارد مدرسه سعادت ملی بندر بوشهر شد و از سوی رئیس معارف و مدیر مدرسه و معلمین مورد استقبال قرار گرفت. ابتدا به افتخار وی محصلین سرود خواندند، موزیک نواختند و در برابرش رژه رفتند. تاگور با خوشحالی و مسرت و با اشتیاق و علاقه به کلاس‌ها سرکشی کرد و به وسیلهٔ میرزا علی فرجاد خوان، صاحب منشی اول جنرال کنسولگری، با معلمین و محصلین به مذاکره پرداخت و صبت کرد و سپس در سالن بزرگ مدرسه که محل تئاتر، اجتماعات و سخنرانی‌ها بود به سخنرانی پرداخت و از بنیان‌گذاران و دست اندر کاران این مؤسسه فرهنگی برای ایجاد مدرسه متوسطه سعادت ملی بوشهر تشکر و قدر دانی کرد. از سوی جنرال کنسول به افتخار ورود تاگور به بوشهر و حضور در مدرسه هدایا و جوایزی به شاگردان اول و دوم کلاس‌های مدرسه اهداء شد. خاطره ورود تاگور به مدرسه سعادت در جراید آن روز تهران منعکس گردید و روزنامه فارسی‌زبان «حبل المتین» چاپ کلکته هندوستان نیز اخبار مفصلی در این باره به چاپ رساند و این خبر مهم مدت‌ها بر سر زبان‌ها و نقل محافل و مجالس بود.»یار احمدی، جهانشیر. نمایش در بوشهر: از آغاز تا امروز. بوشهر: دریانورد، ۱۳۸۳، ص۱۰۷
سید قاسم حسینی مورخ بوشهری در مقاله «بوشهر پایتخت فرهنگی بوشهر» می‌نویسد:
در سال ۱۳۱۷ هـ.. ق نیز «احمد خان دریابیگی» اولین مدرسه به سبک جدید در سر تا سر جنوب ایران و حوزه خلیج فارس را به نام «سعادت» در بوشهر تأسیس کرد. مدرسه‌ای که بیش از یک قرن است ده‌ها نفر سیاستمدار، شاعر، نویسنده، مورخ، محقق و دانشمند علوم انسانی از آن فارغ‌التحصیل شده و شعبه‌هایی از آن در برخی از کشورهای حوزه جنوبی خلیج فارس تأسیس شده‌است.Nasim Jonoub نسیم جنوب هفته نامه محلی بوشهر
آنطور که دکتر مشایخی و اصفهانیان می‌گویند: «شاید یکی از اصلی‌ترین دلایل گرایش بوشهری‌ها به ادبیات مدرن و فرهنگ فرانسوی، تبلیغاتی بود که پیا سفیر فرانسه در بوشهر به مناسبت جنش انقلاب کبیر فرانسه از سال ۱۸۹۸ م/ ۱۳۰۷ ه‍.ق در این شهر به راه انداخت. از آن سال‌ها تا تقریباً آغاز جنگ جهانی اول، هر ساله طی مراسم باشکوهی با حضور رجال، فرهنگیان، تجار و دانش آموزان مدرسه سعادت، جشن پیروزی انقلاب فرانسه در بوشهر برگزار می‌شد. می‌توان حدس زد که زمینه فکری-فرهنگی مشروطه خواهی در گریز از استبداد از بطن همین جشن‌های سالانه فرانسوی‌ها در ذهن و ضمیر روشنفکران بوشهری پیدا شد. نکته جالب دیگر، مبارزه‌ای است که انگلیسی‌ها علیه انقلاب کبیر فرانسه در بوشهر به راه انداختند و همین امر باعث جلب توجه روشنفکران بوشهر به این انقلاب و آگاهی از آن شد. زیرا مردم بوشهر و به ویژه روشنفکران این شهر خصومت شدیدی نسبت به انگلیسی‌ها داشتند.»
دکتر ایرج نبی پور عضو انجمن دوستداران میراث فرهنگی در بوشهر و خلیج فارس می‌نویسد:
«درمدرسه سعادت بوشهر نیز که همسنگ دارالفنون تهران بود تلاشی صورت گرفت که آن را به یک کالج تخصصی ارتقاء دهند. سند با ارزشی در آرشیو سری اسناد مدرسه سعادت است که نشان می‌دهد تلاشی برای آموزش پزشکی در مدرسه سعادت نیز به انجام رسیده‌است. همچنانکه در دارالفنون، طب پس از یک سال آموزش تئوری به صورت بالینی در بیمارستان آموزش می‌دادند. اکنون در آرشیو تاریخی کتابخانه مدرسه سعادت، ۳۶ جلد کتاب تخصصی علوم پزشکی در زمینه بیماری‌های داخلی، جراحی، زنان و زایمان، چشم پزشکی، آناتومی، فیزیولوژی، پاتولوژی و بیوشیمی بالینی موجود است که ۳۱ جلد از این کتب به زبان فرانسه بوده که در سال‌های ۱۸۲۳ الی ۱۸۷۵ میلادی در پاریس به چاپ رسیده‌اند. از این رو، شهر بوشهر نیز در راستای تأسیس نهادهای آموزش پزشکی مدرن نیز پیشرو بوده‌است.»
اینک چند سالیست که سالروز تأسیس مدرسه سعادت به عنوان روز بوشهر جشن گرفته می‌شود.
خانه فاضل عراقی مربوط به دوره قاجار است و در تهران، غرب میدان فردوسی، کوچه پارس واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
دفتر یونسکو در دزفول مربوط به دوره قاجار است که در محله قلعه جاده ساحلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه منسوب به سعدی مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، خیابان احمدی، پشت سیدالشهداء واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
مجموعه محله درب یلان (مسجدعلی) مربوط به دوره قاجار است و در کاشان، محله درب یلان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه شریفیان مربوط به دوره قاجار است و در کاشان، خیابان علوی، کوی صدر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تایخ ساخت خانه به سال ۱۲۳۰ باز می‌گردد و بانی آن حاجی محمد حسن حاجی شریف بوده‌است این خانه را امروز دانشگاه‌ سوره خریده است بنا ترکیبی از سه مجموعه فضایی است که دو مجموعه مهم تر و اصلی آن دو طبقه است و در جبهه‌های شمالی و جنوبی حیاط قرار دارد در میان مجموعه واقع در جبهه جنوبی یک تالار با شاه‌نشین بزرگ واقع شده که از سمت جنوب متصل و مشرف به یک حوض خانه با شکل هشت و نیم هشت است و از سمت شمال به وسیله ایوانی بزرگ به حیاط متصل می‌شود طاق قوسی شکل ایوان از خط نهایی نمای این جبهه بیرون زده است و به این ترتیب این نما شاخص‌ترین نمای خانه به‌شمار می آید. سقف و سطوح جانبی این ایوان دارای تزئینات رسمی بندی یزدی بندی و گچ بری‌های زیبا در دو سوی ایوان دو اتاق سه دری و در دو سوی تالار دو فضای سرپوشیده مشرف به آن واقع اند در زیر این بخش یک سرداب ساخته شده که با پلکانی از ایوان به حیاط راه می‌یابد جبهه واقع در شمال حیاط دارای یک تالار پنج دری با شاه نشینی در میانه و یک فضای سرپوشیده در پشت آن است به نحوی که پنجره‌های تالار از یک سو به حیاط و از سوی دیگر به این فضای سرپوشیده باز می‌شوند.سقف این فضا تزیینات یزدی بندی و نقاشی روی گچ دارد عرقچین بالای این سقف باز است و در تهویه هوا و نورگیری فضا نقش مؤثر دارد در دو سوی فضای سرپوشیده دو اتاق سه دری قرار دارد که پنجره‌های آن‌ها به طرف این فضا گشوده می‌شود و کاملا به آن مشرف است تالار از دو سمت شرقی و غربی به وسیله فضاهای کفش کن به دو اتاق سه دری ارتباط می‌یابد.
گوشه شرقی این جبهه مطبخ و سایر فضاهای خدماتی واقع شده‌است این جبهه نیز در زیر خود سرداب مفصلی دارد. در جبهه غربی حیاط مجموعه متشکل از یک تالار با شاه‌نشین دو اتاق سه دری در طرفین و دو فضای کفش کن به شکل هشتی قرار دارد و دسترس به اتاق‌های فوق از داخل هشتی‌ها ممکن می‌شود. در گوشه شمال غربی خانه یک اصطبل و خانه ای بسیار کوچک در کنار آن وجود دارد که متعلق به مسئول نگهداری احشام بوده‌است این قسمت از خانه خراب شده‌است .در جبهه چهارم بنا تنها چند فضای خدماتی از جمله یک حمام به چشم می‌خورد یک حوض طویل با دو باغچه کشیده در طرفین در میانهٔ حیاط ساخته شده‌است مجموعه ای  شامل چند طویله و یک فضای باز در گوشه شمال غربی بنا قرار دارد. ورودی خانه متشکل از جلوخان هشتی و دالان است که به شمالی حیاط خانه راه می‌یابد
مسجد پیر حسین مربوط به دوره قاجار است و در یزد، بلوار شهید محمد پاکنژاد، مسجد پیرحسین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کوشک نورآباد مربوط به دوره قاجار است که محمدخان قمه طلا از آن استفاده می کرده و در شهرستان ایذه، روستای نورآباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مجموعه علی‌آباد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان قم، گردنه علی‌آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه رضازاده مربوط به اواخر دوره قاجار است و در اردبیل، محله اوچدگان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد آمنه گل ندوشن مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در شهرستان صدوق، روستای ندوشن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
منازل مسکونی راه آهن مربوط به دوره پهلوی اول است و در اهواز، پشت مرکز سقانی قدیم، غرب پل نادری، جنب پل واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده شاهزاده زینب خاتون مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان تفرش، بخش فراهان، روستای آهنگران واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تنگه اشکفت سلمان مربوط به دوره عیلامیان است و در شهرستان ایذه در ۱/۵ کیلومتری جاده کمربندی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.در این اثر زیبای تاریخی در دل غار (اشکفت) چشمه‌ای روان است که سالهاست همچنان می‌جوشد و به دره‌های پایین دست غار می‌ریزد. در اطراف اشکفت کتیبه‌هایی وجود دارد و سنگ تراشه‌هایی که عکس پادشاهان و موبدان آن زمان در آن نمایان است.
نگارکند شهسوار مربوط به دوره عیلامیان است و در ۸ کیلومتری جاده خاوری ایذه، دامنه خاوری کوهباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تنگه کول فرح مربوط به دوره عیلامیان است و در شهرستان ایذه، جنب روستای کول فرح واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آسیاب آبی پل زمانخان، در مجاورت پل زمانخان مربوط به دوره قاجار است که در شهر سامان قرار دارد. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۳ در آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آسیاب آبی پل زمان خان در کنار پل زمان خان و در ۵ کیلومتری شهر سامان، از توابع شهرستان سامان واقع شده است.
این آسیاب به دستور زمان‌خان (رئیس ایل نفر از ایلات ترک قشقایی در استان فارس و از سرداران معروف شاهان صفویان) که زمانی دامنه کوچ آن‌ها تا منطقه سامان می‌رسید بر روی رودخانه زاینده‌رود احداث گردید.
ایل نفر از ایلات بزرگ استان فارس بوده و ایلخانان نفر از دوره صفویه، بویژه در دوره های افشاریه و زندیه و اوایل قاجاریه در استان فارس مناصب مهم سیاسی و نظامی را در اختیار داشتند از جمله حاج حسین خان نفر، محمدتقی خان نفر و علی اکبرخان نفر.
طوایف ایل نفر امروزه عُمدتاً در شهرستان های مرودشت و لارستان واقع در استان فارس زندگی می‌کنند.
مجموعه بازار بیجار، در بیجار، خیابان اردلان قرار دارد.این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
تاریخ بنای احداث بازار به دوران صفویه بر می‌گردد که در دوران زندیه در حمله کریم‌خان زند به بیجار و کردستان و جنگ جهانی اول و حمله روس‌ها در دوران قاجاریه مقداری زیادی از آن آسیب می‌بیند که دوباره مورد بازسازی قرار می‌گیرد.
بازار در مرکز شهر بیجار واقع شده‌است در حقیقت آنچه که ار بافت قدیمی شهر بیجار باقی‌مانده است، مجموعه بازار آن شامل یک راسته طولانی شمالی –جنوبی و تیمچه‌ای بنام حاج شهباز و سرایی به نام سرای امیر تومان است. اکنون تعداد شانزده باب حجره از بافت معماری قدیم بازار در دو طرف راسته اصلی باقی‌مانده و مابقی حجره‌ها و راسته‌ها دستخوش تغییرات شده‌است. در پوشش مغازه‌ها از طاق و تویزه استفاده شده‌است موقعیت جعرافیایی بیجار بر سر راه کردستان و آذربایجان موجب گردیده که این بازار، وسعت گستردگی خاص شکل گرفته باشد. علت قرارگیری در مسیر راه کاروان‌رو تجاری در گذشته از رونق قابل توجهی برخوردار بوده‌است.
در ضلع شرقی راسته بازار بزرگ بیجار تیمچه‌ای زیبا قرار دارد که بنام تیمچه حاج شهباز معروف است این اثر معماری دارای یک فضای سرپوشیده مرکزی است که حجره‌هایی در پیرامون آن شکل گرفته‌است ویژگی معماری این تیمچه نوع قوس‌ها و کاربندیهایی است که در سقف آن مورد استفاده قرار گرفته‌است و همچنین بقیه نورگیرهای آن در سقف و در ترکیب با کاربندیهای تصویری زیبا را ایجاد نموده که نشانگر تفکر و ذوق بالا و قابل توجه معمار ساختمان است.
منزل خانم کیان مربوط به دوره قاجار است و در سبزوار، خیابان بیهق، کوچه شهید صانع زرنگ، بن‌بست سروستان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در گذشته شعبه‌ای از بانک ایران و روس در این خانه مستقر بوده است. در خانه کیان پنجره‌های دودرب چوبی به کار گرفته شده و سیستم گرمایشی خانه، بخاری روسی است.
شهرداری قزوین از نخستین تشکلات شهرداری (بلدیه) در ایران محسوب می‌شود. تاریخچه تأسیس شهرداری قزوین به بیش از یکصدسال پیش بازمی‌گردد که در آن تاریخ از شهرداری با عنوان انجمن بلدیه یاد می‌شد اولین انجمن بلدیه در قزوین در سال ۱۲۸۶ خورشیدی تشکیل شد و در آن تاریخ، دو سال از طلوع مشروطیت در ایران گذشته بود.
در دوران قاجاریه در قزوین در عهد حکمرانی شاهزاده الله قلی میرزا ایلخانی اداره این شهر به نام (ریسمان سنج) که به عبارتی وظیفه آن دریافت نوعی عوارض سطح شهر بوده‌است، تأسیس می‌شود. ناجی قزوینی که از شاعران آن عهد است، مسئولیت نویسندگی این اداره را بر عهده می‌گیرد.انتخابات (انجمن بلدیه) یا انجمن شهر نیز صورت می‌پذیرد.
انجمن مزبور از میان اصناف شهر برگزیده شد که افرادی چون: صدر الاسلام، حاج محمد حسن شاهرودی، حاج سید موسی بزاز و حاج سید میرزای عطار در آن عضویت داشتند. ریاست این انجمن به عهده صدرالعلماء، فرزند میرزا علی اکبر قرار گرفت. میرزا حسین صالحی ملقب به صدرالعلماء نوه محمدصالح برغانی قزوینی بنیانگذار مدرسه صالحیه بود. او در همین مدرسه و بعد در زمینه‌های اصول، فقه، حکمت و مقدمات ریاضی به تحصیل پرداخت. به اعتباری می‌توان صدرالعلماء را نخستین شهردار قزوین به‌شمار آورد که از سوی مردم شهر به این سمت برگزیده شده بود.
آرامگاه حلیمه و حکیمه خاتون مشهور به امامزادگان دو خاتون، مجموعه آرامگاهی در مرکز شهرکرد است که آرامگاه حلیمه و حکیمه خاتون، از نوادگان موسی کاظم در آن قرار دارد.
ساختمان امام زاده مربوط به دوره تیموری است که در ادوار بعدی به ویژه در دوره قاجار بارها مرمت و بازسازی شده است. امامزادگان دوخاتون در شهرکرد، خیابان ولی عصر جنوبی، ضلع غربی میدان دوخاتون واقع شده . این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزادگان حلیمه خاتون و حکیمه خاتون (امامزادگان دو خاتون) دختران ابراهیم مجاب از نوادگان موسی کاظم هستند. این امامزاده در هسته مرکزی و تاریخی اولیه شهرکرد قرار گرفته است.
از دوره اتابکان لر در قرن هفتم هجری قمری ، ساختمانی بر روی قبور امامزادگان احداث شد که در دوره مشروطیت و در سال ۱۳۳۰ هجری قمری به دستور امام جمعه وقت میر سید محمد دهکردی تخریب و ساختمان فعلی جایگزین آن شده است.
بقعه مبارک امامزادگان دو خاتون شامل پیش ایوان ستون دار سنگی، سردر، هشتی و ساختمان اصلی است. سر در با کاشی‌های هفت رنگ قاجاریه تزئین و در بالای آن کتیبه سنگی با اشعاری، معرف بانی و تاریخ ساخت آن و نقش شیر و خورشید بر روی کاشی در بالای کتیبه سنگی است. بر بدنه هشتی دو کتیبه با اشعاری در مدح و معرفی امامزادگان بخط یوسف نصب شده است که اینگونه است
بقعه اصلی دارای ایوان ستون دار سنگی است. ساختمان بقعه دارای پلان چند ضلعی و گنبد آجری است. ساختمان اصلی امامزادگان از خشت و آجر ساخته شده است و در داخل مقبره ضریحی فلزی قرار دارد که در داخل ضریح دو قبر متصل به یکدیگر وجود دارد که تاریخ ۱۲۸۶ ه. ق بر روی معجر چوبی آن حک گردیده است.
آئین سنتی چراغ بران از مراسم های ویژه اهالی شهرکرد است که در نوروز اجرا می شود و در این آیین مردم شهرکرد با اعتقاد بر این که نوروز، روز برافروختن چراغ حاجت و طلب انسان هاست آیین سنتی چراغ بران را از غروب آفتاب تا لحظه تحویل سال نو برگزار می کنند.
بر این اساس در ابتدای این آیین سنتی، پیران خانواده و ریش سفیدان قوم و طایفه با چراغی در دست وارد امامزادگان دوخاتون می شدند و پس از ادای احترام و زیارت بارگاه این دو بزرگوار، چراغ خانه خویش را به دست سیدی از سادات شهرکرد روشن می کرده اند و سپس تازه دامادها و نوعروسان و بعد از آن نیز دیگر اعضا خانواده برای روشن کردن چراغ به امامزاده می رفته اند.
شهرکردی ها معتقدند این رسم دیرین و دیرگاه بیش از ۲۰۰ سال قدمت دارد و پیش از این در دوران گذشته طایفه های دهکردی در غروب آفتاب اقدام به روشن کردن چراغ های خانه خود می کردند.
این آیین سنتی برای آنان به منزله بردن روشنایی به خانه است تا در طول سال همواره چراغ مهر و محبت این خانه روشن باشد. در گذشته باب بوده که مردم شب نوروز با حضور در امامزادگان شهرکرد چراغ خانه های خود را بر می افروخته اند و سپس در فردای نوروز به دیدار یکدیگر می رفتند و دید و بازدید نوروز نیز تا زمانی که چراغ روشن بوده انجام می شده است.
کشتارگاه زنجان مربوط به اواخر دوره قاجار - دوره پهلوی اول است و در زنجان، خیابان کمربندی خیا، محله قدیمی (توپ آقاجی) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بقعه شیخ قاضی حسن مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در خنج، محله شعیبی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گنبدمصلی عتیق وساباط وحسینیه مج مربوط به سدهٔ ۸ ه.ق است و در یزد، بلوارامامزاده جعفر، خیابان ملااسماعیل، کوی مصلی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
گورستان و زیارتگاه شهسوار مربوط به دوره معاصر است و در شهرستان ایذه، شهر باستانی ایذه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۵۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این گورستان یکی از غنی‌ترین منابع وجود شیرهای سنگی بختیاری می‌باشد.
تپه جرندق ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای جرندق واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه علنقیه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان تاکستان، روستای علنقیه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه شیر آشیان مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان دامغان، روستای شیراشیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه حسن‌آباد دشتابی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای حسن‌آباد دشتابی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه چشمه کبود مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دامغان، روستای چهارده واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه عاشق حصار ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، کیلومتر۱۲جاده تاکستان به نیکویه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه قادلی نامراسن مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، کیلومتر۴ جاده آغچه‌کند به قره کوسلر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه سیکولان کهنه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، روستای قره کوسلر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه آقچه کند ۲ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، ۵۰۰ متریتری جاده آغچه کند به قره داش واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تپه اک ۱ مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان تاکستان، کیلومتر۴جاده تاکستان به اسفرورین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.