moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
نام یکی از بخش‌های چهارگانه شهرستان اراک است. این بخش در قسمت مرکزی شهرستان اراک واقع است. از طرف شمال به دهستان رودبار، از خاور به دهستان آشتیان و از باختر به دهستان بزچلو و از جنوب به شهر اراک و قره کهریز محدود است. قسمت عمده بخش دامنه و دشت است. کویر میقان تقریباً در وسط این بخش واقع شده. دهستان فراهان بالا و پائین در قسمت شمال و فراهان سادات در باختر آن و دهستان مشک‌آباد در قسمت جنوب کویر مذکور واقعند. قراء کوهستانی و دامنه بخش خوش آب وهوا و قراء نزدیک به کویر مرطوب و آب آن‌ها به نسبت نزدیکی به کویر شور و هوای آن‌ها ناسالم است. این بخش از دو دهستان به نام فراهان و مشک آباد تشکیل شده و جمع قراء آن ۱۸۰ قریه بزرگ و کوچک و دارای ۹۱ هزار تن سکنه است. مرکز بخش قصبه فرمهین است که تقریباً در مرکز دهستان فراهان واقع شده‌است.
این شهر در ۵۰ کیلومتری شمال مرکز استان یعنی شهر اراک و نیز در ۴۰ کیلومتری جنوب شهرستان (تفرش) جای گرفته‌است. این شهر مرکز شهرستان فراهان است.
شهر فرمهین از ترکیب دو پارچه روستای قدیمی و چند شهرک اقماری تشکیل شده‌است. این دو روستا شامل فرمهین و شاه‌آباد بوده‌است که به دلیل نزدیکی به همدیگر مرز بین آن‌ها را نمی‌توان شناخت. خود این بخش اکنون شامل دو بخش دیگر می‌باشد: بافت قدیم و بافت جدید.
بافت قدیم شامل ساختمان‌های کاه‌گلی است که در حال تخریب هستند و بافت جدید که در حال ساخت و ظهور ساختمان‌های جدید است. فرمهین از همه سو با باغ‌هایی از انګور و درختان سیب و سنجد و زرد آلو احاطه شده‌است که در گذشته بیشتر بوده‌است. باغ‌های سفید آب و باغ‌های فرمهین از این جمله‌اند شهرک‌های مهم تشکیل دهنده فرمهین عبارتند از:شهید بهشتی، ولایت، امام رضا، اسلام شهر، اسلام‌آباد.
فراهان از توابع استان مرکزی با دو بخش، دو شهر و۳۱ هزار نفر جمعیت (هرچند قبلاً دارای جمعیتی بیشتر بوده از شمالِ شهراراک تا مناطقی از شهرستان آشتیان و تفرش را در بر می‌گیرد.
بیش از دویست روستای کوچک و بزرگ در فراهانِ بزرگ وجود دارد که در دشت فراهان و کوه‌های اطراف پراکنده‌اند که در گذشته جمعیت زیادی داشته‌است)
قورچی‌باشی شهری است در بخش کمره شهرستان خمین استان مرکزی ایران.
این شهر تا شهر خمین ۱۸ کیلومتر فاصله دارد.
در قدیم گروهی از ساکنان قورچی‌باشی را ارمنیان تشکیل می‌دادند.فصلنامه راه دانش شماره ۱۳–۱۴ راه دانش –-مقاله ارامنه اراک و هنر –نویسنده علی آقابابا
این شهردرسال ۱۳۶۲ از تجمیع دوروستای قورچی باشی وسیبک تبدیل به شهر شد؛ و بسیار سریع چهره روستایی خود را با عبور راه خمین به شازند از روستا از دست داد و به شهری کوچک تبدیل شد در سال ۱۳۸۶ ساکنان آن از شبکه گاز خانگی بهره‌مند گردیدند و ساخت میدان بزرگ امام، بلوار امام وبیش ۳خیابان جدید، آسفالت کوچه‌ها، ساخت دوپارک از اقدامات مهم این شهر است. پمپ بنزین، سالن ورزشی، کتابخانه‌ای عمومی، کانون پرورش فکری، مرکز قرآنی، ساختمان جدید شهرداری وبخشداری، خانه عالم، اینترنت پرسرعت وشبکه ایرانسل در دو سال اخیر افتتاح شده و پایگاه مقاومت، بازسازی گلزار شهدا، دوبانده شدن محور خمین قورچی باشی، طرح آبرسانی جدید، زمینی شدن شبکه مخابرات در حال اجرا می‌باشد. همچنین کانون بانوان، زمین چمن، دانشگاه آزاد، نمایندگی ادارات، مسکن مهر، شبانه‌روزی شدن درمانگاه، گورستان جدید، نوسازی مدارس راهنمایی ومتوسطه دخترانه، ایستگاه امداد جاده ای،طرح فاضلاب شهری در حال پیگیری می‌باشد.خبر فارسی، بازدید: اکتبر ۲۰۰۸.
کَرَهْرود، منطقه‌ای است در کلان‌شهر اراک در استان مرکزی، ایران.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ. جمعیت این شهر، بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر ۲۳٬۳۹۹ بوده‌است. قابل ذکر است که در سرشماری سال ۱۳۹۰، کرهرود به‌عنوان یکی از نواحی کلان‌شهر اراک درنظر گرفته شده‌است. مساحت کل کرهرود ۵۶/۱۷۸۶۷۸۲ متر مربع است که ۰۴/۲ درصد از شهر اراک را شامل میشود. زبان مردم این شهر فارسی است.
این شهر با دو شهر دیگر به‌نام سنجان و فیجان متصل به یکدیگر و هر سه به نام سه ده پیوسته به شهر کنونی اراک و در طرف جنوب آن واقع استسفرنامه عراق عجم، ناصرالدین شاه قاجار، به تصحیح میر هاشم محدث، انتشارات اطلاعات، صفحهٔ ۵۹ - قریه کرهرود از قرای قدیمی و گاهی هم جنبه شهری داشته‌است. فضلا و دانشمندان زیادی به این شهرک منتسب بوده‌اند (۳) و در این اواخر هم مردانی فاضل در مهد تربیت‌خود پرورانده و آنان هم بر حسب موقعیت زمان، خدمتی به این آب و خاک کرده‌اند. شاه طهماسب صفوی در زمان حکومت‌اش شمس‌الدین بدلیسی را به حکومت کرهرود گماشت.BEDLĪSĪ, ŠARAF-AL-DĪN KHAN
کرهرود اسمی بوده از برای رودی که از کرج سابق می‌گذشته و اکنون هم آن رود به نام رودخانه آستانه که لغت دوم کرج است معروف می‌باشد و رودخانه کرهرود هم از ناحیه قره کهریز یعنی سرزمین کرج سابق منشأ می‌گیرد [لذا] آن را کرهرود یعنی رود کرج خوانده‌اند و ده واقع در کنار آن رود را هم کرهرود نامیده‌اند.
در لغت‌نامه دهخدا درباره این شهر آمده قصبه‌ای است میان اصفهان و ظاهراًکرج ابودلف همین قصبه‌است. (یادداشت مؤلف). مغولان آن را ترکان موران گویند.(تاریخ غازانخان چ اروپا ص ۷۳)
در نواحی کره رود آن دو لشکر (لشکر ملک ارسلان عزالدین قیماز والی اصفهان و حسام الدین اینانج حاکم ری) به یکدیگر رسیدند و مانند بحر اخضر در جوش و خروش آمدند.(حبیب السیر چ تهران ج ۲ ص ۵۳۰) چون از قنقر اولانک بگذشت و به کره رود رسید که مغول ترکان موران گویند…(تاریخ غازان خان چ تهران ص ۷۳)
این شهر که در گذشته کرج نام داشته مرکز حکومت آل ابی دلف بوده و ساخت آن را به ابودلف نسبت می‌دهند. به نظر می‌رسد که ابودلف در واقع مترادف خود نام کرج به معنی مساکن واقع در دامنه بالایی کوه بوده‌است که به غلط سازنده اساطیری آن محسوب شده‌است.ابو (اوپو=بالای) و دولف (دولاب، اشکاف واقع در دامنه). از ج. مفرد
این شهر در گذشته نوعی مرکزیت داشته‌است به گونه‌ای که جلسه‌ای که در آن مکان مرکز ایالت تازه تأسیس عراق عجم (قلعه سلطان آباد) تعیین شد در این شهر برگزار شده‌است.سفرنامه عراق عجم، ناصرالدین شاه قاجار، به تصحیح میر هاشم محدث، انتشارات اطلاعات، صفحهٔ ۲۰۳
ضمناً در کتاب تاریخ مسعودی نوشته مسعود میرزا ظل السلطان در فصل سفر به عراق عجم یا اراک آمده (کُلَهرود یا سده) که اشاره به کرهرود دارد.
در تاریخ ۵ تیر ۱۳۹۱ شورای عالی شهرسازی و معماری ایران به دلیل اتصال کامل نقاط شهری مذکور به شهر اراک، کارکردهای مستقیم جمعیت ساکن در شهرهای کرهرود و سنجان با شهر اراک و مراکز خدماتی آن، استقرار مراکز شهری مهم اراک از جمله پردیس دانشگاهی و دانشگاه اراک، دانشگاه علوم پزشکی اراک، بیمارستان امیرالمؤمنین و دانشگاه پیام نور در امتداد بلوار ورودی شهر اراک و مقابل شهر سنجان، عدم بضاعت مالی شهرداریهای کرهرود و سنجان برای ارائه خدمات مناسب به شهروندان و جلوگیری از مدیریت چندگانه بر اراضی و املاک متصل به شهر، توسعه ناموزون پیرامون شهر و یکپارچگی مدیریت شهری با الحاق این دو شهر به شهر اراک موافقت کرد.
در تاریخ ۱۰ فروردین ماه ۱۳۹۲، هیئت دولت با پیشنهاد وزارت کشور و تأیید رئیس‌جمهور از الحاق شهرهای کرهرود و سنجان به شهر اراک و تصویب آن خبر داد. بر این اساس شهرهای کرهرود و سنجان به عنوان مناطق چهار شهر اراک شناخته شده و از خدمات شهرداری بهرمند می‌گردند.
شکل‌گیری و گسترش منطقه ۳ اراک با روی کار آمدن سلوکیان در منطقهی ماد بزرگ، بین همدان و ری شهری با نام کره آغاز میگردد که نزدیک اراک فعلی بوده‌است. لازم است ذکر شود که در شهر کره معبدی بزرگ با طرح و نقشهی معابد بزرگ ایران وجود داشته‌است و این واژه کره در دوران اسلامی به الکرح، کرح و کرج تغییر یافته‌است این کرج را با کرج فعلی یعنی مرکز استان البرز متفاوت میباشد.
در کلیه کتابهای جغرافیا و تاریخ، از هزار سال پیش نام کره در قسمت ماد بزرگ بین شهرهای همدان، اصفهان و ری برده شده‌است. ابوالفداء درازای شهر کره را در حدود یک فرسنگ نوشته بود آن را شهری آباد توصیف کرده و ارتباط این شهر را نیز با شهر وروگرد ضبط کرده‌است. بر پایهی سندالبلدان مالیات شهر کرج یا کره سه میلیون و چهارصد هزار درهم بوده‌است.
کُمیجان، شهرستانی است که دراستان مرکزی قرار دارد.
این شهر در ۷۵ کیلومتری شهر اراک قرار دارد و درآمد غالب مردم شهر کمیجان کشاورزی می‌باشد. این شهر جاذبه‌هایی مانند قلعه خاندان بهادری، قلعه عیسی بهادری، محله یزدی‌ها، تپه‌های باستانی چهرگزی، زادگاه شاعر معروف فخرالدین عراقی، شیخ دیلی، محمود بلاغی، قوش دره، مزرعه احمدآباد، باغات گسترده انار و… می‌توان نام برد. کمیجان در دامنه کوه سر به فلک کشیدهٔ وفس قرار دارد و تپه‌های بزرگی چون چهرگزی و امام یالی از سمت شمال شرقی و شرق آن را احاطه نموده‌است.
دو حالت می‌تواند برای نام‌گذاری کمیجان متصور باشد و این دو حالت دارای تفاوت زمانی زیادی با یکدیگر می‌باشد:
← دهستان اسفندان
سوسن اباد/اسفندان/چابار/چلبی/دره سبز/راستگردان/کلوان/کوت آباد/یاسبلاغ/یساول
← دهستان وفس
خمارباغی/ذادوق اباد/روشنایی/سمقاور/فتح اباد/فضل اباد/قازوق/استهری/امره/بلاغ رضا/تکیه/چالمیان/چهرقان/سیداباد/عوداغاج/
فرک/فریس اباد/میدانک/وفس/ولازجرد/شهرک صنعتی کمیجان/یوسف کهریز/
← دهستان خسروبیک
جعفراباد/خسروبیگ/خیراباد/سبزاباد/سردراباد/سوران/شادقلعه/عاصم اباد/علی اباد/محموداباد/ینگه ملک/سیجان/طرلان/کشنه اباد/ولیداباد/رحمت اباد/حسن‌آباد/اقچه کهریز/اکبرابادامرابادی/پرکک/جعفراباد/خاتم اباد/فامرین/نهرپشته/امامزاده عباس/حسین اباد/مهدی اباد/سلوکلو/ابراهیم‌آباد
صنایع دستی کمیجان عبارتنداز:
اقلیم شهر کمیجان در جنوب و غرب از منطقه سرد همدان تأثیر گرفته و در جنوب به جهت وجود دشت‌های هموار صفه از هوای خنک‌تری بهره‌مند است. آب و هوای کمیجان به‌طور کلی معتدل و خشک است. حداکثر درجه حرارت در تابستان ۳۵ درجه سانتی‌گراد است.گروه کمیجان سراب (اطلاعات آب و هوای کشوری)
دانشگاه آزاد اسلامی واحد کمیجان تحت پوشش دانشگاه آزاد واحد اراک در بهمن ۱۳۸۲ کار خود را آغاز کرد. هم‌اکنون با تصویب گسترش پروژه و با امتیاز ۱۳۵۰۰ میلیون ریال در زمینی به مساحت ۵/۳۲ هکتار فاز اول ساخت و ساز این دانشگاه آغاز شده و در فاز اول ۴۷۰۰ مترمربع فضای آموزشی در ۱۲ واحد ساختمان در حال اجراست. این دانشگاه در حال حاضر ۳۱۰ نفر در رشته‌های: کاردانی پیوسته کامپیوتر - الکترونیک و حسابداری و کاردانی ناپیوسته و کارشناسی حسابداری دانشجو پذیرفته که پس از اجرای فاز اول، رشته‌های حقوق - بازرگانی - الکتروتکنیک و عمران و کاردانی ناپیوسته کامپیوتر اضافه خواهد شد و در آینده تعداد رشته‌ها به ۳۰ رشته و همچنین تعداد دانشجوهای پذیرفته شده پس از اجرای فاز اول به ۱۰۰۰ نفر و در آینده به ۳۰۰۰ نفر خواهد رسید.گروه کمیجان سراب (شهرداری کمیجان)
دانشگاه پیام نور واحد کمیجان در شهریور ۱۳۸۵ با پذیرش ۲۶۵ نفر دانشجو در رشته‌های حقوق - مدیریت بازرگانی - ادبیات فارسی - الهیات - علوم اجتماعی - مهندسی رایانه فعالیت خود را آغاز کرد. در طرح توسعه این دانشگاه با اختصاص زمینی به مساحت ۷ هکتار و ۲۳۰۰ مترمربع زیربنا در محله عیسی‌آباد تعداد دانشجوهای پذیرفته شده به ۲۰۰۰ نفر هم خواهد رسید.
دانشگاه پیام نور کمیجان در ۸۵ کار خود را در رشته‌های حساب داری، کامپیوتر، حقوق آغاز کرد.
خانه معلم در مرکز شهر واقع شده که روبروی مدرسه ۱۷ شهریور قدیم ساخته شده بود که معلمانی که از اراک برای تدریس به کمیجان می‌آمدند در این مکان استراحت می‌کردند.
بیمارستان امام علی کمیجان در سال ۱۳۷۶ توسط سلیمان اناری در محله انار شروع به ساخت گردید و در سال ۱۳۸۱ با حضور وزیر بهداشت و استاندار وقت افتتاح شد. این مرکز هم‌اکنون یکی از بیمارستان‌های عمومی و تابعه دانشگاه علوم پزشکی اراک می‌باشد که منظور تشخیص و درمان بیماران ایجاد شده‌است. این مرکز دارای بخش‌های اورژانس، اطفال و نوزادان و داخلی و تسهیلات زایمانی می‌باشد و در قسمت‌های دیالیز، دندانپزشکی، روان‌پزشکی و تغذیه نیز به خدمات می‌پردازد. همچنین این بیمارستان دارای بخش‌های پاراکلینیکی، داروخانه، رادیولوژی و آزمایشگاه این مرکز تمام مناطق شهرستان و برخی از شهرهای مجاور را نیز تحت پوشش قرار می‌دهد. پروژه ساخت این بیمارستان در تاریخ ۳۱/۴/۷۶ آغاز و در ۳۱/۶/۷۸ به پایان رسید. در سال ۱۳۸۱ با افتتاح بخش اورژانس به بهره‌برداری رسید و در آبان ماه ۱۳۸۸ از بخش‌های اطفال و داخلی نیز بهره‌برداری شد.
این مرکز در خیابان شهید بهشتی کمیجان (محله انار) قرار دارد که دارای ۳۶ تخت مصوب درقالب ۶۶ پست سازمانی می‌باشد. درطبقه اول (همکف):بخش‌های اورژانس با مساحت ۹۰ متر مربع و ۷ تخت فعال، بخش دیالیز با ۱۷۰ متر مربع مساحت و ۴ تخت فعال و بخش پاراکلینیکی آزمایشگاه داروخانه و رادیولوژی قرار دارد. همچنین واحد پذیرش، نگهبانی، انبار دارویی و درمانگاه‌های سرپایی داخلی، اطفال، عمومی، روان‌پزشک، دندانپزشک و کارشناس تغذیه نیز وجود دارد.
این درمانگاه در سال ۳۸ در کمیجان ساخته شد و در این درمانگاه دکتر لقمانی اولین پزشکی بود که در این در مانگاه مشغول به طبابت شد و پزشکان هندی و پاکستانی نیز در این درمانگاه به مداوای بیماران می‌پرداختند. با وقف قسمتی از اراضی توسط خاندان رشیدی زایشگاه و مرکز مامایی نیز به این مرکز ضمیمه گردید. این درمانگاه در ابتدای خ امام خمینی واقع است و از یک طرف نیز به بازار کمیجان می‌خورد که اکنون خیابان شهید حجازی است. این درمانگاه هم‌اکنون زیر نظر شبکه بهداشت ودرمان شهرستان کمیجان فعالیت می‌کند و کلیه مراقبتهای بهداشتی ودرمانی از قبیل مشاوره ازدواج-مراقبت مادر وکودک-مراقبت میانسالان-مراقبت سالمندان و… انجام می‌شود
موقعیت شهر کمیجان در یک حالت مرکزی نسبت به شهرهای اطراف واقع شده، به‌طوری‌که با شهرهای تفرش - اراک -کمتر از ۱۰۰ کیلومتر فاصله دارد؛ که این فاصلهٔ کم بین این شهرها، ارتباط اقتصادی بین آن‌ها را راحت‌تر و کم‌هزینه‌تر می‌کند. اما با اجرای ابتکاری در راه‌های ارتباطی شهرستان می‌توان با یک تیر چند نشان زد و برای شهرستان راه‌های درآمد و همچنین برای شهرهای اطراف راه‌های صرفه‌جویی بسیاری در حمل و نقل بین شهری و جاده‌ای به وجود آورد. این پروژه، اتصال جاده کمیجان به جاده همدان - ساوه می‌باشد که از دره «وفس» صورت می‌گیرد. اجرای این پروژه فواید بسیاری به همراه خواهد داشت که در پی به برخی از آن‌ها اشاره می‌شود:
۱. کوتاه شدن این مسافت برابر است با صرفه‌جویی در وقت - انرژی انسانی - سوخت - استهلاک خودروها - استهلاک جاده‌ها - راحت شدن ارتباطات و به‌طور کلی صرفه‌جویی در سرمایه‌های کشوری
۲. هم‌اکنون فاصله کمیجان - ساوه که بیشتر از راه آشتیان صورت می‌گیرد ۲۲۰ کیلومتر می‌باشد؛ اما با اجرای این پروژه این مسافت به ۱۵۰ کیلومتر کاهش پیدا خواهد کرد.
۳. هم‌اکنون فاصله کمیجان - تهران که بیشتر از راه آشتیان صورت می‌گیرد ۳۳۰ کیلومتر می‌باشد؛ اما با اجرای این پروژه ارتباط با پایتخت به ۲۶۰ کیلومتر کاهش پیدا خواهد کرد. این جاده از روستای «وفس» عبور می‌کند که بعدها این مسیر احداث خواهدشد.سایت شهرداری کمیجان
از جمله نشریات محلی کمیجان که در سطح استان مرکزی توزیع می‌شوند می‌توان به هفته‌نامه‌های شمس استان مرکزی، آفتاب کمیجان و امید استان مرکزی اشاره نمود. دفاتر این سه نشریه در کمیجان و اراک واقع است.گروه کمیجان سراب (نشریات)
در شب عید قربان تعدادی منجوق را به اسم افراد فامیل داخل یک کوزه انداخته مقداری آب ریخته یک حبه قند بخاطر شیرین کامی داخل آب می‌اندازند بعد یک آینه روی آن قرار می‌دهند ویک پارچه قرمز روی آن می‌کشند و زیر آسمان قرار می‌دهند و در روز عید قربان پس از سر بریدن قربانی‌ها اعضای فامیل دورهم جمع می‌شوند ومنجوق‌ها توسط دختر بچه‌ها پس از خواندن شعرهای سنتی و عاشقانه خارج می‌شود و شعر هر نفر مشخص می‌شود که نوعی فال حساب می‌شود.
مراسم شال اندازی روز اول عید برگزار می‌شود و به در خانه‌ها می‌روند و از دوستان و آشنایان درخواست دارند که پارچه‌ای که به آن‌ها داده می‌شود را پر کنند و به آن‌ها بدهد (معمولاً: تخمه آجیل پول سکه و …) به آن‌ها می‌دهند که نشان از دست خیر آن‌هاست.
شیوه برگزاری مراسم سوت آشی در روستاها و شهرهای مختلف منطقه بزچلو شهرستان کمیجان در فهرست آثار ناملموس ملی به ثبت رسید. این مراسم هرساله در نیمه دوم اردیبهشت‌ماه یا نیمه اول خردادماه با جمع‌آوری شیر دام‌ها توسط خانم‌ها آغاز می‌شود. آش شیر با ترکیب شیر و بلغور گندم تهیه می‌شود. با توجه به تعطیلی روز جمعه، این روز برای برگزاری این مراسم در نظر گرفته می‌شود. قاعده کار نیز چنین است که این مراسم معمولاً در کنار آب‌های روان و جاری دایر شود. در گذشته برای گرفتن جای مناسب در کنار مظهر قنات اصلی، اول صبح بچه‌ها را به آن‌جا می‌فرستادند و هرکس تلاش می‌کرد که نزدیک آب جای مناسبی بگیرد. برای برگزاری مراسم شاد سوت آشی، خانم‌ها با کمک اعضای خانواده وسایل مورد نیاز مانند زیرانداز، ظروف، آشپزخانه، وسایل چای و غیره را به محل مورد نظر حمل می‌کنند و مشغول پخت و پز آش می‌شوند. در چند دهه قبل مردها که از اول صبح برای جمع‌آوری هیزم به صحرا می‌رفتند، حدود ساعت ده صبح از صحرا برگشته و در کنار قنات به سایر اعضای خانواده خود ملحق می‌شدند.
یکی از دلایل سرسبز بودن کمیجان باغ‌هایی می‌باشد که دور تا دور شهر را پوشانده‌است. باغ‌های این شهر اکثراً تاکستان انگور، درخت زرد آلو، هلو، بادام، گردو و… می‌باشد.
باغ‌های کمیجان به شرح زیر است:
محله‌های کمیجان حمام‌هایی داشته‌اند که به نام‌های زیر است:
این تپه جز آثار تاریخی کمیجان می‌باشد؛ که گفته می‌شود در ادوار بسیار قدیم قلعه گبرها روی این تپه قرار داشته که پس از مدت‌ها خراب شده‌است و همچنین بیان داشته‌اند که این محل زادگاه شاعر شهیر فخرالدین عراقی می‌باشد که هم‌اکنون به شکل تپه درآمده‌است و مانند تپه تاریخی آوه (در شهرستان ساوه) درآمده‌است. این تپه در محله انار می‌باشد.
بازار کمیجان در خیابان شهید حجازی واقع شده بود که بعداً به دست شهردار وقت کمیجان خراب شد.
لازم بذکر است که بازار کمیجان چندین حجره داشته و در گذرهای بازار حوزه علمیه، مسجد، حمام، درمانگاه بوده. می‌گویند که نقشه بازار کمیجان را عاصم السلطنه از شیراز آورده بود و مانند بازار وکیل شیراز بوده‌است. در سال ۱۳۹۴ در مکان بازار قدیمی کمیجان یک بازارچه به عنوان بازار صنایع دستی ساخته شده که به صورت حجره درآورده شده و سعی شده مانند بازار قدیمی کمیجان باشد.حاج علی اصغر عربی از قدیمی‌های کمیجان
این پارک که به عنوان فضای دانشگاه پیام نور کمیجان به حساب می‌رود که دو شهید گمنام هشت سال دفاع مقدس در آن دفن شده‌اند. این پارک در حد واسط محله انار و کمیجان در مجاورت ادراه راه و بیمارستان و جایگاه سوخت‌گیری ساخته شده‌و محیطی بسیار مفرح برای مردم سطح شهرستان به خصوص در ایام تابستان ایجاد نموده‌است و دیدن آن خالی از لطف نیست.
حوزه علمیه کمیجان در کنار مسجدی در بازار کمیجان ساخته شده بود؛ و آرامگاه میرزا اصغر داخل حوزه علمیه مدفون شده‌است، که اکنون به صورت متروکه درآمده‌است. قسمتی از اراضی این مکان از طرف خاندان رشیدی و به جهت تأسیس زایشگاه وقف گردید. همچنین به دلیل ساختن هنرستان ساعی مقداری از آن تخریب شده‌است.گروه کمیجان سراب (حوزه علمیه کمیجان واقع در بازار، حمام و مسجد جامع کمیجان)
مهدیه کمیجان در خیابان اصلی در محله پاسگاه قاباقه معروف است واقع شده‌است. این بنا در سال ۱۳۵۶ که محل سکونت کربلایی براتعلی کاشی کمیجانی بود با درخواست جمعی از همشهریان و کربلایی عزیز و آقای شماعی خواستار شدن ملک ایشان را برای احداث مهدیه بفروشند؛ و کربلایی براتعلی قبول کردند و با بخشش قسمتی از وجه دریافتی خود ایشان در این امر خداپسندانه سهیم شدند و قسمتی از زمین مجاور که برای آقای قابضی بود خریداری شد؛ و مهدیه ساخته شد و سالیان سال است که در مهدیه نماز باشکوه جمعه و جلسات مذهبی برگزار می‌شود.
بام کمیجان در بالاترین نقطه شهری کمیجان قرار دارد موقعیت منطقه‌ای این مکان در ابتدای شهر واقع در ورودی شهر یعنی محله انار قرار دارد؛ بام کمیجان با سیاست گذاری‌های انجام شده دارای فضای مناسب از قبیل جنگل وسایل پارکی و تفریحی مکان مناسب برای نشیمن و کباب پزهای سنتی می‌باشد قابل ذکر است بام کمیجان تمام شهر را در یک نمای بسیار زیبا به نمایش می‌گذارد.
موزه میراث فرهنگی کمیجان در مکان تاریخی قلعه ایجاد شده‌است این موزه به آثاری از قبیل اشیاء قیمتی، سفال از دوران مادها و تات‌ها، خمره و … نگهداری می‌شود.
شهرک صنعتی کمیجان در ۵ کیلومتر ی جاده همدان واقع است؛ که یکی از قطب‌های کوچک صنعتی به‌شمار می‌رود؛ و این قطب صنعتی پتانسیل شرکت‌های بزرگ را در خود دارد. شرکت‌هایی در این شهر صنعتی مشغول به کار هستند:
عمده محصول باغی و زراعی شهرستان کمیجان انگور و بادام می‌باشد. همچنین محصولاتی مانند گندم، جو و محصولات غلات و حبوبات در کمیجان کاشت و برداشت می‌شود. اکثر مردم در باغ‌های خود و زمین‌های کشاورزی خود فعالیت دارند.گروه کمیجان سراب (کشاورزی شهرستان کمیجان)
مامونیه شهری از توابع شهرستان زرندیه و مرکز شهرستان زرندیه
می‌باشد و در فاصله ۱۰۰ کیلومتری تهران و ۳۰ کیلومتری ساوه قرار دارد.
شهر مامونیه از جهات گوناگون حائز اهمیت و شایان بررسی و پرداخت بیشتر می‌باشد. این شهر در کنار ارزش و جایگاه انکار نشدنی اش از نقطه نظر تاریخی از لحاظ موقعیت جغرافیایی نیز جایگاه ممتازی دارد. در خصوص نام مامونیه همچنین وجه تسمیه این شهر می‌توان به امنیت آن اینگونه اشاره کرد که از سالها پیش محل امنی بوده‌است همچنین سابق بر این مأمن و پناهگاه مردم زیادی به‌شمار می‌رفته‌است و بقایای برج و باروها و قلعه‌های به جای مانده از دوران مختلف خود می‌تواند شاهدی بر این مدعا و یکی از دلایل نامگداری باشد. هر چند عده‌ای معتقدند که شهر مامونیه در دوران خلافت عباسیان ییلاق مأمون عباسی بوده‌است که اینهم برای خود نظریه ای قابل بررسی و کنکاش می‌باشد. این شهر در اکثر روزهای سال دارای آب و هوایی معتدل، مطبوع و فاقد هرگونه آلودگی می‌باشد و با توجه با فاصله اندک مامونیه با پایتخت یکی از امتیازات ویژه آن محسوب می‌شود.
شهر مامونیه در جنوب غربی تهران و شمال شهرستان ساوه واقع است شامل دو بخش اصلی مرکزی و خرقان و پنج دهستان است. زرندیهاین شهرستان به دلیل قرار گرفتن در ارتفاعات و شرایط توپوگرافی دارای جاذبه‌های بسیاری است. قرار گرفتن زرندیه در محل تلاقی دو رشته‌کوه البرز و زاگرس، زمینه مناسبی را برای تفریحات کوهستانی و ازجمله کوهنوردی فراهم کرده‌است. .
مأمونیه مرکز شهرستان زرندیه می‌باشد و فاصلهٔ آن تا شهر اراک ۱۸۵ کیلومتر است. این منطقه توسط راه‌آهن سراسری ایران و آزادراه (اتوبان) به شهرهای تهران، همدان، قزوین و ساوه متصل می‌شود. امتیازویژه شهر مامونیه از لحاظ جغرافیایی موقعیت خاص و منحصربفرد آن است، مامونیه حد فاصل بزرگراه بین‌المللی تهران ساوه که بطور کلی تهران را به همدان و مرزهای ترانزیتی غرب ایران متصل می‌نماید و جاده قدیم تهران ساوه که بخشی از مسیر تاریخی جاده ابریشم است قرارگرفته است. بزرگراه تهران – ساوه هم از لحاظ تجاری دارای مزیتهای فراوانی است هم از نظر گردشگری به لحاظ موقعیت خاص آن درمسیرعتبات عالیات جایگاه ویژه ای در گردشگری دارد و از شاهراه‌های اصلی ایران بحساب می‌آید. ازطرف دیگر فاصله بسیار اندک مامونیه با شهرستانهای زاویه و پرندک و مجاورت ان با مترو تهران یکی دیگر از مزایای ویژه این شهرستان بحساب می‌آید. ارتفاع این شهر از سطح دریا در حدود ۱۲۵۶ متر می‌باشد. جمعیت این شهر به گزارش مرکز آمار ایران و براساس سرشماری نفوس ومسکن سال ۱۳۹۵ بیست و یک هزار وهشتصد و چهارده نفر بوده‌است که اکنون پس از گدشت چند سال قطعاً افزایش یافته‌است.فرودگاه بین‌المللی امام خمینی با فاصله اندکی از این شهر قراردارد و دسترسی به آن بسادگی از طریق بزرگراه تهران – ساوه میسر می‌باشد.
آب‌وهوای مامونیه در قسمت‌های شرقی، کویری و از غرب کوهستانی می‌باشد. این شهردر اکثر روزهای سال دارای آب و هوایی معتدل، مطبوع و فاقد هرگونه آلودگی می‌باشد که این مهم با توجه به فاصله اندک مامونیه با پایتخت یکی از امتیازات ویژه آن محسوب می‌شود. گروهی از متخصصان دستگاه تنفسی براین اعتقادند که اقامت هرچند کوتاه در چنین شرایط آب و هوایی در تسکین اغلب بیماریهای ریوی، حساسیتهای فصلی و بیماریهای مزمن تنفسی بسیار مفید و دربهبود برخی از این امراض بسیار مؤثر می‌باشد.
مردم شهر مامونیه به زبان فارسی سخن میگویند.در دهه های قبل مهاجرینی از شهرهای اردکان،یزد، زواره،خالد آباد و قم به این شهر مهاجرت نموده اند البته این شهر و برخی روستاهای اطراف آن، گویش ویژه خود را دارند.در گویش محلی کلماتی از زبانهای ترکی و مامنيه اي به چشم میخورد برای نمونه:قل و قیچ که در زبان ترکی برای دست و پا بکار میرود قیران که در زبان ترکی برای بیماری همه گیر و کشنده بکار میرود.
تپه سرقلعه مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام بوده و در شهرستان زرندیه، شمال شهر مأمونیه واقع است. این اثر در سال ۱۳۸۶ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
منطقه آسیابک شمالی‌ترین نقطه شهر می‌باشد بناهای قدیمی این منطقه اغلب در یک طبقه احداث گردیده دارای سر در ورودی می‌باشند و با توجه به اینکه خاک این منطقه محکم است زیر زمین در اکثر بناها دیده نمی‌شود و ساختمانها بیشتر در ضلع شرق حیاط‌ها احداث گردیده‌اند.
حمام آسیابک مربوط به دوره قاجار بوده و در زرندیه، بخش مرکزی، شهر مأمونیه، محله آسیابک واقع است. این اثر در سال ۱۳۸۷ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
امامزاده پنج تن مربوط به دوره ایلخانی - دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان زرندیه ، بخش مرکزی، شهر مامونیه، محله زرند کهنه واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۵ آبان ۱۳۸۷ با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده سیدمنصور که در مرکز شهر مامونیه و روبروی حمام قدیمی خزینه ای واقع شده که دارای شجره نامه بوده و از نوادگان امام موسی ابن جعفر است
میلاجرد شهری است در شهرستان کمیجان استان مرکزی است. این شهر در ۲۰ کیلومتری جنوب کمیجان قراردارد.
حسن بن محمد قمی در کتاب تاریخ قم می‌نویسد: «میلاذبن جرجین (میلاد گرگین) آن موضع را بنا کرده‌است و آنچنان بوده‌است که میلاد بدان موضع فرود آمده‌است.» این شهر را «میلادگِرد» نام نهادند که ترکیبی از دو کلمه «میلاد» و «گِرد» است. میلاد نام یکی از پهلوانان ایرانی است و او را پدر گرگین می‌دانند. این عنوان به مرور زمان به میلاجرد تغییر پیدا کرده‌است.
طبق مطالعات انجام شده بر روی تپه‌های باستانی قلعه تپه میلاجرد تاریخچه این شهر به ۶۰۰ سال قبل از میلاد مسیح بر می‌گردد.
قلعه تپه میلا جرد مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در میلاجرد، غرب شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۲۸۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
میلاجرد در شمال غربی استان مرکزی و از غرب با استان همدان هم‌مرز می‌باشد؛ و در طول جغرافیایی ۴۹ درجه ۱۲ دقیقه ۰ ثانیه نیم‌کره شرقی و عرض جغرافیایی ۳۴ درجه ۳۷ دقیقه ۰
میلاجرد آب و هوای معتدل مایل به سرد و نیمه خشک دارد.
از نظر زمین‌شناسی دشت میلاجرد در یک دشت صاف و هموار واقع شده و در بخش‌هایی از میلاجرد نزدیک خاک شور که در زبان محلی به آن (آق یر) یعنی جای سفید یا خاک سفید که خاک نامرغوبی از نظر کشاورزی است وجود دارد.
مردم میلاجردبه زبان ترکی و اندکی به زبان فارسی صحبت می کنند.
میلاجرد بیش از شصت شهید در جنگ ایران و عراق داده‌است.
اوقات شرعی میلاجرد
نمایش سالانه اوقات شرعی
ایستگاه هواشناسی میلاجرد
ایستگاه کلیماتولوژی
نقشه هوایی میلاجرد:نمایش نقشه هوایی میلاجرد در ویکی مپیا با گوگل ارث شما با استفاده از این برنامه می‌توانید با کلیک کردن روی + از فاصله ۵۰ متری جزئیات بیشتری را مشاهده فرمائید.
سایت میلاجرد
میلاجرد
در لغت‌نامه دهخدا
نوبران شهری است در بخش نوبران شهرستان ساوه استان مرکزی ایران. بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش نوبران شهرستان ساوه در سال ۱۳۹۵ شمسی ۲۰٬۱۸۲ نفر و در سال ۱۳۸۵ برابر با ۲۰٬۸۱۸ نفر بوده‌است.
نوبران شهری زیبا واقع در ۶۰ کیلومتری ساوه در مسیر همدان است با اب هوایی معتدل در بهار و تابستان و سرد خشک در زمستان و پاییز می‌باشد.
از زیبایی‌های نوبران می‌توان به باغات گردو و بادام، باغات مداواه (که در گذشته دور به ماد آباد شهرت داشته که در واقع قدمت منطقه را نشان می‌دهد که به زمان مادها برمیگردد) و اماکن تفریحی آن می‌توان به پارک شهدا، پارک ملت اشاره کرد.
محصولات و سوغات نوبران از جمله گردو، بادام، باسلوق، نان دستی (سنتی)، قیماق است.
شهرک صنعتی نوبران به فاصله حدوداً ۳ کیلومتری از شهر نوبران واقع شده و مساحت آن معادل ۱۰۰ هکتار و سطح کاربری اراضی صنعتی آن تقریباً ۵۶ هکتار می‌باشد. این شهرک در مجاورت جاده اصلی ساوه -همدان واقع و فاصله آن با ساوه ۶۵ کیلومتر، غرق‌آباد ۱۳ کیلومتر، همدان ۱۲۵ کیلومتر، اراک ۲۲۵ کیلومتر و تهران ۱۸۵ کیلومتر می‌باشد همچنین این شهرک در فاصله ۵۵ کیلومتری از خط راه‌آهن سراسری و ایستگاه راه‌آهن شهر صنعتی کاوه، ۱۳۵ کیلومتری فرودگاه همدان و ۶۵ کیلومتری گمرک ساوه قرار گرفته‌است.شرکت شهرک‌های صنعتی استان مرکزی ، بازدید: اکتبر ۲۰۰۸.
نوبران مرکز بخش بوده و دارای طبیعتی زیبا با بیش از ۱۰۰ روستا می‌باشد که در فصل بهار و تابستان گردش گران زیادی از شهرهای اطراف بخصوص ساوه، تهران و قم از این منطقه بازدید می‌کنند. طبیعت کوهستانی و رودخانه مزلقان چای و آثار باستانی روستاهای اطراف جلوه خاصی دارد .
۳. افتتاح کارخانه صنایع غذایی ماسترفوده در نوبران https://masterfoodeh.com/fa/news-fa/36-omomi/98-anniversary-of-the-establishment-of-the-first-nobaran-factory
آبگرم شهری از شهرهای شهرستان آوج در استان قزوین و ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
مردم این شهر به زبان ترکی آذربایجانی سخن می‌گویند.شهرستان آوج، از ۱۰۰ روستا، ۵ دهستان، دو بخش و دوشهر آوج و آبگرم تشکیل شده، ۷۵ درصد جمعیت آن روستایی، ۱۰۰ درصد ساکنین شهرستان بومی و ترک زبان هستند.
این شهر دارای آبگرم طبیعی است؛ یکی از سایت‌های آب معدنی استان به نام حمام ارشیا در این شهر قرار دارد که پذیرای مسافران می‌باشد.
آبگرم یکی از نواحی خوش آب و هوای استان است. از روستاهای مهم پیرامون آبگرم می‌توان:آقچه قلعه روستای تاریخی و بزرگ اشاره کرد، عباس‌آباد، کلنجین، آسیان، مصرآباد، قمشلو، ساغران، ارتش آباد، شینگیل، حصار ولیعصر، اردلان، دشتک، بهشتیان و یمق را نام برد.
ازجاذبه‌های گردشگری این شهرمی توان به برج‌های دوگانه خرقان در حصار ولیعصر، حمام آبمعدنی آبگرم، تفرجگاه علی بولاغی در حد فاصل روستای مصرآباد و ارتش آباد، روستای قیرخ بولاغ، غار قلعه کرد، پل‌های قاجاری آبگرم و غار عباس‌آباد اشاره کرد.
جهت آشنایی بیشتر با این منطقه و سایر مناطق قاراقان به کانال اسرار قاراقان در پیام رسان ایتا مراجعه کنید http://eitaa.com/joinchat/3213164571Cea4958ee83
یکی از روستاهای قدیمی و مهم آبگرم روستای قمشلو می‌باشد که از جاذبه‌های دیدنی آن می‌توان از امام و میل میل داغی
و صحرای سرسبز قص صبه نام برد…
آبیِک (تلفظ: Abi'yek) شهری در شهرستان آبیک، استان قزوین ایران است.
زبان مردمان اصیل و بومی این شهرترکی آذربایجانی باگویش قزوینی است همچنین در این شهر ب سبب نزدیکی به پایتخت و مهاجر پذیری زبان فارسی نیز رواج دارد.
این شهر مرکز شهرستان آبیک با دو بخش مرکزی و بشاریات است که در شرقی ترین نقطه شهرستان واقع شده است. قرار داشتن شهر آبیک در کنار آزادراه قزوین-کرج ، راه اصلی کرج قزوین و راه آهن سراسری تهران- مراغه باعث گردیده، شهر بسیار پویا باشد..
البته این امکانات و نزدیکی به شهرهای بزرگی چون قزوین و کرج و تهران و دسترسی راحت به آزادراه وراه آهن، باعث شده که هیچوقت سیستم حمل و نقل بین شهری مناسبی در آبیک مستقر نگردد و این شهر همچنان بدون ترمینال می باشد.
وجود دو شهر صنعتی کاسپین یک و کاسپین دو و نزدیکی این مناطق صنعتی به مرکز کشور (تهران و کرج)، باعث استقبال بینظیر صاحبان صنایع و شرکتهای بزرگی شده و کارخانجات عظیمی در این دوشهر صنعتی شروع به کار نموده اند. همین امر و عدم تکافوی نیروی کار بومی، باعث جذب نیروی کار قابل توجهی نیز شده به نحوی که در بسیاری از کارخانجات این شهر، نیروهای بومی از شهرهای مجاور مشغول به کار می باشند. همچنین علاوهبر مردان، بانوان بسیاری نیز از ظرفیتهای خالی مشاغل استفاده نموده و در این دو شهر صنعتی مشغول به کار شده اند.
شهری است زلزله‌خیز که در مسیر توسعه آتی مترو کرج - تهران قرار دارد. آزاد‌راه تهران _ تبریز و آبیک به چرمشهر و خط راه‌آهن تهران _ تبریز نیز از کنار شهر آبیک می‌گذرد.
محله‌های تازه‌ساز شهر آبیک عبارت‌اند از شهرک خرم، شهرک قدس، کوی فرهنگیان، محله اداره برق و محله سپاه، شهرک بعثت، کوی سازمانی آمادگاه اصلی و عمومی آبیک (مسکن مهر قدیم و جدید) و همچنین شهرک فردوس (راه‌آهن).
از جمله اماکن دیدنی شهر آبیک می‌توان از مقبره رئیس‌المجاهدین و امام‌زاده علی شکرناب و امام زاده زکریاباقر آباد برد. ، امام‌زاده ابراهیم و قزقلعه. شهر آبیک به علت قرار گرفتن در دامنه کوه، در فصول مختلف سال دارای آب و هوای متنوع و مناظر بکر طبیعی می‌باشد. . به دلیل مجاورت آبیک با منطقه طالقان بالا و طالقان پایین در شمال شهر و قرار گرفتن شوره زارهای منتهی به دشت اشتهارد در جنوب منطقه، تنوع جغرافیایی قابل توجهی در این منطقه ملاحظه می شود.
باغهای سرسبز و رودخانه های پرآب منطقه طالقان و زیاران از یک سو و کوههای سربه فلک کشیده منطقه طالقان در شمال و دشتهای سرسبز و حاصلخیز واقع در روستاهای جنوبی و تالاب فصلی صالحیه (قارپوزآباد) نیز از چشم اندازهای دیدنی این شهر می باشند.
روستای احمد آباد مصدق در چند کیلومتری جنوبی شهر که میزبان دکتر محمد مصدق و خانه تاریخی ایشان می باشد نیز از سایر مناطق دیدنی این شهر است.
شهر آبیک در نتیجه فعالیت کارخانه سیمان آبیک و نیروگاه برق شهید رجایی آلودگی شدید هوا (در برخی موارد حتی۵ برابر استاندارد) را تجربه می‌کند.گرد و غبار هوای شهرستان آبیک 5 برابر حد استاندارد است! "(ایسنا، ۶ مرداد ۱۳۸۷)"
رشد جمعیت شهر آبیک از دههٔ ۱۳۵۵ تا ۱۳۶۵ برابر ۶۶۰٪ و از سال ۱۳۶۵ ۱۳۷۵ برابر ۱۹۰٪ اعلام شده‌است.
کارخانه اکسیژن طاها نیز در سال ۱۳۸۴در این شهر پایه‌گذاری و در نیمه دوم سال ۱۳۸۶به بهره‌برداری رسید.
این شهرستان از لحاظ ورزشی بیشتر در زمینهٔ کشتی موفق می‌باشد.
وجود سد انتقالی اب طالقان به این شهرستان در دوران گذشته موجب شده‌است این شهرستان به عنوان یکی از قطب‌های کشاورزی استان قزوین و کشور تبدیل شود‌.
از دیگر قابلیت‌های این شهرستان وجود شهرک صنعتی کاسپین و واحدهای صنعتی ممتاز کشور مستقر در این شهرستان و وجود واحدهای پرورش طیور که موجب شده شهرستان آبیک بیش از ۸ درصد تخم مرغ و گوشت سفید مورد نظر کشور را تأمین کند.
شهرستان آبیک در بحث اطلاع‌رسانی نسبت به شهرستان‌های استان قزوین و همجواز در زمینه اطلاع‌رسانی و چاپ توزیع مطلبوعت محلی جایگاهی را به خود اختصاص دهد که وجود فعالیت دفتر خبری صدا و سیما مرکز قزوین از ابتدای سال ۸۴ شمسی با ۴ خبرنگار. گزارشگر و تصویر بردار و فعالیت ۴۵ خبرنگار حرفه‌ای در مطبوعات کشوری از دیگر ویژگی‌های این شهرستان می‌باشد.
اِسفَروَرین (به تاتی: "سپرورین و اسپرورین") نام شهری در شهرستان تاکستان در استان قزوین کشور ایران است.
نظر به وجود تپه باستانی داخل شهر اسفرورین می‌توان آن را مرکب گرفت از سپر (حفاظ) و ور (دژ) و علامت نسبت فارسی «ین». یعنی نام اسفرورین محل منسوب به دژ دفاعی بوده‌ است. بر این اساس نام دو شهر اسفرورین و اسفراین را می‌توان مرکب از سپر (حفاظ) و یئون اوستایی (یعنی جا) یا علامت نسبت «این» به‌ شمار آورد. یعنی در مجموع محل دارای حفاظ و سپر؛ گرچه نگارنده قبلاً با توجه به نام‌های کهن دیگر اسفراین، آن را از شکست دهنده ذلت و خواری گرفته‌ است.https://www.vajehyab.com/dehkhoda/اسفرورین
اسفرورین شهرستانی در مرکز دشت قزوین و در فاصله ۶۲ کیلومتری از مرکز استان واقع شده‌است. که از دید آب و هوایی نسبتاً سردسیر و پربارش است و در پیرامون آن زمین‌های کشاورزی وجود دارد که بیشتر باغ‌ های انگور هستند.
در باختر این شهرستان کوه‌های رامند و سیاه‌کوه واقع شده و رودخانهٔ خررود از آن منطقه می‌گذرد.
آیین‌های محلی در مورد اعیاد و جشن‌های برداشت محصول در منطقه اسفرورین وجود دارد که حکایت از ریشه در قدمت و فرهنگ و اصالت مردم دارد. تپه باستانی اسفرورین در مرکز شهر گویای فرهنگ و تمدن دیرینه‌ی این دیار است که از دیرباز زبان و فرهنگ خود را حفظ کرده‌اند.انگور رهاورد این شهر است؛ و به علت آب و هوای مناسب یکی از شیرین‌ترین انگورهای دنیا در شهر اسفرورین به بار می‌نشیند و کشمش اسفرورین نیز از بالاترین درصد شهد در سطح کشور برخوردار است.
اسفرورین یکی از بزرگ‌ترین شهرستان‌های تات‌نشین ایران است و مردم آن به زبان تاتی از زبان‌های ایرانی شاخه شمال‌غربی سخن می‌گویند. پیشینه‌ این زبان به دوران مادها بازمی‌گردد.مقدمه کتاب «دستور زبان گویش‌های تاتی جنوبی»، پروفسور احسان یارشاطر، لاهه - پاریس ١٩٦٩گونه‌های زبان تاتی، دونالد استیلو، ۱۹۸۱
در پنجشنبه ۳ خرداد ۱۳۴۱، اولین قسمت از املاک مالکان بزرگ قزوین در اسفرورین توسط محمدرضا پهلوی تقسیم شد و اسناد مالکیت ۹۵۰ نفر از کشاورزان به نمایندگان آن‌ها داده شد. شاه در این مراسم اظهار خوشوقتی کرد که اصلاحات ارضی ایران، باعث پیشرفت اصول کشاورزی و ازدیاد تولید و عدالت اجتماعی شده‌ است.
اِقْبالیّه شهری است در بخش مرکزی شهرستان قزوین استان قزوین ایران.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ. زبان مردمان بومی این شهر ترکی آذربایجانی با گویش قزوینی میباشد و به سبب مهاجرت پذیری زبان فارسی نیز رواج دارد
این شهر پیشتر به سلطان‌آباد بعدها به اسلام‌آباد معروف شد و اکنون این شهر را با نام اقبالیه می‌شناسند.این شهر در آخرین سر شماری در سال ۱۳۹۵ که جمعیتی ۵۵۰۶۶ نفری را دارا است یکی از شهرهای قدیمی استان قزوین می‌باشد و در ۳۶ و ۱۳ عرض شمالی و ۴۹ و ۵۵ طول شرقی واقع شده‌است و حدود ۴۷/۳ کیلومتر مربع وسعت دارد. اقبالیه دارای موقعیتی دشتی است و در دهستان اقبال غربی از بخش مرکزی شهرستان قزوین و ۵ کیلومتری جنوب غربی شهر قزوین، بر سر راه اصلی این شهر به همدان و زنجان قرار دارد.
این شهر که یکی از شهرهای ۱۲ گانه استان قزوین به‌شمار می‌رود پیش از این سلطان‌آباد خوانده می‌شد و پس از انقلاب به اسلام‌آباد نامگذاری شد که در ۱۳۷۰ش به نام اقبالیه درآمد.
در سرشماری نفوس و مسکن سال ۹۵ جمعیت اقبالیه ۵۵۰۶۶ ذکر شد. از این میان ۲۸۴۴۱ تن مرد و ۲۶۶۲۵ تن زن اعلام شد و شمار کل خانوارهای این شهر ۱۶۱۵۴ می‌باشد. زبان بومی مردم این شهر ترکیفرهنگ جغرافیایی ایران، رزم آرا، جلد اول، صفحه ۱۱۵ است و از زبان فارسی نیز استفاده میشود.
فعالیت اقتصادی ساکنان این شهر تا یک دهه پیش عمدتاً و به ترتیب اهمیت عبارت بود از کشاورزی، باغداری و دامداری. زمین‌های کشاورزی این محل برابر ۲۰۷، ۱ هکتار بود که حدود ۶۱٪ آن (۷۳۶ هکتار) آبی و مابقی به صورت دیم بود. محصولات عمده کشاورزی عبارت بود از گندم (۳۸۴ هکتار)، جو (۱۹۲ هکتار)، چغندرقند (۲۴ هکتار)، نباتات علوفه‌ای (۴۸ هکتار)، حبوبات (۲۹ هکتار) و سیب‌زمینی (۲۴ هکتار). سیب و انگور از دیگر محصولات این منطقه بود. این منطقه در ۱۳۶۷خورشیدی دارای ۴۵۴ خانوار بهره‌بردار کشاورزی بود که از یک رشته قنات و ۷ چاه عمیق به عمق متوسط ۱۰۰ متر استفاده می‌کردند. امروزه بخش قابل توجهی از اهالی اقبالیه در فعالیت‌های صنعتی و خدماتی شرکت دارند.
در این شهر تپه‌ای تاریخی وجود دارد که سفال‌های یافت شده در آن را به حدود سده ۸ تا ۱۰ق نسبت داده‌اند. اقبالیه دارای ۴ پارک عمومی جمعاً به مساحت ۱۳ هزار م ۲ است. گفتنی است در این شهر کاروانسرای بود که در سال ۱۳۵۵ بدون اینکه آثاری از خرابی در آن به وجود آید توسط بعضی از اهالی تخریب شد.
تپه تاریخی این شهر اکنون تبدیل به پارک شده‌است که به علت بزرگ بودن گستره آن و نقش مرکزی داشتن آن در سطح شهر مورد توجه شهروندان و مسافران واقع شده‌است.
مصلی شهر اقبالیه در زمینی به مساحت ۵ هزار متر مربع و زیربنای ۴ هزار متر در کنار پارک ولایت این شهر قرار دارد. به گفتهٔ مرتضی روزبه استاندار سابق قزوین برای ساخت این مصلی ۴۰ میلیارد ریال در نظر گرفته شده‌است.
تپه اقبالیه مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان قزوین، بخش مرکزی، شهر اقبالیه واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۲ مرداد ۱۳۸۴ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. همچنین پارک ولایت نیز در کنار این تپه قرار دارد که به تفریحگاهی برای ساکنین این شهر تبدیل شده‌است.
7. کتاب اقبالیه (سید جواد پرپینچی)
اَلوَند شهری در شهرستان البرز در استان قزوین است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
شهر الوند دومین شهر بزرگ استان قزوین از نظر جمعیت و مرکز شهرستان البرز در ۱۴ کیلومتری جنوب شرقی شهر قزوین واقع شده.
شهر صنعتی البرز بعنوان یکی از بزرگترین شهرهای صنعتی ایران در محدوده مستقیم شهر الوند بوده و شهرک صنعتی لیا نیز در فاصله نزدیکی از این شهر قرار گرفته‌است. این شهر بعلت وجود شرکتها و کارخانجات متعدد و وجود اشتغال ، شهری پرجمعیت و مهاجر پذیر در استان قزوین می باشد . شهر سرسبز الوند دارای خاک بسیار حاصلخیزی بوده و اطراف شهر پر از باغها و کشتزارهای زیبا می‌باشد. شعبه‌ای از دانشگاه پیام نور و مؤسسه آموزش عالی کار در این شهر قرار دارد.
زبان مردمان بومی و اصیل این شهر ترکی آذربایجانی با گویش قزوینی است همچنین بخاطر مهاجر پذیر بودن این شهر زبان فارسی نیز در این شهر رایج‌است.فرهنگ جغرافیایی ایران، رزم آرا، جلد اول، صفحه نوزده شهرداری الوند
الوند زادگاه شاعر بزرگ قزوینی طاهره زرین تاج ملقب به قرةالعین یکی از شاعران بزرگ که آثار آن به زبان های ترکی و فارسی است
الوند زادگاه موسیقیدان و خواننده بزرگ ایرانی، استاد ابوالحسن اقبال آذر آذر نیز می‌باشد.تورکان استان قزوین مسجد قدیمی الوند، خانه اربابی (عمارت اربابی) و تپه‌های تاریخی از آثار قدیمی و تاریخی این شهر می‌باشند.
الوند مرکز شهرستان البرز می‌باشد و بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت این شهر برابر با ۹۳٫۸۳۶ نفر (۲۸٫۹۳۶ خانوار) بوده است.
آوَج مرکز شهرستان آوج در استان قزوین است. این شهر در جاده قزوین_همدان و در ۱۱۰ کیلومتری شهر قزوین واقع شده‌است. شهر آوج به دلیل همجواری با پایتخت‌های دولت مادها، ایلخانان و صفویان، دارای تاریخی طولانی و قدیمی است. در دوره حکومت سلجوقیان که سنی مذهب بودند، آوج (آوا) به همراه ری و قم ۳ منطقه شیعه‌نشین بوده‌است.
جمعیت این شهر در سال ۱۳۹۵ برابر با ۵٬۱۴۲ نفر و ۱٬۶۲۱ خانوار بوده‌است. مردم این شهر از بومیان منطقه هستند و به زبان ترکی آذربایجانی سخن می‌گویند.مهر نیوز: آوج می‌تواند به پایتخت گردشگری کشور تبدیل شودChargoshe
شهر آوج به علت تاریخ طولانی و طبیعت بکرش مکان های تاریخی و گردشگری بسیاری را در خود جای داده است .
دره تنگ و عمیق شاه دره در غرب آوج قرار دارد و آبشاری به همین نام در درون آن قرار گرفته است همچنین پل معلق شاه دره که دومین پل معلق ایران است بر روی این دره بکر و رنگارنگ قرار داد.
کاروانسرای شاه عباسی در وسط شهر آوج قرار دارد و وسعت تقریبی آن ۵۵×۵۸ متر می‌باشد و دارای طرح دو ایوانی است. شالوده کاروانسرا از سنگ‌های لاشه و قلوه سنگ بنا شده و روی آن آجرچینی شده است. کاروانسرا از داخل دارای دو ایوان و ۲۴ ایوانچه است و در پشت اکثر آن‌ها، حجره‌ها واقع شده‌اند که چهار عدد از آن‌ها به شترخان کاروانسرا راه دارند. شترخان به صورت راهرویی طویل با پوشش طاق و تَویزه است و زیر هر طاق نمای آن سکویی جهت باراندازی قرار دارد.
این کاروانسرا از جمله منزلگاه‌هایی است که در مسیرهای اصلی کشور و به دستور شاه عباس صفوی بنا شده و در سال ۱۰۴۰ هجری قمری در زمان پادشاهی شاه صفی به پایان رسیده است. متأسفانه این بنا در زلزله تیر ماه سال ۱۳۸۰ خورشیدی آسیب‌های جدی دید.
از کوه های مرتفع شهر آوج می توان به قله آق داغ که بلند ترین قله منطقه با ارتفاع 2874 متر می با شد اشاره نمود که همواره در فصل تابستان محل کوهپمایی مردم آوج و روستا های اطراف است.
بوئین‌زَهرا شهری در بخش مرکزی شهرستان بویین‌زهرا استان قزوین ایران است. این شهر در جنوب دشت قزوین و در ۵۰ کیلومتری مرکز استان واقع شده‌است. بوئین‌زهرا در کنار جاده ۳۸ (تهران - تاکستان) قرار گرفته‌است. شهر بویین زهرا بعد از شهرهای الوند و آبیک سومین شهر پرجمعیت ترک زبان استان قزوینحسینعلی رزم آرا به شمار میرود .
در فرهنگ جغرافیایی ایران نوشته حسینعلی رزم آرا که در دهه ۳۰ شمسی تألیف شده‌است دربارهٔ این منطقه اینگونه آمده‌است که نشان‌دهنده وضعیت این شهر در آن دوران است:بوئین، قصبه‌ای مرکز بخش بوئین تابع شهرستان قزوین است. در ۵۴ کیلومتری جنوب قزوین - در جلگه و دارای آب‌وهوای معتدل - دارای ۲۲۳۵ سکنه شیعه مذهب و ترکی زبان - دارای آب از قنات و رودخانه ‌‌حاجی عرب - محصولات غلات، چغندر قند و سیب‌زمینی - شغل مردم زراعت و گلیم و جاجیم بافی - دارای راه ماشین رو - ادارات بخشداری، دسته ژاندارمری، بهداری و فرهنگ در این قصبه فعال می‌باشند.
بویین‌زهرا از ترکیب واژگان «بو» (چشمه) «یین» (خدا) «زر و بعدها زرا و زهرا» (مقدس) به معنی «چشمهٔ خدای مقدس» تشکیل یافته و مربوط به ایزدبانوی آناهیتا بوده که معبدی در این منطقه به نام «ناهید» (و بعدها خاتون، بی‌بی، دختر) وجود داشته‌است.
شهر بویین زهرا از نظر جغرافیایی در ۵۰ درجه و ۴ دقیقه درازای خاوری و ۳۵ درجه و ۴۶ دقیقه پهنای شمالی و در ارتفاع ۱۲۱۰ متری از سطح دریا قرار دارد. آب و هوای این منطقه؛ معتدل مایل به گرم و خشک است.
مردم بومی و ساکنان اصلی شهر بوئین‌زهرا به زبان ترکی آذربایجانی سخن می‌گویند.بولتن نیوزشهرداری بوئین‌زهرا
شهرستان بوئین زهرا دارای زمین‌های کشاورزی و باغات بسیاری می‌باشد. از مهم‌ترین محصولات زراعی آن می‌توان به پسته، بادام، گردو، جو و گندم، چغندر قند، میوه‌های سردرختی و نهال که در روستای امیرآباد نو کشت می‌شود نام برد. این شهرستان داری ۴ شهرک صنعتی فعال و نیمه از جمله آراسنج، دانسفهان، شال و سگزآباد می‌باشد. هم چنین این شهرستان دارای مجتمع‌های بزرگ صنعتی مانند شرکت آپاداناسرام (تولید کاشی و سرامیک)، آرین فولاد (تولید مقطعات فلزی و آهن)، پاکنام (بهداشتی و شوینده) و … می‌باشد. متأسفانه در سال‌های اخیر به دلیل عدم توجه مسئولین به تولید ملی، برخی کارخانجات و شهرک‌ها در حالت تعطیل یا نیمه تعطیل به سر می‌برند. همچنین شهرستان بوئین زهرا دارای بزرگترین جمعیت دامی (گاو، گوسفند و بز) در استان قزوین و واحدهای بزرگ پرورش مرغ (سیمرغ، آرزوی بهار، دشت ارم و …) و بیش از پنجاه واحد بزرگ و کوچک و پرورش گاو (شیری و پرواری) است.
از مکان‌های دیدنی بوئین زهرا می‌توان به کاروانسرای شاه عباسی روستای حجیب، کاروانسرای شاه عباسی محمدآباد، بوستان امام علی (آقا امام)، پل شاه عباسی محمدآباد و تپه قبرستان قره تپه اشاره کرد.
بیدستان شهری در شهرستان البرز استان قزوین در کشور ایران است.
این شهر دارای سفره‌های آب زیرزمینی قابل توجهی است که در حال حاضر بخش عظیمی از آب شهر قزوین از این محل تأمین می‌شود.https://web.archive.org/web/20150924083453/http://www.qazvin.net/?type=dynamic&lang=1&id=857
زبان مردم بومی و اکثریت این شهر ترکی آذربایجانی
و چون شهری مهاجرپذیرست زبان فارسی هم در این شهر تکلم میشود.
خرمدشت شهری است در بخش خرمدشت شهرستان تاکستان استان قزوین ایران است.
این شهر در گذشته نهاوند نام داشته و تشکیل شده از چند طایفه (قلعه قوند،غفوری،کاظم لو،حاجی زاده،درویش حسینی،ملک محمدی،کاظم خانلو،سلطانلو) می باشد و به زبان ترکی آذربایجانی تکلم می کنند
از جمله محصولات کشاورزی خرمدشت می‌توان به انگور،سیب،گردو، هلو،شلیل،گوجه فرنگی، خربزه، هندوانه، گندم ،جو وذرت اشاره نمود.
شهر خرمدشت در جاده قزوین همدان واقع شده‌است.
سردار امیرعلی حاجی زاده فرمانده هوافضا از مفاخر این شهر است
معدن شاکین در 83 کیلومتری جنوب غرب استان قزوین و در محدوده خرمدشت و روستای شاکین قرار دارد.منطقه از نظر ساختمانی متعلق به زون خرمدشت (ایران مرکزی) است معدن شاکین جزء معادن فلزی محسوب می شود و دارای ذخیره سرب، نقره و سیلیس می باشد. ذخیره براورد شده برای آن 74000 تن بوده و عیار سرب و نقره آن به ترتیب 10تا12 درصد برای سرب و 200گرم در تن برای نقره می باشد، مقدار خاک صنعتی معدن 225000تخمین زده شده است. کانه اصلی معدن گالن بوده و کانی های باطله آن باریت و کلسیت می باشند،). شروع فعالیت معدنکاری سال 1353 و خاتمه آن سال 1376 (23 سال) می باشد که متاسفانه به دلایلی امروزه معدن تعطیل و دستگاه های کارخانه فراوری آن رو به فرسودگی و خرابی می روند. این مطالعه به منظور شناسایی قابلیت هایی که از نظر ذخیره معدنی و دیگر جنبه های اقتصادی که معدن شاکین دارا می باشد از جمله استفاده از سیلیس آن که می توان برای کارخانه های صنعتی و بخصوص شیشه سازی استفاده کرد انجام گردید
مجتمع کشت و صنعت آوین دشت و رادین دشت واقع در شرکت کشت و صنعت آوین دشت در 22 کیلومتری جنوب غربی شهرستان تاکستان و در حاشیه جاده آسفالته خرمدشت به ضیاء آباد و در 30 کیلومتری شهر ابهر واقع شده است. کشت و صنعت آوین دشت و رادین دشت در سال 1381 با هدف ایجاد یک مجموعه بزرگ تولیدی شیر و گوشت در منطقه ای محروم و در محدوده ای دیوارکشی شده به وسعت 40 هکتار راه اندازی شده است.
این مجمتع در حال حاضر 10 هزار راس گاو بل تولید روزانه 180 تن شیر نقش تعیین کننده ای در تولید و اشتغال کشور دارد و ۳۰۰ نیروی انسانی در این مجتمع دامداری مشغول به کار هستند که اغلب از بومیان منطقه جذب شده اند که با توسعه و پیشرفت کار قطعا زمینه اشتغال بیشتری ایجاد خواهد شد.
مشخصات شرکت مجتمع شیر و گوشت دشت رادین
استان قزوین - شهرستان تاکستان - بخش خرمدشت - دهستان رامند شمالی - روستا ی ورسج دودانگه-روبروی کشت وصنعت آوین دشت
شماره ثبت
شناسه ملی
10861770236
تاریخ تأسیس
1387/2/3
وضعیت شرکت
غیر فعال
نوع شرکت
سهامی خاص
سد نهب در استان قزوین و به فاصله ۱۸ کیلومتری جنوب شهر خرمدشت  قرار دارد و در روستای نهب در حوزه شهرستان تاکستان واقع است. سد نهب بر روی رودخانه خررود ساخته شده است
شهرک صنعتی خرمدشت در دهستان رامند شمالی شهرستان تاکستان استان قزوین قرار دارد.شهرك صنعتی خرمدشت بزرگترین شهرك صنعتی استان و جزو 10 شهرك صنعتی بزرگ كشور است.که در 6 فاز طراحی شده و در حال حاضر فاز اول این شهرک در حال واگذاری به متقاضیان می باشدبا توجه به به عرصه 1750 هکتاری یکپارچه برای سرمایه گذاری مشترک داخلی و خارجی پیشنهاد می شود.واحدهای موجود در شهرک صنعتی خرمدشت
كاشی و سرامیك
سلولوزی
بسته بندی انگور و كشمش
فولاد و صنایع فلزی
لوله مانیسمان
انواع اسپری و خوشبو كننده
تولید انواع غذاهای دام و طیور
فولاد و میلگرد
مصالح پیش ساخته
شهرک صنعتی خرمدشت دارای 1500 واحد صنعتی است که موجب اشتغال 25000 نفر شده است.
شبکه روشنایی
کانال های دفع سیلاب
جمعیت این شهر در سال ۱۳۹۵ برابر با ۶،۵۵۴ نفر و ۱،۹۹۷ خانوار بوده است‌سرشماری سال ۱۳۹۵ که در سال ۱۴۰۰ به ۸،۵۳۵ نفر رسیده است.طرح جامع شهر خرمدشتزبان این شهر ترکی آذربایجانی است.جهان ایران
رازمیان شهری است در بخش الموت غربی، شهرستان قزوین و استان قزوین و در کشور ایران. از همسایگان رازمیان می‌توان به بهرام آباد و شهرستان‌های علیا و سفلی و هیر اشاره نمود. این شهر طبق سرشماری سال ۱۳۹۵، ۱،۲۵۳ نفر جمعیت دارد. مردم شهر رازمیان تات هستند و به گویش الموتی که گویشی از زبان تاتی است صحبت می‌کنند.
راه دسترسی به این منطقه زیبا از پارک جنگلی باراجین و عبور از روستای زرشک و فلار و همچنین گذر از گردنه‌های پر پیچ و خم و مرتفع کامان و همچنین رودخانه شاهرود می‌باشد .
بخش رودبار الموت غربی دارای ۱۲۱ روستا به مرکزیت رازمیان می‌باشد .
رازمیان شمالی ترین شهر استان قزوین می باشد همجواز با استان گیلان، پس از عبور از روستاهای هیر و ویار و طی مصافت یک ساعته به سمت شمال میتوان به جنگلهای جواهرده استان گیلان رسید.
آب و هوای این منطقه معتدل کوهستانی و در ارتفاعات در بیشتر مواقع مه آلود و دارای بکرترین مناظر طبیعی می باشد.اما متاسفانه مسیر دسترسی به این شهر از جاده با آسفالت خوبی برخوردار نیست.
محصول اصلی زراعی این منطقه: خرمالو - فندق - گیلاس -آلبالو می‌باشد.
دژ لمسر قلعه مستحکم اسماعیلیان در ۳ کیلومتری شمال شرقی شهر رازمیان - مرکز بخش رودبار الموت غربی - و بر سر راه روستای توریستی "هیر" قرار دارد. دره‌های عمیق نینه رود و لمه دسترسی به آن را از شرق و غرب غیرممکن ساخته‌اند و تنها از دو دروازه شمالی و جنوبی می‌توان به دژ وارد شد. شیب کوه که از شمال به جنوب کشیده شده و اختلاف دو سطح آن به ۱۵۰ متر می‌رسد حدود ۴۸۰ متر طول دارد و پهنای قلعه بیش از ۱۹۰ متر است، این موارد شرایط استثنایی برای دژ به وجود آورده که موجب تسخیر ناپذیر خواندن این قلعه شده‌است.[۳]
این قلعه که در بخش الموت غربی واقع گردیده مهم‌ترین مقر برای دفاع از الموت در برابر هجوم از سوی غرب بود.
به دلیل حاصل خیزی خاک و همچنین همجواری با رودخانه پر آب نینه رود برنج محصول اصلی منطقه رازمیان می باشد،در سال ۹۴ بیش از ۷۰۰ تن برنج از این شهر برداشته شد
محصولاتی همچون گیلاس خرمالو و گردو نیز جز زراعت اصلی مردم این منطقه است.
شهر رازمیان جزو شهر های تاریخی با طبیعت بسیار زیبا در کشور است که دراین سالها با تاسیس شهرداری تحولات زیرساختی بسیاری را به خود دیده است،این شهر با طبیعت بکر ودلنشینی که دارد گرمترین نقطه استان قزوین میباشد که کاشت برنج در آن بسیاررواج دارد .
مقدمه کتاب «دستور زبان گویش‌های تاتی جنوبی»، پروفسور احسان یارشاطر، لاهه - پاریس ١٩٦٩گونه ‌های زبانی تاتی-تالشی، دونالد استیلو، ۱۹۸۱مقاله «بررسی گویش تاتی الموت»، پرویز البرزی ورکی، ۱۳۷۰، دانشگاه تهران
اطلس گیتاشناسی استان‌های ایربان، تهران: ۱۳۸۳ خ
معلم‌کِلایه شهری در بخش رودبار الموت شرقی شهرستان قزوین استان قزوین ایران است. این شهر در منطقهٔ کوهستانی استان قزوین واقع شده و شاهرود الموت در فاصلهٔ کمی از جنوب آن می‌گذرد. اهالی معلم‌کلایه تات بوده و به گویش الموتی که گویشی از زبان تاتی است سخن می‌گویند.گونه‌های زبانی تاتی-تالشی، دونالد استیلو، ۱۹۸۱
معادل فارسی معلم کلایه به معنی قلعهٔ معلم می‌باشد.
شال (به تاتی:‌ چال) شهری است در بخش شال شهرستان بوئین‌زهرا استان قزوین ایران که در بستر رودخانه خررود واقع شده و این رودخانه اسفرورین و شال را از هم جدا می‌کند. این رودخانه در سال‌های گذشته از اوایل پاییز و تا اوایل تابستان جریان داشته؛ اما کمی بیشتر از یک دهه پیش به علت خشکسالی‌های دائم و احداث سد در بالادست کاملاً خشک و بی آب شده است.
این شهر به سه محله اصلی تقسیم شده است:
۱-محله‌ی داغ
۲-محله‌ی علیا (گلیکیه)
۳-محله‌ی سفلی (جرین محله)
و برخی از محلات وابسته به محله‌های اصلی:
محله‌ی حصار
محله‌ی ۱۶ متری
محله‌ی چمبک
موسیب
هاشم قلعه
رزگیزا و...
مردم شال به زبان تاتی صحبت می‌کنند
صنعت این شهر به حدود ۲۰۰ واحد کورهٔ آجرپزی هوفمن و سفال طوری که این شهر به قطب تولید آجر استان‌های قزوین، زنجان، گیلان و بخش‌های از البرز، تهران و مازندران تبدیل شده است، اختصاص دارد.
برای توصیف زبان تاتی شال نگا.
آل احمد، جلال، "تات نشین‌های بلوک زهرا،" تهران: ۱۳۳۷ خ.
کوهین شهری است در بخش کوهین شهرستان قزوین استان قزوین ایران. روستای کوهین در سال ۱۳۸۱ به سطح شهر ارتقاء یافت.
در سال ۱۳۹۰ جمعیت کوهین بالغ بر ۱،۶۲۲ نفر و ۴۱۴ سرشماری سال ۱۳۹۰
خانوار بوده است که طبق آمارگیری سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر به ۱،۴۱۱ نفر و ۴۱۸ خانوار کاهش یافته است.سازمان ملی آمار
زبان مردم این شهر ترکی آذربایجانیسی ایران بوده و مذهب آنها شیعه است.عدس و ادویه کوهین از شهرت برخوردار است.گشتول
ضیاءآباد یکی از شهرهای شهرستان تاکستان واقع در استان قزوین است. این شهر در فاصله ۶۰ کیلومتری جنوب غربی استان قزوین واقع شده و جمعیت آن در سال ۱۴۰۰ بالغ بر ۱۲۰۰۰ نفر است.طرح جامع شهر ضیاءآباد زبان این شهر ترکی آذربایجانی است.فرهنگ جغرافیایی ایران رزم آرا، جلد اول، صفحه ۱۴۱ این شهر به عنوان مهم‌ترین تولیدکننده گردو در استان قزوین شناخته می‌شود.آرادبرندینگ: گردوی ضیاءآباد
از آثار تاریخی شهر ضیاءآباد می‌توان به امامزاده ولی به شماره ثبت ۲۶۲۱ مربوط به دوران صفویه و امامزاده کمال به شماره ثبت ۳۳۱۶ متعلق به امپراتوری تیموری در قرن ۹ قمری اشاره نمود.
قیز قلعه نیز یکی از آثار تاریخی در فاصله ۱۵ کیلومتری ضیاءآباد متعلق به دوران قبل از ساسانیان است.
از سوغاتی‌های این شهر می‌توان به گردو، انگور، کشمش و شیرهٔ انگور اشاره نمود. این شهر یکی از قدیمی‌ترین بخش‌ها و شهرهای استان قزوین می‌باشد.
اب شهری است کوهستانی در یمن، که در جنوب یریم و در استان اِب واقع شده‌است.
جمعیت این شهر کوهستانی در حدود ۶۰ هزار نفر می‌باشد. ارتفاعش از سطح دریا (۲۰۵۰ متر) است و در قلهٔ کوه بلندی قرار دارد. چند مسجد تاریخی در شهر وجود دارد. همچنین قسمتی از شهر نیز در دوران گذشته دارای حصار بند بوده‌است، به نحوی که قسمتی از دیوار شهر در ضلع شمالی آن هنوز پابرجاست.
باغ‌ها و کشتزارهای محصولات زراعتی مانند: قهوه، القات، النیله، و حبوب، و بقولات در این شهر فراوان است و بیشتر ساکنانش به کشاورزی اشتغال دارند.
آلیس نیل نقاش آمریکایی بود که آثارش به خاطر استفاده اکسپرسیونیستی از خط و رنگ و همچنین قدرت احساسات‌شان قابل توجه هستند.
او هنرمند رنگ روغن کار آمریکایی بود که پرتره‌های دوستان، فامیل، معشوقه‌هایش، شاعران، هنرمندان، و غریبه‌ها را تصویر می‌کرد.