moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
شرکت تراکتورسازی ایران در سال ۱۳۴۷ به صورت شرکت سهامی خاص تأسیس شد و طی شمارهٔ ۵۴۰/۳۲۴ مورخ ۱۳۴۷/۰۲/۲۶ در ادارهٔ ثبت شرکت‌ها در تبریز به ثبت رسید؛ و در سه‌ماههٔ پایان سال ۱۳۴۸ کار ساخت تراکتور با مونتاژ تراکتورهای یونیورسال رومانی با قدرت ۶۵ اسب بخار شروع و به بهره‌برداری کامل رسید. در سال ۱۳۵۴ نخستین تراکتورهای MF (مسی فرگوسن) در چهار گونه به بازار عرضه شد. شرکت‌های آهنگری، موتورسازان و ریخته‌گری در سال ۱۳۶۶ از این شرکت تفکیک شدند. در سال ۱۳۷۳ نیز کارگاه ابزارسازی این کارخانه مستقل شد.
پس از خروج آمریکا از برجام، در ۱۶ اکتبر ۲۰۱۸ وزارت خزانه‌داری آمریکا تحت عنوان «تحریم‌های تروریستی» شرکت تراکتورسازی را تحریم کرد.
در سال ۱۳۸۲ ه‍جری شمسی خط مونتاژ شمارهٔ ۲ این شرکت در استان کردستان (شرکت تراکتورسازی سنندج) با ظرفیت سالانه ۳٬۵۰۰ دستگاه ایجاد گردید؛ همچنین در سال ۱۳۸۲ ه‍جری شمسی شرکت تراکتورسازی ارومیه که در زمینهٔ تولید تراکتور باغی از نوع گلدونی فعالیت می‌نماید، توسط این شرکت خریداری شد.
این شرکت با مشارکت شرکت CVG از کشور ونزوئلا، فاز اول خط مونتاژ و تولید تراکتور با ظرفیت ۵٬۰۰۰ دستگاه در کشور ونزوئلا را در سال ۱۳۸۳ به بهره‌برداری رساند. همچنین در سال ۱۳۸۵ دومین خط مونتاژ خارج از کشور و ظرفیت تولید سالانه ۲٬۵۰۰ دستگاه در کشور تاجیکستان به بهره‌برداری رسید.
در سال ۱۳۸۶ با مشارکت شرکت NEC اوگاندا، شرکت بازرگانی اوگیران را در کشور اوگاندا تأسیس نمود.
هم‌اکنون تولیدات عمده شرکت عبارت است از MF475 با توان ۷۵ اسب بخار، MF۳
۹۹ با توان ۱۱۰ اسب بخار و تراکتور MF470 با توان ۴۷ اسب بخار ITM800 با توان ۸۲ اسب بخار و تراکتور باغی و کامیونت می‌باشد. همچنین شرکت تراکتورسازی ایران دو مدل تراکتور جدید ITM۴۳۹۹ و ITM۴۳۹۰ و تراکتورهای ITM ۱۰۰۰ و ITM ۱۰۵۰ با مصرف ۳۰ درصد سوخت کمتر را طراحی و تولید نموده‌است.
کارخانه تولید پرقدرت‌ترین کشندهٔ دنیا در تراکتورسازی ایران در تبریز راه‌اندازی از تیرماه سال نود ویک شد. این مجموعه با مشارکت صنعتگران چینی در قالب انتقال تکنولوژی و همکاری گروه بهمن در مجموعهٔ تراکتورسازی ایران به بهره‌برداری رسید.
در فاز نخست این خط تولید سه نوع محصول از این کشنده با مشخصات کامیون کشندهٔ J6-CA4250 6x4، کامیون کشندهٔ J6-CA4180 4x2 و شاسی کامیون J6-CA3250 6x4 تولید و به بازارهای داخلی و خارجی ارائه می‌شود و برای فاز نخست ۳۰۰ میلیارد ریال سرمایه‌گذاری صورت گرفته که پیش‌بینی کل سرمایه‌گذاری مورد نیاز برای اتمام این پروژه ۱٬۵۰۰ میلیارد ریال می‌باشد. گفتنی است: از تیرماه ۱۳۹۱ خط تولید پرقدرت‌ترین کشندهٔ دنیا در گروه صنعتی تراکتورسازی ایران تحت عنوان سیبا موتور افتتاح و به بهره‌برداری رسید
شرکت‌های تفکیک‌شده از شرکت تراکتورسازی پیشین در اجرای اصل ۴۴ قانون اساسی ایران:
برند شرکت تراکتورسازی ایران در سال ۱۳۹۲ در دهمین جشنوارهٔ ملی قهرمانان صنعت ایران به عنوان یکی از ۱۰۰ برند برتر ایران شناخته شد.
فرار بزرگ می‌تواند به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ گِنُو، با وسعت در حدود ۴۳ هزار هکتار یکی از سیزده ذخیره‌گاه زیست‌کره یونسکو در ایران استذخیره‌گاه زیست‌کره چیست؟ وبگاه تورهای طبیعت‌گردی البرز که در شمال‌غربی بندرعباس قرار دارد و با آب‌وهوای مطبوع سرزمینی کوهستانی، از جمله مناطقی است که کمتر شناخته شده‌اند و از نظر آب و هوایی با فضای مرسوم و معمول تفاوت دارند.
منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ گنو توسط کوه گنو احاطه شده، کوهستانی تک و مجزا که از خلیج فارس سر برافراشته است و در ۳۰ کیلومتری شمال غربی بندرعباس، در طول جغرافیایی ۲۷ درجه و ۱۸ دقیقه تا ۲۷ درجه و ۲۹ دقیقه و عرض جغرافیایی ۵۵ درجه و ۵۶ دقیقه تا ۵۶ درجه و ۱۸ دقیقه در استان هرمزگان واقع شده‌است.
این منطقه در سال ۱۳۵۱ ه‍.ش (۱۹۷۰ میلادی) به عنوان پارک ملی ثبت شد و پنج سال بعد در ۱۳۵۵ ه‍.ش (ژوئن ۱۹۷۶) به عنوان ذخیره‌گاه زیست‌کره ارتقاء یافت. بعدها در سال ۱۳۶۲ خورشیدی (۱۹۸۳) به دلیل برخی ملاحظات مدیریتی درجه‌اش تا سطح منطقهٔ حفاظت‌شده پایین آمد.
منطقه حفاظت‌شده گنو با مساحت۴۲۳۵۶ هکتار و ارتفاع متغیر ۵۰ تا ۲ هزار و ۳۷۴ متر از نظر تنوع گیاهی و جانوری و آب و هوای مطبوع، کوه‌ها و دره‌ها بی‌نظیر است.
کوه گنو، به سبب داشتن آب و هوای سرد، برف‌خیز بودن و دامنه‌هایی سرسبز با آب و هوای مطبوع، از سال ۱۳۲۰ مورد توجه مردم بندرعباس بوده و در طول این سال‌ها ساکنان شهر برای فرار از گرما، به مناطق ییلاقی کوه گنو مانند کهنوج، باغ کاشان و چاهو سفر می‌کرده‌اند.
کوه گنو ۲ قله بزرگ به نام نصیری و بازگرد دارد که بلندترین نقطه را تشکیل می‌دهند و از انواع درختان جنگلی و بوته‌های دارویی پوشیده شده‌اند. درختان انگور، سیب، زردآلو، انار، انجیر، نارنگی، لیموترش، نارنج، انبه و خرما طبیعت زیبای منطقه را زینت بخشیده‌اند.
چشمه‌های متعددی با نام‌های انارو، باغ زیر، سرا، دزک، الیاسی درمر این باغها را آبیاری می‌کرده‌اند، که متأسفانه طی سال‌های خشکسالی، تعدادی از آن‌ها خشک شده‌اند.
کوه گنو از نظر زیست‌محیطی نیز برای زندگی انواع حیوانات گوشت‌خوار و علف‌خوار مانند پلنگ، کفتار، گرگ، شغال، قوچ، میش، بز و آهو مناسب است.
مهم‌ترین فعالیت‌های انسانی در این منطقه شامل دامداری، کشاورزی، فعالیت‌های اکوتوریست و آموزش زیست‌محیطی است.
این منطقه دارای چندین گونه گیاهی بومی آندمیک و قابل توجه همچون مهر خوش (Zhumeria majdae)، بادام وندلبو (Wendelboi petrocephalus)، پونه مظفریان (Menta Mozaffariani) و شاخ غزالی (Caralluma tuberculata) و در بخش‌های پایین‌تر کوهستان دارای پوشش گیاهی پالئوتروپیکال شامل پرخ (Acacia tortortilis)، آکاسیا چتری (Ephorbia larica) و کنار (ziziphus sp) است.
گنو به‌دلیل قرارگیری در دروره پالئاریک و گذر اورینتال، دارای تنوع بالای گونه‌های پرندگان است که از گونه‌های شاخص آن می‌توان یه هما یا مرغ استخوان‌خوار (Gypaetus barbatus) و تیهو (Ammoperdix griseogularis) اشاره کرد.
همچنین چشمه آب‌گرم گنو نیز محل زیست ماهی آفانیوس گینوئیس (کپور دندان) (Aphanius ginaonis) است.
از بارزترین پستانداران منطقه حفاظت‌شده گنو می‌توان گونه‌های زیر را نام برد: قوچ و میش، کل و بز، آهو، گراز، کفتار، روباه معمولی، شغال، گرگ، تشی، خرگوش
گونه‌های زیر از بارزترین پرندگان موجود در منطقه حفاظت‌شده گنو است:
دال سیاه، دلیجه، هما (مرغ استخوان‌خوار)، کبک، تیهو، چکاوک سنگلاخ، پی‌پت نوک‌دراز، سفید چلچله دمگاه، چلچله بیابانی، سنگ‌چشم بزرگ، سنگ‌چشم دم‌سرخ، سنگ چشم بلوطی، سسک درختی بزرگ، سسک چیفچاف، سسک کوچک، سسک جنبان، سسک چشم سفید، سسک نقابدار کوچک، سسک سردودی، قمری خانگی، جغد کوچک خالدار، بادخورک دودی، دارکوب باغی، بلبل خرما، صعوه ابرو سفید، گلس گیر خالدار، طرقه بنفش، چکچک سرسیاه، چکچک بیابانی، چکچک گوش‌سیاه، چکچک ابلق خاوری، چکچک ابلق، چکچک دم‌قرمز، دم‌سرخ سیاه، دم‌سرخ پشت بلوطی، سهره معمولی، سهره سبز، زرد پره راه‌راه، شهدخوار، گنجشک خانگی، سهره پیشانی سرخ، کمرکلی بزرگ، لیکو.
وزغ بلوچی، وزغ بی‌گوش معمولی، وزغ سبز کرمانی، قورباغه مردابی بلوچی، قورباغه مردابی.
برای دستیابی به قله گنو چندین راه وجود دارد که عبارت‌اند از:کتاب مرجع بیابانها و کویرهای ایران
تکنولوژیسلسله مراتب دیجیتال شبه همزمان، روشی برای انتقال مقادیر زیاد داده در شبکه های مخابراتی و در بستر تجهیزات انتقال دیجیتال می باشد. ویژگی اصلی PDH شبه همزمان بودن آن است؛ به این معنی که بخش های مختلف شبکه دقیقاً هم زمان نیستند و به دلیل این نا هم زمانی، برای استخراج سیگنال های سطح پایین، باید جریان داده را از بالاترین سطح تا سطح سیگنال مورد نظر بازگشایی نمود که این امر موجب پیچیدگی تجهیزات شبکه می گردد.
واسط های الکتریکی در PDH تنها دارای استاندارد های منطقه ای می باشند. در استاندارد اروپایی، E1 با نرخ بیت 2.048 مگابیت بر ثانیه و در استاندارد آمریکایی-ژاپنی، T1 با نرخ بیت 1.544 مگابیت بر ثانیه، نرخ داده پایه بوده و نرخ های داده دیگر مضاربی از نرخ پایه هستند. ادغام سیگنال ها در PDH به صورت بیت به بیت و با استفاده از تکنیک مالتی پلکسینگ تقسیم زمانی یا TDM صورت می پذیرد. سیگنال E1 شامل 32 کانال 64 کیلو بیت بر ثانیه ای می باشد که 30 کانال آن ترافیک صوت مشترکین و 2 کانال دیگر اطلاعات سیگنالینگ را منتقل می کند.
PDH هیچ استانداردی برای واسط های نوری ندارد و سازندگان براساس نظر خودشان به ساخت تجهیزات نوری می پردازند. PDH از نظر مدیریت عملیات و نگهداری و مدیریت شبکه بسیار ضعیف است. امروزه PDH به تدریج در حال تبدیل به SDH است. واحدهای ساختاری SDH از سیگنال های E1 و T1 پشتیبانی می کند.
اِستُکهُلم پایتخت کشور سوئد و بزرگ‌ترین شهر این کشور و پرجمعیت‌ترین شهر در سرزمین‌های نوردیک است. جمعیت این شهر ۹۰۹٬۹۷۶ نفر است که با حومهٔ آن حدود ۱٬۳۷۲٬۵۶۵ نفر است. شهر استکهلم در شهرستان استکهلم (به سوئدی: Stockholms län) قرار دارد.
مکان استکهلم برای نخستین بار در حماسه‌های اسکاندیناوی به نام "آگنافیت" ذکر شده‌است و نام آن در کتاب شعر هیمس‌کرینگلا اسنوری استورلوسون به آگنی شاه ربط داده شده‌است.
این شهر به همراه حومه ۲٬۰۲۵٬۷۵۱ نفر جمعیت دارد. بخشی از محدودهٔ شهری استکهلم در اوپلاند و بخشی دیگر در سودرمان‌لاند قرار گرفته‌است. استکهلم در تاریخ ۳۱ دسامبر ۲۰۰۶، ۷۸۲٫۸۸۵ نفر جمعیت داشت. جمعیت محدودهٔ کلان‌شهری استکهلم ۱٬۴ میلیون نفر است. مساحت شهر ۱۸۸ کیلومتر مربع است. شهر بر روی چهارده جزیره که با پل پیوند دارند بنا شده‌است و این شهر و پیرامونش ۲۴٫۰۰۰ جزیره دارد. به خاطر آب‌راه‌های زیاد موجود در استکهلم، آن را «ونیز شمال» نیز نامیده‌اند. طول روز در استکهلم در اوایل تابستان بیش از ۱۸ ساعت و در اواخر پاییز در حدود ۶ ساعت است. این شهر به خاطر استفاده از وسایل نقلیه پاک و ترغیب مردم به استفاده از دوچرخه و حرکت به سمت حذف کربن از محیط شهری و البته به‌کارگیری از فناوری‌های پاک که سبب پایین آمدن میزان تولید آلاینده‌های زیست‌محیطی می‌شد به عنوان "پایتخت سبز اروپا" در سال ۲۰۱۰ میلادی انتخاب شد.
بر اساس آمار ۲۲٪ جمعیت کلی کشور سوئد در استکهلم زندگی می‌کنند که ۲۹٪ تولید ناخالص ملی این کشور را شامل می‌شود. در دسامبر سال ۲۰۱۲ میلادی شمار ۲۰۱٬۸۲۱ خارجی در ین شهر زندگی می‌کنند که بیشترین شمار آن مربوط به اتباع فنلاندی (۱۷٬۵۷۹) و عراقی (۱۶٬۳۷۴) هستند. بیشترین زبان مورد تکلم در این شهر سوئدی، فنلاندی، عربی، کردی، ترکی، فارسی و بوسنیایی است.
این شهر با حومه شامل ۲۶ منطقه (شهرداری) است که مناطق استکهلم با جمعیت ۸۴۶٬۹۲۸ نفر پرجمعیت‌ترین منطقه این شهر است که پس از آن بوتشیرکا (۵۴٬۲۸۰) که در جنوب غربی استکهلم واقع شده‌است و "دانده‌رید" با جمعیت ۲۵٬۸۳۰ دومین و سومین مناطق پرجمعیت این شهر هستند.
مقر دولت و پارلمان سوئد و کاخ سلطنتی پادشاه سوئد، کارل گوستاف شانزدهم در استکهلم قرار گرفته‌اند. استکهلم همچنان یکی از پررشدترین پایتخت‌های اروپا است.
قریب به ۸۵٪ از ساکنان استکهلم در صنایع خدماتی و مشاغل بانکی فعال هستند. این شغل‌ها شامل شرکت‌های فناوری مانند آی‌بی‌ام، اریکسون و الکترولوکس و در مشاغل بانکی همانند شرکت خدمات ملی نوردیا، سوئدبانک، هندلسبانکن و شرکت خدمات مای اس‌ئی‌بی شاغل هستند. نبود نیروگاه‌های با سوخت فسیلی در این شهر سبب شده‌است که استکهلم پاک‌ترین کلان‌شهر جهان نام بگیرد. همچنین وجود شرکت‌های سهامی خاص همانند شرکت خدمات مالی اسکاندیا و شرکت بیمهٔ فولکسام (بزرگ‌ترین شرکت بیمه در کشور سوئد) در این شهر هم سبب درآمدزایی و هم اشتغال‌زایی بیشتر در این شهر‍ شده‌است.یکی دیگر از موارد درآمدزای استکهلم، شرکت چندملیتی تولید پوشاک و لوازم آرایشی اچ اند ام است. گردشگری نیز یکی دیگر از بخش‌های مهم و اثرگذار در اقتصاد شهر است، به‌طوری که این شهر دهمین شهر پربازدید در قاره اروپا است.
متروی استکهلم در سال ۱۹۳۳ تأسیس شده و هم‌اکنون دارای ۷ خط و ۱۰۰ ایستگاه می‌باشد.
آموزش دانشگاهی به صورت نوین در این شهر به قرن هجدهم میلادی بازمی‌گردد که در این سده در این شهر به صورت آکادمیک در دانشگاه رشتهٔ پزشکی آموزش داده می‌شد. از دیگر پژوهش‌های آغازین در این شهر می‌توان به ساخت رصد خانه استکهلم در همین سده اشاره کرد. مؤسسه سلطنتی فناوری در سده نوزدهم با نام کوتاه شده "KTH" یا با آوا نوشت سوئدی (Kungliga Tekniska högskolan) در استکهلم ساخته شد که در این مکان آموزشی که امروزه یکی از مکان‌های آموزشی برتر جهان است رشته‌های همچون زیست‌فناوری، مهندسی برق، علوم رایانه، فناوری اطلاعات و ارتباطات، مهندسی شیمی و دیگر رشته‌ها تدریس می‌شود. از دیگر دانشگاه‌های این شهر می‌توان به دانشگاه استکهلم (دارنده چهار نشان در جایزه نوبل شیمی و دو نشان در جایزه نوبل ادبیات) دانشکده اقتصاد استکهلم، کالج سلطنتی موسیقی استکهلم و انستیتو پزشکی کارولینسکا که در رشته‌های پزشکی و فیزیولوژی جایزه نوبل را اهدا می‌کند.
استکهلم دارای ادیبان زیادی می‌باشد که از معروف‌ترین آن‌ها می‌توان به کارل میکل بلمان شاعر کتاب مانان، اگوست استریندبرگ نویسندهٔ اثر معروف اتاق سرخ و متاهل، یلمار سودربری، ایویند یانسون و اورت توب اشاره کرد.
محبوب‌ترین ورزش‌ها در شهر استکهلم، فوتبال و هاکی روی یخ هستند. پرطرفدارترین تیم‌های فوتبال در این شهر باشگاه فوتبال ای‌آی‌کی و دیور گاردن هستند. در هاکی روی یخ نیز باشگاه آی‌ای‌کی محبوب‌ترین باشگاه این شهر است. استکهلم تاکنون یک‌بار در سال ۱۹۱۲ میزبان بازی‌های المپیک تابستانی بوده‌است. همچنین این شهر در سال ۱۹۵۶ میزبان بازی‌های سوارکاری المپیک تابستانی بوده‌است. دیگر میزبانی‌های مهم این شهر میزبانی در المپیک کشورهای نوردیک در سال ۱۹۰۱ بوده‌است.
بر اثر انفجار بمبی در مسجد مکه حیدرآباد ۱۲ نفر کشته و دستکم ۵۰ تن مجروح شدند.
محمد البرادعی مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تأکید کرد: اعمال زور و تحریم علیه ایران برای توقف برنامه هسته‌ای کارساز نیست و باید این مسئله را از طریق گفت‌وگو حل کرد. ایرنا
منوچهر متکی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران روز پنج‌شنبه در اسلام‌آباد گفت: گفت و گو بین سفرای ایران و آمریکا در مورد امنیت عراق در روز ۲۸ مه (۷ خرداد) در عراق برگزار خواهد شد . ایرنا
پل ولفویتز، بعد از هفته‌ها فشار، مجبور به استعفا شد.
روزنامه شرق که هشت ماه پیش از سوی هیأت نظارت بر مطبوعات توقیف شده بود، انتشار مجدد خود را از روز دوشنبه ۲۴ اردیبهشت از سرگرفت. بی‌بی‌سی
مهدی بوترابی مدیرعامل پرشین بلاگ، به حکم دادستانی تهران، دستگیر شد. پرشین بلاگ اولین شرکت سرویس‌دهنده به وبلاگهای فارسی است که در سال ۱۳۸۱ توسط ۳ دانشجو تأسیس و خدمات آن با استقبال وسیع ایرانیان روبرو شد. هم‌اکنون بیش از ۲۷۰ هزار وبلاگ فارسی از سرویسهای رایگان پرشین بلاگ استفاده می‌کنند. سه مؤسس این شرکت در سال ۱۳۸۳ به تدریج از این شرکت خارج شدند و از آن زمان مهدی بوترابی، با داشتن بیشترین سهام این شرکت، ریاست آن را عهده‌دار شد.دویچه وله
نیکلا سارکوزی با کسب ۵۳٪ آرا در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری فرانسه، به عنوان ششمین رییس‌جمهور جمهوری پنجم فرانسه شناخته شد.
یک هواپیمای بویینگ ۷۳۷ شرکت «کنیا ایرویز» با بیش از ۱۰۰ سرنشین در جنوب کامرون سقوط کرد.
بیستمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران با حضور محمود احمدی‌نژاد رییس‌جمهور جمهوری اسلامی ایران در محل مصلی تهران افتتاح شد.
فرانسوا بایرو، نفر سوم دور اول انتخابات ریاست جمهوری فرانسه، اعلام کرد که از هیچ‌کدام از نامزدهای چپ و راست دور دوم انتخابات حمایت نمی‌کند.
بوریس یلتسین، رئیس‌جمهور پیشین روسیه درگذشت. بی‌بی‌سی
در پی برگزاری دور اول انتخابات ریاست جمهوری در فرانسه، نیکولا سارکوزی و سگولن رویال به دور دوم راه یافتند. بی‌بی‌سی
گوگل داکس (به انگلیسی: Google Docs ) یک پردازشگر واژه استکه به عنوان بخشی از یک مجموعه نرم‌افزاری رایگان و متنی بر وب ارائه شده توسط شرکت گوگل در سرویس گوگل درایو خود است. این سرویس همچنین به ترتیب شامل گوگل شیت و گوگل اسلایدز ، صفحه گسترده و برنامه ارائه می‌شود. گوگل داکس به عنوان یک برنامه وب، برنامه تلفن همراه برای اندروید، آی‌او‌اس، ویندوز، بلک‌بری و به عنوان یک برنامه دسکتاپ در کروم اواس گوگل در دسترس است. این برنامه با فرمت های پرونده مایکروسافت آفیس سازگار است. این نرم‌افزار به کاربران اجازه می‌دهد تا ضمن همکاری با سایر کاربران در زمان واقعی، فایل‌ها را به‌صورت آنلاین ایجاد و ویرایش کنند. ویرایش‌ها توسط کاربر با سابقه ویرایش، تغییراتی را ردیابی می کنند. موقعیت ویرایشگر با یک رنگ و نشانگر خاص ویرایشگر برجسته می‌شود. سیستم مجوزها کارهایی را که کاربران می‌توانند انجام دهند، تنظیم می‌کند. بروزرسانی‌ها با استفاده از یادگیری ماشین از جمله «کاوش»، ارائه نتایج جستجو بر اساس محتویات یک سند و «موارد اقدام»، ویژگی‌هایی را معرفی کرده‌اند که به کاربران امکان می‌دهد وظایف خود را به کاربران دیگر اختصاص دهند.
برخلاف مایکروسافت آفیس، لازم نیست به خاطر نگرانی بابت از دست رفتن تغییرات ایجاد شده، به صورت پیاپی فایل را ذخیره کنید. از آنجایی که گوگل داکس بعد از ایجاد هر فایل آن را به صورت خودکار در گوگل درایو ذخیره کرده و همچنین بعد از اعمال هر تغییر، سریعاً نسخه جدید را جایگزین نسخه قبلی می‌کند، دکمه‌ای تحت عنوان “Save” به منظور ذخیره‌سازی دستی درونش وجود ندارد.
پشته‌های قراردادی (Protocol Stacks) قراردادهای ارتباطی (که بیشتر به پروتکل ارتباطی معروف‌اند) هستند که در شبکه‌های رایانه‌ای برای ارتباط‌گیری بین دو یا چند کامپیوتر سامان‌یافته استفاده می‌گردد. در هر شبکه مجموعه‌ای از پروتکل‌ها به کار گرفته می‌شود. به مجموعه پروتکل‌هائی که در یک شبکه به‌کار می‌رود پشتهٔ قرارداد می‌گویند. برخی از رایج‌ترین پروتکل‌ها عبارت‌اند از:
برای دیدن فهرست کامل تر به صفحه پروتکل‌های شبکه مراجعه نمایید و برای دیدن فهرست استانداردهای شبکه‌های رایانه‌ای به صفحه آی.ای.ای.ای ۸۰۲ (IEEE 802) مراجعه کنید.
هم‌بندی یا توپولوژی شبکه یک آرایش از المان‌های مختلف از شبکه رایانه‌ای (نظیر گره، پیوند و …) است. اساساً ساختار توپولوژیکی از شبکه، که ممکن است از لحاظ فیزیکی یا منطقی به تصویر کشیده شود.
هم‌بندی یک شبکه بر اساس چیدمان سیستم‌ها نیست بلکه بسته به تنوع کابل‌کشی می‌باشد.
توپولوژی خطی (bus): در این نوع توپولوژی سیستم‌ها به یک سیم ارتباطی قوی به نام کواکسیال مرتبط هستند و کانکتور و ترمیناتورهای متصل به پیام‌ها را منتقل می‌کنند. یکی از پرکاربردترین توپولوژی‌ها می‌باشد از مزایای آن می‌توان به پیکربندی اشاره کرد. در این نوع هم‌بندی سیستم‌ها از ارسال broadcast استفاده می‌کنند همانند اترنت و کابل آن که بسته را پخش و توسط آدرس mac و ip بسته برای آن سیستم باز می‌شود. از معایب هزینه زیاد سیم‌کشی و امنیت کمتر نسبت به نوع‌های دیگر می‌باشد.
توپولوژی حلقوی: سیستم‌ها به صورت یک حلقه می‌باشد و این نوع سیستم از نوع token ring می‌باشند یعنی بسته به صورت حلقه‌ای چرخش و با توجه به token آن بسته به سیستم مقصدش می رسد. مزایای آن سیم‌کشی کم و هزینه کم و معایب آن این است که اگر در یک رابط مشکل ایجاد شود در کل سیستم مشکل ایجاد می‌شود.
توپولوژی ستاره‌ای: به صورتی است که در میان دو سیستم متصل یک سیستم سروری که مبادله آن به دیگر سیستم توسط token ring کمک می‌کند. حداقل سیستم استفاده شده در این نوع توپولوژی 3 عدد می‌باشد و از مزایای آن امنیت نسبی خوب و معایب سختی در عیب‌یابی هنگام بروز مشکل است.
توپولوژی درختی: همانند درخت می‌باشد و مانند شبکه ستاره‌ای اما حداقل باید از چهار سیستم باشد که از سیستم سرور فرمان می گیرد . این نوع سیستم بیشتر در مکان‌های توزیع اطلاعات مانند شرکت‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد و مسیر رسیدن بسته به مقصد طی یک چرخش می‌باشد همانند توپولوژی حلقوی اما از لحاظ امنیتی مناسب و از لحاظ سیم‌کشی مطلوب می‌باشد.
توپولوژی تکامل یافته: این نوع هم‌بندی مانند یک چندضلعی می‌باشد که به تمام راس‌هایش متصل است و اطلاعات بدون گذر از گذرگاهی و به طوری مستقیم به مقصد می‌رسد. این نوع توپولوژی با کوتاه کردن مسیر ارتباطی مناسب‌تر است اما سیم‌کشی هزینه گزافی دارد. این نوع توپولوژی بر خلاف بیشتر توپولوژی‌ها از روترها استفاده می‌کنند که امنیت را بالا می‌برد و از نوع پخش داده Unicast بهره می‌برد که از لحاظ امنیتی بسیار مطلوب می‌باشد.
توپولوژی تکامل نیافته: این نوع هم‌بندی که از توپولوژی تکامل یافته سرچشمه گرفته‌است به سیستم‌های متعدد و مختلفی ارتباط دارد و نظم و قانون خاصی در ارتباط با سیستم‌ها ندارد این نوع سیستم خودجوش به وجود می‌آیند و قصد خاصی در وجود آوردن آن‌ها نمی‌باشد مثلاً وصل کردن دو کامپیوتر به یک دیگر در یک دانشگاه که ارتباط با بقیهٔ سیستم‌ها ندارد.
توپولوژی ترکیبی (hybrid): این نوع توپولوژی متشکل از چندین نوع هم‌بندی در نوع خود می‌باشد. هم‌بندی شبکه‌های امروزی براساس این نوع هم‌بندی تشکیل می‌شود و به از سرور اصلی فرمان می‌گیرند.
لوبیا روغنی یا سویا یکی از بقولات است. نیام و دانه آن (لوبیا) غذای میلیون‌ها نفر را فراهم می‌کنند و در تهیه مواد شیمیایی نقش عمده دارند. سویا احتمالاً حاصل اهلی‌سازی گیاهی وحشی در شرق آسیا است. روغن استخراج شده از دانه‌های سویا یکی از مهم‌ترین انواع روغنها است. این روغن حاوی اسید لینولئیک بسیار بالایی است و به همین دلیل از آن نمی‌توان برای تهیه روغن سرخ کردنی استفاده کرد.
دانه سویا از لحاظ اسید آمینه متیونین نسبت به کنجد فقیر است اما از لحاظ اسید آمینه لیزین در سطح بالایی قرار دارد سویا بیش از سایر دانه‌ها به پروتئین حیوانی شباهت دارد. روغن سویا ۴۹ درصد لینولئیک اسید و ۲۵ درصد اسیداولئیک دارد.
میزان پروتئین دانه سویا بسیار بیشتر از سایر دانه‌های روغنی است. ارقام زیر نشان دهنده تفاوت عمده سویا با سایر دانه‌های روغنی به لحاظ میزان روغن و پروتئین است.
میزان پروتئین سویا۳۰–۵۰ درصد، کلزا۱۸–۲۵ درصد، آفتابگردان ۱۵–۲۵ درصد، گلرنگ ۱۵–۲۵ درصد، کنجد ۱۹–۲۵ درصد، بادام زمینی ۲۵–۳۵ درصد می‌باشد
میزان روغن در سویا۱۸–۲۵ درصد، کلزا۴۰–۵۰ درصد، آفتابگردان۲۵–۵۰ درصد، گلرنگ۴۰–۵۰ درصد، کنجد۲۵–۴۵ درصد، بادام زمینی۴۵–۶۵ درصد می‌باشد.
مقدار پروتئین سویا دو برابر سایر دانه‌های روغنی است اما درصد روغن آن از سایر دانه‌های روغنی رایج کمتر است. وجود پروتئین زیاد سبب شده‌است که کنجاله روغن کشیده شده آن برای تغذیه انسان بسیار مناسب باشد.ملازاده، مرتضی. مرجع جامع گیاهان زراعی جلد دوم (گیاهان صنعتی). انتشارات آموزش و ترویج کشاورزی
آرد سویا آردی است حاوی پروتئین و کمی کربوهیدرات، که از آسیاب کردن دانه خشک سویا به دست می‌آید.
مواد مغذی موجود در یک فنجان ۸۸ گرم آرد سویا بدون چربی:
کالری ۲۰ - کربوهیدرات ۳۴ گرم - پروتئین ۴۱ گرم - کلسیم ۲۱۲ میلی‌گرم - چربی ۱ گرم - اشباع ۰ - فسفر ۵۹۳ میلی‌گرم - کلسترول ۰ میلی‌گرم - آهن ۸٫۱ میلی‌گرم - سدیم ۱۸ میلی‌گرم - تیامین ۰٫۶۱ میلی‌گرم - پتاسیم ۲۰۹۷ میلی‌گرم - ریبو فلاوین ۰٫۲۲ میلی‌گرم - الیاف غذایی ۲ گرم - نیاسین ۲٫۳ میلی‌گرم - ویتامین آ ۴ RE ویتامین ث ۰ میلی‌گرم
پروتئین بافت دار سویا یا پروتئین بافت دار گیاهی (TVP) یکی از محصولات جانبی مهم سویاست که عمدتاً از دانه سویا که روغن آن طی فرایندی گرفته می‌شود، تهیه می‌شود. پروتئین بافت دار سویا، در ایران در بسیاری از اوقات، به‌طور خلاصه با عنوان‌ها «پروتئین سویا» یا «سویا» خوانده می‌شود.
شیر سویا، نوشیدنی ای شیر مانند تهیه شده از سویا
توفو، فراورده‌ای نرم، سپید رنگ و پنیر مانند که از سویا به دست می‌آید.
لوبیا روغنی با نام علمی Glycine max گیاهی است از تیره نخود (لگومینوز) که به صورت بوته‌ای استوار و با شاخ بر گ زیاد رشد می‌کند. ریشه سویا مستقیم و با انشعاب زیاد است. اما در شرایط ایران ریشه در عمق ۳۰ سانتی‌متر خاک پراکنده‌است.
روی ریشه سویا نوعی باکتری همزیست بنام Rhizobium japonicum مشاهده می‌شود. باکتری‌های ریزوبیوم، کربوهیدرات‌ها و سایر مواد غذایی را از آوند آبکشی گرفته و انرژی دریافتی را صرف تبدیل نیتروژن هوا به یون آمونیوم و در نهایت اسیدهای آمینه می‌کند.
مقداری از نیتروژن تولید شده که مازاد مصرف باکتری است در اختیار گیاه قرار می‌گیرد و مقداری نیتروژن هم از تجزیه بافت گره‌های مرده (قطع در اثر پیری و رشد ثانویه ریشه) آزاد گردیده و در اختیار گیاه قرار می‌گیرد.
عمق ریشه سویا در مرحله گلدهی ۲ برابر ارتفاع ساقه است ولی وزن خشک ریشه کمتر از اندام‌های هوایی است. رشد ریشه تا زمان تشکیل دانه ادامه پیدا می‌کند و سپس قبل از ورود دانه به مرحله رسیدگی فیزیولوژیک متوقف می‌شود.
باکتری ریزوبیوم ژاپونیکوم به صورت طبیعی در خاک‌های ایران وجود ندارد و باید باکتری‌ها همراه بذر به خاک اضافه شود. برگ‌های سویا در هنگام رسیدگی معمولاً ریزش می‌کنند که این یک صفت مطلوب برای برداشت است.
سویا دارای دو فرم رشد محدود و نامحدود است. در گیاهان با فرم محدود گل‌ها در ابتدای گره‌های فوقانی به ظهور رسیده و به طرف پایین ادامه می‌یابد. در ارقام رشد نامحدود گل دهی در گره‌های پایینی آغاز گردیده و به طرف بالا پیش می‌رود.
در سویا اشکال رشد نامحدود بزرگ‌ترین بر گ‌ها در وسط بوته قرار دارند و در بخش‌های بالایی و پایینی بوته از سطح برگ‌ها و طول دمبرگ کاسته می‌شود. در ارقام رشد محدود برگ‌ها ی قسمت انتهایی بوته دارای سطح برگ کمتر و دمبرگ کوتاهتر می‌باشند، ولی نزدیک شدن به طرف پایین بوته، سطح بر گها و طول دمبر گ افزایش می‌یابد.
در ارقام سویا دارای رشد محدود دانه‌هایی که در قسمت پایین بوته تولید می‌شوند نسبت به دانه‌هایی که در قسمت بالای بوته تولید می‌شوند کوچکتر هستند.
آرایش بر گ‌ها در بوته می‌تواند عملکرد را تحت تأثیر قرار دهد و ارقام دارای برگ‌های عمودی نسبت به ارقام دارای بر گهای ا فتاده کارایی بالاتری از نظر فتوسنتزی دارد.
در سویا هر چه فاصله غلاف بندی از سطح خاک بیشتر باشد، به همان اندازه برداشت مکانیزه راحت‌تر خواهد بود و غلاف به جای مانده بر روی بوته در حداقل خواهد بود.
فاصله اولین غلاف‌های بوته از سطح خاک غالباً تابع ژنوتیپ و تراکم بوته است و در تراکم بالا غلاف در سطح بالاتری از سطح خاک تشکیل می‌شود.
در سویا تعداد ساقه‌های فرعی در ارقام دیر رس زیاد بوده و بلعکس، در ارقام زودرس تعداد آن‌ها کمتر است. با افزایش ساقه‌های فرعی در بوته، عملکرد دانه نیز افزایش خواهد یافت. از طرف دیگر بین رسیدگی محصول و ارتفاع بوته همبستگی مثبت وجود دارد به‌طوری‌که ارقام پاکوتاه زودرس و ارقام پابلند دیر رس تر می‌باشند.
گرده افشانی در لوبیا روغنی خودگشنی است و میزان دگرگشنی وابسته به فعالیت حشرات از ۱٪ تجاوز نمی‌کند. وزن هزار دانه سویا ۶۰ تا ۲۰۰ گرم و با میانگین ۱۵۰ گرم است (بذر ارقام مختلف سویا اندازه‌های متفاوتی دارند مثلاً بذر کلارک درشت و رقم هیل ریز است) و روغن در پروتئین در لپه‌ها ذخیره می‌شود.
فعالیت‌های به نژادی سویا منجر به تولید ارقام متفاوتی از نظر طول دوره رشد شده‌است که سبب شده آن را در عرض‌های جغرافیایی متفاوت و ارتفاع مختلف از سطح دریا کاشت.
با این که سویا گیاهی روز کوتاه است اما بسیاری از ارقام دیگر به طول روز حساسیت ندارند. لوبیا روغنی بر حسب طول روز و در نتیجه زودرسی به ۱۳ گروه شامل ۰۰۰٬۰۰٬۰،I,II,III,IV, V،VI,VII,VIII, IX و X قرار دارند. ارقام ۰۰۰ و ۰۰ کانولا بی‌تفاوت به طول روز و بسیار زودرس و گروه X بسیار حساس به طول روز و دیر رس است. گروه‌های V تا VIII در تیپ رشد محدود قرار دارند و گروه‌های ۰۰ تا IV رشد نامحدود هستند. در ارقام رشد نامحدود تعداد شاخه‌های جانبی زیاد بوده و یکنواختی رسیدگی کمتری از انواع رشد محدود دارند.
به جز طول روز، شدت نور نیز نقش زیادی در رشد و عملکرد سویا دارد به‌طوری‌که آزمایش‌ها انجام گرفته نشان می‌دهد که وجود سایه و کمی شدت نور سبب کاهش عملکرد سویا تا ۴۰ درصد می‌شود.
ارقام کلارک ۶۳، ویلیامز و استیل در گروه رشد نامحدود قرار دارند. در ایران بیشتر از ارقام گروه II مانند هارکو و استیل به عنوان زودرس و ارقام گروه III مانند ویلیامز، کلارک ۶۳ و هابیت به عنوان میان رس و ارقام گروه V مانند لی و هیل به عنوان دیر رس استفاده می‌شود. سویاهای دیر رس حساس‌ترین گیاهان زراعی به طول روز هستند.
لوبیا روغنی گیاهی گرمادوست است این گیاه درجه حرارت‌های بالا را حتی بیش از ذرت تحمل می‌کند البته این بدین معنا نیست که در درجه حرارت‌های زیاد عملکرد خوبی خواهد داشت زیرا بسیاری از غلاف‌ها در درجه حرارت‌های زیاد ریزش می‌کنند اما بوته زنده می‌ماند و در اثر درجه حرارت‌های بسیار زیاد از بین نمی‌رود هر چند عملکرد مطلوبی هم تولید نمی‌کند. حداقل دما برای رشد لوبیا روغنی ۱۰ درجه سانتی گراد و دمای ۲- دمای کشنده آن است. دمای بالاتر از ۳۵ درجه در طول دوره رشد برای آن مناسب نیست و بذرهای که در درجه حرارت‌های بالا تولید می‌شوند کیفیت مطلوبی ندارند.
سویا حساس به خشکی است و بذر آن در مرحله سبز شدن حساس به آب ایستادگی می‌باشدالبته سویا حساسیتی به رطوبت نسبی هوا (خشکی هوا) ندارد.
لوبیا روغنی سرمای خفیف را در مرحله گیاهچه و مرحله رسیدگی دانه (کمی بیش از ذرت) تحمل می‌کند.
کشت دیم لوبیا روغنی در مناطق با بارندگی سالانه ۱۰۰۰ میلی‌متر امکان‌پذیر است (مانند شمال ایران). این گیاه به باد مقاوم است. سویا به عنصر بر و شوری خاک بسیار حساس است.
در غلظت بالای CO2 تثبیت ازت هم افزایش می‌یابد. به صورت معمول غلظت CO2 جو ppm320 می‌باشد اما پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که این غلظت تا سال ۲۰۵۰ به ppm600 افزایش یابد. آزمایش‌ها انجام گرفته نشان می‌دهد که در غلظت ppm600 CO2 در سویا ۵۰درصد افزایش عملکرد دیده می‌شود و این افزایش عملکرد بیشتر در نتیجه افزایش تعداد غلاف در بوته است و اثر زیادی بر روی اندازه دانه‌ها ندارد. از طرف دیگر بذرهایی که والد آن‌ها شرایط غلظت بالای CO2 رشد کرده بود نسبت به بذرهای معمولی ریشه چه قوی تری تولید می‌کردند.
عوامل مؤثر بر تثبیت ازت در سویا
۱-دما:سویا به عنوان یک گیاه گرمسیری برای فعالیت باکتری همزیست به دمای بین ۲۵ تا ۳۰ درجه سانتی گراد نیاز دارد. وقتی دمای خاک به کمتر از این حد کاهش یابد، تشکیل گره در سویا کاهش می‌یابد و در دمای ۱۰ درجه سانتی گراد تشکیل گره مختل می‌شود.
۵-اسیدیته پایین: اسیدیته معمولاً گره زایی کاهش می‌دهد و اسیدیته کمتر از ۶ سبب کاهش گره بندی فعالیت ریزویبوم می‌شود. در صورتی‌که اسیدیته خاک مورد کشت ما کمتر از این میزان باشد می باست با دادن آهک اسیدیته خاک را بالا برد تا مناسب فعالیت باکتری شود و هم از سمیت ناشی از آلومینیوم و منگنز در خاک‌های اسیدی جلوگیری کرد.
۶-افزایش CO2: تحقیقات نشان داده با افزایش CO2 تثبیت ازت هم افزایش می‌یابد. علت اینکه افزایش CO2 باعث افزایش فتوسنتز می‌شود این است قند بیشتری در اختیار باکتری قرار می‌گیرد. باکتری‌هایی که بر روی گیاه قرار دارند در عوض ترکیبات مورد نیازشان را از گیاه می‌گیرند
لوبیای سویای بکر تقریباً خوراکی بی‌خطری می‌باشد و می‌توان در رژیم غذایی بزرگسالان، کودکان یا حتی نوزادان استفاده نمود. با این حال
آلرژی به سویا معمول بوده و اگر شما یا سایر اعضای خانوادتان به سویا حساسیت دارید، نمی‌بایست آن را مصرف کنید. نشانه‌های حساسیت به سویا متفاوت بوده و می‌تواند شامل آب ریزش بینی، التهاب دستگاه گوارش یا افت فشار ناگهانی شود.
سویا خطر خون‌ریزی را افزایش می‌دهد و در افرادی که داروهای رقیق‌کننده خون مصرف می‌کنند، یا اختلالات خون‌ریزی دارند می‌بایست با احتیاط و کم مصرف شود.
سویا ممکن است سطح قندخون را پایین بیاورد پس افراد دیابتی یا کسانیکه قندخون پایینی دارند باید با احتیاط آن را مصرف کنند.
افرادی که دچار کم خونی، فیبروز کیستیک یا اختلالات تیروئید، معده، روده، سیستم ایمنی و قلبی دارند، باید با احتیاط مصرف شود.
افراد مبتلا به نقرس بهتر است مصرف سویا را کم و محدود نمایند.
تفاله سویا یا سویای فرآوری شده که پسماند کارخانه‌های روغن کشی است دارای آلودگی مواد شیمیایی می‌باشد و مصرف آن برای مبتلایان به بیماری‌های قلبی خطرناک است و باید از مصرف آن خودداری کرد.
بیضه، خایه، تخم، خاگ،واژه مصوب فرهنگستان دنبلان یا تِستیکول (به فرانسوی: Testicule) غده‌ای جنسی و بخشی از اندام جنسی است که در همهٔ پستانداران نر وجود دارد (معمولا زیر پنیس) و همانند اندام هومولوگ خود یعنی تخمدان (در ماده‌ها) دارای دو وظیفه یعنی ساخت و تولید اسپرم (گامت نر) و ترشح هورمون‌های درون‌ریز (اندوکرین) به ویژه تستوسترون است. این اندام دارای لوله‌های پیچ‌خوردهٔ فراوانی است که لولهٔ اسپرم‌ساز نام دارند و اسپرم‌سازی درون این لوله‌ها انجام می‌شود. سپس اسپرم‌های تولیدشده به لولهٔ دیگری در پشت بیضه که اپیدیدیم نام دارند منتقل و در آنجا ذخیره می‌شوند. اپیدیدیم به صورت هلالی و در پشت بیضه‌ها قرار دارد.
دو هورمون دیگر بیضه نیز به نام‌های دی هیدروتستوسترون و اندرستن دیون می‌باشد. هر دو عمل یادشده به وسیلهٔ تحریک و کنترل هیپوفیز پیشین صورت می‌پذیرد. هورمون لوتئینه‌کننده (LH) باعث تولید تستوسترون شده و هورمون محرکه فولیکولی (FSH) برای ساخت اسپرم (اسپرماتوجنز) لازم است. زمانی که در آزمایش‌های هورمونی مقدار LH و FsH بالاتر از نرمال باشد به معنی نارسایی بیضه می‌باشد که در غالب موارد قابل‌درمان نیست.
نرها دو بیضه با اندازه همانند دارند که در داخل کیسه بیضه (اسکرتوم) قرار دارند که امتداد دیواره شکمی است. نامتقارنی کیسه بیضه، که در آن یک بیضه بیشتر از آن دیگری به پایین امتداد می‌یابد، شایع است. این به دلیل تفاوت در آناتومی عروق است. برای ۸۵٪ از مردان، بیضه راست پایین‌تر از آن یکی چپی به پایین‌تر آویزان است.
بیضه واژه‌ای عربی است، خایه واژه‌ای از ریشهٔ ایرانی است و هر دو کلاً به معنی تخم است. خایه از پارسی میانه خایَگ است که از ریشهٔ پیش-ایرانی- هندی -āwja-(ka)* به معنای «تخم ماکیان» یا «خایهٔ آدمی» است (هم‌ریشه با هیک در کردی ؛ هاک در زازاکی خا در کردی کلهری، لکی و لری ؛ هَیک در بلوچی؛ آیْک در آسی ؛ آئیم در اوستایی ؛ خوته به معنای خایهٔ آدمی یا هَگَیْ در پشتو به معنای تخم ماکیان). همین ریشه در پیش-هندو-اروپایی (PIE) به گونه h₂ōwyóm* (همریشه با دْزُوْ در ارمنی اِگ در انگلیسی؛ اوْوُ در ایتالیایی ؛ اُوْوُم در لاتین ؛ اُیْوُن در یونانی باستان و ییتْسو در روسی ) دیده می‌شود. واژهٔ مذکور خایه در فارسی به صورت وام‌واژه در زبان‌های پیرامونش بکارگرفته می‌شود مانند زبان‌های ترکی آذری جمهوری آذربایجان که آن را خایا و در ترکی استانبولی ترکیه آن را هایا می‌گویند.
در ترکی آذربایجانی ایران، لغت «داشاق» به کار می‌رود.
اندازه تستیکول (بیضه) انسان مانند دیگر بخش‌های بدن (مانند اندازه پنیس) در هر شخص متفاوت است، ولی اندازه بزرگی آن تأثیر کم یا هیچ بر سلامتی دارد. درازای متوسط یک بیضه نرمال بین ۴٫۵ – ۵٫۵ سانتی‌متر است و پهنای آن ۲٫۱ تا ۳٫۵ سانتی‌متر است. بیضه‌هایی که درازاشان کمتر از ۳٫۵ سانتی‌متر باشد، «کوچک» در نظر گرفته می‌شوند. به دلیل این که اسپرم در بیضه تولید می‌شود، ابعاد بیضه حدوداً ۴×۳×۲ سانتی‌متر است. در صورت داشتن بیضه کوچک، احتمال این بیشتر است که اسپرم‌سازی کمتر از حد متوسط باشد و این احتمال ناباروری را بالاتر می‌برد. گرچه بیضه‌ها با سرعت یکسان رشد می‌کنند، ولی ممکن است یکی از آن‌ها کمی بزرگتر و درازتر از دیگری رشد کند، همچنین به‌طور معمول یکی از بیضه‌ها کمی پایینتر از آن دیگری جای می‌گیرد.
اندازه کافی بیضه برای عملکرد طبیعی جنسی ضروری است. اسپرماتوژنز بسیار به اندازه بیضه‌ها بستگی دارد. اندازه نرمال بیضه سالم پس از بلوغ در این تصاویر نشان داده شده‌است (بیضی مشکی) و برای مقایسه کوچک‌ترین اندازه در محدوده نرمال بیضه نشان داده شده‌است (بیضی سفید، ۴ سانتی‌متر) اندازه‌های کمتر از این، بیضه کوچک به‌شمار می‌رود. اندازه این بیضه راست ۵×۳ و این بیضه چپ ۵٬۲×۳٬۱ که کمی بزرگ‌تر است. محدوده طبیعی طول بیضه به‌طور میانگین حدود ۴ تا ۷ سانتی‌متر است. پوست کیسه بیضه با احتیاط به قدری کشیده و نازک می‌شود که سطح بیضه‌ها را می‌توان از طریق آن مشاهده کرد و فولیکول‌های مو (دانه‌های برجسته) دیده شود و سپس اندازه گرفت یا خود معاینه کرد.
مانند پنیس، رقابت اسپرم باعث شده‌است که اندازه تستیکول‌های انسان از طریق گزینش جنسی فرگشت کند. این بدان معنی است که بیضه‌های بزرگ نمونه ای از سازگاری انتخاب شده از نظر جنسی اند یعنی انتخاب جنسی زنان و مادرسالاری در طول تاریخ انسان باعث سازگار شدن مردان با تستیکول‌ها و پنیس‌های بزرگ‌تر و به دست آوردن این چنین بیضه‌ها و آلتی شده‌است. بیضه‌های انسان در همسنجی با دیگر جانوران مانند گوریل‌ها و شامپانزه‌ها (برخلاف اندازه آلت) اندازه متوسطی دارند. بیضه‌های بزرگ به دلیل توانایی آن‌ها در تولید انزال (منی) بزرگتر در رقابت اسپرم مفید هستند. پژوهش‌ها نشان داده‌است که میان شمار اسپرم بیرون ریخته شده و اندازه بیضه‌ها همبستگی و ارتباط مثبت وجود دارد. همچنین نشان داده شده‌است که بیضه‌های بزرگ‌تر کیفیت اسپرم بالاتر را پیش‌گویی می‌کنند، از جمله تعداد بیشتر اسپرم متحرک و تحرک بالاتر اسپرم.
دمای بیضه‌ها در حدود ۳ درجه از دمای عمومی بدن (۳۷) پایین‌تر است. در روی کیسهٔ بیضه‌ها ماهیچه‌های صاف قرار دارند که به صورت غیرارادی عمل می‌کنند و هنگامی که دمای بیضه‌ها از حد معمول پایین‌تر برود، منقبض می‌شوند و باعث می‌شوند تا بیضه‌ها به زیر شکم نزدیک شوند و گرم‌تر شوند. وقتی هم که دمای بیضه‌ها از حد معمول بالاتر برود، این ماهیچه‌ها منبسط می‌شوند و بیضه‌ها از شکم فاصله می‌گیرند تا خنک‌تر شوند و شرایط برای اسپرم‌سازی مهیا شود.
بیضه بخش عمده‌ای از هورمون‌های جنسی مردانه مانند تستوسترون را نیز ترشح می‌کند.
هر بیضه حاوی لوله‌های سمینیفر است که اسپرم می‌سازند. اسپرم در اپیدیدیم (یک لولهٔ پیچ‌درپیچ که پشت هر بیضه قرار دارد)، نگهداری می‌شود. یک لوله دیگر به نام وازدفران، هر اپیدیدیم را به یک مجرای انزالی وصل می‌کند که این مجرا خود به پیشابراه وصل می‌شود.
سه غده (یک جفت غدهٔ ساخت منی و غدهٔ پروستات)، مایعاتی را ترشح می‌کنند که وظیفهٔ انتقال و تغذیهٔ اسپرم را بر عهده دارند؛ این ترشحات همراه اسپرم، مایعی به نام مایع منی را تشکیل می‌دهند. در طول فعالیت جنسی، بافت نعوظی آلت تناسلی، پُرخون شده، آلت تناسلی را دراز و سفت می‌کند. در هنگام ارگاسم، انقباضات عضلانی مایع منی را از طریق وازدفران به طرف پیشابراه و خارج از آلت تناسلی می‌رانند.
برنج یکی از مهم‌ترین غلات و اقلام غذایی جهان است. نیمی از جمعیت جهان، به برنج به‌عنوان یک غذای اصلی وابسته هستند. هم‌اکنون رقم‌های مختلف برنج در جهان وجود دارد، اما این‌ها در دو گونه زیستی کلی جای می‌گیرند.«برنج ابتدا حدود نه هزار سال قبل در چین کشت شد»، بی‌بی‌سی فارسی گونه‌های اصلی برنج، شامل برنج آسیایی و برنج آفریقایی هستند. گونه‌های برنج وحشی نیز عموماً در سردههای "Zizania" و "Porteresia"، طبقه‌بندی شده‌اند. برنج، پس از نیشکر و ذرت، سومین محصول کشاورزی از نظر میزان تولید در جهان است.
در فارسی، "برنج پخته" اگر با حبوبات و سبزیجات و مخلفات آمیخته شده باشد پلو نامیده می‌شود؛ ولی اگر به صورت تنها یا در کنار خورشِت یا کباب یا گوشت به کار رود چلو خوانده می‌شود.
شواهد پیدایشی نشان می‌دهد که برنج در ۸۰۰۰–۱۳۰۰۰ سال پیش در دره رودخانه پرل چین سرچشمه گرفته‌است. پیشتر، استادان باستان‌شناسی حدس می‌زدند که برنج در دره رودخانه یانگ‌تسه در چین اهلی شده باشد. برنج از آسیای شرقی، به مناطق جنوبی‌تر و جنوب آسیا گسترش یافت. برنج توسط استعمارگران اروپایی از آسیای غربی به اروپا و قاره آمریکا معرفی شد.
در سال ۲۰۱۸ میلادی تولید جهانی برنج، برابر ۷۸۲ میلیون تُن بوده‌است که ۵۰٪ از این میزان متعلق به چین و هند می‌باشد. سایر تولیدکنندگان اصلی اندونزی، بنگلادش و ویتنام می‌باشند.
بسیاری از کشورهای تولیدکننده برنج به دلیل ضعف جاده‌ها، فناوری‌های ضعیف نگهداری، زنجیره عرضه ناکارآمد و ضعف کشاورز برای رساندن محصول به بازار و توزیع کننده‌های جزئی، دچار ضرر و زیان‌های فراوان و تلفات در محصول برداشت شده می‌شوند. در تحقیقی توسط بانک جهانی و فائو ادعا شده‌است به‌طور متوسط هر ساله نزدیک به ۸٪ تا ۲۶٪ برنج تولید شده در کشورهای درحال توسعه به دلیل ضعف تأسیسات و مشکلات پس از برداشت از بین می‌رود. در بعضی گزارش‌ها ادعا شده این عدد بیش از ۴۰٪ است. این ازدست دادن محصول نه تنها باعث کاهش امنیت غذایی جهانی می‌شود بلکه تحقیق اشاره می‌کند که این کشاورزان در کشورهای در حال توسعه مانند چین و هند و دیگر کشورها مبلغی به ارزش ۸۹ میلیارد دلار را به دلیل ضعف حمل و نقل و مشکلات پس از برداشت از دست می‌دهند که قابل پیشگیری است.
برنج گیاهی است که دارای ارقام زودرس (طول دوره رشد ۱۳۰ تا ۱۴۵ روز)، متوسط رشد (۱۵۰ تا ۱۶۰ روز) و ارقام دیررس (۱۷۰ تا ۱۸۰ روز) می‌باشد. برای شناخت بهتر گیاه برنج به ذکر قسمت‌های مختلف آن از قبیل ریشه، ساقه، برگ و غیره می‌پردازیم.
ریشه برنج سطحی و افشان بوده و حداکثر در عمق ۲۰ تا ۲۵ سانتی‌متری خاک نفوذ می‌نماید. در این گیاه به‌غیر از ریشه‌های جنینی از محل گره‌ها نیز ریشه به‌وجود می‌آید. هر چقدر رشد برگ‌ها بیشتر باشد بر رشد ریشه‌ها هم افزوده شده و در نتیجه می‌توان گفت که با افزایش تعداد پنجه‌ها تعداد برگی بیشتر شده و در نتیجه رشد ریشه‌ها نیز زیادتر می‌گردد.
در زمان بازشدن گل‌ها و به خوشه رفتن برنج رشد ریشه حداکثر مقدار خود را دارد.
ساقه برنج بندبند و تو خالی بوده و در فواصل مختلف ساقه جداره‌های سختی قرار دارد که در آن قسمت‌ها ساقه توپر می‌باشد و گره نام دارد. فاصله بین دو گره را میان‌گره می‌نامند. بین سلول‌های ساقه فضایی بین سلولی زیادی وجود دارد که باعث می‌شود قسمتی از اکسیژن مورد نیاز ریشه از طریق منافذ تأمین شود. برگ‌های این گیاه کشیده و دارای رگبرگ‌های موازی بوده و بدون دمبرگ است و قاعده برگ پهن‌تر از سایر نقاط آن می‌باشد؛ و قسمتی از ساقه گیاه یا تمام محیط آن را احاطه کرده که آن را غلاف یا نیام می‌نامند. در قاعده برگ در طرفین غلاف دو صفحه کوچک یا بزرگ به نام گوشوارک وجود دارد. همچنین در محل اتصال غلاف به ساقه زائدهٔ کوچکی به نام زبانک وجود دارد. همچنین تعداد گره‌ها در این گیاه از ۱۰ تا ۲۰ عدد تغییر می‌یابد. در مقادیر مساوی شاخص سطح برگ (LAI) بوته‌های دارای ساقه بلند از نور بهتر می‌توانند استفاده نمایند ولی به آسانی ورس می‌نمایند. ارتفاع بوته‌های برنج در ارقام مختلف از ۵۰ تا ۱۵۰ سانتی‌متر و گاهی تا ۲۰۰ سانتی‌متر تغییر می‌یابد.
برگ‌های این گیاه متناوب بوده و در دو جانب متقابل ساقه قرار دارند. تعداد برگ‌ها در ارقام مختلف برنج متفاوت بوده، در ارقام زودرس ۱۴ تا ۱۵ برگ، در ارقام متوسط‌رس ۱۶ تا ۱۷ برگ و در ارقام دیررس تعداد برگ‌ها ۱۸ تا ۱۹ برگ بر روی هر ساقه می‌باشد. افزایش دمای هوای پیرامونی در زیاد شدن سطح برگ اثر تعیین‌کننده‌ای داشته و موجب بیشتر شدن تعداد برگ‌ها می‌گردد. در مقادیر مساوی شاخص سطح برگ (LAI) بوته‌هایی که برگ‌های کوچک و زیادتر دارند از بوته‌هایی که برگ‌های بزرگ و اندک دارند بهترند.
پنجه‌ها به جوانه‌های اولیه گفته می‌شوند که در صورت مساعد بودن شرایط آب و هوایی تبدیل به ساقه می‌شوند. از مرحله ۴ تا ۵ برگی‌شدن گیاه پنجه‌زنی آغاز می‌گردد. پنجه‌ها در مراحل اولیه رشد برای تأمین مواد غذایی خود از ساقه اصلی استفاده می‌کنند و این عمل تا ظهور حداقل ۳ برگ و ۴ ریشه ادامه می‌یابد. موقعی که نشاءها از خزانه به زمین اصلی منتقل شدند پنجه‌زنی شروع شده و تا یکماه بعد نیز ادامه می‌یابد. پس از پایان یکماه رشد پنجه‌ها به حداکثر خود رسیده و پس از آن از تعداد آن‌ها کاسته خواهد شد. شرایط اقلیمی به ویژه آب و هوا در رشد پنجه‌ها بسیار مهم و مؤثر می‌باشد. قدرت تولید پنجه در برنج خیلی زیاد بوده، به‌طوری‌که هر بوته برنج معمولاً ۴ تا ۵ پنجه تولید می‌نماید.
گل‌آذین در برنج به صورت پانیکول بوده و در ارقام مختلف برنج به شکلی فشرده، باز یا نیمه‌باز است. البته از دیدگاه اصلاح‌گران نباتات در تولید هیبرید واریته‌هایی که گل آن‌ها بیشتر باز باشد بهترند زیرا مقدار دگرگشنی و در نتیجه تولید بذر آن‌ها بیشتر است. پانیکول برنج در انتهای ساقه وجود داشته و دارای شاخه‌های فرعی با محورهای ثانوی می‌باشد. خوشه‌ها روی دو گل کوتاه به‌وجود می‌آیند که نوک آن روی گلوم‌های نازا (لمای عقیم) توسعه یافته‌است و به چند وجهی کنگره‌دار تبدیل می‌شوند؛ بنابراین نوک فنجانی‌شکل و متورم مشابه یک زوج گلوم حقیقی است و به آن گلوم حقیقی گفته می‌شود. هر خوشه دارای محور کوچکی به نام محور سنبله‌است که روی آن یک گل در محور برگک پانویه که گلوم‌های نازا نام دارد تشکیل می‌شود. گل‌دهی در برنج از نوک گل‌آذین آغاز شده و به سمت پایین ادامه می‌یابد. در موقع ظهور خوشه نیاز ریشه به مواد غذایی به ویژه نیتروژن، فسفر و پتاس زیاد است.
برنج برخلاف سایر غلات که ۳ تا ۴ پرچم دارند، دارای ۶ پرچم است. نافه کوتاه و بساک‌ها به صورت دوخانه‌ای و دارای یک مادگی بوده که دارای یک تخمدان می‌باشد. کلاله دو شاخه و پردار است. مادگی دارای تخمدان یک برچه‌ای می‌باشد. برگک فوقانی یا گلوم گل دهنده لما (گلومل یا پوشینه سنبله که ریشک روی آن می‌رود) و پالئا (گلومل یا پوشینه گیاهان گرامینه که بدون ریشک است)، همراه با گل دربرگرفته شده یک گل را تشکیل می‌دهند. در اطراف هر گل دو برگ به نام پوشینه (Glumelle) وجود دارد که یکی لما (Lemma) و دیگری پالئا (Palea) نامیده می‌شود. همچنین در انتهای هر سنبله دو برگک به نام پوشه (Glume) وجود دارد. در برنج گلوم‌ها خیلی کوچک بوده و حتی ممکن است گاهی حذف شده باشند.
طول گلوم‌های خارجی ۴/۱ لما و پالئا و در بعضی از واریته‌ها هم اندازه لما و پالئا است. عموماً لما دارای ریشک و پالئا بدون ریشک می‌باشد. ۷ تا ۹ روز بعد از گل دادن لایه آلرون از تغییر شکل لایه خارجی بافت آندوسپرم به‌وجود می‌آید.
برنج گیاهی است خود گشن و بین صفر تا ۳ درصد دگرگشنی دارد. گرده‌افشانی تقریباً هم‌زمان با باز شدن گل‌ها در شرایط طبیعی روی می‌دهد. دمای مطلوب برای گرده افشانی در حدود ۳۱ تا ۳۲ درجه سانتی‌گراد است. در دمای پایین‌تر از ۱۰ تا ۱۳ درجه سانتی‌گراد و همچنین بالاتر از ۶۰ درجه سانتی‌گراد گرده‌افشانی متوقف می‌گردد. خشکی و دمای پایین می‌تواند روی گرده‌افشانی اثر منفی داشته باشد. حداقل دما برای انجام عمل لقاح ۱۵ درجه سانتی‌گراد می‌باشد. زمان باز شدن گل‌ها ۸ صبح الی ۲ بعدازظهر بوده و گل‌های گل آذین در بین یک دورة ۷ تا ۱۰ روزه باز می‌شوند و اکثر آن‌ها ۲ تا ۴ روز پس از خروج گل آذین از غلاف برگ این کار را انجام می‌دهند.
در جهان بیش از ۱۲۰٫۰۰۰ رقم برنج وجود دارد. اتحادیه اروپا و سازمان‌های گمرک کشورهای عضو برای ارزیابی و دریافت عوارض وارداتی بین ۵۰۰۰ تا ۱۸۰۰۰ (آلمان) گونه برنج را طبقه‌بندی و تفکیک کرده‌اند.تارنمای آمار کشاورزی جهان. داده‌های فائو در سال ۲۰۱۲
چین بیش از ۲۸ درصد برنج جهان و پس از آن هند بیش از ۲۳ درصد برنج جهان را تولید می‌کنند یعنی این دو کشور بیش از ۵۱ درصد برنج جهان را تولید می کنند بیشتر برنج جهان در آسیا تولید می‌شود برنج سفید جزو مهم‌ترین وعده‌های غذایی در هند چین و شرق و جنوب شرق آسیا به‌شمار می‌رود. در ایران مازندران رتبه اول (۹۳۸۷۳۰٫۱۹)، گیلان (۷۴۱۲۴۱٫۹)، گلستان (۲۲۹۴۵۴٫۹۹)، فارس (۲۲۶۲۹۶٫۷۲) و خوزستان (۲۱۹۸۰۹٫۱۵) و پارس‌آباد (دشت مغان) در رتبه‌های بعدی از نظر میزان تولید قرار دارند. در سال ۱۳۸۵، ۶۲۰٫۰۰۰ هکتار سطح زیر کشت برنج بوده و ۲۶۱۲۱۷۴٫۳۴ تن شلتوک برنج تولید شده‌است.
از ارقام برنج ایرانی می‌توان به برنج هاشمی (دارای چندین درجهٔ کیفی و در مقیاسی دیگر بر اساس تعداد الک‌ها دسته‌بندی می‌شود)، گرده، دابو، طارم، چرام۱، چرام۲، صدری (شامل انواع دم‌سیاه، دم‌زرد و دم‌سرخ)، علی-کاظمی، چمپا و… اشاره کرد. از تیپ‌های اصلاح نژاد شده و پرمحصول می‌توان از ندا، سفیدرود و خزر نام برد.
در نواحی جلگه‌ای استان مازندران همچون شالیزارهای شهرستان‌های فریدونکنار، آمل، بابلسر، محمودآباد، نور، جویبار بیشتر ارقام سنتی و مرغوب نظیر طارم محلی یا سنگ طارم و بینام کشت می‌شود و ارقام پرمحصول همچون شیرودی، فجر، خزر و ندا بیشتر در شالیزارهای شهرستان‌های بابل، آمل، ساری، نکا و بهشهر کشت می‌شود.
مازندران با حدود ۲۱۴ هزار هکتار سطح زیر کشت اول، حدود ۱۱۰ هزار هکتار کشت دوم و رتون و با تولید سالیانه حدود یک میلیون و ۴۲۰ هزار تن شلتوک ۴۵ درصد تولید برنج کشور را به خود اختصاص می‌دهد.
در استان گیلان، برنج شامل ارقام ایندیکایی چون غریب، هاشمی (بیشتر در لنگرود)، حسنی و گرده هستند که به نظر می‌رسد در نتیجه انتخاب سنتی توسط کشاورزان (و احتمالاً در ادامه تعدادی نیز در پی انتخاب توسط پژوهشگران) هر یک در نواحی جلگه‌ای و دره‌ای استان گیلان به ترتیب شالیزارهای مناطق اطراف شهرستان‌های صومعه‌سرا، فومن، تالش به مرور زمان حاصل شده‌اند.در ایران برنج هاشمی، طارم هاشمی، دم‌سیاه، صدری، علی کاظمی، شیرودی و فجر پر طرفدارترین برنج‌های ایرانی هستند که از عطر و بو و مزه منحصر به فردی برخوردارند.
در استان اصفهان در شهرستان لنجان، برنجی به اسم برنج لنجان کشت می‌شود.
برنج عنبربو نوعی برنج با دانه کوتاهی است و به دلیل بوی خوبش به آن عنبربو می‌گویند. این برنج اولین بار در ایلام و سپس در خوزستان کشت شد.
نوعی برنج نیز در جنوب غربی کشور به خصوص در استان خوزستان کشت می‌شود که به این نوع برنج چمپا می‌گویند. این برنج در شهرستان‌هایی مانند لردگان، رامهرمز، باغملک، میداوود، ایذه، اندیکا کشت می‌شود.
اگر برنج روی دست کشاورزان مانده‌باشد، ممکن‌ است باعث انبار کردن آن‌ها شود به‌طوری‌که حتی برنج‌ها را در فضای باز نگه می‌دارند و فقط یک پلاستیک بر رویش می‌کشند. روستاییان گیلان و مازندران برای نگه‌داری و انبار کردن ساقه‌های شالی از کندوج استفاده می‌کنند. در منطقه مغان برنج سفید که بیشتر از نوع رقم هاشمی هست را در کیسه‌های ۵۰ کیلویی در انبارها و شلتوک (جو) را روی چهارپایه‌های فلزی در بیرون از انبار قرار داده و می‌پوشانند تا از گزند موش‌های انبار در امان باشد.
میانگین دمای مورد نیاز برنج هنگام رشد باید بین ۲۰ تا ۳۷ درجه سانتیگراد باشد. پایین بودن دما در اوایل فصل زراعی یا آبیاری مزرعه با آب سرد سبب می‌شود که زمان رسیدن دانه‌ها به تأخیر افتد. بالا بودن دما هم موجب کاهش تعداد سنبلچه‌های بارور و وزن دانه‌ها می‌شود.
نور: نور هم یکی از عوامل مؤثر در رشد گیاه است. شدت نور در اوایل فصل زراعی شاید عامل محدودکننده‌ای برای رشد برنج به حساب آید. اما با نزدیک شدن به پایان فصل زراعی، به ویژه موقع تشکیل خوشه، رقابت برای جذب نور بین بوته‌ها افزایش می‌یابد.
مناسب‌ترین میزان رطوبت برای گلدهی گیاه برنج، ۷۰ تا ۸۰ درصد است. رطوبت کمتر از ۴۰ درصد، عامل بازدارنده‌ای برای گلدهی گیاه به‌شمار می‌رود. وزش باد و ریزش باران و تگرگ، در زمان گلدهی زیانبار است. همچنین بارندگی موقع برداشت محصول هم عملیات مربوط به خشک شدن محصول را به تأخیر می‌اندازد. برنج، کلاً گیاه آب دوستی به‌شمار می‌رود، ولی آبزی نیست. چون ریشه گیاهان آبزی قادر نیست که تارهای کشنده و ریشه‌های فرعی تولید کند. در حالی که ریشه برنج هم تار کشنده و هم ریشه فرعی دارد.
آب مورد نیاز برنج از سایر غلات بیشتر است. هشتاد درصد آب مورد نیاز محصول برنج تولید شده در جهان به ویژه در نقاط استوایی، از آب باران تأمین می‌گردد. ۲۰ درصد باقی‌مانده را از آب رودخانه و آب چاه تأمین می‌نمایند. نتایج به دست آمده نشان داده که اگر دمای آب کمتر از ۱۹ درجه سانتی‌گراد باشد، زمان رسیدن دانه به تأخیر می‌افتد. اگر هم از ۳۰ درجه بیشتر باشد، گسترش ریشه و میزان عملکرد گیاه برنج به دلیل محدود بودن اکسیژن موجود در آب، کم می‌شود و بازدهی گیاه کاهش می‌یابد.
برنج در خاک‌های مختلف، از فقیر تا غنی که تنها آب مورد نیاز گیاه تأمین باشد به عمل می‌آید. البته مقدار آب مصرفی در خاک‌های سبک بیش از خاک‌های سنگین است. مناسب‌ترین خاک برای کشت برنج، خاک رسی با لایه غیرقابل نفوذ در عمق ۵۰ تا ۱۵۰ سانتی‌متری و همراه با مقدار زیادی مواد آلی است. برنج اصولاً نسبت به شوری خاک و شوری آب مقاوم است. در صورتی که آب کافی برای شستشوی نمک خاک وجود داشته باشد، می‌توان از برنج برای اصلاح خاک‌های شور استفاده نمود.
مقداری عنصر آرسنیک در برنج وجود دارد و مصرف بیش از اندازه برنج می‌تواند این ماده سمی را وارد بدن کند و منجر به بیماری‌هایی همچون سرطان شود.
ذُرّت یا بَلال یا جواری یکی از غلات مهم است. منشأ آن قاره آمریکا بوده‌است و پس از گندم، بیشترین اراضی کشاورزی جهان به ذرت اختصاص دارد. ذرت سرشار از مواد مغذی مورد نیاز برای بدن بوده و نیز منبع خوبی از فیبر محسوب می‌شود و سرشار از کالری است.
ذرت تا قبل از سال ۱۴۹۲ میلادی (سال کشف آمریکا) در قاره آسیا، اروپا و آفریقا به عنوان یک گیاه زراعی شناخته شده نبود و همچنین در مناطق کرد نشین به گندم شامی معروف که در فارسی به معنای گندم سوریه است که در گذشته به سوریه شام می گفتند . اما این گیاه را از قرن‌ها پیش در آمریکای مرکزی می‌شناختند و توسط مردم سرخ‌پوست آمریکا کشت می‌شد.
نام این گیاه در زبان عربی "ذرت" و "بلال" است. در فرهنگ دهخدا آمده نام پارسی این گیاه در گویش خراسانی و فارسی افغانستان "جواری" است ولی واژهٔ عربی آن، ذرت، هم بکار برده می‌شود. فرهنگ معین هم "جواری" را برابر با "ذرت" و "بلال" معرفی کرده‌است.
ساقه‌های ذرت از لحاظ ظاهری شبیه ساقه‌های بامبو هستند و میان‌گره‌ها به‌طور معمول به ۴۴ سانتیمتر (۱۷ اینچ) می‌رسند. ذرت فرم رشد محدود دارد و برگ‌های پایینی، برگ‌های شمشیری وسیعی هستند که عموماً ۱۰۰–۵۰ سانتی‌متر طول و ۱۰–۵ سانتیمتر عرض دارند (۴–۲ فوت در ۴–۲ اینچ). ساقه‌ها ایستاده هستند، ۳–۲ متر (۱۰–۷ فوت) ارتفاع دارند و تعداد زیادی گره دارند که معمولاً دارای برگ‌های بزرگ هستند. زیر این برگ‌ها و درست نزدیک ساقه، بلال‌ها به وجود می‌آیند. آن‌ها روزانه ۳ میلی‌متر رشد می‌کنند.
بلال‌ها گل آذین ماده هستند که با چندین لایه برگ محکم پوشانده شده‌اند به‌طوری‌که تا زمان ظهور رشته‌های زرد کمرنگی که از انتهای بلال بیرون می‌زند، به آسانی خودشان را نشان نمی‌دهند. این رشته‌ها کلاله‌های بلند شده‌ای هستند که شبیه یک دسته مو هستند و در ابتدا به رنگ سبز هستند و سپس زرد یا قرمز می‌شوند. کشت جهت سیلو کردن علوفه معمولاً متراکم‌تر انجام می‌شود و در نهایت درصد پایین‌تری بلال و بیشتر ماده گیاهی بدست می‌آید. واریته‌های خاصی از ذرت اصلاح شده‌اند به‌طوری‌که بلال‌های خیلی بیشتری تولید می‌کنند. این‌ها منبع baby cornها هستند که به عنوان یک سبزی در غذاهای آسیایی استفاده می‌شود.
ذرت یک گیاه شب بلند اختیاری است و گلدهی آن پس از دریافت تعداد مشخصی دگری دی (degree day) در دمای بیشتر از ۱۰ درجه در محیطی که سازگاری پیدا کرده‌است اتفاق می‌افتد. مقدار تأثیر شب‌های بلند بر تعداد روزهایی که باید طی شود تا گلدهی ذرت انجام شود به صورت ژنتیکی کنترل می‌شود و توسط سیستم فیتوکروم تنظیم می‌شود.
نوردورِگی (فتوپریودیسم) در ارقام گرمسیری معمول نیست به‌طوری‌که ویژگی روزهای بلند عرض‌های بالاتر باعث می‌شود گیاهان بسیار بلند شوند و لذا زمان کافی برای تولید بذر قبل از اینکه با یخ زدگی از بین بروند را ندارند. با این وجود این ویژگی در استفاده از ذرت جهت تولید سوخت زیستی ممکن است مفید باشد. در انتهای ساقه ذرت کاکل ذرت یا همان گل آذین نر وجود دارد. وقتی کاکل رسیده می‌شود و شرایط آب و هوایی گرم و خشک است، بساک‌ها در روی کاکل شکفته می‌شوند و گرده‌ها را آزاد می‌کنند. گرده ذرت آنموفیلوس است (توسط باد منتشر می‌شود) و به خاطر سرعت زیاد پایین افتادنش، بیشتر گرده‌ها به فاصله زیادی از کاکل نمی‌افتند. هر کلاله برای تولید یک‌دانه ذرت باید گرده افشانی شود.
بلال‌های جوان می‌توانند به صورت نارس مصرف شوند اما وقتی گیاهان بالغ شدند (غالباً در ماه‌های پاییز) چوب وسط آن سفت‌تر می‌شود و رشته‌ها نیز خشک می‌شوند به‌طوری‌که قابلیت خوراکی خود را از دست می‌دهند. در انتهای فصل رشد، دانه‌ها خشک می‌شوند و جویدن آن‌ها بدون پختنشان در آب جوش مشکل است. تکنیک‌های مدرن کشاورزی، در کشورهای پیشرفته معمولاً روی کشت متراکم تکیه می‌کند که یک بلال در هر ساقه تولید می‌کند.
دانه‌های ذرت شامل پریکارپ میوه به علاوه پوشش بذر است که به آن کاریوپسیس گفته می‌شود که در گیاهان علفی معمول است و کل دانه به نام بذر خوانده می‌شود. چوب وسط بلال در ساختار، شبیه میوه چندتایی (میوه مجتمع) است اما تک تک میوه‌ها (دانه‌ها) هرگز با یک توده نیامیخته‌اند. دانه‌ها به اندازه نخود هستند و به صورت ردیف‌های منظم بر روی یک جسم سفید مغز مانند، قرار گرفته‌اند که بلال را تشکیل می‌دهد. در یک بلال به‌طور معمول ۶۰۰ دانه قرار دارد و طول آن می‌تواند ۷ اینچ (۱۷۸ میلی‌متر) باشد. رنگ آن‌ها متفاوت و شامل سیاه، آبی خاکستری، بنفش، سبز، قرمز، سفید و زرد است. در هنگام تبدیل به آرد، عملکرد ذرت نسبت به گندم بسیار بالاتر است و سبوس بسیار کمتری دارد. این آرد پروتئین گلوتن گندم را ندارد، بنابراین انواع نان‌ها را با خاصیت پف کردگی کم درست می‌کند.
یک واریته ژنتیکی که قند بیشتر و نشاسته کمتری را در بلال‌ها ذخیره می‌کند به عنوان سبزی مصرف می‌شود و ذرت شیرین نامیده می‌شود.