moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
بعد از ورود با دیدن آثار ایتالیایی دوباره به سنت قبلی و ناکام خود بازگشت، آغاز پروژهٔ اسب‌های سواری که مسابقات خطرناک اسب سواری مرسوم در ایتالیا را به تصویر می‌کشید که به صورت رنگ فرسک اجرا می‌شد ذهن او را درگیر خود کرد. آثار دارای تمی حماسی، اسطوره‌ای و انتزاعی بود که نوید اثری بی‌نظیر در آن دوران را می‌داد به تصویر کشیده شدند، اما این سری از کارها نیز بدون پایان ماند. در ساله ۱۸۲۱ جریکو دوباره به فرانسه بازگشت و مشغول نقاشی از The Derby of Epsomکه یک سری از مسابقات سال فرانسه بود شد.
تئودور ژریکو در طی زندگی کوتاه خود چند اثری بیش بر جا نگذشت. اثری که شهرت جهانی پایدار او را تضمین کرد، بر مبنا ی حادثه‌ای واقعی ساخته شد. در ژوئیه ۱۸۱۷ زمانی که ژریکو در ایتالیا به سر می‌برد، یک ناو محافظ فرانسوی که تعدادی مهاجر و سرباز را به سنگال می‌برد دور از آن ساحل به گل نشست. افسران و خدمهٔ کشتی با خزیدن در چند قایق موجود جان خود را نجات دادند و اکثر مسافران را به امان خدا رها کردند. مسافران به هر ترتیبی که بود کلکی ساختند که ۱۵۰ نفر بر آن سوار شدند و به دریا زدند. پس از روزهای متمادی یاس و حرمان وصف ناپذیر، فقط ۱۵ نفر از آن‌ها زنده ماندند که کشتی در حال‌گذری نجاتشان داد.
این رویداد که در فرانسه جنجال فراوانی به پا کرد، در یک پرده نقاشی عظیم جاودانه شد. جریکو، درست مانند گزارشگری امروزی، به تحقیق دربارهٔ واقعه و مصاحبه با بازماندگان پرداخت و آنگاه کار نقاشی را آغاز کرد. نقاشی، لحظه‌ای (در سیزدهمین روز) را نشان می‌دهد که آنان هنوز به زندگی چسبیده‌اند و با اندک توان باقی‌ماندهٔ خود می‌کوشند به کشتی که درست در همان لحظه در افق پیدا شده علامت بدهند.
کلک مدوسا از لحاظ انتخاب موضوع کاملاً غیرعادی بود. این نقاشی نه اسطوره‌های کهن، نه یک حادثهٔ تاریخی مهم و نه یک آفریدهٔ ادبی یا چیزی ابداعی خود نقاش، بلکه یک حادثهٔ حقیقی و به شدت بحث‌برانگیز را نشان می‌داد. قهرمانان این حادثه موجودات استثنایی نبودند بلکه مردم عادی بودند. روشی که ژریکو در عبور از مرز مستندسازی به کار برده نیز همین قدر نامعمول و خاص بود: او به جای پیروی از رسم جاری و مصور کردن یک حادثه مهیج، به جستجوی معادل‌ها ی تصویری برای عذاب، استیصال و بارقهٔ هولناک امید در مسافران کشتی شکسته برآمد، و در نتیجه این واقعیت متفاوت را تا سطح یک تمثیل عام و جذاب ارتقا داد.
خط مورب پرمخاطره سراسر تصویر را از گوشهٔ راست پایین تا گوشهٔ چاپ بالا درمی‌نوردد و در جایی که بادبان تیره با ابرهای سیاه، سنگین و آبستن طوفان درآمیخته است، ختم می‌شود. این کوشش قطری در تقابل با ریتم هرم بدن‌هایی است که با ضعف اما دیوانه وار خود را بالا می‌کشند و در راس آن پیکار سیاه علامت دهنده به کشتی نجات قرار دارد. این پیکار مظهر توده‌های له شده و درمانده‌ای است که امیدشان یکسره بر باد رفته. مرد ایستاده بر بالای خط افق، نگاه ما را به سمت کشتی دور و ناپیدا که کانون تمامی امیدهاست و هدف واپسین رمق مصیبت زادگان، هدایت می‌کند.
ترکیب بندی، تنظیم روشنی و تاریکی و حرکت هماهنگ، همگی از طریق وسایل صرفاً حسی و مستقل از محتوای روایی، درامی بصری را انتقال می‌دهد. بازتاب جریان حادثهٔ به تصویر درآمده با جذب تأثیر عاطفی آن لحنی هم دردانه می‌یابد و در نتیجه، حکایت به زبان تصویری بازگو می‌شود. ژریکو با مراجعه آشکار به اصول هنری دیوارنگارانهٔ آخرین قضاوت میکل‌آنژ، نه فقط در برابر رومانتیسم سالن که در آن زمان مقبول عام بود قد برافراشت، بلکه همچنین نخستین هنرمندی بود که به‌طور جدی سلطهٔ سنت کلاسیک گرایی بر هنر پاریسی سدهٔ نوزدهم را زیر سؤال می‌برد.کتاب هنر مدرنیسم نوشتهٔ ساندرا بکولا و ترجمهٔ رویین پاکباز
این اثر از جهت بسیاری آثار دیگری را تحت شعاع قرار می‌دهد. استفاده از فیگور جوان در گوشهٔ کادر بر گرفته از نقاشی اوژن دولاکروا می‌باشد .آخرین قضاوت اثر میکل‌آنژ به رویکردی به یاد ماندنی و معاصر در کار او قابل خواندن می‌شود؛ و از جهاتی نقاشی ما را به یاد اثر واتسون و کوسه‌ماهی از جان سینگلتون کاپلی می‌اندازد.
در میان هنرمندان پس از انقلاب، ژریکو به خشن‌ترین شکل مضمون اخته‌سازی نهفته در بازنمایی بدن مذکر قطعه قطعه شده و مجروح را مورد بهره‌برداری قرار می‌دهد. تصویر پردازی ژریکو بدون خاطرهٔ خشونت انقلاب، کابوس گیوتین، یا - در مورد تصاویر مکرر او از مردان زخمی - از دست رفتن بنیهٔ سیاسی فرانسه پس از سقوط ناپلئون، غیرقابل تصور است.
بازنمایی‌های کم و بیش سرد - اما اندوه‌بار - ژریکو از ضد قهرمانان ناپلئونی، که بدن آن‌ها به معنای دقیق کلمه قطعه قطعه - شکسته و قطع - شده‌است، این مسئله را به ما یادآور می‌شود که در تاریخ بازنمایی مدرن دوره‌هایی وجود دارد که طی آن‌ها بدن قطع عضو شدهٔ انسان در چشم بیننده نه صرفاً به عنوان یک استعاره، بلکه در مقام واقعیتی تاریخی جلو گر می‌شود. مورخان هنری که در مرز فراموش کردن این مسئله قرار دارند که بدن انسان نه تنها موضوع میل، بلکه جایگاه تجربهٔ رنج، دارد و مرگ است - درسی که پژوهشگران هنر عصر قدیم تر، که مشحون از شمایل نگاری چهرهٔ شهدا و قربانیان، و نمایش رنگ دوزخیان در جهنم و رنج بهشتیان بر روی زمین است، هیچ‌گاه نمی‌تواند آن را از نظر دور سازد.
در نقاشی‌های ژریکو از قطعات بدن انسان -در این مورد، دست‌ها و پاهای قطع شده - انسجام و تمامیت بدن به تمامی از میان رفته‌است. این قطعات جدا شده مجدداً بنا به میل هنرمند در ترکیباتی هولناک و در این حال با شکوه با یکدیگر پیوند یافته‌اند؛ تیرگی پس زمینه آن‌ها را به شکلی دراماتیک متمایز کرده‌است و صحت و کمال حسی آنها، چه به عنوان عناصری منفرد و چه به عنوان ترکیبی زیبایی شناختی، به واسطهٔ نوری موضعی که گویی از یک شمع سر چشمه می‌گیرد تشدید شده‌است. فضا ی این اثر به شکلی حیرت‌آور عینیت علمی - مشاهدهٔ عینی و بی‌طرفانهٔ میز تشریح - را با حدت و پیش‌بینی ناپذیری تغزل رومانتیک راد هم می‌آمیزد.
کیفیت دهشت به نمایش درآمده در نقاشی‌های قطعه بدن ژریکو و حتی بسیاری از هنرمندان و نویسندگان هم عصر و در آن شریک بوده‌اند - مسئله‌ای که ابعاد زیبا شناختی و سیاسی بسیار گسترده‌ای داشت. ژریکو با گستردن سرهای قطع شده در چشم‌انداز پرسپکتیوی افقی، آن‌ها را تابع قلمرو اشیا می‌کند، و عملکرد سابق آن‌ها در مقام با اهمیت‌ترین بخش بدن انسان را در برابر موقعیت کنونی آن‌ها به عنوان پاره ای بی جان و هولناکی که مانند گوشت روی پیش خان قصابی یا نمونهٔ رو ی میز تشریح بر سطح رو میزی پخش شده‌اند قرار می‌دهند. نکتهٔ تکان دهنده تر اینکه هنرمند برای رسیدن به حد اکثر تأثیر، سرهای مزبور را به دقت با یکدیگر ترکیب کرده‌است؛ پروژه‌ای زیبایی شناختی و متضمن مداخلهٔ صوری است.بدن تکه‌تکه شده / لیندا ناکلین /ترجمهٔ مجید اخگر
تابلوی افسر گارد امپراتوری که در سال ۱۸۱۲ نقاشی شد، جلوه‌ای از ستایش قدرت خشونت‌آمیز در نزد هنرمند رومانتیک است. نسل ژریکو، زادهٔ انقلاب فرانسه و جنگ‌های ناپلئونی یعنی روزگار غرش توپ‌ها و کوبش تابلها است. شکوه نظامی، افسون و جبروت جنگ، همراه با عزت و خفتش برای آدمیان، از موضوعات طبیعی زمانه به‌شمار می‌روند و تابلوهای ژریکو و معاصرانش به تجلیل از هیجان خشم‌آگین جنگ اختصاص دارند و به وحشت و زبونی حاصل از آن توجه نمی‌کنند.
سحابی هلال یا سحابی هلالی یا ان‌جی‌سی ۶۸۸۸ یک سحابی گسیلشی در صورت فلکی ماکیان است و حدود ۵ هزار سال نوری از ما فاصله دارد
ارنست کارل آبه (۲۳ ژانویه ۱۸۴۰، در آیزناخ – ۱۴ ژانویه ۱۹۰۵ در ینا) فیزیک‌دان آلمانی بود که در زمینه فیزیک نور، به فعالیت علمی می‌پرداخت و مقدار آبه را کشف کرد.
او اولین شکست‌سنج را ساخت.
در سال ۱۸۷۴ کتابی دربارهٔ مقدار آبه، منتشر ساخت.
مقدار آبه، رابطه‌ای بین ضریب بازتاب و طول موج به دست می‌دهد.
یکی از گودال‌های آتشفشانی بر روی ماه به افتخار او آبه نامگذاری شده‌است.
آبه نام یک گودال آتشفشانی در روی کره ماه است که در نیم‌کره جنوبی آن قرار دارد. این دهانه در جنوب دهانه هس و در شرق دهانه بزرگ دهانه پوانکاره.
سحابی کالیفرنیا (NGC 1499) یک سحابی گسیلشی در صورت فلکی برساووش است ریشه نام این سحابی شباهت این سحابی با ایالت کالیفرنیا است.این سحابی حدوداً هزار سال نوری تا زمین فاصله دارد.
این سحابی توسط ادوارد امرسون بارنارد و در سال ۱۸۸۴ کشف شد.
این صفحه فهرست ستاره‌های صورت فلکی شیر است.
تلسکوپ فضایی اسپیتزر (SST اس‌اس‌تی) یک تلسکوپ فضایی در آغاز (SIRTF اس‌آی‌آرتی‌اف) در طول موج مادون قرمز بود. این چهارمین و آخرین مرحله از پروژهٔ تلسکوپ‌های بزرگ فضایی ناسا بود. تلسکوپ پروژهٔ ۸۰۰ میلیون دلاریSpaceflight Now | Breaking News | First images from Spitzer Space Telescope unveiled اسپیتزر در دوشنبه ۲۵ اوت ۲۰۰۳ در ۱:۳۵:۳۹ (EDT) از پایگاه نیروی هوایی کیپ کاناورال با موشک دلتا ۲ ۷۹۲۰H ELV rocket پرتاب شد.
قطر آینه اصلی اسپیتزر ۸۵ سانتیمتر است، "f"/۱۲ (به معنی فاصله کانونی ۱۲ برابر قطر آینه‌است) و از برلیم ساخته شده‌است و تا ۵٫۵ کلوین سرد شده‌است. تلسکوپ برای دوسال و نیم کار در دمای منفی ۲۶۸ درجه سانتی‌گراد طراحی شده‌بود. اما تانک هلیم مایع آن توانست بیش از ۵ سال عمر کند و سرانجام در بهار سال ۲۰۰۹ از کار افتاد. اما پژوهشگران آزمایشگاه پیش‌رانش جت (JPL) در دانشگاه کلتک که اتاق فرمان اسپیتزر در آنجا قرار دارد، توانستند با تغییر در ساختار پروژه همچنان از دستگاه‌های تصویربرداری فروسرخ (IRAC) اسپیتزر استفاده کنند. به‌این‌ترتیب اسپیتزر وارد فاز جدیدی از مأموریت خود شد که Spitzer Warm Mission نام دارد. در این فاز گرم، دمای تلسکوپ منفی ۲۴۳ درجه سانتی‌گراد بود. از آن زمان تا بیش از ۱۰ سال بعد، اسپیتزر توانست نقش مهمی در کشف سیاره‌های فراخورشیدی داشته باشد.
مداری که اسپیتزر دنبال می‌کند مدار معمول مدار زمین‌مرکزیgeocentric نیست بلکه یک مدار خورشید مرکزیheliocentric است و در نتیجه این تلسکوپ سالانه ۰٫۱ واحد نجومی از زمین دور می‌شود.
تیمی از ستاره‌شناسان تا سال ۲۰۱۰، با مسّاحی وسیع آسمان، موسوم به «نقشه‌برداری گستردهٔ فروسرخ فراکهکشانی اسپیتزر» (SWIRE)، بخش پهناوری از آسمان را که شاید بتوان با ۲۵۰ قرص ماه کامل آن را پوشاند، رصد کرد. در این رصد کهکشان‌های بسیار باستانی از جمله یک خوشه کهکشانی به نام CLG J02182-05102 کشف شدند.هدهیزی، ادم ، کاوشی در کهن‌شهر کهکشان‌ها ، برگردان: احسان سنایی. در: رادیو زمانه، بازدید: مه ۲۰۱۰.
سرانجام تلسکوپ فضایی اسپیتزر در ۳۰ ژانویه ۲۰۲۰ ری‌استارت شد و در حالت Safe Mode بالا آمد و برای همیشه ارتباطش با مرکز زمینی قطع شد.
اسپیتز، قرار بود با شاتل فضایی به فضا پرتاب شود. برای همین ابتدا اسمش «تجهیزات رصدخانه‌ای زیرسرخ شاتل» بود. اما در دهه ۱۹۹۰ معلوم شد که با توجه به تجهیزات و آشکارسازهای این تلسکوپ و مداری که باید در آن قرار بگیرد و همین‌طور وزن کمتر آن، موشک‌های سری دلتا، گزینه بهتری برای پرتاب آن است. برای همین ابتدا لغت شاتل در اسم آن، جایش را به فضا داد. سپس اسمش به «اسپیتزر» تغییر پیدا کرد.
لایمن اسپیتزر، فیزیک‌دان نظری بود که در سال‌های پس از جنگ جهانی به‌خاطر تحقیقاتش در زمینه فیزیک پلاسما، مشهور شد و سرانجام مدال ملی علوم را در سال ۱۹۷۹ دریافت کرد. اسپیتزر یکی از اولین کسانی بود که در مقاله‌ای که توسط اتاق فکر مشهور «رند کورپوریشن» منتشر شد، اعلام کرد که تجهیزات رصدخانه‌ای باید به فضا منتقل شده و ایده رصدخانه فضایی را توسعه داد. به‌همین خاطر سرانجام در سال ۲۰۰۰ و سه‌ سال بعد از مرگش، نامش روی یکی از بزرگترین و مهم‌ترین تلسکوپ‌های فضایی تاریخ قرار گرفت.
روی اسپیتزر، سه دوربین نصب شده‌بود. اولین دوربین «آرایه زیرسرخ» (IRAC) نام داشت. این دوربین توسط مرکز اخترفیزیک هاروارد-اسمیتسونین طراحی شده بود. در طول موج‌های ۳ تا ۸ میکرون عکاسی می‌کرد و آشکارساز آن ۲۵۶ در ۲۵۶ پیکسل رزولوشن داشت.
دوربین دوم طیف‌نگار زیرسرخ (IRS) نام داشت. این دستگاه را دانشگاه کرنل طراحی کرده‌بود و در طول موج‌های چند ده میکرون عمل می‌کرد. آشکارساز این دوربین هم ۱۲۸ در ۱۲۸ پیکسل، رزولوشن داشت. دوربین سوم فوتومتر چند بانده (MIPS) بود. این دوربین هم در طول موج‌های چند ده میکرون کار می‌کرد و در دانشگاه آریزونا توسعه پیدا کرده‌بود.
گرهارت هاینریش فریدریش اوتو یولیوس هرتسبرگ (؛ ؛ ۲۵ دسامبر ۱۹۰۴ در هامبورگ - ۳ مارس ۱۹۹۹ در اتاوا) یک فیزیک‌دان و یک دانشمند شیمی فیزیک بود که و برنده جایزه نوبل شیمی شد. در آلمان به دنیا آمد و در سال ۱۹۳۵ به کانادا رفت.
هرتسبرگ بیشتر کار خود را به طیف‌نمایی مولکولی متمرکز کرد. او به خوبی توانست ساختار مولکول‌های چند اتمی و تک‌اتمی را مشخص کند که برای طیف‌نمایی نجومی بسیار کاربرد دارد.
او در بین سال‌های ۱۹۷۳ تا ۱۹۸۰ رئیس دانشگاه کارلتون در اتاوا در کانادا بود.
سنگ مرمر به انگلیسی onyx stone و onyx marble نیز گفته می‌شود.
سنگ مرمر (در متون طب سنتی رخام و حجر الرخام) از سنگ‌های دگرگونی است که از دگرگونی سنگ آهک به وجود آمده‌است. کانی اصلی تشکیل دهنده آن کلسیت است. از این سنگ به صورت گسترده‌ای برای مجسمه‌سازی استفاده شده‌است. نمای بنای تاج محل از سنگ مرمر است، این سنگ در بناهای زیارتی و حرم‌های امامان نیز استفاده می‌شود. سنگ مرمر معمولی در بازارهای جهانی به نام اُنیکس مشهور است. از ویژگی‌های برجسته سنگ مرمر، عبور نور است.
عمده کاربرد سنگ مرمر در نمای داخلی ساختمان، کف سالن، سنگ پشت تی وی روم و مجسمه‌سازی است.
تعریف علمی مرمر: نوعی سنگ دگرگونی است که حاصل دگرگونی ناحیه ای سنگ‌های آهکی و دولومیتی رس دار است. در درجات ضعیف و متوسط، دولومیت نیز مانند کلسیت به صورت مرمر در می‌آید به شرطی که سیلیس در محیط وجود نداشته باشد. در اثر دگرگونی سنگ‌های آهکی که از کلسیت خالص تشکیل شده باشند فقط اندازه دانه‌ها درشت تر می‌شود. سنگ مرمر، چینی یا کریستال، انیکس و مرمریت طبق تعریف بالا در این گروه قرار دارند.
مرمر به گروهی از سنگ‌های آهکی که تحت تأثیر دگرگونی ناحیه ای دوباره متبلور شده‌اند یا حاصل تغییر شرایط دما و فشار تراورتن‌ها در هنگام تبلورمی باشند گفته می‌شود.
سنگ تراونیکس سنگی با ترکیب تراورتن و مرمریت می‌باشد که با توجه به نور گذر بودن برخی از این سنگ‌ها از آن بعنوان انیکس یا همان مرمر در صنعت سنگ یاد می‌شود. استفاده از این سنگ در دکوراسیون داخلی ساختمان زیبایی خاصی در طراحی معمار و آرشیتکت به ساختمان می‌دهد.
تراونیکس در رنگ‌های مختلف: طلایی، زرد، سفید و شکلاتی است.
با توجه به مطالعات پتروگرافی بافت سنگ به‌طور کامل از کانی‌های کربناته تشکیل شده وکانی‌های اصلی سنگ شامل کلسیت، آراگونیت و کربنات آهن می‌باشد.
موارد استفاده از سنگ تراونیکس:
تراونیکس در امور ساختمانی هم برای مصارف خارجی و هم نمای داخلی ساختمان‌ها مانند پله‌ها، کف، ستون، دیوار و نمای بیرونی و غیره بکار گرفته می‌شود.
سنگ آهکی شکل گرفته از رسوبات دریاهای گرم و بیکران و ترکیب با گرانیت میلیون‌ها سال قبل است. مرمریت دارای رگه‌ها و فسیل‌هایی است که زیبایی خاصی به این سنگ می‌بخشد. مرمریت دارای زنجیره‌هایی به نام استیلولیت می‌باشد که مانند نوار قلب در بافت سنگ مشاهده می‌شود. این سنگ با توجه به وجود ناخالصی‌ها به رنگ‌های روشن تا تیره و رنگی مانند: کرم، قرمز، قهوه‌ای، صورتی، سیاه، خردلی، سبز و غیره دیده می‌شود. مرمریت کاربرد مناسبی در نما و کف فرش داخلی و خارجی ساختمان دارند.
عمده این سنگ‌ها از کشور هندوستان و اقلیت از کشور چین وارد می‌گردد و از بازار بسیار خوبی در ایران برخوردار هستند. از نمونه سنگ‌های مرمریت می‌توان به گرین ماربل، انیکس، امپرادور لایت و دارک اشاره کرد.مصالح و ساختمان / سام فروتنی
ابو سِمبِل، معبدی است که توسط رامسس دوم میان سال‌های ۱۲۷۹–۱۲۱۳ پیش از میلاد در روستای نوبه در جنوب مصر ساخته شد. این معبد در میراث جهانی یونسکو ثبت شده‌است.
چهار مجسمه عظیم (به ارتفاع ۲۰ متر) از او در طرفین ورودی معبد وجود دارد. این معبد رو به شرق است و Re-Horakhty یکی از خدایان خورشید درست در بالای فرورفتگی سردر ورودی قرار دارد. یکی از ویژگی‌های این معبد، چگونگی سامان دادن جهت قرارگرفتن آن است که باعث شده دو بار در سال، در ۲۲ فوریه و ۲۲ اکتبر، پرتوهای خورشید دقیقاً به داخلی‌ترین مکان مقدس معبد بتابد و مجسمه‌های چهار خدای نشسته در آن مکان که عبارتند از Path, Amun-Re, Ramesses II و Re-Horakhty را کاملاً درخشان و روشن کند. ساخت این چهار مجسمه ۲۰ سال به طول انجامید.
در سال ۱۹۶۰ دولت مصر برای تولید برق و همچنین کنترل آب کشاورزی مشغول ساخت بزرگ‌ترین سد مصر در منطقه اسوان شد. نظر باستان شناسان این بود که با آبگیری سد اسوان معبد ابوسیمبل به زیر آب می‌رود. معبدی که برای ساخت آن بیش از ۵۰۰۰۰ هزار سنگ‌تراش به صورت شبانه و روزی تلاش کرده بودند. فشارهای بین‌المللی به دولت مصر و همچنین تلاش یونسکو موجب انتقالی شد که در نوع خود یکی از افتخارات مهندسان عصر حاضر به حساب می‌آید. یک تیم آلمانی مسئولیت انتقال این یادگار باستانی را به عهده گرفت. ابتدا محلی که از نظر شرایط و موقعیت جغرافیایی با محیط اصلی همخوانی داشت انتخاب شد.
مهندسین با اره‌های الکتریکی این کوه مرتفع را به قطعات ۳ تا ۵ تنی تقسیم کردند و آن را به مکانی که در نظر گرفته شده بود، انتقال دادند. جرثقیل‌های غول‌پیکر قطعات را با دقت و وسواس به محل می‌برد و مهندسان و معماران آن را به روی یکدیگر نصب می‌کردند. جدا کردن کتیبه‌ها و هیروگلیف‌ها یک کار طاقت فرسا بود. اما این کار عظیم با دقت انجام گرفت. همانگونه که ساخت معبد ابو سمبل شگفت‌انگیز است، جابجایی و انتقال این بنای عظیم نیز انسان را بهت‌زده می‌کند و لازم است ذکر شود که این معبد در سال ۱۸۱۷ توسط جووانی باتیستا بلتسونی کشف شد در حالی که تا آن موقع معبد زیر شن‌ها و ماسه‌ها یی که در طول دو هزار سال معبد را فرا گرفته بود مدفون بود.
گوش لاغر ، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان صالح اباد در استان خراسان رضوی.این روستا پایتخت شهرستان صالح آباد است
این روستا در دهستان صالح‌آباد (بخش مرکزی ) شهرستان صالح‌آباد قرار دارد و بر اساس سر شماری سال ۱۴۰۰ جمعیت آن (۴۵۲خانوار) ۲۵۲۰ نفر
کولر گازی گونه‌ای دستگاه تهویه است که به کمک سیکل تبرید تراکمی، گرما را از اتاق گرفته و آن را در خارج اتاق دفع می‌کند. در برخی دستگاه‌ها امکان معکوس کردن این سیکل یا چرخه وجود داشته و می‌توان کولر را تبدیل به پمپ حرارتی کرد و در فصل زمستان از آن برای گرمایش استفاده کرد.
هر دستگاه کولر گازی از چهار جزء اصلی کمپرسور، کندانسور، اواپراتور و شیر انبساط یا لوله مویین تشکیل می‌شود.
در کولر گازی از گازهای مخصوص تبرید، که به آن مبرد می‌گویند، استفاده می‌شود. برخی از مبردهای پرکاربرد شامل R-22 یا R-134a یا R-404 هستند. این گازها در برخی موارد به شدت برای لایه ازون کره زمین مضر بوده و به همین دلیل در حال جایگزینی با گازهایی هستند که برای محیط زیست و لایه ازون مخاطرات کمتری داشته باشد.
کولر گازی توسط ویلیس کریر در سال ۱۹۰۲ میلادی اختراع شد.
برخی کولرهای گازی حاوی واحدی به نام «اینورتر» هستند. «اینورتر درایو» ها یا «درایوهای فرکانس متغیر»، تجهیزاتی هستند که امکان تغییر و تنظیم فرکانس برق ورودی به موتورهای الکتریکی و در نتیجه تنظیم دور و سرعت آنها را فراهم می‌کنند. با تغییر سرعت و دور موتورهای الکتریکی، می‌توان ظرفیت کمپرسور را بسته به نیاز و شرایط تغییر داد. به این طریق زمانی که بار حرارتی در حداکثر نیست، می‌توان دور موتور را کاهش داده و در مصرف انرژی صرفه جویی کرد.
کولرهای گازی در مدل‌های مختلفی ساخته می‌شود. از جمله:
کولر گازی اسپلیت از دو واحد مجزا ساخته می‌شود. "یونیت خارجی" که «کندانسینگ یونیت» نامیده می‌شود، شامل کمپرسور و کندانسور است که در خارج از ساختمان نصب می‌گردد و "یونیت داخلی" که واحد تبخیر (اواپراتور) در آن جای دارد در درون ساختمان جای می‌گیرد. یونیت خارجی و یونیت داخلی توسط دو لولهٔ مسی یا آلومینیومی به همدیگر مرتبط می‌شوند. لولهٔ باریکتر، مایع پرفشار را از کندانسینگ یونیت به اواپراتور منتقل می‌کند و لوله با قطر بزرگتر، گاز کم فشار را به کمپرسور منتقل می‌کند. این کولرها معمولاً دارای دستگاه کنترل از راه دور هستند.
کولر گازی پرتابل یا قابل حمل، در ظرفیت‌های پایین ساخته می‌شود و دارای حالت گرمایش نیز هست. این مدل کولر گازی دارای ریموت کنترل است و به دلیل شکل آن، برای فضاهای کوچک اجاره‌ای یا استفاده موقت استفاده می‌شود. تمام بخش‌های مختلف کولر گازی از جمله کندانسور، اواپراتور و… در یک مجموعه جا گرفته‌اند و در حالت سرمایش، گرمای موتور از طریق لوله خرطومی پشت دستگاه به بیرون انتقال پیدا می‌کند. در نتیجه، این لوله خرطومی باید به پنجره یا منفذی که هوا را به بیرون انتقال می‌دهد وصل گردد. در غیر این صورت، گرمای خارج شده از هوا دوباره از طریق همین لوله خرطومی به فضا برمی گردد و کار تهویه و سرمایش به درستی انجام نمی‌شود. اما در حالت گرمایش، نیازی به این کار نیست. گرمایش در این نوع کولر گازی از طریق هیتر انجام می‌شود که زیاد مقرون به صرفه نیست. اما امکان استفاده از این حالت در کولر گازی پرتابل در نظر گرفته شده‌است.
کولر گازی ایستاده بر خلاف کولر گازی پرتابل دو تکه است، به این معنی که دارای یک واحد خارجی و یک واحد داخلی است. پنل داخلی آن‌ها در داخل قرار می‌گیرد باید توجه داشت که پنل داخلی را نمی‌توان مانند کولر گازی پرتابل حمل و جابجا کرد و پنل خارجی باید در فضای بیرون نصب گردد. کولرهای ایستاده در دو نوع سه فاز و تک فاز (معمولی و اینورتر) تولید می‌شوند.
کولرهای گازی ایستاده معمولاً در ظرفیت‌های ۴۸ هزار BTU به بالا تولید می‌شوند، به همین علت در سالن‌های وسیع و بسیار بزرگ مناسب می‌باشد و استفاده می‌گردد.
کولر گازی پنجره‌ای شامل کندانسوری است که در انتهای این اتاقک و به سمت بیرون است و یک فن کندانسور در پشت آن است که هوا از طریق آن دمیده می‌شود و به حذف گرما از کندنسور کمک می‌کند. این کولر گازی‌ها به دلیل نداشتن ریموت کنترل و نداشتن حالت گرمایش، کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرند.
نسل جدید کولرهای گازی، کولرهای گازی دارای «اینورتر» هستند. اینورترها که به آن «درایو فرکانس-متغیر» نیز می‌گویند، با تغییر و تنظیم دو پارامتر ولتاژ و فرکانس باعث تغییر سرعت موتور کمپرسور می‌شوند. در سیستم‌های قدیمی، موتور کمپرسور هنگام شروع به کار، به جریان الکتریکی بسیار بالایی نیاز دارد و سپس با رسیدن موتور به دور نامی این جریان اولیه به حدود یک سوم کاهش پیدا می‌کند. با رسیدن اتاق به دمای تنظیم شده، ترموستات کولر فرمان خاموش شدن موتور را به صورت ناگهانی صادر می‌کند. هنگامی که دما بین ۱ تا ۳ درجه سلسیوس افزایش یابد (در حالت گرمایش ۱ تا ۳ درجه کاهش یابد) موتور به صورت ناگهانی دوباره روشن می‌شود. با توجه به مصرف زیاد جریان الکتریکی در هنگام استارت موتورهای الکتریکی، مصرف برق مقدار قابل چشمگیری خواهد بود و با افزایش تعداد دفعات روشن و خاموش شدن موتور این میزان افزایش خواهد یافت.
کمپرسورهای دارای واحدهای اینورتر جریان مستقیم شامل یک درایو فرکانس-متغیر هستند که می‌تواند سرعت راه اندازی و ادامه کار الکتروموتور کمپرسور را (یعنی ظرفیت سرمایش/گرمایش دستگاه) کنترل کنند به این شکل که کمپرسور آهسته راه‌اندازی شده و با نزدیک شدن به دمای تنظیمی سرعت آن کاهش پیدا کرده تا نیازی به روشن و خاموش شدن‌های پیوسته نباشد. یک میکروکنترلر، پیوسته از دمای محیط نمونه برداری کرده و سرعت موتور کمپرسور را کنترل می‌نماید و سیستم به ندرت خاموش و روشن می‌شود تا نیازی به انرژی اولیه استارت نباشد. این کار باعث صرفه جویی مصرف برق و افزایش عمر دستگاه می‌شود.
باید توجه داشت، در شرایطی که دستگاه باید پیوسته با حداکثر ظرفیت کار کند، و تعداد دفعات خاموش و روشن شدن کمپرسور چندان زیاد نیست، هر دو سیستم قدیمی و اینورتور با دور حداکثر کار می‌کنند و در عمل تفاوتی در میزان مصرف انرژی آنگونه که شرکت‌های سازنده ادعا می‌کنند، ندارند.
کمپرسور نوعی دستگاه مکانیکی است که گاز کم فشار را به داخل کشیده و آن را متراکم کرده و فشار آن را افزایش می‌دهد. در هنگام افزایش فشار، دمای گاز فشرده شده افزایش می‌یابد. زمانی که این گاز می‌خواهد از داخل کمپرسور خارج شود، با عبور از یک سیستم خنک‌کننده دمای گاز کاهش می‌باید. کمپرسورها از متداول‌ترین و رایج‌ترین دستگاه‌هایی می‌باشند که امروزه در بسیاری از صنایع از جمله در کولر گازی و یخچال و… مورد استفاده قرار می‌گیرد. کمپرسورهای به کار رفته در سیستم‌های تهویه به سه دسته تقسیم می‌شوند:
کولرهای گازی مطابق چرخه تراکم-بخار کار می‌کنند. در این چرخه گرما از منبع سرد گرفته شده و در منبع گرم دفع می‌شود. مطابق قانون دوم ترمودینامیک این کار به صورت طبیعی رخ نمی‌دهد و برای انجام آن باید کار فیزیکی انجام داد.
داخل یونیت خارجی دستگاه که کندانسینگ یونیت خوانده می‌شود یک کمپرسور گاز، یک کندانسور و یک فن خنک‌کننده وجود دارد که عملکرد آن همانند یخچال و فریزر می‌باشد. کمپرسور، گاز کم فشار دما پایین را از اواپراتور مکش کرده و آن را متراکم می‌کند. با متراکم شدن گاز، دما و فشار آن افزایش می‌یابد. این گاز برای کاهش دما به کندانسور فرستاده می‌شود. با عبور گاز داغ از کویل‌های کندانسور و عبور پر سرعت هوای محیط از روی لوله‌ها توسط فن، این گاز پرفشار تبدیل به مایع پرفشار و نسبتاً داغی می‌شود. با عبور این مایع پرفشار از شیر انبساط یا لوله مویین، فشار و دما به شدت افت کرده و تبدیل به یک مایع کم فشار دما پایین می‌شود. این مایع کم فشار از کویل‌های اواپراتور عبور داده می‌شود و به دلیل پایین بودن نقطه جوشش آن به سرعت گرمای محیط را به خود جذب کرده و تبدیل به گازی کم فشار می‌شود. این گاز کم فشار برای ادامه چرخه دوباره به کمپرسور بازگردانده می‌شود.
کولرهای آبی با بهره‌گیری از مقدار آنتالپی بالای تبخیر آب کار می‌کنند. با تبدیل فاز آب مایع به بخار آب، می‌توان دمای هوای خشک را به شدت کاهش داد. این کار نسبت به تبرید تراکمی انرژی بسیار کمتری مصرف می‌کند. به علاوه کولرهای آبی در مناطقی با آب و هوای بسیار خشک، این مزیت را نیز دارد که با ادامه کارکرد، خشکی هوا را کاهش داده و باعث آسایش بیشتر ساکنان آن می‌شود. هرچه آب و هوا خشک‌تر باشد کارایی و راندمان کولرهای آبی افزایش می‌یابد. کولرهای آبی در مناطق شرجی کارایی چندانی ندارند.
هر کولر آبی بسته به ظرفیت آن به‌طور متوسط بین ۲۶٫۵ تا ۴۵ لیتر آب در ساعت مصرف می‌کند (یعنی در شبانه‌روز مقداری تقریباً معادل ۷۰۰ لیتر). به بیانی ساده، واحدی مسکونی با مساحت ۱۵۰ تا ۱۷۰ متر با کولری به ظرفیت ۷۰۰۰ فوت مکعب در دقیقه، تقریباً ۸۰۰ لیتر آب را در طی شبانه‌روز تبخیر می‌کند.
کولر گازی در صنعت تهویه و تبرید از جایگاه خاصی برخوردار است. زیرا:
این روستا در دهستان قلعه حمام قرار دارد و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن (۱۰۵خانوار) ۵۰۷نفر
قشه توت، روستایی است از توابع بخش صالح آباد شهرستان تربت جام در استان خراسان رضوی.
این روستا در دهستان قلعه حمام قرار دارد و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن (۱۶۱خانوار) ۶۶۲نفر
الله‌وردی خان اونْدیلادْزِ معروف به الاوردی خان گرجی سپهسالار و حاکم ایالت فارس در دوران شاهنشاهی صفوی، بانی سی و سه پل اصفهان و مدرسه خان شیراز و پدر امام قلی خان و داود خان است.
الله‌وردی خان از مهاجرین اجباری گرجی بود که در زمان شاه تهماسب از گرجستان به ایران تبعید شد، به عنوان غلام وارد دربار صفوی شد و پس از مسلمان شدن، در زمان شاه عباس اول به آن مقام رسید و اقدامات فراوانی برای اعتلای فرهنگ و تمدن ایران انجام داد.مولیانی، جایگاه گرجی‌ها در تاریخ و فرهنگ و تمدن ایران، ۲۴۴–۲۶۱.
او در سال ۱۵۹۸/ ۷–۱۰۰۶ به فرماندهی کل نیروهای مسلح صفوی برگزیده شد و این سمت را تا هنگام مرگش در ۱۶۱۳/ ۱۰۲۲ حفظ کرد.
الله‌وردی خان را در مشهد به وصیت خودش در جوار مقبرهٔ علی بن موسی الرضا در رواق الله‌وردی خان و زیر گنبد الله‌وردی خان (که به دستور خودش ساخته شده بود) به خاک سپردند.
به استناد منابعی همچون دانشنامهٔ ایرانیکا و کتاب «ایران عصر صفوی» نوشتهٔ راجر سیوری، الله‌وردی خان ارمنیمردم ارمنی بودهسیوری، ایران عصر صفوی، ۷۹. پیترو دلاواله نیز وی را عیسوی ارمنی نژاد می‌داند.سفرنامه پیترو دلاواله مترجم شجاع الدین شفابخش ایران ص ۱۶۷
الله‌وردی خان از خاندان فئودالی مردم ارمنی اوندیلادزه می‌باشد. نام خاندان فئودالی اوندیلادزه در فرامین و اسناد تاریخی زبان ارمنی مربوط به قرن سیزدهم میلادی، که یکی از ایشان سمت حاجب دربار داشت آمده‌است. همچنین در قرن پانزدهم میلادی به خاطر نقش مهم در مبارزات داخلی ارمنستان ذکر شده‌است.تودوا، مطالعات ارمنی–ایرانی، ۵۶.
نام وی "آلاوردی" کاملاً ارمنی می‌باشد، به دو دلیل می‌توان این مطلب را اثبات نمود، یکی این که این نام در منابع و متون تاریخی ایران پیش از وی مشاهده نشده‌است و دوم اینکه آلاوردی (به ارمنی: Ալավերդի) یک شهرک و شهر در واقع شمال شرقی ارمنستان است که در استان لوری واقع شده‌است. آلاوردی در 50 کیلومتری شمالشرق وانادزور، مرکز استان لوری واقع شده است. شهر آلاوردی نزدیک به مرز گرجستان واقع شده‌است.
در یکی از لشکرکشی‌های چهارگانهٔ شاه طهماسب به گرجستان (به احتمال فراوان لشکرکشی چهارم) الله وردی خان به عنوان اسیر به ایران آورده شد. او در جوانی در برابر سی سکهٔ زر به فروش رسید و پس از اینکه چندین بار در معرض خرید و فروش واقع شد، به خاطر شایستگی و درستی به دربار شاه طهماسب صفوی راه یافت.دلاواله، سفرنامهٔ پیترو دلاواله، ۳۳۱.
نخستین بار از وی توسط اسکندربیک منشی سخن به میان می‌آید. هنگامی که شاه عباس تصمیم به قتل مرشد قلی خان استاجلو که وکیل وی بود گرفت، عالم آرا از او به عنوان الله وردی بیک زرگرباشی نام می‌برد. شاه عباس توسط سرداران نزدیک خود همچون امت بیک قراسارلو، قراحسن چاوشلو، محمدبیک، میرزا محمد و الله وردی بیک نقشهٔ قتل مرشدقلی خان استاجلو را که کوشش بر تسلط بی‌اندازه بر شاه داشت اجرا نمود. پس از اجرای نقشهٔ قتل، همان شب عاملین قتل به مقامات بالایی رسیدند.ترکمان، عالم آرای عبّاسی، ۴۰۱. از جمله «الله وردی بیک زرگرباشی به رتبهٔ امارت سرفراز گشته لقب سلطانی یافت و الکای جرپادقان (ناحیهٔ گلپایگان) و محولات با و شفقت شد» دیگران نیز به مقامات بالایی رسیدند.حسینی استرآبادی، تاریخ سلطانی، ۱۴۴.
با توجه به این که قتل مرشدقلی خان استاجلو در سال دوم جلوس شاه عباس (۹۹۷ ق) به روی داده و برای نخستین بار از الله وردی با منصب زرگر باشی یادشده است و محتمل است در هنگام سلطنت محمد خدابنده بدین منصب رسیده باشد.
از این زمان به بعد الله وردی بیک مدارج ترقی را شتابان طی کرد. در سال ۱۰۰۱ قمری، وی در دو مأموریت هم شرکت جست:
در هر دو مأموریت مؤلف عالم آرای عباسی از وی با عنوان «الله وردی خان» یاد کرده‌است و از وی با لقب "قوللر آقاسی" ذکری به میان نیامده است، اما فحوای سخن که چنین است: «الله وردی خان را با فوجی از غلامان فرستادند» برمی آید که اگر او تا این سال رسماً منصب قوللرآقاسی نیز نیافته باد از همین رو عملاً در رأس سپاه غلامان شاهی بوده‌است.ترکمان، عالم آرای عبّاسی، ۴۵۳–۴۵۸.
با توجه به اینکه حکومت ناحیهٔ گلپایگان به کسی داده می‌شده‌است که منصب قوللرآقاسی (فرماندهٔ غلامان شاهی) را نیز دارا بود،برن، نظام ایالات در دورهٔ صفویه، ۴۴. و ایالت این ناحیه در سال ۹۹۷ قمری به الله وردی خان داده شده، می‌توان برداشت نمود که در این سال‌ها وی مقام قوللرآقاسی را داشته‌است. الله وردی خان هنگام انتصاب این مقام به اعطای طبل و لقب خانی مفتخر شد.برن، نظام ایالات در دورهٔ صفویه، ۴۹. قوللرآقاسی که لقب رکن الدوله داشت بعد از قورچی باشی (فرمانده گارد قزلباش) از مهمترین مقامات دولتی بود و تمام امور مربوط به غلامان به صوابدید و اجازهٔ او انجام می‌گرفت.فلسفی، زندگانی شاه عبّاس اوّل، ۸۱۰.
تا سال ۱۰۰۳ قمری، الله وردی خان گرجی یکی از نیرومندترین افراد کشور صفوی شده بود. دو سال بعد فرهاد خان قرامانلو که راهنمایی‌های نادرست او باعث کشته شدن جمعی از مردم سبزوار شده بود، از حکومت فارس معزول گشت و شاه یکی از شایسته‌ترین خدمتگزاران خود یعنی الله وردی خان را که منصب قوللرآقاسی نیز داشت به حکومت فارس منصوب نمودلویی بلان، زندگی شاه عبّاس، ۱۰۳. «و حکومت ولایت فارس در کل به الله وردی خان قوللرآقاسی مفوض و مرجوع گشته رتق و فتق معاملات دیوانی فارس به عهدهٔ اهتمام مشارٌ‌الیه قرار یافت و مقرر شد که هر ساله سیصد نفر از غلامان خاصهٔ شریفه همراه به فارس برده به خدمات جزو هر ولایتی از ولایات مأمور سازد»
در سال ۱۰۰۵ به خاطر سرکشی طایفهٔ افشار کوه کیلویه به ویژه اراشلو و کندورلو شاه عباس حکومت کهگیلویه را نیز به الله وردی خان مفوض گردانید و تنبیه و تأدیب متمردان را به عهدهٔ وی گذاشت.ترکمان، عالم آرای عبّاسی، ۵۱۵–۵۲۵.
شاه عباس در پی اصلاحات نظامی خود مقام تازه صدرلشکر را ایجاد کرد. الله وردی خان که شایستگی و کاردانی خود را در دفع و رفع آشوبگران و وفاداری به شاه ثابت کرده بود در سال ۱۰۰۶، نخستین فردی بود که بدین مقام رسید. با انتصاب وی به مقام سپه سالاری ایران، نیروی او به اوج خود رسید. وی نخستین نمایندهٔ اشرافیت جدید غلامان در ایران شد.سیوری، ایران عصر صفوی، ۷۹–۸۹.
الله وردی خان اقدامات نظامی و فرهنگی و عمرانی فراوانی جهت اعتلای دولت صفوی انجام داد. بی شک می‌توان گفت خدماتی که این گرجی برای آواره کنندگانش انجام داد، هیچ امیر ایرانی در دورهٔ صفویه انجام نداده‌است. با رشادت وی لار، بحرین و گمبرون فتح شد. در لشکرکشی‌های شاه عباس علیه عثمانیان وی دست راست شاه صفوی بود و اگر امروز حکمت متعالیه و فلسفهٔ ملاصدرا مایهٔ فخر شیعیان است، از قبل فرهنگ دوستی وی می‌باشد. پل زیبای سی و سه پل در اصفهان که «شاهکار هنر معماری و بسی با شکوه»شاردن، سفرنامهٔ شاردن، ۱۵۲۸. و «یکی از بهترین آثار معماری کشور»دن گارسیا، سفرنامهٔ دن گارسیا، ۲۲۱. می‌باشد، به دستور و هزینهٔ وی ساخته شد. خاندان اوندیلادزه قدر آزاداندیشی و گوهر آزادی را به خوبی درک می‌کردند.تودوا، مطالعات گرجی–ایرانی، ۵۷.
«شاه عباس الله وردی خان را از همهٔ سرداران بزرگ ایران عزیزتر و محترم تر می‌داشت و چون پیر بود همیشه او را پدر خطاب می‌کرد. هیچ‌یک از سرداران با او در مقام و مرتبت برابر نبود. او با سی هزار سوار مجهز و جنگ آزموده‌ای که در اختیار داشت بر تمام ولایات جنوبی ایران و سواحل و جزایر خلیج فارس حکمران بود. شاه عباس در جنگ‌های بزرگی که با دولت عثمانی می‌کرد بیشتر به قدرت نظامی او متکی بود».فلسفی، زندگانی شاه عبّاس اوّل، ۴۳۰. وی «در اصابت رأی و حسن تدبیر سرآمد عقلاء زمان و در دلیری و تهور و دلاوری مسلم اکفاء و اقران بود».ترکمان، عالم آرای عبّاسی، ۶۹۶.
الله وردی خان پس از یک عمر خدمت به ایران، در روز دوشنبه، ۱۴ ربیع‌الثانی ۱۰۲۲ هجری قمری (برابر ۱۳ خرداد ۹۹۲ هجری خورشیدی) درگذشت و او را در مقبره‌ای که به دستور خودش برایش در مشهد ساخته بودند به خاک سپردند. شاه با تمام امرا و اعیان در تشییع جنازهٔ وی شرکت کردند و دستور داد برای کفن و دفنش ۱۵۰ تومان از خزانهٔ شاهی بپردازند.ترکمان، عالم آرای عبّاسی، ۸۷۰. پس از مرگ وی شاه عباس، پسرش امام قلی خان را جانشین وی نمود و پسر دیگرش داود خان را به امیرالامرایی قراباغ و ریاست ایل قاجار منصوب نمود. ملامیرزا مهابادی شهری در رثای مرگ او سروده‌است:
فلسفی، زندگانی شاه عبّاس اوّل، ۴۳۱.
علی رضاقلی در مورد مرگ وی می‌نویسد «بدین ترتیب مردی فرهنگ دوست، صدیق، وفادار و دلیر روی در نقاب خاک کشید، ولی به لطف تربیت صحیح وی پسرش امام قلی خان راه وی را فعالانه ادامه داد، گرچه سفاکی و حماقت شاه صفی در عوض پاداش دادن وی و تکریمش باعث خاموش شدن چراغ تابان این خاندان شد.»رضاقلی، جامعه‌شناسی نخبه کشی، ۴۳.
دوران سلطنت شاه عباس یکم به سبب اقدامات وی و داشتن سرداران و فرمانروایان شایسته، دوران اوج بالندگی هنر، فرهنگ، معماری و بازرگانی ایران می‌باشد. الله وردی خان نیز در این این امر سهم به سزایی داشت. وی در آبادانی اصفهان با ساختن سی‌وسه‌پل بر روی زاینده رود، نقش ایفا نمود و عمل بزرگ وی یکی از عوامل ایجاد ضرب‌المثل اصفهان نصف جهان گردید.
سرپرسی سایکس این پل از پل‌های درجه اول عالم،سایکس، تاریخ ایران، ۲۸۹. شاردن آن را شاهکار معماری و شگفت آفرینشاردن، سفرنامهٔ شاردن، ۱۵۲۷.مولیانی، جایگاه گرجی‌ها در تاریخ و فرهنگ و تمدن ایران، ۲۴۸–۲۴۹. و دن گارسیا آن را از بهترین آثار معماری ایران می‌دانند. و به قول لرد کرزن «انسان هیچ انتظار ندارد برای دیدن آنچه که روی هم رفته می‌توان آن را باشکوه‌ترین پل دنیا نامید، ناچار از مسافرت به ایران باشد».سیوری، ایران عصر صفوی، ۱۶۷. دن گارسیا در این باره می‌نویسد: «این پل نیز از بناهای الله وردی خان است و با اینکه دشمنان و حاسدانش می‌گویند این بنا با پول ساخته شده‌است، نمی‌توانند انکار کنند که بانی شخص اوست. اما باور عموم مردم که حقیقت نیز همان است، این است که الله وردی خان پل را به خرج خود ساخته‌است». این پل که هم‌اکنون هر روزه سیاحان ایرانی و خارجی از آن دیدن می‌کنند به "سی و سه پل" به خاطر تعداد دهانه‌های آن شهرت دارد.
مدرسه خان از مدارس بزرگ و معروف و قدیمی شیراز است که در زمان الله وردی خان آغاز و در زمان پسرش امام قلی خان پایان پذیرفت. این مدرسه هنگام آبادانی یکصد حجره برای اقامت یکصد طلبه داشته‌است و چهار طرف آن چهار باغ برای تفریح طلاب بوده‌است. الله وردی خان که از سال ۱۰۰۴ تا ۱۰۲۲ حاکم فارس بود، مردی آزاداندیش بود و روحیهٔ این سردار آزاده با انزواء و حبس افکار آزاداندیش و الهی سازگار نبود. به همین خاطر وی ملاصدرا را که توسط علمای اصفهان تکفیر و در کهک قم تبعید شده بود به شیراز دعوت کرد. او نامه‌ای بدین مضمون به ملاصدرا نوشت: «من نمی‌توانم به کهک بیایم تا بتوانم از محضر درس شما استفاده کنم و به همین جهت در شیراز بنای مدرسه‌ای را برای شما شروع کرده‌ام و همین که تمام شد اطلاع می‌دهم که بیایید و در این مدرسه تدریس کنید».
الله وردی خان مدرسه را با هزینهٔ خود ساخت و پیش از آنکه ساخت آن به پایان برسد چون دید به درازا خواهد انجامید، همین که قسمت‌های ضروری برای استفادهٔ استاد و طلاب آماده شد، از ملاصدرا درخواست کرد که به شیراز بیاید.
در شأن و مقام این مرکز مهم علمی و فرهنگی شیراز همین بس که در زمانی که شرط ورود طلاب به برخی از مدارس اصفهان فرانگرفتن علوم معقول بود، یکی از شرایط تدریس و تحصیل مدرسهٔ خان این بود که حتماً باید یک مدرس علوم معقول در آنجا تدریس نماید. الله وردی خان در وقفنامه تصریح کرد که اختیار تدریس را به شما واگذار می‌کنم تا اینکه شما هر درسی را که می‌خواهید در برنامهٔ دروس مدرسه قرار دهید.
درخشان‌ترین دورهٔ زندگی ملاصدرا از لحاظ سودی که به جامعه رساند و طی آن دوره کتاب‌های فراوان و ارزشمندی تألیف نمود، دوره‌ای است که او پس از بازگشت از کهک در شیراز شروع به تدریس کرد.
الله وردی خان با این اقدام خود، دانشگاهی به مفهوم واقعی آن روز بنیان گذاشت، که در آن افزون بر حکمت، فقه، ادب، نجوم، علم حساب، هندسه، زمین‌شناسی، جانورشناسی، گیاه‌شناسی و شیمی تدریس می‌شد. ملاصدرا در پناه فرهنگ دوستی و آزاداندیشی الله وردی خان گرجی تألیفات فراوانی از خود بر جای گذاشت، اما مهم‌ترین حاصل عمر وی بنیاد نهادن حکمت متعالیه بود. بدین وسیله یک گرجی مسیحی زاده به عالم تشیع خدمتی عظیم نمود.سامی، شیراز دیار سعدی و حافظ، ۳۵۰–۳۵۴.
با دور زدن دماغه امید نیک در سال ۸۹۲ قمری توسط پرتغالی‌ها، آن‌ها به سوی سرزمین‌های شرقی روانه شدند و کوشش فراوانی در تسلط بر خلیج فارس و اقیانوس هند به عمل آوردند. در سال ۹۱۲ قمری پرتغالی‌ها با رشوه و حیله به جزیره هرمز راه یافته و در آنجا دژهایی ساختند و به مرور زمان جمعی بسیار از آن‌ها در این محل ساکن شدند. آن‌ها شروع به مداخله در امور جزیره نمودند و به زودی درآنجا صاحب اقتدار شدند. پرتغالی‌ها به سرعت هرمز را به صورت مستعمره درآوردند و امیر هرمز تحت سلطه و فرمان آنان قرار گرفت. در سال ۱۰۱۰ قمری فرخشاه والی هرمز درگذشت و فرزندش فیروزشاه جانشین او شد. وزیر وی شرف الدین لطف‌الله بود که برادرش رکن الدین مسعود را حاکم بحرین کرده بود. پس از مرگ فرخشاه وی لوای استقلال برافراشت، اما چون از قدرت پرتغالی‌ها می‌ترسید، از خواجه معین الدین فالی که از نزدیکانش بود یاری طلبید. خواجه نیز موضوع را به اطلاع حاکم فارس رسانید. الله وردی خان جمعی تفنگچی را به همراهی خواجه به مدد حاکم بحرین و باطناً به تسخیر آن روانه نمود. خواجه به بحرین رفت و طی چند روز که در آنجا بود نقشهٔ تسخیر بحرین را مطالعه و پی ریزی نمود. سحرگاهی او و رئیس منصور که عموزاده اش بود با جمعی به خانهٔ رکن الدین مسعود رفته و او را همراه با ملازمانش به قتل رساندند. مردم بحرین در مقام مداخله و مقابله برآمدند. اما از بخت خوش خواجه، الله وردی خان، امیریوسف شاه برانغاری را – که در مراجعت از حج اموالش به سرقت رفته بود – همراه جماعتی جهت تفحص اموال مسروقه و معاونت خواجه معین الدین روانهٔ بحرین ساخت. آن‌ها در موقع مناسبی رسیدند و با کمک هم بحرین را مسخر نمودند. فیروزشاه والی هرمز و پرتغالیان با شنیدن خبر تسخیر بحرین درصدد استرداد آن برآمدند و محارباتی در خشکی و دریا بین طرفین روی داد که خواجه و امیریوسف کشته شدند، اما در نهایت بحرین تحت حکومت الله وردی خان ماند و والی هرمز و پرتغالیان شکست خورده و مراجعت نمودند.ترکمان، عالم آرای عبّاسی، ۶۱۴–۶۱۵.
خبر فتح و تسخیر بحرین هنگامی به الله وردی خان رسید که او مشغول تسخیر لار بود.منجّم یزدی، تاریخ عبّاسی، ۲۰۹. پرتغالی‌ها ساکت ننشستند و فیلیپ سوم در نامهٔ خود به شاه عباس گفته بود بهتر است حاکم فارس بحرین را به شاه هرمز که باجگذار پادشاه اسپانیاست پس بدهد و از وی شکایت کرده بود که وی با پیش گرفتن روش غیر دوستانه قلعه‌های آن‌ها را اشغال کرده‌است.فلسفی، زندگانی شاه عبّاس اوّل، ۲۰۹.
حکام لار خود را از نسل گرگین میلاد کیانی می‌دانستند. میان مردم مشهور بود که کیخسرو کیانی، گرگین میلاد را به حکومت آن شهر فرستاد و چون پسر او لار نام داشت و بعدها جانشین پدر شد، شهر به نام او موسوم شد، گرگین میلاد هنگام ورود به شهر ۷ سال منتظر رسیدن ساعت سعد ماند و سپس داخل شد، و از آن زمان تا هنگام تسخیر که ۴۰۰۰ سال بود خاندان آن‌ها در لار حکومت می‌کردند و بر پایه طلسمی ملک آن‌ها از آسیب‌ها مصونیت داشت.
حکام لار از آغاز دورهٔ صفویه باجگذار و مطیع دولت مرکزی شدند. در زمان سلطان محمد خدابنده، نورالدهرخان حاکم آنجا درگذشت و پسرش میرزا علاءالملک ملقب به ابراهیم خان دوم بر جایش نشست. هنگامی که شاه عباس در راه دفع فتنهٔ یعقوبخان در فارس بود، ابراهیم خان جهت تهنیت جلوس شاه و اظهار اطاعت به خاطر ممانعت نزدیکانش نزد شاه عباس نرفت و شاه نیز کینهٔ وی را به دل گرفت.ترکمان، عالم آرای عبّاسی، ۶۱۶–۶۱۸. در سال ۱۰۰۵ قمری، الله وردی خان حاکم فارس تصمیم به انتزاع قریهٔ سعادت آباد جویم از لار نمود. پس از انتزاع، شاه عباس قرابختیار نامی را به داروغگی آنجا منصوب نمود. حاکم لار سپه سالار خود محمد عبدالله میر درگاه را جهت استرداد سعادت آباد فرستاد و به حسب اتفاق میان رعایای سعادت آباد و شوراب نارویه بر سر تقسیم آب نزاع روی داد، قرابختیار صورت واقعه را به الله وردی خان اطلاع داد و این هم بر کینهٔ شاه عباس از خاندان لار افزود.منجّم یزدی، تاریخ عبّاسی، ۱۵۰.
بدسلوکی ابراهیم خان با عاملان مالیاتی و اخاذی‌هایی که از تجار و مسافران می‌نمود مزید بر علت شد، شاه عباس از الله وردی خان خواست تا وی را تأدیب نماید، اما هنگامی که الله وردی خان به نزدیکی لار رسید، ابراهیم خان از در معذرت خواهی درآمد و متعهد شد من‌بعد در استرضای خاطر شاه بکوشد. الله وردی خان بنا بر صلاح وقت به فرمان شاه عباس فسخ عزیمت نمود و برگشت، لکن ابراهیم خان روال سابق را رها نکرد و شکایات زیادی از وکلا و منسوبان وی به دربار می‌رسید.ترکمان، عالم آرای عبّاسی، ۶۱۶.
در حدود سال ۱۰۰۹ قمری بازرگانی ونیزی به نام سانتوفونته همراه همسرش به قصد تجارت از بصره به هرمز رفت. اما بنا به دلایلی نتوانست آنجا بماند و همسرش را با برادرش و مقداری مال التجاره روانه نمود تا از کرمان و لار به بصره و از آنجا به ونیز بروند. در حوالی لار سواران ابراهیم خان آن‌ها را به اسارت گرفتند و اموال آن‌ها را غارت کردند. تاجر ونیزی به وسیلهٔ یکی از هموطنان خود قیه را به شاه عباس اطلاع داد و شاه نیز از الله وردی خان خواست تا زن و اموال مرد ونیزی را از خان لار مسترد دارد. الله وردی خان ابتدا یکی از نزدیکان خود را به نزد ابراهیم خان فرستاد. ابراهیم خان اظهار بی‌اطلاعی نمود. تاجر ونیزی دوباره به شاه شکایت نمود. شاه نیز صریحاً از الله وردی خان خواست به لار لشکرکشی نموده و ابراهیم خان را مرده یا زنده نزد او بفرستد.فلسفی، زندگانی شاه عبّاس اوّل، ۱۰۸۵.
الله وردی خان با سپاهی عازم لار شد، خان لار متوحش شده و اسباب و زن تاجر را پس فرستاد و زبان به پوزش خواهی گشود، ولی‌الله وردی خان تنها شرط بخشودگی وی را آمدن وی معین کرد و گفت: اگر ابراهیم خان در قول خود صادق است مناسب است بدون ترس و وحشت به نزد ما بیاید. ابراهیم خان جرأت آمدن را در خود ندید و در مقام مقابله و قلعه داری برآمد، ولی در هنگام محاصره یکی از اعیان لار به نام قاضی ابوالقاسم که از معتبران و اشراف بود با برادرش به نزد خان فارس آمد. ابراهیم خان از رفتن ایشان هراسان شد و نوشاد نامی را که سپهسالارش بود همراه تعدادی برای وساطت و طلب امان نمودن فرستاد. الله وردی خان متوجه شد که فرستادگان لار در زیر قبای خود زره پوشیده‌اند و این را حمل بر غدر و حیله ایشان نموده و دستور حبس آن‌ها را صادر کرد. رشوه دهی و تطمیع امرا و اعیان لار نیز مؤثر واقع شد و بسیاری از آن‌ها به اردوی الله وردی خان پیوستند و این باعث سستی بیشتر لاریان برای مدافعه شد.
ابراهیم خان دست از حصاری بود کشید و به قلعه‌ای رفیع پناه برد. قلعه توسط سربازان الله وردی خان در حال سقوط بود و ابراهیم خان قدرت مدافعه در خود ندید و از تمرد پشیمان شد و امان خواست. الله وردی خان وی را امان داد و او همراه جمعی از معاریف و اعیان لار به نزد الله وردی خان آمدند. الله وردی خان نیز وی را با احترام پذیرفت و به عنوان مهمان نزد خود نگاه داشت، اما تعدادی از لاریان که عاملین اصلی فتنه بودند به قتل رسیدند.
الله وردی خان حکومت لار را به قاضی ابوالقاسم سپردترکمان، عالم آرای عبّاسی، ۶۱۷. و قلعهٔ رفیع و محکم لار را ویران ساخت. آن‌ها چند قطعهٔ بزرگ سیمانی از قلعه را به نشانهٔ پیروزی به یادبود باقی گذاشتند.دن گارسیا، سفرنامهٔ دن گارسیا، ۱۰۴.
میرزا محمد معصوم شعری از سید محمد کمونه در تسخیر لار نقل کرده‌است:
معصوم، تاریخ سلاطین صفویه، ۴۵.
الله وردی خان با خان لار مهربانی نمود و وی را به عنوان مهمان طلقی می‌کرد. الله وردی خان در اوایل سال ۱۰۱۱ در بادغیس و هرات با قشون آراسته همراه ابراهیم خان و تحف و هدایایی که از خزاین لار به دست آورده بود به ویژه تاج مکلل مرصع مشهور به [تاج کیخسروی به اردوی شاه پیوست.ترکمان، عالم آرای عبّاسی، ۶۱۸.
شاعری دیگر در وصف فتح لار گفته‌است:
شاعر این بیت را در مدح اللّه وردی خان سروده‌است و دلیل شایستگی او را «شکستن طلسم کیانی» دانسته‌است. جمله «طلسم کیانی شکست» در حساب حروف ابجد ۱۰۱۰ می‌شود که سال فتح لار توسط اللّه وردی خان است. از آنجایی که پادشاهان لار خود را ز سلسله کیانیان می‌دانستند، اعتقاد عموم بر این بود که طلسمی ناگشودنی در قلعه اژدها پیکر واقع در شهر لار از حکومت گرگین میلاد و بازماندگانش حمایت می‌کند؛ لذا برج و باروها و قلعه عظیم شکست پادشاه لار را غیرممکن می‌دانستند. از اینرو وقتی اللّه وردی خان لار را فتح کرد، تاریخ این رویداد را در جمله «طلسم کیانی شکست» یافتند و این جمله مشهور شد که حاکی از فتح لار توسط نیروهای صفوی است.ملا جلال منجم، تاریخ عباسی، به کوشش سیف اللّه وحید، انتشارات وحید، تهران، ۱۳۶۶، ص ۲۴۳
شهر بغداد در دورهٔ صفویه بارها محل درگیری ایران و عثمانی بود و چندین بار میان دو دولت دست به دست شد. هنگامی که شاه عباس در سال ۱۰۱۲ قمری پس از تصرف تبریز عازم تصرف ایروان بود به وسیلهٔ علی بالی زنگنه به الله وردی خان اطلاع داد تا بغداد را تصرف نماید.دهگان، تاریخ صفویان، ۵۹.
در بغداد عثمانیان مستقر در آنجا، بیگلربیگی منصوب استانبول را اخراج و اوزون احمد را به جای وی برگزیدند. اوزون احمد به سبب اختلافاتی که با سلطان عثمانی داشت بر وی یاغی شد و فردی را نزد شاه عباس برای اظهار انقیاد و شاهسونی روانه ساخت.لویی بلان، زندگی شاه عبّاس، ۱۶۳. در روز دوشنبه بیست و دوم ربیع‌الثانی الله وردی خان عازم بغداد شد و امرای کهگیلویه، شوشتر، همدان و لرستان نیز در میان راه به او پیوستند. آن‌ها تا رسیدن به بغداد قله‌های بادراه، مندنجین، حسان، بکیسا، مهربان، بلاودور و همچنین هارونیه را به تصرف درآوردند و حکامی برای آن‌ها منصوب شد. سپاه آن‌ها بعد از زیارت قبور امام موسی کاظم و امام محمد تقی نزدیک بغداد. نخست حسین خان حاکم لرستان و حسن خان حاکم همدان پیش رفتند و جنگی میان آن‌ها و عثمانیان روی داد که منجر به شکست و کشته شدن بسیاری از عثمانیان گردید. عثمانی‌ها به قلعهٔ بغداد رفته و حصاری شدند.منجّم یزدی، تاریخ عبّاسی، ۲۴۵. هنگامی که الله وردی خان مشغول محاصرهٔ قلعه بود نامه‌ای از شاه عباس رسید مشعر بر اینکه اگر اوزون احمد از وعدهٔ خود پشیمان گشته و مقاومت می‌کند، مصلحت این است که محاصره را رها نموده و به شاه در تسخیر ولایات آذربایجان و شیروان و گرجستان بپیوندند.ترکمان، عالم آرای عبّاسی، ۶۴۹. الله وردی خان نیز محاصره را رها نمود و پس از اینکه در شیراز سپاهی و اسباب جنگ را مهیا نمود،منجّم یزدی، تاریخ عبّاسی، ۲۴۷. عازم یاری به شاه عباس گشت، و هنگامی که شاه در کنار قلعهٔ ایروان به جنگ و محاصره مشغول بود به اردوی او داخل شد.فلسفی، زندگانی شاه عبّاس اوّل، ۱۷۲۲.
شاه عباس که به دلیل ضعف دوران حکومت پدرش، در آغاز سلطنت خود مواجه با دو دشمن در شرق و غرب بود، مصلحت دید با عثمانی صلح نماید تا بتواند در شرق حالتی تهاجمی بگیرد. او نخست در سال ۱۰۰۱ قمری با رجزخوانی عبدالمؤمن خان عازم خراسان شد و الله وردی خان را با جمعی از غلامان بر سر نیشابور فرستاد، حاکم آنجا تاب مقاومت نیاورد و قلعه به تصرف الله وردی خان درآمد، اما شاه عباس به علت سردی هوا و کمبود آذوقه صلاح کار را در مراجعت به قزوین (پایتخت) دید.حسینی استرآبادی، تاریخ سلطانی، ۱۵۶.
در سال ۱۰۰۷ قمری پس از مرگ عبدالله خان ازبک، شاه عباس تصمیم به یورش به خراسان گرفت.ترکمان، عالم آرای عبّاسی، ۵۶۴. این زمان بهترین زمان برای لشکرکشی بود، زیرا دودستگی میان سلاطین ازبک به شدت دامنگیر شده بود.لویی بلان، زندگی شاه عبّاس، ۱۵۰. شاه عباس از الله وردی خان خواست تا با سپاه به وی بپیوندد. الله وردی خان نیز در محل سر پل هرات به اردوی شاه داخل شد و در جنگ رباط پریان سپاه صفوی ازبک‌ها را به سختی شکست داد. دین محمد خان نیز توسط کلول بیک گرجی به قتل رسید.
ایرانیان در سال ۹۲۰ در جنگ چالدران به خاطر عدم استفاده از سلاح گرم که عثمانیان از آن سود می‌بردند، شکست خوردند. زمان مناسب برای ساخت توپ و استفاده از سلاح گرم در میدان‌های جنگ، پس از نبرد رباط پریان حاصل شد. در این سال هنگامی که شاه عباس از پیروزی بزرگ خود بر ازبکان برمی‌گشت، در قزوین هیأتی اروپایی به ریاست رابرت شرلی و آنتونی شرلی در چشم به راه باریابی بودند.سیوری، ایران عصر صفوی، ۱۰۵.
شاه عباس از این دو برادر در اصطلاح ارتش استفاده نمود. الله وردی خان یکی از اعضای هیئت را که ریخته‌گر توپ بود بدین کار و آموزش آن به دیگران واداشتنوائی، ایران و جهان، ۲۱۳. و با همت و پشتکار الله وردی خان، ایران و ارتش آن بزرگترین ضعف نظامی خود را از بین برد.
الله وردی خان اوندیلادزه فرمانروای فارس و سپهسالار ایران، بازوی راست شاه عباس در جنگ‌هایش با عثمانی بود. شاه عباس که بنا بر مصلحت از روی حزم و دور اندیشی با عثمانیان صلح کرده بود، پس از آسودگی از شرق ایران و دفع ازبکان، در فکر بازپس‌گیری مناطقی افتاد که به موجب صلحی مصلحتی به عثمانیان تقدیم کرده بود. از سوی دیگر عثمانیان به خاطر جنگ‌هایشان با خاندان هابسبورگ و شورش‌های جلالی در آناتولی مواجه با مشکلات فراوان بودند و از هر سو زمینه برای اقدام شاه عباس مناسب می‌نمود.
شاه عباس با استفاده از موقعیت رو به تبریز نهاد و آن را از دست علی پاشا حاکم منصوب عثمانی گرفت، هنگامی که تبریز را تسخیر کرده و عازم ایروان بود، الله وردی خان به دستور وی جهت تسخیر بغداد عازم شده بود، اما شاه عباس به هنگام محاصرهٔ ایروان از الله وردی خان خواست تا محاصرهٔ بغداد را رها نموده و به او بپیوندد. الله وردی خان بعد از تسخیر قلعهٔ ایروان وارد اردوی شاه عباس گردید.
در عثمانی پس از مرگ محمد سوم فرزند سیزده سالهٔ وی احمد بر تخت نشست. وی طی معاهده زیتواتوروک با خاندان هابسبورگ صلح نمود و دست به اقدامات اصلاحی در امور نظامی و مالی زد.شاو، تاریخ امپراتوری عثمانی و ترکیهٔ جدید، ۳۲۰و۳۲۲و۳۲۴.
پس از تسخیر قلعهٔ ایروان، شاه عباس عازم دفع احمد پاشا – که در عادلجور و اخلاط و البستان استیلا یافته بود – شد. الله وردی خان از گوگچه تنگیز تا ارجیش را سه روزه پیمود، اما احمد پاشا با اطلاع از حملهٔ وی به ناحیهٔ موش گریخت و سپاهش از هم پاشید و الله وردی خان در ۲۲ ربیع‌الاول سال ۱۰۱۳ فاتحانه مراجعت نمود.منجّم یزدی، تاریخ عبّاسی، ۲۶۶.
سلطان احمد، چغال اوغلی نومسلمان جنوایی را به وزارت برگزید. وی کوشید تا بی نظمی‌ها را پایان دهد و اصلاحاتی به عمل آورد.منجّم یزدی، تاریخ عبّاسی، ۳۲۱. سلطان عثمانی وی را که شجاع و دلیر بود مأمور دفع حملات ایران و استرداد مناطقی نمود که شاه عباس طی سال گذشته تصرف کرده بود. او در پایان سال ۱۰۱۳ در ناحیهٔ موش به گردآوری سپاه پرداخت.لویی بلان، زندگی شاه عبّاس، ۱۷۰. شاه عباس که در این زمان سپاه خود را مرخص ساخته بود، در جنگ مردد بود، اما امرای سپاه وی پافشاری در محاربه می‌کردند. شاه دستور داد رعایای ساکن نخجوان و ایروان را به نقاط امن داخلی ایران بکوچانند تا از دستبرد عثمانیان در امان باشند و خود رو به تبریز نهاد و درآنجا نیز دستور کوچاندن ارامنه به اصفهان را صادر نمود. شاه زمستان را در تبریز گذرانید. اقداماتی که از سوی سردار عثمانی برای مصالحه صورت گرفت نتیجه‌ای نداد. شاه عباس در صدد برآمد بر چغال اوغلی – که در وان منتظر رسیدن کمک بود، پیشدستی کند، از همین رو الله وردی خان را با همگی سپاهیانش – همراه سرداران نامدار دیگر همچون ذوالفقار خان قرامانلو حاکم آذربایجان، گنجعلی خان حاکم کرمان، حسن خان حاکم همدان و لشکری حدود سی هزار نفر – عازم وان برای محاربه با چغال اوغلی نمود.ترکمان، عالم آرای عبّاسی، ۶۶۷و۶۷۰و۶۸۳. «شاه عباس پس از آن که مسافتی دراز الله وردی خان و همراهانش را بدرقه کرد هنگام وداع به الله وردی خان گفت: با آن همه تجربه و احتیاط و فداکاری و جرأتی که در تو سراغ دارم، نیازی به سفارش خاصی نیست، اما یادآور می‌شوم که این مأموریت اهمیت بسیار دارد و از همهٔ مأموریت‌هایی که تاکنون انجام داده‌ای مهم‌تر است. زیرا شکست یا پیروزی امپراتوری ما بسته به نتیجهٔ آن است. اگر مغلوب شوی آنچه را که در این مدت از دشمن بازگرفته‌ایم از دست خواهیم داد».فلسفی، زندگانی شاه عبّاس اوّل، ۱۷۲۹.
الله وردی خان و همراهانش در یکشنبهٔ آخر ماه صفر سال ۱۰۱۴ روانه شدند.منجّم یزدی، تاریخ عبّاسی، ۲۸۱. آن‌ها با حزم و احتیاط، بیست روزه خود را به شهر وان رسانیدند و حملهٔ ایشان چنان ناگهانی بود که سردار ترک تنها زمانی که سپاه صفوی به یک منزلی وان رسیده بود متوجه شد. وی آن زمان بیش از پانزده هزار سرباز همراه نداشت، ناچار به قلعهٔ وان پناه برد و به قلعه داری مشغول شد. در یورش اول نزدیک و هزار تن از سپاه عثمانی هلاک شدند و تنی چند از بزرگان به اسارت درآمدند. در همان حال خبر رسید که محمد پاشا با دو هزار سوار به یاری چغال اوغلی می‌آید. الله وردی خان قرچقای خان را روانهٔ دفع وی نمود و او نیز آن‌ها را شکست داد. سپاه عثمانی شکست خورد و رو به فرار نهاد.ترکمان، عالم آرای عبّاسی، ۶۸۳–۶۸۴.
سپس الله وردی خان و همراهانش که دستور تعقیب را نداشتند بازگشت کردند. نوشته‌اند: «شاه عباس چون از بازآمدن وی آگاه شد با تمام سران کشور به استقبالش رفت و نسبت به او و سایر سردارانی که در آن جنگ شرکت کرده بودند مهربانی بسیار نمود». شاه عباس بعد از این پیروزی روی به سوی چالدران نهاد، محلی که جدش شاه اسماعیل از عثمانیان شکست خورده بود. چند روزی بعد ۵٬۰۰۰ سر از ترکان عثمانی که در جنگ‌های وان کشته شده بودند به نظر وی رسید.فلسفی، زندگانی شاه عبّاس اوّل، ۱۷۳۱.
چغال اوغلی از حمله به ایران منصرف نشده بود. وی پس از این شکست در ناحیهٔ موش در مدت چهار ماه سپاهی عظیم از ایلات و کردها گرد آورد که تعدادشان به صد هزار نفر می‌رسید.لویی بلان، زندگی شاه عبّاس، ۱۷۹. سردار عثمانی در اواخر فصل پائیز به آذربایجان روی نهاد، شاه عباس نیز پس از آگاهی از این امر پیربوداق خان حاکم تبریز را مأمور اجرای روش زمین سوخته نمود. این بار نیز شاه عباس، الله وردی خان را با جمعی از امرا و سرداران نامدار مأمور به جلوگیری از پیشروی سپاه ترک نمود.ترکمان، عالم آرای عبّاسی، ۶۹۵.