moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
اما دشمنان همچنان به تحریکات خود ادامه دادند و بالاخره در حدود ۲۸ دی ۶۹۶ خ. /ذی‌القعده ۷۱۷ قمری خواجه رشیدالدین و پسر شانزده ساله‌اش (که شربت‌دار اولجایتو بود) را به تهمت مسموم کردن سلطان محمد خدابنده اولجایتو درچرگر به قتل رساندند. نسب یهودی او در دادگاه وی بارها مورد اشاره قرار گرفت. سر او توسط مردم تا چند روز در شهر حمل می‌شد و مردم می‌گفتند: «این سر یهودی ای است که از نام خدا سوء استفاده کرد. خدا او را لعنت کند.». وی در زمان مرگ ۷۱ سال داشت و پس از مرگ او، به رسم زمان مغول بستگان وی هم مقتول و غارت شدند و بنای ربع رشیدی مورد غارت و تاراج قرارگرفت. یک قرن بعد میران‌شاه -پسر تیمور- در حالت دیوانگی دستور داد که استخوان‌های خواجه رشیدالدین را از قبرش درآورند و در گورستان یهودیان به خاک بسپارند.
یکای هاونسفیلد یا واحد هاونسفیلد یا شماره‌های سی تی واحدیست که در مقطع نگاری کامپیوتری مورد استفاده قرار می‌گیرد، و با HU نشان داده می‌شود.
این یکا به افتخار گودفری هاونسفیلد نام‌گذاری گردیده.
بر طبق تعریف، شماره‌های سی تی ضرایبی هستند که به سیستم رایانه متصل به یک سی تی اسکن اجازه می‌دهند داده‌ها به صورت یک تصویر با "جدول خاکستری" و بر طبق رابطهٔ ذیل"فیزیک رادیولوژی تشخیصی کریستینسن". ترجمه دکتر بهمن محتشمی. مرکز پخش اشارت. p.312 محاسبه و نمایش داده شود:
که در اینجا:
کوری نام فیلمی از کارگردان برزیلی فرناندو مریلس است که براساس رمانی از ژوزه ساراماگو به همین نام ــ که در سال ۱۹۹۸ جایزهٔ نوبل ادبیات را به‌دست آورد ــ ساخته شده‌است. شصت‌ویکمین جشنوارهٔ فیلم کن نیز با این فیلم گشایش یافت.
فیلم "کوری" داستان شهری است که تعداد زیادی از جمعیت آن به‌طور ناگهانی کور می‌شوند و در این بین اتفاقات زیادی رخ می‌دهد.
در این فیلم بازیگرانی چون جولیان مور، مارک روفالو، سوزان کوین، دنی گلوور و گائل گارسیا برنال ایفای نقش کرده‌اند.
جولیان مور در فیلم "کوری" نقش اصلی را ایفا می‌کند. او در فیلم تنها کسی است که در شهر قدرت بینایی دارد.
گروه‌هایی از نابینایان به ویژه در ایالات متحده، از این فیلم انتفاد کرده‌اند. از جمله فدراسیون ملی نابینایان آمریکا در بیانیه‌ی خود اشاره کرده: «فیلم "کوری" کلیشه‌های نادرست رایج درباره‌ی نابینایان را تقویت می کند؛ کلیشه‌هایی از این قبیل که نابینایان به خودشان اهمیت نمی‌دهند و دائماً سر ناسازگاری دارند.»
«اکس-اُفندر» ، آهنگی از گروه موسیقی موج نوی آمریکایی بلاندی است که به وسیلهٔ گری ولنتاین و دبی هری برای آلبوم آغازین هم‌نام با ترانه، "بلاندی"، نوشته شده بود. این آهنگ به عنوان تک‌آهنگ اصلی آلبوم از سوی شرکت پرایوت استاک رکوردز در سال ۱۹۷۶ عرضه شد.
عنوان این آلبوم در اصل، «سکس-افندر» بود. گری ولنتیاین، این ترانه را برای پسری ۱۸ساله که به خاطر داشتن رابطهٔ جنسی با دوست‌دختر جوان‌ترش دست‌گیر شده‌بود نوشت. دبی هری متن ترانه را تغییر داد که در نتیجه، آهنگ در مورد فاحشه‌ای بود که جذب مأمور پلیسی شده که وی را دست‌گیر کرده‌بود. این ترانه به وسیلهٔ ریچارد گاتهرر، کسی که با گروه دخترانهٔ دههٔ ۱۹۶۰ اینجلز کار کرده‌بود، نوشته شد و این ترانه از لحاظ سبکش، باقی‌ماندهٔ آن دوران است.
پرایوت استاک مصر بود که نام ترانه به «اکس-افندر» تغییر یابد، چرا که از نام اصلی ترانه، دلواپس بودند. اکس-افندر در سال ۱۹۷۶ به همراه بی-ساید «در آفتاب» پخش شد. این ترانه به جدول‌های موسیقی راه نیافت، اما کریسلیس رکوردز، این آهنگ را به همراه آلبوم "بلاندی" شنید و با گروه قراردادی را امضا کرد. «اکس-افندر»، بعدها بی-ساید «او را خرد کن» شد. به دلیل نسخه‌های محدود این تک‌آهنگ و شهرت متعاقب گروه، نسخه‌ای از تک‌آهنگ آمریکایی پرایوت استاک با عنوان «اکس-افندر/در آفتاب»، نسخه‌ٔ کمیاب و باخواستاری است که کپی‌هایی از آن با قیمت ۷۵۰ پوند در فروشگاه‌های گردآورندگان به فروش می‌رسد؛ نظر به این‌که میکس‌های هر دو آهنگ در تک‌آهنگ نام‌برده، متفاوت از آن‌هایی هستند که در آلبوم "بلاندی" قرار گرفته‌اند. این میکس‌ها در نسخهٔ چاپ مجدد آلبوم سال ۲۰۰۱ ای‌ام‌آی/کپیتل رکوردز به عنوان ترانه‌های اضافی قرار گرفته‌اند. متأسفانه هیچ شاه‌نواری از نسخه‌های پرایوت استاک در آرشیوها نگه‌داری نشده‌است و در نتیجهٔ آن، این آهنگ‌های اضافی مستقیماً از نوارهای تک‌آهنگ منتقل شده‌اند.
فرهنگ سخن از تازه‌ترین فرهنگ‌های لغت یک‌زبانهٔ زبان فارسی است و به سرپرستی حسن انوری تألیف شده‌است. این فرهنگ دو ویرایست اصلی دارد:
"فرهنگ بزرگ سخن"، افزون بر واژه‌های قدیمی، دربردارندهٔ کمابیش همهٔ واژه‌ها، اصطلاح‌های علمی و تعبیرهای روز زبان فارسی است. این فرهنگ از سوی انتشارات سخن تدوین و منتشر شده‌است. در تدوین "فرهنگ سخن"، افزون بر سرویراستار (حسن انوری)، ۴۶ مؤلف و ۲۱ ویراستار در بخش‌های عمومی و تخصصی همکاری داشته‌اند.سایت کتاب‌نامه "فرهنگ بزرگ سخن"پایگاه مجلات تخصصی نور نگاهی دیگر به "فرهنگ سخن"وبگاه همشهری‌آنلاین گفت‌وگو با دکتر حسن انوری، سرویراستار "فرهنگ سخن"
"فرهنگ فشردهٔ سخن" به سرپرستی حسن انوری در دو جلد تألیف شده‌است. این واژه‌نامه نسخهٔ فشردهٔ "فرهنگ بزرگ سخن" (هشت‌جلدی) است. در "فرهنگ فشردهٔ سخن"، شواهد واژگانی (جز در تعداد معدودی از مدخل‌ها) حذف شده‌اند. همچنین، واژه‌های بسیار کم‌کاربرد و به‌ویژه کهن‌ترِ کم‌شاهد و نیز واژه‌هایی که به‌طور قیاسی ساخته می‌شوند، از این فرهنگ حذف شده‌اند.سایت خانهٔ کتاب: "فرهنگ فشردهٔ سخن"
هدف از تلخیص "فرهنگ بزرگ سخن" و درآوردن آن به‌صورت فرهنگ دوجلدی، امکان بهره‌وری کسانی است که به "فرهنگ بزرگ سخن" دسترسی ندارند یا به‌دنبال مستندات واژه‌ها نیستند.سایت خانهٔ کتاب صفحات اولیۀ "فرهنگ فشردهٔ سخن"
"فرهنگ روز سخن" در یک جلد تألیف شده‌است. این فرهنگ، برخلاف دو فرهنگ اصلی، واژه‌های قدیمی را دربرندارد و در تدوین آن، واژه‌ها و تعبیرات روزِ زبان فارسی مدّ نظر بوده‌است. حجم اصطلاحات علمی نیز در این ویرایش از مجموعهٔ "فرهنگ سخن" کمتر از دو ویرایش اصلی ("فرهنگ بزرگ" و "فرهنگ فشرده") است. این فرهنگ نیز توسط انتشارات سخن چاپ و منتشر شده‌است. در تدوین این فرهنگ هم، افزون بر سرویراستار (حسن انوری)، ۴۶ مؤلف و ۲۱ ویراستار در بخش‌های عمومی و تخصصی همکاری داشته‌اند. "فرهنگ روز سخن" در سال ۱۳۸۳ چاپ و منتشر شد.
این کتاب ذیلی است بر "فرهنگ بزرگ سخن" که در سال ۱۳۸۱ در هشت جلد انتشار یافته بود. این ذیل مشتمل بر واژه‌هایی است که از قلم افتاده یا تازه یافته شده‌اند، همچنین، مشتمل است بر تصحیح غلط‌های چاپی و غیرچاپی و اشتباه در ارجاعات که در هشت جلد روی داده، و نیز برخی شواهد جدید بر مدخل‌هایی که شاهد کم داشته یا شاهد نداشته‌اند.سایت خانهٔ کتاب صفحات اولیۀ ذیل "فرهنگ بزرگ سخن" خبر آنلاین غلط‌های «فرهنگ سخن» اصلاح و واژه‌های جدید اضافه شد
فرهنگ سخن دارای ۷۵هزار سرواژه اصلی، ۴۵هزار سرواژه فرعی، ۱۶هزار شاهد مستند و هزار مثال و ۱۵۰۰ تصویر است. این فرهنگ دارای تقریباًهمهٔ واژگان به‌کاررفته در زبان فارسی قدیم و جدید است.
برهان قاطع یک واژه‌نامهٔ زبان فارسی است که در سال ۱۰۳۰ هـ. ش۱۰۶۲ هـ. ق و ۱۶۵۱ م به دست محمدحسین بن خلف تبریزی (متخلص به برهان) در حیدرآباد، هندوستان به نام سلطان عبدالله قطب‌شاه، پادشاه شیعی‌مذهبِ دکن، نوشته شده‌است.
سعی او بر آن بوده‌است تا فرهنگش نسبت به فرهنگ‌های پیشین جامع‌تر باشد. غلامحسین مصاحب می‌گوید این کتاب در حدود ۱۹٬۴۱۷ لغت و کنایه و اصطلاح و استعارهٔ مستعمل در فارسی را دربردارد.
این فرهنگ بار اول در ۱۸۱۸ در کلکته و سپس در کلکته و بمبئی و لکهنو و تهران مکرراً به چاپ رسیده‌است. در این راستا، علی اصغر حکمت بنابر چاپ کلکته تعداد لغت‌هایش را ۲۰٬۲۱۱ کلمه ذکر کرده‌است؛ و جالب آن‌که می‌گوید زبان‌ها و لهجه‌های مختلف ایرانی و غیرایرانی در داخل این فرهنگ نقل شده‌است، (مانند مصری، عبری، سریانی، ترکی، هندی، یونانی، رومی، ارمنی، پهلوی و…).معرفی برهان قاطع | کتاب نیوز
مؤلف در مقدمه می‌گوید که می‌خواست «جمیع فوائد فرهنگ جهانگیری، مجمع الفرس، سرمه سلیمانی، صحاح الادویه (حسین انصاری) را که هریک حاوی چندین کتاب لغات‌اند، به‌طریق ایجاز بنویسد.»
مؤلف، واژه‌های دساتیر را، که مجعول و ساختگی است، وارد فرهنگ کرده‌است که این امر تا حدّی از ارزش فرهنگ می‌کاهد؛ بااین‌حال، دکتر محمد معین با تصحیح انتقادی و با توضیحات سودمندش، این اثر را مفید و قابل استفاده نمود.سایت پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی لغات زند و پازند (هزوارش) در برهان قاطع
دولت ایران شامل ۱۹ وزارتخانه است که نام آنها به ترتیب حروف الفبای فارسی، همراه با نام وزیر و آدرس وبسایت به شرح زیر است:
کمترین تعداد وزارتخانه‌ها در تاریخ ایران ۳ وزارتخانه و مربوط به دوره رئیس‌الوزرایی «میرزا محمد شفیع مازندرانی» در ابتدای دوران قاجار و بیشترین آن با تعداد ۲۴ وزارتخانه بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در دوران جنگ ایران و عراق و نخست‌وزیری میرحسین موسوی، اتفاق افتاده‌است.
ساماندهی نظام اداری و تشکیل وزارتخانه‌ها برای اداره امور تخصصی کشور در زمان پادشاهان قاجاری، گسترش یافته و بسیاری از وزارتخانه‌های مهم کشور مانند وزارت امور خارجه، اطلاعات و حتی صنایع و معادن و… ریشه در این دوره تاریخی دارند.
رشد علوم و فنون در این دوره به همت امیرکبیر، همزمان با گسترش دانش سیاسی، دستگاه اداری منظمی را برای اداره کشور فراهم کرده بود و اگرچه برخی از وزارتخانه‌ها در آن دوره جنبه تشریفاتی داشت یا برخی انتصاب‌ها در آن‌ها بر اساس رابطه فامیلی بود، اما تقسیم‌بندی مدیریت کشور به حوزه‌های تخصصی، الگوی نظام‌مندی برای دستگاه‌های حکومتی وقت، تعریف کرد.
در دوران قاجار، هم‌زمان با انتصاب میرزا حسین خان سپهسالار به ریاست شورای دولت، تعداد وزارتخانه‌ها از ۷ به ۱۴ افزایش می‌یابد و این در حالی است که تنها یک سال بعد از این اتفاق، وی دوباره تعداد وزارتخانه‌ها را به ۹ کاهش می‌دهد، به‌طوری که روال کاهش وزارتخانه‌ها پس از وی و از سوی وزیران مختار دربار ادامه داشته و به ۶ وزارتخانه هم رسیده‌است.
اما میرزا علی اصغرخان امین السلطان، چند سال در سال‌های پایانی دوران قاجار، با یک جهش یک‌باره شمار وزارتخانه‌ها را به ۱۸ رساند، به طوری که برخی از این وزارتخانه‌ها بدون استقلال تخصصی، هم‌پوشانی بسیاری در کارکرد داشتند.
در دوره قاجار غیر از وزارتخانه‌هایی مانند تلگراف، مالیه، علوم، خارجه و جنگ که تقریباً در همه دولت‌ها جایگاه ثابتی داشته‌اند، دیگر وزارتخانه‌ها بر حسب اراده وزیران ارشد، تشکیل شده‌اند و در دوره بعدی حذف شده‌اند.
در دوره مشروطیت اگرچه انتصاب سمت‌های وزارتی، همچنان بر اساس الگوهای قاجاری بود، اما ساختار و دستگاه اداری حکومت، نظام و قوام متعادل‌تری یافت.
برای مثال اگر در دوره قاجاری صدر اعظمی سه و دیگری ۱۸ وزارتخانه داشت، در دوره مشروطیت بیشترین میزان اختلاف در تعداد وزارتخانه‌های رئیس‌الوزراهای مختلف، به زحمت به دو می‌رسد این در حالی است که عنوان وزارتخانه‌ها نیز در قیاس با دوره پیشین سیر تطوری یک‌دست را تجربه کرده و میانگین تعداد وزارتخانه‌ها نیز کاهش داشته‌است.
اصولاً اهمیت دوره مشروطیت به عنوان یک دور تاریخی جریان‌ساز بیشتر به دلیل تغییر دستگاه سیاسی گذشته و تشکیل ساختار منظم حکومتی و اداری است و تدوین قانون اساسی اولیه نیز در ایجاد این نظم اداری تأثیر چشمگیری داشته‌است.
در دوره مشروطیت، موضوع ادغام وزارتخانه‌ها روال جدی‌تری به خود می‌گیرد، ادغام وزارت تجارت با فواید عامه، از مهم‌ترین اتفاق‌های این دوره است.
در دوران پهلوی اول که ۱۶ سال طول کشید، تعداد وزارتخانه‌ها تقریباً چارچوب ثابتی به خود گرفت و دست کم از هشت و حداکثر از ۱۱ وزارتخانه تجاوز نکرد.
افزون بر این در دوره ریاست مهدی قلی خان هدایت، وزارت اقتصاد، جای وزارت تجارت و فوایده عامه را گرفت و سه سال پس از او محمدعلی فروغی، این وزارتخانه جدید را به سه بخش مستقل اداره کل تجارت، اداره کل فلاحت و اداره کل صناعت، تقسیم کرد.
نکته مهم دیگر در این دوره این است که در دوره رئیس‌الوزرایی متین دفتری، عنوان وزارتخانه‌ها که بیشتر عربی بود، به فارسی روان برگردانده شد.
ادغام برخی وزارتخانه‌ها مانند بازرگانی و اقتصاد، بازرگانی و پیشه و هنر، دارایی و اقتصادی و همچنین اقتصاد ملی و بازرگانی در این دوره اتفاق می‌افتد و جالب است که در این دوره و در زمان نخست‌وزیری امیراسدالله علم، وزارت صنایع و معادن با وزارت بازرگانی ادغام شد هرچند که این ادغام بیش از چند ماه طول نکشید و دوباره از سوی اسدالله علم تفکیک شد.
این دوره را می‌توان پر افت و خیزترین دوره تغییر در عنوان و شمار دستگاه‌های اجرایی خواند که با نخست‌وزیری امیرعباس هویدا، فراز و نشیب این تغییرها، بلندتر می‌شود.
نخست‌وزیری هویدا در دوران پهلوی دوم آغازگر افزایش دوباره تعداد وزارتخانه‌ها است؛ وی هم‌زمان با چهارمین سال نخست‌وزیری‌اش، تعداد وزارتخانه‌ها را به ۲۰ افزایش داد که تا آن زمان در تاریخ اداری کشور، منحصربه‌فرد بود.
به‌طور کلی در دوره پهلوی دوم، اختلاف میان تعداد وزارتخانه‌ها در دوره‌های مختلف نخست‌وزیری به ۱۰ می‌رسد و این نشان دهنده تحولات گسترده در نظام دستگاه‌های اداری کشور در این دوره است.
با پیروزی انقلاب اسلامی و نخست‌وزیری بازرگان کاهش در تعداد وزارتخانه‌ها آغاز شد.
در این دوره محمدعلی رجایی برای نخستین بار برای صنعت نفت وزارتخانه‌ای مستقل تعریف کرد.
اما پس از آن و هم‌زمان با نخست‌وزیری میرحسین موسوی آمار وزارتخانه‌ها به ۲۴ رسید که این تعداد در تاریخ ایران بی‌سابقه بود؛ موسوی وزارتخانه‌هایی را با عنوان برنامه و بودجه و همچنین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، تأسیس و وزارت صنایع و معادن را به سه وزارتخانه «صنایع»، «صنایع سنگین» و «معادن و فلزات» تقسیم کرد.
پس از او با ریاست جمهوری هاشمی رفسنجانی، وزارتخانه‌های برنامه و بودجه، صنایع سنگین و سپاه پاسداران حذف و تعداد وزارتخانه‌ها به ۲۱ کاهش یافت.
ریاست جمهوری خاتمی نیز با ادغام دو وزارتخانه جهاد سازندگی و کشاورزی، آغاز شد تا شمار وزارتخانه‌ها به ۲۰ برسد اما در سال آخر مسئولیت وی، با تأسیس وزارتخانه‌ای به نام رفاه و تأمین اجتماعی، عدد وزارتخانه‌ها ۲۱ شد.
در دوره احمدی‌نژاد با تصویب قانون تشکیل وزارت ورزش و جوانان در مجلس شورای اسلامی و تکلیف قانون برنامه پنجم توسعه دربارهٔ کاهش تعداد وزارتخانه‌ها، یکی از پر تغییرترین دوران‌های تاریخ معاصر در تحول وزارتخانه‌ها در این دوره به وجود آمد.
دولت دهم با ادغام برخی از وزارتخانه‌ها مانند بازرگانی و صنایع و معادن (صنعت، معدن و تجارت)، راه و ترابری و مسکن و شهرسازی (راه و شهرسازی)، تعاون‌، کار و امور اجتماعی و رفاه و تأمین اجتماعی (تعاون، کار و رفاه اجتماعی)، در کنار تشکیل وزارت ورزش و جوانان، تعداد و عناوین وزارتخانه‌ها را تغییر داد.
در زمان ریاست جمهوری روحانی، سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری به وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی تبدیل شد.
تنگه گپرگه یا (دره خرس ها) در موقعیت جغرافیایی N335407 E483840 در استان لرستان واقع است. تنگه زیبای گپرگه واقع در شمال غربی شهر بروجرد و انتهای جادهٔ گلدشت است. بعد از گذراندن روستاهای شیخ میری، گپرگه ۱، گپرگه ۲، گپرگه ۳ شروع شده و تا روستای ونایی ادامه دارد. این تنگه دارای یک رودخانهٔ دایمی با پیچ و خم فراوان است که فقط پیاده یا با دوچرخه می‌توان از آن عبور کرد. هر دو طرف رودخانه پاکوب دارد. این تنگ از آخرین روستای گپرکه شروع و در منطقه ونایی به پایان میرسد. پیمایش یکطرفه آن حدود ۵ ساعت به طول میکشد. پس از پیمایش تنگ میتوانید به روستایی ونایی رفته یا همان مسیر تنگ را بازگردید. این تنگ یکی از بهترین و زیباترین مسیرهای کوهپیمایی برای کوهنوردان بروجردی است و دارای دو چشمه آبگرم، پل سنگی و غاری به نام غار مخفی و طاقچه است. روستاهای شیخمیری، گپرگه و ونایی در این منطقه دارای مردمی مهربان و مهمان نواز و دوستدار کوهنوردان هستند.
۴ ذیحجه چهارمین روز از ماه قمری ذیحجه.
امپراتوری مغول که در ابتدا حکومت بزرگ مغول نام‌گذاری شده بود، امپراتوری بزرگی بود که طی سده‌های ۱۳ و ۱۴ میلادی وجود داشت و به مدت ۱۶۲ سال حکومت کرد. از آسیای میانه آغاز شد و سرانجام از اروپای شرقی به دریای ژاپن کشیده شده و قسمت عظیمی از سیبری را تحت پوشش قرار می‌داد و به سوی جنوب پیش رفته و جنوب شرقی آسیا، شبه قاره هند و خاورمیانه را شامل می‌شد. به همین دلیل است که به عنوان دومین امپراتوری بزرگ در تاریخ جهان شناخته می‌شود. این امپراتوری در بیشترین حد خود به ۹۷۰۰ کیلومتر (۶۰۰۰ مایل) می‌رسد که مساحت ۳۳٬۰۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع یعنی در حدود ۲۵ درصد مساحت کل زمین را تحت پوشش قرار می‌داد و بر جمعیتی بالغ بر ۱۰۰ میلیون نفر حکم رانی می‌کرد.Finlay, "Pilgrim Art", p. 151history of Central Asia :: Creation of the Mongol empire - Britannica Online Encyclopedia«Mongolia se encomienda a Gengis Jan" (en español). diario El País 18.08.2007 (2007). Consultado el 19/06/2008.Peter Turchin, Thomas D. Hall and Jonathan M. Adams, "East-West Orientation of Historical Empires ", "Journal of World-Systems Research" Vol. 12 (no. 2), pp. 219-229 (2006). البته این گستره در تمام این دوران نبود بلکه اوج گستردگی در سال ۱۲۹۴ میلادی بود (یعنی ۸۸ سال بعد از تشکیل) و پس از آن چهارپاره شده (خانات جغتای، اردوی زرین، ایلخانان و دودمان یوآن) و به تدریج به اضمحلال رفت و در سال ۱۳۶۸ میلادی به کلی از بین رفت.
امپراتوری مغول از وحدت قبایل مغول و تحت فرماندهی چنگیزخان به وجود آمد. چنگیز خان در سال ۱۲۰۶ به عنوان فرمانده کل مغول‌ها معرفی شد. امپراتوری، تحت رهبری او و فرزندانش در همه جهات جغرافیایی به سرعت رشد کرد.Diamond, "Guns, Germs, and Steel", p. 367"The Mongols and Russia", by George Vernadsky"The Mongol World Empire, 1206-1370", by John Andrew Boyle"The History of China", by David Curtis Wright, p. 84"The Early Civilization of China", by Yong Yap Cotterell, Arthur Cotterell, p. 223Mongols and Mamluks: The Mamluk-Ilkhanid War, 1260-1281 by Reuven Amitai-Preiss امپراتوری پهناوری که شرق را به غرب پیوند می‌داد و در نهایت به عنوان «تسویه حساب» فرهنگی در جهان عمل کرد. تحت فرماندهی مغولان، فناوری‌های جدید، کالاها و ایدئولوژی‌های مختلف در سراسر اوراسیا منتشر شد. محدوده این مبادلات از نقشه نگاری تا صنعت چاپ و از کشاورزی گرفته تا نجوم گسترش داشت.Gregory G.Guzman - Were the barbarians a negative or positive factor in ancient and medieval history?, The historian 50 (1988), 568-70Thomas T.Allsen - Culture and conquest in Mongol Eurasia, 211امپراتوری مغول سپس به چند پاره تقسیم شد و آخرین آن سلسلهٔ یوان بود.
دودمان لیائو سده دهم بر بیشتر مغولستان حکم می‌راند. شوروش قبایل جورجی در منچوری موجب پایان این حاکمیت شد. جورجی امپراتوری جین را در شمال چین جایگزین نمودند. دودمان جین سلطه کمتری بر استپ‌های مغولستان داشت. از این رو بسیاری از خراج‌گزاران پیشین علم استقلال برافراشتند و شروع به جنگ با یکدیگر در جهت رسیدن به برتری کردند. مغول‌ها یکی از گروه‌های در حال رقابت بودند. این قوم تا اواسط سده دوازدهم شکست‌های بزرگی از دشمنان دیرینه خود، تاتارهای استپ‌های غرب مغولستان و دودمان جین، متحمل گشتند و با از دست دادن جایگاه خود به عنوان نیروی تعیین‌کننده، به یک نیروی ضعیف بدل گردیدند که به کمک دیگران در مقابل دشمنان خود نیازمند بودند.
محمد خدابنده ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
سلطان اَبوسَعید بَهادُر خان (۱۳۰۵ – ۱۳۳۵ میلادی) پسر و جانشین سلطان محمد خدابنده اولجایتو و آخرین فرمانروای ایلخانیان مغول در ایران که از ۷۱۶ تا ۷۳۶ ه‍.ق بر ایران حکمرانی کرد. او در ۲ ژوئن ۱۳۰۵ میلادی در اوجان متولد شد و در سن دوازده سالگی بر تخت ایلخانی تکیه زد.
ابوسعید در اوجان متولد شد و مادرش حاجی خاتون، دختر سولامیش از قبیلهٔ اویرات بود. وی به دنبال مرگ ۲ تن از برادران بزرگ‌ترش به مقام ولایت عهدی رسید. ظاهراً وی نخستین ایلخانی است که از بدو تولد نام اسلامی داشته‌است. هنگامی که ابوسعید ۹ سال بیش نداشت، به موجب سنت ایلخانان که ولیعهد را به حکومت خراسان می‌فرستادند، از سوی پدر بدانجا روانه شد. الجایتو همچنین امیر سونج را به سمت اتابکی او و نیز گروهی از کارگزاران دربار از جمله عبداللطیف پسر خواجه رشیدالدین فضل‌الله را در مقام صاحب دیوان به همراه ابوسعید به خراسان فرستاد.ابوسعید در خراسان با فرستادهٔ یساور که با کَبَک (از شاهزادگان جغتایی ماوراءالنهر) به ستیز برخاسته بود، دیدار کرد و سپس یساور به پیشنهاد خود و تأیید الجایتو و عهدی که با وی بست، با الوس خود از جیحون گذشت و نواحی جنوبی آن تا مازندران را با نام ایلخان به تصرف درآورد و بلخ و کوهستان تا حدود کابل و نواحی قندهار نیز به حکومت او واگذار شد.
الجایتو در رمضان ۷۱۶ درگذشت و ابوسعید که در مازندران به سر می‌برد، همراه با امیر سونج به سلطانیه آمد و در صفر یا ربیع‌الآخر و به روایتی در جمادی‌الآخر ۷۱۷ بر تخت سلطنت نشست. برخی از مورخان علت تأخیر در جلوس ابوسعید را اختلاف امیرسونج و امیر چوپان دانسته‌اند. الجایتو، امیر چوپان را که امیر الامرای دولتش بود، وصیت کرد که باید ابوسعید را «بر سر پادشاهی استقرار دهی و محافظت ملک و لشکر به اضعاف معهود نمایی»، اما سونج که اتابک ابوسعید بود و انتظار داشت منصب امیرالامرایی و نیابت ایلخان خردسال را به دست آورد، ظاهراً به مخالفت برخاست. پیش از آن چون ابوسعید و سونج پس از مرگ الجایتو عازم پایتخت شدند، در خراسان شورشی روی داد که به نظر می‌رسید سونج نیز در آن همدست بوده، زیرا به مقابله و مقاومت با آن برنخاست، اما به نظر می‌رسد که موجب این بی‌توجهی سونج، عجله او در وصول به پایتخت و اشغال منصب امیرالامرایی بوده‌است. به هر حال سونج کاری از پیش نبرد و راهی جز اتفاق با امیرچوپان نیافت.
در بخشی از دوران ایلخانی او امیرچوپان، امیرالامرای لشکر ایلخانی، اداره‌کننده واقعی قلمرو او بود. ابوسعید پس از دفع حمله سپاه اردوی زرین به خراسان و نیز شکست شورش برخی امرای شورشی مغول به سبب شجاعتش در جنگ لقب بهادر یافت. در دوران او بار دیگر سپاهیان اردوی زرین به رهبری ازبگ خان به خراسان حمله کردند که این حمله نیز توسط سپاه امیرچوپان دفع شد (سال ۱۳۲۵ م)
رشیدالدین وزیر و مورخ نامی در دوران ابوسعید ابتدا عزلت‌نشین شد، اما پس از چندی امیرچوپان او را به خدمت دعوت کرد. اما اقبال رشیدالدین دیری نپایید، او توسط رقیبان به مسموم کردن سلطان فقید متهم شد و همراه پسرش که شربت‌دار سلطان پیشین بود کشته شد. دمشق خواجه پسر امیرچوپان بعد از رشیدالدین وزیر ایلخان شد. بعدها پسر دیگر رشیدالدین، غیاث‌الدین، در دربار ابوسعید به مقام وزارت رسید.
قدرت بیش از اندازه امیرچوپان و فرزندانش که هر یک اداره بخشی از ایران را در دست داشتند و عشق ابوسعید به بغداد خاتون دختر امیرچوپان، و قتل دمشق‌خواجه پسر امیرچوپان به دستور ابوسعید و به اتهام رابطه با یکی از زنان حرمسرای سلطان، همه باعث رویارویی سپاه سلطان و چوپان شد که با پشت کردن امرای سپاه به چوپان به سود سلطان ابوسعید پایان یافت.
در تابستان سال ۷۳۶ ه‍.ق / ۱۳۳۵ آوازه درافتاد که ازبگ خان بار دیگر آماده حمله به قلمرو ایلخان می‌شود. سپاهیان بغداد و دیاربکر به ایران اعزام گردیدند و در پی آنان ابوسعید نیز عازم این ناحیه گردید. وی در ۱۳ ربیع‌الاول ۷۳۶ / ۳۰ نوامبر ۱۳۳۵ در ناحیه قره باغ دیده بر جهان فروبست. مرگ وی ظاهراً به واسطه مسمومیت بوده‌است. بعدتر بغداد خاتون، زوجه ایلخان و دختر امیرچوپان، به مسموم کردن ابوسعید متهم شد و اعدام گردید. با مرگ ابوسعید حکومت ایلخانان عملاً پایان یافت اما درگیری و جنگ بین رقیبان و مدعیان جانشینی ایلخانان ادامه یافت و قلمرو ایلخانیان تا سال‌ها و ظهور تیمور دچار ملوک‌الطوایفی شد.
در سال ۱۳۲۰ م قرارداری با میشل دولفینو سفیر ونیز بست که مطابق آن ونیزیها حق داشتند در سراسر ایران به تجارت بپردازند و راه داران بایستی به آنها کمک کنند و حتی در صورت جنایت حق مجازات آنها را نداشتند. این شرایط را ایتالیا برای تجار ایرانی برقرار نکرده بود.
بهادرخان دارای کاربردهای زیر است.
یوزپلنگ آسیایی یا یوزپلنگ ایرانی (نام علمی: "Acinonyx jubatus venaticus") یک زیرگونهٔ در بحران انقراض از یوزپلنگ است و بر اساس برآوردها در سال ۱۴۰۱ تنها ۲۰ قلاده از آن در ایران شناسایی و دارای شناسنامه بودند.در حال حاضر این یوز به‌عنوان نمادی در لباس تیم ملی فوتبال ایران است. از سال ۱۳۹۰ پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی شروع شده‌است. اکنون ۲۰ قلاده یوز پلنگ ثبت شده در ایران وجود دارد.
این جانور در مناطق بیابانی در سطح منطقه زندگی می‌کرد و سال‌هاست که نسل آن در معرض نابودی کلی قرار دارد. این جانور فایده زیادی برای طبیعت و محیط زیست دارد مانند شکار حیوانات پیر و سالخورده که مانع از شیوع بیماری‌های مختلف می‌شود. نتایج تحقیقات در سال ۱۳۹۹، نشان می‌دهد که بین ۱۰ تا ۲۰ قلاده یوزپلنگ در مناطق حاشیهٔ کویر مرکزی از جمله توران، نایبندان، دره‌انجیر و میاندشت وجود داشته باشد. این تخمین نتیجه نقشه‌برداری زمینی است که توسط بیش از ۱۲۰۰۰ دوربین دید در شب که در مکان‌های مختلف کار گذاشته شده بود.
یوزپلنگ آسیایی زمانی در مناطق وسیعی از آسیا از شبه‌جزیره عربستان و خاور نزدیک تا منطقه خزر، قفقاز جنوبی، بیابان قزل‌قوم و هند پراکنده بود، اما در حال حاضر در فهرست جانوران در آستانه انقراض اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت قرار دارد و منحصر به نواحی دور افتاده‌ای در بیابان‌های مرکزی ایران شده‌است. آخرین گزارش مستند از یوزپلنگ در هندوستان به سال ۱۹۷۴ بر می‌گردد. از آن زمان به بعد، یوزپلنگ به سرعت از سرتاسر قلمرو خود ناپدید گردید. ایران از دههٔ ۱۹۷۰ به‌عنوان تنها زیستگاه یوزپلنگ‌های آسیایی شناخته شده‌است.خواستگاری کوشکی از دلبر، کمک کنید این دو به هم برسند بی‌بی‌سی فارسی
یوزپلنگ آسیایی بین ۳۲ تا ۶۷ هزار سال پیش، از جمعیت یوزپلنگ‌ها در آفریقا جدا شد. در زمان حکومت بریتانیا بر هند، آن را پلنگ شکار می‌نامیدند. این نام، برگرفته از یوزهایی بود که به تعداد زیاد توسط خانوادهٔ سلطنتی هند در اسارت نگهداری می‌شدند تا برای شکار آنتلوپ‌های وحشی از آن‌ها استفاده کنند.
یوزپلنگ آسیایی زمانی در مناطق وسیعی از آسیا از شبه‌جزیره عربستان و خاور نزدیک تا منطقه خزر، قفقاز جنوبی، بیابان قزل‌قوم و هند پراکنده بود، اما در حال حاضر در فهرست جانوران در آستانه انقراض اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت قرار دارد و منحصر به نواحی دور افتاده‌ای در بیابان‌های مرکزی ایران شده‌است. تاریخ انقراض یوز آسیایی در سایر زیستگاه‌ها، به شرح زیر است: عراق ۱۹۲۹، کویت ۱۹۴۲، هند ۱۹۴۷، قزاقستان ۱۹۷۰، پاکستان ۱۹۷۲، ترکمنستان ۱۹۷۳، عربستان ۱۹۷۳، عمان ۱۹۷۷.
تا ابتدای دههٔ ۱۳۲۰ شمسی، جمعیت یوزپلنگ در حدود ۴۰۰ قلاده بود که تقریباً در تمام مناطق استپی و بیابانی نیمهٔ شرقی ایران و بخش‌هایی از نواحی غربی کشور نزدیک مرز عراق دیده می‌شد. پس از جنگ جهانی دوم به‌علت ورود خودروهای جیپ به ایران و سهولت دسترسی شکارچیان به زیست‌گاه‌های یوز و شکار طعمه‌های یوز، جمعیت آن‌ها کاهش یافت. در اواسط دههٔ ۱۳۵۰، جمعیت یوزپلنگ در ایران ۳۰۰–۲۰۰ قلاده تخمین زده می‌شد.
یوزها در سرزمین‌های باز و علفزارها، دشت‌ها، مناطق نیمه‌بیابانی و سایر مناطقی که می‌توان در آن شکار یافت زندگی می‌کنند. یوزپلنگ‌ها در ایران در مناطق کویری استان‌های سمنان، یزد، خراسان شمالی، رضوی، جنوبی، کرمان زندگی می‌کنند. بیشتر آن‌ها در ۶ منطقه حفاظت‌شده شامل پارک ملی کویر، ذخیره‌گاه زیست‌کره توران، منطقه حفاظت‌شده کوه بافق، پناهگاه حیات وحش دره انجیر، پناهگاه حیات وحش میاندشت و ذخیره گاه حیات وحش نایبندان زندگی می‌کنند.
زیستگاه‌های یوز در ایران به‌علت پیشروی بیابان‌ها و تبدیل شدن بخشی از زمین‌های زیستگاه به زمین‌های کشاورزی و مسکونی شدن بخشی دیگر و همچنین از بین رفتن مراتع توسط دام‌های اهلی و در نتیجه کاهش تعداد علف‌خوارانی که از منابع غذایی یوزها هستند کاهش یافته‌است.
یوزهای ماده مانند یوزهای نر، محدودهٔ خاصی را تصرف نمی‌کند و در میان زیستگاه‌های مختلف، در حرکت هستند. سازمان حفاظت محیط زیست ایران با همکاری برنامه عمران ملل متحد بعضی از این زیستگاه‌ها را تحت نظارت قرار داده‌است. طی این پروژه، دوربین‌های تله‌ای در زیستگاه‌های احتمالی یوز ایرانی، نصب شد که به حرکت این حیوانات حساسند و با مشاهده آن‌ها عکس و فیلم می‌گیرند.
یوز واژه‌ای‌ست فارسی که از دیرباز در اشاره به این حیوان به‌کار می‌رفته‌است. یوز از بن مضارع "یوزیدن" به معنای "جستن" آمده‌است و به جهت شباهت ظاهری این حیوان با پلنگ امروزه بیشتر با نام یوزپلنگ شناخته می‌شود.
چیتا واژه‌ای‌ست هندی که از واژه سانسکریت چیتراکا به معنی «خال‌خالی» وارد انگلیسی شده و گاهی در فارسی نیز به‌کار می‌رود.
در زبان‌های دیگر نام‌های گوناگونی برای این حیوان به‌کار رفته‌است. در زبان عربی یوز را «فهد» می‌نامند درحالی‌که در افغانستان به آن «تازی پرنگ» (فارسی دری) و «تازی پلنگ» (پشتو) گفته می‌شود. در پاکستان نیز در زبان براهوئی به آن «یوز» گفته می‌شود. در زبان سواحیلی نیز که در شرق آفریقا رایج است نام «دوما» را برای این جانور به‌کار می‌برند.
یوزپلنگ آسیایی دارای پوششی کرکی به رنگ حنایی است که در پهلوها، جلوی پوزه، زیر چشم‌ها و در سمت داخلی پاها، کم‌رنگ‌تر است. لکه‌های سیاه کوچک به‌صورت خطوط روی سر و پشت سر قرار گرفته و به‌طور نامنظم روی بدن، پاها، پنجه‌ها و دم پراکنده شده‌اند. نوک دم دارای نوارهای مشکی است. پوشش بدن و یال یوزپلنگ آسیایی، کوتاه‌تر از زیرگونه‌های آفریقایی است. اندازهٔ سر و بدن یک یوزپلنگ آسیایی بالغ حدود ۱۱۲ تا ۱۳۵ سانتی‌متر و دارای دُمی بلند، به‌طول ۶۶ تا ۸۴ سانتی‌متر است. وزن این جانور، ۴۳ تا ۵۴ کیلوگرم است. یوزهای آسیایی، دارای دودیسی جنسی بوده و نرها کمی بزرگ‌تر از ماده‌ها هستند.
یوزپلنگ سریع‌ترین جانور خشکی در جهان است. در گذشته تصور می‌شد که دمای بدن یوزپلنگ در طول شکار به‌دلیل فعالیت متابولیکی بالا افزایش می‌یابد. در مدت زمان کوتاهی در طول تعقیب و گریز، بدن یوزپلنگ ممکن است ۶۰ برابر گرمای بیشتری نسبت به حالت استراحت تولید کند.
طعمه‌های اصلی یوزهای آسیایی، آهو، جبیر، قوچ‌ومیش، کل و بز، خرگوش و جانورانی از قبیل روباه و شغال هستند. به ندرت پیش می‌آید که به حیوانات اهلی حمله کنند و معروف نیست که به انسان‌ها نیز حمله کرده باشد.
تغییرات زمینی تأثیرگذارترین عامل در زیستگاه یوزپلنگ است. آزار و اذیت از طرف انسان، کاهش زیستگاه‌ها، تکه‌تکه شدن زیستگاه‌ها، گسترش بیابان‌ها و شکار منابع غذایی یوزپلنگ‌ها همچون آهوها و مخصوصاً شکار غیرمجاز جانوران برای سرگرمی یا برای تجارت از علل کاهش نسل این گونه بوده‌است. بر طبق گزارش سازمان حفاظت محیط زیست ایران این کاهش عمدتاً در بین سال‌های ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۱ بوده‌است.
ورود دام به زیستگاه یوز از تهدیدهای اصلی زندگی یوزپلنگ است، علاوه بر این‌که سگ گله ممکن است به یوز حمله کند، چوپانان هم ممکن است به یوزها آسیب بزنند.
از سوی دیگر، با توجه به اینکه وجود آب در زیستگاه اصلی یوز که دشت‌های باز و تپه ماهورهای واقع در مناطق استپی و بیابانی است، یک موهبت یه شمار می‌رود، دام و به‌خصوص شتر وقتی سر آبشخور یا چشمه می‌آیند، آن را اشغال می‌کنند و دیگر نه یوز و نه طعمه‌هایش به آنجا نمی‌روند. در نتیجه طعمه‌های یوز مهاجرت می‌کنند یا می‌میرند و به دنبال آن زندگی یوز هم تحت تأثیر قرار می‌گیرد.
غذای اصلی این گونه را آهو، جبیر، قوچ و میش، کل و بز و خرگوش تشکیل می‌دهد که امروزه به دلیل شکار بی‌رویه شکارچیان مجهز به خودروها و موتورسیکلت‌های نیرومند صحرایی، جمعیت آن‌ها نیز به شدت در حال کاهش است.
از جمله دیگر عوامل تهدیدکننده زیستگاه یوزپلنگ‌ها در ایران، احداث جاده در میان مناطق حفاظت شده همچون منطقه حفاظت شده کوه بافق است که به‌رغم تلاش‌ها هنوز این پروژه متوقف نشده‌است.
زغال‌سنگ، آهن و مس سه مادهٔ معدنی هستند که در سه استان در ایران و میان زیستگاه‌های یوزپلنگ یافت می‌شوند. تخمین زده می‌شود در دو منطقه آهن و زغال‌سنگ بافق و آهن نایبند بیشتر جمعیت یوزپلنگ‌ها به بیرون از منطقهٔ حفاظت‌شده رانده باشند. استخراج معدن به خودی خود تهدیدی برای یوزها نیست. بلکه خطر اصلی احداث جاده برای این معادن و رفت‌وآمد انسان در این جاده باعث نزدیکی بین انسان و یوز و همچنین انسان و طعمه‌های یوز می‌شود.
در مرز ایران، افغانستان و پاکستان هنوز گذرگاه‌هایی وجود دارد که تبهکاران مسلح و قاچاقچیان مواد مخدر از آن طریق مواد مخدر را در مرکز و غرب ایران پخش می‌کنند٬آن‌ها باید برای این کار از میان زیستگاه‌های یوز گذر کنند و این موضوع حفاظت یوز و طعمه‌هایش را سخت می‌کند.
پروژهٔ حفاظت از یوزپلنگ آسیایی، با همکاری برنامه توسعه سازمان ملل و سازمان حفاظت از محیط زیست در سال ۲۰۰۱ شروع به کار کرد. برای کار مطالعاتی و حفاظتی، ۵ منطقه انتخاب شد که گمان می‌رفت ۸۰ درصد یوزهای ایران در آن مناطق پراکنده‌اند. به مردم محلی آموزش داده شده‌است با توجه به کمبود شکار برای یوزپلنگ اگر احیاناً یوزی به آغل گوسفندان آن‌ها حمله کرد، آن‌ها اجازه بدهند یوز شکارش را انجام دهد و آسیبی به آن نزنند. در فوریهٔ ۲۰۱۵، ایران یک موتور جستجوی وب به‌نام یوز راه‌اندازی کرد که دارای یک یوزپلنگ به‌عنوان لوگو است. در سپتامبر ۲۰۱۵، شرکت هواپیمایی معراج برای حمایت از تلاش‌ها برای حفاظت از یوزپلنگ ایرانی، تصویر یوز را بر روی هواپیماهای خود، ترسیم کرد.
در سال ۲۰۱۴، یک یوزپلنگ آسیایی برای نخستین بار توسط دانشمندان دانشگاه بوئنوس آیرس شبیه‌سازی شد، اما جنین یوز، متولد نشد.Xiang, B. (2015).
دو یوز ایرانی با نام‌های فیروز و ایران، که در پارک ملی توران در شرایط اسارت نگهداری می‌شوند، در بهمن ماه سال ۱۴۰۰ اقدام به جفت‌گیری کردند. مدیر کل محیط زیست استان سمنان می‌گوید این نخستین بار است که در جهان دو یوز آسیایی در اسارت به جفت‌گیری می‌پردازند.
در تاریخ ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۱، در مرکز تحقیقات توران در استان سمنان، سه توله یوز برای نخستین بار در شرایط اسارت متولد شدند.
یکی از توله‌ها از زمان تولد ضعیف و در چهار روز بعد از تولد افزایش وزنی نداشت و تلف شد. بعد از کالبدشکافی علت تلف شدن ناهنجاری مادرزادی ریه سمت چپ و چسبندگی ریه تعیین شد. چند هفته بعد دو توله یوز ایرانی که برای انتقال به بیمارستان تخصصی تهران فرستاده شده بودند در طول راه یکی دیگر از توله یوزها نیز تلف شد و سومین توله هم پس از هفت ماه تلف شد. پردیسان نگه داری می‌شود. نامگذاری توله‌های ایران توسط پویش مردمی که توسط سازمان حفاظت محیط‌زیست و با همکاری صدا و سیما برگزار خواهد شد انجام می‌شود.
سومین توله یوز با نام پیروز که در آستانه ده ماهگی بود نیز در تاریخ ۹ اسفند ۱۴۰۱ بر اثر نارسایی کلیوی تلف شد.
برای نخستین بار در جهان ، محیط‌بانان و پرسنل زیستگاه‌های یوزپلنگ و خود یوزپلنگ آسیایی زیر پوشش بیمه تکمیلی برده شد که از اسفند ۱۳۹۲ به‌مدت پنج سال و به صورت رایگان انجام می‌شود. اگر یوز به هر دلیلی در منطقه تلف شود به میزان ۵۰ میلیون تومان برای هر قلاده یوز هزینه همان زیستگاه خواهد شد و در سال تا ۵ قلاده این موضوع اجرا خواهد شد. اگر یوز آسیبی به دام دامداران وارد کند نیز بیمه موظف خواهد بود زیان دامدار را بپردازد.یوزپلنگ آسیایی بیمه شد خبرگزاری انتخاب
در ژانویهٔ سال ۲۰۰۷، پروژه رادیو تله‌متری و نصب گردنبندهای ردیاب روی یوز آسیایی برای نخستین بار به‌صورت عملی آغاز شد. طرف ایرانی این پروژه، سازمان حفاظت محیط زیست، دفتر برنامه عمران ملل متحد در ایران و پروژهٔ حفاظت از یوز آسیایی و طرف خارجی آن هم انجمن حفاظت از حیات وحش آمریکا (دبلیو. سی. اس) است. گردنبند ردیاب، شامل یک فرستنده و گیرندهٔ رادیویی و قطعه‌ای برای تنظیم زمان بازشدن قلاده است. هدف از نصب این ردیاب، به‌دست آوردن اطلاعاتی در مورد زیستگاه، توقف‌گاه، مسیرهای رفت‌وآمد و مهاجرت یوز است.
با توجه به وجود زیستگاه یوزپلنگ ایرانی در مناطق حفاظت‌شدهٔ استان‌های یزد، سمنان، اصفهان، کرمان، خراسان‌های شمالی، جنوبی و رضوی در کتاب استان‌شناسی پایه دبیرستان این استان‌ها خصوصیات زیستگاهی، جانوری و نحوهٔ زندگی یوز ایرانی تبیین شده‌است. همچنین اصلاح و بازنگری کتاب‌های درسی علوم تجربی، مطالعات اجتماعی و جغرافیا از دیدگاه محیط زیستی در دستور کار وزارت آموزش و پرورش ایران قرار گرفت.ورود یوزپلنگ ایرانی به کتاب‌های درسی خبرگزاری انتخاب
پس از تأیید طرح یوزپلنگ بر روی لباس تیم ملی فوتبال ایران، این طرح بر روی لباس تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی فوتبال ۲۰۱۴ برزیل و جام ملت‌های آسیا ۲۰۱۵ به عنوان نماد کشور ایران نقش بست.یوزپلنگ ایرانی نماد ایران در برزیل "بی‌بی‌سی فارسی" این ایده برای نخستین بار از سوی آرش نورآقایی مطرح شد و توسط محمد درویش و سایر دوستداران یوزپلنگ ایرانی گسترش پیدا کرد.
در ۳ خرداد ۱۳۹۴ بهای شکار و صید یوزپلنگ آسیایی از ۲۰ میلیون تومان به ۱۰۰ میلیون تومان افزایش یافت.ابلاغ جرایم جدید شکار جانوران وحشی؛ جریمه شکار پلنگ ایرانی ۱۶برابر شد خبرگزاری انتخاب در سال ۱۳۹۸ نیز جریمه دو برابر شده و به دویست میلیون تومان افزایش یافته‌است. و در سال ۱۴۰۰ به ۵۰۰ میلیون تومان رسید.
در دههٔ ۱۹۷۰، جمعیت یوزپلنگ آسیایی در ایران حدود ۲۰۰ فرد در ۱۱ منطقهٔ حفاظت‌شده برآورد شد. در پایان دههٔ ۱۹۹۰، جمعیت آن‌ها ۵۰ تا ۱۰۰قرد برآورد شد. در بررسی دوربین‌های تله‌ای که در ۱۸ منطقهٔ حفاظت‌شده بین سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۲ انجام شد، در مجموع ۸۲ فرد در ۱۵ تا ۱۷ خانواده ثبت و شناسایی شدند.Jourabchian, A.R. , Farhadinia, M.S. (2008). Final report on Conservation of the Asiatic cheetah, its natural habitats and associated biota in Iran. Project Number IRA/00/G35 (GEF/UNDP/DoE), Tehran, Iran. از این تعداد، تنها شش فرد، برای بیش از سه سال ثبت شدند. در این مدت، ۴۲ یوزپلنگ بر اثر شکار، تصادفات جاده‌ای و به‌دلایل طبیعی تلف شدند. در تابستان ۱۳۹۷ یک یوزپلنگ ماده و چهار توله در پناهگاه حیات وحش توران استان سمنان مشاهده شدند.
با این‌که آمار یوزپلنگ آسیایی را در ایران ۱۲ قلاده عنوان کرده‌اند، این اعداد را «حدس کارشناسی» می‌دانند. چرا که یوزپلنگ حیوانی به شدت مخفی کار و فراری از انسان است، به راحتی خود را در طبیعت استتار می‌کند و گستره زیستگاهش بسیار وسیع است، با این وجود تنها دو یوز ماده در زیستگاه‌های طبیعی ایران به‌طور اثبات شده وجود دارد. در مناطق آزاد و حفاظت شدهٔ استان سمنان و خراسان شمالی شامل پارک ملی توران و پناه گاه حیات وحش میاندشت اصلی‌ترین مناطقی هستند که جمعیتی پویا از یوز در آن زندگی می‌کنند.
کار آماری انجام شده در سال‌های گذشته بر اساس تعداد یوزپلنگ‌های ثبت‌شده در زیستگاه‌های استان یزد برآورد ۸ تا ۱۲ یوز در این ایستگاه‌ها را نشان می‌داد. برآوردهای پیش از آن، جمعیت ۳۳ تا ۴۸ یوزپلنگ را برای استان یزد تخمین می‌زد. جمعیت کل یوزپلنگ ایرانی نیز در برآوردهای قبلی در سال ۱۳۷۶، تعداد ۵۰ تا ۱۰۰، در سال ۱۳۸۳ جمعیت ۵۰ تا ۶۰، و در سال ۱۳۸۷ تعداد ۷۰ تا ۱۰۰ قلاده تخمین زده شده بود.آمار دقیق اما نگران‌کننده ثبت جمعیت یوز در استان یزد: تنها ۸ یوزپلنگ ایرانی ثبت شد مسعود بُربُر، روزنامه قانون، 22 آذر 1391
پروژهٔ برآورد جمعیت یوزپلنگ ایرانی در استان یزد از دی ماه ۱۳۹۰ تا فروردین ماه ۱۳۹۱ به همت پروژه حفاظت از یوزپلنگ ایرانی، انجمن یوزپلنگ ایرانی، و انجمن پنترا انجام شده و طی آن جمعاً ۱۰۰ دستگاه دوربین تله‌ای در زیستگاه‌های بافق، دره انجیر، آریز و سیاه‌کوه در این استان کار گذاشته شد و طی این دوربین‌گذاری ۸ تصویر از یوز ثبت شد که هیچ یوز ماده‌ای در تصاویر دیده نشد و تصاویر گرفته شده مربوط به دو یوز نر معروف به دو برادر بوده که در مناطق مختلف چندین بار دیده شده‌اند.
یوزپلنگ آسیایی از دیرباز مورد توجه انسان‌ها بوده‌است و از آنجا که به سادگی اهلی می‌شود، در شکار طعمه‌هایی چون غزال به انسان‌ها کمک می‌کرده‌است. در میان آثار باستانی، مهری مربوط به هزاره سوم پیش از میلاد در بین‌النهرین این جانور را در حالی که قلاده‌ای بر گردن دارد در کنار مربی‌اش به تصویر می‌کشد. شاهان آشوری از یوزها برای شکار بهره می‌گرفتند. در سوریه و فلسطین، جنگجویان صلیبی از شکار آهو توسط یوز سخن به میان آورده‌اند. گزارش شده‌است که یکی از شاهان سدهٔ پانزدهم میلادی در ارمنستان گله‌ای از یوزها به‌شمار صد عدد از این جانوران داشت. همچنین گفته شده امپراتور مغول هندوستان، اکبر کبیر، حدود ۱۰۰۰ قلاده یوزپلنگ در یک زمان داشته‌است. چیزی که در بسیاری از نقاشی‌ها و مینیاتورهای ایرانی و هندی نشان داده شده‌ا
تی آر-۵۵ اولین رادیوی ترانزیستوری شرکت سونی و اولین رادیویی است که در ژاپن توسط شرکت سونی ساخته و در سال ۱۹۵۵ به بازار عرضه شد. استفاده از ترانزیستور به جای لامپ خلاء باعث شده بود که این رادیو از رادیوهای قبلی کوچکتر و قابل حمل شود.
تی آر-۵۵ از ۵ ترانزیستور استفاده می‌کرد که توسط شرکت سونی طراحی شده و تحت مجوز شرکت آزمایشگاه بل آمریکایی ساخته شده بود.
آبدراز، روستایی است از توابع بخش مرزداران شهرستان سرخس در استان خراسان رضوی.روستای ابدراز در فاصله ۷۵کیلومتری از شهرستان سرخس و ۱۱۰کیلومتری شهر مشهد (بین شهر مشهد و شهرستان سرخس )واقع شده است.ش
غل اهالی این روستا دامداری سنتی با کشاورزی بصورت دیم می باشد.برخلاف اسم این روستا همیشه با کمبود آب شرب مواجه است.تامین آب شرب روستا از یک چشمه از رشته کوه هزار مسجد تامین میشود.بعد ازخشکسالی که باعث ضرر به بخش کشاورزی و دامداری این روستا شد جوانان این روستا به شغل های همچون حفاری با دستگاه و نصب قاب تونل و رانندگی با وسایل سنگین و کار در شرکت های نفت و گاز مشغول شدند.
این روستا در دهستان گل بی بی قرار دارد و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن (۱۳۲ خانوار) ۵۵۲ نفر
همانطور که در موارد فوق اشاره شده متاسفانه چندین سال هست که با مشکل بی آبی مواجه هست و این امر بسیار بزرگ باعث شده اکثر مردمان این روستا به شهرهای همجوار کوچ کنند که این امر بسیار مهم باعث متروکه شدن روستا میشود، روستایی که در نزدیکی دریاچه کل بی بی و از نعمتهای خدادادی و خاک حاصلخیز و جوان‌های توانمند و بابهره هوشی بسیار بالا این روستای دلیر مردان را ترک میکنند
گرماسنجی تفاضلی یکی از انواع تجزیه حرارتی است که در شیمی کاربرد فراوان دارد و برای تعیین تغییرات آنتالپی و مقدار ظرفیت حرارتی ویژه همفشار در یک واکنش شیمیایی از نوع واکنش گرماگیر یا واکنش گرمازا به کار می‌رود.
در این روش آزمایشگاهی ماده نمونه و مرجع را حرارت می‌دهند. دمای محفظه نمونه و مرجع با تنظیم از طریق کامپیوتر از دمای مبدأ تا دمای مورد نظر با اشل ۱ درجه سانتیگراد تغییر می‌کند.
دستگاه به هر دو نمونه انرژی یکسانی میدهد. میزان تغییرات دمای نمونه نسبت به مرجع را میسنجد. اگر ماده نمونه مورد تجزیه گرماگیر باشد دمای آن کمتر می‌شود و پیک گرفته شده در نمودار توان دستگاه نسبت به دما رو به پایین خواهد بود. اگر ماده نمونه گرمازا باشد پیک گرفته شده رو به بالا خواهد بود. سطح زیر پیک تغییرات آنتالپی نمونه را نشان می‌دهد که متناسب با ظرفیت حرارتی ویژه آن است.
سرعت تغییر دما در دستگاه تأثیر مستقیم بر پیک‌های نمودار دستگاه دارد. اگر سرعت این تغییرات بالا باشد همه پیک‌ها در دستگاه ثبت نمی‌شوند و از دقت لازم در سنجش کاسته می‌شود. بنابراین لازم است سرعت تغییر دما را در حد امکان کم انتخاب کرد تا همه پیک‌های مورد نظر ثبت شوند.
در دستگاه‌های مدرن حد تشخیص پیک‌ها ۰.۱ درجه سانتیگراد است.
از این روش برای تبلور همدما و غیر همدما استفاده می‌شود.
دمای گذار فاز در مواد یکی از مهم‌ترین پارامترهایی است که با کالری‌سنجی سنجشی مقیاسی می‌توان آن را اندازه گرفت. در مورد بسپارها دمای انتقال شیشه‌ای از فاز شیشه‌ای یا آمورف (بی شکل) به فاز پلاستیکی را نیز با کالری‌سنجی سنجشی مقیاسی تعیین می‌کنند.
زلوغال، روستایی است از توابع بخش مرزداران شهرستان سرخس در استان خراسان رضوی.
این روستا در دهستان گل بی بی قرار دارد و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن (۱۲۵ خانوار) ۵۶۲ نفراست.
آنتالپی یا اندرتافت یا درون‌گرمی مقدار کل محتوای انرژی یک سامانه در فشار و دما ثابت است. آنتالپی جمع انرژی درونی سیستم و حاصلضرب فشار و حجم آن است. واحد اندازه‌گیری آنتالپی در سامانه استاندارد بین‌المللی یکاها ژول (J) نام دارد.
آنتالپی به‌وسیله رابطه زیر محاسبه می‌شود:
که "H" نمایانگر آنتالپی سیستم (در واحد ژول)،
"E" نمایانگر انرژی درونی سامانه (در واحد ژول)،
"P" نمایانگر میزان فشار در مرز سامانه (در واحد پاسکال) و
"V" نمایانگر حجم سامانه (در واحد مترمکعب) می‌باشد.
تغییرات آنتالپی یک تابع حالت است به این معنی که مقدار آن تنها به حالت‌های آغازی و پایانی فرایند بستگی دارد و تغییرات در مسیر انجام واکنش با استفاده از آن تابع قابل بررسی نیست. در نمودار سایکرومتریک بخشی به آنتالپی اختصاص داده شده‌است.
تغییر آنتالپی یا ΔH عبارت است از میزان گرمایی که در تبدیل واکنش دهنده(ها) به فراورده(ها) در یک واکنش شیمیایی مبادله می‌شود
معمولاً تغییرات آنتالپی واکنش‌ها را در دستگاه‌های آنالیز مورد سنجش قرار می‌دهند. در این نوع واکنش‌ها تغییر حجم برابر صفر نیست و تغییر آنتالپی معمولاً منفی بدست می‌آید.
در واکنش گرماگیر این تغییرات مثبت است یعنی آنتالپی سیستم در صورتی که واکنش گرماگیر باشد افزایش خواهد یافت. در این واکنش‌ها به دلیل مثبت بودن آنتالپی امکان منفی بودن آنتروپی وجود ندارد.
تغییرات آنتالپی واکنش گرمازا منفی است یعنی آنتالپی سیستم‌هایی که در آن‌ها واکنش گرمازا انجام می‌شوند کاهش می‌یابد.
آنتالپی با انرژی درونی مرتبط است. مقدار کار مربوط به تغییر حجم نمونه ناشی از واکنش سیستم تفاوت این دو را موجب می‌شود
تغییرات آنتالپی را در روش غیرمستقیم با استفاده از روش کالریمتری سنجشی مقیاسی تعیین می‌کنند و از مشتق آن مقدار ظرفیت حرارتی ویژه نمونه را به دست می‌آورند.
در روش مستقیم از نوعی کالری متر تحت عنوان گرماسنج لیوانی استفاده می‌شود که تنها برای اندازه‌گیری گرمای واکنش‌ها در فشار ثابت استفاده می‌شود.
باغک، روستایی است از توابع بخش مرزداران شهرستان سرخس در استان خراسان رضوی.
این روستا در دهستان گل بی بی قرار دارد و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن (۵۸ خانوار) ۲۳۵ نفر
لامپ خلأ افزاره‌ای الکترونیکی است که وقتی به الکترودهای آن ولتاژی اِعمال می‌شود، می‌تواند حرکت الکترون‌ها را در محیطی نزدیک به خلأ (درون محفظه شیشه‌ای خود) کنترل کند.
به زبان ساده، لامپ خلأ افزاره‌ای است که می‌تواند جریان الکتریکی را تقویت، قطع و وصل یا یکسوسازی (Rectification) کند. ایرادهای لامپ‌های خلأ، حجم بزرگ، عدم قابلیت اطمینان و گرمای شدیدی و اتلاف انرژی که رشتهٔ گرم شونده در مقایسه با افزاره‌های نیمه هادی مانند ترانزیستور داخل آن ایجاد می‌کند. از نظر ساختار می‌توان گفت که لامپ خلأ وسیله‌ای است دارای چند الکترود که مهمترین آنها کاتد و آند می‌باشند که درون یک محفظه شیشه ای خالی از هوا قرار داده شده‌اند. وظیفه لامپ خلأ، کنترل جریان میان آند و کاتد به کمک الکترودهای دیگر است.
عملکرد لامپ خلأ بر اساس انتشار الکترون‌ها از کاتُد (Cathode) لامپ است که به اکسید فلزات قلیایی خاکی مانند باریم و استرنسیم آغشته شده؛ به طوری که با رسیدن دمای کاتد و داغ شدن آن توسط رشتهٔ (فیلامان Filament) داغ‌شونده، کاتد شروع به انتشار الکترون از سطح خود می‌نماید. به این پدیده، انتشار گرما-یونی (Thermoionic) می‌گویند؛ یعنی، آزاد شدن الکترون‌های یک ماده با افزایش دمای آن. این موضوع به ویژه در مورد فلزات صدق نموده و با توجه به آنکه آنها به صورت ذاتی الکترون‌های آزاد دارند، گرما باعث افزایش انرژی جنبشی الکترون‌ها شده و در نهایت، این انرژی می‌تواند الکترون‌ها را از فلز به بیرون پرتاب نماید. کمترین میزان انرژی لازم برای انجام این فرایند در فلزات مختلف با هم تفاوت داشته و تحت عنوان تابع کار یا Work Function تعریف می‌شود و واحد آن به‌طور معمول بر حسب الکترون ولت بیان می‌شود. کمترین تابع کار در میان گروه عناصر فلزی مربوط به فلزات گروه قلیایی خاکی و به ویژه، باریم و استرنسیم است. اثر انتشار گرما یونی (ترمو-یونی) نخستین بار توسط فیزیکدان فرانسوی ادموند بکرل در سال ۱۸۵۳ گزارش داده شده و در سال ۱۸۷۳میلادی توسط یک فیزیکدان بریتانیایی به نام فردریک گوتری Frederick Guthrie کشف مجدد می‌گردد. یادآوری می‌شود که وجود خلاء در اینجا به همین دلیل است که مانعی در برابر الکترون‌های منتشر شده وجود نداشته باشد. زیرا الکترون‌های بیرون آمده از سطح کاتد در برخورد با مولکول‌های هوا انرژی خود را از دست داده و متوقف خواهند شد.
لامپ‌های خلأ در پیدایش فناوری الکترونیک که باعث رواج رادیو، تلویزیون، رادار، دستگاه‌های تقویت صوت، شبکه‌های بزرگ تلفنی، گونه‌های نوین رایانه‌های رقمی و پردازنده‌های صنعتی شد، نقش مهمّی داشتند. امروزه در بسیاری از کاربردها، عنصرهای حالت جامد، مانند ترانزیستورها و دیگر عنصرهای نیمه‌رسانا، جایگزین لامپ‌های خلأ شده‌اند.
لامپ‌های خلأ در حالت‌های گوناگون مانند لامپ دیود Diode یا دوقطبی، لامپ ترایود Triode یا سه قطبی، لامپ تترود Tetrode یا چهار قطبی، لامپ پنتود Pentode یا پنج قطبی، لامپ هگزود Hexode یا شش قطبی، لامپ هپتود Heptode یا هفت قطبی و ترکیبی از لامپ‌های مزبور ساخته شده‌اند. در قدرت‌های بالا و فرکانس‌های رادیویی هنوز هم لامپ‌های خلأ به کار می‌روند. هنوز هم طرفداران دستگاه‌های صوتی که با لامپ‌های خلأ کار می‌کنند در جهان کم نیستند و به همین دلیل کارخانجاتی در چین به ساخت لامپ‌های خلأ و تقویت‌کننده‌هایی که با آن کار می‌کنند، مشغول هستند.
ساده‌ترین نوع لامپ‌های الکترونی یا خلأ، لامپ دایود یا دو قطبی می‌باشد. این لامپ در سال ۱۹۰۴ توسط جان آمبروز فلمینگ که فیزیکدان و مهندس برق اهل انگلستان بود، اختراع گردید. این لامپ برای یکسوسازی جریان برق متناوب به کار گرفته می‌شود. عملکرد ایجاد جریان ناشی از پدیده انتشار ترمویونی در لامپ دایود خلاء به خوبی پدیدار می‌باشد. در دایود الکترون‌های آزاد شده از کاتد در صورت قرار دادن یک اختلاف پتانسیل الکتریکی بین کاتد و آند به طوری که آند نسبت به کاتد مثبت تر شود، به سوی آند شتاب گرفته و و جذب آن خواهند شد به صورتی که یک جریان الکتریکی از این روند به دست می‌آید. این جریان در صورت معکوس شدن اختلاف پتانسیل (منفی تر شدن آند نسبت به کاتد) قطع می‌گردد. به این ترتیب دایود می‌تواند جریان متناوب را یکطرفه یا یکسو بنماید. به همین دلیل گاهی به دایود رکتیفایر یا دایود رکتیفایر هم می گویند. واژه Rectifier در زبان انگلیسی به معنای یکسو کننده می باشد. از آنجایی که عملکرد لامپ دو قطبی همچون شیر یکطرفه می باشد، به دایود لامپ خلأ در زبان انگلیسی Valve به معنی شیر هم گفته می شود. دایود لامپ خلأ در اوایل قرن بیستم نسبت به دایودهای نیمه هادی آن زمان از مزیت هایی برخوردار بود که از جمله آنها مصون بودنشان نسبت به ارتعاش های مکانیکی را می توان یادآور شد.
تِرایود نوعی لامپ خلأ است که یک اتّصال الکتریکی به صورت یک شبکهٔ فلزیِ استوانه‌ای (Grid) از جنس آلیاژ نیکل و کرم، میان کاتد و آند آن قرار گرفته که سیگنال الکتریکی (مانند خروجی یک آنتن رادیویی یا سیگنال الکتریکی یک میکروفون) به آن وارد می‌شود. اگر ولتاژ سیگنال اعمال شده به شبکه، نسبت به کاتد منفی تر شود، از جریان آند می‌کاهد و هر قدر ولتاژ سیگنالی که به شبکه اعمال می‌شود نسبت به کاتد کمتر منفی شود، جریان الکتریکی آند را می‌افزاید و بدین‌صورت، جریان الکتریکی واپایش یا تقویت یا حتّی قطع و وصل می‌شود. ترایود در سال ۱۹۰۶ میلادی توسط لی_دفارست Lee De Forest اختراع شد و نخستین قطعه‌ای است که به عنوان تقویت‌کننده در مدارهای گیرنده‌های رادیویی و تلویزیونی و همچنین فرستنده‌های رادیویی، کاربرد بسیار وسیعی داشته ولی با گذشت زمان، ترانزیستور جایگزینِ آن شده‌است. ترایود و ترانزیستور معادل یکدیگر بوده و هر دو در مدارهای الکترونیکی صرف‌نظر از مکانیسم عمل، وظایف مشابهی را انجام می‌دهند. به‌طوری‌که در سال‌های نخستین اختراع ترانزیستور آن را ترایود نیمه‌هادی هم می‌نامیدند.
در سال ۱۹۱۹ میلادی لامپ تترود توسط فیزیکدان آلمانی والتر_شوتکی با اضافه نمودن یک الکترود جدید تحت عنوان شبکه پرده یا Screen Grid به لامپ ترایود اختراع شد. وجود شبکه پرده به جلوگیری از ایجاد نوسانات خود به خودی ناشی از ظرفیت خازنی میان شبکه فرمان و آند، بسیار مؤثر بوده و به همین دلیل لامپ تترود در مدار تقویت کننده‌ها از پایداری بالاتری نسبت به تریودها برخوردار بوده و کمتر دچار نوسان‌های خود به خود می‌گردد. یادآوری می‌شود که نوسان‌های خود به خودی در تقویت کننده‌های صوتی موجب ایجاد صدای سوت بر روی تقویت کننده شده و منجر به مخدوش شدن علائم اصلی می‌گردد.
این نوع لامپ خلأ در سال ۱۹۲۶ میلادی توسط ژیلز هولست فیزیکدان هلندی و برنارد_تلگن مهندس هلندی اختراع شده‌است. آنها با اضافه نمودن یک الکترود دیگر به لامپ تترود تحت عنوان شبکه حذف یا Suppressor Grid این لامپ را ساختند. کار این شبکه دریافت و حذف الکترون‌هایی بود که از آند تابیده می‌شد. به این الکترون‌ها اصطلاحاً ثانوی گفته می‌شود. پنتود در تقویت کننده‌های لامپی بسیار کاربرد داشته‌است و دارای مزایای تترود و تریود با هم بوده‌است.
لامپ‌های مورد استفاده در رادار و امواج مایکروویو (ریزموج) مانند مگنترون (Magnetron) و کلایسترون (Klystron) نیز در گروه لامپ‌های خلأ قرار می‌گیرند. لامپ‌های اشعه کاتدی (Cathode Ray Tube, CRT) که در گذشته در صفحات نمایش رایانه و تلویزیون به کار برده می‌شدند نیز در زمره لامپ‌های خلأ هستند. یادآوری می‌شود که لامپ‌های به کار رفته در تولید اشعه X نیز که در تصویربرداری در رادیولوژی به کار رفته در گروه لامپ‌های خلأ جای می‌گیرد. یادآوری می‌شود که لامپ مگنترون علاوه بر رادار در اجاق‌های مایکروویو (مایکروفرها) به کار برده می‌شود؛ لذا لامپ خلأ هنوز هم در قرن بیست و یکم به صورت عمومی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.
لامپ خلأ در رایانه‌های نخستین به عنوان وسیله کلیدزنی (Switching) در مدارات رایانه استفاده می‌شد؛ در واقع لامپ‌های خلأ در آن زمان برای ساختن گیت‌های منطقی (Logic Gates) به کار برده می‌شدند. رایانه‌های کلوسوس (۱ و ۲) به ترتیب از ۱٬۶۰۰ و ۲٬۴۰۰ لامپ خلأ استفاده می‌کردند. Colossus_computer به همین دلیل هم رایانه‌های اولیه ممکن بود که از تعداد بیشماری (بیش از هزار عدد) لامپ خلأ، استفاده کنند. .همین موضوع دلیلی بر مصرف زیاد برق در رایانه‌های نخستین یود.
دربند، روستایی است از توابع بخش مرزداران شهرستان سرخس در استان خراسان رضوی.
این روستا در دهستان گل بی بی قرار دارد و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن (۳۲ خانوار) ۱۱۰ نفر
روستای دربند به دو بخش تقسیم شده است.
میلی‌متر یا میلیمتر مخفف: "mm"، یکای طول برابر با یک‌هزارم متر است. هر ۱۰ میلی‌متر برابر با ۱ سانتی‌متر است. و هر ۱۰۰۰ میکرومتر معادل ۱ میلی‌متر است.
هر ۱۰ میلی‌متر یک سانتی‌متر است و هر ۱۰۰ سانتی‌متر یک متر، و هر ۱۰۰۰ متر یک کیلومتر است.
پده ها، روستایی است از توابع بخش مرزداران شهرستان سرخس در استان خراسان رضوی.
این روستا در دهستان گل بی بی قرار دارد و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن (۱۵ خانوار) ۸۴ نفر
صمدآباد، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان سرخس در استان خراسان رضوی.
این روستا در دهستان تجن قرار دارد و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن (۱۱۷ خانوار) ۶۱۶ نفر
درنا یکی از صور فلکی جنوبی است که توسط پیتر دریکسزون کیسر و فردریک د هاتمن در بین سالهای ۱۵۹۵ تا ۱۵۹۷ نقشه گذاری شد و توسط ژوهان بایرز در سال ۱۶۰۳ در نقشه آسمان افزوده شد و نام اولیه آن کلمه‌ای مشابه فلامینگو(که کلمه‌ای لاتین است) بوده است و سپس به درنا درآمده است.
چَلپاسه به معنی سوسمار یا مارمولک یکی از صور فلکی نیم‌کره شمالی آسمان است.
چلپاسه از گروه ستارگان کم‌رنگ و پرپیچ‌وخمی تشکیل شده‌است که پیدا کردن آن دشوار است.فراس، نایجل، آسمان شب، ترجمهٔ علی رؤوف، معاونت فرهنگی آستان قدس رضوی، چاپ دوم: بهمن ۱۳۶۹.
شکل پیکر چلپاسه در سال ۱۶۸۷ توسط ژوهانس هولیوس پدید آمد.
این صورت فلکی هیچ‌گونه جرم مسیه ندارد و کهکشانی روشن‌تر از قدر ظاهری ۱۴.۵ نیز ندارد یک ستاره با نام خاص و خوشه ستاره‌ای کروی نیز ندارد و صور مجاور آن زن برزنجیر، ذات الکرسی،قیفاووس، ماکیان، برساووش هستند.
درنا می‌تواند به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
گلزار، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان سرخس در استان خراسان رضوی.
این روستا در دهستان خانگیران قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، جمعیت آن ۱۱۲ نفر (۳۰ خانوار) بوده‌است.
عقل در تاریخ نام کتابی از هگل است. این کتاب شامل دو پیش‌نویس است. پیش‌نویس اول آن کوتاه‌تر از دومی است. پیش‌نویس دوم به سه قسمت فلسفه تاریخ، تحقق روح در تاریخ و سیر تاریخ جهانی تقسیم می‌شود. پیوست این کتاب شامل وضع جغرافیای جهانی تعاریف کلی جهان نو و جهان کهن و بخش‌بندی تاریخ جهانی است. این کتاب بر مبنای روش جدلی (دیالکتیک) هگل و یگانگی بنیاد فکری او است.