moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
از دهه ۱۹۶۰، چامسکی معتقد است که دانش نحوی حداقل تا حدی ذاتی است، به این معنی که کودکان فقط باید ویژگی‌های خاص زبانی زبان مادری خود را بیاموزند. او استدلال خود را بر مشاهدات مربوط به اکتساب زبان انسان استوار می‌کند و «فقر محرک» را توصیف می‌کند: شکاف عظیمی بین محرک‌های زبانی که کودکان در معرض آن قرار می‌گیرند و شایستگی زبانی غنی که آنها به دست می‌آورند. برای مثال، اگرچه کودکان تنها در معرض یک زیرمجموعه بسیار کوچک و متناهی از گونه‌های نحوی مجاز در زبان اول خود قرار می‌گیرند، اما به گونه‌ای توانایی بسیار سازمان‌یافته و منظم برای درک و تولید بی‌نهایت جملات، از جمله جملاتی که قبلاً هرگز نداشته‌اند، به دست می‌آورند. به آن زبان گفته شده‌است. چامسکی برای توضیح این موضوع استدلال کرد که داده‌های اولیه زبانی باید به ظرفیت زبانی ذاتی ضمیمه شوند. علاوه بر این، در حالی که یک نوزاد انسان و یک بچه گربه هر دو قادر به استدلال استقرایی هستند، اگر دقیقاً در معرض همان داده‌های زبانی قرار گیرند، انسان همیشه توانایی درک و تولید زبان را به دست می‌آورد، در حالی که بچه گربه هرگز هیچ‌کدام از این توانایی‌ها را به دست نمی‌آورد. چامسکی از این تفاوت در ظرفیت به عنوان ابزار اکتساب زبان یاد کرد و پیشنهاد کرد که زبان شناسان باید هم تعیین کنند که آن دستگاه چیست و چه محدودیت‌هایی را بر دامنه زبان‌های ممکن انسانی اعمال می‌کند. ویژگی‌های جهانی که از این محدودیت‌ها ناشی می‌شوند، «گرامر جهانی» را تشکیل می‌دهند. بسیاری از محققان دستور زبان جهانی را به دلیل غیرممکن بودن تکاملی مبنای ژنتیکی آن برای زبان، فقدان ویژگی‌های جهانی بین زبان‌ها، و ارتباط اثبات نشده بین ساختارهای ذاتی/جهانی و ساختارهای زبان‌های خاص به چالش کشیده‌اند. محقق مایکل توماسلو نظریه چامسکی در مورد دانش نحوی فطری را به عنوان مبتنی بر نظریه و نه مشاهده رفتاری به چالش کشیده‌است. اگرچه این نظریه از دهه ۱۹۶۰ تا ۱۹۹۰ تأثیرگذار بود، نظریه بومی گرای چامسکی در نهایت توسط جریان اصلی جامعه تحقیقاتی اکتساب زبان کودکان به دلیل ناسازگاری آن با شواهد تحقیقاتی رد شد. همچنین توسط زبان شناسانی از جمله رابرت فریدین، جفری سامپسون، جفری کی پولوم و باربارا شولتس استدلال شد که شواهد زبانی چامسکی برای آن نادرست بوده‌است.
چامسکی با کارول دوریس شتس (چامسکی) در سال ۱۹۴۹ ازدواج کرد و این ازدواج تا زمان مرگ همسرش در سال ۲۰۰۸ ادامه یافت. آن‌ها با یکدیگر سه فرزند دارند: آویوا (زادهٔ ۱۹۵۷)، دایان (زادهٔ ۱۹۶۰) و هری (زادهٔ ۱۹۶۷). وی در سال ۲۰۱۴ با والریا واسرمن ازدواج کرد.
شاه محمد خدابنده (۱۵۳۱ م – ژوئیهٔ ۱۵۹۵) چهارمین پادشاه ایران صفوی بود که از ۱۵۷۷ تا ۱۵۸۷ م حکومت کرد. او فرزند تقریباً نابینای شاه تهماسب یکم بود و پیش از سلطنت، به‌عنوان حاکم فارس منصوب شده بود. پس از مرگ تهماسب، در جنگ جانشینی به‌دلیل نابینایی از کشتار خانوادگی شاه اسماعیل دوم جان سالم به در برد و پس از کشته شدن اسماعیل از سوی امرای قزلباش به حکومت برگزیده شد. وی به علت نابینایی نتوانست با اقتداری مانند پدرش تهماسب حکومت کند و در دورهٔ کوتاه حکومت وی عثمانیان از اوضاع نابسامانی که پس از مرگ اسماعیل ایجاد شده بود استفاده کرده و تبریز را اشغال کردند. او به‌دلیل نابینایی مجبور بود که قزلباش‌ها را ساکت نگاه دارد؛ به‌همین‌دلیل پول‌های خزانه را به قزلباش‌ها می‌داد؛ بنابراین، پس از مدتی خزانه خالی شد.
تلاش‌های شاه محمد خدابنده برای بازپس‌گیری تبریز به‌دلیل اختلافات داخلی امرای قزلباش با شکست مواجه شد و این شهر تا زمان سلطنت فرزندش، شاه عباس بزرگ در تصرف عثمانیان باقی‌ماند. سلطنت کوتاه وی (به مدت ۱۰ سال) با به قدرت رسیدن عباس به کمک مرشدقلی خان، حاکم مشهد، به پایان رسید. با به سلطنت رسیدن عباس، وی کاملاً از امور سیاسی فاصله گرفت تا این که در سال نهم حکومت فرزندش عباس در قزوین به بیماری مبتلا شده و درگذشت. پیکر وی به عتبات نقل شده و در آنجا دفن شد.
شاه محمد خدابنده در جنگ‌های خراسان،... و به قزوین بازگشتند و مرتضی قلیخان پرناک نیز در مشهد از علیقلیخان شکست خورد و ... "پرتال جامع علوم انسانی"... میان علیقلیخان و مرتضیقلیخان،... که از گذشته ... ترکمان و تکلو وجود داشت، ... به مشهد کشید و آن را محاصره ... "منوچهر پارسادوست، مجله فرهنگی هنری بخارا"سران قزلباش علیه یکدیگر اوضاع خراسان پس از کشته شدن مهد علیا "دانشنامه رشد" محاصره قلعه نیشابور، محاصره قلعه تربت و نبرد تیرپل در مقابل پسرش عباس میرزا (شاه عباس بزرگ آینده) و علی‌قلی‌بیگ گورکان شاملو جنگید. جنگ‌های طولانی و طاقت‌فرسای شاه محمد خدابنده و شاه عباس بزرگ با عثمانی (بین سال‌های ۱۵۷۸ تا ۱۵۹۰) در زمان مراد سوم اتفاق افتاد.
پس از تاجگذاری شاه محمد خدابنده، مهدعلیا خیرالنساء بیگم همسر شاه که به نیابت شاه اکثر امور مملکتی را در دست گرفته بود، حمزه میرزا را که ۱۱ ساله بود به نیابت سلطنت (ولیعهدی یا به اصطلاح آن زمان وکالت دیوان اعلی) منصوب کرد.
تاریخ عالم آرای عباسی می‌گوید از کودکی لقب خدابنده داشت ولی برخی از مورخان نوشته‌اند که چون پس از نابینایی بیشتر به عبادت مشغول بود به خدابنده معروف شد.
پس از به قدرت رسیدن شاه محمد خدابنده، وی برای جلب سران دولت و امیران قزلباش و سپاهیان دست به بذل و بخشش‌های گسترده زد و خزانه دربار را که در مدت ۵۴ سال پادشاهی شاه طهماسب یکم جمع شده‌بود، خالی کرد.
شاه محمد خدابنده گاهی شعر هم می‌گفت و تخلص وی فهمی بود. وی همچنین به هزل، شوخی و مطایبه نیز علاقه‌مند بود.
شاه محمد در سال ۱۰۰۴ هجری، هنگامی که شاه عباس به خراسان لشکر کشیده بود، در قزوین به مرض اسهال درگذشت. جسدش را نخست در امامزاده حسین قزوین به امانت نهادند، و پس از چندی به عتبات فرستادند.
شاه سلطان حسین (۱۰۴۷ – ۲۴ آبان ۱۱۰۱ ش/ اکتبر ۱۶۶۸ – ۱۵ نوامبر ۱۷۲۶ م) نهمین پادشاه ایران صفوی بود. او فرزند و جانشین شاه سلیمان یکم بود و به مدت ۲۹ سال سلطنت کرد،حکومت شاه سلطان حسین با قیام افغان‌ها به‌رهبری محمود افغان و سقوط اصفهان در سال ۱۱۰۱ خورشیدی به پایان رسید.
سلطان حسین میرزا در سال ۱۰۷۹ (اکتبر ۱۶۶۸) در اصفهان از زنی چرکس (فتحیه خانم) متولد شد. او تمام عمر را تا زمان مرگ پدر در حرم‌سرا گذرانده بود، به همین دلیل از امور مملکتی آگاهی نداشت. سلیمان پیش از مرگ به درباریان گفته بود اگر طالب آسایش هستند بعد از وی پسرش حسین میرزا و اگر به دنبال اقتدار حکومت هستند عباس میرزا پسر دیگرش را به سلطنت برسانند. در نهایت سلطان حسین که فرزند ارشد شاه بود را به سلطنت رساندند و در ۱۴ ذیحجه ۱۱۰۵ (۳۰ ژوئیه ۱۶۹۴) وی تاج‌گذاری کرد و به نام او سکه زدند.
سلطان حسین فردی راحت‌طلب، تن‌آسان با دلی ساده و مهربان بود و چهره‌ای زیبا و بدنی قوی داشت. به ورزش علاقه‌ای نشان نمی‌داد، حتی در وقت جلوس به سلطنت قادر به سوار شدن بر اسب نیز نبود. شاه سلطان حسین در انزوای حرم بزرگ شده بود و برخلاف پدرش شخصیتی آرام و مهربان داشت و به تحصیل علوم و معارف علاقه‌مند بود. دین‌مداری و پرهیزگاری وی، به‌ویژه خودداری‌اش از نوشیدن شراب در جوانی، وی را شهره عام و خاص کرده بود؛ به گونه‌ای‌که قبل از پادشاهی، به وی «ملا حسین» می‌گفتند. او از آمادگی لازم برای اداره کشور برخوردار نبود.
دوران سلطنت وی صحنه رقابت علما با اعضای حرم و خواجگان حرم‌سرا بود. این عوامل باعث شد تا شاه سلطان حسین در نهایت به شخصی ضعیف‌النفس، شهوت‌ران و باده‌نوش تبدیل شود. در دوره حکومت وی آخرین بازمانده‌های نظم حکومتی و ساختار اداری که با تلاش‌های اسماعیل یکم، تهماسب یکم و عباس یکم ایجاد شده بود از میان رفت. سلطان حسین عملاً هیچ قدرتی در اداره امور نداشت و حتی علاقه‌ای هم به آگاهی از اتفاقاتی که در اطرافش می‌افتاد نشان نمی‌داد. کشور دچار هرج و مرج و نابسامانی شد و هر نوع اتفاقی بدون هیچ مانعی، حتی در پایتخت، می‌توانست رخ دهد.
شاه سلطان حسین در تمام عمرش لباس سرخ نپوشید و بنا بر آن عادت هیچ کس از امرا و سرداران نمی‌پوشیدند. شاهان صفوی در روز غضب که می‌خواستند کسی را بکشند لباس سرخ می‌پوشیدند. سلطان حسین هرگز فرمان قتل کسی را نداد. یک روز در باغچه تفنگ می‌انداخت و مرغی را با تفنگ زد و او را مذامت و پشیمانی دست داد و دویست تومان زر از خزینه به فقرا صدقه داد. او پادشاهی بود کریم‌الطبع، محب فقرا، حلیم و سلیم، و صاحب بخشش و احسان بود.سفرنامه کروسینسکی، مترجم عبدالرزاق دنبلی، تصحیح مریم میراحمدی، ص۲۴و۲۵.
شاه سلطان حسین در جواب نامه عارف بزرگ، سید قطب الدین نیریزی، که او را از خرابی اوضاع و فتنه قریب‌الوقوع افغان‌ها هشدار می‌داد، نوشت: «راست است که فتنه افاغنه در کار است. ما هم خود به علاوه تدارک دولتی، تدارک دعایی کرده، قدغن فرموده‌ایم [یعنی امر کرده‌ایم] در اندرون از رجال و نساء سادات موسویه نخود را لااله‌الاالله بخوانند. صباحاً و مساءً در کارند؛ ان‌شاءالله آش معتبری فراهم کرده به کل خلق می‌خورانیم. از باطن سادات موسویه دفع بلا خواهد شد. از جانب شما هم ملتمس دعا هستیم که دولتخواهی فرمودید. زیاده زحمتی نیست.»https://hourgan.ir/fa/news/11604/
دیانت شاه سلطان حسین باعث شد تا علمای شیعه از وی حمایت کنند. طوری‌که در ابتدای سلطنتش فقیه نامی عالم تشیع محمدباقر مجلسی از او جانبداری کاملی به عمل آورد. مورخان ذکر می‌کنند که شاه سلطان حسین در زمان تاجگذاری اجازه نداد که صوفیان طبق رسم معمول، شاه را با شمشیر احاطه کنند و در عوض محمدباقر مجلسی را برای این کار فراخواند. محمدباقر مجلسی تاج شاهی را بر سر او گذاشت و خطابه‌ای در ضرورت رفع فسوق و مناهی ایراد کرد. دربار صفوی در آن زمان از یک سو زیر نفوذ فقها (در رأس آنان شیخ‌الاسلام محمدباقر مجلسی) بود و از سوی دیگر، خواجه‌سرایان و امیران قزلباش جبهه نیرومندی تشکیل داده بودند. تا زمان فوت مجلسی در ۱۱۱۰، گروه مذهبی بر خواجه‌سرایان برتری داشتند. شاه احتمالاً دستورهای مجلسی را اجرا می‌کرد و اصلاحاتی از جنبه دینی انجام می‌داد، از جمله نوشیدن شراب را ممنوع اعلام کرد. این فرمان باعث ناخشنودی خواجه‌سرایان و کسانی شد که به چنین رفتارهایی خوگرفته بودند. این بار با دخالت مریم بیگم، نه فقط این ممنوعیت از بین رفت، بلکه سلطان حسین نیز به آشامیدن آن عادت کرد. از این زمان به بعد، شاه صفوی تقریباً منزوی شد و همه کارها را وزیرانش انجام می‌دادند. گسترش نقش علمای شیعه در بنیان سیاسی ایران پیش از سلطان حسین (در زمان سلیمان یکم صفوی) آغاز شده بود؛ ولی در دوره او افزایش یافت. سیاست آزار صوفیان که پیشتر از آن توسط شاه عباس یکم بخاطر سرکوب قزلباش‌ها نهادینه شده بود، در زمان شاه سلطان حسین به اوج خود رسید. شاه، دلش می‌خواست روزی معین به عنوان روز ولادت علی بن ابی‌طالب رسمیت یابد و عید رسمی اعلام شود. وی برای این کار علمای اصفهان را گردآورد و به عبارتی، یک مجمع علمی تشکیل داد. در این مجمع، به دستور شاه، مقرر شد تا هر کسی بر اساس منابع و مدارک و آنچه قبول دارد، نظرش را روی کاغذی بنویسد. این کار انجام شد و در نهایت اکثریت علما و دانشمندان حاضر روز ۱۳ رجب را پذیرفتند. شاه نیز به عقیده اکثریت احترام گذاشت و همان روز را به عنوان روز ولادت پذیرفت و رسمی کرد.
در کتاب رستم التواریخ آمده‌است که به دستور سلطان حسین و با فتوای ملاهای دربار، سالی سه روز مردان اصفهان حق بیرون آمدن نداشتند، و فقط زنان بیرون می‌آمدند تا سلطان و اطرافیان او، از میان آن‌ها برای حرمسرا انتخاب کنند. انتخاب از بین زنان شوهر دار هم مجاز بود.
اوّلین اشتباهی که از او سرزد، انتصاب شاهنواز خان گرجی به حکومت قندهار بود. این حاکم همان کسی است که به لقب گرگین خان معروف شد و باعث شورش افغان‌ها و انقراض سلسله صفوی شد. فساد سازمان حکومتی، جایگاه اوباش در مناصب دولتی، غارتگری‌های حاکمین شهرها، ولخرجی‌های هنگفت شاه، مالیات‌های کمرشکن، سقوط بازرگانی خارجی و نظایر آن از دلایل مستقیم فروپاشی نظام حکومتی صفویان در زمان شاه سلطان حسین بود.
از نظر داخلی تربیت ضعیف شاهزادگان در دربار صفوی مهم‌ترین مشکل را ایجاد کرد. این اشتباه، از زمان عباس یکم آغاز شد. این وضعیت ادامه یافت تا این‌که شاه سلطان حسین به قدرت رسید که دانش سیاسی کافی نداشت و روحیاتش هم آرام بود و در صورت ایجاد مشکلات کاری نمی‌توانست انجام دهد. با این‌که زمینه‌های سقوط صفویان در زمان شاه عباس یکم پایه‌ریزی شد اما شاه سلطان حسین، عامل اصلی سقوط این سلسله است. ضعف‌نفس و بی‌اعتنا بودن او به امور کشوری و لشکری باعث در هم ریختن اوضاع ایران آن زمان شد. سلطان حسین، فاضل و خداترس، اما برعکس نیاکانش، به اوضاع سپاه بی‌اعتنا بود تا جایی که حقوق دو سال سپاهیان ترکمان را نپرداخت و در نتیجه آنان به آذربایجان گریختند و به قتل و غارت دست زدند. از دیگر موارد ضعف حکومت سلطان حسین، تعدد مراکز تصمیم‌گیری در امور مملکت بود که در جنگ گلناباد و عقب‌نشینی نابه‌هنگام سپاهیان صفوی از فرح‌آباد، خود را نشان داد. افزون بر آن، خلع سلاح ارمنیان جلفا و یاری نرساندن به ایشان در مقابله با افغان‌ها، برخورد نادرست با والی گرجستان و سرانجام بالا گرفتن اختلاف متشرعان و متصوفه و نیز غفلت از تحولاتی که در دنیای پیرامون روی داده بود، همراه با کنار گذاشتن احکام شرع و بی‌اعتنایی و بی‌حرمتی به صوفیانی که حامی اولیه و اصلی صفویان بودند، همه در سقوط دولت صفوی کارساز بودند.حسین صفوی حتی زمانی که افغان‌ها اصفهان را محاصره کردند و هنوز امکان خروج از شهر وجود داشت او حاضر به ترک شهر برای گردآوری نیرو نشد و آخرین فرصت طلایی را از دست داد.غفاری‌فرد، عباسقلی، "تاریخ تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ایران در دوران صفویه"، سمت، ۱۳۸۱. (ص ۲۷۴)
شاه سلطان حسین به‌قدری به امور کشور بی‌اعتنا بود که در پاسخ به هر چیزی که به او اطلاع می‌دادند و هر کاری که انجام می‌دادند فقط به گفتن «یخشی دور» (بسیار خوب است) بسنده می‌کرد چنان‌که یکی از معاصران وی در این‌باره سروده‌است:نوایی، عبدالحسین، "متون تاریخی به زبان فارسی"، سمت، ۱۳۷۵. (ص ۲۰۶ به نقل از مجمع‌التواریخ)
پتر یکم که می‌خواست از راه ایران به خلیج فارس و هندوستان راه یابد ابتدا از طریق مسالمت درآمده شخصی را به نام‌آوری به دربار شاه سلطان حسین فرستاد. شاه، او و همراهانش را به گرمی پذیرفت و حاضر شد امتیازاتی به تجّار روس بدهد. هفت سال بعد، پتر سفیر دیگری به ایران فرستاد و از تعرّضاتی که در منطقهٔ بخارا به تجّار روس شده بود، شکایت نمود و درخواست غرامت کرد. به دلیل رفتار مستبدّانه سفیر و اوضاع پریشان ایران، مذاکرات بی‌نتیجه ماند. همین امر بهانه‌ای به دست پتر داد تا در امور ایران مداخله کند.
ابتدا با اعلام جنگ علیه شاه سلطان حسین، سپس به بهانه کمک به او، و در نهایت با ادعای حمایت از شاه تهماسب دوّم (پس از سقوط اصفهان)، از حدود سال ۱۱۳۴ به قفقاز حمله برد و سواحل دریای خزر را از دربند تا رشت تصرف کرد.
اقتصاد ایران به دلیل معافیت‌های گمرکی اعطاشده به کشورهای اروپایی از زمان شاه عباس یکم به بعد در مسیر سقوط قرار داشت. هلندی‌ها نیز مصونیت‌های سیاسی و معافیت‌های گمرکی از سلطان حسین گرفتند و اجازهٔ انحصاری صدور بخشی از ابریشم ایران را دریافت کردند. کار به جایی رسید که سلطان حسین برای پرداخت حقوق کارمندان خود ۱۷ هزار تومان از هلندی‌ها درخواست کرد.
در این زمان سلطان حسین اولین قرضه ایران را از هلند گرفت که به ازای ۵۰ تا ۷۰ هزار تومان هلندی‌ها جواهرات سلطنتی را گرو گرفتند.
در زمان شاه سلطان حسین تقریباً تمامی ایران دستخوش شورش شد. لزگی‌ها اقوامی سنی‌مذهب در شمال غرب ایران بودند که وزیر اعظم شاه، فتحعلی خان داغستانی، (که یک لزگی بود) پشتیبان آن‌ها بود. به‌دلیل سختگیری‌های مذهبی آن‌ها دست به دامان دربار عثمانی شدند و علم طغیان برداشتند. قبایل بلوچ هم دائماً به بم و کرمان حمله می‌کردند. از طرف دیگر اعراب خوارج در خلیج فارس با حمایت والی عمان عزم خود را برای اشغال جزایر خلیج فارس جزم کرده بودند. کردهای شورشی نیز همدان را در سال ۱۷۱۹ اشغال کردند و تا حومه اصفهان پیش رفتند. حکمران سابق شهر تون، ملک محمود سیستانی که خود را از بازماندگان صفاریان می‌دانست، در سال ۱۱۲۲ به مشهد حمله کرد و در خراسان به حکومت پرداخت. جدی‌ترین تهدید، خطر افغان‌ها بود که در شرق به قتل و غارت می‌پرداختند. سرکرده این شورشی‌ها محمود افغان از طایفه غلجائی بود.
پس از مأموریّت یافتن گرگین خان به حکومت هرات، به علّت ظلمش نسبت به مردم، طایفه افغانی غلجائی را که در حدود قندهار ساکن بودند به ستوه آورد. آن‌ها پی در پی از ظلم او به شاه سلطان حسین شکایت کردند، امّا چون دسترسی به شاه که بیشتر اوقات با زنان و خواجه‌سرایان معاشر بود، امکان نداشت و برخی خواصّ نیز نمی‌گذاشتند تظلم اهل قندهار به شاه برسد، میرویس غلجائی، کلانتر قندهار، شخصاً به اصفهان آمد تا شاه را از حقایق مطلع کند؛ ولی با تحریک گرگین خان و اعوان گرجی او، نتوانست شاه را ملاقات کند. او مدّتی در اصفهان بازداشت شد تا اجازه سفر مکّه یافت و به قصد زیارت، از اصفهان بیرون رفت.
پس از مراجعت میرویس به اصفهان، اوضاع دربار صفوی را آشفته‌تر از سابق دید. عدّه‌ای از تجّار و فرستادگان پتر کبیر، میرویس را به شوراندن افغانی‌های قندهار تحریک کردند. میرویس شایعه کرد که پتر، عازم تسخیر گرجستان و ارمنستان است و گرگین خان با او همدست شده‌است. با این تدبیر، موفّق شد دوباره کلانتر قندهار شود و مواظب حرکات گرگین خان باشد.
پس از بازگشت میرویس به قندهار، گرگین خان، او را تحت فشار قرار داد و دخترش را از او خواست. میرویس دختر دیگری را به نام دختر خود پیش گرگین فرستاد و تا حدّی دل او را نسبت به خود نرم نمود. در سال ۱۱۲۱ ه‍.ق او را به باغی دعوت کرد و همان‌جا او را کشت. سپس با پوشیدن لباس او، توانست وارد قلعه شده و همه اطرافیان او را بکشد. پس از این موفقیت، غلجائیان را به کمک فتوایی که از علمای سنّت، مبنی بر وجوب جنگ با شیعه گرفته بود علیه پادشاه ایران برانگیخت. در این کار، اورنگ‌زیب پادشاه هند نیز او را تحریک کرد.
پس از رسیدن خبر قتل گرگین، شاه سلطان حسین برادرزاده او کیخسرو خان را برای سرکوب میرویس فرستاد. او قندهار را محاصره کرد و یک سال نیز آن‌جا را در محاصره داشت. با این که محصورین تسلیم شدند ولی او به آن‌ها جواب مساعد نداد تا این‌که با وجود داشتن بیست و پنج هزار سرباز شکست خورد و کشته شد. این اتفاق، اعتماد به نفس میرویس و غلجائیان را افزایش داد. به‌طوری‌که سرداران دیگر صفوی را هم که به تسخیر قندهار آمدند، مغلوب کردند.
موقعی که کیخسرو خان گرجی (برای مقابله با غلجائی‌ها) عازم قندهار بود، عبدالله خان ابدالی را که طایفه او با افغانان غلجائی دشمن بودند، حاکم هرات قرار داد. پس از شکست و قتل کیخسرو، افاغنه ابدالی هم در سال ۱۱۱۸ طغیان کردند و هرات را از ایران جدا کردند. شاه سلطان حسین برای مقابله با آن‌ها از اصفهان حرکت کرد ولی از تهران جلوتر نرفت و سرداری را برای سرکوب شورشیان فرستاد. ابدالیان سردار شاه را در سال ۱۱۱۹ کشتند.
محمود، پسر میرویس، که پس از مرگ پدر و کشتن عمویش رئیس طایفه غلجائی شده بود، در سال ۱۱۲۰ افغانان ابدالی را شکست داد و اسدالله خان، پسر عبداللّه خان ابدالی سردار ایشان را کشت. محمود وانمود کرد که این کار خدمت به دربار ایران بوده‌است. رجال بی‌تدبیر دربار نیز به محمود لقب حسینقلی‌خان دادند و با فرستادن یک قطعه شمشیر مرصّع، به حکومت قندهار منصوبش کردند.
دربار شاه از سرکوب این قیام‌ها عاجز بود چون از طرفی وزیر اعظم، خود یک لزگی بود و از طرفی شاه تحت تأثیر مشاورانی چون ملاباشی محمدحسین مجلسی و رحیم‌خان حکیم‌باشی قرار داشت. این دو از مخالفان وزیر اعظم به‌شمار می‌آمدند و یک لشکرکشی موفق علیه شورشیان افغان توسط وزیر اعظم را مغایر منافع خویش می‌دانستند.
همه این عوامل باعث شد شورشیان جسورانه‌تر به نافرمانی بپردازند و در سال ۱۷۲۱ میلادی محمود افغان کرمان را محاصره کرد و از آنجا عازم اصفهان پایتخت صفویه شد و در نبرد گلون‌آباد سپاه صفویه را شکست داد، شاه سلطان حسین در اصفهان ماند و افغان‌ها به محاصره اصفهان پرداختند. او تهماسب دوم شاهزاده را برای جمع‌آوری قوا به کاشان و قزوین فرستاد ولی تهماسب به جای این کار به خوش‌گذرانی‌ها و بی‌بند و باری مشغول شد. سلطان حسین به ایجاد مناسبات دوستانه با دیگر کشورها اهمیت می‌داد، اما ضعف حکومت مرکزی و قدرت گرفتن همسایه‌های ایران، از جمله امپراتوری عثمانی و روسیه، باعث مداخله و حمله آن‌ها به ایران شد.حسین صفوی
محمود کابلی محاصره بی‌رحمانه‌ای را بر مردم اصفهان تحمیل کرد. او دستور داد همه محصولات منطقه نابود شود. از نیمه ژوئن ۱۷۲۲ اصفهان دچار قحطی شد و یاس و ناامیدی بر شهر مستولی گشت. خزانه دولت خالی شد و سربازان تنها از محل بودجه‌ای که کمپانی‌های هلندی و انگلیسی مانند هند شرقی به ضمانت جواهرات شاه می‌دادند حقوق می‌گرفتند. شاه برای چندمین بار تقاضای صلح کرد ولی محمود افغان نپذیرفت. در نهایت در ۲۳ اکتبر ۱۷۲۲ (۱۲ محرّم ۱۱۳۵) سلطان حسین به شکلی باورناپذیر و منحصربه‌فرد، درماندگی و ناتوانی خویش را با گذاشتن تاج بر سر محمود افغان به اثبات رسانید.
شاه سلطان حسین تا سال ۱۱۳۹ (۱۷۲۶) تحت نظر افغان‌ها بود و سرانجام با رسیدن پیام عثمانیان مبنی بر حمایت از شاه ایران و بازگرداندن تاج و تخت به او، به دستور اشرف افغان در ۱۵ نوامبر ۱۷۲۶ گردن او در زندان زده شد. بدن سلطان حسین را در مقبرهٔ شاه سلیمان در قم و سر او را در همدان دفن کردند.
از بناهای مهم دورهٔ شاه سلطان حسین، مدرسه چهارباغ است که توسط مادر شاه بنا نهاده شد و از شاهکارهای عهد صفوی محسوب می‌شود. ساخت بنا از سال ۱۱۱۶ تا سال ۱۱۲۲ به طول انجامید و مجموعه‌ای از هنر کاشی‌کاری را در آن می‌توان دید. این مدرسه بدین جهت به مادر شاه معروف است که مادر وی موقوفات بسیاری از جمله کاروانسرای عباسی (که اکنون ساختمان ارگ عظیم نقش جهان به جای آن در مرکز اصفهان ساخته شده‌است) و بازارچه و … را وقف این مدرسه و طلاب آن کرده بود. در حمله افغان‌ها این اسناد به همراه کتابخانهٔ این مدرسه نابود گردید. مفتی افغان‌ها، یعنی ملا زعفران، و سایر علمای افغان مردم اصفهان را رافضی و مشرک خواندند و این شهر را مفتوح العَنوه قلمداد کردند. جماعت یاغی افغان تا آنجا که می‌توانستند و فرصت داشتند، املاک و اراضی وقفی را به تصرف خود درآوردند و طومارها و وقف‌نامه‌ها را از بین بردند. بسیاری از آن املاک را نیز به اراضی موات تبدیل کرده، قنات‌ها را پر کردند و سایر بناها مانند دکانها، کاروانسراها و سایر مستغلات را خراب کردند. در حقیقت، آنچه در عصر صفوی، به‌ویژه از دوران شاه عباس یکم تا زمان حمله افغان‌ها، به عنوان موقوفات و تشکیلات اوقاف بر اساس نظم و تدبیر حاصل شده بود، یک‌باره با هجوم نیروهای افغان (۱۱۳۵ هـ ق) و محاصره شهر و به دنبال ویرانگری این نیروها نابود شد. به‌طوری‌که نوشته‌اند:
در این زمان رقبات دفتری صفویه که تشخیص قُری را از دولتی و موقوفه ملی به درستی ربط می‌داد و در عمارت چهل‌ستون ثبت و ضبط بوده‌است، به وسیله افغان‌ها به رودخانهٔ زاینده‌رود افکنده شد و بدین صورت، اسناد و آثار بسیاری که مربوط به اوقاف عصر صفوی بود از این طریق نابود شده‌است.
در میان سکه‌های به دست آمده از عصر صفوی، سکه‌های دوران شاه سلطان حسین بیشترین تعداد و تنوع را به خود اختصاص داده‌اند. بر روی همه سکه‌های مربوط به دوران شاه سلطان حسین، عبارات «لا اله الا الله محمد رسول‌الله علی ولی‌الله»، گاهی همراه با نام دوازده امام، نقش بسته و در پشت آن‌ها، از شش نوع شعر یا عبارت با ذکر نام محل ضرب استفاده شده‌است. در سال‌های پایانی حکومت شاه سلطان حسین سکه‌های نقرهٔ تقلبی رواج یافت. نمونه‌ای از سکه‌هایی که از این دوران به دست آمده، یکی سکهٔ عباسی از جنس نقره به وزن ۲٫۷ گرم است که در ۱۱۱۱ هجری قمری ضرب و بر روی سکه، شعر «گشت صاحب سکه از توفیق رب‌المشرقین / در جهان کلب امیرالمؤمنین سلطان حسین» نوشته شده که در پایین و حاشیهٔ آن، مکان ضرب، نقش بسته‌است و در پشت سکه نام امامان شیعه ذکر شده‌است. سکهٔ بعدی، که آن هم عباسی و از جنس نقره است، در ۱۱۳۰ هجری قمری ضرب شده‌است. بر روی این سکه نوشته «بنده شاه ولایت حسین» و در پایین آن، مکان ضرب نقش بسته‌است. سکه‌های پنج شاهی نیز از جنس نقره ضرب شده که مستطیلی شکل‌اند. این سکه در ۱۱۲۶ هجری قمری ضرب شد بر روی آن، نوشتهٔ «بندهٔ شاه ولایت حسین» و مکان ضرب، نقش بسته‌است و در پشت این سکه، فقط نوشتهٔ «لا اله الا الله محمد رسول‌الله علی ولی‌الله» نقش بسته‌است. نوع دیگری از سکه‌های مربوط به این دوران سکه‌ای است از جنس برنز که در ۱۱۰۸ هجری قمری به وزن ۱٫۹ گرم و قطر ۲۳ میلی‌متر ضرب شده. بر روی این سکه، نقش یک پرنده همراه با خوشهٔ گندم و در پشت، آن نوشتهٔ «ضرب ایروان» به چشم می‌خورد.
سکه‌های رایج در زمان صفویان از طلا و نقره و برنز بود، ولی در معاملات و داد و ستد بیشتر از سکه نقره و برنز استفاده می‌شد و سکه‌های زرین کمتر در دست مردم بود و معمولاً در جشن‌ها و تاج‌گذاری و اعیاد ضرب می‌شد. واحد پول در دوران صفوی تومان بود. سکه طلا به نام اشرفی و سکه نقره بیستی، محمدی، شاهی و عباسی نامیده می‌شد و سکه‌های برنزی، غازی نام داشت که معمولاً به آن‌ها فلوس می‌گفتند. فلوس یا فلس کلمه‌ای عربی که معادل فارسی آن پشیز، پول سیاه یا همان غازی است. این کلمه از ابولوس ((obulus یونانی، و ابلوس (obolus) لاتین و ابل ((obole فرانسه گرفته شده‌است و معادل یک ششم درهم (دراخما = Dracma) است. بر روی سکه‌های فلوس معمولاً تصاویر مختلفی از حیوانات و پرندگان و اشکال برج‌های دوازده‌گانه و گاهی نیز عکس شخص یا شیئی را دارد و در بعضی موارد پشت سکه اسم و تاریخ ضرب را نیز می‌توان مشاهده نمود. هر سال سکه مسی جدیدی برای نوروز یا موقع تعویض حاکم جدید به ضرب می‌رسید و بدین ترتیب قیمت سکه‌های مسی در نزدیکی نوروز پایین می‌آمد و پادشاه و حاکم وقت از این راه استفاده می‌بردند. به‌طوری‌که گفته می‌شد سکه‌های جدید مسی را هر کیلویی دو عباسی خریداری کرده و آن را دوباره تبدیل به سکه‌های مسی جدد کرده و از این راه چهار برابر استفاده می‌بردند و در عین حال مملکت را از داشتن پول زیاد غیررسمی حفظ می‌کردند. اغلب بعد از عوض شدن و ضرب سکه مسی جدید قیمت سکه مسی قدیمی به نصف می‌رسید.
محمد بکتاش یا حاجی بکتاش ولی، عارف و صوفی ایرانیM. Kia: Daily Life in the Ottoman Empire. Greenwood Pub Group Inc. 2011. Pg. 169: ""The Bektashis traced the origins of their order to the Persian Sufi master Hadji Baktāsh Wālī [...]""R. Khanam, Encyclopaedic ethnography of Middle-East and Central Asia, Global Vision Publishing Ho, 2005 (p. 142)The Harvard Theological Review, Cambridge University Press, Vol. 2, No. 3, Jul. , 1909, (p. 343)C. Olsen: Celibacy and Religious Traditions. Oxford University Press. 1st Ed. 2007. [ Pg. 143–144] در قرن ۱۳ میلادی و بنیان‌گذار طریقت بکتاشیه می باشد که در سال ۱۲۰۹ میلادی در روستای فوشنجان نیشابور، چشم به جهان گشود. نام و نسب او را "محمدبن ابراهیم بن موسی خراسانی" ثبت کرده‌اند. وی در ترکیه به "حاجی بکتاش ولی" مشهور است. او در حوالی چهل سالگی به روم (آسیای صغیر) مهاجرت کرد و در سال ۱۲۷۰ میلادی، در ۶۲ سالگی، درگذشت. بکتاشی‌ها، تبار حاجی بکتاش را به شیخ احمد یسوی، عارف سدهٔ ششم هجری/دوازدهم میلادی، و از این طریق به امام موسی کاظم می‌رسانند. روایات مندرج در منابع کهن بکتاشی، از جمله مناقب حاجی بکتاش یا ولایتنامه دربارهٔ زندگی حاجی بکتاش مشابه افسانه‌هایی است که دربارهٔ سایر عرفای سدهٔ هفتم هجری رواج دارد و او را بیشتر به عنوان یک چهره اسطوره‌ای دارای کرامات خارق‌العاده جلوه‌گر می‌سازد. در مناقب العارفین افلاکی نیز از عارفی به نام حاجی بکتاش خراسانی یاد شده که معاصر مولوی متوفی ۶۷۲ ه‍.ق/۱۲۷۳ م. و جانشین و خلیفه بابا رسول‌الله بود. سند بعدی، شعری است از خطیب اوغلو، شاعر ترک، که در سال ۱۴۰۹ سروده شده و گویا ترجمه‌ای است از مقالات عربی حاجی بکتاش خراسانی؛ و حاوی برخی مباحث عرفانی است و ابراز علاقهٔ فراوان به خاندان پیامبر اسلام و دوازده امام شیعه نموده‌است. این منابع، و منابع دیگری که به سدهٔ شانزدهم میلادی تعلق دارند، ثابت می‌کند که واقعاً عارفی شیعی به نام حاجی بکتاش نیشابوری خراسانی وجود داشته و از نیمهٔ دوم سدهٔ سیزدهم میلادی به عنوان پیر طریقت بابایی در آسیای صغیر پیروانی داشته‌است.یهودیان مخفی و طریقت بکتاشی، عبدالله شهبازی، صص ۱ و ۲
بنابر گزارش کتاب مناقب، حاجی بکتاش یا ولایت‌نامهٔ اهل نیشابور، از نسل موسی کاظم، و مرید لقمان خراسانی یکی از خلیفه‌های خواجه احمد یسوی بوده‌است.
این کتاب به عنوان معرّف چگونگی پیدایی و گسترش طریقت بکتاشیه و نمونه‌ای از ادبیات حماسی ترک در خور توجه است، اما برخی اطلاعات آن دقیق و صحیح نمی‌باشد.
ابتدا پدرش او را برای ارشاد نزد لقمان خراسانی برد. سپس حاجی بکتاش مدت‌ها در نجف و مکه گوشه‌نشینی اختیار کرد و احتمالاً به دستور لقمان یا بر اثر مکاشفه‌ای به آناطولی، (سلجوقیان روم)، رفت.
در آماسیه به بابااسحاق پیوست و به احتمال بسیار در شورش باباییان ضد سلجوقیان، که به کشتار باباییانان انجامید، شرکت داشت و برادرش، مَنتَش، نیز در سیواس در همین شورش کشته شد. حاجی بکتاش پس از این رویداد به قیرشهر (ترکی: kirşehir) و از آنجا به قَرَه اُویوک («حاجی بکتاشِ» کنونی)، قصبه‌ای میان قیصریه و قونیه رفت، و خاتون آنا را به دختر خواندگی خود برگزید و تا پایان عمر در آنجا ماند.
وفات بکتاش را برخی در ۷۳۸ نوشته‌اند، اما صحیح نیست، زیرا این تاریخ برای تطبیق با لفظِ «بکتاشیه»، از نظر حساب جُمّل، جعل شده‌است. در یادداشتی در پایان کتاب اسرار حروفنامه، وفات او ۶۶۹ ثبت شده‌است. در وقفنامه‌ای به تاریخ ۶۹۱ پس از نام حاجی بکتاش، واژهٔ «المرحوم» آمده و در وقفنامة دیگری به تاریخ ۶۹۵، نیز که در خانقاه شیخ سلیمان ولی در قیرشهر موجود است، با قید «مرحوم» از او یاد شده‌است، بنابراین تاریخ ۶۶۹ درست به نظر می‌رسد. از جمله آثار بکتاش کتابی است به نام المقالات، به عربی که اصل آن در دست نیست. دو ترجمهٔ منظوم ترکی از این اثر وجود دارد: ترجمهٔ سعید اَمره، شاعر بکتاشی قرن هشتم (نسخه‌ای از این کتاب در ۸۲۷ استنساخ شده و در کتابخانهٔ مانیسا/مَغنیسا موجود است)، و ترجمهٔ خطیب اوغلی، شاعر قرن نهم. بنابراین ترجمه‌ها، کتاب دارای چهار باب شریعت، طریقت، حقیقت و معرفت بوده‌است. در هر باب دربارهٔ مرگ، احوال دل، تصوف، زاهد، عارف و محب بحث، و مقام انسان ستایش شده‌است. از جمله مطالب این کتاب، شهادت مردم به پیامبری محمد از زمان آدم، و تشبیه اوقات پنجگانهٔ نماز به پیامبر اسلام و خلفای راشدین است.
محمد بن موسی کاظم که در شیراز به سید میر محمد مشهور است فرزند موسی بن جعفر، امام هفتم شیعیان می‌باشد، وی با برادرش احمد بن موسی از یک مادرند. او در بین شیعیان به فردی قائم اللیل، صائم النهار، اهل فضل و صلاح و تقوی شناخته شده. در زمان خلافت مأمون عباسی به همراه برادرش احمد بن موسی و شیعیان و نزدیکان اهل بیت به قصد دیدار برادرشان از مدینه به سمت توس حرکت می‌کنند و در جنگ سختی که بین ایشان با سپاه قتلغ حاکم عباسی فارس درگرفت از بنی هاشم عده‌ای کشته و عده‌ای هم موفق می‌شوند به شیراز گریخته و آنجا مخفی شوند، از آن جمله سید میر محمد بود که توانست در این وقایع مخفی شود.
زمان و نحوه درگذشت وی مشخص نیست که به مرگ طبیعی بوده‌است یا کشته شده‌است. آنچه مسلم است وی در خفا به کتابت قرآن مشغول بوده‌است و از همین راه بندگان زیادی را آزاد فرمودند. چنان‌که گویی از کثرت عبادت به «محمد عابد» مشهور گردیدند.
شیخ مفید در ارشاد می‌گوید: محمد فرزند موسی الکاظم بزرگوار و صاحب شخصیت، بخشش، خیر و نیکی می‌بود. خبر داده‌است مرا، ابومحمد، حسن، فرزند محمد، فرزند یحیی، او گفت: بیان کرده‌است برایم جدم بر اینکه (هاشمیه) کنیز (رقیه) دختر موسی بن جعفر (علیهما السلام) و (خواهر محمد بن موسی) گفته‌است: محمد فرزند موسی (علیهما السلام) دائم الوضو می‌بود، و اکثر اوقات را به نماز می‌گذرانید، اکثر ساعات شب او در اقامه نماز بسر می‌برد، زیرا پیوسته صدای ریزش آب وضو که به صورت می‌ریخت شنیده می‌شد، مقداری از شب را به نماز اشتغال داشت، پس ساعتی ساکت و آرام شده باز می‌خواست و صدای ریختن آب جهت تجدید وضو بگوشش می‌رسید و به نماز می‌ایستاد و این جریان همچنان تا صبح ادامه داشت، و چون آن حضرت را ملاقات می‌کردم بلافاصله بیادم می‌آمد قول خدای تعالی را که می‌فرماید: «صاحبان تقوی را عادت چنین است که کمی از شب را خوابیده، بعد از آن به عبادت و بندگی پروردگار خود می‌پردازند».
حدود سنه ۷۲۵ ه‍.ق میرزا هدایت الله دستغیب علیه نوری را در خانه خویش مشاهده می‌کند و بعد از جستجو به لوح قبری برمی‌خورد و مشخص می‌شود که جسد سید میر محمد در این خانه مدفون است. میرزا هدایت الله دستغیب بانی این بارگاه می‌شود و چندین خانه از اطراف آن را خریده و آن را توسعه می‌دهد و بعد هم مقداری املاک بر آن وقف می‌نماید.
مقبره او در صحن جامع حرم شاه‌چراغ در شیراز واقع شده است.
علوی‌گرایی، علوی‌‌گرایی آناتولی یا قزلباش‌گرایی (; به , "Anadolu Aleviliği" یا "Kızılbaşlık"; به ; به ) یک مذهب اسلامی هترودوکس است، که پیروانش از تعالیم عرفان اسلامی، حاجی بکتاش والی که گمان می‌رود تعالیم دوازده امام را تدریس کرده، پیروی می‌کنند. برخلاف اسلام سنی و اصولیون شیعه دوازده امامی، علوی‌ها جزم‌های دینی الزام‌آوری ندارند و آموزه‌ها مانند دستورهای صوفیانه توسط دده‌ها منتقل می‌شوند..
آن‌ها شش اصل دین اسلام را تصدیق می کنند، اما ممکن است در تفسیر آن‌ها اختلاف نظر داشته باشند. طرفداران علوی‌گرایی عمدتاً در ترکیه یافت می شوند و برآوردها از جمعیت ترکیه که علوی هستند بین ۴ تا ۲۵ درصد است.
برخی علوی‌ها را شاخه‌ای از شیعیان دوازده امامی دانسته‌اند. علوی‌ها از این جهت که ستایشگر حاجی بکتاش والی هستند، دیدگاه تنگاتنگی با بکتاشیه دارند. پیروان علوی‌گرایی بیشتر از قومیت‌های ترک‌های آناتولی، آذری‌های ترکیه، تاتارها، کردها و ترکمن‌ها هستند.
این نام از علی، پسرعمو و داماد محمد پیامبر مسلمانان گرفته شده‌است و به معنی کسی است که پیرو علی است.
گاهی نام قزلباش نیز به جای علوی به کار می‌رود.
برخی علوی‌گری را شاخه‌ای از تشیع دانسته‌اند. از این لحاظ پیشینهٔ تشیع همان پیشینهٔ اسلام است و تشیع یعنی پیروی از رسول و قرآن مجید، تشیع یعنی عمل به وصیت پیامبر و اخذ معارف دینی و گرفتن تبیین و تفسیر متون دینی از اهل‌بیت پیامبر.
بسیاری از قبیله‌های آناتولی در زمان ایلخانان مغول شیعه شدند و کسانی مانند یونس امره و حاجی بکتاش درین زمان سربرآوردند. پیرامون همین زمان قزلباش‌ها در اردبیل پایه‌ریزی صفویه را آغاز نموده بودند.
پس از پیمان آماسیه در سال ۸۸۴ خورشیدی میان دولت صفوی و عثمانی، قزلباش‌ها خود را در سمتی از مرز یافتند که به باورشان متعلق به آن نبودند و به سمت دیگر یعنی قلمرو صفویان تعلق داشتند.
آمار دقیقی از جمعیت علویان در ترکیه در دست نیست. اساسی‌ترین دلیل این موضوع می‌تواند آزارها و رنجش‌های تاریخی گروه‌های سنی تندرو که کمابیش نیز ضد علویان رخ می‌دهند، باشد. جمعیت این گروه ۲۵میلیون برآورد می‌شود. (۳۰٪ کل جمعیت ترکیه) بسیاری از ترکان آناتولی و ترکمن‌ها و کردهای زازا را علویان تشکیل می‌دهند، بیشتر کردهای زازای ترکیه علوی می‌باشند.سعیدیان، عبدالحسین، سرزمین ومردم ایران،انتشارات علم و زندگی، تهران ۱۳۷۷، شابک:7_7_90052_964دانشنامهٔ دانش‌گستر، تهران مؤسسهٔ علمی فرهنگی دانش گسترایرج افشار سیستانی، تاریخ تمدن اقوام آریایی، انتشارات نگارستان، چاپ اول، زمستان ۱۳۸۷ پیشینهٔ تمرکز علویان در استان تونج‌ایلی (با نام پیشین درسیم) می‌باشد.
قلمداد مرز ویژه‌ای برای باورهای علویان کار آسانی نیست. بیشتر باورهای این گروه سینه به سینه از نیاکانشان به ایشان رسیده‌است. مهم‌ترین سرچشمهٔ باورهای این گروه بر پایهٔ گفته‌های عرفانی بویروک‌های (فرموده‌های) شیخ صفی الدین و سخنان شریعت جعفر صادق است. افرادی مانند پیر سلطان ابدال، شاه اسماعیل و حاجی بکتاش نیز نقش بسزایی بر باورهای علویان داشته‌اند.
علویان ارادت ویژه‌ای به علی دارند و او را والاترین آفریده‌ها بعد از محمد برمی‌شمارند. بر همین پایه بسیاری از علویان واژه علی-محمد را برای نشان دادن این باور بکار می‌برند. عبارت «خشنودی خدا، محمد، و علی» کاربرد زیادی در نیایش‌های علوی دارد. ایشان باور به همان دوازده امام دیگر شیعیان داشته و از آنجا که همگی از نسل علی هستند، آن‌ها را با نام علی دوم (حسن مجتبی) تا علی دوازدهم (مهدی) می‌شناسند.
باور علویان دربارهٔ خدا برگرفته از عرفان ابن عربی است. باور کسانی مانند منصور حلاج نیز جایگاه ویژه‌ای دارد. وحدت وجود و حق از پایه‌های باوری علوی‌گری است.
انسان کامل (همان شیعه راستین در نزد دیگر شیعیان) از دیگر باورهای علوی‌گریست. خودآگاهی و الگوی‌برداری از انسان‌های بزرگی مانند علی یا حاجی بکتاش راه دستیابی به انسان کامل است.
چهار دروازهٔ معنوی علوی‌گری به ترتیب ازین قرارند:
در نزد علویان دستیابی به دروازهٔ سوم و چهارم به ندرت رخ می‌دهد. طریقت که دروازه یا پلهٔ دوم است پایهٔ بخش زیادی از دوران زندگی یک علوی است که در آن فرد خود را باید تسلیم رهبر روحانی (پیر، مرشد، دده) بنماید؛ بنابراین مبنای اصلی تفکرات علویان عرفان تشیع است هر جند تفکرات صوفی‌گرایانه بر آنان بی‌تأثیر نبوده‌است.
در رسوم طائفگی پنج گناه بزرگ در نزد علویان:
کشتن یک انسان
طلاق زن
جمع‌خانه، نیایشگاه علویان است. رسمی بنام موم‌سوندو در جمع‌خانه رواج دارد که در آن نیایشگران ۱۲ شمع را به نیت ۱۲ امام با خیساندن خاموش می‌کنند. به‌طور تاریخی از آنجا که در این آیین زن و مرد با هم هستند، سنی‌ها آن را نمادی از رابطهٔ نامشروع دانسته و علویان را کافر می‌پنداشته‌اند.
برادرباشی رسمی است که در آن میان دو مرد علوی (و گهگاه میان زن‌هایشان) پیوند برادری بسته می‌شود. این پیمان بر پایهٔ پلهٔ نخست علوی‌گری (شریعت) است و تا پایان پلهٔ دوم پابرجا است. با ورود به پلهٔ سوم با برگزاری جشنی این پیمان برداشته می‌شود اما از آنجا که راهیابی به پلهٔ سوم به ندرت است، این پیوند تا آخر عمر ماندگار می‌ماند.
مانند دیگر شیعیان توسل، استغاثه و تبرک جستن به بارگاه ائمه و بزرگان از دیگر کارهای علویان است. پخش بامیه میان مردم نیز رسمی کهن است.
نوروز، غدیر و خضر روز سه روز بزرگ علویان است. همچنین سالگرد زادروز علی و ازدواج علی و فاطمه نیز جشن گرفته می‌شوند.
پرداخت زکات علویان با دیگر مسلمانان تفاوت دارد. زکات را می‌توان برای تمامی کارهای نیک پرداخته شود.
در برخی از علویان که التزام به دین کمتر است اجباری به حج رفتن برایشان نیست. زیارت بارگاه بزرگان جایگاه ویژه‌ای برای علویان دارد.
بر خلاف ساختار بکتاشی‌ها و صوفیان که رهبری بر پایهٔ سلسله است، رهبری علویان موروثی است که برگرفته از ساختار رهبری صفویه است. نزدیک به ۱۰٪ علویان سید‌اند.
رهبران علوی با نام‌های پیر مرشدها رهبر دده شناخته می‌شوند. بر خلاف باور به برابری زن مرد، رهبری ویژه مردان است.
بزرگانی مانند شاه قلو، قراجا احمد (هر دو در استانبول)، ابدال موسی (در آنتالیا)، سید قاضی از بزرگان علوی بودند.
زنان علوی نسبت به دیگر مذهب‌های اسلامی احکام کمتری دارند. مردان حق ازدواج با بیش از یک زن را ندارند.
دشمنی علویان با حنفی‌ها سلفی پیشینه‌ای دیرین دارد، چرا که آن‌ها، علویان را کافر به سنت‌های اسلامی برشمرده و از طرف دیگر برخی صوفیان علوی نیز برین باورند که قرآن پس از محمد تحریف شده‌است. اما این اعتقاد تمام علویان نیست. اما در نواحی خاوری ترکیه با توجه به زیاد بودن کردها و زازاهای ایرانی‌تبار و شافعی مذهب بودن اهل سنت این ناحیه که خود دوستدار اهل بیت هستند، علویان رابطهٔ خوبی با سنی‌های در این ناحیه دارند. فتوای آیت‌الله خمینی مبنی بر مسلمان شمردن علویان را می‌توان پایانی بر چند سده کشمکش دربارهٔ این گروه دانست.
علویان در تمام زمان‌ها، چه زمانی که قدرت داشتند و چه زمانی که در کوه‌ها فراری بودند، با موسیقی رابطهٔ خوبی داشتند و اوزان‌های بسیاری در ترکیه علوی بوده و حتی بعضی از رهبرانشان نیز ساز نواخته و آواز می‌خواندند.
زکی اَرسوزی (ژوئن ۱۸۹۹ لاذقیه – ۲ ژوئیه ۱۹۶۸ دمشق) از تلاشگران سیاسی و نویسنده بود و یکی از بنیان‌گذاران حزب بعث شناخته می‌شود.
او یکی از نظریه‌پردازان تأثیرگذار ناسیونالیسم عرب است.
ارسوزی در سال ۱۹۳۸ باشگاهی به نام «باشگاه عرب‌گرایی» بنیاد گذاشت و یک کتابفروشی به نام ""البعث العربی"" (رستاخیز عرب) افتتاح نمود. این نخستین باری بود که واژهٔ "بَعث" (خیزش دوباره) در محافل ملی‌گرای عرب به کار برفت.
زکی از یک خانواده طبقه متوسط در لاتکیا به‌دنیا آمد، در دانشگاه سوربن پاریس تحصیلاتش را ادامه داد و در سال ۱۹۳۰، او به سوریه بازگشت و در سال ۱۹۳۳ عضو اتحادیه ملی اقدام شد.
هادی ساعی بنه‌کهل (زادهٔ ۲۰ خرداد ۱۳۵۵ در شهر ری) تکواندوکار پیشین، رئیس فدراسیون تکواندو و بازیگر ایرانی است. او با کسب دو مدال طلا و یک مدال برنز تکواندو در بازی‌های المپیک، پرافتخارترین ورزشکار ایرانی در تمام ادوار این بازی‌ها است.
هادی ساعی در دورهٔ سوم و دورهٔ چهارم (از ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۶) عضو شورای شهر تهران بود و در دورهٔ چهارم توانست به عضویت هیئت رئیسهٔ این شورا درآید.فوری/ مسجدجامعی رئیس شورای شهر شد/ پایان ریاست ۱۰ سالهٔ چمران/ کناره‌گیری حکیمی‌پور به نفع طلایی انتخاب
ساعی در مجمع انتخاباتی فدراسیون تکواندو در تاریخ ۱۵ دی ۱۴۰۰ توانست با کسب ۲۹ رأی از مجموع ۵۶ رأی اعضای مجمع، به عنوان رئیس فدراسیون تکواندو انتخاب شود.
وی در ۲۰ خرداد ۱۳۵۵ در شهر ری زاده شد.
پدر و مادر هادی ساعی اهل روستای بنه‌کهل از توابع شهرستان بستان‌آباد در استان آذربایجان شرقی هستند.
خواهر کوچک او مهروز ساعی از تکواندوکاران پیشین تیم ملی ایران است.
هادی ساعی در دی ۱۳۸۲، پس از وقوع زمین‌لرزهٔ بم مدال‌های خود را برای کمک به زلزله‌زدگان اهدا کرد. شهرداری بم به پاس این کار انسان‌دوستانهٔ هادی ساعی یک خیابان از میدان نخل تا تقاطع طالقانی را در شهر بم به نام هادی ساعی نام‌گذاری نمود.نگاهی گذرا به ورزش ایران در سال ۱۳۸۲
ساعی پس از قهرمانی در المپیک ۲۰۰۸ پکن در مصاحبه با خبرنگاران گفت که مدال طلایی که در المپیک آتن گرفته بود، دزدیده شده‌است. او همچنین مدال‌اش را به مردم ایران و آذربایجان به‌خصوص زادگاه پدر و مادرش شهرستان بستان‌آباد تقدیم کرد.
ساعی، تمرین تکواندو را به گفتهٔ خود از شش سالگی آغاز کرد و در سال ۱۳۶۴ قهرمان کشور شد. او از ردهٔ سنی نوجوانان تا بزرگسالان به‌طور مستمر در تیم ملی تکواندو ایران حضور داشت. وی از سال ۱۳۷۲ به عضویت تیم ملی ایران درآمد.
ساعی برندهٔ نشان برنز المپیک سیدنی و مدال طلای المپیک آتن در دستهٔ ۶۸ کیلوگرم و مدال طلای المپیک پکن است که این سه مدال، به ترتیب نخستین نشان و نخستین نشان طلای ایران در ورزشی غیر از کشتی و وزنه‌برداری در المپیک بودند.
هادی ساعی در ۱۴ آبان ۱۳۸۷ خداحافظی خود را از دنیای قهرمانی اعلام کرد و در ۱۸ آبان ۱۳۸۷ پس از انجام یک مسابقهٔ نمادین با امید غلام‌زاده در خانهٔ تکواندو چهار گوشهٔ شیاب چانگ را بوسید و به‌طور رسمی از رقابت‌های تکواندو کنار رفت.
ساعی بارها اعلام کرده‌است که به کار مربی‌گری تکواندو نخواهد پرداخت:
«مربی‌گری تیم ملی تکواندو را مخصوصاً در ایران هیچ‌گاه قبول نمی‌کنم و به آن فکر هم نمی‌کنم. من راه خود را با مربیگری جدا کرده‌ام، زیرا تجربه نشان می‌دهد که بازیکنانی که به حیطهٔ مربی‌گری آمده‌اند به نوعی خراب شده‌اند، اتفاقاً من کارهای سخت را دوست دارم و اتفاقاً در کارهای سخت موفقم، اما مربی‌گری فرق دارد؛ زیرا مربی همیشه قربانی است. اگر ورزشکار قهرمان المپیک شود خودش به این عنوان رسیده، اما اگر نتیجه نگیرد، اولین نفر مربی را مؤاخذه می‌کنند.»
او همچنین گفت: «سوارکاری را به صورت حرفه‌ای ادامه می‌دهم و عناوینی هم کسب کرده‌ام؛ علاقهٔ من بیشتر از تمام حرفه‌ها به سوارکاری است».
ساعی پیش‌تر نیز از انجام ورزش تنیس و علاقه‌اش به این ورزش گفته بود. او در آبان ۱۳۹۹ اظهار داشت: «دوتا اسب دارم، یکی من و یکی پسرم. گاهی تنیس هم بازی می‌کنم. این‌ها ورزش‌هایی است که بعضی‌هایش را تفریحی و بعضی‌ها را حرفه‌ای دنبال می‌کنم. الان من به‌طور جدی سوارکاری می‌کنم».
پس از صدور حکم مدیر فنی تیم ملی تکواندو، انتقادهایی برای حضور وی که گرایش حرفه‌ای شدیدی به سمت ورزش سوارکاری و باشگاه‌داری در این رشته پیدا کرده و در کلیپی، عنوان داشته بود که سال‌ها تمرینی در ورزش تکواندو نداشته‌است، صورت گرفت.
ساعی در سال ۱۳۸۵ در سومین دورهٔ انتخابات شورای اسلامی شهر تهران به صورت مستقل شرکت و با حمایت ائتلاف اصلاح‌طلبان پیروز شد. ساعی در دورهٔ چهارم شورا در سال ۱۳۹۲ به صورت مستقل وارد شورای شهر تهران شد. او در مصاحبهٔ خود با خبرگزاری ایسنا در ۶ مرداد ۱۳۹۵ عملکرد خوب رسول خادم در دورهٔ دوم شورا را در موفقیت خودش در دورهٔ سوم مؤثر ارزیابی و کار شورای شهر را غیرسیاسی دانست؛ ساعی در این مصاحبه در مورد شورای شهر و مجلس چنین گفت: «از نظر من کار شورا سیاسی نیست. من اگر می‌خواستم کار سیاسی کنم نمایندهٔ مجلس می‌شدم. من در شورای شهر تهران خیلی بیشتر از برخی نمایندگان تهران برای مجلس رأی آوردم. همه به من می‌گویند که برای مجلس شرکت کنم، اما اصلاً کار سیاسی را انجام نمی‌دهم.»
وی در ۱۸ شهریور ۱۳۸۷ در گفت وگو با ایسنا گفته بود: «دیگر برای المپیک ۲۰۱۲ لندن تلاش نمی‌کنم و می‌خواهم این بار برای رسیدن به کرسی‌های مجلس نهم تلاش کنم».
وی در گفت‌وگویی با هفته‌نامهٔ شهروند امروز در شهریور ۱۳۸۷ که به تیتر اول این هفته‌نامه تبدیل شد، اظهار داشت: «دوست دارم در حوزهٔ ورزش مدیریت بکنم. نماینده مجلس یا رئیس سازمان تربیت بدنی بشوم؟ چرا که نه؟» او در این مصاحبه افزود: «شخص سید محمد خاتمی را دوست دارم و پای او ایستاده‌ام».
هادی ساعی در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰ ایران، به همراه علی پروین، حسین رضازاده و تنی چند از ورزشکاران سرشناس دیگر از کاندیداتوری سید ابراهیم رئیسی حمایت کرد و در ویدئوی تبلیغاتی او گفت: «... با عملکردی که ایشان در قوهٔ قضائیه داشتند، ثابت کردند که از افراد کاربلد و متخصص استفاده می‌کنند …».
هادی ساعی در سال ۱۳۹۳ با بازی در مجموعهٔ تلویزیونی آمین به کارگردانی منوچهر هادی وارد عرصهٔ بازیگری نیز شد. وی در فیلم سینمایی پی ۲۲ و تله‌فیلم اسید هم ایفای نقش کرده‌است.
ساعی در گفت‌وگوی اختصاصی با ویژه‌نامهٔ نوروز سال ۱۳۸۸ روزنامهٔ وطن امروز در اسفند ۱۳۸۷، در واکنش به این پرسش که چرا غلامرضا تختی که به شدت سیاسی هم بود، هرگز وارد سیاست نشد؟ صراحتاً پاسخ داد: «اتفاقاً سر سیاسی‌کاری‌هایش بود که با او چنان کردند!؛ قصد ندارم کسی را خراب کنم، اما از شما می‌پرسم، مگر تحصیلات تختی چه بوده‌است؟! امیر خادم و علیرضا دبیر دکتر هستند، خودم دارم فوق لیسانس می‌خوانم، خیلی شرایط فرق کرده». این سخنان وی واکنش منفی هواداران غلامرضا تختی را درپی داشت.
هادی ساعی همراه با سید محمد پولادگر، غلامحسن ذوالقدری و بهزاد خداداد با حضور در یکی از نمایش‌های تلویزیونی ترتیب داده شده علیه کانون تکواندوکاران ایران و سَبک ایرانی تاپ‌تکواندو در شبکهٔ خبر صدا و سیما در ۱۷ مرداد ۱۳۸۲ با حمله به کانون تکواندوکاران و هنر رزمی تاپ‌تکواندو اظهار داشت:
«اگر مدعی هستند، می‌توانند بیایند در تکواندو تلاش کنند و هیچ‌کس هم نیست که جلوی این‌ها را بگیرد، و این‌ها را با آغوش باز فدراسیون می‌پذیرد … من تعجب می‌کنم که یک اطلاعیه‌ای هم داده بودند که انتخابی تیم ملی تاپ‌تکواندو. مگر می‌شود یک کشور دو تا تیم ملی داشته باشد در یک رشتهٔ ورزشی! این غیر از قوانین بین‌المللی هست»
سخن او با توجه به ساختار جداگانه و تفاوت‌های عمیق فنی دو رشتهٔ تکواندو (کره‌ای) و تاپ‌تکواندو (ایرانی)، به استفادهٔ ساعی از تریبون تلویزیون دولتی ایران به‌منظور سرکوب فعالیت‌های مدنی و تخصصی ورزش تعبیر گردید.
وی در ادامه افزود: «فکر می‌کنم باید زودتر جلوی این قضیه گرفته شود تا این‌که هم فدراسیون و هم بچه‌های ملی‌پوش و هم قهرمانان و مربیان با فکری راحت‌تر و آسوده‌خاطری بیش‌تر کار کنند؛ چون ما مسابقات مهمی در پیش داریم؛ مسابقات جهانی ۲۰۰۳ و المپیک آتن ۲۰۰۴ را در پیش داریم که واقعاً برای ما خیلی مهم است، اگر قرار باشد فدراسیون تمرکزش را از دست بدهد برای این جور مسائل، ما مسلماً در المپیک شاید ضربه بخوریم در مسابقات جهانی شاید ضربه بخوریم.»https://www.aparat.com/v/HAg0C
ناظران، گفته‌های هادی ساعی را زمینه‌سازی فدراسیون تکواندو جمهوری اسلامی ایران برای توجیه شکست و عدم نتیجه‌گیری احتمالی تیم ملی تکواندو در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۰۴ با مقصر جلوه دادن اتحادیهٔ صنفی کانون تکواندوکاران ایران دانستند؛ در شهریور ۱۳۸۳ تیم ملی تکواندو در المپیک آتن، یک طلا (توسط ساعی) و یک برنز کسب کرد.
اظهارات وی هیچ واکنشی را از سوی انجمن صنفی کانون تکواندوکاران ایران درپی نداشت.
تیم ملی تاپ‌تکواندو، پس از نخستین دورهٔ قهرمانی ایران (۱۳۸۱) و اردوهای ملی، تشکیل و در آذرماه ۱۳۸۲ به مسابقات برون‌مرزی کیک‌بوکسینگ اعزام شد.https://s6.uupload.ir/files/toptkd_3nvs.jpg
پس از کسب نشان طلا توسط هادی ساعی در المپیک آتن، رئیس کانون تکواندوکاران ایران طی پیامی، قهرمانی او را تبریک گفت و آن را نشان‌دهندهٔ استقامت و توانمندی‌های ارزندهٔ وی و گوشه‌ای از شایستگی‌های تکواندوی ایران دانست.https://s2.uupload.ir/files/saei83_ffcv.jpg
سید علی حق‌شناس در مهرماه ۱۳۸۳ در گفت‌وگویی بیان کرد: «از بابت افتخارآفرینی ملی‌پوشان در المپیک آتن مفتخر و خوشحالیم … اما آقایان از دو سال قبل زمینه‌سازی می‌کردند تا در صورت عدم کسب موفقیت در آتن تمام تقصیرها را گردن کانون بیاندازند. خوشبختانه نتیجهٔ رقابت سالم کانون برای جامعهٔ ورزش و تکواندوی کشور مفید بود.»
او در اسفند ۱۳۸۴ در جمع خبرنگاران گفت: «یک تکواندوکار شاخص فدراسیون بیش از سی ثانیه نمی‌تواند در مقابل یک تاپ‌کار دوام بیاورد.»https://s6.uupload.ir/files/90_mnf3.jpg
بنیان‌گذار تاپ‌تکواندو در گفت‌وگویی اظهار داشت: «بهترین تکواندوکاران جهان اگر یک گِدان [اصطلاح کیوکوشین- ضربهٔ مستقیم با ساق پا به ران حریف] از یک تاپ‌تکواندوکار بخورند، مشکل جدی پیدا می‌کنند.»https://s2.uupload.ir/files/toptkd_o2d.jpg
اندکی پیش از برکناری رضا مهماندوست سرمربی سابق تیم ملی تکواندوی ایران، هادی ساعی در شهریور ۱۳۹۰ با انتقاد از وی اظهار داشت: «برخی افراد از حضورم در سالن مسابقات احساس خطر می‌کنند، اما خیالشان راحت دنبال سرمربی‌گری تیم ملی نیستم و نیازی به چسباندن پوسترم در سالن‌های مختلف ندارم … مهماندوست جایگاهش را دوست دارد، اما در کشورمان بهتر از او هم داریم». مهماندوست در پاسخ گفت: بهتر است هادی وارد حاشیه نشود.
رضا مهماندوست پس از کناره‌گیری از تیم ملی مدعی شد، هادی ساعی برای گرفتن رأی در انتخابات آیندهٔ شورای اسلامی شهر تهران از برکناری‌اش استفاده کرده و تیم ملی تکواندو را در اختیار خود گرفته‌است. او در مورد ساعی گفت: «پای هادی نشستم و بزرگ‌ترین قمار زندگی‌ام را روی او داشتم، هادی؟ بله هادی ساعی. یادتان نیست روزی که در بازی‌های آسیایی به حریف افغانی‌اش باخت؟ هادی همان‌جا تمام شده بود و می‌شد بایگانی‌اش کرد؛ اما من یک ریسک بزرگ کردم تا او به حقش برسد. بردمش به وزن بالاتر، کاری که همه با انجامش مخالف بودند؛ همه از رئیس فدراسیون تا دبیرش می‌گفتند: این چه تصمیمی است که انجام می‌دهی رضا؟ هادی نمی‌تواند در این وزن مبارزه کند. می‌رود شکست می‌خورد. ولی من پای او ایستادم، اما او حرمتم را نگه نداشت».
پس از کسب عنوان دهمی مشترک تکواندوی ایران با گابن در المپیک لندن، هادی ساعی مدیر وقت فنی تیم ملی بدون پذیرش مسئولیت شکست تیم ایران، اظهار داشت: «تأکید می‌کنم که مربیان ایرانیِ خوب برای حضور در تیم ملی تکواندو زیاد داریم». او افزود: «با مهماندوست هم همین نتیجه را می‌گرفتیم، وی در مورد انتخاب وزن من (۸۰-) برای اعزام به المپیک پکن اشتباه کرد و یک مدال مسلم دیگر را با غرض‌ورزی از تیم ملی گرفت».
مهماندوست پس از پایان بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۱۲ با اشاره به زوایای فنی تیم اعزامی گفت: «اگر بودم دو طلا می‌گرفتیم، دوست دارم الان از آقای هادی ساعی بپرسم، شما آمدی در المپیک هم حاضر شدی. حالا از کاری که کردی راضی هستی پسر؟ من یک عمر برایت زحمت کشیدم، آخرش اینی شد که دیدی! الان چه حرفی داری که بگویی؟! همه کار کردی که در راًس کار باشی، الان هستید؛ اما حالا که هستید و مدال‌های‌مان سوخت شده از کارتان راضی هستید؟ !».
هادی ساعی در دی سال ۱۳۹۴ گفت: مهماندوست علاقه و اعتقادی به حضور من در المپیک پکن حتی بعد از بردن انتخابی‌ها نداشت و من با عملکردم خودم را به او تحمیل کردم.https://www.aparat.com/v/qQ6td رضا مهماندوست در واکنش به اظهارات ساعی بیان کرد: «ساعی را به خدا واگذار می‌کنم، اجازهٔ شب زنده‌داری و بی‌انضباطی به او ندادم تا موفق شود؛ ساعی در آن مقطع در چندین رقابت باخته و ناک‌اوت شده بود و شرایط روحی مناسبی نداشت، ولی به او قول دادم تا المپیک وی را روی فرم بیاورم …».
ساعی پس از المپیک پکن در ۱۵ شهریور ۱۳۸۷ در گفت وگو با ایسنا گفته بود: «به مهماندوست اعتقاد داشتم و دَه ماه با هم زندگی کردیم … در بحث استاد و شاگردی از مهماندوست درس‌ها یادگرفته‌ام … در مسابقه با حریف چینی که سر و صدای تماشاگران چینی سالن را پر کرده بود، کاملاً متمرکز به مسابقه و راهنمایی‌های مربی بودم. حتی سعی می‌کردم جایم را عوض کنم تا با دیدن اشاره‌های او، مسابقه را به خوبی اداره کنم. چنین ارتباطی بین من و مهماندوست وجود دارد …».
رضا مهماندوست، هادی ساعی را فاقد شاخصه‌های لازم فنی و مدیریتی برای ریاست فدراسیون می‌داند: «او در حد و اندازه‌های رئیس فدراسیونی نیست؛ ساعی فقط یک قهرمان بوده و هیچ سابقهٔ اجرایی ندارد، حتی سابقهٔ فنی یعنی سابقهٔ مربی‌گری نیز ندارد …».
او در اسفند ۱۴۰۰ در واکنش به پیشنهاد ساعی برای حضور در سرمربی‌گری تیم ملی ایران بیان داشت: «ایران مربیان بسیار خوبی دارد که نیازی به من نیست؛ ضمن این‌که من با فدراسیون تکواندو آذربایجان تا بازی‌های المپیک پاریس تعهد کاری دارم». «اکنون ورزش کاملاً حرفه‌ای است و تعارفی وجود ندارد … در حال حاضر ایران مربیان زیادی در تکواندو دارد که قطعاً از من بهتر هستند. مشکل مدیریتی هم که برطرف شده و مطمئن هستم تیم ملی ایران به اوج بازمی‌گردد.»
درحالی که هادی ساعی مدیر فنی وقت تیم ملی تکواندو ایران، نامزد عضویت در کمیسیون ورزشکاران کمیتهٔ بین‌المللی المپیک در جریان بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۱۲ در مرداد ۱۳۹۱ بود، تصویر تبلیغاتی او در محل ساختمان ایران در دهکدهٔ بازی‌ها مخدوش شد. هادی ساعی که از این مسئله ناراحت و ناامید بود، در مصاحبه با ایسنا اظهار کرد: «واقعاً این مسئله برای من تاًسف‌برانگیز بود … اگر کسی از من خوشش نمی‌آید خوب به من رأی ندهد. چرا با عکس این کار را می‌کند؟». او بروز این اتفاق را توسط خود اعضای کاروان ایران دانست و به آنان تبریک گفت.
درگیری خونین هادی ساعی و عمویش با پیمان‌کاران شهرداری تهران در فروردین ۱۳۹۴ در نهایت با مرگ «مهرعلی ساعی» پایان یافت. عموی ۶۰ سالهٔ هادی ساعی، پس از درگیری با پیمان‌کاران شهرداری به طرز مشکوکی جان باخت و پرونده‌ای را پیش روی بازپرس دادسرای جنایی قرار داد. روزنامهٔ شهروند اعلام کرد: ساعت ۲ بعدازظهر روز ۱۲ فروردین ۱۳۹۴، به مأموران پلیس خبر رسید که مردی ۶۰ ساله در یک باشگاه سوارکاری به طرز مشکوکی جان باخته‌است.
به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان در ۱۷ فروردین ۱۳۹۴، باشگاه سوارکاری (آریاسب) که با حمایت این عضو شورای شهر مدت‌ها است در پارک جنگلی چیتگر فعالیت می‌کند، مشکلاتی برای مردم به وجود آورده‌است و ساعی در درگیری با دو برادر پیمان‌کار از ناحیهٔ پا آسیب دیده‌است. این مجموعه در تیرماه ۱۳۹۶ از سوی شهرداری تهران از ساعی پس گرفته شد و او خواهان پرداخت خسارت ۱۵ میلیارد تومانی از سوی شهرداری شد. وی در آبان ۱۳۹۶ برای رویارویی با پیمان‌کاران، مجدداً به دادسرای جنایی احضار گردید. در نهایت این پرونده در آذر ۱۳۹۶ با رضایت طرفین به یکدیگر مختومه اعلام شد.
در پی مشاجرهٔ ساعی با فریدالدین فتاحیان مدیر امور بین‌الملل کمیتهٔ ملی المپیک ایران در آذرماه ۱۳۹۹؛ ساعی، فتاحیان را در اتاق صالحی امیری رئیس کمیته، مورد ضرب و شتم قرار داد.
رقابت‌های دور رفت لیگ برتر تکواندو در ۲۵ دی ۱۳۹۹ که در خانهٔ تکواندو در حال پیگیری بود که هادی ساعی پرافتخارترین تکواندوکار ایران و مدیر فنی تیم ملی وارد سالن رقابت‌ها شد و نظاره‌گر رقابت‌ها بود. پس از ساعتی، مصطفی بابایی دبیر سازمان لیگ تکواندو از بلندگوی سالن به ساعی خوش‌آمد گفت که این اقدام او با عصبانیت شدید ساعی همراه شد.
ساعی با دل‌خوری از این‌که چرا بابایی «به عمد» به او «دیر خوش‌آمد گفته»، به سمت وی رفت و با زدن سیلی به صورت او، به دبیر سازمان لیگ تکواندو فحاشی کرد.https://www.aparat.com/v/T3Hud/ ساعی پس از درگیری‌اش با دبیر سازمان لیگ، خبرنگار تسنیم را نیز بی‌نصیب نگذاشت و به وی بی‌احترامی کرد. این رفتار هادی ساعی واکنش رسانه‌ها را دربرداشت.
هادی ساعی در گفت‌وگو با ورزش سه اعتراف کرد که از کوره دررفته است. ساعی پس از سیلی زدن زیر گوش دبیر سازمان لیگ تکواندو با شکایت ویاز سوی کمیتهٔ قضائی فدراسیون به یک سال محرومیت محکوم شد؛ اما پس از چندی کمیتهٔ قضائی فدراسیون تکواندو به دلیل آنچه اعتراض ساعی به حکم نامید، حکم خود را نقض و او مجدداً در سالن رقابت‌های لیگ حاضر شد.