moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
(زادهٔ ۳ مارس ۱۹۴۹ در سانی ساید در ایالت واشینگتن، آمریکا) فضانورد بازنشسته آمریکایی است.Astronaut Bio: Bonnie Dunbar (9/2005) وی در حال حاضر مدیر موزه پرواز شهر سیاتل، واشینگتن در ایالت واشینگتن است.
خانم دانبار تا کنون در پنج مأموریت فضایی شرکت کرده‌است، که از جمله آن‌ها می‌توان به پرواز شاتل فضایی به ایستگاه فضایی میر اشاره کرد.
بانی دانبار دارای دکترای فیزیولوژی از دانشگاه هیوستون است، و همچنین از دانشگاه‌های داندی و اوپن در بریتانیا مدرک دکترای افتخاری دریافت کرده‌است. او عضو انجمن سلطنتی ادینبورگ نیز هست.
بانی دانبار دارای تباری اسکاتلندی است و در حین فعالیت فضایی خود در ناسا، در زمینه تشکیل دبیرستان تخصصی فضایی در اسکاتلند نقش مؤثری ایفا کرده‌است.
بخش میان ولایت یکی از بخش‌های شهرستان تایباد در استان خراسان رضوی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
شهرها: مشهد ریزه
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش میان ولایت شهرستان تایباد در سال ۱۳۸۵ برابر با ۲۷۶۲۷ نفر بوده است.
سوزان جین هلمز ( متولد در شارلوت کارولینای شمالی)، فضانورد آمریکایی است.
وی ژنرال نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا بوده، و کارشناسی ارشد دانشگاه استنفورد در رشته مهندسی هوا-فضا است.
ژنرال هلمز تا کنون در هفت مأموریت فضایی شرکت کرده‌است.
بخش بایگ یکی از بخش‌های شهرستان تربت حیدریه در استان خراسان رضوی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
شهرها:بایگ
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش بایگ شهرستان تربت حیدریه در سال ۱۳۹۵ برابر با ۶٬۹۳۷ نفر بوده‌است.
سکونت تعدادی از بزرگان نیشابور پس از روی کار آمدن مغولان ومهاجرت آنان به بایگ مستندتاریخی محکمی نداردزیرا بایگ قبل از حمله مغولان نیز وجود داشته‌است و شیخ احمد جامی نامقی معروف به ژنده پیل که در روستای نامق شهرستان کوهسرخ متولد شده‌است و از عارفان قرن ۴و۵ هجری بوده در مسیر رفت‌وآمد به تربت جام بارها ازقریه بایگ عبور کرده و بنا به نوشته‌های رضا قلی خان هدایت در یکی از این سفرها شبی را در بایگ در خانه‌ای مهمان بوده و به اهالی خانه خبر فروآمدن سقف آن خانه را داده‌است که این اتفاق افتاده‌است و صرفنظر از این کرامت شیخ جام وجود قریه بایگ در آن دوره قطعی به نظر می‌رسد از طرفی وجود لهجه غلیظ نیشابوری در بایگ دلیل بر مهاجرت از نیشابور به این منطقه کوهستانی نیست بلکه قرار داشتن بایگ در گذشته‌ها در محدوده ولایت بزرگ نیشابور و مشابهت محیط جغرافیائی منطقه با نیشابور نیز می‌تواند منجر به یکنواختی لهجه و زبان گردد البته ورود اقوام و افراد مختلف نژادی پس از حمله مغول به بایگ غیرقابل انکار است و جدایی گزینی قومی در درون بایگ در حال حاضر دارای ریشه‌های تاریخی و اجتماعی قابل تأملی است بطوریکه در حال حاضر ۴ محله متفاوت بایگ همچون ۴ روستای متفاوت دارای تفاوت‌هایی در لهجه می‌باشد.
بخش مرکزی شهرستان زاوه بخشی در شهرستان زاوه استان خراسان رضوی ایران است. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۰ جمعیت این بخش ۴۰٬۷۰۱ نفر (در ۱۱٬۳۸۰ خانوار) بوده‌است.
شهرها: دولت‌آباد
بخش کدکن یکی از بخش‌های شهرستان تربت حیدریه و سابقاً شهرستان نیشابور در استان خراسان رضوی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
مردم شهر کدکن مرکز این بخش همچنان با گویش نیشابوری تکلم می‌کنند و برای خرید مایحتاج و فروش محصولات خود به نیشابور سفر می‌کنند.
این بخش اگر چه به بهانه خدمات رسانی بهتر در دهه ۶۰ به شهرستان تربت حیدریه پیوست و تاکنون نیز جزء نقشه سیاسی این شهرستان است اما کم توجهی شهرستان تربت حیدریه نیز سبب شد تا مردم کدکن که هنوز هم آداب و رسوم و زبان نیشابوری خود را حفظ کرده‌اند امروزه با کمبودهای زیادی مواجه شوند.
نبود یا عدم توسعه زیرساختهای ارتباط جاده ای مناسب، نداشتن امکانات درمانی کافی و جداشدن روستاهای مختلف از حوزه تقسیمات کشوری کدکن تنها نمونه ای از تضعیف و کم توجهی به این منطقه است. دهستان بلهرات به نیشابور پیوست و جلگه رخ به تربت و اینک کدکن با فاصله ۷۵ کیلومتری از تربت حیدریه و ۶۰ کیلومتری از نیشابور نه تنها از زمان جداشدن از پیکره نیشابور پیشرفت خاصی نکرده‌است بلکه به نوعی محروم تر نیز گردیده‌است و طبق آخرین آمار تنها حدود ۱۳٫۰۰۰ جمعیت را داراست.
دکتر محمد رضا شفیعی کدکنی، نام آشناترین استاد معاصر در شعر و ادبیات و فرهنگ امروزین ایران زمین، اصیل مردی است خراسانی که قریب هشتاد سال پیش در بطن و قلب خراسان پرافتخار تاریخی و فرهنگی، یعنی کدکن نیشابور تولد یافت. هم آثار پژوهشی دکتر شفیعی کدکنی به گونه ای قابل توجه به نیشابور تاریخی پیوند خورده‌است و هم وی در گفتار خویش، بر پیوند خود و نیز کدکن به نیشابور، تأکید دارد. «نیشابور» درشعر شفیعی از یک سو همان ابر شهر عظیم فرهنگی- علمی سترگ تاریخ ایران است و از دیگرسوکلمه ای ست نمادین، که در شعر او به جای «ایران» با تمام مفهوم وسیع وعمیق به کار گرفته می‌شود. در جست و جوی نشابور: شفیعی کدکنی به نیشابور عشقی دیرینه دارد. او خود را نیشابوری و همشهری عطار می‌داند، امری که در درستی آن تردیدی نیست. مولد او کدکن است، روستایی در جنوب شرقی نیشابور که اکنون از توابع شهرستان تربت حیدریه محسوب می‌شود. موضوعی که شفیعی آن را نمی‌پسندد و معتقد است کدکن از نظر فرهنگی و تاریخی جزوی از نیشابور است و باید عضو همین پیکرة اصلی باقی بماند. اگر بپذیریم که یکسانی گویش نیز می‌تواند از دلایل اتصال تاریخی مکانی به ولایتی باشد، من – به عنوان یک نیشابوری، و زاده و پرورده این شهر- شهادت می‌دهم که میان گویش نیشابوری وکدکنی به اندازه سر سوزنی تفاوت وجود ندارد و من در کدکن همان گونه سخن می‌گویم و می‌شنوم که در نیشابور گفته و شنیده‌ام. شفیعی کدکنی در مقدمة کتاب «زبور پارسی» می‌نویسد: «... مورخین قدیم و تذکره نویسان کهن، عطار را اهل «کدکن» نوشته‌اند و این کدکن در رَبع شامات نیشابور کهن قرار دارد و در جلگة رُخ. و رُخ از ولایات قدیم نیشابور کهن بوده‌است که در کتاب تاریخ نیشابور الحاکم به عنوان هفتمین ولایت از ولایات نیشابور از آن نام برده شده‌است…» شفیعی کدکنی در جای دیگر تصویری روشنتر از سابقة درخشان فرهنگی نیشابور ارائه می‌دهد: «این نیشابور، در نگاه من فشرده‌ای است از ایران بزرگ. شهری در میان ابرهای اسطوره و نیز در روشنای تاریخ، با صبحدمی که شهرة آفاق است. ازیک سوی لگدکوب سمّ اسبهای بیگانه، در ادوار مختلف، و از سوی دیگرهمواره حاضر در بستر تاریخ، با ذهن و ضمیری گاه زندقه آمیز و فلسفی، دراندیشة خیام، و گاه روشن از آفتاب اشراق و عرفان، در چهرة عطار...» و پس از تبیین حدود و ثغور نیشابور کهن، می‌نویسد: «کدکن در مرکز یکی از رَبْع‌های چهار گانة این نیشابور بزرگ قرار دارد واگر عطار را نیشابوری می‌خوانند به این دلیل است و چون که صد آمد (شرم آور است که بگویم: «نود» می‌گویم: یک هزارم، بلکه یک میلیاردم) هم پیش ماست. و بدین گونه این ناچیز نیز افتخار همولایتی بودن با آن یگانة دهر را خواهد یافت و نیشابوری خواهد بود.
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش کدکن شهرستان تربت حیدریه در سال ۱۳۹۵ برابر با ۱۲٬۸۰۵ بوده‌است.
انجمن قلب آمریکا تأسیس ۱۹۲۴، یک سازمان غیردولتی و بزرگ‌ترین سازمان حرفه‌ای آمریکا در زمینه دانش و بیماری‌های قلبیست.
این انجمن ۲۶۰۰۰ عضو دارد،Science and Professional و مرکز آن در شهر دالاس در تگزاس است.
بخش جلگه‌رخ با مرکزیت رباط سنگ یکی از بخش‌های شهرستان تربت حیدریه در استان خراسان رضوی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش جلگه رخ شهرستان تربت حیدریه در سال ۱۳۹۵ برابر با ۲۵٬۷۴۸ نفر بوده‌است.
انجمن فیزیک پزشکی آمریکا (تأسیس ۱۹۵۸) یک سازمان نیمه دولتی و بزرگ‌ترین سازمان حرفه‌ای آمریکا در زمینه دانش فیزیک پزشکی است.
این انجمن در سال ۲۰۱۰ بیش از ۶۵۰۰ عضو داشتمتن سخنرانی Ervin B. Podgorsak، رئیس سابق مرکز فیزیک پزشکی دانشگاه مک‌گیل در کانادا با عنوان Medical Physics: Exciting Science and Rewarding Profession در چهارمین گردهمایی بین‌المللی سازمان AISCMP در اسلوونی در ۲۰-۲۲ مه سال ۲۰۱۰. لینک: (pdf) ، و مرکز آن در مریلند است.
این سازمان عضو موسسه فیزیک آمریکا است.
بخش مرکزی شهرستان تربت حیدریه یکی از بخش‌های شهرستان تربت حیدریه در استان خراسان رضوی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان تربت حیدریه در سال ۱۳۹۵ برابر با ۱۷۹٬۰۸۴ نفر بوده‌است.
بخش نصرآباد یکی از بخش‌های شهرستان تربت جام در استان خراسان رضوی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
شهر نصرآباد
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش نصرآباد شهرستان تربت جام در سال ۱۳۸۵ برابر با ۳۷۶۰۰ نفر بوده‌است ودرسرشماری نفوس و مسکن سال 1395 چمعیت این بخش به
40400 نفر رسیده است.
روستاهای بخش:
بخش پائین جام یکی از بخش‌های شهرستان تربت جام در استان خراسان رضوی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
شهرها: سمیع‌آباد
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش پائین جام شهرستان تربت جام در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۶۷۵۹ نفر بوده است.
بخش بوژگان یکی از بخش‌های شهرستان تربت جام در استان خراسان رضوی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
شهر نیل شهر
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش بوژگان شهرستان تربت جام در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۸۴۶۱ نفر بوده است.
بخش مرکزی شهرستان تربت جام یکی از بخش‌های شهرستان تربت جام در استان خراسان رضوی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان تربت جام در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۲۷۵۶۴ نفر بوده است.
بخش چاپُشلو یکی از بخش‌های شهرستان درگز در استان خراسان رضوی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
بخش چاپشلو به مرکزیت چاپشلو در سال ۱۳۲۸ تأسیس شده و دارای دو دهستان و یک شهر می‌باشد:
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش چاپشلو شهرستان درگز در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۲۱۰۳ نفر بوده‌است. جمعیت این بخش در سال ۱۳۹۰ به ۱۱٬۱۰۷ نفر رسیده‌است.
بخش مرکزی شهرستان درگز یکی از بخش‌های شهرستان درگز در استان خراسان رضوی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
بخش مرکزی شهرستان درگز به مرکزیت درگز در سال ۱۳۱۶ تأسیس شده‌است و در حال حاضر دارای یک دهستان و یک شهر می‌باشد:
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان درگز در سال ۱۳۸۵ برابر با ۴۱٬۴۱۴ نفر بوده است. جمعیت این بخش در سال ۱۳۹۰ به ۴۲٬۵۸۷ نفر افزایش یافته‌است.
بخش لطف‌آباد یکی از بخش‌های شهرستان درگز در استان خراسان رضوی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
بخش لطف آباد در شمال شرقی استان خراسان، در فاصله ۲۵ کیلومتری از شهرستان درگز و ۲۹۵ کیلومتری از شهر مشهد واقع گردیده‌است.
بخش مرزی لطف آباد با شهر آرتیق از توابع کشور ترکمنستان هم‌مرز بوده و این شهر با پایتخت کشور مزبور عشق آباد حدود ۹۰ کیلومتر فاصله دارد.
بخش لطف‌آباد در سال ۱۳۱۶ تأسیس شده و در حال حاضر دارای دو دهستان و یک شهر است:
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش لطف آباد شهرستان درگز در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۰۵۶۳ نفر بوده‌است. جمعیت این بخش در سال ۱۳۹۰ به ۱۰٬۰۱۳ نفر رسیده‌است.
سال ۱۳۹۸ جمعیت شهر لطف آباد ۱۸۵۰ نفر شده‌است.
پایانه مرزی لطف آباد یکی از پنج پایانه پرتردد ایران، در این بخش قرار دارد.
ارائه خدمات به کامیون‌های ترانزیتی و بازاچه مرزی مستقر در گمرک منبع درآمد بسیاری از مردم شهر لطف آباد می‌باشد.
همچنین مردم این بخش علاوه بر فعالیت در گمرک به دامداری و کشاورزی نیز اشتغال دارند.
دو رودخانه دائمی درونگر و زنگلانلو پس از سیراب کردن این شهر به کشور ترکمنستان سرازیر می‌شوند.
بخش نوخندان یکی از بخش‌های شهرستان درگز در استان خراسان رضوی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
این شهر از سمت جنوب شرق با شهرستان درگز و از سمت جنوب با شهرستان قوچان هم‌مرز بوده .فاصله نوخندان با درگز ۱۰ کیلومتر و فاصله‌اش با قوچان ۱۱۵ کیلومتر است؛همچنین از سمت شمال در منطقه زرینه کوه با کشور ترکمنستان هم‌مرز می‌باشد.
از نظر آب و هوایی، زمستان‌های معتدل و تابستان‌های خشک دارد.
بهترین زمان سفر در اوایل عید نوروز تا اواسط اردیبهشت می‌باشد که همه مناطق سرسبز، و شهرستان آب و هوایی دلپذیر دارد.مقبره علامه شهرستانی و تپه تاریخی یوخار قلعه(قلعه بلند)از مناطق تاریخی شهرستان می‌باشند.از جمله محصولات این شهر انگور ، گلابی و کشمش است.به دلیل تصرف رودخانه در بالا دست و کشت بی رویه برنج در روستاهای درونگر امروزه آبادانی گذشته از این شهر صلب شده. به طوری که باغات این شهرستان روز به روز بی‌حاصل تر می‌گردد.البته در جهت رفع این مشکل در بالادست این شهرستان در منطقه درونگر سدی تاسیس گردیده است که توسط رودخانه درونگر معروف به سلوا(سیل ابه) و‌بارشهای فصأی تامین می‌گردد.
سیستم آموزش و پرورش و اداره جهاد کشاورزی این بخش به طور جداگانه از شهرستان درگز فعالیت می‌نمایند.زبان گویش مردمان این منطقه عمدتا ترکی (نزدیک به زبان ترکی ایل قشقایی)و همچنین کرمانجی می‌باشد.از نظر دین،مردم بخش و مناطق اطراف آن مسلمان با مذهب شیعه یا سنی می‌باشند. این شهرستان دارای یک جایگاه سوخت سی ان جی و یک جایگاه سوختگیری بنزین و گازوییل میباشد
بخش نوخندان در سال ۱۳۲۸ تأسیس شده و در حال حاضر دارای دو دهستان و یک شهر است:
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش نوخندان شهرستان درگز در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۱٬۷۰۶ نفر بوده‌است. جمعیت این بخش در سال ۱۳۹۰ به ۱۰٬۶۱۹ نفر رسیده‌است.
بخش مرکزی شهرستان سبزوار یکی از بخش‌های شهرستان سبزوار در استان خراسان رضوی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ. مساحت این بخش ۲۲۷۵ کیلومتر مربع است.
شهرها: سبزوار
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان سبزوار در سال ۱۳۹۵ برابر با ۲۶۸۶۴۲ نفر بوده است.
شهرستان خوشاب یکی از شهرستان‌های غرب استان خراسان رضوی است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ. مرکز این شهرستان، شهر سلطان‌آباد است. این شهرستان در سال ۱۳۸۹ از شهرستان سبزوار جدا و مستقل شده‌است.
شهرستان خوشاب با وسعتی بالغ بر ۱۸۸۶ کیلومتر مربع در غرب استان خراسان رضوی بین ۳۶ درجه و ۲۰ دقیقه تا ۳۶ درجه و ۵۰ دقیقه عرض جغرافیایی و ۵۷ درجه و ۴۲ دقیقه تا ۵۸ درجه و ۵۱ دقیقه طول جغرافیایی و همچنین شهر سلطان‌آباد مرکز شهرستان در ۳۶ درجه و ۲۴ دقیقه عرض جغرافیایی و ۵۸ درجه و ۲ دقیقه طول جغرافیایی قرار گرفته که از سمت جنوب به شهرستان سبزوار، از سمت شمال به شهرستان اسفراین و شهرستان فاروج، از سمت شرق به شهرستان فیروزه و شهرستان نیشابور و از سمت غرب به شهرستان جوین محدود می‌شود. در جنوب شهرستان ارتفاعات طبس قرار دارد که شامل کوه های سلیمانیه، کوه سیاه آب، کوه سیاه، کوه سفید، کوه زول و کوه سوراخدار می شود. ادامه این ارتفاعات به کوه‌های جغتای می رسد. در جنوب شرقی شهرستان کوه گوین و ارتفاعات امامزاده حیدر و در شمال منطقه، کوه ینگ، ارتفاعات مشکان و مارکوه در دره یام قرار دارد. قله قوچ خوار با ۲۰۸۴ متر ارتفاع از سطح دریا مرتفع ترین نقطهآزاد، سید یوسف. اکوتوریسم سبزوار بزرگ، نقشه کوهستان در توسعه طبیعت گردی سبزوار بزرگابراهیم دوست، محمد علی. عبدالله زاده ثانی، محمد، خوشاب، انتشارات امیدمهر، ۱۳۸۶، ص. ۷۹ و ایستگاه راه‌آهن سبزوار در نزدیکی شهر سلطان‌آباد با ۱۱۳۵ متر ارتفاع از سطح دریا پست‌ترین نقطه شهرستان است.
این شهرستان از موقعیت استراتژیکی برخوردار بوده و محور بین‌المللی آسیای میانه به آسیای صغیر و اروپا از این شهرستان عبور می‌کند. همچنین در گذشته جاده تهران - مشهد از این شهرستان عبور می‌کرده‌است. در حوزه ریلی دو ایستگاه راه‌آهن سبزوار و بیهق در این شهرستان قرار دارند.
از نظر تقسیمات کشوری، خوشاب تا سال ۱۳۶۸ از توابع بخش مرکزی شهرستان سبزوار محسوب می شد، در این سال بخش خوشاب تأسیس و در ۲۸ اردیبهشت سال ۱۳۸۹ در راستای عزم دولت برای محرومیت زدایی، طبق مصوبه هیئت وزیران به شهرستان ارتقا پیدا کرد.
این شهرستان از بخش‌های مرکزی به مرکزیت شهر سلطان آباد، بخش مشکان به مرکزیت شهر مشکان و بخش نوده انقلاب به مرکزیت شهر نوده انقلاب تشکیل شده‌است.
بخشدار مرکزی: شهاب الدین نورمحمدی
شهرها: سلطان‌آباد
بخشدار مشکان: خلیلی
شهرها: مشکان
بخشدار نوده انقلاب: عباسی
شهرها: نوده انقلاب
بر اساس وجه تسمیهٔ به جا مانده بر روستاهای این شهرستان نظیر روستای کیخسرو پیشینهٔ اساطیری آن به دوره کیانیان می‌رسد که پیش از سلاله اشکانیان در ایران پادشاهی می‌کردند. در اوستا از هشت تن افراد این سلسله یاد شده که کیخسرو از جملهٔ این نام‌ها است.
براساس بقایای بجا مانده از حرکت فرهنگی انسان‌ها مستند به بررسی سطح الارض به روش پیمایشی پیشینه باستانی محل به هزاره دوم و اول قبل از میلاد می‌رسد. همچنین آثاری از دوره ساسانیان از جمله آتشکده میر مظفر در این منطقه وجود دارد که نشان از قدمت این منطقه است.
خوشاب همچون دیگر شهرهای خراسان سال ۲۹ تا ۳۰هجری قمری قبول اسلام کرد سبزوار و نیشابور در سال ۳۰هجری به تصرف مسلمین درآمد و در آن سال عبدالله بن عامر کریز که مأمور تسخیر خراسان بود به بیهق آمد و پس از تصرف آن منطقه اسود بن کلثوم عدوی را از دوران طاهریان تا قاجاریه حاکم بیهق نمود. در دوران اسلامی و بعد از آن، خوشاب یکی از حوزه‌های پر رونق در منطقه قدیمی و آباد بیهق بوده‌است.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
این روستای کوهپایه ای در ۵۶ کیلومتری شمال شهر سلطان آباد و بر دامنه ارتفاعات قرار دارد. داراب به دلیل قرار گرفتن در انتهای دره یام و در کنار رودخانه نشیب مناظری زیبا، سرسبز و دل نشینی را پیش روی گردشگران قرار داده‌است.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
این روستا در فاصله ۶۲ کیلومتری شمال شهر سلطان آباد واقع گردیده و به دلیل استقرار در انتهای دره یام و در کنار رودخانه نشیب طبیعت سرسبز و فرح بخشی دارد.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
این رودخانه با طبیعتی زیبا، به طول ۱۲ کیلومتر در شمال شهرستان واقع گردیده‌است. سرچشمه آن در شهرستان فاروج است و در تمام فصول آب دارد.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱ گستردگی عرض دره این رودخانه (۲ کیلومتر) و آبدهی آن در طول سال بر قابلیت‌های طبیعی آن افزوده و ظرفیت پذیرش گردشگر را به ۹۵۰۰ نفر در روز افزایش داده‌است. این رود زیبا قبل از رسیدن به روستای داراب با دو ریزابهٔ باختری کوچک که در دامنه‌های شمالی و جنوبی کوه قوچ خوار جریان دارند، مخلوط می‌شود و پس از سیراب ساختن روستای داراب به روستاهای کاهان، بسک، سیمان و عباس‌آباد می‌رسد. در جنوب روستای اخیر با دو ریزآبهٔ خاوری که از کوه ماهرخ سرچشمه گرفته‌اند در هم می‌آمیزد و به سوی روستای دیوانگاه و یام و گل گنبد روان می‌شود و در ۲ کیلومتری جنوب غربی روستای اخیر به کال شور جوین می‌ریزد.آزاد، سید یوسف. اکوتوریسم سبزوار بزرگ، بررسی وتحلیل علمی رودها در سبزوار بزرگ
سد کیخسرو در ۳ کیلومتری جنوب روستای کیخسرو واقع گردیده است. کنترل سیلاب‌های فصلی رودخانه کیخسرو، بالا بردن قدرت تنظیم آب برای مصارف کشاورزی، کمک به طرح‌های کشاورزی در منطقه و ایجاد مرکز گردشگری از اهداف ایجاد این سد بوده است. دسترسی به این سد از طریق جاده راه آهن امکان پذیر است.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱ابراهیم دوست، محمد علی. عبدالله زاده ثانی، محمد. خوشاب پیشینه فرهنگی جغرافیایی و تاریخی خوشاب، انتشارات امید مهر، ۱۳۸۶
این دره در شمال شهرستان خوشاب و از ۴۰ کیلومتری شهر سلطان آباد شروع شده و تا ۷۰ کیلومتری شمال شهر ادامه دارد. این دره به سبب جاری بودن رودخانه دائمی نشیب در آن از نقاط سرسبز خوشاب به‌شمار می آید.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
رودخانه کیخسرو معروف به رودخانه دهانه کیخسرو در ۲ کیلومتری جنوب روستای کیخسرو و دره دهانه کیخسرو واقع گردیده است. رودخانه کیخسرو یک رودخانه دایمی می باشد که در مسیر خود زمین های کشاورزی را آبیاری می نماید. این رودخانه منبع اصلی تامین آب سد کیخسرو می باشد. دسترسی به این رودخانه از طریق جاده راه آهن امکان پذیر است.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱ابراهیم دوست، محمد علی. عبدالله زاده ثانی، محمد. خوشاب پیشینه فرهنگی جغرافیایی و تاریخی خوشاب، انتشارات امید مهر، ۱۳۸۶
این غار در ارتفاع ۱۶۰۰ متری در دامنه جنوب غربی کوه سفید دهستان طبس و در فاصله ۲ کیلومتری جنوب روستای رودسراب واقع شده‌است. ورودی اولیه این غار ۲۰/۴ در ۳۰/۴ می‌باشد که بلافاصله به مدخل اصلی به ابعاد ۵۰/۱ در ۳۰/۱ متر می‌رسیم. طول راهروی اصلی ۱۵ متر است که در انتها به یک دهلیز فرعی به ارتفاع ۵/۰ و عرض ۷/۰ متر با تمایل به سمت جنوب شرقی منتهی می‌گردد. به دلیل قرار گرفتن نامتوازن یک برجستگی سنگی در اطراف دهانة این مدخل ورود به آن بسیار مشکل است. این غار از نوع گسلی بوده و کف آن از خاک رسوبی پوشیده شده و با توجه به قرارگرفتن غار در دامنه کم شیب کوه، دسترسی به آن بسیار آسان و علاقه‌مندان به راحتی قادر به بازدید از این محل می‌باشند.آزاد، سید یوسف، اکوتوریسم سبزوار بزرگ، معرفی غارهای طبیعی در سبزوار بزرگ
این غار در ارتفاع ۱۵۰۰ متری دامنه جنوبی کوه زوله در فاصله ۲ کیلومتری جنوب غربی روستای عنابستان واقع شده‌است. مدخل ورودی غار، دهانه ای به ابعاد ۲۰/۱ در ۵۰/۱ متر می‌باشد که به سمت جنوب شرقی تمایل دارد. در ابتدای غار یک راهرو به ارتفاع ۲ متر و طول ۱۷ متر دیده می‌شود که در انتها به یک دهلیز باریک به ابعاد ۵۰ در ۴۰ سانتیمتر ختم می‌شود. با ورود به این بخش از غار به صورت سینه خیز راهروی دیگری نمایان می‌گردد که در جهت غرب به شرق انشعاب داشته وسپس به یک تالار نسبتاً بزرگ به ارتفاع ۴ متر می‌رسد. این غار از نوع آهکی بوده و آثار انحلال در همه بخشها به خصوص در دهانه ورودی غار به چشم می‌خورد. دهانه اصلی به دلیل ورود جریان آب ناشی از ذوب برف در قله کوه زوله به داخل مجرایی که در حکم یک آبراهه عمل می‌کرده ایجاد شده‌است. رسیدن به غار مستلزم یک ساعت دامنه نوردی از نوع سخت در ضلع جنوبی کوه زوله می‌باشد.آزاد، سید یوسف، اکوتوریسم سبزوار بزرگ، معرفی غارهای طبیعی در سبزوار بزرگ
این عرصه طبیعی در ۱۰ کیلومتری شرق شهر سلطان آباد واقع گردیده و به دلیل قرارگرفتن در ارتفاعات جنوبی روستای سیدآباد به بیشه سیدآباد معروف است.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
دره سرسبز شقایق (واویلا) همراه با چشم‌انداز زیبا از کوه دو برادر در ۴ کیلومتری جنوب غرب روستای کیخسرو واقع شده‌است.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
آبشار زیبای نورآباد در فاصله ۱۸ کیلومتری شهر سلطان آباد و در جنوب روستای نورآباد قرار دارد.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
این روستا که در فاصله ۳۵ کیلومتری غرب مرکز شهرستان خوشاب واقع گردیده دارای دو قسمت علیا و سفلی بوده و در امتداد رشته کوه البرز قرار دارد. طبیعت زیبا و رشته کوه‌های متعدد، منطقه درفک را به مکانی برای صعود کوهنوردان و علاقه‌مندان به طبیعت تبدیل نموده‌است.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
این ارتفاعات با جاذبه‌های طبیعی و بنای امام زاده بر فراز آن و مشرف به روستای طالبی واقع گردیده‌است.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
این مجموعه در ۲۰ کیلومتری شهر مشکان، ۴۰ کیلومتری شهر سلطان آباد، ۸۰ کیلومتری شهر سبزوار و در روستای بابالنگر واقع گردیده، شامل آثار معماری تاریخی ارزشمندی نظیر آرامگاه میر مطهر، مقبره بابا توکل، بنای حمام، کاروانسرا، آب انبار، بنای خشتی دژ یا زندان، آتشکده میر مظفر و سردابه‌های پیرامون آن‌ها می‌باشد.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
این بنا گنبد خانه ای است با ایوان ورودی، طاق نماهای داخلی و گنبدی بر فراز آن که براساس شواهد معماری متعلق به قرن هفتم هجری است.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
آرامگاه این شخصیت با طرح و نقشه ای چهار ضلعی با تزئینات گچ بری آراسته شده و شامل یک فضای سردابه ای است که ضریح چوبی در مرکز بنا قرار دارد.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
این بنای سنگی بر بلندترین قله شرقی کوه اثقلان واقع شده و موید اهمیت جغرافیایی، سیاسی اجتماعی و مذهبی این منطقه در عصر ساسانی است.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱ مصالح بنا از سنگ و ملات آن ساروج است. در دیوارهای این آتشکده فسیل‌هایی با قدمت ۱۰۰ میلیون سال دیده می‌شود. این فسیل‌ها در اطراف آتشکده بسیار دیده می‌شوند. آتشکده به شکل چهار طاقی بر روی پشته ای سنگی با بلندی در حدود دویست متر قرار دارد و مصالح به کار رفته در آن لاشه سنگ است که با ملات گچ بر روی هم استوار شده‌اند.https://seeiran.ir/آتشكده-میر-مظفر/
این حمام از نوع خزینه ای است و معماری آن شامل سربینه، بینه (رختکن)، نظافت خانه، گرمخانه، و خزینه ان و گلخن در ضلع شرقی است.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
این سردابه‌ها مقارن با آغاز حمله سپاهیان مغول به خراسان و بیهق و پس از آن تا قرن نهم هجری ایجاد شده‌است.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
معماری این بنای خشتی به عنوان دژ نظامی و دیده‌بانی بر فراز پشته ای صخره ای و با طرح و نقشه ای مستطیل شکل واقع گردیده و مربوط به قرون نهم تا یازدهم هجری است.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
این بنای سنگی دارای یک سردر ورودی بوده و فضای داخلی آن شامل دو قسمت با شش اتاق که نشان می‌دهد بابالنگر توقفگاه مسافران نیز بوده‌است. همچنین در فاصله نزدیکی به کاروانسرا حوض انباری وجود دارد که دارای دو مخزن ذخیره آب است.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
آرامگاه ابونصر مشکان در شهر مشکان واقع شده‌است.https://www.yjc.news/fa/news/6344310/آرامگاه-بونصر-مشکان-در-روستای-مشکان-تصاویر
تپه تاریخی قصر مشکان مربوط به سدهٔ ۷ تا ۹ هجری قمری است. این تپه در شمال شهرستان خوشاب و در محدوده شهر مشکان واقع شده‌است. این اثر در تاریخ ۱۶ شهریور ۱۳۸۳ با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۶۵ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.https://www.irna.ir/news/82471712/جاذبه-هاي-گردشگري-خوشاب-ميزبان-مسافران-نوروزي-است
بنای معروف به گل گنبد در فاصله ۳۱ کیلومتری شهر سلطان آباد در روستای گل گنبد واقع گردیده‌است. اسلوب معماری بنا، انتساب آن را به عصر سربداران نشان می‌دهد.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
این بنای خشت و گلی با ارتفاع تقریبی ۸ متر در حاشیه شهر سلطان آباد واقع گردیده‌است. بر روی چاله یخدان که محل جمع‌آوری یخ‌های تعبیه شده در فصل سرما بوده، گنبدی مخروطی شکل دیده می‌شود.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
دستکند ایلخانی سلطان آباد در ضلع شمالی روستای قدیم سلطان آباد و در شمال غرب شهر امروزی واقع شده‌است. این پناهگاه دارای چندین ورودی که طول آن به حدود ۱۰۰ متر می‌رسد.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
این مکان کاربری پناهگاه را برای مردم داشته و احتمالاً در قرون ۸–۷ هجری قمری مورد استفاده قرار گرفته‌است.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
این اثر دستکند از جمله پناهگاه‌های دشتی است که در محدوده روستای نوده انقلاب و در دل زمین حفر گردیده‌است و در مواقع حملات مغولان استفاده می‌شده است.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
این سنگ نگاره‌ها در مجاورت منطقه تفریحی گردشگری بیشه سیدآباد و در فاصله ۱۰ کیلومتری سلطان آباد واقع گردیده‌است.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
این حمام قدیمی که در ۲۱ کیلومتری غرب سلطان آباد و در کنار مسجد روستای چاهک واقع گردیده مربوط به دوره قاجار است.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
تأسیسات قدیمی ایستگاه راه‌آهن سبزوار که در زمان پهلوی اول ساخته شده در فاصله ۵ کیلومتری شهر سلطان آباد قرار دارد. طبق مستندات اولیه قطار در سال ۱۳۳۶ از این ایستگاه عبور کرده‌است.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
در پایین دست روستای درفک، بقایای سه آسیاب در فاصله‌های دور و نزدیک از یکدیگر دیده می‌شود.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
این بقعه در فاصله ۴۲ کیلومتری سلطان آباد و در مرکز شهر نوده انقلاب واقع گردیده و دارای امکانات و تسهیلاتی برای زائران می‌باشد.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
این امامزاده در فاصله ۳۵ کیلومتری غرب سلطان آباد و در روستای درفک واقع گردیده‌است.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
این مکان در غرب شهرستان و در روستای چاهک واقع گردیده‌است. این مکان دارای زائرسرا جهت استراحت و اقامت گردشگران می‌باشد.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
بقعه مزبور در ارتفاعات شمالی و در منطقه ای خوش آب و هوا در روستای طالبی واقع شده‌است.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
بقعه این امامزاده در شمال روستای کاهان و ۵۳ کیلومتری مرکز شهرستان قرار دارد. در این مکان تسهیلاتی برای زائرین در نظر گرفته شده‌است.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
از جمله هنرهای سنتی این شهرستان، منبت کاری، بافت قالی و گلیم، گلدوزی و … بوده و محصولاتی از جمله گردو و بادام، انواع برگه زرد آلو و کشمش، تخمه هندوانه، و گیاهان دارویی مانند آویشن، خربزه مشکان، پسته رباط جز و انگور دیمه کیخسرو و علیک و روغن زرد گوسفندی روستای کیخسرو سوغات محلی این شهرستان به حساب می‌آیند. بلغور، جوش پره، آش، نان محلی و غیره از غذاهای محلی این شهرستان محسوب می‌شوند.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
زبان بیشتر اهالی این شهرستان ترکی و فارسی خراسانی است. با وجود این، اقلیتی از مردم این شهرستان، به زبان‌های کردی خراسانی و بلوچی صحبت می‌کنند. کرد زبانان این شهرستان عمدتاً در شهر مشکان و روستاهای عادل آباد، حجت آباد، نظرآباد، حسین آباد، عبدالله آباد، آبروان و سوزنده و بلوچ زبانان عمدتاً در شهر مشکان سکونت دارند. شهر مشکان تنها مکان در غرب خراسان رضوی است که چهار زبان ترکی خراسانی، فارسی خراسانی، کردی خراسانی و بلوچی در آن رواج دارد. اهالی شهرستان خوشاب شیعه مذهب هستند.اطلاعات خدمات سفر شهرستان خوشاب، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، ۱۳۹۸، صص. ۴۰–۱
براساس برآورد جمعیتی مرکز آمار ایران در سال ۱۴۰۰، ترکیب قومیتی شهرستان خوشاب به شرح ذیل است:
۶۵٪ درصد ترک
۲۵٪ درصد فارس
۷٪ درصد کرد و
۳٪ درصد بلوچhttps://www.amar.org.ir/news/ID/17345/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%A8%D8%B1%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B7%D8%AD-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1400-%D8%A8%D9%87-%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF
شهرستان خوشاب از قطب‌های صنعتی غرب خراسان رضوی است. در این شهرستان مراکز صنعتی مهمی نظیر شهرک صنعتی خوشاب، شهرک صنعتی نوده انقلاب، کارخانه الماس کویر خوشاب، کارخانه سیمان فرجاد سبزوار، کارخانه بسته‌بندی و فرآوری پسته و چندین کارگاه تجاری و صنعتی دیگر استقرار یافته‌است.https://www.irna.ir/news/82317812/24-شهرك-صنعتي-در-خراسان-رضوي-از-تخفيف-مالياتي-برخوردارند
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت شهرستان خوشاب در سال ۱۳۹۵ برابر با ۳۷۱۸۱ نفر بوده‌است.
شهرستان داورزن یکی از شهرستان‌های غرب استان خراسان رضوی است. مرکز این شهرستان، شهر داورزن می‌باشد که در ۳۱۰ کیلومتری غرب مشهد واقع شده‌است. شهرستان داورزن در غربی‌ترین نقطهٔ استان خراسان رضوی واقع و در نزدیکی مرز استان سمنان می‌باشد از این شهرستان با نام میقات‌الرضا نیز یاد می‌شود. مزینان واقع در شهرستان داورزن، زادگاه دکتر علی شریعتی، روشنفکر متعهد معاصر ایران است. این شهرستان در سال ۱۳۹۱ از شهرستان سبزوار جدا و مستقل شده‌است.
شهرستان داورزن بین´۴۳:°۵۶ تا ´۳۶:°۵۷ (´ - دقیقه / ° - درجه) طول جغرافیایی و بین ´۳: °۳۶ تا ´۳۲ تا:°۳۶ عرض جغرافیایی قرار دارد و از سمت شرق به بخش مرکزی شهرستان سبزوار، از غرب به شهرستان میامی، از شمال به شهرستان جوین و شهرستان جغتای و از جنوب به بخش روداب شهرستان سبزوار محدود می‌شود. مرتفع‌ترین نقطه شهرستان داورزن قله کوه گر با ارتفاع ۲۹۴۸ متر و پست‌ترین نقطه آن دشت مهرگان و کویر مزینان با ارتفاع ۷۹۸ متر از سطح دریا می‌باشند. این شهرستان ۲۸۷۳ کیلومتر مربع مساحت دارد. بزرگراه راهبردی تهران- مشهد از این شهرستان عبور می‌کند.
در اولین تقسیمات سیاسی-اداری در سال ۱۳۱۶، بخش داورزن، به عنوان بخش غربی شهرستان سبزوار معرفی گردید. بخش داورزن بر اساس مصوبهٔ هیئت وزیران در تاریخ ۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۱ از شهرستان سبزوار جدا شد و شهرستان داورزن به مرکزیت شهر داورزن تأسیس شد. در حال حاضر، این شهرستان دارای دو بخش، چهار دهستان و دو شهر است:
شهرها: داورزن، ریوند
قله زر(گر) در شمال روستای آبرود واقع شده است. قله زر در ادامه البرز شرقی و در رشته کوه جغتای قرار داد. این قله از جنوب به روستاهای آبرود، مور و بیزه از شمال به قله دوک از غرب به روستای علی‌آباد و از شرق به قله سریال مشرف است. قله زر با ارتفاع ۲۹۴۵ متر بلندترین نقطه طبیعی در غرب خراسان رضوی محسوب می‌شود. همین مسئله سبب شده‌است که این قله هر هفته شاهد حضور هیئت‌های کوهنوردی و طبیعت گردی از سرتاسر ایران به ویژه خراسان باشد. در کوهپایه‌های قله زر چشمه‌های متعدد و نیز رودخانه و آبشار آبرود قرار دارد. اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، اطلاعات خدمات سفر شهرستان داورزن، ۱۳۹۸، صص. ۴۰-۱
آبشارهای زیبای بفره در شمال غرب روستای ساروق واقع شده است. تعداد این آبشارها بین۳۰ تا ۳۳ مورد در نوسان بوده که بسته به میزان بارندگی و تر سالی‌ها تعداد تشکیل آنها نیز متغیر می‌باشد. بر طبق گزارش‌های موجود کم ارتفاع‌ترین آبشار ۴ متر و بلندترین آن ۹۶ متر ارتفاع دارد. آبشار اخیر بلندترین آبشار شرق ایران است. عبور از همه آبشارهای منطقه بدون تجهیزات کامل صخره‌نوردی و کوه‌نوردی امکان‌پذیر نمی‌باشد و تنها در صورت داشتن مهارت کافی در سنگ نوردی می‌توان از بالادست این آبشارها عبور کرد.
کویر مزینان در کنار روستایی با همین نام واقع گردیده و از قابلیت های گردشگری برخوردار استاداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، اطلاعات خدمات سفر شهرستان داورزن، ۱۳۹۸، صص. ۴۰-۱
کاروانسرای مهر در روستایی به همین نام واقع شده است. این کاروانسرا با طرح و نقشه ای چهار ایوانی در دوره قاجار ساخته شده است.اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، اطلاعات خدمات سفر شهرستان داورزن، ۱۳۹۸، صص. ۴۰-۱
مسجد جامع جامع در روستایی به همین نام واقع شده است. این مسجد براساس کتیبه گچی موجود به قلم نسخ در دوره صفویه ساخته شده است.اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، اطلاعات خدمات سفر شهرستان داورزن، ۱۳۹۸، صص. ۴۰-۱
شهر ریوند در فاصله ۴۵ کیلومتری از شهر داورزن واقع شده و جاذبه های تاریخی آن شامل مسجد جامع قاجاری، آسیاب های قدیمی و یک باب کاروانسرا می باشد.اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی، اطلاعات خدمات سفر شهرستان داورزن، ۱۳۹۸، صص. ۴۰-۱
زبان اکثر مردم شهرستان داورزن، فارسی خراسانی با گویش سبزواری است.https://www.irna.ir/news/84307621/گویش-سبزواری-در-فهرست-میراث-ناملموس-ملی-ثبت-شدبا وجود این اقلیتی از مردم این شهرستان به زبان کردی کرمانجی صحبت می‌کنند. کرد زبانان این شهرستان در روستاهای زردکوهی و کیف سکونت دارند. مردم این شهرستان شیعه مذهب هستند.
بر طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۹۵) جمعیت شهرستان ۲۱٬۹۱۱ نفر (در ۷٬۶۷۸ خانوار) بوده‌است. از این تعداد ۱۱٬۰۷۲ نفر مرد و ۱۰٬۸۳۹ نفر زن بوده‌اند.
بخش رودآب یکی از بخش‌های شهرستان سبزوار در غرب استان خراسان رضوی ایران است. این بخش از شمال با شهرستان داورزن و بخش مرکزی شهرستان سبزوار، از شرق با شهرستان ششتمد، از جنوب با بخش انابد شهرستان بردسکن و از غرب با بخش بیارجمند شهرستان شاهرود در استان سمنان همسایه است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
بخش رودآب منطقه‌ای بادخیز و کویری است و دارای تپه‌های ماسه‌ای روان می‌باشد. در این بخش جمعیتی از عشایر کوچ‌رو نیز زندگی می‌کنند.ایرنا ۲۴ بهمن ۱۳۸۶
بخش رودآب بر اساس مصوبهٔ هیئت وزیران در جلسهٔ ۲۱ تیر ۱۳۶۸ تأسیس شد. در حال حاضر، بخش رودآب به مرکزیت رودآب دارای سه دهستان و یک شهر است:
شهرها: رودآب
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش رودآب شهرستان سبزوار در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۴۹۹۲ نفر بوده‌است. جمعیت بخش رودآب در سال ۱۳۹۰ به ۱۳٬۵۱۵ نفر کاهش یافته‌است.
شهرستان ششتمد یکی از شهرستان‌های غرب استان خراسان رضوی ایران است. این شهرستان از شمال با بخش مرکزی شهرستان سبزوار، از غرب با بخش روداب شهرستان سبزوار، از شرق با شهرستان میان‌جلگه، از جنوب با بخش مرکزی شهرستان بردسکن و از جنوب‌شرقی با بخش بررود شهرستان کوهسرخ همسایه است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ. این شهرستان در سال ۱۳۹۹ از شهرستان سبزوار جدا و مستقل شده‌است.
شهرستان ششتمد در حاشیه جاده ترانزیتی بردسکن - سبزوار واقع شده‌است. این جاده، استان‌های کرمان، سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی و شهرستان‌های جنوبی استان خراسان رضوی را به تهران متصل می‌کند. در حوزه ریلی این شهرستان در مسیر راه‌آهن سراسری در حال ساخت سبزوار - کاشمر قرار دارد.
در اولین تقسیمات سیاسی – اداری در سال ۱۳۱۶، ششتمد به عنوان بخش جنوبی شهرستان سبزوار معرفی و در سال ۱۳۱۸ بخشداری ششتمد تأسیس و فعالیت خود را آغاز نمود. بخش ششتمد تا سال ۱۳۶۶، ۷ دهستان، ۹۱۷۷ کیلومتر مربع وسعت و ۵۲۶ آبادی داشت. در مرداد ماه ۱۳۶۶ بر اساس مصوبه ۴۹۱۲۶/ت۵۹۹ هیئت وزیران، سه دهستان خواشد، فروغن، کوه همایی از بخش ششتمد مجزا گردیده و بخش روداب به مرکزیت روستای رودآب را تشکیل دادند.
در ۲۴ اردیبهشت ماه ۱۳۹۹ بخش ششتمد براساس مصوبه شماره۱۷۲۷۹/ت۵۵۰۴۸ هیئت وزیران از شهرستان سبزوار منتزع گردید و به شهرستان ارتقا یافت. در حال حاضر شهرستان ششتمد با ۲ بخش، ۴ دهستان و ۲۸۴ آبادی و ۳۷۸۶ کیلومتر متر مربع به حیات خود ادامه می‌دهد.
شهرها: ششتمد
شهر: شامکان
رودخانه ششتمد به طول ۳۵ کیلومتر و شیب متوسط ۴/۳ درصد با دبی پایه ۲۰ لیتر در ثانیه از کوه ۲۰۱۰ متری بنوو در دامنه شمال شرقی کوه شاهزاده ابوالقاسم سرچشمه می‌گیرد. این رودخانه از طریق سه جریان زیرزمینی به صورت چشمه‌های تراوشی به نام‌های سرروی، میان روی و چشمه قربانو تغذیه می‌شود. با احداث یک سد خاکی بر روی این رودخانه ذخیره‌سازی آب تا اواسط تیرماه امکان‌پذیر شده‌است. به دلیل موقعیت مناسب رودخانه ششتمد برای فعالیت‌های اکوتوریستی طرح گردشگری سامان پارت در اطراف آن در حال اجرا است.آزاد، سید یوسف، اکوتوریسم سبزوار بزرگ، معرفی غارهای طبیعی در سبزوار بزرگ
چنار کیذقان در روستای کیذقان و در فاصله ۱۲ کیلومتری از شهر ششتمد و ۴۰ کیلومتری از شهر سبزوار واقع شده‌است. قدمت این چنار بیش از ۲۵۰۰ است. این چنار کهنسال و زیبا حدود شش متر قطر و حدود ۲۰ تا ۲۲ متر ارتفاع دارد و محیط آن ۲۸ متر است. با توجه به قطر قابل توجه این درخت، در چند سال گذشته به‌طور طبیعی داخل آن شکافی ایجاد شده که از آن به عنوان کفاشی استفاده و به مرور زمان این شکاف ترمیم شده‌است. این درخت با توجه به روایات کتاب تاریخ بیهق اثر 'علی ابن زید بیهقی' که در قرن ششم هجری قمری نوشته شده کهن‌ترین موجود زنده خراسان است. طول سایه انداز چنار روستای کیذقان در طلوع و غروب بیش از ۲۰۰ متر و در ظهر بین ۱۰ تا ۲۰ متر است. این درخت کهن‌سال که در کنار جوی آب اصلی قنات روستا قرار گرفته، دارای ظاهری پرچوب با پوست سبز مایل به مفرغی، ریشه‌های قوی و عمیق، تنه مستقل، تاج گسترده و شاخه‌های قوی است که در جهات مختلف می‌روید. چنار۲۵۰۰ ساله روستای کیذقان در فهرست میراث طبیعی ملی به ثبت رسیده‌است.
آرامگاه ابوالحسن زید بیهقی متعلق به ظهرالدین ابوالحسن علی بن ابوالقاسم زید ابن محمد بیهقی معروف به ابن فُندَق بیهقی یا فرید خراسانی، حکیم، ادیب، ریاضی‌دان معروف قرن ششم هجری است. کتاب گرانسنگ تاریخ بیهق از آثار برجسته بیهقی است. این آرامگاه در شهر ششتمد واقع شده‌است.
این پارک بر روی تپه ای با مساحت ۵ هکتار در شرق شهر ششتمد واقع شده و دارای طراحی خاص و زیبا می‌باشد. در وسط پارک، مجسمه شیر بالدار نصب شده‌است. عکس این مجسمه پیش تر بر روی سفال‌های باستانی کشف شده در اطراف ششتمد حک شده بود. بر روی کتیبه آن نوشته شده: ما ایرانیان سه تن بودیم: ماد، پارس و پارت. ماد به هگمتانه رفت. پارس در پرسپولیس سکنی گزید و من (پارت) به ساسویه (سبزوار) آمدم. اینجا تفرجگاه من است.
مقبره امامزاده یحیی بن زید در فاصله ۱۵ کیلومتری جنوب شرق شهر ششتمد و در روستای عزیز آباد (سرمزار) واقع شده‌است. بنای این مقبره متعلق به دوره قاجاریه است. با وجود این ساختمان بقعه در حدود ده سال قبل تجدید بنا شده‌است. ابعاد این بنا ۱۷×۱۶ متر است و ایوانی در جانب مال دارد که ابعاد آن ۶×۳ متر و ارتفاع قریب به ۷ متر است. در پیشانی بقعه «آستانه مبارکه یحیی بن زید علیه السلام» نوشته شده‌است. دو طرف ایوان، کاشی کاری منظّمی در زمینه گل و بوته و آیات قرآنی و اسماء جلاله تزیین شده و در انتهای آن دو مناره بلند به ارتفاع ۱۶ متر است که با ورق گالوانیزه پوشش یافته‌است. بقعه از چهار جهت دری به داخل دارد و به صورت چلیپا ساخته شده‌است. اتاق مرقد به شکل مربع و هر ضلع آن ۹ متر است. چهار صفّه به ابعاد ۳×۳ و ارتفاع ۴ متر احداث شده که به صورت مدخل بقعه است. چهار زاویه، اتاق مرقد را با ایجاد چهار گوشواره در ارتفاع ۶ متری به دایره تبدیل نموده و در نتیجه گنبد بنا بر آن استوار شده‌است. این گنبد به شکل کلاه خودی به قطر ۱۰ و ارتفاع بیش از ۵ متر است که از داخل گچ اندود و از خارج سیمان و سپس با رنگ طلایی پوشش یافته‌است. کف و ازاره حرم تا ۲۰/۱ سانتی‌متر با سنگ مرمر پوشانیده شده و الباقی دیوار بقعه گچ اندود است. در ساقة گنبد چهار پنجره جهت نورگیری تعبیه شده و در وسط بقعه نیز ضریح آلومینیومی به ابعاد ۲×۱ متر قرار دارد. در طرف راست ایوان، دری به داخل اتاقی منتهی می‌شود که ظاهراً به عنوان دفتر آستانه است. زمین زیارتگاه قریب به دو هکتار است که در آن فضاسازی و درختکاری صورت گرفته و آبی که در آن جاری است فضای مناسبی را ایجاد نموده‌است. در شمال غرب صحن، سرویس‌های بهداشتی احداث شده و در کنار سردر بقعه نیز چهار اتاق به عنوان زائر سرا قرار دارد. در تابلویی که بر دیوار بقعه نصب است، شخص مدفون در بقعه را یحیی بن زید بن علی بن الحسین معرفی نموده. این مقبره در حاشیه جاده ارتباطی به خاطر تردد آسان و راحت مسافران و گردشگران همه ساله میزبان تعداد زیادی از مسافران و گردشگران است.
رشته‌کوه میش به طول ۹۰ کیلومتر از شمال شهرستان کاشمر آغاز و تا کویر مزینان امتداد می‌یابد. بلندترین قله این رشته کوه، قله شاهزاده ابوالقاسم به ارتفاع ۲۸۱۳ متر است. این کوه سرچشمه رودهای متعددی است که به صورت چشمه‌سارهایی از منافذ و شکستگی‌های عمیق کوه خارج شده و کیفیت مناسبی دارند. در این کوهستان دیواره‌هایی وجود دارد که تاکنون مسیر برخی از آنها جهت فعالیتهای صخره‌نوردی باز گشایی شده و در حال حاضر دیواره سرتخت ششتمد از سوی تربیت بدنی شهرستان سبزوار جهت تمرینات صخره‌نوردی ابزارگذاری و میخ کوبی شده‌است. راه دسترسی به کوه شاهزاده ابولقاسم از طریق روستای پادر است. طبیعت زیبا و قله‌های متعدد، رشته کوه میش را به مکانی برای صعود کوهنوردان و علاقه مندان به طبیعت تبدیل نموده‌است.آزاد، سید یوسف، اکوتوریسم سبزوار بزرگ، معرفی کوهستان‌ها در سبزوار بزرگ
تپه طلایی شامکان مربوط به سدهٔ ۴ تا ۱۱ ه‍.ق است و در شهر شامکان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۱۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
غار پادر بر روی دامنه جنوبی کوه سفید و در ارتفاع ۲۳۰۰ متری شمال شرقی روستای پادر و ۱۵ کیلومتری جنوب شرقی شهر ششتمد واقع شده‌است. این غار به صورت یک شکاف گسلی با شیبی ملایم در عمق کوهستان امتداد می‌یابد. این شکاف گسلی توسط یک راهروی فرعی به سمت شرق کشیده شده‌است. به دلیل ریزش سنگ از سقف غار مجرای فرعی آن مسدود شده و عمق نامعلومی دارد. ابعاد ورودی غار ۱ در ۱/۲۰ متر می‌باشد که پس از ورود به داخل غارحفره وسیع تری نمایان می‌گردد. در فصل بهار به دلیل ذوب برف از دامنه فوقانی و جریان یافتن آن از روزنه‌های موجود در سقف، ورود به داخل غار مشکل است. در جلو دهلیز انتهایی غار، حفره ای دیده می‌شود که در فصل بهار پرآب شده و به دلیل پایین بودن دما و تبخیر می‌تواند مدت‌ها آب را در خود ذخیره کند.
دره‌های ییلاقی ششتمد، گاچ، بسک، کیذقان، باغ خیرات از مهم‌ترین مناطق پرجاذبه اکوتوریستی در دامنه‌های جنوبی کوه شاهزاده ابوالقاسم محسوب می‌شود که در تعطیلات با ازدحام گردشگر روبروست. در انتهای دره مشجر رودخانه گاچ مسیر مناسبی جهت دسترسی به مزار شاهزاده ابوالقاسم در ارتفاع ۲۸۱۳ متری وجود دارد. پوشش گیاهی از گل‌های وحشی، گیاه طبی افدرا، زالک وحشی، آویشن و گونه‌های درختچه‌های کوهستانی در این دره دیده می‌شود.
سد سنگرد در ۷۵ کیلومتری جنوب شرق سبزوار و روستای سنجرد واقع شده‌است. این سد با ارتفاع ۴۳ متر و طول تاج ۴۳۰ متر و عرض ۱۰ متر و حجم مخزن ۳۰ میلیون متر مکعب و طول دریاچه ۲۱۴۰ متر و با ۱۴۰ میلیارد هزینه توسط وزارت نیرو ساخته شده و دارای قابلیت‌های اکوتوریستی و تفرجگاهی است که در صورت برنامه‌ریزی واجرای طرح‌ها می‌تواند به یک قطب مهم در زمینه ورزش‌های آبی و ماهگیری تبدیل شود.
به فاصله ۲۵ متری جنوب شرق آرامگاه بیهقی بنای آب‌انبار قدیمی قرار گرفته که در اصطلاح محلی حوض مرغ (آب انبار مرغ) خوانده می‌شود. این بنای معماری دارای پلان مربع شکل با اضلاع ۱۴ متری می‌باشد. مصالح بکار رفته دراین بنا که متعلق به دوره قاجاریه می‌باشد، سنگ و ملات ساروج است. آب انبار مرغ ۸۰ سال قبل مورد استفاده قرار می‌گرفته‌است (اوایل حکومت پهلوی اول). در حال حاضر این بنا در حل تخریب می‌باشد که به دلیل ارزش معماری و جایگاه این بنا به عنوان عنصری از مجموعه تاریخی بافت شهر ششتمد باید هرچه سریع‌تر نسبت به ترمیم آن اقدام گردد.
این محوطه در روستای برازق واقع شده و شامل تپه برازق ۱ و ۲ می‌باشد. تپه برازق ۱ مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است این اثر در تاریخ ۲۷ مرداد ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۹۵۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. همچنین تپه برازق ۲ یکی از آثار ملی ثبت شده ایران است که قدمت آن مربوط به هزاره دو تا هزاره یک ق‌م می‌باشد و در تاریخ ۱۳۸۲/۰۵/۲۷ به شماره ثبت ۹۵۹۰ در مجموعه آثار تاریخی ایران ثبت شده‌است.
مردم شهرستان ششتمد به زبان فارسی خراسانی با گویش سبزواری صحبت می‌کنند.مردم این شهرستان شیعه مذهب هستند.
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت شهرستان ششتمد در سال ۱۳۹۵ هجری خورشیدی برابر با ۲۴٬۲۶۱ نفر بوده‌است
بخش مرکزی شهرستان قوچان یکی از بخش‌های شهرستان قوچان در استان خراسان رضوی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
شهر قوچان
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان قوچان در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۷۵۳۳۵ نفر بوده‌است.
بخش باجگیران یکی از بخش‌های شهرستان قوچان در استان خراسان رضوی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
شهر باجگیران
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش باجگیران شهرستان قوچان در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۰۴۵۰ نفر بوده است.
پل فردریک سایمون (زادهٔ ۱۳ اکتبر ۱۹۴۱) گیتاریست، خواننده و ترانه‌سرای آمریکایی است. او به همراه آرت گارفانکل گروه سایمون و گارفانکل را تشکیل دادند.
بخش مرکزی شهرستان کاشمر نام یکی از بخش‌های شهرستان کاشمر در استان خراسان رضوی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ. بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان کاشمر در سال ۱۳۹۵ برابر با ۱۴۳٬۶۵۰ نفر بوده‌است.
بخش مرکزی شهرستان گناباد یکی از بخش‌های شهرستان گناباد در استان خراسان رضوی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
شهرها: بیدخت و گناباد
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش مرکزی شهرستان گناباد در سال ۱۳۹۰ برابر با ۶۹٬۷۷۳ نفر بوده‌است.
بخش کاخک یکی از بخش‌های شهرستان گناباد در استان خراسان رضوی ایران است.اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
شهرها: کاخک
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش کاخک شهرستان گناباد در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۲۳۷۶ نفر بوده است.
شهرستان بجستان یکی از شهرستان‌های استان خراسان رضوی ایران است. مرکز این شهرستان، شهر بجستان است. این شهرستان در سال ۱۳۸۶ از شهرستان گناباد جدا و مستقل شده‌است.
شهرستان بجستان در فاصله ۲۷۸ کیلومتری جنوب مشهد با مساحتی بالغ بر ۳۷۰۰ کیلومتر مربع از نظر موقعیت در طول جغرافیایی ۴۳ درجه و ۳۱ دقیقه در ارتفاع ۱۲۵۰ متری از سطح دریا واقع شده‌است. این شهرستان از شمال به بردسکن و خلیل‌آباد و از جنوب به فردوس، از شرق به گناباد و از غرب به بشرویه منتهی می‌شود. بلندترین نقطهٔ آن در محدودهٔ روستای آهنگ (ارتفاعات سیاه‌کوه) بالغ بر ۲۴۴۰ متر و پست‌ترین نقطه در اطراف مرندیز و فخرآباد به ارتفاع ۸۳۶ متر از سطح دریا می‌باشد. بر اساس آخرین تقسیمات کشوری بجستان دارای دو بخش مرکزی و بخش یونسی و ۳ دهستان است.
تقسیمات کشوری شهرستان بجستان به صورت زیر می‌باشد:
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت این شهرستان در سال ۱۳۹۰ برابر با ۳۰٬۶۶۴ نفر بوده‌است.
محمدابراهیم باستانی پاریزی (۳ دی ۱۳۰۴ پاریز – ۵ فروردین ۱۳۹۳ تهران) تاریخ‌دان، نویسنده، پژوهشگر، شاعر، موسیقی‌پژوه، استاد دانشگاه تهران و از درویشان گنابادی بود.
محمد ابراهیم باستانی پاریزی در سوم دی‌ماه ۱۳۰۴ در پاریز، از توابع شهرستان سیرجان در استان کرمان زاده شد.
وی تا پایان تحصیلات ششم ابتدایی در پاریز تحصیل کرد و در عین حال از محضر پدر خود حاج آخوند پاریزی هم بهره می‌برد. پس از پایان تحصیلات ابتدایی و دو سال ترک تحصیل اجباری، در سال ۱۳۲۰ تحصیلات خود را در دانش‌سرای مقدماتی کرمان ادامه داد و پس از اخذ دیپلم در سال ۱۳۲۵ برای ادامهٔ تحصیل به تهران آمد و در سال ۱۳۲۶ در دانشگاه تهران در رشتهٔ تاریخ تحصیلات خود را پی گرفت. باستانی پاریزی به گواه خاطراتش از نخستین ساکنان کوی دانشگاه تهران (واقع در امیرآباد شمالی) است. شعری نیز در این باره دارد که یک بیت آن این است:
در ۱۳۳۰ از دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شد و برای انجام تعهد دبیری به کرمان بازگشت. در همین ایام با همسرش، حبیبه حایری ازدواج کرد و تا سال ۱۳۳۷ خورشیدی که در آزمون دکتری تاریخ پذیرفته شد، در کرمان ماند. باستانی پاریزی دورهٔ دکترای تاریخ را هم در دانشگاه تهران گذراند و با ارائهٔ پایان‌نامه‌ای دربارهٔ ابن اثیر دانشنامهٔ دکترای خود را دریافت کرد.
وی کار خود را در دانشگاه تهران از سال ۱۳۳۸ با مدیریت مجله داخلی دانشکده ادبیات شروع کرد و تا سال ۱۳۸۷ استاد تمام‌وقت آن دانشگاه بوده و رابطهٔ تنگاتنگی با این دانشگاه داشته‌است.
وی یک پسر به نام حمید و یک دختر به نام حمیده دارد. تابستان‌ها را نزد دخترش در تورنتو و زمستان‌ها را نزد پسرش در تهران سپری می‌کرد.
وی از اعضای افتخاری فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران بود.
باستانی پاریزی صبح روز سه شنبه پنجم فروردین ۱۳۹۳ پس از یک ماه بیماری کبد در بیمارستان مهر تهران دیده از جهان فروبست و طبق وصیت خود در قطعه ۲۵۰ بهشت زهرا در کنار همسرش به خاک سپرده شد.
شوق نویسندگی وی در دوران کودکی و نوجوانی در پاریز و با خواندن نشریاتی مانند حبل‌المتین، آینده و مهر برانگیخته شد. باستانی، اولین نوشته‌های خود را در سال‌های ترک تحصیل اجباری (۱۳۱۸ و ۱۳۱۹) در قالب روزنامه‌ای به نام باستان و مجله‌ای به نام ندای پاریز نوشت، که خود در پاریز منتشر می‌کرد و دو یا سه مشترک داشت.
اولین نوشتهٔ او در جراید آن زمان، مقاله‌ای بود با عنوان «تقصیر با مردان است نه زنان» که در سال ۱۳۲۱ در مجلهٔ بیداری کرمان چاپ شد. پس از آن به عنوان نویسنده یا مترجم از زبان‌های عربی و فرانسه مقالات بی‌شماری در روزنامه‌ها و مجلاتی مانند کیهان، اطلاعات، خواندنی‌ها، یغما، راهنمای‌کتاب، آینده، کلک و بخارا چاپ کرده‌است.
اولین کتاب باستانی پاریزی پیغمبر دزدان نام دارد که شرح نامه‌های طنزگونهٔ شیخ محمدحسن زیدآبادی است و برای اولین بار در سال ۱۳۲۴ در کرمان چاپ شده‌است. وی در مدت حیات بیش از شصت عنوان کتاب تألیف یا ترجمه نمود. کتاب‌های باستانی پاریزی برخی شامل مجموعهٔ برگزیده‌ای از مقالات وی هستند که به صورت کتاب جمع‌آوری شده‌اند و برخی از ابتدا به عنوان کتاب نوشته شده‌اند. از میان نوشته‌های او، هفت کتاب متمایز است که همگی در نام خود عدد هفت را دارند، مانند خاتون هفت قلعه و آسیای هفت سنگ. بعداً کتاب هشتمی با عنوان هشت‌الهفت به این مجموعهٔ هفت‌تایی اضافه شده‌است.
به جز کتب و مقالات، باستانی پاریزی شعر هم می‌سرود و اولین شعر خود را در کودکی در روستای پاریز و در آرزوی باران سروده‌است. منتخبی از شعرهای خود را در سال ۱۳۲۷ در کتابی به نام «یادبود من» به چاپ رسانده‌است. از جمله یکی از غزل‌هایش با مطلع «یاد آن شب که صبا بر سر ما گل می‌ریخت» توسط بنان در یادبود صبا خوانده شده‌است. این غزل به این شرح است:
باستانی طبعی لطیف و موزون داشت. به‌گفتهٔ خودش، پدر نقش مهمی در علاقمندی او به شعر ایفا کرد. «پدرم اصولاً نامه‌هایی را که به اشخاص می‌نوشت به‌صورت شعر می‌نوشت.»فیضی، کریم (۱۳۹۰). باستانی پاریزی و هزاران سال انسان. تهران: نشر اطلاعات باستانی اولین شعرش را در ده‌سالگی در طلب باران سرود، آن‌هم در سال‌های خشک‌سالی پاریز. آن زمان که می‌دید دخترکان را به گورستان‌ها می‌فرستند تا بر سر قبرها آب بریزند و دعا بخوانند. چنین سروده‌است:«از پاریز تا پردیس: یادنامه استاد باستانی پاریزی». به اهتمام حسن زندیه، تهران: انتشارات دانشگاه تهران. (۱۳۹۳)، ص ۱۹.
شعر دیگری از باستانی پاریزی به این شرح است:
باستانی هم چنین به زیبایی در ابیات زیر به زندگی خود اشاره کرده‌است:
«وقتی دروغ و حقیقت با هم راه می‌رفتند، به چشمه‌ای رسیدند. دروغ به حقیقت گفت: " لباس خود را درآوریم و در این چشمه آب تنی کنیم ." حقیقت ساده دل چنین کرد، در آن لحظه که در آب بود، دروغ، لباس حقیقت را از کنار چشمه برداشت و پوشید و به راه افتاد. حقیقت، پس از آب‌تنی ناچار شد برهنه به راه افتد؛ از آن روز ما حقیقت را برهنه می‌بینیم، اما بسا اوقات دروغ را هم ملاقات می‌کنیم که متأسفانه لباس حقیقت پوشیده‌است؛ و طبعاً حقانیّت خود را در نظر ما به تلبیس ثابت می‌کند…!»محمد ابراهیم باستانی پاریزی، از پاریز تا پاریس، انتشارات علم، ۱۳۸۸.
چه خوش گفته‌اند که «امپراتوری‌های بزرگ هم مانند آدم‌های ثروتمند، معمولاً از سوءهاضمه می‌میرند.».محمد ابراهیم باستانی پاریزی، از پاریز تا پاریس، تهران: نشر علم، چاپ یازدهم. ۱۳۹۴