moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
تعداد اندکی از رهبرانFIS، از جمله رباح کبیر جلای وطن کردند. به دنبال دعوت انجمن سینت ادیگو که در شهر روم مستقر بود در نوامبر ۱۹۹۴، رهبران فراری در رم مذاکراتی را با دیگر احزاب مخالف، اعم از اسلامگرا و سکولار (FLN,FFS,FIS,MDA,PT,JMC) آغاز کردند. سرانجام آنها در ۱۴ ژانویه در مورد برنامه سیاسی سینت ادیگو توافق کردند. این برنامه شامل یک سری اصولی از قبیل: احترام به حقوق بشر و دموکراسی چند- حزبی، نفی حاکمیت ارتش و دیکتاتوریسم، به رسمیت شناختن اسلام، اعراب و هویت قومی بربر به عنوان مولفه‌های اصلی و ضروری هویت ملی الجزایر، تقاضای آزادی رهبران FIS و پایان بخشیدن به کشتار غیرقانونی و اعمال شکنجه بر ضد همگان می‌شد. در کمال شگفتی بسیاری، حتی علی بلهادی نیز تفاهم نامه را تأیید کرد و این بدین معنا بود که FIS نیز همانند سایر گروه‌های مخالف به چهارچوب قانونی برگشته‌است. مع‌هذا، یک امضا کننده و موید اصلی، یعنی دولت مانده بود. در نتیجه، تأثیر برنامه مزبور در بهترین حالت محدود شد- هر چند عده‌ای گفته آندرا ریچادی که واسطه مذاکرات انجمن سینت ادیگو بود، را قبول داشتند که می‌گفت: ‹‹ برنامه سینت ادیگو باعث شد که ارتش الجزایر از قفس مواجهه نظامی صرف رها شود و کاری کرد که مسئولان ارتش الجزایر به جای آن با اقدام سیاسی در مورد انتخابات ریاست جمهوری در سال ۱۹۹۵ از خود واکنش سیاسی نشان دهند››. در چند ماه بعد تعداد ۱۰۰ تن از اسلامگرایان زندانی در جریان شورش زندان سرکادجی کشته شدند و یک پیروزی بزرگ برای نیروهای امنیتی دراین دفلا رقم خورد که نتیجه آن کشته شدن صدها مبارز چریکی بود.
سرانجام جمال زیتونی جانشین شریف گوسمی شد و به سمت رهبری GIA دست یافت. زیتونی حمله بر ضد غیر نظامیان را تا خاک فرانسه گسترش داد و در ابتدای امر هواپیمای مسافربری ۸۹۶۹ فرانسه را در پایان دسامبر ۱۹۹۴ ربود و حملات خود را در سراسر ۱۹۹۵ ادامه داد و چندین بمب‌گذاری موفقیت‌آمیز و چند مورد اقدام نافرجام به بمب‌گذاری را رقم زد. او در داخل الجزایر نیز همین رویه را در پیش گرفت و به خودروهای بمب‌گذاری شده، ترور موسیقیدانها، ورزشکاران و زنان بی‌حجاب و قربانیان همیشگی اش روی آورد. حتی در این مرحله، ماهیت غیر سودمند حملات آن باعث نضج این شک و گمان شد که سرویسهای جاسوسی الجزایر در گروه نفوذ کرده‌اند (این شک و گمان را اعضای FIS که خارج از کشور به سر می‌بردند ترویج دادند). منطقه بویژه جنوب الجزیره تحت سلطه GIA درآمد و GIA به این منطقه نام ‹‹منطقه آزاد شده›› را داد. مدتی بعد، این منطقه به عنوان مثلث مرگ شناخته شد.
گزارش‌های مربوط به درگیری بین AIS و GIA افزایش یافت و GIA با ترور یکی از مؤسسان FIS به نام عبدالباقی صحراوی در پاریس تهدید به مرگ رهبرانFIS و AIS را تکرار کرد. در این مقطع، منابع خارجی تخمین می‌زدند که تعداد کل چریکها به ۲۷۰۰۰ رسیده باشد.
به دنبال شکست مذاکرات دولت با FIS، دولت تصمیم گرفت انتخابات ریاست جمهوری را برگزار کند. در ۱۶ نوامبر ۱۹۹۵ لیامین زروآل با به دست آوردن ۶۰٪ آرای ماخوذه به سمت ریاست جمهوری دست یافت. تعداد شرکت کنندگان انتخابات که در آن نامزدهای زیادی به رقابت پرداختند، بالا بود (به تأیید اکثر ناظران به‌طور رسمی ۷۵٪ مردم در انتخابات شرکت کردند)، که از این میان نمایندگان اسلام‌گرا؛ یعنیمهفود نهنا (۲۵٪) و نورالدین بوخرو (۴٪) و سعید سعدی سکولار (۱۰٪) آرای ماخوذه را به خود اختصاص دادند. در این انتخابات FIS شرکت نداشت. تعداد بالای شرکت کنندگان در حالی به دست آمد که FIS,FFS و FLN انتخابات را تحریم کرده بودند و GIA (با مطرح کردن شعار ‹‹یک رای، یک گلوله››) تهدید کرده بود که هر کسی را که در انتخابات شرکت کند به قتل خواهد رساند. با تجهیز نیروهای فراوان در روزهای قبل از انتخابات اقدامات امنیتی بسیار شدیدی اتخاذ شده بود. ناظران خارجی از اتحادیه کشورهای عرب، سازمان ملل، و سازمان اتحاد آفریقا در مورد انتخابات ابراز شک و ملاحظات خاص جدی ای را نکردند. در حالی که برخی انتخابات را نامساعد قلمداد می‌کردند، خارجی‌ها انتخابات را کاملاً آزاد می‌دیدند و نتایج انتخابات با توجه به محدودیت منابع موجود، به‌طور معقولی مناسب تلقی شد.
نتایج انتخابات نظرات مختلف مردم را منعکس می‌کرد که صرف نظر از مسائل سیاسی، شامل حمایت از سکولاریسم و مخالفت با اسلام و آرزوی پایان خشونت می‌شد. این امید در میان عموم زنده شده بود که سیاست الجزایر سرانجام سیر طبیعی به خود خواهد گرفت. زروآل نیز با به تصویب رساندن قانون اساسی جدید در سال ۱۹۹۶، افزایش کم سابقه اختیارات رئیس‌جمهور و ایجاد یک مجلس جدید که تعدادی از اعضای آن را رئیس‌جمهور منصوب می‌کرد و تعدادی دیگر از طریق انتخابات انتخاب می‌شدند، رویه ایجاد شده در کشور را دنبال کرد. در نوامبر ۱۹۹۶، متن قانون اساسی از طریق همه‌پرسی عمومی به تصویب رسید. بنا به اعلام رسمی ۸۰٪ مردم در همه‌پرسی شرکت داشتند، اما از آنجا که نظارتی بر این رای‌گیری وجود نداشت، برای بسیاری از مردم آمار اعلام شده شرکت کنندگان در همه‌پرسی غیرقابل پذیرش بود.
اقدامات سیاسی دولت با رشد بسیار زیاد شبه نظامیان هوادار دولت همراه بود. ‹‹شبه نظامیان دفاع شخصی›› که ‹‹میهن پرستان›› نامیده می‌شدند و متشکل از شهروندان داخلی مورد اعتمادی بودند که توسط ارتش تربیت شده بودند و دولت سلاح در اختیارشان قرار داده بود، در شهرهای نزدیک فعالیت چریکها تشکیل شدند و در تلویزیون ملی از آنها تبلیغ می‌شد. برنامه در برخی بخش‌های کشور با استقبال خوبی مواجه شد، اما در دیگر نقاط کشور استقبال چندانی از آن به عمل نیامد. در سال‌های پس از آن، به ویژه به دنبال قتل‌عام در سال ۱۹۹۷ این برنامه گسترش زیادی پیدا کرد.
نتایج انتخابات در حکم ضربه‌ای بود که به گروه‌های مسلح وارد آمد؛ چرا که به دنبال انتخابات تعداد زیادی از هواداران گروه‌های مسلح از آن‌ها رویگردان شدند. رباح کبیر که به FIS تعلق داشت با اتخاذ موضع مسالمت آمیزتری تغییر عقیده داده و خود را با فضای عمومی تطبیق داد، اما برخی از اعضای گروه خودی و AIS او را محکوم کردند. اختلافات داخلی باعث متزلزل شدن GIA شد؛ مدت کوتاهی پس از انتخابات، رهبر آن رهبران FIS را که به GIA ملحق شده بودند به کوتای نظامی متهم کرد و اقدام به کشتن آن‌ها کرد. این تصفیه کاری حزبی باعث تسریع فروپاشی GIA شد: جناح‌های مصطفی کرتالی، علی بن هاجر و حسن حصاب از حدود سال ۱۹۹۵ از به رسمیت شناختن رهبری زیتونی سر باز زدند؛ هر چند آن‌ها تا مدتی بعد نمی‌توانستند میدان را خالی کنند. GIA در ماه دسامبرعزالدین باع رهبر AIS در مرکز را به قتل رساند و در ماه ژانویه قول داد با AIS که آن را برای خود دشمن می‌پنداشت، به مبارزه خواهد پرداخت. درگیری‌های تمام عیاری بین آن دو، به‌ویژه در غرب شکل گرفت.
جامل زیتونی رهبر GIA در ژوئیه سال ۱۹۹۶ توسط یکی از جناح‌های جدایی طلب سابق GIA به قتل رسید و انتار زوآبری جانشین او شد که البته رهبر بی رحمتری از آب درآمد.
انتخابات پارلمانی در ۵ ژوئن ۱۹۹۷ برگزار شد. انجمن دموکراتیک ملی(NDR)، حزب تازه تأسیسی بود که در اوائل ۱۹۷۷ برای هواداران زروآل به وجود آمده بود، با اختصاص دادن ۱۵۶ کرسی از ۳۸۰ کرسی کل پیروز اصلی انتخابات بود و پس از آن به ترتیب MSP (از حماس خواسته شد نام خود را تغییر دهد) و FLN قرار گرفتند که هر یک ۶۰ کرسی به دست آوردند. نظرات در مورد این انتخابات مختلف بود؛ اکثر احزاب مخالف به اعتراض پرداختند و در کل پیروزی RND تازه شکل گرفته تعجب همگان را برانگیخت. RND,FLN و MSP دولت ائتلافی تشکیل دادند و احمد اویوحیا از RND را به عنوان نخست‌وزیر انتخاب کردند. شواهدی وجود داشت که نشان می‌داد موضع‌ها نسبت به FIS تعدیل شده‌است: عبدالقادر هچانی آزاد شد، عباسی مدنی نیز از زندان آزاد و در منزل خود تحت نظارت و مراقبت نیروهای دولتی قرار گرفت.
در این مقطع، یک مشکل جدید و اساسی بروز کرد. الجزایر به واسطه قتل‌عامی که با بی رحمی تمام و در مقیاس کم سابقه انجام می‌شد، روزگارش سختی را تجربه کرد. این قتل‌عام؛ یعنی قتل‌عام تالیت در حوالی ماه آوریل شروع شده بود. البته قبلاً هم در جریان درگیری‌ها در الجزایر قتل‌عام رخ داده بود، اما مقیاس آن‌ها به مراتب کوچکتر و محدود تر از این یکی بود. چریک‌های GIA کل روستاها و نواحی اطراف را عمدتاً هدف حملات خود قرار دادند و بدون ملاحظه جنس و سن قربانیان، ده‌ها و در برخی موارد صدها غیرنظامی را در یک حمله به مرگ فرستادند. این قتل‌عام‌ها تا پایان سال ۱۹۹۸ ادامه یافت و ماهیت وضعیت سیاسی کشور را تا حد زیادی تغییر داد. مناطق جنوب و شرق الجزیره که در سال ۱۹۹۱ کاملاً به FIS رأی داده بودند، به‌طور خاص و به شدت هدف حملات چریک‌ها قرار گرفتند: قتل‌عام‌ها ناظران سراسر جهان را شوکه کرده بود. زنان حامله قطعه قطعه می‌شدند، کودکان تکه‌تکه می‌شدند یا توسط چریک‌ها به دیوار کوبیده می‌شدند، دست و پای مردان یکی یکی تکه‌تکه می‌شد و مهاجمان هر گاه آهنگ بازگشت می‌کردند، زنان جوان را می‌ربودند تا آن‌ها را قربانی سکس خود کنند. اگرچه این نقل قولنصرالله یوس، یکی از بازماندگان بنتلا، اندکی اغراق‌آمیز به نظر می‌رسد، با این حال خلق و خوی آشکار و مشخص حمله وران در آن به‌وضوح آمده‌است:
«ما حق مطلق داریم به زنان و کودکان شما تجاوز کنیم و خون شما را بنوشیم. حتی اگر امروز فرار کنید، فردا سراغتان می‌آییم تا شما را بکشیم. ما اینجاییم تا شما را به سوی خدایتان بفرستیم.»
دخالت GIA در این قتل‌عام‌ها مسلم و قطعی است، این حزب به خاطر کشتار مردم در ریاض و بنت‌الله احساس غرور می‌کرد (و در یک روزنامه منتشره از این کشتار به عنوان «قربانی برای خدا» از قربانیان به عنوان حامیان «بی‌دین» حاکمان یاد کرد) و گروه سالافیست ترویج و مبارزه اعلام کرد که سیاست قتل‌عام غیر نظامیان یکی از دلایل اصلی جدایی آنها از GIA بود. در این مرحله، این گروه در ظاهر ایدئولوژی «تکفیریون» را اتخاذ کرده بود و معتقد بود هر کسی که فعالانه به مبارزه بر ضد دولت نمی‌پردازد تا حد ‹‹تکفیر›› دچار فساد شده‌است و حقش است که بدون مجازات کشته شود. زوباری اعلامیه تأییدنشده‌ای صادر کرده بود که می‌گفت ‹‹ به استثنای آنهایی که با ما هستند، بقیه مرتدینی هستند که مستوجب مرگ می‌باشند››..""El Watan", 21 January (quoted in Willis 1996) در برخی موارد، گفته می‌شد که پیوستن روستاها به برنامه میهن پرستان موجب تحریکGIA و اقدام به همه کشی از جانب اعضای آن شده بود؛ چرا که آن‌ها پیوستن روستاها به برنامه میهن پرستان را دلیل بی وفایی آن‌ها می‌دانستند؛ در موارد دیگر، رقابت با دیگر گروه‌ها (مثل جناح جدایی طلب مصطفی کرتالی در اقدام GIA به ارتکاب قتل‌عام‌ها نقش داشته‌است.
به هر حال، هم در ریاض و هم در بنت الله، بازماندگان می‌گفتند که ارتش در هنگام وقوع قتل‌عام سر صحنه حاضر بوده، اما خود را درگیر نمی‌کردند و حتی در برخی موارد خاص گفته شده‌است که ارتش، مانع از فرار روستائیان از دست حمله‌وران می‌شده‌است.
در موارد زیادی مانند ریاض، بنت الله، سی زروک، و بنی موسی، پادگان‌های ارتش در چند صد متری روستاها قرار داست، اما با این حال، ارتش اقدامی برای جلوگیری ار قتل‌عام از خود نشان نمی‌داد.
بنا به گزارش‌ها برخی از شاهدان در ریاض چنین تشخیص داده‌اند که حمله‌وران، چریک‌های محلی و هواداران آن‌ها بوده‌اند.
(در یک مورد، بنا به گفته زای صدوح، حتی یکی از اعضای منتخب FIS در میان حمله وران بوده‌است."Shadow Report on Algeria" p. 15. note ۲۷:
در برخی موارد چنین کفته شده‌است که پیوستن روستاها به برنامه میهن‌پرستی که به نظر GIA به منزله عدم تعهد و وفاداری بوده‌است، باعث تحریک این حزب برای ارتکاب قتل‌عام‌ها شده‌است.Benramdane, Djamel. "Algeria accepts the unacceptable", "Le Monde Diplomatique", March 1999 - http://mondediplo.com/1999/03/03algeria
؛ در موارد دیگر، رقابت با دیگر گروه‌ها (مثل جناح جدایی طلب مصطفی کرتالی) در اقدام GIA به ارتکاب قتل‌عام‌ها نقش داشته‌است. در برخی موارد- قتل‌عام گو الب الکبیر و قتل‌عام صیدی حامد—روزنامه‌های الجزایری AIS را متهم به انجام قتل‌عام‌ها کردند، هرچند که AIS خود منکر دست داشتن در قتل‌عام‌ها بود.به مقالات مجزا نگاه کنید
تقریباً در همان زمان شماری از مردمی که می‌گفتند از نیروهای امنیتی الجزایر روی گردان شده‌اند (مثل حبیب سوآدیا) و به کشورهای غربی گریخته بودند، ادعا کردند که نیروهای امنیتی خودشان چندین مورد از قتل‌عام‌ها را مرتکب شده‌اند.
نقل قول: وقتی که من در سال ۱۹۸۹ در ارتش نام‌نویسی کردم، اصلاً به ذهنم خطور نمی‌کرد که یک روز شاهد حادثه غمباری باشم که کشورم دچار آن می‌شود. من به چشمان خودم دیدم که همکارانم بچه ۱۵ ساله را زنده به گور می‌کردند. خودم شاهد بودم که سربازان خود را به شکل و هیئت تروریستها درمی‌آوردند و اقدام به قتل‌عام شهروندان غیرنظامی می‌کردند››. این موارد و جزئیاتی از این دست این شک را برانگیخت که دولت نیز به طریقی با GIA (بویژه از طریق نفوذ نیروهای جاسوسی) همکاری داشته یا آنها را کنترل می‌کرده‌است؛ این نظریه خاصه توسط نصرالله یوس که یکی از بازماندگان قتل‌عام بنت الله بود، رواج داده شد که با واکنش تند و کوبنده قسمت‌هایی از الجزایر مواجه شد و توسط بسیاری از اساتید دانشگاه رد شد.
‹‹ اما هنوز مدارک بسیاری وجود دارد که دلالت بر این دارد که بسیاری از قتل‌عام‌ها به دست چریک‌های اسلامگرا انجام شده‌است. مهم‌ترین مدرک شهادت نامه‌های شاهدانی است که در قتل‌عام‌ها جان سالم به در برده‌اند و شناسایی و تشخیص آن‌ها حاکی از آن است که اسلامگراها در میان مهاجمان بوده‌اند. در واقع، بازماندگانی که آشکارا ارتش را به سبب قصور در مداخله برای جلوگیری از قتل‌عام‌ها متهم می‌کنند، دربارهٔ هویت قاتلان با اطمینان و قاطعیت سخن به زبان می‌رانند و به چریک‌های اسلامگرا اشاره می‌کنند. علاوه بر آن، بعضی جنبه‌های مشکل آفرین این ماجرای تلخ را حتی می‌توان بدون ارجاع و اشاره به تبانی و توطئه ارتش روشن و بازنمود کرد. من‌باب مثال، در جنگ‌های داخلی این روند حاکم است که زندانی‌ها در جا کشته می‌شوند تا اینکه به زندان افکنده شوند. ۱۱ شبه نظامی، که به احتمال زیاد چریک‌ها را دستگیر کرده‌اند، آشکارا اعلام کرده‌اند که هیچ زندانی ای نگرفته‌اند. ژورنالیستهایی که در این حوزه فعالیت می‌کنند شهادت نامه‌های قابل قبول زیادی را در حمایت از این نظربه که اغلب قتل‌عام‌ها توسط شورشیان سازماندهی شده بودند، به دست آورده‌اند. وزرای خارجه کشورهای اروپایی معتقدند که چریک‌های اسلامگرا عامل و باعث قتل‌عام‌ها بوده‌اند. اگرچه، در این مقطع زمانی غیرممکن است که بتوان به کل حقیقت پی برد. این فرضیه که بسیاری از قتل‌عام‌ها به دست چریک‌های اسلامگرا رخ داد قابل قبول به نظر می‌رسد و به تأیید بسیاری از کارشناسان این حوزه رسیده‌است. همچنین، در اکراه و عدم علاقه ارتش به مداخله و جلوگیری از این قتل‌عام‌ها نیز جای هیچ گونه شکی نیست. هر چند که عده‌ای آن را ممکن و شدنی قلمداد می‌کنند.
در زمان حکومت زوباری، افراط‌گری و خشونت GIA کاملاً کورکورانه شده بود و منجر به وقوع قتل‌عام‌های دهشتناک ۱۹۹۷ و ۱۹۹۸ شد. اگرچه، یک بار دیگر، احتیاط زیادی باید در مورد این‌گونه وقایع به عمل آید؛ چرا که بزرگ‌ترین کسی که از آن نفع می‌برد دولت الجزایر است. مدارک غیر مستقیم و مستقیم بسیار زیادی در مورد دخالت دولت در این قتل‌عام‌ها وجود دارد. بنابراین شاید GIA چهره پنهان رژیم نظامی اشد که مجبور شده‌است منابع اقتصادی خود را از نو تعریف و تبیین کند.
AIS، که در این زمان با دولت و GIA وارد جنگ تمام عیاری شده بود، خود را در موقعیت غیرقابل دفاعی می‌دید. GIA دشمنی بود که موقعیت AIS را بسیار اضطراری کرده بود و دشمنی آن با AIS مستقیم بود. اعضای AIS ابراز ترس و نگرانی می‌کردند که قتل‌عامها که در چندین نوبت آنها را محکوم کرده بودند می‌توانست به گردن آنها انداخته شود. در ۲۱ سپتامبر ۱۹۹۷، رهبر AIS؛ یعنی مدنی مرزاق دستور آتش‌بس یک جانبه و بدون قید و شرطی را صادر کرد. این آتش‌بس از ۱ اکتبر شروع می‌شد و هدف مرزاق آن بود که ‹‹ دشمنی را که پشت این قتل‌عامهای شنیع و مشمئز کننده پنهان شده بود شناسایی کند››. بنابراین AIS تا حد زیادی تعادل سیاسی خود را به هم زد و جنگ را به درگیری دولت، GIA و گروه‌های انشعابی گوناگونی که به‌طور فزاینده‌ای از GIA جدا می‌شدند، تبدیل کرد. انجمن اسلامی دعا و جهاد (LIDD) تحت هدایت علی بن هاجر در فوریه ۱۹۹۷ تشکیل شد و با AIS متحد شد و همان آتش‌بس را برگزار کرد. در سه سال بعد، AIS به تدریج به انجام مذاکراتی برای عفو و بخشش اعضای خود پرداخت.
پس از آنکه EU با فشار مضاعف بین‌المللی برای اقدام برداشتن در مورد قتل‌عام‌های رخ داده در الجزایر مواجه شد، دو هیئت جهت بازدید و بررسی قتل‌عام‌ها در نیمه اول ۱۹۹۸ به الجزایر فرستاد، یکی از این دو هیئت اعزامی تحت نظارت و رهبری ماریو سوآرز قرار داشت؛ گزارش‌های هیاتهای اعزامی گروه‌های مسلح اسلامگرا را محکوم می‌کرد. به سرعت امنیت بیشتری در شهرها حاکم شد، هر چند که قتل‌عام‌ها هنوز هم در مناطق روستایی ادامه داشت. سیاست قتل‌عام غیرنظامیان که GIA آن را اتخاذ کرده بود، از قبل باعث به وجود آمدن چند دستگی و اختلاف در میان فرماندهان آن شد و برخی از آن‌ها در مقام نفی این سیاست برآمدند. در ۱۴ سپتامبر۱۹۹۸، این اختلاف نظرها با تشکیل گروه سالافیست ترویج و مبارزه (GSPC) که در کوهستان‌های غرب کبیلیه مستقر و تحت رهبری حسن حصاب قرار داشت، شکل رسمی به خود گرفت.
در ۱۱ سپتامبر، زروآل با اعلام استعفای خود ناظران را شگفت زده کرد. انتخابات جدید سازمان دهی شد، و در ۱۵ آوریل۱۹۹۹، مبارز استقلال طلب سابق عبدالعزیز بوتفلیقه که از حمایت ارتش برخوردار بود، بنا به اعلام مقامات با کسب ۷۴٪ آرای ماخوذه در به سمت ریاست جمهوری انتخاب شد. اندکی قبل از شروع انتخابات دیگر نامزدهای انتخاباتی، ضمن ابراز نگرانی از تقلب در انتخابات، از انتخابات کناره‌گیری کرده بودند. بوتفلیقه مذاکره با AIS را ادامه داد و در ۵ ژوئن AIS کلاً موافقت کرد که منحل شود. بوتفلیقه با بخشودن و عفو شماری از زندانیان اسلامگرا که به ارتکاب جرم و خلاف‌های کوچک متهم بودند، و نیز با به تصویب رساندن قانون نظم اجتماعی در مجلس که مبارزان اسلامگرایی را که مرتکب قتل و زنا نشده بودند در صورت معرفی از تعقیب قانونی عفو می‌کرد، باعث تداوم پیروزی و موفقیت دولت شد. این قانون سرانجام در ۱۶ سپتامبر۱۹۹۹ از طریق همه‌پرسی به تصویب نهایی رسید و شماری از مبارزان، من‌جمله مصطفی کرتالی، از این فرصت قانونی استفاده کردند و با تسلیم خود زندگی طبیعی را از سر گرفتند که البته گاهی موارد این کار کسانی را که به دست چریک‌ها آزار و اذیت شده بودند خشمگین می‌کرد. رهبری FIS از نتایج به دست آمده ابراز نارضایتی می‌کرد و احساس می‌کرد که AIS بدون آنکه مسئله‌ای را حل کند، جنگ را متوقف ساخته‌است، اما مهره اصلی آن‌ها عبدالقادر هچانی که در آن زمان در زندان نبود در ۲۲ نوامبر ترور شد. خشونت خوابید، هر چند کاملاً متوقف نشد و به تدریج الجزایر در وضعیت طبیعی قرار می‌گرفت.
AIS پس از ۱۱ ژانویه ۲۰۰۱ و پس از برخورداری از عفو و بخشودگی ویژه دولت به‌طور کامل منحل شد. GIA که به سبب چند دستگی و رویگردانی اعضای خود از آن از هم پاشیده بود و از همه جهات، حتی توسط نهضت اسلامگرایان محکوم و تقبیح شده بود، در چند سال به تدریج از طریق عملیات ارتش از بین رفت؛ تا زمان مرگ انتار زوباری دراوائل سال ۲۰۰۲، این حزب عملاً فرومانده و از کار افتاده شده بود. بعد از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ تلاش‌های دولت مضاعف شد؛ احساس هم دردی ایالات متحده آمریکا با دولت الجزایر فزونی یافت و در قالب اقداماتی از قبیل مسدود کردن حساب‌های GIA و GSPC و تأمین عینک ایمنی مادون قرمز ارتش نمایان و آشکار شد.
با تضعیف GIA فعال‌ترین گروه شورشی GSPC محسوب می‌شد که تقریباً ۳۰۰ مبارز در سال ۲۰۰۳ داشت.Profile: Algeria's Salafist group , BBC News, Wednesday 14 May 2003
GSPC در منطقه‌ای که فعالیت داشت به ترور پرسنل ارتش و پلیس ادامه داد و همچنین موفق شد تا صحرا پیشروی کند که در آنجا شاخه جنوبی آن، به رهبری عماری صیفی (با نام مستعار ‹‹عبدالرزاق الپارا›› ‹‹چتر باز››)، شماری از گردشگران آلمانی را در سال 2003 ربودند. این اتفاق قبل از زمانی رخ داد که عماری صیغی ناچار شد به مناطق کم جمعیت مالی و بعدها نیجر و چاد که در آن دستگیر شد، فرار کند. در اواخر سال ۲۰۰۳، فرد دیگری جای بنیان‌گذار گروه را گرفت که از او افراطی تر بود. فرد جانشین نبیل شاروتی نام داشت که حمایت آشکار خود را از القاعده اعلام کرد و بدین ترتیب رابطه دولت الجزایر با آمریکا قوی تر شد. گزارش‌ها می‌گویند که شاروتی مدت کوتاهی پس از آن کشته شد و در سال ۲۰۰۴ ابو مصعب عبدالعدود جانشین او شد.New chief for Algeria's Islamists, Arezki Himeur, BBC News, Tuesday, 7 September, 2004.
آزادی رهبران FIS؛ یعنی مدنی و بلهادی در سال ۲۰۰۳ تأثیر بسیار چشمگیری بر اوضاع داشت، من‌باب مثال می‌توان به اعتماد به نفس تازه یافته دولت اشاره کرد که با انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۰۴ تقویت یافت، در انتخابات مزبور بوتفلیقه در حالی که از حمایت دو حزب اصلی و یکی از جناح‌های حزب اصلی سوم برخوردار بود، برای بار دوم و این بار با ۸۵٪ آرا به ریاست جمهوری انتخاب شد. آرای به دست آمده به منزله تأیید حمایت قاطع مردم از سیاستهای بوتفلیقه در قبال چریکها و پایان خشونت تمام عیار در منطقه بود. در سپتامبر سال ۲۰۰۵، پیشنهاد عفو دولت بوتفلیقه همانند قانون ۱۹۹۹ به همه‌پرسی سراسری گذاشته شد تا به اقامه دعوی قانونی بر ضد افرادی که دیگر دست از جنگ کشیده بودند، پایان داده شود و برای خانواده‌های کسانی که به دست نیروهای دولتی کشته شده بودند، غرامت در نظر گرفته شود. پیشنهاد با کسب ۹۷٪ آرا مورد تأیید قرار گرفت (مراجعه شود به منشور صلح و آشتی ملی). پیشنهاد با حکم ریاست جمهوری در فوریه ۲۰۰۶ به اجرا درآمد؛ اما مسئله تأمین مصونیت از تعقیب برای چریکهای سابق (برای همه غیر از کسانی که جرمهای سنگین مرتکب شده بودند) و پرسنل ارتش (برای هر اقدامی که برای تأمین امنیت ملت انجام می‌دادند) فوق‌العاده بحث‌برانگیز شد.
درگیری و جنگ به تدریج در سال ۲۰۰۶ فروکش کرد و عناصر داخلی FLN پیشنهاد تغییر قانون اساسی را داد تا بوتفلیقه بتواند برای بار سوم در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کند.
قدیمی‌ترین سندی دربارهٔ حیوانات باقی‌مانده، لوحه‌ای است که از هیتی‌ها در کشور میتانی در ناحیه Boḡazköy، آناتولی بدست آمده‌است. کشور میتانی از اواسط هزاره دوم ق. م در بخش شمالی میان‌رودان و قسمت جنوبی فلات ارمنستان و قسمتی از سوریه تأسیس شد. سند بالا را جرج سارتن از هیتی و دیاکونوف، از میتانیها دانسته‌اند. لوحه بغازکوی در سال ۱۳۶۰ (پیش از میلاد) به وسیله شخصی به نام به خط میخی دربارهٔ تربیت اسبان نگاشته شده‌است. در این سند دوره تربیت شش‌ماهه اسب مرحله به مرحله شرح داده شده‌است. انتخاب اولیه پوشش اسب، کاستن وزن، ورزش تدریجی، انواع چهار نعل و یورتمه، عادت به چریدن، طرز خوراک دادن و مخلوط کردن کاه با غذا شرح داده شده‌است. «بهترین اسب‌ها پس از یک اسب دوانی آزمایشی انتخاب می‌شوند. پس از آن اسبان را در زیر روپوش پشمی می‌تازانند تا عرق کنند و از وزن آنها کاسته شود. پیوسته آنها را در مسافاتی که به تدریج زیادتر می‌شود به حال چهارنعل یا یورتمه می‌دوانند تا به راه رفتن و دویدن عادت کنند. برای خوراک دادن دستورها خاص داده شده که در مواقع معین و به اندازه آب و خوراک به آنها بدهند، همراه خوراک آنها باید کاه خرد شده باشد تا بهتر بتوانند خوراک خود را بجوند».
سازمان همکاری‌های اقتصادی آسیا-پاسفیک (APEC) یک گروه اقتصادی از کشورهای حاشیه اقیانوس آرام هستند که به منظور بهبود مناسبات اقتصادی و سیاسی با یکدیگر دیدار می‌نمایند. این گروه دارای کمیته‌های اجرائی در زمینه های گسترده‌ای از مسائل، از ارتباطات تا شیلات است.
سران کشورهای تمام اعضای اپک (به استثنای چین تایپه)، طی یک همایش سالانه تحت عنوان «اجلاس سران اقتصادی اپک» با یکدیگر ملاقات می‌کنند که مکان برگزاری آن درمیان اعضای اقتصادی اپک در حال گردش است. اپک به خاطر این سنت (آداب) خود مشهور است که رهبران حاضر در آن مطابق با رسوم ملی کشور میزبان خود لباس می‌پوشند.
بیشتر کشورهای نوار ساحلی اقیانوس آرام، جزو اعضای این سازمان هستند، به جز:
جمهوری خلق چین تنها علاقه‌مند به حضور سرزمین اصلی چین در این اجلاس بوده‌است، زیرا هنگ کنگ، و ماکائو به عنوان کشورهایی با اقتصادهای مجزا فرض می‌شوند.
هنگ کنگ در سال ۱۹۹۱ به اپک پیوست در حالی که مستعمره بریتانیا بود.
در سال ۱۹۹۷، هنگ کنگ به یک منطقه ویژه اداری جمهوری خلق چین تبدیل شده و «هنگ کنگ چین» نام گرفت.
در اثر فشار از سوی جمهوری خلق چین، جمهوری تایوان، اجازه ندارد هیچ‌یک از نام‌های جمهوری چین یا تایوان را به خود بدهد بلکه در این سازمان باید با نام چین تایپه به آن اشاره نمود. رئیس جمهور چین مجاز نیست در «اجلاس سالانه سران اقتصادی اپک» شرکت نماید و باید مقام سطح وزارتخانه در امور اقتصادی را به عنوان نماینده این کشور به این اجلاس اعزام نماید.
هندوستان برای ورود به اپک درخواست نموده‌است. پیشتر این کشور با این موضوع به شدت مخالف بود، اما با وجود نفوذ و پشتیبانی جدید این کشور از سوی آمریکا، احتمال می‌رود هند با حضور خود در این اجلاس در جایگاه یک ناظر موافقت نماید.
گوآم نیز با بیان مثال هنگ کنگ، به‌طور فعال خواستار عضویت جداگانه خود در این اجلاس شده‌است، اما این درخواست از طرف آمریکا با مخالفت روبرو شد، که هم‌اکنون در گوآم حضور دارد.
21 اقتصاد عضو همکاری اقتصادی اسیا و اقیانوسیه به شرح زیر است:
در ژانویه ۱۹۸۹، بای هاوک، نخست وزیر استرالیا خواستار همکاری مؤثرتر اقتصادی در منطقه آسیا پاسیفیک شد. این امر موجب برگزاری اولین اجلاس اپک در کانبرا، استرالیا به ریاست وزیر خارجه آن کشور، گرت ایوانز در ماه نوامبر شد. این اجلاس، با حضور وزیر سیاسی|وزرای ۱۲ کشور، راجع به اقدامات آن جهت اجلاس آتی سالانه در سنگاپور و کره جنوبی تصمیم‌گیری نمودند.
در ابتدا مالزی با عضویت آسه آن در اپک مخالف بود، در عوض (تشکیل) یک گروه اقتصادی آسیای شرقی (EAEC) را در اپک پیشنهاد نمود، که 'کشورهای غربی ' همچون ایالات متحده| آمریکا، استرالیا یا زلاند نو جزو اعضای آن نمی‌شدند. این طرح نیز خود از سوی آمریکا و ژاپن مورد مخالفت واقع شد.
اولین اجلاس سران اپک در سال ۱۹۹۳ زمانی برگزار شد که بیل کلینتون، رئیس‌جمهور (وقت) آمریکا، این اجلاس را وسیله‌ای حساس برای بازگردان دور مذاکرات خود با اروگوئه به مسیر اصلی خود می‌دید، (به همین منظور) سران اقتصادی کشورهای عضو آن را به بلیک آیلند، واشینگتن دعوت نمود. در بلیک آیلند، سران آن خواستار ادامه کاهش موانع تجاری و سرمایه‌گذاری با این پیش‌بینی شدند که «جامعه آسیا پاسیفیک» موجب ارتقاء پیشرفت از طریق همکاری خواهد شد. مقرهای اپک در سنگاپور واقع شده‌است.
اپک در سال ۱۹۹۴ در اجلاس بوگور «اهداف بوگور» را که در آن بررسی شده بود، ذکر نمود که عبارت بودند از تجارت و سرمایه‌گذاری باز و آزاد از طریق کاهش سد تعرفه تا این که به سطحی بین صفر تا پنج درصد در ناحیه آسیا- پاسیفیک برای اقتصادهای صنعتی تا سال۲۰۱۰ و برای اقتصادهای در حال توسعه تا سال ۲۰۲۰ برسد.
در سال ۱۹۹۵، اپک یک مرجع مشاوره‌ای تجاری به نام مجمع مشاوره تجاری اپک تأسیس نمود که شامل سه مقام اجرائی تجاری از هریک از (انواع) اقتصاد عضو بود.
در سال۱۹۹۷، اجلاس اپک در وانکوور، ایالت بریتیش کلمبیا (کانادا) برگزار شد. اعتراض عظیمی به راه افتاد زمانی که دولتمردان به افسران سواره نظام پلیس سلطنتی کانادا| RCMP دستور دادند تا برای فرونشاندن آن از قوه قهریه و افشانه فلفل (اشک آور) علیه اعتراض کنندگان غیر خشن استفاده نمایند. معترضان با حضور دیکتاتورهایی همچون سوهارتو، رئیس‌جمهور اندونزی، مخالف بودند.
فشار اپک برای یک دورجدید مذاکرات تجاری و حمایت از برنامه کمک به ظرفیت سازی تجاری در اجلاس شانگهای در سال ۲۰۰۱، به اجرای موفق دستورکار توسعه دوحه چند هفته پس از آن منجر شد. سران همچنین 'توافق نامه شانگهای '، پیشنهاد شده از سوی آمریکا، را امضاء نمودند که بر اجرای اقدامات اپک در جهت ایجاد بازارهای باز، اصلاح ساختاری، و ظرفیت‌سازی تأکید نمودند. رهبران به عنوان بخشی از این توافق نامه، متعهد شدند تا استانداردهای شفاف‌سازی اپک را توسعه داده و پیاده سازند، هزینه‌های معاملات تجاری را در منطقه آسیا- پاسیفیک تا ۵٪ طی ۵ سال کاهش داده و از سیاست‌های آزادسازی تجاری مرتبط با فناوری اطلاعاتی کالاها و خدمات پیروی کنند.
در سال۲۰۰۳، رضوان حسام الدین رئیس جماعت اسلامیه، نیز که به عنوان پیرو (مذهب) حنبلی شناخته می‌شود، حمله‌ای را علیه اجلاس اکتبر ۲۰۰۳ اپک در بانکوک طراحی نمود. او در آیوتایا، تایلند نزدیک بانکوک در تاریخ ۱۱ اوت، ۲۰۰۳ توسط پلیس تایلند دستگیر شد، پیش از آن که بتواند نقشه حمله به اجلاس اپک را عملی سازد.
در سال۲۰۰۴، شیلی اولین کشور آمریکای جنوبی بود که میزبان اجلاس گردید. دستور کار اجلاس سال ۲۰۰۴ اپک بر روی مسائلی چون تروریسم و بازرگانی، تلاش برای توسعه در سطوح پایین و متوسط و بررسی دقیق توافق نامه‌های آزاد تجاری و بازرگانی منطقه‌ای متمرکز می‌شد.
اجلاس ۲۰۰۵ در ماه نوامبر در شهر بوسان، کره جنوبی برگزار شد. این اجلاس بر روی موضوع دوره (گفتگوهای) دوحه| دور مذاکرات تجاری دوحه تأکید داشت که در سازمان تجارت جهانی، اجلاس وزیران که در دسامبر همان سال در هنگ کنگ برگزار شد، بیشتر مورد بحث قرار گرفت. چند هفته زودتر، مذاکرات تجاری در پاریس بین اعضای مختلف WTO از جمله آمریکا و اتحادیه اروپا
برگزار شد. این مذاکرات با تمرکز بر کاهش موانع تجاری کشاورزی صورت گرفت. اتحادیه اروپا در برابر کاهش‌های عمده در تعرفه‌های کشاورزی مقاومت می‌نمود که نوعی فروپاشی در فرایند آن را به مخاطره می‌انداخت. در پاسخ (به آن)، اپک اتحادیه اروپا را وادار می‌ساخت تا کاهش یارانه کشاورزی را بپذیرد. گذشته از این اجلاس، معترضان صلح جو علیه اپک در شهر بوسان تظاهرات کردند، اما این امر هیچ گونه مداخله‌ای در (نتیجه) برنامه اپک نداشت.
در۱۹ نوامبر۲۰۰۶، سران حاشیه پاسیفیک (اقیانوس آرام) تقاضا نمودند یک بار دیگر به مسائل مذاکرات راکد تجارت آزاد جهانی پرداخته شود و تروریسم و تهدیدات دیگر برای امنیت محکوم گردد. همچنین اپک از کره شمالی به خاطر آزمایش اخیر اتمی اش انتقاد نمود، و این رژیم منزوی را وادار نمود تا گام‌های «منسجم و کارآمدی» به سوی خلع سلاح هسته‌ای بردارد. ویتنام به عنوان میزبان از رشد فراوانی در معاملات چند میلیون دلاری خود برخوردار بوده‌است، در حالی که ایالات متحده و روسیه پیمانی را امضا نمودند که به مسکو اجازه می‌دهد در آینده وارد سازمان تجارت جهانی شود. اولویت اولیه اقتصادی برای این اجلاس، احیای مجدد مذاکرات راکد دوحه دربارهٔ گفتگوهای تجارت جهانی است که در ژولای ۲۰۰۶ به دلیل خصومت آمریکا- اروپا پیرامون یارانه‌های کشاورزی برهم خورد. سران (اپک) مانند جرج دابلیو بوش و رئیس‌جمهور چین هو جینتائو، یک بیانیه مشترک در هشدار به پیامدهای ”وخیم “ آن صادر نمودند، در صورتی که این مذاکرات با هدف برداشتن موانع تجاری جهت افزایش رشد جهانی و ریشه کنی فقر انجام گیرد، ناکام خواهد ماند.APEC calls on N. Korea to halt nukes - Asia-Pacific - msnbc.com عنوان تصحیح شده توسط ربات
در طول تاریخ همکاری های اقتصادی اسیا و اقیانوس ارام، اجلاس های برگزار شده به شرح زیر است:
موسسات اقتصادی جهانی
توری‌ئی (ژاپنی: کانجی 鳥居 هیراگانا とりい کاتاکانا トリイ) دروازهٔ سنتی ژاپنی است که معمولاً در ورودی پرستش‌گاه‌های شینتو (و همچنین برخی از پرستشگاه‌های بودائی) دیده می‌شود. توری‌ئی از دو ستون پایه و دو تیرک افقی در قسمت بالایش تشکیل می‌شود و بیشتر آن را به رنگ قرمز شنگرف رنگ آمیزی می کنند. در برخی توری‌ئی‌ها کتیبه‌ای میان دو تیرک منصوب است. توری‌ئی سنتی از چوب و سنگ ساخته می‌شد. اخیراً فولاد و فولاد ضد زنگ در ساختن توری‌ئی به کار می‌رود. توری‌ئی برزخ میان معبد مقدس و جهان مدنس است.
معبدهای ایناری (ایزدبانوی باروری، برنج، کشاورزی، روباه، صنعت، و کامیابی) به طور نمونه توری‌ئی‌های بسیاری دارد. معمولاً کسی که در تجارت کامیاب می‌گردد، یک توری‌ئی را به معبد ایناری هدیه می‌کند.
اساس کلمهٔ «توری‌ئی» معلوم نیست . یک نظریه ادعا می‌کند که توری‌ئی‌ها محلی برای استراحت پرندگان است. این نظریه بر اساس تحلیل کانجی توری‌ئی است : 鳥 = پرنده ، 居 = جایگاه. تفسیر آن این است که در شینتو پرندگان پیامبران خدایان به شمار می‌آیند. نظریهٔ دیگر می‌گوید که اصل کلمه tori-iru است (通り入る: گذر کردن و داخل شدن).
معلوم نیست که آیا توری‌ئی از اصل ژاپنی است یا اینکه از جایی دیگر مانند کره وارد فرهنگ ژاپنی شده‌است. هر آینه، در افسانه‌های کهن، آماتراسو ایزدبانوی خورشید از برادر شوخ طبعش بسیار رنجور گشت، پس خود را در غاری پنهان کرد و مدخل آن را با سنگ بست و بدینسان سبب کسوف خورشید شد. مردم ترسیدند که اگر خورشید دیگر هیچوقت ظاهر نشود، همه خواهند مرد. مردم پند پیرمرد خردمندی را شنیدند و لانهٔ چوبی بزرگی ساختند و همه جوجه خروس‌های شهر رادر آن گذاشتند. جوجه‌ها شروع به سر و صدا کردند و سبب کنجکاوی ایزدبانو آماتراسو شدند. هنگامی که آماتراسو از غار سرک می‌کشد تا ببیند چه خبر است، کشتی‌گیر سومو عظیم‌الجثه‌ای به سرعت دویده و سنگ بند کنندهٔ غار را به کناری هل می‌دهد. به این ترتیب آفتاب دوباره جهان را روشن می‌کند. آن لانه اولین دروازهٔ توری‌ئی بود. از آن هنگام توری‌ئی نشان کامیابی و خوشبختی شد و در همهٔ ژاپن منتشر شد.
توری‌ئی نشان ورودی به جایگاه مقدس در ژاپن است. برای رد شدن از یک توری‌ئی، باید دست و دهان را با آب شست، و این برای تمیز و پاک شدن پیش از ورود به پیشگاه خدایان و آغاز نماز و راز و نیاز است. آدمهای آلوده و ناپاک اجازهٔ ورود به معابد شینتو را ندارند تا حیاط معبد را نیالایند. برای مثال، زنان در حال قاعدگی یا هر کسی که در آن سال فردی از اعضای خانواده‌اش را از دست داده باشد، از مصداق‌های این آلودگی به شمار می‌روند. وقتی یک ژاپنی فردی از خانواده‌اش را از دست می‌دهد، به مدت یک سال به جای رفتن به معبدهای شینتویی، آداب عبادی خود را در معبدهای بودائی بجا می‌آورد.
( Accessed on May 31, 2007)
برنار کوشنر (؛ زادهٔ ۱ نوامبر ۱۹۳۹ در اوینیون)، سیاست‌مدار، دیپلمات و پزشک فرانسوی و یکی از مؤسسان سازمان خیریه پزشکان بدون مرز و پزشکان جهان می‌باشد. وی وزیر امور خارجه و اروپای فرانسه در دولت فرانسوا فیون بود.
پدر وی یهودی و مادر وی پروتستان است. وی برای بار دوم با یک روزنامه‌نگار به نام کریستین اوکرن، یکی از مصاحبه‌گران امیرعباس هویدا در زندان قصر ازدواج کرده‌است. کوشنر پیشرفت سیاسی خود را با عضویت در حزب کمونیست فرانسه آغاز کرد؛ ولی در سال ۱۹۶۶ میلادی از آن حزب اخراج شد. در سال ۱۹۶۸ به عنوان یک پزشک عضو صلیب سرخ شد و به بیافرا در نیجریه رفت (در جریان جنگ‌های داخلی نیجریه) در سال ۱۹۷۱ میلادی وی سازمان پزشکان بدون مرز را بنیان نهاد و بر اثر اختلاف با رئیس آن وی سازمان دیگری به نام پزشکان دنیا را راه اندازی کرد. در سال ۲۰۰۳ از حامیان براندازی صدام حسین بود. در سال ۲۰۰۵ نامزد احراز پست ریاست کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل بود ولی انتخاب نشد. در سال ۲۰۰۶ وی کاندیدای مدیر کل سازمان بهداشت جهانی شد که باز هم رأی نیاورد. وی در جریان انتخابات ریاست جمهوری فرانسه در سال ۲۰۰۷ از خانم سگولن رویال طرفداری کرده بود. کوشنر از حزب سوسیالیست اخراج شده‌است. او یک پزشک متخصص است و در زمینه بیماری‌های داخلی دانشنامه تحصیلات ویژه دارد. او از ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۳، و از ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۲ وزیر بهداشت و فعالیت‌های بشردوستانه فرانسه بوده‌است.
شهرستان بجنورد یکی از شهرستانهای استان خراسان شمالی است. مرکز این شهرستان شهر بجنورد است. ساکنانش مردم کردفرهنگستان زبان کردی هستند.«زبان و فرهنگ تاتی در آستانه فراموشی»؛ گفت‌وگو با محمود و عصمت
در سال ۱۳۹۲ بخش راز و جرگلان از شهرستان بجنورد جدا شد و به شهرستان راز و جرگلان ارتقا یافت.
عمده جمعیت منطقه را کرد ها و ترکها شامل میشوند.کردی ، ترکمنی و فارسی نیز زبانهای بعدی در این منطقه هستند.
شهرها: بجنورد
شهرها: حصار گرم‌خان
از مناطق دیدنی و تفریحی بجنورد می‌توان به گردشگاه باباامان مجموعه بش قارداش و روستای توریستی اسفیدان همچنین آبشار دیدنی روستای حمید و روستای روئین اشاره کرد.
شهرستان قم یکی از شهرستان‌های استان قم در مرکز ایران است؛ مرکز این شهرستان شهر قم است.
جمعیت شهرستان قم بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۰، برابر با ۱٬۱۲۵٬۶۷۲ نفر بوده‌است و جمعیت این شهرستان در سال ۱۳۹۵ برابر با ۱۵۸'۲۰۱'۱ نفر بوده است که برآورد کل جمعیت استان قم سال ۱۳۹۹ برابر با ۰۰۰'۳۹۸'۱ نفر می باشد.
حرم فاطمه معصومه و مسجد مقدس جمکران هر دو در قم واقع شده اند و اینها باعث شده است که برخی تاریخچه قم را به دوران ظهور اسلام نسبت دهند، اما طبق اسناد تاریخی موجود قدمت قم به دوران ساسانیان باز می‌گردد.
نکته قابل توجه و جالب این است که برخی باستان شناسان مانند رومن گیرشمن قم را به همراه کاشان و ساوه تاریخچه این شهرها را به هزاران سال پیش یعنی نخستین میزبانان انسان‌های اولیه می داند.
شهرستان قم دارای ۳ بخش، ۵ دهستان و ۴ شهر به شرح زیر است:
قم علاوه بر جاذبه های زیارتی مانند حرم حضرت معصومه و مسجد جمکران برخی جاهای دیدنی و سیاحتی دیگری هم دارد.
از لحاظ جغرافیای قم همسایه جنوبی استان تهران است. دریاچه حوض سلطان در استان قم و چهل کیلومتری شهر قم واقع شده‌است.
شهرستان سنندج یکی از شهرستان‌های استان کردستان در غرب ایران است. مرکز این شهرستان شهر سنندج است. این شهرستان در مرکز استان قرار دارد.
جمعیت این شهرستان بر پایه سرشماری سال ۱۳۹۵، برابر با ۵۰۱٬۴۰۲ نفر بوده‌است.
شهر: سنندج
شهر: شویشه
شهر: حسین‌آباد
شهرستان قزوین یکی از شهرستان‌های استان قزوین کشور ایران است. مرکز این شهرستان، شهر قزوین است. سیردان، رازمیان، معلم‌کلایه، اقبالیه، کوهین و محمودآباد نمونه هایی دیگر مناطق شهری آن هستند.
زبان رایج در بین مردم شهر قزوین فارسی با لهجه قزوینی است.وزارت آموزش پرورش اداره کل استان قزوین http://www.gozinesh.medu.ir/portal/home.php?ocode=100069834&block=assistant-council به گونه‌ای که ساکنان محله‌های شرقی، جنوبی و مرکزی قزوین که کمتر با صفویان در ارتباط بودند، به زبان فارسی سخن می‌گویند.
زبان‌های ترکی آذربایجانیو تاتی نیز در بین مردم این شهر رواج دارد. به طوری که ساکنان محله‌هایی که با صفویان در ارتباط بوده‌اند به زبان ترکی آذربایجانی سخن میگویند.
برخلاف شهر قزوین که زبان اکثریت ساکنان آن فارسی است، ساکنان بیشتر روستاهای شهرستان قزوین به زبان ترکی آذربایجانیفرمانداری شهرستان قزوینو زبان تاتی سخن می‌گویند.
جمعیت این شهرستان براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، برابر با ۵۶۶٬۷۷۳ نفر بوده‌است.
در تقسیمات کشوری جدید ایران که در سال ۱۳۱۶ شکل گرفت، قزوین یکی از شهرستان‌های تابع استان یکم (به مرکزیت تهران) شد. در بیستم مهر ۱۳۲۶ هجری خورشیدی به تصویب هیئت‌وزیران، استان زنجان تشکیل شد و شهرستان قزوین از استان یکم جدا و به استان زنجان ملحق شد. در سال ۱۳۷۳ هجری خورشیدی شهرستان قزوین از استان زنجان جدا شد و به استان تهران پیوست. سپس در سال ۱۳۷۵ هجری خورشیدی استان قزوین تشکیل شد و شهرستان قزوین به استان قزوین پیوست. این شهرستان اکنون مرکز استان قزوین است و از بخش‌ها، شهرها و دهستان‌های زیر تشکیل شده است:
شهرها: قزوین، اقبالیه و محمودآباد نمونه.
شهرها: سیردان
شهرها: معلم کلایه
شهرها: رازمیان
شهرها: کوهین
بافت می‌تواند اشاره به مفهوم‌های زیر باشد:
بافت مجموعه‌ای از سلول‌های مشابه است که بر روی هم کار مشخصی را انجام می‌دهند. بافت‌شناسی دانش مطالعه بافت‌ها است.
به عبارتی دیگر، بافت:گروهی از سلول‌ها هستند که هماهنگ با یک دیگر وظیفه ای را انجام می‌دهند
نکته:تک سلولی‌ها فاقد بافت اند
مجموعه یاخته‌های هم شکل و همانندی که عهده‌دار عمل ویژه‌ای می‌باشند بافت نامیده می‌شوند. هر اندامی مانند ریشه، ساقه، برگ، گل، میوه و دانه شامل چندین بافت می‌باشد. هر بافت خود با توجه به ساختار سلولی و آرایشی و عملکردی‌ای که دارد، دارای تنوع نیز می‌باشد. اقسام بافت‌های گیاهی به شرح زیر معرفی می‌شوند:
در بدن انسان چهار بافت سلولی وجود دارد که عبارتند از:
۱. کتاب تشریح و مورفولوژی گیاهی - نویسنده:دکتر جواد قریشی الحسینی - انتشارات به نشر
در ریاضیات، زیرمجموعه‌‌ای مانند formula_1 از بردارهای یک فضای برداری formula_2 را پایهٔ formula_2 می‌نامیم اگر بتوان هر عنصری از formula_2 را به صورت ترکیب خطی یکتا از عناصر formula_5 نوشت. به عناصر formula_5 بردارهای پایه گفته می‌شود. ضرایب این ترکیب خطی مختصات آن بردار نسبت به پایهٔ formula_5 نامیده می‌شوند.
یک فضای برداری می‌تواند چندین پایه داشته باشد. با این حال همه پایه‌ها تعداد عناصرشان یکسان خواهد بود، که به آن بعد فضای برداری گفته می‌شود.
زیرمجموعهٔ formula_1 از بردارهای فضای برداری formula_2 را پایهٔ formula_2 می‌نامیم اگر دو خاصیت زیر را داشته باشد:
از این خواص نتیجه می‌شود که می‌توان هر عنصری از formula_2 را به صورت یک ترکیب خطی یکتا از عناصر formula_5 نوشت. در نتیجه این دو تعریف با یکدیگر معادل اند.
اگر formula_20 یک مجموعهٔ مولد برای فضای formula_21 باشد (ولی لزوماً مستقل خطی نباشد)، زیرمجموعه‌ای از formula_20 وجود دارد که پایهٔ formula_2 باشد. چنین زیرمجموعه‌ای را می‌توان با چند عمل حذف به شرح زیر پیدا کرد:
اگر formula_20 مستقل خطی نباشد یعنی عنصری مانند formula_25 در آن وجود دارد که می‌توان آن را به صورت ترکیب خطی عناصر دیگر نوشت. در این صورت با حذف این عنصر، مجموعهٔ formula_26 هنوز مولد formula_2 خواهد بود.
با توجه به این قضیه می‌توان نتیجه گرفت که یک پایه کوچک‌ترین مولد formula_2 است. چون اگر یک بردار دیگر را حذف کنیم، بردار محذوف ترکیب خطی از بردارهای دیگر نخواهد بود و در نتیجه دیگر مولد formula_2 نخواهد بود.
اگر formula_20 یک مجموعهٔ مستقل خطی در فضای formula_21 باشد (ولی لزوماً مولد نباشد)، مجموعهٔ بزرگتر formula_32 وجود دارد که پایهٔ formula_2 باشد.
چنین مجموعه‌ای را می‌توان با چند عمل گسترش پیدا کرد. به خاطر عمل گسترش و حذف در قضیهٔ قبل به این دو قضیه «قضیهٔ استخراج پایه» و «قضیهٔ توسعه به پایه» نیز می‌گویند.
با توجه به این قضیه می‌توان نتیجه گرفت که یک پایه همچنین بزرگترین مجموعهٔ مستقل خطی ممکن است. چون اگر یک بردار دیگر به آن اضافه کنیم، طبق تعریف می‌توان این بردار را به صورت ترکیب خطی بردارهای قبلی نوشت. در نتیجهٔ این دو قضیه، این دو تعریف با تعریف اصلی معادل اند.
پایهٔ یک فضای برداری یکتا نیست ولی تمام پایه‌های آن به تعداد برابری عضو خواهند داشت. اگر پایه‌های یک فضای برداری formula_2 به تعداد formula_35 عضو داشته باشند آن فضا را formula_35-بعدی می‌نامیم. بعد یک فضای برداری را با formula_37 نمایش می‌دهیم. طبق تعریف قراردادی formula_38.
اگر formula_39 زیرفضای formula_2 باشد formula_41.
قضیهٔ پایه بیان می‌کند که اگر formula_42‌ باشد، هر زیرمجموعهٔ مستقل خطی و formula_35 عضوی از اعضای formula_2 پایهٔ formula_2 است. همچنین هر زیرمجموعهٔ مولد formula_2 و formula_35 عضوی از اعضای formula_2 پایهٔ formula_2 است.
هیچ زیرمجموعه‌ای از formula_2 با تعداد اعضای بیشتر از formula_35 مستقل خطی نخواهد بود و هیچ زیرمجموعه‌ای از formula_2 با تعداد اعضای کمتر از formula_35 مولد formula_2 نخواهد بود.
طبق تعریف، یک فضای برداری با نام فرضی formula_55 به صورت formula_56 تعریف می‌شود که در آن formula_2 مجموعهٔ تمام بردارهای فضای formula_55 است. توجه کنید که در بیشتر موارد خود فضا (formula_55) نامگذاری نمی‌شود و به جایش برای اشاره به آن از عبارت «فضای formula_2» استفاده می‌کنیم.
دستگاه مختصاتی دکارتی محیطی برای نگاشت بردارهای اقلیدسی به یک formula_35-تایی مرتب فراهم می‌کند. هر چند هر فضای برداری formula_35-بعدی لزوماً اقلیدسی نیست، می‌توان رفتار تقریباً مشابهی با آن داشت.
اگر formula_1 پایهٔ فضای formula_2 باشد، هر بردار formula_65 را می‌توان به صورت یک ترکیب خطی یکتا از عناصر formula_5 نوشت: formula_67
ضرایب این ترکیب خطی را مختصاتِ بردار formula_68 (نسبت به پایهٔ formula_5) می‌نامیم: formula_70
نمایش این ضرایب در یک formula_35-تایی مرتب را بردار مختصاتیِ formula_68 (نسبت به پایهٔ formula_5) می‌نامیم و آن را با formula_74 نمایش می‌دهیم: formula_75
تابع نمایش استانداردِ formula_2 (نسبت به پایهٔ formula_5) به صورت formula_78 تعریف می‌شود. تبدیل خطی formula_79 نگاشت مختصاتی formula_2 به formula_81 (نسبت به پایهٔ formula_5) است (formula_83).
به «فضای formula_81» فضای مختصاتیِ formula_2 می‌گوییم. میدان formula_86 معمولاً اعداد حقیقی فرض می‌شود: formula_87
اگر formula_90 مجموعهٔ تمام چندجمله‌ای‌های با درجهٔ حداکثر ۲ باشد و formula_91 باشد، formula_92 یک بردار با "مختصات" formula_93 در فضای formula_2 است و "بردار مختصاتی" آن formula_95، یک بردار اقلیدسی در فضای سه‌بعدی خواهد بود. "تابع نمایش استاندارد" formula_96 را یک "نگاشت مختصاتی" می‌نامیم.
در فضای اقلیدسی دوبعدی دو بردار پایهٔ استاندارد formula_97 و formula_98 پایهٔ استاندارد فضا را تشکیل می‌دهند.
در فضای اقلیدسی سه‌بعدی سه بردار پایهٔ استاندارد formula_99 و formula_100 و formula_101 پایهٔ استاندارد فضا را تشکیل می‌دهند.
در فضای اقلیدسی formula_35بعدی پایهٔ استاندارد فضا متشکل از formula_35 بردار پایه formula_104 و ... و formula_105 است.
پایه‌های استاندارد یکه و بر یکدیگر عمود (یا یکامتعامد) هستند.
با داشتن یک پایهٔ دلخواه از یک فضای برداری، به کمک الگوریتم گرام اشمیت می‌توان یک پایهٔ یکامتعامد برای آن فضا پیدا کرد.
پُلدُختَر شهری است در جنوب استان لرستان و بر سر راه قدیم تهران - جنوب قرار داشت اما اکنون جادهٔ تهران - جنوب از شهر خرم‌آباد به واسطهٔ آزادراه خرم زال، به جنوب متصل شده‌است. این شهر مرکز شهرستان پلدختر است. شهرت این شهر به خاطر وجود پل‌های باستانی و اهمیت ارتباطی آن است. شهر پلدختر در ۱۰۰ کیلومتری جنوب باختری خرم‌آباد واقع شده‌است.
بر اساس مستندات سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور، شهرداری پلدختر از سال ۱۳۴۲ خورشیدی تأسیس شده و در سال ۱۴۰۱، درجه شهرداری این شهر ۷ بوده‌است.
نام این شهر از نام پل بزرگ و محکمی که از روزگار ساسانیان به جا مانده گرفته شده‌است.
قبلاً به این شهر جایدر و پاپیل (پای پُل) گفته می‌شد که از سال ۱۳۰۸ به پلدختر تغییر نام یافت.
هم‌اکنون ستون‌های تخریب شده از پل تاریخی که بر روی رودخانه زده شده قابل رویت بوده و کنگره آن که جاده سراسری از زیر آن رد می‌شود همچنان پا بر جاست.
شهر پلدختر در دامنهٔ کوه مَله، از رشته کوه زاگرس واقع شده‌است. شهر پلدختر از نظر جغرافیایی در ۴۷ درجه و ۴۲ دقیقه درازای خاوری و ۳۳ درجه و ۹ دقیقه پهنای شمالی و دارای ارتفاعی بین ۶۵۰ متر تا ۷۱۰ متر از سطح دریا قرار دارد.
پلدختر در تابستان دارای آب و هوایی گرم و در زمستان معتدل و نسبتاً سرد می‌باشد؛ ولی هر چند سال یک بار پلدختر شاهد بارش برف آن هم به صورت جزئی و کلی می‌باشد. پلدختر از شهرهای کم باران لرستان می‌باشد.
مردم پلدختر لر هستند و به زبان لری با گویش بالاگِریوِه‌ای سخن می‌گویند.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۲۶٬۳۵۲ نفر (۷٬۵۶۳ خانوار) بوده‌است.
پلدختر دارای ۵ محلهٔ اصلی می‌باشد. این محله‌ها عبارتند از: زیر جده (ساحلی) که حدوداً مرکز شهر است. کاوکالی، پشت جده (پشت بهداری)، ولاب و دردیا.هم چنین ۵ کوی: کوی پاسداران، کوی بسیجیان (تنگ علی)، کوی فرهنگیان، کوی شهرداری، کوی سازمانیها.قدیمی‌ترین این محله‌ها محلهٔ زیر جده یا همان مرکز شهر و قدیمی‌ترین کوی، کوی پاسداران می‌باشد.
سرانه فضای سبز در شهر پلدختر برای هر نفر ۵٫۶ متر مربع است. از مهم‌ترین پارک‌های این شهر می‌توان به پارک شهرداری، پارک صخره‌ایی و پارک فدک اشاره کرد.
پل دختر سازه‌ای متعلق به دوره ساسانیان است که بر بقایای پلی قدیمیتر که متعلق به دوره هخامنشیان است ساخته شده. این پل تاریخی در ورودی شمالی شهر است. هم‌اکنون تنها یک دهانه از طاق‌های آن برجا مانده و جاده شماره ۳۷ از زیر آن عبور می‌کند. این پل بی تردید در مسیر ارتباطی بین شهرهای شاپورخواست و جندی شاپور قرار داشته و از اهمیت راهبردی برخوردار بوده‌است.
پل گاومیشان مربوط به دورهٔ ساسانیان می‌باشد. این پل در ۳۰ کیلومتری جنوب شهر پلدختر و بر فراز رودخانهٔ سیمره و در نزدیکی مرز استان ایلام قرار دارد. طول این پل که از بناهای دوره ساسانی است حدود ۱۷۵ متر و عرض گذرسطح پل نزدیک به ۸ متر و۲۰ سانتیمتر است و در حال حاضر دارای ۶ چشمه طاق می‌باشد.
غار کلماکره، در سال ۱۳۶۸ گنجینه‌ای بی نظیری در غار کلماکره شهرستان پلدختر کشف شد که به گفته خبرگزاری مهر می‌توان آن را ششمین گنجینه باستانی بزرگ جهان به حساب آورد. تاریخ این گنجینه به ۲۷۰۰ سال قبل بازمی‌گردد.
غار کوگان در شرق شهر پلدختر واقع شده‌است. این غار یکی از غارهای تاریخی ایران است که در دورهٔ اشکانیان به وسیلهٔ انسان‌ها ساخته شده‌است.
کاروانسرای چمشک، این کاروانسرا در منطقهٔ چمشک از توابع پلدختر و در مسیر راه باستانی شاپورخواست به خوزستان قرار گرفته‌است. این بنا مربوط به دورهٔ صفویه و دورهٔ حکومت شاه عباس اول می‌باشد. این بنا در فهرست آثار ملّی ایران ثبت شده‌است.
بیش از ۱۵ تالاب فصلی و دائم در پلدختر وجود دارد.
تالاب‌های پلدختر که در گویش محلی به آن‌ها
(گریا) می‌گویند که مهم‌ترین آنها در ۱۵ کیلومتری این شهر و در روستای ولیعصر (میر آباد) قرار دارند. این تالاب‌ها زیستگاه بسیاری از گونه‌های جانوری مانند پرندگان مهاجر و انواع آبزیان می‌باشد. از این تالاب‌ها می‌توان به تالاب گوی شیر اشاره کرد. همچنین از دیگر تالاب‌های این شهرستان می‌توان به تالاب‌های تنگ فنی اشاره کرد که آنان هم زیستگاه انواع جانوران، هستند. تالاب‌های پلدختر شهرت ملی دارند.
جنگل‌های بلوط در اکثر نقاط استان لرستان پراکنده‌اند. شهرستان پلدختر نیز از این پوشش دارا بوده. عمدهٔ این جنگل‌ها در پلدختر، در منطقهٔ بادامک پلدختر است.
رودخانه کشکان از مرکز شهرستان پلدختر می‌گذرد. رودخانه کشکان از بلندای گرین، هرو و دو آب سرچشمه می‌گیرد. شاخهٔ اصلی آن از به هم پیوستن دو رود هرو و دو آب تشکیل می‌شود و در فاصلهٔ ۳۰ کیلومتری شهر خرم‌آباد در جایی به نام دو آب به رود خرم‌آباد برخورد می‌کند و پس از آن در روستای افرینه در ۳۰ کیلومتری پلدختر با رود چولهول برخورد کرده و به سمت پلدختر حرکت می‌کند. این رود از وسط پلدختر می‌گذرد و پس از آن به رودخانهٔ سیمره ریخته و بعد هم به رود کرخه می‌ریزد. این رودخانه آب تمام زمین‌های کشاورزی روستاهای حاشیه خود را تأمین می‌کند.
آبشار آبتاف پلدختر آبشاری فصلی است که در ۲ کیلومتری شمال این شهر و بر سر راه پلدختر - خرم‌آباد قرار دارد.
از غذاها و خوراک‌های محلی پلدختر می‌توان به، دِنو رو، نانِ گِرده، نانِ ساجی، نانِ بلوط و چِزِنَک رُغِه اشاره کرد. و از جمله صنایع دستی پلدختر جاجیم، گلیم و فرش لُری است.
فاصله پلدختر تا تهران ۶۰۵ کیلومتر و تا اهواز ۲۶۸ کیلومتر است. پلدختر بر سر شاهراه تهران-خوزستان قرار گرفته و دارای اهمیت ارتباطی و راهبردی است. جاده شماره ۳۷ که مناطق شمال و غرب ایران را به جنوب و استان خوزستان متصل می‌کنند از پلدختر می‌گذرد.
فاصلهٔ شهر پلدختر با برخی از مناطق پر رفت‌وآمد:
شهرستان پُلدُختَر یکی از شهرستان‌های استان لرستان ایران است که در جنوب این استان قرار گرفته‌است. پلدختر یک شهرستان کوهستانی و در میان کوه‌های سر به فلک کشیده زاگرس واقع شده‌است. شهرت جهانی این شهرستان به خاطر کشف یکی از بزرگ‌ترین گنج‌های تاریخ از غار کلماکره پلدختر است.
شهرستان پلدختر از شمال و شرق به شهرستان خرم‌آباد، از غرب و شمال غربی به شهرستان رومشکان و کوهدشت، از جنوب به استان خوزستان و ایلام محدود می‌باشد. شهرستان پلدختر در حدود ۱۱۰ کیلومتری جنوب غربی خرم‌آباد واقع شده و شهرستان مرزی بین استان‌های لرستان و ایلام و خوزستان است. پلدختر حدود ۲۵ کیلومتر با شهرستان رومشکان فاصله دارد؛ و همچنین حدود ۴۵ کیلومتر با شهرستان دره‌شهر از استان ایلام و حدود ۱۰۰ کیلومتر با اندیمشک خوزستان فاصله دارد.
شهرستان پل‌دختر دارای آب و هوایی متفاوت است. مرکز این شهرستان یعنی شهر پلدختر آب و هوای گرمی در تابستان و معتدل و نسبتاً سرد در زمستان دارد. اما در شرق و شمال شهرستان پل‌دختر آب و هوای سردی در زمستان وجود دارد. از جمله دهستان‌های میانکوه همچون روستاهای قلعه نصیر، آبسرد، چمشک و بخش معمولان زمستان‌های سردی دارند.
میانگین بارش سالانه در شهرستان پل‌دختر ۳۷۲/۶ میلی‌متر می‌باشد که به همین علت از شهرستان‌های پُر باران استان لرستان است.
در ارتفاعات این شهرستان، برف زیادی می‌بارد و حتی دوام این برف‌ها پس از بارندگی به ۷ روز تا۲۰ روز می‌رسد.
صنایع کارخانه‌ای پلدختر، بیش‌تر صنایع ساختمانی است که مصالح ساختمانی تولید شده آن نیز به دیگر شهرستان‌ها صادر می‌شود از این کارخانه‌ها می‌توان به کارخانهٔ شن و ماسه، سیمان و گچ اشاره کرد.
کشاورزی در این منطقه رواج نسبتاً خوبی دارد و آب مورد نیاز برای آن از رودخانه‌ها و چاه‌ها تأمین می‌شود. محصولات کشاورزی و باغی و صیفی این منطقه عبارتند از: خیار، انجیر سیاه، گندم، جو، بنشن، تره‌بار، برنج، باقلا، ذرت، گوجه و انواع سبزیجات.
پلدختر مقام نخست تولید انجیر در کشور را داراست. هم‌چنین در پاییز و زمستان به دلیل آب و هوای مناسب آن نیز مقام نخست تولید سبزی را در کشور به خود اختصاص داده‌است. این در حالی است که فرآورده‌های کشاورزی این شهرستان همراه با فراورده‌های دامی و لبنی جزو صادرات آن است.
عبور جاده‌های ترانزیتی همچون آزادراه خرم زال، جاده قدیم خرم‌آباد-پلدختر-اندیمشک و جاده کرمانشاه-اسلام‌آباد غرب-پلدختر-خوزستان و جاده پلدختر-دره شهر (ایلام) باعث ایجاد مشاغل خدماتی حمل و نقل بسیار در این شهرستان شده‌است.
پلدختر از نفت خیزترین شهرستان‌های کشور و نفت خیزترین شهر لرستان است. در پلدختر تاکنون ۳۴ تاقدیس نفت کشف گردیده‌است. نفت پلدختر استخراج و به استان‌های دیگر صادر می‌شود.
شهرستان پلدختر دارای چاه‌ها و پالایشگاه‌های پمپاژ نفت و گاز زیادی می‌باشد. از مهم‌ترین چاه‌های نفت و گاز می‌توان به چاه نفت و گاز روستای مورانی واقع در ۲۰ کیلومتری پلدختر اشاره کرد که به پالایشگاه کرمانشاه پمپاژ می‌شوند. هم چنین می‌توان از پالایشگاه‌های پمپاژ پلدختر به پالایشگاه تنگ فنی و پالایشگاه نفت آسار و پالایشگاه افرینه (مرکز آموزشی شرکت ملی نفت) نام برد.
جمعیت این شهرستان طبق سرشماری سال ۱۳۹۵ با بخش‌ها و روستاهای آن ۷۳٬۷۴۴ نفر برآورد شده‌است.
شهرها: پلدختر، سراب حمام
مرکز: ولیعصر
نورآباد شهری است در شمال غرب استان لرستان. این شهر مرکز شهرستان دلفان است و آب و هوایی سرد و کوهستانی و طبیعتی زیبا برای گردشگری دارد. این شهر یکی از شهرهای مرتفع ایران با ارتفاع بیش از ۲۰۰۰ متر از سطح دریا است که در سال ۱۳۶۸ از بخشداری به فرمانداری ارتقاء یافت. همچنین نام قدیمی این شهر (دُم آیزه) بوده‌است. از مناطق دیدنی و زیارتی آن می‌توان به مهراب کوه افسانه‌ای، آرامگاه امامزاده ابراهیم (ملقب به بابابزرگ)، امامزاده پیرمحمد و کوه کماندار اشاره کرد. نورآباد به شهر مفرغ باستانی معروف است.
مردم دلفان به زبان لکی سخن می‌گویند.Ethnologue report for language code:lki
بنا بر سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵ مرکز آمار ایران، جمعیت شهر نورآباد لرستان ۶۵۶۸۹ نفر بوده‌است.
شهر نوراباد در شمال غربی استان لرستان قرار گرفته و فاصله‌اش تا مرکز استان یعنی شهر خرم‌آباد ۸۵ کیلومتر، تا کرمانشاه ۹۵ کیلومتر، تا تهران ۴۹۰ کیلومتر، تا نهاوند ۶۰ کیلومتر، تا هرسین ۵۰ کیلومتر و تا الشتر ۴۰ کیلومتر است.
همچنین اولین مرکز رشد دانشگاه‌های پیام نور کل کشور بعد از کوهدشت لرستان در شهر نورآباد تأسیس شد.
تنها بیمارستان نورآباد، بیمارستان ابن سینای نورآباد است. همچنین یک موزه مردم‌شناسی دارد. این شهر دارای یک زمین فوتبال، یک سالن استخر و سالن تیراندازی ست. دارای پارک جنگلی و پارک ایران زمین در دو ورودی شهر است.
گرد آورنده:فرزاد دوستی
آرمینیوس یا هِرمان (زاده ۱۸/۱۷ (پیش از میلاد) – مرگ: ۲۱ (میلادی)) سرکرده چروسک‌ها بود که در نبرد جنگل توتبورگ یک لشکر امپراتوری روم را شکست‌داد. او پیوندی میان قبیله‌های ژرمن خاور راین پدید آورد که کوشش‌های ژرمانیکوس خواهرزاده امپراتور تیبریوس را برای بازچیرگی بر آن سرزمین‌ها را نافرجام گذارد. اگرچه سرانجام آرمینیوس در همپیمان نگاه داشتن قبیله‌های ژرمن ناکام ماند، ولی پیروزی باورنکردنی او در آینده بر تاریخ ژرمن‌های باستان و امپراتوری روم و سرانجام اروپا اثرگذار بود.
آرمینیوس گویا لاتینی‌شده نام آلمانی ایرمین Irmin به معنای بزرگ می‌باشد. در زمان خودباوری و نبرد آلمان‌ها با رومیان آرمینیوس به مانند نمادی برای نبرد با روم درآمد. در این دوره نام آلمانی هرمان Hermann به معنای جنگجو و رزمنده برابر آرمینیوس دانسته‌شد. پنداشته می‌شود که مارتین لوتر اصلاح‌گر دینی نخستین کسی بوده‌باشد که این دو نام را برابر دانسته‌است.
آرمینیوس در ۱۷ یا ۱۸ پیش از میلاد زاده‌شد. او پسر سگیمروس یک فرمانده جنگی شروسک بود. او در آغاز در جایگاه یک فرمانده جنگی رومی پرورش یافت و توانست به شهروندی روم دست‌یابد. او تا پیش از بازگشت به آلمان و نبرد با روم پله‌های پیشرفت را در میان رومیان پیمود.
او میان سال‌های ۷ یا ۸ (میلادی) به شمال آلمان بازگشت و در آنجا نقشه همبسته کردن قبیله‌های آلمانی را کشید.