moaminsharifi/fa-wiki-spell-checker huggingface dataset:
غزوهٔ بدر که به بدر الکبری شهرت دارد، به جهت وقوع آن در منطقه‌ای به همین نام واقع در حجاز به این نام شهرت یافته‌است. این غزوه نخستین نبرد بزرگ محمّد است که میان مسلمانان و اهل مکه در هفدهم رمضان یا نوزدهم رمضان سال دوم (۱۳ یا ۱۵ مارس ۶۲۴ میلادی) رخ داده‌است. این نخستین نزاعی بود که انصار نیز در آن شرکت داشتند.
منطقه بدر واحه‌ای در میان مکه و مدینه است که به سبب وجود چاه‌های آب در آن شهرت دارد. در خصوص علت نام‌گذاری این منطقه به بدر، در میان منابع اختلاف وجود دارد. بر اساس روایتی، «بدر» نام دارنده یا حفرکننده چاه‌های این منطقه بوده‌است. این منطقه به جهت سرسبزی، نزهتگاه اعراب بود و بازاری به صورت موسمی در آنجا شکل داده می‌شد. بازاری که در پیش از اسلام در منطقه بدر برقرار می‌شد، هم ساله از اول تا هشتم ذیقعده و با مراسم عبادی در برابر بت‌ها و برنامه‌های تفریحی همراه بود. در خصوص چاه‌های این منطقه آورده‌اند که محل تأمین آب طایفه بنی غفار بوده‌است. در سال‌های آغازین ظهور اسلام، قبیله بنی ضمره در این منطقه ساکن بودند و بنی غفار یکی از طایفه‌های این قبیله بوده‌است. به گزارش دانشنامه جهان اسلام، منطقه بدر در ۱۳۰ کیلومتری جنوب غربی مدینه واقع شده‌است. این منطقه دشتی به طول ۹ و عرض ۷ کیلومتر است و در نزدیکی وادی صفراء واقع شده‌است. این منطقه هم‌اکنون شهری کوچک در فاصله ۱۵۳ کیلومتری جنوب غربی مدینه و ۳۴۳ کیلومتری شمال مکه است.
سالیانه دو کاروان تجاری بزرگ از مکه خارج می‌شد و سود حاصل از آن بخش عمدهٔ درآمد اهل مکه را شامل می‌شد و همهٔ تاجران مکه در آن سهیم بودند و تقریباً برای هر کس از اهل مکه اهمیت داشت. از آنجایی که کاروان در مسیر شام حداکثر می‌توانست از ۸۰ مایلی مدینه بگذرد، مسلمانان مدینه فقط با نگهبانان همراه کاروان سروکار داشتند و می‌توانستند بدان حمله کنند و بی‌آنکه کسانی از مکه بدیشان دست یابند، بگریزند. در جمادی‌الاول یا جمادی‌الثانی سال دوم پس از هجرت، ابوسفیان کاروان تجاری بزرگی را به مقصد شام رهبری کرد و محمد از این باخبر شدبه گفتهٔ گابریل، محمد منبع جاسوسی بسیار خوبی در مکه داشت: عباس، عموی محمد، با امور تجاری مکه سروکار داشت و مرتباً با محمد مکاتبه می‌کرد. . و ۱۵۰ تا ۲۰۰ تن از مسلمانان برای حمله به آن در ذی‌العشیرة کمین کردند و کمی بعد دریافتند که کاروان چند روز پیش از آنجا گذشته‌است، پس تصمیم گرفتند هنگام بازگشت کاروان به مکه به آن حمله کنند. از سوی دیگر، ابوسفیان که شرایط منطقه را به خوبی در زیر نظر داشت، گویا از مأموران محمد آگاهی یافت و برای مقابله با این اقدام، کسی را به مکه فرستاد تا مکیان را از قصد مسلمانان آگاه سازد. این خبر که به نحوی خاص به مکه رسید، موجب تلاطم در مکه شد اما در ابتدا چندان جدی تلقی نشد. بهرامیان در دایرة المعارف بزرگ اسلامی، احتمال می‌دهد که این جدی تلقی نشدن به جهت در نظر گرفتن شرایط مسلمانان مدینه بوده‌است. خواب عاتکه دختر عبدالمطلب نیز که نابودی و سرنگونی بزرگان مکه را ترسیم می‌کرد در بی‌انگیزگی مشرکان برای شرکت در سپاه اعزامی از مکه برای حمایت از ابوسفیان و کاروان مکیان، مؤثر بود. در مکه، ابوجهل مسئول تجهیز سپاه مکیان بود و احتمالاً این فرصت را برای از بین بردن محمد، مناسب می‌دید. منابع سرمایه این کاروان تجاری را معادل پنجاه هزار دینار تخمین زده‌اند که به قافله‌سالاری ابوسفیان و محافظت ۳۰ تا ۷۰ تن از قریشیان از شام به مکه در حرکت بود.
هنگام بازگشت کاروان از شام به مکه، محمد، طلحه بن عبیدالله و سعید بن زید را به "الحوراء" فرستاد تا پس از گذشتن کاروان از آنجا، به او خبر دهند. پس از اینکه آن دو به آنجا رسیدند، یکی از رئیسان جهینه از آنان استقبال و آنان را در خانه‌اش مخفی کرد تا کاروان با ۴۰ نفر و نزدیک به پنجاه هزار دینار طلا، از آنجا گذشت و آن دو با این خبر به مدینه بازگشتند. اما محمد چون بیم آن داشت برای حمله دیر شود، تا بازگشتن آن دو نفر صبر نکرد و لذا آن دو در جنگ شرکت نداشتند. سپاه مسلمانان متشکل از ۳۰۰ تا ۳۱۷ تن (۸۲ تا ۸۶ تن از مهاجرین، ۶۱ تن از اوس و ۱۷۰ تن از خزرج) و ۲ یا ۳ اسب و ۷۰ شتر؛ که هر دو یا سه نفر از یک شتر، به‌نوبت، استفاده می‌کردند به سمت منطقه بدر به حرکت افتادند. در علت اینکه چرا سپاهیان مسلمان به منطقه بدر وارد شدند، این احتمال داده می‌شود که مسلمانان تصور داشتند کاروان تجاری قریش برای معامله و داد و ستد، به بازار بدر مراجعه خواهد کرد. این در حالیست که آنان از مواجهه به سپاه مکیان اطلاعی نداشتند و اصحاب محمد توقع نمی‌دادند که در این نبرد، با جنگی سخت مواجه بشوند. مسلمانان در این سفر امکانات محدودی داشتند در حالی که محمد، علی و شخص دیگری برای پیمودن این مسیر نسبتاً طولانی، تنها یک شتر داشتند و بر همین اساس، بیشتر مسیر به صورت پیاده طی می‌شد. در اولین منزل، سپاهیان اسلام مورد بررسی محمد قرار گرفتند و چند نفر از میان سپاه به جهت سن کم، به مدینه بازگردانده شدند. به گزارش دانشنامه جهان اسلام، این غربالگری نشانه تفاوت حوادث احتمالی با وقایع پیشین بوده‌است. در مقابل سپاه مکه متشکل از ۹۵۰ سرباز که تقریباً همهٔ جنگجویان قریش را شامل می‌شد، به رهبری عمرو ابن هشام ملقب به ابوجهل بود. این سپاه شامل ۱۰۰ سواره‌نظام و ۶۰۰ سرباز زره‌پوش، و تعداد زیادی شتر بوده‌است.
زمان حرکت کاروان ۹۵۰ نفری مکیان که بزرگان مکه را شامل می‌شد، در منابع مشخص نشده‌است. اما سپاهیان اسلام در ۱۲ یا ۱۳ رمضان سال دوم هجری (مارس ۶۲۴ میلادی) از مدینه خارج شدند. نظر مشهور این است که تعداد مسلمانان، ۳۱۳ نفر بوده‌است. سپاهیان مدینه، پنج روز پیش از فرارسیدن کاروان مکه به سمت بدر به راه افتادند. مسلمانان در این نبرد پرچمی به رنگ سفید داشتند. از دیگر سو، ابوسفیان که کاروان را در امان تلقی کرد، به سپاهیان مکه پیغام فرستاد تا از همان‌جا به مکه بازگردند؛ اما ابوجهل بر برگزاری جشن و سرور در بدر اصرار داشت. سپاهیان قریش تمایل به بازگشت داشتند و برخی سران مکه نیز مخالف پیشروی بودند، و احتمالاً بنی‌زهره و بنی‌عدی به مکه بازگشتند؛ به اعتقاد وات، مطمئناً تعهد محکمی میان اهل قریش برای وحدت در این خصوص وجود نداشت. با این همه، مابقی سپاه به سمت بدر به راه افتادند. سپاهیان مکه در العُدْوَةِالقُصْوَی در یَلَیْل (بین بدر و عقنقل) پشت تپهٔ عَقَنْقَل خیمه زدند. به عقیده وات، بدون شک ابوجهل و یارانش گمان می‌کردند که قدرت آنان به قدری خواهد بود که محمد جرأت مقابله و جنگیدن با آنان را نخواهند داشت.
در نزدیکی بدر محمد دو نفر را پیش فرستاد تا از کاروان خبر آورند و هنگامی که آن دو از چاهی در بدر آب می‌کشیدند، گفتگوی دو روستایی را شنیدند که کاروان فردا یا پس‌فردا خواهد رسید و فوراً با این خبر بازگشتند. کمی پس از اینکه آنجا را ترک کردند، ابوسفیان که شخصاً آمده بود تا از امنیت مسیر مطمئن شود، به آنجا رسید و از یک روستایی خبر تجسس آن دو نفر را شنید، پس بازگشت و مسیر حرکت کاروان را به سمت دریای سرخ منحرف کرد. پیامبر اسلام پس از مشورت با اصحاب خود، موقعیت مناسبی را در منطقه برگزید و همین امر موجب شد تا مشرکان مکه، در شرایط نامساعدی قرار بگیرند. مسلمانان همچنین نسبت به سپاه متزلزل و مجهز مشرکان، از روحیه‌ای قوی‌تر برخوردار بودند و از همین جهت بر مشرکان برتری داشتند.
سپاهیان مسلمان تا صبح روز بعد در همان‌جا بودند و محمد شب را با نیایش گذراند و آیاتی نیز نازل شد. وی مدت زیادی را در حالت عبادت سپری کرد تا آیهٔ تضمین‌کنندهٔ پیروزی را دریافت کرد. او به پیروانش گفت که همهٔ کشته‌شدگان در این نبرد، شهیدند و مستقیماً به بهشت خواهند رفت. به پیشنهاد حباب بن منذر، سپاه اسلام در روز هفدهم رمضان به نزدیکترین چاه از چاه‌های بدر به سپاه قریش نقل مکان کرد. آمدن باران در شب قبل از درگیری، باعث شده بود تا زمین زمین شن‌زار زیر پای مسلمانان محکم و منطقه حرکت قریشیان، باتلاقی گردد.
تا پیش از سپیده‌دم هفدهم رمضان، خیمهٔ مکیان پشت تپه‌ای بود و قابل مشاهده نبود. در سپیده‌دم هفدهم و به نقلی نوزدهم یا بیست و یکم رمضان، قریشیان تا بالای عقنقل پیشروی کردند، و سپس در پایین سراشیبی خیمه زدند و طرفین درگیری می‌توانستند همدیگر را رؤیت کنند. چند تن از مشرکان همان موقع نزدیک آمدند و همگی به جز حکیم بن حِزام کشته شدند.
وقتی دیدند تعداد مسلمانان از آنچه که پیش‌بینی کرده بودند کمتر است، عمیر بن وهب الجمحی را مأمور شد تا ببیند کسان دیگری نیز در کمین هستند یا آنکه تعداد سپاه مسلمانان به همین تعداد محدود است؛ وی پس از جستجوی میدانی، بازمی‌گردد و می‌گوید: «هیچ‌یک از اینان کشته نخواهد شد مگر آنکه کسی از شما را بکشد». از آنجا که عمیر در به غیب‌گویی شهرت داشت سخنش تأثیر بسیاری در سپاهیان مکه داشت. پس از آن حکیم بن حزام نزد عتبة رفت و از او خواست خون‌بهای شخص مقتول در سریهٔ نخله (یعنی عمرو بن حضرمی) را به برادرش، عامر بن حضرمی، بپردازد تا یکی از بهانه‌های اصلی این نزاع را رفع کند و از رخ دادن جنگ جلوگیری کند. عتبة پذیرفت و بدو گفت که او نیز ابوجهل را راضی کند تا جنگ را رها کند. عتبة نزد سپاهیان مکه رفت و گفت: «ای مردان قریش، جنگیدن با محمد و پیروانش هیچ سودی برای شما نخواهد داشت. اگر آن‌ها را بکشید، هریک از شما به دیگری که خویشاوندی از شما را [از بین مسلمانان] کشته‌است، با تنفر نگاه خواهد کرد. پس بازبگردید و محمد را به دیگر اعراب واگذارید.» اما پیش از اینکه تصمیم سپاهیان برای جنگ تغییر کند، ابوجهل، عتبة را به ترسیدن از کشته‌شدن خودش و فرزندش (که بین مسلمانان بود) متهم کرد، و همچنین نزد عامر رفت و او را ترغیب کرد که فرصت انتقام‌گیری را از دست ندهد.
در ابتدای درگیری، اسود بن عبدالاسد کنار آب‌انباری که مسلمانان ساخته بودند رفت و حمزه بن عبدالمطلب وی را کشت. سپس عتبة پیش‌آمد و برای نبرد تن‌به‌تن مبارز طلبید؛ پس میان عتبة و شیبة (برادر عتبة) و ولید (پسر عتبة) از قریش، و عبیدة بن الحریث و حمزه بن عبدالمطلب و علی از مسلمانان، نبردی سه به سه درگرفت و هنگامی که شیبة توسط حمزه، و ولید توسط علی کشته شد، عتبة، عبیدة را زخمی‌کرد و آنگاه حمزه پیش رفت و عتبة را بکشت و به کمک علی، عبیدة را به لشکرگاه بازگرداند و وی چند روز بعد درگذشت. کمی بعد از سوی سپاه مکه تیری چند انداخته شد و دو مسلمان کشته شدند، و آنگاه نبرد اصلی آغاز شد. در نبرد عمومی که ظاهراً با تیراندازی آغاز شد، مسلمانان با قدرت حمله کردند و صفوف مکیان را درهم‌کوبیدند و خیلی زود شکست در لشکر قریش بیفتاد و اکثرشان حین نبرد بگریختند. "دانشنامه جهان اسلام" گزارش می‌کند که عامر بن حضرمی یا اسود بن عبدالاسد مخزومی از میان قریشیان، آغازگر حمله بوده‌است. به گزارش حلبی، محمد در گیرودار جنگ، مشتی ریگ از زمین برداشت و سمت سپاه دشمن پرتاب کرد و آنان را نفرین نمود و همین امر سبب فرار و شکست مشرکین شد. با وجود آنکه منابعی چون واقدی و ابن‌هشام گزارش کرده‌اند که محمد در سایه‌بانی مشرف بر میدان، به مدیریت نبرد می‌پرداخت، اما علی بن ابی‌طالب در روایتی که ابن‌سعد و طبری آن را گزارش کرده‌اند، محمد را نزدیک‌ترین فرد به دشمن توصیف می‌کند. دانشنامه جهان اسلام با جمع بین این دو گزارش، معتقد است که محمد از این سایه‌بان برای فرماندهی جنگ استفاده می‌کرد و خود در نبرد نیز مشارکت داشت و مستقیماً اموری چون نظم سپاه را عهده‌دار می‌بود.
منابع در آمار تلفات و اسیران این جنگ دچار اختلاف هستند؛ با این وجود قریب به ۷۰ تن از ایشان کشته و تقریباً به همین تعداد اسیر شدند و بسیاری از بزرگان قریش مانند ابوجهل و امیه بن خلف که تا آخرین لحظه بر جنگیدن اصرار داشتند نیز کشته یا اسیر شدند. از میان ۷۰ کشته قریش، ۱۳ تن از آنان از سران بودند و چند نفری نیز از مسلمانانی بودند که مجدد به شرک گرویده‌بودند. از جانب مسلمانان، فقط ۱۵ تن — به تفکیک: ۶ تن از مهاجرین و ۸ تن از انصار — در حین نبرد یا پس از آن بر اثر جراحات وارده کشته شدند. به گزارش ابن‌سعد، واقدی و ابن‌هشام، ۱۴ مسلمان در این غزوه کشته شده‌اند. جهان اسلام نیز این گزارش را تأیید می‌کند. به نوشتهٔ سید محمدحسین طباطبایی در "تفسیر المیزان" به نقل از کتاب "الارشاد" شیخ مفید، شیعه و سنی متفقند که سی‌وپنج نفر از سپاه مکه به دست علی کشته شده‌اند. علاوه بر این افراد دیگری نیز هستند که در خصوص مشارکت علی در کشتن آن‌ها اختلاف وجود دارد. به دستور محمد، اجساد کشته شدگان از مسلمانان را در بدر دفن کردند و اجساد کشته شدگان از قریش نیز در یکی از چاه‌ها انداخته شدند. بعد از این کار محمد با اجساد در چاه شروع به سخن کرد و به اصحابش تأکید کرد که آنان صدای او را بهتر از هر کس دیگری می‌شنوند.
تعداد اسیران از مشرکان مکه، ۷۰ نفر گزارش شده‌اند و اسیری از مسلمانان به دست مشرکان نیافتاد. به گزارش منابع تاریخی، محمد با اسیران به نیکویی رفتار کرد و بجز ۲ نفر از آنان که در شرک خود سرسخت بودند، الباقی را در برابر فدیه یا بدون آن و برخی را در مقابل آموختن سواد به دیگران، آزاد کرد. سهیل، عباس (عموی محمد)، عقیل و نوفل (پسرعموهای محمد) از اسیران مهم این جنگ بودند. محمد دستور قتل دو تن را که دشمنان خطرناک مدینه و اسلام می‌پنداشت، صادر کرد. این افراد از عوامل اصلی شکنجه افراد در مکه بودند و حکم اعدامشان را علی بن ابی‌طالب اجرا کرد.
پس از نبرد، میان مسلمانان در تقسیم غنائم جنگی اختلاف افتاد تا اینکه آیاتی نازل شد و محمد گفت غنائم و اسیران به‌طور مساوی بین کسانی که در جنگ شرکت داشتند تقسیم شود. بخشی از غنائم نیز به فقیران مدینه به‌خصوص زنان و کودکانی که پس از جنگ بیوه و یتیم شدند اختصاص یافت.
غزوه بدر تأثیراتی را برای سال‌ها در میان دو طرف داشت. مسلمانان همواره این پیروزی را به عنوان افتخاری در میان خود می‌دانستند و حتی پس از درگذشت محمد، صحابه شرکت کننده در نبرد بدر، بر دیگر صحابه برتری داشتند. بر همین اساس عمر بن خطاب وقتی برای مسلمانان از فتوحات، سهمی را وضع کرد، برای اصحاب بدر جایگاهی بخصوص در نظر گرفت. همیطنور حضور اصحاب بدر در میان بیعت‌کنندگان با علی بن ابی‌طالب از دید مسلمانان مهم تلقی می‌شد. مسلمانانی که در این نبرد شرکت داشتند «بدریّون» لقب گرفتند و به آنان به عنوان اشخاصی شایسته‌تر نگریسته می‌شد. «بدری» یا «اصحاب بدری» دیگر القابی است که حاضران در بدر به آن شهره شدند. در نظر مسلمانان، این پیروزی نتیجهٔ امداد الهی بود. ایشان بر این باور بودند که خدا فرشتگانش را برایشان فرستاده‌است. پیروزی در این نبرد سبب شد اهل مدینه برای شرکت در لشکرکشی‌های مسلمانان آماده‌تر باشند. احتمالاً قبایل میان مدینه و دریای سرخ برای اتحاد با محمد آماده‌تر بودند؛ چراکه قریش در تابستان آن سال جرئت نکرد کاروانی را به سوریه بفرستد. پس از این واقعه، محمد در جایگاه مستحکم‌تری در مدینه قرار گرفت. به گفتهٔ وات، اعتمادبه‌نفس و اعتباری که مسلمانان با این پیروزی کسب کردند، عواملی بود که بدون آن‌ها اسلام به‌سختی می‌توانست به جایگاه کنونی‌اش برسد.
وات معتقد است که این شکست به مکه آسیب بزرگی زد، اما آن را فلج نکرد. از دست‌دادن بسیاری از سران برای مکیان زیانی بزرگ بود، اما شاید بزرگ‌ترین ضرر از دست دادن اعتبار و قدر و منزلت بود. پیروزی مسلمانان در این نبرد نفوذ مکه را تا حد زیادی کاهش داد و جایگاه سیاسی مسلمانان را در مدینه مستحکم کرد. پس از این نبرد، ابوسفیان با کشته شدن دست کم دوازده تن از سران مکه همچون عمرو ابن هشام، عتبه بن ربیعه و امیة بن خلف تبدیل به مهم‌ترین رئیس قبیله در مکه شد. بر اساس گزارش بهرامیان در دایرة المعارف بزرگ اسلامی، مکیان با وجود پذیرش اسلام در آینده، اما ضربت این شکست را فراموش نکردند و این غزوه سبب شد تا رقابت‌های قبیلگی در بین اعراب دوباره سر برآورد. شکست در نظر مکیان تا جایی اهمیت یافت که ولید بن عقبه که پدرش را در بدر از دست داده‌بود، در نبرد صفین و در مقابل علی بن ابی‌طالب سخن از انتقام روز بدر زد و بابت آن مورد تمجدید معاویه قرار گرفت. یزید، فرزند معاویه نیز پس از به قتل رساندن حسین بن علی در واقعه کربلا، به نوعی از این کینه دیرینه یاد می‌کند. به گفتهٔ وات، این مصیبت که بر سر اهل مکه آمد مجازاتی بود که پیش‌تر در آیات مکی پیش‌بینی شده بود و بنابراین صحت ادعای پیامبری محمد را معلوم کرد.
بعدها با وقوع غزوه بدر و دفن کشته‌شدگان آن در منطقه بدر، این منطقه اهمیت ویژه‌ای یافت و تبدیل به زیارتگاه گردید. در بررسی‌هایی که از منطقه به عمل آمده‌است، سردابی کشف شد که محل دفن شهدای بدر بوده‌است. بعدها این منطقه تبدیل به روستا و شهر گردید و در ناحیه سایه‌بان محمد که از آنجا بر غزوه بدر نظارت داشت، مسجدی با نام عریش — به معنای اصطلاحی سایه‌بان پیامبر — ساخته شد. پس از غزوهٔ بدر، غزوهٔ احد روی داد و مسلمانان از مکیان شکست خوردند. ابوسفیان این جنگ را در برابر جنگ بدر دانست، و به محمد وعدهٔ جنگی دیگر را در سال بعد در بازار موسمی بدر الصفراء داد. محمد و پیروانش به وعده‌گاه آمدند، اما ابوسفیان در میانهٔ راه پشیمان شد و به مکه بازگشت. ظاهر ابولهب نیز در اندوه همین حادثه درگذشت. سران مکه نیز توصیه کردند تا افراد در عزای از دست‌دادگان خود نگریند و برای خرید اسیران از مسلمانان اقدام کنند.
بر اساس گزارش "دایرة المعارف بزرگ اسلامی" و "دانشنامه جهان اسلام"، سوره انفال در شأن غزوه بدر نازل شده‌است و در این سوره از غزوه بدر، با عنوان یوم الفرقان یاد شده‌است. در این آیات، تلاش نافرجام مشرکان به کارهایی که اقوام گذشت مرتکب آن شدند و تشبیه آن با آل فرعون، از جمله مفاد این آیات است. به گفته قرآن، مسلمانانی از رفتن به نبرد سرباز زدند و این در حالی بود که خداوند پشتیبان مؤمنان بوده‌است. در آیه ۱۲۳ سوره آل عمران از قرآن، به صراحت پیروزی در بدر، از جانب خدا معرفی شده‌است. در قرآن به صراحت از حضور ملائکه در کمک به مؤمنان در خصوص این نبرد یاد شده‌است و این امر را سبب قوت قلب مؤمنان دانسته‌است. در خصوص نزول فرشتگان به زمین، گزارش‌ها مختص به قرآن نیست و جمعی از حاضران از لشکر مسلمانان و حتی مشرکان مکه، آن را تأیید کرده‌اند. از این رو در تحقق این واقعه هیچ تردیدی در منابع اسلامی وجود ندارد.
یکی از تأثیرات غزوه بدر در حوزه باورها، تعداد یاران پیامبر اسلام است. بر این اساس، تعداد ۳۱۳ یار اصحاب محمد، در احادیث مهدویت بازتاب داشته‌است و منابع شیعی همچون "الغیبه" شیخ طوسی، تعداد اصحاب حجت بن الحسن در دوران ظهور را ۳۱۳ تن گزارش می‌کند.
مولانا در حکایت «گفتن شیطان قریش را کی به جنگ احمد آیید…» در دفتر سوم مثنوی معنوی، غزوهٔ بدر و نقش ابلیس (که او را نمایندهٔ نفس اماره معرفی می‌کند) در این جنگ را شرح، و بدان وسیله تفسیری از نفس انسانی ارائه می‌دهد. در فیلم "محمد رسول‌الله" که از معدود فیلم‌های ساخته‌شده دربارهٔ زندگی پیامبر اسلام است، جنگ‌های صدر اسلام (ازجمله غزوهٔ بدر) دقیقاً توصیف شده‌اند.
دولت مصر عملیات گذشتن از کانال سوئز در سال ۱۹۷۳ میلادی را که آغازگر جنگ یوم کیپور بود، به یاد این نبرد «عملیات بدر» نامید. یکی از عملیات‌های ایران که در سال ۱۳۶۳ در جریان جنگ ایران و عراق انجام شد هم عملیات بدر نام داشت. همچنین تشکیلات نظامی مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق «لشکر بدر» نامیده می‌شد.
منابع دست اول شناخت زندگانی محمد عبارت است از قرآن، گفته‌های محمد در قالب حدیث و آنچه از کردار وی به صورت سنت ثبت شده‌است. همچنین زندگی‌نامه‌هایی تحت عنوان سیره نبوی در سده‌های دوم و سوم هجری (۸ و ۹ میلادی) نگاشته شده‌است. دربارهٔ زندگانی محمد، گزارش‌های فراوان و روشنی در متون تاریخی آمده‌است، ولی مانند هر شخصیت تاریخی پیش از دنیای مدرن، تمام جزئیات زندگی او مشخص نیست. از این‌روی که محمد از تأثیرگذارترین شخصیت‌های تاریخ است، زندگانی، اعمال و افکار او طی قرن‌ها بین موافقان و مخالفانش مورد بحث بوده‌است و این سبب شده تا نگاشتن یک زندگی‌نامهٔ صریح از او دشوار باشد. برای این منظور هم فهم اسلامی از وی به عنوان یک پیامبر و هم فهم دانشمندان غربی بر مبنای فلسفه‌های مدرن باید در نظر گرفته شود.
منابع ثانویه برای کشف و فهم تاریخی رویدادهای زندگی محمد، آثار تاریخی مورخان در قرن سوم و چهارم هجری در دنیای اسلام می‌باشد. از جمله سیره نویسان مطرح که به طوری مفصل از غزوات محمد یاد کرده‌است، محمد بن عمر واقدی (مرگ ۲۰۷ یا ۲۰۹ هجری) مؤلف «کتاب المغازی» است. محمد بن سعد بن منیع (۱۶۸–۲۳۰ ق) مشهور به ابن‌سعد بغدادی، نگارنده طبقات الکبری نیز از سیره نویسان مسلمان می‌باشند. به نوشته رسول جعفریان سیره نبوی شامل دو بخش بود که یکی به زندگی اجداد محمد و زندگی محمد در مکه می‌پرداخت و بخش دوم به حوادث پس از هجرت محمد از مکه به مدینه یعنی زندگی محمد در مدینه اختصاص داشت، که به مغازی مشهور است. معروفترین سیره‌ای که در سده نخست نگاشته شده‌است و گزارش آن به ما رسیده‌است، سیره‌ای توسط عروة بن زبیر(۲۲ یا ۲۶ ق. -۹۴ ق) که واقدی او را اولین سیره‌نویس دانسته‌است. علی‌رغم گزارش‌های اندکی که از سیره‌نویسی در سده نخست به ما رسیده‌است، فرضیه محتمل آن استکه در سده نخست هجری نوشته‌هایی به صورت کتابچه وجود داشته اما گزارشی از آن‌ها نرسیده‌است. بنابر روایتی از زبیر بن بکار سیره‌ای در سده نخست توسط آبان بن عثمان (م میان ۹۶–۱۰۵)، فرزند خلیفه سوم، نیز وجود داشته‌است، اما چیزی از آن در تاریخ‌نگاری مسلمانان روایت نشده‌است. همچنین با توجه به نقل قول طبری از سهل بن ابی حثمه (متولد سال سوم هجری)، محتمل است که وی نیز سیره‌ای نگاشته باشد. از وهب بن منبه نیز گزارشی دربارهٔ رخدادهای پیش از هجرت و نیز غزوه خثعم رسیده‌است. هورفتس و فؤاد سزگین نام سیره نویسان پیش از ابن اسحاق را چنین برشمرده‌اند: سعید بن سعد بن عباده، سهل بن ابی حثمه (م ۴۱)، سعید بن مسیب (م ۹۴)، عبدالله بن کعب (م ۹۷) شعبی (م ۱۰۳) آبان بن عثمان بن عفان (م ۹۶–۱۰۵) عروة بن زبیر (م ۹۴) شرحبیل بن سعد (م ۱۲۳) قاسم بن محمد بن ابی بکر (م ۱۰۷) عاصم بن عمر بن قتاده (م ۱۲۰) محمد بن شهاب زهری (م ۱۲۴) ابواسحاق عمرو بن عبدالله همدانی (م ۱۲۷) یعقوب بن عتبه (م ۱۲۸) عبدالله بن ابی بکر بن… حزم (م ۱۳۰) یزید بن رومان (م ۱۳۰) ابوالاسود محمد بن عبدالرحمن اسدی (م ۱۳۱) داوود بن حسین (م ۱۳۵) ابوالمعتمد تیمی (م ۱۴۳) و موسی بن عقبه (م ۱۴۱). جعفریان می‌گوید سیره‌نویسی در سده دوم رواج یافت و در این میان ابن شهاب الزهری (م. ۱۲۴هـ) نقشی مهم در گردآوری روایات و سیره‌های پیش از خود و انتقالش به سیره نویسان بعدی ایفا کرد. وی گرایش به امویان داشت و در خدمت هشام بن عبدالملک بود. «کتاب المصنف» عبدالرزاق بن همام صنعانی (م ۲۱۲) دربردارنده بخش عمده مطالب زهری است. «سیره ابن اسحاق پایان تلاش‌های متفرق علاقه‌مندان به سیره و جامع کارهای مقدماتی است.» مشخص نیست که آیا آنچه ابن اسحاق از عروة بن زبیر نقل می‌کند، را مستقیماً از زهری و او از عروه شنیده‌است یا این که وی از کتاب عروه نقل می‌کند. از آ ن رو که هیچ‌یک از سیره نویسان پیش از ابن اسحاق کار خود را در حد وی سر و سامان دادند، چندان مورد توجه قرار نگرفته‌اند. مورخان اهل سنت سیره ابن اسحاق را به عنوان یک روایت مقبول از زندگی محمد پذیرفته‌اند و دیگر اخباری را که گردآورده‌اند در حاشیه آن قرار داده‌اند.
به گفتهٔ ویلیام مونتگومری وات، در "قرآن" اشارهٔ صریحی به درگیری‌های اولیهٔ مسلمانان یافت نمی‌شود. اما به گفتهٔ محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، آیات ۱۲۱ تا ۱۲۸ سورهٔ آل عمران صریحاً به بدر اشاره کرده‌است؛ هرچند مقصود اصلی از این آیات، طرح داستان بدر نبوده‌است. همچنین طبق "دائرةالمعارف بزرگ اسلامی"، سورهٔ انفال در شأن این نبرد نازل شده‌است. معمولاً قدیمی‌ترین و مورد اعتمادترین منبع تاریخی برای بررسی این رویداد نامهٔ عروة بن زبیر به عبدالملک بن مروان (خلیفهٔ دوره اموی) دانسته می‌شود؛ هرچند برخی از مطالب آن به افسانه شباهت دارد. در منابع اولیهٔ تاریخی این رویداد مفصلاً شرح داده شده‌است.
بیعت عقبه (یا بَیعةُ العَقَبة)، نام یک رویداد اسلامی است که شامل دو بیعت مردم یثرب با پیامبر اسلام در محلی به نام عقبه در نزدیکی سرزمین منا بوده‌است. این بیعت زمینه‌ساز هجرت پیامبر از مکه به یثرب گشت. در سال یازدهم بعثت، پیامبر با شش تن از مردم یثرب که از قبیلة خزرج بودند دیدار کرد. پیامبر به گفتگو با ایشان نشست، برایشان قرآن خواند و اسلام را به آنان معرفی نمود. شنیده‌ها و خبرهای مردم یثرب از یهودیان دربارهٔ ظهور پیامبری در مکّه باعث روی‌آوری آنان به محمّد شد و این امید را در آن‌ها ایجاد کرد که با حضور پیامبر در یثرب بتوانند به دشمنی و جنگ بین دو قبیلة اوس و خزرج پایان دهند و از درگیری‌های آینده پیشگیری نمایند. اینان چون به مدینه بازگشتند، داستان ظهور پیغمبر را با مردم گفتند و این آغاز شروع آشنایی مردم یثرب با اسلام گشت. در پی این ماجرا و که منجر به بیعت اول عقبه شد، اسلام در یثرب گسترش یافت و بسیاری از مردم و سران قبایل یثرب به اسلام گرویدند و پس از آن بود که شماری از مردم یثرب در بیعت دوم عقبه با محمد بیعت کردند و زمینهٔ هجرت محمد به یثرب که بعدها مدینه النبی نامیده شد فراهم گشت.
در سال ۱۲ بعثت، دوازده نفر از هفت خانواده از دو قبیلهٔ اوس و خزرج در موسم حج، در عقبه که در نزدیکی منا قرار دارد با پیامبر اسلام بیعت کردند. بنا بر دیدگاه تقی‌الدین مقریزی نه نفر از خزرج و سه نفر از اوس گرد آمده بودند. درون مایهٔ آن شامل این بود که در پرستش برای خدا شریک نگیرند، دزدی و زنا نکنند، بهتان نزنند، فرزندان خود را نکشند و نافرمانی پیامبر را در آنچه صلاح است نکنند که روی هم رفته عمل کردن به تعالیم دین اسلام بوده‌است. این بیعت را بیعةالنّساء نیز نامیده‌اند. بر پایه نظر برخی مورخین به علت اینکه قرار شد بین مسلمانان و کفار جنگی روی ندهد و جنگیدن از جلوه‌های مردانگی است این بیعت را بیعةالنّساء نامیده‌اند. پس از این بیعت بود که پس از مدتی و درخواست چندی از مردم یثرب برای ترویجدر ابتدای ترویج اسلام در یثرب یکی از روش‌های دعوت مردم به اسلام قرائت قران برای آنان بود در نتیجه مصعب بن عمیر به عنوان مربی و تلاوت گر قران از سوی پیامبر برگزیده شد. و تعلیم دین، پیامبر مصعب بن عمیر را به یثرب فرستاد. افراد شرکت‌کننده در این بیعت عبارت بودند از:
در پی تلاش‌های مصعب ابن عمیر در یثرب و خواندن قران برای مردم، بسیاری از مردم یثرب از جمله سعد بن معاذ رئیس قبیلهٔ اوس به اسلام گرویدند و اولین نماز را در یثرب برپا نمودند. پس از چندی "مصعب بن عمیر بن هاشم" به مکه بازگشت و مسلمان شدن اهالی یثرب را به پیامبر اسلام اطلاع داد و او شادمان گشت. در موسم حج سال پس از بیعت عقبه اول،سال 13 بعثت مسلمانان یثرب آهنگ آن کردند که همراه با کاروانی به مکه بروند و با پیامبر بیعت کنند. این کاروان از ۵۰۰ تن تشکیل شده بود که به گفته ابن اسحاق از این تعداد ۷۳ مرد و ۲ زن، مسلمان بودند. قرار دیدار در شبی که حجاج در منا بودند تعیین شد. در آن شب پس از اینکه پاسی از شب گذشت مسلمانان یثرب از دیگر حجاج یثربی جدا شدند و به سمت عقبه به راه افتادندهمان مکان که مسجد البیعه واقع است. و در آنجا گرد آمدند. محمد به آنان گفت:بر این امر با شما بیعت می‌کنم که، همانگونه که از زنان و فرزندانتان حفاظت می‌کنید، از من نیز دفاع کنید.بدین ترتیب "بیعت دوم عقبه" به انجام رسید. به این علت که مسلمانان یثرب پیمان بستند تا هرکه با پیامبر جنگید با او بجنگند به این بیعت، "بیعةالحرب‌" نیز گفته‌اند. این بیعت پیش زمینهٔ هجرت پیامبر از مکه به یثرب را فراهم آورد.
محمد از بین این افراد، دوازده تن را به عنوان نقیب برگزید تا دیگران را کنترل کرده و مردم با آنان در تماس باشند. در واقع آنان سرپرست دیگر مسلمانان قرار داده شدند. محمد بیان کرد که این عدد را به این علت در انتخاب کرده‌است که موسی از میان بنی اسرائیل دوازده نقیب را برگزید. آنگاه محمد به آنان گفت:کفالت قوم خود را داشته باشید؛ همانگونه که حواریون عیسی، [کفالت قوم خود را] برای عیسی داشتند.در این نقل آمده‌است که جبرئیل آنان را انتخاب کرده و دیگران نباید چیزی به دل بگیرند. نقبا از میان اوس عبارت بودند از: اسید بن حضیر، سعد بن خیثمه، ابوالهیثم مالک التیهان (برخی به جای وی از رفاعة بن عبدالمنذر یاد کرده‌اند). و از میان خزرج عبارت بودند از: اسعد بن زراره، رافع بن مالک، سعد بن عباده، منذر بن عمرو، براء بن معرور، سعد بن ربیع، عبدالله بن رواحه، عبدالله بن عمرو و عبادة بن صامت (که برخی جابر بن عبدالله را به جای او نام برده‌اند). دو زن شرکت‌کننده نیز: نسیبه بنت کعب و اسماء بنت عمرو بن عدی بوده‌اند. در میان این افراد اسعد بن زراره به عنوان نقیب النقباء برگزیده گردید.
افراد شرکت‌کننده از اوس در بیعت عقبه دوم بنابر نقل ابن کثیر عبارت اند از:
و افراد شرکت‌کننده از خزرج عبارت بودند از:
غَزوه، به نبردهایی که محمد، خود در آن‌ها حضور داشته‌است و فرماندهی نبرد را عهده‌دار بوده، گفته می‌شود. در تعریف دیگری که از غزوه وجود دارد آن يعنی حمله ناگهانی به کاروان يا قبيله ديگر و تصاحب اموال و زنان آنها.
جنگ‌های محمد به ترتیب زمانی:غزوات الرسول علی البوربوینت (عربی)
سازمان ملی جوانان از جمله سازمانهای دولتی ایران بود که بنابر قانون برنامه سوم توسعه، در حد فاصل مهر ۱۳۷۹ تا تیر ۱۳۹۰، به عنوان جایگزین شورای عالی جوانان بود که در نهایت نیز با حکم محمود احمدی‌نژاد، منحل شد. رؤسای این سازمان در طول مدت فعالیتش، در اصل همان دبیرهای شورای عالی جوانان بودند که چارچوب فعالیت‌های یکسانی را شامل می‌شدند منتهی تحت عنوان سمتی متفاوت مشغول کار بودند.حذف «جوانان» از وزارت نوپا "همشهری آنلاین"
از اهداف سازمان ملی جوانان، حل مسایل جوانان، اعتلا و رشد نسل جوان کشور و استفاده بهینه از استعدادها و توانایی‌های نسل جوان می‌باشد.
سازمان دارای وظایفی چون، مطالعه و پژوهش در حوزه‌های راهبردی امور جوانان، تدوین برنامه جامع ساماندهی امور جوانان کشور، دریافت گزارش عملکرد دستگاه‌های اجرایی مرتبط با امور جوانان و بررسی فعالیت‌های این دستگاه‌ها، مطالعه و بررسی قوانین و مقررات مربوط به جوانان، تهیه گزارش وضعیت جوانان کشور در سطح ملی، ارائه شیوه‌های مناسب برای استفاده بهینه از استعدادها و توانایی‌های جوانان و... می‌باشد.
جهت ترویج فرهنگ و معارف قرآنی در بیان جوانان کشور، سازمان ملی جوانان در تاریخ ۱۷ مرداد ماه ۱۳۸۹ اقدام به راه‌اندازی مرکز فعالیت‌های قرآنی ویژه جوانان نمود.
هم‌چنین وب سایت این مرکز با نام "ایکا" در رمضان ۱۴۳۱ ه.ق افتتاح گردید.
ریاست این سازمان در زمان دولت هفتم، بر عهده سید مرتضی میرباقری بود. در زمان دولت هشتم بر عهده رحیم عبادی، در زمان دولت نهم بر عهده محمدجواد حاج‌علی‌اکبری و در دولت دهم نیز، مهرداد بذرپاش به سمت معاون رئیس‌جمهور و رئیس این سازمان منصوب شد.
به موجب تصویب قانونی توسط نمایندگان مجلس شورای اسلامی در ۸ دی ۱۳۸۹، این سازمان و سازمان تربیت بدنی با ادغام در یکدیگر، تبدیل به وزارت ورزش و جوانان شدند.تشکیل وزارت ورزش و جوانان تصویب شد "خبرگزاری تابناک"
سرکِش (نام دیگر: سرکِس) رامشگر، خواننده و آهنگ‌ساز نام‌دار دوران ساسانی و دربار خسرو پرویز است.
پژوهشگران بر این باورند که او رامشی یونانی با نام سرجیوسSergios بوده که با گذشت به "سرگش" و سپس به "سرکش" تبدیل گردیده‌است. بی‌گمان نام او پس از باربد و نکیسا سرشناس‌ترین نام از موسیقی‌دانان دوره ساسانی است. گویا "سَرکَب" نیز که در اشعار فارسی یکی دیگر از رامشگران خسرو پرویز دانسته شده، تحریفی از همان نام سرگس است.
ادراک فراحسی یا ادراک خارج حسی یا حس ششم یا چشم سوم نیز نامیده می‌شود، یک شبه علم و باوری خرافی گونه است که شامل ادعای دریافت اطلاعاتی است که از طریق حواس فیزیکی شناخته شده، (حواس پنجگانه) به دست نمی‌آید، اما با ذهن احساس می‌شود. این اصطلاح توسط روان‌شناس دانشگاه دوک جی بی راین برای نشان دادن تواناییهای روحی مانند شهود، تله پاتی، روان سنجی، بصیرت و عملکرد بین زمانی آنها به عنوان یک شناخت یا شناخت مجدد به کار رفته‌است.https://books.google.com/books?id=KzA6s7KZo-MC&pg=PA409
در فراروان‌شناسی، با توجه به روند تحقیقات که بیش از یک قرن به طول انجامیده و هم چنان شواهد قانع‌کننده‌ای برای اثبات داده‌های به دست آمده وجود ندارد، این رشته همواره مورد انتقاد قرار گرفته‌است. پیراروان‌شناسی Parapsychology به دور محور شناخت پدیده‌های ماوراءالطبیعه می‌چرخد.
چشم سوم نوعی ادراک فراحسی است و شامل قدرت درک چیزهایی است که در حواس پنج‌گانه وجود ندارد، به موجب آن فرد اطلاعاتی را به صورت دیدن در مورد وقایع آینده قبل از وقوع آنها (بدون شناخت قبلی) یا رویدادها و حوادثی در مکانهای از راه دور را درک می‌کند. هیچ مدرک علمی مبنی بر وجود چشم سوم وجود ندارد. گزارش‌ها مربوط به نگاه دوم فقط از شواهد حکایتی پس از واقعیت شناخته شده‌است.https://archive.org/details/pseudosciencecri00rega_858
به ادراک فراحسی (ادراکاتی که خارج از حواس پنجگانه ما هستند) عموماً حس ششم یا در مواردی نادر که کمتر در زبان پارسی مورد استفاده قرار می‌گیرد «بصیرت، نهان‌بینی» نیز می‌گویند.
این اصطلاح در دانشگاه دوک Duke و توسط روان‌شناسی به نام J. B. Rhine برای مشخص کردن توانمندی‌های ذهنی از جمله Intuition (درک ناگهانی - شم)، تله‌پاتی، روان سنجی و … مورد استفاده قرار گرفت.
چشم سوم (که به آن چشم ذهن یا چشم داخلی نیز گفته می‌شود) یک مفهوم عرفانی و باطنی از یک چشم نامرئی است که معمولاً در پیشانی به تصویر کشیده می‌شود و ادراکی فراتر از دید عادی می‌دهد.
در سنت‌های معنوی Dharmic از هند، چشم سوم اشاره به ajna (یا پیشانی) چاکرا دارد. چشم سوم به دروازه‌ای اشاره دارد که به قلمروهای درونی و فضاهای آگاهی بالاتر منتهی می‌شود. در معنویت، چشم سوم غالباً نمادی از روشنگری یا بیرون کشیدن تصاویر ذهنی با اهمیت معنوی یا روحی عمیقاً شخصی است. چشم سوم غالباً با دیدهای مذهبی، شرارت، توانایی مشاهده چاکراها و اوراها،Leadbeater, C. W. "The Chakras" Wheaton, Illinois, USA:1927 Theosophical Publishing House Page 79. پیش تشخیص و تجربیات خارج از بدن همراه است. افرادی که گفته می‌شود توانایی استفاده از چشمان سوم خود را دارند، بعضاً به عنوان "دیده‌دار" شناخته می‌شوند. در هندوئیسم و بودیسم گفته می‌شود که چشم سوم در حوالی وسط پیشانی، کمی بالاتر از محل اتصال ابروها واقع شده‌است و نمایانگر روشنگری است که شخص از طریق مراقبه به آن می‌رسد. هندوها همچنین یک "تیلاکا " را بین ابروها به عنوان بازنمایی از چشم سوم قرار می‌دهند، که در عبارات شیوا نیز دیده می‌شود. بوداییان چشم سوم را «چشم آگاهی» می‌دانند و این نشان دهندهٔ نقطهٔ برتری است که از آن روشنگری فراتر از دید جسمی فرد حاصل می‌شود.
Wikipedia contributors, "Extrasensory perception," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Extrasensory_perception&oldid=207930355
شیعه‌ستیزی به مقابله با شیعه‌گرایی و مذهب شیعه گفته می‌شود.
در سال ۱۲۱۶ امیرسعود در رأس نیروهای بسیاری از مردم نجد و حبوب و حجاز و تهامه و نواحی دیگر به قصد عراق حرکت نمود و در ماه ذی‌القعده به شهر کربلا رسید و آن را محاصره کرد. سپاه مذکور باروی شهر را خراب کردند و به زور وارد شهر شدند. بیشتر مردم را در کوچه و بازار و خانه‌ها به قتل رسانیدند و نزدیک ظهر با اموال و غنائم فراوان از شهر خارج شدند، سپس در محلی به نام ابیض گرد آمدند. خمس اموال را خود سعود برداشت و بقیه را به هر پیاده یک سهم و به هر سوار دو سهم قسمت کرد (چون به نظر آنها جنگ با کفار بود)."تاریخ المملکه العربیه السعودیه کما عرفت"، صلاح الدین مختار (نویسنده و مورخ وهابی)
عثمان بن بشر از مورخان وهابی دربارهٔ حمله به کربلا چنین می‌نویسد:
حرم ائمهٔ بقیع به سال ۴۹۵ یعنی اواخر قرن پنجم دارای گنبد و بارگاه شده‌است. جهانگرد معروف ابن‌جبیر که در قرن هفتم به حجاز سفر کرده، در دیداری که از بقیع داشته‌است آن را این‌گونه توصیف می‌کند که:
و آن قبه‌ای مرتفع و سر به فلک کشیده‌است که در نزدیکی در بقیع واقع شده.رحله ابن جبیر / ص۱۵۳
در قرن هشتم قمری، بعد از گذشت ۱۵۰ سال از سفر ابن‌جبیر، ابن‌بطوله سفری به مدینه نموده و مشاهدات خود را این‌گونه بیان می‌کند: حرم ائمهٔ بقیع، قبه‌ای است سر به فلک کشیده و از نظر استحکام، بدیع و اعجاب‌انگیز است.رحله ابن بطوله / ص۸۹
در قرن معاصر، صاحب کتاب مراه‌الحرمین ابراهیم رفقت پاشا، ۱۹ سال قبل از تخریب حرم ائمهٔ بقیع سفر حج نموده و توصیفاتی دارد: «عباس و حسن ابن علی و ائمهٔ سه‌گانه در زیر یک قبه قرار گرفته‌اند که بزرگ‌تر از همهٔ قبه‌های موجود در بقیع است.»مراه الحرمین / ص۴۲۷
در طول تاریخ سه بار بقیع تعمیر شده‌است. بار اول در سال ۵۱۹ توسط المستضر بالله و برای بار سوم در اواخر قرن سیزدهم توسط سلطان محمود غزنوی. کتیبه‌هایی که جهانگردان در سفرهای‌شان از بقیع خوانده‌اند، گویای این مطلب است.
نیروهای وهابی به رهبری عبدالعزیز آل سعود در سال ۱۲۲۱ بعد از محاصرهٔ طولانی مدینه، ساکنان شهر را در تنگنا قرار دادند و مردم بی‌شماری را قتل‌عام کردند. سپس خادمان آستان پیامبر را یک‌جا جمع کردند و برای آن که محل جمع‌آوری و نگهداری هدایا را نشان دهند، آنان را مورد ضرب و شتم قرار دادند. بعد از غارت کردن حرم نبوی، هنگام بازگشت به نجد که محل استقرار وهابیون بود، از بقیع گذشتند و عبدالعزیز دستور تخریب تمامی بارگاه‌ها را صادر کرد. گفتنی است آن‌ها در این حمله چهار صندوق مملو از جواهرات مرصع به الماس و یاقوت گرانبها و حدود یکصد قبضه شمشیر با غلاف‌های مطلا به طلای خالص و تزیین شده به الماس و یاقوت و… به یغما بردند. در این زمان، خلافت عثمانی به والی خود محمدعلی پادشاه دستور داد که حجاز را از سلطهٔ وهابی‌ها رهایی دهد و کنترل حجاز را به دست گیرد. پس از جنگی خونین به سال ۱۲۲۷ وهابی‌ها شکست سختی خوردند و مردم به بازسازی اماکن متبرکه همت گماشتند.
هشتم شوال سال ۱۳۴۴ (روز یوم الهدم) پس از سلطهٔ دوبارهٔ ابن‌سعود، و تسلط بر شهر مدینه در ماه رمضان همان سال شیخ عبدالله، قاضی‌القضات خود را از مکه به مدینه اعزام داشتند تا موضوع تخریب مقابر موجود در مدینه را با علما و سران این شهر مطرح و موافقت آن‌ها را ولو به صورت ظاهری جلب کند و بدین منظور جلسه‌ای تشکیل گردید. شیخ عبدالله از حاضران پرسید: «دربارهٔ تخریب این گنبد و بارگاه‌ها چه می‌گویید»؟ بسیاری از آن‌ها از ترس جان‌شان جواب ندادند، بعضی دیگر هم اظهار موافقت کردند.تاریخ حرم ائمه بقیع / ص۵۱
وهابی‌ها نیز مردم را با زور اسلحه جمع کرده و به سوی بقیع حرکت دادند و آنچه گنبد و ضریح در شهر مدینه و بیرون از شهر بود، ویران کردند. از جملهٔ آن‌ها گنبد و بارگاه ائمهٔ بقیع. گنبدهای متعلق به عبدالله و آمنه، والدین پیامبر اسلام، قبر ام‌البنین مادر ابوالفضل العباس، اسماعیل پسر جعفر صادق و حرم دختران و همسران پیامبر اسلام و فاطمه بنت اسد مادر علی و بیت الاحزان و حرم ابراهیم فرزند پیامبر اسلام و گنبد مالک ابن انس و عثمان نیز تخریب گردید. ضریح فولادی ائمه بقیع را که در اصفهان ساخته شده بود و بر قبور حسن بن علی، سجاد، محمد باقر و جعفر صادق قرار داشت از جای درآورده و بردند. این روز بعدها به نام یوم الهدم در حافظه تاریخ ثبت شد.
بامداد روز چهارشنبه، ۳ اسفند ۱۳۸۴ (۲۲ فوریه ۲۰۰۶)، مردان مسلح به نگهبانان حرمین عسکریین در شهر سامرا حمله کردند و با ورود به این مکان و نصب بمب در نقاط مختلف آن، این حرم را منفجر کردند. به طوری که بخشی از حرم ویران شد و به گنبد طلای آن آسیب جدی رسید.بی‌بی‌سی فارسی
بعد از این حادثه مقامات امنیتی وقت عراق، عاملان این حادثه را گروهی متشکل از هفت عضو القاعده معرفی کردند.
یک شبکه پتری به عنوان شبکه مکان/انتقال (PT) شناخته میشود، یکی از چندین زبان مدلسازی ریاضی برای توصیف سیستم های توزیع شده است. این یک کلاس از سیستم پویای رویداد گسسته است. شبکه پتری یک نمودار دو طرفه است که دارای دو نوع عنصر است، مکان و انتقال، به ترتیب به صورت دایره های سفید و مستطیل نشان داده میشوند. یک مکان میتواند شامل هر تعداد نشانه ای باشد که به صورت دایره های سیاه نشان داده شده است. اگر همه مکان هایی که به عنوان ورودی به آن متصل هستند حداقل یک رمز داشته باشند، انتقال امکان پذیر است.
برخی منابع بیان میکنند که شبکه های پتری در اوت 1939 توسط کارل آدام پتری - در سن 13 سالگی - به منظور توصیف فرآیندهای شیمیایی اختراع شد.
استانداردهای صنعت از جمله نمودارهای فعالیت UML، مدل فرآیند کسب و کار و علامت گذاری و زنجیره های فرآیند مبتنی بر رویداد، شبکه های پتری یک نت گرافیکی را برای فرآیندهای گام به گام ارائه میدهد که شامل انتخاب، تکرار و اجرای همزمان است. برخلاف این استانداردها، شبکه های پتری تعریف ریاضی دقیق معناشناسی اجرای خود را دارند، با یک نظریه ریاضی به خوبی توسعه یافته برای تجزیه و تحلیل فرآیند.
شبکه پتری ابزار قدرتمندی برای مدل سازی همروندی هستند و قدرت توصیف بیشتری را نسبت به شبکه‌های صف فراهم می‌کنند. شبکه‌های پتری علاوه بر اینکه دارای ساختار و رفتار صوری هستند، قابلیت نمایش گرافیکی را دارند که به همین سبب مدل سازی توسط آنها را آسان می‌کند. یکی از دلایل موفقیت شبکه‌های پتری سادگی آنهاست که البته این سادگی گاه مدل کردن سیستم‌ها پیچیده را دشوار می‌سازد. امکانات زیادی به مدل اولیه شبکه پتری اضافه شده‌است تا قدرت مدل سازی آن را افزایش یابد و بتوان آن را در زمینه‌های مختلف به کار برد.
نمایش گرافیکی شبکه‌های پتری برای تشریح مفاهیم نظری شبکه پتری بسیار مفید است. گراف شبکه پتری روشی برای ارائه ساختار شبکه‌های پتری است که در آن دو نوع گره وجود دارد. گره‌هایی به صورت دایره (O) و خط (׀) وجود دارد که دایره‌ها نشانگر مکان‌ها و خطوط نشانگر گذرها هستند. این مکانها و گذرها توسط کمانهایی به همدیگر متصل می‌شوند. وقتی یک کمان از یک گذر به یک مکان متصل شود نشانگر آن است که آن مکان به عنوان خروجی گذر مذکور خواهد بود و اگر کمانی از یک مکان به یک گذر رسم شود نشانگر آن است که آن مکان ورودی گذر مذکور خواهد بود.
یک نمونه از این ساختار در شکل زیر نشان داده شده‌است.
برای توصیف رفتار شبکه پتری نشانه‌ها هم به این گراف اضافه می‌شوند و باعث می‌شوند که بتوانیم مفهوم حالت را در این گراف تعریف کنیم. ما دایره‌های کوچکی در داخل مکانهای این گراف ترسیم می‌کنیم. این دایره‌های توپر را نشانه می‌گوییم. تعداد این دایره‌ها در کل گراف و همچنین نحوه توزیع آنها بین مکانها حالت شبکه پتری را مشخص می‌کنند که ما به آن یک نشانه گذاری شبکه پتری می‌گوییم
مدرسه ملی فیلم-تلویزیون و تئاتر لهستان - ووچ
مدرسه ملی فیلم در سال ۱۹۴۸ بنیان گذاشته شد. بعد از جنگ در سال ۱۹۴۵ لودز تنها شهر بزرگ نزدیک ورشو بود که در طول جنگ ویران نشد. قبل از جنگ ورشو و کراکف مراکز فرهنگی بودند اما اکنون لودز نامش را سریعاً در جایگزین کرده بود. تئاترها - کاباره‌ها - سینماها و اپراها دوباره شروع شدند و بازیگران و کارگردانها و غیره که در طول جنگ پراکنده شده بودند را بار دیگر جذب کردند
سیال غیر نیوتنی ، سیالی است که گرانروی آن با نرخ کرنش وارد بر آن تغییر می‌کند. در نتیجه چنین سیالاتی فاقد گرانروی معین هستند. مانند: صابون‌های مایع و لوازم آرایشی، غذاهایی مانند کره، پنیر، مربا، کچاپ، مایونز، سوپ و ماست، مواد طبیعی مانند ماگما، گدازه، آدامس و عصارها مانند عصارهٔ وانیل، سیالات بیولوژیکی مانند خون، بزاق و مایع سینوویال (مایع مفصلی)، امولسیون مانند سس مایونز و برخی از انواع دیسیرسیون.
در سیالات نیوتونی، رابطهٔ بین تغییرات تنش برشی و نرخ کرنش اعمال شده به صورت خطی است و ضریب ثابت تبدیل کنندهٔ این تناسب خطی به معادله، همان لزجت یا گرانروی است؛ ولی در سیالات غیر نیوتونی، دیگر اثری از رابطهٔ خطی میان تغییرات تنش برشی و نرخ کرنش اعمال شده نیست و در این طیف از سیالات، مدت زمان اعمال تنش نقش مهمی در تنش برشی حاصل شونده ایجاد می‌کند. در نتیجه در سیالات غیرنیوتونی ضریبی ثابت مانند لزجت برای توصیف وضعیت تنش برشی معنا ندارد.
سیالات غیر نیوتونی به سه دسته مستقل از زمان وابسته به زمان و ویسکوالاستیک تقسیم می‌شوند.
به‌طور کلی سیالات غیرنیوتونی به دو دستهٔ وابسته به زمان اعمال نیرو و مستقل از زمان اعمال نیرو تقسیم می‌شوند.
سیالات غیرنیوتونی وابسته به زمان اعمال نیرو: الف) سیالات رئوپکتیک ب) تیکسوتروپیک
سیالاتی هستند که گرانروی آنها هنگام وارد شدن نیرو و تنش برشی در طول زمان تغییر می‌کند.
سیالات غیرنیوتونی مستقل از زمان اعمال نیرو: الف) سیالات دیلاتانت ب) شبه‌پلاستیک‌ها ج) بینگهام
گرانروی آنها مستقل از زمان اعمال تنش برشی می‌باشد و تنها به بزرگی نیرو و تنش برشی بستگی دارد.
الف) رئوپکتیک Rheopectic
گرانروی آنها افزایشی است یعنی در طول زمان اعمال نیرو و تنش افزایش می‌یابد.
یعنی در هنگام اعمال نیرو باید مدتی از زمان سپری شود تا اثرات آن مشخص شده و درنتیجهٔ تنش اعمالی سیال سفت شده و گرانروی آن زیاد شود. در حالی که اگر نیرویی به‌طور ناگهانی وارد شود سیال تغییری نمی‌کند.
یک نکتهٔ مهم راجع به سیالات رئوپکتیک این است که در این مواد برای ثابت نگه داشتن نرخ کرنش با گذشت زمان، باید تنش برشی نیز افزایش یابد. درواقع به علت افزایش گرانروی درصورتی که تنش برشی نیز با گذشت زمان افزایش یابد، می‌توان نرخ کرنش را ثابت نگه داشت.
نکتهٔ دیگر این است که در واقع برای این‌گونه سیالات مانند جامدات می‌توان یک حافظهٔ تنشی در نظر گرفت که مقدار گرانروی آنها در یک جریان و با گذشت زمان افزایش می‌یابد.
ب) تیکسوتروپیک Tixotropicنوع دوم از سیال‌های وابسته به زمان، سیال تیکسوتروپیک می‌باشند که خواصی عکس خواص سیال‌های رئوپکتیک دارند. یعنی با اعمال نیرو در طول زمان گرانروی آنها کاهش می‌یابد. پس می‌توان دریافت که برای ثابت نگه داشتن نرخ کرنش در طول زمان برای این نوع سیالات، به علت کاهش گرانروی با گذشت زمان، باید تنش برشی نیز کاهش یابد.
مثالی قابل درک از این نوع سیالات عسل است. اگر عسل برای مدت طولانی استفاده نشود گرانروی آن افزایش یافته و عسل سفت می‌شود. اما اگر در مدت زمان مناسبی به هم زده شود، روان شده و گرانروی آن کاهش می‌یابد.
همانگونه که مشاهده می‌شود گرانروی سیال نیوتونی درطول زمان اعمال نیرو ثابت می‌ماند درحالی که گرانروی سیال رئوپکتیک درطول زمان افزایش داشته و برخلاف آن سیال تیکسوتروپیک کاهش می‌یابد.
الف) دیلاتانت Dilatant
سیال دیلاتانت از آن دسته سیالات نیوتونی است که گرانروی آنها فقط به مقدار نیروی اعمال شده وابسته است و به زمان اعمال نیرو بستگی ندارد.
در این نوع سیال زمانی که نیروی شدید تری به سیال وارد شود، گرانروی آن افزایش می‌یابد. به عبارت دیگر افزایش تنش برشی با افزاش گرانروی این نوع سیالات رابطه مستقیم دارد.
اگر این سیال در حالت عادی باشد و به آن نیرویی وارد نشود، رفتاری مشابه با مایعات دارد اما اگر نیرویی به آن وارد شود رفتاری مانند جامدات نشان خواهد داد و این بدان معناست که گرانروی این سیال افزایش یافته‌است.
درواقع سیالات دیلاتانت رفتارshear thickening دارند؛ یعنی با افزایش تنش برشی مقاومتشان افزایش می‌یابد.
از این موضوع برای انجام تفریحات استفاده می‌شود به اینصورت که با ایجاد حوضچه‌های حاوی این ماده می‌توان برروی این سیالات قدم زد، دوچرخه سواری کرد وحتی روی آنها پرید.
مثال:نشاسته در آب و خاک رس
ب) شبه پلاستیک Pseudoplastic
در سیالات شبه پلاستیک هنگام اعمال نیرو گرانروی آنها کم می‌شود و هرچه نیروی اعمال شده بیشتر باشد، سیال روان تر می‌شود. درواقع رفتار سیالات شبه پلاستیک دربرابر نیرو دقیقاً برعکس رفتار سیالات دیلاتانت می‌باشد.
سیالات شیه پلاستیک رفتار رقیق گردانی برش shear thining دارند و با افزایش نرخ برش، گرانروی آنها کاهش می‌یابد. به عبارت دیگر افزایش تنش برشی با کاهش گرانروی آنها رابطه مستقیم دارد.
مثال:مرکب چاپ، محلول شیردهی، امولسیون‌ها، گریس، صابون، رنگ، سس کچاپ
ج) بینگهام Bingham
سیالات بینگهام برای جای شدن نیازمند وارد شدن مقداری نیرو و تنش مشخص اولیه می‌باشند. درواقع یک آستانه تنش برای این نوع سیالات تعریف می‌شود که قبل از اینکه میزان تنش برشی به این آستانه برسد، هیچ جریانی مشاهده نمی‌شود و سیال سفت است. هنگامی که تنش برشی به آستانه تنش برسد، سیال شروع به جریان یافتن می‌کند. به این سیالات، سیالات پلاستیک نیز می‌گویند.
درواقع سیال بینگهام نوعی از سیالات پلاستیک است که گرانروی ی آن ثابت باقی می‌ماند و با تغییر نیرو و تنش برشی تغییری در گرانروی آن ایجاد نمی‌شود.
مثال: میکرو و نانو کامپوزیت‌های سیلیکا
نکتهٔ قابل توجه این است که شیب این نمودار نمایانگر گرانروی سیال است. همان‌طور که مشاهده می‌شود شیب نمودار سیالات دیلاتانت به صورت پیوسته افزایش یافته و همچینین شیب نمودار سیالات شبه پلاستیک به صورت پیوسته کاهش یافته‌است. این شیب برای سیال نیوتونی ثابت است ک این موضوع با تعریف سیال نیوتونی مطابقت دارد.
با کمی دقت متوجه می‌شویم که منحنی سیالات بینگهام دارای عرض از مبدأ است. این بدان معناست که این نوع سیالات دارای آستانهٔ تنش هستند و برای جاری شدن نیازمند یک تنش اولیه می‌باشند. درحالی که سایر سیالات غیرنیوتونی از جمله دیلاتانت و شبه پلاستیک‌ها و همچنین سیالات غیرنیوتونی نیاز به تنش اولیهٔ خاصی ندارند.
بسیاری از سیالهای صنعتی رفتار غیرنیوتنی دارند. به عنوان مثال محلولها و پلیمرهای مذاب، مایعات اتمی و موادی که دارای خواص توأم لزج و الاستیک هستند دارای خواص غیرنیوتنی بوده که به‌طور فزاینده در یک طیف گسترده در فرآیندهای صنعتی به کار گرفته می‌شوند و درک شاخص‌های انتقالی آنها مهم است
مختلط می‌تواند به موارد زیر یا نسبت با آنها اشاره کند:
با وجود این که شروع فرگشت انسان به عنوان یک جاندار، مانند تمام جانداران دیگر، به زمان پیدایش حیات بر روی کره زمین بازمی‌گردد؛ ولی به‌طور کلی واژهٔ فرگشت انسان به تاریخچهٔ فرگشت نخستی‌سانان (پستانداران شبیه انسان) و به خصوص سرده انسان، از جمله پیدایش انسان‌ها به عنوان گونه‌ای مجزا از انسان‌سایان (کپی‌های بزرگ) گفته می‌شود. مطالعهٔ فرگشت انسان زمینه‌های مختلف علمی از جمله انسان‌شناسی فیزیکی، نخستی‌شناسی، باستان‌شناسی، زبان‌شناسی، رویان‌شناسی، و ژنتیک را در بر می‌گیرد.
مطالعات ژنتیک نشان می‌دهند که فرگشت نخستی‌سانان احتمالاً در اواخر دورهٔ کرتاسه، ۸۵ میلیون سال پیش، شروع شده‌است. مجموعهٔ سنگواره‌های گردآوری شده نیز بیانگر آنست که این زمان پیش از دورهٔ پالئوسن، ۵۵ میلیون سال پیش، بوده‌است."Nova – Meet Your Ancestors". PBS. Retrieved 2008-10-24."Plesiadapis" (PDF). North Dakota Geological Survey. Retrieved 2008-10-24. خانوادهٔ انسان‌سایان، یا کپی‌های بزرگ، بین ۱۵ تا ۲۰ میلیون سال پیش از خانوادهٔ گیبونها جدا شدند. حدود ۱۴ میلیون سال پیش اورانگوتان‌ها از خانوادهٔ انسان‌سایان جدا شدند.Dawkins R (2004) The Ancestor's Tale.
نخستین گونه‌های ثبت شده از سردهٔ "انسان"، انسان ماهر و انسان گاتنگی هستند که در حدود ۲٫۳ میلیون سال پیش فرگشت پیدا کردند. بر طبق شواهد موجود، "انسان ماهر" اولین گونه‌ای بوده که از ابزار استفاده می‌کرده‌است. اندازهٔ مغز این انسان‌های اولیه در حدود اندازهٔ مغز شامپانزه بوده‌است. از آن زمان و در طول این چند میلیون سال تاکنون فرایند افزایش اندازهٔ مغز ادامه یافته‌است به‌طوری‌که با پیدایش انسان راست‌قامت، حجم جمجمهٔ آن به دو برابر حجم جمجمهٔ انسان ماهر افزایش یافته بود. انسان راست‌قامت و انسان کارورز نخستین انسان‌هایی بودند که به خارج از آفریقا کوچ کردند. این گونه‌ها بین ۱٫۸ تا ۱٫۳ میلیون سال پیش در آفریقا، آسیا و اروپا پراکنده شدند. پنداشته می‌شود که این گونه‌ها، نخستین گونه‌هایی بودند که از آتش و ابزار پیچیده استفاده کردند.
دیدگاه غالب در میان دانشمندان این است که خاستگاه پیدایش انسان امروزی با فرضیه اخیر «خروج از آفریقا» یا «تک خاستگاهی» توضیح داده می‌شود که بیان می‌دارد آغاز فرگشت انسان‌های امروزی در آفریقا بوده‌است و سپس بین ۵۰،۰۰۰ تا ۱۰۰،۰۰۰ سال پیش آن‌ها به خارج از قارهٔ آفریقا مهاجرت کردند و کم‌کم جایگزین انسان‌های راست قامت در آسیا و نئاندرتال‌ها در اروپا شدند. فرضیهٔ دیگری نیز به نام «فرضیهٔ چند ناحیه‌ای» وجود دارد که عنوان می‌کند انسان‌ها پس از مهاجرت انسان‌های راست قامت از آفریقا به سایر نقاط جهان در حدود ۲٫۵ میلیون سال پیش در مناطق جغرافیایی مختلف به صورت جمعیت‌های جداگانه ولی با پیوند بین نژادها فرگشت یافتند. شواهد نشان می‌دهد که هاپلوتیپ‌های متعددی که منشأ نئاندرتالی دارند در حال حاضر در جمعیت‌های غیرآفریقایی یافت می‌شود. شواهد نشان دهندهٔ آن است که نئاندرتال‌ها و گونه‌های دیگر انسان‌سایان مانند انسان‌تبار دنیسووا تا ۶ درصد در ژن‌های انسان‌های امروزی (در نژادهای مختلف این مقدار متفاوت است) مشارکت داشته‌اند.
انسان امروزی که انسان خردمند نامیده می‌شود تنها گونهٔ بازمانده از انسان‌تباران است. انسان‌های خردمند باستانی بین ۴۰۰٬۰۰۰ تا ۲۵۰٬۰۰۰ سال پیش فرگشت یافتند و از آنان انسان‌های به‌کالبد امروزی در اواسط دوره پارینه سنگی، حدود ۲۰۰٬۰۰۰ سال پیش فرگشت پیدا کردند.Fossil Reanalysis Pushes Back Origin of Homo sapiens, February 17, 2005, Scientific American. بنابر باور بسیاری از دانشمندان انسان‌هایی با رفتار نوین حدود ۵۰٬۰۰۰ سال پیش فرگشت یافتند، هرچند که عده‌ای آغاز رفتار نوین در انسان‌ها را هم‌زمان با فرگشت انسان‌های به‌کالبد امروزی می‌دانند.Mellars, Paul (2006). "Why did modern human populations disperse from Africa ca. 60,000 years ago?". Proceedings of the National Academy of Sciences 103 (25): 9381–6. Bibcode 2006PNAS..103.9381M. . PMC 1480416. PMID 16772383.
آناکسیماندروس، فیلسوف یونان باستان عنوان کرده‌است: «بشر در ابتدا به صورت حیوانی دیگر، شبیه ماهی بوده‌است».بنا بر نوشتهٔ هیپولیتوس رومی، کتاب یکم
کارل لینه کسی بود که برای اولین بار لغت "homo" را که امروزه در زیست‌شناسی (در مراجع انگلیسی) برای سردهٔ انسان به کار می‌رود را در سیستم طبقه‌بندی جانداران خود استفاده کرد. لینه و سایر دانشمندان هم عصرش کپی‌های بزرگ را به عنوان نزدیک‌ترین گونه‌های جانوری به انسان از نظر ریخت‌شناسی و کالبدشناسی دسته‌بندی کردند. اندیشهٔ امکان وجود نیاکان مشترک برای انسان و کپی‌های قدیم تر با انتشار کتاب "خاستگاه گونه‌ها" توسط چارلز داروین در سال ۱۸۵۹ میلادی مطرح شد. داروین در این کتاب اندیشهٔ فرگشت گونه‌های جدید از گونه‌های قدیم‌تر را توضیح داد. کتاب داروین به منشأ پیدایش انسان پاسخی نداد و تنها به این نکته بسنده کرد که «به زودی منشأ پیدایش انسان و روند فرگشت آن روشن خواهد شد».
نخستین مناظره‌ها دربارهٔ ماهیت فرگشت انسان بین توماس هاکسلی و ریچارد اون درگرفت. هاکسلی فرگشت انسان از کپی‌ها را با ارائه موارد بسیاری از شباهت‌ها و تفاوت‌های بین انسان‌ها و کپی‌ها توضیح داد. او همچنین در سال ۱۸۶۳ میلادی کتابی با عنوان "شواهدی در مورد جایگاه انسان در طبیعت" در این زمینه منتشر کرد. اما در هر حال خیلی از طرفداران اولیه داروین (مانند آلفرد راسل والاس و چارلز لایل) موافق نبودند که منشأ قابلیت‌های ذهنی و احساسات اخلاقی انسان‌ها می‌تواند با انتخاب طبیعی توضیح داده شود. داروین کاربرد نظریهٔ فرگشت و انتخاب جنسی در مورد انسان‌ها را در کتابش با عنوان "تبار انسان، و انتخاب طبیعی در ارتباط با جنسیت" که در سال ۱۸۷۱ میلادی منتشر شد، توضیح داد.
مشکل بزرگی که در آن زمان وجود داشت عدم وجود سنگواره‌های گونه‌های انتقالی بود. با وجودی که اوژن دوبوا در سال ۱۸۹۱ میلادی سنگوارهٔ موجودی را در جزیرهٔ جاوه کشف کرد که هم‌اکنون انسان راست‌قامت نام‌گذاری شده‌است، ولی این مشکل کماکان ادامه داشت تا اینکه در دههٔ ۱۹۲۰ میلادی با کشف نمونه‌های متعددی از سنگواره‌های گونه‌های انتقالی در آفریقا، گردآوری این‌گونه سنگواره‌ها آغاز شد. در سال ۱۹۲۵ میلادی، ریموند دارت گونه جنوبی‌کپی آفریقایی را از روی نمونه سنگواره‌ای مربوط به یک نوزاد که در اطراف شهر توانگ آفریقای جنوبی در یک غار پیدا شده بود، معرفی کرد. باقی‌مانده‌های این نوزاد یک جمجمهٔ بسیار کوچک و قالبی از مغز او بود. با وجودی که مغز یافت شده کوچک بود (۴۱۰ سانتی‌متر مکعب)، ولی شکل آن برخلاف مغز شامپانزه‌ها و گوریل‌ها حالت گرد و به مغز انسان‌های امروزی شباهت داشت. همچنین، نمونهٔ یافت شده دارای دندان‌های نیش کوتاه بود و موقعیت سوراخ پس سری آن نشان می‌داد که این سنگواره مربوط به جانداری دو پا بوده‌است. تمام این شواهد دارت را قانع ساخت که سنگوارهٔ کودک توانگ مربوط به نیاکان دو پای انسان‌ها است که شکل انتقالی بین انسان و کپی‌ها بوده‌اند.
طبقه‌بندی انسان‌ها و وابستگان آن‌ها از سال ۱۹۵۰ میلادی به بعد تغییرات عمده‌ای کرده‌است. به عنوان مثال، قبلاً جنوبی‌کپی‌آساهای ظریف به عنوان نیاکان سردهٔ انسان پنداشته می‌شدند جنوبی‌کپی‌آساها و انسان‌های خردمند امروزی هر دو از دودمان انسان‌تباران هستند.
داده‌هایی که در دههٔ ۱۹۷۰ میلادی جمع‌آوری گردید نشان داد که جنوبی‌کپی‌آساها گروه متنوعی بوده‌اند و جنوبی‌کپی‌های آفریقایی ممکن است نیاکان مستقیم انسان نبوده باشند. با طبقه‌بندی مجدد جنوبی‌کپی‌آساها که در ابتدا به دو بخش ظریف و تنومند تقسیم می‌شدند، بخش تنومند به عنوان سرده‌ای جدید با نام پرامردم معرفی شد. آرایه‌شناسان، انسان‌های خردمند امروزی، جنوبی‌کپی‌آساها و سایر گونه‌های وابسته را به مانند کپی‌های بزرگ در خانواده انسان‌سایان قرار می‌دهند. ریچارد داوکینز در کتابش با نام داستان نیاکان عنوان می‌کند که جنوبی‌کپی‌آساهای تنومند نیاکان گوریل‌ها بوده‌اند، پاره‌ای از جنوبی‌کپی‌آساهای ظریف نیاکان شامپانزه‌ها و باقی آن‌ها نیاکان انسان‌های خردمند امروزی بوده‌اند.