(CNN) Het was pas in de twintig dat Fethiye Cetin haar Armeense voorouders ontdekte. Haar grootmoeder, toen 90 jaar oud, vertelde Cetin dat haar echte naam Heranus was. Net als vele andere overlevenden van 1915 assimileerde Heranus zich en hield haar identiteit verborgen. Velen vreesden een herhaling van de verschrikkingen die ze zagen en nauwelijks ontsnapten. In een drukke receptie voor een herdenkingsconcert in Istanbul deze week haastten mensen zich om Fethiye Cetin te begroeten. Cetin is een sterke, soft-spoken vrouw nu in haar jaren 60, Cetin is een prominente advocaat die Armeens-Turkse journalist Hrant Dink vertegenwoordigde. Dink was een sterke voorstander van verzoening tussen Turken en Armeniërs die werd berecht voor "onvolwassen Turksheid." Hij werd vermoord in 2007. De schokkende ontdekking van haar ware erfgoed zou Cetin's leven veranderen. Ze vertelt Heranus' verhaal in een evocatieve memoire getiteld "Mijn grootmoeder." Heranus en haar familie behoorden tot een massale stroom vrouwen en kinderen die met geweld door Ottomaanse soldaten werden gemarcheerd, niet wetend waar ze naartoe gingen of waarom ze van hun mannelijke familieleden werden verscheurd. Echo's in de hele processie waren morbide fluisteringen dat de mannen en tienerjongens allemaal waren gedood. Heranus was 9 toen. Een officier zag haar en haar broer en wilde ze meenemen. Haar moeder protesteerde maar ze werd verteld door anderen: "De kinderen sterven een voor een. Niemand zal het overleven van deze mars. Als je ze geeft, zal hun leven gered worden.' Heranus en haar broer werden opgescheept op het paard van de officier en meegenomen naar een tuin vol met andere kinderen en voedden de eerste warme maaltijd die ze hadden gehad in dagen. Maar al snel werd de werkelijkheid ingesteld en Heranus begon te huilen en te smeken om haar moeder te zien. Heranus werd gescheiden van haar broer, geadopteerd door de officier en zijn vrouw, die zelf geen kinderen konden krijgen. Haar naam werd veranderd in Seher en ze werd Moslim opgevoed. En zo overleefde ze, had kinderen en kleinkinderen. Cetin was op rechtenstudie toen haar grootmoeder haar geheime en pijnlijke herinneringen aan haar Armeense wortels openbaarde. Het verbrijzelde alles wat ze wist dat echt was. De gedwongen uitzettingen en slachtingen uit 1915 werden niet onderwezen in de Turkse scholen. "Er was een enorme stilte" Cetin zei. "Het waren niet alleen de slachtoffers die stil waren; het was allemaal van de samenleving." Cetin voelde rebellie opwellen in haar. "Ik wilde op straat gaan en schreeuwen dat ze tegen ons liegen," herinnert ze zich, "een wreedheid als deze gebeurde, en ik wilde het hardop schreeuwen." Armenië en de Armeense diaspora hebben precies dat gedaan en eisen dat de "Grote catastrofe" erkend wordt als genocide door Turkije en de wereld. De Armeense president Serzh Sargysan zei eerder dit jaar dat "immuniteit een pad naar Holocaust en genocides in Rwanda, Cambodja en Darfur heeft geplaveid." De overlevenden van 1915 en getuigen herinneren zich bloedbaden, bebloede rivieren, concentratiekampen, verkrachting en dood marsen de Syrische woestijn in. De Republiek Turkije heeft altijd de term "genocide" verworpen. Om deze alliantie te voorkomen en het geweld tegen burgers te stoppen, heeft de commissie een beleid van "relocatie" gevoerd om Armeense bevolkingen die in of in de buurt van de oorlogszone wonen, naar zuidelijke provincies te verplaatsen. Turkije stelt dat oorlogsomstandigheden, hongersnood en interne conflicten hebben geleid tot de dood van miljoenen Ottomanen, waaronder Armeense onderdanen. Maar het is pas in het laatste decennium dat de publieke dialoog in Turkije begon. "We zijn net begonnen met het verbreken van de stilte onlangs," zei Cetin. "Mensen waren 90 jaar stil in dit land." Turkse leiders hebben onlangs een meer verzoenende toon genomen. Turkse president Recep Tayyip Erdogan bood Turkije's condoleances vorig jaar aan de afstammelingen van de Armeniërs die hun leven verloren. Hij riep op tot de oprichting van een gezamenlijke historische commissie om de "gebeurtenissen" van 1915 te bestuderen. Maar Paus Franciscus' gebruik van het woord "genocide" en de resolutie van het Europees Parlement vorige week boos Turkse leiders. Het ministerie van Buitenlandse Zaken noemde de resolutie "selectieve en eenzijdige," beweren dat het herhaald "anti-Turkse clichés." Erdogan vond het een "vijandige campagne tegen Turkije." Deze week herhaalde de Turkse premier Ahmet Davutoglu de oproep voor een historisch onderzoek en de noodzaak van een aanpak op basis van "gewoon geheugen" voor een "gemeenschappelijke vreedzame toekomst." Hij vroeg dat derden, zoals paus Franciscus, zich onthouden van "verzwarende eeuwenoude wonden." Een eeuw later zegt Cetin dat de dynamiek rond de 100ste verjaardag haar opwindt, waarbij kunstenaars, muzikanten, geleerden en intellectuelen samenkomen, evenals Turkse burgers van alle etniciteiten en Armeniërs uit de hele wereld. Als de regering 1915 zou erkennen als een genocide, zou het het verzoenings- en genezingsproces versnellen, zegt ze. "Maar als het niet geconfronteerd wordt met genocide, dan maakt het niet uit. De maatschappij die er oog in oog mee staat is belangrijker." Toch blijft Cetin hoopvol dat Turkije zijn morele verplichting tegenover de geschiedenis en haar volk zal aanvaarden. Als een Armeense Turk heeft Cetin anderen geholpen hun wortels terug te vinden en te zoeken naar lang verloren antwoorden. Maar voor velen blijft de emotionele reis onvervuld zolang Turkije de oorzaak van hun pijn ontkent.
Fethiye Cetin leerde van haar Armeense erfgoed van haar grootmoeder. De grootmoeder overleefde de moorden van 1915, geassimileerd, vervolgens hield haar echte identiteit verborgen. Cetin, anderen willen Turkije om de moorden te erkennen als een genocide; de regering heeft geweigerd. In het afgelopen decennium een meer publieke dialoog over het onderwerp is begonnen in Turkije.