(CNN) Het is niet gemakkelijk om de paus te zijn. Niet alleen herdert hij bijna 1 miljard katholieke zielen, hij leidt ook een kleine maar moreel belangrijke staat met gezanten en belangen in bijna elk land. Zoals geleerden graag zeggen, het Vaticaan heeft de grens tussen geestelijke en wereldse zorgen voor eeuwen gelopen. Soms, zoals toen St. Johannes Paulus II opstond tegen Communistisch Polen, de morele en politieke macht van de kerk hebben gecombineerd om een krachtige klap te geven. Op andere momenten, pausen moeten een moeilijke keuze te maken: Adopteer de scherpe tong van een profeet of de discretie van een diplomaat? Deze zondag in Rome, paus Franciscus geconfronteerd met net zo'n dilemma. Ten eerste, het achterverhaal: . Honderd jaar geleden, meer dan 1 miljoen Armeniërs (sommige schattingen lopen zo hoog als 1,5 miljoen) stierf aan de hand van de Turken. Veel van de slachtoffers waren onderdeel van een tak van het christendom nauw afgestemd op het katholicisme. Een zwerm historici en ten minste 20 landen noemen de moorden een "genocide." (Een resolutie van de V.S. om hetzelfde te doen is weggekwijnd in het Congres.) Turkse ambtenaren zijn het er niet mee eens dat de doden, hoewel ongelukkig, deel uitmaakten van een langdurige oorlog die slachtoffers van alle kanten zag. Voor hun kant, vorige pausen had finesse gemaakt van de genocide kwestie. John Paul II gebruikte het "g" woord in 2001, maar durfde het niet hardop te spreken. In plaats daarvan werd het in een document gestopt ondertekend door de voormalige paus en het hoofd van de Armeense kerk, nadat ze samen de mis hadden gevierd. Paus Emeritus Benedictus XVI noemde de moorden "een groot kwaad" en "verschrikkelijke vervolging" in een toespraak 2006, maar vermeed hen genocide. (Benedict vond andere manieren om de Turken af te tikken, aanvankelijk tegen hun toetreding tot de Europese Unie.) Paus Franciscus bereid om een speciale miszondag te vieren ter herdenking van een eeuw sinds de slachting, Vaticaanse wachters waren verdeeld over de vraag of hij het woord "genocide" zou gebruiken.Hij deed, maar op een rotonde manier, door te citeren John Paul's document. "In de afgelopen eeuw heeft onze menselijke familie drie massale en ongekende tragedies meegemaakt," zei Francis. "De eerste, die algemeen wordt beschouwd als 'de eerste genocide van de 20e eeuw', trof uw eigen Armeense volk." De middelste zin komt rechtstreeks uit het document dat 14 jaar geleden door John Paul werd uitgegeven. Met zijn voorganger aan te halen, Francis benadrukte een van de belangrijkste zorgen van het Vaticaan, vooral op het gebied van morele belang: continuïteit. Of het nu gaat om het vasthouden van de lijn tegen kunstmatige geboortebeperking, het afwijzen van vrouwelijke priesters of het omgaan met diplomatieke spanningen, het lijkt soms alsof de kerk inconsequentheid beschouwt als de meest onvergeeflijke van zonden. "Het Vaticaan en de pausschap liefde continuïteit," zei de Rev. Thomas Reese, een Vaticaan analist voor National Catholic Reporter. Als Francis niet de Armeense moorden een genocide had genoemd, vooral bij zo'n belangrijke gebeurtenis -- het publiek omvatte de president van Armenië -- het zou kunnen zijn geïnterpreteerd als een verandering in het kerkbeleid, zei Reese. Tegelijkertijd wilde Franciscus de Turken niet meer dan nodig kwaad maken, vooral omdat ze een belangrijke bondgenoot zijn geworden tegen de vervolging van christenen door ISIS in het Midden-Oosten, waar de paus in zijn toespraak op zondag op zinspeelde. "Het feit dat hij Johannes Paulus citeerde is een teken dat hij het neerschiet," zei Reese over de Armeense moorden. "Hij vertelt mensen: Er is hier niets nieuws." Nieuw of niet, Turkije was niet gelukkig. De natie herinnerde haar Vaticaanse ambassadeur voor "raadplegingen" slechts uren na Francis' opmerkingen, zei het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken. Turkije riep ook onmiddellijk zijn tegenhanger, de ambassadeur van het Vaticaan, voor een vergadering, Turkse staatsomroep TRT. In een tweet zondag, de Turkse minister van Buitenlandse Zaken Mevlut Cavusoglu genoemd het gebruik van het woord "onacceptabel" en "uit contact met zowel historische feiten en juridische basis." "Religieuze autoriteiten zijn geen plaatsen waar haat en vijandigheid worden gevoed door ongegronde beschuldigingen," de tweet leest. "Hatred" en "animosity" worden niet vaak gebruikt om Paus Franciscus te beschrijven. Omdat hij vaak een sympathiek gezicht op de wereld schijnt, met nadruk op barmhartigheid over het oordeel, is het gemakkelijk om de botte Franciscus brengt naar de bullebak preekstoel te missen. Op het gebied van doctrine en diplomatie, kan hij het dragen van katholieke tradities, maar in zijn bereidheid om geopolitiek en de toon die engagement vaak neemt, deze paus is beslist anders. Hij heeft geholpen een achterkamer detente tussen de Verenigde Staten en Cuba, en nodigde Israëlische en Palestijnse leiders voor een ongekende gebedsdienst in het Vaticaan (na ergeren sommige Israëli's met een geïmproviseerde gebed aan de muur die de Westelijke Jordaanoever scheidt van Jeruzalem.) Maar Francis heeft ook gesuggereerd dat kracht kan worden gerechtvaardigd om te stoppen met de slachting van ISIS van christenen, gewaarschuwd voor de "Mexicanisering" van Argentinië en zei dat satiristen die religie beledigen moeten verwachten een vergelding punch. Op maandag, de paus sprak een kamer vol priesters tijdens de ochtendmis. Hij moet de hubbub gehoord hebben over zijn "genocide" opmerking, maar hij moedigde zijn beschuldigingen aan om eerlijk te spreken, zonder angst, en om de moed van hun overtuigingen te dragen, net als de vroege apostelen. "We kunnen niet zwijgen over wat we hebben gezien en gehoord," zei Francis. CNN's Gul Tuysuz en Jethro Mullen droegen bij aan dit rapport.
Eerdere pausen had finessed de vraag of de moord op 1,5 miljoen Armeniërs genocide was. Omdat hij vaak schijnt zo'n smiley gezicht op de wereld, kan het gemakkelijk zijn om te vergeten de botheid Francis soms brengt naar de bullebak preekstoel.