Judgment of the Court (First Chamber) of 28 November 2019
Criminal proceedings against Spetsializirana prokuratura
Request for a preliminary ruling from the Spetsializiran nakazatelen sad
Reference for a preliminary ruling — Urgent preliminary ruling procedure — Judicial cooperation in criminal matters — Directive (EU) 2016/343 — Strengthening of certain aspects of the presumption of innocence and of the right to be present at the trial in criminal proceedings — Article 6 — Burden of proof — Continuation of the detention on remand pending trial of an accused person
Case C-653/19 PPU (2019)
Language: Dutch

Tijdens de terechtzitting voor de Spetsializiran nakazatelen sad op 4 september 2019 heeft DK een nieuw verzoek om invrijheidstelling ingediend.
De verwijzende rechter merkt op dat uit de Bulgaarse wetgeving volgt dat nadat de zaak tegen een persoon die in voorlopige hechtenis is genomen ter berechting naar een rechtbank is verwezen, die rechtbank vooraf moet onderzoeken of die hechtenis gegrond is. Indien die rechtbank van oordeel is dat de hechtenis rechtmatig is, wordt de hechtenis voor onbepaalde tijd voortgezet en daarna niet ambtshalve opnieuw getoetst. De invrijheidstelling van de in hechtenis genomen persoon kan slechts worden toegestaan indien deze daarom verzoekt en hij aantoont dat er sprake is van nieuwe omstandigheden die zijn vrijlating rechtvaardigen.
De Spetsializiran nakazatelen sad meent dat het in het licht van de vereisten van de Bulgaarse wetgeving zoals die door de nationale rechtspraak is uitgelegd, onwaarschijnlijk is dat DK erin slaagt dergelijk bewijs te leveren en aldus aan te tonen dat er sprake is van veranderde omstandigheden die zijn invrijheidstelling rechtvaardigen.
Deze rechter betwijfelt echter of de Bulgaarse wetgeving verenigbaar is met artikel 6 en overweging 22 van richtlijn 2016/343, aangezien deze bepalingen aldus zouden kunnen worden uitgelegd dat zij de bewijslast voor de gegrondheid van de voortzetting van de voorlopige hechtenis van de betrokkene bij de vervolgende instantie leggen, en slechts toestaan dat vermoedens van deze gegrondheid worden aanvaard indien deze in een redelijke verhouding staan tot het nagestreefde doel en rekening houden met de rechten van de verdediging.
Verder moet rekening worden gehouden met de in de artikelen 6 en 47 van het Handvest gewaarborgde rechten. Meer in het bijzonder wat betreft dat artikel 6, dat overeenkomt met artikel 5 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, ondertekend te Rome op 4 november 1950, vloeit voort uit het arrest van het EHRM van 27 augustus 2019, Magnitskiy e.a./Rusland (CE:ECHR:2019:0827JUD003263109), dat invoering van een vermoeden dat de voortzetting van de hechtenis van een beklaagde rechtmatig is, strijdig is met artikel 5, lid 3, van dat verdrag.
In deze omstandigheden heeft de Spetsializiran nakazatelen sad de behandeling van de zaak geschorst en het Hof verzocht om een prejudiciële beslissing over de volgende vraag:
„Is een nationale wettelijke regeling volgens welke een verzoek van de verdediging om opheffing van de hechtenis van de beklaagde in de gerechtelijke fase van de strafprocedure slechts kan worden ingewilligd onder de voorwaarde dat zich een verandering in de omstandigheden heeft voorgedaan, verenigbaar met artikel 6 en overweging 22 van richtlijn 2016/343 en met de artikelen 6 en 47 van het [Handvest]?”

Legal relationship diagram (Graphviz):
digraph {
    rankdir=LR;
    node [shape=box];
    
  "DK"[shape=doubleoctagon];
  "Spetsializiran nakazatelen sad"[shape=doubleoctagon];
  "het Hof"[shape=doubleoctagon];
    
  "DK"->"Spetsializiran nakazatelen sad"[label="een nieuw verzoek om invrijheidstelling 04/09/2019"];
  "Spetsializiran nakazatelen sad"->"„Is een nationale wettelijke regeling volgens welke een verzoek van de verdediging om opheffing van de hechtenis van de beklaagde in de gerechtelijke fase van de strafprocedure slechts kan worden ingewilligd onder de voorwaarde dat zich een verandering in de omstandigheden heeft voorgedaan, verenigbaar met artikel 6 en overweging 22 van richtlijn 2016/343 en met de artikelen 6 en 47 van het [Handvest]?”";
  "„Is een nationale wettelijke regeling volgens welke een verzoek van de verdediging om opheffing van de hechtenis van de beklaagde in de gerechtelijke fase van de strafprocedure slechts kan worden ingewilligd onder de voorwaarde dat zich een verandering in de omstandigheden heeft voorgedaan, verenigbaar met artikel 6 en overweging 22 van richtlijn 2016/343 en met de artikelen 6 en 47 van het [Handvest]?”"->"het Hof";
  "„Is een nationale wettelijke regeling volgens welke een verzoek van de verdediging om opheffing van de hechtenis van de beklaagde in de gerechtelijke fase van de strafprocedure slechts kan worden ingewilligd onder de voorwaarde dat zich een verandering in de omstandigheden heeft voorgedaan, verenigbaar met artikel 6 en overweging 22 van richtlijn 2016/343 en met de artikelen 6 en 47 van het [Handvest]?”"->"de zaak tegen een persoon die in voorlopige hechtenis is genomen ter berechting 11/06/2016"[dir=none];
}