Judgment of the Court (First Chamber) of 28 November 2019
Criminal proceedings against Spetsializirana prokuratura
Request for a preliminary ruling from the Spetsializiran nakazatelen sad
Reference for a preliminary ruling — Urgent preliminary ruling procedure — Judicial cooperation in criminal matters — Directive (EU) 2016/343 — Strengthening of certain aspects of the presumption of innocence and of the right to be present at the trial in criminal proceedings — Article 6 — Burden of proof — Continuation of the detention on remand pending trial of an accused person
Case C-653/19 PPU (2019)
Language: Polish

W dniu 4 września 2019 r. na rozprawie przed Spetsializiran nakazatelen sad (wyspecjalizowanym sądem karnym) DK złożył kolejny wniosek o uwolnienie.
Sąd odsyłający wskazał, iż z ustawodawstwa bułgarskiego wynika, że w następstwie przekazania przed sąd osoby tymczasowo aresztowanej w celu wydania orzeczenia sąd ten powinien przede wszystkim przeprowadzić kontrolę zasadności tego aresztowania. Jeśli wspomniany sąd orzeknie, że aresztowanie jest zgodne z prawem, zostaje ono utrzymane bez ograniczenia w czasie i nie jest ponownie badane z urzędu. Uwolnienie aresztowanej osoby może zostać zarządzone, jedynie jeśli osoba ta złoży wniosek w tym względzie i wykaże istnienie nowych okoliczności uzasadniających to uwolnienie.
Spetsializiran nakazatelen sad (wyspecjalizowany sąd karny) jest zdania, że w świetle wymogów ustawodawstwa bułgarskiego interpretowanego w orzecznictwie krajowym jest mało prawdopodobne, by DK mógł przedstawić taki dowód i wykazać w ten sposób zmianę okoliczności mogącą uzasadnić jego uwolnienie.
Sąd ten powziął jednakże wątpliwości dotyczące zgodności ustawodawstwa bułgarskiego z art. 6 i motywem 22 dyrektywy 2016/343, ponieważ przepisy te można interpretować jako nakładające na oskarżyciela ciężar dowodu zasadności utrzymania tymczasowego aresztowania danej osoby, a także jako dopuszczające domniemania przemawiające za taką zasadnością, jedynie gdy domniemania te są rozsądnie proporcjonalne do zamierzonego celu i uwzględniają prawo do obrony.
Ponadto należy jego zdaniem uwzględnić prawa gwarantowane na mocy art. 6 i 47 karty. Co się tyczy w szczególności wspomnianego art. 6, odpowiadającego art. 5 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, podpisanej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r., w szczególności z wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 27 sierpnia 2019 r., Magnitskiy i in. przeciwko Rosji (CE:ECHR:2019:0827JUD003263109) ma wynikać, że ustanowienie domniemania na rzecz zgodności z prawem utrzymania aresztowania osoby oskarżonej jest niezgodne z art. 5 ust. 3 tej konwencji.
W tych okolicznościach Spetsializiran nakazatelen sad (wyspecjalizowany sąd karny) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:
„Czy ustawodawstwo krajowe, które w odniesieniu do sądowego etapu postępowania karnego przewiduje, że zmiana okoliczności stanowi przesłankę uwzględnienia wniosku obrony o uchylenie tymczasowego aresztowania oskarżonego, jest zgodne z art. 6 i motywem 22 dyrektywy 2016/343 oraz z art. 6 i 47 [karty]?”.

Legal relationship diagram (Graphviz):
digraph {
    rankdir=LR;
    node [shape=box];
    
  "DK"[shape=doubleoctagon];
  "Spetsializiran nakazatelen sad (wyspecjalizowany sąd karny)"[shape=doubleoctagon];
  "Trybunału"[shape=doubleoctagon];
    
  "DK"->"Spetsializiran nakazatelen sad (wyspecjalizowany sąd karny)"[label="kolejny wniosek o uwolnienie 04/09/2019"];
  "Spetsializiran nakazatelen sad (wyspecjalizowany sąd karny)"->"„Czy ustawodawstwo krajowe, które w odniesieniu do sądowego etapu postępowania karnego przewiduje, że zmiana okoliczności stanowi przesłankę uwzględnienia wniosku obrony o uchylenie tymczasowego aresztowania oskarżonego, jest zgodne z art. 6 i motywem 22 dyrektywy 2016/343 oraz z art. 6 i 47 [karty]?”";
  "„Czy ustawodawstwo krajowe, które w odniesieniu do sądowego etapu postępowania karnego przewiduje, że zmiana okoliczności stanowi przesłankę uwzględnienia wniosku obrony o uchylenie tymczasowego aresztowania oskarżonego, jest zgodne z art. 6 i motywem 22 dyrektywy 2016/343 oraz z art. 6 i 47 [karty]?”"->"Trybunału";
  "„Czy ustawodawstwo krajowe, które w odniesieniu do sądowego etapu postępowania karnego przewiduje, że zmiana okoliczności stanowi przesłankę uwzględnienia wniosku obrony o uchylenie tymczasowego aresztowania oskarżonego, jest zgodne z art. 6 i motywem 22 dyrektywy 2016/343 oraz z art. 6 i 47 [karty]?”"->"przekazania przed sąd osoby tymczasowo aresztowanej 11/06/2016"[dir=none];
}