Mehdi Mücahit

mehdi mücahit (farsça: مهدی مجاهد) (1988'de doğdu, 17 ağustos 2022'de öldü), belhab ayaklanması sırasında yaklaşık 200 savaşçısına liderlik eden bir hazara asiydi. 17 ağustos 2022'de öldürülene kadar taliban'a isyan etmeden önce taliban komutanıydı.

erken dönem 
mehdi, afganistan'ın kuzeyindeki belhab bölgesi'ndeki höş adlı küçük bir köyde, hazara etnik grubuna mensup dindar bir şii ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. babası murat mücahit, abdul ali mazari'nin hızb-ı vahdat grubunun bir üyesiydi ve murat'ın resmi soyadı olarak "mücahit" i kullanmaya başladığı sovyet-afgan savaşı'nda savaştı. mehdi, taliban 1996 yılında kabil'in kontrolünü ilk kez ele geçirdiğinde 8 yaşındaydı. üç yıl sonra taliban, memleketi balkhab bölgesini ele geçirdi. ailesiyle birlikte komşu i̇ran'a kaçtı ve taliban'ın 2001'de kontrolü kaybetmesinin ardından afganistan'a geri döndü.

mehdi okula gitmeye başladı ve aile çiftliğini devralma konusunda istekli görünüyordu. ancak yirmili yaşlarının başında bir savaş ağası atalarının topraklarını ele geçirmişti. misilleme olarak mehdi ve arkadaşları savaş ağasının oğlunu kaçırıp rehin aldılar, ancak savaş ağası toprakları geri verdikten sonra oğlunu geri verdiler. o gece savaş ağası güçleri mehdi'nin evini kuşattı ve kaçmaya çalışırken çatışmalar çıktı. mehdi hastaneye kaldırıldı ve ardından adam kaçırma suçundan yedi yıl hapis cezasına çarptırıldı.

taliban'la ilk kez hapishanedeyken temasa geçti, ancak şii olarak kaldı ve ısrar edilmesine rağmen sünnilik'a geçmedi.

nisan 2020'de taliban, mehdi'yi bamyan eyaleti'nde istihbarat şefi ve sar-i pol eyaleti'nde taliban'ın şefi olarak atadı; bu, birçok taliban üyesinin ve hakkani ağının birçok nedenden dolayı, çoğunlukla şii hazara olması nedeniyle karşı çıktıkları bir hamle. taliban, hazaralar ve diğer etnik-dini azınlıklar arasındaki nüfuzunu artırmak için mehdi'yi kullanmakla suçlanıyordu. mehdi daha sonra kız okullarının kapatılmasına karşı yaptığı konuşmanın ve hazaralar için ısrarlı eşitlik talebinin ardından taliban'ın bamyan'daki istihbarat şefinden kovuldu. görevinden kovulduktan sonra taliban'dan ayrıldı ve onlara savaş ilan etti.

mehdi, kendisine bağlı yaklaşık 200 hazara şiisinden oluşan savaşçıları silahlandırdığını duyurdu. ayrıca belhab'ta kendisine ve abdul ali mazari'ye adanan bir anıt inşa etti ve daha çok hazara milliyetçi görüşlerine yöneldi. güçleri taliban'ın bölge valisini devirdi ve belhab bölgesini ele geçirdi. taliban'ın belhab valisi olan peştun mevlevi ataullah, belhab'tan kaçtı ve mehdi onun yerine hazara ortaklarından birini getirdi.

ölüm 
mehdi mücahit, 17 ağustos 2022'de yeniden i̇ran'a yerleşmeye çalışırken öldürüldü. nasıl öldürüldüğü belli değil. yerel halkın ve bazı afgan medya kuruluşlarının haberine göre mücahit, herat ilinin kohsan ilçesine bağlı bünyad köyünde taliban tarafından yakalanıp burada tutuklanarak kimliğinin doğrulanmasının ardından vurularak öldürüldü. mücahit'in hayatta olduğunu ve idam edilmeden önce taliban'ın gözetiminde olduğunu gösteren iki fotoğraf da sosyal medyada dolaşmaya başladı. fotoğraflardan birinde beyaz türban takan korkmuş bir mehdi mücahid, diğerinde ise türbansız ve etrafı onu öldürmeye hazır görünen kimliği belirsiz taliban üyeleriyle çevriliyken görülüyordu.

mehdi'yi taliban'la olan çatışmasında güçlü bir şekilde destekleyen önde gelen etnik hazara liderlerinden hacı muhammed muhakkık, mehdi mücahid'in öldürülmesini kınadı. "savaştan alınmayan ve silahsız bir gezgin olan bir kişinin soğukkanlılıkla infaz edilmesinin dini öğretilere aykırı olduğunu ve uluslararası hukuka göre savaş suçu olduğunu" belirtti.

kaynakça