Bağır Bey Rzayev

bağır bey aliasger oğlu rzayev ve ya memmedbağır rzayev (d. 1891, i̇revan, rus i̇mparatorluğu - 1927) – azerbaycan demokratik cumhuriyeti parlamentosu üyesi, aras türk cumhuriyeti bakanlarından biri, azerbaycan demokratik cumhuriyeti millî şûrası'nın, transkafkasya seymi'nin müslüman sosyalistler fraksiyonu'nun üyesi.

hayatı 
bağır bey 1891 yılında i̇revan guberniyası'nın merkezi olan i̇revan şehrinde dünyaya gelmiştir. i̇revan gimnaziyası'nı bitirdikten sonra moskova üniversitesi'ne kabul edilmiş ve orada hukuk eğitimi almaya başlamıştır.

1920 yılının nisan ayında azerbaycan'ın bolşevikler tarafından işgal edilmesinden sonra ülkeden gitmeye mecbur olmuş, fakat daha sonra geri dönmüştür. geri dönmesinden sonra bolşevik yönetimi tarafından uygulanan baskılar sonucunda 1927 yılında intihar etmiştir.

siyasi yaşamı

rus i̇mparatorluğunda 
bağır bey rus i̇mparatorluğunun çöküş döneminde transkafkasya seymi'ne seçilmiş ve burada müslüman sosyalistler fraksiyonu'na dahil olmuştur. 27 mayıs 1918 yılında müslüman sosyalistler fraksiyonu'ndan azerbaycan demokratik cumhuriyeti millî şûrası'nın üyesi seçilmiştir.

29 mayıs tarihinde azerbaycan millî şûrası'nın i̇revan'ı ermenistan'a vermesine mir hidayet bey seyidov ve neriman bey nerimanbeyli ile birlikte itiraz etmiştir.

aras türk cumhuriyetinde 
bağır bey 3 kasım 1918 tarihinde kurulan aras türk cumhuriyeti'nde bakan olarak görev yapmıştır.

azerbaycan demokratik cumhuriyetinde  
azerbaycan demokratik cumhuriyeti millî şûrası'nın 1 haziran 1918 yılında i̇revan'a gönderilecek grubun şahısların seçilmesine ilişkin geçirilen müzakerelerde bağır bey bunları demiştir:

ben eminim ki, i̇revan guberniyası'na sizlerden hiç kimse gitmeyecek. oraya biz i̇revanlılar - ben ve seyidov gidecek. sizden rica ediyoruz ki, kendi azerbaycanımızın özgürlüyünü sağlayıb bizi ermenistan cumhuriyeti sınırları içinde kalanları unutmayınız.

bağır bey 7 aralık !918 yılında millî şûra'nın üyesi olarak direkt azerbaycan demokratik cumhuriyeti parlamentosu üyesi seçilmiştir. parlamentoda sosyalistler fraksiyonuna dahil olmuştur.

28 ocak 1919 tarihinde bağır bey, parlamentodan haric ediliyor, onun yerine sonralar ankara'ya bolşevik temsilci olarak gönderielcek i̇brahim abilov üye olarak seçiliyor. fakat 15 mayıs 1919 tarihinde yeniden parlamento üyesi olarak seçilmeyi başarıyor.

17 temmuz 1919 tarihinde parlemtodakı nutuku zamanı zengezur uyezdi ve i̇revan guberniyası'ndakı mültecilerin durumuna ilişkin bunları söylemiştir:

bir yıl öne i̇revan'da 22 bin müslüman yaşamaktaydı. [şimdi] şehire tek-tek geri dönenler evlerini ve eşyalarını dağıtılmış olarak görüyorlar.

parlamentonun bazı komisyonlarına üye olmuştur. 19 ocak 1920 tarihinde parlamentonun baş katipi seçilmiştir. fakat 16 şubat 1920 tarihinde bu görevinden istifa etmiştir. azerbaycan demokratik cumhuriyeti'nin son günlerinde memmedhasan hacınski tarafından kurulmasına çalışılan kabinede bağır bey'e önemli bakanlıklardan biri teklif edilse de, nihayetde bu kabinenin kurulması mümkün olmamış ve 28 nisan tarihinde azerbaycan işgal edilmiştir.

kaynakça

kaynak 
 
 

1891 doğumlular
erivan doğumlular
1927 yılında ölenler
azerbaycan demokratik cumhuriyeti parlamentosunun üyeleri
azerbaycan demokratik cumhuriyeti'nin siyasetçileri