Conrad Elvehjem

conrad arnold elvehjem (d. 27 mayıs 1901ö. 27 temmuz 1962), uluslararası arenada beslenme alanında amerikalı bir biyokimyacı olarak tanınır. 1937 yılında, bir dönem amerika birleşik devletleri'nde büyük bir sağlık sorunu olan ve insan pellagrasında doğrudan eksik olan iki vitamini, nikotinik asit (niyasin olarak da bilinir) ve nikotinamidi tanımlamıştır. toplu olarak nikotinik asit ve nikotinamid, b3 vitamini olarak adlandırılır ve günümüzdenikotinamid adenin dinükleotidinin öncüleri olduğu anlaşılmıştır.

biyografi 

wisconsin'e göç eden norveçli bir ailenin oğlu olan conrad elvehjem, mcfarland, wisconsin'de doğdu. wisconsin üniversitesi'nde okudu ve 1927'de danışman hocası e.b. hart'la birlikte yaptığı "demir eksikliği anemisinde bakırın önemi"ne ilişkin çalışmaları ile doktorasını aldı. ulusal araştırma konseyi bursuna i̇ngiltere'deki cambridge üniversitesi'nde bir yıl izin veriliyor. elvehjem, 1923'te wisconsin üniversitesi'nde tarım kimyası alanında ders vermeye başladı ve 1936'da profesör oldu. 1944'te biyokimya bölümü başkanı, 1946'da yüksek lisans okulunun dekanı oldu. 1958'de üniversitenin 13. başkanı oluncaya kadar yüksek lisans okulunun dekanı olarak görev yaptı.

joseph goldberger'in çalışmalarını inceleyerek nikotinik asidin köpeklerde pellagraya benzer bir hastalık olan siyah dili iyileştirdiğini buldu. bir önceki yıl elvehjem ve meslektaşı carl j. koehn, karaciğer ekstraktından elde edilen bir filtre faktörünün civcivlerde diyete bağlı pellagrayı tedavi edebildiğini bulmuşlardı. bu süzüntü ekstraktı, goldberger'in anısına, g vitamini fraksiyonu olarak adlandırıldı. köpeklerdeki bulgularını doğrulamak için, diyete g vitamini fraksiyonu eklemeden önce sarı mısırdan oluşan goldberger diyetiyle bu hayvanlarda dilin siyah olmasını sağladılar. elvehjem ve meslektaşları daha sonra köpeklerde siyah dilin iyileştirici faktörleri olarak nikotinamid ve nikotinik asidi g vitaminden izole edip tanımlamayı başardılar. ayrıca b vitamini kompleksinin tanımlanmasında da büyük katkıda bulundu ve biyokimya ve beslenme üzerine 780'den fazla bilimsel makalenin ortak yazarı oldu.

elvehjem, hem bilim adamlarını hem de sıradan insanları etkilediği için beslenme konusunda sık sık yorum yaptı. "vitaminler mümkünse doğal gıdalardan alınmalı" uyarısında bulundu. "genellikle bu formda alındıklarında daha ucuz, daha lezzetli ve diğer faktörlerle daha iyi dengede oluyorlar" demiştir. eksiklik hastalıklarının tedavisinde sentetik vitaminlerin değerini kabul etti ancak kullanımlarının geçici olması gerektiği konusunda uyardı.

elvehjem'in ilk yüksek lisans öğrencisi (1931'de), daha sonra 1976'ya kadar görev yaptığı harvard halk sağlığı okulu'nda beslenme bölümünü kuran ve başkanlık eden ünlü beslenme uzmanı fredrick john stare (1910-2002} idi.

elvehjem, eşi constance w. elvehjem ile wisconsin üniversitesi madison'da lisans öğrencisiyken tanıştı. constance w. elvehjem, müzeye ve madison topluluğuna uzun yıllar destek verdikten sonra 1999 yılında 94 yaşında öldü. elvehjem, 27 temmuz 1962 sabahı altmış bir yaşındayken masasında kalp krizi geçirdi ve bir saat içinde öldü.

ödüller ve onurlar 

 amerika birleşik devletleri ulusal bilimler akademisi, üye – 1942 
 willard gibbs madalyası – 1943
 amerikan felsefe topluluğu, üye – 1947 
 klinik tıbbi araştırmalar için albert lasker ödülü - 1952
 amerikan sanat ve bilim akademisi, üye – 1953

kalıt 
elvehjem'in adı üniversite ödüllerinde, binalarında, bir şehir parkında ve madison, wisconsin'deki yerel bir ilkokulda, mc farland'da bir başka okulda ve yakınlardaki madison'ın güneydoğu yakası'ndaki bir mahallede ve ilgili mahalle derneğinde anılmaktadır. müze simona ve jerome a. chazen'den (her ikisi de uw-madison mezunu) 20 milyon dolarlık bağış alana ve kendisini chazen sanat müzesi olarak yeniden adlandırana kadar adı eskiden elvehjem sanat merkezi'nde (daha sonra elvehjem sanat müzesi ) yer alır. müzenin bulunduğu orijinal bina halen elvehjem adını korur.

kaynakça

daha fazla bilgi

dış bağlantılar 

 madison, wisconsin mahallesi, adını taşıyan parkla birlikte onun adını almıştır
 wisconsin üniversitesi-madison adanmışlığı
   

amerikan felsefe topluluğu üyeleri
norveç asıllı amerikalılar
1962 yılında ölenler
1901 doğumlular