Quebec Yasası

quebec yasası 1774 (fransızca: acte de québec) veya britanya kuzey amerika (quebec) yasası 1774,  quebec eyaletindeki yönetim prosedürlerini belirleyen büyük britanya parlamentosu'nun (14 geo. 3. c. 83) bir yasasıydı. yasanın temel bileşenlerinden biri, şu anda güney ontario, illinois, indiana, michigan, ohio, wisconsin ve minnesota'nın bazı kısımları da dahil olmak üzere eyalet topraklarının kızılderili topraklarının bir kısmını da devralacak şekilde genişletilmesiydi.

kanun, bağlılık yeminindeki protestan inancına yapılan atıfları kaldırmış, katolikliğin özgürce uygulanmasını güvence altına almış ve kilise'nin ondalık verme yetkisini yeniden sağlamıştı. buna ek olarak quebec yasası, i̇ngiliz ortak hukukuna uygun olarak sınırsız ifade özgürlüğü tanınması dışında, özel hukuka ilişkin konularda fransız medeni hukukunun kullanımını yeniden sağladı; i̇dari temyizler, mahkeme prosedürleri ve cezai kovuşturmalar da dahil olmak üzere kamu hukuku meseleleri için muhafaza edilmiştir.

quebec'te, on üç koloni'den gelen i̇ngilizce konuşan göçmenler, yasadaki belirli siyasi özgürlüklerin ortadan kaldırılması olarak gördükleri çeşitli hükümlere şiddetle karşı çıkmıştılar. quebec yasası, amerikan devrimi'ne yol açan birçok katalizörden biridir. bu arada toprak sahibi senyörler ve din adamları genel olarak hükümlerinden memnun olsalar da fransızca konuşan kanadalıların tepkileri farklıydı. 

on üç koloni'de yasa, boston çay partisi'ni ve diğer protestoları cezalandırmak için tasarlanan ve amerikan yurtseverlerinin topluca dayanılmaz eylemler (veya i̇ngiltere'de zorlayıcı eylemler) olarak adlandırdığı diğer bazı yasalarla birlikte parlamentonun aynı oturumunda kabul edilmişti. üstelik kanun, sömürgeciler tarafından, onları kendi seçtikleri meclislerden uzaklaştıracak yeni bir yönetim modeli olarak görülüyordu ve ohio ülkesinin çoğunu quebec eyaletine vererek kolonilerin bazı toprak taleplerini geçersiz kılıyor gibi görünüyordu. amerikalılar aynı zamanda yasayı kolonide katolikliğin bir "kuruluşu" olarak yorumladılar;  birçok amerikalı fransız ve kızılderili savaşına katılmış ve artık dini özgürlükleri ve eski düşmanlarına verilen toprakları bir hakaret olarak görmüşlerdi.

yasanın ilan edilişi 

yedi yıl savaşları'nda fransa krallığı'nın büyük britanya krallığı'na yenilmesinin ardından 1763 paris antlaşması ile barış resmiyet kazanmıştır. anlaşmanın şartlarına göre fransa, yeni fransa'yı, özellikle de o sırada fransız kolonisi olan kanada'yı, o zamanlar tek önemli ticari ürünü kunduz postu olduğundan değerli görmediği için britanya'ya devretti ve bunun yerine guadeloupe ve adalarını elinde tutmayı seçti.  fransızların kanada adını verdiği, st. lawrence nehri kıyısındaki bu bölge, i̇ngilizler tarafından başkentinden sonra quebec olarak yeniden adlandırılmıştır. i̇ngilizlerin savaşta ele geçirdiği toprakların askeri olmayan yönetimi 1763 kraliyet bildirgesi'nde tanımlanmıştır. 

barış anlaşmasının şartlarına göre, ayrılmamayı seçen kanadalılar i̇ngiliz tebaası haline gelmiştir. kanadalılar kamu görevlerinde görev alabilmek için kral'a, katolik inancını reddeden özel hükümler içeren bir yemin etmeleri gerekiyordu. ağırlıklı olarak roma katolik olan kanadalıların çoğunun böyle bir yemin etmeye isteksiz olduğu göz önüne alındığında, bu, çok sayıda kanadalının yerel yönetimlere katılmasını etkili bir şekilde engellemiştir. 

güneydeki kolonilerde amerikan devrimi'ne dönüşen huzursuzluğun artmasıyla birlikte i̇ngilizler, kanadalıların da büyüyen isyanı destekleyebileceğinden endişelenmekteydi. o zamanlar kanadalılar, quebec eyaletinin yerleşimci nüfusunun büyük çoğunluğunu (%99'dan fazla) oluşturuyordu ve büyük britanya'dan quebec'e çok az göç olmaktaydı. yaklaşık 90.000 kanadalının i̇ngiliz krallığı'na olan bağlılığını güvence altına almak için, önce vali james murray ve daha sonra vali guy carleton, değişim ihtiyacını desteklemişti. 

ayrıca kanadalı tebaanın çatışan talepleri ile yeni gelen i̇ngiliz tebaasının talepleri arasında bir uzlaşmaya ihtiyaç duyulmaktaydı. sömürge valilerinin bu çabaları sonunda 1774 tarihli quebec yasası'nın yürürlüğe girmesiyle sonuçlanmıştır.

yasa 
 bölge: i̇lin sınırları kanunla belirlenmiştir. kraliyet bildirgesi tarafından tanımlanan bölgeye ek olarak, sınırlar şu anda ontario'nun güneyi, illinois, indiana, michigan, ohio, wisconsin ve minnesota'nın bazı kısımlarını da kapsayacak şekilde genişletildi. bu, eyaletin boyutunu üç kat artırarak fransız kanada eyaletinin topraklarını eski haline getirmişti.
 din: kanun, i. elizabeth'e ve onun mirasçılarına yemin eden yetkililerin yeminini iii. george'a yemin eden biriyle değiştirerek, kamu görevi sahiplerinin roma katolik inancını uygulamalarına izin verdi. george'un protestan inancına hiçbir referansı yoktu. bu, ilk kez kanadalıların resmi olarak inançlarından vazgeçmeden eyalet yönetiminin işlerine yasal olarak katılmalarını sağlamıştı. aynı zamanda yasa, önceki idari kurallar uyarınca durdurulan aşar vergisi toplama işlemini yeniden başlatmış ve cizvit rahiplerinin eyalete dönmesine izin vermişti. 
 hükümetin yapısı: kanun, eyalet yönetiminin yapısını tanımlıyordu. vali, kraliyet tarafından atanacak ve bir yasama konseyinin yardımıyla ülkeyi yönetecekti; seçilmiş bir yasama meclisi için herhangi bir hüküm yoktu.
 hukuk: campbell v hall davası, 1763 kraliyet bildirgesi'ndeki hükümlere rağmen fransız hukukunu etkili bir şekilde korurken; kanun kamu hukuku, ceza hukuku ve vasiyet özgürlüğü konularında i̇ngiliz hukukunun lehine bir düzenleme getirmişti.
 arazi kullanımı: araziyi dağıtma ve kullanımını yönetme aracı olarak senyörlük sistemi restore edilmişti. fransızların eyaleti yönetme sistemi buydu; i̇ngilizler 1763'te arazi yönetimine ilişkin bir ilçe sistemi kurmuştu.

miras

kanadalıların katılımı 
quebec'teki i̇ngiliz sömürge hükümetinin iç iletişimleri, quebec yasası'nın amacının göreceli olarak başarısız olduğunu göstermektedir. 4 şubat 1775'te vali guy carleton, general thomas gage'e kanadalıların kanundan genel olarak memnun olduğuna inandığını yazmıştı, ancak şunu da ekledi:

... bununla birlikte, ekselanslarından, ne kadar iyi niyetli ve kraliyete ve ona şevkle hizmet etmeye yürekten istekli olan gentry'nin, düzenli birlik haline getirildiklerinde, çıplak bir milis kuvvetlerine komuta etmekten hoşlanmadıklarını saklamamalıyım. kanada alayı'nın 1764'te, ülkenin ayrılmasından hemen sonra hizmetimize katılan subaylara hediye veya tazminat olmaksızın aniden terhis edilmesi dışında, fransız hükümeti altındaki bu hizmete hiçbir zaman alışmamıştık (ve belki de iyi nedenlerden dolayıydı). her ne kadar hepsi yarım maaş beklese de, onlara herhangi bir bildirimde bulunmak hâlâ düşüncelerinde en üst sırada yer alıyor ve muhtemelen aynı şekilde ikinci kez işe girmelerini teşvik etmeyecek; sakinlere veya köylülere gelince, sivil otorite eyalet'e girdiğinden beri, hükümeti o kadar gevşek kaldı ve çok az güç elinde tuttu ki, bir şekilde kendilerini özgürleştirdiler ve bu zaman ve ihtiyatlı davranmayı gerektirecek yönetim aynı şekilde onları kadim itaat ve disiplin alışkanlıklarına çağırmak için; geçtiğimiz on yıl boyunca edindikleri tüm yeni fikirler göz önüne alındığında, aniden ve hazırlık olmadan bir milis olarak bedenlenmekten ve ailelerinden, topraklarından ve yerleşimlerinden uzak eyaletlere ve zaten deneyimledikleri tüm savaşın dehşetleri; bu, yasanın yalnızca hükümetin mevcut amaçlarına hizmet etmek için ve tam olarak onları yönetme niyetiyle kabul edildiğini, şu anda zihinlerine yoğun bir şekilde aşılamak için ve efendilerin tüm despotizmini bitirmek için çalışan isyancı evlatlarımızın diline hakikat görünümü verecektir. 

7 haziran'da, lexington ve concord savaşları'nın yanı sıra ticonderoga kalesi'nin ele geçirildiği ve benedict arnold'un saint-jean kalesi'ne müteakip baskını hakkında haber aldıktan sonra, sömürge bakanı dartmouth'a şunları yazmıştı:

eyalette sahip olduğumuz küçük kuvvet derhal harekete geçirildi ve st. john's'ta veya yakınında toplanması emredildi; bu mahallenin asilleri, kendilerini savunmak için sakinlerini toplamaya çağrılmıştı; bu bölgelerin vahşileri de aynı şekilde aynı emirleri alıyordu; ama beyler büyük bir gayrete tanıklık etmiş olsalar da, ne onların yalvarışları ne de örnekleri halkın üzerinde hakimiyet kuramadı; bu yerde ve mahallede ikamet eden, esas olarak gençlerden oluşan birkaç eşraf, bay samuel mackay'ın komutası altında küçük bir gönüllüler birliği oluşturdular ve st. john's'ta görev aldılar; kızılderililer de kanada köylüleri kadar geri kalmışlık gösterdiler. ... 

bir aydan kısa bir süre sonra, 28 haziran 1775'te baş yargıç william hey, quebec'ten lord şansölye'ye şunları yazdı:

... lord hazretleri, kanadalıları memnun etmek amacıyla çıkarılan ve onların istedikleri her şeyi kapsaması gereken bir yasanın, hoşnutsuzlukla karşılandığını söylediğimde, lord hazretleri'nin şaşkınlığı ne olacak? savaş zamanında i̇ngiliz subaylarının kanadalılara komuta etmesi ve barış zamanında i̇ngiliz kanunlarının kanadalıları yönetmesi genel bir istektir. i̇lkinin imkansız olduğunu biliyorlar (en azından şu anda) ve eğer kanadalıları doğru anladıysam, hiçbir kanun ve hükümet olmamasını kastediyorlar - bu arada gerçekten de general'in olduğu söylenebilir. carleton, senyörlerin ve din adamlarının, davranış ilkeleri korkuya dayanan ve artık uygulanmayan onlar üzerindeki otoritenin keskinliği dizginlenmeyen ve her türlü aşağılama biçimini alan alt düzey insanlar üzerindeki etkisini yanlış ölçmüştü. ya da dehşetle gördükleri ve onlara verenlerden nefret ettiklerini sanıyorum bunu ifade etmek için çok fazla fırsat var. ve kanadalılar, eski ayrıcalıklarının ve geleneklerinin restorasyonundan elde edeceklerini düşündükleri avantajlardan çok memnun olmuşlar ve hala da öyleler ama kendilerini, çok haklı bir şekilde, suçlayan bir düşünme ve konuşma tarzına kaptırdılar. 

21 eylül 1775'te, carleton montreal'deyken quebec'i yöneten vali yardımcısı cramahé, dartmouth'a, güneydeki kolonilerden yaklaşan istilaya dair haber geldikten sonra halkı toparlamadaki başarısızlık hakkında bir mektup yazdı:

on üç koloni 

quebec yasası amerikalıları kızdırmıştı ve vatanseverler tarafından dayanılmaz eylemlerden biri olarak adlandırılmış ve amerikan devrimi'nin gelişine katkıda bulunmuştur.

virginia'dan ve diğer kolonilerden gelen sınır görevlileri o bölgeye zaten giriyorlardı. ]ohio şirketi gibi arazi geliştirme şirketleri, büyük arazilerin mülkiyetini edinmek, yerleşimcilere arazi satmak ve kızılderililerle ticaret yapmak için zaten kurulmuştu. amerikalılar, yasayı "papizm"in (katoliklik)  gelişmesini teşvik ettiği ve onların özgürlüklerini ve geleneksel haklarını kısıtladığı için kınamıştılar. özellikle new york, pensilvanya ve virginia'nın sömürge hükümetleri, ohio topraklarının her birine kendi kraliyet sözleşmelerinde verilmiş olan quebec'e tek taraflı olarak devredilmesi karşısında öfkelendiler.  sonuç olarak new york'ta george rex protesto bayrağı oluşturuldu. 

langston (2005 yılında) new england'daki basının tepkisini incelemiştir. bazı sömürge editörleri, kanada yönetimini nasıl yeniden düzenlediğine dair görüşlerini açıkladılar, kraliyet tarafından doğrudan yönetim kurduğunu ve i̇ngiliz hukukunun kapsamını ceza hukukuyla sınırlandırdığını açıkladılar. massachusetts spy kitabında isaiah thomas, quebec yasası, çay yasası ve zorlayıcı yasalar gibi amerikan özgürlüklerini sınırlayan yasalar arasında bağlantılar kurmuş ve bunları incelemiştir. editörler, başyazılar yazarak ve atlantik'in her iki yakasından gelen muhalefet mektuplarını yeniden basarak kamuoyunu şekillendirdiler. 5 eylül - 26 ekim 1774 tarihleri arasında toplanan birinci kıta kongresi, quebec sakinlerine seslenmiş ve onları parlamentonun sözde keyfi ve zalim doğasının tehlikeleri konusunda uyarmıştır.

quebec yasası'nın on üç kolonideki ana önemi, vatanseverleri kızdırması, kraliyeti destekleyen kralcıları korkutması ve amerikan devrimi haline gelen çatışmanın hızlanmasına yardımcı olmasıdır. kanun, bağımsızlık bildirgesi'nde  isyancıların 27 sömürgeci şikayetinden biri olarak "sahte mevzuat kanunları"ndan biri olarak listelenmiştir... birinci kıta kongresi, parlamentonun yapmayı reddettiği dayanılmaz eylemlerin yürürlükten kaldırılması için 1774 yılında parlamentoya dilekçe vermiştir. bunun yerine, şubat 1775'te parlamento, öfkeli sömürgecilerin gözüne girmek amacıyla uzlaşma kararını kabul etti. bu çok basit ve geç kalınmış bir kabuldü çünkü savaş daha kolonilere bile ulaşmadan başlamıştı.

kıta kongresi sonunda bu öneriyi almış olsa da, sonuçta onu reddetti.detti.

quebec'te 1774 yasası, quebec'i yukarı ve aşağı kanada olmak üzere iki yeni eyalete ayıran 1791 anayasa yasası ile fiilen yürürlükten kaldırılmıştır. 

1774 tarihli quebec yasası, din özgürlüğünü tesis eden amerika birleşik devletleri anayasası'nın birinci değişikliğinin önemli bir öncülü sayılmaktadır.

notlar

kaynakça 

yasalar
amerika tarihi
kanada tarihi
kanada
amerika birleşik devletleri
amerikan devrimi