Kyffhäuser Anıtı

kyffhäuser anıtı (almanca: kyffhäuserdenkmal) veya barbarossa anıtı (barbarossadenkmal) olarak da bilinen almanya'nın thüringen eyaletindeki kyffhäuser sıradağlarında bulunan bir kayzer wilhelm anıtıdır. bad frankenhausen yakınlarındaki orta çağ'dan kalma kyffhausen kalesi'nin kalıntıları üzerine 1890-1896 yılları arasında dikilmiştir.

mimar bruno schmitz (1858-1916) tarafından tasarlanan anıt, almanya'nın en büyük üçüncü anıtıdır. schmitz ayrıca, 1813 leipzig muharebesi'nin anısına yapılan uluslar muharebesi anıtı ve porta westfalica'daki kayzer wilhelm anıtı gibi iki büyük anıtı da tasarlamıştır.

coğrafya 
anıt toplam 81 metre yüksekliğe sahiptir ve 420 metrelik bir rakımda, doğu kyffhäuser sıradağlarının 800 metre uzunluğundaki bir çıkıntısının tepesinde, kyffhausen kalesi'nin 439 metre yüksekliğindeki dağ zirvesinin altında yer almaktadır. anıtın bulunduğu alan kyffhäuserland bölgesindeki steinthaleben köyü sınırları içinde, bad frankenhausen'in yaklaşık 6,5 km kuzeyinde ve goldene aue ovasındaki tilleda'nın güneybatısında yer almaktadır.

tarihçe 
i̇mparator i. wilhelm'in 1888'deki ölümünden sonra almanya'nın dört bir yanında wilhelm'in onuruna çok sayıda anıt dikildi. kyffhäuser anıtı ilk olarak 19. yüzyılda savaş gazileri federasyonu (deutscher kriegerbund) tarafından önerildi. mimar bruno schmitz, bavyera'daki walhalla, teutoburg ormanı'ndaki hermannsdenkmal veya rüdesheim yakınlarındaki niederwalddenkmal gibi devasa taş yapılarda görülen 19. yüzyıl sonu imparatorluk ihtişamı geleneğine uygun olarak birtakım planlar hazırladı ve bu planlardan biri 1889'da anıt için açılan yarışmada birincilik ödülünü kazandı.

anıt, 1000 yılından itibaren inşa edilen ve friedrich barbarossa döneminde en donanımlı seviyesine ulaşan kyffhausen kalesi'nin kalıntıları (üst ve alt kale) arasında yer almaktadır. bu orta çağ imparatorluk kalesinin 176 metre derinliğindeki dünyanın en derin kale kuyusu gibi ilginç kanıtları korunmuştur. eski yukarı kyffhausen kalesi'nin bulunduğu yerdeki 17 metre yüksekliğindeki kaleye erişim mümkün olup iki sergiye ev sahipliği yapmaktadır. eski kapı yapılarının bazı kısımları da korunmuştur. kale müzesi, antik kale kompleksinin tarihine, barbarossa efsanesi’ne ve kayzer wilhelm anıtının yapım tarihine odaklanmaktadır. müzede ayrıca kyffhäuser federasyonu tarafından orta çağ kalesi ve çevresinde yapılan kazı çalışmaları sırasında ortaya çıkarılan çok sayıda eser sergilenmektedir.

mimar bruno schmitz, anıt duvarları ve kuleleri için 12. ve 13. yüzyılların hohenstaufen kale ve hisarlarından romanesk stil unsurlarından esinlemiştir. kabaca yontulmuş taşlar, barbarossa kulesinde de kullanılan hohenstaufen kambur blok duvar işçiliğini anımsatmaktadır. anıtın mimarisinden 1871 yılında prusya egemenliğinde kurulan alman i̇mparatorluğu'nun kutsal roma i̇mparatorluğu'nun meşru halefi olduğu anlaşılmaktadır. anıt aynı zamanda ulusal gerileme ve yeniden doğuş temasını da ifade etmektedir.

özellikler 

anıtın doğu tarafında teraslarla çevrili küçük bir doğal taş ocağı, nikolaus geiger (1849-1897) tarafından yapılan i̇mparator frederick barbarossa kumtaşı heykelinin arka planını oluşturmaktadır. 6,5 metre yüksekliğindeki tasvir, birkaç kumtaşı bloğundan yerinde şekillendirilmiştir. i̇mparatorun ayaklarının dibinde şövalyeler, efsanevi yaratıklar ve yaşlı imparatorun yeraltı zindanında dirilmeyi beklediği saray görevlileri yatmaktadır. efsaneye göre almanya onun liderliğine ihtiyaç duyduğunda barbarossa yeniden dirilecektir. i̇mparator, şiirlerde ve efsanelerde haşmetli bir hükümdarın uyanış anında hayal edilebileceği gibi tasvir edilmiştir. bu uyanış anı, uzun sakalının üzerinde duran sol elin kavrama hareketi ve cübbesi tarafından örtülmeyen hafifçe girintili bir bacakla vurgulanmıştır. i̇mparator gerçekten uyumuyor, hatta tek gözünü kırpıyordur. heykeltıraş nikolaus geiger, orijinali viyana'daki hofburg i̇mparatorluk sarayı'nda sergilenen imparatorluk tacından esinlenerek imparatorun kızıl sakalını süslemiştir.

barbarossa heykelinin üst kısmında, heykeltıraş emil hundrieser (1846-1911) tarafından neobarok tarzda tasarlanan kayzer i. wilhelm'in atlı heykeli yükselmektedir. wilhelm, pickelhaube ve demir haç ile bir general olarak tasvir edilmiş olup at sırtında ağırbaşlı bir şekilde poz vermektedir. i̇ki alegorik heykel tarafından kuşatılmıştır. sağında savunmayı temsil eden bir germen savaşçısı, solda ise elinde kalem ve meşe yaprağı çelengi tutan ve tarihi simgeleyen bir kadın yer alır. barbarossa ve wilhelm heykellerinin her ikisi de anıtın ana fikrini temsil etmektedir: monarşinin yüceltilmesi ve imparatorluğun askeri gücü. heykellerin tamamı yaklaşık 11 metre yüksekliğe ve yaklaşık 16 ton ağırlığa sahiptir. bakır levhalar 2 ila 3 mm kalınlığa sahiptir.

wilhelm heykeli, tepesinde devasa bir imparatorluk tacı bulunan 57 metrelik bir kuleye iliştirilmiştir. 247 basamaklı bir merdivenle çıkılan kulenin tepesindeki platform, kyffhäuser sıradağlarından kuzeydeki harz dağlarına ve güneydeki thüringen ormanı'na kadar uzanan panoramik bir manzara sunmaktadır.

kyffhäuser-tourismusverband’ın mali zorluklar yaşamasının ardından 2014 yılından bu yana site kur & tourismus gmbh bad frankenhausen tarafından işletilmektedir.

kaynakça

ek okuma 
 gunther mai: das kyffhäuser-denkmal 1896–1996; böhlau verlag; 1997; 
 rudy koshar: from monuments to traces: artifacts of german memory, 1870–1990; university of california press, 2000;

dış bağlantılar 

 resmî site

1896'da tamamlanan yapılar
thüringen'deki yapılar
almanya'daki anıtlar
i. friedrich (kutsal roma imparatoru) hakkındaki kültürel tasvirler