mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Sana Anarkulova

sana maksutkızı anarkulova veya evlilik öncesi jarlagassova (; d. 21 temmuz 1989 sol-i̇letsk, sovyetler birliği), rus voleybolcu. altay vk ve kazakistan millî takımı forması giymektedir.

anarkulova, japonya'daki 2010 fivb kadınlar voleybol dünya şampiyonası'nda ve i̇talya'daki 2014 fivb kadınlar voleybol dünya şampiyonası'nda kazakistan millî takımının bir parçasıydı. 2018 asya oyunları sırasında sana anarkulova, filipinler'e karşı 15 sayı atarak onları 25-11, 22-25, 25-15, 19-25, 16-14 mağlup etti.

kaynakça

dış bağlantılar 
 

1988 doğumlular
yaşayan insanlar
kazak kadın voleybolcular
smaçörler
Köpek gribi

köpek gribi, köpekgillerde meydana gelen griptir. köpek gribine, 2004 yılında köpeklerde hastalığa neden olduğu keşfedilen at gribi virüsü h3n8 gibi influenzavirüs a'nın çeşitleri neden olur. sfdgfhfdgfhdgfhhfgh bu virüse daha önce maruz kalmadıkları için köpeklerin ona karşı doğal bir bağışıklığı yoktur. bu nedenle hastalık bireysel köpekler arasında hızla bulaşır. köpek gribi amerika birleşik devletleri'nin bazı bölgesel köpek popülasyonlarında endemik olabilir. morbiditesi yüksek (semptom görülme sıklığı) fakat ölüm oranı düşük bir hastalıktır.

2000'li yıllarda asya'da daha yeni bir form tanımlandı ve o zamandan beri abd'de de salgınlara neden oldu. h3n2'nin kuş gribi kökenlerinden uyarlanmış bir mutasyonudur. her iki suş için de aşılar geliştirilmiştir.

aşı 
haziran 2009'da amerika birleşik devletleri tarım bakanlığı (usda) hayvan ve bitki sağlığı denetim servisi (aphis) ilk köpek gribi aşısını onayladı. bu aşının başlangıçta iki hafta arayla iki kez, daha sonra yılda bir kez yapılması gerekir.

ayrıca bakınız 

 kuş gribi
 at gribi
 i̇nsan gribi
 domuz gribi

kaynakça 

viral hayvan hastalıkları
grip
köpek hastalıkları
İnfluenza A virüsü alt tipi H5N1

i̇nfluenza a virüsü alt tipi h5n1 (a/h5n1), insanlarda ve diğer birçok türde hastalığa neden olabilen influenza a virüsünün bir alt tipidir. h5n1 alt tipinin a tipi yüksek derecede patojenik kuş gribi virüsü için hpai a(h5n1) adı verilen, kuşlara uyarlanmış bir adsfghdfghhdfghh h5n1 suşu, yaygın olarak kuş gribi ("kuş gribi") olarak bilinen h5n1 gribinin oldukça patojenik nedensel ajanıdır. özellikle güneydoğu asya'daki birçok kuş popülasyonunda enzootiktir (popülasyonda korunur). hpai a(h5n1)'in bir türü, ilk olarak asya'da ortaya çıktıktan sonra küresel olarak yayılır. epizootik (insan olmayanlarda görülen bir salgın) ve panzootiktir (özellikle geniş bir alanda birçok türden hayvanı etkiler), on milyonlarca kuşu öldürür ve yayılmasını durdurmak için yüz milyonlarca kuşun itlaf edilmesine yol açar. popüler medyada "kuş gribi" ve h5n1'e yapılan birçok atıf bu türe atıfta bulunmaktadır.

epidemiyoloji 
i̇nsanlarda h5n1 kaynaklı ilk enfeksiyonlar, 1997 yılında hong kong'un kümes hayvanı popülasyonunda h5n1 gribinin epizootik (insan olmayanlarda görülen bir salgın) ile aynı zamana denk geldi. bu panzootik (özellikle geniş bir alanda pek çok türden hayvanı etkileyen bir hastalık) salgını, bölgedeki evcil kümes hayvanı popülasyonunun tamamının öldürülmesiyle durduruldu. ancak hastalık yayılmaya devam etti; 2003 yılında asya'da yeniden salgınlar rapor edildi. 21 aralık 2009'da dsö, 263 kişinin ölümüyle sonuçlanan toplam 447 vakayı duyurdu.

ayrıca bakınız
h5n1 aşısı

kaynakça 

kuşların hastalıkları
Namık Kemal Tülezoğlu

namık kemal tülezoğlu (1924, çarşamba - 6 kasım 2003, ?)

hayatı 
1924'te samsun'un çarşamba ilçesinde doğdu. anne adı salime, baba adı ahmet. askeri tıp fakültesini bitirdikten sonra tabip kıdemli yüzbaşılığa kadar yükseldi ve genel cerrahi alanında uzmanlaştı. çarşamba sağlık merkezi başhekimliği, kızılay i̇lk yardım hastanesi başhekimliği görevlerinde bulundu.  ii. (xiii). dönem  ap samsun milletvekili seçilerek tbmm'ye intisap etti ve 18 aralık 1968'de istifa ederek doktorluk mesleğine geri döndü.

evli ve iki çocuk sahibidir. i̇ngilizce ve az düzeyde fransızca bilmekteydi. 6 kasım 2003 tarihinde öldü.

kaynakça 

1924 doğumlular
2003 yılında ölenler
çarşamba doğumlular
samsun milletvekilleri
tbmm 13. dönem samsun milletvekilleri
adalet partisi mensubu siyasetçiler
20. yüzyıl türk siyasetçileri
türk askerî hekimler
Asmalı Konak bölümleri listesi

bu maddede, 2002-2003 yılları arasında atv'de yayımlanmış olan asmalı konak adlı türk yapımı duygusal ve dram türündeki televizyon dizisinin bölümleri listesi yer almaktadır. dizi, 2 sezon olup toplam 54 bölümden oluşmaktadır.

yayın takvimi

bölümler

1. sezon (2002)

2. sezon (2002-2003) 

türk televizyon dizilerinin bölüm listeleri
Barnabás Varga

barnabás varga (d. 25 ekim 1994), santrfor mevkiinde görev alan macar millî futbolcu. nb i. ekibi ferencváros forması giymektedir.

i̇statistikleri

kulüp takım istatistikleri 

1994 doğumlular
yaşayan insanlar
szombathely doğumlular
macar futbolcular
forvet futbolcular
szombathelyi haladás futbolcuları
sv mattersburg futbolcuları
gyirmot se futbolcuları
ferencvárosi tc futbolcuları
2. liga (avusturya) futbolcuları
bundesliga (avusturya) futbolcuları
nemzeti bajnokság i futbolcuları
macaristan millî futbol takımı futbolcuları
Şematik akıl yürütme

şematik akıl yürütme yahut diyagramatik akıl yürütme, görsel temsiller aracılığıyla yapılan akıl yürütmedir. şematik akıl yürütme, dilsel veya cebirsel araçlar yerine diyagramlar ve görüntüler kullanılarak görselleştirilen kavram ve fikirlerin anlatılmaya çalışmasını esas alır.

diyagram 

diyagram, bilginin bazı görselleştirme tekniklerine göre 2 boyutlu geometrik ve simgesel temsilidir . diyagram teriminin mantıkta iki anlamı olabilir.

 görsel bilgi cihazı : " i̇llüstrasyon " terimi gibi diyagram da grafikler, teknik çizimler ve tablolar da dahil olmak üzere görselleştirme tekniklerini temsil eden kolektif bir terim olarak kullanılır.
 belirli türde görsel gösterim : bu yalnızca, niteliksel verileri çizgiler, oklar veya diğer görsel bağlantılarla birbirine bağlanan şekillerle gösteren türdür.

bilimde terim her iki şekilde de kullanılır. örneğin, anderson (1997) daha genel bir tanım yaparak şunu ifade etmiştir: "diyagramlar resimseldir ancak soyuttur; bilgi temsilleri ve haritalar, çizgi grafikler, çubuk grafikler, mühendislik planları ve mimarların çizimlerinin hepsi diyagram örnekleridir, oysa fotoğraf ve video diyagram örnekleri değildir." ".  öte yandan lowe (1993) diyagramları özellikle "temsil ettikleri konunun soyut grafik betimleri" olarak tanımlamıştır.

daha gelişmiş bir tanım yapılacak olursa diyagramlar ve çizelgeler, "bilginin gerçek temsillerinden ziyade soyut temsillerini" göstererek bilgisayar grafikleri, teknik resimler, infografikler, haritalar ve teknik çizimlerle kontrast oluşturur.

veya bert s. hall'un yazdığı gibi, "diyagramlar basitleştirilmiş şekillerdir, bir bakıma temel anlamı aktarmayı amaçlayan karikatürlerdir".

kaynakça
X Sporting Club

x sporting club (resmî adıyla football club x), 1902 ila 1908 yıllarında varlığını sürdüren, i̇spanya'nın barselona kentinde kurulmuş bir futbol takımıydı. 1905 ile 1908 arasında üst üste 3 kez katalan şampiyonluğunu kazandı. x sporting club, 1909'de rcd espanyol'un kuruluşundaki rolüyle bilinir.

x hâkimiyeti 

1906'da club español de football (şimdi rcd espanyol), oyuncuların çoğu katalonya dışındaki üniversitelere kaydolan üniversite öğrencileri olduğu için oyuncu eksikliği nedeniyle faaliyetlerini askıya almak zorunda kaldı. x sporting club, kalan español oyuncularının çoğunun onlara katılmasından yararlandı; bu, kulüp kalitesi açısından büyük bir sıçrama anlamına geliyordu ve sonuç olarak x, fc internacional, fc barcelona ve fc català gibilerini yenerek 1905 ile 1908 arasında arka arkaya 3 kez katalan şampiyonluğunu kazandı. bu tarihî takımda pedro gibert, josé irízar ve santiago massana gibi isimler vardı. bazı zaferler tartışmalıydı, özellikle de takımın son sezonunda katalonya federasyonu, takıma iltimas etmekle suçlanmıştı. x, bölge şampiyonu olarak copa del rey'e katılma fırsatını elde etti, ancak üst üste 3 yıl katılmayı reddetti.

1908'de yeni bir sahaya, campo de la marina'ya yerleştiler. takımın forması, göğsünde x bulunan beyaz veya siyah bir gömlekti.

başarıları 

katalan şampiyonluğu

 şampiyon (3): 1905-06, 1906-07 ve 1907-08

kaynakça 

1902'de i̇spanya'da kurulan oluşumlar
1902'de kurulan futbol kulüpleri
1908'de feshedilmiş oluşumlar
John Cairney

john cairney (d. 16 şubat 1930 –ö. 7 eylül 2023), i̇skoç aktör ve yazar.

yaşamı ve kariyeri
cairney, 16 şubat 1930'da baillieston, glasgow, i̇skoçya'da doğdu. kraliyet i̇skoç müzik ve drama akademisi ile wellington, yeni zelanda'daki victoria üniversitesi'nde eğitim gördükten sonra mezun oldu. 1957'de başladığı oyunculuk kariyerini 1999 yılına kadar sürdürdü. en çok tiyatroda hamlet ve macbeth adlı oyunlardaki performansıyla tanındı. oyunculuk kariyeri boyunca; robert burns, robert louis stevenson, robert service, charles rennie mackintosh, william mcgonagall, tyrone guthrie ve james boswell gibi usta isimlerle çalıştı. yer aldığı bazı önemli yapımlar arasında; ane satyre of the thrie estaitis, young auchinleck,, lucky jim, a night to remember, operation bullshine, the flesh and the fiends, victim, cleopatra ve jason and the argonauts sayılabilir.

oyunculuk kariyeri dışında ünlü i̇skoç şahsiyetler, futbol (özellikle: celtic fc), tiyatro ve memleketi glasgow, i̇skoçya konulu kitapları kaleme almıştır..

özel yaşamı ve ölümü
i̇ki kez evlenen beş çocuk sahibi olan oyuncunun erkek kardeşi jim cairney'de eski bir futbolcuydu. hakem tiny wharton çocukluk arkadaşıydı. cairney, 7 eylül 2023'te glasgow, i̇skoçya'da doğal nedenlerden 93 yaşında ölmüştür.

filmografi

kaynakça

dış bağlantılar

official website

amazon author profile

aveleyman|john cairney

i̇skoç erkek tiyatro oyuncuları
1930 doğumlular
2023 yılında ölenler
glasgow doğumlu erkek oyuncular
i̇skoçya'da doğal nedenlerden ölenler
i̇skoç erkek sinema oyuncuları
i̇skoç erkek dizi oyuncuları
Antonio Sant'Elia

antonio sant'elia (30 nisan 1888 - 10 ekim 1916), i̇talyan bir mimar ve mimarlıkta futürist hareketin önemli bir üyesiydi. neredeyse hiç tamamlanmış bir mimari eser bırakmamış olmasına rağmen, cesur eskizleri ve modern mimari üzerindeki etkisiyle özellikle hatırlanmaktadır.

erken yıllar
antonio sant'elia, lombardiya'da como şehrinde doğdu. i̇nşaat işçisi olarak yetişti ve daha sonra mimarlık eğitimi aldı. milan'daki brera akademisi'nde giuseppe mentessi ile okudu ve ardından 1912'de mimarlık alanında derecesini almak için bologna üniversitesi'nde eğitimine devam etti. aynı yıl milan'da bir tasarım ofisi açtı ve filippo tommaso marinetti ile tanıştıktan sonra futürist hareketle ilişkilendi.

yazarlığı
sant'elia'nın katkıları yazılı eserlere de uzanıyordu. "futürist mimarlık manifestosu," ağustos 1914'te lacerba'da yayımlandı. yazarlığı konusunda bazı tarihçiler arasında tartışma olsa da genellikle bu manifestonun sant'elia'ya atfedildiği söylenir. manifestoda yazar, futürist mimari'nin dekoratif değerinin, ham, çıplak veya şiddetle renklendirilmiş malzemelerin yenilikçi kullanımına ve düzenlemesine dayandığını vurguladı. sant'elia'nın gelecekteki şehir vizyonu, endüstrileşmiş ve mekanize olmuş bir şehri içeriyordu ve sadece bireysel binaların birleşimi değil, şehrin yaşamının etrafında tasarlanmış geniş, çok katlı, birbirine bağlı ve entegre bir kentsel yerleşim olarak gördü.

çalışmaları
1912 ve 1914 yılları arasında, sant'elia'yı etkileyenler arasında amerika birleşik devletleri'nin kentsel manzarası ile otto wagner, adolf loos ve renzo picasso gibi mimarlar bulunuyordu. sant'elia, yeni bir çağı simgelemek için tasarlanmış futürist bir "città nuova" ("yeni şehir") için eskizler üzerinde çalışmaya başladı. çizimlerinin birçoğu, nuove tendenze grubunun (üyesi olduğu grup) tek sergisinde, 1914 mayıs-haziran'da milan'daki famiglia artistica galerisinde sergilendi. bugün, yaklaşık 170 çizimi pinacoteca civica di palazzo volpi, como koleksiyonunun bir parçası olarak sürekli sergilenmektedir. sant'elia'nın çalışmaları, modern mimari ve teknolojinin heyecanını yansıtan geniş monolitik gökdelen binalarını, terasları, köprüleri ve havadan yürüyüş yollarını içeriyordu. ancak, onun anıtsallığı aynı zamanda art nouveau mimarı giuseppe sommaruga'dan da etkilenmişti.

mirası
sant'elia, mimari çalışmalarından çok az örnek bıraktı. bunlar arasında villa elisi (şu anda brunate'ın bir bölümü olan san maurizio'da) ve como'da bir savaş anıtı bulunuyor. savaş anıtı, giuseppe terragni tarafından 1933 yılında tamamlanmıştır. sant'elia'nın tasarılarının çoğu gerçekleştirilmemiş olsa da, ütopik vizyonu sonraki nesillere oldukça etkili oldu. sant'elia, genellikle john portman ve helmut jahn gibi mimarların öncüsü olarak kabul edilir. ayrıca, fritz lang'ın 1927 yapımı metropolis ve ridley scott'ın 1982 hollywood filmi blade runner gibi distopyan filmlerin yapım tasarımı da sant'elia'nın fikirlerine borçludur.

galeri

kaynakça 

1888 doğumlular
1916 yılında ölenler
20. yüzyılda i̇talyan mimarlar
brera güzel sanatlar akademisinde öğrenim görenler
i̇talyan fütürizmi
i̇talyan mimarlar
Faruk Kılınç

faruk kılınç, (d.2 mayıs 1974 doyuran, kızıltepe, mardin) iş insanı ve siyasetçi.

tbmm 28. dönem adalet ve kalkınma partisi mardin milletvekilidir.

ayrıca bakınız 

 mardin milletvekilleri listesi
 mardin'de 2023 türkiye cumhurbaşkanlığı ve genel seçimleri

kaynakça

dış bağlantılar 

 tbmm internet sitesinde faruk kılınç

tbmm 28. dönem mardin milletvekilleri
tbmm tarım, orman ve köyişleri komisyonu
Midrange bilgisayar

midrange bilgisayarlar, veya midrange sistemler, anaçatı bilgisayar ve mikrobilgisayar kategorileri arasına denk gelen bir bilgisayar sınıfıydı.

bu makine sınıfı 1960'larda, digital equipment corporation (pdp hattı), data general (nova), hewlett-packard (hp3000) modelleri şeklinde ortaya çıktı ve bilim ve araştırmada olduğu kadar işletmelerde de yaygın bir şekilde kullanıldı.

ibm daha çok işletmelere yönelik benzer sistemleri için "midrange bilgisayar" terimini tercih etmiştir.

ibm midrange sistemler 

 system/3 ilk ibm midrange sistemdi (1969)
 system/32 (1975'te tanıtıldı)  16-bit tek kullanıcılı sistemdi, ibm 5320 olarak da bilinir.
 system/34 (1977) hem 3 hem de 32'nin devamı olması planlanmıştı.
 system/38 (1979) ilk bütünleşmiş ilişkisel veri tabanı yönetim sistemi (dbms) içeren midrange sistemdi. s/38 48-bit adreslemeye sahipti ve cpf işletim sistemi çalıştırıyordu.
 system/36 (1983) iki 16-bit işlemciye ve [[
 as/400 1988 yılında bu isimler tanıtıldı ama 2000 yılında eserver iseries olarak yeniden adlandırıldı ve 2006'da ibm system i oldu. os/400 işletim sistemi çalıştırmaktadır.
 ibm power systems 2008 yılı nisan ayrında tanıtıldı, ibm system i ve ibm system p yakınsamasıdır.

ayrıca bakınız 

 ibm anaçatı bilgisayarları
 minibilgisayar
 mikrobilgisayar

kaynaklar 

ibm
bilişim
Heliopolisli Kallinikos

kallinikos veya latince callinicus ( fl. ms 650), suriye'nin heliopolis'inden (günümüz baalbek, lübnan) yahudi - bizanslı bir mimar ve kimyagerdir. modern alev silahına benzeyen bir deniz silahı olan rum ateşinin icadıyla tanınır. vii. konstantinos'a göre kallinikos, iv. konstantinos zamanında bizans'a gelen ve sıvı ateş hakkındaki bilgisini bizanslılarla paylaşan suriye'nin heliopolis'inden bir mültecidir. kallinikos'un kesin formülü dikkatle korunan bir sırdı ve bugün hala bilinmemektedir. olası bileşenler arasında reçine, asfalt, kükürt, nafta, ince sönmemiş kireç ve kalsiyum fosfit bulunmaktadır.

kaynakça 

suriye yahudileri
bizanslı yahudiler
7. yüzyılda bizanslılar
bizanslı mimarlar
Ambra Computer Corporation

ambra computer corporation feshedilmiş bir ibm alt şirketidir. dr richard greame ambra tarafından kurulan şirket ev kullanıcılarını hedefleyen ve ilk önce avrupa'da (1992) daha sonra abd'de (1993) postayla satılan kişisel bilgisayarlar geliştirmiştir. ambra sadece bir yıl civarı üretim hacmine sahipti; bu yüzden üretim 1994'de ibm aptiva uğruna sonlandı (kanada hariç, orada 1996 yılına kadar sürdü) .

modeller 

 386
 486
 achiever 2000
 achiever 3000
 achiever 4000
 achiever 5000
 achiever 7000
 achiever 9000
 achiever d
 achiever dp
 achiever s
 achiever t
 achiever anthem
 achiever hurdla/sprinta
 notebook
 ispirati (kanada)

konumu 
ambra pc'ler genellikle piyasada düşük bütçeli olarak konumlanıyordu ve ibm ile ilişkilerini pazarlama materyallerinde makinelerin daha iyi kalitedeymiş gibi gözükecek şekilde kullanıyorlardı, çünkü gerçek ibm pc'leri pahalı olarak biliniyordu. gerçekte makineler düşük özelliklere sahipti, maskeli ekranları, asgari sistem çevrel ürünleri vardı ve her fiyatta düşük ölçekli işlemcileri asgari bellek ve sabit disk ile kullanıyorlardı.

markanın birleşik krallık'taki televizyon reklamı şu sloganı kullanıyordu: "aklınızı bir koşuya çıkarın."

estetik 
makineler kirli beyaz rengindeydi, o zamanlar bu alışılmadıktı, çünkü çoğu makine bejdi. genel olarak kasaları derli topluydu ve genişletmelere pek yer yoktu.

dikkat çeken bir özelliği özgün ambra faresiydi, diğer tüm tasarımlardan düğmelerinin konumu nedeniyle farklılaşıyordu. geleneksel farelerin düğmeleri üstte yer alır, kullanıcılar da aşağı bastırır. ambra faresinin düğmeleri öndeydi, kablonun iki yanındaydı, kullanıcılar, bir tetiğe basar gibi, parmaklarını geriye çekerek basarlardı. eleştiriler ambra'nın daha geleneksel bir tasarımı benimsemesine yol açtı, bir birleşik krallık dergi eleştiri yazısı fareyi "işkence aletine benziyor" diye tanımlamıştı.

ayrıca bakınız 

 ibm pc bölümünün lenovo tarafından satın alınması

kaynaklar 

ibm
bilişim
kişisel bilgisayarlar
Odeki Kilisesi

odeki kilisesi (gürcüce ოდეკის ეკლესია), aşağı odeki kilisesi ve aşağı odik kilisesi olarak da bilinir, erzurum ilinin tortum ilçesinde, eski adı odeki olan aşağıserdarlı köyünde orta çağda gürcülerden kalma bir kilisedir.

tarihçe

odeki, orta çağda gürcistan'ın bir parçası olan tao bölgesindeki köylerden biriydi. nitekim osmanlılar bu bölgeyi ve köyü, 1549 tarihli gürcistan seferiyle gürcülerden ele geçirmiştir. 1574 tarihli defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı osmanlı tahrir defterinde bu köyün 611 haneden oluşan büyük bir yerleşim olduğu görülmektedir. odeki kilisesi, bu köyde günümüze ulaşmış altı kiliseden biriydi. kilisedeki gürcüce yazıt üzerinden bu yapının en geç 15. yüzyılda inşa edildiği söylenebilir. bununla birlikte tarihlendirilmemiş gürcü alfabesinin (gürcü alfabesi|asomtavruli]] yazıtı kilisenin daha eski dönemde inşa edildiğini göstermektedir. günümüzde odeki kilisesi, eklenmiş yeni yapılarla samanlık olarak kullanılmaktadır.

mimari

odeki kilisesi, köyün bugün i̇kikgil adını taşıyan mahallesinde bir köylünün bahçesinde neredeyse olduğu gibi günümüze ulaşmıştır. ancak kilise, sonradan batı ve kuzey tarafı ile üst kısımdan sonradan eklenen başka yapılarla kapatılmıştır. bu yeni yapılar, kiliseye iki taraftan bitişik ve üstüne kat çıkılarak inşa edilmiştir.

odeki kilisesi, kaba yontulmuş taşlar ve kireç harcıyla inşa edilmiş olan kilisenin iç ve dış cepheleri aynı tip taşlarla kaplanmıştır. yapının güney duvarında iki adet girişi bulunmaktadır. doğu ve batıda birer penceresi vardır; ancak bugün batı taraftaki penceresi kapatılmıştır. apsiste gürcüce yazıtlar bulunmaktadır. bu yazıtlardan en uzun olanı 12 satırdan oluşmakta ve gürcü alfabesinin en eski biçimi asomtavruli ve nushur-hutsuri karakterleriyle kazılmıştır. diğer yazıtların ise bazı bölümleri bugüne ulaşmıştır. apsiste yer alan ve 13 satırdan oluşan yazıtlardan biri 15-16. yüzyıla tarihlenmektedir. bu yazıtta tanrı’nın ve aziz stepane’nin abumi’nin oğlu olan hahuli’den pavle patirikesdze’yi bağışlaması istemiştir.

gürcüce yazıt, gürcü öğretim üyesi teimuraz cocua tarafından „წ. ღ(მერთ)ო და წ(მიდა)ო სტ{ე}ფა|ნე, შ(ეიწყალ)ე ცოდვ{ი}ლი ხ{ა}ხუ|ლ{ა}რი პ{ა}ვლე პ{ა}ტირიკესძე, | აბუმის (?) შვ{ი}ლი. იმ <წ> | წელიწადს დავწე|რე, რომ სენი | იყო, ზაქ{ა}რია | მომკუდ{ა}რ|იყო, | დღე{სა} კ{ჳ}რ{ია}კეს, | ოკდო{ნ}ბე|რსა | ერთსა“ (çevirisi: aziz tanrım ve aziz stepane, abumi’nin oğlu, hahuli’den günahkâr pavle patirikesdze’yi bağışla. salgının olduğu, zakaria’nın öldüğü yıl yazdım, bugün pazar, ekim’in biri) şeklinde okunmuştur.

kaynakça

tao-klarceti
erzurum'daki gürcü ortodoks kiliseleri
Kang Ki-young

kang ki-young (d. 14 ekim 1983, i̇ncheon) güney koreli bir aktördür. popüler güney kore dizilerdeki destekleyici rolleriyle tanınır.

kariyeri 
tvn dizisi high school king of savvy'de jo deok-hwan rolünde ve oh my ghost dizisinde heo min-soo olarak görünerek kendisi için bir isim yaptı. özellikle, oh my ghost'da bir sous şef rolünü oynadığında halk tarafından çok sevildi.

yazarın düzenli aktörlerinden biridir ve high school king of savvy'den sonra yazar yang hee-seung tarafından yazılan dramaların çoğunda yer almıştır.

evlendikten sonra bir süre işe ara verdikten sonra, haziran 2022'de yayınlanmaya başlayan ena dizisi extraordinary attorney woo'da kıdemli bir avukat olan jung myung-seok rolünü oynadı. dizi, ena adlı düşük profilli bir kanalda yayınlanmasına rağmen %14'ü aşarak büyük bir hit oldu ve böylece kang ki-young'un popülaritesi, kahraman woo young-woo'nun tsundere akıl hocası olarak hizmet veren jung myung-seok'un popülaritesi arttıkça da arttı.

ayrıca bir kötü adamı oynamayı denemek istediğini söyledi ve 2023'te yayınlanan the uncanny counter'da hwang pil-kwang rolünü aldığında bu dileğini yerine getirdi.

kişisel hayatı 
2 ağustos 2018'de yapılan bir röportajda, iki yıldır kendisinden üç yaş küçük olan ünlü olmayan bir kadınla ilişki içinde olduğunu açıkladı. village survival, the eight'de görünürken, evlenme niyetini açıkça açıkladı ve 25 mayıs 2019'da evlendi. aynı zamanda yönetmeni olduğu bir galeri olan kayınvalidesinin evinde evlendi. 12 kasım 2021'de, evlendikten iki yıl sonra, eşi bir erkek çocuk dünyaya getirdi.

filmografi

sinema

televizyon dizileri

eğlence programları

tiyatro

ödüller ve adaylıklar

kaynakça

dış bağlantılar 

 
 
 
 

yaşayan insanlar
1983 doğumlular
i̇ncheon doğumlular
güney kore doğumlular
suwon üniversitesi mezunları
güney koreli erkek oyuncular
güney koreli erkek dizi oyuncuları
güney koreli erkek sinema oyuncuları
güney koreli erkek tiyatro oyuncuları
EduQuest

ibm eduquest (daha sonra eduquest olarak kısaltıldı) ibm'nin ilköğretim ve orta öğretim eğitim piyasasının ihtiyaçlarını hedefleyen bir alt şirketiydi. şirketin eğitim sistemleri bölümünden bölünen bir şirket olan ve james elton dezell jr. (1933–2000) öncülüğündeki eduquest okullar için yazılım ve donanım geliştirdi. en çok bilinen hattı tümü bir arada kişisel bilgisayarlardı, bu hattın biçim faktörü ibm'nin ps/2 model 25'ine dayanıyordu.

ibm
bilişim
Kaleida Labs

kaleida labs 1991 yılında çapraz platform çoklu ortam yazılımı kaleida media player ile davranışlarını programlama için nesne yönelimli betik dili scriptx'i geliştirmek için kurulmuştur. sistemin amacı etkileşimli cd-rom başlıklarını üretmekti, bu 1990'ların başlarında yoğun çaba gerektiren bir alandı. 1994 yılında sistem piyasaya sürüldüğünde görece yüksek sistemi gereksinimlerine ve bellek ayakizine sahipti, mac platformuna özgü bir powerpc sürümü yoktu. aynı zamanlarda piyasadaki hızlı değişiklikler, özellikle world wide web ve java programlama dilinin gelişimi, etkileşimli cd piyasasını niş bir role sürükledi. kaleida platformu kayda değer bir ilgi çekmeyi başaramadı ve 1996 yılında kapandı.

kaleida, 1990'lardaki apple ve ibm arasındaki üç ortak girişimden biriydi, diğerleri taligent işletim sistemi ve powerpc platformu için motorola ile aim ittifakı.  scriptx, o dönemde apple'de başlatılan benzer birçok yazılım platformundan biriydi. sk8 sistemi de çoklu ortam piyasasını amaçlıyordu, halbuki aslında hypercard'a yapılmış büyük bir iyileştirmeden evrimleşmişti. dylan programlama dili daha çok özellikli bir platformdu, salt çoklu ortamı değil genel programlamayı amaçlıyordu. tüm bu yazılım projelerinin geliştirilmesi yaklaşık olarak aynı zamanda sonlandı.

ibm
bilişim
G. Marimuthu

g. marimuthu (d. 12 temmuz 1966 – ö.8 eylül 2023), hintli film yönetmeni ve aktör.

yaşamı ve kariyeri
marimuthu, 12 temmuz 1966'de varusanadu, theni, tamil nadu, hindistan'da doğdu. 1990'da başladığı yönetmenlik ve oyunculuk kariyerini 2023 yılındaki ölümüne kadar sürdürdü. hint sinema ve televizyonlarına oyuncu ve yönetmen olarak hizmet verdi. mani ratnam, vasanth, seeman ve s. j. surya gibi hint sineması'nın usta yapımcılarıyla çalıştı. en çok yönetmenliğini üstlendiği; kannum kannum (2008) adlı yapımla akıllarda kaldı. ayrıca oyuncu ve yönetmen olarak; aranmanai kili (1993), ellame en rasathan (1995), manmadhan (2004), kannum kannum (2008), chaappa kurishu (2011), yuddham sei (2011), aarohanam (2012), nimirndhu nil (2014),  pulivaal (2014), komban (2015), marudhu (2016), kaththi sandai (2016) ve  ethirneechal (2022-2023) gibi projelerde yer aldı.

özel yaşamı ve ölümü 
bhagyalakshmi ile evli iki çocuk sahibi olan marimuthu, 8 eylül 2023'te chennai, tamil nadu, hindistan'da geçirdiği kalp krizi nedeniyle 57 yaşında ölmüştür.

filmografi

yönetmen

oyuncu 

vaali (1999)
udhaya (2004)
kannum kannum (2008)
yuddham sei (2011)
aarohanam (2012)
son épouse (2014; fransızca)
nimirndhu nil (2014)
jeeva (2014)
komban (2015)
trisha illana nayanthara (2015)
kirumi (2015)
uppu karuvaadu (2015)
pugazh]] (2016)
mapla singam (2016)
marudhu (2016)
thirunaal (2016)
kuttrame thandanai (2016)
pagiri (2016)
kodi (2016)
veera sivaji (2016)
bairavaa (2017)
enakku vaaitha adimaigal (2017)
yaman (2017)
yaakkai (2017)
nagarvalam (2017)
rubaai (2017)
kootathil oruthan (2017)
magalir mattum (2017)
ippadai vellum (2017)
madura veeran (2018)
kadaikutty singam (2018)
kattu paya sir intha kaali (2018)
pariyerum perumal (2018)
thuppakki munai (2018)
sandakozhi 2 (2018)
silukkuvarupatti singam (2018)
sathru (2019)
mehandi circus (2019)
mr. local (2019)
puppy (2019)
irandam ulagaporin kadaisi gundu (2019)
 shylock (2020; malayalamca)
naan sirithal (2020)
god father (2020)
alti (2020)
thatrom thookrom (2020)
bhoomi (2021)
pulikkuthi pandi (2021)
kuruthi kalam (2021)
kalathil santhippom (2021)
sangathalaivan (2021)
sulthan (2021)
sarbath (2021)
laabam (2021)
rudra thandavam (2021)
doctor (2021)
ipc 376 (2021)
 enemy (2021)
 mgr magan (2021)
 sivaranjiniyum innum sila pengalum (2021)
 atrangi re (2021; hindi)
 plan panni pannanum (2021)
 theal (2022)
 anbarivu (2022)
 carbon (2022)
 marutha (2022)
 veeramae vaagai soodum (2022)
 visithiran (2022)
 ayngaran (2022)
 vikram (2022)
 maayon (2022)
 yenni thuniga (2022)
 radha krishna (2022)
 aruvaa sanda (2022)
 kodai (2023)
 kannai nambathey (2023)
theera kaadhal (2023)
 jailer (2023)
 indian 2 (2023)

televizyon

kaynakça

hint erkek seslendirme sanatçıları
hint film yönetmenleri
1966 doğumlular
2023 yılında ölenler
hint erkek sinema oyuncuları
hint erkek dizi oyuncuları
kalp krizinden ölenler
Pennine Alpleri

pennine alpleri, valais alpleri olarak da bilinen alpler'in batı kesiminde bir dağ silsilesidir. i̇talya'da (aosta vadisi ve piedmont) ve i̇sviçre'de (valais) bulunurlar.

pennine alpleri, bernese alpleri ve mont blanc masifiyle birlikte alplerin en yüksek üç büyük alt bölgesi arasındadır.

coğrafya 
i̇talya tarafı, po'nun kolları olan dora baltea, sesia ve toce nehirleri tarafından kurutulmaktadır. i̇sviçre tarafı rhône tarafından kurutuluyor.

büyük st bernard geçidi'nin altındaki büyük st bernard tüneli, i̇sviçre'nin martigny kentinden aosta'ya kadar uzanır.

morfoloji 
ana zincir (akdeniz ile adriyatik denizi arasındaki havza), i̇talya (güney) ve i̇sviçre (kuzey) arasındaki sınırda batıdan doğuya doğru uzanır. st bernard geçidi'nin doğusundaki ilk yüksek zirve olan mont vélan'dan itibaren zincir nadiren 3000 metrenin altına iner ve matterhorn veya monte rosa gibi birçok dört binlik zirveyi içerir. vadiler sınırın her iki tarafında da oldukça benzerdir; genellikle ana vadiye dik olarak yönlendirilir ve giderek kuzeyde rhône vadisi'ne ve güneyde aosta vadisi'ne doğru alçalır. diğer birçok dağ sırasının aksine, yüksek zirveler genellikle ana dağ silsilesinin dışında yer alır ve kuzey vadileri ( grand combin, weisshorn, mischabel, weissmies ) arasında bulunur.

buzullar 

başlıca buzullar :

 gorner buzulu
 corbassière buzulu
 findel buzulu
 zmutt buzulu
 zinal buzulu
 otemma buzulu
 allalin buzulu
 ferpècle buzulu
 ücret buzulu
 mont miné buzulu
 ried buzulu
 turtmann buzulu
 moiry buzulu
 arolla buzulu
 anne buzulu
 cheilon buzulu
 rossbode buzulu

ayrıca bakınız 
 i̇sviçre alpleri

kaynakça 

i̇sviçre'deki dağlar
aosta vadisi'ndeki dağlar
valais'deki dağlar
piyemonte'deki sıradağlar
alpler'deki sıradağlar
pennine alpleri
Kyndryl

kyndryl holdings, inc., amerika'lı çok uluslu bir bilgi teknolojisi altyapı hizmet sağlayıcı şirketidir, büyük ölçekli bilgi sistemleri tasarlar, oluşturur, yönetir ve geliştirir. ibm'nin altyapı hizmet işinden bölünen bir şirket olarak oluşturulmuştur. şu anda dünyanın en büyük bilişim altyapı hizmet sağlayıcısıdır.

kaynaklar 

ibm
bilişim
Riederalp

riederalp, i̇sviçre'nin valais kantonunda raron ilçesinde bir belediyedir. 2003 yılında goppisberg, greich ve ried-mörel'in birleşmesiyle kuruldu.

görülecek yerler 
goppisberg ve greich köylerinin tamamı, i̇sviçre miras alanları envanterinin bir parçası olarak belirlenmiştir.

ekonomi 
çalışan nüfusun yüzde 28,9'u işe gitmek için toplu taşımayı, yüzde 20,9'u ise özel otomobili kullanıyor.

kaynakça

dış bağlantılar 
 resmi internet sitesi
          olarak 
          olarak mevcuttur

i̇sviçre'deki kayak merkezleri
Monte Rosa

monte rosa, pennine alpleri'nin doğu kesiminde, i̇talya (piedmont ve aosta vadisi) ile i̇sviçre (valais) arasındaki sınırda bulunan bir dağ masifidir. masifin 4.000 m'yi aşan birçok zirvesi arasında en yüksek zirvesi, alpler'in ve batı avrupa'nın mont blanc'tan sonra ikinci en yüksek dağı olan dufourspitze'dir (4.634 m). monte rosa'nın i̇talya'ya bakan doğu yüzü yaklaşık 2.400 metre yüksekliğe sahiptir ve alpler'in en yüksek dağ duvarıdır.

grup, rhône ve po havzaları arasındaki havzada yer alır ve alpler'de beşinci sırada yer alan 2165 metrelik topografik öneme sahiptir.

monte rosa masifinin dört yüzü vardır. üçü i̇talya'da: val de gressoney'in yukarısına doğru ilerleyen liskamm ; valle della sesia'nın üst kısmında alagna valsesia'nın üzerindeki valsesian yüzü; ve valle anzasca'daki macugnaga'nın üzerindeki dik, büyük doğu duvarı. i̇sviçre'nin kuzeybatı yüzünde zermatt ile mattertal'a doğru akan birkaç buzul (alplerdeki en büyük buzullardan biri) vardır.

monte rosa, hem i̇sviçre'nin hem de pennine alpleri'nin en yüksek dağıdır ve aynı zamanda alpler'in ve kafkasya dışında avrupa'nın en yüksek ikinci dağıdır.

her yaz birçok dağcı, dağın batı kanadındaki monte rosa kulübesi'nden normal rota üzerinden zirvelerinden birine veya signalkuppe'deki margherita kulübesine araştırma istasyonu olarak kullanılıyor. pek çok turist ve yürüyüşçü de alpler'in en yüksek zirvelerinden bazılarına uzanan bir panoramayı görmek için masifin kuzeybatı tarafındaki gornergrat'a geliyor.

ayrıca bakınız 
 yüksek alpler

kaynakça

dış bağlantılar 
 capanna margherita'ya tırmanışın videosu ve fotoğrafları
 gressoney monterosa – www.gressoneyonline.it
 rifugi monterosa - monte rosa'daki dağ kulübeleri
 monte rosa turu – matterhorn
 i̇talya tarafı monte rosa'nın fotoğrafları
 monte rosa, bazı fotoğraflar dahil. panoramik manzara, i̇sviçre tarafı
 harita ve resimlerle monte rosa'dan serbest sürüş rotası
 monte rosa'daki colle gnifetti'ye sanal saha gezisi

kısmen i̇talya'da bulunan dağlar
kantonlarına göre i̇sviçre'nin en yüksek noktaları
i̇sviçre'deki dörtbinlikler
alpler'deki dörtbinlikler
aosta vadisi'ndeki dağlar
valais'deki dağlar
i̇sviçre'deki dağlar
pennine alpleri
alpler'deki dağlar
piyemonte'deki sıradağlar
i̇talya'daki sıradağlar
i̇sviçre'deki sıradağlar
alpler'deki sıradağlar
monte rosa
Belić

belić (sırp kiril alfabesi: белић), "beyaz" anlamına gelen belo (sırp kiril alfabesi: бело) kelimesinden türetilen bir sırp-hırvat soyadıdır. şu anlamlara gelebilir:

aleksandar belić (1876–1960), sırp dilbilimci
branislav belić (1932-2016), sırp siyasetçi
danilo belić (1980 doğumlu), sırp futbolcu
dušan belić (1971 doğumlu), sırp futbol kalecisi
james belich (1927–2015), yeni zelandalı politikacı
james belich (1956 doğumlu), yeni zelanda tarihçisi
jordanka belić (1964 doğumlu), sırp ve alman satranç ustası
kristijan belić (2001 doğumlu), sırp profesyonel futbolcu
luka belić (1988 doğumlu), hırvat tenisçi
luka belić (1996 doğumlu), sırp futbolcu
milan belić (1977 doğumlu), sırp futbolcu
miroslav belić (1940-2020), sırp avukat ve basketbolcu
nemanja belić (1987 doğumlu), sırp futbolcu
roko belic (1971 doğumlu), amerikalı film yönetmeni, yapımcı, görüntü yönetmeni ve aktör
svetomir belić (1946 doğumlu), sırp eski boksör
tomáš belic (1978 doğumlu), slovak futbolcu

popüler kültürde
niko bellic, grand theft auto iv video oyunundaki bir karakter

ayrıca bakınız 
beliç
bijelić, soyadı
balić, soyadı
bilić (soyadı)
bolić, soyadı
bulić, soyadı

soyadları
sırpça soyadları
hırvatça soyadları
slovakça soyadları
Vuruş sayım yöntemi

vuruş sayım yöntemi (basitleştirilmiş çince: 笔画; pinyin: bǐ huà), wubihua yöntemi, vuruş giriş yöntemi veya bihua ime (五笔画输入法; wǔ bǐhuà shūrù fǎ veya 筆劃輸入法; bǐhuà shūrù fǎ) (tam anlamıyla 5 vuruşlu giriş yöntemi), bir bilgisayarda veya cep telefonunda metin yazmak için kullanılan nispeten basit bir çince giriş yöntemidir. bu yöntem telaffuzu değil, kelimenin vuruş sırasını temel alır. beş veya altı düğme kullanır ve genellikle sayısal bir tuş takımına yerleştirilir. bu yöntemle geleneksel çince karakterleri girmek mümkün olsa da, bu yöntem genellikle basitleştirilmiş çince karakterlerle ilişkilendirilir. wubihua yöntemi, wubi yöntemiyle karıştırılmamalıdır.

1'den 5'e kadar olan beş tuşun her birine belirli bir vuruş türü atanmıştır (yong'un sekiz prensibi'ne benzer; bu beş vuruşa bazen 橫竖撇捺折 (héng-shù-piē-nà-zhé) denilir ve bu ifadenin her karakteri, ilgili beş vuruşun tek heceli bir açıklamasıdır:

 soldan sağa yatay vuruş (一)
 yukarıdan aşağıya dikey vuruş (丨)
 sağdan sola doğru uzun çapraz vuruş (丿)
 soldan sağa doğru çok kısa çizgi vuruş (丶)
 sola doğru aşağı doğru bir kancayla biten soldan sağa yatay vuruş (乙)

herhangi bir karakteri girmek için kullanıcının karakterin vuruşlarına karşılık gelen tuşlara basması ve ardından eşleşen karakterlerin bulunduğu listeden seçim yapması yeterlidir. karakteri oluşturan daha fazla vuruş girildikçe, aralarından seçim yapılabilecek öneriler listesi giderek daha belirgin hale gelir. sistem, yanlış vuruş sırasına sahip bir karakter girişini tanımayacaktır. bazı insanlar cep telefonuna karakter girmenin bu yöntemini pinyin'den daha hızlı buluyor. aslında, pinyin mandarin çincesine dayandığından, çincenin diğer türlerini konuşan ve asla pinyin öğrenmemiş olan birçok çinli - özellikle hong kong ve makao gibi çin'in güney bölgelerinde - dokunmatik ekran tabanlı akıllı telefonlar el yazısı tanıma olanağına izin verene kadar telefonlarına karakter girmenin yalnızca bu yöntemini kullanıyordu.

wubihua, öğrenmesi en kolay yöntemlerden biridir çünkü basittir ve telaffuz veya pinyin bilgisi gerektirmez. bununla birlikte, bir wubihua kodu normalde on karakterle eşleşeceğinden ve her karakterin sadece bir doğru vuruş sırası olduğundan, bu belirsiz olma eğilimindedir, bu da vuruş sırası yanlış olan kullanıcıların kafasını karıştırır.

vuruşlar, wubihua girişine genel olarak aşağıdaki tabloya göre eşlenir:

ayrıca bakınız 

 wubi yöntemi
 bilgisayarlar için çince giriş yöntemleri
 vuruş (cjk karakteri)
 yong'un sekiz prensibi: öğrencilere vuruş stillerini öğretme yöntemi

notlar

kaynakça

dış bağlantılar 

 i̇ngilizce konuşanlar i̇çin wubihua 
 çince dil işleme ve hesaplama üzerine tez – wubihua
Tempt One

tony quan (bilinen adlarıyla: tempt one veya tempt1; d. 1969, los angeles, kaliforniya – ö. 1 eylül 2023, los angeles, kaliforniya), amerikalı graffiti sanatçısı.

hayatı 
tempt, 1969 yılında los angeles, kaliforniya'da doğdu. 1980'lı yılların sonlarında memleketinde başladığı sanat kariyerini 2023 yılındaki ölümüne kadar sürdürdü.  tempt sanatsal anlamda şehrin yerel çolo grafiti kültürüyle new york'un hip-hop müziğini birleştirdiği benzersiz "los angeles" tarzını yaratmıştır.

sağlık durumu ve ölümü 
tempt'e 2003 yılında geçirdiği dejeneratif sini bozukluğuna bağlı olarak motor nöron hastalığı (als) teşhisi konmuş ilerleyen yıllarda gözleri dışında vücüdunun nerdeyse tamamı felçli olarak kullandığı "gözyazıcısı" adlı elektronik cihazla çevresiyle iletişim kurmuştur.

tempt, 1 eylül 2023'te uzun zamandır müzdarip olduğu motor nöron hastalığı (als) kaynaklı sağlık sorunları nedeniyle doğum yeri los angeles, kaliforniya'da 54 yaşında vefat etmiştir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 eyewriter.org
 fffff.at - tempt’s eyetags are uploaded directly to this page
 mick ebeling's tedtalk about tempt1

1969 doğumlular
2023 yılında ölenler
amerikalı graffiti sanatçıları
los angeles doğumlu sanatçılar
motor nöron hastalığından ölenler
Mirzali:Kızılmescit

günümüz türkçe adıyla “kızılmescit köyü”nün kısa tarihçesi.
“mescit” bilindiği gibi küçük cami demek. halbuki köy merkezinin toprağı kızıl olmasına rağmen tarih boyunca bölgede camiye (mescide) giden ne bir topluluk olmuş ne de tarihte caminin (mescidin) varlığına dair herhangi bir kalıntıya rastlanmıştır.

aslında en eski adı hâlâ zazaca'da olduğu gibi qızıl mecid biçimidir. dersim sancak beyliği 1892’de harput vilayetine (vilâyet-i ma'mûretül aziz) bağlı olduğu tarihli bir haritada bu orijinal isim olduğu şekille verilmekte.

arapça bir kelime olan “mecit” şanlı, şerefli, büyük demek. osmanlıca-türkçe sözlükte bu terimlerin tanrının birer sıfatları olduğu belirtilmekte. osmanlı padişahlarının bazı isimleri de aynı adı taşmakta. örneğin abdülmecit gibi.

sevan nişanyan, 1925’te kızılmescit olarak adı değiştirilen köyün asıl adı “kızıl” sözcüğün zazacaki karşılığı olan “sor” olduğunu ileri sürmekte. 
köyün adı 1925’te kızılmescit’e dönüştürüldüğü doğrudur, fakat “sor” sözcüğü zazacada kızıl değil tuzlu anlamına gelmektedir. zazacada kızıl “sûr” demektir, fakat merkez mezralarının isimlerin biri sorıke adını taşısa da köyün bu isimle anıldığına dair herhangi bir belge yoktur.

kısacası osmanlının son evrelerinde “büyük, ulu kızıl” anlamında kızıl mecit olduğu açıktır. ulu kızıl namında önemli bir kızılbaş şahsın köyde ikamet etmesi ihtimal dahilindedir.

kaynakça 

pülümür belde ve köyleri
Dufourspitze

dufourspitze, alpler'deki buzla kaplı bir dağ masifi olan monte rosa'nın en yüksek zirvesidir. dufourspitze, hem i̇sviçre'nin hem de pennine alpleri'nin en yüksek dağ zirvesidir ve aynı zamanda alpler'in ve batı avrupa'nın mont blanc'tan sonra ikinci en yüksek dağıdır. i̇sviçre (valais kantonu) ve i̇talya (piedmont ve aosta vadisi) arasında yer alır zirvenin kendisi tamamen i̇sviçre'de bulunmaktadır.

on dokuzuncu yüzyılın başlarında başlayan uzun bir dizi girişimin ardından, monte rosa'nın zirvesi (o zamanlar hâlâ höchste spitze olarak anılıyordu), ilk kez 1855 yılında i̇sviçre ulusal kutlama günü olan 1 ağustos'ta zermatt'tan üç rehberin liderliğindeki sekiz dağcıdan oluşan bir grup tarafından ulaşıldı.

dış bağlantılar 
 summitpost.org'da dufourspitze
 hikr.org'da dufourspitze
 zirveden 360 derecelik panorama
 bilgisayar tarafından oluşturulan zirve panoramaları kuzey güney endeksi
 peakbagger bağlantısı

ülkelerin en yüksek noktaları
kantonlarına göre i̇sviçre'nin en yüksek noktaları
i̇sviçre'deki dörtbinlikler
alpler'deki dörtbinlikler
monte rosa
valais'deki dağlar
i̇sviçre'deki dağlar
pennine alpleri
alpler'deki dağlar
i̇sviçre'deki sıradağlar
alpler'deki sıradağlar
Lise Meitner Ödülü

lise meitner ödülü, avrupa fizik topluluğu tarafından, nükleer fizik bölümü (npd-nuclear physics division) aracılığıyla, nükleer fizikte olağanüstü katkılarda bulunan deneysel, teorik veya uygulamalı alanlardaki seçkin çalışmalara 2000 yılında verilmeye başlanan ödüldür. ödül, nükleer fiziğin temellerine yaptığı katkıları ile cesur ve örnek yaşamını onurlandırmak adına avusturyalı fizikçi lise meitner'e ithaf edilmiştir.

kazananlar 
 2000 - peter armbruster, gottfried münzenberg, yuri oganesyan
 2002 - james philip elliott, francesco iachello
 2004 - bent herskind, peter j. twin
 2006 - heinz-jürgen kluge, david m. brink
 2008 - reinhard stock, walter greiner
 2010 - juha äystö
 2012 - karlheinz langanke, friedrich-karl thielemann
 2014 - johanna stachel, peter braun-munzinger, paolo giubellino, jürgen schukraft
 2016 - ulf g. meissner
 2018 - peter ring, peter schuck
 2020 - klaus blaum, björn jonson, piet van duppen
2022 - philip walker

kaynakça 

avrupa fizik topluluğu
nükleer fizik
Piramidal zirve

bazen aşırı durumlarda buzul boynuzu olarak da adlandırılan piramidal bir zirve, merkezi bir noktadan ayrılan birden fazla buzul nedeniyle sirk erozyonundan kaynaklanan açısal, keskin uçlu bir dağ zirvesidir. piramidal zirveler genellikle nunatakların örnekleridir.

bir buzul boynuzunun zirvesi genellikle yanlarındaki arêtes'ten daha uzun süre dayanır. çevresindeki kayalar aşındıkça boynuzun önemi artmaktadır. sonunda, bir buzul boynuzunun her tarafı neredeyse dikey yüzlere sahip olacaktır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 

dağlar
Horace-Bénédict de Saussure

horace bénédict de saussure (17 şubat 1740 – 22 ocak 1799), cenevreli jeolog, meteorolog, fizikçi, dağcı ve alp kaşifiydi; genellikle dağcılığın ve modern meteorolojinin kurucusu olarak anılır ve başarılı bir güneş fırını inşa eden ilk kişi olarak kabul edilir.

1789'da saussure, monte rosa'nın doğu duvarını gözlemlemek için macugnaga yakınlarındaki pizzo bianco'ya tırmandı ve theodulpass'ı (3.322 m) geçerek zermatt'a giden ilk gezgin oldu bu vesileyle geçitten klein matterhorn'a (3.883 m) tırmandı, 1792'de zermatt'a inmeden aynı geçitte üç gün gözlem yaparak geçirdi ve ardından theodulhorn'u (3.472 m) ziyaret etti.

1784'te saussure, i̇sveç kraliyet bilimler akademisi'nin yabancı üyesi seçildi; 1788'de londra kraliyet cemiyeti'nin yabancı bir üyesi; 1791'de, l'académie des sciences de paris'in yardımcı yabancı üyesiydi.

saussure 1799'da cenevre'de öldü.

tanıma 
bazıları aşırı yüksek dağ iklimlerinde yetişmeye adapte olan saussurea bitki cinsi, onun ve bitki fizyoloğu oğlu nicolas-théodore de saussure'ün adını almıştır. aosta vadisi'ndeki courmayeur'daki skyway monte bianco teleferiğinin ilk istasyonu olan pavillon du mont fréty'de bulunan alp botanik bahçesi saussurea, adını ondan almıştır.

mineralog olarak yaptığı çalışmalar da tanınd saussurite onun adını almıştır. ay kraterine saussure de onun adı verilmiştir.

saussure, i̇sviçre ulusal bankası banknotlarının altıncı adedinin (1979'dan 1995'e, yerini sekizinci sayıya bıraktığında; banknotlar 2000 yılında geri çağrıldı ve 1 mayıs 2020'de değersiz hale gelecek) 20 i̇sviçre frangı banknotunda tasvir edilerek onurlandırıldı.

saussure'ün oğlu nicolas-théodore de saussure, bitki kimyası alanında tanınmış bir uzmandı ve fotosentez araştırmalarında ilk öncülerden biriydi.

kızı albertine necker de saussure kadınların eğitiminde öncüydü.

büyük torunu ferdinand de saussure önemli bir dilbilimci ve göstergebilimciydi.

diğer bilgiler 
yeterli sebep i̇lkesinin dört katlı kökü üzerine adlı eserinde  arthur schopenhauer, aklın mesafe algımızı nasıl etkilediğini tartışırken, saussure'ün "mont blanc'tayken... ayın çok büyük bir yükselişini gördüğünde" dediği bir anekdota yer verir. ne olduğunu anlayamadığı için korkudan bayıldı".

kaynakça 

bilimsel alet yapımcıları
i̇sveç kraliyet bilimler akademisi üyeleri
royal society üyeleri
yazar kısaltmalı botanikçiler
18. yüzyılda protestanlar
18. yüzyıl fizikçileri
dağcılar
1799 yılında ölenler
1740 doğumlular
Edward Whymper

edward whymper (27 nisan 1840)16 eylül 1911), 1865 yılında matterhorn'a ilk tırmanışıyla tanınan i̇ngiliz dağcı, kaşif, illüstratör ve yazardı. i̇niş sırasında tırmanma ekibinin dört üyesi öldü. whymper ayrıca mont blanc masifinde ve pennine alpleri'nde, güney amerika'daki chimborazo'da ve kanada rocky dağları'nda önemli ilk yükselişlere imza attı. grönland'ı keşfetmesi arktik keşiflerine önemli bir ilerleme kattı. whymper dağcılık üzerine alpler arasındaki mücadeleler de dahil olmak üzere birçok kitap yazdı.

25 nisan 1906'da 65 yaşında olan whymper, essex'teki (şimdiki londra) forest gate'deki emmanuel kilisesi'nde 23 yaşındaki (1883 doğumlu) edith mary lewin ile evlendi. törene, matterhorn kazasından sonra dağcıya yardım eden canon j. m'cormick başkanlık etti. evlilikten ethel adında bir kız çocuğu doğdu. çift 1910'da ayrıldı. edith 1913'te yeniden evlendi ve ertesi yıl hamilelik komplikasyonları nedeniyle öldü.

whymper, alplerdeki başka bir tırmanıştan chamonix'e döndükten kısa bir süre sonra hastalandı, kendisini grand hotel couttet'teki odasına kilitledi ve her türlü tıbbi tedaviyi reddetti. whymper, 16 eylül 1911'de, 71 yaşında tek başına öldü. dört gün sonra cenaze töreni düzenlendi chamonix'teki i̇ngiliz mezarlığına gömüldü.

kaynakça 

dergi desinatörleri
i̇ngiliz kâşifler
i̇ngiliz desinatörler
i̇ngiliz dağcılar
1911 yılında ölenler
1840 doğumlular
Liu Zhi (alim)

liu zhi (xiao'erjing: ﻟِﯿَﻮْ جِ, yaklaşık 1660 - yaklaşık 1739 miladi) veya liu ti ya da liu çi, çing hanedanıdan çinli sünni hanefi-maturidi âlim. huiru (müslüman) neokonfüçyüsçü düşünce okuluna ait idi. sık sık budizm, taoizm ve en önemlisi neokonfüçyüsçülükten terminolojiler ödünç alarak, bunları i̇slami kavramlarla uyumlu hale getirdi. hui çinli bir izleyici kitlesi için çin entelektüel iklimindeki müslüman düşüncesini açıklamaya çalışan han kitab yazarlarının en önde geleniydi. nankin şehrindendi. başyapıtı tianfang xingli veya 'cennet yönünde doğa ve prensip', i̇slam inancının yetkili açıklaması olarak kabul edildi. 1760 ile 1939 yılları arasında yirmi beş kez yeniden basıldı. çince yazan müslümanlar tarafından sıklıkla anılır.

kaynaklar
Altın eşek

altın eşek ya da başkalaşımlar, dünyanın en eski fantastik romanlarındandır. yazarı lucius apuleius'tur. 2. yüzyılda yazılmıştır. bir bütün olarak günümüze gelebilmiş olan tek latin romanıdır. antik greko-romen edebiyat dünyasındaki aşağı tabakaların içinde bulundukları koşulları ilk elden inceleyen eserdir. pikaresk romanın öncüsü kabul edilir.

maceraperest bir adamın eşeğe dönüşmesi ve bundan sonra başından geçenlerle ilgilidir. i̇ç içe geçmiş pek çok hikâyeyi kapsar.

batı edebiyatında yüzlerce çevirisi yapılmış, birçok sanat eserine esin kaynağı olmuş, 11 kitaplık bir öykü klasiğidir. kitaplardan her biri 5-6 bölümden oluşur.

eserde, roma i̇mparatorluğu'nda yaşayan sıradan insanların gündelik hayatları alaycı ve eğlendirici bir diilele sunulur. yanlış yapılan bir büyü yüzünden eşeğe dönüşen bir insanın gözünden insanoğlunun yaşamı, erdemleri, zayıflıkları anlatılır. kitaptaki olaylar yunanistan'da geçmektedir. düz yazı olması ve sıradan insanların gündelik yaşamını anlatması, onu yazıldığı dönemin pek çok eserinden farklı kılmaktadır.

kitabın kahramanı, zengin bir ailenin büyülete meraklı oğlu lucio'dur. lucio, sihir yoluyla kuşa dönüşmek isterken yanlışlıkla eşeğe dönüşür. bir gonca gül yerse büyüyü bozup tekrar insana dönüşecektir ama bir türlü bu gülü yiyip büyüyü bozamaz ve talihsizliklerle dolu bir dizi macera yaşar. tanrıların yardımıyla normale döner ve ibadete adanmış  bir hayata başlar. kitaptaki çatı öykü budur, ancak bu çatı altında başka pek çok bağımsız öykü de anlatılmıştır. bu eserden sonra insanların hayvanlara dönüşümü fikri dünya edebiyatında bir tema olmayı sürdürmüştür.

kaynakça 
kitaptoma i̇mparatorluğun'da yaşayan sıradan insanların gündelik hayatlarını alaycı ve eğlendirici bir dille sunar. yanlış bir büyü sonucu eşeğe dönüşmüş bir insanın gözünden insanoğlunun gizemli doğası ortaya dökülür. bir ahlak felsefecisi gibi, insanın yaşamını, ahlakını, zayıflıklarını ve erdemlerini değerlendiren, düşünen, konuşan, sevinen, öfkelenen bu sevimli eşek, başından geçen öykülerle, okuyucuyu tümüyle kendi dünyasının içine çeker.
Bora Aydınlık

bora aydınlık (d. 9 mayıs 2005; miami beach, abd), türk profesyonel futbolcudur. forvet mevkiinde oynamaktadır. championship ekiplerinden hull city'de kiralık olarak forma giymektedir.

kariyeri

fenerbahçe 
abd'de doğan bora aydınlık, genç yaşta türkiye'ye taşındı ve 2015 yılında fenerbahce altyapısına katıldı. sol bek olarak futbola başlasa da zamanla sol kanat ve forvet olarak görev yaptı. i̇lk a takım tecrübesi, 24 şubat 2022'de slavia prag'a karşı oynanan uefa avrupa konferans ligi maçında yedek kadroya seçilmesiyle olmuştur.fenerbahçe ile ilk maçına
zenit karşısına çıkıp bir de gol atmıştır.

hull city
2 eylül 2023 tarihinde fenerbahçe bora aydınlık'ı sezon sonuna kadar hull city'e kiraladığını açıkladı.

dış bağlantılar

kaynakça

2005 doğumlular
yaşayan insanlar
fenerbahçe sk futbolcuları
göztepe sk futbolcuları
türk erkek futbolcular
türkiye 19 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları