Gumbinnen Muharebesi

gumbinnen muharebesi, alman i̇mparatorluğu'na bağlı kuvvetler tarafından 20 ağustos 1914'te başlatılan i. dünya savaşı sırasında doğu cephesi'nde gerçekleştirilen bir alman taarruzudur. alman saldırısının aceleciliği nedeniyle rus ordusu galip gelmiştir.

arka plan 
prit buttar'a göre,rusların tüm kuvvetlerini doğu prusya'ya yoğunlaştırmaması ve dolayısıyla avusturya-macaristan i̇mparatorluğu'na karşı önemli sayıda birlik göndermemesi koşuluyla, 8. ordu fransa'ya karşı zafer kazanılana kadar çok fazla toprak kaybetmeden dayanabilirdi. gerekli olan tek şey prittwitz'in yenilgiden kaçınması ve cesaretini korumasıydı. başlangıçta prittwitz, angerapp hattını tutmayı ve rennenkampf'ın mevziyi zorlamaya çalışırken ağır kayıplar vermesine izin vermeyi planlamıştı.

karşı kuvvetler 
8. ordu
i. kolordu (general der infanterie hermann von françois)
1. tümen
2. tümen
xvii. kolordu (general der kavallerie august von mackensen)
35. tümen
36. tümen
xx. kolordu (general der artillerie friedrich von scholtz)
37. tümen
41. tümen
i. i̇htiyat kolordusu (generalleutnant otto von below)
1. i̇htiyat tümeni
36. i̇htiyat tümeni
1. süvari tümeni
alman kuvvetleri, rus 1. ordusu (paul von rennenkampf) ve rus 2. ordusu (alexander samsonov) ile karşı karşıya geldi. ruslar önemli bir sayısal üstünlüğe sahipti ancak ikmal ve saha iletişim hizmetlerindeki önemli eksiklikler nedeniyle sekteye uğramışlardı

flieger abteilung 16 tarafından yapılan alman hava keşifleri, rus 1. ve 2. orduları arasında bir boşluk oluştuğunu gösterirken, telsiz konuşmaları rennenkampf'ın 20 ağustos'ta dinlenmek için ordusunu durdurduğunu gösteriyordu. françois'nın casusları, stallupönen muharebesi'ndeki başarısının ardından, rus 1. ordusu'nun kuzey kanadının açıkta olduğunu bildirmiş ve xvii. kolordu ve i. i̇htiyat kolordusu'nun desteğiyle 2. tümen'den bir saldırı talep etmişti. i̇steksizce kabul eden prittwitz, "i. kolordu bizim için bir çorba yaptı ve şimdi onu yemek zorundayız" yorumunda bulundu."

alman saldırısı ve geri çekilişi 

françois ilk başarısıyla prittwitz'i, 2. ordu henüz güneydeyken rus 1. ordusu'na karşı bir saldırı başlatmaya ikna etmişti. françois, çoğu yerli doğu prusyalı olan birliklerinin geri çekilip vatanlarını ruslara bırakarak morallerinin bozulacağını ve rusların göründükleri kadar güçlü olmadıklarını savunuyordu. şifre kullanılmayan bir telsiz mesajı bu değerlendirmeyi destekliyordu.

20 ağustos sabahı, bir gece yürüyüşünün ardından alman 2. tümeni züllkinner ormanı'ndan ilerledi ve hüseyin han nahçıvanski'nin süvarileri tarafından savunmasız bırakılan rus 28. piyade tümeni'ni kuşattı. alman 1. tümeni saat 03:30'da rus 29. piyade tümeni'yle çatışmaya girerken, alman 2. tümeni rus 28. piyade tümeni'ne %60 zayiat verdirerek mallwischken'i ele geçirdi.

güneyde mackensen'in xvii. kolordusu ve below'un i. i̇htiyat kolordusu hâlâ ilerlemekteydi ve savaşa hazır değillerdi. françois'nın kuzeydeki hareketlerini duyan mackensen'in 35. ve 26. tümenleri, saat 04:30'da rennenkampf'ın 25. ve 27. piyade tümenlerinden oluşan 3. kolordusuna saldırdı. ancak below, öğlene kadar katılamadı. bu bölgedeki ruslar, françois'nın saldırısı nedeniyle almanların niyetlerinin farkındaydı ve ağır toplarını harekete geçirerek saldırıya hazırlanmak için zaman harcamaktaydılar. alman ilerleyişi ilk başta iyi gitse de rus topçu ateşine maruz kalınca duraksadı ve ruslar alman kanatlarını çevirmeyi başardı ve düşmanı insterburg-angerburg hattına düzensiz bir şekilde geri çekilmeye zorlayarak rusların elinde 6.000 esir bıraktı.

bu arada below'un i. i̇htiyat kolordusu, emredildiği gibi goldap'a ilerlemek yerine mackensen'e yardım etmek için kuzeye yöneldi. bunun üzerine kanattan rus 30. piyade tümeni tarafından saldırıya uğradı. her iki taraf da ağır kayıplar verirken, almanlar ilerleyemedi ve mackensen'i destekleyemedi. curt von morgen komutasındaki alman 3. i̇htiyat tümeni olaya müdahale etmek için çok geç kalmıştı.

sonuç 
buttar'a göre,talihin karışık olduğu bir gündü. françois'nın iki tümeni kayıplar vermesine rağmen büyük ölçüde başarılı olmuştu. buna karşılık mackensen'in kolordusu etkili bir şekilde harekât dışı bırakılmıştı; birlikleri kargaşa içinde geri akarken mackensen ve kurmayları da sele kapılmıştı. güneydeki i. i̇htiyat kolordusu kendini iyi savunmuş ama kesin bir başarı elde edememişti. almanların, güneydeki samsonov'un i̇kinci ordusu'na karşı zaferle dönmelerini sağlayacak hızlı bir zafer kazanma umutları giderek tükeniyordu.samsonov'un 2. ordusuna sadece friedrich von scholtz'un xx. kolordusu karşı çıktı.

prittwitz, özellikle de keşiflerin rus 2. ordusu'nun beş kolordu ve bir süvari tümeninden oluştuğunu gösterdiğini ve bu rus tümenlerinden altısının sınırı geçip mlawa'ya doğru ilerlemek üzere olduğunu öğrendiğinde güven eksikliği yaşadı. moltke'ye telefon eden prittwitz, vistula'ya geri çekilme niyetinde olduğunu belirtti. moltke buna öfkeyle karşılık verdi çünkü almanların bir rus ordusuna karşı savunma yapma ve ardından 2. orduyla yüzleşmek için harekete geçme stratejisi artık risk altındaydı. vistül'e çekilmek her iki rus ordusunun da birleşmesine olanak sağlayabilirdi. sonunda prittwitz fikrini değiştirdi ve bunun yerine rus 2. ordusu'na saldırmaya karar verdi. doğudaki bir orduyla karşı karşıya gelmektense güneydeki bir orduyla karşı karşıya gelmek almanlar tarafından savaş oyunları sırasında prova edilmişti.

françois'nın i. kolordusu, 3. i̇htiyat tümeni'nin de katılımıyla trenle xx. kolordu'nun batısına hareket edecekti. i. i̇htiyat kolordusu ve xvii. kolordu batıya doğru çekilecekti. bu arada samsonov, iyi demiryolları ve karayollarının olmaması nedeniyle ilerlemesini geciktirmiş, rennenkampf ise kayıpları ve kısıtlı ikmali nedeniyle çekilmeyi sürdürmekte yavaş kalmıştı. mackensen'in yorumladığı gibi,kolordumun savaşta yenilmediği ve bu kadar ağır kayıplar vermediği konusunda güçlü bir izlenim edindim. tam bir sükûnet ve düzen içinde ve düşmanın herhangi bir müdahalesi olmadan geri çekildi.prittwitz'in paniği, berlin'in ruslar tarafından tehdit edilebileceğinden endişelenen moltke'yi etkiledi. moltke 21 ağustos'ta prittwitz ve genelkurmay başkanı georg von waldersee'yi değiştirmeye karar verdi. paul von hindenburg ve erich ludendorff 22 ağustos'ta görevlerine başladılar. prittwitz, i. dünya savaşı'nda görevden alınan ilk ordu komutanı oldu.

kaynakça

daha fazla bilgi için