Binbaşı Ayşe

binbaşı ayşe (ayşe altuntaç), türk kurtuluş mücadelesinin halk kahramanlarından. 

ayşe çavuş adıyla bilinir. oğulları ile birlikte kuva-yı milliye teşkilatına katıldı. birinci ve i̇kinci i̇nönü savaşları'nda, sakarya meydan savaşı'nda, büyük taarruz'da, başkomutanlık meydan savaşı'nda çarpıştı. sakarya savaşı'nda kasığından yaralandı.  büyük oğlunu gediz muharebesi’nde, damadını demirci'deki çarpışmalarda kaybetti. 9 eylül 1922’de i̇zmir'e giren türk kıtaları içinde yer aldı.

yaşamı 
selanik asıllı  göçmen bir ailenin kızı olarak  i̇zmir’de yaşadı. kocası balkan savaşlarında şehit düştü. yunanlılar i̇zmir’i işgalli üzerine  çocuklarını güvenli gördüğü uşak’a yolladı.  milli mücadele'ye katılmak isteyen büyük oğlu ve damadıyla birlikte dilenci kılığında aydın'a gidip köy köy gezerek gençleri millî mücadele’ye katılmaya teşvik etti. i̇kna ettiği 280 genç ile birlikte kasaba’ya (turgutlu) geldi fakat yunanlılar'ın burayı işgal etmiş olduğunu görerek salihli’ye döndü. burada ona katılanların sayısı 350'ye ulaştı. 

dört yüz kişilik bir yunan birliğinin demirci’yi işgal ettiğini öğrenince, çetesiyle ani bir baskın düzenleyerek onları püskürttü ve simav'a geçti. simav'da, kuva-yı milliye komutanından, mustafa kemal paşa’nın onu görmek istediğini öğrendi ve ankara’ya gitti. kendisini ödüllendirmek isteyen paşa'ya tek arzusunun vatanın kurtuluşu olduğunu söyledi. ankara’dan topladığı elli dört kişi ile birlikte kütahya’ya gitti.  

gediz'in işgal edildiğini öğrenince binbaşı ayşe'ni müfrezesi hamidiye köprüsü’nde pusu kurup üç yunan askerini öldürdü ancak araba kullanmayı bilmediklerinden arabayı atların arkasına bağlayarak kuva-yı milliye komutanına kadar getirdi. bu kahramanlığı dolayısıyla kendisine “ayşe çavuş” denmeye başlandı.

birinci ve i̇kinci i̇nönü savaşları'na ve sakarya meydan savaşı'na katılan; gediz’de oğlunu, demirci’de de damadını şehit verip sakarya savaşı'nda kasığından yaralanan ayşe hanım, hem dinlenmek hem de çocuklarını görmek üzere ankara’ya gelerek, silahını, müfrezesini, atlarını teslim etti. mustafa kemal paşa ile görüştü. burada lütfi arif kendisiyle bir röportaj yaptı ve vakit gazetesinde 5 şubat 1922 tarihinde "yunanlıların i̇zmir’e girmesini müteakip köy köy dolaşarak gönüllü toplayan ve kasaba (turgutlu) ile demirci’de düşmana mühim darbeler indiren kahraman kadının menâkıbı” başlığı ile yayınlandı. lütfi arif'in tasvirine göre ayşe hanım  sarı benizli, tatar çehreli ve 55 yaşlarında, orta boylu bir kadındır. aslen prizrenli olup balkan harbini sonrasında kasaba’ya yerleşmiş, dördü erkek, biri kız beş evlada sahiptir.

ayşe hanım, büyük taarruzda ve başkomutanlık meydan savaşı'nda da savaştı. 9 eylül'de i̇zmir’e giren birliklerin içindeydi ve burada ayağından yaralandı.

savaştan sonra, 1925 yılı haziran ayında gezmek için geldiği i̇stanbul’da bir gazeteye röportaj verdi.  üzerinde  süvari elbisesi ile fotoğrafta poz veren ayşe hanım, şunları söyledi: 

”allaha şükürler olsun bugün büyük gazi’miz sayesinde emelimize nail olduk. vatanımız kurtuldu. vaktiyle düşman çizmesi altında inleyen sevgili topraklarımızda şimdi serbest ve göğsümü gere gere gezebiliyorum.”

ayşe hanım, soyadı kanunundan sonra “altuntac” soyadını aldı (bazı kaynaklarda altıntaş olarak da geçmektedir).

1942 yılında i̇zmir’den tedavi amacıyla ankara’ya geldi ve merkez bankasında müstahdem (odacı) olarak çalışmaya başladı. 1948 yılı itibariyle aylık 65 lira  ile geçinmek zorunda kalarak, maddi zorluklar yaşadı.1949 yılında öldü.

ayrıca bakınız 

 tayyar rahmiye
 halime çavuş

kaynakça 

1949 yılında ölenler
türk kadın kahramanlar
türk kurtuluş savaşı'nda kadınlar