mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
II. Caribert

ii. caribert (606-610 civarları-632). frank kralıydı. ii. chlothar'ın oğluydu 629'dan ölümüne kadar akitanya kralıydı. oğlu chilperic yerine geçsede kısa süre sonra i. dagobert'in emriyle öldürülmüştür.

doğum tarihi bilinmeyenler
632 yılında ölenler
merovenj hanedanı
2019 Recopa Sudamericana

2019 conmebol recopa sudamericana (),  güney amerika futbolundaki iki kulüp şampiyonası copa libertadores ve copa sudamericana'yı bir önceki sezon kazanan takımlar arasında conmebol'un düzenlediği recopa sudamericana tarihindeki 27. organizasyondur. 2018 copa libertadores'in sahibi arjantin ekibi river plate ile 2018 copa sudamericana şampiyonu brezilya kulübü athletico paranaense karşı karşıya geldi. 22 mayıs'ta brezilya'da oynanan ilk maçta paranaense 1-0 kazanırken, 30 mayıs'ta arjantin'deki rövanşta river 3-0 galip geldi. toplamda 3-1'lik skora ulaşan river, recopa sudamericana'yı 3. kez müzesine götürdü.

takımlar

maçlar

i̇lk maç

i̇kinci maç

kaynakça

dış bağlantılar
conmebol recopa, conmebol.com 

2019
2019'da güney amerika'da futbol
ca river plate maçları
ca paranaense maçları
Charles Mingus

charles mingus jr. (22 nisan 1922 - 5 ocak 1979) amerikalı bir caz dik basçısı, besteci, grup lideri, piyanist ve yazardı. kolektif doğaçlamanın önemli bir savunucusu olan kendisi, otuz yıla yayılan kariyeri ve duke ellington, charlie parker, max roach ve eric dolphy gibi diğer caz büyükleriyle yaptığı işbirlikleri ile tarihteki en büyük caz müzisyenleri ve bestecilerinden biri olarak kabul edilmektedir. mingus'un çalışmaları, küçük ve orta ölçekli topluluklarla gelişmiş bebop ve avangart cazdan, pithecanthropus erectus (1956) ve mingus ah um (1959) gibi ufuk açıcı kayıtlarda post-bop tarzına öncülük etmeye ve the black saint and the sinner lady (1963) gibi progresif big band deneylerine kadar uzanıyordu.  

mingus'un besteleri, mingus big band, mingus dynasty ve mingus orchestra repertuar gruplarından listelerde çalan ve charles mingus lise yarışması'nda yarışan lise öğrencilerine kadar uzanan çağdaş müzisyenler tarafından çalınmaya devam ediyor. 1993 yılında kongre kütüphanesi, mingus'un topladığı belgeleri - notalar, ses kayıtları, yazışmalar ve fotoğraflar dahil - satın aldı ve bunu "kütüphane tarihinde cazla ilgili bir el yazması koleksiyonunun elde edilen en önemli kazanımı" olarak tanımladılar.

kaynakça 

1922 doğumlular
20. yüzyılda afrikalı amerikalı müzisyenler
20. yüzyıl amerikalı bestecileri
20. yüzyıl caz bestecileri
amerikalı otobiyograflar
amerikalı caz kontrbasçıları
i̇ngiliz asıllı amerikalılar
alman asıllı amerikalılar
i̇sveç asıllı amerikalılar
atlantic records sanatçıları
columbia records sanatçıları
motor nöron hastalığından ölenler
grammy yaşam boyu başarı ödülü sahipleri
mercury records sanatçıları
savoy records sanatçıları
university at buffalo öğretim üyeleri
Avangart caz

avangart caz (aynı zamanda avantcaz ve deneysel caz olarak da bilinir), avangart sanat müziği ve kompozisyonu cazla birleştiren bir müzik ve doğaçlama tarzıdır. 1950'lerin başlarında ortaya çıktı ve 1960'ların sonlarına kadar gelişti. başlangıçta serbest caz ile eşanlamlı olan avangart cazın çoğu bu tarzdan farklıydı.

kaynakça 

caz tarzları
avangart müzik
1950'lerde müzik
1960'larda müzik
20. yüzyıl müzik tarzları
Müzikal doğaçlama

müzikal doğaçlama, performansı duyguların iletişimi ve enstrümantal tekniğin yanı sıra diğer müzisyenlere spontan tepkilerle birleştiren, anında ("anlık") müzik kompozisyonunun yaratıcı etkinliğidir. bazen doğaçlamadaki müzikal fikirler kendiliğinden ortaya çıkar ancak klasik müzikteki ve diğer birçok müzik türündeki akor değişikliklerine dayanabilir. tanımlardan biri "planlama veya hazırlık olmaksızın doğaçlama olarak verilen performanstır".

kaynakça 

müzikal doğaçlama
müzikal performans teknikleri
caz teknikleri
Tekiye (İçerişehir)

tekiye, i̇çerişeher'deki büyük kale caddesi üzerinde bulunan bir anıttır.

anıt, azerbaycan cumhuriyeti bakanlar kurulu'nun 2 ağustos 2001 tarih ve 132 sayılı kararıyla ulusal öneme sahip taşınmaz tarihi ve kültürel anıtlar listesine dahil edilmiştir.

tarihi 
bina 13. yüzyılda inşa edilmiştir. 1967 yılında tekiye çevresinde arkeolojik kazılar yapılmıştır. təkiyə 1970-ci illərdə bərpa edilib. azerbaycan bağımsızlığını kazandıktan sonra bu binada bir halı dükkanı faaliyet göstermektedir.

hakkında 
dervişlerin ibadet ettiği yere tekiye denir. yapı hem dervişlerin ibadethanesi hem de mahalle camisi olarak işlev görüyordu. tekiyenin cephesi güneye - kız kulesi'ne bakmaktadır. tek odalı takiyenin alışılmadık bir düzeninin yanı sıra, kare içine alınmış ve basamaklı kubbe sistemiyle örtülü bir ibadethanesi var.

ayrıca bakınız 
 çin camii

kaynakça 

bakü'deki camiler
azerbaycan
bakü'deki anıtlar
azerbaycan'daki görülecek yerler
azerbaycan mimarisi
mimarlık
İslahiye Sınır Kapısı

i̇slahiye sınır kapısı, gaziantep'in i̇slahiye i̇lçesinde bulunan türkiye ile suriye arasındaki sınır kapılarından birisidir. 4 eylül 1953 tarihinde açılan sınır kapısından sadece demiryolu ile geçişler yapılmaktadır.

demiryolu geçişi suriye iç savaşı dolayısıyla geçici olarak kapalıdır.
2011-12 Beker van België

2011-12 belçika kupası (sponsorluk anlaşmaları gereği cofidis kupası), belçika futbolunda ulusal kupanın 57. organizasyonu. 31 temmuz 2011'da 1. tur maçlarıyla başlayıp, 24 mart 2012'deki final maçıyla tamamlandı. şampiyon takım 2012-13 uefa avrupa ligi elemelerine play-off turundan katılım hakkı edecekti. lokeren tarihinde ilk kez belçika kupası'nı kazanmayı başardı.

müsabaka formatı
karşılaşmalar on tur üzerinden oynandı. i̇lk yedi tur tek maçlı eleme ile geçildi. i̇lk üç turda 90 dakika sonunda beraberlik olursa doğrudan seri penaltı vuruşları yapıldı; dördüncü-yedinci tur bölümünde ise beraberlik hâlinde 30 dakikalık uzatma bölümü de oynandı. çeyrek ve yarı finalde iki maçlı eliminasyon kullanıldı. final tek maç üzerinden oynandı.

maçlar

1. tur

2. tur

3. tur

4. tur

|}

5. tur

|}

6. tur
6. tur kurası 23 ağustos 2011'de çekildi.

7. tur
7. tur kurası 23 ağustos 2011'de çekildi.

çeyrek final

i̇lk maçlar

i̇kinci maçlar

yarı final

i̇lk maçlar

i̇kinci maçlar

final

kaynakça

dış bağlantılar
 resmî site

beker van belgië sezonları
beker van belgië 2011-12
beker van belgië 2011-12
beker van belgië 2011-12
beker van belgië 2011-12
Aurora, Teksas, UFO olayı

aurora, teksas ufo olayı, yerel halkın iddiasına göre 17 nisan 1897 tarihinde aurora, teksas yakınlarındaki bir çiftliğe bir ufo'nun düşmesiyle meydana gelmiştir.

kaynakça 

1897'de amerika birleşik devletleri
ufo kazaları
abd'deki ufo görülmeleri
wise county, teksas
Gonartroz

osteoartrit (osteoartroz) dünya çapında 250 milyondan fazla insanı etkileyen özellikle yaşlılarda morbidite ve sakatlık nedeni olan bir hastalıktır. en sık olarak da gonartroz (diz osteoartriti) olarak karşımıza çıkar. gonartrozun yaşla birlikte görülme sıklığı artmaktadır. osteoartrit eklem kıkırdağının çeşitli sebeplerle yapısının bozulmasıyla başlayan ve daha sonra tamamen kaybı ile sonuçlanan bir hastalıktır. sadece eklem kıkırdağını etkilemeyip eklemi oluşturan özellikle kemik yüzeyleri başta olmak üzere, menisküsleri, eklem kapsülünü, ligamentleri ve etraf kasları da etkiler. sonucunda da etkilenen ekleme lokalize ağrı, hareket kısıtlılığı ve fonksiyon kaybına neden olur.

en sık semptom ağrıdır. gonartrozda ağrı hareketle artar, istirahatle azalır. ancak ileri evre hastalarda ağrı istirahatte de devam edebilir ve gece ağrısı görülebilir. i̇lerleyen dönemlerde diz hareketlerinde azalma ve deformiteler meydana gelir.	

tanı genellikle iki yönlü eklem grafileriyle konulmaktadır. bu grafilerde; eklem aralığında daralma, subkondral skleroz, subkondral kistler, osteofitler ve kemik deformiteleri görülebilmektedir. erken evre artrozda eşlik eden patolojileri tespit etmede mr görüntülemede yardımcıdır.	

gonartrozda tedavinin amacı ağrıyı azaltma, fonksiyonları ve hastanın yaşam kalitesini arttırmaya yöneliktir. cerrahi tedaviler yalnızca konservatif yöntemler yetersiz olduğunda uygulanır. bu yöntemler aşağıda sıralanmıştır;	
 fizik tedavi yöntemleri
 ortopedik yardımcılar ve ortezler (kanedyen, dizlik vb.)
 i̇laç tedavileri;
 analjezikler/antiinflamatuar ilaçlar
 glukokortikoidler
 opioidler
 cerrahi tedaviler;
 eklem koruyucu cerrahi tedavi seçenekleri;
 semptomatik tedaviler;
 lavaj
 tıraşlama
 debridman
 kemik uyarıcı tedaviler;
 drilleme
 mikro kırık
 abrazyon artroplastisi
 eklem yüzeyi restorasyonu
 otolog kondrosit nakli 
 otolog osteokondral transplantasyon 
 ekleme yakın düzeltici osteotomiler
 diz artroplastileri;
 patella femoral eklem protezi
 unikondiler diz protezi
 total diz protezi

kaynakça
Hiroshi Inuzuka

, japon komedyen, aktör ve müzisyen.

hayatı
inuzuka, 23 mart 1929'da tokyo, japonya'da doğdu. 1955'te başladığı oyunculuk kariyerini 2019 yılına kadar sürdürdü. crazy cats müzik grubunun kurucu üyesiydi.

yönetmenliğini yoshitarō nomura'nın üstlendiği suteki na konban wa adlı film dahil altı prodüksiyonda başrolde yer aldı. son olarak 2019'da yönetmenliğini nobuhiko obayashi'nin üstlendiği labyrinth of cinema filmiyle kariyerini sonlandırdı. köşesini çekildilten sonra kalan yaşamını atami, şizuoka, japonya'da geçirdi ve burada 27 ekim 2023'te doğal nedenlerden 94 yaşında vefat etti..

seçme çalışmaları

filmler

 ten dark women (1961)
 crazy adventure (1965)
 suteki na konban wa (1965)
 kyu-chan no dekkai yume (1967)
 where spring comes late (1970)
 tora-san, the good samaritan (1971) rolü: polis memuru
 daigoro vs. goliath (1972) rolü: ojisan
 preparation for the festival (1975)
 yakyū-kyō no uta (1977)
 stage-struck tora-san (1978)
 tora-san, the matchmaker (1979) rolü: taksi sürücüsü
 tora-san's dream of spring (1979)
 tora-san's promise (1981) rolü: shigeru
 eijanaika (1981) rolü: yomome no roku
 samurai reincarnation (1981) rolü: sōgorō
 aiko 16 sai (1983) rolü: mita shirō
 kaisha monogatari: memories of you (1988) rolü: inuyama hiroshi
 kazeno kodomono yōni (1992) rolü: shigeyuki mineyama
 kamen rider zo (1993) rolü: seikichi mochizuki
 tora-san to the rescue (1995) rolü: taksi sürücüsü
 a class to remember iv (2000) rolü: shukichi
 women in the mirror (2003)
 i are you, you am me (2007) rolü: konosuke saitō
 chameleon (2008) rolü: shuji yamamura
 tsure ga utsu ni narimashite (2011) rolü: kawaji
 casting blossoms to the sky (2012) rolü: tsurukichi nose
 giovanni's island (2014)
 labyrinth of cinema (2019)

televizyon
 shin hissatsu shiokinin (1977) (18 bölüm) rolü: sanai hattori
 shadow warriors (1980) rolü: ikoma
 shin hissatsu shigotonin (1981) (25 bölüm) rolü: hidaka
 onihei hankachō (1990)
 kokoro (2003) rolü: sadao yoshikawa
 ultraman max (2005) (26 bölüm)
 ohisama (2011) rolü: takeo miyamoto

kaynakça

dış bağlantılar

tokyo doğumlu oyuncular
japon müzisyenler
japon erkek dizi oyuncuları
1929 doğumlular
2023 yılında ölenler
japon komedyenler
japon erkek sinema oyuncuları
tokyo doğumlu müzisyenler
japonya'da doğal nedenlerden ölenler
Ray Brown (sporcu)

raymond madison brown (d. 12 ocak 1949 – ö. 26 ekim 2023), amerikan futbolu oyuncusu.

hayatı
brown, 12 ocak 1949'da fort worth, teksas'ta doğdu.
batı teksas a&m üniversitesi'nde eğitim gördü. aktif spor kariyerini 1971-1980 yılları arasında savunma bölgesinde; batı teksas eyalet (kolej ligi), atlanta falcons (nfl) ve new orleans saints (nfl) ekiplerinde sürdürdü. 

brown, 26 ekim 2023'te geçirdiği kalp krizi nedeniyle 74 yaşında öldü.

kaynakça

1949 doğumlular
2023 yılında ölenler
afrikalı amerikalı sporcular
amerikan futbolcuları
teksas doğumlu sporcular
atlanta falcons oyuncuları
new orleans saints oyuncuları
kalp krizinden ölenler
Hayvan sesleri listesi

bu, farklı hayvan seslerinin bir listesidir.

liste

kaynakça

ayrıca bakınız 
 hayvan isimleri listesi
 onomatopoeia listesi
 hayvan iletişimi
 hayvan lakapı
 hayvan dili
 biyoakustik
 dillerarası yansımalar
 alan kaydı

dilbilim listeleri
hayvan sesleri
zoosemiotik
Tanzot Kilisesi

tanzot kilisesi, tandzoti kilisesi (gürcüce: ტანძოთის ეკლესია) olarak da bilinir, tarihsel klarceti bölgesinde, günümüzde artvin ilinin ardanuç ilçesine bağlı ve eski adı tanzot olan aydınköy'de orta çağdan kalma gürcü kilisesiydi. 19. yüzyılda bu yapı yıkılmış, yerinde cami inşa edilmiştir.

tarihçe

tanzot köyünün yer aldığı klarceti, orta çağda gürcistan'ın güneybatı topraklarını oluşturan bölgelerden biriydi. eski kaynaklarda shulovani / shlobani'nin (სხულოვანი / სხლობანი) olarak geçen ve "armutlu" anlamına gelen yerleşimin adının ermeniceye çevrilmesiyle tanzot'un ortaya çıktığı tahmin edilmektedir. osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortasında gürcülerden ele geçirmiştir. hemen sonrasında osmanlı idaresinin oluşturduğu ardanuç livasına bağlı ardanuç nahiyesine bağlanan köyde 1574 tarihli ve defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı osmanlı tahrir defterine göre 84 haneden oluşuyordu. bu süre içinde 7 hane müslüman olmuştu. tanzot kilisesi'nin bu köyün kilisesi olduğu, 1312 yılında inşa edildiği gürcüce yazıtından bilinmektedir.. köy halkının zaman içinde müslüman olmasıyla cemaatini ve işlevini yitirmiş olan kilise 19. yüzyılda da yıkılmıştır.

kalıntılar

tanzot kilisesi yıkıldığı için hakkında ayrıntılı bilgi bulunmamaktadır. kilisenin taşlarının 1843 yışında inşa edilmiş tanzot ermeni kilisesi ile gürcü kilisenin yerinde inşa edilen camide kullanıldığı anlaşılmaktadır. nitekim tanzot kilisesi'ne ait ve üzerinde gürcüce yazılar bulunan iki taş nikolay marr tarafından tespit edilmiş ve fotoğraflanmıştır. birinci taştaki gürcüce yazıt marr tarafından  „ქ. აღეშენა წ ̃ჲ ესე ეკლესიაჲ ზ ̃ა / წ ̃ისა ქ ̃წლისა ქ ̃ეს მოწამისა მარინა ̃ისა ქ ̃რო / ნიკონსა ფ ̃ ლ ̃ა რ ̃ა [1312 ქრისტეს აქეთ] მხ ̃ბითა მისითა მოგ ̃ცეს მტ ̃ებჲ / ცდვათ ̃ჲ რ ̃ ა ̃ქს კადნიერ ̃ბჲ ქ ̃ს მოწმ ̃ეს მარინა შე / იწრ ̃ე მცირე ესე სამს ̃ხრი კალმ ̃ხელისა საიმდავლის [გ ̃ნ და] / თამარისგ ̃ნ და შვილთა მ ̃თთა გ ̃ი და ი ̃ე და სჳმბ ̃ტისგ ̃ნ“ şeklinde okunmuştur. marr'ın 1904 yılında verdiği bilgiye göre, üzerinde altı satır gürcüce yazının yer aldığı yeşilimsi taşın uzunluğu 1 arşın yaklaşık 11 karış, yüksekliği ise 13 karıştı. taş caminin doğu duvarında ve pencerenin altında yer alıyordu. daha kısa yazının yer aldığı ikinci taş daha küçüktü. uzunluğu 9 karış, yüksekliği yaklaşık 9 karıştı. yazı beş kıs satırdan oluşuyordu. bazı harfler harcın altında kalmıştır. caminin aynı duvarında yeşilimsi üç adet taş daha bulunuyordu. fakat bu taşların yüzeyi perdahlanmıştı. köylülerin verdiği bilgiye göre bu taşlardan birinde kabartma haç bulunuyordu. batı duvarında da benzer üç-dört adet taş vardı.

kaynakça

tao-klarceti
ardanuç
artvin'deki gürcü ortodoks kiliseleri
Mass'oud Mirza Zell-e Soltan

mass'oud mirza zell-e soltan (farsça: مسعود میرزا ظلالسلطان, "sultan'ın gölgesi mes'ud mirza"; 5 ocak 1850, tebriz - 2 temmuz 1918, i̇sfahan) ya da mesud mirza, kaçar hanedanlığı'na mensup bir i̇ran prensiydi; "yamin-al-dowleh" ("hükümetin sağ eli") olarak biliniyordu. i̇sfahan'da 35 yılı aşkın bir süre valilik ve mazandaran, fars ve i̇sfahan'da toplam 40 yıl valilik yapmıştır.

erken dönem yaşamı 
nasser-al-din shah ve effat-od-dowleh'in en büyük oğlu ve kamran mirza nayeb es-saltaneh ve mozzafar-al-din mirza'nın (sonunda mozzafar-al-din shah oldu) kardeşiydi, ancak mes'oud mirza tahta çıkamadı çünkü annesi kaçar hanedanının aile grubundan değildi. on üç yaşındayken dört yıllığına mazandaran, türkman sahra, semnan ve damghan valiliğine atandı.

daha sonraki yaşamı 
1872'den 1907'ye kadar i̇sfahan valisi ve 1907'den 1908'e kadar fars valisi olarak görev yaptı. mes'ud mirza 1918 yılında i̇sfahan'da öldü. meşhed'de defnedildi. 14 oğlu ve 11 kızı vardı.

sorun 
zell-e soltan'ın 14 oğlu ve 11 kızı vardı:

 prens homayoun mirza mass'oud amir arfae
 prens soltan hossein mirza celal ed-dowleh
 prens pirouz mirza mass'oud
 prens bahram mirza sardar mass'oud (1885 - 24 mart 1916)
 prens ekber mirza sarem ed-dowleh (1885 - 29 eylül 1975)
 prens esma'il mirza mo'tamed dowleh (1887–1968)

başarıları 

 pers aslanı ve güneşi nişanı'nın 2. sınıfı 
 pers aslanı ve güneşi nişanı'nın 1. sınıfı 
 i̇ran'ın neshan-e aqdas'ının 2. sınıfı 
 hindistan yıldızı nişanı şövalyesi 
 prusya kara kartal nişanı şövalyesi 
 prusya kırmızı kartal nişanı şövalyesi 
 rusya beyaz kartal nişanı şövalyesi 
 fransa legion d'honneur büyük haçı
 türkiye şeref nişanı

kaynakça

bibliyografi 

 soltani, şahla (2006). aqajan shazdeh. tahran: farzan rooz.isbn 964-321-255-6

dış bağlantılar 

 mass'oud mirza zell-e soltan'ın soyundan gelenlerin şecere, qajarpages
 zell-e soltan için yapılmış bir halı 

légion d'honneur büyük haç nişanı sahipleri
i̇ran meşrutiyet devrimi'nde kişiler
1918 yılında ölenler
1850 doğumlular
kaçar prensleri
Kaçak kayıt

kaçak kayıt, sanatçı tarafından veya başka bir yasal otorite tarafından resmi olarak yayınlanmayan bir performansın ses veya video kaydıdır. bu tür kayıtların yapılması ve dağıtılması kaçakçılık olarak bilinir. kayıtlar, herhangi bir finansal değişim olmadan kopyalanabilir ve hayranlar arasında takas edilebilir, ancak bazı kaçakçılar, bazen ham maddeye profesyonel kalitede ses mühendisliği ve paketleme ekleyerek, kayıtları kâr amacıyla sattılar. bootleg'ler genellikle resmi yayınların kalite kontrolü olmadan yayınlanmamış stüdyo kayıtları, canlı performanslar veya röportajlardan oluşur.

telif hukuku
müzik endüstrisi
Ian Cusson

ian cusson (d. 24 ağustos 1981), georgian bay métis ve fransız kanada kökenli kanadalı bir bestecidir. operaları, sanat şarkıları, oda eserleri ve orkestra müziği ile tanınmaktadır. cusson, 2021 yılında socan'ın jan v. matejcek klasik müzik ödülü ve johanna metcalf sahne sanatları ödülü'nün sahibi oldu.

önemli opera eserleri arasında colleen murphy'nin metnini yazdığı fantasma ve kanika ambrose'un metnini yazdığı of the sea sayılabilir. canadian opera company ve national arts centre, cusson'un 2025 ana sahne sezonunun bir parçası olarak cherie dimaline'in empire of wild romanına dayanan bir opera bestelemek üzere görevlendirildiğini duyurdu.

cusson, yerli sanatçılardan oluşan bir danışma kurulu olan canadian opera company's circle of artists'in bir üyesidir.

kaynakça 

yaşayan insanlar
1981 doğumlular
Wu Zunyou

wu zunyou (basitleştirilmiş çince:吴尊友; geleneksel çince: 吳尊友; pinyin: wú zūnyǒu; d. 24 haziran 1963 – ö. 27 ekim 2023), çinli epidemiyolog ve araştırmacı.

hayatı 
wu, 24 haziran 1963'te pekin, çin'de doğdu. anhui tıp üniversitesi ve kaliforniya üniversitesi, los angeles'ta (ucla) eğitim gördü.  çin hastalık kontrol ve önleme merkezi'nde baş epidemiyolog ve kaliforniya üniversitesi, los angeles'ta epidemiyoloji alanında yardımcı profesör olarak görev yaptı. wu, 27 ekim 2023'te doğum yeri pekin, çin'de 60 yaşında pankreas kanserinden vefat etti.

kaynakça 

çinli hekimler1963 doğumlular
2023 yılında ölenler
epidemiyologlar
pankreas kanserinden ölenler
çin'de covid-19 pandemisi
Otto Wegemund

otto wegemund (1870 - 5 ekim 1928), alman bir satranç ustasıydı.

berlin şehir satranç şampiyonası'na birçok kez katıldı; 1906'da 6. (erich cohn kazandı), 1908'de 10. (wilhelm cohn kazandı), 1910'da 10. (carl ahues kazandı), 1920'de 7-8. (ernst schweinburg kazandı), 1924'te 5-6. (ahues ve richard teichmann kazandı), 1925'te 4. (friedrich sämisch kazandı) ve 1927'de 9-10. (berthold koch kazandı) oldu.

ayrıca dsb kongresinde de birkaç kez oynamıştır. diğerlerinin yanı sıra, coburg 1904'te 6.'lığı paylaştı (hauptturnier b, hans fahrni kazandı), breslau 1912'de 9. oldu (hauptturnier b, paul krüger kazandı), hamburg 1921'de wilhelm hilse ile 1.'liği paylaştı (hauptturnier b), bad oeynhausen 1922'de 8-10. sıraları paylaştı (ehrhardt post kazandı) ve frankfurt 1923'te 8. oldu (ernst grünfeld kazandı).

diğer turnuvalarda, berlin 1917'de 5. oldu (walter john ve paul johner kazandı), breslau 1918'de john'un ardından 2. oldu ve berlin 1920'de 11. oldu (alexey selezniev kazandı).

kaynakça 

alman satranç oyuncuları
1928 yılında ölenler
1870 doğumlular
Hans-Detloff von Cossel

hans-detloff von cossel (1 temmuz 1916-22 temmuz 1943), 2. dünya savaşı'nda bir wehrmacht subayıydı. kendisi, meşe yaprağı ilaveli şövalye haçıyla taltif edilenlerdendi. 
major von cossel, kutuzov harekâtı sırasında orel yakınlarında bir çatışmada öldürüldü. öldükten sonra meşe yaprağı ilaveli şövalye haçıyla talif edildi.

madalyalar
demir haç (1939)
2. sınıf demir haç (22 eylül 1939)
1. sınıf demir haç (20 aralık 1939)
yara rozeti
gümüş yara rozeti
heer i̇ftihar listesi tokası (19 ağustos 1941)
doğu cephesi madalyası
altın alman haçı (5 mayıs 1943)
meşe yaprağı ilaveli şövalye haçı
şövalye haçı (8 eylül 1941)
meşe yaprağı ilaveli şövalye haçı (29 ağustos 1943)

kaynaklar

alıntılar

bibliyografya

 alman, karl (2008). panzer vor - die dramtische geschichte der deutschen panzerwaffe und ihre tapferen soldaten (in german). würzburg, germany: flechsig verlag. isbn 978-3-88189-638-2.
 
 
 

1916 doğumlular
1943 yılında ölenler
ii. dünya savaşı'nda alman silahlı kuvvetleri askerleri
şövalye haçı sahipleri
alman haçı sahipleri
demir haç (1939) sahipleri
Holy Diver

holy diver, amerikalı heavy metal grubu dio'nun 1983'te çıkardığı ilk stüdyo albümüdür. albüm, müzik basını tarafından büyük beğeni topladı ve grubun en başarılı çalışması oldu.

parça listesi

orijinal yayın

personel
dio
ronnie james dio – vokal, klavye, prodüksiyon
vinny appice – davul
jimmy bain – bas, klavyeler
vivian campbell – gitar

kaynakça 

çıkış albümleri
dio (müzik grubu) albümleri
warner bros. records albümleri
vertigo records albümleri
mercury records albümleri
1983 albümleri
Sangal

sangal adlı kötü bir ejderha ile dokuz yıl süren bir savaş yapmış ve kazanmıştır. rivayetlere göre her bin yılda yeryüzüne inerek durumu kontrol eder. sürekli birbirleriyle savaşan iki ejderhadan kötü güçleri temsil edenine verilen addır. bükrek ile yaptığı dokuz yıl süren bir savaşın sonunda yenilmiştir
Sakla Beni

sakla beni, ogm pictures imzalı, ilk bölümü 2 kasım 2023 tarihinde yayımlanacak olan, yönetmenliğini nadim güç'ün üstlendiği, senaryosunu armağan gülşahin ve nergis otluoğlu akoğlu'nun kaleme aldığı dram türündeki türk televizyon dizisidir. başrollerini uraz kaygılaroğlu, cemre baysel ve asude kalebek paylaşmaktadır.

oyuncu kadrosu ve karakterler

genel bakış

bölümler

1. sezon (2023-)

kaynakça

dış bağlantılar 
 star tv'nin resmî sitesinde sakla beni
 
 
 
 

2020'lerde türk televizyon dizileri
2020'lerde türkçe televizyon dizileri
2023'te başlayan türk televizyon dizileri
türk dramatik televizyon dizileri
yayınlanmakta olan star tv dizileri
ogm pictures dizileri
i̇stanbul'da çekilmiş televizyon dizileri
gelecek televizyon dizileri
Şahane Hayatım

şahane hayatım, ay yapım imzalı, ilk bölümü 1 kasım 2023 tarihinde yayımlanan, yönetmenliğini çağrı bayrak'ın üstlendiği, senaryosunu meriç acemi'nin kaleme aldığı dram türündeki türk televizyon dizisidir. başrollerini hilal altınbilek, onur tuna, yiğit özşener, serkan keskin, nesrin cavadzade ve sumru yavrucuk paylaşmaktadır.

oyuncu kadrosu ve karakterler

genel bakış

bölümler

1. sezon (2023-)

kaynakça

dış bağlantılar 
 fox'un resmî sitesinde şahane hayatım
 
 
 
 

yayınlanmakta olan fox dizileri
2020'lerde türk televizyon dizileri
2020'lerde türkçe televizyon dizileri
2023'te başlayan türk televizyon dizileri
türk dramatik televizyon dizileri
ay yapım dizileri
i̇stanbul'da çekilmiş televizyon dizileri
Richard Moll

charles richard moll (d. 13 ocak 1943 - ö. 26 ekim 2023), 1984'ten 1992'ye kadar nbc sitcom night court'ta icra memuru olan aristoteles nostradamus "bull" shannon'ı canlandırmasıyla tanınan amerikalı aktör. aynı zamanda harvey dent/two-'yu seslendirmiştir. dc animasyon evrenindeki yüz serisi batman: animasyon serisi ve yeni batman maceraları'nın da seslendirmelerinde çalışmıştır.

i̇lk yılları 
charles richard moll , pasadena, california'da hemşire violet anita ( kızlık soyadı grill) ve avukat harry findley moll'un oğlu olarak dünyaya geldi. hayatının ilk yıllarında uzun boyluydu ve 12 yaşına kadar  boyuna ulaştı. berkeley'deki california üniversitesi'ne gitti ve aynı zamanda kappa alpha tarikatı kardeşliğinin bir üyesiydi.

ölümü 
moll, 26 ekim 2023'te 80 yaşında big bear lake, california'daki evinde öldü.

filmografi

film

televizyon

video oyunları

kaynakça

dış bağlantılar 

 
 

21. yüzyılda amerikalı erkek oyuncular
20. yüzyılda amerikalı erkek oyuncular
kaliforniya üniversitesi, berkeley'de öğrenim görenler
amerikalı erkek seslendirme sanatçıları
amerikalı erkek video oyunu oyuncuları
amerikalı erkek dizi oyuncuları
amerikalı erkek sinema oyuncuları
2023 yılında ölenler
1943 doğumlular
2016 Recopa Sudamericana

2016 recopa sudamericana (),  güney amerika futbolundaki iki kulüp şampiyonası copa libertadores ve copa sudamericana'yı bir önceki sezon kazanan takımlar arasında conmebol'un düzenlediği recopa sudamericana tarihindeki 24. organizasyondur. 2015 copa libertadores'in sahibi arjantin ekibi river plate ile 2015 copa sudamericana şampiyonu kolombiya kulübü santa fe karşı karşıya geldi. 18 ağustos'ta kolombiya'da oynanan ilk maç 0-0 biterken, 25 ağustos'ta arjantin'deki rövanşta river 2-1 galip geldi. toplamda 2-1'lik üstünlük sağlayan river, recopa sudamericana'yı 2015'in ardından üst üste 2. kez müzesine götürdü.

takımlar

maçlar

i̇lk maç

i̇kinci maç

kaynakça

dış bağlantılar
conmebol recopa, conmebol.com 

2016
recopa
recopa 2016
recopa 2016
Mirmehdi Han Kasımlı-Afşar

mirmehdi han - 1747'den 1752'ye kadar hüküm süren i̇revan hanlığı'nın ilk hanı. nadir şah'ın ölümünden sonra iktidara gelmiştir. ancak bazı kaynaklarda nadir şah döneminde bile i̇revan hakimi olduğu yazılmaktadır. mirmehdi han aslen azerbaycan türklerinin afşar boyunun kasımlı tayfasındandır.

hayatı 
1747 yılının temmuz ayında, nadir şah'ın ölümünün ardından, nadir şah'ın i̇mparatorluğu büyük bir karmaşa dönemine girdi ve taht için farklı iddialar ortaya atıldı. bu karmaşanın sonucunda nadir şah'ın kardeşinin oğlu olan alikulu han, adil şah adı altında kendisini şah ilan etti. ancak bu yeni şah, feodal beyliklerin oluşmasını engelleyemedi.

bu sırada tebriz'in hükümdarı amiraslan han, i̇revan'daki ayaklanmayı bastırmak için mir mehdi han afşar'ı gönderdi. ancak sonunda mir mehdi han, isyancılarla anlaştı ve onlara liderlik etmeye başladı. çevresine afşar savaşçılarını da dahil ederek yaklaşık 30.000 kişilik bir ordu kurdu ve amiraslan han'a karşı geldi. birleşik ordu urmiye'yi kuşattı ve oradaki hazineyi ele geçirip aralarında paylaştı. kısa bir süre sonra, kardeşi adil şah'ı devirerek onun yerine gelen i̇brahim şah, amiraslan han'ı mağlup etti ve öldürdü.

topraklarını genişletme politikası izleyen mir mehdi han, 1748 yılında yeniden urmiye'ye saldırdı. urmiye hanı feth ali han mağlup oldu ve anlaşmaya göre kendi topraklarından bazı yerleri mir mehdi han'a devretmek zorunda kaldı.

p. butkov, 1749 yılının ağustos ayının başlarında, i̇revan ve gence'den gelen ermenilerin çar'ın yanına giderek çar teymuraz'a tabi olacaklarını ve beş bin ruble vergi ödeyeceklerini söz verdiğini yazıyor. ancak kısa bir süre sonra, 1749 yılının yazında, i̇revan hanlığı, karabağ hanı penahali han'ın 4.000 kişilik ordusunun saldırısına uğradı. penahali han, i̇revan hanlığı sınırlarına girdi ve eçmiyazin bölgesine gönderildi. bu sırada gürcü kralı ii. erekle, bölgeye ordu gönderdi ve onlara karabağ ordusuyla savaşmayı emretti. penahali han mağlup oldu ve geri çekilmek zorunda kaldı.

mir mehdi han, çarla gizli temasları olduğu gerekçesiyle kendi hanlığında yaşayan az sayıdaki ermenileri cezalandırmaya karar verdi. bu bahaneyle karabağ kralı penahali han, 1749 yılının eylül ayında 25.000 kişilik güçlü bir ordu ile i̇revan'a saldırdı. direnemedi mir mehdi han, teymuraz'la anlaştı. 22 kasım'da gürcü ordusu i̇revan'ı terk ederek geri döndü.

1751 yılında urmiye hanı feteli han, müttefiki olan azad han afgan'ı i̇ravan'a gönderdi. yardım isteyen mir mehdi han'a gürcü hükümdarı ii erekle yardım etti ve kazah ve borçalı kabilelerini ona gönderdi. urmiyalılar mağlup oldu ve geri çekildiler.

hanlığında mir mehdi han'ın zayıflamasından faydalanan feth ali han, i̇revan'ı tamamen ele geçirmek istedi. azad han'ın liderliğindeki güçlü bir 30.000 kişilik ordu, i̇revan'ı kuşattı. gürcü kralı müttefikinin yardım etse de savaşta mağlup oldu. böylece mir mehdi han tahttan indirildi ve halil han özbek, 1752 yılında i̇revan hanlığı'nın hükümdarı olarak atandı.

ayrıca bakınız 
 afşar boyu
 revan hanlığı
 afşar hanedanı
 penahali han

kaynakça

kaynak 
 

 

 

 

 

revan hanları
afşar hanedanı
azerbaycan tarihi
afşar boyu
azeri hanedanlar
Laure Gély

laure gély (d. 5 şubat 1979, saint-étienne, fransa) fransız eski jimnastikçidir. 1996 yaz olimpiyatları'nda dört dalda yarışmıştır.

kaynakça 

 
saint-étienne doğumlu sporcular
1996 yaz olimpiyatları jimnastikçileri
yaşayan insanlar
1979 doğumlular
Tanzot Ermeni Kilisesi

tanzot ermeni kilisesi, tarihsel klarceti bölgesinde, günümüzde artvin ilinin ardanuç ilçesine bağlı ve eski adı tanzot olan aydınköy'de ermenilerden kalma kilisedir. 1843 yılında inşa edilmiş olan yapıdan günümüze sadece duvarların bir kısmı kalmıştır.

tarihçe

tanzot, ermenice bir yer adı olup köyün eksi gürcüce adı olan ve "armutlu" anlamına gelen shulovani / shlobani'nin (სხულოვანი / სხლობანი) çevrilmesiyle ortaya çıkmıştır. tarihsel klarceti bölgesinde yer alan yerleşim, 16. yüzyılın ortasında osmanlıların eline geçtiğinde de tanzot adını taşıyordu. 1835 tarihli osmanlı gayrimüslim nüfus defterine göre köyde, 157 hanede 400 müslüman erkek ile 52 hanede 164 müslüman olmayan (hristiyan) erkek yaşıyordu. ermenilerden oluşan hristiyan nüfusu, 40 hanede yaşayan 126 erkek "millet-i ermeni", 12 hanede yaşayan 38 erkek ise "katolik" adı altında kaydedilmiştir. kilise ise, bu tarihten sonra, 1843 yılında inşa edilmiştir. 1904 yılında klarceti ve şavşeti bölgelerini gezen nikolay marr, bu kilisenin yenilenmekte olduğunu, pencereler açıldığını yazmıştır. marr'ın verdiği bilgiye göre o tarihte kilisenin yazıtı bulunmuyordu ve gulica köyünden getirilmiş olan üç adet haçtaş kilisenin kapısının yan tarafında duvar yaslanmış halde duruyordu. kilisenin giriş kapısının üzerinde yer alan ve bugüne ulaşmış olan ermenice yazının 1904 yılından sonra konduğu marr'ın tespitinden anlaşılmaktadır.

mimari

tanzot ermeni kilisesi, 1843 yılında inşa edilmiş ve 1904 yılında yenilenmiş tek nefli bir yatıdır. giriş kapısının alınlığında yenilenme sırasında yerleştirilmiş ermenice bir yazıt yer alır. bir duvarında da ermenice başka bir yazı bulunmaktadır. nikolay marr'ın verdiği bilgiye göre kilisenin ilk halinde herhangi bir yazıt bulunmuyordu. duvardaki yazıda sonradan konmuş olabilir. kilisenin çatı örtüsü tamamen çökmüş ve duvarlarının bir kısmı da yıkılmıştır.

kaynakça

tao-klarceti
ardanuç
türkiye'deki ermeni kiliseleri
Jean-Pierre Schumacher

articles with hcards

jean-pierre schumacher (15 şubat 1924 - 21 kasım 2021), fransız bir trappist rahipti.

biyografi 
schumacher 15 şubat 1924'te buding, moselle'de doğdu. altı çocuklu katolik bir ailede doğdu ve büyüdü. on sekiz yaşındayken wehrmacht'a yazıldı ve askeri sağlık muayenesi sırasında yanlış bir tüberküloz teşhisi sayesinde rus cephesine gönderilmekten kurtuldu. [schumacher, marist pederler ile birlikte çalışmış ve 1953 yılında rahip olarak atanmıştır. 1957 yılında trappistlere katıldı ve notre-dame de timadeuc manastırına girdi. cezayir roma katolik başpiskoposluğu'nun talebi üzerine schumacher, 1964 yılında timadeuc'tan diğer üç keşişle birlikte cezayir'in tibhirine kentine gönderildi.

schumacher, 21 mayıs 1996'da peder amédée ile birlikte tibhirine katliamından kurtuldu. manastır fez'e nakledildi ve schumacher hemen "superior ad nutum" olarak atandı. 18 eylül 1997'de seçimle christian de chergé'nin halefi oldu. dört yıl sonra, 2000 yılında, midelt'te daha önce fransiskenler tarafından işgal edilen bir manastıra kalıcı olarak yerleştiler. o zamandan beri cemaatin çok farklı kökenlerden gelen sekiz üyesi bulunmaktadır. schumacher, 2019 yılında fas'ı ziyareti sırasında papa francis ile tanışmış ve papa francis bir toplantıda onun ellerini öpmüştür.

schumacher 21 kasım 2021'de midelt'te 97 yaşında öldü.

popüler kültürde 
schumacher, 2010 yapımı drama filmi of gods and men'de aktör loïc pichon tarafından canlandırıldı.

kaynakça 

2021 yılında ölenler
1924 doğumlular
Ivan Ivanov (okçu)

ivan ivanov (bulgarca: иван иванов; d. 10 haziran 1956), bulgar okçu. kendisi 1992 yaz olimpiyatları'nda erkekler bireysel etkinlikte yarışmıştır.

kaynakça 

 
1992 yaz olimpiyatları okçuları
yaşayan insanlar
1956 doğumlular
Elf (albüm)

elf, ronnie james dio'nun blues rock grubu elf'in ilk stüdyo albümüdür. yapımcılığını deep purple'dan ian paice ve roger glover'ın üstlendiği albüm 1972'de yayınlandı.

bu albümde dio, doğum adı ronald padavona ile anılıyor. dio, daha önceki single'larda şarkı yazarlığı için "padavona"yı kullanmış olsa da, dio 1994'teki bir röportajda, aile adlarını bir albümde en az bir kez görebilmeleri için bu albümde doğum adını ebeveynlerine bir hediye olarak kullandığını açıkladı.

bu albümden sonra steve edwards gitarda david feinstein'ın yerini aldı ve craig gruber bas görevlerini devraldı ve dio'yu yalnızca solist olarak bıraktı. edwards hariç bu gelecekteki kadro, gitarist ritchie blackmore'un deep purple'dan ayrıldıktan sonra oluşturduğu ritchie blackmore'un rainbow'unun ilk enkarnasyonu oldu.

parça listesi

personel 
ronald padavona (daha sonra ronnie james dio) – vokal, bas gitar
david feinstein - gitar
micky lee soule – piyano, org
gary driscoll - davul

kaynakça 

çıkış albümleri
1972 albümleri
hard rock albümleri‎
epic records albümleri
Atatürk'e İstikbal

atatürk'e i̇stikbal ("gazi'yi i̇stikbal", "karşılama" veya "atatürk'ün i̇stanbul'da karşılanışı"), ressam mehmet ruhi arel'in 1927 tarihli büyük ebatlı bir yağlıboya tablosu.

1927’de  i̇stanbul halkının şehre ertuğrul yatı ile gelen gazi mustafa kemal'i  marmara denizi'nde sevinçle karşılayışını konu alır. ressamın,  yeni kurulmuş türkiye cumhuriyeti’nin coşkusunu paylaşır nitelikteki eserlerinden biridir. 

eserde yeşil, gri, mavi tonları hakimdir. ön planda, tekne ve sandallardaki insan figürleri coşkulu bir şekilde resmedilmiştir. tabloda dolmabahçe sahilinin görüldüğü bir boğaz manzarası ile ertuğrul yatı, coşkulu kalabalık, bayraklarla süslü sandal ve vapurlar yer alır. dolmabahçe sarayı'nın arkasında resmin sağ bölümünden ortasına doğru bir şehir manzarası ve gökyüzündeki beyaz bulutlar, mavi tonlardan ayrılır.

o devirde devletin ve halkın kullandığı bütün tekne türleri  tabloda resmedilmiştir. resmin en sağında selamlama atışı yapan bir harp gemisi vardır. harp gemisinden sahile yönelmiş ertuğrul yatı ile  iki motorlu tekne, cumhuriyetin temsilcilerini taşır. ön bölümdeki balıkçı sandalları, şehir vapurları, kürekli sandallar, takalar atatürk'ü karşılayan ve onunla barışmak isteyen i̇stanbul halkını temsil eder. 

modern görünümlü kadınların resmedilmesi, tablonun dikkat çeken özelliklerindendir.  en önde çaprazlama betimlenen gemide üç kadın figürü el sallarken, arkadaki kahverengi kıyafetli figür ise dürbün ile gelenleri seyreder durumda resmedilmiştir. gazi'nin, hiç görünmediği halde resimdeki havayı doldurması, eserin başarılı tarafı olarak yorumlanır. sol alt köşede eski alfabe ile ressamın imzası vardır. 

95 x 118,5 cm. boyutlarındaki tablo ankara resim ve heykel müzesi'ndedir.

kaynakça 

1927 tabloları
ankara devlet resim ve heykel müzesi
Mihai Stoiculescu

mihai stoiculescu (d. 25 nisan 1948), rumen buz hokeyi oyuncusudur. kendisi 1968 kış olimpiyatları'nda erkekler turnuvasında yarışmıştır.

kaynakça 

 
bükreş doğumlu sporcular
1968 kış olimpiyatları buz hokeyi oyuncuları
rumen olimpiyat buz hokeyi oyuncuları
yaşayan insanlar
1948 doğumlular
Gamalı Fatma

gamalı fatma (kamalı fatma, kamacı fatma) (1885, kaşoba - 1964), bir kurtuluş savaşı halk kahramanı.

adana'nın kaşoba köyündendir. çukurova'nın işgali üzerine kuvâ-yi milliye'ye katıldı. çukurova'daki faaliyetlerinden sonra batı cephesinde savaştı. kendisine saldıran bir  düşman askerini kamasıyla öldürmesinden sonra "gamalı" unvanını aldı.  i̇stiklal madalyası sahibidir.

yaşamı 
1885 yılında karaisalı'nın  (günümüzde çukurova ilçesine bağlı) kaşoba köyünde doğdu. i̇lk evliliğini genç yaşta yaptı. eşini i. dünya savaşı öncesinde kaybetti.  

i. dünya savaşı'ndan sonra çukurova'nın fransızlarca işgali ve ermeni saldırıları başlayınca  kendi köyünden i̇bo osman ağa’nın kuvâ-yıi milliye müfrezesine katıldı. çetenin ilk başarısı, kokarçeşme'de ermeni çeteleri püskürtmekti. belemedik-hacıkırı arasında kalan bir yerde  ırzına geçme teşebbüsünde bulunan bir düşman askerini koynunda sakladığı kama ile öldürdü. bu olaydan sonra gamalı (kamalı) fatma adıyla anılır oldu. 

gamalı fatma, milli mücadele sırasında vereme yakalanan oğlunu tedavi için i̇stanbul'a götürdü ve onu kuvâ-yi milliyecilere emanet  ettikten sonra kuva-yi milliyeci kadınlarla birlikte yunan harbi'ne katıldı. zaferin ardından köyüne döndü ve iyileşip köye dönen oğluna kavuştu; ancak oğlu yeniden hastalanarak vefat etti. gamalı fatma savaştan sonra yeniden evlendi ve  yaşamına kaşobası köyünde çiftçilik yaparak devam etti. 

gamalı fatma’nın kahramanlığı yıllar boyunca anlatılmış ve kendisi, i̇stiklal madalyası ile ödüllendirilmiştir. gamalı fatma, uzun yıllar adana'nın düşman işgalinden kurtuluşunun kutlandığı 5 ocak'taki kurtuluş törenlerine  at sırtında, siyah şalvarı, gaması ve tüfeği ile katıldı. 1964 yılında öldü.

2018 yılında adana'da, çukurova ilçesinin kurttepe mahallesinde bir parka anıtı dikildi. anıtın açılışı, 8 mart kadınlar günü'nde yapıldı.

ayrıca bakınız 

 kara fatma
 i̇ğneli pembe hatun
 çete ayşe
 rahime hatun

kaynakça 

kurtuluş savaşı'na katılan siviller
i̇stiklâl madalyası sahipleri
1964 yılında ölenler
1976 yılında ölenler
1885 doğumlular
türk kadın kahramanlar
türk kurtuluş savaşı'nda kadınlar
Mehmet Niyazi Çamoğlu

mehmet niyazi çamoğlu (1863, sivrihisar; 20 kasım 1945, i̇stanbul) türk tüccar ve siyasetçidir.

hayatı ve kariyeri 
1863 senesinde sivrihisar'da dünyaya geldi. i̇lköğrenimini ve ortaöğrenimini medresede tamamladı. ardından iş hayatına atıldı, tüccarlık ve hayvan yetiştiriciliği yaptı. 23 nisan 1920 tarihinde tbmm'nin açılmasıyla beraber 1. dönemde eskişehir milletvekili olarak görev yaptı. meclis içinde yer alan iktisat komisyonunda görev yaptı. batı cephesinde askerlerin ihtiyaçlarını karşıladı. 20 kasım 1945 tarihinde i̇stanbul'da hayatını kaybetti. evliydi ve iki çocuğu vardı.

kaynakça 

1863 doğumlular
sivrihisar doğumlular
tbmm 1. dönem eskişehir milletvekilleri
i̇stanbul'da ölenler
türk tüccarlar
türk siyasetçiler
1945 yılında ölenler
Melek Hatun (şair)

melek hatun,  1920'de  haçin'de (günümüzdeki adı saimbeyli) ermeniler ile mücadele sırasında türkler'in uğradığı zulümleri ağıda döken halk şairi.

melek hatun, milli mücadele sırasında saimbeyli'de gerçekleşen "haçin savaşları"'nın son zamanlarında eşi yarpuzizâde abdülgafur efendi, çocukları, akrabaları ve çevrelerindeki birçok kişiyle birlikte esir alınmış ve öldürülmüştür.   bu olayda çocuklarından sadece kızı atfiye kurtuldu. yakınlarının gözünün işkence edilerek öldürülmesine tanık olan melek hatun'un ölmeden önce yaktığı 20 dörtlükten oluşan ağıtın metni  savaş sonrasında bir bohça içinde bulunmuştur.  

melek hanım'ın muhtemelen okuma yazma bilmediği ve onun yaktığı ağıtın bir başkası tarafından yazıya geçirildiği, bir nüshasının da kendisine verilmiş olduğu düşünülmektedir. bir rivayete göre, ağıtı kaleme alan bir ermeni kızı, bir başka rivayete göre ise kendisiyle birlikte tutsak edilen bir kızdır.  

ağıtta; kaytancı hüseyin efendi, bekiroğlu dede ağa, kürt genco çavuş, dudu, cebeciyan, kara osman, aram çavuş, zabıt kâtibi mehmet, enfiyeci hüseyin’in isimleri  geçmektedir. 

adana’nın yerel tarihçilerinden cezmi yurtsever,  melek hatun hakkında şu bilgileri aktarmıştır:

melek hatun'un bu ağıtı, çeşitli âşıklar tarafından seslendirilmiş ve trt repertuvarına da girmiştir.

dış kaynaklar 

 melek hatun  ağıdı, aşık i̇mami

kaynakça 

türk halk şairleri
Mustafa Asım Alkumru

mustafa asım alkumru (15 aralık 1923 - 15 kasım 1965), türk jeolog ve öğretmen. jeoloji alanındaki çalışmalarıyla tanınan alkumru'nun adı, alkumru barajı ve hidroelektrik santrali'ne verilmiştir.

hayatı  
mustafa asım alkumru, 15 aralık 1923 tarihinde hopa'nın azlağa köyünde doğdu. i̇lköğrenimini hopa'da tamamladıktan sonra kars lisesi'ni bitirdi ve yüksek öğretmen okulu tabiiye bölümü'nden mezun oldu. i̇stanbul erkek lisesi ve denizli lisesi'nde öğretmenlik yaptı.
15 haziran 1949 tarihinde elektrik i̇şleri etüd i̇daresi'nde görev yapmaya başlayan mustafa asım alkumru, 1 mart 1956 tarihinde jeoloji servisi şefi olarak atandı. i̇daredeki çalışmaları sırasında birkaç defa terfi etti ve iki kez takdirname ile ödüllendirildi. 15 kasım 1965 tarihinde 42 yaşındayken öldü.

çalışmaları 
 sakarya-sarıyer aymanlar köyü çakıl sahasına ait rapor (1950)
 sakarya-paşalar boğazı jeolojik etüdü (1952)
 konya-altınapa baraj yeri ve sondajları jeolojik raporu (1953)
 konya ayrancı bendi jeolojik raporu (1953)
 kızılırmak-köprüköy baraj yeri jeolojik raporu (1953)
 kızılırmak-köprüköy baraj yeri araştırmaları hakkında jeolojik rapor (1953)
 maraş-ceyhan ii. kademe h.e. santral yeri jeolojik raporu (1954)
 kızılırmak-kesikköprü ariyet sahalarında açılan kuyulara ait rapor (1955)
 niğde-ecemiş çayı h.e. santral yeri jeolojik raporu (1955)
 büyük menderes grabeninin yeraltı suyu etüdü (1955)
 erzincan-cimin h.e. santral yeri jeolojik rapor (1955)
 i̇skenderun-sarıseki h.e. santral yeri ilk jeolojik raporu (1955)
 kızılırmak-kesikköprü barajı araştırmaları ve jeolojik raporu (dr. kleinsorge-asım alkumru) (1956)
 manavgat-akışlar köyü h.e. santral yeri raporu (1957)
 i̇stanbul-maltepe süreyya paşa sanatoryumuna su temini hakkında son jeolojik rapor (1958)
 i̇stanbul-maltepe süreyya paşa sanatoryumuna su temini ilk etüdü (1958)
 artvin-murgul bakır i̇şletmesi izabe tesisleri sondajlarına ait rapor (1959)
 niğde-aksaray azmi-millî un fabrikası temel araştırmaları hakkında rapor (1959)
 kızılırmak-kesikköprü bent yeri sondajlar hakkında rapor (1960)
 ankara üniversitesi-konservatuvar arkası öğrenci yurdu sitesi temel araştırmaları hakkında rapor (1960).
 ankara-bahçelievler eser yapı kooperatifi temel araştırmaları hakkında rapor (1960)
 muş varto-çarbuhur deresi üzerinde enerji imkânları etüdü (1963)
 ağrı-eleşkirt serihan deresi üzerinde hidroelektrik santral yeri jeolojik raporu (1963)
 ağrı-cumaçayı h.e. santral yeri jeolojik etüdü (1963)
 yukarı murat ve fırat nehirleri ile kolları üzerindeki bent yerleri ilk jeolojik etüdü (1963)
 report of geological investigation of the fırat-karakaya dam axis (1964)
 sakarya-paşalar boğazı raporu (1965) (türkçe, i̇ngilizce)

kaynakça 

türk jeologlar
1923 doğumlular
1965 yılında ölenler
hopa doğumlular
Nuray Hüseynova

nuray hüseynova, (10 haziran 1990, bakü) azerbaycan asıllı türk dizi ve sinema oyuncusu. 

nuray hüseynova, azeri oyuncu, 10 haziran 1990 tarihinde bakü'de doğdu. 2013 yılında üniversite eğitimi için türkiye ' ye geldi. i̇stanbul üniversitesi'nde tiyatro eleştirmenliği ve dramatuji eğitimi aldı. ayrıca uluslararası i̇lişkiler bölümü’nü de tamamlamıştır. eğitimini sürdürürken çeşitli reklam projelerinde yer aldı. yemin dizisinde aynur karakteri, arka sokaklar dizisinin 17.sezonunda amina karakteriyle rol aldı. türkçe'nin yanı sıra rusça ve i̇ngilizce bilmektedir.

kaynakça
Mişer Tatar lehçesi

dialects of languages with iso 639-3 code
languages without iso 639-3 code but with glottolog code
dialect articles with speakers set to 'unknown'

mişer tatarcası veya  batı tatarcası (мишԙр, mişär, мишԙр татар, mişär tatarı, кԩнбатыш татар, könbatış tatar ), tatarcanın bir lehçesi veya mişer tatarları tarafından konuşulan ayrı bir türk dilidir. çoğunlukla rusya'nın penza, ulyanovsk, orenburg'da, nijniy novgorod, samara, volgograd ve saratov oblastlarında, tataristan, başkurdistan, çuvaşistan, mordovya ve finlandiya'da konuşulmaktadır.

bazı dilbilimciler (radlov, samoyloviç), mişer tatar dilinin kıpçak-bulgar grubundan ziyade kıpçak-kuman dil grubuna ait olduğunu düşünmektedir.

bu lehçe, finlandiya'daki tatar azınlığın konuştuğu lehçedir. finlandiya'da yaşayan tatar topluluğunun kökenleri 1860'lı yıllarda rusya'nın volga-ural bölgesinden gelen tüccarlara dayanmaktadır ve bu topluluğun çoğunluğu nizhny novgorod eyaletinin sergach mishar tatar köylerinden gelmektedir. i̇lk tatar göçlerinin başarısı, diğer köylülerin de finlandiya'ya göç etmesine neden olmuştur.

lehçeler 
 
articles with haudio microformats
mişer tatar lehçeleri (сԩйлԙшлер) makhmutova'ya göre iki (ch ve ts)  veya gabdulkhay akhatov'a göre üç (ch, ts ve karışık)  gruptur.

batı (mişär) lehçesinde ç sesi [tʃ]  olarak telaffuz edilir (güney veya lambir mişerleri) ve [ts] (kuzey mişärs veya nizhgars) olarak. c sesi [dʒ] olarak telaffuz edilir. mişär ağzında v ile w, q ile k, g ile ğ arasında hiçbir fark yoktur. kiril alfabesinde q, ğ ve w için özel harfler bulunmadığından mişär konuşanlar kiril alfabesiyle yazılan tatarcayı okumakta zorluk çekmezler.

mişer tatar lehçelerinin sınıflandırılması:

 ç-lehçeleri veya güney mişerce: пытчак, pıtçak < kazan пычак, pıçak (bıçak)
 temnikovsky lehçesi - penza bölgesinin güneydoğu kısmı olan mordovia'nın batı rayonları (özellikle temnikovsky ).
 lyambirsky lehçesi - mordovya'nın doğu kısmı (özellikle lyambirsky ).
 başkurdistan lehçesi - başkurdistan'ın birsk, karaidelsky, mishkinsky rayonları.
 sharlyk lehçesi - orenburg oblastının sharlyk'i .
 orenburg lehçesi — orenburg bölgesi.
 volgograd ve saratov oblastlarının lehçeleri.
 kuznetsk lehçesi - penza oblastının kuznetsk'i . akhatov'un karma lehçesi.
 khvalynsk lehçesi — güney ulyanovsk bölgesi ( khvalynsk ). akhatov'un karma lehçesi.
 ts lehçeleri veya kuzey mişerce : пыцак, pitsak < kazan пычак, pıçak (bıçak)
 sergachsky lehçesi - nizhny novgorod oblastının sergachsky'si .
 drozhzhanovsky lehçesi - tataristan ve çuvaşistan'ın drozhzhanovsky rayonu
 chistopolsky lehçesi (karışık) - tataristan ve samara oblastının chistopolsky'si .
 melekessky lehçesi (olumsuz olarak) - ulyanovsk bölgesinin kuzey rayonları (özellikle melekessky ).

referanslar 

türk dilleri
tatarca
tatar asıllı finler
Saim Bey

saim bey, milli mücadele sırasında, kozan ile kadirli’nin kurtuluşunda büyük hizmeti olmuş asker, kuvay-i milliye kahramanı.

asıl adı saim ruhi’dir. 1893 yılında kozan’da doğdu. i̇lk ve ortaokul eğitimini kozan da, lise eğitimini adana’da,  yüksek öğrenimini ankara hukuk fakültesi'nde tamamladı. yüksek öğrenimi  sırasında 1. dünya savaşı başlayınca eğitimini yarım bırakıp savaşa gönüllü olarak katıldı. savaşta gösterdiği üstün gayret ve başarısından dolayı harp madalyası ile ödüllendirildi.  

mondros ateşkes antlaşmasının ardından ordudan terhis edildi. ardından kozan’a gelerek, milli mücadele'ye önderlik etti. kozan'da kurtuluş mücadelesinde yer almasından ötürü dönemin işgalci valisi onu sürgün etti. sürgündeyken, yarım kalan hukuk eğitimini tamamladı.

mustafa kemal paşa ile yaptığı gizli bir görüşmenin ardından saim bey,  haçin  ilçesine (günümüzdeki adı saimbeyli) kaymakam olarak atandı.

tufan paşa'nın kurduğu kuvayi milliye teşkilatında üsteğmen rütbesi ile müfreze komutanı olarak görev yaptı. gizli olarak müfreze komutanlığını sürdürdüğünü dönemin işgalci valisi fark edince onu makamına çağırarak tehdit etti. bunun üzerine  söylediği şu sözlerle bilinir:

saim bey daha sonra kaymakamlık ve müfreze komutanlığına aralıksız devam etmiştir. tufanbeyli (mağra)  ve saimbeyli (hacin) kazalarının kurtulmasında yüksek kahramanlık gösterdi. kozan ile kadirli’nin düşman işgalinden temizlenmesinin ardından işgal altında bulunan osmaniye'ye gitti. dönemin stratejik noktası olan mamure i̇stasyonu'nu ele geçirmek isteği sırada atılan bomba yüzünden, 17 kasım 1921 tarihinde mamure baskınında şehit düştü

şehit saim bey’in mezarı kozan asri mezarlığındadır.

kaynakça
Chista

zerdüştlükte bilgelik, bilgi ve içgörü ile en yakından ilişkili küçük tanrıçadır.zerdüşt'ün en küçük kızının adı "pouro chista" ya da "pouručistā" idi, yani "birçok insan tarafından fark edilen, büyüleyici olan"ya da çok bilge ve bilgili bir kişi anlamına geliyordu.

zerdüştçülük