Daniel Fırtınası

daniel kasırgası olarak da bilinen daniel fırtınası, şimdiye kadar kaydedilen en ölümcül akdeniz tropikal benzeri kasırgasıdır ve aynı zamanda 2023'teki en ölümcül hava olayıdır.

libya'da yıkıcı hasara neden oldu ve aynı zamanda güneydoğu avrupa'nın bazı kısımlarını da etkiledi. 4 eylül 2023 tarihinde alçak basınç sistemi şeklinde oluşan fırtına, yoğun su baskınlarıyla yunanistan, türkiye ve bulgaristan'ı etkiledi. fırtına daha sonra akdeniz boyunca alçalarak daniel fırtınası adını aldı. kısa süre sonra yarı tropikal özellikler elde etti ve libya kıyılarına doğru ilerledi ve sellere sebep oldu. fırtına bir omega bloğunun sonucunda oluştu. yüksek basınç bölgesi iki alçak basınç bölgesi arasında sıkışıp kaldığında oluşturduğu izobarlar bir yunan alfabesi harfi olan ω (omega)'yı andırdığı için bu isim verilmektedir.

etkileri

yunanistan
5 eylül'de yunanistan'ın teselya kentinde yaşanan sel felaketinde en az bir kişi hayatını kaybetti. aynı gün, zagora köyüne 1.092 milimetre  yağmur yağdı. bu miktar, ülke genelinde aynı aydaki ortalama yağıştan 55 kat daha fazladır.

6 eylül'de pelion'dan yükselen krafsidonas nehri volos'taki yatağından taştı ve bir köprüyü tahrip etti ve bir huzurevini yıktı. yol boyunca arabaları, otobüsleri, ağaçları ve diğer yıkıntıları sürükledi.

7 eylül'de atina ile selanik arasındaki otoyol kapatıldı ve iki şehir arasındaki tren seferleri askıya alındı. teselya'da binalar ve köprüler yıkıldı ve tüm şehir sular altında kaldı. buradan 800'den fazla kişi tahliye edildi.

8 eylül'de larissa'da yağmurlar sona erdikten sonra, pineios nehri kıyılarından taşarak yaklaşık 9,5 metre seviyeye ulaşırken su taşkınları olmaya devam etti.

yağış başladığından bu yana, yunanistan'daki sel bölgesi için copernicus programının hızlı haritalama hizmeti etkinleştirildi. 7 eylül tarihli sentinel-1 verilerinin analizi sonucunda, yaklaşık 73.000 hektarlık (180.000 dönüm) tahmini bir alanın sel sularıyla kaplandığı ortaya çıktı.

10 eylül'de yunanistan'da ülke genelinde sellere bağlı olarak on beş ölü ve iki kayıp olduğu bildirildi.

libya
derne kenti yakınlarında iki barajın çökmesi sonucu meydana gelen en az 50 metre yükseklikteki selde en az 5.000 kişi öldü, 10.000 kişi kayboldu. doğu libya'yı kontrol eden ulusal i̇stikrar hükümeti başbakanı osama hamada, yerleşim bölgelerinin haritadan silindiğini belirtti.

sosyal medyada paylaşılan görüntülerde araçların su altında kaldığı görülüyor. şehirde bulunan dört köprü de çöktü, hükümet bakanı hisham chkiouat ise derne'nin %25'inin "ortadan kaybolduğunu", şehrin büyük bölümünün denize sürüklendiğini söyledi.

hükümetin sağlık bakanı othman abduljalil, yalnızca derne'de 6.000 kişinin kaybolduğunu söyledi. morglar dolarken şehirdeki hastaneler çalışamaz hale geldi,  cesetler şehrin ana meydanına yerleştirildi ve 11 eylül'de ölenlerin çoğu toplu mezarlara gömüldü.

al abraq'a yaklaşık 170 milimetre yağmur düştü. görgü tanıkları reuters'e sel sularının 3 metreye kadar yükseldiğini söyledi. tobruk, tacnis, al-bayada ve battah'ın yanı sıra jabal al akhdar bölgesi boyunca ve batıdaki mısrata'da da sel meydana geldi. libya kızılayı'na göre ülke genelinde en az 150 ev yıkıldı  ve aynı zamanda sellere müdahale eden üç gönüllü de hayatını kaybetti.

bulgaristan
bulgaristan'ın güneydoğusundaki burgaz ilinin karadeniz kıyısındaki ve yakınındaki köyler sular altında kalırken, kosti ve arapya da dahil olmak üzere insanlar tahliye edildi. tsarevo bölgesinde bir köprünün çökmesi sonucu üç kişi sulara kapıldı, bir kişi de kasaba yakınlarında boğuldu.

kosti'de yağış miktarı 311 mm (eylül ayı ortalamasının %420'si), ahtopol'da 196 mm (aylık ortalamanın % 350'si), gramatikovo'da 275 mm (aylık ortalamanın %368'i) olarak ölçüldü. tsarevo'da, 20 saat içinde 330 mm yağışla (yıllık ortalamanın %40'ı) bulgaristan ulusal rekoru kırıldı.

bulgaristan'ın kuzeydoğusundaki tyulenovo yakınlarında denizde nadir bir su hortumu gözlemlendi.

türkiye
fırtınanın ilk günlerinde kırklareli'de yaşanan selde 6 kişi hayatını kaybederken, i̇stanbul'un başakşehir ve küçükçekmece ilçelerinde de 2 kişi hayatını kaybetti.

kaynakça

2023'te fırtınalar
2023'te türkiye