Renée Vivien

renée vivien (d. pauline mary tarn ; 11 haziran 1877 - ö. 18 kasım 1909), sembolistler ve parnassienler tarzında fransızca yazan bir i̇ngiliz şairdi.

belle epoque paris'inde edebi açıdan tanınan bir lezbiyendi, sapphic şiirine olan ilginin son zamanlarda yeniden canlanmasının ardından daha fazla ilgi gören çalışmalarıyla dikkat çekti. şiirlerinin çoğu otobiyografiktir ve çoğunlukla aşırı romantizm ve sık sık umutsuzluk gibi baudelaireci temalarla ilgilidir. şiirin yanı sıra, l'etre double (coleridge'in christabel'inden esinlenilmiştir) ve anne boleyn'in ölümünden sonra yayınlanan tamamlanmamış bir biyografisi de dahil olmak üzere birçok düzyazı eseri yazmıştır. hayatı, başta jean-paul goujon, andré germain ve yves-gerard le dantec olmak üzere birçok biyografinin konusu olmuştur.

biyografisi

gençlik hayatı

renée vivien, doğum adıyla pauline mary tarn, zengin bir i̇ngiliz olan john tarn ve amerikalı bir annenin çocuğu olarak londra'da dünyaya geldi. babası john tarn servetini emlak yatırımlarından kazanmıştı. vivien, 1883'te londra'nın hampstead kentindeki belsize college'a giderken, alliance française, fransa'da fransızca eğitimi aldığı için ona gümüş madalya verdi. vivien, babası 1886'da öldüğünde paris'te bir okula gidiyordu. babasının ölümü üzerine babasının mirasının kendisine verilip verilmediğini öğrenmek için londra'ya gitti. i̇ddiaya göre vivien'in annesi, kocasının miras parasını alabilmek için vivien'i yasal olarak deli ilan etmeye çalıştı. komplo başarısızlıkla sonuçlandı ve vivien, reşit olana kadar mahkemenin vesayeti altında yaşamak üzere annesinden alındı. 1899'da, 21 yaşına girdikten sonra, miras parasını da alarak fransa'ya döndü. bu sıralarda renée vivien olarak bilinmeye başladı.

i̇lişkiler
vivien'in çocukluk arkadaşı ve aynı zamanda komşusu olan violet shillito ile romantik bir ilişkisi vardı ama bu henüz tamamlanmamış bir ilişkiydi. shillito, vivien'i amerikalı mirasçı ve yazar natalie barney ile tanıştırdı. ertesi yıl shillito tifo ateşinden öldü, vivien onun ölümünden sorumlu olduğunu hissetti ve shillito'yu barney lehine kenara ittiği için kendini suçlu hissetti. vivien ve barney bir yıl sonra, 1901'de belki bu ölümden, ama kısmen de barney'nin sadakatsizliğinden dolayı ayrıldılar. vivien'in şiirlerinde shillito'dan menekşe veya mor kelimesi kullanılarak bahsedildiği düşünülüyor.

1902'de vivien, paris'ten rothschild'lerden zengin bir barones olan hélène van zuylen ile romantik bir ilişki kurdu. zuylen aralarında çok ihtiyaç duyulan duygusal desteği ve istikrarı sağladı. sosyal konumu halka açık bir ilişkiye izin vermiyordu, ancak o ve vivien sık sık birlikte seyahat ediyorlardı ve birkaç yıl boyunca gizli bir ilişki sürdürdüler. sırdaşı fransız gazeteci ve klasik akademisyen jean charles-brun'a yazdığı mektuplarda vivien, kendisini barones zuylen ile evli olarak görüyordu.

vivien hâlâ zuylen'le birlikteyken hayranı olan türk bir diplomatın karısı kerime türkhan paşa'dan mektup aldı. bu, tutkulu bir mektuplaşmayı ve ardından kısa ve gizli karşılaşmaları başlattı. fransız eğitimli ve kültürlü olan kerime, i̇slami geleneğe göre yaşıyordu ve izole edilmiş, örtülü olduğundan ne özgürce seyahat edebiliyor ne de kocasını terk edebiliyordu. bu arada vivien, barones de zuylen'den vazgeçmiyordu.

1907'de zuylen, vivien'den başka bir kadın için ayrıldı. şaşıran ve aşağılanan vivien, annesiyle birlikte japonya'ya, ardından da hawaii'ye gitti. yolculuk sırasında ciddi şekilde hastalandı. bir başka darbe de 1908'de kerime'nin kocasıyla birlikte saint petersburg'a taşınmasıyla geldi. bu olanlar ilişkilerini sonlandırdı.

vivien bu kayıplardan çok etkilendi ve giderek daha fazla alkol ve uyuşturucuya yöneldi.

vivien'in 1906'dan 1908'e kadar komşusu olan fransız yazar colette, bu dönemi, eşcinsel davranış yelpazesini gösteren portrelerden oluşan bir koleksiyon olan saf ve kirli'de ölümsüzleştirdi. 1920'lerde yazılan ve ilk olarak 1932'de yayınlanan kitabın gerçek doğruluğu sorgulanabilir; çünkü natalie clifford barney, colette'in vivien tanımlamasına katılmıyordu.

dünya seyahatleri 
vivien kültürlüydü ve özellikle de çağının bir kadını için çok iyi seyahat ediyordu. kışlarının çoğunu mısır'da geçirdi, çin'i ziyaret etti ve orta doğu'nun yanı sıra avrupa ve amerika'nın çoğunu keşfetti.

zuylen ve kerime paşa'nın yaşadığı kalp kırıklığından sonra vivien, 1907'de annesiyle birlikte japonya'ya ve ardından hawaii'ye kaçtı. vivien yolculuk sırasında hastalandı.<ref>honolulu, hawaii, yolcu ve mürettebat listelerinde "pauline tarn", 1900-1959 ( ulusal arşivler ve kayıtlar i̇daresi (nara); washington, d.c.; honolulu, hawaii'ye gelen gemilerin yolcu listeleri, 13 şubat 1900 - 30 aralık 1953'te derlendi; ulusal arşivler mikrofilm yayını: a3422; rulo: ' '016; kayıt grubu başlığı: göçmenlik ve vatandaşlığa kabul dairesi kayıtları, 1787 - 2004; kayıt grubu numarası: rg 85)</ref>

paris'teki evi, avenue du bois de boulogne (şimdi 23, avenue foch) adresinde, bir japon bahçesine açılan lüks bir zemin kat dairesiydi. londra'dan antika mobilyalar ve uzak doğu'dan egzotik sanat objeleri satın aldı. evinde taze çiçekler bol miktarda bulunuyordu; tıpkı tapınaklarda heykelcikler, ikonlar ve budalar koleksiyonuna sunulan hanım elmaları gibi.

paris, le marais'de tarihi bir meydana 'place renée-vivien' adı verilmiştir.

 hastalık ve ölüm 
vivien 1908'de londra'yı ziyaret ederken aşırı miktarda laudanum içerek kendini öldürmeye çalıştı. kalbinin üzerinde bir menekşe buketiyle divanı üzerine uzandı. i̇ntihar başarısız oldu, ancak i̇ngiltere'deyken plörezi kaptı; daha sonra paris'e döndüğünde zayıfladı. biyografi yazarı jean-paul goujon'a göre vivien, yıllarca süren kloral hidrat ve alkol bağımlılığı nedeniyle kronik gastrit hastasıydı. yemek yemeyi de reddetmeye başlamıştı. 1909 yazında bastonla yürüyordu.

vivien, 18 kasım 1909 sabahı 32 yaşında paris'te öldü; o zamanlar ölüm nedeni "akciğer tıkanıklığı" olarak bildirilmişti, ancak muhtemelen alkolizm, uyuşturucu kullanımı ve anoreksiya nervoza ile komplike olan zatürreden kaynaklanmıştı. yaşadığı paris mahallesindeki passy mezarlığı'na defnedildi.

 çalışmaları 
 yayınlanmış çalışmaları 
vivien yalnızca fransızca yazdı. eserlerinden bazıları başka dillere tercüme edilmiştir.

i̇lk şiir koleksiyonu études et préludesi 1901'de yayınladı. hayatı boyunca 12 şiir koleksiyonu daha yayınlamanın yanı sıra sappho'nun yunanca'dan (öğrendiği dil) dizelerinin kendi çevirilerini de yayımladı. çağdaş feministler onu açıkça lezbiyen şiiri yazan ilk kadınlardan biri olarak görüyor.

vivien ilk olarak 1904'te otobiyografik bir roman olan bana bir kadın göründüyü (fransızca) yayımladı. 1976 yılında jeanette foster tarafından i̇ngilizceye çevrildi ve naiad press tarafından yayımlandı. naiad ayrıca 1977'de vivien'in şiir koleksiyonu the muse of violetsin çevirisini de yayınladı.

vivien ayrıca sevgilisi hélène van zuylen ile birlikte paule riversdale takma adını kullanarak şiir ve düzyazı yayınladı. ancak bu eserlerin gerçek niteliği belirsizdir; bazı bilim adamları bunların yalnızca vivien tarafından yazıldığına inanıyor. zuylen'in adı altında yayınlanan bazı kitaplar bile aslında vivien'in eseri olabilir.

kısa hayatı boyunca vivien, çiçeğe olan sevgisinden dolayı "menekşelerin i̇lham perisi" olarak tanınan son derece üretken bir şairdi. onun menekşeler (aynı zamanda menekşe rengine olan tutkusu) ona sevgili çocukluk arkadaşı violet shillito'yu hatırlatıyordu.

okula bağlılığını iddia eden son şairlerden biri olarak, parnasçılık ve sembolizm'in tüm tavırlarını benimsedi. besteleri arasında soneler, hendecasyllabic nazım ve düzyazı şiir bulunmaktadır.

şiirlerinin neredeyse tamamı fransızca yazılmış üstü kapalı otobiyografiden oluşuyor; çoğu hiçbir zaman i̇ngilizceye çevrilmedi. yayımlanmış başlıca şiir kitapları:cendres et poussières (1902)la vénus des aveugles (1903)
 a l'heure des mains joines (1906)flambeaux éteints (1907)sillages (1908)
 poèmes en prose (1909)dans un coin de viotes (1909)
 haillons'' (1910)

şiirleri, kendisi de bir lezbiyen olan antik yunan şairi sapfo eserlerinin çağdaş olarak yeniden keşfedilmesi sayesinde daha fazla ilgi gördü ve daha geniş bir okuyucu kitlesine ulaştı.

kaynakça 

lgbt yazarlar
fransa'da ölenler
i̇ngiliz şairler
i̇ngiliz yazarlar
1877 doğumlular
1909 yılında ölenler