Uzay Yolu II: Han'ın Gazabı

star trek ii: khan'ın gazabı, nicholas meyer tarafından yönetilen ve star trek televizyon dizisine dayanan 1982 amerikan bilim kurgu filmidir. star trek: the motion picture'dan (1979) sonra star trek film serisinin ikinci filmidir ve orijinal dizi bölümü "space seed" (1967)'in devamı niteliğindedir hikayede amiral james t. kirk (william shatner) ve yıldız gemisi uss enterprise'ın mürettebatı, genetiği değiştirilmiş zorba khan noonien singh'e (ricardo montalbán) karşı karşıya geliyor khan, kirk'ten intikam almak için 15 yıllık sürgünden kaçtığında atılgan'ın mürettebatı, onun genesis adında güçlü bir dünya oluşturma cihazı almasını engellemek zorundadır. film, star trek iii: the search for spock (1984) filmiyle devam eden ve star trek iv: the voyage home (1986) filmiyle sona eren üç filmlik bir hikaye akışının başlangıcıdır.

i̇lk filme verilen yetersiz eleştirilerin ardından dizinin yaratıcısı gene roddenberry, devam filminin yapımından çekilmek zorunda kaldı. sorumlu yapımcı harve bennett filmin orijinal taslağını yazdı ve jack b. sowards bunu tam bir senaryoya dönüştürdü. meyer, son senaryosunu yazmayı kabul etmeden on iki günde tamamladı. leonard nimoy devam filminde rol almayı planlamamıştı ancak karakterine dramatik bir ölüm sahnesi verileceği vaadiyle ikna edildi. test izleyicilerinin spock'un ölümüne olumsuz tepkisi, meyer'in itirazları üzerine finalde önemli revizyonlara yol açtı. yapım ekibi bütçeyi aşmamak için geçmiş projelerden minyatür modeller kullanmak ve ilk filmdeki setleri, efekt görüntülerini ve kostümleri yeniden kullanmak da dahil olmak üzere çeşitli maliyet düşürme teknikleri kullandı. film, tamamen bilgisayar grafikleriyle oluşturulmuş bir sekansı içeren ilk uzun metrajlı filmdi.

star trek ii: khan'ın gazabı, 4 haziran 1982'de paramount pictures tarafından kuzey amerika'da gösterime girdi. bu bir gişe başarısıydı, dünya çapında $ milyon kazandı ve ilk günkü gişe hasılatında dünya rekoru kırdı. filme eleştirel tepki olumluydu; eleştirmenler khan'ın karakterini, meyer'in yönetmenliğini, gelişmiş performansları, filmin temposunu ve karakter etkileşimlerini güçlü unsurlar olarak vurguladılar. olumsuz tepkiler zayıf özel efektlere ve bazı oyunculuklara odaklandı khan'ın gazabı, birçok kişi tarafından star trek serisinin en iyi filmi olarak kabul edilmekte ve çoğu zaman seriye olan büyük ilginin yenilenmesiyle anılmaktadır.

konusu 
2285 yılında amiral james t. kirk, kaptan spock'ın stajyerlerinin simülatör oturumunu yönetmektedir. simülasyonda teğmen saavik, uss yıldız gemisine komuta eder hasar gören kobayashi maru gemisinin mürettebatını kurtarmak için bir kurtarma görevine çıkan uss, klingon ɡemilerinin saldırısına uğrar ve ciddi şekilde hasar görür. simülasyon, yıldız filosu subaylarının karakterini test etmek için tasarlanmış, kazanılamayan bir senaryodur. daha sonra dr. mccoy, kirk'ü doğum gününde ziyaret eder; kirk'ün yaşı nedeniyle moralinin bozuk olduğunu gören doktor, kirk'e masa başında yaşlanmak yerine yeni bir komuta almasını tavsiye eder.

bu arada yıldız gemisi reliant, ölü maddeyi yaşanabilir dünyalara yeniden düzenlemek için tasarlanmış bir teknoloji olan genesis cihazını test etmek için cansız bir gezegen arama görevindedir. reliant'tan yüzbaşı clark terrell ve birinci subay komutan pavel chekov, ceti alpha vi olduğuna inandıkları bir gezegeni incelemek için ışınlanlanırlar; oraya vardıklarında, genetiği değiştirilmiş zalim khan noonien singh tarafından yakalanırlar ve ceti alpha v'te olduklarını açıklarlar. on beş yıl önce kirk, khan ve süpermen arkadaşlarını atılgan'ı ele geçirmeye çalıştıktan sonra ceti alpha v'e sürgün etmiştir. komşu gezegen patlayarak ceti alpha v'nin yüzeyini harap etmiştir. khan, chekov ve terrell'e yerli yılan balığı larvaları yerleştirir (karısı da dahil olmak üzere birçok takipçisini öldürür), onları zihin kontrolüne duyarlı hale getirir ve bunları reliant'ı yakalamak için kullanır. genesis cihazını öğrenen khan, cihazın kirk'ün eski sevgilisi dr. carol marcus ve oğulları david tarafından geliştirildiği regula i uzay istasyonuna saldırır.

kirk, eğitim gezisine çıkan geminin regula i'den bir imdat çağrısı almasının ardından atılgan'ın komutasını devralır. yolda atılgan, reliant tarafından pusuya düşürülür ve sakatlanır. khan, genesis ile ilgili tüm materyallerden vazgeçmeleri halinde kirk'ün mürettebatını bağışlamayı teklif eder; bunun yerine kirk, oyalama taktiği kullanır ve khan'ın yıldız gemisi kontrollerine olan yararlanarak reliant'ın kalkanlarını uzaktan indirerek bir karşı saldırıyı mümkün kılar atılgan topallayarak regula i'e giderken khan geri çekilmek ve onarımları yapmak zorunda kalır kirk, mccoy ve saavik istasyona ışınlanırlar ve marcus'un ekibinin katledilen üyeleriyle birlikte terrell ve chekov'u canlı bulurlar. kısa süre sonra carol ve david'in genesis'i yakındaki gezegenin derinliklerinde sakladığını görürler. terrell ve chekov'u casus olarak kullanan khan, onlara kirk'ü öldürmelerini emreder; terrell yılan balığının etkisine direnir ve kendini öldürürken chekov, yılan balığı vücudunu terk ederken yere yığılır. khan, kirk'ü cansız gezegende mahvetmek niyetiyle genesis'i reliant'a taşır, ancak kirk ve spock'ın bir randevu için yaptığı şifreli düzenlemeler tarafından sayseinde kandırılır. kirk, atılgan'ı yakındaki mutara bulutsusu'na yönlendirir; bulutsunun içindeki koşullar, kalkanları işe yaramaz hale getirir ve hedefleme sistemlerini tehlikeye atar, böylece enterprise ve reliant'ın eşit şekilde eşleşmesini sağlar. spock, khan'ın taktiklerinin üç boyutlu dövüşteki deneyimsizliğini gösterdiğini ve kirk'ün bunu reliant'ı devre dışı bırakmak için kullandığını belirtir.

ölümcül şekilde yaralanan khan, ölürken kaptan ahab'ın moby dick romanından alıntı yaparak genesis'i etkinleştirir. kirk'ün mürettebatı aktivasyonu tespit edip menzil dışına çıkmaya çalışsa da, geminin çalışmayan warp sürücüsü olmadan nebuladan zamanında kaçamazlar. warp gücünü geri kazanmak için spock, radyasyonla dolu makine dairesine gider. mccoy, spock'ın girişini engellemeye çalışır. fakat spock, onu bir vulkan sinir sıkışmasıyla etkisiz hale getirir ve bir zihin birleştirme işlemi gerçekleştirerek ona "hatırlamasını" söyler. spock, warp sürücüsünü onarır ve atılgan, yeni bir gezegen oluşturan patlamadan kaçarak warp hızına atlar radyasyon zehirlenmesinden ölmeden önce spock, kirk'e üzülmemesini söyler çünkü atılgan'ı kurtarmak için kendini feda etme kararı mantıklı bir karardır. kirk ve gemi mürettebatı, foton torpido tabutu yeni genesis gezegenine inen spock için bir uzay cenazesi düzenlerler.

yapım

çekimler 
ana çekimler 9 kasım 1981'de başladı ve 29 ocak 1982'de han'ın gazabı öncekine göre daha aksiyon odaklıydı ancak yapımı daha az maliyetliydi. saygın bir televizyon emektarı olan bennett, the wrath of khan'ı 12 milyon dolarlık bir bütçeyle yaptı. bütçe başlangıçta 8,5 milyon dolardan düşüktü, ancak yapımcıların ilk iki haftalık çekimlerden etkilenmesiyle bütçe yükseldi. meyer, büyük ve pahalı setlerin yapımından kaçınmak için kamera ve set hileleri kullandı. yıldız filosu akademisi'nde geçen bir sahne için, setin gerçekte olduğundan daha büyük olduğu hissini vermek için sahneyi kameraya yakın yerleştirerek zorlama bir perspektif oluşturuldu atılgan'ın asansörlerinin güverteler arasında hareket ettiği yanılsamasını sunmak için, turbo asansör kapıları kapalıyken salonun konfigürasyonunu değiştirmek için koridor parçaları uzaklaştırıldı. bilgisayar terminalleri gibi arka plan ekipmanları doğrudan satın almak yerine mümkün olduğunda kiralandı. yeniden tasarlanan fazer ve iletişim cihazı gibi bazı tasarlanmış donanımlar, paramount yöneticileri tarafından the motion picture'daki mevcut malzemeler lehine veto edildi. ek iletişim cihazı donanımları modern props'tan john zabrucky tarafından yapıldı.

atılgan, uzay çekimleri için yenilendi; parlak dış yüzeyi matlaştırıldı ve çerçeveye ekstra ayrıntılar eklendi. yeni inşa edilen reliant ile karşılaştırıldığında, efekt sanatçıları ve kameramanlar atılgan'dan nefret ediyordu; modeli monte etmek için sekiz kişi ve onu hareket ettirmek için bir forklift gerekti. bu arada reliant daha hafifti ve daha az karmaşık dahili kablolamaya sahipti. uzay gemisi minyatürleri, post prodüksiyonda ön plan minyatürlerinden bağımsız olarak fotoğraflanmış olan arka plan manzarasıyla birleştirilmelerine olanak tanıyan mavi bir ekranda fotoğraflandı. geminin gövdesindeki herhangi bir mavi yansıma, filmde bir delik gibi görünecekti; son film için boşlukların kare kare kapatılması gerekiyordu. atılgan'ın ve diğer gemi dış cephelerinin minyatür fotoğraf çekimlerinin filme alınmasında dykstraflex hareket kontrol sistemi kullanıldı.

ceti alpha v'in çorak çöl yüzeyi, paramount'un stüdyosundaki en büyük ses sahnesi olan sahne 8'de simüle edildi. set yerden 25 metre yüksekliğe çıkarıldı ve üzerine tonlarca renkli kum ve tozun döküldüğü ahşap paspaslarla kaplandı. setin etrafına bir siklorama boyandı ve sarıldı, bu sırada devasa endüstriyel fanlar bir kum fırtınası yarattı. çekimler hem oyuncular hem de ekip için rahatsız ediciydi. koenig ve winfield'ın giydiği spandeks çevre kıyafetleri havalandırmasızdı ve oyuncular havaya ihtiyaç duyduklarında mikrofonla sinyal vermek zorunda kaldılar. mekanik sorunları önlemek için çekim ekipmanı plastikle sarıldı ve setteki herkes uçuşan kumlardan korunmak için çizme, maske ve tulum giydi.

spock'un ölümü, sete hiçbir ziyaretçinin girmesine izin verilmeyerek üç günde çekildi. spock'ın ölümü geri alınamaz olacaktı ama nimoy çekimler sırasında o kadar olumlu bir deneyim yaşadı ki spock'un daha sonraki bir filmde geri dönmesi için bir yol ekleyip ekleyemeyeceğini sordu zihin birleştirme sahnesi başlangıçta kelley'nin neler olup bittiğine dair önceden bilgisi olmadan filme alındı. shatner, ölüm sahnesi sırasında spock ile kirk arasında net bir cam ayrımı yapılmasına karşı çıktı; bunun yerine izleyicilerin yalnızca spock'un siluetini görmesine olanak tanıyan yarı saydam bir ayırıcı istedi, ancak itirazı reddedildi. spock'ın cenaze sahnesi sırasında meyer, kameranın spock'ın tabutu görevi gören torpidonun uzun bir oluğa yerleştirilip fırlatıcıya kayarken izini sürmesini istedi. kamera ekibi çekime uyum sağlamak için tüm setin yeniden inşa edilmesi gerektiğini düşündü, ancak sallin oluğa bir araba koymayı ve onu bir ofset kolla yukarıdan kontrol etmeyi önerdi. scott'ın tulumda "amazing grace" yorumunu yapması james doohan'ın fikriydi.

filmde spock'ın ölümü yapım sırasında geniş çapta duyuruldu. "trekkies" protesto mektupları yazdı, biri paramount'u planı değiştirmeye çağıran ticari basın reklamları için para ödedi ve nimoy ölüm tehditleri bile aldı. test izleyicileri spock'ın ölümüne ve filmin sonunun karanlık tonuna kötü tepki gösterdi, bu yüzden bennett tarafından daha moral verici hale getirildi. spock'ın gezegendeki tabutunun sahnesi ve nimoy'un kapanış monologu eklendi; meyer itiraz etti ama değişikliklerin önünde durmadı. nimoy'un filmi görene kadar sahneden haberi yoktu, ancak film açılmadan önce medya hayranlara "spock'un yeniden yaşayacağına" dair güvence verdi. zaman kısıtlamaları nedeniyle tabut sahnesi, san francisco'daki golden gate park'ın bir köşesinde, ilkel bir atmosfer eklemek için duman makineleri kullanılarak çekildi. ekip, yeniden çekimler için zaman olmayacağının farkında olduğundan çekimler öğleden akşama kadar sürdü.

planlanan özel efektlerin entegrasyonuna olanak sağlamak için çekimler sırasında özel önem verildi. bilgisayar ekranlarının yerine geçen televizyon monitörleri, yenileme hızlarının filmde şeritlenmeye neden olmaması için özel olarak kalibre edildi. bir öğenin optik yazıcıda yeniden fotoğrafının çekilmesinden kaynaklanan çözünürlük ve kalite kaybı nedeniyle, efektlerin canlı aksiyon sahneleri, bunu telafi etmek için 65 mm veya vistavision formatlarında çekildi. daha büyük baskılar yazıcıdaki anamorfik bir mercek aracılığıyla küçültüldüğünde sonuç bir panavision kompozitiydi.

ayrıca bakınız 
 uzaylıların yer aldığı filmlerin listesi
 uzay istasyonlarının yer aldığı filmlerin listesi

kaynakça 

1980'lerde i̇ngilizce filmler
nicholas meyer'ın yönettiği filmler
james horner'ın müziğini yaptığı filmler
paramount pictures filmleri
orta yaş krizi ile ilgili filmler
san francisco'da çekilmiş filmler
los angeles'ta çekilmiş filmler
23. yüzyılda geçen filmler
konusu gelecekte geçen filmler
konusu kurgusal bir gezegende geçen filmler
i̇ntikam teması içeren amerika birleşik devletleri filmleri
amerika birleşik devletleri uzay macerası filmleri
amerika birleşik devletleri devam filmleri
amerika birleşik devletleri bilimkurgu macera filmleri
1980'lerde bilimkurgu macera filmleri
1982 çıkışlı filmler