William Thompson (naturalist)

william thompson (2 aralık 1805 - 17 şubat 1852), i̇rlanda'nın doğal tarihi, özellikle ornitoloji ve deniz biyolojisi üzerine yaptığı kurucu çalışmalarla tanınan i̇rlandalı bir doğa bilimcidir. thompson, kuşların dağılımı, üremesi, yumurtaları, habitatı, şarkısı, tüyleri, davranışları, yuvaları ve yiyecekleri hakkında çok sayıda not yayımladı. bunlar, dört ciltlik the natural history of ireland'ın temelini oluşturdu ve francis orpen morris gibi aynı ve sonraki dönemlerin yazarları tarafından çokça kullanıldı.

i̇lk yıllar 
thompson, i̇rlanda'nın gelişen deniz kenti belfast'ta doğdu, bir keten tüccarının en büyük oğluydu ve serveti daha sonra thompson'ın akademik bir bağlantısı olmadan kendi araştırmasını finanse etmesine izin verecekti. thompson, yeni kurulan belfast kraliyet akademik enstitüsü'ne katıldı ve burada biyolojik bilimler alanında derece aldı. diğerlerinin yanı sıra john templeton tarafından kurulan okul, önde gelen doğa bilimcilerden oluşan bir kohort üreten güçlü bir doğa tarihi bölümüne sahipti. 1826'da fortwilliam, belfast armatörü kuzeni george langtry eşliğinde bir büyük tur'a çıktı. hollanda'dan başlayarak, belçika üzerinden ren nehrinden aşağı i̇sviçre'ye ve oradan da roma ve napoli'ye gittiler. floransa, cenevre ve paris üzerinden geri döndüler.

thompson'ın ilk bilimsel makalesi the birds of the copeland islands, belfast natural history society'ye katılmasından kısa bir süre sonra 1827'de yayımlandı. bu yıllarda belfast edebiyat derneği'nin bir üyesi oldu.

kişisel hayatı 
william thompson düzenli alışkanlıkları olan bir insandı. kahvaltıdan sonra dört saat boyunca bilimsel araştırmalar, basın hazırlıkları ve yazışmalarla uğraşırdı. ardından iki veya üç saat egzersiz yapardı. akşam yemeği ile çay arasındaki aralıkta gününü edebiyata verirdi ve yerel toplumların talepleri onu serbest bıraktığında, iki veya üç saatlik ek bilimsel çalışma için çalışmaya çekilirdi. baharla birlikte edebiyat, tarih, biyografi ve güzel sanatlar ile bilim zevkini genişlettiği londra'ya bir ziyaret gelirdi. ayrıca i̇ngiltere ve i̇skoçya'nın doğal bölgelerinin çoğunu ziyaret etti. yazın ailesi ile deniz kıyısına gider ve ardından sonbaharda arkadaşlarıyla turlara çıkar, british association toplantılarına ve i̇skoçya'daki atış merkezlerine katılırdı.

araştırmaları 
thompson, selby 's the magazine of zoology and botany, the annals of natural history, the magazine of natural history ile annals and magazine of natural history dergilerine i̇rlanda kuşları hakkında güncel bilgilerle katkıda bulundu; ilk kapsamlı kitabı ve glasgow'daki i̇ngiliz bilim derneği'nin 1840 toplantısı için i̇rlanda'nın kuşlarının listesini hazırladı. başta kuşlar olmak üzere diğer çalışmaları proceedings of the zoological society of london ve london and edinburgh philosophical journal'da yayımlandı. bu makaleler, 1849 ile 1851 yılları arasında dört cilt halinde yayımlanan ufuk açıcı eseri the natural history of ireland'ın temelini oluşturdu.

kuşlar 

başlıca kuş yayınları, i̇ngiltere ve i̇rlanda'nın omurgalılarını karşılaştıran erken bir biyocoğrafik çalışma olan i̇ngiliz bilim derneği için i̇rlanda faunası (vertebrata) üzerine 1841 raporu'dur. thompson, birkaç istisna dışında, o zamanlar jardine ve selby tarafından kabul edilen britanya'nın yerli kuşlarının hepsinin i̇rlanda'da bulunduğunu belirtir  ve the natural history of ireland, kuşlarla ilgili bölümde, anatomi, kuş tüyü, davranış, yuvalama ve üreme, mevsimsellik ve dağılım hakkında bilgi veren edebi bir üslupla, bazen anekdot niteliğinde bir monograftır.

thompson, muhabir ağı tarafından çeşitli şekillerde toplanan i̇rlanda'da pek çok nadir kuş türünü belgeledi. kuşlar arasında, bonaparte's gull ve botaurus lentiginosus'un i̇rlanda'daki ilk oluşumlarını içeriyordu. red kite üzerine yazan şüpheci bir gözlemciydi, kite adı, i̇rlanda ilçelerinin istatistiksel araştırmalarında ve başka yerlerde verilen kuş kataloglarında yaygın olarak geçiyor; ancak şahingillerin daha büyük türleri kite ve glead olarak adlandırılan bazı yerlerde çakır atmaca veya kaz atmaca olarak adlandırıldığından, akbabanın veya bazı yaygın türlerin kastedildiğine hiç şüphe yoktur.

deniz biyolojisi 
1834'te thompson, deniz hayvanlarının uzay (derinlik aralığı) ve zaman (mevsimsellik) dağılımını incelemeye başladı. i̇lk araştırması, i̇rlanda denizi'nde tarama yapan edward forbes ile oldu. diğer katılımcılar robert macandrew, john gwyn jeffreys, yoxford, suffolk kabuk toplayıcı george barlee (1794-1861) ve i̇rlandalı arkadaşları robert ball, edmund getty ve george crawford hyndman idi. 1835'te forbes ile fransa, i̇sviçre ve almanya'yı gezdi. daha sonra 1841'de thomas graves komutasındaki beacon'da forbes ve thomas abel brimage spratt'a katıldı ve akdeniz ve ege'de çalıştı. keşif on sekiz ay sürdü ve 1 ila 130 kulaç arasında değişen derinliklerde yüzden fazla tarama operasyonu ve kıyı temelli çalışmalar gerçekleştirdi. thompson, ana koleksiyonu ulster müzesi herbaryumunda bulunan ve thompson'ın kendisi, william henry harvey, moon, d. landsborough, robert ball, thomas coulter, george crawford hyndman, william mccalla ve diğerleri tarafından toplanan örnekleri içeren beş büyük albümden oluşan alglerin derinlik aralığına odaklandı. kayıtları, gifford (1853) gibi başkaları tarafından da rapor edilmiştir: - griffithsia simplicifilum from ". . . wight adası, ağustos 1841'de messers tarafından. r.ball. ve w. thompson." 

george dickie'nin flora of ulster eseri thompson'ın sık sık botanik katkılarının ve hortus siccus'unun kayıtlarını içerir ve william baird'in natural history of british entomostraca adlı kitabında ondan bahsedilir.

sonraki yıllar 
thompson, i̇ngiliz bilimsel kuruluşunun kalbinde yer alan zoolog thomas bell ve londra zooloji topluluğu'nun grandeelerinden ikisi, nicholas aylward vigors, william ogilby dahil olmak üzere, hem britanya hem de i̇rlanda'daki doğa bilimcilerle doğa tarihinin tüm yönleri üzerine kapsamlı bir şekilde yazıştı.

thompson'ın itibarı yayıldıkça, i̇rlanda'nın her yerindeki ilgili gözlemciler ona bilgi iletti. ancak sağlığı 1847 veya 1848 civarında, 42 yaşındayken kötüleşti ve 1847'den itibaren kalp rahatsızlığı yaşadı. 1852'de thompson londra'da arkadaşları british birds'ün yazarı william yarrell, edward forbes, ray society'den edwin lankester ve george busk tarafından bakıldığı sırada bir kalp krizinden öldü. hiç evlenmemiştir.

thompson'ın mektuplarından ve notlarından alıntılar, george dickie, james ramsey garrett ve robert patterson tarafından 1856'da, ölümünden dört yıl sonra, omurgasızlar ve kuş olmayan omurgalılara odaklanan the natural history of irelandın dördüncü cildi olarak düzenlendi ve yayımlandı.

çalışmaları 
seksenin üzerinde kısmi liste. the natural history of ireland tam listeyi kapsar (bkz. dış bağlantılar).
1837 on the pollan (coregonus pollan thompson) of lough neagh magazine of zoology and botany 1:247-251 online 

1833 on an immature specimen of the long-tailed manis (manis tetradactyla, linn.) from sierra leone. proceedings of the zoological society of london ii 28.online 
1833 on the occurrence of the young of the arctic tern (sterna arctica, temm.) in the north of ireland proceedings of the zoological society of london ii:33   online 
1833 on the occurrence of the black-headed gull (larus capistratus, temm.) in the north of ireland proceedings of the zoological society of london ii:33   online 
1834 notice of the cuckoo (cuculus canorus  linn.) proceedings of the zoological society of london ii:29    online 
1834 observations of some of native mammalia, birds and fishes, including additions to the british fauna. list of land and freshwater mollusca new to ireland.transactions of the linnean society of london minute book linnean society 1834 published 1837 online  see also the london and edinburgh philosophical magazine and journal of science. 5: 298 online . 
1835 on the teredo navalis and limnoria terebrans, as at present existing in certain localities on the coasts of the british islands. edinb. new phil. j. 18: 121–130.
1835 [catalogue of] birds, fishes etc. new to the british and irish fauna proceedings of the zoological society of london 3: 77–84. proceedings of the zoological society of london ii:77 online 
1837 [on vertebratae new to science to britain to ireland etc] 52-63 proceedings of the zoological society of london 1837:52-63 online 
1838 iii contributions to the natural history of ireland no 5 on the birds of the order insessores annals of natural history 1:12-26 online 
1838 on the snowy owl (surnia nyctea dum.) annals of natural history 1:241-245 online 
1838 on fishes new to ireland annals of natural history 1:348-359 online 
1839 on a new sub‐genus of fishes, allied to ophidium transactions of the zoological society of london 1839:207-212 plate xxxviii online 
1839 with robert patterson on some snow crystals observed on the 14th of january, 1838 magazine of natural history 3:107-122 online 
1839 on fishes new to ireland annals of natural history 2:14-28 online 
1840 note on the occurrence at various times of the bottle-nosed whale (hyperoodon butzkoph, lancep.) on the coast of ireland; and its nearly simultaneous appearance on different parts of the british coast in the autumn of 1839. annals of natural history 4, 375–381.online 
1839 on fishes; containing a notice of one species new to the british fauna and of others to the irish fauna annals of natural history 2:266-273 online 
1839 on the breeding of the woodcock (scolopax rusticola in ireland annals of natural history 2:337-448 online 
1839 observations on several british fishes including the description of a new species annals of natural history 2:402-423
online 
1840 additions to the fauna of ireland. annals of natural history 5, 6–14. online 
1840 additions to the fauna of ireland. annals of natural history 5: 245–257.online 
with goodsir, j. 1840 description of limneus involutus harvey ms. with an account of the anatomy of the animal. annals of natural history 5: 22–25. online 
1840 on the mollusca of ireland [species unica]. annals of natural history 5:84 online 
1840 contributions towards a knowledge of the mollusca nudibranchia and mollusca tunicata of ireland, with descriptions of apparently some new species of invertebrata. annals of natural history 5: 84–102 plate 2.online 
1840 on a new genus of fishes from india. annals of natural history, 4 (6), 184-187.online 
1841 report on the fauna of ireland (vertebrata) report of the british association for the advancement of science 1841 online 
1840 on a minute alga which colours ballydrain lake, in the county of antrim. annals and magazine of natural history 5: 75-84, figs 1-3. online 
1841 catalogue of the land and freshwater mollusca of ireland. annals & magazine of natural history 6: 16–34 online 
1841 catalogue of the land and freshwater mollusca of ireland. annals & magazine of natural history 6: 109–126 online 
1841 catalogue of the land andfreshwater mollusca of ireland. annals & magazine of natural history 6: 194–208 online 
1841 additions to the fauna of ireland. annals & magazine of natural history 7: 477–481 online 
1841 notes on british char, salmo umbla, linn., s. salvelinus, don. annals & magazine of natural history 6: 444 –online 
1842 cycostoma elegans lam. an irish shell. annals & magazine of natural history 8: 228.online 
1842 results of deep dredging off the mull of galloway, by capt. beechey, r.n.. annals & magazine of natural history 10: 21–24.online 
1843 report on the fauna of ireland: div. invertebrata. drawn up, at the request of the british association. rep. meet. br. assoc. advancem. science london, 13: 245–291.online 
1844 additions to the fauna of ireland. annals & magazine of natural history 13: 430–440.online 
1845 additions to the fauna of ireland, including descriptions of some apparently new species of invertebrata. annals & magazine of natural history 15: 308–322. online 
1846 notice of a bottle-nosed whale hyperoodon butzkoph, lancep. obtained in belfast bay in october 1845. annals and magazine of natural history. 17, 150–153.online 
1846 additions to the fauna of ireland, including species new to that of britain; with notes on rare species. annals and magazine of natural history. 18, 310–315. online 
1846 additions to the fauna of ireland, including a few species unrecorded in that of britain; with the description of an apparently new glossiphonia. annals & magazine of natural history 18: 383–397.online 
1847 note on the teredo norvegica (t. navalis, turton, not linn), xylophaga dorsalis, limnoria terebrans and chelura terebrans, combined in destroying the submerged wood-work at the harbour of ardrossan on the coast of ayrshire. annals & magazine of natural history 20: 157–164.online 
1847 additions to the fauna of ireland. annals & magazine of natural history 20: 169–176.online 
1848 additions to the fauna of ireland. annals & magazine of natural history 1: 62–65.online 
1849 additions to the fauna of ireland. annals & magazine of natural history 3: 351–357.online 
1851 time of spawning of british crustacea. annals & magazine of natural history 7: 501–502.online 
1853 supplementary report on the fauna of ireland. report for the british association for the advancement of science : 286–290.online 
  also published by boehn, london.

william thompson'ın ismini alan türler 
lepeophtheirus thompsoni baird, 1850 
acipenser thompsoni ball (in thompson), 1856,4: 245. acipenser sturio ile sinonim (linnaeus, 1758)
bulimus thompsoni (pfeiffer, 1845) in pfeiffer, l. 1845.mr. h. cuming'in koleksiyonuna ait yirmi iki yeni kara kabuğu türünün tanımları. proceedings of the zoological society of london 13: 63-68
lepeophtheirus thompsoni baird, 1850
thaumantias thompsoni forbes, 1841, ann. nat. hist. 
meloscira thompsoni harvey synononym of lyngbya thompsonii (harvey) in hassall, a.h. (1845). a history of the british freshwater algae, including descriptions of the desmideae and diatomaceae. with upwards of one hundred plates, illustrating the various species. vol. i. pp. [i]-viii, [i]-462, [ i, err.]. london, edinburgh, paris & leipzig: s. highley, h. baillière; sunderland & knox; j.b. baillière; t.o. weigel.pdf 
spirillum thompsoni hassall, a. h., 1845 a history of the british freshwater algae:278
dolichospermum thompsoni ralfs
pterinea thompsoni portlock, 1843 in report on the geology of the county of londonderry, and of parts of tyrone and fermanagh. dublin, a. milliken 1843.
hypoplita thompsoni and pagurus thompsoni bell in a history of the british stalk-eyed crustacea. paternoster row, london: john van voorst. 1844–1853

notlar

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar 

morton, o. 1980. three algal collections in the ulster museum herbarium. irish nataturalists' journal. 20: 33 – 37
jackson, p.n.w. 2010. william thompson (1805–1852): zoologist and biogeographer. ir. nat. j.: 30 119 – 122.
ross, h.c.g. and nash, r. 1985. the development of natural history in early nineteenth century ireland. from linnaeus to darwin: commentaries on the history of biology and geology. society for the history of natural history, london.
robert patterson, 1856 memoir of the late william thompson, esq. president of the natural and philosophical society of belfast in the natural history of ireland volume 4: mammalia, reptiles and fishes. also, invertebrata  online here at wikisource s:memoir of the late william thompson, esq., president of the natural and philosophical society of belfast                                                                                                          *fairley, j. 1975.an irish beast book.  blackstaff press, belfast.sbn 85640 090 4

dış bağlantılar 
about ireland pdfs of the natural history of ireland
national portrait gallery
google books digitised the natural history of ireland
 

1805 doğumlular
belfast doğumlular
1852 yılında ölenler
i̇rlandalı botanikçiler
i̇rlandalı ornitologlar
i̇rlandalı doğa tarihçileri