Trenčín Savaşı

trenčín savaşı (almanca: schlacht bei trentschin, macarca: trencséni csata, slovakça: bitka pri trenčíne), ii. francis rákóczi liderliğinde kuruç güçleri ile habsburglar i̇mparatorluk ordusu arasındaki savaştır. bu, rákóczi liderliğindeki bağımsızlık savaşı'nın bir parçasıydı.

arka plan
1708 yılında ii. francis rákóczi, prusyalı i. friedrich wilhelm'in macar tacını alma planlarının önünü açmak ve böylece silezya protestanları ile birleşmek için silezya'ya yürütmeye karar verdi. silezya yolu váh nehirinin kıyısında bulunan trenčín'deki güçlendirilmiş bir habsburg garnizonu tarafından kapalıydı. i̇lk başta rákóczi ordusunu zayıflatmamak için trenčín'i kuşatma niyeti yoktu, ancak diğer kuruç komutanlarının baskısı nedeniyle bunu yapmaya karar verdi. garnizonun komutanı sigbert heister, kuruç ordusunun hareketlerini öğrenir ve askerlerini saldırı için hazırlamaya başlar.

savaş 
3 ağustos 1708 sabahı 8.000 habsburg-sırp askeri, 12 topla 15.000 kuruç askeriyle karşılaştı. macar kuruç ordusunun sağ kanadı hafif süvarilerden ve lőrinc pekri komutasındaki piyadelerin bir kısmından oluşuyordu. ortası, alman süvarileri tarafından korunan topçuların yanı sıra albay de la motte komutasındaki polonyalı ve alman jandarmalardan oluşuyordu. sol kanat, piyadelerin geri kalanından oluşuyordu. sigbert heister, kuruç birliklerinin sayısını ve avantajlı konumlarını görünce, savunmayı trenčín kalesi'nde gerçekleştirme kararı aldı. bu emri verdiği anda kuruç topçusu ateş etmeye başladı ve pekri'nin kanadı organize olmaya çalışan habsburg askerlerine saldırmak için ilerledi.

ancak arazi saldırı için uygun değildi. arazi engebeli idi, yan yana iki insan yapımı gölet ve aralarında bir set vardı. pekri'nin süvarileri, bu koşullarda saldırmaya başladı. bu arada pekri, dar geçidin zorluklara neden olabileceği konusunda uyarıldı; bu nedenle bu pozisyonlardan çekilmeye karar verdi. süvarileri geri dönmeye başlarken, dağınık hale geldi ve i̇mparatorluk ordusu komutanı jános pálffy'nin birlikleri avantaj sağladı; karşı saldırıya geçtiler ve düzensiz atlıların kaçmasına neden oldular.

bu arada orta ve sol kanat i̇mparatorluk paralı askerleriyle savaştı, ancak sağ kanattaki askerlerin kaçışı askerler arasında tedirginliğe neden oldu. rákóczi askerlerini etkilemeye çalıştı ve şahsen savaşa katıldı. ancak hendeklerden birini atlarken atından düştü ve bilincini kaybetti. askerleri arasında ölümüne dair söylentiler yayılmaya başladı ve savaşan birlikler kaçmaya başladı. heister'ın süvarileri, sonraki üç saat içinde üç kat daha büyük olan kuruç ordusunu bozguna uğrattı. sonuç olarak, yaklaşık 3.000 kuruç askeri öldü ya da yaralandı, 500'ü ve 12 topuyla birlikte yakalandı; habsburg ordusunun kayıpları kuruç ordusuyla karşılaştırıldığında oldukça küçüktü.

sonrasında
kuruç birlikleri, trenčín muharebesi'nde ağır bir şekilde mağlup edildi ve savaşma kabiliyeti bakımından düşmanlarından daha az ne sahip olduklarını ortaya çıkardı. heister'ın birlikleri, rákóczi'nin askerlerinin geri kalanını takip etti, kuzey macaristan'daki maden kasabalarını ele geçirdi, nyitra'yı (şimdi nitra, slovakya) aldı ve érsekújvár'ı (şimdi nové zámky, slovakya) kuşatmaya başladı. 1708 yılının sonunda, kuruç ordusu kuzeybatı macaristan'ın tamamını kaybetti ve kuru askerlerinin bir kısmı habsburg ordusuna katıldı. kuruçlar habsburgların 1709 yılı başında devam eden ileri harekât sonucunda bars, hont, zólyom (şimdi kasaba zvolen, slovakya) ve lipto bölgelerinden geri çekilmek zorunda kalmışlardı.

aralık 1708'de ii. francis rákóczi, onun yanında savaşan köylülere özgürlük ve toprak bağışları vadederek azalan ordusunun durumunu kurtarmaya çalıştı. ancak köylüler ve soylular ordusundan kaçmaya devam ettikçe, bunun kayda değer bir etkisi olmadı.

trenčín yenilgisi rákóczi liderliğindeki bağımsızlık savaşı'nın nihai yenilgisinin başlangıcını ve avusturya egemenliğine tabi olan macaristan krallığı'nın devamını işaret etti.

kaynakça 

kutsal roma i̇mparatorluğu'nun muharebeleri
macaristan'ın muharebeleri