Meslek Olarak Siyaset

meslek olarak siyaset (almanca: politik als beruf), alman iktisatçı ve sosyolog max weber'in (1864–1920) bir makalesidir. bu, 28 ocak 1919'da bavyera'daki "özgür (yani anonim) öğrenciler birliği"ne münih'te verdiği bir dizinin ikinci dersinden (ilki meslek olarak bilim idi) kaynaklandı. bu, alman devrimi sırasında, münih'in kısa bir süre bavyera sovyet cumhuriyeti'nin başkenti olduğu sırada oldu. weber, konuşmayı bir stenograf tarafından yazılan el yazısı notlara dayanarak yaptı. makalenin genişletilmiş versiyonu temmuz 1919'da yayınlandı ve i̇ngilizce'ye ancak i̇kinci dünya savaşı'ndan sonra çevrildi. deneme bugün klasik bir siyaset bilimi ve sosyoloji eseri olarak kabul ediliyor.

özet
weber şöyle tanımlar: "devlet, fiziksel güç 'hakkı'nın tek sahibi olarak görülür. bu nedenle, bizim durumumuzda 'siyaset', ister devletler arasında isterse devletin kapsadığı insan grupları arasında olsun, gücün bir kısmının peşinde koşmak veya güç paylaşımını etkilemek anlamına gelir." bu tanımın ardından weber, devletin siyasi tahakkümünün meşruiyetini haklı çıkaran üç ilke olduğuna dikkat çeker: geleneksel otorite, karizmatik otorite ve yasal otorite.

"meslek olarak siyaset"nın orta kısmının çoğu, weber'in karizma ve lider tanımlarından ve siyaset mesleğine uygun insan tiplerinden oluşur. bu, modern siyasetin nasıl ortaya çıktığına dair uzun tarihsel açıklamalarla geliştirilmiştir. fransa, çin, roma, eski yunanistan ve diğer yerlerden örneklere değinilmekle birlikte, büyük britanya, amerika birleşik devletleri ve almanya'nın tarihsel örneklerine vurgu yapılmaktadır. bu örnekleri geliştirirken weber, karşılaştırmalı tarihsel araştırma konusundaki kavrayışının kapsamını gösterir. bunu yapmak için weber, politikacılar, siyasi partiler ve onların yarattığı bürokrasiler arasındaki ilişkiyi anlatır. bu bölümde, weber'in "meslek olarak siyaset"teki yazısı, bir başka tanınmış makalesi olan "bürokrasi" yazısına benzerdir.

"meslek olarak siyaset"in son bölümünde weber siyasetçi tanımına geri döner. ana fikri, politikacının bir "ahlaki i̇nanç etiği" ile bir "sorumluluk etiği" arasında denge kurması gerektiğidir. ahlaki i̇nanç etiği, bir politikacının sahip olması gereken temel sarsılmaz inançlara atıfta bulunur. sorumluluk etiği, devletin şiddet araçlarını barışı daha büyük iyilik için koruyan bir tarzda kullanmaya yönelik günlük ihtiyaçlara atıfta bulunur. weber, bir politikacının bu iki etik arasında tavizler vermesi gerektiğini yazıyor.

bunu yapmak için weber, "siyaset kafayla yapılır, vücudun diğer bölümleriyle veya ruhla değil" diye yazar. en etkili siyasetçi, katı bir nedenle, yani kafayla katı bir biçimde yönetirken, onu takip eden insanların duygularını harekete geçirebilen kişidir. ancak, bunun normal insanların yapamayacağı bir görev olduğuna inanıyor çünkü ona göre bunu ancak bir kibirli bir kişilik yapabilirdi.

weber, meşru şiddetin araçlarını gerçekten de kontrol ettikleri için kibirin politikacılar için benzersiz sorunlar yarattığını savunur. weber'e göre sıradan kibir, politikacıların adil ve etkili bir şekilde yönetmek için gereken rasyonel muhakemeye değil, takipçilere ve dalkavuklara olan duygusal bağlılıklarına dayalı kararlar alma eğiliminde oldukları anlamına gelir. weber, bunu politikacılar arasında ortak bir özellik olarak görüyor. sonuç olarak weber, siyaset tehlikesinin köklerinin, siyasetçinin devlete içkin olan ve kendini beğenmiş herhangi bir siyasetçi tarafından kötüye kullanılacak şiddet araçlarıyla ilişkisinde yattığını iddia eder. bu nedenle weber, siyaset pratiğinin çok zor olduğunu ve kurtuluşu barış ve kardeşlik pratiği yoluyla arayan biri için bir görev olmadığını vurguluyor. bu noktaları geliştirirken, martin luther'in i̇ki krallık doktrinine ve kutsal hindu upanişad'larına atıfta bulunur.

weber, makalenin sonuç cümlelerinde, makaleyi yazdığı sırada sürmekte olan 1918-1919 alman devrimi hakkında yorum yapmaktadır. 1919'daki anın duygusal heyecanının yalnızca "şu anda hangi grup başarılı bir şekilde iktidarı ele geçirirse geçirsin, buz gibi karanlık ve sert kutup gecelerini" getireceğini kasvetli bir şekilde tahmin ediyor. weber bunu söyledikten sonra biraz iyimser bir notla bitirir: "yalnızca, durduğu yerden, dünya ona sunmak istediği şey için çok aptalca ya da acımasız göründüğünde, bunun onu kırmayacağından emin olan biri, yalnızca siyaset yapabilir!"

meşru kural için üç gerekçe
weber, siyaseti bir "bağımsız liderlik faaliyeti" biçimi olarak tanımlar. bu denemede, "devlet", siyasi örgütlerin analizi için hayati bir yer işgal etmektedir. weber'e göre bu siyasi örgütlerin meşruluğu üç ana kategoriye dayanır:

geleneksel otorite alışkanlığa dayalı "ebedi geçmişin" otoritesi. weber adeti büyük ölçüde ataerkil, ataerkil ve kapsam olarak geleneksel olarak tanımlar.
karizmatik otorite "bir bireyin vahiyleri, kahramanlığı veya diğer liderlik niteliklerinin" otoritesi. peygamberlerin, demagogların ve halk oylamasının "karizması" ile ilişkilendirilir.
yasal otorite yasal rasyonel otorite, teknik olarak eğitilmiş devlet memurları tarafından uygulanan geçerli yasalara dayalı yasallık. yasal otorite, hem memurların hem de halkın yasal aygıta rasyonel bir yeterlilik ve koşullu itaatini varsayar.

devletin iki biçimi
weber, analizini "siyasi örgütler", yani "devletler" üzerine odaklar ve en genel düzeyde tüm devlet biçimlerini kapsadığı varsayılan iki genel devlet biçimi tanımlar:

 statü ve güç bakımından hükümdarın altındaki idari kadronun, hükümdarınkinden ayrı kendi yönetim araçları vardır. bu, çeşitli zenginlik ve mülk biçimlerinin yanı sıra üretim araçlarını ve emek üzerindeki kontrolü içerebilir. bu idari kadro, esasen aristokrattır ve farklı zümrelere bölünmüştür;
 i̇dari personel, marx'ın proletaryanın üretim araçlarından nasıl ayrıldığına ilişkin anlayışına benzer şekilde, fiili yönetim araçlarından tamamen veya kısmen ayrılmıştır. ataerkil bir hürmet organizasyonunda bu kadro, karşılıksız sırdaş olur.

weber, yöneticiler arasındaki ilişkiye ve gerçek yönetim araçlarına erişimlerine dayanarak iki farklı "devlet" fikrini betimler. i̇lk biçim "ataerkillik"tir ve yöneticinin kişiliğine ve takipçilerinin sadakatine bağlıdır. modern sayılan ikinci devlet biçiminde olduğu gibi teknik kapasiteye vurgu yapılmaz. modern formda yöneticiler, yönettikleri paranın, binaların ve kuruluşların kişisel sahibi değildirler. modern profesyonel yöneticilerin sahip olduğu teknik yeteneğe sahip olmasalar da, yürütme kararları genellikle siyasi figürlerce alınır.

kaynakça 

siyaset felsefesi kitapları
max weber
20. yüzyılda edebiyat
almanca edebiyat
sosyoloji kitapları