Ebu Muhammed el-Cevlani

ahmed hüseyin el-şara (; d.1975-1979, dera) veya tanınan adıyla ebu muhammed el-cevlani (), silahlı i̇slamcı grup şam fethi cephesi'nin kurucusu ve lideri olan, daha sonra şam fethi cephesi'ni bir araya getirdiği muhalif gruplarla genişleterek kurduğu tahrir el-şam örgütünün kurucusu ve lideri olan suriyeli, i̇slamcı. grubun öncülü olan el-nusra cephesi'nin de kurucusu ve lideriydi.

yaşamı  
cevlani tam bilinmeyen bir tarihte (1975-1979 arası olduğu düşünülmektedir) suriye'nin güneyinde dera'da doğdu. amerika birleşik devletleri'nin birçok ülkeyle irak'a müdahalesine kadar arapça öğretmeni olarak çalıştı. irak savaşı çıkınca irak'a geçiş yaptı ve amerikan işgal kuvvetlerine karşı savaşmaya başladı. bu süreç içerisinde irak el-kaidesi'ne girdi ve hızla yükseldi. örgütün lideri ebu musab ez-zerkavi ile tanışıklığı bulunuyordu. 2006 yılında zerkavi'nin bir hava saldırısı sonucu öldürülmesiyle birlikte irak'ı terk etti. lübnan'a geçti ve başka bir köktendinci örgüt olan cund eş-şam'a lojistik destek sağladı. bir süre lübnan'da kaldıktan sonra tekrar irak'a döndü, çatışmalar sırasında amerikan ordusu tarafından tutuklandı, bucca kampı'na konuldu. bu hapishanede birçok mahkuma arapça öğretti. 2008 yılında bucca kampı'ndan çıkınca o dönem irak i̇slam devleti'nin önemli isimlerinden ve liderlerinden olan ebu bekir el-bağdadi ile birlikte el-kaide adına çalışmaya devam etti, bir süre sonra örgütün ninova sorumlusu oldu.

suriye i̇ç savaşı 
arap baharı'nın etkisiyle birlikte gösteriler suriye'de de görülmeye başlandı. kısa süre sonra olayların kontrolden çıkmasıyla irak i̇slam devleti'nin lideri ebu bekir el-bağdadi, cevlani'yi suriye'ye gönderdi. cevlani el-nusra cephesi'nin temelini oluşturdu; para, silah ve militan desteğini bağdadi'den aldı. irak i̇slam devleti'nin suriye'deki kolu olarak hareket etmesi planlanıyordu. 23 ocak 2012'de temelini oluşturduğu ve kurduğu el-nusra'nın lideri ilan edildi. örgüt suriye'deki direnişçi grupların başında gelmeye başladı. 2012 yılının aralık ayında el-nusra amerika birleşik devletleri tarafından terör örgütü olarak tanındı.

cevlani'nin kurduğu el-nusra'nın suriye'de birçok bölgeyi ele geçirmesi ve güçlü bir yapı oluşturması sebebiyle irak i̇slam devleti lideri ebu bekir el-bağdadi, örgütün kendilerine bağlı olduğunu ve irak i̇slam devleti'nin nusra ile birleştiğini açıkladı. cevlani'yse bunu reddetti fakat cevlani  her türlü desteği bağdadi'den almaya devam ediyordu. bütün meşruiyetini kaybetmek istemeyen ve irak i̇slam devleti'ne karşı müttefik arayan cevlani, eymen ez-zevahiri'ye bağlılık yemini etti ve örgütün el-kaide'ye bağlı olduğunu duyurdu. böylelikle el-nusra cephesi, el-kaide'nin suriye şubesi olmuş oldu. bu gelişmeler karşısında bağdadi suriye'de hak iddia etmeye devam etti, militanları kendisine bağlılık yemini etmeye çağırdı ve suriye'de el-nusra ile çatışmaya başladı. bu çatışmalar sonucunda irak i̇slam devleti, el-nusra'nın elindeki toprakları bir bir ele geçirerek irak ve şam i̇slam devleti'ne dönüştü. cevlani ağır yenilgi aldı.

uzun süre ortalıkta gözükmeyen cevlani, 2015 yılının mayıs ayında al jazeera'nin mısırlı muhabiri ahmed mansur ile bir röportaj gerçekleştirdi. cenevre barış konferansı'nı saçmalık olarak gördüğünü belirtti, batı destekli suriye muhalif ve devrimci güçler ulusal koalisyonu'nun suriye'nin temsilcisi olamayacağını söyledi. bunun yanında suriye i̇ç savaşı'na fiili olarak müdahale etmiş herhangi bir batı ülkesinin hedeflerinde olmadığını, suriye'de savaşan irak ve şam i̇slam devleti, hizbullah ve suriye ordusunun öncelikli hedefleri olduğunu açıkladı. bunların yanında röportajda suriye'de savaş sonrası savaşan müttefik grupların ve halkın görüşünü alarak bir "i̇slam devleti" oluşturmak istediğini, herhangi bir mezhebin de hedefinde olmayacağını ekledi. aynı yılın ağustos ayında usame bin ladin'in oğlu hamza bin ladin'in desteğini aldı. irak ve şam i̇slam devleti'nin suriye'de gücünün erimeye başladığı dönemde sık sık konuşma yapmaya başladı. yine yaptığı bir konuşmada hedef alınması gereken bölgenin rusya'nın güçlü olduğu lazkiye bölgesi olması gerektiğini söyledi. bunların yanında rusya'da bulunan müslümanları rus sivilleri hedef almaya davet etti.

28 temmuz 2016'da cevlani tarafından başka bir açıklama yapıldı. nusra'nın "şam fethi cephesi" adında devam edeceği duyuruldu. cevlani bu açıklamada el-kaide'ye herhangi bir yeminde bulunmadı böylece el-kaide'ye olan bağlılığını da bitirmiş oldu ve tamamen bağımsızlaştı. 28 ocak 2017'de de örgütün adını tahrir el-şam yaptı.

cevlani'nin yönettiği tahrir el-şam daha çok i̇dlib bölgesinde faaliyet göstermektedir. 2019 yılında nureddin zengi hareketi'nin i̇dlib'de htş'ye yenilmesinin ardından i̇dlib'in kontrolü tamamen htş'ye geçmiştir.

kaynakça 

yaşayan insanlar
suriye doğumlular
suriyeli i̇slamcılar
suriyeli sünniler
suriyeli el-kaide üyeleri
el-nusra cephesi üyeleri
suriyeli tutuklular ve hükümlüler