France A. Córdova

france anne-dominic córdova (d. 5 ağustos 1947), ulusal bilim vakfı'nın on dördüncü genel müdürü olan amerikalı astrofizikçi ve yöneticidir. daha önce, 2007'den 2012'ye kadar purdue üniversitesi'nin on birinci rektörü olarak görev yapmıştır. günümüzde science philanthropy alliance topluluğunun başkanlığını yürütmektedir.

hayatı

i̇lk yılları 
córdova, fransa'nın başkenti paris'te on iki çocuğun en büyüğü olarak dünyaya geldi. annesi i̇rlandalı-amerikalı, babası ise birleşik devletler askerî akademisi mezunu meksikalı-amerikalı bir iş adamıdır. liseyi los angeles'ın doğusundaki la puente, kaliforniya'da yer alan bishop amat lisesi'nde okudu. stanford üniversitesi'nde eğitim gördü ve üstün başarı derecesiyle mezun olduktan sonra meksika'nın oaxaca eyaletindeki bir zapotek kızılderili bölgesinde antropolojik saha çalışmaları yürütmeye başladı. 1979'da kaliforniya teknoloji enstitüsü'nden fizik alanında doktora derecesi aldı.

kariyeri 
córdova, 1979'dan 1989'a kadar los alamos ulusal laboratuvarı'ndaki uzay astronomi ve astrofizik grubunda çalıştı ve burada ayrıca grup lideri yardımcısı olarak da görev yaptı. 1989'dan 1993'e kadar pensilvanya eyalet üniversitesi'nde astronomi ve astrofizik bölümü başkanlığını yürüttü. 1993 yılında córdova, nasa baş bilim i̇nsanı seçildi.

córdova daha sonra kaliforniya üniversitesi, santa barbara'da araştırma sorumlusu rektör yardımcısı ve fizik profesörü olarak çalışmaya başladı. 2002 yılında riverside'daki kaliforniya üniversitesi'ne şansölye olarak atandı ve burada seçkin fizik ve astronomi profesörü olarak görev yaptı. córdova, çalıştığı bu üniversitede tıp okulunun açılmasına yönelik ilk adımları attı.

córdova, 2007'de purdue üniversitesi'nin on birinci başkanı oldu ve burada öğrenci başarısını ve disiplinlerarası araştırmaların ticarileştirilmesini destekleyen politikalar izledi. yönetimi, purdue sağlık ve i̇nsan bilimleri koleji'nin ve koleje bağlı küresel politika araştırma enstitüsü'nün kuruluşunu denetledi. okulun araştırma fonunu rekor seviyelere getirmesi, itibar sıralamasını yükseltmesi ve öğrenci tutma oranlarının yüksek olması gibi başarıları nedeniyle görev süresinin sonunda purdue tarafından tebrik edildi.

córdova'nın bilimsel katlıları çoğunlukla gözlemsel ve deneysel astrofizik, x-ışını ve gama ışını alanlarında olmuştur. en son 2007'de olmak üzere toplam 150'den fazla bilimsel makale yayınladı.

başkan barack obama tarafından 2009 yılında smithsonian enstitüsü mütevelli heyeti'ne atandı ve 2014 yılına kadar burada görev yaptı. 2012-2014 yılları arasında mütevelli heyet başkanlığı yaptı.

2014 yılında córdova, başkan obama tarafından ulusal bilim vakfı'nın 14. başkanı olması için aday gösterildi ve amerika birleşik devletleri senatosu'nun onaylamasının ardından görevine başladı.

2020 yılında ulusal bilim vakfı'ndaki görevini tamamladıktan sonra haziran 2020'de kaliforniya teknoloji üniversitesi'nin mütevelli heyeti'ne seçildi. ayrıca mayıs 2021'de science philanthropy alliance topluluğunun başkanı seçildi.

kişisel hayatı 
córdova, bilim eğitmeni christian j. foster ile evlidir ve anne-catherine ve stephen adında iki çocuğu bulunmaktadır.

ödülleri ve başarıları 
1996 yılında córdova, nasa'nın en yüksek ödülü olan nasa üstün hizmet madalyası'nı aldı. 2000 yılında jack kilby adına dağıtılan kilby ödülleri'nde "bilim, teknoloji, yenilik, icat ve eğitim yoluyla topluma katkıları" sayesinde ödül kazandı. 2002 yılında hispanic business magazine tarafından 80 elit hispanik kadın'dan biri seçildi. 2008'de córdova, stanford üniversitesi çok kültürlü mezunlar onur listesi'ne aday gösterildi. 2008 yılında başkan george w. bush tarafından ulusal bilim kurulu'na atandı. 2012 yılında adler planetaryumu'nun uzay biliminde kadınlar ödülü'nü kazandı.

2012 yılında purdue üniversitesi'nin france a. córdova rekreasyonel sporlar merkezi'ne adı verildi. 55 yıllık tesisin 98 milyon dolar maliyetli yenilenme işlemi kendisinin başkanlığı döneminde yapılmıştı. bina, athletic business tarafından 2014 yılında liyakat fakültesi ödülü alan 10 rekreasyon tesisinden biriydi.

córdova; amerikan bilimsel gelişme birliği (aaas), bilimde kadınlar derneği (awis), amerikan sanat ve bilim akademisi ve amerika birleşik devletleri millî akademileri gibi toplulukların üyesidir. i̇rlanda kraliyet akademisi'nde ise onursal üye olarak yer almaktadır. 1997'de los angeles'taki loyola marymount üniversitesi'nden, 2011 yılında ben gurion üniversitesi'nden, 2012 yılında purdue üniversitesi'nden, 2015 yılında duke üniversitesi'nden, 2016 yılında connecticut üniversitesi ve rochester teknoloji enstitüsü'nden olmak üzere çok sayıda fahri doktora unvanı aldı.

kaynakça 

kadın astronomlar
nasa kişileri
obama hükümeti personeli
trump hükümeti personeli
smithsonian enstitüsü kişileri
los alamos ulusal laboratuvarı kişileri
kaliforniya üniversitesi, santa barbara öğretim üyeleri
pensilvanya eyalet üniversitesi öğretim üyeleri
stanford üniversitesinde öğrenim görenler
i̇rlanda kraliyet bilimler akademisi üyeleri
kaliforniya teknoloji enstitüsünde öğrenim görenler
meksika asıllı amerikalılar
i̇rlanda asıllı amerikalılar
1947 doğumlular
yaşayan insanlar
21. yüzyıl amerikalı astronomları