Olimpos Dağı Savaşı

olimpos dağı muharebesi, mö 189'da galatya ile roma cumhuriyeti ve bergama'dan oluşan bir ittifak arasında yapıldı. savaş ezici bir roma ve bergama ittifakı zaferiyle sona erdi. titus livius bu savaşı aktaran ana kişidir.

başlangıç 
mö 191'de seleukos i̇mparatoru iii. antiochus yunanistan'ı işgal etti. bu romalılarla çatışmasına sebep oldu ve romalılar onu mağlup ederek anadolu içlerine kadar takip ettiler. anadolu'da ise romalılar müttefikleri bergama ile birlikte magnesia savaşı'nda antiochus'u mağlup ettiler. bu, seleukosları barış istemeye ve anadolu'yu terk etmeye zorladı. seleukoslar ve müttefikleriyle antlaşma imzalandı.

mö 189'da scipio asiaticus'nun yerine konsül olarak gnaeus manlius vulso getirildi.onun görevlerinden biri, scipio'nun antiochus ile yaptığı anlaşmayı iptal etmekti. roma cumhuriyeti onu galatları cezalandırması için anadolu'ya gönderdi. oraya vardığında oradaki askerlere hitap etti, onları seleukoslara karşı kazandıkları zaferden ötürü övdü ve anadolu'daki galatlara karşı yeni bir savaş tasarlamaya başladı.

i̇şgal için kullandığı bahane, galatların magnesia savaşı'nda seleukos ordusuna asker sağlamasıydı. i̇şgalin asıl nedeni, ise manlius'un komşularını yağmalayarak zenginleşen galatların servetini ele geçirme ve kendisi için şan kazanma arzusuydu.

vulso efes'te bergama kralı ii.eumenes'in kardeşi attalus'la birliklerini birleştirdi. attalus'un birliklerindeki piyade ve süvarilerle birlikte vulso iç bölgelere doğru ilerlemeye başladı.  anadolu'nun iç kesimlerinde yürüyüş sırasında, vulso yol boyunca şehirlerden haraç aldı ve çatışmalara karıştı.

ordu galatya sınırına ulaştığında, konsül yaklaşan savaş için askerlerini konuşlandırdı ve sonra eposognatus'a elçiler gönderdi. eposagnatus, üç galat kabilesinden biri olan tectosagi kabilesinin reisiydi. elçiler geri döndüler ve tectosagi reisinin romalılara topraklarını işgal etmemeleri için yalvardığını aktardılar. ayrıca eposagnatus diğer reislerin itaatini zorlamaya çalışacağını da iddia etti.

savaş 

savaş, roma cumhuriyeti'nin birçok savaşında olduğu gibi, okların fırlatılması ve hafif birliklerin çatışmasıyla başladı. titus livius, galatların başından beri kötü bir şekilde ilerlediğini, kendilerine fırlatılan oklara karşı kendilerini koruyamadıklarını iddia ediyor. taşlarla misilleme yapmaya çalıştılar, ancak hem onları fırlatmakta becerisizlerdi, aynı zamanda taşlar da herhangi bir faydaları olmayacak kadar küçüktü.

livius, galatların paniğini ve umutsuzluğunu, görünüşte bir uzaktan savaşa hapsolmuş olduklarını ve bunun onların uygun olmadıkları bir tür savaş olduğunu anlatmaya devam ediyor. galatar hafif piyadelere doğru koştuklarında, romalı velitler, göğüs göğüse çarpışmanın nadir bir örneği olacak şekilde, öfkeli  galatları kılıçlarıyla öldürdüler.

lejyonların gücü galatlar üzerinde etki göstermeye başladı ve bu da onların panik içinde kamplarına geri çekilmesine neden oldu. romalılar çevredeki tepeleri ele geçirdi ve düşmanlarını kapana kıstırıp kampın etrafını kuşattı, bu noktada konsül vulso, askerlerine geçici olarak dinlenmelerini emretti. bu süre zarfında hafif piyade, savaş alanında bulunan ve ikinci bir saldırı için hazır olan okları topladı. galatlar, kampın kendisi bir tahkimat görevi görecek şekilde inşa edilmediğinden, kamplarının duvarlarının önüne konuşlanarak saldırıya hazırlandılar.

konsül bir kez daha hafif piyadelere savaşa başlama emri verdi ve titus livius, galatların karşılaştığı saldırıyı şöyle anlatıyor:daha sonra her taraftan ok yağmuruna tutuldular; ve savunmacılar ne kadar çok sayıda ve ne kadar yakınlarsa oklar o kadar çok kişiyi vuruyordu, hemen siperlerin içine çekilmeye zorlandılar ve yalnızca kapılara güçlü muhafızlar bırakabildiler. kampta toplanan kalabalığa çok sayıda ok fırlatıldı, kadın ve çocukların ağıtlarına karışan bağırışlar pek çok kişinin yaralandığını gösteriyordu.bu noktada ağır piyade ilerledi, ciritlerini fırlattı ve daha da fazla paniğe neden oldu. galatlar, konsülün izlenmesini emrettiği kamptan her yöne doğru kaçtı. bunun ardından, şimdiye kadar savaşta herhangi bir rol oynamayan süvariler, sonunda birçok galat'ın peşine düşüp yakalayıp öldürdü.

sonrası 
livius'un işaret ettiği gibi, öldürülenlerin sayısını hesaplamak, vücutlarının geniş bir araziye dağılmış olması (kamptan kaçtıkları için) yüzünden zorlaştı. zafer, roma cumhuriyeti ve ilgili tüm askerler için çok ganimet getirdi.

vulso, kısa süre sonra ancyra muharebesi'nde galatlarla tekrar savaşacaktı.

kaynakça

birincil kaynaklar 

 livy, henry bettison tarafından çevrildi, (1976). roma ve akdeniz . londra: penguen klasikleri. .

çevrimiçi kaynaklar 

 
 
 

mö 189
roma cumhuriyeti'nin muharebeleri