Kagyu

kagyu okulu, aynı zamanda "oral silsile" veya "fısıltılı iletim" anlamlarına gelen kagyü veya kagyud ( ) olarak da bilinir ve tibet budizminin dört ana ekolünden (chos lugs) biridir. kagyucular silsilelerinin 11. yüzyılda yaşamış hint mahasiddaları olan naropa, maitripa ve yogini niguma'ya dayandırırlar. bu isimlerin öğrencisi olan marpa lotsawa (1012-1097) onların öğretilerini tibet'e taşımıştır. marpa'nın öğrencilerinden milarepa da önemli bir şair ve öğretmendir.

tibet kagyu geleneği, çok sayıda bağımsız alt okula ve silsileye sahiptir. bugün bağımsız okullar olarak var olan başlıca kagyu silsileleri, kagyu soyunu kadam geleneğiyle birleştiren bir keşiş olan milarepa'nın öğrencisi gampopa'dan (1079–1153) gelir. bağımsız kurumlar olarak varlıklarını sürdüren kagyu okulları arasında başlıcaları karma kagyu, drikung kagyu, drukpa silsilesi ve taklung kagyu'dur. karma kagyu okulu, alt okulların en büyüğüdür ve karmapa adı ünvanına sahip bir keşiş tarafından yönetilir. shangpa kagyu gibi diğer kagyu öğretileri diğer okullarda öğretilir.

mahamudra ve naropa'nın altı dharması temel kagyu öğretileri arasında yer alır.

adlandırma, imla ve etimoloji 
kagyu kelimesinin tibetçe yazılışı olan bka' brgyud kelimesi "sözlü silsile" veya "yönerge aktarımı" anlamına gelir ve ezoterik bir öğretinin öğretmenden müride aktarımı anlamında kullanılır.  , günümüzde ise kagyu terimi çoğu zaman dagpo kagyu'ya ve daha az sıklıkla shangpa kagyu'ya atıfta bulunur.

kökeni 
kagyu silsilesi, tibet'te, lotsawa drogmi shākya yeshe (993–1050) ile birlikte tercümanlık eğitimi almış ve ardından dini öğretilerin peşinde  üç kez hindistan'a ve dört kez nepal'e seyahat eden bir tibetli olan marpa lotsawa (1012–1097) ile başlar. marpa lotsawa'nın başlıca guruları, kendisinden mahāmudrā ve tantrik öğretilerin "yakın silsilesini" öğrendiği nāropa ve mahāmudrā'nın "uzak silsilesini" öğrendiği maitrīpāda isimli siddhalar idi.

marpa, milarepa ve gampopa üçü birlikte "mar-mi-dag sum" () olarak bilinir ve tibet'teki kagyu budizm okulunun kurucuları olarak kabul edilirler.

kagyu'nun hint kökenleri 
marpa'nın gurusu olan nāropa (1016–1100), doğu bengal'den gelen bir usta olan tilopa'nın (988-1089) baş müridiydi. tilopa, kendi öğretmenlerinden talimatların dört silsilesini ( ), öğrendi ve sonrasında bunları naropa'nın altı dharması veya naropa'nın altı doktrini (veya yogası) olarak bilinen öğretiye entegre eden nāropa'ya aktardı. bu talimatlar, dört tür mutluluk ile berrak ışık zihnini elde etmek ve mahāmudrā durumunu gerçekleştirmek için tamamlama seviyesi (san. sampannakrama; tib. rdzogs rim) ile enerji rüzgarlarını (san. vāyu, ), enerji kanallarını (san. nāḍi, ) kullanan farklı budist yüksek yoga tantralarının uygulamalarının (san. anuttarayoga tantra ; ) incelikli vajra-bedenin enerji damlalarını kullanan bir kombinasyonundan oluşmaktaydı.

tilopa ve nāropa'nın mahāmudrā silsilesi "doğrudan silsile" veya "yakın silsile" olarak adlandırılır. bunun sebebi tilopa'nın bu mahāmudrā kavrayışını doğrudan dharmakāya buddha vajradhara'dan aldığı ve bunun yalnızca nāropa aracılığıyla marpa'ya iletildiği inancıdır.

mahāmudrā'nın "uzak silsilesinin" buda'dan bodhisattvalaravalokiteśvara ve mañjuśrī'nin enkarnasyonları yoluyla vajradara biçiminde önce saraha'ya, ardından nagarjuna, shavaripa ve maitripada aracılığıyla marpa'ya geldiği söylenir. saraha'dan gelen ve maitripa'nın marpa'ya ilettiği mahāmudrā öğretileri arasında "öz mahāmudrā" () da bulunur. bu öğreti mahāmudrā'yı felsefi akıl yürütmeler veya yogik uygulamalara dayanmadan doğrudan anlatır.

bazı rivayetlere göre marpa, hindistan'a üçüncü gidişinde, daha sonra tibet'e de gelecek ve kadam soyunun kurulmasına ön ayak olacak olan atiśa (982–1054) ile de tanışmıştır.

marpa ve halefleri (marpa kagyu) 

marpa silsilesinin merkezi olarak butan'ın hemen kuzeyinde, güney tibet'in bir parçası olan lhodrak'ta yer alan drowolung'u () seçti. daha sonra marpa, leydi dagmema ile evlendi ve diğer sekiz cariyeyi mudra olarak yanına aldı.  marpa, ezoterik öğretilerin silsilelerinin kalıtsal soy (baba-oğul veya amca-yeğen) yoluyla iletildiği tibet geleneğini devam ettirmek istemesine rağmen oğlu darma dode'nin erken ölümünden dolayı ana silsilesini milarepa aracılığıyla devam ettirdi. darma dode'nin hintli usta tiphupa olarak enkarne olması, kagyu silsilesinin tibet'teki gelişimi için önemli bir gelişme olacaktı.

marpa'nın en seçkin dört öğrencisi "dört büyük sütun" () olarak biliniyordu:

 batı tibet'in gungthang eyaletinde doğan milarepa (1040–1123), tibet'in yogilerinin en ünlüsü ve en başarılısıdır. nihai aydınlanma hedefine sadece tek bir yaşam süresinde ulaşan milarepa, marpa'nın da meditasyon veya uygulama silsilesini devam ettiren kişi oldu. milarepa'nın öğrencileri arasında büyük bir bilgin olan gampopa (1079–1153) ve rechungpa olarak da bilinen büyük yogi rechung dorje drakpa (1088-1158) da bulunmaktadır.
 ngok choku dorje () (1036–1102) marpa'nın açıklayıcı silsilelerinin başlıca alıcısıydı ve marpa'nın hevajra tantra'sının aktarılmasında  önemli bir rol oynadı. aynı zamanda, butan'ın bumthang bölgesindeki tang vadisinde yer alan ve bugün halen ayakta olan langmalung tapınağını kurdu. marpa kagyu'nun ngok kolu bağımsız bir silsileydi ve ngok choku dorje'nin torunları tarafından en azından i̇kinci drukchen gyalwang kunga paljor () (1428–1476) dönemine kadar sürdürüldü. 1476'da go lotsawa mavi yıllıklar'ı derledi.
 tshurton wangi dorje ()  - (veya tshurton wangdor), marpa'nın guhyasamāja tantra öğretilerinin başlıca alıcısıydı. tshurton'un silsilesi daha sonra  shalu manastırı geleneğiyle birleşti ve ardından öğretilerini guhyasamāja tantra hakkında kapsamlı tefsirler yazan gelug mezhebinin kurucusu je tsongkhapa'ya aktardı.
 meton tsonpo ()

marpa'nın diğer önemli öğrencileri arasında şunlar da bulunur:

 marpa dowa chokyi wangchuck ().
 marpa goleg (), tshurton wangdor ile birlikte guhyasamāja tantra'yı öğrenmiştir.
 barang bawacen () - mahāmāyā tantra'nın açıklayıcı öğretilerinin silsilesinin sahibi olmuştur.

gampopa 
bir kadampa keşişi olan gampopa (1079–1153), kagyu geleneği tarihinde etkili bir figürdür. kadam tarikatının manastır geleneğini, yolun aşamaları (lamrim) öğretileri ile mahāmudrā'nın öğretisi ve uygulamasını ve son olarak da milarepa'dan aldığı naropa'nın altı yogasını tek bir silsilede sentezleyerek birleştirdi. bu manastır geleneği, naropa aracılığıyla aktarılan ve günümüzde kagyu geleneğinin ana silsilesi olan dagpo kagyu'yu oluşturdu. kagyu'nun diğer ana silsilesi, niguma aracılığıyla aktarılan shangpa kagyu'dur. gampopa'nın kagyu geleneğine yaptığı en büyük katkı, kagyu'yu bakir keşişlerden oluşan bir tarikata dönüştürmesiydi. bu, marpa ve milarepa'nın, esas olarak ıssız yerlerde veya inziva mekanlarında halvete giren ve ibadet eden, keşiş olmayan sıradan halka ve münzevi yogilere dayanan geleneğiyle keskin bir tezat oluşturuyordu. john powers'a göre marpa, "manastır hayatını yalnızca sınırlı kapasiteye sahip insanlar için uygun gördü." öte yandan gampopa, daklha gampo manastırı'nı (dwags lha sgam po) kurdu ve böylece kagyu öğretilerinin, geleneğin korunmasına oldukça uygun, kurumsallaşmış bir manastır ortamında eğitim merkezleri kurulmasını ve müfredatlar oluşturulmasını sağladı.

bugün var olan başlıca kagyu silsilelerinin pek çoğu gampopa'ya dayanmaktadır.

dagpo'nun (bazen "tagpo" veya "dakpo" olarak da geçer) kagyu okulu'nun, gampopa'nın öğretilerini izleyen "dört büyük ve sekiz küçük" silsilesi vardır.

dagpo kagyu silsileleri 

bugün kurumsal okullar olarak varlığını sürdüren temel dagpo kagyu silsileleri, karma kagyu, drikung kagyu ve drukpa silsilesi'dir . çoğunlukla, diğer dagpo kagyu silsilelerinin öğretileri ve ana ezoterik aktarımları, bu üç bağımsız okuldan biri tarafından asimile edilmiştir.

tarihsel olarak, dagpo kagyu'nun gampopa ve öğrencileri tarafından kurulan on iki ana alt okulu vardı. dört ana kol, gampopa ve yeğeninin müritlerinden gelmektedir. diğer sekiz "ikincil kol" ise gampopa'nın öğrencisi phagmo drupa'dan gelir. bu kagyu geleneklerinden birçoğu sonradan farklı fraksiyonlara ayrılmıştır.

dagpo kagyu'nun dört ana kolu

karma kamtsang (karma kagyu) 

genellikle karma kagyu olarak adlandırılan drubgyu karma kamtsang, gampopa'nın baş müritlerinden biri olan düsum khyenpa, 1. karmapa lama (1110–1193) tarafından kuruldu. düsum khyenpa'nın ana müritlerinden birinin öğrencisi olan karma pakshi (1204/6–1283), "karmapa", yani düsum khyenpa'nın reenkarnasyonu olarak tanınan ilk kişiydi.

karmapalar, bugün halen çok etkili figürler ve karma kagyu geleneğine liderlik etmeye devam ediyor. reginald ray'e göre:diasporada on altıncı karmapa, kagyu soyunun "başı" olarak görülse de, tibet'te daha bölünmüş bir durum mevcut. karmapa'nın unvanına rağmen, kagyu'nun sürgünde olan bazı alt okulları yüksek derecede bağımsızlık ve özerkliğe sahipler.

karma kagyu'nun alt okulları 
karma kagyu okulunun ana geleneğe ek olarak üç alt okulu daha bulunur:

 5. karmapa lama deshin shekpa'nın öğrencisi trungmase, 1. zurmang gharwang rinpoche tarafından kurulan surmang. şu anda qinghai şehrinde bulunan surmang manastırı bu alt mezhebin merkezliydi.
 nédo kagyu (), 6. shamarpa'nın (, 1584–1630) bir öğrencisi olan karma chagme (, 1613–1678) tarafından kurulmuştur.
 gyaltön kagyu

barom kagyu 
barom kagyu, gampopa'nın öğrencisi barompa darma wangchuk (, 1127–1199–1200) tarafından kuruldu. barompa darma wangchuk, aynı zamanda 1160 yılında nak nehri barom riwoche manastırı'nı () kuran kişidir.

bu okulun erken döneminin önemli ustalarından birisi de tishri repa sherab senge ( , 1164–1236) idi.

tshalpa kagyu 
tshalpa kagyu, tsel gungtang manastırı'nın () da kurucusu olan zhang yudrakpa tsöndru drakpa (, 1123–1193) tarafından kurulmuştur. lama zhang, gampopa'nın yeğeni dagpo gomtsul tsultim nyingpo'nun (, 1116–1169) öğrencisiydi.

phagdru kagyu 

phagmo drupa kagyu (, 1110–1170) meşhur nyingma lamalarından ka dampa deshek'in (1122–1192) abisi olan phagmo drupa dorje gyalpo tarafından kuruldu.

phagmodrupa'nın etkisi 1435'ten 1481'e kadar geçen süreçte azaldı ve gücünü rinpungpa () kaptırdı. karma kagyu'yu koruyan tsang'ın. dentsa thel isimli phagmo drupa manastırı "1966-1978'deki kültür devrimi sırasında tamamen yıkıldı"

dagpo kagyu'nun sekiz ikincil kolu 
dagpo kagyu'nun sekiz ikincil kolunun (zung bzhi ya brgyad veya chung brgyad ) hepsi, kendi silsilelerini phagmo drupa'nın müritlerine dayandırır. bu işkincil okullardan bazıları, özellikle drikung kagyu ve drukpa kagyu, diğerlerinden daha önemli ve etkili olmuştur.

drikung kagyu 

günümüze ulaşan kagyu mezhepleri arasında en önemlilerden biri olan drikung kagyu (འབྲི་གུང་བཀའ་པརྒྱུད་པ) adını drikung kyopa olarak da bilinen jigten sumgön tarafından kurulan drigung manastırından alır.

drikung geleneğinin özel kagyu öğretileri arasında "tek niyet" (), "mahāyāna öğretilerinin özü" () ve "mahāmudrā'nın beş katlı derin yolu" () yer alır.

lingre kagyu 
lingre kagyu, lingrepa pema dorje () [1128-1188] tarafından kurulan silsileleri ifade eder. lingrepa'nın öğretmenleri; gampopa'nın öğrencisi phagmo drupa dorje gyalpo, rechungpa'nın öğrencisi sumpa repa ve ra lotsawa'nın silsilesinden gelen ra yeshe senge idi.

drukpa silsilesi 

drukpa silsilesi, ralung manastırı'nın () yanı sıra longbol'da () çeşitli manastırlar inşa eden ve ling repa'nın baş müridi olan tsangpa gyare (1161–1211) tarafından kurulmuştur. daha sonra tsangpa gyare, efsaneye göre nam phu denen bir yere gitmiş ve burada kükreyen dokuz ejderhayı yerden gökyüzüne doğru yükselirken görmüştür. ejderhanın tibetçe karşılığı druk'tur (). böylece tsangpa gyare'nin silsilesi ve orada kurduğu manastır drukpa adını almış tsangpa da gyalwang drukpa ismiyle tanınmıştır. bu okul daha sonra tibet ve çevresinde yaygınlaştı. bugün güney drukpa soyu, butan'ın devlet dinidir ve batı himalayalarda, ladakh, zanskar, lahaul ve kinnaur'da drukpa silsilesi'nin manastırları bulunur.

gampopa ve phagmo drupa dorje gyalpo'dan miras alınan mahamudra öğretilerinin yanı sıra, drukpa silsilesinin temel öğretileri arasında "eşit lezzetin altı döngüsü" (), rechung dorje drakpa'nın gizlediği ve tsangpa gyare tarafından keşfedildiği söylenen bir talimat döngüsü ve tsangpa gyare'ye tsari'de görünen yedi buda tarafından iöğretildiğine inanılan "yedi uğurlu öğreti" () yer alır.

shuksep kagyu 
shuksep kagyu (), nyiphu'da shuksep manastırı'nı kuran kişi olan gyergom chenpo zhönnu drakpa (, 1090–1171) tarafından kurulmuştur. shuksep kagyu, özellikle, saraha, shavaripa, tilopa, naropa ve maitripa gibi hintli ustaların ruhani  şarkıları olan dohaların mahamudra öğretilerinin üzerinde durur. bu silsilenin önemli üyelerinden birisi rahibe shukseb jetsun chönyi zangmo idi.

taklung kagyu 

taklung kagyu (), adını 1180 yılında taklung thangpa tashi pal (1142–1210) tarafından kurulan taklung manastırı'ndan almıştır.

trophu kagyu 
trophu kagyu () gyeltsa rinchen gön (,1118–1195) ve künden repa (, 1148–1217) tarafından kurulmuştur. onların yeğeni olan thropu lotsawa; buddhasri, mitrayogin ve keşmirli pandit shakyasri'yi tibet'e davet ederek bu geleneğin gelişmesini sağlamıştır.

yazang kagyu 
yazang kagyu () sharawa kalden yeshe sengge (ö. 1207) tarafından kurulmuştur. onun en önde gelen müridi, 1206'da yarlung'da nedong dzong olarak da bilinen yabzang manastırını kuran yazang chöje chö mönlam (1169–1233) idi. yazang kagyu, en azından 16. yüzyıla kadar bağımsız bir ekol olarak varlığını sürdürmüştür.

yelpa kagyu 
yelpa kagyu () druptop yéshé tsekpa () tarafından kurulmuştur. druptop yéshé tsekpa, shar yelphuk () ve jang tana () adlarında iki manastır inşa ettirmiştir.

shangpa kagyu 
shangpa kagyu () köken olarak, günümüzde hayatını sürdüren tüm kagyu okullarının kaynağını oluşturan ve daha popüler olan marpa veya dagpo okullarından farklıdır. dagpo okulu ve kolları, temelde tibet'te marpa, milarepa, gampopa ve onların halefleri aracılığıyla aktarılan hint siddhaları tilopa ve naropa'nın silsilesinin devamıdır. buna karşılık, shangpa soyu, 11. yüzyılda khyungpo nenjor aracılığıyla tibet'te aktarılan naropa'nın eşi niguma  ve virupa'nın öğrencisi sukhasiddhi olmak üzere iki kadın siddhadan gelir. bu gelenek, adını khyungpo nenjor'un zhongzhong veya zhangzhong gompasını kurduğu shang vadisi'nden alır.

20. yüzyılda shangpa öğretileri, tai situpa'nın da merkezi olan palpung manastırı'nda eğitim görmüş ilk kalu rinpoche tarafından öğretilmiştir.

öğreti ve uygulama

görüş 
farklı kagyu silsileleri doğru felsefi görüş hakkında farklı sunumlara sahiptir.

bazı kagyu silsileleri, dolpopa'nın çalışmasından etkilenen shentong öğretisini takip eder. bu görüş, etkili rime filozofu jamgön kongtrül lodrö thayé (1813–1899) tarafından da savunulmuştur. shentong, iki gerçek doktrinini göreli ve mutlak gerçeklik arasında ayrım yapmak olarak görür ve göreli gerçekliğin kendi doğasından yoksun olduğunu kabul ederken,  mutlak gerçekliğin "diğer" () göreceli görüngülerden "yoksun" () olduğuna, ancak kendisinin boş olmadığına inanır. shentong'da bu mutlak gerçeklik (örn. buda doğası), "yaratılmamış ve yok edilemez, bileşik olmayan ve bağımlı ortaya çıkış zincirinin ötesinde" olan "zemin veya alt tabakadır". jamgon kontrul'un, "ikili olmayan, kendinin farkında olan ilkel bilgelik" olarak tanımladığı bu nihai gerçekliğin "her zaman kendi doğasında var olduğu ve asla değişmediği, bu nedenle asla kendi doğasından boş olmadığı ve her zaman orada olduğu" söylenebilir. ancak bu bilgelik aynı zamanda kavramsal detaylandırmalardan ve "nihilizm ve sonsuzlukçuluk" gibi iki aşırı uçtan da bağımsızdır." kalu rinpoche ve khenpo tsultrim gyamtso rinpoche gibi çeşitli modern kagyu ustaları da bu shentong görüşünü destekler.

bununla birlikte, karl brunnholzl'un da ifade ettiği gibi, mikyö dorje, 8. karmapa lama (1507–1554) ve i̇kinci pawo rinpoche tsugla trengwa gibi birkaç önemli kagyu figürü "shentong madhyamaka" görüşüne karşı çıkmıştır. bu iki figür, shentong öğretisini yogacara'nın bir diğer adı olarak değerlendirmiş ve madhyamaka'dan ayrı bir sistem olarak görmüştür. mikyö dorje, takpo kagyü siddha'larının at arabası adlı eserinde  dolpopa'nınshentong görüşünü, tüm görüngüğlerin en nihayetinde boşluk olduğunu belirten nihai anlam sutralarına ve hintli ustaların eserlerine aykırı olduğunu söyleyerek eleştirir. rangtong shentong ayrımının yanlış olduğunu ve bunun da hintli ustaların öğretileriyle çeliştiğini savunur.

uygulamalar 

aydınlanmaya giden yolun dereceleri söz konusu olduğunda, günümüzde hala mevcut olan dagpo kagyu okulları, gampopa'nın özgürleşmenin mücevher süslemesi adlı eserinde ana hatları çizilen lamrim (yolun aşamaları) formatına dayanmaktadır. kadam okulundan gelen lojong (zihin eğitimi) uygulaması da önemlidir.

kagyu'nun ana meditasyon uygulaması, "büyük mühür" anlamına gelen mahamudra'dır . bu doktrin dört ana aşamaya (mahamudra'nın dört yogası) odaklanır:

 zihnin tek yönlülüğünün gelişimi
 tüm kavramsal ayrıntıların aşılması
 tüm görüngülerin "tek bir tat" olduğu anlayışının geliştirilmesi
 bütün yapmacık ve zoraki meditasyon eylemlerini aşmak ve yolu tamamlamak

kagyu okullarının ana tantrik tanrıları cakrasaṃvara ve eşi vajravārāhī'dir.

kagyu okullarında öğretilen en temel uygulama naropa'nın altı dharması'dır. altı dharma aşağıdaki yogik uygulamalardan oluşur:

 tummo – içsel ısının (veya mistik ısının) yogası.
 gyulü – hayali bedenin yogası.
 ösel – berrak ışığın veya parlak ışığın yogası.
 milam – rüya halinin yogası.
 bardo – arada kalmışların yogası.
 phowa – bilinç aktarımının yogası.

kagyu okullarında öğretilen diğer uygulamalar ise şunlardır:

 chöd silsilesi
 kalachakra (jonang silsilesinden alınmıştır)
 beyaz tara (kadam okulundan alınmıştır)
 yeşil tara, avalokiteshvara, vajrakilaya ve padmasambhava gibi tanrıların uygulamaları (nyingma okulundan alınmıştır)

dipnotlar

notlar

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar 

 brunnholzl, karl. aydınlık kalp: bilinç, bilgelik ve buda doğası üzerine üçüncü karmapa . kar aslanı yayınları, 2009.
 kapstein, matthew. m. aris ve aung san suu kyi'de (eds. ), hugh richardson warminster onuruna çalışmalar : aris ve phillips, 1980, s. 138–44.

 khenpo konchog gyaltsen. büyük kagyu ustaları: altın soy hazinesi . ithaca: kar aslanı yayınları, 1990. [ bka' brgyud kyi rnam thar chen mo'nun bir kısmının çevirisi - rdo rje mdzes 'od tarafından yazılan 'bri gung bka' brgyud hagiografilerinin bir koleksiyonu]
 quintman, andrew, çev. milarepa'nın hayatı. penguen klasikleri, 2010.isbn 978-0-14-310622-7
 roberts, peter alan. rechungpa'nın biyografileri: bir tibet hagiografisinin evrimi. londra: routledge, 2007.isbn 0-415-76995-7
 smith, e.gene. "bka' brgyud okullarının altın tespihleri." tibet metinleri arasında: himalaya platosu tarihi ve edebiyatı, ed. kurtis r. schaeffer, 39–52. boston: bilgelik yayınları, 2001.isbn 0-86171-179-3
 smith, e.gene. "shangs pa bka' brgyud geleneği." tibet metinleri arasında: himalaya platosu tarihi ve edebiyatı, ed. kurtis r. schaeffer, 53–57. boston: bilgelik yayınları, 2001.isbn 0-86171-179-3
 smith, e.gene. tibet metinleri arasında "padma dkar po ve budizm tarihi" : himalaya platosu tarihi ve edebiyatı, ed. kurtis r. schaeffer, 81–86. boston: bilgelik yayınları, 2001.isbn 0-86171-179-3
 thaye, jampa bir altın çelenk . bristol: ganesha press, 1990.isbn 0-9509119-3-3
 thinley, karma. tibet'in on altı karmapasının tarihi (1980)
 rinpoche, drikung kyabgon chetsang. mahamudra uygulaması . kar aslanı yayınları 2009.
 rinpoche, khenpo konchog gyaltsen. büyük kagyu ustaları: altın soy hazinesi . kar aslanı yayınları 2006.
 dokuzuncu karmapa wangchuk dorje; dewar, tyler (çevirmen), the karmapa's middle way: feast for the fortunate, shambhala, 2019.

dış bağlantılar 

 martin, dan hayat hazinesinde tibet budizminin kagyu geleneği 
 kagyu soy tablosu

barom kagyu 

 barom kagyu chodrak pende ling

drikung kagyu siteleri 

 drikung kagyu resmi sitesi

drukpa kagyu 

 gyalwang drukpa'nın sitesi 
 drukpa kagyu silsilesi - dorzong rinpoche 
 drukpa mila merkezi ~ bhutan drukpa kagyu merkezi

karma (kamtsang) kagyu

trinlay thaye dorje ile ilişkili siteler 

 tibet'in siyah şapkalı laması karmapa - resmi ana sayfa 
 karma kagyu geleneği - resmi web sitesi

urgyen trinley dorje ile ilişkili siteler 

 kagyu ofisi 
 karma triyana dharmachakra manastırı, woodstock, ny, abd

karma kagyu siteleri 

 khenkong tharjay budist yardım derneği 
 karma thinley rinpoche

taklung kagyu 

 riwoche tibet budist tapınağı

shangpa kagyu 

 
 samdrup dhargay chuling monastery 
 shangpa kagyu network 
 kagyu dzamling kunchab (founded by kyabje kalu rinpoche), new york, ny, usa

tibet budizmi okulları
tibet'te din
tibet dili metni içeren makaleler
kagyu
butan'da budizm