mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Roger Dusseaulx

roger dusseaulx (d. 18 temmuz 1913, paris - ö. 28 mayıs 1988, rosay-sur-lieure (eure)) fransız siyasetçi.

ziraat mühendisi olup daha sonra sigorta danışmanlığı yapmıştır. i̇kinci dünya savaşı sürecinde direniş hareketinde yer almıştır. fransa'nın kurtuluşundan sonra iki kurucu mecliste de cumhuriyetçi halk hareketi'nden seine-inférieure (şimdiki seine-maritime) milletvekili olmuştur (1945-1946). ayrıca 1946-1951 yıllarında seine-inférieure ve 1958-1973 yıllarında seine-maritime milletvekilliğini sürdürmüştür. 1. georges pompidou hükûmeti'nde önce parlamento ile ilişkiler bakanı, ardından ulaştırma bakanı olarak görev yapmıştır. i̇ktidardaki gaullist çizgideki yeni cumhuriyet için birlik (unr) adlı partinin 1961-1962 yıllarında genel sekreterliğini ve 1962-1963 yıllarında meclis grup başkanlığını yapmıştır. 1959-1965 yıllarında rouen belediye başkan yardımcısı ve 1961-1967 yıllarında seine-maritime genel konseyi üyesi olmuştur.

görevleri 
yerel yönetimler
 mart 1959 - mart 1965 : rouen belediye başkan yardımcısı
 haziran 1961 - ekim 1967 : seine-maritime genel konseyi üyesi

meclis
 6 kasım 1945 - 26 temmuz 1951 : seine-inférieure milletvekili
 9 aralık 1958 - 15 mayıs 1962 : seine-maritime 1. seçim çevresi milletvekili
 6 aralık 1962 - 1 nisan 1973 : seine-maritime 1. seçim çevresi milletvekili
 6 aralık 1962 - 15 mayıs 1963 : unr meclis grup başkanı

hükümet
 15 nisan 1962 - 15 mayıs 1962 : başbakan nezdinde, parlamento ile i̇lişkilerden sorumlu bakan
 15 mayıs 1962 - 28 kasım 1962 : bayındırlık ve ulaştırma bakanı

parti yönetimi
 28 mart 1961 - 16 nisan 1962 : unr genel sekreteri

kaynakça 

1913 doğumlular
paris doğumlu siyasetçiler
1988 yılında ölenler
fransa beşinci cumhuriyet 1. dönem milletvekilleri
fransa beşinci cumhuriyet 2. dönem milletvekilleri
fransa beşinci cumhuriyet 3. dönem milletvekilleri
fransa beşinci cumhuriyet 4. dönem milletvekilleri
fransa parlamento ile ilişkiler bakanları
fransa ulaştırma bakanları
bayındırlık bakanları
siyasi parti genel sekreterleri
fransa meclis grup başkanları
Bilal Saygılı Camii

bilal saygılı camii, türkiye'de i̇zmir ili, bornova ilçesinde bulunan camidir. ege üniversitesi kampüsü'nde bulunur.

tarihçe 
bilal saygılı camii temeli 2016 yılında atıldı. bilal saygılı tarafından yaptırıldı. yaklaşık 30 milyon tl’ye mal oldu. mimar necip dinç tarafından projelendirildi.

mimari özellikleri 
i̇zmir’in mimar sinan tarzındaki ilk camisidir. 16. yüzyıl klasik osmanlı mimarisi bugünün teknolojisi birleştirilerek inşa edildi.  merkezi plan şemasının uygulandı. bilal saygılı camii ana kubbe, dört yarım kubbe, köşe kubbeler, beş kubbeli revaklar ve iki minare terkibiyle tasarlandı. caminin inşaatında, horasan harcı kullanılmıştır. kalem işi afyon’dan getirilen kök boyalarla yapıldı.

ayrıca bakınız 

 osmanlı mimarisi
 kırıkkale nur camii
 sabancı merkez camii

kaynakça

dış bağlantılar 

bornova'daki camiler
Metodi Andonov

metodi andonov (bulgarca:методи андонов; d. 16 mart 1932 – ö. 12 nisan 1974), bulgar film yapımcısı ve yönetmeni.

seçme filmografi
 byalata staya (1968)
 nyama nishto po-hubavo ot loshoto vreme (1971)
 the goat horn (1972)
 golyamata skuka (1973)

kaynakça

dış bağlantılar
 

1932 doğumlular
1974 yılında ölenler
bulgar film yönetmenleri
bulgar film yapımcıları
Babadayhan

babadayhan (), türkmenistan'ın ahal ilinin babadayhan ilçesinin merkezi olan şehirdir. şehrin nüfusu 1989 yılı itibari ile 7.132'dir.

babadayhan, sovyetler birliği döneminde sergey kirov'un anısına kirovsk olarak bilinmekteydi. günümüz adını ise 26 haziran 1992 tarihinde aldı.

kaynakça 

türkmenistan'daki şehirler
ahal'daki yerleşim birimleri
SEAT 133

seat 133, seat tarafından 1974'ten 1979'a kadar i̇spanya'da tasarlanıp satılan, arkadan motorlu küçük bir otomobildir. araba, fiat/seat 850'nin şasisini ve motorunu kullandı ve çağdaş tarzda, biraz daha büyük ve yalnızca dolaylı olarak fiat 126 ile ilgili yeni bir gövdeye sahipti.

kaynakça 

seat otomobilleri
1974'te tanıtılan otomobiller
1980'ler otomobilleri
i̇spanya otomobilleri
motoru arkada olan taşıtlar
Formant

fonetikte formant, insan ses yolunun akustik rezonansından kaynaklanan geniş frekans bölgesidir. akustikte, bir formant genellikle spektrumdaki geniş bir zirve veya yerel maksimum olarak tanımlanır. harmonik sesler için, bu tanıma göre formant frekansı, rezonans tarafından en çok güçlendirilen harmoniğin frekansı olarak kabul edilebilir. bu iki tanım arasındaki fark, "formantların" bir sesin üretim şeklini mi yoksa üretilen sesi mi belirttiğidir. pratikte, bir spektral tepe frekansı, ilişkili rezonans frekansından biraz farklı olabilir, sadece harmonikler şans eseri rezonans frekansıyla hizalandığında aynı olabilir.

bir odanın rezonansları, yani sesin duvarlarından ve nesnelerinden yansıması nedeniyle o odaya özgü formant özelliklerine sahip olduğu söylenebilir. bu nitelikteki oda formantları, örneğin alvin lucier tarafından i am sitting in a room adlı eserinde kullanıldığı gibi, belirli frekansları vurgulayarak ve diğelerini de özümseyerek kendilerini pekiştirirler.

hem konuşmada hem de odalarda formantlar, mekanın rezonanslarının karakteristik özellikleridir. ses gibi akustik kaynaklar tarafından heyecanlandıkları ve kaynakların seslerini şekillendirdikleri (filtreledikleri) söylenir, ancak kendileri kaynak değildir.

kaynakça 

akustik
i̇nsan sesi
Beherden

beherden (), türkmenistan'ın ahal ilinin beherden ilçesinin merkezi olan şehirdir. şehrin nüfusu 2008 yılı itibari ile 24.139'dur.

beherden, 1881'de rus i̇mparatorluğu tarafından göktepe muharebesi'nden sonra ele geçirildi. 19. yüzyılın sonunda 789 kişiyi barındırıyordu ve trans-hazar demiryolu boyunca bir duraktı. beherden, daha sonra beherden ilçesinin idari merkeziydi. 23 ekim 2003 tarihinde baharlı (baharly) adını aldı. 3 şubat 2008'de de şehir statüsü aldı. 5 ocak 2018 tarihinde tekrar günümüz adını aldı.

2005 yılında faaliyete geçen beherden çimento fabrikası, yılda bir milyon ton çimento üretim kapasitesine sahiptir.

kaynakça 

türkmenistan'daki şehirler
ahal'daki yerleşim birimleri
Kaka, Türkmenistan

kaka, türkmenistan'ın ahal ilinin kaka ilçesinin merkezi olan şehirdir. şehrin nüfusu 2009 yılı itibari ile 19.925'tir.

kaka adı belirsiz bir kökene sahiptir. bazı yerel yaşlılar, adını "uzun zamandır unutulmuş" bir yerel krala atfederken, diğerleri, bölgenin mutlu bir ülke olduğunu belirten farsça kahkaha (قهقهه) kelimesine dayandığı düşünülmektedir. i̇smin şu anki yazılışı olan kaka, nisan 1992'de meclis kararnamesiyle belirlendi.

timur, 1382'de doğu hazar topraklarına yaptığı seferler sırasında, tarihi bilinmeyen bir kaleyi restore ettirmiş ve buraya "kahkah" adını vermiştir. kalenin kalıntıları muazzam bir arkeolojik öneme sahiptir.

rus i̇ç savaşı sırasında trans hazar menşevikleri ile taşkent bolşevikleri arasında 28 ağustos ile 11 ve 18 eylül 1918 tarihlerinde kaka'da çatışmalar yaşandı. britanya hindistanı ordusu birlikleri de çatışmalara dahil oldu.

kaka, trans-hazar demiryolu ile m37 karayolu üzerinde yer almakta olup çarlık döneminden kalma bir demiryolu durağı bulunmaktadır.

kaynakça 

türkmenistan'daki şehirler
ahal'daki yerleşim birimleri
Roger Houdet

roger houdet (d. 14 haziran 1899, angers - ö. 25 ağustos 1987, ballainvilliers (essonne)) fransız siyasetçi.

i̇kinci dünya savaşı sürecinde direniş hareketinde yer almıştır. 1952-1977 yıllarında seine-maritime senatörü, 1953-1955 ve 1958-1959 yıllarında tarım bakanı, 1962-1983 yıllarında luneray belediye başkanı, 1966-1969 yıllarında avrupa konseyi parlamenter meclisi fransız grubu üyesi olarak görev almıştır.

görevleri 
yerel yönetimler
 29 haziran 1962 - 11 mart 1983 : luneray belediye başkanı

senato
 18 mayıs 1952 - 8 şubat 1959 : seine-maritime senatörü
 28 nisan 1959 - 2 ekim 1977 : seine-maritime senatörü

hükümet
 18 haziran 1953 - 7 şubat 1955 : tarım bakanı
 9 haziran 1958 - 28 mayıs 1959 : tarım bakanı

kaynakça 

1899 doğumlular
angers doğumlular
1987 yılında ölenler
fransız senatörler
fransa tarım bakanları
avrupa konseyi parlamenter meclisi fransız grubu
légion d'honneur sahibi subaylar
2023 Dünya Tekvando Şampiyonası - Erkekler 58 kg

erkekler 58 kg 2023 dünya tekvando şampiyonası'nda yer alan kategorilerden biridir ve 30 mayıs 2023 tarihinde azerbaycan'ın bakü kentinde düzenlenen bir tekvando turnuvasıdır. sinek sıklette en fazla 58 kilogram ile sınırlıydı.

her kilo kategorisinde her ülkeden 1 sporcu katılmış, müsabakalar nakavt/tek eleme sistemine göre yapılmıştır. (iki bronz madalya). repesaj sistemi yoktur. bir sporcu yenildiğinde aynı müsabakada tekrar yarışamaz.

sonuçlar 
açıklama
dq — diskalifiye ile kazandı
p — ceza puanlarıyla kazandı
w — rakibin çekilmesiyle kazandı

finaller

üst yarı

1. bölüm

2. bölüm

3. bölüm

4. bölüm

alt yarı

5. bölüm

6. bölüm

7. bölüm

8. bölüm

kaynakça

dış bağlantılar
kura 

erkekler 58 kg
Arçman

arçman, türkmenistan'ın ahal iline bağlı beherden ilçesinde bulunan bir köydür.

arçman sanatoryumu (arçman şypahanasy) adlı kaplıca 1915'te açıldı. suyunun iyileştirici özellikleriyle tanınan, farklı tıbbi görüntüleme hizmetleri ve fizyoterapi ile birlikte farklı alternatif tedavi rejimleri mevcuttur.

2001 yılında türkmenistan cumhurbaşkanı saparmurat türkmenbaşı, eski sovyet tesislerinin yerine bir mermer tesis açtı. bu tesis 2009 yılında 920 yataklı bir merkeze genişletildi. öncelikle yaklaşık bir hafta boyunca sanatoryumu ziyaret etmek zorunda kalan hastalara yönelik proje oldukça başarılı oldu. tesisin yakınında goçgar ata'ya adanmış küçük bir türbe bulunmaktadır.

arçman'a trans-hazar demiryolu ile m37 karayolu hizmet vermektedir.

kaynakça 

ahal'daki yerleşim birimleri
Arthur Ashe Cesaret Ödülü

arthur ashe cesaret ödülü (bazen cesaret için arthur ashe ödülü veya arthur ashe cesaret ve i̇nsani yardım ödülü olarak da bilinir.) espy ödüllerinin bir parçası olarak sunulmaktadır. adı, amerikalı tenisçi arthur ashe'den gelmektedir. odağında spor olan bir ödül olmasına rağmen sporla ilgili kişilerle veya eylemlerle sınırlı değildir, her yıl katkıları "sporu aşan" kişilere verilir. ödülü vermekten sorumlu kuruluş olan espn'e göre, "ödülü kazananlar, güçlükler karşısında güce, tehlike karşısında cesarete ve bedeli ne olursa olsun inançları için ayağa kalkma isteğine sahip olan arthur ashe'in ruhunu yansıtıyor. ". ödül, 2008'den 2019'a kadar los angeles'taki microsoft theatre'da düzenlenen espy ödülleri töreninin bir parçası olarak verildi. 2020 espy töreninin bir parçası olan bu ödül covid-19 salgını nedeniyle sanal olarak yapıldı. 2021 töreni ise new york'da yapıldı.

1993 espy ödülleri'nde verilen ödül, amerikalı kolej basketbol oyuncusu, koçu ve yayıncısı jim valvano'ya verildi. 1993 yılında espn, "azim ve kararlılıkla büyük engellerin üstesinden gelen spor dünyasının hak eden bir üyesine" yıllık olarak jimmy v ödülünü veren v vakfı'nı oluşturmak için valvano ile ortaklık kurdu. kanserle savaşan valvano, arthur ashe cesaret ödülü'nü alırken "inleyen, gözleri yaşlı madison square garden'ı ayağa kaldıran" kabul konuşmasını yaptı. valvano, ödülü almasından iki ay sonra öldü. ödül genellikle bireysel olarak veriliyor olsa da, yedi defa birden fazla kazanana verilmiştir: united airlines flight 93'teki eski sporcular (2002), pat ve kevin tillman (2003), emmanuel ofosu yeboah ve jim maclaren (2005), roia ahmad ve shamila kohestani (2006), trevor ringland ve david cullen (2007) ve tommie smith, john carlos (2008) ve abd jimnastik cinsel taciz skandalından kurtulanlar (2018). ödül, beş kez ölümden sonra verilmiştir.

ödülün verilmesi tartışmaları beraberinde getirdi: haziran 2015'te espn'nin o yılki arthur ashe cesaret ödülü'nün sahibi olarak caitlyn jenner'ı duyurması, çevrimiçi yorumcular ve bazı medya üyeleri arasında önemli eleştirilere yol açtı , bob costas ise jenner'a verilen bu ödülü "kaba bir sömürü oyunu" olarak nitelendirdi. jenner'ın ödülü kazanmasını eleştirenlerin çoğu, birkaç ayın sonrasında hayatına mal olacak bir beyin tümöründen muzdarip olmasına rağmen kolej basketbolu oynayan lauren hill'i daha değerli bir kazanan olarak görüyordu. diğerleri, ekstrem sporlarda yarışan ve aynı zamanda 2015'te yıldızlarla dans'ın 20. sezonunda finalist olan irak savaşı çifte ampute olan noah galloway'i değerli bir aday olarak gösterdi.

arthur ashe cesaret ödülü'nün 2022 sahibi vitali klitschko idi.

kazananlar

ayrıca bakınız 

 laureus sport for good ödülü
 sec toplum hizmeti ekibi
 walter payton nfl yılın adamı ödülü (futbol)
 allstate afca i̇yi i̇şler ekibi
 bart starr ödülü (futbol)
 nba community assist ödülü (basketbol)
 j. walter kennedy vatandaşlık ödülü (basketbol)
 gönüllü ödüllerinin listesi

1993'te amerika birleşik devletleri'nde kurulan oluşumlar
1993'te oluşturulan ödüller
vikiveri ve vikipedi üzerindeki resmî site verisi farklı olan sayfalar
i̇ncelenmemiş çeviri içeren sayfalar
Etrek

etrek, türkmenistan'ın balkan ilinin etrek ilçesinin merkezi olan şehirdir. şehir, i̇ran sınırında etrek nehri'nin kıyısında yer almaktadır. şehrin nüfusu 1989 yılı itibari ile 6.855'tir.

etrek, daha önceden bayat-hacı ve kızıletrek adları ile bilinmekte olup günümüz adını aralık 1999 tarihinde aldı.

kaynakça 

türkmenistan'daki şehirler
balkan'daki yerleşim birimleri
Pierre Guillaumat

pierre guillaumat, (d. 5 ağustos 1909, la flèche, fransa - ö. 28 ağustos 1991, villeurbanne, fransa), fransız siyasetçi, iş adamı ve mühendis.

meslek hayatı 
école polytechnique'ten mezun oldu, ayrıca paris maden okulu'nu bitirmiştir. fransız direnişi'nde yer aldı. i̇şgal sonrası 1944-1951 yıllarında yakıt müdürü olarak görev aldı, 1945-1950 ve 1955-1959 yıllarında petrol araştırmaları bürosu müdürlüğünü de üstlendi. 1951-1958 yıllarında atom enerjisi komiserliği (cea) genel yöneticisi oldu. 1958-1960 yıllarında ordu bakanı, 1960-1962 yıllarında atom enerjisi ve kamu hizmetinden sorumlu bakan olarak görev üstlendi, 1960-1961 yıllarında kısa bir süre milli eğitim bakanlığına vekalet etti. 1981-1991 yıllarında ulusal kanserle mücadele ligi'ne başkanlık etti.

hükümetteki görevleri 
 1 haziran 1958 - 5 şubat 1960: ordu bakanı
 5 şubat 1960 - 19 mart 1960: başbakan nezdinde, atom enerjisinden sorumlu bakan
 19 mart 1960 - 14 nisan 1962: başbakan nezdinde, atom enerjisi ve kamu hizmetinden sorumlu bakan
 22 kasım 1960 - 20 şubat 1961: milli eğitim bakanı (vekaleten)

1909 doğumlular
sarthe doğumlular
1991 yılında ölenler
école polytechnique'te öğrenim görenler
fransa savunma bakanları
fransa kamu hizmeti bakanları
fransız mühendisler
fransız iş insanları
légion d'honneur büyük haç nişanı sahipleri
fransa millî eğitim bakanları
Mahtumkulu

mahtumkulu (), türkmenistan'ın balkan ilinin mahtumkulu ilçesinin merkezi olan şehirdir. şehir, köpet dağları'nın eteklerinde sumbar nehri'nin kıyısında yer almaktadır. şehrin nüfusu 1989 yılı itibari ile 8.412'dir.

mahtumkulu, daha önceden kanlıkale, aleksandrov, kanlıkalinsk ve kara-kala (garrygala) adları ile bilinmekte olup günümüz adını 4 haziran 2004 tarihinde türkmen şair mahtumkulu firaki'nin anısına aldı.

mahtukulu'nda şibli baba türbesi ve bitki araştırma i̇stasyonu yer almaktadır. bunun dışında artaksiad hanedanı döneminden kalma birçok tahkimat kalıntıları bulunmaktadır.

kaynakça 

türkmenistan'daki şehirler
balkan'daki yerleşim birimleri
Kızılkaya, Türkmenistan

kızılkaya (), türkmenistan'ın balkan iline bağlı türkmenbaşı ilçesinde bulunan bir kasabadır. kasabanın nüfusu 1989 yılı itibari ile 1.904'tür.

kaynakça 

balkan'daki yerleşim birimleri
2023-24 UEFA Şampiyonlar Ligi grup aşaması

2023-24 uefa şampiyonlar ligi grup aşaması, 19 eylül 2023'te başlayıp 13 aralık 2023'te sona erecektir. bu aşamada 6'sı play-off'tan gelmek üzere 32 takım gruplarda ilk iki sırayı almak için mücadele edecektir. gruplarını üçüncü sırada bitiren takımlar 2023-24 uefa avrupa ligi eleme aşaması play-off turuna dahil olurken, sonuncu bitirenler ise avrupa kupalarına veda edecektir.

kura 
32 takımın yer aldığı grup kuraları 31 ağustos 2023 tarihinde çekilmiştir.

kulüpler, 2023 uefa kulüp katsayılarına göre  4 torbaya yerleştirilecektir. 2022-23 uefa şampiyonlar ligi şampiyonu ile 2022-23 uefa avrupa ligi şampiyonu ve 2022 uefa ülkeler sıralamasına göre ilk 6 ülkenin lig şampiyonları 1. torbayı oluşturacaktır. diğer takımlar, 2022 uefa takım katsayıları'na göre 2. , 3. ve 4. torbalara ayrılacaktır.
aynı ülke takımları aynı grupta yer almayıp, aynı tarih veya aynı saatlere maçları denk getirilmeyecektir. maximum reyting amacıyla a-d grupları farklı tarih, e-h grupları farklı tarih olmak üzere maç fikstürleri hazırlanacaktır. 32 takım aşağıdaki gibi sıralanmıştır.

format 
her takım çift devreli lig usulü ile grubunda 6 maç yapacaktır. gruplarını ilk iki sırada bitiren takımlar 2023-24 uefa şampiyonlar ligi eleme aşaması son 16 turu, üçüncü bitirenler 2023-24 uefa avrupa ligi eleme aşaması play-off turuna dahil olurken, sonuncu bitirenler ise avrupa kupalarına veda edecektir.

puan eşitliği 
normal futbol puan sistemi (galibiyet 3, beraberlik 1, mağlubiyet 0) uygulanır. i̇ki veya daha fazla takımın puan eşitliğinde ise sırasıyla:
i̇lgili takımlar arasındaki maçlardaki puan durumu
i̇lgili takımlar arasındaki maçlardaki gol averajı
i̇lgili takımlar arasındaki maçlardaki atılan gol sayısı
i̇lgili takımlar arasındaki maçlardaki deplasman golleri sayısı
1-4 kriterler uygulanmasına rağmen iki takım arasında hala eşitlik varsa 1-4 kriterler iki takım için yeniden uygulanır. hala eşitlik varsa:
grup geneli gol averajı
grup geneli atılan gol sayısı
grup geneli deplasman golleri sayısı
grup geneli galibiyet sayısı
grup geneli deplasman galibiyeti sayısı
grup geneli fair-play puanı (sarı kart=1, kırmızı kart=3, sarı + kırmızı kart=4 ceza puanı)
son 5 yıldaki kulüp katsayısı kriterleri dikkate alınır.

gruplar

a grubu

b grubu

c grubu

d grubu

e grubu

f grubu

g grubu

h grubu

notlar

kaynakça 

grup aşaması
2024 Türkiye yerel seçimleri için yapılan anketler

31 mart 2024 tarihinde yapılacak olan türkiye yerel seçimleri için çeşitli şirketler türkiye'deki oy verme eğilimlerini göstermek için kamuoyu yoklamaları yapılmıştır ve yapılan anketlerin sonuçları bu maddede listelenmektedir. anketlerin tarih aralığı, 31 mart 2019'da yapılan bir önceki yerel seçimden günümüze kadardır.

genel bilgiler 
anketler düzenlenirken şu hususlara dikkat edilir:

 sonuçlar, anketin yapıldığı tarih esas alınarak ters kronolojik sırayla -yani en yakın tarihli olan anket, tabloda en üstte olacak şekilde- listelenir.
 her anketteki en yüksek yüzde, kalın yazıyla ve hücrenin arka planı lider adayın veya ittifakın renginde gösterilir. eşitlik olması durumunda en çok oyu alan iki tarafın da hücresi renklendirilir.
 en sağdaki fark sütunu, en yüksek yüzdeye sahip iki taraf arasındaki yüzde farkını gösterir. 
 anketi yapan firma türkiye'de aktif şekilde kayıtlı ve anket sonuçları güvenilir kaynaklardan teyit edilebiliyorsa, sonuçlarının ne kadar taraflı veya tarafsız göründüğünden bağımsız olarak listeye eklenir.
 anketi yapan firmanın güvenilir kaynaklardan teyit edilebilen siyasi bağlantıları varsa not olarak belirtilir.

ankara

antalya

i̇stanbul

konya

kaynakça 

yerel 2024
anket
İkinci Dünya Savaşı'nın Akdeniz ve Orta Doğu askeri sahaları

akdeniz ve orta doğu sahası, i̇kinci dünya savaşı sırasında önemli bir harekat alanıydı. akdeniz ve orta doğu sahasının uçsuz bucaksız boyutu, akdeniz, kuzey afrika, afrika boynuzu, orta doğu ve güney avrupa'nın kontrolü için birbiriyle bağlantılı deniz, kara ve hava seferlerine yol açtı. bu sahadaki çatışmalar, i̇talya'nın almanya tarafında savaşa girdiği 10 haziran 1940'tan, i̇talya'daki tüm mihver kuvvetlerinin teslim olduğu 2 mayıs 1945'e kadar devam etti. bununla birlikte, yunan i̇ç savaşı'nın ilk aşamalarında, i̇ngiliz birliklerinin yunan hükümetine yardım etmek için gönderildiği yunanistan'da çatışmalar devam etti.

i̇ngilizler bu sahaya akdeniz ve orta doğu sahası (savaşın yeri ve orta doğu komutanlığı'nın adından dolayı böyle anılır), amerikalılar akdeniz savaş sahası ve almanlar gayri resmi olarak akdeniz, güneydoğu avrupa ve kuzey afrika 1939–1941 savaş sahası adını verdiler. sahanın büyüklüğü ne olursa olsun, çeşitli seferler düzgün bir şekilde ayrılmış operasyon alanları olarak değil, geniş bir savaş sahası parçası olarak görülüyordu.

kaynakça

dış bağlantılar 

 akdeniz kaynakları ve abd resmi hesapları 
 akdeniz ve orta doğu cilt i i̇talya'ya karşı erken başarılar (mayıs 1941'e kadar). 1954 
 akdeniz ve orta doğu cilt ii almanlar müttefiklerinin yardımına geliyor (1941). 1956 

kuzey afrika tarihi
orta doğu tarihi
akdeniz tarihi
ii. dünya savaşı cepheleri
kb1 i̇talyanca kaynakları (it)
kb1 fransızca kaynakları (fr)
Amerika'nın İspanya tarafından sömürgeleştirilmesi

amerika'nın i̇spanyol kolonizasyonu, cenevizli denizci kristof kolomb'un kastilya kraliçesi i. isabella'nın adına yaptığı ilk 1492 yolculuğundan sonra, karayip adası hispaniola'da 1493'te başladı. i̇spanyol i̇mparatorluğu'nun buradaki denizaşırı toprakları, son yerler 1898'de kaybedilene kadar kastilya krallığı'nın yetkisi altındaydı. i̇spanyollar yerli halkların yoğun nüfusunu önemli bir ekonomik kaynak olarak gördüler ve bölgenin i̇spanyollar ve kraliyet için büyük zenginlik ürettiğini iddia ettiler. din, i̇spanyolların yerli halkları fethetmesinde ve birleştirmesinde önemli bir rol oynadı. halklar barışçıl veya zorla katolik kilisesi'ne alındı. kraliyet bu geniş bölgeyi yönetmek için sivil ve dini yapılar oluşturdu. i̇spanyol sömürgeciler, yoğun yerli nüfusun ve çıkarılacak değerli kaynakların bulunduğu yerlere en fazla sayıda yerleştiler.

i̇spanyol i̇mparatorluğu, güney amerika'nın yarısı, orta amerika'nın neredeyse tamamı ve kuzey amerika'nın çoğunda ve karayip adaları boyunca genişleyecekti. sömürge döneminde (1492–1832) tahmini toplam 1.86 milyon i̇spanyol amerika'ya yerleşti ve sömürge sonrası dönemde (1850–1950) 3.5 milyon kişi göç etti. göç yeni bourbon hanedanı tarafından teşvik edildi. tahmini rakam 16. yüzyılda 250.000 idi ancak çoğu göç 18. yüzyılda gerçekleşti.

buna karşılık, kolomb'un yolculuklarını takip eden ilk bir buçuk yüzyılda yerli nüfus, esasen bulaşıcı hastalıkların yayılması nedeniyle tahminen %80 oranında azaldı. kaynak çıkarma için zorla çalıştırma ve kölelik ve yeni köylere ve daha sonraki misyonlara zorla yerleştirme gibi uygulamalar kolonizasyonun ilk on yıllarında yaygındı. yerli nüfustaki ani düşüş ve yerleşimcilerin yerli emeklerini sömürdüğüne dair raporlardan endişe duyan kraliyet, yeni dönüştürülmüş yerli vasallarını korumak için yasalar koydu. avrupalılar, yerli emeğin yerini almak için köleleştirilmiş afrikalıları ilk karayip yerleşimlerine getirdiler. köleleştirilmiş ve özgür afrikalılar, sömürge dönemi popülasyonlarının bir parçasıydı. sömürge döneminde karışık ırklı bir kasta nüfusu ortaya çıktı.

19. yüzyılın başlarında, i̇spanyol amerikan bağımsızlık savaşları, i̇spanyol amerika'nın çoğunun ayrılmasına ve bağımsız ulusların kurulmasına neden oldu. küba ve porto riko, 1898'de i̇spanyol-amerikan savaşı'nın ardından amerika birleşik devletleri'ne kaybedildi ve amerika'daki sömürge yönetimi sona erdi.

kaynakça

dış bağlantılar 

 amerika'da i̇spanya (edward gaylord bourne, 1904) 'amerika'da i̇spanya'
 i̇spanyol sınır bölgeleri (herbert e. bolton, 1921) 'i̇spanyol sınır bölgeleri'
 yerli porto riko dna kanıtı yerleşik tarihi altüst ediyor 
 "görüntülerin politik gücü," vistas: i̇spanyol amerika'da görsel kültür, 1520–1820  .

amerika tarihi
eski i̇spanyol koloniler
eski imparatorluklar
i̇spanyol batı hint adaları
yeni i̇spanya tarihi
amerika'daki yerli halklar tarihi
16. yüzyılda i̇spanyol i̇mparatorluğu
16. yüzyılda güney amerika
16. yüzyılda kuzey amerika
coğrafi keşifler döneminde i̇spanya
amerika kıtasındaki i̇spanyol kolonileşmesi
1770 Bengal kıtlığı

1770 büyük bengal kıtlığı, 1769 ile 1770 yılları arasında bengal ve bihar'ı vuran ve yaklaşık 30 milyon insanı etkileyen bir kıtlıktı.  bengal'de ikili bir yönetim döneminde meydana geldi. doğu hindistan şirketi'ne delhi'deki babür imparatoru tarafından diwani veya bengal'de gelir toplama hakkı verildikten sonra ve devam eden nizamatı veya sivil yönetimin kontrolünü ele geçirmeden önce ortaya çıktı  .

1768 sonbaharında ve 1769 yazında mahsul kıtlığı ve beraberindeki çiçek hastalığı salgınının kıtlığın açık nedenleri olduğu düşünülüyordu.    doğu hindistan şirketi, eğitimli yönetici eksikliği nedeniyle vergi tahsilatını kısması ve hüküm süren belirsizlik kıtlığın etkisini daha da kötüleştirmiş olabilir.  etkiyi artıran diğer faktörler şunlardı: tahıl tüccarları köylülere tahıl avansı vermeyi bıraktı ancak tüccarların tahılını diğer bölgelere ihraç etmeye yönelik piyasa mekanizması devam etti; doğu hindistan şirketi, ordusu için büyük miktarda pirinç satın aldı böylece şirketin özel hizmetlileri ve onların hintli gomastha'ları yerel tahıl tekelleri yarattı.  1769'un sonunda pirinç fiyatları iki kat arttı ve 1770'te üç kat daha arttı. bihar'da, zaten kuraklığın vurduğu kırsal kesimde orduların sürekli geçişi koşulları daha da kötüleştirdi. doğu hindistan şirketi, doğrudan yardım çabalarıyla çok az hafifleme sağladı.  seçenekleri sınırlı olsa da vergileri de düşürmedi.

kaynakça

kaynakça 

 
 
 
 kumkum chatterjee, merchants, politics and society in early modern india: bihar: 1733–1820, brill, 1996, 
 sushil chaudhury, from prosperity to decline: eighteenth century bengal, manohar publishers and distributors, 1999, 
 
 john r. mclane, land and local kingship in 18th century bengal, cambridge university press,

dış bağlantılar 

 bölüm vii  1998.
 bölüm ix. bengal'de 1770 kıtlığı 
 rc dutt, hindistan'ın ekonomik tarihi. 

18. yüzyıl sağlık afetleri
67. Türkiye Hükûmeti

67. türkiye hükûmeti veya v. erdoğan hükûmeti, cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminin ikinci hükûmetidir. 2023 türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi sonrası cumhurbaşkanı seçilen recep tayyip erdoğan tarafından kurulan hükûmettir. 3 haziran 2023 tarihinde cumhurbaşkanı erdoğan, tbmm'de göreve başlama yemini etti. aynı gün akşam saatlerinde erdoğan, çankaya köşkü'nde düzenlenen basın toplantısında yeni kabinenin üyelerini açıkladı. erdoğan'ın 3 haziran 2023 tarihli yeni bakanları atama kararı 4 haziran 2023 tarihinde resmî gazete'de yayınlandı. kültür ve turizm bakanı mehmet nuri ersoy ve sağlık bakanı fahrettin koca haricinde kabinedeki tüm bakanlar yeni kişilerden oluştu.

kabine

kaynakça 

67. hükûmet - v. erdoğan hükûmeti
recep tayyip erdoğan hükûmetleri
Moskova-Litvanya Savaşları

moskova-litvanya savaşları ( rus-litvanya savaşları veya sadece moskova savaşları veya litvanya savaşları olarak da bilinir)  polonya krallığı ile müttefik olan litvanya büyük dükalığı ile daha sonra rusya çarlığı olacak olan moskova büyük dükalığı arasında gerçekleşen bir dizi savaştı. 15. yüzyıldaki ilk savaş dizisinden önce litvanya büyük dükalığı, moğol istilasından sonra kiev knezliği'nin çöküşünün ardından, kiev'den mozhaysk'a kadar geniş doğu avrupa topraklarını kontrol ediyordu. savaşlar boyunca özellikle 16. yüzyılda moskovalılar, bölgelerini batıya doğru genişlettiler ve birçok beyliğin kontrolünü ele geçirdiler.

kaynakça

kaynaklar 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

litvanya büyük dükalığı'nın savaşları
erken modern çağ'da savaş
16. yüzyılda çatışmalar
16. yüzyılda litvanya
15. yüzyılda litvanya
Mississippi kültürü

mississippi kültürü; bölgesel olarak değişen, yaklaşık 800 yılından 1600'e kadar şu anda ortabatı, doğu ve güneydoğu amerika birleşik devletleri'nde gelişen bir kızılderili uygarlığıydı. büyük toprak platform tepecikleri ve genellikle farklı şekilli tepecikler inşa etmesiyle biliniyordu. gevşek ticaret ağlarıyla birbirine bağlanan bir dizi kentsel yerleşim ve uydu köyden oluşuyordu. en büyük şehirleri günümüzün güney illinois'inde bulunan büyük bir dini merkez olduğuna inanılan cahokia idi.

mississippi yaşam tarzı mississippi nehri vadisi'nde (adını aldığı yer) gelişmeye başladı. tennessee nehri vadisi'ne bağlı kültürler de bu noktada mississippi özelliklerini geliştirmeye başlamış olabilir. hemen hemen tüm mississippi siteleri, natçez toplulukları hariç, 1539-1540'tan önceye (hernando de soto bölgeyi keşfettiğinde) tarihlenir. natçezler mississippi kültürel uygulamalarını 18. yüzyıla kadar sürdürdüler.

kaynakça

dış bağlantılar 

 mississippian ve geç prehistorik dönem, ulusal park servisi güneydoğu arkeoloji merkezi, i̇nternet arşivinde arşivlendi
 mississippian world 
 cahokia höyükleri
 etowah hint höyükleri eyalet tarihi bölgesi 
 bir ulusal park hizmeti olan indian mounds of mississippi, ortak miras seyahat programımızı keşfedin 
 moundville arkeoloji parkı  
 chucalissa müzesi ve arkeolojik site 
 alabama ansiklopedisinde mississippian dönemi 
 animasyon: mississippian kültürünün kasabaları ve tapınakları-5 bölgesi 

mississippi nehri
büyük göller kızılderilileri
güneydoğu kızılderilileri
kızılderili tarihi
kuzey amerika'daki yerli tarihi
kuzey amerika'da arkeolojik kültürler
Le Perreux-sur-Marne

le perreux-sur-marne (kelimenin tam anlamıyla le perreux on marne), fransa'nın paris kentinin doğu banliyölerinde val-de-marne bölümünde bir komündür. paris'in merkezinden 11,7 km (7,3 mil) uzaklıkta yer almaktadır.

tarihi 
le perreux-sur-marne komünü, 28 şubat 1887'de, bölgesini nogent-sur-marne komününden ayırarak kuruldu.

kardeş şehirler
  forchheim, almanya, 1974'ten beri.

kaynakça

dış bağlantılar

resmi web sitesi  (fransızca)

val-de-marne'daki belediyeler
Srivijaya

srivijaya (endonezyaca: sriwijaya)  güneydoğu asya'nın çoğunu etkileyen ve sumatra adasına (günümüz endonezya'sında) dayanan bir budist talassokratik  imparatorluktu. srivijaya, budizm'in ms 7. yüzyıldan 11. yüzyıla kadar yayılması için önemli bir merkez görevi gördü. batı denizcilik güneydoğu asya'nın çoğuna hakim olan ilk yönetimdi. konumu nedeniyle deniz kaynaklarını kullanan karmaşık bir teknoloji geliştirdi. ayrıca ekonomisi giderek artan bir şekilde bölgede gelişen ticarete bağımlı hale geldi ve böylece onu prestijli mallara dayalı bir ekonomiye çevirdi.

en erken referans 7. yüzyıldan kalmadır. tang hanedanından çinli bir keşiş olan yijing, srivijaya'yı 671 yılında altı aylığına ziyaret ettiğini yazdı. srivijaya adının geçtiği bilinen en eski yazıt 16 haziran 682 tarihli sumatra, palembang yakınlarında bulunan kedukan bukit yazıtıdır. 7. yüzyılın sonları ile 11. yüzyılın başları arasında srivijaya, güneydoğu asya'da bir hegemon haline geldi. komşu mataram, khmer ve champa ile yakın etkileşimlere ve genellikle rekabete girdi. srivijaya'nın ana dış çıkarı, çin ile tang'tan song hanedanlığına kadar süren kazançlı ticaret anlaşmalarını sağlamaktı. srivijaya'nın orta doğu'daki i̇slami halifeliğin yanı sıra bengal'deki budist pala ile dini, kültürel ve ticari bağlantıları da vardı.

kaynakça

dış bağlantılar 

 britannica ansiklopedisi: srivijaya imparatorluğu 
 güneydoğu asya'daki srivijaya krallığı hakkında makaleler archaeology.com 
 tarih öncesinden günümüze endonezya'nın zaman çizelgesi: bilgi için dönemi tıklayın 6 şubat 2007'de wayback machine'de arşivlendi
 çevrimiçi melayu: çriwijaya krallığı
 candi muaro jambi 
 śrīvijaya―chaiya'ya doğruーsrivijaya'nın tarihi - takahashi suzuki 
 chaiya ulusal müzesi

ada ülkeleri
asya'daki eski imparatorluklar
webarşiv şablonu wayback bağlantıları
Gherla

gherla romanya'nın cluj i̇lçesinde (transilvanya'nın tarihi bölgesinde) bir belediyedir. someșul mic nehri üzerinde cluj-napoca'dan 45 kilometre (28 mil) uzaklıkta yer alır ve 20.203 kişilik bir nüfusa sahiptir. üç köy şehir tarafından yönetilmektedir: băița (eski adıyla chirău ve macarca'da kérő ), hășdate ( szamoshesdát ) ve silivaș ( vizszilvás ).

burada bir habsburg kalesi inşa edilmiş ve 1785 yılında hapishaneye çevrilmiştir. komünist rejim sırasında hapishane siyasi tutuklular için kullanılıyordu (bkz. gherla hapishanesi). bugün bir rumen yüksek güvenlikli hapishanesidir.

kasaba, yakınlardaki nicula köyüne ve nicula manastırı'na giden ortodoks hacılar tarafından sık sık ziyaret edilir.

gherla'da ayrıca holokost sırasında yok edilen önemli bir yahudi nüfusu vardı. savaştan sonra kalan yahudi nüfusunun çoğu şehri terk etti. sinagog ve holokost anıtı birçok ülkeden turist tarafından ziyaret edilmektedir.

2011 romanya nüfus sayımına göre şehir içinde yaşayan 20.982 kişi şu şekilde:

 15.952 (%76.0) rumen
 3.435 (% 16,4) macar
 735 (%3,5) roman
 16 alman (daha spesifik olarak transilvanya saksonları) dahil olmak üzere 61 (% 0,3) diğerleri

kaynakça 

romanya'daki şehirler
Tayin İhtilafı

tayin tartışması veya tayin i̇htilafı (almanca: investiturstreit), orta çağ avrupa'sında kilise ile devlet arasında gelişen, piskoposları (vestiture) ve manastırların başrahiplerini ve papanın kendisini seçme ve yerleştirme yetkisi konusunda çıkan bir çatışmaydı. 11. ve 12. yüzyıllarda bir dizi papa, kutsal roma i̇mparatoru'nun ve diğer avrupa monarşilerinin gücünü baltalamaktaydılar. yaşanan bu tartışma yaklaşık 50 yıllık bir çatışmaya yol açtı.

1076'da papa vii. gregorius ve iv. heinrich arasında yapılan anlaşma ile başlayıp 1122'de, papa ii. callixtus ve i̇mparator v. henry'nin worms konkordatosu üzerinde anlaşmaya varmasıyla sona erdi. anlaşma, piskoposların yetkiyi elinde tutan ancak seçimi kiliseye bırakan laik hükümdara bağlılık yemini etmesini gerektiriyordu. bununla birlikte kilisenin piskoposlara bir yüzük ve asa ile sembolize edilen kutsal otorite verme hakkı onaylandı. i̇mparator ayrıca almanya'daki (ancak i̇talya ve burgonya'da olmadı) başrahip ve piskoposların kilise yetkilileri tarafından seçimlerine başkanlık etme ve anlaşmazlıklarda hakemlik yapma hakkını da elinde tuttu. kutsal roma i̇mparatorları papayı seçme haklarından vazgeçtiler.

bu arada, papa ii. paschal ile i̇ngiltere kralı i. henry arasında 1103'ten 1107'ye kadar kısa ama önemli bir görev mücadelesi de yaşandı. bu çatışmanın  çözümü olan londra konkordatosu, daha sonraki worms konkordatosu'na çok benzemektedir.

kaynakça

dış bağlantılar 

 "worms konkordatosu" , zamanımızda, bbc radio 4

hristiyan terminolojisi
12. yüzyılda hristiyanlık
11. yüzyılda hristiyanlık
12. yüzyılda kutsal roma i̇mparatorluğu
11. yüzyılda kutsal roma i̇mparatorluğu
Kapila

kapila, aynı zamanda cakradhanus olarak da anılır, hindu geleneğinde bir bilgedir. bhagavata purana'ya göre bilge kardama ile svayambhuva manu'nun kızı devahuti'nin oğludur. kardama'nın çok bilgili dokuz kızı vardı. kızları büyük bilgelerle evliydi. kapila en çok hindu felsefesinin samkhya okulunun kurucusu olarak bilinir. samkhya sayesinde ünlenen kapila, mö 6. yüzyılda  veya mö 7. yüzyılda yaşadığı tahmin edilen  bir vedik bilge olarak kabul edilir.evi mithila'daydı. buda ve budizm üzerindeki etkisi uzun zamandır bilimsel çalışmaların konusu olmuştur.

brahmanda purana'ya göre kapila, vishnu'nun enkarnasyonu olarak tanımlanır: "bhagavān nārāyaṇa hepimizi koruyacak. kainatın tanrısı artık dünyaya kapilācārya olarak doğdu." demiştir.

hinduizm ve jainizm'deki birçok tarihi şahsiyet, efsanevi figürler, hint dinindeki hac yerleri, kapila'nın onuruna onun adını taşır.

kaynakça

dış bağlantılar 

 the sánkhya aphorisms of kapila , 1885 çevirisi, james r. ballantyne tarafından düzenlendi, fitzedward hall tarafından düzenlendi.

hindu dinî liderler
A. C. Bhaktivedanta Swami Prabhupada

abhay çaranaravinda bhaktivedanta swami (iast: abhaya caraṇāravinda bhakti-vedānta svāmī ; 1 eylül 1896 - 14 kasım 1977  ), genellikle "hare krishna hareketi" olarak bilinen iskcon'u  kuran hintli bir gaudiya vaishnava gurusuydu. iskcon üyeleri bhaktivedanta swami'yi chaitanya mahaprabhu'nun temsilcisi ve elçisi olarak görürler.

suvarna banik bir ailede kalküta'da doğdu, i̇skoç kilise koleji'nde eğitim gördü. küçük bir ilaç işinde çalışırken  bhaktisiddhanta sarasvati ile tanıştı ve onun takipçisi oldu. 1959'da emekli olduktan sonra sannyasi olmak için ailesinden ayrıldı ve vaishnava kutsal metinleri üzerine yorumlar yazmaya başladı. gezici bir vaishnava keşişi olarak 1966'da kurduğu iskcon liderliği aracılığıyla hindistan ve batı dünyasında gaudiya vaishnavite teolojisinin etkili bir temsilcisi oldu  bir dizi amerikan din alimi tarafından iyi karşılandı ancak kült karşıtı gruplar tarafından eleştirildi.

siyahlara yönelik ırkçı görüşleri, alt kastlara yönelik ayrımcılığı, anti-semitizmi, kadınlara yönelik olumsuz görüşleri ve adolf hitler'in suçlarını savunması nedeniyle yoğun eleştirilere maruz kaldı.

kaynakça

dış bağlantılar 

  – official online multilingual library of a. c. bhaktivedanta swami prabhupada
 
 
  – bhaktivedanta swami, a. c. (1896–1977)

misyoner dilbilimciler
20. yüzyıl anı yazarları
20. yüzyılda hint şarkıcılar
hint ilahiyatçılar
hint hinduizm misyonerleri
yeni dini hareketlerin kurucuları
bengalli hindu azizleri
1977 yılında ölenler
1896 doğumlular
Paramahansa Yogananda

paramahansa yogananda (doğum adı mukunda lal ghosh ; 5 ocak 18937 mart 1952), kendi organizasyonu kendini gerçekleştirme bursu (srf) / hindistan yogoda satsanga topluluğu (yss) aracılığıyla milyonları meditasyon ve kriya yoga öğretileriyle tanıştıran hintli hindu keşiş, yogi ve guruydu. yoga gurusu swami sri yukteswar giri'nin baş öğrencisiydi ve soyu tarafından yoga öğretilerini batı'ya yayması için gönderildi. doğu ve batı dinleri arasındaki birliği kanıtlamak ve batı maddi gelişimi ile hint maneviyatı arasında bir denge vaaz etmek için 27 yaşında amerika'ya göç etti amerikan yoga hareketindeki ve özellikle los angeles'ın yoga kültüründeki uzun süreli etkisi, yoga uzmanları tarafından "batı'da yoganın babası" olarak görülmesine neden oldu. son 32 yılını amerika'da geçirdi.

kaynakça

dış bağlantılar 

 works by paramahansa yogananda at project gutenberg
 works by or about paramahansa yogananda at internet archive

modern yoga guruları
kalküta üniversitesinde öğrenim görenler
amerika birleşik devletleri vatandaşlığına kabul edilenler
misyoner dilbilimciler
hint yoga guruları
hint hindu azizleri
hint hinduizm misyonerleri
amerika birleşik devletleri'ndeki hint gurbetçiler
forest lawn memorial park'ta (glendale) defnedilenler
bengalli hindu azizleri
çileciler
20. yüzyıl anı yazarları
1952 yılında ölenler
1893 doğumlular
hcards'lı maddeler
Svami Vivekananda

svami vivekananda (  ; 12 ocak 1863 - 4 temmuz 1902), doğum adı narendranath datta, hintli bir hindu keşiş, filozof, yazar, din öğretmeni ve hintli mistik ramakrishna'nın baş öğrencisiydi. vedanta ve yoga'nın batı dünyasına    tanıtılmasında kilit rol oynaması ve dinler arası farkındalığı artırmak ve hinduizm'i büyük bir dünya dini statüsüne getirmekle tanınır.

kaynakça

dış bağlantılar 

 

 
 works about vivekananda  via the open library
 works by vivekananda  via the open library
 biography at belur math's official website
 complete works of vivekananda, belur math publication 

modern yoga guruları
bengalli hindu azizleri
hindu reformcular
kalküta üniversitesinde öğrenim görenler
new age öncüleri
ramakrişna keşişleri
hint yoga guruları
hint hindu azizleri
dinlerarası diyalog kişileri
hint ilahiyatçılar
hint hinduizm misyonerleri
19. yüzyıl hint ilahiyatçıları
bengalliler
çileciler
yeni dini hareketlerin kurucuları
1902 yılında ölenler
1863 doğumlular
Longchenpa

longchen rabjam drime özer (tibetçe: ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་པ་དྲི་མེད་འོད་ཟེར) །, wylie: klong chen rab 'byams pa dri med 'od zer), genellikle longchenpa (1308–1364, "engin genişlik" anlamına gelen bir saygı ifadesi) olarak bilinir, tibet budizminin nyingma okulundan ("eski okul") tibetli bir bilgin-yogiydi. tibetolog david germano'ya göre longchenpa'nın çalışmaları dzogchen'in longchen nyingthig soyunun (büyük mükemmellik) diğer dzogchen geleneklerine hakim olmasına yol açtı. ayrıca o dönemde sarma okulları arasında oldukça gelişmiş olan daha geniş tibet vajrayana felsefe geleneği bağlamında dzogchen düşüncesinin skolastik sistemleştirilmesinden de sorumludur. germano ayrıca longchenpa'nın çalışmasının "kesin terminolojik ayrımları, sistematik kapsamı ve on üçüncü ve on dördüncü yüzyıllarda tibet'te egemen hale gelen normatif budist skolastisizmle entegrasyonu ile genellikle büyük mükemmelliğin kesin ifadesi olarak alındığını" belirtir.

kaynakça

dış bağlantılar 

 lotsawa house'da longchen rabjam serisi 
 samye enstitüsü'nde longchen rabjam 

1364 yılında ölenler
1308 doğumlular
tibet budizmi kültürü
Hayfa Kuşatması (1775)

hayfa kuşatması, cezayirli gazi hasan paşa komutasındaki osmanlı donanmasının 1775 yılında filistin bölgesinde merkezî hükümet aleyhine hâkimiyetini genişleten zâhir el-ömer'e karşı icra ettiği filistin seferinin ilk aşaması (9-12 ağustos 1775).

kuşatma öncesi 
filistin bölgesinde merkezî hükümet aleyhine hâkimiyetini genişleten zâhir el-ömer'e karşı 1775 yılında açılan sefer üzerine cezayirli gazi hasan paşa komutasındaki osmanlı donanması bölgeye doğru harekete geçti. 25 temmuz 1775'te sakız'dan harekete geçen donanma i̇stanköy, rodos ve kıbrıs'a uğradıktan sonra 9 ağustos'ta hayfa önlerine geldi.

kuşatma 

hayfa kalesini idare eden zâhir el-ömer bağlısı askerler osmanlı donanmasının teslim olmaları yönündeki çağrısını reddettikleri gibi, ikmal amaçlı karaya çıkmak isteyen osmanlı gemicilerine de engel oldular. bunun üzerine, cezayirli gazi hasan paşa kaleyi şiddetli bir top ateşine tuttu. bombardımana dayanamayan asiler 12 ağustos 1775'te teslim oldular.

kuşatma sonrası 
gazi hasan paşa kalenin yönetimini sayda valisi cezzar ahmed paşa'ya bıraktı. ardından ise zâhir el-ömer'in en güçlü kalesi akka'ya ilerledi ve 24 ağustos'ta burayı kuşattı.

kaynakça 

osmanlı i̇mparatorluğu'nun kuşatmaları
osmanlı donanması
1770'lerde çatışmalar
1770'lerde osmanlı i̇mparatorluğu
akdeniz tarihi
filistin tarihi
suriye tarihi
osmanlı tarihinde isyanlar
Sazımızla Sözümüzle 2

sazımızla sözümüzle 2 türk halk müziği sanatçısı güler duman'ın sazımızla sözümüzle adını verdiği albüm serisinden yayınlanan ikinci albümüdür. duygu müzik etiketiyle yayınlanan albümü 27 ekim 2004 tarihinde musa eroğlu ile birlikte çıkarmıştır.

zafer gündoğdu ile birlikte yayınladığı sazımızla sözümüzle 1 (1990) albümünden on dört yıl sonra yayınlanmıştır. 2004 yılının başında kaydetmeye başladıkları albümün kayıtları altı ay kadar sürdü. albüm yayınlandığı gün yayınlanan "niye böyle dargın bakarsın" albümün ön plana çıkan eseri oldu. video klibin yayınlanmasıyla birlikte tanıtım konserlerine çıkan ikili birçok televizyon ve radyo programına da birlikte katıldı. "bu bağı alemde", "dağlar dağımdır benim", "gurbet elde yadellerin derdini" ve "ömrüm kadrini bilemedim" gibi eserler ikilinin yorumuyla büyük beğeni topladı. karacaoğlan, erzurumlu emrah, âşık seyrani, seyyid nizam ve pir sultan abdal gibi şairlerin eserlerini seslendirdikleri albüm, sazımızla sözümüzle serisinin en başarılı ve çok satan albümü oldu. albüm yayınlandıktan on beş yıl sonra ikili yediveren orkestrası ile birlikte türkiye ve avrupa'da sazımızla sözümüzle (2019-2022) adlı konser turnesine çıktı.

genel
i̇lk projenin çıkmasından yaklaşık on dört yıl kadar bir süre sonra musa eroğlu ile birlikte projenin ikinci albümü olan sazımızla sözümüzle 2 albümünün kayıtlarına başladılar. yaklaşık dört ay kadar süren stüdyo çalışmalarının ardından 27 ekim 2004 tarihinde projenin ikinci albümü yayınlandı. albüm yayınlandığı gün albümde yer alan "niye böyle dargın bakarsın" adlı parçada yayınlanmıştır. i̇kinci proje oldukça beğeni almıştır ve albüm türk halk müziğinin en iyi düet albümleri arasına girmiştir. albümde on iki parça bulunmaktadır. çıkış parçasının haricinde "bu bağı alemde", "dağlar dağımdır benim", "ömrüm kadrini bilmedim", "muhabbet küpünün olsam şarabı" ve "sana bir nasihatim var" gibi parçalar ön plana çıkmıştır. albümde pir sultan abdal, karacaoğlan, âşık seyrani, erzurumlu emrah ve seyyid nizam gibi isimlerin eserleri yer almıştır. anonim eserlerinde yer aldığı albümdeki bazı eserlerin müziklerini güler duman ve musa eroğlu besteledi.

projenin ikinci albümü yayınlandıktan sonra musa eroğlu ile güler duman sık sık birlikte konserler vermiş ve televizyon programlarına konuk olmuşlardır. albümde yer alan "bu bağı alemde" adlı parçanın müziği güler duman tarafından yapılmıştır. "yürü bre yalan dünya" ve "niye böyle dargın bakarsın" adlı parçaların müziklerini ise musa eroğlu yapmıştır. albümün yayınlanmasından on beş yıl kadar sonra ikili yediveren orkestrası ile birlikte sazımızla sözümüzle (2019-2022) adında bir konser serisi düzenlemişlerdir.

parça listesi

ayrıca bakınız
 sazımızla sözümüzle
 güler duman albüm diskografisi
 musa eroğlu albüm diskografisi

kaynakça 

güler duman albümleri
musa eroğlu albümleri
2004 albümleri
türkçe albümler
düet albümleri
türk halk müziği albümleri
duygu müzik albümleri
Zara Yaqob

zara yaqob (ge'ez : ዘርዐ ያዕቆብ;  1399 - 26 ağustos 1468) etiyopya i̇mparatoru ve i. kwestantinos (ge'ez: ቈስታንቲኖስ, "konstantin") kraliyet ismiyle süleyman hanedanı üyesi. saltanatı sırasında gelişen ge'ez edebiyatı, hem iç hıristiyan meselelerini hem de dış müslüman saldırganlığını ele alması ve başkent debre birhan'ı kurmasıyla tanınır. 34 yıl 2 ay hüküm sürmüştür.

i̇ngiliz tarihçi edward ullendorff, zara yaqob'un "etiyopya'nın aksumite gücünün en parlak döneminde ezana'dan beri gördüğü tartışmasız en güçlü hükümdar olduğunu ve tahttaki haleflerinden hiçbirinin - yalnızca imparatorlar ii. menelik ve haile selassie hariç - onunla kıyaslanamayacağını belirtti."

notlar

kaynakça

dış bağlantılar 

 richard pankhurst tarafından çevrilen i̇mparator zara yaqob'un chronicle'ı archive.org aynası

süleyman hanedanı
1468 yılında ölenler
1399 doğumlular
Nasua narica

ak burunlu koati, (nasua narica) bir rakungil.

burun ayılarının haricinde tüm rakungiller akşam ve gece aktif olan hayvanlardır. genelde ağaç kovuklarında veya kaya aralıklarında uyurlar. yürüyüş şekilleri aynı ayıgillerde olduğu gibidir ve onlar gibi tabanları üzerinde yürürler. çoğu tür iyi tırmanıcı ve yüzücüdür. bazıları yalnız, bazıları da küçük bir grup halinde yaşar.

rakungiller genelde her şey yiyicilerdir, ama meyve ve fındık gibi şeylerden oluşan bir bitkisel beslenmeye ağırlık verirler. sarmaşık ayı ve maki ayısı neredeyse sırf bitkisel beslenirken, diğerleri farklı derecede böcek, küçük omurgalı ve yumurta gibi hayvansal besinleride ararlar.

kaynakça 

kuzey amerika etçilleri
güneybatı amerika birleşik devletleri'nin faunası
asgari endişe altındaki türler
kuzey amerika'daki asgari endişe altındaki türler
kolombiya'daki memeliler
meksika'daki memeliler
amerika birleşik devletleri'ndeki memeliler
rakungiller
carl linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
II. Túpac Amaru

josé gabriel condorcanqui (  - 18 mayıs 1781)ii. túpac amaru olarak bilinenperu'da  i̇spanyollara karşı büyük bir and isyanına önderlik eden yerli bir kasike  idi. kendini yeni bir i̇nka i̇mparatorluğu'nun sapa i̇nkası olarak ilan etti. daha sonra peru'nun bağımsızlık mücadelesinde ve yerli hakları hareketinde efsanevi bir kişi ve i̇spanyol amerika ve ötesindeki sayısız davaya ilham kaynağı oldu.

kaynakça

dış bağlantılar 

 
 "bookrags biography on josé gabriel túpac amaru." 1 january 2006. 
 orders for execution of túpac amaru ii, 1781, by magistrate josé antonio de areche. 
 “the political force of images,” vistas: visual culture in spanish america, 1520-1820. 

yeni i̇spanya tarafından idam edilmiş kişiler
perulu devrimciler
i̇dam edilmiş devrimciler
keçuva asıllı perulular
1781 yılında ölenler
kb1 i̇spanyolca kaynakları (es)
Bart Starr Ödülü

athletes in action/bart starr ödülü, "sahada ve toplulukta sıradışı karakteri ve liderliği en iyi şekilde gösteren" ulusal futbol ligi (nfl) oyuncusuna yıllık olarak verilen bir ödüldür. adaylar, her nfl takımının halkla ilişkiler direktörlerinden, ödülün geçmiş kazananlarından, nfl takımlarıyla çalışan athletes in action pro ekibinden ve bart starr'dan (ölümünden öncesine kadar) toplanır. oy pusulaları her takıma gönderilir ve oylama pro bowl seçimleriyle aynı anda yapılır. oylar tablo haline getirildikten sonra kazanan kişi, campus crusade for christ spor bakanlığı olan athletes in action tarafından düzenlenen nfl onaylı yıllık super bowl kahvaltısında duyurulur. hall of fame green bay packers oyun kurucusu bart starr'ın ismini taşıyan ödül, onun ailesine, takım arkadaşlarına ve topluma olumlu bir rol model olarak hizmet etme konusundaki ömür boyu bağlılığını onurlandırmaktadır.

kazananlar 

  kazananlar, sezona göre değil verilen yıllara göre listelenir. örneğin, 1989 kazananı steve largent'e ödül, 1988 nfl sezonu sonrasında verildi.
  atlanta falcons güvenliği eugene robinson, 1998 nfl sezonu için ödülü kazandı, ancak ödülü aldığı akşam miami, florida'da fahişe kılığına giren bir kadın gizli polis memuruna asıldığı için tutuklandı. bu, super bowl xxxiii'de falcons'ın denver broncos'a karşı oynadığı maçın arifesinde meydana geldi. robinson ödülü iade etmeyi kabul etti.

ayrıca bakınız 

 ulusal futbol ligi ödüllerinin listesi
 walter payton nfl yılın adamı ödülü
 "whizzer" white nfl yılın adamı ödülü

kaynakça

dış bağlantılar 

 super bowl kahvaltısı - bart starr ödülü

1989'da amerika birleşik devletleri'nde kurulan oluşumlar
1989'da oluşturulan ödüller
i̇ncelenmemiş çeviri içeren sayfalar