2020 Petrinja depremi

29 aralık 2020 tarihinde 12.20'de cet (11.20 utc), mw 6.4 büyüklüğünde bir deprem hırvatistan'ın petrinja şehrinin yaklaşık 3 km wsw'sini vurdu.  deprem, kuzey hırvatistan'ın yanı sıra slovenya, avusturya, bosna-hersek ve sırbistan'ın ve hatta i̇talya'nın büyük bölümlerinde hissedildi. i̇lk raporlara göre petrinja'da birçok binanın yıkıldığı belirtildi. depremin merkez üssü strašnik'teydi. maksimum yoğunluk, avrupa makrosismik ölçeğine göre 8 (ağır şekilde zarar verici) ila 9 ("yıkıcı") olarak tahmin edildi.

depremde 7 kişi öldü, en az 20 kişi ise yaralandı. petrinja belediye başkanı, şehrin yarısının yıkıldığını söyledi.

tektonik ortam 
depremin merkez üssü strašnik köyü yakınındaydı.

merkez üssü, kupa/sava alüvyon ovasının hemen güneyinde, zrinska gora dağı ve güneyde dinar alpleri'nin geri kalanıyla tepelik bir bölgede yer almaktadır. kupa nehri vadisinde mercalli şiddet ölçeğine göre viii (yıkıcı) olarak meydana gelen en bilinen depremler 1909/1910 yıllarındaydı.

hırvatistan topraklarında 6.2 şiddetinde olan son deprem, 1962'de makarska bölgesini vuran bir depremdi.

deprem 
başlangıçta, büyüklük hırvat sismoloji servisi (css) tarafından 6.2 olarak tahmin edildi, ancak daha sonra avrupa-akdeniz sismoloji merkezi (emsc) tarafından mw 6.4 olarak belirlendi. deprem, avrasya levhası içindeki sığ doğrultu atımlı faylanma sonucu meydana geldi. deprem için odak mekanizması çözümleri, kırılmanın güneydoğu veya güneybatıya çarpan neredeyse dikey bir fay üzerinde meydana geldiğini göstermektedir. depremin yeri ve derinliği, bunun avrasya levhasında meydana gelen bir levha içi deprem olduğunu gösteriyor.

şoklar 
css tarafından sırasıyla 5.0, 4.7 ve 4.1 büyüklüklerinde tahmin edilen üç öncü şok, önceki gün aynı alana çarpmıştı.

artçılar 
css'ye göre ana sarsıntıdan sonraki altı saat içinde kaydedilen ml 3.0 veya üstü 16 artçı sarsıntı meydana geldi.

hasar 
petrinja şehrinde, birçok binanın çökmesi ve büyük bir elektrik kesintisiyle en kötü etkilenen şehir oldu. glina, topusko, dvor, gvozd, hrvatska kostajnica, sunja, velika gorica, sisak ve zagreb'de de hasar ve elektrik kesintileri bildirildi.

sisak-moslavina i̇lçesi 
merkez üssüne en yakın şehir olan petrinja'da neredeyse tüm evler hasar gördü. tüm şehir merkezi ağır hasar gördü. bir ilkokulun yanı sıra, belediye binasının ve saint lawrence kilisesi'nin çatıları yıkıldı. petrinja yakınlarındaki brest pokupski köyünün tamamı ağır hasar gördü. merkez üssünün yaklaşık 20 km kuzeydoğusunda bulunan sisak şehrinin, hem hastanesi hem de belediye binası büyük hasar gördü. ancak hasara rağmen hastane açık kalmaya devam etti. en çok hasarı ise, şehrin merkezindeki eski binaları aldı. sisak ve çevre köylerde 700 ila 1.000 evin hasar gördüğü tahmin edilmektedir. merkez üssünün bulunduğu strašnik ve yakınlardaki sibić köyünde neredeyse tüm evler hasar gördü. köy nüfusunun bir kısmı tahliye edildi ve çadırlar kuruldu. majske poljane, depremde en çok hasara uğrayan, tüm binaları hasar gören ve çoğu yıkılan bir köydür. aynı zamanda, beş kişinin öldüğü yerdir. žažina'da bir kilise çöktü, 3 kişiyi yaraladı ve bir kişiyi öldü.

zagreb bölgesi ve zagreb şehri 
merkez üssünün yaklaşık 60 km kuzeyinde bulunan zagreb'te bazı bina hasarlar gördü, elektrik kesintileri yaşandı. pokupsko'da bir okul, bir anaokulu ve bir 18. yüzyıl kilisesi de dahil olmak üzere birçok bina hasar gördü.

bosna-hersek 
bosna-hersek'te birçok kasabada binalar hasar gördü. hasar gören kasabalar: bosna-hersek'teki depremde en çok hasara uğrayan bihać, cazin, bosanska dubica ve kostajnica. kostjanica'da olağanüstü hâl ilan edildi, deprem 6 adet yangına neden oldu ve işlevsiz ilan edilen belediye binası da dahil olmak üzere birçok bina hasar gördü.

kayıplar 
petrinja'da 12 yaşındaki bir kız öldü ve en az 26 kişi yaralandı. şehrin belediye başkanı, şehrin yarısının yıkıldığını söyledi. glina yakınlarındaki majske poljane'de evleri çöktükten sonra 20 yaşındaki bir adam ve babası öldü. majske poljane, depremden tüm köy ve şehirlerden daha çok etkilenen yer oldu. yerel bir kilise yıkıldıktan sonra žažina'da da bir kişi ölü bulundu.

uluslararası tepkiler

ülkeler 

  - sırbistan cumhurbaşkanı aleksandar vučić, sırbistan'ın hırvatistan'a hem mali hem de teknik olarak yardım etmeye hazır olduğunu açıkladı.
  - bosna hersek güvenlik bakanlığı depremden sonra hırvatistan i̇çişleri bakanlığı'na - sivil koruma karargahı - yardım teklifinde bulundu. ayrıca bakanlık, bosna hersek ve hırvatistan'daki kurumlarla istişareler ve koordinasyonun ardından iki koruma ve kurtarma ekibi hazırladı. bunlar, 42 kurtarıcıdan oluşan federal sivil koruma i̇daresi ekibi ve hırvatistan tarafından yardım kabul edilirse, eşlik eden ekipmanlarıyla birlikte etkilenen bölgeye gönderilecek olan sırp cumhuriyeti sivil koruma i̇daresi'nin 18 kurtarıcıdan oluşan ekibi.
  - acil servis, hırvat makamlarına müdahale etme ve destek sağlama istekliliğini gösterdi. dsu arama ve kurtarma ekipleri, hırvat hükûmetinin yaptığı yardım talebi üzerine hırvatistan'a müdahale etmeye hazır olduklarını belirtti. acil durumlar dairesi başkanı raed arafat, ro-usar (romanya - kentsel arama ve kurtarma) ekiplerinin müdahale etmeye hazırlıklı olmasını istedi.
  - kuzey makedonya başbakanı zoran zaev, kabinesinin hırvatistan'a 6 milyon makedon denarı gönderme kararı aldığını duyurdu.
  - slovenya başbakanı janez janša, deprem sırasında evlerini kaybedenlerin bakımına yardımcı olmak için çadır, yatak ve ısıtıcı göndermeyi, ayrıca hasar tespiti için uzman göndermeyi teklif etti.
  - karadağ cumhurbaşkanı milo đukanović, karadağ'ın hırvatistan'a yardım etmeye hazır olduğunu söyledi.
  - türkiye cumhurbaşkanı recep tayyip erdoğan, hırvat mevkidaşı zoran milanović'e telefon ederek 6.3 büyüklüğündeki deprem nedeniyle hırvatistan'a taziyelerini sundu. erdoğan ayrıca türkiye'nin arama kurtarma ekiplerini ve ihtiyaç duyulabilecek her türlü yardımı sağlamaya hazır olduğunu belirtti.

uluslararası kuruluşlar 

  - avrupa komisyonu başkanı ursula von der leyen, avrupa birliği'nin hırvatistan'ı desteklemeye hazır olduğunu ve janez lenarčič'ten hırvatistan'a gitmesini istediğini söyledi.

sonrası 
depremden sonra slovenya'daki bir nükleer santral çalışmalarını durdurdu. macaristan'daki paks nükleer enerji santrali'nde (300 km uzakta) de depremi hissedildi, ancak üretimi durdurmadı.

yakındaki zagreb şehri bazı bina hasarlarından, elektrik kesintilerinden ve pek çok sakinin sıkıntı içinde sokaklara dökülmesinden etkilendi. daha da yakın olan sisak'ta hastane hem de belediye binası yıkıldı.

ayrıca bakınız 

 2020 zagreb depremi
2019 arnavutluk depremi

kaynakça 

2020'de hırvatistan
hırvatistan'daki depremler
2020'deki depremler
sisak-moslavina