1915 Osmanlı-Bulgar Hudut Tashihi antlaşması

1915 osmanlı-bulgar hudut tashihi antlaşması bulgaristan ve osmanlı i̇mparatorluğu arasında 6 eylül 1915 tarihinde imzalanan antlaşmadır. i̇ki ülke arasındaki sınırı bulgaristan lehine genişletilerek, bulgaristan'ı birinci dünya savaşı'na i̇ttifak devletleri tarafında katmayı sağladı.

bulgaristan ve türkiye arasında bir savunma ittifakı kurulmasına 19 ağustos 1914 tarihinde karar verildi. bulgaristan'ın savaşa girmesi için sürdürülen müzakereler mayıs 1915'e kadar başlayamadı. hızlı bir şekilde anlaşıldı ki bulgaristan sınırda düzeltme istiyordu, almanya ve avusturya-macaristan tarafından osmanlılara bunun kabul edilmesi için baskı yapıldı. avusturya-macaristan için bir türk-bulgar ittifakı tarafsızlığı devam eden yunanistan ve romanya demekti. türkiye'deki alman büyükelçisi hans von wangenheim, önerilen ittifaktan ikna olmamıştı, rumen tarafsızlığı ancak avusturya-macaristan toprak feragatında bulunursa olabilirdi. avusturya-macaristan büyükelçisi johann von pallavicini, osmanlıları bu sınır düzeltmesini kabul etmeye ikna etti, ama bulgaristan osmanlı'nın toprak verme şartı haricinde, başlangıçta tarafsızlıktan vazgeçmeyi reddetti .

6 ağustos 1915 tarihinde i̇ngilizler tarafından yapılan gelibolu saldırısı türkiye'nin ciddi mühimmat sıkıntısı çektiğini ortaya çıkardı. zira almanya, avusturya -macaristan osmanlı i̇mparatorluğu arasındaki kara bağlantısı yoktu ve karayolu irtibatı bulgaristan üzerinden sağlanabilirdi. 17 ağustos'ta, osmanlı harbiye nazırı enver paşa, alman genelkurmay başkanı erich von falkenhayn'a, aynı zamanda osmanlı'ya lojistiği sağlayacak karayolu bağlantısını da kolaylaştıracak sırbistan'a karşı bir avusturya-alman ortak taarruzu yapılmasının gündemde olup olmadığına ilişkin bir telgraf gönderdi. bunun yine türk-bulgar ittifakına ve bulgaristan'ın savaşa dahil olmasına bağlı olduğu söylenince, osmanlı bulgaristan'la 22 ağustos'ta hızla anlaşma yaptı. bulgaristan'a meriç nehri sol kıyısında devredilen toprak 1.5 kilometre derinliğindedir. bu bulgaristan'a, ege denizi limanı, dedeağaç'a trenle ulaşma imkânı verdi bu durum edirne 'yi olası bulgar saldırısına karşı savunmasız bırakıyordu, ama anlaşmaya atılacak imza bulgaristan, avusturya-macaristan ve almanya arasında yapılacak bir askerî anlaşmaya bağlandı.

almanya, avusturya-macaristan ve bulgaristan sofya'da 6 eylül'de bu ittifak anlaşmasını yaptı. bulgaristan alman ve avusturya-macaristan malzemelerinin kendi toprakları üzerinden osmanlı i̇mparatorluğu'na geçiş hakkını tanıdı ve sırbistan'ı büyük bir güç ile istila etmeyi kabul etti. böylece türkiye'de rejimi ağustos'ta yıkabilecek olan kritik tedarik sorunu, kasım'da çözülmüş oldu.

bulgaristan'ın savaşa türkiye ile ittifak halinde girmesi karşılığında, edirne ilinin günümüzdeki büyüklüğünün 1/3’ü kadar olan, dimetoka ve çevresini kapsayan toplam 2600 kilometrekarelik alan bulgaristan'a bırakıldı, savaş sonrasında bu topraklar yunanistan'a devredildi.

kaynakça 

osmanlı i̇mparatorluğu'nun ikili ilişkileri
i. dünya savaşı'nda bulgaristan
i. dünya savaşı'nda osmanlı i̇mparatorluğu
i. dünya savaşı antlaşmaları
osmanlı i̇mparatorluğu askerî tarihi
osmanlı-bulgar hudut tashihi antlaşması
20. yüzyılda askerî ittifaklar
1918'de feshedilmiş oluşumlar