The Callisto Protocol

the callisto protocol, striking distance studios tarafından geliştirilip krafton tarafından yayımlanmış 2022 yapımı hayatta kalma-korku ve aksiyon oyunudur. dead space'in yaratıcılarından biri olan glen schofield tarafından yönetilmiştir. oyunun hikâyesi jacob lee'nin (josh duhamel) jovian'ın ayı olan callisto'da bulunan hapishaneye, mahkum olarak götürülmesiyle ve burada bilinmeyen bir virüsün etkilediği mahkumlarla savaşırken, hapishanenin karanlık sırlarını ortaya çıkarması üzerine ilerliyor. oyun virüslü mahkumlarla savaşırken mekanları keşfedip, kaynak toplamak üzerine bir oynanış sunuyor.

oyunun geliştirme süreci 2019 haziran'da striking distance studios'un toplanmasıyla başladı. başlangıçta pubg: battlegrounds evreninde geçmesi için geliştirilmeye başlanmıştı. daha sonra orijinal bir fikri mülkiyete dönüştü.

oyun 2 aralık 2022'de playstation 4, playstation 5, windows, xbox one ve xbox series x/s için çıkış yaptı. karışık yorumlar aldı.

oynanış 
the callisto protocol'de oyuncular, jacob lee'yi üçüncü şahıs kamera bakış açısıyla oynuyor. jacob'ın can göstergesi "core device" denilen, boynunun arkasında olan bir implant sayesinde gösteriliyor. sağlık, bölümlerde bulunan enjekte edilebilen paketler sayesinde yenilenebilir. jacob, düşmanlarla savaşmak için silahlar kullanabilir, buna ilaveten yakın dövüş sistemini düşmanlara saldırmak ya da saldırılardan kaçınmak için kullanabilir. her iki savaş stili de karıştırılabilir ve düşman türleri ile karşılaşıldığında daha fazla çeşitlilik sağlar. jacob, oyun sırasında ses kayıtlarını toplayabilir ve inceleyebilir.

hikaye 
2320'de jacob lee (josh duhamel)  ve partneri max barrow (jeff schine) united jupiter company (ujc) için sözleşmeli olarak çalışan yük sevkiyatcılarıdır ve ujc charon gemisinin pilotlarıdır. yakın bir zamanda callisto'nun üstünde bulunan, ujc'nin yönetiminde olan black iron hapishanesi ile europa arasında etiketsiz uçucu bir madde taşıma sevkiyatı yaparlar ve bu görev emekli olmalarını sağlayacak kadar kazançlıdır. callisto güvenliğinden izin alıp, rotalarını europa'ya çevirdikten sonra çok sayıda, terörist saldırısından sorumlu olan outer way, charon gemisine saldırı düzenler ve geminin callisto'ya düşmesine sebep olur. max ölür, jacob ve outer way'in lideri dani nakamura (karen fukuhara) kazadan kurtulur. warden duncan cole'un (james c. mathis iii) emirleri üzerine ikisi de black iron hapishanesi''nin baş güvenlik şefi olan kaptan leon ferris (sam witwer) tarafından kurtarılıp sorgusuz sualsiz hapse atılır. eziyetli bir içeri alım sonrası bayılan jacob uyanır ve "biyofaj" denilen, bilinmeyen bir hastalık tarafından etkilenmiş olan mahkumların hapishaneyi istila ettiklerini görür. jacob, bir kaçış planı olduğunu söyleyen, uzun zamandır burada mahkum olan elias porter (zeke alton) ile karşılaşır ve gitgide kötüleşen hapishanenin, hapishane güvenlik sisteminin ve biyofajların üstesinden gelmek için birlikte çalışmaya karar verirler.

elias, jacob'ı gemi çağırmak için dani'yi kurtarmaya ikna eder ama dani bunlara katılmayı reddeder. her şeye rağmen hangara doğru giderler ama yolları, hastalık bulaşmış olmasına rağmen zekasını koruyan ferris tarafından kesilir. püskürtülürler ve elias, giysisi hasar aldığından dolayı boğularak ölür. dani, elias'ın black iron ile ilgili olan anılarını kurtarır ve hastalıklı mahkumların daha tehlikeli ve kötüye gitmeden önce isteksizce, jacob'la takım olmaya karar verir. sonrasında rotalarından saparak tek tıbbi malzeme bulabilecekleri yer olan hurda haldeki charon'a giderler, oradan da en sonunda ikisi de gemi çağırabilecekleri hangara giderler. ancak cole hiç kimsenin hapishaneden kaçamayacağını söyleyerek gemiye ateş eder. gemi hangara düşer ve hangarın çökmesine sebep olur, jacob ve dani kaçar.

tek kaçış planlarının başarısız olmasından dolayı, jacob ve dani tek yollarının cole ile yüzleşerek, ondan cevap almak olması gerektiğine karar verirler. i̇kili, black iron hapishanesi kurulmadan önce, callisto'nun asıl kolonisinin bulunduğu yere, yani arcas'ın harabelerine doğru yola çıkarlar. arcas'ın aynı black iron'da olduğu gibi bir istilaya maruz kaldığını ve sonradan ujc'nin bütün bir koloniyi yok edip üstünü örttüğünü öğrenirler. ayrıca arcas madencilerinin kaza eseri ortaya çıkardıkları, ölü bir uzaylının tutulduğu, bir laboratuvar bulurlar. evrimi hızlandırabileceğini düşünen ujc, bu canlının larvalarını toplayarak insanların üstünde deneyler yapmış bu da sonunda europa istilasına sebep olmuş; ama her nasılsa güvenlik güçleri tarafından öldürülmeden önce zekasını koruyabilen bir biyofaj varmış: subject zero. jacob ve dani, ferris'le karşılaşıp, onu püskürtmeyi başardıktan sonra dani hastalık kapıyor. black iron'a döndüklerinde, jacob robot bir güvenlik tarafından bayıltılıp hücresine geri götürülüyor.

jacob, hapishane doktoru olan dr. caitlyn mahler (louise barnes) tarafından kurtarılır. dani'yi tedavi edebileceğini ve cole'a ulaşmasına yardım edebileceğini söyler ve onunla laboratuvarında buluşmasını söyler. dr. caitlyn mahler, cole'un the commonality denilen dini bir tarikatın üyesi olduğunu, amaçlarının ileri insan evrimini bulmak olduğunu, bunun için callisto protocol denilen bir planı gerçekleştirmek istediğini açıklıyor. sonrasında, cole, uzaylı enfeksiyonuyla uyumlu bir denek bulmak ve denek sıfır'ı denek alfa ile yeniden ortaya çıkarmak amacıyla, black iron'ın arcas'a benzemesi için ikinci bir istila düzenliyor. ayrıca mahler, jacob'a dani'yi tedavi etmenin tek yolunun, panzehir üretmek ve bunun için de alpha'nın dna'sına ihtiyacı olduğunu söyler. jacob, europa'daki istilanın arkasındaki gerçeği sorunca mahler, enfeksiyonun daha hafif bir versiyonunun yanlışlıkla salındığını itiraf eder ve bu jacob'a nöral implantlar sayesinde dani'nin anılarına erişmesini sağladığını söyler. jacob dani'nin kız kardeşinin europa istilası sırasında öldürüldüğünü öğrenir, ve ujc'nin uzaylı larvasını kaçırmak için onun gemisini kullandığı, bunun farkında olduğunu ama yapılan ödemenin fazlalığı sebebiyle sessiz kaldığına dair olan anısını alır.

jacob, commonality'e endroktrine edilmiş olan alfa'yı yani ferris'i, onunla karşı karşıya getiren cole ile yüzleşir. ferris'in geçirdiği mutasyonlara rağmen, jacob onu yener ve dna'sını çıkarmayı başarır. cole, jacob'ı dna'yı kendisene vermesine ikna etmeye çalışır ama jacob dna'yı, dani'yi iyileştirmek için kullanır. öfkeden gözü dönen cole, hapishanenin kendini yok etme geri sayımını başlatır ve yine de callisto protocol'ü devam ettirmek için yeterli bilgi topladığını hakkında böbürlenir. jacob, dani'yi uzaylı larva örneğiyle ve ujc'nin yaptığı tüm gizli çalışmaları ortaya çıkartmak için gerekli olan kanıtlarla birlikte son kaçış kapsülüne koyar. jacob, biyofajları püskürtürken, hala hayatta olan ferris saldırmadan önce mahler, jacob'la iletişime geçer ve kendini yok etme sekansını durdurduğunu, eğer birlikte çalışırlarsa mümkün olan bir kaçış yolunun olduğunu söyler.

geliştirme 
the callisto protocol serüveni 2019 haziran ayında pubg corporation (şimdi pubg studios) şirketinin bünyesinde striking distance adlı bir stüdyonun kurulmasıyla başladı. stüdyonun yönetiminde visceral games'de dead space'in yaratıcılarından olan glen schofield vardı. stüdyo pubg: battlegrounds evrenini hikâye odaklı bir oyun yapmaya çalışarak genişletme üzerine kuruldu  schofield, pubg corporation ile tanışıp şirketin amacını anlayınca, zaten kafasında the callisto protocol için olan konsepti pubg evrenine oturtmak için şirkete sundu. ancak 2022'nin mayıs ayında, schofield oyunun kendi hikâyesinin büyüdüğünü ve artık pubg ile bağlantılı olamayacağını söyledi.

scofield oyunu bir noktaya kadar gerçeklik çerçevesi içinde tutmayı istedi, bu yüzden de insanların kolonileşmesi için potansiyel bir yer olan callisto'yu seçti. ay, okyanusun yüzey altına sahip olması teorileştirildi. schofield bunun oyuna bir gizem katacağına inandı.
 
oyunun yapımında, çalışanlar arasında dead space serisinin geliştiricelerinden olan ve schofield'ın visceral şirketinden ayrıldıktan sonra serinin liderliğini yapmış steve papoutsis; dead space serisinde tasarımcı olan, scott whitney; ve önceki serilerin animasyon yönetmeni olan christopher stone vardır. 150 çalışanı olan striking distance, schofield'ın dediğine göre 25 ile 30 arası eski visceral games çalışanı ve the callisto protocol üstünde çalışan, striking distance'ın parçası olan sledgehammer games bulunmaktadır.. birkaç gazeteci oyunun tematik ve oynanış bakımından dead space serisine benzerliğiyle ilgili yorum yaptı. ayrıca oyun, dead space'de mahkumların arkasında holografik olarak kullanılan, oyuncunun can durumunu ve diğer katkılarını gösteren, aynı hikâye anlatımına sahip bir arayüz içeriyor. schofield, dead space ile olan karşılaştırmalar, onun oyun tarzını yansıttığını, ve farklı bir şey yaratmak istediğinde, dead space'den gelen ilhamlar doğal olarak yaratıcılığını etkilediğini söyledi. josh duhamel'in, ana karakter olan jacob lee'yi oynayacağı ve kendi sesini kullanacağı duyuruldu. comic-con 2022'de karen fukuhara ve sam witwer'ın da oyuncular arasında olduğu ortaya çıktı. fukuhara oyunda direnişçi bir grup olan a better way'in lideri olan dani nakamura karakterini canlandıyor. witver ise hapishane güvenliğinin başı olan leon ferris'i canlandırıyor. oyuncu kadrosu, ses sağlamanın yanı sıra hareket yakalama teknolojisi ile performans sergiledi. fukuhara, hareket yakalamadan önce, geliştirme ekibinin "yaptıkları sanat eseri üzerinde odanın nasıl gözüktüğü bize gösterildi" dedi.

the callisto protocol diğer platformlara ek olarak, daha yeni nesil konsollar (playstation 5, xbox series x ve series s) için tasarlandı. schofield niyetinin "yeni nesil platformlardaki en korkutucu oyunu yapmak" olduğunu belirtti. aynı dead space'in playstation 3 ve xbox 360 için çıkışındaki gibi. oyunun yeni konsollar için olan 3d ses sistemleri ve yeni ışıklandırma tekniklerinden dolayı bir avantajı olduğunu belirtti. oyunun içine daha da dalmak için playstation 5'in dualsense özelliği bulunan konsollarının haptic feedback (haptik teknoloji) kullanması gibi. striking distance studios'un baş teknoloji sorumlusu mark james, oyunun "maksimum gerçekçilik" düşünülerek geliştirildiğini söyledi. unreal engine 4 kullanır. skybound entertainment, konsept için video oyununun ötesinde ek multimedya fırsatları için bir potansiyel gördüğünden, krafton ve striking distance ile oyunun çıkışı için anlaştılar.

eylül 2022'de schofield oyun geliştirme sırasında crunch'ı (oyun alanında zorunlu fazla mesai) övmek gibi yorumlanmış bir tweet paylaştı. bu da daha önce bu konuyla ilgili haber yapmış olan bloomberg spikeri jason schreier'da dahil, internette ters bir tepkiye yol açtı. daha sonra schofield tweeti sildi ve özür diledi. inverse ile gerçekleşen bir röportajda schofield çalışanlarına crunching yaptığına dair sorumluluğu üstlendi ve "gelecekte olacak hiçbir projemizde böyle bir şey bir daha yaşanmayacak" diye bir söz verdi.

çıkış 
27 ekim 2022'de oyunun vahşi içeriğinden ve geliştiricilerin gereken değişiklikleri yapmayı reddetmesi üzerine, oyun cero derecelendirmesi alamadı ve japonca sürümü iptal edildi. oyun 2 aralık 2022'de playstation 4, playstation 5, windows, xbox one ve xbox series x/s için piyasaya sürüldü.the callisto protocol, metacritic inceleme derleyiciye göre karışık ya da ortalama incelemelerini aldı. birkaç yayında the callisto protocol'ün özellikle pc versiyonunda, performans problemlerinin ve oyunda takılmaların olduğunu işaret etti; sonuç olarak, oyun yayınlandıktan sonra steam'de "çoğunlukla olumsuz" kullanıcı incelemeleri aldı. aynı gün oyuna gölgelendirmeyle ilgili takılmaları hafifletecek bir güncelleme geldi, daha ileri optimizasyon güncellemeleri geliştiriciler tarafından söz verildi. glen schofield olaylar sonrasında bu problemlerin oyunun geliştirici takımındaki "büro hatası" olduğunu iddia etti.

satış 
the callisto protocol i̇ngiltere'de çıktığı hafta satan en iyi altıncı oyun oldu.

kaynakça

dış bağlantılar 

 

xbox series x ve series s oyunları
xbox one oyunları
microsoft windows oyunları
konusu uzayda geçen video oyunları
amerika birleşik devletleri'nde geliştirilen video oyunları
unreal engine oyunları
üçüncü şahıs nişancı oyunları
tek oyunculu video oyunları
bilimkurgu video oyunları
playstation 5 oyunları
playstation 4 oyunları
2022 video oyunları
tek platform bilgisi içeren video oyunu incelemeleri şablonu kullanılan maddeler