Yunanistan'daki Arnavutlar

yunanistan'daki arnavutlar, farklı göç dalgaları sonucunda farklı topluluklara bölünmüştür. arnavutlar ilk olarak 13. yüzyılın sonlarında yunanistan'a göç ettiler. orta çağ'da yunanistan'a yerleşen arnavut kökenli nüfusun torunları, yunan ulusuyla tamamen asimile olmuş ve kendilerini yunan olarak tanımlayan arvanitlerdir. bugün, arvanitika olarak bilinen tosk arnavutçasının farklı alt lehçelerini hala koruyorlar.

çam arnavutları, 1945 yılına kadar yunanistan'da yaşayan ve daha önce yunanistan'ın kuzeybatısındaki epirus'un kıyı kesimlerinde yaşayan bir gruptu. nüfuslarının büyük bir kısmı mihver işgal kuvvetleriyle işbirliği yaptıktan sonra ii. dünya savaşı sırasında epir'den kovuldular. rum ortodoks olan arnavutça konuşan topluluklar asimile oldu.

suliyotlar, suli bölgesinde yaşayan ve yunan bağımsızlık savaşı'ndaki rolleriyle tanınan çam arnavutlarının ayrı bir alt grubuydu.

bu iki grubun yanı sıra, komünizmin (1991) çöküşünden sonra arnavutluk'tan büyük bir ekonomik göçmen dalgası yunanistan'a girdi. yunanistan'daki en büyük göçmen grubunu oluşturuyorlar. bu göçmenlerin bir kısmı ön yargılardan ve dışlanmalardan kaçınmak için kendilerini arnavut ilan etmekten kaçınıyor. yeni gelen bu arnavutlar, arnavutça adlarını yunancaya çevirmek ve eğer müslüman iseler dinlerini i̇slam'dan ortodoksluğa çevirmek gibi öz-asimilasyon taktiklerine başvurabilirler: müslüman kökenli bazı arnavutlar, ağırlıklı olarak ortodoks hristiyan yunanistan'da sorun yaşamamak için isimlerini değiştirebildiler. bu sayede vize ve vatandaşlığa daha kolay erişim sağlamayı umuyorlar. yunanistan'a göç ettikten sonra çoğu vaftiz edilir ve bütünleşir.

yunanistan nüfus sayımlarında etnik köken kaydetmezken, arnavutlar ülkedeki en büyük etnik azınlığı ve en yüksek göçmen nüfusunu oluşturuyor.

yerli arnavut toplulukları

çam arnavutları 
arnavut grupları ilk kez orta çağ'ın sonlarında epir'de kaydedildi. onların torunlarından bazıları, eskiden epir'in kıyı bölgelerinde yaşayan ve büyük ölçüde sesprotya'da yaşayan çam arnavutlarını oluşturur. çamlar öncelikle diğer arnavut gruplarından, arnavut lehçelerinin en muhafazakarları arasında yer alan çam lehçesi olan tosk arnavutçasının farklı lehçeleriyle ayırt edilirler. osmanlı i̇mparatorluğu'nun epir'deki yönetimi sırasında, birçok çam i̇slam'ı kabul ederken, bir azınlık rum ortodoks olarak kaldı.

balkan savaşları'nın ardından epirus'un 1913'te yunanistan'a katılmasıyla, müslüman çamlar, osmanlı yönetimi sırasında sahip oldukları ayrıcalıklı statüyü yitirdiler ve zaman zaman ayrımcılığa maruz kaldılar. i̇kinci dünya savaşı sırasında, müslüman çamların büyük bir kısmı mihver işgal güçleriyle işbirliği yaparak yerel halka karşı vahşet gerçekleştirdi. 1944'te mihver güçleri geri çekildiğinde, birçok müslüman çam, arnavutluk'a kaçtı ya da edes direniş grubu tarafından zorla sürüldü. bu olay çam arnavutlarının kovulması olarak bilinir.

arnavut asıllı topluluklar

güney yunanistan 
arvanitler, arvanitika konuşmacılarının güney arnavut diyalektolojik grubundan oluşan bir topluluğa aittir. yunanistan'da geleneksel olarak tosk arnavutçasının bir şekli olan arvanitika'yı konuşan bir nüfus grubudur. geç orta çağ'da yunanistan'a yerleştiler ve 19. yüzyıla kadar yunanistan'ın güneyindeki bazı bölgelerin baskın nüfus unsuruydular. arvanitler bugün kendilerini yunan olarak tanımlıyorlar ve büyük ölçüde ana akım yunan kültürüne asimile olmuşturlar, arvanitika lehçelerini ve arnavutlarla kültürel benzerliklerini koruyorlar, ancak onlarla herhangi bir ulusal bağlantıyı reddediyorlar ve kendilerini etnik bir azınlık olarak görmüyorlar. arvanitika, son yıllarda yunanca'ya doğru dil kayması ve şehirlere yönelik büyük ölçekli iç göç nedeniyle tehlike altındadır. arvanitler, yunanistan'da etnik bir azınlık olarak kabul edilmiyor.

kuzeybatı yunanistan 
epirus'ta ve florina bölgesel biriminde arvanitçe konuşan küçük topluluklar yunan ulusunun bir parçası olarak kabul edilir.

yanya bölgesel biriminde küçük bir topluluk bulunur ve burada konitsa bölgesinin iki köyünde çoğunluğu oluştururlar. bu topluluk plikati köyünü içerir. bazen arvanitler olarak adlandırılsalar da lehçeleri arvanitika'dan ziyade tosk arnavutçasının bir parçasıdır. bu nüfus arnavut dilinin lab dalını konuşuyor. geçmişte yanya şehri, çam ve lab arasında bir ara lehçenin konuşulduğu arnavutça konuşanların önemli bir azınlığına sahipti. osmanlı döneminde yanya kazasındaki arnavut azınlığı yerli ailelerden oluşmuyordu, bir dizi osmanlı kamu görevlisiyle sınırlıydı.

arnavutça konuşan başka bir küçük grup, kuzey tosk arnavutça lehçesini konuşanlar florina bölge birimindeki drosopigi, flampouro, lechovo köylerinde bulunur.

batı trakya 
bir diğer küçük grup ise 20. yüzyılın başlarındaki göçün bir sonucu olarak kuzeydoğu yunanistan'da, yunanistan makedonya'sında ve türkiye sınırı boyunca batı trakya'da,  bulunuyor. tosk arnavutçasının kuzey tosk alt kolunu konuşurlar ve 1920'lerde yunanistan ile türkiye arasındaki mübadele sırasında göç etmek zorunda kalan doğu trakya'nın ortodoks arnavut nüfusunun torunlarıdır. yunanistan'da arvanitler olarak bilinirler, yunanistan'da arnavut kökenli tüm gruplar için kullanılan bir isimdir, ancak esas olarak güneydeki arbëreshë diyalektolojik grubuna atıfta bulunur. batı trakya ve makedonya'nın arnavutça konuşanları, arnavut anlamına gelen ortak ad olan shqiptar'ı kullanıyor.

arnavut göçmenler 
1990'da arnavutluk'ta komünist hükûmetin düşmesinden sonra, arnavutluk'tan çok sayıda ekonomik göçmen, çoğunlukla yasadışı yollardan ve iş aramak için yunanistan'a geldi. arnavutluk'tan gelen son ekonomik göçmenlerin ülkedeki toplam göçmen sayısının %60-65'ini oluşturduğu tahmin edilmektedir. 2001 nüfus sayımına göre, yunanistan'da 443.550 arnavut vatandaşı var. diğer bazı tahminler, geçici göçmenler, mevsimlik işçiler ve belgesiz bireyler dahil edildiğinde sayılarını 600.000'e yaklaştırıyor. bu toplamda, arnavut uyruğuna sahip olan ve 'eş-etnik' veya vorioipirotes (kuzey epir'den) olan 189.000 arnavut rum da yunanistan'a göç etmiştir. yunanistan ekonomik krizinin 2011'de başlamasından bu yana, yunanistan'daki toplam arnavut sayısı dalgalandı.

arnavutların yunanistan'da uzun bir helenleşme, asimilasyon ve entegrasyon geçmişi var. 1980'ler ve 1990'lardaki göç dalgasının ortaya çıkardığı sosyal ve politik sorunlara rağmen, arnavutlar yunanistan'a diğer yunan olmayanlardan daha iyi entegre oldular. yeni gelen arnavutların bir kısmı, arnavutça adlarını rumca ve hristiyan değilseler dinlerini i̇slam'dan ortodoksluğa değiştiriyorlar. yunanistan'daki göçmenlere karşı ön yargılardan kaçınmak için, arnavutluk'un güneyindeki bazı arnavutlar, göçten önce bile, isim değişikliği yapıtılar, ortodoks inancına geçtiler ve diğer asimilasyon taktiklerini içeren bir yunan kimliğini benimsediler. bu şekilde, yunanistan'da geçerli vize almayı ve nihai vatandaşlığa geçmeyi umuyorlar.

kaynakça

bibliyografya 

 

arnavut asıllı yunanlar