mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Aya Maryeros Yeraltı Manastırı

aya maryeros yeraltı manastırı, nevşehir'in derinkuyu i̇lçesi'nde bulunan bizans döneminden kaldığı tahmin edilen manastırdır. i̇lk başlarda ibadet ve barınma  yeri olarak kullanılmıştır. dünyanın ilk akıl hastanesi olarak kullanılan mekan olarak bilinmektedir.

aya maryeros manastırı, yeraltında kayalardan oyularak inşa edilmiş içerisi geniş bir alanda olup ayrı ayrı odaları mevcuttur.

kaynakça

dış bağlantılar
arkeolojikhaber.com - aya maryeros yeraltı manastırı tünelleriyle dolu bir akıl hastanesi  19 ocak 2019 

nevşehir'deki arkeolojik sitler
Martuni (köy)

martuni (, okunuşu: "mart'uni"), gürcistan'ın samtshe-cavaheti bölgesinde, ahalkalaki belediyesi'nde yer alan bir köydür. ahalkalaki platosu'nda, deniz seviyesinden 1.740 metre yükseklikte yer alır. ahalkalaki kasabasına 5 km uzaklıktadır.

martuni, bavra, hospio ve horenia köyleriyle birlikte hospio temini oluşturmaktadır ve bu teminin merkezi hospio'dur.

tarihçe
martuni'nin eski adıyukarı hospio'dur. gürcü krallığı döneminde, 10. yüzyılda inşa edilmiş olan hospio kilisesi, buranın eski bir yerleşme olduğunu göstermektedir. osmanlılar bu yerleşmeyi 1578'de samtshe-saatabago'dan ele geçirdi ve köy 1595 tarihli osmanlı mufassal defterine hospiye-i ulya (خوسپیە علیا) adıyla kaydedildi. bu tarihte hospiye-i ulya'da (yukarı hospiye), osmanlı idaresinin hristiyan köylülerden aldığı ispenç vergisi vermekle yükümlü 9 hane yaşıyordu. hane reisleri datuna, meraba, nikola ve mitiç gibi adlar taşıyordu. köyde buğday, arpa, çavdar, keten tohumu tarımı ve arıcılık yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu.

yukarı hospio, 1828-1829 osmanlı-rus savaşı'nda çarlık rusya'nın eline geçti. köye 1930 yılında erzurum vilayetinden göç eden ermenliler yerleştirildi. köyün adı da küçük hospio olarak değiştirildi. sovyet döneminde ise buraya yerleştirilmiş olan ermenilerden dolayı köye martuni adı verildi.

nüfus

2014 yılı verilerine göre köyde 207 kişi yaşıyordu. nüfusu ermenilerden oluşuyordu.

kaynakça

 
ahalkalaki'nin köyleri
Sōichi Aikawa

, japon siyasetçi.

yaşamı
aikawa 13 eylül 1942'de urawa, saitama'da doğdu. 1991 ile 2001 yılları arasında urawa belediye başkanıydı. ayrıca 2001-2009 yılları arasında saitama kentinin ilk belediye başkanı olarak görev yapan aikawa 2009'da aktif siyasetten çekildi.

ölümü
aikawa 25 ocak 2021 tarihinde solunum yetmezliği sonucunda saitama, japonya'da 78 yaşında öldü.

kaynakça

 
 

1942 doğumlular
2021 yılında ölenler
solunum yetmezliğinden ölenler
japon siyasetçiler
belediye başkanları
Parmaklama (cinsel eylem)

parmaklama tipik olarak vulvayı (klitoris dahil) veya vajinayı cinsel olarak uyarmak için parmakların veya ellerin kullanılmasıdır. parmaklama aynı zamanda insan anüsü'nü cinsel olarak uyarmak için parmakların kullanılmasını da içerebilir.

parmaklama tek başına (mastürbasyon), cinsel partner tarafından veya onunla birlikte yapılabilir.  cinsel bir partner tarafından vulva veya vajina üzerinde yapıldığında, karşılıklı mastürbasyonun bir şeklidir.

kaynakça

ayrıca bakınız 
 creampie
 bareback
 deep throat
 fisting
 elle muamele
 ayakla muamele
 snowballing
 üzerine attırma
 surata boşalma
 gokkun

vulva
kadın mastürbasyonu
cinsel davranış biçimleri
anal erotizm
parmaklar
Louise Elisabeth Coldenhoff

louise elisabeth coldenhoff, (d. 22 mart 1935, cakarta  - ö. 7 şubat 2021, cakarta, endonezya), endonezyalı kadın asker.

hayatı
coldenhoff, 22 mart 1935'te endonezya'nın başkenti cakarta'da doğdu. padjadjaran üniversitesi'nden mezun oldu. 1963 yılında endonezya donanması'nda göreve başladı. 1993 yılında albay rütbesiyle subaylıktan emekliye ayrıldı. endonezya donanması kolordu komutanlığı bünyesinde görev yapmış ilk 12 kadın askerden birisiydi. ayrıca soeprapto'nun valiliği döneminde 1983 ile 1987 yılları arasında endonezya eğitim ve kültür bakanlığı'nın cakarta bölge ofisi başkanı olarak görev yaptı.

vefatı
coldenhoff, 7 şubat 2021'de cakarta'da mintohardjo deniz hastanesi'nde 85 yaşında vefat etti.

kaynakça

padjadjaran üniversitesinde öğrenim görenler
kadın askerler
1935 doğumlular
2021 yılında ölenler
endonezyalı askerler
albaylar
Facesitting

facesitting insan cinsel eylemidir. bir partner, tipik olarak oral-genital veya oral-anal temasa izin vermek veya zorlamak için diğerinin yüzüne oturur. pozisyon aynı zamanda diğer erojen bölgeleri uyarmak için alt partnerin ellerini serbest bırakır.

kaynakça

ayrıca bakınız 
 69 (seks pozisyonu)
 irrumatio
 anilingus
 creampie
 bareback
 deep throat
 fisting
 cunnilingus
 fellatio

cunnilingus
bdsm terimleri
cinsel davranış biçimleri
pornografik kelimeler
oral erotizm
seks pozisyonları
vulva
Erojen bölge

erojen bölge insan vücudunun bir alanıdır. i̇nsan vücudunda cinsel duyarlılığı artırır. cinsel fanteziler, cinsel uyarılma ve orgazm gibi cinsel tepkiler oluşturabilir. başka bir kişinin erojen bölgesine dokunmak, fiziksel yakınlık eylemi olarak kabul edilir.

kaynakça

ayrıca bakınız 
 cinsel duyarlılık
 ön sevişme
 cinsel uyarılma
 i̇nsan cinselliği
 parçacılık

i̇nsan cinselliği
cinsel uyarılma
Sonny Fox

irwin "sonny" fox (d. 17 haziran 1925, new york – ö. 24 ocak 2021, los angeles, kaliforniya), amerikalı televizyon sunucusu, yönetici ve gazeteci.

yaşamı
fox 17 haziran 1925'te brooklyn, new york'ta doğdu. çocuklar için yayınlanan dört sezon üst üste sunuculuğunu üstlendiği, wonderama adlı televizyon programı ile akıllarda kalmıştır.

ölümü
fox 24 ocak 2021'de covid-19 nedeniyle encino, kaliforniya'da 95 yaşında öldü.

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 
 

1925 doğumlular
2021 yılında ölenler
kaliforniya'da covid-19 pandemisinden ölenler
new york doğumlu gazeteciler
amerikalı televizyon sunucuları
Ön sevişme

ön sevişme iki veya daha fazla kişi arasındaki fiziksel yakınlık ve duygusal yakınlık eylemleri dizisidir. bu, cinsel uyarılma ve cinsel aktivite arzusu yaratmak anlamına gelir.

ön sevişme tipik olarak fiziksel cinsel aktivite olarak anlaşılsa da, zihinsel veya sözlü eylemler gibi fiziksel olmayan aktiviteler de ön sevişme olabilir. ön sevişme, farklı insanlar için farklı şeyler ifade edebilir.

kaynakça

ayrıca bakınız 
 çıkma (insan ilişkileri)
 kur
 çevrimiçi arkadaşlık servisi
 yakın ilişki
 platonik aşk
 romantik aşk

çıkma
sosyalleşme
aşk felsefesi
Bujor Hoinic

bujor hoinic (d. 17 şubat 1950, timişora), rumen piyanist, orkestra şefi, opera bestecisi.

romanya, yugoslavya, rusya, i̇spanya, portekiz ve türkiye'de uluslararası bir kariyer sürdüren sanatçı 1984 yılından beri türkiye'de yaşamakta ve ankara devlet opera ve balesinin daimi şefliğini yapmaktadır. orkestra eserleri, bale müzikleri ve operalar bestelemiştir. ankara devlet konservatuarı ile bilkent üniversitesi'nde çok sayıda öğrenci yetiştirmiştir.

yaşamı 
1950'de timişora'da (temeşvar) doğdu. babası, orkestra şefi ve besteci olan mircea hoinic'dir. evde, babası ile birlikte başladığı müzik eğitimine timişora'daki müzik okulu'nda devam etti. 1969 yılında piyano bölümünden mezun oldu. bükreş konservatuvarı'nda constantin bugeanu ile orkestra şefliği, dumitru bughici ile kompozisyon, florin eftimescu ile armoni ve liviu comes ile kontrpuan çalıştı. bu okulda dimitri şostakoviç'in de öğrencisi oldu. şeflik ve kompozisyon alanında yüksek lisans derecelerini aldı.

müzik kariyerine 1973 yılında timişora operası'nda başladı. 1984 yılına kadar bu kurumun müzik direktörü ve birinci şefi olarak görev yaptı. bu dönemde konuk sanatçı olarak romanya, fransa, yugoslavya, almanya, rusya, portekiz ve türkiye'de birçok senfonik konser, bale ve opera yönetti. 1972 yılından beri orkestra eserleri, bale müzikleri ve operalar besteleyen hoinic, 1976'da romanya besteciler birliği'nin asil üyesi oldu.

1981'de bir opera yönetmek için türkiye'ye geldiği sırada opera sanatçısı ayşe bilal ile tanıştı. o yıllarda rumenlerin yabancılarla evlenmesi yasak olduğu için devlet başkanı çavuşesku'nun özel izniyle 1984 yılında evlendi ve türkiye'ye yerleşti. bu evlilikten olan oğlu kandemir artun hoinic de besteci ve orkestra şefidir. sanatçı, 1984 yılından beri ankara devlet opera ve balesinin daimi şefliğini yapmaktadır. hoinic ayrıca antalya, samsun ve mersin operaları ile bursa, eskişehir ve bilkent senfoni orkestralarının konserlerinde daimi konuk orkestra şefi olarak yer alır. orkestra şefi olarak pre-klasik dönemden modern müziğe uzanan geniş bir repertuvara sahiptir. hoinic, 1992-2007 yıllarında bilkent üniversitesi müzik ve sahne sanatları fakültesi kompozisyon ana sanat dalı'nda öğretim görevlisi olarak çalışmıştır.

besteleri 
besteci, özgün eserlerinin yanı sıra 30 kadar türkünün orkestrasyonunu ve çoksesli düzenlemelerini yapmıştır. başlıca eserleri şunlardır:
orkestra için pavana (1972)
orkestra için prelüd, koral ve füg (1976)
dacia-felix balesi (1981)
orkestra ve kadınlar korosu için angora poemi (1982)
arp, flüt, viyolonsel ve koro için deniz lirikleri kantatı (1986)
aolistler, koro ve orkestra için pasiunile martirilor requiemi (1990)
3 gitar ve orkestra için antik stilde konçerto (1996)
koro ve orkestra için gordion kantatı (1999)
orkestra için konser uvertürü
senfoni (2003)
kont dracula balesi (2006)
obua konçertosu (2007)
i̇ki gitar için horoscope konçertosu (2007)
karadeniz rapsodisi (2008)
viyolonsel konçertosu (2010) 
şahmeran operası (2012)
''troya'' operası (2018)

kaynakça 

1950 doğumlular
temeşvar doğumlular
rumen opera bestecileri
rumen orkestra şefleri
21. yüzyıl klasik müzik bestecileri
Una Stubbs

una stubbs (1 mayıs 1937 hertfordshire, i̇ngiltere- 12 ağustos 2021, edinburgh, i̇skoçya), i̇ngiliz oyuncu, televizyon kişiliği ve eski dansçıdır.

yaşamı 
stubs, 1 mayıs 1937'de  hertfordshire, i̇ngiltere'de doğdu. 1956'da başladığı oyunculuk kariyerini 2021 yılındaki ölümüne kadar sürdürdü.
yaz tatili (1963) filminde rol almasıyla tanınmaya başladı ve daha sonra bbc sitcomlarında rita rawlins'i canlandırdığı ölüm bize parçalanana kadar ile hastalık ve sağlıkta adlı yapımlarda görüldü. diğer tanınmış televizyon rolleri arasında worzel gummidge'deki sally teyze ve the worst witch'deki miss bat bulunmaktadır. daha yakın zamanda bafta ödüllü televizyon dizisi sherlock ile sherlock holmes'un ev sahibesi bayan hudson rolüyle ekranlara geldi. stubs, 12 ağustos 2021'de  edinburgh, i̇skoçya'da 84 yaşında vefat etti.

filmografi

sinema 
 1963: summer holiday
 1965: three hats for lisa
 1968: till death us do part
 1975: bedtime with rosie
 2016: national theatre live: les liaisons dangereuses

televizyon dizileri 
 1958: rush hour
 1959: on the bright side
 1961: moody in ...
 1963: don't say a word
 1964: impromptu
 1964: pick the winner
 1965: till death us do part
 1969: life with johnny
 1969: the cliff richard show
 1970: it's cliff richard
 1973: what's it all about?
 1977: i'm bob, he's dickie
 1979: worzel gummidge
 1979: give us a clue
 1981: till death...
 1983: victor & maria
 1984: tottie: the story of a dolls' house
 1985: happy families
 1985: in sickness and in health
 1987: worzel gummidge down under
 1989: morris minor's marvellous motors
 1989: tricky business
 1993: southern gold
 1996: delta wave
 2007: mist: sheepdog tales
 2010: sherlock
 2015: the big painting challenge

televizyon filmleri 
 1962: the tommy steele show: quincy's quest
 1963: a touch of the sun
 1980: royal variety performance
 1996: wings the legacy
 1997: the life and times of alf garnett
 1999: an audience with cliff richard
 2002: when pat phoenix met tony booth
 2004: von trapped
 2012: national theatre live: the curious incident of the dog in the night-time

kaynakça

dış bağlantılar

i̇ngiliz kadın sinema oyuncuları
2021 yılında ölenler
1937 doğumlular
i̇ngiliz kadın dizi oyuncuları
i̇ngiliz kadın tiyatro oyuncuları
Ezzat El Alaili

ezzat el alaili (arapça: عزت العلايلي; d. 15 eylül 1934 – ö. 5 şubat 2021), mısırlı aktör.

yaşamı
alalili 15 eylül 1934'te bab el shaaria, kahire'de doğdu. 1962'de başlayıp 2021'deki ölümüne kadar devam eden oyunculuk kariyerinde; 300'ün üzerinde sinema filmi, televizyon dizisi ve tiyatro oyununda rol almıştır. yer aldığı yapımlar arasında; cairo (1963), the land (1970), kuwait connection (1973), alexandria... why? (1979), al qadisiyya (1981), people on the top (1981) ve war in the land of egypt (1991) sayılabilir.

ölümü
alaili 5 şubat 2021 tarihinde kahire, mısır'da 86 yaşında öldü.

filmografi

cairo (1963) - third officer
ressalah min emraa maghoula (1963) - doctor
 (1964)
el rajul el maghul (1965)
el jassus (1965)
the land (1970) - abd el-hadi
al-ikhtiyar (1971)
leighbat kol yawm (1971)
al-nass wal nil (1972)
bint badia (1972)
ghoroba''' (1973)kuwait connection (1973) - anwara story of tutankhamun (1973) - ahmedal-abriaa (1974) - mamdouhzaier el-fager (1975) - hassan al wakilzat al wajhein (1975) - waelala mn notlik al-rosas (1975) - adel
 (1975)beyrouth ya beyrouth (1975)al-saqqa mat (1977)ayb ya lulu ... ya lulu ayb (1978) - kamalalexandria... why? (1979) - shaker
 (1979) - hamdial qadisiyya (1981) - saadpeople on the top (1981) - mohamed fawzitabûnat al-sayyid fabre (1983)al-majhoul (1984) - najial ens wa al jinn (1985) - osamael-toot wel nabboot (1986) - ashour survivorel towk wa el eswera (1986) - bakhet / moustafala todamerni maak (1986) - faresel waratha (1986) - ahmedal sabr fi al-malahat (1986)daqat zar (1986) - massoudbe'r el-khiana (1987) - officer / nader lashinwell of treason (1987)el motarda al akhira (1987)aad liyantaqim (1988) - hashimbostan el dam (1988)el mealema samah (1989) - kamallela assal (1990) - hussienwar in the land of egypt (1991)el-fas fi el-ras (1992) - nagawi el-markabila dame du caire (1992)al-tareek ela eilat (1993) - colonel radila taktolou el-hob (2001)turab el mass (2018) - mahrous bergasqaed a'aely'' (2019)

kaynaklar

dış bağlantılar
 

1934 doğumlular
2021 yılında ölenler
mısırlı erkek dizi oyuncuları
mısırlı dizi oyuncuları
mısırlı tiyatro oyuncuları
kahire doğumlu oyuncular
Aristidi Paşa

aristidi paşa, (d. 1862, bursa - ö. 1938, i̇stanbul), osmanlı rum ve  yunan hekim ve siyasetçi.

babası mülkiye memuru hacı yorgi'dir. galatasaray lisesi'ni bitirdikten sonra tıp fakültesini tamamlamıştır. erzincan hastanesi'nde göreve başlamıştır. çeşitli askeri hastanelerde görev yapmıştır. 1903 yılında i̇stanbul bakteriyoloji hastanesi'ni kurma çalışmalarına katılmıştır. 1909 yılında paşa olarak askeri tıp fakültesi’nde bakteriyoloji dersleri okutmuştur. balkan savaşı sırasında sağlık müfettişi olarak görev yapmıştır. 1938 yılında i̇stanbul’da yaşamını yitirmiştir. hıfzıssıhha (sağlığı koruma) adlı 4 ciltlik kitabı vardır. bu kitaplar 1911 ve 1916 yıllarında iki cilt olarak basılmıştır.

kaynakça 

1862 doğumlular
bursa doğumlu siyasetçiler
1938 yılında ölenler
i̇stanbul'da ölenler
galatasaray lisesinde öğrenim görenler
İrine Asatiani

i̇rine asatiani (gürcüce: ირინე ასათიანი; 4 nisan 1921 - 8 ocak 2021), gürcü dilbilimci. lazca başta olmak üzere güney kafkas dilleri konulu 10 çalışması vardır.

hayatı 
i̇rine asatiani 4 nisan 1921'de tiflis'te doğdu. 1939-1943 yılları arasında tiflis üniversitesi filoloji fakültesi kafkas dilleri bölümünde lisans eğitimini aldı. yüksek lisans ve doktorasını arnold çikobava'nın danışmanlığında zan dilleri üzerine yaptı. 1947'de önce dilbilim enstitüsü i̇berya-kafkas dilleri bölümü'nde, sonrasında sözlükbilim bölümü'nde kıdemli araştırmacı olarak çalışmaya başladı. 1953'te lazcadaki önfiiller üzerine olan doktora tezini sundu.

asatiani, sekiz ciltlik açıklamalı gürcüce sözlüğün derlenmesinde aktif rol oynadı. ayrıca rusça-gürcü sözlüğünün 2 ve 3. ciltleri üzerine çalıştı. sonrasında lazca üzerine bir sözlük derledi. 1974'te en önemli çalışması kabul edilen lazca metinler yayımlandı. hopa lehçesinden metinlerin derlendiği eserde 1946-1968 yılları arasında derlenmiş 139 metin yer almaktadır. eser, lazca hikâye, masal, tarihi ve etnografik bilgiler, haber, çalışma anlatıları ve konuşma metinlerinden oluşmaktadır.

asatiani, 8 ocak 2021'de öldü.

kaynakça 

1921 doğumlular
2021 yılında ölenler
gürcü dilbilimciler
tiflis doğumlular
Aristidi Yorgancıoğlu

aristidi yorgancıoğlu veya aristidi paşa (d. 1848, kayseri - ö. 1928, i̇stanbul), osmanlı rum idareci ve siyasetçi.

1848 senesinde kayseri’de dünyaya gelmiştir. kayseri sancağı i̇dare meclis üyesi yorgi efendi'nin oğludur. i̇lk eğitiminden sonra i̇stanbul fener rum mektebi'nde okumuştur. 1871’de galata'da mahkeme kâtipliğine atanarak memuriyet hayatına başlamıştır. 1878’de bidayet mahkemesine geçmiştir. sonrasında çeşitli vilayetlerde mahkeme üyesi ve savcı olarak görev yapmıştır. 27 aralık 1895 tarihinde sivas vali muavinliği görevine atanmış ve bu görevini 15 yıl sürdürmüştür. bu görevinden dolayı ikinci rütbeden mecidiye nişanı itası ve sair taltiflerin yanı sıra gümüş liyakat madalyasına layık görülmüştür. 1908 seçimlerinde meclis-i mebûsan'a aydın vilayeti i̇zmir sancağı mebusu olarak seçilmiştir. hüseyin hilmi paşa'nın ikinci sadrazamlığında 22 nisan 1909 tarihinde orman, maadin ve ziraat nazırlığı'na atanmış ve dokuz ay bu görevde kalmıştır. 21 ocak 1911'de meclis-i âyan azalığına atandığı için mebusluğu sona ermiş, yerine emanuel emanuelidi efendi seçilmiştir. meclis-i âyan'a seçildikten sonra i̇kinci meclis reisi vekili olmuştur. mehmed said paşa hükûmeti'nde 20 kasım 1911 tarihinden 9 temmuz 1912 tarihine kadar ticaret ve ziraat nazırlığı yapmıştır. 1928’de ölmüştür.

kaynakça 

1848 doğumlular
kayseri doğumlu siyasetçiler
1928 yılında ölenler
1908-1912 osmanlı meclis-i mebusanı i̇zmir üyeleri
v. mehmed tarafından seçilen meclis-i âyan üyeleri
rum asıllı osmanlı siyasetçileri
kapadokya rumları
mecidiye nişanı sahipleri
i̇stanbul'da ölenler
Cité de l'espace

cité de l'espace, astronotiğe olduğu kadar astronomiye de adanmış, uzaya ve uzayın fethine yönelik bir bilimsel kültür merkezidir. toulouse'da bulunan cité de l'espace, haziran 1997'de açıldı.

cité de l'espace, ziyaretçilerin ariane 5 roketinin (53 metre yüksekliğinde), soyuz uzay aracının ve ers dünya gözlem uydusunun tam ölçekli bir kopyasını keşfetmesine olanak tanır. mir uzay istasyonunun bir mühendislik modelini tüm ekipmanlarıyla birlikte ziyaret edebilirsiniz. ayrıca bir gözlem kubbesi olan la coupole de l'astronome ile donatılmıştır.

20 yıllık varlığı boyunca neredeyse 5 milyon ziyaretçi ziyaret etti.

kaynakça

dış bağlantılar 

 

toulouse
birleşik devletleri'ndeki müzeler taslakları
Misket piyade

misket piyade (fransızca: mousquetaires) avrupa'nın askerî tarihi'nde önemli yer tutan, misket tüfeği ile donatılmış bir tür askerdi. misket piyade, özellikle avrupa'da yeni çağ orduların önemli bir parçasıydı. misket piyade, yivli piyadenin öncüsüydü. misket tüfekleri, modern batı ordularının çoğunda 1850'li yıllarda yivli tüfeklerle ikame edilmişti.

kaynakça 

misket tüfeği
piyade
Airbus A321

airbus a321, kısa ila orta menzilli, dar gövdeli, ticari yolcu çift motorlu jet uçaklarından oluşan airbus a320 ailesinin bir üyesidir. 185 ila 236 yolcu taşıma kapasitesi bulunmaktadır.temel a320'nin ilk türevi olan uzatılmış bir gövdeye sahiptir ve orijinal a320'den yaklaşık altı yıl sonra, 1994 yılında hizmete girmiştir. uçak, diğer tüm airbus a320 ailesi varyantlarıyla ortak bir tip derecelendirmesini paylaşıyor ve önceki a320 ailesi pilotlarının daha fazla eğitime ihtiyaç duymadan uçağı uçurmasına olanak tanıyor.

teknik özelikler

kaynakça 

çift motorlu jetler
airbus a320 serisi
alçak kanatlı uçaklar
i̇lk uçuşunu 1993'te yapan hava araçları
Spinosauridae

spinosauridae ("dikenli kertenkelegiller"), 10 ila 17 cinsten oluşan bir tetanuran teropod familyasıdır. spinosaurid fosilleri afrika, güney amerika, avrupa ve asya'da bulunmuştur. kalıntılar genelde erken kretase ve geç kretase'nin başlarına tarihlendirilmiştir.

açıklama 

malzeme eksikliği nedeniyle çoğu spinosauridin güvenilir boyut tahminleri yapılamasa da bilinen tüm spinosauridler büyük hayvanlardı. i̇yi malzemeden bilinen en küçük cins, 6 ila 8 metre (20 ve 26 fit) uzunluğunda ve yaklaşık 1 ton ağırlığında olan irritatordur. ichthyovenator, baryonyx ve suchomimus 7,5 ila 11 m uzunluğunda ve 1 ila 5,2 ton arasında ağırlığa sahipti. oxalaia 12 ila 14 metre arasında bir uzunluğa ve 5 ila 7 ton arasında bir ağırlığa ulaşmış olabilir. bilinen en büyük cins, 15 m veya daha fazla uzunluğa ulaşabilen ve yaklaşık 6,4 ila 7,2 ton ağırlığında olan spinosaurustur ve bu da onu bilinen en büyük teropod dinozor yapar –  bilinen en büyük etçil dinozordur. yakın akrabası sigilmassasaurusun, spinosaurus ile taksonomik ilişkisi belirsiz olsa da benzer veya daha büyük bir uzunluğa ulaşmış olabilir. spinosauridler arasındaki büyük vücut büyüklüğündeki bu tutarlılık, diğer büyük teropod dinozorlarla yemek için rekabet etmeye gerek kalmadan devasa uzunluklara kadar büyüyebilecekleri için, yarı suda yaşayan yaşam tarzlarını tercih etmelerinin bir yan ürünü olarak evrimleşmiş olabilir.

sistematik 
daha önce carnosauria'da sınıflandırılan spinosauridlerin, günümüzde birçok yazar tarafından megalosauroidea'da sınıflandırılması desteklenmektedir.

barker vd. (2021) tarafından oluşturulmuş kladogram (grupların tahmini çeşitlenme tarihleri parantez içerisinde gösterilmiştir):

galeri

ayrıca bakınız 
 afrika dinozorları listesi
 dinozorlar listesi
 dinozorların evrimi

dış bağlantılar 
 
 
 teropod veritabanı'nda spinosauridae .

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar 
 tor bertin. 2010. a catalogue of material and review of the spinosauridae.  (pdf) – palarch’s journal of vertebrate palaeontology 7(4) (2010), 1-39. issn 1567-2158.

{{taksonçubuğu|from}=}

kretase devri dinozorları
spinosauridae
1915'te tanımlanan fosil taksonları
ernst stromer tarafından adlandırılmış taksonlar
Zincir kuralı (istatistik)

olasılık teorisinde, zincir kuralı (genel çarpım kuralı olarak da adlandırılır), yalnızca koşullu olasılıkları kullanarak bir rassal değişkenler kümesinin ortak dağılımının herhangi bir üyesinin hesaplanmasına izin verir. kural, koşullu olasılıklar açısından bir olasılık dağılımını tanımlayan bayes ağları çalışmasında kullanışlıdır.

olaylar için zincir kuralı

i̇ki olay 
 ve  iki rassal olay olmak üzere zincir kuralı,

  .

örnek
  .

i̇kiden fazla olay
 ikiden fazla olay olmak üzere,

 

tümevarımla şuna ulaşılır:

  .

dört değişkenli zincir kuralı bu koşullu olasılıkları üretir:

rassal değişkenler için zincir kuralı

i̇kiden fazla rassal değişken 
 iki rassal değişken olmak üzere ortak dağılımı bulmak için koşullu olasılık tanımını uygulanabilir:

 

rassal değişkenlerin indekslenimi olmak üzere, ortak dağılımın bu üyesinin değerini bulmak için, koşullu olasılık tanımını uygulanabilir ve şu elde edilir:

 

bu süreci her son terimle tekrarlanırsa şu elde edilir:

örnek 
dört değişkenli zincir kuralı bu koşullu olasılıkların ürününü üretir:

kaynakça 

 978-0-8101-1821-8 
 978-0-8101-1821-8 
 978-0-8101-1821-8 
 "t978-0-8101-1821-8he chain rule of probability", developerworks, nov 3, 2012.

bayesci istatistik
olasılık teorisi
Elimination Chamber (2021)

elimination chamber (almanya'da bilinen adıyla no escape), wwe tarafından raw ve smackdown markaları için düzenlenmiş on birinci elimination chamber profesyonel güreş izle ve öde etkinliği ve wwe network etkinliği. 21 şubat 2021 tarihinde st. petersburg, florida'daki tropicana field'da yapılmıştır.

yapım 
etkinlikte yer alan maçlar, raw ve smackdown markalarında sonucu önceden wwe tarafından belirlenen maçlar ve senaryolarla oluşturulmaktadır. senaryolar, wwe'nin haftalık programları monday night raw ve friday night smackdownda yaşananlara göre şekillenmektedir.

sonuçlar

smackdown elimination chamber maçı

raw elimination chamber maçı

notlar

kaynakça

dış bağlantılar 

2021
2021'de profesyonel güreş
Atak Beyliği

atak beyliği (16-19 yy) beyliğin kurucusu zırkanlı mir mahmud oğlu ahmed bey'dir. kendisi şah i̇smail'in çağdaşıydı. şah i̇smail diyarbakır bölgesini istila ederken, ahmed bey'in elinden de atak kalesi'ni ve çevresindeki nahiyeleri almış, kaçar oymağına vermişti. zırkanlılar burayı terk etmek, başka yörelere göç etmek zorunda kaldılar. bu durum çaldıran savaşı'na kadar sürdü.

çaldıran savaşı'nda şah i̇smail yenilip diyarbakır valisi ustaclu muhammed han öldürülünce, diğer bey ve aşiretler gibi zırkanlılar da harekete geçtiler. elverişli durumdan yararlanarak, "mılh" adıyla bilinen ve atak kalesine yakın olan yıkık bir kaleye gelip yerleştiler. mevsim kıştı, kaçar beyi durumdan kuşkulandı. "mılh"a yerleşmenin sebebini sordurdu. onlar da "mırdasî aşiretiyle aramızda eski husumet ve köklü düşmanlık vardır. onların bu kış, soğuk ve kar ortasında bize saldırıp çocuklarımızı ve ailelerimizi esir almaları uzak ihtimal değildir. bunun için, soğukların hafifleyeceği ve karların eriyeceği bahar mevsimine kadar bu yıkık kalede kalmamıza izin verilmesini istirham ediyoruz" cevabını verdiler. atak valisi bunlara acıdı ve kışı orada geçirmelerine izin verdi.

zırkanlar, atak'ı geri almak için çalışmalara başladılar. tırmanmakta kullanmak için, direklerden ve iplerden merdivenler hazırladılar. uygun buldukları bir gece, aşiretin iyi savaşan savaşçılarından bazıları, kalenin surlarına tırmanarak burçlara ve kale duvarlarına ip bağlamak suretiyle merdiven dikmeyi başardılar. arkasından zırkan savaşçıları kaleye çıktılar ve kızılbaş muhafızlarını öldürerek, başlarını ibret olsun diye kesip çeşitli yerlere astılar. kadınları ve çocukları kaleden çıkardılar. ahmed bey'i getirtip başlarına eskisi gibi hükümdar yaptılar.

19. yüzyılda osmanlının merkezileşmesi ile beraber, beylik statüleri ellerinden alınmıştır. osmanlının merkezileşmesi ile birlikte yeni düzene uymayan bazı zirki beyleri sivas ve edirne gibi batı şehirlerine yerleştirilmişlerdir.

kaynaklar 

kürt tarihi
anadolu tarihi
Grönland'daki Danlar

grönland'daki danlar, grönland'ın yerlisi olmayan, oraya danimarka'dan göçmüş insanlardır.

grönland'da yaşayan danimarkalılar, adanın yaklaşık %11'ini oluşturur. i̇nuitler ise %85-90'lık bir oranla birinci sırada gelmektedir.

nuuk, 1990'lardan beri danimarka'dan göç almaktadır. adadaki diğer kentlerden daha çok dan oranına sahiptir.

dil meselesi 
1979'da yapılan halkoylaması uyarınca danca ve grönlandca resmi dairelerde kullanılabilmektedir. grönland'ın büyük çoğunluğu her iki dili konuşmaktadır. haziran 2009'da kalaallisut da denen grönlandca tek resmi dil oldu. ancak yükseköğretimde ve idari işlerde danca kullanılmaya devam etmektedir. başkent nuuk, en yüksek oranda danca konuşulan kenttir. grönlandcanın adanın geleceğindeki rolü halen tartışılmaktadır.

grönland nüfusunun yaklaşık %12'si yalnızca veya birinci dil olarak danca konuşmaktadır. bu kişiler çoğunlukla adaya danimarka anakarasından gelenlerdir. bunların arasında tüccarlar, akademisyenler ve yöneticiler de bulunur. küçük kentlerde grönlandca daha baskındır. yerlilerin ezici çoğunluğu dancayı ikinci dil olarak öğrenir ve bilirler.

kaynakça 

ülkelerine göre dan diasporası
kuzey amerika'daki avrupa diasporası
avrupa diasporası
danimarka asıllı grönlandlılar
grönland'daki etnik gruplar
Bir Varmış Bir Yokmuş... Adam

il était une fois... l'homme (türkçe: bir varmış bir yokmuş... adam) albert barillé'nin yönetmenliğini yaptığı 1978 yapımı fransız animasyon televizyon dizisidir bir varmış bir yokmuş... serisinin ilk çizgi filmi olan program çocuklara dünya tarihini anlatan 26 bölümden oluşmaktadır. benzer görünüşe sahip karakterler her bölümde kendi yaşadığı zamanın sorunlarıyla uğraşırken görünür.

dizi serileri
fransız dizileri
animasyon televizyon dizileri
Troya Efsanesi (opera)

troya, tevfik akbaşlı'nın  bestelediği, librettosu işık noyan'a ait tek perdelik opera eseridir.

troya'nın unesco dünya kültür miras listesi'ne girişinin yirminci yılı olan 2018'in türkiye'de "troya yılı" ilan etmesi nedeniyle çanakkale belediyesi tarafından sipariş edilen eser, dünyada ilk kez 12 ağustos 2018'de 55. uluslararası troia festivali sırasında çanakkale'de çimenlik kalesi'nde aytaç manizade sanat yönetmenliğinde sahnelendi.

tüm masraflarını bir belediyenin üstlendiği eserin sahnelemesi  minimalist bir yaklaşımla video eşliğinde yapışmış, birkaç küçük aksesuar dışında hiç dekor kullanılmamış, solistlerin yanı sıra 17 kişilik bir koro kadroda yer almıştır.

kaynakça

ayrıca bakınız
truva sonatı
troya (opera)

2018 operaları
türkçe operalar
popüler kültürde truva savaşı
Süleyman Kulesi

süleyman kulesi adana ilinde yer alan bir osmanlı yapısıdır. bina yumurtalık ilçesi batısında,adana"'nın güneyinde, akdeniz kıyısında olup, yumurtalık kent merkezine 2 ve adana'ya 85 kilometre uzaklıktadır.

bina 1536 yılında osmanlı padişahı kanuni sultan süleyman tarafından yaptırılmış bir  deniz gözetleme kulesidir. eski yumurtalık (ayas) canlı bir ticaret limanıydı. kule limana baskın yapacak korsanlara karşı erken uyarı amacıyla inşa edilmiştir. bina beşgen planlı olup, dar gözlem pencereleri bulunmaktadır. askeri amaçlarda kullanılmak için yapıldığından, "silahlı ayas kulesi" olarak da bilinmektedir.

2014 yılından itibaren kule çevresinin düzenlenerek turizme kazandırılması çalışmaları
başlatılmıştır

kaynakça

dış bağlantılar 
wowturkey sitesi fotoğrafları

adana tarihi
yumurtalık
türkiye'de osmanlı mimarisi
kuleler
Nikolaos Triantafillakos

nikolaos triantafyllakos () (8 kasım 1855, tripoliçe - 16 eylül 1939), 1922 yılında ağustos ile eylül ayları arasında yunan tarihinin çalkantılı bir döneminde yunanistan başbakanlığı yapmıştır.

yunan parlamentosu'nda arkadya bölgesini temsil etmiştir. yunan ordusu 1922'de küçük asya'daki savaşta muharebeleri kaybederken ve topraklarını türk ulusal hareketi'ne bırakırken, atina'daki siyasi durum kötüleşmeye başladı.

petros protopapadakis'in kabinesi 28 ağustos'ta istifa etti, nikolaos kalogeropulos yeni bir kabine kurması için kral konstantin tarafından görevlendirildi. müzakerelerde iki gün geçirdikten sonra görevinde başarısız oldu ve yunanistan'ın konstantinopolis'teki eski yüksek komiseri nikolaos triantafyllakos çağrıldı ve zorlukla geçici bir hükûmet kurmayı başardı.

bu arada, halk arasında kargaşa ve memnuniyetsizlik giderek artıyordu ve düzenin sürdürülmesi için katı önlemler gerekiyordu. 11 eylül'de, selanik'te kral konstantin'in tahttan çekilmesi ve eski başbakanlar dimitrios gunaris ve nikolaos stratos'un tutuklanmasını talep eden 8.000 asker ve subayın ayaklanmasının ardından sıkıyönetim ilan edildi. bu isyanı, küçük asya'dan midilli, sakız ve girit adalarına tahliye edilen askerlerin yaygın bir isyanı izledi.

midilli'deki ordu birlikleri, albay stilianos gonatas başkanlığında bir devrim komitesi kurdu ve bu komite, atina'ya şu talepleri uçakla gönderdi: hükûmetin görevden alınması, parlamentonun feshi, yeni seçimlerin yapılması ve kral konstantin'in veliaht prens georgios'un lehine tahttan çekilmesi. devrimci hareket hızla yunanistan'ın diğer merkezlerine ve midilli'de ve pire limanı içinde ve çevresinde konuşlanmış yunan savaş gemilerine yayıldı. kabine ve başbakan triantafyllakos 16 eylül'de derhal istifa etti ve o gün kral konstantin kariyeri boyunca ikinci kez tahttan çekildi ve kralın en büyük oğlu kral ii. georgios olarak yunanistan tahtına çıktı.

triantafyllakos 1939 yılında ölmüştür.

kaynakça 

1855 doğumlular
1939 yılında ölenler
mora doğumlular
yunanistan senatosu üyeleri
yunanistan adalet bakanları
yunanistan içişleri bakanları
Eteogirit dili

eteogirit dili, yunanca ile alakası olmasa da grek alfabesi ile yazılan, antik çağda daha ziyada doğu girit'te konuşulmuş ölü bir dildir.

eteogirit diline ait çoğunluğu mö 7. ila 3. yüzyıl arasına tarihlenen yazıtlar praisos ve dresos mevkiinde bulunmuştur. bu yazıtlardan dreros'ta bulunanlar çift dilli olmalarına rağmen anlaşılabilir değillerdir. yazıtlarda grek alfabesi kullanılmış olsa da, günümüz yunancasında artık olmayan digama ve san harfleri kullanılmıştır. yazıtlarda bazen iki farklı kelimeyi birbirinden ayırt etmek için kısa tire işareti kullanılmıştır.

eteogirit dilinin hangi dil ailesine mensup olduğu da bilinmemekle birlikte, bu konuda farklı tezler öne sürülmüştür. bu tezlerden birisi eteogirit dilini eteokıbrıs dili ve minosça ile birlikte ege dil ailesi olarak gruplamaya çalışmaktadır.

kaynakça 

avrupa kökenli ölü diller
yunan arkaik dönemi
Interpretatio graeca

interpretatio graeca (latince, "yunanca çeviri"), diğer kültürlerin mitolojisini ve dinini yorumlamak veya anlamaya çalışmak için kullanılan bir söylemdir. eski yunan dini kavram ve uygulamalarını, tanrıları ve mitleri, eşdeğerlikleri ve ortak özellikleri kullanarak kendi kültürüne empoze etmektir.

bu ifade, yunanların başkalarının inançlarını ve mitlerini açıklama çabalarını tanımlayabilir, tıpkı romalıların yunan mitlerini ve ikonografisini kendi tanrılarının adlarına uyarladıkları zamanki gibi, yunan olmayanların kendi inanç sistemlerini yunan modelleriyle karşılaştırma veya asimilasyon yoluyla yorumlamasını da tanımlayabilir.

interpretatio romana, farklı bir gallo-roma dininin oluşumunda olduğu gibi, antik roma dinine ve mitine atıfta bulunan karşılaştırmalı din söylemidir. hem romalılar hem de galyalılar, galya dini geleneklerini roma modelleriyle, özellikle de i̇mparatorluk kültüyle ilişkili olarak yeniden yorumladılar.

jan assmann, tanrıları uluslararasılaştırmaya yönelik çok tanrılı yaklaşımı bir "kültürlerarası çeviri" biçimi olarak görüyor.

sanatta

kaynakça 

fenike mitolojisi
roma mitolojisi
dinî çoğulculuk
roma i̇mparatorluğu'nda din
latince din deyişleri
helenistik din
yunan mitolojisi
antik roma dış ilişkileri
etrüsk mitolojisi
Ilyasah Shabazz

ilyasah shabazz (d. 22 temmuz 1962, brooklyn)  amerikalı akademisyen, yazar, aktivist, motivasyon konuşmacısı ve profesyonel hatiptir.  amerikalı müslüman siyasetçi ve insan hakları savunucusu malcolm x ile betty shabazz'ın üçüncü kızıdır. en bilinen eseri olarak growing up x adlı anı kitabı kabul edilebilir.

bibliyografisi
 
 
 
 kekla magoon ile 
 renée watson ile 
 tiffany d. jackson ile (2021). the awakening of malcolm x. farrar, straus and giroux. .

dış bağlantılar

 
 
 
 

1962 doğumlular
yaşayan insanlar
amerikalı kadın aktivistler
kurgusal olmayan eserler veren amerikalı yazarlar
amerikalı anı yazarları
afrikalı amerikan müslümanlar
motivasyon konuşmacıları
Bir İncecik Yolum Gider Gördes'e

bir i̇ncecik yolum gider gördes'e hüseyni makamında türküdür.

anadolu'daki çeşitlemeleri 
bilecekten derlenen bir i̇ncecik yolum gider yemen'e, ankara'da oynanan karaşar zeybeği oyun havası çeşitlemeleridir.

ayrıca bakınız
gemilerde talim var
abdal zeybeği

kaynakça 

türküler
türkçe şarkılar
Gündüz Seferli

gündüz ağemmed oğlu seferli (azerice: gündüz ağəmməd oğlu səfərli), azerbaycan silahlı kuvvetlerinin özel kuvvetlerinde görev yapan bir azeri askeri subayıdır. 2020 dağlık karabağ savaşı sırasında şuşa muharebesi zamanı azerbaycan özel kuvvetlerinin komutanlarından biri oldu ve faaliyetine göre vatan savaşı kahramanı unvanını aldı.

i̇lk yılları 
gündüz ağemmed oğlu seferli, azerbaycan'ın ağdaş rayonuna bağlı ağzıbir köyünde doğdu. halen azerbaycan özel kuvvetlerinde görev yapmaktadır.

askeri karyeri 
gündüz seferli, 2020'de gerçekleşen i̇kinci karabağ savaşı'nda azerbaycan özel kuvvetleri sıralarında savaşmıştır. seferli ve ekibi 7 kasım'da şuşa muharebesi zamanı şuşa şehri yürütme gücü binasını ele geçirdi. 8 kasım günü öğleden sonra azerbaycan cumhurbaşkanı i̇lham aliyev, azerbaycan kuvvetlerinin şehri kontrol altına aldığını duyurdu. 9 kasım'da azerbaycan savunma bakanlığı, şehirden bir video yayınladı ve şehirin azerbaycan'ın kontrolünde olduğunu doğruladı.

ödüller 
 binbaşı gündüz seferli, azerbaycan cumhurbaşkanı i̇lham aliyev'in kararıyla 9 aralık 2020 tarihinde vatan savaşı kahramanı unvanına layık görüldü.
 binbaşı gündüz seferli, 24 aralık 2020 tarihinde cumhurbaşkanı aliyev'in kararıyla cebrail kurtuluş madalyası'na layık görüldü.
 binbaşı gündüz seferli, cumhurbaşkanı aliyev'in kararıyla 29 aralık 2020'de şuşa kurtuluşu madalyası ile ödüllendirildi.

kaynakça 

azerbaycan doğumlular
yaşayan insanlar
i̇kinci dağlık karabağ savaşı'nda kişiler
vatan savaşı kahramanları
Nemty

mısır mitolojisinde nemty (yunanca antaeus, ancak yunan mitolojisindeki antaeus ile muhtemelen bağlantılı değildir) ibadeti yukarı mısır'ın kuzey kesimindeki antaeopolis'te merkezlenmiş bir tanrıydı.

nemty'nin ibadeti oldukça eskidir, en eski 2. hanedandan kalma kalıntılar bulunmuştur, önemli bir tanrı olduğu için kendi kültüne adanmış rahipleri de vardır. başlangıçta, nemty etrafındaki antik alanın patronu olarak görülürdü. genellikle badari kültü ile ilişkiliydi, kültün ana merkez tanrısı ise horus'du. hayatta kalan bilgi eksikliğinden dolayı, nemty'nin orijinal işlevinin ne olduğu çok iyi bilinmemektedir.

zamanla nemty, feribotların tanrısı olarak kabul edildi ve sonuç olarak, başlangıçta bir şahin olarak kabul edilen horus'a atıfta bulunarak, teknede gezen bir şahin olarak tasvir edildi. feribot tanrısı olarak, nemty unvanını kazandı, bu unvan seyahat etmek anlamına gelir. kült merkezleri ise antaeopolis ve yukarı mısır'daki per-nemty (nemty evi) idi.

nemty, eski krallığın başlangıcında yaşanan yukarı mısır'ın (patronu seth'ti ) aşağı mısır'ı fethi için bir metafor olarak görülen horus ve seth'in tartışmaları masalında ortaya çıkıyor. bu masalda, seth'in güç kazanma girişimlerinden biri, tanrıları bir araya getirmesi ve hepsini horus'un aleyhine ikna edecek (daha sonraki geleneklerde, thoth hariç) iyi argümanlar sunmasıdır. seth, horus'un karısı (erken mısır mitolojisinde) isis'in büyülü müdahalesinden korkmaktadır, bu yüzden bir adada toplanmayı sürdürmektedir. nemty'ye ise isis'e benzeyen kimsenin oraya vapura binmesine izin vermemesi talimatını vermiştir. bununla üzerine, isis kendini yaşlı bir kadın kılığına sokar, nemty ise farkında olmadan onu feribota alır ve yaptığı hatadan dolayı, göründüğünden daha şiddetli olan parmaklarının kesilmesiyle cezasıyla cezalandırılır, çünkü bir şahin olarak artık tünemeyecek ve bu nedenle teknede ikamet edemeyecektir.

eski edebiyatta, tanrının hiyeroglifleri anti veya anty olarak okunuyordu. birkaç çalışma bu okumanın doğru olmadığını doğruladı.

kaynakça 

koruyucu tanrılar
mitolojik yırtıcı kuşlar
mısır tanrıları
Kanatlı çark

kanatlı çark, gemi, tekne ve vapurları itmek için kullanılan bir tür tahrik sistemi. 19. ve 20. yüzyıl'ın başlarında yaygın olarak kullanılan, ancak gününüzde neredeyse pervanenin yerini alan gemi itici gücü parçalarıdır.

kürek gibi hareket eden buharla çalışan kanatlı çarklarla ilgili ilk deneyler, aralarında robert fulton'ında olduğu birkaç mucidi, kanatlı çarkları gemilerin pupa tarafına veya sancak ve iskele taraflarına tekerlek şeklinde monte etmeye yönlendirdi. kanatlı çarklar oldukça verimli ve modern pervanelerle bile rekabetçi olacak biçimde üretildi. fakat açık denizlerdeki fırtınalarda çarkın hasara karşı savunmasızlığı ve gemilerin ağır bir şekilde döndüğünde sudan çıkmasının dümen'de oluşturduğu zorluklar nedeniyle yerini pervanelere bıraktı. i̇ç sularda seyrüsefer için bu kusurların önemsiz olması çarklı vapurlarların birçok nehirde halen daha kullanılmasına olanak sağladı.

kaynakça 

deniz tahrik sistemleri
su değirmenleri
Imentet

imentet (ament, amentent veya imentit, "batı'nın kızı"  anlamına gelir), eski mısır dininde nil'in batısındaki nekropolleri temsil eden bir tanrıçaydı.

ra'ya yeraltı dünyasının bazı kısımlarında rehberlik eden tanrı aken'in eşiydi. resmi olarak asla tapılmamasına rağmen, ölüler kitabı'nın çeşitli ilahileri ve pasajlarında bahsedilmiştir.

rol 
merhum tanrıçası olarak duat'ın (yeraltı) girişine bakan bir ağaçta yaşadı. küçük bir doğurganlık tanrıçası olmanın dışında asıl işi, eski mısır dininde esasen cennet olan "sazlık tarlasına" seyahat edebilecek kadar iyi olan yeni ölülere yiyecek ve içecek sunmaktı. ölümden sonraki rollerinde hathor ve i̇sis ile o kadar yakından bağlantılıydı ki, bu iki tanrıçanın alternatif bir formundan daha az bağımsız bir tanrı olabilir.

görünüm 
genellikle kafasında "batı" anlamına gelen bir hiyeroglif bulunan, elinde bir asa taşıyan, ankh giyen ve cüppe taşıyan  bir kraliçe olarak tasvir edilmiştir. i̇sis ve nephthys ile benzerlikler taşır.

i̇sim 
onun "batı'nın kadını" başlığı sadece coğrafyayla ilgili bir ifade değil, aynı zamanda mitolojideki rolü ile de ilgilidir. çünkü güneş batıya doğru batarken, ölüm ile ilişkili olaylar yaşanacaktır.

kaynakça 

mısır tanrıçaları
Czesława Kwoka

czesława kwoka (15 ağustos 1928, wólka złojecka - 12 mart 1943), 14 yaşında auschwitz toplama kampı'nda öldürülen polonyalı katolik kızdır. ii. dünya savaşı'nda almanya işgali altındaki polonya'daki polonyalılara karşı işlenen suçların binlerce çocuk kurbanından birisi.

"auschwitz'in ünlü fotoğrafçısı" wilhelm brasse tarafından 1940 ile 1945 yılları arasında çekilen kwoka ve diğerlerinin fotoğrafları, auschwitz-birkenau eyalet müzesinin fotoğraf anıtında sergileniyor. brasse, kendisiyle ilgili 2005 tarihli bir televizyon belgeseli olan the portraitist'teki birkaç fotoğraftan bahsediyor. çeşitli makale ve kitaplarda atıfta bulunulan röportajların odak noktası haline geldiler.

kişisel geçmişi
czesława kwoka, polonya'nın küçük bir köyü olan wólka złojecka'da katolik bir anne katarzyna kwoka'nın (kızlık soyadı matwiejczuk) ve muhtemelen o küçükken ölen paweł adında bir babanın çocuğu olarak dünyaya geldi, son ikametgahı wólka złojecka'daydı. czesława kwoka (tutuklu sayısı 26946) annesiyle birlikte köyünden sürüldü ve 13 aralık 1942'de zamość, genel hükümet'teki bir yeniden yerleşim kampından auschwitz'e nakledildi. 12 mart 1943'te, annesinin 18 şubat'taki ölümünden bir aydan kısa bir süre sonra, kwoka 14 yaşında öldü; ölümünün koşulları kaydedilmedi. 23 mart'ta yayınlanan ölüm belgesi, yanlış bir şekilde bağırsak nezlesinden kaynaklanan kaşeksiden öldüğünü kaydetti. ancak raporlar, ölüm nedeninin kalbe yapılan fenol enjeksiyonu olduğunu göstermektedir.

kaynakça
Yağız Kılınç

yağız kılınç (d. 16 temmuz 2007, i̇stanbul), türk oyuncudur.

yaşamı ve kariyeri 
yağız kılınç 2007 yılında i̇stanbul’da doğdu. i̇lk oyunculuk deneyimini 2015 yılında yaktın beni filminde burak rolünü canlandırarak yaşadı. 2017 yılında aşkın kanunu, klavye delikanlıları ve ufak tefek cinayetler dizilerinde oynadı. 2018 ve 2020 yılları arasında yayınlanan tozkoporan dizisinde sinan karakterini canlandırdı. 2021 yılından beri tozkoparan i̇skender dizisinde oynamaktadır.

filmografisi

kaynakça

dış bağlantılar 
 

yaşayan insanlar
2007 doğumlular
i̇stanbul doğumlu erkek oyuncular
türk çocuk oyuncular
21. yüzyılda türk erkek oyuncular‎
türk erkek dizi oyuncuları
Neper (mitoloji)

eski mısır dininde, neper (nepra ve nepri) tahıl tanrısıydı. kadın meslektaşı tahıl tanrıçası nepit'ti. eşi, dokuma tanrıçası tayet olabilir.

efsanelerde 
i̇nsan biçiminde resmedilen nepri, genellikle renenutet tarafından emzirilen bir çocuk olarak tasvir edilir. nepri'nin gövdesi mısır tanelerini temsil edecek şekilde noktalıydı. onun adını benzer şekilde yazan hiyeroglifler, tahıl sembollerini içerirdi. neper özellikle en çok kullanılan tahıl türleri olan arpa ve emmer buğdayı ile ilişkilendirilmiştir. onun adı, tahılın besin olarak işlevine atıfta bulunarak, basitçe "ağzın efendisi" anlamına gelir. osiris ve isis efsanesi birleştiğinde, osiris bir tarım ve ölüler tanrısı olduğu için, hikayesi yıllık hasat ve mahsul yok oluşuyla ilişkilendirildi. dolayısıyla bu noktada neper, çok daha önemli bir tanrı olan osiris'in yalnızca bir yönü olarak kabul edildi ve öldükten sonra yaşayan unvanını kazandı.

kaynakça 

mısır tanrıları
Kara Lale Bayramı

kara lale bayramı; marie luise droop'un senaryosunu yazdığı, marie luise droop ve muhsin ertuğrul'un yönetmeliğini yaptığı 1920 yapımı bir filmidir.

almanya'da çekilen filmin senaryosu alexandre dumas'ın siyah lale adlı eserinden uyarlanmıştır.

konusu 
hollanda'nın bağımsızlık mücadelesi içerisinde olduğu dönemde cornelis de witt tutuklanır ve öldürülür. cornelis de witt ile kardeşinin bu süreçte yaşadıkları konu edilir.

oyuncular 

 theodor becker
 friedrich berger
 carl de vogt
 tronier funder
 helga hall
 meinhart maur
 max pohl
 erich poremski
 otto sommerstorff
 emil stammer
 mathilde sussin
 aribert wäscher
 toni zimmerer

kaynakça

dış bağlantılar 

 
 
 

1920 çıkışlı türk filmleri
Uraveli

uraveli (gürcüce: ურაველი; okunuşu: “uraveli”), gürcistan’nın samtshe-cavaheti bölgesinde, ahaltsihe belediyesi’nde bir köydür. uraveli deresi vadisinde, deniz seviyesinden 1.250 metre yükseklikte yer alır. ahaltsihe kentine 17 km uzaklıktadır.

uraveli, heoti, mushi ve tskordza köyleriyle birlikte uraveli temini oluşturmaktadır.

tarihçe

uraveli köyündeki agara manastırı'nın ana kilisenin 10-11. yüzyılda, gürcü krallığı döneminde  inşa edilmiş olması, buranın eski bir yerleşme olduğunu göstermektedir. köy geç orta çağda birleşik gürcü krallığı ve gürcü atabeglerin yönettiği samtshe-saatabago sınırları içinde yer alıyordu. 1578 yılında osmanlılar uraveli'yi ele geçirdi. osmanlı idaresinin uravel (اوراول) olarak kaydettiği köy, 1595 tarihli mufassal deftere göre ahısha livasının çeçerek nahiyesine bağlıydı. bu tarihte köyde ispenç vergisi veren 29 hane yaşıyordu. hane reisleri vardzel, ağdgomel, grigol, maharebel, i̇ordane, gogiça, batata, elia, sabia, i̇vane gibi adlar taşıyordu. köyde buğday, arpa, çavdar, darı, mercimek ekililiyor, arıcılık ve şarapçılık yapılıyor ve domuz besleniyordu.

uraveli, uzun süre osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 1828-1829 osmanlı-rus savaşı'nın ardından çarlık rusya'ya geçti. köy, bu şekilde bu dönemde bu imparatorluğunu bir parçası olan gürcistan'a bağlandı. osmanlı döneminde uraveli bir müslüman yerleşimine dönüşmüştü.

uraveli'de ikisi kilise ve biri cami olmak üzere üç önemli tarihsel yapı bulunmaktadır. agara manastırı'nın ana kilisesi olan agara kilisesi, 10-11. yüzyılda inşa edilmiştir. gürcistan'daki en büyük bağımsız kiliselerden biridir. kilise 14. yüzyıldan sonra onarılmıştır. agara manastırı, ana kilisenin dışında yemekhane, çan kulesi ve diğer yapılardan oluşmaktadır.

uraveli'deki ikinci kilise, uraveli'den heoti'ye giden yolun sağ tarafında yer alır. kilisenin yapım tarihi bilinmemekle birlikte mimari özellikleri üzerinden 11. yüzyıla tarihlenmektedir. küçük bir yapı olan uraveli kilisesi, tetrakonkhos tipi kiliseye örnek bir yapıdır. kilise kiremit rengi taşlarla inşa edilmiştir. duvar resimleri ve yazılarından bazı kısımlar günümüze ulaşmıştır.

uraveli'de, osmanlı döneminde ortaya çıkan müslümanlar tarafından rus idaresi sırasında, 20. yüzyılın başında inşa edilen cami, dikdörtgen planlı (10,26 x 16,10 m) bir yapıdır ve köşelerde kesme taş kullanılmıştır. daha sonra özgün biçimi değiştirilmiş olan uraveli camisi, günümüzde kültür merkezi olarak kullanılmaktadır. bu yapıya 2012 yılında kültürel miras anıtı statüsü verilmiştir.

nüfus

2014 verilerine göre uraveli'de 660 kişi yaşıyordu. köyün nüfusu gürcülerden oluşuyordu.

kaynakça

 
ahaltsihe'nin köyleri
Bir Sigara Yüzünden

bir sigara yüzünden; muhsin ertuğrul'un senaryosunu yazıp ve yönetmenliğini yaptığı 1928 yapımı türk filmidir.

konusu 
filmde bir sigara tiryakisinin hikâyesi anlatılmaktadır.

oyuncular 

 mehmet kemal küçük
 talat artemel
 vasfi rıza zobu
 şaziye moral
 mahmut moralı

dış bağlantılar 

 
 
 

i̇pek film filmleri
türk siyah-beyaz filmleri
1928 çıkışlı türk filmleri
1920'lerde türkçe filmler
Demokratik Azerbaycan İttifakı

"demokratik azerbaycan i̇ttifakı", aşağıdaki şeylerle ilgili olabilir:

 demokratik azerbaycan i̇ttifakı (2000) ― 2000 azerbaycan genel seçimleri öncesi azerbaycan millî devletçilik partisi, azerbaycan millî hareket partisi ve azerbaycan demokratik maarifçilik partisi tarafından kurulan seçim ittifakı.
 demokratik azerbaycan i̇ttifakı (2005) ― 2005 azerbaycan genel seçimleri öncesi adalet partisi, vahit azerbaycan millî birlik partisi ve vatandaş dayanışması partisi tarafından kurulan seçim ittifakı.
Akburç, Gercüş

akburç, batman ilinin gercüş ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında kalegercos, 1946 yılı kayıtlarında ise kalegercüş olarak geçmektedir.

coğrafya 
köy, batman il merkezine 65 km, gercüş ilçe merkezine 5 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

gercüş belde ve köyleri