Chromatica

chromatica, amerikalı şarkıcı lady gaga'nın altıncı stüdyo albümüdür. 29 mayıs 2020'de streamline ve interscope records tarafından yayınlandı. orijinal yayınlanma tarihi 10 nisan 2020 olmasına rağmen covid-19 pandemisi yüzünden yedi hafta sonrasına ertelendi. gaga ve bloodpop, albümün ana yapımcıları oldu. chromatica dans-pop, synthpop ve elektropop albümü olmakla birlikte house ve disko elementlerinin yanında birçok tarzı da barındırır. albümün teması genel olarak tssb, akıl sağlığı, iyileşme ve mutluluk üzerine kurulmuştur. müzikal altyapısı olarak da yüksek tempo ağırlıktadır. ariana grande, blackpink ve elton john ile albümde işbirliği yaptı.

"stupid love" albümün ilk single'ı olarak 28 şubat 2020'de yayınlandı ve küresel bir başarı yakaladı. yayınlanmasından bir ay önce internete sızmasına rağmen on beş bölgede, birleşik devletler ve birleşik krallık dahil olmak üzere listelerde ilk 10 arasına girdi. i̇kinci single "rain on me" ise 22 mayıs 2020'de yayınlandı ve abd ve birleşik krallık listelerine zirveden giriş yaptı. "sour candy" ise 28 mayıs 2020'de albümün tanıtım kaydı olarak yayınlandı. ardından "free woman" remiks versiyonu, albümün promosyonu için yayınlandı.

chromatica yayınlandığından beri müzik eleştirmenlerinden genel olarak olumlu yorumlar topladı. 205,000 saf satış olmak üzere toplam 274,000 albüm eşdeğer birimi ile birlikte billboard 200 listesine zirveden giriş yaptı ve gaga'nın abd'de art arda altıncı bir numara albümü oldu. albüm ayrıca avustralya, finlandiya, meksika, i̇rlanda, kanada, portekiz, i̇talya, yeni zelanda, i̇skoçya ve birleşik krallık'ta da bir numaraya yükseldi. cd ve plaklar dahil olmak üzere bk'da yılın en hızlı satan albümü oldu.

arka plan
2016 dive bar tour'undan sonra gaga, verdiği röportajlarda turun yeni konserlerinde yeni şarkılarını yayınlayabileceğini söyledi. ancak dive bar tour performansı ise ertelendi. ardından gaga, joanne world tour esnasında yeni müzikler üzerinde çalıştığını belirtti, ancak entertainment weekly ile yaptığı röportajda tur prodüksiyonunun gecikmeleri nedeni ile, özellikle kullanmak istediği yüksek teknoloji yüzünden planlarının ertelendiğini ve yeni materyallerinin performanslarını joanne world tour esnasında gerçekleştiremediğini belirtti. ardından aynı röportajda, joanne albümünden sonra da yeni albüm için hazırlıklara başladığını söyledi.

önceki albümü joanne için konuşan gaga, babası için ve ailesinin yaşadığı travma için albümü tasarladığını belirtmişti. ardından "babasını düzeltemediğini" ve albüme babası için çabaladığı "boşa giden efor" yakıştırmasını yaptı. yaşadığı hayal kırıklığı onu depresyona itti ve chromatica'yı yazarken kendisinin iyileşmeye başladığını fark etti. şarkıcı ardından başarısız ilişkilerini de yeni şarkılarına aktardığını, "içinde bulunduğu karanlık yerin" kendisini yazmaya zorladığını söyledi.

albüm adı ve kapağı
albüm adından bahsederken gaga, "ben chromatica'''da yaşıyorum, yaşadığım yer orası. kendi çerçeveme gittim. orada dünyayı buldum ve sildim. dünya iptal edildi, chromatica'da yaşıyorum," diye belirtti. geçici bir albüm kapağı, albümün ön siparişi için yayınlandı. pembe bir arka plan üzerinde bir sembol olarak yer aldı. albüm ise bu sembolü için "şarkılarının matematiksel simgesi" olduğunu açıkladı.

gaga aynı zamanda chromatica gezegeni fikrinin aklına nasıl geldiğini açıkladı: bloodpop sayesinde aklıma geldi, ve chromatica için uzun süre düşündük. i̇lk baktığımızda birçok renkten ibaret olduğunu, her şarkının ve müziğin kromatik gama sahip olduğunu gördük. böylece tüm bu renkler, tüm sesler, böylece bizimle birlikte hayatla ilgili konuştuğumuz her şey, gördüğümüz ve hissettiğimiz çevremizde olan biten her şeyin matematiğini keşfettik. böylece bunun hakkında konuştuk ve 'tamam, o zaman gerçekten düşünce bu yöndeyse' dedik ve 'oh, chromatica, tüm bu renkler ve insanların içindeyiz' dedik.

5 nisan 2020'de albümün resmi kapağı yayınlandı. şarkıcının pembe renkli saçları, yüksek topuklu metal ayakkabıları ve omzundan bağlamalı kıyafeti ile daire şeklinde bir zeminde bağlanmış olarak yer aldı. mtv'den trey alston, kapağın mad max, mortal kombat ve siberpunk fantezisi içerdiğini belirtirken, billboard dergisinden hilary hughes ise kapağın yaratık filmlerinden esintileri içerdiğini yazdı.

 yazma ve kayıt 

bloodpop, gaga'nın yeni albümü için, 11 şarkılık standart versiyona sahip joanne'den sonra tekrar döndü. gaga'nın yeni albümü için çalışmayı düşünmese de joanne world tour esnasında kansas city konserinde gaga'ya "stupid love" demo versiyonunu çaldı. gaga ise bloodpop'u albümün prodüksiyonunun tam ortasına koydu ve albümü yarattı, albüm için çoğu şarkıyı stüdyo evinde ve frank zappa'nın eski stüdyosunda kaydettiğini söyledi. fibromiyaljisi yüzünden kayıt esnasında birçok kötü dönem ve ağrılı süreç yaşadığını belirtti ve zaman zaman "koltukta kalkamadığını" belirtti. şarkıları kaydederken bloodpop'ın kendisini motive ettiğini, "zorladığını" ve sürecin ilerlemesini yönettiğini, kendisini depresyondan çıkardığını söyledi. her bir şarkının nasıl tek tek oluştuğunu, gaga'nın ya da ikisinin birden bir şarkıyı oluştururken piyanoda "kabasını" oluşturduktan sonra şarkıyı şekillendirdiklerinden bahsetti. son albümünün prodüksiyon sürecinde kaydın tamamen "doğal" ve "gerçekçi" olmasını ve bu kaydın da prodüksiyon açısında tamamen yaratıcı olmasını istedi.

beraber çalışmaya başladıktan sonra gaga ve bloodpop çeşitli prodüktörlere şarkıları tekrar düzenlemeleri ya da ek prodüksiyon yapmaları için ulaştı. i̇skoç müzisyen sophie, bloodpop ile çalışmak için anlaşan ilk yapımcı oldu ve her ne kadar yaptığı demo versiyonlar albümün son halinde yer almasa da "chromatica evreni" için planlarının hala mevcut olduğunu belirtti. burns, swedish house mafia'dan axwell, skrillex, madeon, tchami, boyz noize ve benjamin rice albümde yer aldı. geniş prodüktör sayısı gaga'yı memnun etti: "bir bilgisayara geçip sürekli tekrar eden bir melodi bulmak kolay ancak çalıştığım prodüktörler işlerini böyle yapmıyor. i̇lham olunca çeşitli şeyler yapıyorlar," dedi. apple music'de zane lowe'a konuşan gaga, "bu kadar prodüktörün kendisi için müzik yapmasını asla beklemediğini" belirtti.

gaga, elton john ile "sine from above" adlı parçada işbirliği yaptı ve john için "akıl hocam" diye bahsetti. daha önce axwell, elton john ile "sine from above" adlı bir parça yapmıştı ve yayınlanmamıştı. ardından gaga ile çalışırken bu parçayı onunla düet yaparak tamamlama fikrinden bahsetti. gaga albümde ayrıca "rain on me" adlı parçada "göz önünde bulunan ve kendisiyle aynı travmaları yaşayan biri" olarak bahsettiği  ariana grande ile düet yaptı. k-pop grubu blackpink ile "sour candy" adlı şarkıyı yaptılar. japon televizyon programında gaga, "kendisi için bir şarkı yazabilirler mi diye grubu aradığında çok memnun olduklarını" belirtti. grubun üyeleri şarkıyı i̇ngilizce ve korece yazıp söyledi.chromatica neredeyse bitmek üzereyken gaga, albümü "daha fazla sinematikleştirmek istediğini" hissetti. bloodpop ise bunun üzerine morgan kibby'den kendileri için üç orkestral geçiş parçası istedi ve albümü beraber tamamladılar. kibby ve gaga, bu üç enstrümantal parça için iki hafta boyunca çalıştı ve orkestra için 26 kişi ayarlandı. gaga ve kibby, oturup resimlere, tablolara, filmlere bakarak ilham topladıklarını ve "yakaladıkları enerjiyi" şarkılara aktardıklarını söyledi. gaga, "albümün ruhu zaten oradaydı ve aranjmanlar ise yazılmıştı, duygusal temadaydılar ve neredeyse chromatica'nın yunan koroları gibi oldular," dedi. ana tema tam anlamıyla parçalarda "ışık ve karanlık, itme ve çekme" üzerinde döndü. kompozisyonlar ise albümün mastering işlemlerinden birkaç gün önce tamamlandı.

 müzik ve şarkı sözleri chromatica öncelikli olarak 1990 etkisi altındadans-pop, elektropop, ve synth-pop kaydıdır ve house, techno, disko, funk, trance, eurodance, edm ve new wave etkileri barındırır. önceki country-rock albümü joanne'den (2016) farklı olarak daha önceki albüm tarzlarına geri dönmüştür. axwell'e göre albümü yaratan prodüktörlerin hepsi "tamamen dans müziği" üzerinde işler yaptıkları için "old-school, retro house" ve "garage" müziklerine kıyasla daha çok edm kayıtları oluşturuldu. chromatica'nın temasında mutluluğu hissetmek ve içinde bulunulan zorluklara rağmen dans etmek yatar. albüm sözleri ağırlıklı olarak akıl sağlığı, depresyon, yalnızlık, zor ilişkilerde aşkı bulmak, tssb'dan kurtulma, cinsel taciz ve kendine önem vermek üzerinde durur. karanlık temalarına rağmen çoğu şarkı pozitif hava taşır ve "eğlenceli ve saf enerji" yayar.rolling stone dergisinden kory grow, albümü "terapi popu" olarak tanımladı. pitchfork yazarı katherine st. asaph, albüme "90'ların house müziğinin geri dönüşü," dedi ve joanne için şarkıcının en kişisel albümüyken yerini chromatica'nın aldığını söyledi.  allmusic'den stephen thomas erlewine, şarkıcının the fame monster dönemine döndüğünü sezdiğini belirtti ve chromatica'nın daha modern hali olduğunu belirtti. albümün, günümüz trap müziğini hiçe saydığını ve 2010'ların prodüksiyonunu devam ettirmek istediğini belirtti.

 şarkılar 

albüm, "başlangıçtan iyileşmeye" doğru üç ana segmente ayrıldı. albümün açılış parçası, orkestral parça olan "chromatica i" gaga'nın tanımıyla "yaylı aranjmanlara sahip, kendisini korkutan şeyler ile yüzleşmesinin" bir yansımasıdır. bu tema, ikinci şarkı olan "alice"te devam eder ve şarkının ilk dizesi olan "benim adım alice değil ama harikalar diyarı'nı arıyorum," ile şarkıcının vazgeçmediğini, hala "havlu atmadığını" belirtir. parçada akıl sağlığı konusu işlenmiştir ve gaga'nın hala kendisinin ait olduğu yeri aradığını gösterir. 2000'lerin rave dansı, house ve elektronika elementlerini taşıyan parça, 90'ların edm altyapılarını, davul vuruşlarını ve keskin synth'leri eşliğinde gaga'nın yüksek notalarını birleştirir.

"stupid love" albümün üçüncü şarkısı olarak hizmet eder. "disko-etkili" dans-pop ve elektropop şarkısında ana tema "birini severken aptallaşmanın eğlencesi" ve ayrılık sonrası tekrar birini sevmek olmuştur. şarkı hakkında konuşurken gaga, "kendimize ördüğümüz duvarlardan sonra en son o duvarları yıkmak için insanlara 'senin aptal aşkını istiyorum, seni seviyorum' demek mümkün," dedi. dördüncü parça "rain on me", french house elementleri taşırken dans-pop, disko, house ve elektropop tarzındadır. yüksek tempolu bir prodüksiyona sahip parçada synth-disko vuruşları, synth alkışları, düz bas çizgileri, funk gitar ve synthler mevcuttur. şarkı, "zorlukların üstünden gelme" temasını barındırır ve yağmuru "alkol metaforu" olarak kullanarak acıyı uyuşturduğunu belirtir. gaga tarafından "gözyaşlarının kutlanması" olarak tanımlanan parçayı "iki kadının senin yaptığın şeylere ne kadar minnettar olduğunu ve üstesinden geldiği hakkında bir konuşma," olarak yorumladı. vokal olarak gaga'nın robotik konuşması kısımlarında, grande'nin ise imzası olan yüksek oktav notalarında son dizelerini son nakaratta bitirdiler.

"free woman" albümde beşinci sırada yer alır eurodans ve house parçasıdır ve acid house elementleri taşır. şarkıda şarkıcı, kimliğini ve cinsel tacizlerden sonra yaladığı durumu ele alır. hareketlendirici nakaratı ile "eğlenceli" elektronik altyapısı edm vuruşları ile devam eder ve orta tempoda gospel klavyeleri ile son bulur. gaga parçanın kökeni hakkında "bazen kendimi öldürmeye kadar gittiğim günlerden aklıma geldi. 'yakında öleceğim, o yüzden bir şeyler söylemeliyim,' diye düşündüm. şimdi dinliyorum ve diyorum ki yaşayacağım." şarkı belirli durumlardan kurtulmanın üzerine kurulmuştur. altıncı parça "fun tonight", önceki parça gibi eurodans tınıları ile devam eder ve elektropop ve dans müzik tarzları yanında edm vuruşları da barındırır. "ayrılık marşı" olarak kategorize edilen parça şöhret ve paparazilere gönderme yapar. "melankolik" ve "duygusallık" içeren vokalleri ile gaga nakaratta falsetto kullanır. gaga'ya göre onu seven insanların kendisini gülümsetmesi ve optimist olması yönündeki geceleri ele aldığını ancak mutlu olamadığını, profesyonel gücünün ve kişisel üzgünlüğünün arasındaki bağlantısızlığının yansımasını yazmıştır. aynı zamanda stefani germanotta ve lady gaga arasındaki bir konuşma olduğunu belirtmiştir.

albümün ikinci kısmı "chromatica ii" kreşendosu ile açılır ve sekizinci parça olan "911"a geçiş yapar. euro disco türündeki şarkı, şarkıcının antipsikotik ilaç tedavisi hakkındadır. şarkıda gaga'nın monotonluğu, robotik vokal efektleri, tekno-funk akışının yanında endüstriyel synthler ve "garip" nakarat içerir. dizelerde gaga, akıl sağlığının dünyasını nasıl etkilediğini ve kendisinin tek düşmanı olduğunu belirtir. "plastic doll", albümün dokuzuncu şarkısı olarak gaga'nın nasıl "objeleştirildiği" ile ilgilidir. bu duruma karşı geldiğini ve kendisine oyuncak bebekmiş gibi davranıldığından bahseder. eurodans ve disko parçasında vuruşlar ve akışkan prodüksiyonu sentetik davul vuruşları ile gaga'nın falsettolarıyla devam eder. onuncu parça "sour candy", gaga'nın blackpink ile olan düetidir. şarkıcıların potansiyel aşıklarının kendilerini değiştirmeye yönelik hareketlerine karşı çıkması hakkındadır. i̇ngilizce ve korece olan çoklu dil parçada ekşi şeker, "ilişkinin metaforu" olmuştur. dans-pop, elektropop bubblegum pop ve deep house türündedir ve house, dans ve elektronik altyapıya sahiptir. on birinci parça "enigma", groovy house ve disko-etkili dans-pop parçasında gaga'nın gizeme olan tutkusu ifade edilir. parçada gaga, sevgilisine onun isteyebileceği herhangi bir tutku olabileceğini söyler. elektropop prodüksiyonuna sahip korna tekrarları, yaylıları, 80'ler synthleri, yükselen vokalleri ve 90'lar funk altyapısına sahip şarkıda nakaratın ortasında davul vuruşları mevcuttur. on ikinci şarkı "replay" ise i̇spanyol-etkili french house tarzında nu-disco and electropop türündedir. deep house elementlerine sahip parça, disko synthleri, hayalet-vari vokaller ile devam eder. gaga, geçmişini ve kendisiyle ilgili sağlıksız ilişkisini belirtir.

"chromatica iii", albümün üçüncü kısmına dramatik yaylı aranjmanları ile devam eder ve gaga'nın elton john düeti olan "sine from above"a geçiş yapar. parça, gaga'nın yüksek güçlerle olan ilişkisine dikkat çeker  ve müziğin iyileştirici gücünden bahseder. elektronika etkili elektropop euro disko, dans-pop, trance, ve house müziğe sahip, trance synthleri ile panflüt-etkili ritmi ve şarkı sonundaki drum and bass türünü içerir. on beşinci parça "1000 doves", bir trance şarkısıdır. "parlayan" synthler içeren ana yapısı piyanoya bağlı house vuruşları ve geri vokallere sahiptir. yardıma muhtaç bir şekilde ağlamak için gaga'nın hayranları için yaptığı, kendilerini bir insan olarak görmek istediği parçadır. albümün on altıncı ve kapanış parçası olan "babylon", disko-etkili 90'lar house müziği ve hi-nrg tarzını taşır. tema olarak dedikodu, şarkıcının hayatında kendisini eskiden zincirlenmiş ve küçük bulduğu dönemi işler. parça çoğu kez madonna'nın "vogue" adlı şarkısı ile kıyaslandı. target ve uluslararası delüks versiyonu ise düşük tempolu "love me right"ı içerir.

 yayınlanma 
hakkında çıkan "hamile" dedikodularına cevap olarak gaga, 12 mart 2019'da şunları yazdı: "hamileyim dedikoduları mı? evet, #lg6'ya hamileyim." böylece dedikoduları yalanlayarak yeni albümü üzerinde çalıştığını belirtti. ekim 2019'da twitter'a yeni albüm adının  adele olabileceğini yazarak şaka yaptı. ocak 2020'de ise birçok yayın kuruluşu, albümün çıkış single'ı için şubat ayının başında gelebileceğini yazdı.

2 mart 2020'de gaga, albüm adının chromatica olduğunu ve 10 nisan 2020'de yayınlayacağını açıkladı. 24 mart 2020'de ise albüm yayın tarihini covid-19 pandemisi yüzünden ertelediğini ve kesin bir yayın tarihi vermediğini instagram ve diğer sosyal medyalarından duyurdu. 6 mayıs 2020'de ise albümünü 29 mayıs 2020'de yayınlayacağını açıkladı.

albüm 29 mayıs 2020'de yayınlandı. aynı gün spotify, "welcome to chromatica" adı bir çalma listesi düzenledi ve albümün başında, orkestral parçalarda ve sonunda olmak üzere "chromatica manifesto" adı altında gaga'nın konuşmalarının yer aldığı videolar yayınladı.

 promosyon 
26 mayıs ve 28 mayıs 2020'de gaga ve ariana grande, "rain on me" tanıtımı için the weather channel kanalında yer aldı. adobe ve live nation ile işbirliğine gitti ve hayranlarından "chromatica'nın hayranları için önemini" belirten görseller hazırlamasını isteyerek kazanana ödül olarak  10,000 dolar nakit vereceğini, "rain on me" posterini adobe uygulamaları ile tasarlamalarını bekledi. ağustos 2020 süresi boyunca her hafta gaga, apple music radyosuna konuk oldu ve gaga radio adı altındaki programında albümü oluştururken ilham aldıkları isimleri ve her sürümdeki dj mikslerini paylaştı. bloodpop, burns, elton john, blackpink ve tchami'yi konuk olarak davet etti ve bazı "süper hayranlar" ile facetime görüşmeleri düzenledi. 28 ağustos 2020'de radyo programının son bölümünü kutlamak için "free woman" parçasının honey dijon remiks versiyonunu yayınladı.

 canlı performansları ve turne 

30 ağustos 2020'de gaga, 2020 mtv video müzik ödülleri gecesinde "chromatica ii", "911", "rain on me" ve "stupid love" parçalarını seslendirdi ve bu ödül gecesine yedi yıl sonra ilk kez katıldı. "rain on me" performansında ariana grande kendisine eşlik etti. covid-19 pandemisi yüzünden tüm performansları boyunca yüz maskesi taktı.

albümü tanıtmak için the chromatica ball'u duyuran şarkıcı, sınırlı sayıda altı farklı konser vereceğini, hepsinin stadyumlarda olacağını duyurdu. 25 temmuz 2021'de başlayacak olan konserler 27 ağustos 2021'de son bulacak. paris, londra, boston, toronto, east rutherford ve şikago'da sahne alacak. tur ilk olarak 2020'nin yaz ayları için ayarlanmıştı ancak covid-19 pandemisi yüzünden tarihi ileriye atıldı.

single'lar
"stupid love" albümün ilk single'ı olarak 28 şubat 2020'de yayınlandı. eleştirmenlerden olumlu yorumlar topladı ve önceki çalışmalarına yakın bulundu. ticari başarısı olan single, abd ve birleşik krallık'ta beş numaraya kadar yükseldi. video klibi ise daniel askill tarafından çekildi, şarkı ile beraber aynı anda yayınlandı. targer/delüks versiyon bonus parçası olan vitaclub warehouse remiksi ise 15 mayıs 2020'de dijital platformlara yüklendi.

"rain on me" albümün ikinci single'ı olarak 22 mayıs 2020'de yayınlandı. şarkıya pop star ariana grande eşlik ediyor. gaga'nın ve grande'nin vokal yetenekleri, eleştirmenler tarafından övüldü. abd ve bk'da bir numaradan giriş yaptı. single'ın video klibi, robert rodriguez tarafından çekildi ve aynı gün yayınlandı.

"sour candy" albümün ilk tanıtım kaydı olarak albüm yayın tarihinden bir gün önce promosyon kaydı olarak yayınlandı.

 eleştiriler 

metacritic'in 100 üzerinden hesaplanan puanlama sisteminde chromatica ortalama puanlama ve yorumlara, ek olarak da 22 ana eleştiriye göre 79 puan aldı ve "evrensel başarı" listesine girdi. album of the year sitesi, 100 puan üzerinden 75 puan verdi. anydecentmusic? sitesi ise eleştirilerin toplam puanı olarak 10 üzerinden 7.2 puan verdi.billboard dergisinden jason lipshutz, albüm için "yüksek kalitede bir yaz kaçışı" yorumunu yaptı. allmusic yazarı stephen thomas erlewine, albüme 5 yıldız üzerinden 4 vererek "asla gitmeyen bir artistin geri dönüş albümü" yazdı ve ekledi: "tuhaf provakatörlüğünü kaybetmiş olabilir ancak stilinin saldırılarını nasıl keskinleştirdiğini öğrendi, belki de chromatica bu yüzden kendisinin en tatmin edici albümlerinden biri olmayı bu sayede başardı." the a.v. club, albüme "b" vererek "coşkun ve dağınık" yorumunu girdi. the guardian gazetesinden michael cragg, albüme 5 üzerinden 4 yıldız vererek "gaga'nın sadece en özel kaydı olmakla kalmayıp aynı zamanda en ilerici kaydı," yorumunu yazdı ve önceki çalışmaları ile elektropop tarzını karşılaştırdı. buna rağmen albümdeki bazı şarkıların uzunluklarının kısa olmasını eleştirerek albüme "klostrofobik" ve "çok çalışılmış" bir hava kattığını belirtti. pitchfork yazarı katherine st. asaph, albümü şöyle değerlendirdi: "pop divasının dans-pop tarzıan dönüşü muhteşem derecede eğlenceli ve derinlemesine kişisel bir albüm, tiyatratikal ve tutkulu." variety dergisinden jem aswad, olumlu yazdığı eleştirisinde "albümün tutarlılığı ve birliği açısından şarkıların tematik ve melodik olarak bütünlük haritasını" övdü. gaga'nın kariyerinde, bu albümün çok önemli bir yer tutacağını belirtti. nme yazarı hannah mylrea, albüm eleştirisine olumlu bir biçimde yaklaştı ve "saf eğlence" tanımını yaparak özellikle albüm prodüksiyonunun "gösterişli" olmasını sevdiğini yazdı.musicomh yazarı nick smith, albüme yaptığı pozitif yorumunda kaydı överek şarkılara "güzel" yorumunu yaptı. entertainment weekly yazarı leah greenblatt, albümdeki 13 şarkının birbirine yakınlığını eleştirdi ve tek bir kişinin beyninden çıkan bu prodüksiyon çalışmasını dinlediğinde aynı şarkıyı dinliyormuş hissine kapıldığını yazdı. rolling stone yazarı kory grow albümü övdü ve eleştirisinde şunları belirtti: "genel olarak gaga, chromatica albümünün spektrumuna odaklanmış ve müzikle dans etmenin ona nasıl doğal geldiğini göstermiş. pop rönesansını yapması için daha iyi bir zaman düşünülemezdi." clash dergisi albüme 10 üzerinden 8 puan verdi ve "on altı şarkılık chromatica tamamen üst kalitede, ancak en iyi olması gerektiği halde. her şekilde bir güçlenme marşı ve genetik olarak maksimum dans edebilme fırsatı sunuyor," yazdı. the telegraph yazarı neil mccormick, chromatica için "gaga'nın şimdiye kadarki en enerjik ve güçlü işi ve bu dikkate değer," yazdı. the independent yazarı alexandra pollard, albüm için "ölçüsüz" ve "fazla abartılı" yorumunu yazdı ve ekledi: "zamanla kendisini daha da açacak." popmatters için yazan evan sawdey, albüm için "tam geçişli usta işi" yazdı ve albümdeki müzik seçimlerini ve söz temasını övdü. exclaim! yazarı katie tymochenko ise "chromatica kanıtlıyor ki gaga döndü ve her zamankinden daha iyi," yorumunu yazdı. forbes dergisinden laura alvarez, albümü överek "yılın en güçlü pop albümü," yorumunu yaptı ve gaga'yı överek şarkı yazımındaki "cesaretini" övdü.slant magazine için yazan sal cinquemani, albüm için yazdığı karışık eleştirisinde "aynı bölgede kalmış müzik yapıları, müzik ve konsept olarak tekrarda," yazdı. sputnickmusicten simon k. de benzer şekilde karışık bir eleştiri yazarak "sağlam ancak kararsız" bir albüm olduğunu belirtti. beats per minute sitesine yazan jeremy j. fisette, albüme 100 üzerinden 64 puan verdi ve prodüksiyonunun "aynılığından" bahsederek gaga'nın vokallerinin "günün büyük bir kısmını kurtarabildiğini" yazdı. spin dergisi yazarı dan weiss, albümün bazı şarkılarına odaklanarak öne çıkardı ve eleştirisini "çarpıcı nakaratların" yanında aynı zamanda "gereksiz bir disiplinlilik" ile kıyasladı ve gaga'nın "en az dikkat çekici albümü" olarak tanımladı.

 ticari başarısıchromatica, abd'de 205,000 saf satış olmak üzere toplamda 274,000 satışla billboard 200 listesine bir numaradan giriş yaptı ve 2020'de bir kadın sanatçı olarak en büyük açılış haftasına sahip oldu. selena gomez'in rare albümünden sonra 2020 yılında bir numaraya ulaşan ikinci kadın sanatçı albümü oldu. billboard dergisi, satışların %75'inin direkt olarak albüm satışı olduğunu belirtti. 13 haziran'da albüm, 87.16 milyon streaming dinlenme yakaladı. gaga, abd'de en az altı albümü bir numara olan sekiz kadından biri olurken beyoncé, mariah carey, britney spears, taylor swift, barbra streisand, madonna ve janet jackson'dan sonra adını listeye yazdırdı. gaga, aynı zamanda bir kadın sanatçı olarak altı tane bir numara albümü dokuz yıl ve iki gün gibi bir zaman aralığına sığdırma rekorunu swift'in (on yıl, dokuz ay) elinden aldı. haziran 2020'de bloomberg news, chromatica'nın sadece birleşik devletler'deki satış miktarının 400,000 adete ulaştığını belirtti.

birleşik krallık'ta chromatica, ilk haftasında 52,907 adet satarak uk albums chart listesine zirveden giriş yaptı ve ülkede yılın en büyük açılış haftasını yaşadı. 6,305 dijital indirme, 14,893 streaming ve 31,709 fiziksel kopya sattı. fiziksel satışların 8,500'ü plak olurken official charts company şirketi, yılın en hızlı plak satışının bu albümde gerçekleştiğini duyurdu. aynı zamanda şirkete göre bk listeleri, albümü, geri kalan ilk on albümün toplamından daha çok sattığını belirtti. gaga'nın bk'da' the fame (2008) / the fame monster (2009), born this way (2011) ve artpop (2013) albümlerinden sonra zirveye oturan dördüncü, a star is born (2018) ile birlikte beşinci albümü oldu. i̇kinci haftasında chromatica'', 12,819 adet daha satarak aynı listede yine bir numaraya yükseldi.
 adryon de leon – koro geri vokaller (16)
 daniel ozan – koro geri vokaller (16)
 india carney – koro geri vokaller (16)
 jantre christian – koro geri vokaller (16)
 jyvonne haskin – koro geri vokaller (16)
 laurhan beato – koro geri vokaller (16)
 matthew bloyd – koro geri vokaller (16)
 ronald o'hannon – koro geri vokaller (16)
 shameka dwight – koro geri vokaller (16)
 tia britt – koro geri vokaller (16)
 vanessa bryan – koro geri vokaller (16)
 william washington – koro geri vokaller (16)

enstrümanlar 

 ian walker – bas (1, 7, 13)
 giovanna m clayton – çello (1, 7, 13)
 timothy e loo – çello (1, 7, 13)
 vanessa freebairn-smith – çello (1, 7, 13)
 allen fogle – fransız kornası (1, 7, 13)
 dylan hart – fransız kornası (1, 7, 13)
 katelyn faraudo – fransız kornası (1, 7, 13)
 laura k brenes – fransız kornası (1, 7, 13)
 mark adams – fransız kornası (1, 7, 13)
 teag reaves – fransız kornası (1, 7, 13)
 nicholas daley – trombon (1, 7, 13)
 reginald young – trombon  (1, 7, 13)
 steven m. holtman – trombon  (1, 7, 13)
 andrew duckles – viyola (1, 7, 13)
 erik rynearson – viyola (1, 7, 13)
 linnea powell – viyola (1, 7, 13)
 meredith crawford – viyola (1, 7, 13)
 alyssa park – keman (1, 7, 13)
 charlie bisharat – keman (1, 7, 13)
 jessica guideri – keman (1, 7, 13)
 luanne homzy – keman (1, 7, 13)
 lucia micarelli – keman  (1, 7, 13)
 marisa kuney – keman (1, 7, 13)
 neel hammond – keman (1, 7, 13)
 shalini vijayan – keman (1, 7, 13)
 songa lee – keman (1, 7, 13)
 axwell – bas, davullar, klavyeler (2, 5, 14), gitar, perküsyon (5, 14)
 bloodpop – bas, davullar, klavyeler (2–3, 5–6, 8–10, 14–16), gitar (3, 5–6, 8–9, 14–15), perküsyon (3, 5–6, 8–10, 14–16)
 klahr – bas, davullar, klavyeler(2, 5, 14), gitar, perküsyon (5, 14)
 tchami – bas, davullar, gitar, klavyeler, perküsyon (3, 15)
 john "jr" robinson – davullar (3)
 burns – bas, davullar (4, 6, 10–12, 16), gitar (4, 6, 11–12, 14), klavyeler (4, 6, 10–12, 14, 16), perküsyon (6, 10, 12, 14, 16)
 leddie garcia – perküsyon (4, 11)
 rachel mazer – saksafon (4, 11, 16)
 madeon – bas, davullar, klavyeler (8), gitar, perküsyon(8–9)
 skrillex – bas, davullar, klavyeler (9)
 liohn – bas, davullar, gitar, klavyeler, perküsyon (14)

prodüksiyon 

 lady gaga – ana yapımcı, prodüktör (1, 7, 13)
 bloodpop – ana yapımcı, prodüktör (2–6, 8–11, 14–16)
 axwell – prodüktör (2, 5, 14)
 burns – prodüktör (4, 6, 10–12, 14, 16)
 morgan kibby – prodüktör  (1, 7, 13)
 klahr – prodüktör (2, 5, 14)
 liohn – prodüktör  (14)
 madeon – prodüktör (8)
 skrillex – prodüktör (9)
 tchami – prodüktör (3, 15), ek prodüktör (4, 16)
 rami yacoub – ek prodüktör (14)
 max martin – yardımcı prodüktör, vokal prodüktörü (3)
 benjamin rice – vokal prodüktörü (3–4, 16)

teknik 

 amie doherty – kondüktör, orkestra şefi (1, 7, 13)
 gina zimmitti – orkestra kondüktörü (1, 7, 13)
 whitney martin – orkestra kondüktörü (1, 7, 13)
 axwell – programlama (2)
 bloodpop – programlama (2, 15)
 klahr – programlama (2)
 tchami – programlama (15), miksaj (3)
 mike schuuppan – miksaj (1, 7, 13)
 scott kelly – miksaj mühendisi (2, 5, 9, 11–12, 14–16), miksaj yardımcısı (4, 6, 10)
 tom norris – miksaj (2–6, 8–12, 14–16)
 benjamin rice – miksaj (2–6, 8–12, 14–16), kayıt mühendisi (3–4, 10), mühendis (16)
 randy merill – mastering (1–2, 4, 10)

tasarım 

 norbert schoerner – fotoğrafçı
 nicola formichetti – moda direktörü
 bryan rivera – yaratıcı direktör, tasarım
 isha dipika walia – yaratıcı direktör, tasarım
 travis brothers – yaratıcı direktör, tasarım
 cecilio castrillo – kıyafet tasarımı
 gasoline glamour – ayakkabı tasarımı
 gary fay – el tasarımı
 marta del rio – tasarımcı seçimi

listeler

sertifikalar 

!scope="row"| dünya çapında
|align="center"|—
|1,302,000

yayınlanma tarihleri

kaynakça 

2020 albümleri
interscope records albümleri
yapımcısı max martin olan albümler
lady gaga albümleri
covid-19 pandemisi nedeniyle ertelenen albümler