Space Station 13

genellikle ss13 diye kısaltılan space station 13; 2003'de yayınlanan ve ücretsiz bir yazılım olan byond oyun motorunu kullanan bir çok oyunculu kuşbakışı görünüşlü aryo oyunudur.

oyun, uzaydaki bir uzay istasyonunda yer alır; ancak yer aldığı mekan sunucuya ve haritaya göre değişebileceğinden ötürü uzay araçlarında ve ötegezegenlerde de yer alabilir.

oyun, oyuncuları ve rollerini merkeze alır. oyuncular, rauntların başında başkalarına yardım edecek veya zarar verecek olan rollerden birini seçebilir veya bu roller oyunculara verilebilir. oyuncu doktor (medical doctor), mühendis (engineer), güvenlik memuru (security officer), palyaço (clown), aşçı (cook), barmen (bartender) gibi roller çerçevesinde sorumluluklarını yerine getirip uzay istasyonunun kusursuz bir şekilde çalışmasına yardımcı olmayı seçebilir veya kaosa sebep olup diğer oyuncuların işlerine müdahale etmeyi seçebilir.

tarihi

yaratılışı ve erken yılları (2003-2007) 
space station 13, ilk başta exadv1'in bir hobi projesi olarak yarattığı bir atmosfer simülatörüydü. bilimkurgu türün, yaratık filmleri, space tug 2001 isimli bir byond oyunu, ve "cellular automata for physical modelling " adlı bir makale exadv1'in space station 13'ü yapması için ilham kaynakları oldular. space station 13'ün başta bir atmosfer simülatörü olmasından ve exadv1'in görünebilir bir gazın olmasını istemesinden dolayı oyunun en önemli maddelerinden biri olan plazma'yı geliştirmiştir.

başta oyun dünya'nın üzerinde bilinmeyen bir yerde geçiyordu. fakat vakum fiziği mekaniklerinin olmasının bir gerekçesi olsun diye oyunun geçtiği mekân sonradan uzaya taşındı.

birkaç ay süren programlamadan sonra oyun 16 şubat 2003'de byond'da yayınlandı. oyunun yayınlanmasından birkaç ay sonra da oyunun bir hikâyesi olsun diye "eski hikâye " (old storyline) yayınlandı. oyun ilk çıktığında popüler değildi, birkaç sunucu vardı fakat oyuncu sayısı nadiren çift haneli sayılara çıkıyordu. o zamanki oyuncu topluluğu yirmi kişiden azdı, ve biri exadv1 olmak üzere beş kişide admin (yönetici) yetkileri vardı. birbirileriyle daha popüler olan diğer byond oyunları sayesinde tanışmışlardı. tıbbi hekim (medical doctor), i̇stasyon mühendisi (station engineer) ve toksin araştırmacısı (toxin researcher) gibi mesleklerin olmasına rağmen mesleklerle alâkalı olan içeriğin az olmasından dolayı oyuncular genellikle birbirilerinin karakterlerini takım çantalarıyla ve oksijen tüpleriyle döverlerdi. oyun modları yoktu ve rauntlar sunucunun kapanmasıyla biterdi. ancak oyunun yayınlanmasından kısa bir süre sonra exadv1 oyuna birkaç oyun modu eklemişti:

 hain (traitor): mürettebattan sendika üyesi olarak seçilen bir şahsın genellikle kaptan olmak üzere birisini öldürmekle görevlendirildiği oyun modu. mürettebat hainin kimliğini (bilimsel) araştırma ile keşfedebilirdi. oyunun sonralarında hain uplink'e (kimileri hainlere özel olmak üzere aletleri ve silahları "token" karşılığında hainin envanterine ışınlayabilecek bir cihaz) erişim sağlayabilir ve bir sürü alet ile silaha erişim sağlayabilirdi.
 meteor: kötü çizilen meteorların sık sık uzay istasyonunun bir yerine çarpıp yolundaki bütün duvarları, camları, makinaları ve oyuncuları yok ettiği (ancak zemine zarar vermediği) oyun modu. eğlenceli olmadığından ötürü kötü bir itibara sahipti.
 uzatılmış (extended): hiçbir suikastçının, göktaşının ve benzeri tehlikelerin olmadığı; oyuncuların bunun gibi müdahaleler olmadan istediklerini inşa edip birbirilerini öldürmesine müsaade eden oyun modu. uzatılmış (extended) denilmesinin sebebi de oyuncuları uzay istasyonundan alan uzay mekiğinin normalden daha uzun bir süreden sonra istasyona varmasıydı.

bunlardan sonra, birkaç oyun modu daha eklenmişti:

 maymun/enfeksiyon/maymun enfeksiyonu (monkey/infection/monkey infection): bir oyuncu hasta bir maymun olarak oyuna başlar ve bu hastalığı diğer oyunculara yaydığı oyun modu.
 nükleer bomba (nuke): sendika üyelerinden oluşan bir ekibin uzay istasyonunu nükleer bir bombayla yok etmeye çalıştığı oyun modu. oyunun şu anki halinin aksine bombanın çalışabilmesi için onaylanma diskinin bombaya sokulmasından sonra birkaç tuhaf ve rastgele tuşlara basmak ve özel bir şifreyi girmek gerekiyordu.

popülerleşmesi (2008-2010) 
2008 yılının mart ayında ss13'ün kaynak kodu beklenmedik bir şekilde yayınlanmıştır. neyin olup bittiği ve kaynak kodunu kimin yayınladığı halâ kesin olarak bilinmemektedir ve neyin olup bittiği hakkında bir sürü farklı dedikodu vardır.

kaynak kodunun yayınlanmasından kısa bir süre sonra exadv1 ile beraber oyunu programlayıp onunla arası bozulduğundan ötürü oyunun programcılarından birinin kaynak kodunu exadv1'in rızası olmadan yayınladığına dair dedikodular ortaya çıkmıştır. kimi diğer dedikodular da kaynak kodunun çalındığı iddia etmektedir, çalındığını iddia eden dedikoduların birçoğu da exadv1'in arkadaşlarından birinin bilerek veya yanlışıkla kaynak kodunu bir flaş bellek ile çaldığını iddia etmektedir. başkaları ise exadv1'in sunucu dosyalarını tanıdığı biri ve bir programcı olan aza'ya verdiğini ve kimi anlaşmazlıklardan sonra da aza'nın sunucu dosyalarını başka bir kullanıcı olan hobnob'a verdiği, hobnob'un da sunucu dosyalarını kaynak koduna dönüştürüp yayınlanması için kaynak kodunu aza'ya gönderdiği söylenir.

exadv1, akademik kariyerinden dolayı ss13'ü terketmesinden ötürü kaynak kodunun yayınlanmasına şahit olamamıştır. 2017'de yaptığı bir röportajda exadv1 hiçbir hırsızlığın veya anşalmazlığın olmadığını, kaynak kodunun bir kopyasını aza'ya kendi rızasıyla verdiğini ve kaynak koduyla aza'nın kodu yayınlamak dahil istediği herhangibi bir şeyi yapmasına müsaade ettiğini söylemiştir.

hobnob, dönüştürdüğü kaynak kodunu openss13 ismi altında yayınlamıştır.

space station 13'ün erken sürümlerinin görüntülerine ve hobnob tarafından yayınlanan açık kaynak koduna  sahip olduğumuzdan ötürü de günümüzde yaygın olan elektrik şebekesi ve ışıklandırma özelliklerinin sonradan eklendiğini biliyoruz.
openss13'ün yayınlanmasından kısa bir süre sonra da günümüzün en popüler ss13 sunucularından birine sahip olan goonstation'un kurucuları openss13'ü geliştirip geliştirdikleri halini kendi kapalı kaynak kodları olarak kullanmışlardır. oyuncu kitlesinin geriye kalanı ise openss13'ü kullanmaya devam etmek zorunda kalmıştır. 2009 yılında da goonstation'un kurucuları o zaman için büyük bir adım atıp donut station  isminde bir harita oluşturmuşlardır. oyuncu sayısının artışından dolayı 2010'un başlarında devstation  haritasını yayınlamışlardır. oyunun kodunu geliştirmişler ve büyük bir kısmını yeniden yazmışlardır. sunucuların aktif oyuncu sayılarının 50 oyuncuyu bulmaya başladığı 2010 yılının nisan ayında da goonstation, geliştirdikleri kaynak kodu olan r4407 'yi yayınlamıştır. bu kaynak kodu, 2016'ya kadar oyuncu toplulukları tarafından kullanılan en geliştirilmiş kaynak kodu olmuştur ve /tg/station, nox station, facepunch, yogstation gibi popüler sunucuların kurulmasına yol açmıştır. her farklı sunucu r4407'yi kendi ihtiyaçlarına ve zevklerine göre açık bir şekilde geliştirirken goonstation r4407'yi kapalı bir şekilde geliştirmeye devam etmiştir.

2010-2015 
2012 yılında bir roguelike oyunu olan ftl: faster than light'ın yayınlanmasıyla beraber ftl'nin müziklerinin ss13 sunucularında günümüze kadar süren kullanımı başlamıştır. oyun zamanla popülerleşmiş, sunuculardaki aktif oyuncu sayısı 85'i geçmeye başlamıştır. ss13, artık oyun dergilerinde belirmeyi  başarmıştır.

"gooncode"un yayınlanması (2016) 
1 mart 2016 tarihinde goonstation'un kaynak kodu olan gooncode'''un çoğunluğu, 0xcsrf lakaplı bir kullanıcı tarafından çalınmış ve 2 mart 2016'da github'da yayınlanmıştır. goonstation'un yöneticileri bu olaydan sonra bir açıklamada  bulunmuş ve kendileri kodun tamamını  github'da "goonstation 2016" adı altında herkese açık bir şekilde yayınlamıştır. bu kodun yayınlanması kullanıcıların koddaki hataları düzenlemesine sebep olmuş, ve goonstation'un sitesinde oyuncuların kodlarındaki hataları düzeltebilmesi için bir forum kategorisi  açmalarına sebep olmuştur. ss13 bu noktada stationeers oyununun ilham kaynağı olmuştur.

 2019-2022 
17 mart 2019'da ssethtzeentach isimli bir youtube ünlüsü, ss13 hakkında "ss13 titled space station 13 review | ahelp: clown grief pls ban he™ " isimli bir video yayınlamıştır. bu video milyonlarca izlenmeye sahip olmuş ve ss13'de daha önce görülmemiş olan bir yeni oyuncu dalgasına sebep olmuştur. bu videonun yayınlanması diğer youtube ünlülerinin ssethtzeentach'ın videosuna tepki videoları yapmasına ve videonun daha da popülerleşmesine, ss13'ün aktif oyuncu sayısının 1000 ile 1800 arasına yükselmesine sebep olmuştur. bu yeni oyuncu dalgası, ss13 oyuncuları tarafından "ssethtide''" (sseth gelgiti) olarak bilinmektedir.

2019'un haziran ayında, ss13 tarafından esinlenerek üretilen barotrauma oyunu steam üzerinde yayınlanmıştır.

2022 yılının kasım ayında, 2017 yılından beri geliştirilmekte olan ve sırf bu oyunun varolabilmesi için üretilmiş olan robust toolbox oyun motorunda geliştirilen space station 13'ün bir yeniden yapımı olan space station 14'ün oyuncu sayısı kısa bir süreliğine olsa da space station 13'ün oyuncu sayısını geçmiştir.

kaynakça 

rol yapma oyunları
aksiyon-rol yapma oyunları
kuş bakışı video oyunları
çok oyunculu oyunlar
simülasyon oyunları
i̇ngilizce dil desteği olan video oyunları
2003 video oyunları
microsoft windows oyunları
çok oyunculu çevrimiçi oyunlar