Beyaz Gemi (İngiltere)

beyaz gemi  (, , latince dokümanlarda ) 25 kasım 1120'de barfleur, normandiya açıklarında manş denizi'nde batmış bir gemidir. gemide bulunan 300 kişiden yalnızca bir kişi hayatta kalmıştır. boğulanlar arasında i̇ngiltere kralı i. henry'nin meşru oğlu ve varisi william adelin, üvey kız kardeşi perche kontesi matilda, üvey kardeşi richard ve ayrıca chester 2. earl richard d'avranches yer aldı. william adelin'in ölümü, i̇ngiltere'de anarşi olarak bilinen kriz ve iç savaş dönemine yol açtı.

deniz kazası 
beyaz gemi, fatih william'ın 1066 yılında i̇ngiltere'yi istila ettiğinde bindiği mora gemisinin kaptanı stephen fitzairard'ın (estienne filz airard) oğlu thomas fitzstephen (thomas filz estienne) kaptanlığındai yakın zamanda elden geçmiş bir gemiydi. thomas, i. henry'ye barfleur, normandiya'dan i̇ngiltere'ye dönerken gemisini kullanmasını teklif etti. henry çoktan başka düzenlemeler yapmıştı, ancak varislerinden william adelin, üvey kız kardeşi perche kontesi matilda, üvey kardeşi richard ve diğer birçok soylu dahil olmak üzere birçok kişinin beyaz gemi ile yolculuk yapmasına izin verdi. vakainüvis orderic vitalis'e göre, william adelin mürettebatın isteği üzerine bolca şaraf temin etti. gemi yola çıkmaya hazır olduğunda, gemide 300 kişi olmasına rağmen gemi yelken açmadan önce çok fazla içmek yüzünden bazıları karaya çıkmışlardı.

eğlence içindeki yolcular, geminin kaptanı thomas fitzstephen'a çoktan yola çıkmış kralın gemisini geçmesi için emir verdiler. en iyi şekilde edilmiş ve son zamanlarda yeni malzemeler ile elden geçirilmiş beyaz gemi hızlıydı, kaptan ve mürettebat i̇ngiltere'ye ilk varacakları konusunda kendilerinden emindiler. ancak karanlık bastırdığıda, iskele tarafı  quillebœuf  adlı suyun altında bir kayaya çarptı ve gemi hızla alabora oldu. william adelin küçük bir tekneye bindi ve kaçabilirdi ancak yardım için çığlıkları duyduğunda üvey kız kardeşi matilda'yı kurtarmaya çalışmak için geri döndü. teknesi, kendilerini kurtarmaya çalışan başkaları tarafından batırıldı ve william da onlarla birlikte boğuldu. orderic vitalis'e göre, kayaya çarparak batan geminin tek kurtulanı rouen'den bir kasap olan berold (beroldus ya da berout) idi. vakainüvis, thomas fitzstephen'in battıktan sonra yüzeye çıktığını ve william adelin'in hayatta kalmadığını öğrendiğinde, kral ile yüzleşmek yerine kendisini boğulmasına izin verdiğini yazar.

bir rivayet, rahiplerin geleneksel bir şekilde binmelerine izin verilmemesi nedeniyle lanetlendiğini söyler.

etkileri 

william adelin'in ölümünün doğrudan bir sonucu anarşi olarak bilinen dönemdir. beyaz gemi felaketi, i. henry'i, ikinci çocuğu olan kızı i̇mparatoriçe matilda adında tek bir meşru çocukla bırakmıştı. her ne kadar henry, birkaç kez de matilda'yı varisi olarak desteklemeleri için baronlarını yemin etmeye zorlamamasına rağmen, bir kadın asla i̇ngiltere'de kendi başına hüküm süremezdi. matilda ayrıca popüler değildi çünkü i̇ngiltere'nin norman soylularının geleneksel düşmanı anjou kontu v. geoffroy ile evliydi. henry'nin 1135'teki ölümü üzerine i̇ngiliz baronları matilda'yı hükümran kraliçe olarak kabul etmekte isteksizdi.

i. henry'nin erkek akrabalarından biri olan kız kardeşi adela'nin oğlu blois kontu stephen, matilda yanında abileri william ve theobald'ın haklarını gasp ederek kral oldu. stephen iddiaya göre beyaz gemi ile seyahat etmeyi planlamıştı, ancak yola çıkmadan hemen önce karaya çıkmıştı.

matilda ve kocası v. geoffroy i̇ngiliz tahtının kontrolü için stephen ve müttefiklerine karşı uzun ve yıkıcı bir savaş başlattılar. anarşi, özellikle güney i̇ngiltere’de, 1135'ten 1153'e kadar yıkıcı bir etkiye neden oldu.

şiir 

 felicia hemans, "he never smiled again", c. 1830
 dante gabriel rossetti, "the white ship: a ballad"; first published 1881 in his collected ballads and sonnets.
 edwin arlington robinson, "ballad of a ship", 1891
 geoffrey hill, "the white ship". in his first book, for the unfallen, 1959.
 franck k. lehodey, "white ship". a graphic novel, 2011.

notlar

kaynakça

dış bağlantılar 

 the wreck of the white ship on britannia.com

manş denizi'ndeki batıklar

orta çağ'da gemiler