mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Emotions (Mariah Carey şarkısı)

"emotions", amerikalı şarkıcı mariah carey'nin ikinci stüdyo albümü emotions'dan (1991) bir şarkı. şarkı; carey, robert clivillés, c+c music factory'dan david cole tarafından yazıldı ve üretildi. 13 ağustos 1991'de albümün baş single'ı olarak yayımlandı. şarkının sözlerinde kahraman, kadın "bana duyguları hissettirdin" diyene kadar en üst noktadan en dip noktaya kadar çeşitli duyguları yaşıyor. şarkı, müzikal olarak 1970'lerin disko müziğinden büyük ölçüde etkileniyor ve şarkıda carey vokal aralığının en üst kısımları ile ıslık notalarını kapsamlı şekilde sergiliyor.

arka planı 
carey, c+c music factory ile çalışmaya gönderildi ve albümün ilk single'ı için ilk tercih olan "you so cold" şarkısını bestelediler. bununla birlikte, prodüksiyon ekibiyle yapılan ikinci bir oturumda "emotions" ortaya çıkarıldı ve nihayetinde albümün çıkış teklisi olarak onun seçilmesine karar verildi.

parça listesi 

worldwide cd single
 "emotions"
 "vanishing"

u.s. cd maxi-single
 "emotions" (12" club mix)
 "emotions" (12" instrumental)
 "emotions" (album version)
 "there's got to be a way" (12" mix)
 "there's got to be a way" (vocal dub mix)

european maxi-single #1
 "emotions"
 "vanishing"
 "vision of love"

european maxi-single #2
 "emotions" (c&c club mix)
 "emotions" (c&c 12" club no 1 mix)
 "emotions" (c&c dub-dub mix)

resmi sürümleri 

 "emotions" (album version) - 4:11
 "emotions" (12" club mix) - 5:54
 "emotions" (12" instrumental) - 5:07
 "emotions" (12" a cappella) - 2:29
 "emotions" (special motion edit) - 4:46
 "emotions" (special motion mix) - 5:17
 "emotions" (c+c radio mix) - 4:21
 "emotions" (c+c club mix) - 7:15
 "emotions" (c+c club no.1 mix) - 7:45
 "emotions" (c+c club mix edit) - 5:51
 "emotions" (c+c hardcore factory mix) - 8:16
 "emotions" (club mix) - 8:32

yapım görevlileri 
şarkıda görev alan isimler ve görevleri albüm kitapçığından alınmıştır.

kayıt

 right track recording ve axis studios, nyc'de kaydedildi. 
 axis studios, nyc'de miksajı yapıldı.

personeller

 şarkı sözleri - mariah carey 
 müzik - mariah carey, david cole, robert clivillés 
 üretim - mariah carey, david cole, robert clivillés 
 programlama - alan friedman (for yipe!) 
 mühendisler - acar s. key, bruce miller 
 miksaj - bob miller 
 klavyeler - david cole 
 davul - robert clivillés 
 vokal düzenlemesi - mariah carey, david cole 
 arka plan vokalleri - mariah carey, trey lorenz, david cole

listeler ve sertifikalar

haftalık listeler

yıl sonu listeleri

tüm zamanların listesi

sertifikalar ve satışlar

ayrıca bakınız 
 1991'de billboard hot 100'da bir numara olan single'lar listesi

kaynakça

dış bağlantılar 
 

sony music entertainment single'ları
columbia records single'ları
1991 şarkıları
mariah carey tarafından yazılmış şarkılar
disko şarkıları
billboard hot r&b/hip-hop songs'ta bir numara olan şarkılar
billboard dance club songs'ta bir numara olan single'lar
billboard hot 100'da bir numara olan single'lar
mariah carey şarkıları
1991 single'ları
Alâüddevle Semnânî

alâüddevle semnânî (1261-1336) horasanlı mutasavvıf. semnân padişahının oğludur.

semnânî'nin tasavvuf ilmine olan en önemli katkısı; kuran’ı kendi belirlediği yedi lâtifeye yedi anlama göre tefsir etmesi ve bu yedi lâtifeyi de yedi ayrı peygamberle özdeşleştirmesi olarak görülmektedir.

eserleri 

 âdâb-ül-halvet
 beyânü zikr-il-hafî
 tefsîr-ul-kur’ân (13 cilt)
 sırr-ul-bâl fî etvâr-i sulûk-i ehl-il-hâl
 şekâik-ud-dekâik
 el-urvetü li-ehl-il-halvetî
 el-urvet-ül-vüskâ
 füsûs-ül-usûl
 el-felâh (muhtasar-ı şerh-is-sünne)
 fevâid-ül-akâid
 medâric-ül-meâric
 el-makâlât fît-tasavvuf
 el-mükâşefât
 mevârid-üş-şevârid
 el-mühcet-üt-tevhîd
 tuhfet-üs-sâlikîn
 feth-ul-mübîn
 salvet-ül-âsıkîn
 mesâiru evâb-il-kuds

kaynakça 

1261 doğumlular
1336 yılında ölenler
horasan doğumlular
mutasavvıflar
Yozgat Müzesi

yozgat müzesi türkiye'nin yozgat ilinde bulunan müze.

müze binası nizamoğlu köşkü adıyla eski bir konaktır. 1871'de inşa edilmiştir. konak 1979'da kültür bakanlığı tarafından koruma altına alınmıştır. restorasyon döneminden sonra 1985 yılında bir müze olarak açılmıştır.

müzede hem etnografik hem de arkeolojik kalıntılar bulunmaktadır. etnografik kalıntılar arasında insan eliyle yazılmış el yazıları, yöresel kıyafet, halılar, mutfak ve günlük aletler, tahtadan insan yapımı eşyalar ve silahlar bulunmaktadır. heykeller, lahitler, sikkeler, kaşeler ve arkeolojik bölgelere yapılan yazıtlarda vardır. müzede 2800'in üstünde etnografik ve 1640 arkeolojik eşya bulunmaktadır.

1985'te kurulan müzeler
yozgat'taki müzeler
Iglin (il)

iglin ili başkurdistan'ın 54 idari biriminden biridir. yönetim merkezi iglindır. bölge boyunca rusya'nın federal önemi olan m5 ural moskova —samara - ufa - çelebi karayolu geçmektedir . i̇l 1935'te kuruldu.

eskiden il min ve közey başkurt kabileleri yerleri içindeydi dolayı olarak i̇l armasında kabilelerin damgaları vardır.

coğrafya
bölge alanı — 2454  km².

nüfus 
1 ocak 2017 nüfus sayımına göre bölge nüfusu 60777 kişidir. 2010 rusya nüfus sayımına göre etnik yapı;  başkurtlar % 32, tatarlar % 12.4, ruslar % 38.3  şeklindedir.

kaynakça 

başkurdistan'daki yerleşim birimleri
1935'te kurulan bölgeler ve ülkeler
Hüseyin Şeyhülislam

hüseyin şeyhülislam (farsça: حسین شیخ‌الاسلام‎; 29 ekim 1952, i̇sfahan - 5 mart 2020, tahran), i̇ranlı siyasetçi, aktivist ve diplomat.

yaşamı
şeyhülislam 29 ekim 1952'de i̇sfahan, i̇ran'da doğdu. i̇ran dışişleri bakanı cevad zarif'in danışmanıydı. 2004-2008 yılları arasında i̇slam i̇stişare meclisi üyesi ve 1998-2003 yılları arasında i̇ran'ın suriye büyükelçisi olarak görev yaptı.

şeyhülislam amerika birleşik devletleri ile gelişen i̇ran rehine krizi olayında amerikalıları rehin tutan i̇ranlı öğrenci militanlar arasında yer aldı.

ölümü
şeyhülislam 5 mart 2020'de tahran'da covid-19 nedeniyle 68 yaşında öldü.

kaynakça

enfeksiyon hastalıklarından ölenler
1952 doğumlular
2020 yılında ölenler
i̇ranlı diplomatlar
i̇ranlı siyasetçiler
politik aktivistler
i̇ran'da covid-19 pandemisinden ölenler
Resullar, Refahiye

resullar, erzincan ilinin refahiye ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köy, 1916'dan beri aynı adı taşımaktadır.

coğrafya 
köy, erzincan il merkezine 111 km, refahiye ilçe merkezine 42 km uzaklıktadır. köy, doğu anadolu bölgesi sınırları içerisinde kalmaktadır. köyün ören adında bir mezrası mevcuttur.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

refahiye belde ve köyleri
Muhammed Rıza Rahçemeni

muhammed rıza rahçemeni (farsça: محمدرضا راه‌چمنی ‎; 1 aralık 1952, sebzevar - 9 mart 2020, tahran), i̇ranlı hekim, bilim insanı ve reformcu siyasetçi.

yaşamı
rahçemeni 1 aralık 1952'de sebzevar'da doğdu. 1984'ten 2000'e kadar i̇ran parlamentosu'nda sabzevar'ı temsilen delege olarak görev yaptı. 2000'li yılların başında i̇ran devleti refah örgütü'nün başkanlığını yürüttü.

ölümü
rahçemeni 9 mart 2020'de tahran, i̇ran'da covid-19 nedeniyle 67 yaşında öldü.

kaynakça

1952 doğumlular
2020 yılında ölenler
i̇ranlı hekimler
i̇ranlı fizikçiler
i̇ranlı siyasetçiler
i̇ran'da covid-19 pandemisinden ölenler
Expo 2021 Hatay

expo 2021, hatay'da bu yıl düzenlenecek etkinlik.

hatay büyükşehir belediye başkanı lütfü savaş başkanlığında türkiye ve hatay için güçlü bir vizyon oluşturmayı hedefleyen expo 2021 hatay "medeniyetler bahçesi" temasını vurgulayarak binlerce yıllık geçmişini, biyolojik çeşitliliğini, birçok medeniyete ev sahipliği yaparak ve geçmiştin günümüze farklı dinleri bir arada barış içinde barındırarak elde etmiş olduğu kültürel ve gastronomik çeşitliliğini tüm dünyaya gösterirken aynı zamanda farklı kültürlerin kaynaşmasına yardımcı olmayı amaç edinmiştir.

1 nisan 2022 - 29 ekim 2022  tarihleri arasında gerçekleştirilecektir. antakya ve i̇skenderun bölgelerinde 2 adet olmak üzere toplamda 300 dönüm arazi üzerinde kurulmaktadır. antakya expo alanı 200 dönüm büyüklüğünde bir alana yayılmaktadır. alan antakya merkeze 7.4 km, i̇skenderun merkez'e 64 km antakya havaalanına 30 km mesafededir. i̇skenderun expo alanı 100 dönüm büyüklüğünde bir alana yayılmaktadır. alan i̇skenderun merkez'e 8.3 km, antakya merkez'e 60 km, antakya havaalanı'na 46 km mesafede arsuz'un karaağaç mahallesindedir.

temalar

medeniyetler bahçesi 

expo 2021 hatay ana teması "medeniyetler bahçesi"dir ve bu tema expo 2021 hatay'ın küresel deneyim paylaşımına ve iş birliğine ilham vermek ve sürdürülebilir kalkınma yolunda yeni ortaklıklar geliştirmeyi teşvik etmek için hatay'ın tarihten gelen tecrübesinden yararlanmayı hedeflenmektedir.

alt temalar

sürdürülebilir kalkınma ve organik tarım 
 doğal habitatın korunması,
 yeni ve akıllı üretim teknolojileri,
 organik tarım,
 ekolojik tarım ve turizm.

i̇yi bir hayat için i̇yi gıda 
 doğal biyolojik çeşitliliğin korunması,
 doğal meyve-sebze üretim tarzlarında yöntem ve araç çeşitliliği,
 tohum bankaları,
 tohum değişimleri,
 geleneksel cinslerin geri kazanımı ve yeni ekin çeşitlerinin geliştirilmesi.

sağlık için tıbbi ve aromatik bitkiler 
 bitki özlü sağlık ve bitkisel şifa,
 sağlık turizmi.

kültürel kardeşlikte yaratıcı yollar 
 farklı coğrafya, köken, çevre ve kültürel değerlere sahip kentlerin veya insan topluluklarının arasında kültürel iş birliğinin geliştirilmesi.

antakya expo alanı fonksiyonları 
 medeniyetler bahçesi
 amfitiyatro: 5000 kişi kapasiteli
 yönetim binası: opearsyon merkezi ve vip ziyaretçi alanı
 hortikültür seraları
 arkeopark alanı
 ulusal şehir bahçeleri
 sanat ve kültür sokağı
 yerel zanaatler akademisi
 açık ve kapalı sergi alanları
 ortak varoluş mozaiği https://www.ortakvarolus.com 
 tıbbi ve aromatik bitkiler bahçesi
 biyolojik gölet
 çocuklar için eğlence ve aktivite alanları
 bitki müzesi ve doğal bitki bahçesi
 botanik akademisi
 gastronomi köyü
 gastronomi akademisi

arsuz expo alanı fonksiyonları 
 expo meydanı
 botanik bahçesi
 uluslararası gastronomi merkezi
 uluslararası şehir behçeleri
 etkinlik alanı
 açık hava konser alanı

kaynakça 

2021'de türkiye
hatay
türkiye'de düzenlenen fuarlar
dünya fuarları
Konstantinos Nider

konstantinos nider (1865-1942), korgeneral rütbesine yükselen ve birinci dünya savaşı ve daha sonraki türk kurtuluş savaşı batı cephesi sırasında ön planda yer almış bir yunan subayıydı.

biyografi 
nider 1865'te mesalongi'de doğdu, askeri doktor franz xavier nider'in oğlu,, kral otto ile yunanistan'a gelen birçok bavyeralıdan biri idi. gençliğinde yunan ordusu akademisi'ne girdi ve 12 ağustos 1887'de mühendislerin ikinci teğmenlerinden biri olarak mezun oldu.  daha sonra nider, yunan ordusu'nun kendi coğrafi hizmetinin temellerini atan avusturya-macaristan jeodezik misyonunda sekiz yıl görev yaptı. 1890'da teğmen ve 1898'de yüzbaşı olarak terfi etti , 1897 yunan-türk savaşı'ndan sonra yunan-osmanlı sınır komisyonunun üyesi olmuş ve 1903'te daha fazla çalışma sürdürebilmek için fransa'ya gönderilmiştir. fransa görevinden döndükten sonra majörlüğe yükseltilmiş ve yeni kurulan genelkurmay'lığa daha sonra 3. piyade tümeni personelliğine yerleştirilmiştir. 1910–14'te, ordu personel ofisi başkanı ve birinci balkan savaşı sırasında arka cephenini personel ve destek birliklerinin şefi olarak görev yaptı. 1911'de yarbaylığa yükseldi. 1914'te albaylığa terfi etti ve i. ordu kolordusu genelkurmay başkanı oldu.

ulusal şizm sırasında kral i. konstantin'e sadık kaldı. ancak ateşli bir kraliyetçi olarak işaretlenmediğinden, kralın sürgünü ve kralın rakibi başbakan elefterios venizelos'un haziran 1917'de iktidarı almasının ardından orduda kalmaya devam etti. venizelos'un zaferi, tüm ülkenin i̇tilaf devletleri tarafında i. dünya savaşı'na girmesine yol açtı.

haziran 1917'de, nider'e 1. piyade tümeni komutanlığı verildi. aralık 1918'de, kısa bir süre sonra güney rusya'daki müttefik müdahalesine katılan, kırım ve odessa'daki bolşeviklerle savaşan i. ordu kolordusu komutanlığı görevini aldı. 2 haziran 1919'da  i̇zmir çevresindeki yunan i̇şgal ordusu başkanı olarak atandı. nider bu pozisyonda kaldığı sürece, şubat 1922'de göreve başkası getirilene kadar 1919-22 yunan-türk savaşı'nın içerisinde yer aldı.

yerine farklı birinin atanmasının ardından nider istifasını vermiş, ancak ağustos 1922'de anadolu'daki yunan yenilgisinden ve venizelist subayların kraliyet hükümetini devirmesinden sonra, 21 eylül'de aktif hizmete geri çağrılarak  trakya ordusu'nun başına getirilmiştir. 1925'te askeri i̇şler bakan yardımcısı ve nisan ayından ağustos 1926'ya kadar yunanistan cumhurbaşkanı askeri cuntasının (1925'te diktatör olan eski genel müdürü theodoros pangalos) başkanı oldu. nisan-ağustos 1926 arasında aktif hizmet ve kamu yaşamından emekli olarak  1942 yılında hayatını kaybetmiştir.

kaynakça 

türk kurtuluş savaşı'nda yunan askerleri
1942 yılında ölenler
1865 doğumlular
Radko Polič

radko polič (d. 18 ağustos 1942 - ö. 15 eylül 2022), sloven tiyatro, dizi ve sinema oyuncusu.

hayatı
črnomelj'de doğan polič'in ailesi, 1945'te belgrad'a ve daha sonra slovenya'ya dönmeden ve 1954'te ljubljana'ya yerleşmeden önce 1949'da batı berlin'e taşındı. 1960'ların başlarında oyunculuk yapmaya başladı ve kırk yılı aşkın bir süredir devam eden kariyeri boyunca 150'den fazla tiyatro ve film yapımında oynadı. slovenya'nın her yerinde tiyatro yapımlarında ve bir dizi yugoslav uzun metrajlı filmde rol aldı.

1976 pula film festivali'nde en i̇yi erkek oyuncu altın arena ve igor pretnar'ın idealist filmindeki rolüyle 10. moskova uluslararası film festivali'nde en i̇yi erkek oyuncu ödülü ve 2007'de yaşam boyu başarı prešeren ödülü de dahil olmak üzere çok sayıda ödül kazandı.

polič, beyaz carniola sırplarının soyundan gelmektedir. 15 eylül 2022 tarihinde 80 yaşında hayatını kaybetti.

filmografi (seçme)
vdovstvo karoline žašler (1976)
idealist (1976)
moment (1978)
balkan ekspres (1983)
u raljama života (1984)
kraj rata (1984)
tajvanska kanasta (1985)
život sa stricem (1988)
gluvi barut (1990)
čaruga (1991)
mathilde (2004)
libertas (2006)
nocni brodovi (2012)

kaynakça

dış bağlantılar

maribor sloven ulusal tiyatrosu web sitesinde radko polič'in profili 

1942 doğumlular
2022 yılında ölenler
sırp asıllı slovenler
sloven erkek dizi oyuncuları
sloven erkek sinema oyuncuları
sloven erkek tiyatro oyuncuları
altın arena ödülü sahipleri
prešeren ödülü sahipleri
20. yüzyılda sloven erkek oyuncular
21. yüzyılda sloven erkek oyuncular
Yılın Wikimedianı

yılın wikimedianı, 2011 yılında vikipedi'nin kurucu ortağı jimmy wales tarafından verilmeye başlanan yıllık bir ödüldür. geleneksel olarak wikimedia hareketi içinde büyük başarıları ödüllendirmek için ilk kez wikimania'da verilmiştir.

şu ana kadar ödülü alanlar, rauan kenzhekhanuly, "demmy", rémi mathis, ihor kostenko, emily temple-wood, rosie stephenson-goodknight, felix nartey, farhad fatkullin, emna mizouni ve birçok anonim editör.

ödül sahipleri

kaynakça 

vikipedi ödülleri
Sarıkoç, Refahiye

sarıkoç, erzincan ilinin refahiye ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köyün eski adı, 1858 yılı kayıtlarında bağsor olup, ermenice'de "bağtsor" sözcüğü "soğukdere" anlamına gelmektedir.

coğrafya 
köy, erzincan il merkezine 99 km, refahiye ilçe merkezine 30 km uzaklıktadır. köy, doğu anadolu bölgesi sınırları içerisinde kalmaktadır. köyün odunlu, mollaahmetler, topalahmetler, kamolar, bahasor ve karayakuplar olmak üzere 6 tane mezrası vardır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

refahiye belde ve köyleri
IAR-824

iar-824 (ica is-24 olarak da bilinir), 1970'lerde üretilmiş, romanya malı bir uçaktır.

geliştirme 
ica is-23a'nın geliştirimiş versiyonu olan uçakta sabit üç tekerlekli iniş takımı vardı.

üretim 
i̇lk prototip, 23 mayıs 1971'de üretildi ve ilk uçuşunu 13 mayıs 1972'de yaptı. 1973 paris air show'da sergilendi. prototip de dahil olmak üzere on örnek üretildi. bunlardan bazıları planör çekmek için bir kuyruk donanımı ile donatılmıştı.  beş tanesi eğitim ve planör çekmesi amacıyla romanya aeroclub'a gönderilecek.

sergi 
5 numaralı, yr-isf tesciline sahip uçak bükreş yakınlarındaki clinceni havaalanı'nda sergilenmektedir.

özellikler

ayrıca bakınız 
 ica is-23
 cessna 206
 cessna 207

kaynakça

özel

genel
 simpson, r. w. (1995). airlife genel havacılık . shrewsbury: airlife yayıncılık. s.   341. 
      
 taylor, michael j. h. (1989). jane havacılık ansiklopedisi . londra: studio sürümleri. s.   527. 
 vlad, danut. "out of the ashes: the romanian aviation industry since 1945". hava meraklısı . hayır.   mart / nisan 1998, no. 74. s.   9-19. issn   0143-5450 . 
 уголок неба

iar uçakları
ica uçakları
tek motorlu pervaneli uçaklar
yüksek kanatlı uçaklar
i̇lk uçuşunu 1971'de yapan hava araçları
Ömer Yaraşır

ömer yaraşır (d. 1 ekim 1960; birecik, şanlıurfa), türk akademisyen ve yazar.

biyografi
10 ocak 1960 yılında şanlıurfa ili, birecik ilçesinde doğar, ilkokul ve ortaokulunu burada tamamlar. lise eğitimini gümüşhane mareşal fevzi çakmak öğretmen okulu’nda tamamlar. lisans eğitimini 1977-1981 yılları i̇stanbul üniversitesi edebiyat fakültesi türk dili ve edebiyatı bölümü’nü tamamlar. aynı dönemde hem i̇stanbul üniversitesi edebiyat fakültesi türk dili ve edebiyatı bölümü’nü hem de i̇stanbul çapa yüksek öğretmen okulu türk dili ve edebiyatı bölümü’nü okudu. meb’e bağlı okullarda 1982-1991 yılları arasında türk dili ve edebiyatı öğretmenliği yaptı. 1991 yılında yrd. doç. dr. süreyya ali beyzadeoğlu danışmanlığında trakya üniversitesi, sosyal bilimler enstitüsü, “fuzuli'nin türkçe gazellerinde dini-tasavvufi mefhumların tahlili adlı” yüksek lisans tezini tamamladı. 1997 yılında yrd. doç. dr. süreyya ali beyzadeoğlu danışmanlığında trakya üniversitesi, sosyal bilimler enstitüsü, fuzuli'nin “nedim divanı'nın tahlili” adlı doktora tezini tamamladı. doktorasını yaparken trakya üniversitesi fen-edebiyat fakültesi ve trakya üniversitesi devlet konservatuvarı bünyesinde öğretim üyesi olarak görev yaptı. kıbrıs amerikan üniversitesi türk dili ve edebiyatı bölümü 1997 yılında kurdu, burada yrd. doç. dr. unvanıyla bölüm başkanlığını yürüttü. 1998 yılında yakın doğu üniversitesi fen-edebiyat fakültesi türk dili ve edebiyatı bölümünde bölüm başkan yardımcısı olarak çalışmaya başladı. aynı üniversitede atatürk eğitim fakültesi kurulduktan sonra türkçe öğretmenliği bölümüne bölüm başkanlığı görevini yürüttü. evli ve üç çocuk babasıdır.

kitapları  
yaraşır, ömer. – derzinevesi, habib. (2003). güney azerbaycan şiir antolojisi.  lefkoşa-kktc. 
yaraşır, ömer. – derzinevesi, habib. (2006). hüsn ü dil.  lefkoşa-kktc. 
yaraşır, ömer. – derzinevesi, habib. (2008). zerdüşt i̇nançları.  lefkoşa-kktc.

kaynakça 

1960 doğumlular
birecik doğumlular
şanlıurfa doğumlu yazarlar
türk edebiyat akademisyenleri
21. yüzyıl türk yazarları
yakın doğu üniversitesi öğretim üyeleri
i̇stanbul üniversitesi edebiyat fakültesinde öğrenim görenler
Percival Lowell

percival lawrence lowell (/l oʊ əl / ; 13 mart 1855 - 12 kasım 1916) amerikalı iş insanı, yazar, matematikçi ve mars'ta su kanalları olduğuna dair spekülasyonları öne süren astronom. arizona, flagstaff'ta lowell gözlemevi'ni kurdu ve ölümünden 14 yıl sonra pluto'nun keşfine yol açan girişimin öncüsü oldu.

plüton
amerikan bilim ve sanat akademisi üyeleri
boston doğumlu iş insanları
harvard üniversitesinde öğrenim görenler
i̇ngiliz asıllı amerikalılar
asteroit kâşifleri
amerikalı pasifistler
amerikalı astronomlar
amerikalı agnostikler
1916 yılında ölenler
1855 doğumlular
Svetlozar Raçev

svetlozar (zari) todorov raçev ( bulgarca : светлозар тодоров рачев , 6 eylül 1951), matematiksel finans, olasılık teorisi ve istatistikler alanında çalışan bulgar matematikçidir. olasılık ölçütleri, türev fiyatlandırması, finansal risk modellemesi ve ekonometri alanındaki çalışmaları ile tanınır.

eserleri

kitapları

kaynakça 

1951 doğumlular
yaşayan insanlar
matematikçiler
Nikolay Luzin

nikolay nikolayeviç luzin (; 9 aralık 1883 - 28 ocak 1950) betimsel küme teorisi ile bilinen bir sovyet / rus matematikçi.

i̇ntegral ve trigonometrik seriler (1915) başlıklı tezi, matematiksel analiz, metrik fonksiyon teorisinin sonraki gelişimi üzerinde büyük bir etkiye sahiptir.

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar 
 the case of academician nikolai nikolaevich luzin / eds. sergei s. demidov, boris v. levshin; trans. roger cooke. — american mathematical society, 2016. — 416 p. — (history of mathematics, 43). — . — .
 laugwitz, detlef: comments on the paper: "two letters by n. n. luzin to m. ya. vygodskiĭ". amer. math. monthly 107 (2000), no. 1, 64–82. jstor.org 

1883 doğumlular
1950 yılında ölenler
sovyet matematikçiler
rus matematikçiler
küme teorisyenleri
20. yüzyıl matematikçileri
moskova devlet üniversitesi öğretim üyeleri
sscb bilimler akademisi'nin asil üyeleri
II. Ferdinando (Sicilya)

ii. ferdinando (i̇talyanca: ferdinando carlo; sicilyaca: ferdinannu carlu; 12 ocak 1810 - 22 mayıs 1859) 1830'dan 1859 yılına kadar hüküm süren i̇ki sicilya'nın kralı.

ailesi 
ii. ferdinando, i̇ki sicilya'nın kralı i. francis ve eşi maría isabella'nın oğlu olarak 12 ocak 1810'de palermo'da doğdu.

dedesi babasından önceki kral i. ferdinando ve maria karolina'nın anne tarafından ise i̇spanya kralı iv. carlos ve parmalı maria luisa'nın torunudur. ayrıca 1759 ile 1788 yılında hüküm süren i̇spanya kralı iii. carlos'un kuzenidir.

yaşamı 
ii. ferdinando, veliaht prens iken halk arasında oldukça popülerdi. liberal fikirlerle ve özgürlük vaatleriyle sevilen bir kral adayıydı. soylu kesimden ziyade alt sınıfın desteğini kazanmıştı. 8 kasım 1830'da babasının ölümü üzerine tahta çıktı. adalet ve hukuk konusunda tarafsız olacağını bildirdi. maliye ile ilgili reformlar hazırladı ve krallığın gelişmesi için yeni yasalar çıkardı. ii. ferdinando'nun asıl amacı diğer hükümdarlar ile yakın ilişkiler kurarak barışçıl bir dönem geçirmek ve roma katolik kilisesi'nin isteklerini karşılamaktı.

kaynakça

dış bağlantılar 

 i̇ki sicilya'nın kralı ii. ferdinando'nun reform ve yasaları

1810 doğumlular
1859 yılında ölenler
sicilyalı prensler
palermo doğumlular
bourbon hanedanı
1848 devrimleri'nde kişiler
papa ix. pius
i̇talyan roma katolikleri
sicilya kralları
i̇spanya altın post nişanı şövalyeleri
Maxus D90

maxus d90, çinli otomobil üreticisi saic motor tarafından ekim 2017'den bu yana maxus alt markası altında üretilen tam boyutlu, gövde üzeri bir suv araçtır.

d90
çin otomobilleri
arazi taşıtları
arkadan itişli taşıtlar
dört tekerlekten çekişli taşıtlar
2020'ler otomobilleri
Harry Aarts

henricus johannes bernardus aarts (9 mart 1930, 's-hertogenbosch, hollanda - 25 mart 2020, tilburg, hollanda), hollandalı siyasetçi.

yaşamı ve kariyeri
aarts 9 mart 1930'da 's-hertogenbosch, hollanda'da doğdu. 23 ocak 1973'ten 1 ekim 1993'e kadar hollanda katolik halk partisi adına temsilciler meclisi'ne girdi sonraki siyasi kariyerini hollanda hristiyan demokrat partisi'nde tamamladı.

ölümü
aarts, 25 mart 2020'de hollanda'nın tilburg kentinde 90 yaşında covid-19 virüsü kaynaklı 2019-20 koronavirüs salgınında 90 yaşında öldü.

kaynakça

hollandalı siyasetçiler
1930 doğumlular
2020 yılında ölenler
hollanda'da covid-19 pandemisinden ölenler
hollanda aslanı nişanı şövalyeleri
hollandalı milletvekilleri
Martinho Lutero Galati

martinho lutero galati de oliveira, (29 eylül 1953, alpercata, brezilya - 26 mart 2020, sao paulo), brezilyalı orkestra şefi.

yaşamı ve kariyeri
galati 29 eylül 1953'te alpercata, brezilya'da doğdu. kariyerini şef olarak 1970'li yıllarda kurulan martin luther korosu'nda geçirdi. i̇talya, portekiz, fransa, almanya, küba, angola ve tunus gibi ülkelerde sahne aldı. çalışmalarıyla sao paulo sanat eleştirmenleri birliği ödülü'nü kazandı. son olarak 2020 yılı başlarında sao paulo katedrali'nde sahnelenen operada korosunun başına geçti.

sağlık durumu ve ölümü
mart 2020 başında covid-19 hastalığına yakalanan galati, tüm çabalara rağmen iyileşemeyerek 26 mart 2020'de sao paulo kentinde 66 yaşında ölmüştür.

kaynakça

dış bağlantılar 
 450 pautas: josé luis del roio e martinho lutero são os convidados deste sábado  25 ago 2004
 coro luther king apresenta loucura latina 28 jun 2013. 
 il principe del coro  13 ago 2013.
 ligiana costa recebe martinho lutero   26 ago 2013.
 alex atala maestro martinho lutero são as principais novidades da curadoria virada cultural  05 mai 2015.
sp cidade coral: concertos gratuitos todos os dias  23 mar 2016.

1953 doğumlular
2020 yılında ölenler
brezilyalı müzisyenler
orkestra şefleri
brezilya'da covid-19 pandemisinden ölenler
Hatay'da 1977 Türkiye genel seçimleri

5 haziran 1977 genel seçimleri hatay i̇li sonuçları;

sonuçlar

i̇lçelerde en yüksek oyu alanlar

seçilenler

kaynakça

i̇llere göre 1977 türkiye genel seçimleri
1977
İçel'de 1977 Türkiye genel seçimleri

5 haziran 1977 genel seçimleri i̇çel ili sonuçları;

sonuçlar

i̇lçelerde en yüksek oyu alanlar

seçilenler

kaynakça

i̇llere göre 1977 türkiye genel seçimleri
1977
İzmir'de 1977 Türkiye genel seçimleri

5 haziran 1977 genel seçimleri i̇zmir ili sonuçları;

sonuçlar

i̇lçelerde en yüksek oyu alanlar

seçilenler

kaynakça 

i̇llere göre 1977 türkiye genel seçimleri
1977
SOHO

soho, küçük ve orta ölçekli işletmeleri temsil eden bir kısaltmadır. daha çok bilişim teknolojilerinde kullanılır. 1 - 10 işçi içeren ev işletmeciliği veya yazlık endüstrisi kategorisini de ifade eder.
küçük ve orta büyüklükteki kasabalardaki avukatlar, emlakçılar ve sörveyörler gibi pek çok danışman ve meslek mensupları ev ofislerinden çalışmaktadır.
armoire masası ve çok fonksiyonlu yazıcı gibi çeşitli ürünler, soho pazarı için özel olarak tasarlanmıştır. bu tür ofiste özellikle bir dizi kitap ve dergi yayımlanmış ve pazarlanmıştır. dünyada tanınan pek çok büyük şirket ilk olarak ev ofisinden kurulmaya başlamıştır.

ayrıca bakınız 
 dış kaynak kullanımı
 uzaktan çalışma
 telemerkez

kaynakça 

adem-i merkeziyetçilik
ofiste iş
odalar
Maurice Berger

maurice berger (22 mayıs 1956, new york – 23 mart 2020), amerikalı sanat tarihçisi, küratör, yazar ve eleştirmen.

yaşamı ve kariyeri
berger 22 mayıs 1956'da new york'ta doğdu. berger, baltimore'daki maryland üniversitesi sanat, tasarım ve görsel kültür merkezi'nde araştırma profesörü ve baş küratör olarak çalıştı. ayrıca new york times gazetesi'nde aylık yayınlanan "lens bölümü" için aylık yarış hikâyeleri kısmını yazdı.

ölümü
berger 23 mart 2020'de copake, new york'ta geçirdiği kalp krizi sonrasında seyreden covid-19 hastalığı nedeniyle 63 yaşında öldü.

kaynakça

1956 doğumlular
2020 yılında ölenler
kalp krizinden ölenler
amerika birleşik devletleri'nde covid-19 pandemisinden ölenler
amerikalı sanat tarihçileri
amerikalı eleştirmenler
amerikalı lgbt yazarlar
geyler
amerikalı küratörler
amerikalı deneme yazarları
new york doğumlu yazarlar
amerikalı gey yazarlar
Katal

katal uluslararası birimler sisteminde, enzim aktivitesi ölçü birimidir. katal kelimesi kataliz kelimesinden türetilmiştir. ast ve üst katları diğer si birimlerinin gibidir. kısaltması kat'tır. ancak katal aşırı büyük bir birimdir ve uygulamada ast katları veya si birim olmayan enzim birimi tercih edilir.

katal, kimyasal reaksiyon hızının ölçüldüğü bir birimdir. katal, bir maddenin belirli bir süre içinde dönüşüm hızını ifade etmek için kullanılır. daha spesifik olarak, bir katal, bir enzim tarafından katalizlenen bir mol reaksiyonun sayısını ifade eder.

katal birimi, adını i̇sveçli kimyager ve biyokimyager jöns jakob berzelius'un asistanı olan i̇sveçli kimyager ve biyokimyager willy kuhne'den almıştır. katal, uluslararası birim sistemi (si) tarafından tanımlanmıştır ve birim sembolü "kat" olarak gösterilir.

bir katal, bir mol kimyasal bileşiğin belirli bir süre içinde (genellikle bir saniye) dönüştürülmesiyle üretilen reaksiyon sayısını ifade eder. örneğin, bir enzim 1 katal hızına sahipse, bir saniyede bir mol reaksiyonu katalize edebilir. katal, biyokimyada ve diğer kimya alanlarında, özellikle de katalitik süreçlerin ölçülmesinde kullanılır.

bir enzim birim dakikada bir mikromol olarak tanımlanmışken katal birimim saniyede bir mol dur.

i̇ki birim arasındaki ilişki

kaynakça 

uluslararası birimler sistemi
kimya
kataliz
Alki Zei

alki zei (15 aralık 1925, atina - 27 şubat 2020), yunan romancı ve çocuk kitapları yazarı.

çocuklar için yazdığı eserlerle tanınmış bir çağdaş yazardır. romanlarında güncel konulara yer vermiş ve okuyuculara, ele aldığı dönemin şartları ve insanların verdikleri yaşam mücadelesini aktarmıştır. eserleri otuzdan fazla dile çevrilmiştir.

yaşamı 
1923 yılında atina'da doğdu. çocukluğu sisam adasında geçti. henüz ortaokul öğrencisiyken kukla tiyatrosu için oyunlar yazmaya başladı.

yükseköğrenimine atina üniversitesi'nde felsefe bölümünde başladı. ardından atina konservatuvarı drama bölümünde okudu ve moskova sinema enstitüsü'nde senaryo yazımı eğitimi aldı. yazı yaşamını neaniki foni (genç ses) adlı dergide genç okurlar için kısa öyküler yazarak sürdürdü.

ii. dünya savaşı yıllarında yunanistan'ın alman işgaline girmesinden sonra sol hareketin içinde yer aldı. eşi oyun yazarı giorgos zevastikoglou ile birlikte 1954-1964 yılları arasında sscb'de siyasi mülteci olarak yaşadı. sscb'de yaşadığı dönemde de yunanistan'daki edebiyat dergilerinde zaman zaman kısa öyküleri yayımlandı 1964 yılında ailesiyle birlikte ülkesine döndü. ancak, 1967'deki albaylar darbesi nedeniyle ülkesinden ayrılmak zorunda kaldı ve bu kez de paris'e yerleşti. yunanistan'a 1974'te yeniden demokratik yönetime geçilmesinden sonra geri döndü ve hayatının geri kalanında atina'da yaşadı.

daha çok kendi yaşamının izlerini taşıyan eserler verdi. i̇lk çocuk romanı, 1963 yılında yayımlanan vitrindeki kaplan adlı çocuk kitabıdır. bu eser, 1973 yılında i̇ngilizce'ye çevrildi ve abd'de en iyi yabancı çocuk romanı ödülü olan mildred l. batchelor ödülü'nü kazandı. 1971 yılında yayımlanan petros'un uzun gezintisi adlı kitabı yunanistan'da üç yüz binin üzerinde satarak yunanistan için eşine az rastlanır bir sayıya ulaştı. yunanistan'ın alman işgali altında geçen dört yılının on yaşında bir çocuk olan petros'un gözünden anlatıldığı eser, on beş ülkede basıldı; on üç dile çevrildi.

yetişkinler için tek romanını 1987 yılında yayımladı. aşil'in nişanlısı adlı roman, yunanistan'da yirmi baskı yaptı. ayrıca yazarın fransızca, i̇talyanca ve rusça'dan yaptığı çok sayıda yunanca çevirisi yayımlandı.

2010 yılında atina akademisi'nin yaşamboyu başarı ödülü'ne layık görüldü. 2014 yılında selanik aristo üniversitesi tarafından kendisine onursal doktora verildi. 27 şubat 2020'de atina'da öldü.

kaynakça 

1923 doğumlular
atina doğumlu yazarlar
2020 yılında ölenler
atina'da ölenler
yunan roman yazarları
yunan çocuk kitabı yazarları
ordre des arts et des lettres komutanları
atina üniversitesinde öğrenim görenler
María Teresa (Bourbon-Parma prensesi)

bourbon-parma prensesi maría teresa (28 temmuz 1933, paris – 26 mart 2020, madrid), i̇spanyol kraliyet ailesinin en küçük kolunun bir üyesiydi. sosyalist bir aktivist olan, "kızıl prenses" lakabını kazanan ve karlist hareketi destekleyen bir monarşistti. covid-19'dan ölen ilk asildir.

yaşamı
prenses maria theresa 28 temmuz 1933'te paris'te doğdu. i̇yi öğrenim görmüş aynı zamanda profesör ve sosyalizm aktivisti olarak çalışmıştır. kendisi "kızıl prenses" adıyla anılmıştır. i̇spanyol carlist hareketi'nin getirdiği monarşist yönetimi benimsemiştir. 1960'lı ve 1970'li yıllarda i̇spanyol carlist partisi üyesi kardeşi parma dükü carlos hugo'nun destekçisi olmuştur. dönemin önemli siyasi figürleri andré malraux, françois mitterrand, yaser arafat ve hugo chávez gibi isimlerle yakın temasları oldu.

ölümü
prenses maria teresa 26 mart 2020'de madrid'te covid-19 virüsü kaynaklı 2019-20 koronavirüs salgını nedeniyle 86 yaşında öldü. böylelikle i̇spanyol kraliyet ailesinde koronavirüs nedeniyle ölen ilk isim oldu.

kaynakça

bourbon-parma prensesleri
i̇spanyol prensesler
1933 doğumlular
2020 yılında ölenler
i̇spanyol akademisyenler
i̇spanya'da covid-19 pandemisinden ölenler
Bijou

bijou, britanyalı rock müzik grubu queen'in on üçüncü albümü innuendoda yer alan on birinci sıradaki parçadır. eser, freddie mercury ve brian may tarafından bestelenmiştir. mercury bu parçayı tıpkı albümünde yer alan "delilah" eserinde olduğu gibi kedilerinden "bijou" için söylemiştir.

arka plan  
eser, mercury ve may'in "tersten" şarkı yapma fikrine dayanan, güfte dizelerini gitarla, araları ise vokal ile dolduran bir şarkıdır. mercury akorları, şarkı adını ve sözlerini yazarken, ikisi birlikte gitar partisyonları üzerinde çalıştı. i̇lk kısmı mercury söylerken, ardından may bu melodiyi kendi "red special" gitarına aktardı. şarkı taylor ya da deacon'ın herhangi bir katkısı olmadan tamamlandı. aslında bu fikir yeni değildi, yes'in kendi şarkısı "soon"da da kullanılmıştı. may daha sonra jeff beck'in 1989 yapımı "where were you" isimli şarkısından "bijou" için ilham aldığını belirtti.
albüm piyasaya sürülürken lp versiyonundaki fiziksel kısıtlardan ötürü şarkıların sırası değişti ve on iki şarkıdan içlerinde "bijou"'nun da bulunduğu sekiz tanesi kısaltıldı.

eleştiriler 
the guardian'dan stevie chick'e göre bijou, queen'in en karanlık ve en üzücü albümü innuendo'nun en duygusal ve delilah gibi en özel şarkısıdır; anlamı ne olursa olsun şarkı akılda kalıcı, sade bir güce sahiptir.

kaynakça 

kitaplar

dış bağlantılar 
 lyricsfreak bijou - sözler  - (i̇ngilizce)
  (cd version)
  (lp version)

1991 şarkıları
queen şarkıları
freddie mercury şarkıları
1990'larda i̇ngilizce şarkılar
Svetlana Feofanova

svetlana yevgenyevna feofanova (, d. 16 temmuz 1980), rus eski sırıkla atlayıcı. kariyerinde dünya, dünya salon, avrupa ve avrupa salon şampiyonluğu ile olimpiyat ikinciliği vardır. rus sporcu avrupa ve dünya rekorlarının da bir dönem sahibi olmuştur. 2003'te dostluk nişanı'na layık görülmüştür.

kariyeri 
feofanova'nın ilk uluslararası başarısı 2001 dünya salon şampiyonası'nda geldi. 4,51 atlayan sporcu gümüş madalyanın sahibi oldu. aynı yıl dünya şampiyonası'nda 4,75'e çıkan rus atlet, son şampiyon stacy dragila'yla aynı dereceyi sahip olmasına rağmen, 4,65 metrede bir deneme fazla yaptığı için amerikalının ardından ikincilikte kaldı. 2002'de salon hem de açık havada avrupa'nın zirvesinde yer almıştı. bunu 2003'teki dünya salon ve açık şampiyonlukları izledi.

sonraki dönem feofanova'nın vatandaşı yelena i̇sinbayeva'yla sıkı rekabetine sahne oldu. öyle ki, 2004'te defalarca kırılan dünya rekoru, ikili arasında ikişer kez el değiştirmişti. feofanova, tamamını i̇sinbayeva'nın kazandığı 2004 ile 2006 dünya salon ve 2007 dünya şampiyonası'nda bronz madalyayla yetindi. son önemli sonuçlarına 2010'da dünya salon gümüşü ve avrupa şampiyonluğu ile ulaştı.

feofanova 2000 sidney, 2004 atina, 2008 pekin ve 2012 londra olimpiyatları'nda ülkesini temsil etti. 2000 olimpiyatları kadınlar sırıkla atlama için bir ilkti. rus sporcu elemelerde 4,15'i üç hakkında da geçemeyerek müsabakadan eli boş ayrıldı. 2004 atina'da derece 4,75 m'ydi ancak rakip yeni dünya rekoruyla 4,91'e kadar çıkan i̇sinbayeva olunca madalyanın rengi gümüşte kaldı. pekin'de de tablo değişmedi; yine 4,75 atlayan feofanova bu kez bronz madalya kazandı. son kez 2012 londra'da olimpiyat sahnesine çıkan rus atlet, başarılı atlayış yapamayarak elendi.

kişisel hayatı 
feofanova, rusya federasyonu hükûmeti finans üniversitesi açık öğretim fakültesini bitirdi. 2016 yılında evlendi.

sonuçlar

kaynakça

dış bağlantılar 
dünya atletizm federasyonu profili
sports-reference profili

1980 doğumlular
yaşayan insanlar
moskova doğumlu sporcular
rus kadın sırıkla atlayıcılar
rus olimpiyat atletleri
2000 yaz olimpiyatları atletleri
2004 yaz olimpiyatları atletleri
2008 yaz olimpiyatları atletleri
2012 yaz olimpiyatları atletleri
gümüş olimpiyat madalyalı rus sporcular
bronz olimpiyat madalyalı rus sporcular
2004 yaz olimpiyatları'nda madalya kazananlar
2008 yaz olimpiyatları'nda madalya kazananlar
dünya atletizm şampiyonası madalyalı atletler
avrupa atletizm şampiyonası madalyalı atletler
dünya atletizm şampiyonası şampiyonları
dünya salon atletizm şampiyonası şampiyonları
iaaf kıtalararası kupa şampiyonları
dostluk nişanı sahipleri
gümüş olimpiyat madalyalı atletler
avrupa atletizm şampiyonası şampiyonları
avrupa salon atletizm şampiyonası şampiyonları
i̇yi niyet oyunları madalyalı atletler
bronz olimpiyat madalyalı atletler
rusya atletizm şampiyonası şampiyonları
rus dünya atletizm şampiyonası atletleri
Robert Crispin

robert crispin (, ö. 1071), frankopoulos adlandırılır, norman paralı askerdir. robert, gilbert crispin'in oğludur. gilbert ve william isimli iki kardeşi vardır. william, neaufles (neaufles-saint-martin ya da neaufles-auvergny) lordudur. 1064'te barbastro savaşı'na katıldıktan sonra bir noktada robert, bizans generali i̇saakios komnenos'un komutası altında urfa'da konuşlanan kendi milliyetinden oluşan bir birliğin lideri oldu. 1069'da robert kısa bir isyandan sonra romen diyojen tarafından tutuklandı. selçuklu türklerine karşı savaştı ve malazgirt meydan muharebesi'nden kısa bir süre sonra zehirlendi.

kaynakça 
özel

genel

1071 yılında ölenler
bizanslı paralı askerler

bizanslı isyancılar
doğum tarihi bilinmeyenler
Şahbender Korkmaz

şahbender korkmaz, (d. 29 mart 1964, divriği, sivas) türk şair.

hayatı 
cumhuriyet üniversitesi jeoloji mühendisliği bölümü'nü bitirdi. sivas, i̇stanbul, bursa ve ankara'da çeşitli işlerde çalıştı. 1997'den itibaren öğretmenlik yaptı. şiir, öykü ve deneme yazıları i̇mece sanat, damar, cönk, karşı, sombahar, şiir ülkesi, i̇nsancıl, kıyı, sincan i̇stasyonu ve turnalar gibi dergilerde yer aldı. edebiyatçılar derneği üyesidir. i̇lk şiir kitabı aşeka, 1994'te yayımlandı. edebiyat kafe adlı web portalının editörlüğünü yapmaktadır.

şiir kitapları 
 aşeka

hakkında yazılanlar 
 aydoğan yavaşlı / lâf şiirden açılmışsa... (damar dergisi, sayı: 52, 1995)

kaynakça 
 https://www.biyografya.com/biyografi/1802 

1964 doğumlular
sivas doğumlular
20. yüzyıl türk şairleri
21. yüzyıl türk şairleri
A-ba-ba-ha-la-ma-ha

a-ba-ba-ha-la-ma-ha, şair ivan malkovych tarafından 1992 yılında kiev'de kurulmuş yayınevi.

ukrayna'da kurulmuş ilk özel çocuk kitapları yayıncısıdır. i̇smi, 19. yüzyıl ukraynalı şairlerinden ivan franko'nun bir öyküsünden gelir. yayınevinin ilk kitabı; ukrayna alfabesi idi. yayınevinin kurucusu ivan malkovych, yayımlanan birçok kitabın yazarı, çevirmeni, editörüdür.

2008'e kadar sadece çocuk edebiyatına odaklanan yayınevi, daha sonra her yaş için kitap yayınlamaya başlamıştır.

kaynakça 

1992'de kurulan yayınevleri
ukrayna'daki yayınevleri
Dmitri Jeltov

dmitri jeltov  (tam adı: dmitri stepanoviç jeltov, , ; 1890, napolnoe, pores, çuvaşistan özerk sovyet sosyalist cumhuriyeti – 1961, bişkek), parti işçisi.

yaşamı
dmitri stepanoviç jeltov 1890 yılında napolnoe alatir (günümüzde pores bölgesi) köyünde doğdu. 1910'da pores öğretmen okulu'ndan mezun oldu. mezun olduktan sonra köy okulunda çalışmaya başladı. i̇ç savaşa katıldı. 1914'te orduya alındı. 1918'de komünist partinin alatır ilçe komitesinde görev yaptı. 1921'den 1924'e kadar sovyetler birliği komünist partisi merkez komitesi'nin mordovya sekreteri olarak çalıştı. girişimleri ile yaktere teshte (kızıl yıldız) ve od vele (yeni köy) gazeteleri yayınlandı. çalışmaları neticesinde, samara guberniyası'ndaki saratov bölgesindeki petrovsk şehrinde bulunan alatır şehrinde (daha sonra alatır pedagojik doğa bilimleri koleji oldu) erzyan dilinde eğitim okulları açıldı. daha sonra türkmen heyeti üyesi, merkez tarım bankaları müfettişi, buryat-moğol özerk sovyet sosyalist cumhuriyeti halk tarım komiserliği başkanı olarak çalıştı. 1937'de tutuklandı ve sürgün edildi. 1956'da beraat etti. 1961'de sscb, kırgız sovyet sosyalist cumhuriyeti'nde, bişkek'te öldü.

konuyla ilgili yayınlar 
дёмин, василий иванович. эрзянь журналистиканть эрямопингезэ : монография : кавто пельксстз василий дёмин. - саранск : лит. фонд россии, 2013. - васенце пельксхь ' - 404 с. - мордов.- эрзя яз.

kaynakça

1890 doğumlular
çuvaşistan doğumlular
1961 yılında ölenler
kırgızistan'da ölenler
Pyotr Gluhov

pyotr gluhov (tam adı: pyotr semyanoviç gluhov, ; 26 aralık 1897, i̇rçe çarmas, buinsk ilçesi, simbirsk guberniyası, rus i̇mparatorluğu - 7 şubat 1979, magnitogorsk, çelyabinsk ili, rsfsc, sscb - mordovya'nın ilk gazetecilerinden erzyan kökenli sovyet yazar. mordovyalı eğitimci makar yevseyev'in yeğenidir.

yaşamı

pyotr gluhov, 26 aralık 1897'de, simbirsk guberbiyası, buinsk ilçesinde, malie markali köyünde (şimdi çuvaşistan cumhuriyeti, batirevskiy rayonu), köylü bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. beş yaşındayken babası tifodan öldü. annesinin kardeşi makar yevseyev, erken öğrenmeye ilgi duyan çocuğun eğitimini üstlendi. pyotr gluhov, eğitimine kazan'daki mordovya öğretmen okulu'nda başladı. 1916'da kazan öğretmen okulu'ndan mezun oldu. bir süre sonra imparatorluk ordusuna çağrıldı. topçu birliğindeki dört aylık hizmeti sırasında ağır yaralandı. sağlık sorunları nedeniyle ordudan uzaklaştırıldı. ekim devrimi'nden sonra bolşeviklerin yanında i̇ç savaş'a katıldı. 1922'de irkutsk'a iş müfettişi olarak gönderildi. daha sonra vergi müfettişi olarak çalışmaya başladı. 1923'te moskova'daki merkezi finansal i̇şçiler kursu'nda eğitim aldı.

temmuz 1924'ten 1927'ye kadar "yakstere teshte" ("kızıl yıldız") gazetesinin editörlüğünü yaptı. burada çeşitli ekonomik konularda makaleler yayınladı. 1930'da moskova sanayi ve ekonomi enstitüsü'nden mezun oldu. 1931'den emekli olana kadar magnitogorsk'ta bir metalurji fabrikasında çalıştı.

eserleri

edebiyat kariyerine 1920'lerin sonunda başladı. "cedar pest" hikâyesi ile mordovya edebiyatının altın fonuna girdi. bu eseri 1930'lardan beri ders kitaplarında yer almaktadır. erzya-mordovya okullarının 9. sınıfları için "tirin edebiyatı" antolojisini yazdı. ayrıca "varma melga" ("rüzgarın arkası") hikâyesi ders kitaplarında yer almaktadır. me evseviyev, f.f. sovetkin, s.d. erzey (nefedov) ile yaptığı görüşmeler üzerine yaptığı çalışmalar büyük ilgi gördü.

pyotr gluhov 7 şubat 1979'da öldü. magnitogorsk'a gömüldü.

konuyla ilgili yayınlar 
 глухов, пётр семёнович // мордовская библиотека 
 кудявнин в. и. глухов пётр семёнович // чувашская энциклопедия 
 яковлев а. он стоял у истоков мордовской литературы // за победу. ибресинская районная газета

kaynakça

1897 doğumlular
1979 yılında ölenler
Astara-Reşt-Kazvin demiryolu

astara–reşt–kazvin demiryolu, rusya, azerbaycan ve i̇ran'ın mevcut demiryollarını birbirine bağlayan bir demiryolu ağıdır. proje, uluslararası kuzey-güney ulaşım ağı çerçevesinde yürütülmektedir. projenin amacı rusya, azerbaycan, i̇ran ve hindistan'ın ulaşım ve bilgi yollarını entegre etmektir.

tarihi 
rotanın inşası ile ilgili anlaşma 2005 yılında üç taraf (i̇ran, azerbaycan ve rusya) tarafından imzalanmıştır. mühendislik açısından en zorlu olduğu söylenen bölüm, 2009 yılında başlayan reşt ve kazvin arasındaki demiryolunun inşasıydı  ve tamamlanması yaklaşık on yıl sürdü. hattın o bölümü kasım 2018'de açıldı.

i̇ran ve azerbaycan astara arasındaki köprü ve kısa bölüm mart 2017'de tamamlandı. rusya'dan i̇ran astara'ya kadar giden bir trenin ilk gelişi 8 şubat 2018'de kaydedildi. 2018 yılında astara (azerbaycan) - astara (i̇ran) bölümünü başlattıktan hemen sonra, astara istasyonu ve yeni inşa edilen kargo terminali ile birlikte demiryolunun i̇ran bölümü 25 yıllığına azerbaycan'a kiralandı. 11 ay boyunca, bu demiryolu ile 270 bin tondan fazla yük taşınmıştır.

2019'un başından itibaren reşt-astara ayağının inşası, i̇ran'dan ocak ayı itibarıyla alınan onay ve tahmin edilen maliyetin (1.1 milyar dolar) yaklaşık yarısının (500 milyon dolar) azerbaycan tarafından imtiyazlı bir kredi tarafı ile temin edilmesine kadar geçen süreçte  'çalışma ve inceleme aşamasında' kaldı. bazı basın raporları, parkur döşemenin 2021 yılına kadar tamamlanması gerektiğini iddia etmektedir.

ayrıca bakınız 

 bakü – tiflis – kars demiryolu 
 azerbaycan'da boru hatları

kaynakça 

azerbaycan'daki demiryolu hatları
boru sistemi
Lujiazui

lujiazui (; "lu ailesinin ağzı" anlamına gelir), bazı yabancı kaynaklarda şanghayca telaffuzuna dayalı olarak lokatse ismiyle geçmiştir, çin'in şanghay şehrinin içinden akan huangpu irmağı'nın kıvrımından oluşmuş bir yarımadadır. 1990'ların başından beri lujiazui, özel olarak şanghay'ın yeni bir finans bölgesi olarak geliştirilmiştir. lujiazui'yi bu amaçla atama kararı, konumunda yansıtılır: pudong'da, huangpu irmağı'nın doğu kıyısında bulunur ve şehrin eski finans ve ticaret bölgesi olan bund'un tam karşısında oturur.

lujiazui'deki en yüksek binalar

ayrıca bakınız 

finans merkezleri
pudong
Aleksey Dunyaşin

aleksey dunyaşin, alek dunyaşin  (tam adı: aleksey vasileviç dunyaşin, ; 8 şubat 1904, büyük tolkay, poxvistnev rayonu – 1931)- erzyan asıllı gazeteci, eleştirmen, ilk erzya yazarlarından biri.

yaşamı 

aleksey dunyaşin 8 şubat 1904'te bugünün samara guberniyası'ndaki pokhvistnev bölgesi büyükk tolkay köyünde köylü bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. rusça ve erzyanca'da makaleler, derlemeler ve hikâyeler yazdı. etkinliğinin en verimli dönemi, sibirya'da sürdürdüğü özel muhabirlik dönemi olarak kabul edilir. od eryamo gazetesinde, sibirya'da yaşayan erzyanların yaşamlarıyla ilgili öyküler yayınladı. 1925-29 yılları arasında 30'dan fazla feuilleton yazdı. bu feuilletonlar "pitsi-palaxt" ("isırgan otu") koleksiyonuna dahildir. 1927'den sonra "kirvi tol" ("meşale") romanı üzerine çalıştı. bu roman, 1914-1930 yıllarında mordovya halkının yaşamını yansıtıyordu. 1930'larda romanın üç bölümü yakstere teshte (kızıl yıldız) gazetesinde yayınlandı. bu çalışmasını tamamlayamadı. aynı zamanda edebi ve eleştirel makaleler de yayımladı. mordovyalı yazarların eserlerini ve mordovyalı yazarların ilk derlemesi olan "vasen syatkt"ı ("i̇lk kıvılcımlar") yeniden derledi. aleksey dunyaşin 1931'de öldü.

eserleri 

 çis lios (samara, 1925)
 mikitan qrexeze, (samara, 1926)
 od kemt, (samara, 1926)
 kunsolok, erzya!, (moskva, 1926)
 parte morat, azdan kozon ozat, (moskva, 1926)
 i̇storian qayaçka..., (moskva, 1927)
 meze teyat — seken neyat, (moskva, 1927)
 syom vene, (moskva, 1927)
 а şlyaz — tık katayaz, (moskva, 1928)
 zyardo veşkezevi rakas, (moskva, 1928)
 rudazov vedes çudi, (moskva, 1928)
 lavşos paçk kaladı, (novosibir, 1928)
 mest uş styako kortams, (novosibir, 1928)
 mon kaşt molyan, (novosibir, 19/vii-1928)
 ob-leent çirese, (novosibir, 1928)
 konoqon asirqali, (moskva, 1929)
 pitsi-palakst ("gicitkən") seçilmiş əsərlərdən ibarət olan kitab, (moskva, 1930)
 predislovie: vete ietne kadovst udalov, (1930)
 «aktivist», (1930)
 vantsın — i karman vanstomo, (1930)
 kolmosen kurok keneri, (1930)
 manyavst, (1930)
 paçk potyavtuma skal, (1930)
 efiqeniya, (1930)

kaynakça 

1904 doğumlular
rusya doğumlular
1931 yılında ölenler
Dmitri Grebentsov

dmitri grebentsov (tam adı: dmitri i̇vanoviç grebentsov, ;  1895, buzayevo, bolşebereznikov rayonu – 24 mayıs 1938), "syatko" ("spark") dergisinin ilk editörü. erzyan gazeteci.

yaşamı

dmitri grebentsov 1895 yılında şimdiki mordovya cumhuriyeti'ndeki bolşebereznikov rayonu'ndaki buzayevo köyünde doğdu. ruhban okulunda okudu. bir süre mordovya tarım yüksek okulu'na başkanlık etti. saransk'ta yaşadı. 24 mayıs 1938'de sscb yüksek mahkemesi'nin kararı ile idam edildi. 7 temmuz 1956'da ölümünden sonra beraat etti.

konuyla ilgili yayınlar 
 реабилитация: политические процессы 30—50-х годов. — м., 1991; реабилитация: как это было. — москва, 2000. — т. 1; тязин е.н. реабилитация граждан, осуждённых в мордовии в 1930-х гг. по политическим мотивам //юридическая наука в мордовском государственном университете. — саранск, 2000.
 энциклопедия мордовия, м.с. букин, е.н. тязин.

kaynakça

1895 doğumlular
1938 yılında ölenler