mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Herkül (Marvel Comics)

herkül, marvel comics tarafından yayınlanan amerikan çizgi romanlarında görünen kurgusal bir süper kahramandır.

çizgi romanların gümüş çağında ortaya çıkan karakter, yunan mitolojisindeki herakles'e ve roma mitolojisindeki herkül'e dayanmaktadır. karakter, kendi adını taşıyan üç sınırlı seride yer aldı ve avengers süper kahraman ekibinin daimi bir üyesi oldu.

2008'de hercules, the incredible hercules adlı kendi serisiyle çıkış yaptı. karakter, televizyon dizileri ve video oyunları da dahil olmak üzere çeşitli medya biçimlerinde yer aldı.thor:aşk ve gök gürültüsü filminde aktör brett goldstein tarafından canlandırıldı.

karakter, yazar-editör stan lee ve sanatçı/yardımcı çizer jack kirby tarafından mitolojiden uyarlandı.

hercules, avengers #10'da (kasım 1964) immortus'un bir kölesi olarak çıkış yaptı. karakterin marvel universe'deki ilk resmi görünümü, herkül'ü thor'un rakibi olarak gösteren journey into mystery annual #1 (1965) ile oldu.

güçler ve yetenekler 
herkül, insanüstü güç, dayanıklılık, hız, refleksler, dayanıklılık da dahil olmak üzere bir olimpos tanrısının tipik güçlerine sahiptir. olimposluların en güçlüsüdür, dev bir sekoya ağacını kaldırıp fırlatmak, kayaları toz haline getirmek, tüm bir uçurumu çıplak elleriyle kapatmak, sarı- tepeli titanı dövmek, ve manhattan adasını  sürüklemek (gerçi daha sonra bunun gerçek bir olay değil, yalnızca kendini övdüğü bir şey olduğu anlaşıldı)  gibi yeteneklere sahiptir. süper güçlü bacakları, 100 mph'nin üzerinde hızlarda koşmasına izin verir ve havaya yüz metreden fazla sıçrayabilir. thor'un darbelerine dayanabilir  ve yüksek kalibreli mermilere karşı tam bir dirence sahiptir.

herkül okçuluk, boks, greko-romen güreşinde oldukça yeteneklidir ve savaş sanatı pankration'ı icat ettiğini iddia eder. dövüşlerde ara sıra altın görünümlü bir adamantium gürz kullanır - dayanıklılık açısından thor'un çekici mjolnir'e  eşit olduğu belirtilir (ancak mjolnir gibi ek yeteneklere sahip değildir) -  gürz, yunan tanrısı hephaestus tarafından dövülmüştür. bir olimposlu olarak, tüm dünyevi hastalıklara karşı dirençlidir, iyileştirici bir faktöre, ölümsüzlüğe sahiptir ve ayrıca büyüye karşı bir miktar bağışıklığı vardır. bununla birlikte, gücü, zeus gibi önemli olimposluların büyüsüyle alınabilir. baş tanrı zeus'un oğlu olarak o da diğer olimposlul tanrılar gibi ölümsüzdür.

kaynakça 

hercules
• hercules (marvel comics)
hercules (marvel comics)
hercules (marvel comics)
hercules (marvel comics)
marvel comics süper kahramanları
i̇nsanüstü güce sahip marvel comics karakterleri
hızlı iyileşen marvel comics karakterleri
üstün insan hızında hareket eden marvel comics karakterleri
marvel comics'de yunan-roma mitolojisi
fantastik çizgi romanlar
1965'te tanıtılan çizgi karakterler
stan lee tarafından yaratılan karakterler
jack kirby tarafından yaratılan karakterler
herkül (marvel comics)
thor (marvel comics)
avrupa mit ve efsanelerine dayanan eserler
marvel comics olymposluları
kurgusal tanrılar
marvel comics'de mitolojik kahramanlar
marvel comics ilahları
dünya dışı süper kahramanlar
marvel comics kozmik varlıkları
baş tanrılar meclisi
Willoughby Ailesi

willoughby ailesi, kris pearn tarafından yönetilen ve rob lodermeier tarafından ortak yönetilen 2020 bilgisayar animasyonlu bir komedi filmidir.

willoughby ailesi, 22 nisan 2020'de netflix'te yayınlandı ve filmi 37 milyon kişi izledi.

yayımlanma 
film, 22 nisan 2020'de netflix tarafından dijital olarak yayınlandı. en azından kısmen, piyasaya çıktığı ilk ayda 37 milyon kişi tarafından görüntülendi.

kaynakça

dış bağlantılar 
 

disfonksiyonel aileler ile ilgili filmler
öksüzler ile ilgili filmler
konusu i̇sviçre'de geçen filmler
konusu i̇skoçya'da geçen filmler
mark mothersbaugh'nun müziğini yaptığı filmler
amerika birleşik devletleri kara komedi filmleri
bron studios filmleri
romanlardan uyarlanan animasyon filmler
2020 çıkışlı filmler
kanada kara komedi filmleri
amerika birleşik devletleri bilgisayar animasyonlu filmleri
kanada filmleri
2020'lerde i̇ngilizce filmler
İzzeddin Kalesi

i̇zzeddin kalesi (yunanca: φρούριο ιτζεδδίν), girit'te hanya kentinin 15 kilometre doğusunda, kalami’nin suda körfezi'ne bakan kıyısında bir osmanlı kalesi. 20. yüzyıl yunanistan'ında siyasi mahkumlar için hapishane olarak kullanılmıştır.

kale, adanın o zamanki osmanlı valisi rauf paşa tarafından girit i̇syanı sonrası 1872 yılında inşa edilmiş ve adını sultan abdülaziz'in en büyük oğlu yusuf i̇zzeddin efendi'den almıştır. kale, suda adasındaki eski venedik kalesi ile birlikte, o zamanlar sahip olduğu paris topu ile bütün körfeze hakimdi.

girit devleti (1898-1913) döneminde de hapishane olarak kullanılmış, ardından ada yunan egemenliğine geçtiğinde 1950'ye değin bu şekilde kullanılmaya devam etmiştir. özellikle theodoros pangalos'un diktatörlüğü (1925–26) ve yunan i̇ç savaşı sırasında siyasi mahkumlar için bir hapishane olarak ün salmıştır. sakinleri arasında 1903'te eleftherios venizelos ve 1926-28'de görevden alınan diktatör theodoros pangalos da vardır. 1950'den sonra yunanistan deniz kuvvetleri yetkisi altına girmiş, günümüzde ise kültürel etkinlikler için kullanılan bir arazi haline gelmiştir.

pantelis vulgaris’in “taştan yıllar” (1985) ve “son not” (2017) adlı filmlerinin bazı bölümleri ve theo angelopoulos’un 1972’de çektiği ve albaylar cuntası dönemi sansüründen ustaca geçirdiği “1936 günleri” filmi de bu kalede çekilmiştir.

yunanistan'daki hapishaneler
osmanlı döneminde girit
1748'de tamamlanan yapılar
bilgi kutusu bulunmayan yapılar
Pankration

pankration (; yunanca: παγκράτιον), mö 648'de yunan olimpiyat oyunlarında başlayan, çok az kuralı olan, çıplak elle yapılan bir boyun eğme sporuydu. sporcular, modern karma dövüş sanatlarına benzer şekilde boks ve güreş tekniklerinin yanı sıra, tekme, tutuş, eklem kilitleri ve yerde boğma gibi diğer teknikleri de kullandılar. terim yunanca παγκράτιον  [paŋkrátion], yani 'gücün tümü', πᾶν (pan) 'hepsi' ve κράτος (kratos) 'kuvvet, kudret, güç' kelimelerinden gelmektedir.

yunan mitolojisinde herakles ve theseus'un, rakipleriyle olan karşılaşmalarında hem güreş hem de boksu kullanmaları sonucunda pankrationu icat ettikleri söylenir. theseus'un, labirentteki korkunç minotaur'u yenmek için olağanüstü pankration becerileri kullandığı söyleniyordu. herakles'in nemea aslanına pankration kullanarak boyun eğdirdiği söylenir ve genellikle bu olay antik sanat eserlerinde tasvir edilirdi.

ana akım akademik görüşe göre pankration mö 7. yüzyılın arkaik yunan toplumunda gelişti. bununla birlikte, bazı kanıtlara göre pankration hem sportif hem de dövüş olarak yunanistan'da mö 2. binyıldan beri uygulanmış olabilir.

antik çağda uygulandığı şekliyle pankration, hem boks (pygmē/pygmachia – πυγμή/πυγμαχία) hem de güreş (palē – πάλη) teknikleri içeriyordu ve bunun yanı sıra bacaklarla da saldırı yapılıyordu, günümüzün karma dövüş sanatları yarışmalarına benzer geniş bir dövüş sporuydu. nakavtların yaygın olmasına rağmen, pankration yarışmalarının çoğunda boyun eğildiğine dair kararlar vardı. aşırı durumlarda, bir pankration yarışması, rakiplerden birinin ölümüyle sonuçlanabilirdi.

antik olimpiyat pankration şampiyonları ve ünlü pankratiastlar 

 theagenes of thasos
 arrichion
 kleitomachos
 polydamas of skotoussa
 dioksippus
 delphili timasitheus
 sicyon'lu sostratus
 hysmon
 arcadia'lı antiochus
 timanthes of cleonae 
 atinalı callias (καλλίᾳς), heykeli micon tarafından yapılmıştır.
 erkekler arasında iki zafer kazanan lochaeus'un (λοχαίος) oğlu mainalo'lu androsthenes (ἀνδροσθένης). bir heykeli mainalo'lu nicodamus tarafından yapılmıştır.
 i̇skenderiyeli strato (στράτων).
 elis'in caprus'u (κάπρος) 
 rodoslu aristomenes (ἀριστομένης) 
 menderes üzerinde magnesia protophanes (πρωτοφάνης) 
 i̇skenderiyeli marion (μαρίων) 
 aristeas (ἀριστέας) of stratoniceia 
 kilikya'nın nicostratus (νικόστρατος) 
 tralles'li artemidorus (ἀρτεμίδωρος).
 dorieús, diagoras veya rodos'un oğlu

modern pankration 
olimpiyat oyunlarının yeniden canlanması sırasında (1896), pankrasyon bir olimpiyat etkinliği olarak yeniden kurulmadı.

neo-pankration (modern pankration) ilk olarak 1969'da yunan-amerikalı dövüş sporcusu jim arvanitis tarafından tanıtıldı ve daha sonra 1973'te black belt dergisinin kapağında yer alarak dünya çapında teşhir edildi. arvanitis, orijinal kaynaklara atıfta bulunarak sporun yeniden canlandırmasını sürekli olarak geliştirdi. çabaları aynı zamanda karma dövüş sanatlarında (mma) öncü olarak kabul edilir.

uluslararası olimpiyat komitesi (ioc), pankrasyonu olimpik sporlar arasında saymaz, ancak pankration athlima'nın kurucusu savvidis ea lazaros'un çabalarıyla spor 2010 yılında fila tarafından kabul edildi

kaynakça 

melez savaş sanatları
Avrupa Portekizcesi

avrupa portekizcesi () veya bilinen diğer adlarıyla portekiz portekizcesi (), i̇berya portekizcesi () ve yarımada portekizcesi ) portekiz'de konuşulan portekizce lehçelerinin tümüne verilen addır.

portekizce, birçok ülkede birbirleriyle etkileşim hâlinde olan çok merkezli bir dildir. bir latin dili olup dilde kelt dilleri, cermen dilleri, yunanca ve arapça etkileri de görülür. daha önce i̇ber yarımadası'nda galiçya-portekizce olarak konuşuluyordu. 12. yüzyılda portekiz'in ülke olmasıyla birlikte dil portekizce'ye dönüştü. portekizin kuzeyindeki i̇spanya'nın galiçya bölgesinde ise galiçyaca konuşulmaktadır. i̇ki dil de birbirine oldukça benzer olduğu için ve aynı aileden geldikleri için galiçyaca ve portekizce konuşanlar birbirini rahatlıkla anlayabilirler. leksikon olarak %89 aynı kelimeleri paylaşsalar da portekizce ve i̇spanyolca farklı dillerdir.

fonoloji

sessiz e
avrupa portekizcesi'nde kapalı arka düz ünlü vardır. vurgusuz hecelerde bu ses duyulur.   ('yakalamak') sözcüğünde olduğu gibi. uluslararası fonetik alfabe'de bu sesin kesin bir karşılığı yoktur; ancak ipa el kitabında  şeklinde gösterilir. türkçedeki i sesine benzer bir sestir. portekizce kaynaklarda geleneksel olarak  şeklinde gösterilir.

 genellikle "e" vurguluyken telaffuz edilir; verdade , perigo .
 kelime "e" ile başlarsa  gibi telaffuz edilir; energia , exemplo 
 "e" başka bir ünlüyle bitişikse  gibi telaffuz edilir; real 
 "sessiz e" bir yarı ünlüden sonra gelirse  olarak telaffuz edilebilir; poesia , quie'tude

coğrafi değişkenlik

avrupa portekizcesi genel olarak kuzey ve güney ağzı olarak ikiye ayrılır. coimbra ve lizbon şehirlerinin ağızları prestijli olarak kabul görülür.

fonetik olarak anakara portekiz'de farklılıklar görülür. örneğin kuzey bölgesinde  ve  ses birimleri diğer bölgelere göre daha az ayırt edilebilir şekilde duyulur. ayrıca dişyuvasıl titrek ünsüze özellikle kırsal kesimler olmak üzere birçok kuzey lehçesinde rastlanır. bölgesel özelliklere başka bir şekilde güneyde ve adalarda rastlanabilir. bu bölgelerde gerundium için mastar hâl yerine present progressive hâl kullanımı yaygındır.

portekizce, andorra ve lüksemburg'ta önemli bir azınlık tarafından konuşulur. andorra prensliği portekizce konuşan ülkeler topluluğu'na (cplp) büyük bir ilgi göstermiştir. ayrıca fransa ve almanya'da göçmen toplulukları vardır.

galiçyaca
galiçyaca, i̇spanya'nın galiçya özerk bölgesinde konuşulmaktadır. portekiz ile kara sınırı vardır. galiçyaca ve portekizce'nin aynı dil olup olmadığı hakkında yazarlar ve dil bilimciler arasında hâlâ kesin bir fikir birliliği yoktur. galiçya-portekizce roma i̇mparatorluğu döneminde yüzyıllarca roma eyaletinin gallaecia bölgesinde romalı askerlerin, sömürgecilerin, ve hakimlerin konuştuğu halk latincesinden gelişti.

galiçya i̇spanya hükûmeti'nin izniyle cplp'ye katılma ilgisini ifade etmiştir.

ayrıca bakınız 
 lusofon
 angola portekizcesi
 brezilya portekizcesi
 mozambik portekizcesi

kaynakça

portekizce lehçeleri
romen dilleri
doğal diller
portekiz
America: The Motion Picture

america: the motion picture, amerika birleşik devletleri'nin kurucu babaları ve amerikan devrimi'ne gevşek bir şekilde dayanan 2021 amerikan yetişkin animasyon dönem bilimkurgu komedi filmidir. film matt thompson tarafından yönetildi (ilk yönetmenlik denemesinde) ve dave callaham tarafından yazıldı.

oyuncular 

 channing tatum - george washington
 jason mantzoukas - samuel "uncle sam" adams.
 olivia munn - thomas edison, bir kadın çinli-amerikalı versiyonu edison.
 bobby moynihan - paul revere
 judy greer - martha washington
 will forte - abraham "abe" lincoln
 raoul max trujillo - geronimo
 killer mike - john henry / blacksmith
 simon pegg - king james

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 

mark mothersbaugh'nun müziğini yaptığı filmler
phil lord ve christopher miller'ın yapımcısı olduğu filmler
şekil değiştirme ile ilgili filmler
netflix tarafından dağıtılan i̇ngilizce filmler
robotlar ile ilgili animasyon filmler
amerika birleşik devletleri bilimkurgu komedi filmleri
amerika birleşik devletleri hiciv filmleri
amerika birleşik devletleri alternatif tarih filmleri
2021 çıkışlı animasyon filmler
2021 çıkışlı filmler
2021 çıkışlı komedi filmleri
2020'lerde bilimkurgu komedi filmleri
2020'lerde amerika birleşik devletleri animasyon filmleri
2020'lerde i̇ngilizce filmler
Bekle Bizi Vahşi Doğa!

bekle bizi vahşi doğa!, clare knight ve harry cripps tarafından yönetilen 2021 avustralya-amerikan-kanadalı bilgisayar animasyonlu bir macera komedi filmi., seslendirme kadrosunda isla fisher, tim minchin, eric bana, guy pearce, miranda tapsell, angus imrie, keith urban ve jacki weaver yer alıyor.

oyuncular 
 isla fisher - maddie
 tim minchin - pretty boy
 eric bana - chaz hunt
 guy pearce - frank
 miranda tapsell -zoe
 angus imrie - nigel
 keith urban - doug
 jacki weaver - jackie
 diesel la torraca - chazzie hunt 
 kylie minogue - susan
 rachel house - jacinta
 celeste barber - skylar
 wayne knight - phil,
 aislinn derbez - legs
 lachlan power - dave

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 

konusu sidney'de geçen filmler
yılanlar ile ilgili filmler
rupert gregson-williams'ın müziğini yaptığı filmler
örümcekler ile ilgili filmler
sürüngenler ile ilgili animasyon filmler
hayvanlar ile ilgili animasyon filmler
avustralya komedi filmleri
kanada animasyon filmleri
avustralya animasyon filmleri
kanada filmleri
2020'lerde amerika birleşik devletleri animasyon filmleri
2021 çıkışlı komedi filmleri
avustralya filmleri
2021 çıkışlı filmler
2020'lerde i̇ngilizce filmler
Androjen reseptörü

nr3c4 (nükleer reseptör alt ailesi 3, grup c, üye 4) olarak da bilinen androjen reseptörü (ar); testosteron ve dihidrotestosteron dahil olmak üzere androjenik hormonlardan herhangi birinin bağlanmasıyla aktive edilen bir tür nükleer reseptördür,  sitoplazmada ve daha sonra çekirdeğe yer değiştirir. androjen reseptörü, progesteron reseptörü ile en yakından ilişkilidir ve daha yüksek dozlarda progestinler androjen reseptörünü bloke edebilir.

androjen reseptörünün ana işlevi, gen ekspresyonunu düzenleyen bir dna bağlayıcı transkripsiyon faktörüdür; ancak androjen reseptörünün başka işlevleri de vardır.  androjen tarafından düzenlenen genler, erkek cinsel fenotipinin gelişimi ve sürdürülmesi için kritik öneme sahiptir.

kaynakça 

i̇nsan kromozom x üzerindeki genler
Çerofobi

çerofobi veya mutluluk korkusu olarak da adlandırılan mutluluktan kaçınma, bireylerin olumlu duygular veya mutluluk uyandıran deneyimlerden kasıtlı olarak kaçınabildikleri, mutluluğa karşı bir tutumdur.

çerofobinin ortaya çıkmasına yol açan birkaç nedenden biri, kişi mutlu olduğunda, o kişiyi yaşadığı bu tatmin için cezalandırmak amacındaymış gibi, bu mutluluğu bozacak olumsuz bir olayın yakında gerçekleşeceğine dair inançtır. bu inancın doğu kültürlerinde daha yaygın olduğu düşünülmektedir. amerikan kültürü gibi batı kültürlerinde, "mutluluğun insanların yaşamlarını yönlendiren en önemli değerlerden biri olduğu neredeyse kabul edilir". batı kültürleri daha çok mutluluğu en üst düzeye çıkarma ve üzüntüyü en aza indirme dürtüsüyle hareket eder. mutlu görünmemek çoğu zaman endişeye neden olur. mutluluğa verilen değer, batılı pozitif psikolojide ve öznel iyi oluş üzerine araştırmalarda yinelenir. mutluluk korkusu, mutluluk inançlarının kırılganlığı ile ilişkilidir, bu durum mutluluktan kaçınma nedenlerinden bir başkasının da mutluluğun istikrarsız ve kırılgan olduğu inancı olabileceğini düşündürmektedir. araştırmalar, mutluluk korkusunun, kaçınan ve endişeli bağlanma biçimleriyle ilişkili olduğunu göstermektedir.

kültürel faktörler 
mohsen joshanloo ve dan weijers, mutluluktan kaçınma davranışının dört sebebini şöyle tanımlar: (1) mutluluğun kötü şeylerin olmasına neden olacağına; (2) bu mutluluğun kişinin kötü biri olmasına neden olacağına; (3) mutluluğu göstermenin kişinin kendisi ve başkaları için bir şekilde kötü olduğuna ve (4) mutluluğun peşinden koşmanın kişinin kendisi ve başkaları için kötü olduğuna dair inanç. örneğin, "batı ve doğu kültürlerindeki bazı insanlar, mutsuzluk, ıstırap ve ölüm gibi kötü şeylerin mutlu insanların başına geldiğine inandıkları için mutluluğa karşı temkinlidirler."

bu bulgular, "belirli seçimlerin kişiyi mutlu edip etmeyeceğine dair çok sayıda makale ve kişisel gelişim yayınında yinelenen mutluluğun nihai hedef olduğu fikrini sorguya açar", ayrıca "dünyevi mutluluğu günah, sığlık ve ahlaki çöküşle ilişkili olduğuna inanan kültürlerde, insanlar hayatları (diğer standartlara göre) iyi gittiğinde daha az tatmin hissedeceklerdir", bu nedenle kişisel mutluluk ölçüleri, kişinin hayatından tatmin oluşunu ölçmek için basit bir yol olarak düşünülemez. bunun yanı sıra mutluluktan kaçınma gibi tutumlar, kültürler arası mutluluk ölçümleriyle ve ülkelerin mutluluk puanlarına göre sıralanmasıyla önemli ölçüde ilişkilidir.

mutluluktan kaçınma, kültürlerin farklı duygu deneyimlerine değer verme derecesinin farklılık gösterdiği duygu değerleme teorisi tarafından tanımlanan ideal duygulanımın özel bir örneği olarak düşünülebilir.

kaynakça 

fobiler
mutluluk
duygular
kültür
pozitif psikoloji
Klorodehidrometiltestosteron

klorodehidrometiltestosteron ya da dehidroklorometiltestosteron, 1960'larda demokratik almanya cumhuriyeti'nde veb jenapharm adındaki kamu iktisadi teşekkülü bir ilaç üreticisi tarafından geliştirilen ve oral-turinabol ticarî markasıyla satışa sunulan bir anabolik steroiddir.

bulunuşu 
cdmt, doğu alman ilaç firması jenapharm'ın ilk orijinal ürünüydü. 1961'de patenti alındı. 4- klorotestosteron (clostebol) ve metandienonun yapılarını birleştirme fikri kimyager albert stachowiak ile ortaya çıktı. o zamanlar bu, oral uygulamadan sonra anabolik ile androjenik etkiler arasında benzersiz bir ayrışmayı temsil ediyordu. ürün klinik kullanım için 1965 yılında tanıtıldı ve üretimin durdurulduğu 1994 yılına kadar kullanımda kaldı.

etkileri ve doping malzemesi olarak kullanılışı 
cdmt, state plan topic 14.25 olarak bilinen gizli bir doping programının parçası olarak yaklaşık on bin doğu alman sporcuya, içerikleri söylenmeden "vitamin" adı altında zorla verildi. program, yaklaşık 1968'den 1989'da alman demokratik cumhuriyeti'nin çöküşüne kadar yürürlükte kaldı. 1990'larda franke ve berendonk, sayısız madalya ve dünya rekoru performansıyla sonuçlanan bu operasyonun geniş kapsamını aydınlatmak için gdr arşivlerini incelediler.

yaygın doping iddialarının ardından, uluslararası olimpiyat komitesi, 2008 pekin ve londra 2012 olimpiyat oyunlarından alınan örnekleri yeniden analiz etti.bu analizde 2011 yılında grigory rodchenkov tarafından geliştirilen  spektrometrik yöntemi kullandı.özellikle haltercilerin ve sprinterlerin cdmt kullandığı tespit edildi. dopingli sporcuların çoğu rusya, ukrayna ve beyaz rusya'dan geldi.

kaynakça 

organoklorürler
hepatotoksinler
tersiyer alkoller
kaynaksız anlatımlar içeren maddeler
Angola Portekizcesi

angola portekizcesi ( veya português de angola) angola'da konuşulan portekizce lehçesine verilen addır. 2005 yılında nüfusun %60'ı tarafından konuşuluyordu. %20'sinin ile birinci diliydi. 2016 cia world fact book verilerine göre nüfusun %47'sine tekabül eden yaklaşık 12,3 milyon kişinin ana dilidir. birçok ebeveyn çocuklarını portekizce konuşarak yetiştiriyor. 2014 nüfus sayımına göre nüfusun %71'i evde bir bantu diliyle birlikte portekizce konuşurken bu oran kentlerde %85, kırsal kesimde ise %49 olabiliyor.

fonoloji

farklılıklar
çoğu kelime diğer lehçelerle aynı olsa da bölgesel kelime farkları ve argo kelime farklılıkları görülür.

luanda'daki portekizce konuşan genç nesil arasında daha geniş bir argo kullanımı yaygındır. lehçeden ziyade topluluk değişkesi olarak tanımlanır. göç ve gelişmekte olan argo sebebiyle portekiz'deki genç nesil de kolaylıkla benimseyebilir. lizbon'daki angolalılar sosyal ve grup olarak kullanmak için yeni kelimeler türetmeye yatkındır ve angola'dan yeni göç edenler bunları genellikle anlayamaz. yeni göç edenler exportados ("ihraç edilenler") olarak bilinir. aşağıdaki listede önce luanda sonra da standart portekizce verilmiştir:

 não tem maka – não tem problema ("sorun değil")
 está anduta – está fácil ("kolay")
 apanhar uma tona – apanhar uma bebedeira ("sarhoş olmak")
 kota – velho ("yaşlı"; angolalılar arasında aslen saygılı bir kelimedir ve kullanımdadır; portekizli genç nesil tarafından bazen kibarca olsa da yaşlılara karşı argo veya aşağılayıcı olarak kullanılabilir.)
 iofé – feio ("çirkin"; hecelerin değiştirilmesiyle elde edilen bir argo olabilir; bkz. verlan).
 mboa – mulher ("kadın").
 piô, candengue – criança ("çocuk")
 pitéu – comida ("yemek"; portekizliler arasında "lezzetli yemek" anlamına gelir).
 latona – mulata ("melez kadın").
 mboio – comboio ("tren" için kısaltma).
 tape – televisão ("televizyon").
 bila, bilau – camisa ("gömlek").
 bóter – carro ("araba").

ayrıca bakınız 
 lusofon
 avrupa portekizcesi
 brezilya portekizcesi
 mozambik portekizcesi

kaynakça

portekizce lehçeleri
romen dilleri
doğal diller
portekizce
İsimsizler bölümleri listesi

i̇simsizler bölümleri listesi, 2017 yılında kanal d'de yayınlanan i̇simsizler adlı polisiye, aksiyon, askeri ve savaş türündeki türk televizyon dizisinin bölümlerini, izlenme oranlarını ve bölüm özetlerini içerir.

genel bakış

bölümler

1. sezon (2017)

2. sezon (2017)

i̇zlenme oranları

1. sezon (2017)

2. sezon (2017)

kaynakça 

türk televizyon dizilerinin bölüm listeleri
Keçeçioğlu Muhammed

keçeçioğlu muhammed (azerice: keçəçioğlu məhəmməd; 18 haziran 1864, şuşa, rus i̇mparatorluğu  – 18 kasım 1940, kuba, azerbaycan ssc) azerbaycanlı hanende.

hayatı 
keçeçioğlu muhammed 1864 yılında şuşa şehrinde doğmuştur. hanendeliği şuşa şehrinde harrat qulu’nun okulunda döneminin ünlü hanendesi meşedi i̇si’den öğrenmiştir.
 
kariyeri boyunca sovyetler birliği sanatçıları ile birlikte birçok ülkeye seferler hayata geçirmiştir. hanendelikle birlikte müzik öğretimiyle de uğraşmıştır. 1926 yılında üzeyir hacıbeyov tarafından azerbaycan devlet filarmonisi’ne davet edilmiş ve burada genc hanendelere özel dersler vermiştir.
 
1940 yılının 20 kasımında azerbaycan’ın kuba şehrinde vefat etmiştir.

kariyeri 
repertuarında klasik muğam, tasnif ve türkülerin yanı sıra "neva", "mahur", "bayatı-qajar" muğamlarının özgün  bir şekilde okumaları yer almıştır. özellikle cabbar karyağdıoğlu ile fuzûlî'nin "leyli ile mecnun" adlı eserinden sahneleri düet olarak seslendirmeleri çok popülerdi.

kendisinin seslendirdiği çok sayıda muğam, tasnif ve türkü, “sport-record”  (varşova, 1912) ve “extrafon” (kiev, 1914) tarafından gramofon plaklarına kaydedilmiştir.

kaynakça

1864 doğumlular
şuşa doğumlular
1940 yılında ölenler
azeri şarkıcılar
şuşa doğumlu erkek şarkıcılar
azeri erkek şarkıcılar
azeri halk müziği ses sanatçıları
azerice şarkı söyleyen şarkıcılar
20. yüzyılda azeri şarkıcılar
azerbaycan halk sanatçıları
şuşa doğumlu müzisyenler
Hasanşeyh, Reşadiye

hasanşeyh, tokat ilinin reşadiye ilçesine bağlı bir beldedir.

tarihçe 
belde, 1928'den beri aynı adı taşımaktadır. hasanşeyh, 11 ağustos 1971 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. gündoğan 2006'da, keçiköy, uluköy ve gürpınar ise 2007'de beldeye mahalle olarak bağlandı.

coğrafya 
belde, reşadiye ilçe merkezine 24 km uzaklıktadır.

nüfus

yönetim

belediye başkanlığı

kaynakça

dış bağlantılar 
 hasanşeyh belediyesi 
 

reşadiye belde ve köyleri
Fiona Denison

fiona charlotte denison (d. 1970, edinburgh – ö. 9 ocak 2022, edinburgh, i̇skoçya), i̇skoç hekim ve akademisyen. edinburgh üniversitesi'nde maternal ve fetal tıp alanında akademisyen olarak çalıştı. aynı zamanda birthing solutions ltd'nin kurucusu ve birth mirror'ın yaratıcısıydı.

yaşamı ve kariyeri
denison, 1970 yılında morningside, edinburgh, midlothian, i̇skoçya'da doğdu. tıbbi araştırma konseyi (mrc) üreme sağlığı merkezi'nde anne ve fetal sağlık alanında uzman danışman ve kadın doğum uzmanıydı. ayrıca mrc üreme sağlığı merkezi'ne bağlı anne obezitesi ile ilgilenen edinburgh tommy'nin anne ve fetal sağlığı merkezi'nde baş araştırmacı olarak görev yaptı.
denison, 2011 yılında gebelik komplikasyonlarını tahmin etmek için yeni görüntüleme teknikleri üzerine çalışan action medikal araştırma firması'ndan 96.450 £ araştırma hibesi almıştır.

özel yaşamı ve ölümü 
gordon taylor ile evli james ve david adında iki erkek çocuk sahibi olan denison, 9 ocak 2022'de doğum yeri edinburgh, i̇skoçya'da covid-19 ile enfekte olduktan sonra sağlığının kötüye gitmesi nedeniyle 52 yaşında yaşamına son vermiştir.

ödüller ve başarıları 
denison, 2017 yılında suda doğumlarda ebelere yardımcı olmak için ayarlanabilir su geçirmez bir ayna olan "doğum aynası" tasarımıyla bazı ödüllerin sahibi oldu:
 converge challenge kickstart dijital girişimci ödülü. 
 i̇skoç edge11 wildcard ödülü finalinde yarı finalist olarak dereceye girerek £10,000 ile ödüllendirildi.  
 müşteri keşfi için medicity develop ödülü.
 medicity develop engage invest exploit ödülü.
 medicity develop ikincilik ödülü. 
denison, 2013 nhs lothian sağlık kahramanı ödüllerine finalist olarak hastalarına karşı "özenli hizmeti" nedeniyle aday gösterildi.

kaynaklar 

i̇ntihar eden bilim insanları
1970 doğumlular
2022 yılında ölenler
i̇skoç akademisyenler
i̇skoçya'da covid-19 pandemisinden ölenler
i̇skoç bilim insanları
i̇skoç hekimler
Nerokouros

nerokouros (yunanca: νεροκούρος) yunanistan girit'te, hanya bölgesel biriminde bir köy.

1977 yılında köyün yakınlarında minos uygarlığına ait olduğu düşünülen bir ev arkeolojik olarak kazılmış ve araştırılmıştır. mö 1600 yılında inşa edildiği tahmin edilen yapının zemini döşemeli, polythyronlu ve iki katlıydı.

kb1 yunanca kaynakları (el)
girit'teki arkeolojik sitler
Stenoz

stenoz (antik yunanca'da "στενός", "dar" anlamında), bir kan damarında veya foramina ve kanallar gibi oluşuma sahip diğer tübüler organda veya yapılarda anormal bir daralmadır. bazen darlık olarak da adlandırılır (üretral darlıkta olduğu gibi).

bir terim olarak striktür genellikle daralmanın düz kas kasılmasından kaynaklandığı durumlarda kullanılır (örn. akalazya, prinzmetal anjina gibi). stenoz ise genellikle, daralmanın lümen boşluğunu azaltan lezyondan kaynaklandığı durumlarda kullanılır (örn. ateroskleroz). koarktasyon terimi başka bir eşanlamlıdır. ancak yaygın olarak yalnızca aort koarktasyonu bağlamında kullanılır.

restenoz, bir işlemden sonra darlığın tekrarlamasıdır.

tipleri 
ortaya çıkan sendrom, etkilenen yapıya bağlıdır.

vasküler stenotik lezyon örnekleri arasında şunlar vardır:

 aralıklı topallama (i̇ntermiten klaudikasyo) (periferik arter stenozu)
 angina (koroner arter stenozu )
 karotis arter darlığı (felç ve geçici iskemik ataklar )
 renal arter darlığı

kalp kapakçıklarındaki darlık türleri şunlardır:

 pulmoner kapağın kalınlaşması ve dolayısıyla daralmaya neden olan pulmoner kapak darlığı
 mitral kapağın (sol kalp) kalınlaşması olan mitral kapak darlığı, 
 triküspit kapağın (sağ kalp) kalınlaşması olan triküspit kapak darlığı, 
 aort kapağının kalınlaşması ve dolayısıyla daralmaya neden olan aort kapak stenozu

diğer vücut yapılarının/organlarının darlıkları/darlıkları şunları içerir:

 pilor stenozu (mide çıkışı obstrüksiyonu)
 lomber, servikal veya torasik spinal stenoz
 subglottik stenoz (sgs)
 trakeal stenoz
 tıkanma sarılığı (safra yolu darlığı)
 bağırsak tıkanıklığı
 fimozis
 akuaduktal stenoz nedeniyle non komunike hidrosefali
 stenozan tenosinovit
 ateroskleroz
 yemek borusu darlığı
 akalazya
 prinzmetal anjina
 vajinal stenoz
 meatal stenoz

sebepleri 

 alkol
 ateroskleroz, arterlerde stenotik lezyonlara neden olur.
 doğum kusurları
 kireçlenme
 şeker hastalığı
 kafa sallama - dave mustaine örneğinde olduğu gibi
 iyatrojenik; örneğin radyasyon tedavisine ikincil olarak
 enfeksiyon
 iltihap
 iskemi
 neoplazm – bu gibi durumlarda, stenozun genellikle " kötü huylu " veya " iyi huylu " olduğu söylenir, ancak bu nitelik aslında neoplazmanın kendisine atıfta bulunur.
 sigara içmek
 üreter
 üretral

teşhis 
vasküler tipteki stenozlar genellikle daralmış kan damarı üzerindeki türbülanslı akıştan kaynaklanan olağandışı kan sesleriyle ilişkilidir. bu ses bir stetoskopla duyulabilir, ancak teşhis genellikle bir tür tıbbi görüntüleme ile yapılır veya onaylanır.

ayrıca bakınız 

 atrezi

kaynakça

dış bağlantılar 

 
 

tıp terimleri
Travmatofobi

dsm-iv ruhsal bozukluk sınıflamasına göre yaralanma fobisi, kan-enjeksiyon-yaralanma tipi, özgül bir fobidir. anormal ve patolojik boyutta bir yaralanma korkusudur.

yaralanma fobisinin diğer bir adı, yunanca τραῦμα (travma), "yara, incinme" ve φόβος (phobos), "korku" kelimelerinden gelen travmatofobidir. kye (kan-yaralanma-enjeksiyon) fobisi ile ilişkilidir. hastalar, potansiyel olarak hayat kurtarıcı tıbbi prosedürlerden kaçınma noktasında, mantık dışı veya aşırı boyutta bir kaygı, ek olarak belirli nesne ve durumlardan kaçınma isteği sergilerler. bir araştırmaya göre, kadınlarda daha yaygındır.

yaralanma fobisini diğerlerinden ayıran, bir bireyin kana, yaralanmaya veya iğneye maruz kaldığında nefes darlığı, aşırı terleme, kuru ağız, hastalık hissi; titreme, kalp çarpıntısı, net konuşamama veya düşünememe, ölme, delirme veya kontrolü kaybetme korkusu, gerçeklikten kopma hissi ya da tam bir anksiyete atağı gibi aşırı korku hissi yaşamaya başlamasıdır. özellikle diş fobisi travmatofobiden farklıdır.

mevcut tedaviler çoğunlukla davranışsal ve bilişsel terapilerdir, bu ikisinden ise daha yaygın olanı davranışsal terapidir. travmatofobi için davranışsal terapi yöntemlerinden biri, hastayı uyaranlara maruz bırakmak (kana, yaralanmaya ve enjeksiyonlara) ve hastanın tepkileri azalana ve/veya iyileşene kadar süreci tekrarlamaktır. hipnoterapi de bir seçenektir.

ayrıca bakınız 

 fobiler listesi

kaynakça 

fobiler
Suda (belediye)

souda (yunanca σούδα) girit'te 2010 idari reformundan bu yana hanya'ya ait bir belediye.

suda körfezi, akdeniz'in en derin doğal limanlarından biridir ve kolayca savunulabilir. kuzeyde akrotiri yarımadası ile çevrilidir. bugün önemli bir vapur iskelesi ve bir nato deniz üssüne sahiptir. ayrıca körfezde aynı adı taşıyan bir adacık vardır.

kendisi turizm için çok fazla görülecek yer barındırmasa da, adaya atina'dan gelen turistlerin indiği liman olması dolayısıyla önemlidir.

konum 

suda, hanya merkezinin 6,5 kilometre doğusunda, yoğun nüfuslu bir bölgede yer almaktadır. günümüzde pire'den gelen feribotların iskelesidir.

tarihi 
suda doğal bir liman olduğundan, sık sık deniz filolarının kışı geçirmesi için kullanılmıştır. bu gelenek konstantinopolis'i fethetmek üzere 7. yüzyılda burada kışı geçiren arap filosuna değin uzanmaktadır. ii. dünya savaşı sırasında suda, 20 mayıs'tan 1 haziran 1941'e değin nazilerin merkür operasyonu adını verdikleri muharebede en önemli stratejik hedeflerinden birisiydi. akrotiri yarımadası'na giden yol üzerinde körfezin kıyısında çoğunluğu i̇kinci dünya savaşı'ndan kalma i̇ngiliz, yeni zelanda ve avustralya askerlerinin mezarlarının bulunduğu bir mezarlık vardır. mezarlıkta mayıs 1941'de hayatını kaybetmiş toplam 1527 kişi gömülü olsa da, bakımlı bir çimenlik olan bu arazideki birçok mezar taşı isimsizdir. atina'daki i̇ngiliz okulu'nun knossos'ta küratörü olan ve ii. dünya savaşı sırasında arkeolojik kazılara devam eden arkeolog john pendlebury de bu mezarlıkta gömülüdür.

girit'teki yerleşim birimleri
Lucasfilm Animation

lucasfilm animation ltd. llc, amerika birleşik devletleri merkezli bir animasyon stüdyosudur. şirket, 3 mart 2003 tarihinde kurulmuş olup lucasfilm'in bir yan kuruluşudur. şirketin merkezi san francisco kentinde yer almaktadır.

yapımlar

filmler 
 star wars: klon savaşları (2008)
 garip büyü (2015)

animasyon serileri 
star wars: klon savaşları (2008-2013)
star wars rebels (2014-18)
star wars resistance (2018-20)
star wars: the bad batch (2021-günümüze)
star wars: visions (2021)
star wars detours (tba)

kısa ve özel seriler 
star wars rebels (2014)
star wars blips (2017)
star wars forces of destiny (2017-18)
star wars forces of destiny (2017-18)
star wars resistance (2018)

kaynakça

dış bağlantılar 
 

2003'te kurulan şirketler
san francisco merkezli şirketler
amerika birleşik devletleri'ndeki animasyon stüdyoları
disney yapım stüdyoları
lucasfilm
Çin asıllı Amerikalılar

çin asıllı amerikalılar (; ), amerika birleşik devletleri'nde yaşayan, abd içinde doğmuş veya abd'ye göç etmiş çin kökenli kişilerdir. çin asıllı amerikalılar, denizaşırı çinlilerin bir grubunu teşkil edip ayrıca kendileri de asyalı amerikalıların bir alt grubunu teşkil eden doğu asyalı amerikalıların bir alt grubunu teşkil ederler. birçok çin asıllı amerikalı ile torunları, başta çin anakarası, hong kong, makao, singapur ve tayvan olmak üzere ayrıca çin diasporasına ait büyük nüfusların bulunduğu farklı bölgelerden (bilhassa güneydoğu asya ve avustralya, kanada, fransa, güney afrika, yeni zelanda ve birleşik krallık gibi bazı diğer ülkelerden) gelmiş göçmenlerdir.

çin asıllı amerikalı topluluğu, asya haricindeki en büyük denizaşırı çinli topluluğudur. ayrıca  ve malezya'daki çin topluluklarından sonra çin diasporasındaki en büyük üçüncü toplululuktur. abd nüfus sayımı'nın 2016 yılı topluluk anketi (community survey), kökenleri bir veya fazla ırktan oluşan çin asıllı amerikalıların nüfusunun  olduğunu tahmin etmektedir. çin asıllı amerikalı topluluğu, 2010 yılı itibarıyla asyalı amerikalı nüfusunun %25,9'unu oluşturup asyalı amerikalıların arasındaki en büyük etnik grubu teşkil etmektedir. kısmen çin kökenli olan amerikalılar dahil olmak üzere çin asıllı amerikalılar, 2017 yılı itibarıyla toplam abd nüfusunun %1,5'ini teşkil etmektedir. 2010 yılı nüfus sayımına göre çin asıllı amerikalı nüfusu yaklaşık 3,8 milyon kişiden oluşmaktadır. 2010 yılında abd'de yaşayan çin doğumlu kişilerin yarısı kaliforniya ve new york eyaletlerinde yaşıyordu.

ayrıca bakınız 

 amerika birleşik devletleri-çin ilişkileri

kaynakça 

amerika birleşik devletleri-çin ilişkileri
asya asıllı amerikalılar toplumu
çin diasporası
kuzey amerika'daki çin diasporası
Kamishibai

kamishibai (; "kağıt oyunu"), 1930'larda büyük buhran sırasında ve 20. yüzyılın ortalarında televizyonun gelişine kadar savaş sonrası dönemde popüler olan bir japon sokak tiyatrosu ve hikâye anlatımı biçimidir. kamishibai, minyatür bir sahne benzeri alete yerleştirdikleri resimli tahta setleriyle sokak köşelerini dolaşan ve her bir görüntüyü değiştirerek hikâyeyi anlatan bir kamishibaiya ("kamishibai anlatıcısı") tarafından oynanmaktaydı.

kamishibainin en eski kökenleri, 8. yüzyıldan itibaren budist keşişlerin manastır tarihlerini anlatmak için resimsel yardımcılar olarak emakimono ("resim parşömenleri") kullandığı japon budist tapınaklarında ortaya çıkmıştır. bu, bir hikâyeyi iletmek için resim ve metnin erken bir birleşimidir.

kaynakça

dış bağlantılar 

 atelier kamishibai artist community 
 doshin-sha kammishibai books 
 the international kamishibai association of japan (ikaja) 
 review of manga kamishibai: the art of japanese paper theater on popmatters.com 

budist kültürü
japonya'da kültür
japonya'da folklor
japonya'daki sahne sanatları
hikâyecilik
japonca deyişler
Hikâyecilik

hikâyecilik veya hikâye anlatımı, bazen doğaçlama, teatral veya süslemeyle hikayeleri paylaşmanın sosyal ve kültürel etkinliğidir. her kültürün eğlence, eğitim, kültürel koruma veya ahlaki değerleri aşılama aracı olarak paylaşılan kendi hikâyeleri veya anlatıları bulunmaktadır. hikâyelerin ve hikâye anlatımının önemli unsurları olay örgüsü, karakterler ve anlatı bakış açısını içerir.

hikâyecilik terimi, dar bir anlamda özellikle sözlü hikâye anlatımına ve ayrıca daha gevşek bir anlamda, bir hikâyenin anlatısını ortaya çıkarmak veya ifşa etmek için diğer medyada kullanılan tekniklere atıfta bulunabilir.

kaynakça
Emakimono

emakimono (; ""resim kaydırma") veya , sürekliliği olan bir dizi sahnenin veya bir hikayenin kağıt veya ipek üzerine resmedilerek anlatıldığı,  birbirini takip eden resimler ve metinlerin  uzun bir yatay yüzeyde aktarılabilmesi için kağıt veya ipek parçalarının  birbirine yan yana bağlandığı japon tarzı bir tablodur. çoğu eserde hikayenin anlatıldığı resimler ve metinler dönüşümlü olarak görünür, ancak  hikayenin sadece resimlerle anlatıldığı emakimonolar da vardır.

başlangıcı,  ms 8. yüzyıla, japonya'da nara dönemi olarak adlandırılan zamana kadar uzanır. bu sanatın örnekleri, heian ve kamakura dönemlerinde daha  göze çarpar hale geldi. 

çin ve kore parşömenlerinde olduğu gibi, emakimonolarda kaligrafi ve illüstrasyon birleşir. uzunlukları bazen birkaç metreye varan uzun kağıt veya ipek ruloların üzeri boyanır, çizilir veya damgalanır. okuyucu, her bir parşömeni azar azar açarak hikâyeyi  ortaya çıkarır. bu nedenle emakimono bir kitaba benzer; romantik veya epik hikâyeleri veya dini metinleri ve efsaneleri gösterir. 

i̇lk eserler 8. yüzyıldandır ve çin eserlerinin kopyalarıdır. japonlar'ın kendine özgü tarzı ise 10. yüzyılda heian imparatorluk sarayında ortaya çıkmıştır. özellikle kendilerini başta resim, hat ve edebiyat olmak üzere tüm sanatlara adayan, rafine ve münzevi yaşamları olan aristokrat kadınlar arasında bu tarz ortaya çıktı. ancak, bu dönemden günümüze kalan hiçbir emakimono yoktur. en eski şaheserler 12. ve 13. yüzyıllardaki "altın çağlarından" kalmadır. bu dönemde konularını  tarih, din, aşk öyküleri ve masallardan alan  başarılı kompozisyonlar üretildi. bu eserlerin yaratılması için maddi kaynaklar, aristokratlar ve budist tapınakları  tarafından sağlandı. 14. yüzyıldan itibaren, emakimono türü daha marjinal hale geldi ve esas olarak zen budizmi'nden doğan yeni akımlara yol açtı.

emakimono resimleri çoğunlukla japon yaşamından ve manzaralarından, insanın sahnelenmesinden ve zengin renklere ve dekoratif bir görünüme vurgu yapan konuları ile karakterize edilen yamato-e tarzına aittir. emakimononun formatı, sınırlı yükseklikteki uzun parşömenler, öncelikli olarak hikâyeye eşlik eden farklı sahneler arasında geçişler yapmak, anlatımı yansıtan bir bakış açısı seçmek, ve o anın duygularını ve duygularını en iyi ifade eden bir ritim yaratmak gibi her türlü kompozisyon probleminin çözülmesini gerektirmektedir. genel olarak, bu nedenle emakimononun kaligrafi ve görüntü arasında geçiş yapanlar ve her yeni resim bir önceki metni betimleyen ile çeşitli teknik önlemlerin sahneler arasındaki akıcı geçişlere izin verdiği, metin tarafından kesintiye uğramayan sürekli resimler sunanlar olmak üzere iki ana kategorisi bulunmaktadır.

günümüzde emakimono, ortaçağın ilk dönemlerinde, tüm sosyal sınıflardan ve her yaştan japon halkının yaşam ve geleneklerine benzersiz bir tarihsel bakış sunmaktadır. parşömenlerin birkaçı bozulmadan kaldı ve yaklaşık 20'si japonya'nın ulusal hazineleri olarak korunmaktadır.

kaynakça
Yamato-e

yamato-e (), tang hanedanı resimlerinden esinlenen ve tamamen heian döneminin sonlarında geliştirilmiş bir japon resim tarzıdır. klasik japon tarzı olarak kabul edilir. muromachi döneminden (15. yüzyıl) itibaren yamato-e terimi, çalışmaları song ve yuan dönemi lavi resimlerinden esinlenen çağdaş çin tarzı kara-e resimlerinden ayırmak için kullanılmıştır.

yamato-enin karakteristik özellikleri arasında birçok küçük figür ve binaların ve diğer nesnelerin ayrıntılarının dikkatli tasvirleri, tam olarak tasvir edilecek bir sahnenin yalnızca bazı öğelerinin seçilmesi, geri kalanların yok sayılması veya yüzen bir bulutla kaplanması, bbinaların içlerini kesik bir çatıdan geçmiş gibi gösteren yukarıdan eğik bir görünüm ve çok stilize bir manzara tasviri yer almaktadır.

yamato-e genellikle metinli veya metinsiz anlatı hikayelerini tasvir eder, ancak aynı zamanda ünlü yerler meisho-e veya dört mevsim shiki-e ile doğanın güzellikleri de tasvir etmektedir. resimler genellikle duvara asılabilen tomarlar (kakemono), sağdan sola okunan el kaydırmaları (emakimono) veya katlanır ekran (byōbu) veya panel (shōji) üzerindedir. adını yamato döneminden almalarına rağmen, ne bu döneme ait ne de sonraki yüzyıllara ait hiçbir yamato-e tablosu günümüze kadar ulaşmamıştır. yamato-e resimleri daha çok bir stili temsil etmektedir ve belirli bir dönemle sınırlı değildir.

15. yüzyılda tosa okulu tarafından anlatı konularına geri dönüş de dahil olmak üzere yamato-e stilinde bir canlanma vardı ve rakip kanō okulu alternatif çin tarzı eserler geleneğinden doğmasına rağmen, geliştirdiği stil japon kalelerini süsleyen büyük resimler için 16. yüzyılın sonlarında yamato-e stilinin bazı öğelerini içeriyordu. 17. yüzyılda, yamato-edeki manzara arka planlarının basitleştirilmiş ve stilize edilmiş tasviri, rinpa okulu tarafından büyük peyzaj çalışmaları için bir stil olarak yeniden canlandırıldı. daha sonra yamato-enin anlatı unsuru, günlük yaşamın tasvirine olan ilgi ve bir kompozisyonda eğik ve kısmi görünümlerin seçimi, ukiyo-enin yanı sıra nihonga stilini de büyük ölçüde etkiledi.

kaynakça 
 okudaira, hideo, "narrative picture scrolls", in arts of japan volume 5, 1973, weatherhill  
 paine, robert treat, in: paine, r. t. & soper a, "the art and architecture of japan", pelican history of art, 3rd ed 1981, penguin (now yale history of art), 
 a history of japan, r. h. p. mason, j. g. caiger, tuttle publishing; revised edition (november 1, 1997),

dış bağlantılar 

 willmann, anna. "yamato-e painting". in heilbrunn timeline of art history. new york: the metropolitan museum of art, last revised april 2012 
 britannica | yamato-e 

japon ressamlığı
japonya kültür tarihi
japonca deyişler
İsmet Şahin

i̇smet şahin (20 nisan 1951, sürmene – 20 ağustos 1981, i̇stanbul), 12 eylül darbesi'nden sonra 1980–1984 arasında idam edilen 50 mahkûmdan biridir.

1977–1979 yılları arasında biri piyade er mustafa çelimli olmak üzere üç kişiyi öldürdü. yargılandı ve ölüm cezasına çarptırıldı. ülkücüler; i̇smet şahin'i, 12 eylül'de idam edilen ülkücüler arasında sayar. buna karşın kimi kaynaklar, i̇smet şahin'in idam nedeninin; siyasî değil, adlî olduğunu öne sürer.

suçları 
i̇smet şahin, 1977 yılında ağabeyinin evini soyduğu zannıyla celâl yazıcı adında bir kişiyi öldürdü ve kaçtı. 3 ağustos 1979'da yolda giderken arkasından gelen bir kişiyi kendisini vuracağı düşüncesiyle geriye dönüp tabancasıyla öldürdü ve yine kaçtı. i̇hbar üzerine sıkıyönetim komutanlığı timi, 6 aralık 1979'da kağıthane'de ihbar üzerine siyasi cinayet ve gasp suçlarına karışan i̇smet şahin'in evinin etrafını sardı. evin mandıra bölümüne saklanmışken jandarmanın tespit etmesi üzerine i̇smet şahin ve kardeşi ömer şahin askerlere ateş açarak kaçtı. 22 yaşındaki piyade er mustafa çelimli'yi öldürdü, piyade er zeki uğurlu'yu yaraladı. 29 şubat 1980'de yakalandı.

yargılama ve idam 
i̇smet şahin, i̇stanbul sıkıyönetim komutanlığı 3 numaralı askerî mahkemesi tarafından 27 ekim 1980'de idam cezasına çarptırıldı. askerî yargıtay 1. dairesi, kararı 29 nisan 1981'de onadı. karar son olarak 18 ağustos 1981 günü devlet başkanı orgeneral kenan evren başkanlığındaki millî güvenlik konseyinin 67. birleşiminde onaylandı. şahin, üsküdar paşakapısı cezaevi'nde asılarak idam edildi.

ayrıca bakınız 
 12 eylül darbesi
 12 eylül darbesi'ne giden süreç
 türkiye'de ölüm cezası

kaynakça 

1951 doğumlular
trabzon doğumlular
sürmene doğumlular
i̇stanbul'da ölenler
1981 yılında ölenler
i̇dam edilmiş türkler
ülkücüler
TESAM - Ekonomik, Siyasal ve Stratejik Araştırmalar Merkezi

tesam - ekonomik, siyasal ve stratejik araştırmalar merkezi, 2011 yılında bursa’da kurulmuştur.

kurucu genel başkanı i̇lyas bozkurt, onursal başkanı  prof dr. hasan köni̇’dir. merkezi philadelphia’da bulunan; 1740 yılında abd’de kurulan ve ülkenin en eski üniversitesi olan aynı zamanda dünyanın en iyi üniversiteleri sıralamasında 13. sırada yeralan pensilvanya üniversitesi’ne (the university of pennsylvania) bağlı olarak çalışan bir araştırma merkezi olan think tanks and civil societies program (ttcsp – düşünce kuruluşları ve sivil topluluklar programı) tarafından her yıl hazırlanan indekste tesam ilk olarak 2017 yılında yer almıştır. çıkardığı bilimsel akademik hakemli dergilerle; yetiştirdiği lisansüstü öğrencilerle; düzenlediği seminer, panel ve sempozyumlarla; cumhurbaşkanlığı, başbakanlık, bakanlık ve siyasi partilere sunmuş olduğu araştırma raporlarıyla  (örnek: tbmm’ye sunulan tam metin anayasa); son derece aktif olan tesam yaptığı akademik çalışmalarla ttcsp – düşünce kuruluşları ve sivil topluluklar programı tarafından 2006 yılından beri hazırlanan indekste 2017, 2018, 2019 yıllarında binlerce araştırma kuruluşu arasında dünya’da ilk 100’e girmeyi başarmıştır.

akademik çalışmalarını genellikle “tesi̇ad-türkiye etkin sanayici i̇ş adamları ve i̇ş kadınları federasyonu” fonlamaktadır. bu sayede çalışmalarında bağımsız kalmayı başarabilmiştir.

dünya görüşü olarak özal çizgisinde bir profil çizilmektedir.
kurucu genel başkanı i̇lyas bozkurt tarafından modern, milliyetçi ve muhafazakar olmak üzere 3m şeklinde tanımlanan ilkeleri doğrultusunda demokrasiyi, insan haklarını, seküler laikliği, vatan sevgisini, özgün düşünceyi ve üretkenliği benimseyen bir çizgide oldukları dile getirilmektedir.

tesam seminer, panel ve kongrelerin yanı sıra hukuk okulu, ekonomi okulu, eğitim akademisi gibi sertifikalı programlarla lisans ve lisanüstü öğrencileri desteklemektedir.

sadece beşeri bilimler ve devlet teorileri üzerine çalışan tesam’ın amacı bu alanlarda akademik faaliyet yapan uluslararası saygınlıkta bir enstitü kurmak ve araştırma üniversitesi inşa etmektir.

kaynakça 

bursa merkezli kuruluşlar
Sabri Altay

sabri altay (25 ekim 1945, sakarya – 23 nisan 1982, sakarya), 1974 yılında başka bir kadınla evlenmek için karısı meliha altay'ı başına dört kurşun sıkarak öldürdü. yargılandı ve ölüm cezasına çarptırıldı. 12 eylül darbesi'nden sonra 1980–1984 arasında idam edilen 24'ü adli suçlu 50 mahkûmdan biridir.

öncesi 
meliha altay ile evli sabri altay, anne ve babası almanya'da çalışmakta olan sevim özal adında bir kadınla ilişki yaşamaya başladı. bir buçuk yıllık ilişki sonrası altay, özal ile evlenmek için karısı meliha'yı öldürmeye karar verdi. silah bulan altay, özal'dan, karısını kendisinin öldürmesini istedi. özal kabul etmeyince kendisi öldürmek için plan yaptı.

cinayet  
24 ağustos 1974'te köyün kahvesine oturan sabri altay, "işi olduğunu, iki gün sakarya'da kalacağını" söyledi ve kahve önünden dolmuşa binip sakarya'ya gitti. 25 ağustos 1974 gecesi ise saat 01.00'de bir taksi ile tekrar köye gelip pencereden evine girdi, karısının karın boşluğuna peş peşe yumruk atarak meliha altay'ı bayılttı. evde altınların bulunduğu sandığı karıştıran altay, 7,65 çaplı tabanca ile karısını başına dört kurşun sıkarak öldürdü. olaydan sonra aynı taksi ile sakarya'ya döndü.

yargılama ve idam 
cinayeti sabri altay'ın işlediği ortaya çıktı ve sakarya ağır ceza mahkemesi, 17 eylül 1975 tarihinde altay'ı ölüm cezasına çarptırdı. 18 aralık 1975'te yargıtay 1. ceza dairesi kararı onadı. ancak başbakanlık tezkeresi meclis komisyonlarında yıllarca bekletildi, altay'ın infazı bu yüzden gerçekleşmedi. 12 eylül 1980'de türk silahlı kuvvetlerinin yönetime el koymasının ardından idam kararları da infaz edilmeye başlandı. önce danışma meclisinden geçen altay'ın idam kararı, son olarak 22 nisan 1982 günü devlet başkanı orgeneral kenan evren başkanlığındaki millî güvenlik konseyinin 102. birleşiminde kabul edildi. altay, 23 nisan 1982'de sakarya kapalı cezaevi'nde asılarak idam edildi.

ayrıca bakınız 
 12 eylül darbesi
 türkiye'de ölüm cezası

kaynakça 

1945 doğumlular
sakarya doğumlular
sakarya'da ölenler
1982 yılında ölenler
i̇dam edilmiş türkler
i̇dam edilmiş kişiler
asılarak idam edilmiş kişiler
türkiye tarafından idam edilmiş kişiler