II. Solomon'un Mezarı

ii. solomon'un mezarı, gürcistan'ın batı kesimini kapsayan i̇mereti krallığı'ın son hükümdarı ii. solomon'un mezarı trabzon ilinde bulunuyordu. ancak 1990 yılında krala ait olduğu iddia edilen kemikler gürcistan'a nakledilmiş ve gelati manastırı'nda yeniden toprağa verilmiştir.

kral ii. solomon, 1801 yılında gürcistan'ın doğusuna hakim olan kartli-kaheti krallığı'nı ilhak eden çarlık rusya'ya karşı mücadelede yenik düşünce, 1810 yılında osmanlı ülkesine sığındı. 1815 yılında burada öldü ve trabzon'daki nissalı aziz gregor kilisesi'nin avlusuna defnedildi. daha sonra mezarın üzerine bir baldaken yapı inşa edilmiştir. 1912 yılında trabzon'u ziyaret etmiş olan p. şubinskiy'in verdiği bilgiye göre, bu yapı aziz gregor kilisesi girişinin hemen karşısında yer alıyordu. yapı, granitten yüksekçe dört sütun üzerine oturtulmuş kubbemsi bir çatıyla kapatılmıştı. çatı örtüsünün ortasında, tepesinde haç bulunan bir aydınlık feneri yükseliyordu. kuleden sarkan sunak lambası devamlı yanıyordu. mezar yapısının yüksekliği 7 metre, genişliği 3,5 metreydi. fransız sanatçı jules laurens'in 1847 tarihli çizimine bakınca, solomon'un mezarının dört tarafının erken dönemde kafeslerle kapatılmış olduğu görüelmektedir. bu yan kafesler sonradan sökülmüş olabilir.

kral solomon'un mezarı, 1945 yılında nissalı aziz gregor kilisesi'yle birlikte yıkılmıştır. 1990 yılında gürcü siyasilerin kararıyla ii. solomon'un olduğu iddia edilen bir naaş gürcistan'daki gelati manastırı'na nakledilmiştir. fakat solomon’un naaşının taşındığı tarihte, daha önce dinamitle yıkılmış olan nissalı aziz gregor kilisesi ile kilisenin üzerinde inşa edilmiş olduğu kayanın ve ii. solomon'un mezarının izi kalmamıştı. gürcistan’dan gelen ekip kilisenin yakınındaki okulun bahçesinde bir alanı kazmış, bir çukurda beş kafatası ile iskeletlere ulaşmıştı. bu kafatasından dördü erkeğe biri de bir kadına aitti. diğerlerinde daha genç olan erkeğin kafatası gürcistan’a nakledilmiştir. bundan dolayı ii. solomon’un kemiklerinin bugün de trabzon’da olduğu ve gelati manastırı’ndaki kafatasının başka bir kişiye ait olduğu düşünülmektedir.

yazıtlar 
solomon'un mezarı, 1849'da platon i̇oseliani, 1867'de dr. george dimitrievitch symboulides ve 1912'de p. şubinskiy tarafından tasvir edilmiştir. mezarın farklı cephelerinde gürcüce ve yunanca birçok yazı bulunmaktaydı. kakuli kardeşlerin 1893 yılında çektiği bir fotoğrafta, mezar yapısının bir yüzeyinde, çatı örtüsüne yakın bir yerde gürcü alfabesinin asomtavruli harfleriyle "ⴋⴄⴔⴄ ⴑⴍⴊⴍⴋⴍⴌ" ("mepe solomon" / kral solomon) yazısı okunmaktadır. mezarın üzerinde bulunan mermer levhada ise gürcüce şunlar yazılıydı: "ben bu mezarda yatan i̇mereti kralı solomon, herkesten rahmet ​​dilemesini istiyorum"yunanca bir yazıtta "solomon'un nişanı, aşağı i̇berya'nın kralı burada yatıyor" ibaresi geçmekteydi. nitekim bu yazıtın yanında bagrationi hanedanı'nın arması kazılıydı. burada mezmurlar 132'den "rab, davut'a kesin ant içti, andından dönmez, senin soyundan birini tahtına oturtacağım" alıntısı bulunmaktaydı.

anıtın kuzey tarafında yunanca bir yazıt vardı ve burada "aşağı i̇berya'nın en dindar ve mesih'i seven kralı solomon'un gömüldüğü mozole" yazmaktaydı. batı tarafında, yalnızca brosset'in fransızca çevirisiyle kayda geçen yunanca bir yazıt daha vardı. bu yazıtta "burada, i̇mereti kralı ve kral davit'in soyundan gelen prens solomon yatıyor, 19 şubat 1815'te 41 yaşında ve saltanatının 25. yılında öldü" ibaresi yer alıyordu.

doğu ve güney taraflarında, kral ii. solomon'un ağzından iambik vezniyle yazılmış beş kıtalı uzun bir gürcüce kitabe daha vardı.

david winfield, daphnous limanı (bugün çömlekçi mahallesi) yakınlarında ii. solomon'un mezarının son kalıntısı olabilecek gürcüce bir yazıt bulunduğunu bildirmiştir.

galeri

kaynakça

türkiye gürcüleri
türkiye'deki anıt mezarlar
gürcü yazıtları