Kur'an'da adı geçen karakterler ve isimler listesi

bu maddede, i̇slam'ın kutsal kitabı olan kur'an'da adı geçen şahsiyetler, isimler ve kavramların listesi yer almaktadır.

doğaüstü

melekler 

not: dört büyük melekten biri olan "azrail" meleğinin adı kur'an'da direkt olarak geçmemektedir. bununla birlikte, secde suresi'nin 11. ayetinde insanların canını almakla görevli olan bu melekten "melekü'l-mevt" (ölüm meleği) diye bahsedilmektedir.

cinler

şeytanlar

 çoğul olarak "şeyâtîn" denilmiştir.
 tekil olarak "i̇blis" geçmektedir. i̇blis, âdem'e secde etmeyerek allah tarafından lanetlenen ilk şeytandır.
 bir de "asi" anlamında "mârid" sözcüğü kullanılmıştır.

putlar

mekânlar
araf
cehennem
cennet

diğerleri

peygamberler

ulu'l azm peygamberler
muhammed (محمد) adı açık olarak 4 defa geçer, bir sure de adını taşır. muhammed peygamberin diğer isim ve sıfatları için muhammed'in isimleri
i̇sa (عيسى) adı açık olarak 25 defa "meryem'in oğlu", "allah'tan bir ruh" ya da "allah'ın kelimesi" olarak 183 defa geçer.
musa (موسى) adı açık olarak 124 defa geçer. bir defa "allah ile konuşan" olarak ima edilir.
i̇brahim (إبراهيم) adı açık olarak 69 defa geçer. "allah'ın dostu" olarak ima edilmiştir. bir sure adını taşır.
nuh (نوح) adı 43 defa geçer, bir sure adını taşır.

diğer peygamberler 
âdem (آدم) adı 25 defa geçer
davud (داود) adı 16 defa geçer
elyesa (اليسع) adı 2 defa geçer
eyüp (أيوب) adı 4 defa geçer
harun (هارون) adı 24 defa geçer
hûd (هود) adı 7 defa geçer
i̇dris (إدريس) adı 2 defa geçer
i̇lyas (إلياس) adı 3 defa geçer
i̇shak إسحاق adı 17 defa geçer
i̇smail (إسماعيل) adı 12 defa geçer
lut (لوط) adı 27 defa geçer
salih (صالح) adı 8 defa geçer
şuayb (شعيب) adı 11 defa geçer
yakup (يعقوب) adı 16 defa geçer
yunus (يونس) adı 16 defa geçer
sāhibi'l hūt (صَاحِب ٱلْحُوْت) 
yusuf (يوسف ) adı 27 defa geçer
zekeriya (زكريا) adı 7 defa geçer
zülkifl (ذو الكفل) adı 2 defa geçer

peygamberliği kesin olmayan 
lokman (لقمان) adını taşıyan lokman suresi'nde 2 defa geçer.
üzeyir (عزير) adı tevbe suresi'nde 1 defa geçer.
zülkarneyn (ذو القرنين) adı tamamı kehf suresi'nde 3 defa geçer.

peygamberlerin çağdaşları 
adem zamanı
○havva: adı kur'anda açık olarak geçmez. 
○habil ve kabil: kur'an'da isimleri sadece maide suresi'nde ve açık olarak geçer.
nuh zamanı 
○nuh'un karısı
○nuh'un kafir oğlu
musa ve harun zamanı 
○musa'nın karısı: adı kur'an'da açık olarak geçmez.
○musa'nın annesi: adı kur'an'da açık olarak geçmez.
○musa'nın kız kardeşi: adı kur'an'da açık olarak geçmez.
○firavun ve mısırlılar
○mısırlı sihirbazlar
○firavun'un karısı veya musa'yı evlat edinen karısı
○firavun ailesinden bir inanan 
○bilge bir adam (hızır) 
○haman
○karun
○samiri
davud zamanı
○câlût (bakara, 250-251)
○tâlût (bakara, 250-251)
○i̇ki davacı kişi (sâd, 21-25)
süleyman zamanı
○saba melikesi

yusuf zamanı 
yusuf'un babası
○yusuf'un kardeşleri
○mısırlı soylu (aziz) 
○mısırlı soylunun karısı (züleyha)
○mısırlı kadınlar
○hapishane arkadaşları
○firavun 

eyüp zamanı
○eyüp'ün karısı

lut zamanı
○lut'un kızları 
○lut'un karısı 
○lut'un evine gelen sapkın kişiler

lokman zamanı
○lokman'ın oğlu

i̇brahim zamanı
○azer
○i̇brahim'in eşi 
○i̇brahim'in cariyesi
○nemrud

yakup zamanı
○yakup'un oğulları

zekeriya zamanı
○zekeriya'nın karısı

i̇sa
○i̇mran 
○i̇mran'ın karısı
○yahya'nın annesi
○meryem
○havariler

muhammed
○mekke putperestleri
○medine yahudileri
○necran hristiyanları
○zeyd
○ebu leheb

irk, kabile ve topluluk
kur'an'da herhangi bir insan topluluğu için değişik terimler kullanılmaktadır. bunlar;
al: kur'an'da bir insanın soyundan gelenler anlamındadır.
○al-i i̇mran
○al-i yakub

ashab: kur'anda 77 kez geçmektedir. sahib isminin çoğuludur. genellikle bir şehir veya ülke halkını (örneğin ashab-ı hicr) ifade etse de bazen aynı duygu, düşünce ve şartları paylaşan (örneğin ashab-ı kehf) insan toplulukları için de kullanılır.
○ashab-ı cenneh
○ashab-ı eyke
○ashab-ı fil
○ashab-ı hicr: kur'an'da salih'in halkı olan semud'un yaşadığı yer olan hicr'e atfen kullanılır. hicr'in halkı anlamına gelir.
○ashab-ı karye: yasin suresi'nde adı geçen bu kavmin kimler olduğu ve yaşadığı dönem açık değildir.
○ashâb-ı kehf
○ashab-ı medyen
○ashab-ı ress
○ashab-ı sebt
○ashab-ı tubba
○ashab-ı uhdud

ehl: genellikle aileyi kasteden ortak özelliklere sahip aynı mekanı paylaşan insan topluluklarını ve eski vahiy sahiplerini ifade etmek için kullanılır. kur'an'da 127 kez geçer. 
○ehl-i kitap
○ehlü'l-beyt: kur'an'da 'ev halkı' anlamında 3 kez kullanılmıştır. bunlarda i̇brahim (hud, 73), musa (kasas, 12) ve muhammed (ahzab, 33) peygamberlerin aileleri kastedilmiştir.

○kavim: kur'an'da aynı soya mensup fakat farklı özellikleri içinde barındıran insan topluluklarını ifade eder. i̇slam literatüründe genellikle peygamberlerin halkları kavim olarak ifade edilir. kur'an'da hepsi de tekil olarak 383 kez geçer.
○âd kavmi
○semud kavmi
○lut kavmi
○saba kavmi
○nuh kavmi: kavm-i nuh
○nuh gemisi halkı

-millet: kur'an'da bir peygamberin ardından onu takip eden insan topluluğu anlamında kullanılmıştır.
i̇brahim milleti (millet-e i̇brahim) ismi 7 kez geçmektedir.

-ben: bir atanın oğulları anlamındadır, bir büyük atadan yayılan insanları ifade eder.
ademoğulları (beni adem)
i̇srailoğulları (بني إسرائيل, beni i̇srail)

a'rāb: kur'an'da bedevilerler için kullanılır.
i̇nsanlar (nās)
i̇nananlar (mu'minūn)
medine halkı
mekke halkı - kureyş
havariler

yer
ahkaf
arafat 
arzı mukaddes
babil 
bedir
beyt-i haram
cudi
eyke
hicr
huneyn
i̇rem
makam-ı i̇brahim
medyen
mescid-i aksa
mescid-i haram
mekke, bekke, şehirlerin anası, beledu'l-emin, ekinsiz vadi
mütefikat
meş'ar-i haram
mısır
safa ile merve
seba, belde-i tayyibe
tur-u sina
tuva vadisi
yesrib
yunus'un şehri (ninova)

hayvanlar  
aslan (kasvera) adı 1 kez geçer.
at adı 5 kez hayl , 1 kez de ciyād olarak geçer.
bal arısı (nehl) adı bir kez geçer.
balık (hūt) adı 5 kez geçer.
bit
bıldırcın (selva) adı 3 kez geçer.
buzağı (icl)
çekirge (cerād) adı 2 kez geçer.
dābbe, dābbetü'l-arz
deve adı 2 kez baīr, 2 kez cemel-cimāle, 1 kez budun, 1 kez dāmir, 1 kez işār, 2 kez ibil, 7 kez nāke olmak üzere 16 kez geçer
domuz (hinzīr) adı 5 kez geçer.
ebabil, sadece fil suresi'nde adı 1 kez geçen ve kelime anlamı 'gruplar halinde kuşlar' olsa da tefsirciler bunun kırlangıca benzer bir kuş olduğunu belirtir.
fil (fīl), adı sadece kendi adını taşıyan surede 1 kez geçer
ibibik (hüdhüd) (hudhud) adı sadece 1 kez geçer.
karasinek (zubāb) adı tamamı hac suresi'nde 2 kez geçer.
karga (ğurāb) adı adı tamamı maide suresi'nde 2 kez geçer.
karınca (nemle) adı adı tamamı adını taşıyan neml suresi'nde 3 kez geçer.
katır-lar (biğāl) adı 1 kez geçer.
kelebek (feraşe)
koyun (ganem)
köpek (kelb)
kurbağa-lar (defadi)
kurt (zi'b), adı hepsi yusuf suresi'nde olmak üzere 3 defa geçer
maymun
örümcek (ankebut)
sığır (bakara), adı 9 kez geçer, bir sureye adını vermiştir.
sivrisinek (baud)
yabani eşek (himar)
yılan (su'ban)

bitkiler
acur (kissā) adı 1 defa geçer
ağaçlar (şecera), 25 defa geçer
bitki (nebet), adı 9 defa geçer
mercimek (adese)
sebze, yeşillik (bakl)
sarımsak (fūm) adı 1 defa geçer
soğan (besal) adı 1 defa geçer
hurma (nehl), adı 20 defa geçer
zeytin (zeytūn)
nar (rummān), adı 3 defa geçer
acı ot (dāri) adı 1 defa geçer
çayır (ebb)
arabistan kirazı (sidr)
fesleğen (reyhān)
gül (verde)
hamt
hardal, 2 defa geçer
i̇ncir (tin), adı 1 defa geçer. bir sure adını taşır.
kabak (yaktīn)
kâfur ağacı, adı 1 defa geçer
muz (talh), adı 1 defa geçer
üzüm (i̇neb)
yonca (kadb)
zakkum adı 3 defa geçer
zencefil (zencebîl) adı 1 defa geçer

zaman
din günü (yevmu'd din)
gece (leyl)
gün (yevm)
gündüz (nehar)
ramazan ayı (şehr'u ramadan)
kadir gecesi (leyletu'l kadr)
kıyamet günü (yevme'l kıyame)
saat: mecaz olarak kıyamet 
seherler (eshar)

kitap 
tevrat
i̇ncil
kur'ān (furkan)

diğer 
arapça (arabī)
ay (kamer)
gök (semaa), gökler (semavat)
güneş (şems)
hubuk
su (mae)
kitap (kitāb)
mihrab
yeryüzü (ardz)
yıldız (kevkebe, necm)

kaynakça

kur'an listeleri