The Woman Who Fell to Earth

"the woman who fell to earth", birleşik krallık bilimkurgu dizisi doctor whonun on birinci sezonunun ilk bölümü. 7 ekim 2018 tarihinde bbc one kanalında yayınlanmıştır. baş yazar ve yürütücü yapımcı chris chibnall'ın yazdığı bölümün yönetmenliğini jamie childs üstlenmiştir. bu bölümde ilk defa on üçüncü doktor rolüyle jodie whittaker bölümün tamamında yer alırken; doktor'un yeni yol arkadaşları graham o'brien (bradley walsh), ryan sinclair (tosin cole) ve yasmin khan (mandip gill) tanıtılmıştır. ayrıca konuk oyuncu olarak sharon d. clarke, johnny dixon ve samuel oatley de bölümde almıştır.

hikâye, sheffield'da yeni bir uzaylı tehdidiyle karşılaşan bir grup insan ve bu grubun "twice upon a time" bölümünde olanlardan sonra yeni rejenerasyon geçirip tardis'ten ayrı kalan doktor'la karşılaşması üzerine odaklanmıştır. grup, mevcut tehdidi anlamaya çalışırken kendilerini de tehlikede bulur ve gelen uzaylıların tek bir insan üzerindeki avlanma planını keşfeder.

steven moffat ve brian minchin'in onuncu sezonda ayrılmasından sonra bu bölümde matt strevens ve sam hoyle ile beraber chibnall, yürütücü yapımcılığı ilk kez üstlenmiştir. 2005-2010 yılları arasında russell t. davies'in ve 2010-2017 yılları arasında moffat'ın döneminden sonra üçüncü dönemin başlangıcı olmuştur. ayrıca dizinin yayınlanma programı değişmiş ve bölümler modern serinin başından beri olan cumartesi yerine pazar günleri yayınlanmaya başlamıştır. ayrıca  daha önce "the day of the doctor" (2013) ve "sleep no more" (2015) bölümlerinde olduğu gibi bölüm geleneksel açılış olmadan başlamıştır. birleşik krallık'ta ilk kez yayınlandıktan sonra olumlu eleştiriler alan bölüm, yayınlandığı gece 8,20 milyon seyirci tarafından izlenerek "the time of the doctor" (2013) bölümünden sonra en yüksek seyirci sayısına ulaşmıştır.

konu 
dispraksili genç bir adam olan ryan, bisiklete binmekte zorluk çeker ve buna kızarak bisikleti tepeden aşağı fırlatır. bisikleti ararken garip bir ışık süzmesiyle karşılaşır ve ona dokununca mavi renkli büyük bir kapsül ortaya çıkar. endişelenen ryan, polisi arar ve yardımına eski bir sınıf arkadaşı olan yasmin khan gelir. bu arada ryan'ın büyükannesi grace, grace'in eşi graham ve yolculardan biri olan karl, trende kıvrılan elektrikli dokunaçlarıyla dolu bir küre tarafından kapana kıstırılır. ryan'ı telefonla ararlar ve ryan, yasmin ile beraber trenin üstünden aşağı iner. o anda doktor da onların bulunduğu yere düşer. küre, herkese bir enerji cıvatasıyla vurduktan sonra ayrılır.

karl trenden ayrılır, ama diğerleri rejenerasyon sonrası hafıza kaybı yaşayan doktor ile kalır. doktor, kürenin kendisi dahil yanındakilere dna bombası implante ettiğini anlar ve bu bombalar herhangi bir zamanda patlayacaktır. ortadan kaybolan kapsülün izini sürerler ve bir depoya kadar gelirler. deponun rahul adlı birine ait olduğunu ve daha önce kapsülle iletişime geçen bu adamın kız kardeşinin kaybolduğunu öğrenirler. i̇kinci bir uzaylı da doktor ve ekibi gelmeden rahul'u öldürmüştür. sonik tornavidasını kaybeden doktor, depodaki ekipmanlarla yeni bir sonik tornavida yapar.

grup, kürenin yolunu keser ve bu kürenin biyolojik veri toplama bobinlerinden oluşan bir kütle olduğunu öğrenirler. aniden ikinci uzaylı görünür ve kendisini spor için insan avlayan bir stenza savaşçısı tzim-sha ("tim shaw" olarak telaffuz edilir) olarak tanıtır. daha önce de av olarak rahul'un kız kardeşini hedeflemiştir. öfkelenen doktor, tzim-sha'nın gezegenden ayrılmasını ister. ancak yeni avı karl'ın bilgilerini toplayan uzaylı oradan ışınlanır.

grup, inşaat alanında bir vinç operatörü olan karl'ın izini sürer. doktor, ryan ve yasmin, tzim-sha ulaşmadan önce karl'a ulaşmak için başka bir vinçten tırmanır. tzim-sha, karl'ı yakalar ama doktor kendi kimliğini hatırlar ve tzim-sha'ya oradan ayrılmasını emreder. aksi takdirde kapsülün geri çağırma aygıtını imha edeceğini ve dünya'da sıkışacağını söyler. tzim-sha, dna bombalarını ateşler ancak doktor, bombaları bobinlere aktardığını ve ardından verileri indirirken tzim-sha'nın istemeden kendi kendine dna bombalarını implante ettiğini açıklar. doktor, tzim-sha'ya geri çağırma aygıtını atar ve onu uzağa ışınlar. grace, başarıyla bobinleri yok eder ancak vinçten düşerek ölür.

grace'in cenazesinden sonra doktor, gruba tardis'i bulması gerektiğini söyler. işınlanmak için bir sistem kurduktan sonra doktor, onlara veda eder ancak doktor'la beraber yanlışlıkla grup da uzay boşluğuna ışınlanır.

yapım

gelişmeler 
ocak 2016'da onuncu sezonun moffat'ın yürütücü yapımcı ve baş yazar olarak son sezonu olduğu açıklandı ve yedi yıllık bu görevden sonra onun yerini 2018'de chris chibnall'ın alacağı açıklandı. chibnall ile beraber matt strevens ve sam hoyle yürütücü yapımcılığı üstlendi.

bbc worldwide, 20 şubat 2018'de dizinin yeni logosunu görücüye çıkardı. little hawk tarafından yapılan logoda kesişen bir çizgi ile bir daire içine "who" kelimesi yer alıyordu. şubat 2018'de murray gold, 2005 yılından beri görevini sürdürdüğü dizinin besteciliğinden istifa ettiğini ve on birinci sezonda yer almayacağını açıkladı. 26 haziran 2018 tarihinde chris chibnall, on birinci sezonun besteciliğini royal birmingham conservatoire mezunu segun akinola'nın üstleneceğini açıkladı.

ekip 

bu bölümde jodie whittaker, on üçüncü doktor olarak tanıtılmıştır. önceki üç sezonda on i̇kinci doktor rolünü oynayan peter capaldi'nin onuncu sezon sonrası ayrılmasıyla onun yerine geçmiştir. capaldi en son 2017 noel özel bölümü "twice upon a time"da görünmüştür. şubat 2017'de moffat, chibnall'ın capaldi'yi on birinci sezonda rolüne devam etmesi için ikna etmeye çalıştığını ancak capaldi'nin buna rağmen ayrılmaya karar verdiğini açıkladı.

chibnall, 2017'nin sonlarında itv'de yayınlanan broadchurch dizisinin üçüncü sezon üzerindeki çalışmalar bittikten sonra doctor who dizisinin yeni baş yazarı ve yürütücü yapımcısı olarak on üçüncü doktor rolü için oyuncu aramaya başladı. chibnall oyuncu hakkında son sözü söylese de karar, bbc içerik yöneticisi charlotte moore ve bbc drama başkanı piers wenger'i de içeriyordu. medyada on üçüncü doktor rolü için en çok ben whishaw ve kris marshall söylentileri dolaşıyordu. 16 temmuz 2017 tarihinde 2017 wimbledon tenis turnuvası erkekler finalinden sonra doktor'un on üçüncü yüzünü whittaker'ın oynayacağı açıklandı.

bölümde ayrıca yeni yol arkadaşları tanıtıldı. graham o'brien rolüyle bradley walsh, ryan sinclair rolüyle tosin cole ve yasmin khan rolüyle mandip gill ilk kez göründü. ayrıca oyuncu sharon d. clarke, ryan'ın büyükannesi ve graham'in eşi grace rolünde yer aldı. bölümde ayrıca konuk oyuncu olarak johnny dixon ve samuel oatley bulundu.

çekimler 
jamie childs, ilk yapım bloğunda sezonun ilk ve yedinci bölümünü yönetti. ayrıca whittaker'ın on üçüncü doktor olarak tanıtıldığı yapım videosunun da yönetmenliğini üstlenmişti.

on birinci sezonun ön yapımları ekim 2017'de başladı. dizi çekimlerinin 2017 sonlarında başlaması planlanıyordu. i̇lk bölümün çekimleri resmî olarak kasım 2017'de başladı. on birinci sezonun dizi tarihinde ilk kez cooke ve angénieux anamortfik mercekleri kullanılarak çekildi ve böylelikle dizi daha sinematik görünüm elde etti.

tanıtım 
sezonun ilk teaser'ı 15 temmuz 2018 tarihinde 2018 fifa dünya kupası devre arasında gösterildi. whittaker'ın on üçüncü doktor olarak açıklandığı tarihten neredeyse bir yıl geçmişti. 19 temmuz 2018 tarihinde san diego comic-con'da yapılan bir panelde whittaker, gill, cole, chibnall ve strevens sezonu tanıtırken, ilk treyler gösterildi.

yayınlanma ve tepkiler

televizyon 
on birinci sezonun ilk bölümü olan "the woman who fell to earth", toplam 63 dakika sürmüş ve kalan bölümlerin ortalama 50 dakika olacağı açıklanmıştır. bu sezonda on iki yerine on bölüm yer almaktadır. bölüm amerika birleşik devletleri'nde bbc america kanalından hem televizyonda hem de radyoda aynı anda yayınlanmıştır. daha önceki "the day of the doctor" (2013) ve "sleep no more" (2015) bölümlerine benzer olarak bölümün başında açılış jeneriği kullanılmamıştır.

sinemalar 
yeni sezonun prömiyeri, bölüme ve sezona ait bir kırmızı halı etkinliğinin parçası olarak 24 eylül 2018 tarihinde sheffield'daki light cinema'da yapıldı. "the woman who fell to earth", 8 ekim 2018 tarihinde avustralya sinemalarında vizyona girdi. 10-11 ekim'de abd sinemalarında yer aldı.

dvd ve blu-ray sürümü 
"the woman who fell to earth", 4. bölgede bağımsız bir dvd sürümü olacak şekilde yayınlanmıştır.

reytingler 
bölüm, yayınlandığı gece 8,20 milyon izlenerek, daha önce 8,30 milyon izlenen "the time of the doctor" (2013) bölümünden sonra en çok izlenen bölüm oldu. ayrıca %40,1 reyting payı aldı. ayrıca 8,40 milyon izlenen dördüncü sezonun açılış bölümü "partners in crime"dan (2008) sonra en çok izlenen sezon prömiyeri oldu. "the woman who fell to earth", toplam 10,96 milyon seyirciye ulaşarak "the time of the doctor" (2013) bölümünden sonra doctor who tarihinde en çok izlenen sezon prömiyeri oldu. bölümün appreciation index skoru 83 olarak belirlendi.

amerika birleşik devletleri'nde bbc america'da yayınlandığı ilk gece 1,37 milyon izlenen bölüm, toplam 1,88 milyon izleyiciye ulaştı.

eleştiriler 
bölüm rotten tomatoes'den %90'lık bir skor elde etmiş ve ortalama 8.37 puan almıştır. siteye göre jodie whittaker, "the woman who fell to earth" bölümünde en iyi zaman gezginini kolayca temsil etmiş ve değişimin çok ama çok iyi bir şey olduğunu kanıtladığını söylemiştir.

kaynakça

dış bağlantılar 

2018 televizyon bölümleri
on üçüncü doktor bölümleri