İlias Venezis

i̇lyas venezis ( ēlias melos; 4 mart 1904, ayvalık - 3 ağustos 1973 atina) yunan roman yazarıdır.

yunanistan'da 1930 kuşağının başlıca temsilcilerinden biri olmuştur.

yaşamı 
i̇lyas venezis 1904 yılında ayvalık’ta doğdu ve burada lise eğitimini tamamladı. kurtuluş savaşı(1919-1922) sırasında ailesiyle birlikte işkencelerden kurtulmak amacıyla ayvalık’tan midilli,yunanistan’a göç etti. ancak yunan askerlerin 1919’da smirni'yi işgalinden sonra anadolu topraklarına tekrar dönüş yaptı. bölge sonrasında türk ordusu tarafından geri alındığında, venezis burada 18 yaşındayken esir alındı ve bir “işçi taburunda”köleleştirildi.

venezis serbest bırakıldığında midilli'ye geri döndü. orada haftalık kampana gazetesini kuran stratis myrivilis ile tanıştı ve gazeteye "türkiye'de rehin olarak yaşadığı korkunç deneyimler" hakkında bir rapor yazması için teşvik edildi.

ortaya çıkan bu roman 1924 yılında kampana gazetesinde seri olarak yayınlandı. ancak, 1931'de genişletilmiş bir versiyonu kitap halinde yayınlanana kadar eseri yunanistan'da iyi bilinmiyordu.

yunanistan'da venezis, boş zamanlarında yazmaya devam ederken aynı zamanda bir bankada çalıştı. 1938'de stavritsa molyviati ile evlendi. o da ayvalık’tandı.

venezis ekim 1943’te yunanistan’ın mihver devletleri tarafından işgal edilmesi sırasında venezis alman askerleri tarafından tekrar esir alındı.averoff cezaevlerinde ölüm mahkumlarının olduğu c blok koğuşuna kapatılan venezis, başpiskopos damaskinos da dahil olmak üzere ileri gelen aydınların aracılığıyla serbest bırakıldı.

savaş sonrasında akropolis gazetesinde bir köşe yazısı yazdı ve atina akademisi üyesi oldu.

eserleri 
i̇lyas venezis yazarlık dönemi boyunca gerçekçi, toplumla yakından ilişkili halk dilinden eserler vermiştir. akıcı ve yalın bir dille kaleme aldığı eserlerinde seçtiği sözcükler günlük konuşmalardandır. kısa cümleler kullanır, ayrıntıya çok yer vermez. dilindeki basitlik, roman ve öyküleri için seçtiği konularda da görülür. yazarın eserlerinde “iyilik” ve “kötülük” gibi iki uç kavram arasında bocalayan karakterler vardır.

eserleri otobiyografik izler taşır. özellikle en ünlü ve en iyi üç romanı; eolya toprağı, numero 31328  ve dinginlik neredeyse kendi hayatıdır. eolya toprağı’nda güzel çocukluk anılarından; numero 31328’de yaşının küçüklüğüne rağmen amele taburlarına alınışı ve sonrasında ölüm yürüyüşünde yaşadığı kötü olaylardan; dinginlik’te ise yunanistan’daki hayata uyum sürecinde yaşadığı zorluklardan bahseder. venezis’e asıl ününü veren ve birçok dile çevrilen 1931’de yazdığı, ismini tutsaklığı sırasında kendine verilen numaradan alan romanı numero 31328’dir.

venezis 20’yi aşkın roman, öykü, gezi yazısı, deneme yazmıştır. birçok eseri batı dillerine çevrilmiştir. en bilinen eserlerinde türk-yunan ilişkileri, milliyetçilik fikrinin türk-yunan ilişkileri üzerindeki etkilerine yoğunlaşmıştır.

romanları 
 numero 31328 (1931)
 eolya toprağı (1943)
 rüzgarlar (1944)
 dinginlik (1946)
 çıkış (1950)

öyküleri 

 manolis lekas (1928)
 ege hikayeleri (1941)
 savaş saati (1946)

denemeleri 
 küçük asya
 selam

tiyatro oyunu 
 blok c

kaynakça 

1904 doğumlular
ayvalık doğumlular
atina'da ölenler
1973 yılında ölenler
yunan roman yazarları
anadolu rumları