Anna Timiryova

anna timiryova (), (18 temmuz 1893; kislovodsk, rus i̇mparatorluğu - 31 ocak 1975; moskova, sovyetler birliği), rus-sovyet şair, yazar, ressam.

hayatı

i̇lk yılları 

anna timiryova, 1893 yılında anna safonova adıyla rusya'nın kislovodsk şehrinde dünyaya geldi. babası moskova konservatuvarı müzisyeni ve yöneticisi olan besteci ve orkestra şefi vasili safonov idi. kislovodsk, kafkasya'nın kuzeyinde bulunan stavropol krayı'na bağlı olup kaplıcaları ile ünlü bir şehirdir. rejimin bir başka kurbanı olan aleksandr soljenitsin (1918 - 2008) de burada doğmuştur. 19. yüzyılın sonu ve 20. yüzyılın başlarında kislovodsk şehri, birçok sanatçı, müzisyen ve rus soylularını barındırıyordu. anna timiryova, bu ortamda büyüme şansı buldu.

eğitimi 
1906 yılında safonov ailesi sankt-peterburg'a taşındı, orada prenses anna obolenski okulundan sertifika aldı ve zeidenberg ile çizim ve resim öğrendi, fransızca ve almanca dillerini de akıcı biçimde konuşmayı öğrendi.

özel hayatı 
1911 yılında 19 yaşını sürerken (daha sonra amiral olacak olan) deniz kuvvetleri subayi sergey nikolayeviç timiryov (сергей тимирев, 1875-1932) ile evlendi. 1914 yılında vladimir adında bir oğulları oldu. 1915 yılında eşinin komutanı ve en yakın arkadaşı olan amiral aleksandr kolçak ile tanıştı. kolçak'ın da kendi ailesi olmasına rağmen, gizli bir ilişki yaşadılar. 1917'de timiryova kocasını amiral aleksandr kolçak için terk etti. 1918 yılında boşanarak sevgilisi ile evlendi.

rus i̇ç savaşı ve hapis kaldığı yıllar 
1918-1919 yılları arasında timiryova, kolçak'ın sibirya'daki komünizm karşıtı hükûmeti bünyesindeki bir ajans olan bakanlar kurulu i̇şletme servisi'nin tercümanı olarak çalıştı. timiryova'nın evliliğinin henüz ikinci yılında, 1920 yılında amiral kolçak infaz edildi. ardından anna timiryova birkaç kez tutuklandı. zira amiral kolçak rus i̇ç savaşı sırasında bolşevik karşıtı beyaz ordu komutanlığı yapmış, 1918 yılında beyaz ordu mareşalleri arasına girmiş ve rus i̇ç savaşı sırasında gerçekleşen beyaz terör'ün en önemli komutanı olmuştu. kolçak bolşevikler'e teslim edildikten sonra anna timiryova bolşeviklere "beni tutuklayın, ben onsuz yaşayamam" demişti. sonuç olarak, i̇rkutsk'ta tutsak edildi ve ancak kolçak'ın şubat 1920'deki infazı sonrasında, çıkarılan bir af kapsamında serbest bırakıldı. bununla birlikte, haziran 1920'de, omsk çalışma kampına zorunlu çalışma için gönderildi. serbest bırakıldıktan sonra timiryova, yerel makamlara harbin'deki ilk kocasınin yanına gitmek için izin başvurusunda bulundu. talebi reddedildi ve ek bir yıl hapis cezasına çarptırıldı. üçüncü hapsi 1922'de, dördüncü mahkeme hapsi 1925'te gerçekleşti. resmî suçlamalarda "yabancılarla ve eski beyaz ordu subaylarıyla istenmeyen ilişkiler kurmakla suçlandığı" ifadeleri yer aldı. bu kez de 3 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

sonraki hayatı 

amiral kolçak'ın idamını izleyen yıllarda timiryova, onun anısına adanmış çok sayıda şiir kaleme aldı.

1923 yılında demiryolu mühendisi vsevolod kniper ile son evliliğini gerçekleştirmi̇şti. 1935 ilkbaharında "geçmişin gizlenmesi" gibi bir suçlama nedeniyle tekrar tutuklandı ve bir çalışma kampına gönderildi. daha sonra vişni voloçek ve maloyaroslavets'te iç sürgüne çevrildi. sokaklarda dikiş, örme ve süpürme yoluyla hayatını kazandı. bu dönemi 1938 yılında altıncı kez tutuklaması izledi. yakın aile üyeleri ile temas kuramıyordu. 24 yaşındaki oğlu sanatçı vladimir timiryov 17 mayıs 1938 tarihinde vurularak idam edildi. 1938'de nkvd tarafından tutuklanan vladimir timiryov'un tutuklanma nedeni bir arkadaşı tarafından yapılan isimsiz bir ihbardı. i̇hbar, vladimir'in, zamanın sovyet propagandasında şeytanlaşan, amiral kolçak'ın üvey oğlu olduğu gerçeğinden ibaretti. mahkeme tarafından kabul edilen iddianameye göre 1934 yılında vladimir timiryov, alman istihbaratı ile ilşki kurup casusluk etmesi nedeniyle suçlandı. sanık olarak sorgulanan vladimir timiryov casusluk faaliyetleri ile ilgili suçlarını kabul ettiği açıklandı. 1938 yılında idam edilen vladimir timiryov'un 22 kasım 1956 yılında suçsuz olduğuna karar verilip hakları iade edilmiştir.

üçüncü eşi vsevolod kniper 1942 yılında kalp krizi sonucu öldü.

hâlâ moskova'da yaşama iznine sahip değildi ve yaroslavl oblastı'na bağlı şerbakov'a (bugünkü adıyla rıbinsk) taşındı. buradaki yerel drama tiyatrosunda sahne yönetimi teklif edildi. timiryova'nın rıbinsk'te yaşadığı yıllarda, amiral kolçak'ın yeğeni olga da orada yaşıyordu. birkaç kez timiryova onunla görüşmeye çalıştı ise de olga onu reddetti. bir açıklamaya göre, "amcasının ailesini yıkan" kadınla tanışmak istemiyordu, başka bir görüşe göre ise olga gizli polisten korkuyordu.

1949 yılının sonunda timiryova oblastın merkez şehri yaroslavl'da 9 ay hapis cezasına çarptırıldı ve sınır dışı kararıyla birlikte mahkûm olarak yeniseysk'e gönderildi. timiryova'nın drama tiyatrosunun aktörleri olan iş arkadaşları tarafından zan altında bırakıldığı olduğu söylendi. onu anti-sovyet propagandasını yaymakla suçlamışlardı.

timiryova serbest bırakıldıktan sonra rıbinsk drama tiyatrosuna döndü. 70'li yaşlarında olmasına rağmen çalışmaya devam etti.

timiryova çok yönlü ve oldukça yetenekli bir insandı. tiyatro çalışmalarının, şair ve yazarlığının yanı sıra, gençken özel stüdyosunda resim yapmış ve sürgünde iken oyuncak boyama eğitmeni ve grafik tasarımcısı olarak çalışmıştır. boyama altın yaldız emdirilmiş kağıtlardan güzelce oyulmuş yaldızlı, gerçekmiş gibi görünen çerçeveler yaptı. tiyatro performansında, sahnede büyük bir vazo vardı. ayak şortlarında bir elmas gibi parlıyordu. tiyatro elemanlarının sözlerine göre, vazoyu telden ve teneke kutulardan kendisi yapmıştı.

31 ocak 1975 tarihinde moskova'da hayatını yitirdi. birçok ünlünün de bulunduğu vagankovo mezarlığı'na defnedildi.

günümüz kültürüne etkisi 
1993 yılında rusya yapımı kon belyy (beyaz at) adlı 50'şer dakikalık 10 bölümden oluşan bir mini tv dizisi çevrilmiş ve başrollerden biri olan anna timiryova'yı veronika izotova adlı rus oyuncu canlandırmıştır.

2008 yapımı amiral adlı sinema filminde de yine başrollerden biri olan anna timiryova'yı rus oyuncu elizaveta mikhailovna boyarskaya canlandırmıştır. amiral filminin ana orijinal şarkısının adı da anna idi. rus şarkıcı victoria dayneko tarafından icra edildi. şarkının müziği igor matvienko tarafından bestelenmiş ve sözleri de bizzat anna timiryova tarafından amiral kolçak'ın anısına yazılmıştır.

2008 yapımı amiral filminin genişletilmiş bir versiyonu, 2009'da pervıy kanal tarafından gösterilen 10 bölümlük bir mini tv dizisi haline getirildi.

ailesi 
josef stalin'in büyük temizlik operasyonunun kurbanı olan vladimir sergeyeviç timiryov'un annesidir.

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar 
 
 
 

sovyet şairler
sovyetler birliği'nde siyasi baskılar
rus i̇ç savaşı'nda kişiler
vagankovo mezarlığı'na defnedilenler
1893 doğumlular
kislovodsk doğumlular
1975 yılında ölenler
beyaz ruslar (anti-bolşevik)
20. yüzyıl rus ressamları
20. yüzyıl rus şairleri