Tıpta Uzmanlık Eğitimi

tıpta uzmanlık eğitimi veya tıp ihtisası, mezuniyet sonrası tıp eğitiminin bir aşamasıdır. tıp eğitimini başarı ile tamamlayan hekimler tıpta uzmanlık sınavına (tus) girerek yapacakları tercih doğrultusunda sınav sonuç sıralamalarına göre bir eğitim programına yerleştirilirler ve eğitimleri sonrasında uzman hekim ünvanını alırlar. tus yılda  iki defa, ve ydus yılda en az bir defa olmak üzere ösym tarafından sıralama esasına dayanan mesleki bilgi sınavı şeklinde yapılır

tıpta uzmanlık öğrencileri bulundukları akademik kadro açısından “araştırma görevlisi”dirler. günlük dilde "asistan hekim" sık kullanılan bir tanımlamadır.

eğitim 
tıpta uzmanlık eğitimi sağlık bakanlığı eğitim ve araştırma hastanelerinde ve üniversitelerin tıp fakültelerinde verilmektedir. uzmanlık eğitiminin tamamlanması için :

 uzmanlık eğitimi süresinin ve rotasyonların tamamlanmış bulunması
 uzmanlık tezinin kabul edilmiş olması
 uzmanlık eğitimini bitirme sınavında başarılı olunması, şarttır.

tıpta uzmanlık eğitim süresi eğitim programına göre üç ile beş yıl arasında değişmektedir.

tıpta uzmanlık eğitimi tıp dışı meslek mensupları için de mümkündür. eczacı, kimyager ve veterinerler sadece tıbbi biyokimya veya tıbbi mikrobiyoloji ana dallarında uzmanlık eğitimi veren programlara kendileri için kontenjan açıldığı takdirde yerleştirilebilirler.

tıpta uzmanlık eğitimine giriş sınavı(tus) 
1219 sayılı tababet ve şuabatı san'atlarının tarzı i̇crasına dair kanun, 26 nisan 2014 tarihli ve 28983 sayılı resmî gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık eğitimi yönetmeliği (tuey), yükseköğretim kanunu ve ilgili yönetmeliklerin hükümleri çerçevesinde sağlık bakanlığı eğitim ve araştırma hastanelerinde ve üniversitelerin tıp fakültelerinde tıpta uzmanlık eğitimi görmek isteyen adayların seçme işlemleri ölçme, seçme ve yerleştirme merkezi başkanlığı (ösym) tarafından yürütülmektedir.

yeterlik ve yarışma esaslarına dayanan uzmanlık eğitimi giriş sınavlarında adayların, tıp alanındaki temel kavram, ilke ve yöntemleri tanıma, kavrama; bu kavram, ilke ve yöntemler ile düşünme ve bunları belli durumlara uygulama yetilerini yoklayan sorular bulunmaktadır. mesleki bilgi sınavının amacı bu sınav sonucuna göre tıpta uzmanlık eğitimine kabul edilecek adayları seçerek tercihlerine göre mevcut kontenjanlara yerleştirmektir.

tus 14 şehirde; adana, ankara, antalya, bursa, diyarbakır, erzurum, i̇stanbul, i̇zmir, kayseri, konya, malatya, samsun, trabzon, van ve yılda iki kere mart eylül aylarında yapılmakta olup sınavlar temel tıp bilimleri testi (sabah) ve klinik tıp bilimleri (öğleden sonra) olamak üzere iki oturumludur. her bir test 120 çoktan seçmeli sorudan oluşur ve cevaplama süresi 150'şer dakikadır.

sınav ücreti neredeyse her birkaç yılda bir arttırılmaktadır. oturum başına ücret alınan tus için son yayınlanan kılavuza göre; temel bilimler testi için 310 tl, klinik bilimler testi için 310 tl olmak üzere toplamda 620 tl talep edilmektedir.

yan dal eğitimi 
tıpta uzmanlık eğitimi neticesinde bir bölüme yerleşmiş olan adaylar , eğitim sonunda uzman doktor olmaktadırlar. çeşitli bölümleri bitiren uzman hekimler yan dal uzmanlık eğitimi yapabilirler. yan dal uzmanlık eğitimi yapabilmek için yan dalın bağlı olduğu ana dalda uzman olmak şarttır. yan dalda uzmanlık eğitimi sınavı (ydus) ösym tarafından yılda bir kez ankara'da yapılmaktadır.

her aday kendi dalına özgül sınava girmekte olup sınav şekli değişiklik göstermektedir.

çoktan seçmeli sorular ile sınav yapan dallar:

 anesteziyoloji ve reanimasyon
 çocuk sağlığı ve hastalıkları
 genel cerrahi
 i̇ç hastalıkları
 kadın hastalıkları ve doğum

açık uçlu sorular ile sınav yapan dallar:

 çocuk cerrahisi
 deri ve zührevi hastalıkları
 enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji
 fiziksel tıp ve rehabilitasyon
 göğüs hastalıkları
 halk sağlığı
 kalp ve damar cerrahisi
 nöroloji
 ortopedi ve travmatoloji
 plastik, rekonstrüktif ve estetik cerrahi
 radyoloji
 tıbbi mikrobiyoloji
 tıbbi patoloji
 üroloji

meslek örgütleri 
tıpta uzmanlık öğrencilerinin iletişimi, özlük hakları ve çalışma haklarının korunması amacıyla çeşitli meslek örgütlerinin alt kurulları olarak faaliyet gösteren oluşumlar bulunmaktadır. türk tabipleri birliği (ttb) asistan ve genç uzman hekim kolu (aguh) tüm bu derneklerin çatı kurumu olarak faaliyet göstermektedir. aguh, her ilin tabip odalarının bünyesindeki asistan ve genç uzman hekim kollarının merkez yürütmesi görevi üstlenmektedir. ayrıca birçok uzmanlık derneklerinin kendi asistan ve genç uzman hekim çalışma grupları bulunmaktadır.

ttb tıpta uzmanlık eşgüdüm kurulu her yıl aralık ayında ankara'da düzenlediği tıpta uzmanlık eğitim kurultayı ile değişik alt başlıklarda tıpta uzmanlık eğitimini tartışmakta ve eğiticiler ile öğrencilerin bir araya geldiği çalıştaylar düzenlemektedir. bu kurultaylarda hem illerin tabip odası asistan hekim temsilcileri hem de uzmanlık derneklerinin asistan hekim temsilcileri bir araya gelmektedir.

kaynakça 

tıp eğitimi