Jan Skrzetuski

jan skrzetuski, henryk sienkiewicz'in üçlemesi'nde yer alan kurgusal bir karakterdir. ateş ve kılıç, tufan ve bozkırda yangın romanlarında yer almıştır. ukraynalı kazak olan yuri bohun tarafından kaçırılan helena kurcewiczówna'ya aşıktır. skrzetuski, michał wołodyjowski'nin en iyi arkadaşıdır. jan skrzetuski karakteri, zbaraż muharebesi'nde yer alan leh kahramanı mikołaj skrzetuski'den esinlenilmiştir.

görünüm 
jan skrzetuski (mikołaj skrzetuski, jastrzębiec klanına mensup büyük polonya'dan bir albay), jastrzebiec armasını taşıyan genç bir leh asilzade (szlachcic), prens jeremi wiśniowiecki'ye, hüssar alayının teğmeni olarak hizmet ediyordu. 1647'de elçi olarak gittiği kırım'dan döndü. yolda daniel czapliński'nin hizmetkarlarının saldırısına uğrayan bogdan hmelnitski'yi kurtardı ve hmelnitski'nin gitmesine izin verdi. daha sonra çigirin'e gitti. orada onufry zagłoba ve arkadaşı olan longinus podbipięta ile buluştu. birkaç gün sonra podbipięta ile birlikte lubny'ye doğru yola çıktı.

yolda prenses helena kurcewiczówna ve teyzesiyle tanıştılar. skrzetuski ve helena birbirlerine âşık oldular. eski prenses askerleri evlerine, rozłogi'ye davet etti. ziyafet sırasında skrzetuski, helena'nın kazak albayı bohun ile evlendirileceğini öğrendi.

kısa süre sonra skrzetuski, prens jeremi wiśniowiecki tarafından zaporijya siçi'ne elçi olarak gönderildi. görev sırasında yaralandı ve esir alındı. skrzetuski'nin geçmişteki yardımı için minnettar olan hmelnitski tarafından kurtarıldı. ancak hmelnitski onu hemen serbest bırakmayı kabul etmedi. bir esir olarak skrzetuski, zhovti vody muharebesi'nde lehistan-litvanya birliği'nin yenilgisine tanık oldu. bu arada bohun, eski prensesin ihanetini fark etti ve helena'yı kaçırmak amacıyla rozłogi'ye saldırdı. helena kaçmayı başardı, ancak ailenin geri kalanı öldürüldü ve köşkleri köylüler tarafından yakıldı. skrzetuski özgürlüğünü geri kazandığında rozłogi'ye gitti ama orada sadece harabeyle karşılaştı.

helena'nın öldüğünü düşünerek üzüldü. rozłogi'de arkadaşları tarafından bulundu. skrzetuski, wiśniowiecki'nin hizmetine geri döndü ve kısa süre sonra, helena'nın bar kalesi'nde hayatta ve güvende olduğunu söyleyen zagłoba ile karşılaştı. skrzetuski oraya gitmeyi planladı, ancak şehrin bohun tarafından ele geçirildiği haberini aldı. skrzetuski, helena'yı aramak için yola çıktı, ancak ondan herhangi bir iz bulamadı. sevdiği kadının kiev'deki manastırda öldürüldüğü bilgisini aldı, fakat bu doğru değildi. bu olayların ardından skrzetuski hastalandı. dostları rzędzian, wołodyjowski ve zagłoba tarafından helena'nın bulunduğunu bilmiyordu.

i̇yileştikten sonra skrzetuski, kuşatma sırasında cesurca savaştığı zbarazh'a gitti. podbipięta'nın ölümünden sonra, kazakların kampına gizlice sızmaya ve ii. jan kazimierz waza'ya giderek zbarazh'daki askerlerin takviyeye ihtiyacı olduğunu bildirmeye karar verdi. görevini yerine getirmeyi başardı - kral ordusuyla zbarazh'a gitti ve kısa süre sonra bir barış anlaşması imzalandı.

skrzetuski hastalığı sırasında, helena'nın yaşadığını söyleyen rzędzian tarafından tedavi edildi. helan, skrzetuski'in yanına kısa bir süre sonra geldi ve evlenmek için birlikte lviv'e gittiler. hmelnitski ayaklanması'ndan sonra skrzetuski ve helena, çocukları ile burzec'e yerleşti. 12 oğlu ve bir kızı vardı. skrzetuski, ateş ve kılıç'tan sonra tufan'da göründü ve bozkırda yangın'da sadece adı geçti. son olarak 1673'de hotin muharebesi'ne katıldı.

popüler kültürdeki yeri 
jan skrzetuski karakteri 1999 yılı leh yapımı ogniem i mieczem filminde michał żebrowski tarafından canlandırıldı. ayrıca 2011'de taleworlds tarafından geliştirilen mount & blade: ateş ve kılıç adlı video oyununda da yer aldı.

kaynakça

bibliyografya 
 zawistowski w. kto jest kim w trylogii henryka sienkiewicza. gdańsk, 1999, s. 309-314.

sienkiewicz'in üçlemesi
kurgusal polonyalılar
gerçek kişilere dayanan kurgusal karakterler