Gergely Karácsony

gergely szilveszter karácsony (d. 11 haziran 1975), macaristanlı siyaset bilimci ve politikacı. 2010'dan 2014'e kadar ulusal meclis'in bir üyesiydi. 2014 yılında zugló'nun belediye başkanı olarak seçildi. şu anda ise budapeşte'nin belediye başkanı konumunda.

politik kariyer 
karácsony, macaristan'da özel bir şirket olan medián'da kamuoyu araştırma konusunda araştırma yöneticisi olarak çalıştı. 2007 yılında araştırma müdürü oldu. buna ek olarak 2004 yılından itibaren budapeşte corvinus üniversitesi'nde öğretim görevlisi olarak çalıştı. 2009 yılında yeni kurulmuş olan macaristan yeşiller partisi'ne(lmp) üye oldu. 2010 yılında parlamento seçimlerinde partinin kampanya menajeri olarak görev aldı. seçimlerin ardından budapeşte şehri üzerinden parlamentonun bir üyesi oldu. mayıs 2010'da partinin yardımcı başkanı olarak görev almaya başladı. bunun ardından medián şirketini terk etti.

kasım 2011 ara seçimlerinde lmp üzerinden budapeşte 2. bölge başkanlığı için aday oldu. aldığı %6,45 oy ile zsolt láng(fidesz) ve katalin lévai'nın(mszp) ardından üçüncü sıraya yerleşti. hem mszp hem de lmp, daha az oy alan adayın daha güçlü olanın lehine çekileceğini kabul etti, ancak yine de karácsony ikinci tura katıldı.

ocak 2013'de lmp diğer partiler ile bir koalisyon kurmayı reddetti. bu olayla beraber karácsony dahil olmak üzere lmp partisi içerisinde bulunan "macaristan için diyalog" grubuna üye olan birçok milletvekili istifa edip yeni bir parti kurmaya karar verdi. "macaristan için diyalog" platformunun lideri benedek jávor, lmp'den ayrılan sekiz milletvekilinin milletvekili görevlerini koruyacağını söyledi. ayrılan milletvekilleri, tam teşekküllü bir parti olarak macaristan için diyalog'u (macaristan'da: pm, párbeszéd magyarországért olarak bilinmekte) kurdu.

haziran 2014'te benedek jávor avrupa parlamentosu üyesi olunca karácsony, tímea szabó ile birlikte macaristan için diyalog'un eşbaşkanlığına seçildi. karácsony, macaristan sosyalist partisi, demokratik koalisyon ve together 2014'ün ortak adayı olarak 2014 yerel seçimlerinde zugló'daki belediye başkanlığı seçimini kazandı. bunun ardından çıkarılan yeni kurallara göre budapeşte genel kurulu'na da üye oldu.

nisan 2017'de karácsony, macaristan için diyalog'un eş lideri olarak yeniden seçildi ve aynı zamanda 2018 parlamento seçimlerinde başbakan olarak aday oldu. macar sosyalist partisi de karácsony'yi aralık 2017'de başbakanlığa aday seçti. i̇ki parti ayrıca 2018 genel seçimlerine ortak olarak katılma kararı aldı. sonuç olarak, birlikte macaristan için diyalog ile olan işbirliği anlaşmasını feshettiler. karácsony liderliğindeki mszp - pm koalisyonu % 11.91 oy aldı ve fidesz ve jobbik'ten sonra üçüncü sıraya yerleşti.

budapeşte belediye başkanı 
haziran 2019'daki budapeşte belediye başkanlığı seçimlerinde muhalefet koalisyonunun (mszp-p-dk-momentum-lmp-mlp) adayı seçildi. seçimde şehrin önceki başkanı olan ve iktidar koalisyonunun(fidesz-kdnp) adayı olan istván tarlós ile yarıştı. 13 ekim 2019'da oyların %50.86'sını alarak belediye başkanı oldu. rakibi tarlos ise %44.10 oy aldı.

karácsony'nin girişimiyle, vişegrad grubu'na üye olan dört ülkenin başkentlerinin belediye başkanları aralık 2019'da budapeşte'de özgür şehirler paktı'nı imzaladılar. paktın ana konusu, "onur, demokrasi, eşitlik, adalet, hoşgörü ve kültürel çeşitlilik " etrafında şekillendirildi.

2021'de, macar hükûmetinin fudan üniversitesi için budapeşte’de bir şube açma girişimini protesto etmek için budapeşte'deki dört caddeyi "özgür hong kong caddesi", "uygur şehitleri caddesi", "dalai lama caddesi" ve "piskopos xie shiguang caddesi" olarak yeniden adlandırmasıyla uluslararası popülerlik kazandı. fudan üniversitesi'ne karşı yürütülen kampayanın sebebi, üniversitenin 2019 yılında heykellerini ve “akademik bağımsızlık ve düşünce özgürlüğü” yazısını kaldırıp yerine “komünist parti’yi takip etmeye adanmıştır” yazısını asması sebep olmuştur. bu olaydan ötürü, karácsony ve binlerce macaristan vatandaşı, macaristan'daki çin etkisinin aşırı genişlemesinin bir işareti olan çin üniversitesinin açılmasını protesto etti.

ana muhalefet 
mayıs 2021'de, 2022 genel seçimlerinde altı muhalefet partisi fidesz ve viktor orbán'a karşı koalisyon kurdu. karácsony, 2021 erken seçimleri için koalisyonun başbakan adayı olacağını açıkladı. 15 mayıs 2021'de halen aday olduğu sırada, 99 hareketi (macarca: 99 mozgalom) adlı partiler arası bir kitle örgütünün kurulduğunu duyurdu. karácsony, ana politika hedefleri olarak aşağıdakilerden bahsetti:amacımız ve inancımız ne eksik ne fazla: yüzde 99 çoğunluğun menfaati ve menfaati için ayrıcalıklı azınlık olan yüzde 1'inin tahttan indirilmesi. i̇ktidardaki insanları halkın gücüyle değiştirmek. macaristan'ın nefes alması, sakinleşmesi ve hepimizin ortak vatanı olması için. … macaristan'ın bundan sonraki bölümü tüm macarların tarihi olacak. bugünün ayrıcalıklı insanlarının etrafında süslenmiş bir ülke yerine, herkese bir şans, bir gelecek ve mutlu bir yaşam sunan bir vatan yaratıyoruz. en zenginlerin %1'i yerine ülkenin %99'unun çıkarlarını temsil eden yeni bir politika oluşturmanın zamanı geldi.kimsenin diğerini hain olarak görmediği, vatan ile ilerleme, ulus ile avrupa, budapeşte ile kırsal kesim arasında seçim yapmaya gerek olmadığı bir ülke istediğini de vurguladı.

karácsony, muhalefet ön seçimlerinin ilk turunda %27.3’lük bir oy oranı ile ikinci oldu ve kırsal kesimdeki birkaç yer dışında yalnızca belediye başkanı olarak görev yaptığı budapeşte seçim bölgesinde (toplam 15 seçim bölgesi) kazanabildi. bir hafta süren müzakere ve siyasi hareketlerin ardından, karacsony seçimden ayrıldı ve üçüncü olan ve sonunda klára dobrev'e karşı ikinci turu kazanan diğer bir muhalefet adayı olan péter márki-zay'i destekledi. péter márki-zay, seçimi kazanarak 2022 parlamento seçimlerinde muhalefet adayı olmayı hak kazandı. siyasi analistler, karácsony’nin geri çekilmesini siyasi bir başarısızlık olarak nitelendirdi ve bu durum ile 2010'dan beri ilk kez kariyerindeki yükseliş durmuş oldu. muhalefet ön seçimlerinden önce karácsony, kimi taraflarca muhalefetin yüzü ve favorisi olarak görülüyordu. i̇ktidar partisi fidesz de birincil seçim sırasında olumsuz bir kampanyayla ("gyurcsány'yi durdurun, karácsony'yi durdurun!" sloganı) karácsony’yi hedef aldı. uzmanlara göre, karacsony kampanyasını geç başlattı, yaz aylarında kampanya yapmadı (rakiplerinin aksine), güçlü bir mesajı yoktu ve erkenden 2022 seçimleri ile viktor orbán'ı yenmeye odaklanmıştı.

kaynakça 

belediye başkanları
yaşayan insanlar
1975 doğumlular
21. yüzyıl siyasetçileri