mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Fatma Samoura

fatma samba diouf samoura (9 eylül 1962) senegalli eski bir diplomat ve üst düzey yöneticidir. 13 mayıs 2016'da başkan gianni infantino tarafından fifa'nın ilk kadın genel sekreteri olarak atandı. ve 20 haziran 2016'da göreve başladı. daha önce birleşmiş milletler'de çeşitli pozisyonlarda çalıştı 2018'de forbes, uluslararası sporların en güçlü kadınları listesinde  onu 1 numara olarak sıraladı ve bbc, onu 100 kadından biri olarak listeledi.

fifa 
haziran 2016'da organizasyonun ticari ve operasyonel tarafını denetlemekten sorumlu fifa genel sekreteri rolünü üstlendi. yolsuzluğa karışan markus kattner'ın yerini aldı.

i̇şe alındıktan sonraki aylar içinde, birleşik krallık'ta oyuncular tarafından hatıra haşhaş sembollerinin takılmasını yasaklayan kurallar konusunda bir tartışma çıktı. samoura, 3 kasım 2016'da fifa'nın bunu siyasi bir sembol olarak sınıflandırdığı için i̇ngiltere, i̇skoçya ve galler'in anma günü'nde haşhaş takmaları halinde cezalandırılacağını açıkladı. "savaş sonucunda acı çeken tek ülke i̇ngiltere değil" dedi "suriye bir örnektir. kendi [afrika] kıtam yıllardır savaşla parçalandı tek soru, 'neden dünyanın geri kalanı için değil de sadece bir ülke için istisnalar yapıyoruz?'. i̇ngiltere başbakanı theresa may, fifa'yı kınadı ve parlamento'ya samoura'nın kararının "tamamen çirkin" olduğunu söyledi.

samoura, 2021'de expo 2020 dubai'de au pavilion'u  diğer fifa yetkilileriyle birlikte ziyaret ettiğinde, au expo genel komiseri dr. levi uche madueke, samoura için "o, afrika kıtasındaki kadınların büyük insan ruhunun canlı bir tanıklığıdır ve onun zeki liderliği, özellikle kadınlarımız ve gençlerimiz arasında yetenekli ve güvenilir liderlerin gelişimini içeren, istediğimiz afrika'ya doğru inşa ederken kopyalanmaya değer bir model olarak hizmet etmelidir”.

kaynakça 

bbc 100 kadın
fifa yetkilileri
senegalli diplomatlar
yaşayan insanlar
1962 doğumlular
Irwin Winkler

irwin winkler (28 mayıs 1931) amerikalı bir film yapımcısı ve yönetmenidir. başrolünü elvis presley'nin oynadığı 1967 yapımı double trouble'a dayanan 58'den fazla sinema filminin yapımcısı veya yönetmenidir. yapımcılığını üstlendiği dördüncü film, atları vuruyorlar değil mi? jane fonda'nın oynadığı (1969), dokuz akademi ödülü'ne aday gösterildi. 1976 yapımı rocky filmiyle en i̇yi film dalında oscar kazandı. yapımcı olarak beş filmle en i̇yi film dalında aday gösterildi: rocky (1976) , raging bull (1980), the right stuff (1983), goodfellas (1990) ve the irishman (2019).

hayatının erken dönemi ve eğitimi 
winkler, new york'ta yahudi bir ailede  sol ve anna winkler'ın çocuğu olarak dünyaya geldi. coney island'da büyüyen, ilk işlerinden biri tahta kaldırımda çarpışan bir yolculuktu. winkler liseden erken mezun oldu ve new york üniversitesi'ne girdi, ancak gi yasası uyarınca üniversiteye giren eski 2. dünya savaşı askerleri olan daha yaşlı ve daha olgun öğrenciler arasında kendini yersiz hissetti. kore savaşı patlak verdiğinde orduya katılmak için gönüllü oldu ve iki yıllığına louisiana'da görev yaptı. winkler, hizmetini tamamladıktan sonra new york üniversitesi'ne döndü ve  amerikan edebiyatı bölümünden mezun oldu

kişisel hayat 
winkler, eşi margo winkler ile 1959'da new york'ta wma'da çalışırken evlendi 1966'da los angeles'a taşındılar. margo aslen kaliforniyalıydı ve ailesi irma ve charlie melson eski vaudeville sanatçılarıydı. çiftin üç oğlu var, charles winkler, david winkler ve adam winkler winkler'in en küçük oğlu adam, ucla hukuk fakültesi'nde anayasa hukuku profesörü ve yayınlanmış bir yazardır.

kaynakça 

21. yüzyıl amerikalı yahudileri
amerika birleşik devletleri kara kuvvetleri askerleri
en i̇yi film akademi ödülü sahibi filmlerin yapımcıları
new york doğumlu film yönetmenleri
new york üniversitesinde öğrenim görenler
yaşayan insanlar
1931 doğumlular
Ahmed Azmî Efendi

ahmed azmî efendi (ö.1821), (ayrıca: azmî ahmed efendi, azmî said efendi veya asım said efendi) bir osmanlı diplomatıdır. prusya krallığı'nın ikinci osmanlı elçisidir .

azmî, muhtemelen ilk osmanlı elçisi ahmed resmî efendi'nin kayınbiraderiydi ve muhtemelen ona 1763/64 gibi erken bir tarihte berlin'e kadar eşlik etmiştir. 1787'deki rus-avusturya türk savaşı sırasında önce fes'e gönderildi. orada rus baltık filosu akdeniz'e ilerlemek istiyorsa (1770'teki çeşme deniz muharebesi önceki savaşta yaptıkları gibi) sultan mulai muhammed'i cebelitarık boğazı'nı kapatmaya ikna edecekti. fas sultanı bunu yapamayacağını ilan etti (ve rus filosu aslında kopenhag'a yelken açmıştı), ancak i̇sveç'in 1788'de savaşa girmesi, rus filosunun zaten baltık denizi'ni terk edemeyeceği anlamına geliyordu, bu yüzden azmî 1788'de i̇stanbul'a döndü.

avusturya'nın savaştan çekilmesine katkıda bulunan prusya-osmanlı askeri ittifakının imzalanmasının ardından azmî, kasım 1790'da i̇stanbul'dan bükreş, budapeşte, brno, breslau, crossen, frankfurt, fürstenwalde ve köpenick üzerinden şubat 1791'de vardığı berlin'e resmi elçi olarak yola çıktı. prusya kralı ii. friedrich wilhelm'in, ittifak anlaşmasında kararlaştırıldığı gibi prusya'nın osmanlı tarafında rusya'ya karşı savaşa girmesini sağlamadan, maliyet nedenleriyle elçiliğin günlük ödeneklerini kestiği ocak 1792 yaş antlaşması'na kadar berlin'de kaldı. yine de mektuplarında ve yazılarında prusya askeri ve sivil bürokrasisinden etkilenmiştir.

1791'de berlin'i ziyareti vesilesiyle çeşitli bronz ve gümüş hatıra paraları ve hatıra madalyaları verildi.

kaynakça 

osmanlı diplomatları
1821 yılında ölenler
Satürn'ün manyetosferi

satürn'ün manyetosferi, güneş rüzgarının akışı içinde gezegenin içsel manyetik alanı tarafından oluşturulan boşluktur. 1979 yılında pioneer 11 uzay aracı tarafından keşfedilen satürn'ün manyetosferi, güneş sistemi'ndeki en büyük ikinci manyetosferdir ve sadece jüpiter'in manyetosferinden daha küçüktür. satürn'ün manyetosferi ile güneş rüzgarı arasındaki sınır olan manyetopoz, gezegenin merkezinden yaklaşık olarak 20 satürn yarıçapı uzaklıktadır, manyetik kuyruğu ise onlarca satürn yarıçapı boyunca uzanır.

satürn'ün manyetosferi, gezegenin ve uydularının her ikisinden de kaynaklanan plazmalarla doludur. ana kaynak, güney kutbundaki gayzerlerden 1.000 kg/s kadar su buharı çıkaran küçük uydu enceladus'tur, bunun bir kısmı iyonize edilir ve satürn'ün manyetik alanı ile eşzamanlı olarak dönmeye zorlanır. bu da, alanı saniyede 100 kg su iyonu grubu yükler. bu plazma, yer değiştirme kararsızlığı mekanizması aracılığıyla iç manyetosferden yavaşça dışarı doğru hareket eder ve ardından manyetik kuyruktan kaçar.

satürn'ün manyetosferi ile güneş rüzgarı arasındaki etkileşim; görünür, kızılötesi ve ultraviyole ışıkta gözlemlenen parlak oval kutup ışıklarına neden olur. kutup ışıkları, 100 khz ile 1300 khz arasındaki frekans aralığını kapsayan ve bir zamanlar gezegenin dönüşüne eşit bir periyotla modüle olduğu düşünülen güçlü satürn kilometrik radyasyonu (skr) ile ilişkilidir.  ancak daha sonraki ölçümler, skr'nin modülasyon periyodunun %1 kadar değiştiğini gösterdi ve bu nedenle muhtemelen satürn'ün gerçek dönme periyoduyla tam olarak örtüşmez. 2010 yılına kadar bilinmeyen bu periyodikliğin özellikleri hala tam olarak çözülememiştir. manyetosferin içinde, enerjileri onlarca megaelektronvolta ulaşan parçacıkların bulunduğu radyasyon kuşakları vardır. enerjik parçacıklar, satürn'ün buzlu iç uydularının yüzeyleri üzerinde önemli bir etkiye sahiptir.

1980-1981 yıllarında, satürn'ün manyetosferi voyager uzay aracı tarafından incelendi. ayrıca, 2004 yılında gezegene ulaşan ve satürn'ü 13 yılı aşkın bir süre gözlemleyen cassini görevi tarafından eylül 2017'ye kadar devam eden bir araştırma konusu oldu.

kaynakça

i̇lave okumalar 

 saturn sends mixed signals

dış bağlantılar 
emisyonlar hakkındaki nasa sitesi 

satürn
satürn (gezegen)
Zaruhi Kalemkaryan

zaruhi kalemkaryan (; 18 temmuz 1874 i̇stanbul - temmuz 1971, ridgewood,) osmanlı ermenisi asıllı amerikalı nesir yazarı, denemeci, şair ve hayırsever.

hayatı 
zaruhi kalemkaryan, i̇stanbul boğazı'nın asya yakasında aşod seferyan ve annesi peruze demircibaşyan'ın çocuğu olarak dünyaya geldi. yerel aramyan ermeni okuluna gitti ve ilk şiir denemelerine okulda başladı. 1889 yılında osmanlı ordusu mensubu mihran kalemkaryan ile evlendi. yevterpe ve evlendikten sonra da g. zaruhi müstear isimleriyle neşriyat yapmaya başladı. mari beylerian'ın gazetesi artemis'e katkıda bulundu. ermeni kırımı'ndan sonra, kurtulanlara, özellikle de çocuklara yardım çabalarına destek verdi. ermeni feminist dergisi hay gin'e de katkıda bulundu. bu süre zarfında i̇stanbul'da çok sayıda şiir yayınladı ve daha sonra şiirlerine amerika birleşik devletleri'nde devam etti.

i. dünya savaşı'ndan sonra new york'a yerleşti ve ermeni cemaati için birçok hayırsever ve yardım kurumunda yer aldı. agbu'nun (ermeni genel hayırseverler birliği) ilk kadın üyelerindendir. uzun yıllar new york'ta 400 fort washington bulvarı'nda yaşadıktan sonra 1971'de 97 yaşında new jersey'de bulunan ridgewood valley hastanesi'nde öldü.

çalışmaları 
 zartonk (uyanış) – 1893: şiir
 tornigis kirke (torunlarımın kitabı) – 1936: gezi kitabı
 gyankis jampen (hayatımın yolu) – 1952: anı
 orer yev temker (günler ve yüzler) – 1965

kaynaklar 

ermeni feministler
20. yüzyıl amerikalı kadın yazarlar
ermenice eser veren şairler
amerikalı feministler
amerika birleşik devletleri'ndeki osmanlı göçmenler
osmanlı ermenileri
i̇stanbul doğumlu ermeni yazarlar
20. yüzyıl amerikalı şairleri
19. yüzyıl amerikalı şairleri
ermenice eser veren yazarlar
1971 yılında ölenler
1874 doğumlular
osmanlı kadınları
amerikalı kadın şairler
Başkurt edebiyatı

başkurt edebiyatı, rusya federasyonu'nun bir parçası olan başkurdistan cumhuriyeti edebiyatıdır.

tarihi 
başkurt edebiyatı, uzun bir süre boyunca yazılı değil sözlü olarak aktarılmıştır. başkurt edebiyatının 19. yüzyıl öncesine ait edebî eserleri, dönemin genel kıpçak edebiyatı ve dönemin ortak türk edebiyatı geleneğine bağlı olarak var olmuştur. atasözleri ve deyimler, çeşitli destanlar, dini inançlardan köken alan rivayetler başkurt halk edebiyatında yerini bulmuştur.

20. yüzyılın ilk çeyreğinde başkurt ve tatar edebiyatının seçkin temsilcisi gafuri, vatan şiirinin temellerini attı. bu yıllarda başkurtça şiir türü gelişmiş, roman türü, anlatı ve hikâyeler oluşmuştur.

gafûrî ilk yazılarını çağatay ve kazak edebiyatlarının etkisiyle yazmış olup yazdığı ilk şiirleri sade ve basit dörtlüklerden oluşuyordu. bu çalışmalarıyla başkurt-tatar edebiyatına yeni bir tarz getirdi. 1923’te sovyetler birliği tarafından kendisine başkurdistan halk şairi unvanı verildi. böylece gafûrî, başkurtlar’ın da en önde gelen şair ve yazarları arasında kabul edilir.

19. yüzyılda başkurt yazılı edebiyatının esas kaynağını sözlü edebi gelenekteki konular ve duygular oluşturmaktadır. ayrıca bunlar doğu edebiyatından esinlenilen biçim özellikleri ve birtakım konular ile daha varsıl bir yazılı edebiyatın ilk örneklerini oluşturmuştur.

kaynakça 

başkurtça medya
başkurt edebiyatı
türki edebiyatı
Baltika

baltika, paleoproterozoyik'te oluşan ve şimdiki kuzeybatı avrasya'yı (daha net bir şekilde: trans-avrupa kenet kuşağı'nın kuzeyi) ve ural dağları'nın batısını içeren bir paleokıtadır. baltika'nın kalın çekirdeği olan doğu avrupa kratonu, 3 milyar yıldan daha yaşlıdır ve yaklaşık 1 milyar yıl önce rodinya süperkıtasının bir parçasını meydana getirdi.

kaynakça

özel

genel 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

avrupa'da doğa tarihi
paleozoik zaman
proterozoyik
levha tektoniği
tarihsel kıtalar
Phylicia Rashad

phylicia rashad (kızlık soyadı ayers-allen ; 19 haziran 1948) amerikalı aktris, şarkıcı ve yönetmen. howard üniversitesi güzel sanatlar fakültesi'nin dekanıdır ve en çok 1985 ve 1986'da emmy ödülü adaylığı kazanan sitcom the cosby show'daki (1984–1992) clair huxtable rolüyle tanınır. ayrıca cosby'de (1996–2000) ruth lucas'ı canlandırdı. 2010 naacp görüntü ödülleri'nde "siyah topluluğun annesi" olarak adlandırıldı.

for colored girls (2010), good deeds (2012), creed (2015) ve creed ii (2018) filmlerinde rol aldı ayrıca nick jr. animasyonlu çocuk eğitici televizyon dizisi little bill'de (1999–2004) brenda glover'ı seslendirdi. 21. yüzyılda, seattle, princeton, new jersey'deki ve los angeles'taki büyük tiyatrolarda august wilson'ın üç oyununun yeniden canlandırmalarını yönetti.

i̇lk yılları
phylicia ayers-allen, 19 haziran 1948'de houston, teksas'ta doğdu. annesi vivian ayers, pulitzer ödülü adayı bir sanatçı, şair, oyun yazarı, akademisyen ve yayıncıdır. babası andrew arthur allen bir ortodontistti  kardeşleri, bir caz müzisyeni olan erkek kardeşi tex (andrew arthur allen jr.); bir aktris, koreograf ve yönetmen olan kız kardeşi debbie allen vardır.

birkaç yıl sonra annesi, amerika birleşik devletleri'ndeki ayrımcılıktan kaçmak için iki kız kardeşle birlikte meksika'ya taşındı.

ayers-allen daha sonra howard üniversitesi'nde okudu ve 1970 yılında güzel sanatlar'dan mezun oldu oradayken, alpha kappa alpha kardeşliğinin alfa bölümüne kabul edildi.

kişisel hayatı 
rashad'ın 1972'deki ilk evliliği diş hekimi william lancelot bowles, jr. ile oldu. ertesi yıl doğan william lancelot bowles iii adında bir oğulları oldu. evlilik 1975'te sona erdi. rashad, 1978'de victor willis (the village people'ın orijinal solisti) ile evlendi; the wiz dizisi sırasında tanışmışlardı 1982'de boşandılar.

14 aralık 1985'te ahmad rashad ile üçüncü kez evlendi. eski bir nfl geniş alıcısı ve spor spikeriydi. her biri için üçüncü bir evlilikti ve soyadını aldı. kasım 1985'te new york jets ve detroit lions arasında ulusal olarak televizyonda yayınlanan bir şükran günü futbol maçı için bir  öncesi şov sırasında ona evlilik teklifi etti. kızları condola phylea rashād  11 aralık 1986'da new york'ta doğdu çift, 2001 yılının başlarında boşandı ve rashad soyadını korudu.

rashad, teknik olarak hapisten çıktıktan sonra bill cosby'yi desteklemek için şu tweet'i attıktan sonra yaygın eleştirilere maruz kaldı: "ni̇hayet! ! ! ! korkunç bir yanlış düzeltiliyor - bir adalet hatası düzeltiliyor!" bu destek tecavüz özür dileme olarak nitelendirildi.

rashad bir vejeteryandır.

kaynakça 

drama desk award sahipleri
tony ödülü sahipleri
yaşayan insanlar
howard üniversitesinde öğrenim görenler
amerikalı kadın seslendirme sanatçıları
amerikalı kadın dizi oyuncuları
amerikalı kadın tiyatro oyuncuları
amerikalı kadın pembe dizi oyuncuları
amerikalı kadın sinema oyuncuları
afrikalı amerikalı televizyon yapımcıları
afrikalı amerikalı kadın oyuncular
21. yüzyılda amerikalı kadın oyuncular
20. yüzyılda amerikalı kadın oyuncular
1948 doğumlular
Bora Karatay

bora karatay, (d.1940, konya- ö. 5 ekim 2018, i̇stanbul), türk bilardo ustası.

bilardo'ya avusturya'ya başlamış ve akademik olarak öğrenmiş bir bilardocu olan, karatay, avusturya millî takımına kadar yükselmiştir. eskişehir'de yıllarca bilardo salonu çalıştırmış, muttalip caddesi'nde bulunan viyana bilardo salonu ismindeki salonunda türkiye çapında turnuvalar düzenlemiştir.

eskişehir'de belediyede kadrolu olarak çalışmış ve oradan emekli olmuştur.

semih saygıner'in yetişmesinde rolü büyüktür.

2018 yılında i̇stanbul'da vefat etmiştir.

kaynakça 

türk bilardocular
eskişehir'de spor
bilardocular
Mustafa Sâmi Efendi

mustafa sâmi efendi (ö.1855), bir osmanlı diplomatıdır. prusya krallığı'nın osmanlı elçisidir .

hayatı 
i̇stanbul'da doğdu. kaynaklarda çocukluk ve ilk gençlik yılları hakkında bilgi yoktur. memuriyete defterdar mektûbî kalemi’nde başladı; ardından hamamlar kâtipliği, ihtisap kâtipliği, bazı vezirlerin divan kâtipliği görevlerinde bulundu. 1833 yılında hâcelik rütbesi verildi, kısa bir süre sonra viyana sefâreti kâtipliğine tayin edildi. i̇stanbul’a dönüşünde âmedî kalemi hulefâlığına getirildi. 1838’de paris sefiri ahmed fethi paşa’nın maiyetine baş sır kâtibi olarak gönderildi. 27 nisan’da i̇stanbul’dan yola çıkan sâmi efendi malta, napoli, roma, floransa, milano, venedik, trieste, viyana, prag, berlin, frankfurt, brüksel ve londra gibi avrupa’nın belli başlı şehirlerine uğrayan bir güzergâh üzerinden 23 eylül’de paris’e ulaştı. bu seyahate ve paris’te bulunduğu yıllara ait intibalarını avrupa risâlesi adıyla kaleme aldığı sefâretnâmesinde anlatmıştır. 1839’da i̇stanbul’a dönüşünün ardından posta ve telgraf nâzırı oldu. avrupa risâlesi’nin yayımlanmasından sonra da 1840'da takvimhâne nâzırlığına getirildi. takvîm-i vekāyi'de devrin önemli siyasî gelişmelerine dair bazı yazılar kaleme aldı. takvimhâne nâzırlığından mayıs 1841’de azledilen sâmi efendi’nin azline sebep, ahmed lutfi efendi’nin bildirdiğine göre kendi örf ve âdetlerimizi kötüleyip avrupa’yı övmesi, bu yoldaki ölçüsüz sözleri ve özellikle mustafa reşid paşa’ya intisabı ile tanzimat’ın ilânı ve uygulanması sırasında birtakım yanlış davranışları olmuştur. 1846’da ziraat meclisi âzası, kısa bir süre sonra da viyana maslahatgüzârı oldu. eylül 1846’da berlin sefiri olarak görevlendirildi. ağustos 1849’da ûlâ sınıf-ı sânîsi rütbesine yükseltilip tahran sefirliğine tayin edildi. haziran 1851’de tekrar azledilerek i̇stanbul’a döndü. vefatında haydarpaşa kabristanı’na defnedildi.

kaynakça 

doğum tarihi bilinmeyenler
i̇stanbul doğumlu diplomatlar
osmanlı diplomatları
1855 yılında ölenler
Louisa Adams

louisa catherina adams (kızlık soyadı johnson; d. 12 şubat 1775 - ö. 15 mayıs 1852) 6. a.b.d başkanı john quincy adams' ın eşi, a.b.d' nin 6. first ladysidir. aynı zaman da a.b.d' nin ilk göçmen first ladysidir.

amerikalı siyasetçilerin eşleri
amerika birleşik devletleri başbayanları
1775 doğumlular
1852 yılında ölenler
Katowice Silezya Üniversitesi

katowice silezya üniversitesi (lehçe: uniwersytet śląski w katowicach, uś) polonya'nın katowice eyaletinin silezya kentinde bulunan özerk bir devlet üniversitesidir

tarihi ve faaliyetleri  
8 haziran 1968'de katowice'de kurulan silesia üniversitesi, polonya'daki en büyük devlet üniversitelerinden biridir ayrıca  yukarı silezya bölgesindeki en büyük üniversitedir. üniversitenin yapısı 12 fakülte ve 53 farklı alanda 160'tan fazla uzmanlık alanında öğrencilere eğitim veren 5 uluslararası fakülte birimi ve 8 i̇ngilizce kursundan oluşmaktadır. yüksek okul, lisans, yüksek lisans ve lisansüstü eğitim seviyeleri, diploma sonrası eğitim ve mesleki gelişim kursları sunmaktadır. üniversitenin ana fakülteleri: bilgisayar bilimi ve malzeme bilimi, christof kislowski'nin adını taşıyan radyo ve televizyon mühendisliği, matematik, fizik ve kimya, doğa bilimleri, biyoloji ve çevre koruma, etnoloji, filoloji, sosyoloji, sanat, pedagoji ve psikoloji, hukuk ve yönetim ve teoloji. bu yükseköğretim kurumunda şu anda yaklaşık 40.000 + öğrenci eğitim görmektedir.

kaynakça 

katowice'deki üniversiteler
1968'de polonya'da kurulan oluşumlar
1968'de kurulan üniversiteler
Hüseyin Hüsnü Sermet Efendi

hüseyin hüsnü sermet efendi (1832-1886), bir osmanlı diplomatıdır.

mart 1879-ağustos 1880 arası belgrad elçiliği; eylül 1881-ekim 1886 arası madrid elçiliği yapmıştır.

kaynakça 

1832 doğumlular
osmanlı diplomatları
1886 yılında ölenler
Nötrofil lenfosit oranı

tıpta nötrofil lenfosit oranı (nlr) belirti göstermemiş i̇nflamasyon belirteci olarak kullanılır.

nlr, nötrofil sayısının lenfosit sayısına bölünmesiyle hesaplanır.

genellikle periferik kan örneğinden ancak bazen tümör gibi dokuya sızan hücrelerden de alınır.

son zamanlarda lenfosit monosit oranı (lmr), tüberküloz ve çeşitli kanserler dahil olmak üzere inflamasyon belirteci olarak da incelenmiştir.

kullanımları

kardiyovasküler hastalıkların prognozu 
yüksek nlr değeri, anjiyografi veya kardiyak revaskülarizasyon uygulanan hastalarda ölüm oranının bağımsız bir belirleyicisidir.

kanser işareti belirteci 
artan nlr, yemek borusu kanseri  veya ilerlemiş pankreas kanseri gibi çeşitli kanserlerin kötü prognozu ile ilişkilidir.

covid-19 'a işaret eden belirteç 
nlr, covid-19'dan ölenler ve iyileşenler arasındaki nlr farkı göz önüne alındığında covid-19'a işaret eden belirteç olarak kullanılabilir.

referans değerler 
yakın tarihli bir çalışmada sağlıklı yetişkin deneklerin %95'inin nlr oranı 0,78 ile 3,53 arasındaydı. %95 aralığı: sağlıklı yetişkinlerin %2,5'i nlr değeri 0,78'in altında ve %2,5'inde ise nlr değeri 3,53'ün üzerindedir.

tarihçe 
nötrofil-lenfosit oranı, nötrofil lenfosit oranı ile bağışıklık tepkisi reaksiyonları arasındaki ilişki etkileşimi fark edildikten sonra yararlı bir parametre olarak gösterilmiştir.

bratislava'daki st. elizabeth kanser enstitüsünün anesteziyoloji ve yoğun bakım bölümünde 2001 yılında zahorec tarafından yürütülen çalışma sonucu, nlr oranın klinik yoğun bakım ünitesinde (ybü) 6-12 ve 24 saat aralıklarla stres faktörü olarak düzenli kullanılmasını önermiştir.

tedavi öncesi nlr'nin göğüs yemek borusu kanserine karşı kemoterapi duyarlılığının bir göstergesi olarak kullanılabileceğini gösteren ilk çalışma hiroshi sato, yasuhiro tsubosa ve tatsuyuki kawano tarafından 2012 yılında world journal of surgery dergisinde yayınlanan çalışmada gösterildi.

kaynakça

ek kaynaklar 

  meme kanseri risk sınıflandırması içindir
 
 
 
 

i̇mmünolojik testler
Stratum spinozum

stratum spinozum (stratum spinosum veya dikensi tabaka) epidermisin stratum granülozum ve stratum bazale katmanları yer alan epidermis katmanıdır. bu katman polihedral keratinositlerden oluşur, bu hücreler desmozomlarla birbirlerine bağlıdır. bu hücrelerin dikensi (latincede spinosum) görüntüsünün nedeni, desmozomlar arasındaki mikrofilamentlerin h&e boyası altında küçülmesidir. keratinizasyon stratum spinozumda başlar ancak keratinosit oluşumu stratum bazalede başlar. keratinositler merkezde yer alan, büyük ve soluk çekirdeğe sahiptir, sitokeratin olarak bilinen ve hücreler içinde oluşup bir araya toplanarak tonofibrilleri oluşturan iğsi (fibriler) proteinler üretirler. tonofibriller, bitişik keratinositler arasında güçlü bağlantılar oluşmasını sağlayan desmozomlar oluşturur. stratum spinozum, langerhans hücrelerini de içerir.

klinik önemi 
stratum spinozum'un diffüz hiperplazisi, akantozis olarak adlandırılır.

ek görseller

ayrıca bakınız 

 dikensi hücre

kaynakça 

deri anatomisi
epitel hücreler
Pşıqo Ahecaqo

pşıqo ahecaqo (), çerkes siyasetçi, askeri komutan ve asker. rus-çerkes savaşına katılmıştır.

biyografi

i̇sim 
pşıqo ismi ahecaqo soy ismidir. çerkeslerin "-qo" soneki ile biten hem soyadları hem de lakapları vardı. bu ek türkçe adlardaki "-oğlu" ekiyle eş anlamlıdır. pşıqo türkçe "beyoğlu" anlamına denk gelen bir lakaptır.

erken dönem 
çerkesler tarihlerini yazmadıkları ve tüm bilgiler rus kaynaklarından geldiği için ahecaqo hakkında pek bir şey kaydedilmedi. 1777'de çerkesya'nın bjeduğ bölgesinde doğdu. askerî eğitim ile büyütüldü.

rus-çerkes savaşına katılımı 
birkaç kaynak, ahecaqo'nun tüm çerkesya'da saygı duyulan bir kişi olduğunu belirtir. en az 6.000 atlıdan oluşan kalıcı bir ordusu vardı ve çatışmalar sırasında müfrezesi 12.000 atlıya ulaşıyordu. rus birliklerine karşı kazandığı zaferlerle ünlüydü. askeri becerisinin yanı sıra yetenekli bir devlet adamıydı.

ölüm 
1837 yılında rusya ile ateşkes imzaladı ve bir yıl sonra hastalıktan öldü.

kaynakça 

çerkes soylular
1777 doğumlular
1838 yılında ölenler
kafkas savaşı'nda kişiler
Toto IV

toto iv, toto grubunun 1982'de columbia records tarafından yayınlanan 4. stüdyo albümüdür.

albümde yer alan "africa" şarkıları billboard hot 100 listesinde 1.sıraya kadar yükselirken "rosanna" şarkıları ise 3.sıraya kadar yükselmiştir. 1983 yılında "yılın albümü", "yılın yapımcısı" ve "rosanna" şarkıları ile de "yılın kaydı" dallarında grammy ödüllerini kazanmıştır.

1982 albümleri
yılın albümü grammy ödülü
columbia records albümleri
Wim de Bie

willem philippe "wim" de bie (okunuşu:[ˈʋɪləm ˈfilip ʋɪm də bi]; d. 17 mayıs 1939 –ö. 27 mart 2023), hollandalı komedyen, yazar, aktör ve şarkıcı.

yaşamı ve kariyeri 
de bie, 17 mayıs 1939'da lahey, hollanda'da doğdu. dalton lisesi ile ardından gittiği hbs programı 'ndan mezun oldu. eğitimi döneminde ileride van kooten ve de bie  komedi ikilisini oluşturduğu arkadaşı sanatçı kees van kooten ile tanıştılar. i̇kili olarak çıktıkları radyo ve televizyon yayınlarındaki hicivsel müzikli komedi şovlarıyla tanındılar. en önemli çalışmaları arasında; de klisjeemannetjes adlı müzikli hicivsel albüm ve het simplisties verbond adlı komedi türünde tv programı sayılabilir.

ayrıca radyo ve televizyonda farklı yapımlarda yer alan sanatçının yayınladığı bazı kitapları, müzik albümleri ve çizgi roman çalışmalarıda bulunmaktadır. de bie, 2002'den sonra köşe yazarlığı yapmıştır.

ölümü
de bie, 27 mart 2023'te doğum yeri lahey, hollanda'da parkinson hastalığı nedeniyle 83 yaşında ölmüştür.

çalışmaları 
 1970: lachen is gezond
 1972-1986: de bescheurkalender
 1986: bescheuragenda 1986
 1986: het groot bescheurboek
 1987: meneer foppe en het gedoe
 1988: de boekcorner van... goos verhoef!
 1988: schoftentuig
 1990: morgen zal ik mijn mannetje staan
 1992: de liefste van de buis
 1993: ons kent ons
 1994: meneer foppe in zijn blootje
 1995: meneer foppe over de rooie
 1997: different koek!
 2009: meneer foppe & de hele reutemeteut

diskografi 

wim de bie birkaç solo albüm yayınladı.
 1984: de bie zingt (lp)
 1990: de bie zingt a capella (cd)
 1996: de fluiten van ver weg: de wereldmuziek der cananefaten
 1997: marylou (tekli; b tarafı: het valt wel mee)

kaynakça

dış bağlantılar 

  weblog of wim de bie 
 lambiek comiclopedia article. 
 
 

parkinson hastalığından ölenler
hollandalı erkek oyuncular
hollandalı yazarlar
1939 doğumlular
2023 yılında ölenler
gösteri sanatçıları
hollandalı erkek şarkıcılar
hollandalı hicivciler
hollandalı komedyenler
hollandalı çizgi romancılar
İffet (1. sezon)

i̇ffet dizisinin ilk sezonu 17 eylül 2011 tarihinde türkiye'de yayımlanmaya başladı ve 16 haziran 2012 tarihinde sona erdi.

i̇lk sezon toplamda 35 bölümden oluştu ve türkiye'de cumartesi akşamları gösterildi.

teknik ekip 
sezonun prodüksiyonu gold film tarafından gerçekleştirildi ve türkiye'de star tv'de yayınlandı. yazar tretman zehra güleray yer aldı. dizinin müziği barış aryay ve mehmet andiçen tarafından bestelendi.

1. sezon (2011-2012) 

__i̇çi̇ndeki̇lerzorunlu__

2011 televizyon sezonları
i̇ffet (dizi)
İffet bölümleri listesi

bu maddede, 2011-2012 yılları arasında star tv'de yayımlanmış olan i̇ffet adlı drama türündeki  türk televizyon dizisinin bölümleri listesi yer almaktadır. dizi, 2 sezon olup toplamda 40 bölümden oluşmaktadır.

yayın takvimi

bölümler

1. sezon (2011-2012)

2. sezon (2012) 

__i̇çi̇ndeki̇lerzorunlu__

türk televizyon dizilerinin bölüm listeleri
Marshall Adaları arması

marshall adaları arması, marshall adaları devletinin resmî armasıdır.

arma denizi temsil eden mavi bir arka plandan oluşur. mavi zemin üzerinde barışı simgeleyen kanatlarını açmış bir melek figürü vardır. meleğin arkasında ayaklı kano ve palmiye ağacı olan iki ada vardır. kalkanın sol üst ve sağ tarafında kırmızı ve beyaz bir şerit vardır. kalkanın arkasında stilize bir deniz haritası vardır. kalkanın çevresi bir zincirle çevrilmiştir. bu zincirin iç kısmında beyaz halka içinde üstte ülkenin resmi adı olan i̇ngilizce the marshall islands republic (türkçe: marshall adaları cumhuriyeti) altta ise ülkenin resmi sloganı marshall adaları dili'nde jepilpilin ke ejukaan (türkçe: ortak çabayla başarı) yazmaktadır.

ayrıca bakınız
marshall adaları bayrağı

kaynakça

ulusal armalar
marshall adaları
okyanusya armaları
Marijke Merckens

marijke merckens (d. 3 şubat 1940 – ö. 9 şubat 2023), hollandalı aktris ve şarkıcı.

filmografi

filmler
a woman like eve (1979)
ik ben joep meloen (1981)
honneponnetje (1988)

televizyon
leute wie du und ich (1982)
de zevensprong (1982)
sesamstraat
moordspel (1987)
medisch centrum west
oppassen!!! (1993-1994)
ha, die pa!

kaynakça

1940 doğumlular
2023 yılında ölenler
hollandalı kadın sinema oyuncuları
hollandalı kadın dizi oyuncuları
hollandalı kadın şarkıcılar
Solomon Adaları arması

solomon adaları arması, solomon adaları devletinin resmî armasıdır.

armanın en ortasında bir kalkan bulunur. kalkanın üzerinde uçan iki kuşun ve ortada bir şahinin durduğu masmavi bir üst alandan oluşur. alt alan, saint andrew'in yeşil haçı ile dörde bölünmüştür. merkezde bir dizi yay, ok ve mızrak bulunur. yanlarda iki kaplumbağa belirir. kalkanın üzerinde gümüş ve masmavi bir şövalye miğferi vardır. miğferin üstünde bir tekne dümeni üstünde oturtulmuş güneş bulunur. kalkanın solunda timsah sağında köpek balığı destekleyici olarak bulunur. en altta sarı bir şerit üzerinde siyah yazıyla ülkenin sloganı i̇ngilizce to lead is to serve (türkçe: liderlik etmek hizmet etmektir) yazar.

tarihi armalar

ayrıca bakınız
solomon adaları bayrağı

kaynakça

ulusal armalar
solomon adaları
okyanusya armaları
Tonga arması

tonga arması, tonga devletinin resmî armasıdır. 1875'te anayasanın oluşturulmasıyla birlikte tasarlanmıştır.

arma kraliyet sancağından etkilenerek hazırlanmıştır. en ortada sarı bir çerçeve dörde ayrılmıştır. bu dört parçanın en ortasında içinde kırmızı bir haç olan beyaz altı köşeli yıldız bulunur. kalkanın sol üstte sarı bir zemin üzerinde üç beyaz altı köşeli yıldız bulunur. sağ üstte kırmızı zemin üstünde kraliyet tacı bulunur. sol altta mavi zemin üzerinde barışı simgeleyen ve ağzında zeytin dalı tutan bir güvercin bulunur. sağ altta ise üst üst konan üç kılıç vardır. kalkanın üstünde sol ve sağ köşede tonga bayrağı bulunur. en tepede defne yapraklarından bir çelenk ile bezenmiş kraliyet tacı vardır. en altta tongaca  ko e ʻotua mo tonga ko hoku tofiʻa (türkçe: tanrı ve tonga benim mirasımdır) yazmaktadır.

galeri

ayrıca bakınız
tonga bayrağı

kaynakça

ulusal armalar
tonga
okyanusya armaları
Jacques Boigelot

jacques boigelot (d. 23 ağustos 1929 –ö. 4 mart 2023), belçikalı film yönetmeni ve senarist.

yaşamı ve kariyeri
boigelot, 23 ağustos 1929'da uccle, brüksel, belçika'da doğdu. 1951'de başladığı yönetmenlik kariyerini 1975 yılına kadar sürdürdü. uzun yıllar rtbf kanalının başkanlığını yaptı. yönetmenliğini yaptığı paix sur les champs (1970) adlı filmiyle "en i̇yi yabancı film" dalında akademi ödülü'ne aday gösterildi.

ölümü
boigelot, 4 mart 2023'te brüksel, belçika 93 yaşında öldü.

filmografi
 la boîte à surprise, (1951), kısa film
 un pays noir, (1953), kısa belgesel
 paix sur les champs, (1970), film
 le renard à l'anneau d'or , (1975), tv-dizisi

kaynakça

dış bağlantılar

1929 doğumlular
2023 yılında ölenler
belçikalı film yönetmenleri
belçikalı senaristler
Buzlu badem

buzlu badem, badem ile buz ikilisinden oluşan ve çoğunlukla yaz aylarında tüketilen bir atıştırmalıktır. kabuklarının kolay soyulması için çiğ bademler sıcak suya konur, kabukları soyulduktan sonra buzlu bir kaba aktarılır ve buzlu badem elde edilir. buzlu badem, i̇zmir şehrinin sembol sokak lezzetlerinden biri olarak kabul edilir ve i̇zmir'de tüketilme sayısı en yüksek sokak lezzetleri arasında yer alır.

kaynakça 

badem yemekleri
i̇zmir mutfağı
Vanuatu arması

vanuatu arması, vanuatu devletinin resmî armasıdır.

armada bir dağın önünde duran, mızrakla silahlanmış melanezyalı bir savaşçı bulunur. arkasında bir yaban domuzu dişi ve iki hindistan cevizi hurması yaprağı vardır. en altta bir şerit üzerinde bislama dilinde ülkenin yerel sloganı long god yumi stanap (türkçe:tanrı'nın yanındayız) yazmaktadır.

ayrıca bakınız
vanuatu bayrağı

kaynakça

ulusal armalar
vanuatu
okyanusya armaları
Lars-Emil Johansen

lars-emil johansen (d. 24 eylül 1946), grönlandlı siyasetçi. johansen, amerika kıtasında arktika'nın bir parçası konumunda olan ve coğrafî açıdan kuzey amerika'ya dâhil edilen ve avrupa ülkesi danimarka'ya bağlı bir bölge olarak kendi kendine yönetim hakkına sahip olan grönland'da 1991'den 1997'ye kadar grönland'ın ikinci başbakanı ve 2013'ten 2018'e kadar inatsisartut'un sözcüsü olarak görev yapmıştır.

johansen, 1987 ile 1997 yılları arasında siumut siyasi partisinin başkanıydı ve 1979'da kuruluşundan bu yana landsting'de oturuyordu. landsting'in kurulmasından önce, 1973'ten itibaren grönland'ı danimarka parlamentosu'nda temsil etti, 2001'de yeniden kazandığı ve 2011'e kadar elinde tuttuğu bir pozisyon. ayrıca 2015'ten 2016'ya kadar batı i̇skandinav konseyi başkanıydı

erken dönem 
qaasuitsup belediyesindeki uummannaq yakınlarındaki küçük bir yerleşim yeri olan illorsuit'te ticaret temsilcisi kristian johansen ve bölge ebesi elisabeth johansen'in oğlu olarak doğdu; annesi 1959'dan 1975'e kadar ilk kadın ülke konseyi üyesiydi.

1970 yılında johansen, öğretmenlik eğitimini tamamladı ve ertesi yıl, landsting'in kurulmasından önce grönland'daki en güçlü yerel otorite olan grönland ülke konseyine seçildi.

danimarka dannebrog nişanı ve norveç kraliyet liyakat nişanı'nın yanı sıra iki tür nersornaat, gümüş nersornaat ve altın nersornaat (grönland üstün hizmet madalyası) komutanlığına atandı.

norveç yıldızı şövalye komutanı dannebrog nişanı.

kaynakça

dış bağlantılar 
 biography on the website of the danish parliament (folketinget)

grönland başbakanları
yaşayan insanlar
1946 doğumlular
Arus Voskanyan

arus voskanyan (, 28 nisan 1889 - 20 temmuz 1943) osmanlı ermenisi tiyatro oyuncusu.

hayatı 
arus voskanyan, 28 nisan 1889'da osmanlı i̇mparatorluğu'nun konstantiniyye şehrinde doğdu. i̇lk kez doğduğu şehir olan konstantiniyye'de vahram papazyan ile sahneye çıktı. osmanlı i̇mparatorluğu'nun çeşitli şehirlerinde sahne aldıktan sonra ermenistan sovyet sosyalist cumhuriyeti'ne gitti. burada yeni açılan akademik tiyatronun temel direklerinden biri oldu.

kaynakça 

osmanlı ermenileri
osmanlı tiyatro oyuncuları
i̇stanbul doğumlu oyuncular
1889 doğumlular
1943 yılında ölenler
erivan'da ölenler
Nemesia strumosa

nemesia strumosa, papatyagiller (asteraceae) familyasından çok yıllık bir bitkidir. doğal olarak güney afrika'ya özgüdür ancak yaygın olarak dünya genelinde süs bitkisi olarak yetiştirilir.

nemesia strumosa, 30 ila 60 cm yüksekliğe kadar büyüyebilen gösterişli bir bitkidir. yaprakları sivri uçlu, uzun ve dar, düzenli olarak dişli ve koyu yeşil renklidir. çiçeklerinin çapı 4 ila 5 cm arasında değişir ve beyaz, pembe, mor, kırmızı ve sarı renklerde olabilir. çiçekler genellikle tek tek büyür ancak bazı türlerde salkım şeklinde de görülebilir.

nemesia strumosa, hafif kumlu ve iyi drene edilmiş topraklarda yetişir. i̇yi sulanmış ve güneş ışığına maruz kalan bölgelerde daha iyi büyür. bitki genellikle yaz aylarında çiçek açar ve soğuk havalara dayanıklıdır.

üretim & kullanım alanları 
nemesia strumosa, bahçelerde, parklarda ve kent peyzajında yaygın olarak kullanılır. çiçekleri kesilerek, buketler ve çiçek aranjmanları yapmak için de kullanılabilir.

bitki, genellikle tohumlarla üretilir. tohumlar, sıcaklık ve nem kontrolü altında çimlenir. bitkinin çiçek açtığı dönemde, ölü çiçeklerin kesilmesi bitkinin daha fazla çiçek açmasına yardımcı olur.

etimoloji 
"nemesia" kelimesi, yunanca "nemesis" kelimesinden türetilmiştir ve "kıskançlık" veya "intikam" anlamına gelir. bu isim, bitkinin güzel ve renkli çiçeklerine atıfta bulunarak verilmiştir.

"strumosa" kelimesi ise, latince "struma" kelimesinden türetilmiştir ve "yastık benzeri şişlikler" anlamına gelir. bu isim, bitkinin yapraklarının şişkin görünümüne atıfta bulunarak verilmiştir.

galeri

dış bağlantılar

kaynakça 

çok yıllık bitkiler
kapalı tohumlular
bahçe bitkileri
papatyagiller
papatyagiller cinsleri
Bağımsız Uluslararası Ukrayna Araştırma Komisyonu

ukrayna'daki bağımsız uluslararası araştırma komisyonu, birleşmiş milletler i̇nsan hakları konseyi tarafından 4 mart 2022'de, rusya'nın 2022'de ukrayna'yı işgalinde insan hakları ve uluslararası insancıl hukuk ihlallerini araştırmak üzere kurulmuş bir birleşmiş milletler soruşturma komisyonudur. komisyon, raporlarını 18 ekim 2022 ve 16 mart 2023 tarihlerinde teslim etti.

kuruluş 
3 mart 2022'de birleşmiş milletler i̇nsan hakları konseyi (unhrc), 2022 rusya'nın ukrayna'yı işgalinin insan hakları üzerindeki etkisini tartışmaya başladı. unhrc'nin 4 mart tarihli a/hrc/49/l.1 sayılı kararıyla topyekun rus işgalinin yol açtığı insan hakları ve uluslararası hukuk ihlallerini kınandı, rusya'ya ukrayna'daki ihlallerini durdurması daha fazla ihlalin önlenmesi için uluslararası kabul görmüş ukrayna topraklarından tamamen çekilme çağrısı yapılarak, ukrayna hakkında bağımsız bir uluslararası soruşturma komisyonu kurulmasına karar verildi. karar unhrc tarafından 32 kabul, 13 çekimser ve 2 ret oyuyla (eritre ve rusya) kabul edildi.

unhrc rusya temsilcisi evgeni ustinov, soruşturma komisyonunu "ukrayna'daki sivillere yardım etmek için daha iyi amaçlara kullanılabilecek kaynakların israfı" olarak tanımladı. i̇nsan hakları i̇zleme örgütü, unhrc'nin ilgili tüm gruplar tarafından ukrayna'da insan hakları ve uluslararası insancıl hukuk ihlallerine yönelik bir soruşturma komisyonu oluşturmasına desteğini ifade etti.

yapı 
soruşturma komisyonu başlangıçta, bir yıllığına norveç'ten erik møse başkanlığında ve ayrıca bosna-hersek'ten jasminka džumhur ve kolombiya'dan pablo de greiff'in de aralarında bulunduğu, üç insan hakları uzmanını içerecek şekilde kuruldu.

hedefler 
araştırma komisyonunun amacı, rusya'nın ukrayna'yı işgali bağlamında insan hakları ve uluslararası insancıl hukuka yönelik tüm iddia edilen ihlalleri ve suiistimalleri soruşturmaktır. komisyonun, ilk olarak eylül 2022'de unhrc'nin elli birinci ve elli ikinci oturumlarına ve birleşmiş milletler genel kurulunun yetmiş yedinci oturumuna rapor vererek, araştırmasına dayalı tavsiyelerde bulunması gerekiyor.

rapor 
komisyon, 18 ekim 2022'de kiev, çernihiv, harkiv ve sumı olmak üzere dört bölgede 2022 şubat sonu ile aynı yılın mart ayı arasında meydana gelen olaylara ilişkin raporunu yayımladı. komisyon, ukrayna güçlerinin savaş suçu olarak nitelendirilen iki olay da dahil olmak üzere birkaç uluslararası insancıl hukuku ihlal ettiğini belirtse de savaştaki çoğu ihlalden rus silahlı kuvvetlerinin sorumlu olduğunu tespit etti.

ayrıca bakınız 

 ukrayna'da uluslararası ceza mahkemesi soruşturması
 rusya'nın ukrayna'yı işgalinin yasallığı
 ukrayna'daki birleşmiş milletler i̇nsan hakları i̇zleme misyonu

kaynakça

dış bağlantılar 

 independent international commission of inquiry on ukraine  (i̇ngilizce)

ukrayna'da insan hakları
rusya'nın ukrayna'yı işgalinde işlenen savaş suçları
birleşmiş milletler komisyonları
Fedir Manaylo

fedir manailo ( ukrainian   , 1910–1978), dışavurumcu hareketten etkilenen zakarpattia oblast'tan ukraynalı bir sanatçıydı. o zamanlar avusturya-macaristan'ın bir parçası olan bugünkü zakarpattia oblastı'nın toprakları, daha sonra 1945'e kadar çekoslovakya ve macaristan'ın bir parçası olmuştu.

manailo, prag'daki sanat ve teknik okulu'nda brunner ile birlikte okudu. 1930'da fransa'yı ziyaret etti, paris, marsilya ve lyon, fransa'ya gitti. 1937'den 1945'e kadar uzhhorod sanat okulu'nda ders vermeye başlamadan önce uzhhorod ticaret okulu'nda dekoratif sanat dersleri verdi. 1940'lardan başlayarak manailo, zakarpattia'nın sahnelerini resmetti.

kaynakça 

sovyet ressamlar
ukraynalı erkek ressamlar
dışavurumcu ressamlar
1978 yılında ölenler
1910 doğumlular
20. yüzyıl ukraynalı ressamları
Vadim Sidur

vadim abramoviç sidur (28 haziran 1924, yekaterinoslav - 26 haziran 1986, moskova )  ukraynalı bir sovyet avangart heykeltıraş ve bazen sovyet henry moore olarak anılan sanatçıydı. sidur, grob-art (coffin-art) adlı bir stilin yaratıcısıdır. ayrıca en mutlu sonbahar (самая счастливая осень) adlı bir şiir kitabı ve mevcut durum anıtları (памятники современному состоянию) adlı bir anı kitabı bıraktı.

biyografi 
sidur, yekaterinoslav'da (şu anda dnipropetrovsk, ukrayna ) yahudi bir baba ve rus bir annenin çocuğu olarak dünyaya geldi. en unutulmaz çocukluk anılarından biri , 1932-1933 holodomor'uyla ilgili olaylardı. vadim sidur, otobiyografik eseri "mevcut duruma anıt"   adlı otobiyografik çalışmasında özellikle köylerdeki kıtlık nedeniyle toplu ölümlerden, ceset yeme ve yamyamlık vakalarından bahseder. ayrıca torgsin sisteminin çalışmasından da bahsediyor. özellikle annesinin, dnipropetrovsk'taki bir dükkanda bir gümüş kaşığı bir kilogram unla değiştirdiğinden bahseder. 1942'de kızıl ordu'ya alındı ve memleketi yakınlarında ii. dünya savaşı'nda savaştı. çenesinden bir kurşunla yaralandıktan sonra engelli gazi olarak taburcu edildi. sidur tıp okuma planlarından vazgeçti ve onun yerine moskova'daki stroganov moskova devlet sanat ve endüstri üniversitesi'ne girdi,  burada öğretmenleri gi motovilov ve sl rabinovich idi. 1957'de sscb sanatçılar birliği'ne üye oldu.

erken dönemde gerçekçi seramik heykeller yarattı. körlerin başları, ernst neizvestny'nin kayadan kesilmiş portresi gibi eserleri de vardı.  1950'lerde sidur'un sanatı resmi kanondan saptı ve 1959'da onu tamamen terk ederek  kendi sanat dilini geliştirdi.

1960'larda, neredeyse tamamı artık rusya ve batı meydanlarında gerçekten de halka açık anıtlar olan anıtlar (монументы) heykel serisini üretti. bu çalışmada ve ilgili engelli (инвалиды) serisinde, sanatsal formu bir sembole, işarete veya formüle yoğunlaştırmaya çalıştı.

daha sonra, gelecekteki küresel felaketlerin habercisi olan sanatçı merkezli kendi felsefesi üzerinde çalıştı. bu fikrin sanatta cisimleşmesi, sidur'un sanatta yeni bir yön olarak gördüğü grob-art tarzı oldu. 1974'te, kendisini bir efsane olarak tanımladığı mevcut durum anıtları (памятники современному состоянию) kitabı üzerinde çalıştı. ayrıca kitaptan uyarlanan bir yer altı filmi de çekmiştir. erkek ve kadın, annelik adlı heykel serisinde çalıştı. 1980'lerde, ölümünden kısa bir süre önce, en mutlu sonbahar (самая счастливая осень) adlı bir şiir kitabı yazdı.

1960'lardan beri sidur'un eserleri batı'da tanınır hale geldi.  sovyetler birliği'nde, 1968'de moskova'daki yazarlar evi'ndeki bir günlük sergi dışında, 1950'den ölümüne kadar eserleri sergilenmedi. sidur'un ölümünden sonra ve perestroyka'nın başlamasıyla birlikte vadim sidur müzesi (1995'ten beri moskova devlet vadim sidur müzesi olarak anılır) kuruldu ve sidur'un sanatsal mirası ulusal bir hazine olarak kabul edildi.

kaynakça

dış bağlantılar 

 vadim sidur müzesi
 sidur.net 

ii. dünya savaşı'nda sovyet askerî personeli
sovyet heykeltıraşlar
20. yüzyıl rus erkek yazarları
20. yüzyıl rus şairleri
1986 yılında ölenler
1924 doğumlular
ukraynalı heykeltıraşlar
rus avangardı
ukrayna asıllı ruslar
Stratum bazale

stratum bazale (stratum basale veya bazal katman, bazen stratum germinativum olarak da adlandırılır), memelilerde derinin dışını örten beş katmanlı epidermisin en derin katmanıdır.

stratum bazale, tek katmanlı prizmatik veya kübik bazal hücrelerden oluşur. bazal hücreler, birbirlerine ve üzerlerindeki stratum spinozum hücrelerine desmozomlar ve hemidesmozomlarla bağlıdır. bu hücrelerin çekirdeği büyük ve ovaldir ve hücrenin büyük kısmını kaplar. bazı bazal hücreler, bölünme ve yeni hücreler oluşturma özelliğiyle kök hücre gibi işlev gösterebilir; bu hücreler bazen bazal keratinosit kök hücreleri olarak adlandırılır. diğer bazal hücreler, kılsız deri epidermisini ve fazla bölünen (hiper proliferatif) epidermisi (deri hastalığı nedeniyle) bir arada tutar.

bazal hücreler, bölünerek stratum spinozumdaki keratinositleri oluşturur; oluşan keratinositler yüzeye doğru ilerler. stratum bazalede bulunan diğer hücreler, melanositler (pigment üreten hücreler) ve merkel hücreleridir (dokunma reseptörleri).

klinik önemi 
bazal hücreli kanserler, bazal hücreli karsinom olarak da bilinir, tüm cilt kanserlerinin yaklaşık 80%'ini oluşturmaktadır. her bazal hücreli karsinom bazal hücrelerden ortaya çıkmaz ancak kanser hücreleri mikroskop altında bazal hücrelere benzediği için bu kansere bu ad verilmiştir.

ek görseller

ayrıca bakınız 

 i̇nsan örtü sisteminde üretilen keratinler listesi

kaynakça 

deri anatomisi
epitel hücreler
Selvili Han

selvili han i̇zmir'in konak ilçesinde bulunan tarihi bir handır. i̇zmir'de bir kısmı günümüze kadar gelebilen avlulu hanlardan biridir.

tarihi 
han'ın 18. yüzyılda yapıldığı sanılmaktadır. fevzipaşa bulvarı’nın yapımı sırasında büyük bir kısmı yıkılmıştır. selvili han’ın sadece güneybatı kanadı günümüze sağlam olarak ulaşmıştır.vakıflar genel müdürlüğü arşivinde eski planları bulunmaktadır. 2011 yılında konak belediyesi tarafında restore edileceği söylenmiştir fakat restorasyon yapılmamıştır.

kaynakça 

türkiye'deki osmanlı hanları
konak'taki yapılar
i̇zmir tarihi
i̇zmir'de osmanlı mimarisi
i̇zmir'deki hanlar
Eero Aarnio

eero aarnio (d. 21 temmuz 1932 helsinki, finlandiya), fin iç mimar. özellikle 1960'larda plastik ve fiberglas sandalyeler gibi yenilikçi mobilya tasarımlarıyla tanınmıştır.

aarnio, helsinki'deki endüstriyel sanatlar enstitüsü'nde eğitim gördü ve 1962'de kendi ofisini kurdu. ertesi yıl, içinde bir kişinin oturmasına izin veren ve bir tarafı açık olan küre sandalye'yi tanıttı. küre sandalye, 1966'da köln mobilya fuarında asko standında uluslararası kamuoyuna tanıtıldı. bir benzeri olan balon sandalye şeffaftı ve yukarıdan asılıydı. diğer yenilikçi tasarımları arasında pastil sandalye (armut benzeri kalıplı bir sandalye) ve domates sandalye (üç destek küresi arasında kalıplanmış bir sandalye) bulunmaktaydı. vida tablası ise adından da anlaşılacağı gibi, yere çakılmış düz başlı bir vida görünümündeydi. aarnio, 1968'de amerikan endüstriyel tasarım ödülüne layık görüldü.

aarnio'nun tasarımları 1960'ların popüler kültürünün önemli bir yönüydü ve genellikle dönem bilim kurgu filmlerinin setlerinin bir parçası olarak görülebiliyordu. tasarımları çok basit geometrik formlar kullandığından, bu tür yapımlar için idealdi. eero aarnio, günümüzde de çocuklar için oyuncaklar ve mobilyalar da dahil olmak üzere yeni tasarımlar yaratmaya devam etmektedir. eero aarnio, en son tasarımını, prototiplerini ve en son haberlerinin yer aldığı resmi web mağazasını ve ilk design eero aarnio showroom'unu helsinki'de açtı. aarnio'nun orijinal tasarımlarının birçoğu bugün 2016 yılında kurulan eero aarnio originals tarafından üretilmektedir.

tite kubo'nun bleach adlı manga serisindeki aaroniero arruruerie karakteri, adını eero aarnio'dan almıştır.

kaynakça

dış bağlantılar 

 eero aarnio biography at finnishdesign.com 
 website of eero aarnio, compiled by his daughter 

1932 doğumlular
helsinki doğumlular
yaşayan insanlar
fin iç mimarlar
mobilya tasarımcıları
aalto üniversitesinde öğrenim görenler
Valetudo (uydu)

valetudo, aynı zamanda jupiter lxii olarak da bilinen ve başlangıçta s/2016 j 2 olarak adlandırılan bir jüpiter uydusudur. scott s. sheppard ve ekibi tarafından 2016 yılında las campanas gözlemevi'nin 6,5 metrelik magellan-baade teleskopuyla elde edilen verilerde keşfedildi, fakat jüpiter'in diğer dokuz uydu keşfinin rapor edildiği 17 temmuz 2018'e kadar, küçük gezegen merkezi tarafından küçük gezegen elektronik genelgeleri aracılığıyla duyurulmadı. orijinal duyuru, las campanas verilerinin yanı sıra mauna kea gözlemevleri'nin 8,1 metrelik gemini kuzey teleskobundan ve cerro tololo inter-american gözlemevi'nin 4,0 metrelik reflektöründen elde edilen verilere de atıfta bulunuyordu.

özellikler 
valetudo'nun çapı yaklaşık olarak  ve jüpiter'e olan mesafesi yaklaşık olarak  civarındadır. uydunun yörünge eğikliği 34 derece ve yörüngesel dış merkezliği 0,222'dir. ters yön yörüngeye sahip olup tamamlanması yaklaşık bir buçuk yıl sürer, fakat ters yön yörüngeye sahip olan bazı diğer uydularla yörüngesi kesişir ve gelecekte bu uydularla çarpışma riski taşır.

kaynakça 

jüpiter'in doğal uyduları
düzensiz uydular
scott s. sheppard'ın keşifleri
2016'da keşfedilen astronomik cisimler