Arap Cumhuriyetleri Federasyonu

arap cumhuriyetleri federasyonu (acf; ) muammer kaddafi'nin birleşik bir arap devleti yaratmak için libya, mısır ve suriye'yi birleştirme girişimiydi. 1 eylül 1971'de her bir ülkede yapılan referandumla onaylanmasına rağmen, üç ülke birleşmenin belirli şartları konusunda fikir birliğine varmadı. federasyon 1 ocak 1972'den 19 kasım 1977'ye kadar sürdü.

tarih 
1969'da arap milliyetçisi subaylar libya'da iktidarı ele geçirdi. mısır cumhurbaşkanı cemal abdünnasır'ın yeni libya hükûmeti üzerindeki ideolojik etkisi hemen belli oldu. yönetim mısır, irak, sudan ve suriye'deki arap milliyetçisi hükûmetleri tarafından hemen tanındı ve mısır, libya'nın deneyimsiz hükümetine yardım etmek için uzmanlar gönderdi. kaddafi, kuzey afrika ve orta doğu'ya uzanan tek bir arap devleti ihtiyacını ilan ederek pan-arap fikirlerini ortaya attı. aralık 1969'da libya, siyasi birleşme yolunda bir adım olarak mısır ve sudan ile arap devrimci cephesi'ni kurdu ve 1970'te suriye katılma niyetini açıkladı.

nasır'ın eylül 1970'teki ölümünden sonra, halefi enver sedat, birleşik bir devletten ziyade siyasi bir federasyon istediğini öne sürdü. nisan 1971'de fikir uygulandı ve mısır, suriye ve sudan'ın büyük miktarda libya'nın petrol parası almasını sağladı. şubat 1972'de kaddafi ve sedat resmi olmayan bir birleşme tüzüğü imzaladılar, ancak ertesi yıl ilişkiler bozulduğu için tüzük hiçbir zaman uygulanmadı. sedat, libya'nın radikal yönüne karşı giderek daha dikkatli olmaya başladı ve eylül 1973'te federasyon'un uygulanması için son tarih hiçbir önlem alınmadan geçti. ekim 1973'te mısır ve suriye, libya'ya danışmadan i̇srail'e koordineli bir saldırı başlatarak yom kippur savaşı'nı başlattı. sedat, i̇srail'e daha fazla saldırı yapmama garantisi karşılığında sina yarımadası'nın mısır'a geri gönderilmesi için i̇srail ile müzakereler başlatmayı kabul etti. kaddafi, savaşın sınırlı hedefleri ve ateşkes nedeniyle kızdı ve sedat'ı korkaklıkla, acf'i baltalamakla ve arap davasına ihanet etmekle suçladı. sedat, libya'nın akdeniz'de yahudi turistler taşıyan sivil bir yolcu gemisini batırmasını önlemek için o yılın başlarında müdahale ettiğini açıklayarak yanıt verdi. bundan sonra mısır-libya ilişkileri, her ülkenin liderlerine yönelik sık sık suçlamalarına şahit oldu ve birlik arayışı ile ilgili daha fazla tartışma yapılmadı.

referandumlar 
1 eylül 1971'de mısır, libya ve suriye'de arap cumhuriyetleri federasyonu konusunda eşzamanlı üç referandum yapıldı. mısır referandumunda öneri seçmenlerin %99,96'sı  tarafından onaylandı, libya referandumunda seçmenlerin %98,6'sı tarafından onaylandı, suriye'de ise %96,4 oranın lehte oy kullanıldı.

arap cumhuriyetlerinin diğer federasyonları 

 mısır, libya ve sudan arasındaki federasyon (1969 / 70–1971) 
 mısır, libya ve suriye federasyonu (1971 / 72–1974 / 77) 
 federasyon içinde mısır ve libya arasında birlik (1972–1973 / 74) 
 federasyon içinde mısır ve suriye arasında birlik (1976–1977) 
 mısır, sudan ve suriye federasyonu (1977)

ayrıca bakınız 
 arap cumhuriyetleri birliği, irak'ın arap cumhuriyetleri federasyonu'na karşı önerisi 
 arap federasyonu, irak ve ürdün arasında bir konfederasyon (1958) 
 arap i̇slam cumhuriyeti, libya ve tunus'un önerilen birliği (1972) 
 birleşik arap emirlikleri, yedi arap devletinin birliği (1971 – günümüz) 
 birleşik arap cumhuriyeti, mısır ve suriye arasında bir birlik (1958–61) 
 birleşik arap devletleri, birleşik arap cumhuriyeti ve yemen krallığı arasında bir konfederasyon (1958–61) 
 birleşik siyasi komutanlık, mısır ile irak arasında ve mısır ile kuzey yemen arasında birleşme projeleri

kaynakça

bibliyografi 

1972'de kurulan bölgeler ve ülkeler
1977'de varlığı sona eren bölgeler ve ülkeler
önerilen ülkeler
pan-arabizm
eski konfederasyonlar
tarihteki arap devletleri
mısır-suriye ilişkileri
arap devletleri
arap birliği
1970'lerde suriye
1970'lerde mısır
suriye'de arap milliyetçiliği