mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Serebral perfüzyon basıncı

serebral perfüzyon basıncı veya spb kanın beyin içerisine akışını sağlayan net basınç farkıdır. bu basınç farkı sınırlı aralıkta tutulmaktadır. düşük serebral perfüzyon basıncında kan akımı azalacağından iskemi ve kalıcı veya geçici beyin hasarı meydana gelebilir. fazla olduğu durtumlarda ise kafa içi basınç arttırır.

tanım
kafa tası iç hacmi kafatasının kemik yapısından dolayı sabittir. bu hacmi 3 ayrı bileşen oluşturur. bu bileşenler: kan, beyin omurilik sıvısı ve beyinin yumuşak dokusudur. bu bileşenler kafa içinde hacimsel olarak denge halindedirler. herhangi birinde ortaya çıkacak hacimsel değişim, diğerlerinin hacminde değişiklik olmasını gerektirir. kan ve beyin omurilik sıvısının sıkıştırılma dirençleri yüksektir, beyin dokusunun ise direnci düşüktür ve kolayca hacimsel değişikliğe uğrayabilir.

serebral perfüzyon basıncı (spb), serebral kan akımını (ska) sağlayacak basınç gradientidir. serebrovasküler rezistans (svr) ile ters orantılıdır.

spb matematiksel olarak:

(oab: ortalama arter basıncı, kib: kafa içi basınç)

fizyolojik olarak kafa içi basıncı arttığı durumlarda beynin perfüzyon basıncı azalır ve hücrelere gider kan miktarı azalır. bu iki mekanizma ile ortaya çıkar:
kafa içi basıncı artışına bağlı kalpten gelen kan, basıncı yüksek olduğu ortama yeterince geçemez,
artan kada içi basıncı damarlara dışardan baskı uygulayarak direnci arttırır.

normal şartlarda beyaz cevherde kan akımı 20 ml/100 gr/ dakika, gri cevherde ise 70 ml/100 gr/dakikadır. bu akım 15 ml/100gr/dakikanın altında düşerse geri dönüşsüz beyin hasarı meydana gelir.

otoregülasyon
normal şartlarda oab'nin 60-160 mmhg ve kib'nın 10 mmhg olduğu durumlarda (spb 50-150) beyine kan akımının sağlanabilmesi otoregülasyon mekanizmaları çalışır. bu otoregülasyon mekanizmaları belirli aralıkta çalışır ve bu limitlerin dışına çıkıldığında yeterli ska sağlanamaz.
otoregülasyon limitlerinin dışında çıkıldığında artan ortalama arter basıncı (oab) serebral kan akımını (ska) arttırırken, artan kafa içi basıncı ile serebral kan akımını azaltır. bu nedenle travmatik beyin yaralanmalarında kafa içi basıncı arttığı için sonuçları ölümcül olabilir.kafa travmalı hastalarda yeterli serebral kan akımını sağlayabilmek için serebral perfüzyon basıncının 70 mmhg'nin üstünde tutulması önerilir. çocuklarda ise öneri 60 mmhg'dir.
otoregülasyon sınırları içerisinde serebral perfüzyon basıncı düşerse çok hızlı bir şekilde beyin kan damarlarında genişlemeye bağlı direnç düşürülür ve kan akımı eski haline getirilir. bu regülasyon saniyerler içerisinde sağlanır. kan akımındaki bu ani veya zamanla ortaya çıkan değişiklere bağlı beyin kan akımının sağlanmasına dinamik serebral otoregülasyon olarak isimlendirilir.

kaynakça

fizyoloji
Mitteleuropa

mitteleuropa (), almanca tarihi ve politik terim. terim çeşitli kültürel, politik ve tarihi çağrışımlar edinmiştir. mitteleuropa'nın prusya görüşüne göre pan-almancı devlet merkezli imperium ve daha sonra nasyonal sosyalist  jeopolitistler tarafından değiştirilmiş bir biçimde benimsenen bir fikirdi.

kaynakça 

19. yüzyılda almanya
almanca deyişler
siyasi kavramlar
orta avrupa
almanya siyasi tarihi
çağdaş avrupa
avrupa'daki bölgeler
Sandra Bergqvist

sandra ida christina bergqvist (14 nisan 1980), finlandiyalı bir politikacı, 2019'dan beri finlandiya parlamentosu'nun üyesidir.

kaynakça 

finlandiya i̇sveçlileri
yaşayan insanlar
1980 doğumlular
fin siyasetçiler
fin kadın siyasetçiler
finlandiya parlamentosu üyeleri
Annika Saarikko

annika virpi irene saarikko (d. 10 kasım 1983), finlandiyalı bir politikacı ve bakandır. finlandiya merkez partisi'nin başkan yardımcısıdır.

saarikko, turku üniversitesi'nden lisans derecesine sahiptir.

siyasi kariyeri, 14 haziran 2010'da lahti'de merkez partisi başkan yardımcılığına seçildiğinde büyük bir destek aldı. 2011 yılında finlandiya parlamentosu seçimlerinde finlandiya parlamentosu'na seçildi. 10 temmuz 2017 - 6 haziran 2019 tarihleri arasında saarikko, aile işleri ve sosyal hizmetler bakanı oldu. 6 haziran 2019'da bilim ve kültür bakanı olarak atandı. saarikko, 9 ağustos 2019 tarihinde doğum izni aldı ve yerine hanna kosonen bilim ve kültür bakanı oldu. saarikko görevine ağustos 2020'de yeniden başlayacak.

kaynakça 

yaşayan insanlar
1983 doğumlular
fin kadın siyasetçiler
finlandiya parlamentosu üyeleri
kadın aile bakanları
kadın bilim bakanları
kadın kültür bakanları
finlandiya maliye bakanları
finlandiya başbakan yardımcıları
kadın maliye bakanları
kadın başbakan yardımcıları
Arja Juvonen

arja sinikka juvonen (d. 8 aralık 1967), finlandiya parlamentosu'nda gerçek finler'i temsil eden bir fin politikacısıdır. 2011'den beri parlamento'da ve 2009'dan beri espoo belediye meclisi'nde görev yapmaktadır.

juvonen, 2017'de partinin lideri olarak jussi halla-aho'nun seçilmesi nedeniyle gerçek finler'den ayrıldı. ancak, fin partisinden ayrılan milletvekilleri tarafından kurulan mavi reform partisine katılmadı. bunun yerine, birkaç hafta sonra juvonen yeniden gerçek finler'e katıldı.

kaynakça 

yaşayan insanlar
1967 doğumlular
fin siyasetçiler
fin kadın siyasetçiler
finlandiya parlamentosu üyeleri
Sanni Grahn-Laasonen

sanni grahn-laasonen (d. 4 mayıs 1983), fin bir politikacı ve ulusal koalisyon partisi üyesidir. 29 mayıs 2015'ten 2017 yılına kadar eğitim ve kültür bakanı olarak görev yaptı. 2014-2015 yılları arasında alexander stubb'un kabinesinde çevre bakanı olarak görev yaptı. siyasetteki kariyerinden önce bir finlandiya gazetesi olan iltalehti'de gazeteci olarak çalıştı.

seçim geçmişi

parlamento seçimleri

kaynakça 

helsinki üniversitesinde öğrenim görenler
finlandiya eğitim bakanları
finlandiya çevre bakanları
yaşayan insanlar
1983 doğumlular
fin siyasetçiler
fin kadın siyasetçiler
kadın çevre bakanları
kadın eğitim bakanları
kadın kültür bakanları
kadın aile bakanları
Didžioji Caddesi

didžioji caddesi (), {{dil|lt|didžioji gatvė})), litvanya'nın başkenti vilnius'un eski şehir bölgesinde yer alan cadde. pilies caddesi ile aušros vartų caddesi'ni birbirine bağlamaktadır. cadde vilnius belediye sarayı'nı çevrelemektedir.

cadde pilies caddesi ile birlikte 1598'den beri didžioji pilies caddesi olarak adlandırılmaktadır. litvanya sovyet sosyalist cumhuriyeti döneminde pilies ve aušros vartų caddesi ile birlikte sovyet yazar maksim gorki'nin adı verilmişti. günümüzde eski ismi geri verilmiştir.

16 şubat 1918 günü saat litvanya konseyi'nin yirmi üyesi bu caddenin günümüzdeki pilies caddesi'ni kapsayan kısmındaki litvanya savaş mağdurlarını destekleme komitesi ofisinde bir araya gelmiş ve litvanya bağımsızlık yasası'nı imzalamışlardır. bina o tarihten itibaren i̇mzacılar evi () olarak adlandırılmıştır ve günümüzde bir müzedir.

galeri

kaynakça 

vilnius'ta karayolu ulaşımı
litvanya'daki cadde ve sokaklar
Tee Grizzley

terry sanchez wallace jr. (d. 23 mart 1994), bilinen sahne adıyla tee grizzley. michigan eyaletinin detroit şehrinden, amerikalı rapçi, şarkıcı ve şarkı sözü yazarı. "first day out", "no effort", "colors" ve "from the d to the a" single şarkılarıyla bilinir.

ekim 2016'da hapisten çıktıktan sonra, grizzley'nin ilk single şarkısı "first day out" youtube'da yayınladı. 3 hafta içinde iki milyon dinlenmeye ulaşan şarkı şarkıcının 300 entertainment ve atlantic records ile anlaşma imzalasınında önemli rol oynadı. 2017'de yayınladığı birçok mixtape albümden sonra, 2018'de ilk stüdyo albümü activated billboard 200'de 10 numaraya kadar yükseldi.

diskografi

stüdyo albümleri 

 activated (2018)
 scriptures (2019)

ortak albümleri 

 bloodas (2017) (lil durk ile)

mixtapeleri 

 my moment (2017)
 still my moment (2018)

kaynakça 

amerikalı rap şarkıcıları
amerikalı şarkıcı taslakları
amerikalı şarkıcılar
amerikalı şarkı yazarları
amerikalı söz yazarları
Bradley Wiggins

sir bradley marc wiggins, cbe (28 nisan 1980), 2001-2016 yılları arasında yarışmış eski profesyonel yol bisikleti ve pist bisikleti yarışçısı. 2012 fransa bisiklet turu'nda genel klasmanda 1. olmuştur.

kariyeri

etap yarışları genel klasman sonuçları 
source:

büyük şampiyonalar sonuçları 
kaynak:

kaynakça

detaylı okuma

dış bağlantılar

 team wiggins
 
 

1980 doğumlular
yaşayan insanlar
britanyalı bisikletçiler
2012 yaz olimpiyatları bisikletçileri
britanyalı olimpiyat bisikletçileri
altın olimpiyat madalyalı britanyalı sporcular
2012 yaz olimpiyatları'nda madalya kazananlar
2016 yaz olimpiyatları'nda madalya kazananlar
2008 yaz olimpiyatları'nda madalya kazananlar
2004 yaz olimpiyatları'nda madalya kazananlar
2000 yaz olimpiyatları'nda madalya kazananlar
bbc yılın sporcusu ödülü sahipleri
1912 FA Charity Shield

1912 fa charity shield, önceki sezonun football league ve southern league'i kazanan futbol takımlarının karşılaştığı, charity shield yarışmasının beşinci organizasyonudur. maç, football league şampiyonu blackburn rovers ile southern league şampiyonu queens park rangers arasında, 4 mayıs 1912'de londra'daki white hart lane'da oynandı ve 2-1 manchester united galibiyetiyle sonuçlandı.

detaylar

kaynakça 

1912
charity shield 1912
charity shield 1912
1912'de futbol
Cinsiyet disforisi

cinsiyet disforisi (cd), bir kişinin cinsiyet kimliği ile doğduğu cinsiyet arasındaki uyumsuzluk nedeniyle hissettiği sıkıntı. cinsiyet disforisi olan insanlar tipik olarak trans olmaktadır. teşhis etiketi cinsel kimlik bozukluğu (ckb), dsm-5'in yayımlandığı 2013 yılına kadar kullanılmış, daha sonrasında ise durum, bozukluk terimi ile ilişkili sosyal stigmayı gidermek için yeniden adlandırılmıştır.

cinsiyet uyumsuzluğu cinsiyet disforisi ile aynı şey değildir. amerikan psikiyatri birliği'ne göre, cinsiyet disforisinin kritik öğesi "klinik olarak anlamlı sıkıntı" olmaktadır. i̇kiz çalışmalarından elde edilen kanıtlar, cinsiyet disforisinin, çevresel faktörlere ek olarak muhtemelen genetik nedenlere de sahip olduğunu göstermektedir.

cinsiyet disforisi tedavisi danışmanlık veya psikoterapi içerebilir.  ayrıca cinsiyet değişikliğine yardımcı olmak için hormon tedavisi veya cerrahi kullanılabilir.

kaynakça

dış bağlantılar 

psikiyatrik tanı
cinsel kimlik
transgender
Neşet Ruacan

neşet ruacan (d.1948), türk caz müzisyeni, caz gitaristi

1958-2011 yılları arasında trt i̇stanbul radyosu'nda çalıştı; trt caz orkestrası şefliği yaptı. i̇stanbul bilgi üniversitesi'nin müzik bölümünün kurucularındandır.

yaşamı 
1948 yılında i̇stanbul’da doğdu. babası ethem ruacan, kıdemli piyade albayı idi. müzikle içli dışlı bir aile ortamında büyüdü. müziğe mızıka çalarak başladı. on yaşında gitarla tanıştı ve rıza başeskioğlu’ndan klasik gitar dersi aldı. ardından metin bulut’tan elektro gitar dersi almaya başladı ve 1960’lı yıllardan itibaren elektrik gitar çaldı.

kadıköy maarif koleji'nde öğrenim gördü. bu yıllarda, arda uskan, selçuk oskay ve murat sümen ile birlikte dönemin popüler müzisyenlerinin parçalarını çaldıkları ilk grubu olan "vahşi kediler"i kurdu. profesyonel anlamda müzik yapmaya karar verdikten sonra erol büyükburç, şerif yüzbaşıoğlu, yalçın ateş ve süheyl denizci ile çalıştı. günnur perin ve ayhan yünkuş’un etkisiyle caz müziğe yöneldi. barney kessel, jimm hall’un albümlerini analiz ederek kendini geliştirdi. kardeşi nükhet ruacan’ı da caz şarkıcısı olması için teşvik etti. türkiye’ye gelen eartha kitt, salena jones gibi caz şarkıcılarına eşlik etti.

1970 yılında askerliğini yaptıktan sonra piyanist emin fındıkoğlu’ya i̇sveç ve norveç’teki caz kulüplerinde çaldı. 1978’de boston’daki berklee müzik okulu'na burslu kabul edildi. burada bir sömestr ders aldıktan sonra juillard akademisi’nde besteci vincent persichetti’den ders alma umuduyla new york’a gitti ve iki sömestr okulun özel kurslarına katıldı.

1978 yılında new york'ta nilüfer verdi (d. 1956) ile evlendi, 1999 yılında biten evliliklerinden nedim ruacan (d. 1979) adında bir oğlu vardır. 1983'te türkiye'ye döndü.

1985′te trt i̇stanbul radyosu caz orkestrası’na katıldı ve 1996 yılında süheyl denizci den devraldığı orkestra şefliğini 2011’e kadar devam ettirdi.  1997'de bilgi üniversitesi'nde kurulan müzik bölümünün başkanı oldu. 2002 yılına kadar bu görevi sürdürdü. bu arada pek çok albüme katkıda bulundu.

2012 yılında i̇stanbul uluslararası caz festivali'nin yaşamboyu başarı ödülü ile ödüllendirildi.

kaynakça 

türk caz müzisyenleri
1948 doğumlular
i̇stanbul bilgi üniversitesi öğretim üyeleri
kadıköy anadolu lisesinde öğrenim görenler
1913 FA Charity Shield

1913 fa charity shield, i̇ngiltere'deki futbolun yönetim organı olan futbol federasyonu (fa) tarafından desteklenen hayır kurumları için fon toplamak amacıyla düzenlenen, yıllık futbol yarışması fa charity shield'in altıncı organizasyonudur. maç, federasyona bağlı kulüplerde oynayan profesyonel ve amatör futbolcular arasında oynandı. 6 ekim 1913'te londra'daki the old den'de oynanan karşılaşmayı profesyonel futbolcuların oluşturduğu takım 7-2'lik skorla kazandı. profesyonellerde oynayan i̇ngiliz millî oyuncular; harry hampton dört, george holley iki ve fleming bir gol atarken, amatörlerde ise barlow ve herbert farnfield birer gol attı. maçtan elde edilen gelirler, senghenydd kömür ocağı afet fonu'na bağışlandı.

detaylar

kaynakça 

1913
1913'te futbol
Philippe Thys

philippe thys (d. 8 ekim 1889 - ö. 16 ocak 1971), belçikalı eski profesyonel yol bisikletçisi. üç kez fransa bisiklet turu'nu kazanmıştır.

kariyeri 
1910'da thys, belçika'nın ilk ulusal cyclo-cross şampiyonasını kazandı. ertesi yıl circuit français peugeot ve ardından paris'ten toulouse'a ve paris'ten turin'e etap yarışlarını kazandı. daha sonra tour de france'a katılmak için profesyonel oldu.

thys, bisiklet çatalını kırmasına ve tamir etmek için bir bisiklet dükkânı bulmasına rağmen, 1913'te turu kazandı. onarım 10 dakikalık bir cezaya neden oldu, ancak dokuz dakikanın biraz altında bir galibiyetle kazandı. thys etaba çıktı ve eugène christophe, luchon'a giderken çatalını kırdığında lider oldu. marcel buysse ertesi gün sonuçlarda onu aştı. nice'e giden yolda bir başka kırık çatal thys'e tekrar liderlik getirdi, ancak drama longwy'den dunkirk'e sondan bir önceki etapta düştüğünde devam etti. nakavt edilmesine ve takım arkadaşlarının bisikletini tamir etmelerinin yardımı nedeniyle cezalandırılmasına rağmen, gustave garrigou'nun 8 dakika 37 saniye önünde kazandı, buysse ise üçüncü oldu.

başarıları

büyük turlar sonuçları

kaynakça

dış bağlantılar
 
 official tour de france results  for philippe thys.

1889 doğumlular
1971 yılında ölenler
belçikalı erkek bisikletçiler
fransa bisiklet turu şampiyonları
fransa bisiklet turu etap birincileri
Zenate

zenate veya zenata (berberîce: iznaten ⵉⵣⵏⴰⵜⴻⵏ veya iznasen ⵉⵣⵏⴰⵙⴻⵏ), antik dönemde mısır'ın batısından fas'a uzanan bir bölgede  sanhace ve masmude gruplarıyla birlikte yaşayan berberi kabilelerdir. yaşam tarzı olarak göçebe olanların yanında yerleşik yaşam sürenler de vardı.

din 
zenate kabilesi i̇slam'ı erken, 7. yüzyıl gibi bir tarihte kabul etti. diğer berberi kabileleri 8. yüzyıla kadar emevi halifeliği fethine direnmeye devam ederken, zenateliler hızla i̇slamlaştılar. ayrıca müslümanların i̇berya fethinde önemli bir aracı oldular.

toplum 
14. yüzyıl tarih yazarı i̇bn haldun, zenate'nin üç büyük kabileye ayrıldığını bildiriyor: cerave, mağrâve ve beni i̇fren. eskiden mağrip'in büyük bir bölümünde hakimiyet kurmuşken, daha güçlü kabileler olan kutama ve houara ile çatışmalar nedeniyle güneye ve batıya göç ettiler.

siyaset 
10. yüzyılda zenateliler, fâtımîlere karşı endülüs emevî devleti ile ittifak kurdu. zenateliler 13. yüzyılda abdülvâdîlerin yükselişi ile bir miktar siyasi iktidarı ele geçirdi. fas'ı 13. yüzyılın ortalarından 16. yüzyılın ortalarına kadar iki zenate hanedanı, meriniler ve vattasîler yönetti.

etimoloji ve anlambilim 
"zenata" adı, "aznat" (ⴰⵣⵏⴰⵜ) kelimesinin çoğulu olan "iznaten" (ⵉⵣⵏⴰⵜⵏ) kelimesinden gelir ve "gönder, sefer" ve "at" anlamına gelen "azn" (ⴰⵣⵏ) 'den oluşur (ⴰⵜ) zenata'nın berberi dilinde "oğul" anlamına gelen (diğer berberi lehçelerinde "oğul", "aït (ⴰⵢⵜ) veya yat (ⵢⴰⵜ)" olarak adlandırılır). çoğulu işaretlemek için -en ve a'daki tekil kelimenin ilk harfinin bir i- yerine ikame edilmesi kullanılır. "iznaten", "aznat" kelimesinin çoğuludur ve berberi'de zenetik "çocuklarını gönderenler" anlamına gelir. "iznaten" adı, "iznaïten" veya "iznyaten" olarak da telaffuz edilebilir.

kaynakça 

kuzey afrika'daki yerli halklar
göçebeler
Phillippe Breton

philippe louis jean breton (14 kasım 1936 - 29 nisan 2020), fransız roma katolik piskopos.

yaşamı ve kariyeri
breton 14 kasım 1936'da rouen, fransa'da doğdu. paris'teki katolik enstitüsü'ndeki çalışmalarını tamamladıktan sonra 1966'da rahipliğe atanmıştır. breton, 2002'de kardinal jean-marie lustiger tarafından piskoposluğa yükseltilerek 2002'den 2012'ye kadar dax piskoposluğu'nun piskoposu olarak görev almıştır. breton 19 haziran 2011'de kardinal angelo amato ile birlikte fransız i̇htilali sırasında dax'ta giyotinde başı kesilen fransız rahibe blessed marguerite rutan'ın aziz ilan edildiği törene katılmıştır.

ölümü
breton'un 29 nisan 2020'de paris, fransa'da 83 yaşında öldü. ölümünün koronavirüs salgını esnasında gerçekleşmesi nedeniyle, dax piskoposluğu tarafından cenazesinin web sitesi üzerinden yayınlanacağı duyuruldu.

kaynakça

1936 doğumlular
2020 yılında ölenler
fransız roma katolikleri
fransız piskoposlar
roma katolik piskoposlar
avrupa'daki roma katolik piskoposlar
Umut Çamkıran

umut çamkıran (21 şubat 1989 bad saulgau, baden-württemberg, almanya) türk boksör.

yaşamı
tunceli kökenli alevi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir.

kariyeri
anadolu aslanı lakabını kullanmaktadır. profesyonel ağır siklet boksörü olarak 14 müsabaka yapmış ve tamamını nakavtla kazanmıştır. profesyonel boks kariyerine 2013 yılında edgar kalnars ile yaptığı maçla başlamıştır. düz gardlı bir boksör olup 182 cm boyunda ve 124 kg ağırlığındadır.

menajerliğini benny blanko ve birol topuz yapmaktadır.

08.05.2015 tarihinde alexander kahl ile yaptığı müsabaka sonucu ubf avrupa şampiyonası ağır siklet altın kemerini kazanmıştır.

23.12.2017 tarihinde goran delic ile yaptığı müsabaka sonucu elde ettiği wbc akdeniz şampiyonası ağır siklet altın kemeri ve 19.04.2019 tarihinde arnold gjergjaj ile yaptığı müsabaka sonucu kazandığı ebu ee şampiyonası ağır siklet altın kemeri halen kendisinde bulunmaktadır.

kaynakça

yaşayan insanlar
1989 doğumlular
türk boksörler
Louison Bobet

louis "louison" bobet (d. 12 mart 1925 - ö. 13 mart 1983), fransız eski profesyonel yol bisikletçisi. üç kez fransa bisiklet turu'nu kazanmıştır.

kariyeri 
savaş sonrası dönemin ilk büyük fransız bisikletçisi ve 1953'ten 1955'e kadar üç yıl arka arkaya tour de france'ı kazanan ilk bisikletçiydi. kariyeri, ulusal yol şampiyonasını (1950 ve 1951), milan-san remo (1951), giro di lombardia (1951), critérium international (1951 ve 52), paris-nice (1952), grand prix des nations (1952), uci yol dünya şampiyonası (1954), tour of flanders (1955), critérium du dauphiné libéré (1955), tour de luxembourg (1955), paris-roubaix (1956) ve bordeaux-paris (1959) galibiyetlerini içeriyordu.

başarıları

büyük sonuçları

 tour de france
 4. genel ve 2 etap galibiyeti (1948)
 3. genel, 1 etap galibiyeti ve dağlar klasmanı kazanan (1950)
 20. genel ve 1 etap galibiyeti (1951)
 1. genel ve 2 etap galibiyeti (1953)
 1. genel ve 3 etap galibiyeti (1954)
 1. genel ve 2 etap galibiyeti (1955)
 7. genel (1958)
 giro d'italia
 2. genel, 1 etap galibiyeti ve 9 etap boyunca genel klasman liderliği (1957)
 7. genel ve dağlar klasmanı kazanan (1951)
diğer yarışlar
 uci yol dünya şampiyonası (1954)
  ulusal yol şampiyonası (1950, 1951)
 milan-san remo (1951)
 giro di lombardia (1951)
 critérium international (1951, 1952)
 challenge desgrange-colombo (1951)
 paris-nice (1952)
 grand prix des nations (1952)
 tour of flanders (1955)
 critérium du dauphiné libéré (1955)
 tour de luxembourg (1955)
 paris-roubaix (1956)
 bordeaux-paris (1959)
 critérium des as (1949, 1950, 1953, 1954)

büyük turlar sonuçları

kaynakça

dış bağlantılar

complete palmarès
cycling hall of fame profile

1925 doğumlular
1983 yılında ölenler
fransız erkek bisikletçiler
fransa bisiklet turu şampiyonları
fransa bisiklet turu etap birincileri
The Fresh Air Fund

the fresh air fund, (türkçesi: temiz hava fonu) düşük gelirli ailelerden gelen new york'lu çocuklara ülkede ücretsiz yaz tatili sağlayan ve kâr amacı gütmeyen ajans. the fresh air fund, 1877'den bu yana 1,8 milyondan fazla çocuğa yardım etti.

kaynakça

dış bağlantılar 

 inner-city children, country summers: narrating american childhood and the geographies of whiteness  a discussion of media representations of the fresh air fund and issues of race

new york merkezli kuruluşlar
Pilies Caddesi

pilies caddesi (), , litvanya'nın başkenti vilnius'a bağlı eski şehir'deki ana caddelerinden biridir. katedral meydanı'ndan belediye meydanı'na uzanan, etrafındaki diğer caddelere göre kısa bir caddedir.

vilnius'ta pazar tüccarları tarafından halk sanatçılarının mallarını satmak için kullanılan çeşitli yerler içerisinde pilies caddesi en popüler olanıdır. cadde genellikle yoğun olduğu ve belediye binası'nda sıkça gerçekleştirilen siyasi veya kültürel olaylar nedeniyle işlek bir caddir. pazar hediyelik eşya arayanlar arasında da popülerdir. hediyelik eşya dükkanlarında sıklıkla kehribar takılar ve keten giysiler yer alır. cadde, litvanya'nın dört köşesinden halk sanatçılarının ürünlerini sergilemek ve satmak için burada toplandığı kaziukas fuarı ile de bilinir.

cadde, didžioji caddesi ile birlikte 1598'den beri didžioji pilies caddesi olarak adlandırılmaktaydı. litvanya sovyet sosyalist cumhuriyeti döneminde pilies ve aušros vartų caddesi ile birlikte sovyet yazar maksim gorki'nin adı verilmişti. günümüzde didžioji caddesi'nden ayrılmıştır.

vilnius üniversitesi'nin merkezi pilies caddesi ile üniversite caddesi arasındadır. ayrıca 16 şubat 1918 günü saat litvanya konseyi'nin yirmi üyesi bu caddede yer alan litvanya savaş mağdurlarını destekleme komitesi ofisinde bir araya gelmiş ve litvanya bağımsızlık yasası'nı imzalamışlardır. bina o tarihten itibaren i̇mzacılar evi () olarak adlandırılmıştır ve günümüzde bir müzedir.

galeri

kaynakça 

vilnius'ta karayolu ulaşımı
litvanya'daki cadde ve sokaklar
Devrim Komitesi (Yemen)

devrim komitesi, devrim konseyi veya yüksek devrim komitesi, yemen'de faaliyet gösteren zeydi bir grup olan husiler tarafından yemen i̇ç savaşı yıllarında kurulmuş geçici hükûmettir. komitenin meşruiyeti başta birleşmiş milletler, amerika birleşik devletleri olmak üzere yemen içinden bazı gruplar tarafından da kabul görmemiştir. komitenin başkanlığını muhammed ali el-huti yapmıştır. 15 ağustos 2016'da devrim komitesinin yetkilerinin bir kısmı yüksek siyasi konseye devredilmiştir.

kaynakça

yemen krizi
yemen i̇ç savaşı
2015'te yemen
Medya etkinliği

medya etkinliği medya tanıtımı amacıyla yürütülen bir olay veya etkinliktir.  ayrıca, kitle iletişim araçlarında yer alan veya büyük ölçüde basın-yayın'da göz önünde bulundurularak gerçekleştirilen herhangi bir olayı içerebilir. medya etkinlikleri bir haber duyurusu, yıldönümü, bir basın toplantısı veya gösteri gibi planlanmış etkinliklere odaklanabilir.

kaynakça 

medya etkinlikleri
üst gerçeklik
Frida Wattenberg

frida wattenberg (7 nisan 1924, paris –3 nisan 2020, paris, fransa), fransız direnişi üyesi kadın aktivist ve sanatçı.

yaşamı
wattenberg 1924 yılında polonyalı yahudi göçmeni bir ailenin çocuğu olarak paris'te doğdu. paris'in marais mahallesinde yetişti. 1930'ların sonlarında hashomer hatzair hareketine katıldı. ii. dünya savaşı sırasında paris'te victor hugo lisesi'nde eğitim gördü. wattenberg ayrıca fransız direnişi'ni gösterem çeşitli posterler ve kolaj çalışmaları yaptı.

wattenberg 1941'de çocuklara yardım vakfı'na (ose) katıldı. alman i̇şgali esnasında yahudi halkının fransa'nın güneyine kaçması için sahte belgeler yaptı. annesi 1942'de vel 'd'hiv' roundup, paris'te yahudilerin toplu tutuklanması sırasında göz altına alınınca wattenberg, alman ordusu mensuplarına annesinin kıyafet temin eden bir fabrikada çalıştığını kanıtlayınca serbest bırakılmasını sağladı.

wattenberg 1943'te grenoble'a gitti ve yahudi direnişine katıldı. annecy'deki çocuk gruplarına eşlik etti ve i̇sviçre'ye geçişlerine yardımcı oldu. toulouse'a geçerek armée juive'a katıldı.

paris'in düşman işgalinden kurtuluşundan sonra, sınır dışı edilmeleri nedeniyle ebeveynlerini kaybeden çocukları yetiştirip korumak amacıyla fransız yahudi çocuklarını koruma vakfı'nda (opej) çalıştı. i̇srail'in sınırlarının artması ve yahudi yerleşiminin çoğalması için kampanya yürüttü.

ölümü
ii. dünya savaşı'nda fransız direnişi'nin simgelerinden olan aktivist ve sanatçı frida wattenberg 3 nisan 2020'de doğum yeri paris, fransa'da covid-19 nedeniyle 95 yaşında öldü.

ödülleri
merit şövalyelik madalyası
légion d'honneur nişanı

kaynakça

polonya asıllı fransızlar
ii. dünya savaşı'nda fransızlar
fransız sanatçılar
1924 doğumlular
2020 yılında ölenler
fransa yahudileri
fransa'da covid-19 pandemisinden ölenler
paris doğumlular
fransız insan hakları aktivistleri
Vileišis Sarayı

vileišis sarayı (), litvanya'nın başkenti vilnius'ta petras vileišis için inşa edilmiş neobarok tarzı yapı. vileišis, 1904'te sarayın yapımında görevli olan döneminde ünlü bir litvanyalı mühendis, siyasi aktivist, yayıncı ve hayırseverdi. saray bir ana ev, bir misafirhane ve bir ek binadan oluşur. bina günümüzde litvanya edebiyatı ve folklor enstitüsü'nü barındırmaktadır. 2000'lerin başında yenilenmiştir. 

sarayın mimarı august klein, biri neoklasik diğeri neobarok olmak üzere iki taslak yarattı. vileišis, barok st. peter ve st. paul kilisesi'ne yakınlığı nedeniyle neobarok stilini seçti.

i̇nşa üzerindeki çalışmalar 1904'te başladı. tanıklara göre yapımında kullanılan kireç, su yerine ayrılmış sütle seyreltilmiştir. o zamanlar geleneksel olarak kullanılmayan betonarme gibi bazı malzemeler de kullanılmıştır. yapı malzemeleri finlandiya ve hollanda'dan satın alındı. proje 1906'da tamamlandı. bir buçuk hektarlık alan üzerine kurulmuş yapı dövme demirden çitle çevrilidir ve bunlar özenle düzenlenmiştir.

ana saray iki katlıdır. birinci katta petras vileišis'in ofisi ve bir antre odası, bir koridor, iki çizim odası ve bir yemek odası vardı. büyük avize vilija fabrikasındaki işçiler tarafından hediye edilmiştir. birinci ve ikinci katlar arasında bir teras bir korkuluk ile çevriliydi. ailenin yatak odaları ikinci katta, hizmetçilerin kalacak yerleri ise çatının altındaki tavan arasında yer alıyordu. i̇ç kısım taç kalıplama, heykeller ve pastel fayans içeren neoklasik ve rokoko tarzlarında dekore edilmiştir. sarayda litvanyalı edebi ve kültürel figürlerin portreleri, büstleri ve kabartmaları sergilendi.

günümüzde 

saray 2000'li yılların başında üç yıllık bir yenileme geçirdi ve 2007'de yeniden açıldı. yapısal olarak sağlam olduğu için restorasyonu büyük ölçüde kozmetikti. yenileme sırasında, saray duvarlarına gizlenmiş birçok önemli tarihi belge bulundu. buna karşın sarayda gizlendiklerine dair yaygın bir inanca rağmen 1918'de imzalanan litvanya bağımsızlık yasası'nın yıllardır kayıp olan kopyaları bulunamadı. petras vileišis'in kardeşi jonas vileišis, yasanın imzacılarından biriydi.

kaynakça 

litvanya'daki saraylar
vilnius merkezli kuruluşlar
1906'da tamamlanan yapılar
barok saraylar
Petras Vileišis

petras vileišis (d. 25 ocak 1851 - ö. 12 ağustos 1926; palanga) önde gelen litvanyalı mühendis, siyasi aktivist ve hayırsever.

okul öncesi eğitimini panevežys'de, orta öğrenimini šiauliai gymnasium'da tamamladı ve yüksek derece ile mezun oldu. 1874 yılında st. petersburg üniversitesi'nde fizik ve matematik alanında çalışmalarını tamamladı. üniversitede litvanya dilinin çarlık yetkilileri tarafından yasaklanması nedeniyle yasaklı olan litvanca yayınları yasadışı bir şekilde dağıttı. i̇ki erkek kardeşi jonas ve antanas ile birlikte yeraltı "oniki havariler" organizasyonuna mensuptu.

daha sonra, çoğu litvanyalı sosyal organizasyonlara dağıttığı bir mühendis olarak yaptığı çalışma sonucunda büyük bir servet biriktirdi. petras vileišis 1904 yılında vilnius'taki ilk yasal litvanca günlük gazete olan vilniaus žinios gazetesini kurdu. aynı zamanda sanat faaliyetleri yürüttü ve 1907'deki kendi sarayındaki ilk litvanya sanat sergisine sponsor oldu.

1926'da palanga'da tatildeyken öldü ve kaunas'a gömüldü. dokuz yıl sonra vilnius'un rasos mezarlığı'nda yeniden gömüldü.

kaynakça 

1926 yılında ölenler
1851 doğumlular
litvan aktivistler
litvan siyasetçiler
mühendisler
Deniz Komando

deniz komando ülkelerin deniz kuvvetlerinin  gerçekleştireceği kritik operasyonlarda görev alan özenle yetiştirilen denizcilere verilen unvandır. açık denizlerde korsanlarla mücadele harekâtı yürütürler, sualtı taraması yaparak patlayıcıları imha ederler, kritik tesisleri ve gemileri koruma görevlerini icra ederler. savaşta yüzer platformları ele geçirme veya tahrip etme, amfibi harekâtı yapılacak kıyıya sızarak keşif yapma gibi görevleri vardır. kara komandolarından farklı olarak eğitimleri denizde ve sığ sularda uzun süreler ve gizlice intikal etme, arazide deniz tehçizatıyla intikal etme, dalgıçlık gibi eğitimlerden geçerler. sualtı tüfeği, dalış ekipmanları kullanırlar.

ayrıca bakınız 
 sualtı taaruz(türkiye)
sualtı savunma grup komutanlığı (türkiye)
amfibi hücum timi (türkiye)
 sualtı savunma grup komutanlığı (türkiye)
 sualtı eğitim merkezi komutanlığı (türkiye)
 kurtarma ve sualtı komutanlığı (türkiye)
 su altı taarruz komutanlığı (türkiye)
 "sualtı hücum" deniz komandoları (azerbaycan)
 donanma özel eylem alayı (cezayir) 
navy seals(abd)
devgru(abd)
marina raiders(marsoc) (abd)
special warfare combatant-craft crewmen(abd)
special boat service (i̇ngiltere)
fuerzas especiales (meksika
kommando spezialkräfte marine (almanya)
shayetet 13(i̇srail)
 commandos marine(fransa)
comando raggruppamento subacquei e incursori teseo tesei (dalgıç komandolar) (i̇talya)
 sualtı yıkım komutanlığı(oyk)(yunanistan)
 özel deniz harp kuvvetleri(i̇spanya)
 kopaska (endonezya)
paskal (malezya)
grumec (brezilya)

kaynakça 

türlerine göre askerî kuvvetler
komando
savaş meslekleri
özel kuvvetler
Cady Groves

cady groves (30 temmuz 1989- 3 mayıs 2020), amerikalı şarkıcı ve söz yazarı.

yaşamı ve kariyeri 
groves 30 temmuz 1989'da marlow, oklahoma'da doğdu.
seslendirdiği önemli bazı parçaları arasında; "this little girl", "oh darlin", "forget you" ve "love actually" bulunmaktadır. ayrıca dört ep çalışması; a month of sundays (2009), this little girl (2010), life of a pirate (2012), ve dreams (2015) piyasaya sürülmüştür. son çalışması "dreams", hayranları için 2015 yılında ücretsiz olarak yayınlandı.

ölümü 
groves 3 mayıs 2020'de henüz 30 yaşında geçirdiği kalp krizi sonucu yaşama veda etmiştir.
 ölümü ailesi tarafından teyit edilmiştir.

diskografi

ep'ler
 a month of sundays (2009)
 the life of a pirate (2010)
 this little girl (2012)
 dreams (2015)
 bless my heart (2020)

tekliler
 this little girl (2012)
 love actually (2012)
 forget you (2013)
 whiskey & wine with christian burghardt (2015)
 crying game (2015)
 dreams (2015)

turneler 
 bamboozle road show 2010 (2010)
 lets be animals tour (2011)
 beautiful freaks tour (2012)
 high school nation tour (fall 2015)

kaynakça

dış bağlantılar 
 

amerika birleşik devletleri'nde doğal nedenlerden ölenler
1989 doğumlular
2020 yılında ölenler
amerikalı kadın pop şarkıcıları
amerikalı şarkı yazarları
oklahoma doğumlu müzisyenler
Ajay Kumar Tripathi

ajay kumar tripathi (12 kasım 1957 – 2 mayıs 2020), hint yüksek hakim ve siyasetçi.

yaşamı ve kariyeri 
tripathi 12 kasım 1957'de bihar'da doğdu. tripathi 7 temmuz 2018-22 mart 2019 tarihleri arasında chhattisgarh yüksek mahkemesi başyargıcı olarak görev aldı. son görevi 23 mart 2019 tarihinden ölümüne kadar lokpal yüksek yargı kurumu üyeliği oldu.

sağlık durumu ve ölümü 
tripathi'ye 5 mart 2020'de ilerlemiş covid-19 tanısı kondu, yeni delhi'de 2 mayıs 2020'de bu hastalığa bağlı enfeksiyon sebebiyle 62 yaşında öldü.

kaynakça 

1957 doğumlular
2020 yılında ölenler
hint siyasetçiler
hint hukukçular
hindistan'da covid-19 pandemisinden ölenler
Erzincan'da 1973 Türkiye genel seçimleri

14 ekim 1973 genel seçimleri erzincan i̇li sonuçları;

sonuçlar

i̇lçelerde en yüksek oyu alanlar

seçilenler

kaynakça

i̇llere göre 1973 türkiye genel seçimleri
1973
Erzurum'da 1973 Türkiye genel seçimleri

14 ekim 1973 genel seçimleri erzurum i̇li sonuçları;

sonuçlar

i̇lçelerde en yüksek oyu alanlar

seçilenler

kaynakça

i̇llere göre 1973 türkiye genel seçimleri
1973
Massimo Briaschi

massimo briaschi (d. 12 mayıs 1958), forvet pozisyonunda görev yapmış i̇talyan eski futbolcudur.

profesyonel kariyerine 1975 yılında vicenza kulübünde başladı. daha sonra sırasıyla cagliari, vicenza, genoa, juventus, genoa ve prato kulüplerinde oynadı. i̇talya 21 yaş altı millî futbol takımında toplam 4 kez forma giydi.

1958 doğumlular
yaşayan insanlar
i̇talyan futbolcular
forvet futbolcular
lr vicenza virtus futbolcuları
cagliari calcio futbolcuları
genoa cfc futbolcuları
juventus fc futbolcuları
ac prato futbolcuları
1984 yaz olimpiyatları futbolcuları
serie a futbolcuları
i̇talya 21 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
serie b futbolcuları
i̇talyan olimpiyat futbolcuları
Luciano Bodini

luciano bodini (d. 12 şubat 1954), kaleci pozisyonunda görev yapmış i̇talyan eski futbolcudur. profesyonel kariyerine 1974 yılında cremonese kulübünde başladı. daha sonra sırasıyla atalanta, juventus, verona ve internazionale kulüplerinde oynadı.

başarıları

kulüp
juventus
 serie a şampiyonluğu: 1980-81, 1981-82, 1983-84, 1985-86 (kadroda olmasına rağmen, 1983-84 ve 1985-86 sezonları dışında herhangi bir lig maçında oynamadı).
 coppa italia şampiyonluğu: 1982-83.
 şampiyon kulüpler kupası şampiyonluğu: 1984-85.
 uefa süper kupası şampiyonluğu: 1984.
 kıtalararası kupa şampiyonluğu: 1985.

kaynakça 

1954 doğumlular
yaşayan insanlar
i̇talyan futbolcular
kaleci futbolcular
us cremonese futbolcuları
atalanta bc futbolcuları
juventus fc futbolcuları
hellas verona fc futbolcuları
fc internazionale milano futbolcuları
serie a futbolcuları
lega pro futbolcuları
John Wark

john wark (d. 4 ağustos 1957), orta saha pozisyonunda görev yapmış i̇skoç millî futbolcudur.

profesyonel kariyerine 1975 yılında ipswich town kulübünde başladı. daha sonra sırasıyla liverpool, ipswich town, middlesbrough ve ipswich town kulüplerinde oynadı. 1977-1980 yılları arasında i̇skoçya u-21 formasını 9 kez giydi ve 2 gol attı. 1979-1984 yılları arasında ise i̇skoçya millî futbol takımı ile çıktığı 29 maçta 7 gol kaydetti.

kaynakça

dış bağlantılar 

lfc history profili 
fitbastats'da i̇skoçya u21 istatistikleri  

1957 doğumlular
yaşayan insanlar
i̇skoç futbolcular
i̇skoçya millî futbol takımı futbolcuları
1982 fifa dünya kupası futbolcuları
uefa kupası'nı kazanan futbolcular
premier league futbolcuları
i̇skoçya 21 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
english football league futbolcuları
orta saha futbolcuları
ipswich town fc futbolcuları
liverpool fc futbolcuları
middlesbrough fc futbolcuları
glasgow doğumlu futbolcular
Erik Tandberg

erik tandberg (19 ekim 1932, oslo - 2 mayıs 2020, oslo, norveç), norveçli mühendis, siyasetçi, yazar, televizyoncu ve uzay bilimleri eğitimcisi.

yaşamı ve kariyeri
tandberg 19 ekim 1932'de oslo, norveç'te doğdu. norveç uzay merkezi'nde çalıştı. tandberg 1969-1989 yılları arasında norveç muhafazakâr partisi'nden oslo kent konseyi üyesi olarak hazır bulundu.

ölümü
norveçli mühendis, siyasetçi, yazar, televizyoncu ve uzay bilimleri eğitimcisi erik tandberg 2 mayıs 2020'de doğum yeri oslo, norveç'te 87 yaşında vefat etti.

kaynakça

1932 doğumlular
2020 yılında ölenler
norveçli siyasetçiler
norveçli mühendisler
televizyoncular
oslo doğumlu yazarlar
oslo doğumlu siyasetçiler
William Paterson (kâşif)

albay william paterson (17 ağustos 1755 – 21 haziran 1810) i̇skoç asker, kâşif, avustralya vali yardımcısı ve botanist. tazmanya'da port dalrymple'de ilk yerleşime öncülük etmesiyle bilinir. paterson'un 1795'te verdiği emirle bediagal kabilesinin erkek, kadın ve çocukları katledildi.

botanik'te takson yazarı olarak paterson kısaltması kullanılır.

kaynakça

1755 doğumlular
1810 yılında ölenler
i̇skoç botanikçiler
i̇skoç kâşifler
Şive koçu

şive koçu, oyuncunun, kamera karşısında, sahnede ya da seslendirme işinde karakterin lehçesiyle konuşmasına yardımcı olur. lehçe koçu genellikle bir ön araştırma yaparak, örnekler ve eğitim materyalleri toplar ve oyuncuyla replikleri üzerine çalışır. oyuncuya anlaşılırlık, tutarlık ve inandırıcılık açısından rehberlik eder.

tanınmış lehçe koçları arasında, "bin sesli adam" olarak bilinen, good will hunting filminin lehçe koçu robert easton, yüzüklerin efendisi filminde kullanılan elf aksanının uzmanı roisin carty ve titanik de dahil olmak üzere pek çok filmde kate winslet'in lehçe koçluğunu yapan susan hegarty sayılabilir.

maryland üniversitesi'nin, i̇ngilizce konuşan oyuncular için dünyanın pek çok bölgesinden toplanmış lehçeleri içeren visual accent and dialect archive isimli bir video sitesi bulunmaktadır.

kaynakça 

koçluk
film yapımı meslekleri
müzik meslekleri
tiyatro meslekleri
dönemsel iş
sinema ve video terminolojisi
oyunculuk teknikleri
lehçe (dil)
dilbilim
Dao Bandon

dao bandon (; 4 ocak 1947 - ), taylandlı şarkıcı.

diskografi

albüm 
 khon khee lang kway
 roe rak tai ton kradon

şarkı yazarlığı 
 jao bao hai (jintara poonlarp)
 rak salai dok fai ban  (jintara poonlarp)
 covid ma namta lai (jintara poonlarp)
 nam ta loan bon tee non (honey sri-isan)
 kulab daeng (somjit borthong)

kaynakça 

1947 doğumlular
20. yüzyıl erkek şarkıcıları
taylandlı şarkıcılar
Dolaşım alanı

dolaşım alanı bir hayvanın yaşadığı ve düzenli olarak hareket ettiği bölgeyi tanımlamak için kullanılan bir terimdir. bir hayvanın aktif olarak savunduğu bölgesi ile ilgilidir. tek bir hayvanın ya da bir hayvan çiftinin dolaşım alanından söz edilebildiği gibi bir popülasyonunun dolaşım alanı için de kullanılabilir. i̇ngilizce "home range" terimi ilk olarak w. h. burt tarafından 1943'te ortaya atıldı. gözlenen hayvanın farklı zamanlarda bulunduğu yerleri gösteren haritalar çizdi. bir dolaşım alanının belirlenmesi için dikkatli bir gözlem sonucu elde edilen veriler kullanılır.

kaynakça

etoloji
Gustavo Peña

gustavo peña velasco (22 kasım 1942, talpa de allende - 19 ocak 2021), meksikalı futbolcu ve teknik direktördür. defans pozisyonunda görev aldığı futbolculuk kariyerini sonlandırmasının ardından teknik direktörlük yapmıştır.

22 kasım 1942'de, talpa de allende'de doğdu ve çocuk yaşlarda ailesiyle birlikte hareket ettiği guadalajara'da büyüdü. a takım seviyesinde oynamaya 1960'ta, oro'da başlayan peña; kariyeri boyunca cruz azul, jalisco, monterrey ve laguna'da forma giydi. 1961-1974 yılları arasında meksika millî takımıyla 82 maça çıktı ve 3 gol kaydetti. covid-19 nedeniyle öldü.

kaynakça

dış bağlantılar 
 

1942 doğumlular
jalisco doğumlu sporcular
2021 yılında ölenler
meksikalı futbolcular
meksikalı teknik direktörler
defans futbolcuları
meksika millî futbol takımı futbolcuları
cd oro futbolcuları
cruz azul fc futbolcuları
csd jalisco futbolcuları
cf monterrey futbolcuları
cf laguna futbolcuları
liga mx futbolcuları
1963 concacaf şampiyonası futbolcuları
1965 concacaf şampiyonası futbolcuları
1966 fifa dünya kupası futbolcuları
1967 concacaf şampiyonası futbolcuları
1970 fifa dünya kupası futbolcuları
concacaf altın kupa kazanan futbolcular
tampico madero fc teknik direktörleri
universidad de guadalajara (futbol kulübü) teknik direktörleri
meksika millî futbol takımı teknik direktörleri
cf monterrey teknik direktörleri
liga mx teknik direktörleri
concacaf şampiyonlar kupası kazanan teknik direktörler
meksika'da covid-19 pandemisinden ölenler
As Salam al Amiri

as-salām al-ʾamīrī (türkçe çevirisiyle "emir'e selam") katar'ın milli marşıdır. el şeyh mubārak ibn sayf al-thānī tarafından yazılmış ve abdulazīz nāṣṣir al-ubaydān al-fakhrū tarafından bestelenmiştir.

bu ad 1951'den 1978'e kadar kuveyt milli marşının ismi olarak kullanılmıştır.

katar'ın ulusal sembolleri
katar müziği
asya ulusal marşları
kraliyet marşları
Darius Mockus

darius mockus (d. 29 mart 1965; vilnius), litvanyalı girişimci, iş insanı ve kitle iletişim aracı sahibi. (neo-press, alfa medya ve tv kanalı lnk). darius mockus günümüzde mg baltık başkanı ve "mg baltık ticareti" genel müdürüdür.

2017 yılında mockus litvanya bağımsızlık yasası'nın orijinal belgesini bulacak ve hükûmete ulaştıracak kişiye 1 milyon euro ödül vereceğini açıkladı. teklifin son tarihi, litvanya'nın bağımsızlık ilanının 100. yıldönümünü kutlayacağı 16 şubat 2018 olarak belirlendi. 29 mart 2017'de vytautas magnus üniversitesi'nde çalışan profesör liudas mažylis litvanca olarak dilinde elle yazılmış ve yirmi imzacı tarafından imzalı orijinal belgeyi almanya'nın başkenti berlin'deki federal dışişleri bakanlığı siyasi arşivi'nde bulduğunu açıkladı.

hakkında 
mockus ilk girişimcilik faaliyetlerine 80'li yılların sonlarında "litas" kooperatifi işleterek başladı. daha sonra, 90'lı yıllar boyunca profesyonel kariyeri daha da hızlandı ve her yıl yeni iş birimlerini yönetme deneyimi kazandı. mockus, litvanya serbest pazar enstitüsü'nü kuran kuruculardan biriydi.

kariyer 
1990'de lietuvos birža" (litvanya borsası) ulusal ticaret borsasında i̇cra direktörü görevi yürüttü. 1991-1992 yıllar arası "lietuvos investicija" (litvanya yatırım) başkanı idi. 1992'de yatırım şirketi "investicijos fondas" (yatırım fonu) yönetim kurulu başkanı oldu. 1996 yılından bu yana - jsc "minvista" direktörüdür. ayrıca 2000 yılından bu yana  "mg baltık" (daha önce "minvista") müdürüdür.

2002 yılında veidas dergisinde uzman komisyonu, darius mockus'u litvanya yılın yöneticisi seçti.

kaynakça 

yaşayan insanlar
1965 doğumlular
Boulogne Bildirgesi

genellikle boulogne bildirgesi (bulonja deklaracio) olarak anılan esperantizmin özü bildirgesi (), esperanto hareketi için birkaç önemli çerçeve oluşturan tarihi bir belgedir. bildirge ludwik lejzer zamenhof tarafından yazılmış ve 1905 yılında fransa'nın boulogne-sur-mer kentinde düzenlenen ilk esperanto dünya kongresi katılımcıları tarafından onaylanmıştır.

i̇çerik

boulogne bildirgesi bir giriş ve beş noktadan oluşmaktadır.

giriş bölümünde zamenhof, birçok insanın esperanto hareketinin doğasını yanlış anladığı için bildirgenin beş noktasının oluşturulması gerektiğini açıklamaktadır. beş nokta, büyük ölçüde yaygın olarak kullanılan bu yanlış anlamalara yanıt olarak verilmiştir.

 esperantizm, uluslararası bir yardımcı dilin (ial) tanıtımını destekleyen bir harekettir. buna başka bir anlam eklenemez. politik, dini ve ahlaki açıdan tarafsızdır ve mevcut dilleri değiştirmeye çalışmaz, sadece onları desteklemek içindir.
 esperanto'nun var olan en gerçekçi uluslararası yardımcı dil olduğunu kabul eder ve bu hedefe dayanarak bunu ilerletmek için çalışırlar.
 esperanto hiç kimseye ait değildir. herkes istediği herhangi bir nedenle kullanabilir.
 fundamento de esperanto, esperanto üzerindeki tek, sürekli zorunlu otoritedir ve değiştirilemez. aksi takdirde, esperanto hiçbir yasal otoriteye, ne yönetim organına ne de zamenhof'un kendisi de dahil olmak üzere bir kişiye bağlı değildir. bir dilsel konu fundamento'da ele alınmıyorsa, konunun nasıl ele alınacağı bireye bağlıdır.
 esperantist akıcı bir esperanto konuşmacısıdır. esperanto topluluğuna katılımı teşvik edilir, ancak bu zorunlu değildir.

kaynakça

alıntılanan çalışmalar

dış bağlantılar
 boulogne bildirgesi, i̇ngilizce çeviri

esperanto tarihi
1905'te fransa
Piero Gleijeses

piero gleijeses (d.1944 venedik, i̇talya) johns hopkins üniversitesine bağlı paul h. nitze uluslararası i̇lişkiler bölümünde abd dışişleri alanında uzman profesördür. özellikle fidel castro iktidarında küba dış siyasetine dair yaptığı ve abd'nin latin amerika'ya yaptığı askerî müdahalelerin tarihçesiyle ilgili yaptığı çalışmalarla tanınır. küba devleti tarafından castro dönemi gizli devlet arşivlerine erişim izni verilmiş olan tek yabancı akademisyendir.

akademik çalışmalar
gleijeses, eğitimini cenevre'deki graduate institute of international and development studies kurumunda tamamlamıştır. 2002 yılında yazmış olduğu conflicting missions: havana, washington and africa, 1959–1976 adlı kapsamlı eser çok olumlu eleştiriler almış, çeşitli ödüllere layık görülmüştür.

gleijese akademik yayınlarının dışında foreign affairs ve london review of books gibi saygın dergilerde yazmaktadır.

eserleri
visions of freedom: havana, washington, pretoria, and the struggle for southern africa, 1976–1991, university of north carolina press, 2013 isbn 978-1-469-60968-3
the cuban drumbeat: castro's worldview, seagull books, 2009 isbn 978-1-906-49737-8
conflicting missions: havana, washington and africa, 1959–1976, university of north carolina press, 2002 isbn 978-0-807-82647-8
shattered hope: the guatemalan revolution and the united states, 1944–1954, princeton university press, 1992 isbn 978-0-691-07817-5
politics and culture in guatemala, university of michigan, 1988
tilting at windmills: reagan in central america, paul h. nitze school of advanced international studies, 1982 isbn 978-0-941-70002-3
the dominican crisis: the 1965 constitutionalist revolt and american intervention, johns hopkins university press, 1978 isbn 978-0-801-82025-0

ödülleri
 2005 – guggenheim bursu
 2003 – küba devleti dostluk nişanı
 2003 – robert h. ferrell kitap ödülü

kişisel hayatı
japon asıllı heykeltıraş ve ünlü sanatçı yoko ono'nun kızkardeşi olan setsuko ono ile evli olan gleijeses i̇ngilizce, afrikaans, fransızca, almanca, i̇talyanca, portekizce, rusça ve i̇spanyolca bilmektedir.

kaynakça

johns hopkins üniversitesi öğretim üyeleri
venedik doğumlular
1944 doğumlular
yaşayan insanlar
Çin Halk Cumhuriyeti'nin Tibet'i ilhakı

çin halk cumhuriyetinin tibeti ilhakı, çin halk cumhuriyeti (çhc) devletinin tibet bölgesi üzerindeki kontrolü kazandığı süreçtir. bu süreç, çin hükûmeti tarafından "tibet'in barışçıl kurtuluşu", sürgündeki tibet hükümeti tarafından ise "tibet'in çin tarafından istilası" olarak anılır. tibet hükûmeti'nin uluslararası tanınma kazanma girişimleri, kendi ordusunu modernleştirme çabaları, çhc hükûmeti ile müzakerelerde bulunması ve ekim 1950'de batı kham'a bağlı qamdo bölgesinde bir askeri çatışmaya katılmasından sonra tibet hükûmeti, ekim 1951'de çin baskısı altında on yedi noktalı anlaşma'yı en sonunda kabul etti. tibet'in çin'e dahil edilme süreci, bazı batılı gözlemciler tarafından bir ilhak olarak görülür. çin otoritesine yeni girmiş tibet'te tibet hükûmeti ve tibet'in toplumsal yapıları başlangıçta muhafaza edildi, ancak 1959 tibet isyanının sonucu olarak 14. dalay lama tenzin gyatso sürgüne kaçtı ve tibet'in hükûmeti ve toplumsal yapıları çözüldü.

dipnot

kaynakça

literatür

kaynakça 

1950'de çin
1950'de siyaset
tibet tarihi