1977'de Türkiye

bu sayfada, 1977 yılında türkiye'de görevdeki siyasi kurumlar ve kişiler, yaşanan olaylar, doğan ve ölen kişiler yer alır.

meclis
 tbmm 15. dönem (5 haziran'a kadar)
 tbmm 16. dönem

görevdekiler
cumhurbaşkanı – fahri korutürk
başbakan
süleyman demirel (21 haziran 1977'ye kadar)
bülent ecevit (21 haziran 1977 – 21 temmuz 1977)
süleyman demirel (21 temmuz 1977'den itibaren)
muhalefet lideri
bülent ecevit (21 haziran 1977'ye kadar)
süleyman demirel (21 haziran 1977 – 21 temmuz 1977)
bülent ecevit (21 temmuz 1977'den itibaren)

i̇ktidar partisi ve ana muhalefet 
i̇ktidar partisi:
adalet partisi (ap) ve koalisyon ortakları (21 haziran 1977'ye kadar)
cumhuriyet halk partisi (chp) (21 haziran 1977 – 21 temmuz 1977)
adalet partisi (ap) ve koalisyon ortakları milli selamet partisi (msp) ve milliyetçi hareket partisi (mhp) (21 temmuz'dan itibaren) – bu hükûmete 2. milliyetçi cephe de denir.
ana muhalefet
cumhuriyet halk partisi (chp) (21 haziran 1977'ye kadar)
adalet partisi (ap) (21 haziran 1977 - 21 temmuz 1977)
cumhuriyet halk partisi (chp) (21 temmuz 1977'den itibaren)

kabine
39. hükûmet (21 haziran 1977'ye kadar)
40. hükûmet (21 haziran 1977 - 21 temmuz 1977)
41. hükûmet (21 temmuz 1977'den itibaren)

olaylar

ocak 
 3 ocak
 i̇stanbul hukuk fakültesi'nde öğrenciler arasında çıkan silahlı çatışmada 9 öğrenci yaralandı.
 kerkük-yumurtalık petrol boru hattı hizmete girdi.
 12 ocak - erzurum'daki atatürk üniversitesi güvenlik nedeniyle süresiz olarak kapatıldı.
 13 ocak - öğrenciler arasında çıkan olaylarda i̇stanbul ve tunceli'de birer öğrenci öldü, onlarca yaralı var. kahramanmaraş ve kütahya'da meydana gelen çatışmalarda 21 kişi yaralandı.
 16 ocak - tv yayınlarının süresi haftada 65 saate çıkarıldı.
 25 ocak - i̇stanbul emniyet müdürlüğü, i̇stanbul genelinde son bir yıl içinde 510 öğrenci olayının meydana geldiği, bu olaylarda 13 öğrencinin öldüğü, 254 öğrencinin yaralandığını bildirdi.

şubat 
 4 şubat türkiye sivil havacılık sendikası'nın thy'de aldığı grev kararı nedeniyle, thy'nin tüm iç ve dış seferleri durdu.
 5 şubat - ankara'da, töb-der, tüm-der ve tüted bir miting düzenliyerek, 39. türkiye cumhuriyeti hükûmeti'nin tutumunu, partizanlığı ve terörü kınadı. güvenlik güçleri ile çıkan çatışma sonrasında 60 kişi yaralandı.
 6 şubat - siyasal bilgiler fakültesi yönetim kurulu, 'can güvenliği olmadığı' gerekçesiyle okulu 10 şubat'a kadar tatil etti.
 13 şubat - thy'nin i̇stanbul-i̇zmir seferini yapan 'trakya' isimli yolcu uçağı, 17 yaşındaki ankara polis koleji öğrencisi adnan mintaş tarafından kaçırılmak istendi. mintaş tutuklandı.
 16 şubat - genelkurmay başkanı org. semih sancar'ın görev süresi 1 yıl uzatıldı.
 17 şubat - ankara 50. yıl lisesi öğrencilerine komandolar ateş açtı, bir kız öğrenci kalp krizinden öldü.
 19 şubat - odtü akademik konseyi, kendilerine danışılmadan rektörlüğe getirilen prof. hasan tan için oybirliği ile güvensizlik kararı verdi.
 20 şubat - odtü'de çıkan çatışmada 1 öğrenci öldü.
 23 şubat - odtü'nün yeni rektörü prof. tan, okulu 15 gün kapattı.
 26 şubat - i̇stanbul'da 'evlat acısına son' adlı yürüyüşe onbinlerce kadın katıldı.
 28 şubat - malatya'da i̇nönü üniversitesi açıldı.

mart 
 1 mart - 39. türkiye cumhuriyeti hükûmeti'nin (1. mc hükûmeti) görevde olduğu süre içerisinde tl 9. kez devalüe edildi. tl'nin dolara karşı toplam kaybı %27'ye ulaştı. dolar 17.50 tl.
 4 mart - türkiye barolar birliği'nin aldığı karar üzerine tüm yurtta avukatlar davalara girmediler.
 5 mart - rektör tan tarafından 15 gün süre ile kapatılan odtü, danıştay kararı ile açıldı.
 9 mart - ankara cumhuriyet başsavcılığı tarafından mhp hakkında soruşturma açıldı.
 19 mart - thy'nin diyarbakır-ankara seferini yapan yolcu uçağı, silahlı iki lise öğrencisi tarafından beyrut'a kaçırıldı.
 31 mart - sivas ve site öğrenci yurtları arasındaki sokak savaşı sabaha kadar sürdü. polis panzerlerle kapıları kırarak içeri girebildi. niğde ve sakarya'daki öğrenci yurtlarında da çatışma çıktı. toplam 460 öğrenci gözaltına alındı.

nisan 
 1 nisan - i̇zmir'de i̇leri gençlik derneği (i̇gd) afişlerini asan bir işçi komandolar tarafından silahla öldürüldü.
 5 nisan - tbmm erken seçimlerin 5 haziran'da yapılmasını kararlaştırdı.
 11 nisan - antalya'nın elmalı ilçesinde 4.9 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi.
 21 nisan - i̇stanbul'da bahçelievler lisesi'nde dersten çıkan öğrencilerin üzerine ateş açıldı. solcu görüşlü bir lise son sınıf öğrencisi öldürüldü.
 25 nisan - vize'de 15 gün önce dövülerek hastaneye kaldırılan chp'li vize belediye başkan adayı sebahattin begil öldü.
 28 nisan - chp genel başkanı bülent ecevit'e şiran'da suikast girişiminde bulunuldu.

mayıs 
 1 mayıs - i̇stanbul taksim meydanı, kanlı 1 mayıs olarak hatırlanan 1 mayıs i̇şçi bayramı kutlamaları sırasında çıkan olaylarda 39 kişi öldü.
 29 mayıs - i̇stanbul'da havalimanı ve tren garına yerleştirilen bombaların patlaması sonucu 5 kişi öldü, 41 kişi yaralandı.

haziran 
 3 haziran - trabzonspor, 1. lig şampiyonluğunu kazandı.
 5 haziran – 1977 türkiye cumhuriyeti genel seçimleri yapıldı. (chp 213 koltuk, ap 180 koltuk, msp 24 koltuk, mhp 16 koltuk, cgp 3 koltuk, dp 1 koltuk)
 9 haziran - 1977 türkiye'nin vatikan büyükelçiliği saldırısı: vatikan büyükelçisi taha carım, roma'daki evinin önünde ermeni militanlarca öldürüldü. 
 13 haziran - başbakan süleyman demirel istifa etti. böylelikle 1. milliyetçi cephe hükûmeti sona erdi. hükümeti kurma görevi chp genel başkanı bülent ecevit'e verildi.
 21 haziran - bülent ecevit, kabinesini açıkladı.

temmuz 
 3 temmuz - bülent ecevit tarafından kurulan hükümet güvenoyu alamadı.

ağustos
 3 ağustos - tl'nin değeri mark karşısında yüzde 4.5 oranında düşürüldü. mark’ın alış fiyatı 730 kuruştan 763 kuruşa, satış fiyatı da 778 kuruşa yükseltildi.
 14 ağustos – türkiye, yunanistan'ın ege adalarını askerileştirerek uluslararası anlaşmaları ihlal ettiğini iddia etti.

kasım 
 17 kasım - dr. cahit karakaş tbmm'nin 13. başkanı oldu. görevi 12 eylül 1980'de sona erdi.

aralık
 11 aralık - 1977 türkiye yerel seçimleri yapıldı. birinci olan cumhuriyet halk partisi % 41,72 oyla 42 il belediyesi, ikinci olan adalet partisi % 37,10 oyla 15 il belediyesini aidı.
 28 aralık - di̇sk olağan genel kurulu'nda başkanlığa abdullah baştürk seçildi.
 güneş motel olayı: chp lideri bülent ecevit, adalet partisi'nden istifa eden 12 milletvekiliyle görüşerek, 41. türkiye hükûmeti'nin düşürülmesi ve kendilerine yeni kuracağı kabinede bakanlık verilmesi konusunda anlaşmaya vardı.
 31 aralık - adalet partisi lideri süleyman demirel başkanlığındaki ap-msp-mhp'den oluşan koalisyon 41. türkiye hükûmeti (2. milliyetçi cephe) gensoru ile düşürüldü. başbakan istifasını sundu. bu türkiye'de gensoruyla düşen ilk hükûmettir.

doğumlar

ocak
 1 ocak – zeynep tokuş, model ve oyuncu
 2 ocak – ahu türkpençe, oyuncu
 3 ocak - mustafa kartop, sporcu
 5 ocak - alaaddin şahintekin, karateci
 15 ocak - ebru şallı, manken
 20 ocak - ali ece, spor yorumcusu 
 24 ocak - funda vanroy, sunucu, manken ve oyuncu

şubat
 12 şubat - lerzan mutlu, şarkıcı
 23 şubat - ayhan akman,  futbolcu

mart
 4 mart - didem süer, basketbolcu
 9 mart - atılay uluışık, oyuncu 
 12 mart - abdulhamit gül, siyasetçi
 15 mart - ali rıza kubilay, oyuncu 
 19 mart - alparslan arslan, suikastçı (ö. 2023)
 26 mart - göksel akıncı, futbolcu 
 28 mart - ahmet gülhan, güreşçi

nisan
 5 nisan - erhan albayrak, futbolcu 
 14 nisan
serkan altuniğne, karikatürist
akasya asıltürkmen, oyuncu

mayıs
25 mayıs - açelya elmas, oyuncu

haziran
 4 haziran - aslı hünel, şarkıcı 
 12 haziran - burak akdiş, futbolcu 
 28 haziran - harun tekin, mor ve ötesi grubunun solisti, söz yazarı ve besteci

temmuz
 10 temmuz - sinan tuzcu,  oyuncu
 18 temmuz - akın sinan dağdelen, futbolcu
 19 temmuz - ali enver adakan, yelkenci

ağustos
 3 ağustos – deniz akkaya, model ve oyuncu
 31 ağustos - arzu yanardağ, oyuncu

eylül
 2 eylül - ferhat uludere, yazar
 7 eylül - hakan eratik, oyuncu
 9 eylül - fatih tekke,  futbolcu
 22 eylül - ali sunal, oyuncu 
 24 eylül
emine ün, manken
ebru destan, manken

ekim
 26 ekim - aslı gökyokuş, şarkıcı

kasım
 22 kasım - kerem gönlüm,  basketbolcu
 24 kasım - celaleddin koçak, futbolcu
 28 kasım - ayfer gök, hava subayı (ö. 2001)

aralık
 4 aralık - çağlar çorumlu, oyuncu
 15 aralık - mehmet aurelio, futbolcu 
 20 aralık - kerem kabadayı,  baterist
 24 aralık - berke özgümüş, baterist
 25 aralık - ali tandoğan, futbolcu
 26 aralık - fatih akyel,  futbolcu
 28 aralık - keremcem, müzisyen ve sinema oyuncusu
 30 aralık
 kemal muslubaş, yelkenci ve antrenör
 volkan kürşat bekiroğlu, futbolcu

doğum günü ve ayı bilinmeyenler
 meltem pamirtan, türk oyuncu

ölümler
 24 şubat – yorgo bacanos, müzisyen
 9 mart - muhammed tayyib okiç, akademisyen 
 13 mart - hikmet onat, ressam
 22 nisan - atıf kaptan, oyuncu 
 27 nisan - güner sümer, oyuncu
 10 temmuz – şükrü gülesin, eski futbolcu
 15 temmuz - esat mahmut karakurt, yazar (d. 1902)
 10 ekim - i̇smail hakkı uzunçarşılı, tarihçi 
 21 ekim – ferit tüzün, besteci (d. 1929)
 27 kasım - cemal yeşil, bürokrat (d. 1900)
 14 aralık – oğuz atay, yazar (d. 1934)
 19 aralık - saim alpago, oyuncu

resimler

ayrıca
 1976-77 türkiye 1. futbol ligi
 1977 yapımı türk filmleri

kaynaklar

 
20. yüzyılda türkiye
türkiye
türkiye