Martina (Herakleios'un eşi)

martina (ö. 641 sonrası), herakleios'un ikinci eşi olan bizans i̇mparatoriçesi ve 641 yılında oğlunun naibesi. herakleios'un kızkardeşi maria ile martinus isimli birinin kızıdır. günah çıkartıcı theofanis'e göre herakleios ve maria yaşlı herakleios ile karısı epiphania'nın çocuklarıdır.

i̇mparator eşliği
herakleios'un ilk eşi fabia eudokia 13 ağustos 612 günü öldü. konstantinopolis patriği i. nikiforos'a göre, ölüm sebebi epilepsiydi.

theofanis'e göre, martina çok uzun olmayan bir süre sonra dayısı ile evlendi, evlilik tarihi en geç 613 olarak düşünülür. ancak nikiforos, 620'lerde avarlar ile yapılan savaşlar sırasında evliliği yerleştirir.

kalkedon hristiyanlığının ensest konusundaki kurallarına göre, evliliğin yasaklanan akrabalık derecesine girdiği kabul edilir. codex theodosianus döneminden bu yana, bir dayı/amca ile yeğeninin arasındaki bu özel evlilik vakası yasal olarak ilan edilmişti.

konstantinopolis patriği i. sergios bu evliliği onaylamamasına ve herakleios'u martina ile evliliğinden vazgeçmesi için ikna etmeye teşebbüs etmesine rağmen, herakleios'un martina'yı augusta ilan etmesinden sonra augustaion'da bir törenle kendisi ona tac giydirdi. herakleios'un kardeşi (ve martina'nın dayısı) theodorus ile beraber imparatorluk ailesi üyeleri bile sürekli olarak herakleios'u eleştiren itirazlarını dile getirdiler.

i̇mparator ve i̇mparatoriçe açıkça yakın bir çiftti: martina, kocasına sasani i̇mparatorluğu'na karşı gerçekleştirdiği en zorlu seferlerde eşlik etti. ağustos 636'da yermük nehrinde araplar karşısında ciddi bir yenilgi aldığında da antakya'da yanındaydı.

naibeliği 
641'deki ölüm döşeğinde herakleios imparatorluğu ilk evlilikten oğlu herakleios konstantin (iii. konstantinos olarak) ve martina'dan oğlu heraklonas'a (ii. herakleios olarak) eşit rütbede bıraktı. martina, ikisinin de imparatoriçesi ve annesi olarak onurlandırılacaktı.

herakleios, ödemden 11 şubat 641 günü öldü, nikiforos, günahkar evliliğin ilahi cezası olarak düşünür. üç gün sonra, martina, herakleios'un vasiyetinin içeriğini halka açık bir törenle açıklamak için inisiyatif aldı. böyle bir tören geleneksel olarak imparatoriçeye değil yeni gelen imparatora aitti. martina, iki ortak imparator üzerinde kendi otoritesini kurmaya teşebbüs ediyordu.

tören, hipodromda yapıldı. bizans senatosu üyeleri, diğer üst düzey görevliler ve konstantinopolis halkı katıldı. hem konstantinos hem de heraklonas yoktu.

martina vasiyetin içeriğini okudu ve imparatorluğun üst düzey yetkilerini kendi adına talep etti. bununla birlikte, kalabalık, iki imparatorun adını değil de kendi imparatorluğunun otoritesini kabul etmeye itiraz etti. mağlubiyetle saraya dönmek zorunda kaldı.

martina'nın üvey oğlu ile ilişkileri daima zordu. sadece dört ay sonra iii. konstantinos, aniden veremden öldüğünde, ortak düşünce i̇mparatoriçe'nin onu heraklonas'ı tek hükümdarı bırakmak için zehirlediğiydi. ayrıca martina, konstantinos'un önde gelen savunucularını süratle sürgüne göndermeye başladı ve başlıca danışmanlarından konstantinopolis patriği pirros'un yardımıyla, monotelitizm politikasını tekrar canlandırdı.

eylemleri ve iii. konstantinos zehirlenmesi hakkındaki söylentiler, halkın ve senato'nun martina ve oğluna karşı dönmelerine sebep oldu. küçük asya'da askerleriyle birlikte ermeni valentinus, kalkedon'a yürüdü ve korkan heraklonas, iii. konstantinos'un oğlu ii. konstans'ı ortak imparator ilan etti.

ancak bu, hoşnutsuzluğu hafifletemedi ve ayın sonunda bizans senatosu onu görevden aldı. heraklonas'ın burnu kesildi, martina'nın dili kesildi ve rodos'a sürgün edildiler. ii. konstans tek imparator oldu.

çocukları 
martina ve herakleios çiftinin en az 10 çocukları olmasına rağmen bu çocukların isimleri ve sıraları tartışmaya açık sorular içerir:
 konstantinos. 615 yılında sezar olmuştur. genç yaşta ölmüştür.
 fabius, felçli boynu (skolyoz?) vardı. genç yaşta ölmüştür.
 theodosios, sağır ve dilsizdi, pers generali şahrbaraz'ın kızı nike ile evlendi.
 heraklonas, 638–641 yılları arasında imparator.
 david (tiberios) (d. 7 kasım 630), 638 yılında sezar olmuştur. 641 yılında kısa süre augustus ve heraklonas ve konstans ile ortak imparator ilan edilmiştir. tahttan indirilmiş, sakat bırakılmış ve rodos'a sürgün gönderilmiştir.
 marinus. sezar. nikiulu i̇oannis'e göre sünnet olduktan sonra ölmüştür.
 augoustina. 638 yılında augusta olmuştur.
 anastasia ve/veya martina. 638 yılında augusta olmuştur.
 febronia.

bunlardan en az ikisi engeliydi ki bu yasadışı evliliğin cezası olarak görüldü ve akrabalığın bir sonucu olabilir.

kaynakça

dış bağlantılar 
an article on martina by lynda garland

6. yüzyılda doğanlar
7. yüzyılda ölenler
herakleios hanedanı
bizans imparatoriçeleri
7. yüzyılda bizanslılar
augustae

herakleios