SUSE Linux

suse linux (  ya da ; almanca:[ˈzuːzə]) suse tarafından geliştirilmiş işletim sistemlerinin genel adıdır. suse linux; opensuse, sles, sled gibi diğer suse projelerini anmak için de kullanılır. ücretsiz ve açık kaynaklı linux çekirdeği üzerine inşa edilmiştir ve diğer açık kaynaklı sistem ve uygulama yazılımı projeleri ile birlikte dağıtılır. suse linux alman kökenlidir, adı “software und system-entwicklung” (yazılım ve sistem geliştirme) sözcüğünün kısaltmasından gelmektedir. i̇lk ticari linux dağıtımı olarak 1994 yılında piyasaya sürüldü. bir diğer suse projesi olan yast yapılandırma aracı ile de bilinir.

novell, 2003 yılında suse (daha sonra "suse" olarak adlandırıldı) markalarını ve ticari haklarını satın aldı. open invention network'ün kurucu üyelerinden biri olan novell, 2005 yılında dağıtım geliştirmesini dış katılımcılara geniş bir şekilde açarak, opensuse dağıtımını ve opensuse projesini oluşturarak topluluğu geliştirme sürecinin önemli bir parçası yapmaya karar verdi. novell, 2004 yılında suse üzerinde çalışan 500'den fazla geliştiriciyi istihdam etti. 27 nisan 2011 günü, novell (ve suse),  attachmate group tarafından satın alındı. bu durum suse'nin bağımsız bir iş birimi haline getirdi. daha sonra, ekim 2014'te, suse de dahil olmak üzere tüm attachmate group şirketleri, i̇ngiliz micro focus international tarafından satın alındı. suse, bu satın alımın ardından önceki statüsü ile faaliyetlerine devam etti. 2 temmuz 2018'de micro focus'un, suse'yi eqt partners'ın bi15.3r yan kuruluşu olan blitz 18-679 gmbh'ye 2.535 milyar dolara satacağı açıklandı. satın alım 18 mart 2019'da tamamlandı.

tarihçe

geliştiriciler 
gelişen gesellschaft für software und system entwicklung mbh (kaynak. company for software and system development) 2 eylül 1992'de nürnberg, almanya'da roland dyroff, thomas fehr, burchard steinbild ve hubert mantel tarafından kuruldu. şirketi kurdukları ısrada üçü hala üniversitede matematik öğrencisiydiler; fehr ise çoktan mezun olmuştu ve yazılım mühendisi olarak çalışıyordu.

asıl fikir, şirketin yazılım geliştirmesi ve bir danışma unix grubu olarak işlev görmesiydi. mantel'e göre, grup daha sonra destek sunarak linux dağıtmaya karar verdi.

kuruluşundaki isimleri "s.u.s.e"(s oftware u nd s ystem- e ntwicklung 'yazılım ve sistem gelişimini') kısaltmasından gelir, yine de şirketin tam adı pratikte hiç kullanılmamıştır. "s.u.s.e ", ekim 1998'de" suse "olarak yeniden adlandırıldı, 2003 yılında" suse "olarak stilize edildi.

dağıtımın resmi logosu ve mevcut maskotu, resmi olarak geeko ("gecko" ve "geek"in bir portmanteau'su) olarak adlandırılan örtülü bir bukalemundur. şirketin adında olduğu gibi, "geeko logosu şirket adı değişikliklerini yansıtacak şekilde gelişti.

kökenleri 
şirket bir servis sağlayıcı olarak hayatına başladı, düzenli olarak softlanding linux system (sls, artık feshedildi) ve slackware'i içeren yazılım paketleri yayınladı ve unix ve linux kılavuzlarını yazdırdı ve teknik yardım sundu.

suse'nin başlangıçta kullandığı bu üçüncü taraf ürünleri şu özelliklere sahipti ve farklı modalarda suse tarafından yönetiliyordu:

 1992 yılının ortalarında peter macdonald, x ve tcp/ip gibi öğeler sunan ve sls olarak bilinen kapsamlı linux dağıtımını yarattı.  bu dağıtım,  disketlerle edinmek isteyen kişilere dağıtıldı.
 1993'te patrick volkerding, sls linux dağıtımını yeniden tasarladı ve slackware tabanlı daha yeni bir sürüm yayınlandı.
 1994 yılında, patrick volkerding'in yardımıyla, slackware komut dosyaları, su'nun ilk sürümü olarak işaretlenen almancaya çevrildi. se linux 1.0 dağıtımı. önce disketlerle ve sonra cd'lerle dağıtıldı

kendi linux dağıtımını geliştirmek için, suse, 1992'de sls'yi ve 1996'da jurix'i taban aldı. dağıtımın merkezi noktası olacak kurulum ve konfigürasyon aracı yast'ı geliştirmeye başladı.

genişleme 

zamanla suse linux, rpm paket yöneticisi ve dosya yapısı gibi red hat linux'un birçok yönüyle uyumlu hale geldi.

s.us.e, almanya'daki en büyük linux dağıtıcısı oldu. 1997 yılında, oakland'da başkan ve yönetici ortak james gray'in yönetiminde suse, llc kuruldu ve bu, şirketin amerika ve asya'daki linux pazarlarında faaliyetlerini arttırmasını sağladı. red hat, özellikle amerika birleşik devletleri olmak üzere küresel bir büyüme yakalarken, suse linux almanya'da ve finlandiya ve i̇sveç gibi avrupa ülkelerinde büyümeye devam etti. ekim 1998'de isim resmi olarak suse (noktasız) olarak değiştirildi. suse, 1999'da i̇ngiltere'ye girdi.

2001 yılında şirket, ayakta kalabilmek için personel sayısını önemli ölçüde azaltmak zorunda kaldı.

novell dönemi 

4 kasım 2003'te novell, suse linux ag'yi 210 milyon dolara satın alacağını duyurdu. satın alma, ocak 2004'te tamamlandı.

i̇ş hedef kitlesine daha etkin bir şekilde ulaşmak için bir hareketle suse, 2001 yılında  suse linux enterprise server'ı tanıttı ve novell'in satın alımından birkaç ay önce şirketin adını "suse linux" olarak değiştirdi. "suse" artık bir kısaltma değildi, sözcük bir ad olarak kullanılmaya başladı.

novell'in asya pasifik bölgesi kurumsal teknoloji stratejisti j. philips'e göre novell, suse linux'un geliştirilme şeklini "orta vadede" değiştirmeyecekti. novell'in 2004 yılındaki yıllık brainshare konferansında ilk kez tüm bilgisayarları suse linux ile çalıştırıldı ve tescilli suse yönetim programı yast2'nin gpl lisansı altında piyasaya sürüleceği duyuruldu.

opensuse projesi 
4 ağustos 2005'te novell, opensuse project topluluğunun başlatılmasıyla suse professional serisinin daha açık hale geleceğini duyurdu. yazılım her zaman açık kaynaklıydı, yine de opensuse geliştirme sürecini açarak topluluğun işletim sistemine doğrudan katkı sağlamasına olanak sağladı. daha önce, tüm geliştirme çalışmaları suse tarafından şirket içinde gerçekleştiriliyordu. sürüm 10.0, genel beta testi sunan ilk sürümdü.

suse linux 10.0, hem açık kaynak hem de sahipli uygulamaları ve perakende kutulu set sürümlerini içeriyordu. değişikliğin bir parçası olarak, yast online update sunucu erişimi tüm suse linux kullanıcıları için ücretsiz hale geldi ve ayrıca ilk kez gnome masaüstü geleneksel olarak öntanımlı olan kde ile eşit statüye yükseltildi.

kasım 2005'te suse'nin kurucusu hubert mantel, şirketten istifa ettiğini açıkladı. novell'in satın almasının suse'yi beklentilerinin ötesinde değiştirdiğini ve 13 yıl önce kurduğu şirketin aynı şirket olduğuna inanmadığını belirtti. görünüşe göre istifa, dağıtımı için gnome tabanlı varsayılan masaüstü ortamında ximian ürünlerinin uygulanmasına ilişkin bir anlaşmazlıktan kaynaklanıyordu. sadece bir yıl sonra mantel, şirkete geri döndü.

microsoft anlaşması 
3 kasım 2006'da (25 temmuz 2011'de yenilenmiştir), novell, microsoft ile suse'nin microsoft windows ile birlikte çalışma yeteneğinin iyileştirilmesini, her iki ürünün çapraz tanıtımını / pazarlamasını ve patent çapraz lisanslamasını kapsayan bir anlaşma imzaladı. anlaşma, özgür yazılım topluluğunda pek hoş karşılanmadı (tartışmalı olarak), bu durum suse'nin imajını zedeledi.

attachmate group devralması 
22 kasım 2010'da novell, the attachmate group tarafından 2.2 milyar $'a satın alınmayı kabul ettiğini duyurdu. attachmate group, novell'i satın alarak suse'nin bağımsız bir işletme haline gelmesiyle  bunları ayrı iki birim olarak çalıştırmayı planladı ve bu işlemin sonucu olarak suse işi ile opensuse projesi arasındaki ilişkide herhangi bir değişiklik yapılmadı.

abd adalet bakanlığı, novell inc.'den belirli patentlerin ve patent başvurularının satın alınmasının ilk aşamasına devam etmek için cptn holdings llc ve sahiplerinin, bakanlığın tekel endişelerini gidermek için orijinal anlaşmalarını değiştirmek zorunda kalacaklarını duyurdu. departman, başlangıçta önerildiği gibi, anlaşmanın, linux gibi açık kaynaklı yazılımların, sunucu, masaüstü ve mobil işletim sistemlerinin yanı sıra ara yazılım ve sanallaştırma geliştirme ve dağıtımında yenilik yapmaya ve rekabet etmeye devam etme yeteneğini tehlikeye atacağını söyledi.

patentlerin lisanslanmasına ilişkin şartlar şunlardı:

 tüm novell patentleri, yaygın olarak benimsenen bir açık kaynak lisansı olan gnu genel kamu lisansı sürüm 2'ye ve linux sistemi için önemli bir lisans olan açık buluş ağı (oin) lisansına tabi olarak alınacaktır;
 cptn, varsa, oin lisansı kapsamında mevcut olan patentleri sınırlama hakkına sahip değildir; ve
 ne cptn ne de sahipleri, novell'i veya attachmate'i oin lisansı altında hangi patentlerin mevcut olduğunu değiştirmeye teşvik etmek veya teşvik etmek amacıyla herhangi bir beyanda bulunmayacak veya herhangi bir eylemde bulunmayacaktır.

satın alma 27 nisan 2011'de tamamlandı. ardından, 23 temmuz 2011'de attachmate group, suse işi için yeni bir web sitesi açtı

micro focus birleşmesi 
20 kasım 2014 tarihinde attachmate group, micro focus ile birleşti. suse, özel bir ürün portföyüne sahip ayrı bir iş birimi olarak çalışmaya devam etti.

eqt partners edinimi 
2 temmuz 2018'de, micro focus'un suse iş segmentini 2.535 milyar dolara eqt partners'a satacağı açıklandı. satın alım 18 mart 2019'da tamamlandı.

sürümler 
suse, suse linux enterprise server  ve suse linux enterprise desktop 11 ve 12 için on üç yıllık bir ürün yaşam döngüsü sunmaktadır.

suse dağıtımları

suse linux enterprise server

opensuse dağıtımları

suse ailesi ürünleri 
suse linux, opensuse ve suse linux enterprise olmak üzere iki ana dağıtım altında mevcuttur. opensuse, opensuse projesi tarafından geliştirilen ve destklenen ücretsiz bir topluluk dağıtımıdır. opensuse, leap ve tumbleweed olmak üzere ikiye ayrılır. tumbleweed, sürekli en güncel paketleri kullanan bir ''yuvarlanan'' dağıtım felsefesi ile yayımlanır; leap sürümü ise test edilmiş ve kendini kanıtlamış paketleri kullanan kararlı bir dağıtım olmayı amaçlar. suse linux enterprise, suse'nin kurumsal kullanıcılar için test edilmiş ve onaylanmış açık kaynaklı, ticari çözümüdür.

opensuse ve suse linux enterprise 
opensuse, sürümleri sle ürünlerine göre nispeten sık bir şekilde yayınlayan ve genellikle içerdiği çeşitli açık kaynak projelerinin daha güncel sürümlerini kullanan ücretsiz bir topluluk projesidir.

suse linux enterprise, suse'nin, daha seyrek bir yayım takvimine sahip, kurumsal müşterilere hitap etmeyi amaçlayan ticari dağıtımıdır. çok çeşitli kurumsal uygulamalar için onaylanmıştır, yüksek kullanılabilirlik ve satış noktası uzantıları dahil olmak üzere bir dizi özel kurumsal özellik sunar. suse, tarihsel olarak, suse linux enterprise'ın temeli olarak opensuse linux'un yoğun şekilde test edilmiş bir paket alt kümesini kullanır. opensuse 15'ten başlayarak suse, "leap" varyantını doğrudan suse linux enterprise'a yükseltilebilir hale getirdi.

suse linux enterprise server ve desktop 
suse, suse linux enterprise server ve suse linux enterprise desktop'ı sunar. her biri kendi özel amacına uygun paketlerle donatılmıştır. örneğin, suse linux enterprise desktop, apache web sunucusunu içermez ve suse linux enterprise server, xgl / compiz  gibi araçları önyüklü olarak sunmaz.

buna karşılık, opensuse sunucu, masaüstü ve tabletler için ayrı dağıtımlara sahip değildir. yuvarlanan(tumbleweed) ve kararlı(leap) olmak üzere iki farklı sürüm sunar. daha ziyade, depoları gerekli yazılımı içerir ve bunu gerçekleştirmek için kurulum modellerini kullanır.

opensuse linux 
opensuse, suse linux bileşenlerini geliştirmek ve sürdürmek için opensuse proje topluluğu tarafından yönlendirilir ve suse tarafından desteklenir. bu, tarihi "suse linux professional" ın eşdeğeridir. suse linux'u satın aldıktan sonra, novell (şimdi suse ) topluluğu geliştirme süreçlerinin merkezi hale getirmeye karar vermişti.

yayım tarihinden itibaren 8 aylık teorik geliştirme döngüsüne ve 18 aylık ömre (kritik güncellemelerin süresi) sahiptir. hemen indirmek için tamamen ücretsiz olarak mevcuttur.

distrowatch'a göre opensuse, 2013'ün en popüler altıncı ve 2014'ün dördüncü en popüler linux dağıtımı oldu.

suse linux enterprise 
suse, "kurumsal" iş kolu için birden fazla ürün geliştirir. bu iş ürünleri, daha uzun bir yaşam döngüsü (10 yıl, 13'e kadar uzatılabilir), daha uzun bir geliştirme döngüsü (6 ila 18 ay), potansiyel geliştirme hızından feragat etme pahasına istikrar garantisi, teknik destek ile kurumsal ortamları hedefler, bağımsız donanım ve yazılım satıcılarına sertifikasyon sunar. suse linux enterprise ürünleri yalnızca ticari olarak bulunur (güncelleme ücretleri).

suse linux enterprise, opensuse dağıtımından daha az pakete sahiptir. farklılıkların çoğu, son kullanıcıya kurumsal müşterilerden çok daha uygun olan masaüstü uygulamalarıdır. kurumsal ürünler şunlardır:

 suse linux enterprise server (sles), kurumsal ortamları hedefleyen sunucu odaklı bir işletim sistemidir.
 suse linux enterprise gerçek zamanlı, zaman faktörünün kritik olduğu düşük gecikmeli işlemleri destekleyen değiştirilmiş bir sles sürümüdür.
 suse linux enterprise desktop (sled), kurumsal ortamları hedefleyen masaüstü odaklı bir işletim sistemidir.
 suse linux enterprise thin client (sletc), ince istemci terminallerini hedefleyen değiştirilmiş bir sled sürümüdür.

bir linux çekirdeği kullanılarak kurulduğunda, novell open enterprise server (oes), bir platform olarak suse linux enterprise server'ı kullanır. bu ürün aynı zamanda oes-linux olarak da bilinir.

suse linux enterprise, 25 haziran 2014 tarihine kadar vmware'in vsphere lisansına, suse partners web sitesinde  belirtildiği gibi 'ücretsiz'  olarak dahil edildi.

suse stüdyo 
suse'nin suse studio, opensuse kiwi ve açık yapı servis araçlarını kullanmak üzerie tasarlanmıştı. kullanıcıların özel bir linux dağıtımını grafiksel olarak bir araya getirmelerine ve çok çeşitli sanal makine ve disk görüntüleri içeren çıktılar oluşturmalarına izin verdi. suse studio, open build service ile birleştirildi ve ortaya çıkan proje eylül 2017'de suse studio express olarak yeniden adlandırıldı.

ayrıca bakınız 

 red hat linux
 suse linux enterprise server
 suse linux enterprise desktop
 opensuse

kaynakça 

alıntılar

genel kaynaklar
 
 

almanya merkezli yazılım şirketleri
rpm tabanlı linux dağıtımları
i̇ncelenmemiş çeviri içeren sayfalar