Despina Storch

despina davidoviç veya despina storch (1894 veya 1895 - 30 mart 1918), birinci dünya savaşı sırasında almanya ve osmanlı i̇mparatorluğu için casusluk yaptığı iddia edilen bir osmanlı rum kadınıydı. storch daha sonra casus literatüründe "türk lokumu" (turkish delight), "türk güzeli" ve "modern kleopatra" olarak ölümsüzleştirildi.

erken yaşam ve seyahatler 
i̇stanbul'da fenerli rum bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen despina, 17 yaşındayken fransız paul storch ile evlendi. daha sonra boşanmış olsalar da, eski evlilikleri, eski eşi fransa ordusunda görev yaparken kendisinin fransa'nın düşmanları için casusluk yapmakla suçlanması nedeniyle tuhaf bir durum yarattı.

birkaç faktör, amerikan yetkililerinin madame storch'un bir casus olduğundan şüphelenmesine yol açtı. sık sık adını değiştirerek dünyanın başkentlerini gezdi: "örneğin paris'te madame nezie olarak biliniyordu; madrid ve londra'da madame hesketh olarak; roma'da madame davidovitch olarak; new york'ta biltmore'da madame despina olarak ve washington'daki shoreham'da barones de bellville olarak."  bu son isim, "baroness de bellville", tutuklanmasından önceki son aylarda neredeyse her yerde ve her zaman gizemli bir baron henri de beville (veya de bellville) ile birlikte olduğu için kullanıldı.

despina storch, olağanüstü güzelliği, akıcı fransızcası ve dans etme becerisi nedeniyle partilere sık sık misafir oluyordu. pek çok partide, müttefik kuvvetlerine hizmet eden subaylar ve savaşa dahil olan ülkelerin büyükelçileri ile temas ve iletişim kurmakta hiç zorluk çekmedi.

madrid'deyken despina storch ve baronun alman ajanlarıyla temas kurduğu fark edildi. çift, şüphelerin farkına vardıktan sonra hızla havana'ya gitmek üzere i̇spanya'dan ayrıldı.

birleşik devletlerde 
daha sonra amerika birleşik devletleri'ne geçtiler. onlara mrs. elizabeth charlotte nix adında bir alman kadın ve robert de clarmont adında bir fransız kontu olduğu iddia edilen bir adam eşlik etti.

"tuhaf bir dörtlü" olarak adlandırılan bu dört kişi abd'ye gelir gelmez "adalet bakanlığı tarafından zan altına alındılar".

adalet bakanlığı'nın şüphelerini uyandıran bir faktörlerden biri, despina storch'un new york'ta bir otelde kalmak için ayda 1.000 dolar ödeyerek çok zengin bir hanım olarak yaşamasıydı. mrs. nix ayrıca kont bernstorff'tan açıklanamayan 3.000 dolarlık bir borç aldı.

yetkililer daha sonra bir new york bankasında madame storch adına açılmış ve tutulan bir kasaya el koydu. kutunun, dünyanın çeşitli yerlerinden tanınmış kişilerle önemli yazışmalar içerdiği ve bunlardan bazılarının şifreli olduğu söyleniyordu.

i̇lk başta iş birlikçileri, üzerlerindeki incelemeden habersizdi ve türk güzeli bir "kelebek varoluşu" sürdürdü. "sosyal etkinliklere" sık sık katılarak, uzun talipler listesine yeni ve önemli hayranlar ekledi.

i̇nceleme storch tarafından öğrenildiğinde, valizlerini panama'ya göndermeye çalıştı, ancak bunlar yakalandı ve ele geçirildi. i̇çinde bulundukları tehlikenin farkına varan baron ve storch, fransız pasaportları alarak küba'ya kaçma planları yaptılar.  ancak planları adalet bakanlığı tarafından öğrenilince, dördü de 18 mart 1918'de tutuklandı ve ellis adası'na gönderildi. yetkililer, dört işbirlikçi tarafından bırakılan şüpheli bir para izini takip etmeye çalıştı, casusluk faaliyeti olduğunu kanıtlayamadılar veya çürütemediler. sonunda baron, storch ve diğer ikisi abd'den "istenmeyen" kişiler olarak sınır dışı edildi.

ölümü 
ellis adası'ndayken hepsi hastalandı; üçü iyileşirken, despina storch, 23 yaşında, 30 mart'ta zatürre olarak tanımlanan hastalıktan öldü. ölümü sırasında yetkililer onun doğal sebeplerden öldüğünü düşündüler, ancak daha sonra bazı yayınlar onun zehirli bir kapsülü ısırmış olabileceğini belirtti.

despina storch'un cenazesi 1 nisan 1918'de gerçekleşti. new york sun şöyle yazdı:

cenazesine sadık hayranı baron henri de beville, ailesi ve bir gizli servis ajanı katıldı. new york sun gazetesi, "türk casus şüpheline olan sevgisi onu entrika ağına dolayan baron, sessizce ağladı ve arabaya geri götürülürken mezara son bir kez baktı." diye yazdı. ayin despina storch'un hangi dinin mensubu olduğuna dair herhangi bir kanıt sunulamamasına rağmen bir rum ortodoks kilisesi'nde yapıldı.

amerika birleşik devletleri hükûmeti, baron'un fransa'ya sadakati şüphe götürmeyen ebeveynlerinin, oğullarının masum bir kurban olduğu ve "ortaya çıkabilecek her türlü şüphenin, onun madame storch'a olan bağlılığından kaynaklandığı" açıklamasını kabul etti.

ana şüphelilerinin ölümüyle, abd hükûmeti, davanın asla çözülemeyeceğini anladı  ancak the new york times, onun iddia edilen itirafını ölümünden hemen önce bildirdi.

kaynakça 

i̇stanbul rumları
amerika birleşik devletleri'ndeki osmanlı göçmenler
1890'larda doğanlar
1918 yılında ölenler
i. dünya savaşı'nda osmanlılar
i̇ncelenmemiş çeviri içeren sayfalar
kadın savaş zamanı casusları
i. dünya savaşı'nda kadınlar
almanya için birinci dünya savaşı casusları
i̇stanbul'dan casuslar