Abbâsî mutfağı

abbâsî mutfağı,abbâsîler dönemindeki mutfak kültürüdür. i̇slâm’ın ilk yıllarında son derece  sade olan beslenme tarzı, abbâsîler döneminde giyim-kuşam, ev süsleme, sanat ve edebiyat gibi alanlardaki gelişime  paralel  olarak  ilerleme  kaydeder.
mutfak  ile  ilgili  günümüze  kadar  gelen en eski el yazması onuncu yüzyıla  ait olan i̇bn sayyar el-varrak’ın “kitabu’l tabih” adlı eseridir. bu eser dokuzuncu yüzyılın başında bağdad’da yer alan yüksek mutfak kültürü ile ilgili kanıtlar içermektedir. kitâbü't-tabîh (arapça: كتاب الطبيخ ‎, yemek kitabı) muhammed bin el-hasan bin muhammed bin el-karim el-bağdadi (genellikle el-bağdadi olarak adlandırılır) (ö. 1239) yazdığı yemek kitabıdır. abbasi dönemine ait yemekleri derlemiştir.

yemekler
 tirit (ekmeğin et suyuna doğranması ve onun üzerine pişirilmiş et parçalarının konması yoluyla  yapılır)
 lemze (yağlı ekmek anlamına gelir)
 kûtân (balık ve pirinç)
 utriyye (un yemeği)
 rebîke (hurmanın yağla karıştırılması ile yapılır)
 ceşîş (yoğrulmuş unun bir çömleğe konması ve üstüne et ya da hurma ilâve edilerek pişirilmesi ile elde edilir.)
 akke (yağlı hamurun kurutulması manasına gelir)
 kadîd (dilim olarak kesilmiş et yemeği)
 safîf (etin enlemesine kesilmesi ile elde edilir)
 savîk (buğday ve arpadan elde edilir)
 hazîre (yemek) (yağ ve undan yapılan bir çorbadır)(bol suyun içine küçük et parçalarının konması ve bunun üzerine un serpilmesi anlamına  gelir.)
 asîde (etsiz hazîre)
serîd (et suyu ve nohuttan yapılan kebaptır)

ekşi et yemekleri  
 sumâkiyye (sumak suyu ile yapılır)
 limûniyye (limon ve etle yapılır)
 rummâniyye (nar ve etle yapılır)
 hisrimiyye (ham üzümle yapılır)
 tuffâhiyye (elma ve başka bazı meyvelerin etle birlikte pişirilmesiyle yapılır)
 ribâsiyye (kuşüzümü ile pişirilir)
 naranciyye (portakal ve diğer narenciyelerle yapılır)

en sık yapılan et yemekleri 
 bezmâverd (kavrulmuş et, beyaz ekmek, gül suyu, nane yaprağı, sirke, limon tuzu ve cevizle yapılır)(bu  nedenle “lokma  el-kadî”, “lokma el-hulefâ”, “nergisu’l-mâide” gibi isimler de verilmiştir)
 dikbârika (et, nohut, kişniş, soğan, pırasa, sirke, biber ve bazen da şeker ilave edilerek yapılan bir yemektir)
 madirâ (kaymak anlamına gelen mâdir kelimesinden türetilen “mâdirâ” ise, kaymak tutmuş süt ile et ya da  tavuktan  yapılır)
 sikbâc (fârisi kökenli bir yemek olan sikbâc yemeği, yağlı et, havuç, patlıcan, badem, kuş üzümü, kuru incir, hurma suyu karışımı, sirke ve özel bazı baharatlarla yapılır)
 i̇sfidbâc (beyaz çorba anlamında bileşik farsça bir adı olan i̇sfidbâc yemeği, badem sütü ve etten yapılır)

tavuk yemekleri 
 hâmidâ  
 masûs  
 mamkûr  
 mutacân  
 maklû  
 i̇sfidbâc  
 haşhaşiyye  
 feludhâciyye  
 halaviyye

tatlılar 
 felûzec (i̇ran  asıllı  bir  tatlı  türü  olan  felûzec,  yer  bademi,  şeker,  gül  suyu  ve  diğer  bazı karışımlarla  yapılır)
 lazvînâc (bir badem şekerlemesi olan lazvînac, ezilmiş badem, ekmek kırıntıları, gülsuyu şurubu,  şeker  ve  susam  yağından  yapılır)
 zalâbiyâ (ana malzemesi şekerle badem olan zalâbiyâ, gül suyu, misk ve kafûrla lezzetlendirilir, çeşitli kalıplar içinde  pişirilir) 
 sabûniyyâ (çözülmüş şeker ve yer bademi ile hazırlanır ve kalıplara  dökülür) 
 khabîs (bir çeşit marmelattır. susam yağı ya da süt, somun ekmeği içi, şekerle yapılmaktaydı)
 kataif

i̇çecekler 
 nebîz (nebîz’in, “en-nebîzu’l-a’nabî”, “en-nebîzu’z-zabibî”,  “en-nebîzu’t-tamarî”,  “en-nebîzu’l-asalî” ve “dushabî” gibi çeşitleri vardır)
 fukka
 dûshâb el-mahsûrî

sütle hazırlanan yemekler 
 mâdirâ
 lebeniyye

kaynakça 

abbâsî mutfağı
arap mutfağı