mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Gordon Cooper

leroy gordon " gordo " cooper jr. (6 mart 1927 - 4 ekim 2004) amerikalı bir uzay mühendisi, test pilotu, amerika birleşik devletleri hava kuvvetleri pilotu ve amerika birleşik devletleri'nin ilk insan uzay programı olan merkür projesi'ndeki merkür yedilisi adı verilen grubun en küçük üyesiydi.  cooper, çocukken uçmayı öğrendi ve ii.dünya savaşı'nda savaş pilotu olarak hizmet verdikten sonra 1956'da test pilotu olmaya hak kazandı ve 1959'da 1. astronot grubuna seçildi.

1963'te cooper, en uzun ve son mercury uzay uçuşu olan mercury-atlas 9'un pilotluğunu yaptı. bu 34 saatlik görev sırasında, uzayda bütün bir günü geçiren ilk amerikalı oldu, uzayda ilk uyuyan ve son amerikalı tamamen yalnız bir yörünge görevine başladı. bir dizi ciddi ekipman arızasına rağmen, faith 7 adını verdiği uzay aracını sadece  bir sıçramaya yönlendirerek manuel kontrol altında görevi başarıyla tamamlamayı başardı.  kurtarma gemisinin önünde. cooper, 1965'te ikizler 5'in komuta pilotu olarak uçtuğunda ikinci bir yörünge uçuşu yapan ilk astronot oldu. pilot pete conrad ile birlikte ) seyahat ederek yeni bir uzay dayanıklılık rekoru kırdı.  190 saat 56 dakika içinde -sekiz günden kısa bir süre içinde- astronotların dünya'dan ay'a gidip gelmek için gereken süre boyunca uzayda hayatta kalabileceklerini gösteriyor.

cooper arabalarla ve teknelerle yarışmayı severdi ve 28.000 $'lık salton city'ye  girdi.  tekne yarışı ve 1965'te southwest championship drag boat yarışları ve itfaiyeci red adair ile 1967 orange bowl regatta. 1968'de daytona'nın 24 saati'ne girdi, ancak nasa yönetimi içerdiği tehlikeler nedeniyle geri çekilmesini emretti. apollo 10 görevinin yedek komutanı olarak görev yaptıktan sonra yerine alan shepard geçti ve 1970 yılında nasa ve hava kuvvetleri'nden albay rütbesiyle emekli oldu.

amerika birleşik devletleri hava kuvvetleri personeli
1927 doğumlular
2004 yılında ölenler
Alta Nehri

alta nehri ( ukrainian   , alta, iltytsya) ukrayna'da yer alan küçük bir nehirdir ve aynı zamanda trubizh'in bir koludur. pereyaslav antik kenti, trubizh ve alta ırmaklarının arasında bulunmaktadır.

alta nehri, 1015 yılında boris ve gleb isimli azizlerin lanetli svyatopolk tarafından gönderilen suikastçılar tarafından öldürüldüğü yer olarak kabul edilir. nehir, 1019'da svyatopolk ile kardeşi  bilge i. yaroslav arasında yapılan ve yaroslav'ın zaferiyle sonuçlanan savaşın da mevkisiydi.

1068'de gerçekleşen alta nehri savaşı'nda, kievli i. izyaslav'ın ordusu  kumanlar tarafından yenilgiye uğratıldı .

25 mayıs 1630'da nehir üzerindeki pereyaslav yakınlarındapolonyalı hetman stanisław koniecpolski, taras triasylo liderliğindeki zaporojya kazakları tarafından yenilgiye uğratıldığı. bu savaş taras gecesi olarak da bilinir ve taras şevçenko şiiri taras nich'te anlatılır .

dipnotlar 

dinyeper nehri kolları
kiev oblastı'ndaki nehirler
Koch Industries

koch industries, inc. wichita, kansas merkezli, çok uluslu bir holdingdir. cargill'den sonra amerika birleşik devletleri'ndeki en büyük ikinci özel şirkettir. bağlı ortaklıkları; petrol, kimyasallar, enerji, elyaf, ara ürünler ve polimerler, mineraller, gübre, kağıt hamuru ve kağıt, kimyasal teknoloji ekipmanları, bulut bilişim, finans, emtia piyasası ticareti ve yatırımların üretimi, rafine edilmesi ve dağıtımı ile ilgilenmektedir. koch; flint hills resources, georgia-pacific, guardian industries, infor, invista, kbx, koch ag & energy solutions, koch engineered solutions, koch investments group, koch minerals & trading ve molex şirketlerinin sahibidir. firmanın 60 ülkede yaklaşık 122.000 çalışanı vardır ve işlerinin yaklaşık yarısı amerika birleşik devletleri'ndedir.

kaynakça

dış bağlantılar

 

amerika birleşik devletleri konglomera şirketleri
amerika birleşik devletleri merkezli çok uluslu şirketler
amerika birleşik devletleri merkezli petrol şirketleri
kansas merkezli şirketler
wichita, kansas
1940'ta kurulan şirketler
1940'ta amerika birleşik devletleri'nde kurulan oluşumlar
Dorset Senior League

dorset football league, i̇ngiltere merkezli bir futbol yarışmasıdır. i̇ngiliz futbol ligi sisteminin 11. seviye ligi olan dorset premier futbol ligi'nin besleyicisidir. bu nedenle dorset senior league, 12. seviye bir ligdir. küme düşen takımlar bournemouth saturday football league'e düşer.

kaynakça 

i̇ngiltere'deki futbol ligleri
Marcell Jacobs

lamont marcell jacobs jr. (d. 26 eylül 1994), i̇talyan kısa mesafe koşucusu ve eski uzun atlayıcıdır. 2020 olimpiyatları 100 metre şampiyonu, 2022 dünya salon 60 metre şampiyonu, 2022 avrupa 100 metre şampiyonu ve 2020 olimpiyatları'nda altın madalya kazanan 4 × 100 m bayrak takımının bir üyesidir. şu anda 100 metre avrupa rekorunu ve 60 metre avrupa salon rekorunu elinde bulundurmaktadır ve erkekler 100 metre olimpiyat finaline katılmaya hak kazanıp ve bu finali kazanan ilk i̇talyan'dır.

i̇statistikler

avrupa rekorları 
 100 metre: 9.80 (+0.1 m/s;  tokyo, 1 ağustos 2021). mevcut sahibi
 60 metre: 6.41 ( belgrad, 19 mart 2022). mevcut sahibi

ulusal rekorlar 
  bayrak yarışı: 37.50 ( tokyo, 6 ağustos 2021), lorenzo patta, fausto desalu, filippo tortu ile birlikte takımda ikinci ayağı koştu.

i̇lerleme 
100 m

uluslararası yarışmalar

diğer buluşmalar

ulusal yarışlar 

 * büyükler düzeyinde ulusal şampiyon anlamına gelir.

ulusal şampiyonluklar 
jacobs bireysel olarak büyükler düzeyinde dokuz ulusal şampiyonluk kazanmıştır.
i̇talya atletizm şampiyonası
100 m: 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 (5)
uzun atlama: 2016 (1)
i̇talya salon atletizm şampiyonası
60 m: 2021, 2022 (2)
uzun atlama: 2017 (1)

kaynakça

dış bağlantılar 

 

1994 doğumlular
yaşayan insanlar
el paso doğumlu sporcular
i̇talyan asıllı amerikalılar
i̇talyan erkek uzun atlayıcılar
i̇talyan erkek kısa mesafe koşucuları
olimpiyat erkek kısa mesafe koşucuları
i̇talyan olimpiyat atletleri
2020 yaz olimpiyatları atletleri
altın olimpiyat madalyalı i̇talyan sporcular
altın olimpiyat madalyalı atletler
2020 yaz olimpiyatları'nda madalya kazananlar
i̇talyan dünya atletizm şampiyonası atletleri
dünya salon atletizm şampiyonası şampiyonları
avrupa atletizm şampiyonası şampiyonları
avrupa salon atletizm şampiyonası şampiyonları
Hollanda Formosası

hollanda formosası, 1624-1668 yılları arasında formosa adası'nın güneyinde kurulmuş hollanda cumhuriyeti'nin bir kolonisiydi. hollanda doğu hindistan şirketi, komşu çin'deki ming hanedanı ve japonya'daki tokugawa şogunluğu ile ticaret yapmak ve ayrıca doğu asya'daki portekiz ve i̇spanyol ticaret ve sömürge faaliyetlerini engellemek için formosa'daki varlığını kurdu.

hollandalılar genel olarak adada hoş karşılanmadı ve hem aborjinlerin hem de son han göçmenlerin ayaklanmaları, hollanda ordusu tarafından birden fazla durumda bastırıldı. 17. yüzyılın başlarında çing hanedanı'nın yükselişiyle birlikte, hollanda doğu hindistan şirketi, ticaret ve nakliye yollarına sınırsız erişim hakkı karşılığında ming hanedanı ile bağlarını kesti ve bunun yerine çing ile ittifak kurdu. koloni dönemi, koxinga'nın ordusu tarafından 1662'de fort zeelandia'nın kuşatılmasından sonra, hollanda kolonisini derhal dağıtan, hollandalıları sınır dışı eden ve ming'e sadık, çing karşıtı tungning krallığı'nın kurulmasıyla sona erdi.

bibliyografi

dış bağlantılar 

 formosa in 17th century 
 dutch governor of taiwan (mandarin) 
 text of the peace treaty of 1662
 exhibition on dutch period of taiwan in tamsui

1624'te kurulan bölgeler ve ülkeler
1668'de varlığı sona eren bölgeler ve ülkeler
hollanda doğu hindistan şirketi tarihi
asya'daki eski koloniler
eski hollanda kolonileri
tayvan tarihi
Jonathan Ikoné

nanitamo jonathan ikoné (d. 2 mayıs 1998), orta saha pozisyonunda görev yapan fransız millî futbolcudur. serie a takımlarından fiorentina'da forma giymektedir.

profesyonel kariyerine 2015 yılında paris saint-germain b takımında başladı. daha sonra sırasıyla paris saint-germain, montpellier, montpellier b, lille ve fiorentina takımlarında forma giydi.

kaynakça 

1998 doğumlular
fransız futbolcular
seine-saint-denis doğumlular
orta saha futbolcuları
paris saint-germain fc futbolcuları
montpellier hsc futbolcuları
lille osc futbolcuları
acf fiorentina futbolcuları
ligue 1 futbolcuları
championnat national 2 futbolcuları
serie a futbolcuları
fransa 16 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
fransa 17 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
fransa 18 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
fransa 19 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
fransa 20 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
fransa 21 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
fransa millî futbol takımı futbolcuları
fransız gurbetçi futbolcular
i̇talya'daki gurbetçi futbolcular
i̇talya'daki fransız gurbetçiler
kongo demokratik cumhuriyeti asıllı fransızlar
Dorset Premier Football League

dorset premier football league ulusal lig sisteminin 7. adımında veya genel i̇ngiliz futbol ligi sisteminin 11. seviyesinde bulunan dorset, i̇ngiltere merkezli bir futbol ligidir.

tarih 
lig, 1957'de ilçedeki bazı üst düzey kulüplerin küçük ve küçük kulüpler tarafından dikte edilmekten hayal kırıklığına uğramasıyla dorset futbol kombinasyon ligi adı altında kuruldu.

takımlar 

 balti sports
 blandford united
 bournemouth sports
 bridport reserves
 dorchester sports
 hamworthy united reserves
 holt united
 merley cobham sports
 poole borough
 portland united reserves
 shaftesbury town reserves
 sherborne town reserves
 sturminster marshall
 sturminster newton united
 swanage town & herston
 wareham rangers
 westland sports
 wimborne town reserves

kaynakça 

i̇ngiltere'deki futbol ligleri
Achilleion

achilleion (antik yunanca: ἀχίλλειον), anadolu'nun biga yarımadası bölgesinin güneybatısında bulunan antik yunan kentidir.  beşika burnu olarak bilinen bir burun üzerinde, sigeion'un yaklaşık 8 km güneyinde yer almaktadır. beşika burnu çanakkale ilinin ezine ilçesine bağlı modern yeniköy'ün 2 km güneyindedir.. klasik antik çağda akhilleus'un mezarı olarak kabul edilen yer, beşiktepe olarak bilinen bir tümülüse kısa bir mesafededir. troad'daki achilleion, smyrna yakınlarındaki achilleion ve tanagra topraklarındaki achilleion ile karıştırılmamalıdır.

kaynakça 

yunan şehir devletleri
türkiye'deki eski yerleşim birimleri
aiolis kolonileri
türkiye'deki antik yunan sitler
Hayriye Hanımsultan

hayriye hanımsultan (osmanlı türkçesi: خیریه خانم سلطان);

(1846 – 26 temmuz 1869), damat mehmed ali paşa ile adile sultan'ın kızı olan osmanlı prensesidir.

hayriye hanımsultan 1846 yılında doğdu.  babası ömer ağa'nın oğlu olan damat mehmed ali paşa , annesi sultan ii. mahmud ve zernigâr hanım'ın kızı olan adile sultan'dır.  üç öz kardeşi vardı; sultanzade i̇smail bey, sıdıka hanımsultan, aliye hanımsultan. hepsi bebekken vefat etmiştir.   bir de üvey kardeşi mahmud edhem paşa vardı.  piyano derslerini türk besteci, şair ve yazar leyla saz'dan almıştır.

17 nisan 1866'da ali rıza bey ile evlendi. düğün 22 nisan 1866'da kuruçeşme sarayı'nda gerçekleşti.  çifte ikametleri için çamlıca'da bir villa verildi. 1868'de babasının ölümünden sonra, eyüp'teki türbesinin yanına bir tekke yaptırdı.

26 temmuz 1869'da tüberkülozdan öldü ve babasının türbesine gömüldü.

kaynakça 

1869 yılında ölenler
1846 doğumlular
İnşirah Hanım

i̇nşirah hanım (doğum adı seniye voçibe; 10 temmuz 1887 - 10 haziran 1930), sultan vi. mehmed'in ikinci eşidir. 

i̇nşirah hanım, 10 temmuz 1887  tarihinde i̇zmit, maşukiye'de doğdu. ubıh soylu voçibe ailesindendir. babası aziz bey voçibe'dir.  zeki bey (1880'ler – 1930'lar) adında bir erkek kardeşi vardı. 

akrabalarından biri tarafından saraya götürüldü.  burada osmanlı saray geleneğine göre adı i̇nşirah olarak değiştirilmiştir. daha sonra sultan abdülmecid'in eşi şayeste hanım'ın nedimesi oldu. 

mehmed kırklı yaşlarındayken bir gün üvey annesi şayeste hanım'ı sarayında ziyaret eder. burada o sırada on yedi yaşındaki i̇nşirah'ı gördü ve ona aşık oldu. şayeste hanım'a  i̇nşirah ile evlenmek istediğini söyledi.  evlilik 8 temmuz 1905'te çengelköy sarayı'nda gerçekleşti.

kaynakça

kaynaklar 

 
 
 
 

boğularak intihar edenler
osmanlı çerkesleri
1887 doğumlular
Osmanlı Sırpları

osmanlı sırpları, osmanlı i̇mparatorluğu'nda yaşayan etnik sırpları tanımlamak için kullanılan ifadedir. sırp ortodoks kilisesine bağlı olan osmanlı sırpları, rum milletine (millet-i rûm, "roma milleti") mensuptu. sırp kilisesi, sırpların osmanlı i̇mparatorluğu'ndaki yasal olarak onaylanmış temsili örgütüydü.

1826'da akkerman antlaşması'nda sırp milletinden söz edilmiştir.

önemli insanlar 

 sırp topluluğu

 marko, sırp eyalet lordu, osmanlı vasalı
 mihailo anđelović, sırp despotluğu
 stanislav sočivica (1715-1777), sırp asi lideri
 sırp i̇syanları

 osmanlı hükümeti

 sokollu mehmed paşa, osmanlı sadrazamı, 1565-1579
 dilaşub sultan, aslen katarina, sultan i. i̇brahim'in eşi ve sultan ii. süleyman'ın annesi.
 şehsuvar sultan, aslen maria, sultan ii. mustafa'nın eşi ve sultan iii. osman'ın annesi.
 iolivera despina, i. bayezid'in eşi, prens lazar'ın kızı
 veli mahmud paşa, sadrazam, novo brdo'dan. 
 zağanos paşa, sadrazam, 1453-1456
 divane hüsrev paşa, osmanlı devlet adamı
 hadım ali paşa, sadrazam
 lala mustafa paşa, osmanlı sadrazamı 1580
 semiz ali paşa, 1561-1565 yılları arasında osmanlı sadrazamı
 sokolluzade lala mehmed paşa osmanlı sadrazamı
 boşnak derviş mehmed paşa, osmanlı sadrazamı
 nevesinli salih paşa, sadrazam
 kara musa paşa, osmanlı sadrazamı
 sarı süleyman paşa, 1685-1687 yılları arasında osmanlı sadrazamı
 daltaban mustafa paşa, osmanlı sadrazamı 1702-1703
 damat melek mehmed paşa, 1792'den 1794'e kadar osmanlı sadrazamı
 i̇vaz mehmed paşa, osmanlı sadrazamı 1739-1740
 yavuz ali paşa, 1601'den 1603'e kadar mısır'ın osmanlı valisi
 meylişah hatun, sultan ii. osman'ın eşi
 george berovich, girit valisi ve sisam prensi.
 gedik ahmed paşa, sadrazam 1474–77. vranjeli.
 ömer paşa
 mara branković, ii. murad'ın eşi, imparatorluk işlerinde çok etkili, venedik büyükelçisi
 temeşvarlı osman ağa (1670-1725), osmanlı komutanı
 i̇skender bey crnojević
 aganlija
 küçük-alija
 sali ağa
 sinan-paša sijerčić, osmanlı boşnak generali. bosnalı sırp kökenli.
 malkoçoğlu ailesi önde gelen dört akıncı ailesinden biridir. sırp kökenli oldukları iddia edilir.

kaynakça 

kb1 fransızca kaynakları (fr)
Taktik nükleer silah

taktik nükleer silah (tnw) veya stratejik olmayan nükleer silah (nsnw) ,savaş alanında kullanılmak üzere tasarlanmış nükleer silahlara verilen isimdir. stratejik nükleer silahların zıttı olarak tanımlanır. genellikle daha küçük patlayıcı güçtedir. çoğunlukla askeri üslere, şehirlere, kasabalara, silah sanayilerine ve diğer güçlendirilmiş veya daha geniş alan hedeflerine karşı, savaş cephesinden uzaktaki düşman iç kısımlarını hedef almak üzere tasarlanmıştır ve düşmanın savaşma kabiliyetine zarar vermeyi hedefler.

taktik nükleer silahlar, güdümsüz bombaları, kısa menzilli füzeleri, top mermilerini, kara mayınlarını ve nükleer savaş başlıklarıyla donatılmış torpidoları içerir. ayrıca bu kategoride nükleer silahlı kara tabanlı veya gemi tabanlı karadan havaya füzeler (sam'ler) ve havadan havaya füzeler bulunmaktadır. savaş zamanında, bu tür patlayıcılar, tüneller, dar dağ geçitleri ve uzun viyadükler gibi geçiş noktalarını yıkmak için kullanılabilir.

örnekler 

 b57 nükleer bomba
 b61 nükleer bomba mod-3,mod-4,mod -10 
 mavi tavuskuşu
 w25 (nükleer savaş başlığı)
 w33 (nükleer silah)
 w85
 w54 nükleer savaş başlığına sahip m-28 ve m-29 davy crocketts
 orta atom i̇mha mühimmatı
 shaurya
 red beard
 özel atom i̇mha mühimmatı

kaynakça 

nükleer silahlar
nükleer teknoloji
nükleer silahlar politikası
Amerika'ya ölüm

amerika'ya ölüm (farsça: مرگ بر آمریکا, "merg ber amrika") amerikan karşıtı bir siyasi slogan. i̇ran, afganistan, lübnan, yemen, irak, ve pakistan'da kullanılmaktadır. 1979'da i̇ran devrimi'nin başlangıcından beri i̇ran'da kullanılmaktadır. i̇ran i̇slam cumhuriyeti'nin ilk yüce lideri ruhullah humeyni bu terimi popüler hale getirdi. radyo ve televizyonda sloganın söylenmesine karşı çıktı, ancak protestolar ve diğer durumlar için bir şey demedi.

farsça "merg ber amrika" ifadesinin gerçek anlamı "amerika'ya ölüm"dür. çoğu resmi i̇ran çevirisinde, bu ifade i̇ngilizce'ye daha az kaba görünsün diye "kahrolsun amerika" olarak çevrilir. "amerika'ya ölüm" sloganı dünya çapında çeşitli amerikan karşıtı gruplar ve protestocular tarafından kullanılmaya başlandı.

i̇ranlı yetkililer, genel olarak sloganın tarihsel bağlamında abd hükümetinin i̇ran'a yönelik düşmanca politikalarının kışkırtmaya sebep olduğunu ve bu politikalara yönelik öfkeyi ifade ettiğini ve amerikan halkının kendileri için gerçek bir ölüm istemediğini açıklıyor. i̇ran'ın yüce lideri ali hamenei, üniversite öğrencilerine hitaben yaptığı konuşmada, sloganı "abd politikalarına ölüm, küstahlığa ölüm" şeklinde ifade etti. kara ve hava kuvvetleri komutanlarıyla yaptığı görüşmenin ardından hamenei, i̇ran halkının amerikan halkına karşı olmadığını, ancak "amerika'ya ölüm"ün, bu durumda donald trump, john bolton ve mike pompeo gibi amerikan liderleriyle birlikte olmak anlamına geldiğini açıkladı.

ayrıca bakınız
 i can't breathe
 abd hiçbir halt edemez
 amerika birleşik devletleri-i̇ran ilişkileri
 küçük şeytan

kaynakça 

anti-amerikancılık

siyasi alıntılar
amerika birleşik devletleri'nin eleştirisi
aşağılama
siyasi sloganlar
batı karşıtlığı
i̇ran'ın siyasi kavramları
Hani Mojtahedy

hani mojtahedy (d. senendec, farsça: سنندج, kürtçe: سنە romen rakamlarıyla; sine, kürtçe okunuşu; səˈna), kürt şarkıcı-şarkı yazarıdır. geleneksel fars müziğini ve kürt şarkı sözlerini, çağdaşlaştırarak, birleştirmesiyle tanınır.

i̇lk profesyonel yılları 

hani mojtahedy, i̇ran'ın kürdistan (curdistão) eyaletinin senendec şehrinde doğmuştur. geleneksel kürt müziği eğitimi aldıktan sonra 2000 yılında profesyonel şarkıcılık kariyerine adımını attı. sadece kadın müzisyenlerden oluşan, ilk kürt kadın grubu olan vian'ı kurdu. i̇ran'da kadın müzisyenlerin erkekler önünde şarkı söylemesi yasak olduğundan i̇ran i̇slami i̇rşad ve kültür bakanlığı, yalnızca kadın dinleyicilerin bulunduğu sınırlı kapasitede konserler verdi. ayrıca grubun kendisinin ve performansının fotoğrafının çekilmesi de yetkililerce engellendi. fakat bu engellere rağmen hanî istediği gibi yaşamaya çalıştı. bölgesel müzik fikrini dünyaya getirmeye istençliydi.

berlin'e taşınma 

i̇ran'da yıllarca çalıştıktan sonra, mojtahedy, yasaların sanatsal bağımsızlığını ve yaratıcılığını ortaya çıkarmasını engellediğini kabul etti. 2004 yılında, kariyerine daha iyi devam edebilmek için ailesini bırakıp, i̇ran'dan ayrılıp berlin'e taşınma gibi güç bir karara vardı. üzerinden çok geçmeden yaygın bir tanınırlık elde etti. uluslararası festivallerde ve televizyonlarda sahne aldı.

şarkı sözleri genellikle sınır savaşları, kadın hakları ve modern hayatın ikilemleri oldu. örneğin; mojtahedy'nin "azadi" (özgürlük) şarkısı, 2017 i̇ran'da olan protestolara destek amacıyla yazılmıştır. şarkının içeriği; kürt bağımsızlık hareketlerinin zulmüne tepkidir. kürt şair abdurrahman şerefkendi ve hazhar mukryani'nin şiirleri, mojtahedy'nin, şarkılarına ilham kaynağı olmuştur.

i̇nsan hakları adına çalışmaları 

mojtahedy, almanya'da olmasına rağmen köklerini unutmadı ve kürdistan halkına destek projelerine katıldı. 2016 yılında, türkiye-suriye sınırında bulunan kürt mültecilere şarkılar söyledi. 2017'de i̇ran-irak sınırındaki depremzedelere bağış toplamak için almanya ve i̇sveç'te konserler verdi.

diğer çalışmaları 
mojtahedy, rock müzisyenleri, geleneksel çalgıcılarla birlikte çalıştı. ayrıca dilşad said'in bestelediği kürt senfonisi için çek ulusal senfoni orkestrası ile çalıştı. federal gençlik balesi ile türlü projelerde işbirliği yaptı. babylon orchestra ile konserler verdi. 2019 yılında deutsche oper berlin için şarkı söyledi.

ödülleri 
mespo (orta doğu sürdürülebilir barış örgütü) elinden “orta doğu'da barışın sembolü” seçildi (2020).

diskografi 
 gulbarin (single)-2010
 dayk (albüm)-2010
 democracy (single)-2016
 mirage (single)-2017
 azadi (single)-2017
 shaw (single)-2019
 skala (single)-2019
 dame sobh (stories of the past albümünden)-2019
 lalai (single, ali ostovar ile)
 nour (babylon orchestra albümünden)-2020
 nine-sum sorcery (albüm)-2020
 teniyayi (single)-2021
 mang project (albüm)-2022

kaynakça 

türkçe vikipedi ve vikiveride resmi olmayan maddeler
doğum tarihi bilinmeyenler
kürt müzisyenler
kadın hakları aktivistleri
kürt kadın şarkıcılar
i̇ranlı şarkıcı-şarkı yazarları
yaşayan insanlar
2000'lerin şarkıcıları
2010'ların şarkıcıları
2020'lerin şarkıcıları
SD Ponferradina

sociedad deportiva ponferradina, sad, el bierzo bölgesindeki ponferrada'da, castile ve leon özerk topluluğunda bulunan bir i̇spanyol futbol takımıdır. 7 haziran 1922'de kurulan, 8.400 seyirci kapasiteli estadio el toralín'de iç saha maçları düzenleyerek segunda división'da oynuyor.

takımın forması mavi beyaz çizgili gömlek ve mavi şorttan oluşuyor.

kaynakça 

1922'de kurulan futbol kulüpleri
i̇spanya futbol kulübü taslakları
kastilya ve leon'daki futbol kulüpleri
Butarque Belediye Stadyumu

butarque belediye stadyumu, (i̇spanyolca: estadio municipal de butarque) i̇spanya'nın leganés, bölgesi madrid şehrinde bulunan bir futbol stadyumudur. şehir takımı club deportivo leganés iç saha maçlarını bu sahada oynamaktadır.

alanın adı kasabanın azizi nuestra señora de butarque'dan gelir.  butarque stadyumu, 14 şubat 1998'de leganés ve xerez club deportivo arasında oynanan i̇kinci lig maçıyla açıldı (1:1).

kaynakça

dış bağlantılar 

 club deportivo leganés resmi web sitesi  (i̇spanyolca)

cd leganés
i̇spanya'daki stadyumlar
Ovalıbağ, Çiftlik

ovalıbağ, niğde ilinin çiftlik ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köyün adı, 535 yılı kayıtlarında malandása olarak geçerken, 1928 yılı kayıtlarında ise karamelendiz olarak geçmektedir.

coğrafya 
köy; niğde il merkezine 71 km, çiftlik ilçe merkezine 6 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

çiftlik belde ve köyleri
Novaya İgirma

novaya i̇girma (rusça: новая игирма), rusya'nın i̇rkutsk oblastı'nın nijneilimski bölgesi'nde bulunan bir yerleşim yeridir (kentsel tipte bir yerleşimdir). nüfusu, 2010 nüfus sayımına göre 10,161'dir.

dipnotlar 

i̇rkutsk oblastı'ndaki kent tipi yerleşim birimleri
kb1 rusça kaynakları (ru)
kb1 rusça alfabesini kullanan kaynaklar (ru)
vikiveri'de osm ilişki kimliği olmayan bilgi kutusu için harita işaretleyici
Nijneilimski Bölgesi

nijneilimski bölgesi (rusça: нижнеили́мский райо́н), rusya'nın irkutsk oblastı'ndaki otuz üç bölgeden biri olan bir idari bölgedir. belediye olarak, nizjeilimski belediye bölgesi'nin bir parçasıdır. i̇lçenin yüzölçümü 36.823 metrekaredir. i̇dari merkezi jeleznogorsk-i̇limski şehridir . nüfus: 55,096 (2010 sayımı); 63.727 (2002 nüfus sayımı); 77,291 (1989 nüfus sayımı)

dipnotlar

notlar

kaynaklar 

 
 законодательное собрание иркутской области. закон №49-оз от 21 июня 2010 г. «об административно-территориальном устройстве иркутской области», в ред. закона №12-оз от 23 марта 2017 г. «о внесении изменений в статьи 25 и 33 закона иркутской области "об административно-территориальном устройстве иркутской области" и закон иркутской области "о порядке рассмотрения законодательным собранием иркутской области предложений о присвоении наименований географическим объектам и (или) о переименовании географических объектов"». вступил в силу после дня официального опубликования. опубликован: "областная", №71, 25 июня 2010 г. (legislative assembly of irkutsk oblast. law #49-oz of june 21, 2010 on the administrative-territorial structure of irkutsk oblast, as amended by the law #12-oz of march 23, 2017 on amending articles 25 and 33 of the law of irkutsk oblast "on the administrative-territorial structure of irkutsk oblast" and the law of irkutsk oblast "on the procedures for consideration of assignments of names to geographical objects and (or) renaming of geographical objects". effective as of after the day of the official publication.).
 законодательное собрание иркутской области. закон №96-оз от 16 декабря 2004 г. «о статусе и границах муниципальных образований нижнеилимского района иркутской области», в ред. закона №47-оз от 21 июня 2013 г. «о внесении изменений в закон иркутской области "о статусе и границах муниципальных образований нижнеилимского района иркутской области"». вступил в силу с 31 декабря 2004 г., но не ранее чем через 10 дней со дня официального опубликования. опубликован: "восточно-сибирская правда", №254–255, 20 декабря 2004 г. (legislative assembly of irkutsk oblast. law #96-oz of december 16, 2004 on the status and borders of the municipal formations of nizhneilimsky district of irkutsk oblast, as amended by the law #47-oz of june 21, 2013 on amending the law of irkutsk oblast "on the status and borders of the municipal formations of nizhneilimsky district of irkutsk oblast". effective as of december 31, 2004, but not earlier than 10 days after the official publication date.).
 registry of the administrative-territorial formations of irkutsk oblast 

i̇rkutsk oblastı'ndaki rayonlar
kb1 rusça kaynakları (ru)
kb1 rusça alfabesini kullanan kaynaklar (ru)
Ulangom Havalimanı

ulangom havalimanı , moğolistan'ın uvs aymağı'nda bulunan ulangom kentinin 13 kilometre kuzeybatısında yer alan halka açık bir havalimanıdır. 2001 yılında 14.669 yolcuyu ağırlamıştır.  yeni havalimanının inşaatına şubat 2007'de başlanmış, bu inşaat 2009 yılında tamamlanmıştır.

havayolları ve varış noktaları

ayrıca bakınız 
 moğolistan'daki havaalanları listesi

dipnotlar

kaynakça

dış bağlantılar 

 ulangom havalimanı 

moğolistan'daki havaalanları
Harhira Dağı

harhira (moğolca: хархираа, ipa'ya göre [χarçɪɪa] şeklinde okunur;  "bayağı turna"), altay dağları'nda yer alan dağlardan biridir ve moğolistan'daki uvs aymağı'nda bulunur.  yüksekliğindedir. erciyes dağı'ndan yaklaşık 80 metre daha yüksek olan harhira, süphan dağı ile benzer yüksekliktedir.

ayrıca bakınız 

 moğolistan'daki dağların listesi
 orta asya'nın ultraları listesi

dipnotlar 

altay dağları
moğolistan'daki dağlar
webarşiv şablonu wayback bağlantıları
uvs aymağı
Franciszek Pieczka

franciszek maksymilian pieczka (d. 18 ocak 1928 – ö. 23 eylül 2022), polonyalı aktör.

yaşamı ve kariyeri
pieczka, 18 ocak 1928'de  godów, silezya, polonya'da doğdu. i̇lk kez jelenia góra'daki tiyatroda sahneye çıktı. 1976'da polonya film festivali'nde gösterimi yapılan the scar adlı yapımdaki performansıyla "en iyi erkek oyuncu ödülü" 'nü kazandı. 

yer aldığı diğer bazı yapımlar arasında;  konopielka (1982), axiliad (1986), the mother of kings (1987), memories of a river (1990), syzyfowe prace (1998), quo vadis (2001) ve jasminum (2006) sayılabilir.
ülkesi polonya'da oyunculuk alanındaki hizmetlerinden dolayı 11 kasım 2017'de ülkesindeki en yüksek devlet nişanı olan beyaz kartal nişanı'na layık görülmüştür.

ölümü
pieczka, 23 eylül 2022'de doğal nedenlerden 94 yaşında ölmüştür.

filmografi

 matka joanna od aniołów (1960)
 kwiecień (1961)
 drugi brzeg (1962)
 zacne grzechy (1963)
 rękopis znaleziony w saragossie (1964)
 czterej pancerni i pies (1967) rolü: gustlik
 żywot mateusza (1968) rolü: mateusz
 hydrozagadka (1970)
 liberation (1970)
 perła w koronie (1971)
 wesele (1972) rolü: czepiec
 ziemia obiecana (1974)
 potop (1974) rolü: yaşlı kiemlicz
 budapest tales (1976)
 the scar (1976)
 jadup and boel (1980)
 ród gąsieniców (1981)
 austeria (1982) rolü: tag
 blisko coraz bliżej (1982)
 konopielka (1982)
 axiliad (1986)
 the mother of kings (1987)
 memories of a river (1990)
 god afton, herr wallenberg (1990)
 burial of a potato (1990)
 jańcio wodnik (1993) 
 johnnie waterman (1994)
 thanks for every new morning (1994)
 szabla od komendanta (1995)
 historia kina w popielawach (1998)
 syzyfowe prace (1998)
 quo vadis (2001) rolü: aziz peter
 jasminum (2006)
 ranczo (2007-2016)

kaynakça

dış bağlantılar
 
 franciszek pieczka  at the internet polish movie database 

1928 doğumlular
2022 yılında ölenler
polonyalı erkek sinema oyuncuları
polonyalı erkek dizi oyuncuları
polonyalı erkek tiyatro oyuncuları
Merkür 7'lisi

merkür yedilisi (i̇ngilizce: mercury seven), merkür projesi için uzay aracını uçurmak üzere seçilen yedi astronottan oluşan gruptu. ayrıca orijinal yedili ve astronot grubu 1 olarak da adlandırılırlar. i̇simleri nasa tarafından 9 nisan 1959'da kamuoyuna duyuruldu. bu yedi orijinal amerikan astronotu; scott carpenter, gordon cooper, john glenn, gus grissom, wally schirra, alan shepard ve deke slayton'du.  merkür yedilisi abd'de yeni bir meslek yarattı ve gelecek on yıllar boyunca amerikan astronotunun imajını oluşturdu.

merkür yedilisinin tamamı uzayda uçtu. mayıs 1961'den mayıs 1963'e kadar merkür programının altı uzay uçuşunda da görev aldılar ve grubun üyeleri, 20. yüzyıldaki tüm nasa insanlı uzay uçuşu programlarında uçtular. merkür, gemini ve apollo programlarına katkıda bulundular.

shepard, 1961'de uzaya çıkan ilk amerikalı oldu ve daha sonra 1971'de apollo 14 görevinde ay'da yürüdü. grissom 1965 yılında ilk mürettebatlı gemini 3 uzay aracını uçurdu, fakat 1967'de apollo 1 yangınında öldü. diğerleri, hizmetten emekli olduktan sonra hayatta kaldı. schirra, grissom'un yerine ilk mürettebatlı apollo görevi olan apollo 7'yi 1968'de uçurdu. bir atriyal fibrilasyon hastalığına yakalanan slayton ise nihayet 1975 yılında apollo-soyuz test projesi'nde görev alabildi. 1962'de yörüngedeki ilk amerikalı olan glenn, discovery uzay mekiğiyle uçtu. o sırada 77 yaşında olan glenn uzayda uçan en yaşlı insan olmuştu. john glenn 2016'da 95 yaşında öldüğünde merkür yedilisinin yaşayan son üyesiydi.

kaynakça 

merkür projesi
nasa astronotları
amerikalı astronotlar
nasa astronot grupları
Deke Slayton

donald kent deke slayton (1 mart 1924 - 13 haziran 1993), abd hava kuvvetleri pilotu, havacılık mühendisi ve orijinal nasa merkür yedilisi astronotlarından biri olarak seçilen test pilotuydu. nasa'nın ilk astronot ofisi şefi ve nasa mürettebat görevlerinden sorumlu uçuş ekibi operasyonları direktörü oldu.

slayton, ii. dünya savaşı sırasında abd ordusu hava kuvvetleri'ne katıldı ve avrupa ve pasifik'te uçtu. 2.dünya savaşı'ndan sonra ordudan ayrıldı ve daha sonra boeing için bir havacılık mühendisi olarak çalıştıktan sonra minnesota ulusal hava muhafızlarına katıldı. amerika birleşik devletleri hava kuvvetleri'ne katıldı ve 1955'te hava kuvvetleri test pilot okulu'na katıldı. 1959'da nasa'nın birinci sınıf astronotları olan merkür yedilisine seçildi. slayton'ın ikinci abd mürettebatlı yörünge uzay uçuşunu yönetmesi planlanmıştı, ancak 1962'de düzensiz bir kalp ritmi olan atriyal fibrilasyon nedeniyle yere indirildi. mart 1972'de, tıbbi olarak uçmasına izin verildi ve 1975 apollo-soyuz test projesi'nin (astp) yerleştirme modülü pilotuydu. slayton, 1982 yılına kadar nasa'da çalışmaya devam etti. ayrıca uzay mekiğinin geliştirilmesine de yardım etti.

13 haziran 1993'te 69 yaşında beyin tümörü hastalığı nedeniyle hayatını kaybetti.

1924 doğumlular
1993 yılında ölenler
1975'te uzay çalışmaları
amerikalı havacılık ve uzay mühendisleri
amerikalı otobiyograflar
i̇ngiliz asıllı amerikalılar
norveç asıllı amerikalılar
amerikalı test pilotları
collier kupası sahipleri
nasa kişileri
national aviation hall of fame üyeleri
air medal sahipleri
20. yüzyıl amerikalı iş insanları
Seda Keskin Avcı

seda keskin avcı (d. 1982, i̇stanbul), türk kimya mühendisi, akademisyen.

küresel ısınmaya sebep olan karbondioksiti yakalayan metal organik kafesli yapı (mof) adlı malzemelerin geliştirilmesi, böylece atmosfere salınan sera gazının azaltılmasına yönelik çalışmaları ile tanınır. 2022'de chemical engineering research and design (cherd) dergisinin ilan ettiği "dünyanın en seçkin 20 bilim kadını" listesinde yer almıştır.

yaşamı 
1982 yılında i̇stanbul'da doğdu. yüksek öğrenimini 2004 yılında boğaziçi üniversitesi kimya mühendisliği bölümünde birincilikle tamamladı. aynı bölümde yüksek lisans çalışmasını (2006),  abd'deki georgia teknoloji enstitüsü kimya ve biyomoleküler mühendisliği bölümü’nde doktorasını tamamladı (2009). metal organik yapılı membranların atomik düzeyde detaylı yöntemlerle modellenmesi konulu tezi ile  sigma xi en i̇yi doktora tezi ödülü ve kimya ve biyomoleküler mühendisliği üstün doktora tez çalışması ödülü’ne değer görüldü.

2010 yılında koç üniversitesi kimya ve biyoloji mühendisliği bölümünde yardımcı doçent, 2013 yılında doçent, 2018'de profesör unvanını aldı.

nano-gözenekli malzemelerin gaz depolama ve gaz ayırma işlemlerindeki performanslarını atomik düzeyde detaylı simülasyonlarla belirlemek üzere çalışmalar yürüttü. küresel ısınmaya sebep olan karbondioksitin yakalanmasını sağlayacak malzeme arayışı için yürüttüğü cosmos projesiyle 2017’de  avrupa araştırma konseyi'nden fon aldı.

çalışmaları birçok bilim ödülüne değer görüldü.  2018’de tüm dünyada faaliyet gösteren bilim akademilerinin çatı kuruluşu olan ve 40 yaş altı araştırmacılara açık küresel genç akademi  üyeliğine seçildi. mühendislik alanında küresel genç akademi üyeliğine türkiye'den seçilen ilk kadın akademisyendir. amerikan kimya mühendisleri enstitüsü (aiche) ve amerikan nano derneği üyesidir.

ödülleri 

 2011 - l’oreal-unesco genç bilim kadını ödülü
 2013 - türkiye bilimler akademisi (tüba) üstün başarılı genç bilim i̇nsanı ödülü
 2013 -  tübi̇tak teşvik ödülü
 2013 -  koç üniversitesi üstün başarılı öğretim üyesi ödülü
 2014 - bilim akademisi genç bilim i̇nsanları ödülü (bagep)
 2016 - fabed eser tümen üstün başarı ödülü
 2021 - odtü prof. dr. mustafa parlar eğitim ve araştırma vakfı bilim ödülü

kaynakça 

1982 doğumlular
türk kimya mühendisleri
koç üniversitesi öğretim üyeleri
Kirsi Kunnas

kirsi marjatta kunnas (d. 14 aralık 1924 –ö. 8 kasım 2021), fin çocuk kitabı yazarı, şair ve çevirmen.

yaşamı ve kariyeri
kunnas, 14 aralık 1924'te helsinki, finlandiya'da doğdu. eserlerinin içeriği şiirler, masal kitapları, dramalar, çeviriler ve kurgusal olmayan çalışmaları kapsıyordu. kitapları i̇sveççe, i̇ngilizce, almanca, fransızca, macarca, estonca ve lehçe dillerine çevrilmiştir.

ölümü
kunnas, 8 kasım 2021'de ylöjärvi, finlandiya'daki aile evinde uykusunda 96 yaşında vefat etmiştir. eşi jaakko syrjä'da bir süre sonra 22 mayıs 2022'de koronavirüse yenik düşerek ölmüştür.

eserleri

şiirleri
villiomenapuu (1947)
uivat saaret (1950)
tuuli nousee (1953)
vaeltanut (1956)
valikoima runoja (1958)
kuun kuva meissä (1980)
kaunis hallayö (1984)
valoa kaikki kätketty (1986)
puut kantavat valoa, poems 1947–1986 and translated work (1999)

çocuk şiiri, tekerlemeler
tiitiäisen satupuu (1956)
puupuu ja käpypoika (1972)
hassut aakkoset (1975)
hanhiemon iloinen lipas (1978), mother goose  ("anne kaz") eserinin fince çevrimi
kani koipeliinin kuperkeikat (1979)
sirkusjuttuja (1985)
tiitiäisen pippurimylly (1991)
tiitiäisen tuluskukkaro (2000)
tiitiäisen runolelu (2002)
tapahtui tiitiäisen maassa ("tiitiäisen satupuu", "tiitiäisen tarinoita", "puupuu ja käpypoika", "sirkusjuttuja", "kani koipeliinin kuperkeikat", "tiitiäisen pippurimylly", "tiitiäisen tuluskukkaro", "puut kantavat valoa" ve "tiitiäisen runolelu" kitaplarından seçmeler) (2004)

peri masalı kitapları, primerler
tiitiäisen tarinoita (1957)
aikamme aapinen / kirsi kunnas ve çalışma grubu tarafından (1968)
aikamme lukukirja: 2–5 / kirsi kunnas ve çalışma grubu tarafından (1969–1972)

resimli kitaplar
kuin kissat ja koirat (1967)
kutut kotona (1967)
pikku lemmikit (1967)
terveisiä afrikasta (1967)
hau hau koiranpennut (1968)
kis kis kissanpennut (1968)
etelän eläimiä – tiedätkö että. 1–6. kyllikki roman ile birlikte (1969)
lintuystävämme – tietoa linnuista. 1–6. kyllikki roman ile birlikte (1969)
pohjolan eläimiä – tarua ja totta. 1–6. kyllikki roman ile birlikte (1969)

fince önemli çeviriler
the tall book of mother goose (hanhiemon iloinen lipas, 1954)
peter christen asbjørnsen: skrinet med det rare i (merkillinen lipas, 1955)
tove jansson: vem ska trösta knyttet? (kuka lohduttaisi nyytiä? 1960)
astrid lindgren: skrållan och sjörövarna (saariston lapset merirosvoina, 1968)
lewis carroll: alice’s adventures in wonderland (liisan seikkailut ihmemaassa, 1972, eeva-liisa manner ile)
maurice sendak: in the night kitchen (mikko maitomies, 1972)
lewis carroll: through the looking-glass (liisan seikkailut peilimaailmassa, 1974, eeva-liisa manner ile)
federico garcía lorca: romancero gitano (mustalaisromansseja, 1976)

kaynakça

dış bağlantılar
 
 the pan and the potatoes  – a poem of kunnas with an english translation by herbert lomas

fin şairler
1924 doğumlular
2021 yılında ölenler
fin çocuk kitabı yazarları
fin çevirmenler
helsinki doğumlu yazarlar
Carlos Balá

carlos salim balaa ya da carlitos balá  (d. 13 ağustos 1925 – ö. 23 eylül 2022), ağırlıklı çocuk yapımlarında yer alan arjantinli komedyen ve aktör.

yaşamı ve kariyeri
balá, 13 ağustos 1925'te buenos aires, arjantin'de doğdu. ticari markaları, kase kesim saç modeli ve saçma sapan sözleri kullandığı komedi skeçleriyle tanındı.

balá haftalık yayınlanan alberto olmedo (piluso) ve josé marrone (pepitito) adlı palyaçoların eşlik ettiği çocuklar için hazırlanan tv programıyla beğeni topladı. prodüksiyonda özellikle balá'nın elinde gergin duran tasmanın takılı olduğu görünmez köpek karakter "angueto" ilgi odağı olmuştur.

ayrıca arjantin'deki yaz turnelerine ek olarak balá, özellikle 1960'lı yıllarda canuto cañete serisi başta olmak üzere birçok aile odaklı filmde rol aldı. yer aldığı bazı yapımlar arasında; canuto cañete, conscripto del 7 (1963), las locuras del professor (1979) ve un loco en acción (1983) sayılabilir.

özel yaşamı ve ölümü
balá'nın aile kökleri lübnan, avusturya, uruguay ve karadağ'a dayanıyordu. i̇ki beraberliğinden iki çocuğu bulunan balá, 23 eylül 2022'de doğum yeri buenos aires, arjantin'de doğal nedenlerden 97 yaşında vefat etmiştir.

seçme filmografi
 my family's beautiful! (1980)

kaynakça

dış bağlantılar
 
 
 carlitos balá at montevideo.com.uy 

1925 doğumlular
2022 yılında ölenler
arjantinli oyuncu taslakları
arjantinli komedyenler
arjantinli erkek sinema oyuncuları
arjantinli erkek dizi oyuncuları
hırvat asıllı arjantinliler
lübnan asıllı arjantinliler
uruguay asıllı arjantinliler
buenos aires doğumlu oyuncular
Başkent (Ordubad)

başkənd (ordubad)
kateqoriya:əlifba sırasına görə yaşayış məntəqələri
kateqoriya:poçt indeksi olmayan məntəqə
kateqoriya:vikianbarda kateqoriyası olmayan yaşayış məntəqələri haqqında məqalə

başkent (önceki adı: diser), azerbaycan cumhuriyeti nahçıvan özerk cumhuriyeti'nin ordubad ilçesine bağlı bir köydür. azerbaycan cumhuriyeti milli meclisinin 1 mart 2003 tarihli ve 423-iiq sayılı kararı ile nahçıvan özerk cumhuriyeti'nin ordubad ilçesine bağlı vanand köyünün idari bölge dairesi içinde bulunan disar köyü başkend olarak adlandırılmıştır.

toponimi ve tarihçesi 
vanand nehri kıyısında, zengezur sıradağlarının eteğindedir. köyün adı kuzeyde birbirine yakın 300 metre yükseklikte bulunan ve diser adındaki iki küçük dağın adından doğmuştur. oronim, i̇ran dilindeki dilde (iki) ve sar (baş, tepe) kelimelerinden türetilmiştir ve "iki baş, iki tepe" anlamına gelir. 2003'ten beri başkent olarak adlandırılmıştır.

nüfus 
nüfus 427 kişidir.

ayrıca bakınız 

 ordubad ilçesi

kaynakça 

ordubad rayonu
azerbaycan'daki köyler
nahçıvan'daki köyler
Boris Dobrodeyev

boris tihonoviç dobrodeyev (rusça: бори́с ти́хонович доброде́ев d. 28 nisan 1927 –ö. 23 eylül 2022), sovyet-rus senarist.

hayatı
dobrodeyev, 28 nisan 1927'de voronej, sovyetler birliği'nde doğdu. en bilinen çalışmaları arasında kaleme aldığı recollections of pavlovsk (“pavlovsk'un hatıraları”) adlı belgesel film yer alır. senaryo çalışmalarıyla "anavatan için liyakat nişanı", dostluk nişanı, onur rozeti nişanı, lenin ödülü, vasilyev kardeşler rsfsr devlet ödülü, şevçenko ulusal ödülü ve rsfsr onur sanatçısı mükafatlarıyla onurlandırıldı.

ölümü
dobrodeyev, 23 eylül 2022 tarihinde doğal nedenlerden 95 yaşında ölmüştür.

kaynakça

dış bağlantılar 

sovyet senaristler
1927 doğumlular
2022 yılında ölenler
film biyografisi taslakları
lenin ödülü sahipleri
anavatan için liyakat nişanı sahipleri
rus taslakları
rus senaristler
Yalı Çapkını

yalı çapkını, ogm pictures imzalı, ilk bölümü 23 eylül 2022 tarihinde yayınlanan, yönetmenliğini burcu alptekin ve alptekin bozkurt'un üstlendiği, senaryosunu mehmet barış günger, leyla uslu oter ve ekin akçay'ın kaleme aldığı dram ve romantik türdeki türk televizyon dizisidir. başrollerini afra saraçoğlu, mert ramazan demir ve çetin tekindor paylaşmaktadır.

oyuncu kadrosu ve karakterler

konuk karakterler

bitirilen karakterler

yayın takvimi 

 not: dizinin 12 mayıs 2023 tarihinde yayımlanması planlanan 32. bölümü "cumhurbaşkanı özel" ortak yayını nedeniyle iptal edilip bir sonraki hafta 16 mayıs 2023 (salı) tarihinde yayımlandı.
 not 2: dizinin 20 ekim 2023 tarihinde yayımlanması planlanan, ancak 2023 filistin-i̇srail savaşı nedeniyle 3 günlük milli yas ilan edildiğinden iptal edilen 42. bölümü 26 ekim 2023 (perşembe) tarihinde yayımlanacak, 43. bölümü bölümüyle bir sonraki hafta yerine ertesi gün (27 ekim 2023 cuma) yayımlanacak.

bölümler

kaynakça

dış bağlantılar 
 star tv'nin resmî sitesinde yalı çapkını 
 
 
 
 
 

2020'lerde türk televizyon dizileri
türk dramatik televizyon dizileri
2022'de başlayan türk televizyon dizileri
yayınlanmakta olan star tv dizileri
ogm pictures dizileri
türk romantik televizyon dizileri
i̇stanbul'da çekilmiş televizyon dizileri
gaziantep'te çekilen televizyon dizileri
2020'lerde türkçe televizyon dizileri
Dornach Muharebesi

dornach muharebesi 22 temmuz 1499'da, i̇sviçre'nin dornach köyü yakınlarında, i̇mparator i. maximilian'ın birlikleri ile eski i̇sviçre konfederasyonu arasında gerçekleşen çatışmadır. muharebe, maximilian için kesin bir yenilgiyle sonuçlandı ve i̇sviçre ile svabya birliği arasındaki svabya savaşı'nı sonuçlandırdı.

muharebe 
maximilian, mareşal kont heinrich von fürstenberg'e, solothurn tarafından tutulan ve birliklerinin aare vadisine kadar ulaşmasını sağlayacak olan dorneck kalesi'ni ele geçirmesini emretti. mayıs 1499'dan itibaren fürstenberg, sundgau'da 15.000 ila 16.000 bin asker topladı. solothurn, i̇sviçre kantonlarını yardıma çağırdı ve 22 temmuz'da solothurn, bern, zürih, luzern ve zug'dan toplam yaklaşık 5.000 asker maximilian'ın birlikleriyle çatışmaya girdi. bunların çoğu birs'te yıkanıyordu.

22 temmuz'daki ilk saldırılar bern, zürih ve solothurn birlikleri tarafından yapıldı, ancak geri püskürtüldüler. alacakaranlıkta, luzern ve zug'dan gelen ve birdenbire "boynuzlar ve bağırışlarla" ormandan çıkan binlerce takviyenin gelmesiyle, i̇mparatorluk birlikleri birkaç saatlik çarpışmadan sonra kaçmaya başladı.

savaşta mareşal von fürstenberg de dahil olmak üzere yaklaşık 4.000 i̇mparatorluk askeri öldürüldü, i̇sviçre kayıpları ise yaklaşık altı yüz ila dokuz yüz arasındaydı.

neticesi 
dornach muharebesi, i̇sviçre ile kutsal roma i̇mparatorluğu'nun herhangi bir üye devleti arasındaki son silahlı çatışmaydı. 22 eylül basel anlaşması savaşın sonucuydu. bu, i̇sviçre kantonlarına karşı imparatorluk yasağını kaldırarak, on yargı birliğinin konfederasyonlarla ittifakını yasallaştırarak ve thurgau'yu i̇sviçre yargı yetkisi altına sokarak, i̇sviçre konfederasyonu için stratejik bir zaferdi.

1949'da dornach kasabasında savaşın anısına bir kabartma duvar dikildi.

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar 
riezler, s.: die grafen von fürstenberg im schweizerkriege 1499; tübingen, 1883. in german. detailed chronological account of the events of the swabian war.
kurz, h. r.: schweizerschlachten, 2nd ed; bern: francke, 1977 ; pp. 165 – 171,

dornach
dornach
dornach
dornach
dornach
Ladislav Švihran

ladislav švihran (d. 15 aralık 1931 – ö. 22 eylül 2022), belçika doğumlu slovak yazar ve çevirmen.

yaşamı 
švihran, 15 aralık 1931'de liège, belçika'da doğdu ve hayatının ilk yedi yılını burada geçirdi. ardından bratislava'daki comenius üniversitesi pedagoji fakültesi'nde pedagoji ve psikoloji eğitimi gördü.
1970'te kaleme aldığı kulturizmus ducha ("ruhun kültürü") adlı kitabıyla tanınadı ve daha sonra 1973'ten 2022 yılındaki ölümüne kadar profesyonel yazarlık kariyerini sürdürdü. ayrıca  vzácne návštevy bratislavy ("bratislava'ya nadir ziyaretler") adlı kitabıyla egon erwin kisch'in uluslararası ödülü'nü aldı.

ölümü 
švihran, 22 eylül 2022 tarihinde doğal nedenlerden 90 yaşında öldü.

eserleri 
 kulturizmus ducha (1970)
 tichý chlapec z illinoisu (1971)
 rozmarná zemeguľa (1973)
 kým prišli mušketieri (1974)
 nenápadní spoločníci (1976)
 slávni vynálezcovia (1977)
 tu sa usadíme (michalom borgulom ile ortak yazar, 1979)
 náš priateľ jules (1983)
 svet stavia (1984)
 výpravy do budúcnosti (1986)
 naj, naj, naj... (1988)
 aféry po novembri (ortak yazar, 1990)
 ako sme kradli (ortak yazar, 1991)
 ako zomierajú diktátori (1994)
 knihy na dračku (1995)
 1000 plus 1 slovenských naj (1996)
 ján jesenius (1996)
 kto nám vládol (1999)
 pavol dobšinský (2001)
 hviezdne okamihy (2001)
 majstri ducha (ondrejom pössom ile ortak yazar, 2002)
 vzácne návštevy bratislavy (ivan szabó ile ortak yazar, 2005)

monografiler ve çalışmalar 
ladislav švihran'ın hayatı ve eseri aşağıdaki monografi, çalışma ve bilimsel makalelerin konusudur.:

 sliacky, o.: çocuklar ve genç yetişkinler için slovak yazarlar sözlüğü (slovník slovenských spisovateľov pre deti a mládež), bratislava 2005.
 sliacky, o.: pavol dobšinsky. i̇çinde: bibiana, 9, 2002, no. 2, sayfa 62 – 63.
 bodacz, b.: bilginin çekiciliği (prítažlivost informácie). i̇çinde: literárny týždenník, 11, 1998, no. 49, sayfa 7.
 glocko, p. jr.: modern tarihin vampirleri (upíry novodobých dejín). i̇çinde: knizná revü, no. 5, 1995, hayır. 7, sayfa 5.

ödülleri 
 2005 – egon erwin kisch ödülü

ayrıca bakınız 
 slovak edebiyatı

kaynakça

dış bağlantılar 
 the centre for information on literature, online profile of ladislav švihran (in slovak)

slovak çevirmenler
1931 doğumlular
2022 yılında ölenler
comenius üniversitesinde öğrenim görenler
slovak yazarlar
Sultanpınarı, Çiftlik

sultanpınarı, niğde ilinin çiftlik ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köyün adı, 1476  yılı kayıtlarında finas olarak geçmektedir.

coğrafya 
köy; niğde il merkezine 69 km, çiftlik ilçe merkezine 5 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

çiftlik belde ve köyleri
Fort Zeelandia Kuşatması

fort zeelandia kuşatması, mart 1661-şubat 1662 tarihleri arasında hollanda formosası'nın başkenti fort zeelandia'da ming yanlıları ve hollanda doğu hindistan şirketi arasında meydana gelen bir kuşatmadır.

arka plan 
hollandalılar, formosa adını verdikleri tayvan'a 1624'te geldiler ve dört yıl sonra, günümüz anping'de fort zeelandia'yı inşa etmeye başladılar. tahkimat, adanın savunmasından ziyade yerel nüfusa ve hollanda doğu hindistan şirketi'nin ticaretinin merkezine karşı bir koruma amaçlıydı. kuyusu bulunmadığından tüm tatlı su anakaradan getirilmekteydi.

kuşatma 
koxinga ve birlikleri 23 mart 1661'de kinmen'den tayvan'a doğru yola çıktı ve 8 nisan'da kuvvetler fort zeelandia'yı kuşattı. hollandalıların yaklaşık 2.000 askeri ile 400 savaş gemisi ve 25.000 adam vardı. başarısız bir teslim olma talebinden sonra, koxinga kaleyi bombalamaya ve işgal etmeye başladı. askerlerinin çoğu saldırıda öldü, bu yüzden 30 nisan'da fort zeelandia'yı kuşatmaya döndüler.

hollandalılar, savunmaya yardım etmek için batavia'dan (günümüz cakarta) fort zeelandia'ya 10 gemi ve 700 asker gönderdi. i̇lk çatışma 5 temmuz'da gerçekleşti ve 23 temmuz'da hollanda gemileri kaleye girmeye çalıştı. ancak, iki gemi kaybedilmes, üç geminin batması ve yaklaşık 100 kayıp verilmesi sonucunda geri çekilmek zorunda kaldılar. ertesi ay başka bir başarısız girişimde bulundular ve 12 ocak 1662'de koxinga'nın gemileri bombardımana devam etti ve birlikleri bir saldırı hazırladı.

dokuz aylık kuşatma ve 1.600 hollandalının ölünün ardından erzak tükenmeye başladı. batavia'dan takviye gönderilemiyordu ve tatlı su kaynakları tükenmişti. hollandalılar 2 şubat 1662'de teslim oldular ve i̇sveç doğumlu valisi frederick coyett, kalenin anahtarlarını 9 şubat'ta koxinga'ya teslim etti. 17 şubat'ta hollanda doğu hindistan şirketi, bölgedeki tüm haklarından vazgeçerek formosa'dan temelli ayrıldı.

sonrası 
koxinga, tungning krallığı'nı kurarak tayvan'ı ming hanedanı'nı yeniden iktidara getirmek isteyen çing karşıtları için bir üs haline getirdi.

günümüzde anping kalesi olarak da bilinen fort zeelandia günümüzde popüler bir turizm merkezidir.

kaynakça 
 
 
 
 

1661'de çatışmalar
1662'de çatışmalar
1661'de asya
1662'de asya
çin'in muharebeleri
hollanda'nın muharebeleri
tayvan tarihi