Posterior serebral arter

posterior serebral arter (pca) ya da arka beyin atardamarı insan beyninin arka kısmı olan oksipital lobu ve bazı beyin sapı alanlarını besleyen bir çift arterdir. baziler arterin terminal kısmının çatallanması ile her iki yana doğru uzanır. posterior komünikan arter ile internal karotid arter ve orta serebral arter ile bağlantı kurar.

yapısı
posterior serebral arterin yapıları:

santral dallar
perforan dallar olarak da bilinir.
 talamoperforan ve talamogeniculat (postero-medial ganglionik) dallar olarak tanımlanır. bu dallar pca'nın başlangıç kısmından çıkarlar ve aynı isimli posterior komünikan arter (pcoma)'den çıkan dallarla birlikte posterior perforan substansı delerek talamus'un medial duvarı ve 3. ventrikül duvarını besler. 
 pedinküler perforan veya postero-lateral ganglionic dallar pca'nın serebral pedinküllerin etrafından dönerken verdiği dallardır ve talamusun büyük bir kısmını beslerler.

posterior koroideal dallar
not: anterior koroideal arter ile karıştırılmamalıdır.

bu dallar aslında tek bir dal olarak posterior koroideal arter olarak isimlendirilir.
 medial posterior koroideal dallar: splenium, korpus kallosum, 3. ventrikülün tela koroiedası ve koroid pleksusu besler
 lateral posterior koroideal dallar: serebral pedinküle uzanan küçük dallar, forniks, talamus, kaudat çekirdek, lateral ventrikülün koroid pleksusunu besler.

kortikal dallar
 anterior temporal, unkus ve fuziform girusu besler
 posterior temporal, fuziform girus ve inferior temporal lobu besler
 lateral oksipital; anterior, middle, posterior inferior temporal dallar olarak üçe ayrılır
 medial oksipital:
 kalkarin dal; kuneus, girus lingualis ve oksipital lobun arka yüzeyel kısmını besler
 parieto-oksipital dal; kuneus ve pre-kuneusu besler.
 splenial veya diğer adıyla posterior peri-kallozal arter korpus kallosumun arka kısmından öne doğru uzanır ve çoğunlukla anterior serebral arter'in dalı olarak anterior peri-kallozal arter ile anastomoz yapar.

klinik özellikler
i̇nme (stroke)
 vücudun karşı tarafında ağrı ve ısı duyusu kaybı
 görme alan kaybı (karşı taraflı hemianopsi, maküler görme korunur)
 prosopagnozi her iki taraftaki lingual ve fuziform girus hasarında oluşur. bilindik yüzlerin tanınması bozulur.
 weber sendromu
 aynı taraflı okülomotor sinir felci (göz dışa ve aşağı bakar)
 karşı taraflı fasiyal sinir felci. yüzün sadece alt yarısı etkilenir. yüzün üst yarısının beynin iki tarafından innervasyonu mevcuttur)
 horner sendromu

kortikal dal hasarları
 homonim hemianopsi (üst kadran)
 i̇ki taraflı homonim hemianopsi
 baskın hemisfer ve korpus kallosum arka kısım hasarlarında, verbal disleksi (agrafi yok), renk tanıma bozukluğu
 sadece baskın taraf veya her iki hipokampal enfarkta bağlı hafıza problemleri
 baskın olmayan taraf, kalkarin veya lingual girus hasarlarında topografik hafıza ve yüz tanımama (prosopahnozi problemleri
 baskın taraf görme alanı hasarı, tektaraflı neglect
 kalkarin korteks hasarında görsel halisünasyonlar, görsel nesnelerin şekillerini algılayamama
 baskın olmayan hemisfer ahsarında kompleks halüsinasyonlar meydana gelebilir.

santral dal hasarları
 talamik sendrom: tüm duyuların kaybı, kendiliğinden oluşan ağrı ve uyuşma şikayetleri, intensiyonel tremor, koreatetoz, spazm, vücut yarısında kuvvetsizlik
 talamoperforan sendrom: karşı tarafa serebellar ataksi ve aynı tarafta okülomotor sinir parezisi (claude sendromu)
 weber sendromu: karşı taraflı hemipleji ve aynı taraflı okülomotor sinir parezisi
 karşı taraflı hemipleji (serebral pedünkül hasarında)
 dentatotalamik yol hasarında karşı taraflı ritmik ataksik hareket bozukluğu

ek resimler

kaynakça

baş ve boyun arterleri