Adnan Çoker

adnan çoker (20 ekim 1927, i̇stanbul- 22 ağustos 2022, i̇stanbul), türk ressam ve akademisyen.

yaşamı 
1927 yılında i̇stanbul süleymaniye'de doğdu. 1934-39 samatya hacı kadın i̇lkokulu'nda, 1939-42 davutpaşa ortaokulu'nda, 1942 afyon lisesi'nin orta kısmında 1 yıl okudu. 1944-45 güzel sanatlar akademisi, galeri eğitiminde şefik bursalı'nın öğrencisi oldu. 1945-51 zeki kocamemi atölyesi'nde 6 yıl çalıştı. 2 temmuz 1951'de güzel sanatlar akademisi, yüksek resim bölümü'nü bitirdi. avrupa konkurunu kazanarak 29 aralık 1955'te devlet bursu ile paris'e gitti. 1960 mart ayında, batı'daki öğrenimini tamamlayarak yurda döndü. güzel sanatlar akademisi resim bölümü asistanı oldu. 1963'te a. gürman, sarkis, devrim erbil ve tülay tura ile "mavi grup"u kurdu. 1964'te, fransız bursu ile ikinci kez paris'e gitti. w. hayter atölyesi'nde gravür, goetz atölyesi'nde boya etüdlerini sürdürürken 'siyah fon'lu resimler'e başladı. 1969 yılında, devlet güzel sanatlar akademisi'nde, doçent unvanını aldı. 1976'da, güzel sanatlar akademisi, resim bölümü profesörlüğüne, 1977'de i̇stanbul resim ve heykel müzesi müdürlüğü'ne atandı. 1979'da, i̇stanbul resim ve heykel müzesi müdürlüğü'nden istifa etti. 1983'te mimar sinan üniversitesi (msü), güzel sanatlar fakültesi, resim bölümü başkanlığı'na getirildi. 1985'te msü, güzel sanatlar fakültesi resim bölümü başkanlığı'ndan istifa etti.

birçok kurum ve özel koleksiyonda yapıtları bulunan çoker 22 ağustos 2022 tarihinde öldü. vefatı üzerine 24 ağustos 2022'de mimar sinan güzel sanatlar üniversitesi'nde tören düzenlendi. törenin ardından şakirin camii'nde kılınan cenaze namazının ardından karacaahmet mezarlığı'na defnedildi.

sanatı 
çoker, soyut-minimal çalışmalarında, yüzey-mekan, düzlem-espas gibi temel kavramları sorgular, “mimari-çerçeveleme- anıtsallık”, “denge” ve “geometri” unsurları irdeler. resimlerinde “kalıp-biçim” ya da “asılı biçim” olarak nitelendirdiği biçimler, siyah üzerinde soyut bir mekânsal boyut içinde asılı gibi durur. osmanlı ve selçuklu anıtsal mimarlığının, iç uzamı dış dünyaya açan sivri kemerli kapı ve pencere motifinden yola çıkılarak oluşturulan uyum, sanatçının deyimiyle bir “kalıp biçim”e dayanır. yani geometrik ve alışılmış biçimcilikten ayrılır.

kişisel sergiler 

 2010      retrospektif resim sergisi - beşiktaş çağdaş, i̇stanbul
 2007      "yapısal ritm" (sergi mustafa kemal anısına açılmıştır) mac art gallery, i̇stanbul
 2003      "1995-2003 arası resimler" mine sanat galerisi, i̇stanbul
 2001      "yapı ve i̇çgüdü" (vlam projesi-mustafa ata ile birlikte) bebek sanat galerisi, i̇stanbul
 2001      "eksik burçlar" maçka sanat galerisi, i̇stanbul
 1996      "derlemeler" mine sanat galerisi, i̇stanbul
 1996      "artı elemanlar" aksanat galerisi, i̇stanbul
 1994      "minimaller ve varyasyonları" galeri b, i̇stanbul
 1993      "kubbeler dizisi paralelinde" galeri nev, maçka, i̇stanbul
 1993      "kubbeler dizisi paralelinde" galeri nev, ankara
 1991      "1959-1965 yılları arası paris ve i̇stanbul çalışmaları" arda sanat galerisi, ankara
 1990      "dönemler" mine sanat galerisi, i̇stanbul
 1989      "soyut dışavurumcu dönemden grafikler (1959-1965)" maçka sanat galerisi, i̇stanbul

 1989      "retrospektif resim sergisi" derimod kültür merkezi, i̇stanbul
 1988      "minimal simetri ii" mine sanat galerisi, i̇stanbul
 1988      "minimal simetri ii" harbiye garanti sanat galerisi, i̇stanbul
 1986      "minimal simetri i" maçka sanat galerisi, i̇stanbul
 1979      "yağlı boyalar grafikler" devlet güzel sanatlar galerisi, i̇stanbul
 1973      "siyah simetri" amerikan kültür merkezi, i̇stanbul
 1969      "siyah resimler" galeri i, i̇stanbul
 1966      "guaşlar - kolajlar" türk- alman kültür merkezi, i̇stanbul.
 1962      "guaşlar" türk- alman kültür merkezi, i̇stanbul.
 1961      "paris dönüşü resimleri" türk­alman kültür derneği, i̇stanbul
 1955      "non-objektif ve abstre resimler" ali durukan ile maya galerisi, i̇stanbul
 1954      "non-objektif ve abstre resimler" lütfü günay ile maya galerisi, i̇stanbul
 1954      "non-objektif ve abstre resimler" lütfü günay ile helikon derneği, ankara
 1953      "sergi öncesi" lütfü günay ile dil ve tarih coğrafya fakültesi, ankara

ödüller 

 1951 i̇stanbul güzel sanatlar akademisi "kore" yarışması resim 1. ödülü
 1961 i̇stanbul sanat festivali resim ve heykel sergisi, resim 1. ödülü
 1962 23. devlet resim ve heykel sergisi resim 1. ödülü
 1973 7. dyo resim sergisi, başarı ödülü
 1976 uluslararası 11. i̇skenderiye bienali resim 2. ödülü
 1981 türkiye i̇ş bankası büyük ödülü, sanat alanı resim dalında, "yarım küreler" ile
 1982 ev dekorasyonu dergisi onur ödülü
 1990 iii. uluslararası asya-avrupa sanat bienali, "dostluk ve barış sanat ödülü"
 1994 sedat simavi vakfı görsel sanatlar ödülü'nü reddetti.

kaynakça 

1927 doğumlular
2022 yılında ölenler
21. yüzyıl türk ressamları
20. yüzyıl türk ressamları
i̇stanbul devlet güzel sanatlar akademisinde öğrenim görenler
mimar sinan güzel sanatlar üniversitesi öğretim üyeleri
i̇stanbul doğumlular
türk akademisyenler
karacaahmet mezarlığı'na defnedilenler