Emergency Alert System

emergency alert system (kısaltımıyla eas, i̇ngilizce acil durum uyarı sistemi), amerika birleşik devletleri'nde am/fm radyo, kablolu televizyon, dijital uydu ve karasal televizyonda kullanılan ulusal bir sivil uyarı sistemidir. bu sistem sayesinde yetkili görevliler bu belirtilen platformlar üzerinden acil durum uyarı mesajları gönderebilmektedir.

eas ilk olarak federal i̇letişim kurulu (fcc) tarafından kasım 1994'te onaylanıp ocak 1, 1997 tarihinden itibaren kullanılmaya başlanmıştır, bu sayede öncülü emergency broadcast system'ın (ebs) ve bunun yanı sıra büyük çoğunlukla emergency override system'ın (diğer adıyla local access alert system) yerini almıştır, ancak eos nadir olarak bazı bölgelerde hala kullanılmaktadır. eas'ın öncülü ebs'den asıl farkı, specific area message encoding (same) teknolojisi ile dijital bir şekilde kodlanmış ses sinyalleri kullanarak uyarı göndermesidir. bu sinyaller bir uyarı sırasında yayınlanan, genelde "cırtlak sesli" olarak tanımlanan ilk üç tondur. bu sinyallerin içinde kodlanmış lokasyon ve uyarı bilgisi bulunmaktadır. bu kodlanmış sinyaller sayesinde belirtilen platformlar eas ekipmanlarını sadece bulundukları bölge için olan uyarıları alacak şekilde ayarlayabilmektedir.

ebs gibi, eas'ta asıl olarak abd cumhurbaşkanının ulusal bir acil durum sonucu vatandaşlara radyo ve televizyon yoluyla ulaşabilmesi için tasarlanmıştır, ancak ne eas ne de ebs şimdiye kadar bu amaçla kullanılmamıştır. 11 eylül saldırıları gibi önceden yaşanmış ulusal acil durumlarda genelde haber kanalları ve radyo istasyonları bu görevi devraldığı için sistem bazıları tarafından gereksiz görülmüştür. ancak sistem tehlikeli hava olayları (kasırgalar ve şiddetli seller gibi) ve çocuk kaçırılma durumları (amber uyarılarıyla) gibi yerel acil durumlarda da kullanılmaktadır.

sistem federal acil durum yönetim kurulu (fema), federal i̇letişim kurulu (fcc) ve ulusal okyanus ve atmosfer dairesi (noaa) tarafından ortaklaşa koordine edilmektedir. sistemin yönetmenliği ve standartları fcc'nin toplum güvenliği ve milli güvenlik bürosu tarafından düzenlenip uygulanmaktadır. tüm televizyon ve radyo yayın istasyonları, dijital uydu radyoları, kablolu ve dijital uydu televizyon kuruluşları sistemin kullanımına katılmak zorundadır.

sistem ayrıca integrated public alert and warning system'ın (ipaws, i̇ngilizce entegre halk uyarı sistemi) öncülüdür. ipaws, eas'ta dahil olmak üzere kablosuz acil durum uyarıları (wireless emergency alerts) gibi çoklu kanallar üzerinden yaygın uyarma protokolü'nü (common alerting protocol) kullanarak koordineli bir şekilde uyarı gönderebilmektedir

sistemin teknik konsepti 
eas mesajları dört kısımdan oluşmaktadır: dijital olarak kodlanmış belirli alan mesaj kodlaması (same) tonları, bir dikkat tonu, sesli bir duyuru ve yine dijital olarak kodlanmış mesajın sonu (eom) tonları.

same tonları bir eas mesajının en önemli kısmıdır. bu tonlar mesajı kimin gönderdiğini (abd cumhurbaşkanı, yerel görevliler, ulusal hava durumu servisi veya yayın istasyonunun kendisi), mesajın ne için olduğunu (örneğin kasırga, sel veya şiddetli fırtına), mesajın hangi bölgeler için olduğunu (en fazla 32 kontluk veya eyalet), acil durumun tahmini ne kadar süreceği (dakika olarak), uyarının gönderildiği tarih ve zaman (utc saat diliminde) ve mesajı yayınlayan istasyon veya kablo tv sisteminin kimliği (en fazla 8 karakter).

cumhurbaşkanlığı uyarılarını diğer istasyon ve kablo tv sistemlerine iletmek için ülke çapında birincil giriş noktası (pep) olarak belirlenmiş 77 tane radyo istasyonu bulunmaktadır. ulusal acil durum mesajları (eski adıyla acil durum eylem bildirimi) cumhurbaşkanlığının istasyonlara ve kablo tv sistemlerine eas'ı kullanarak pep istasyonları yoluyla bir mesaj ileteceğini bildirmektedir. hükümet, ulusal bir acil durumda sistemin cumhurbaşkanlığının 10 dakika içerisinde bir açıklama yapmasını sağlayacağını belirtmiştir.

birincil giriş noktası istasyonları 
ulusal halk uyarı sistemi (npws, i̇ngilizce national public warning system), veya diğer adıyla birincil giriş noktası (pep) istasyonları, fema ile koordineli olarak acil durum olaylarından ve felaketlerden önce, sonra ve bu durumlar sırasında halka acil durum bilgileri göndermesi için belirlenen 77 radyo istasyonundan oluşan bir ağdır. pep istasyonları, bir olay sırasında ve olaydan sonra da acil durum bilgileri yayabilmeleri için normal yayın istasyonlarından farklı olarak yedek iletişim ekipmanlarına ve elektrik jeneratörlerine sahiptir.

bunun yanı sıra 2016'da detroit'teki wjr-am ve cincinnati'deki wlw-am istasyonlarından başlamak üzere fema, 33 pep istasyonunun vericilerine taşınabilen ve radyo stüdyosu olarak da kullanılabilen sığınaklar yerleştirmeye başlamıştır. bu sığınaklar yayın ekipmanları, bir dinlenme tesisi ve hava filtreleme sistemi de içermektedir. ulusal halk uyarı sistemi projesinin müdürü manny centeno bu sığınakların "kimyasal, biyolojik ve radyolojik hava ve elektromanyetik nabızdan korunabilen bir platform sağlayarak istasyonların acil durumlar sırasında kullanılabilirliklerini arttırmak" amacıyla tasarlandığını belirtmiştir.

kaynakça