Rojda Felat

rojda felat (d. 1977 veya 1980), kürt asker. sdg ve ypj'nin üst düzey komutanlarından birisidir. işi̇d'e karşı birkaç büyük operasyona öncülük etmiştir. devrimci bir feminist olan felat, hedefinin ypj aracılığıyla orta doğu'da toplumsal dönüşümü gerçekleştirmek olduğunu belirtmiştir.

biyografi

erken dönem 
rojda felat'ın hayatı hakkında nispeten az açıklama yaptığı için, silahlanmadan önceki biyografisi büyük ölçüde bilinmemektedir; yaşı ve doğum yeri bile tartışmalıdır. bu nedenle t-online, onu "gizemli" olarak tanımlayacak kadar ileri gitmiştir. the new yorker'a 2017'nin sonlarında verdiği bir röportaja göre felat, 1977 civarında kamışlı yakınlarında fakir bir çiftçi ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. bununla birlikte, türk haber ajansı cihan haber ve diğer sdg yetkilileri onun doğum tarihini 1980 olarak ve/veya doğum yerinin haseke olduğunu belirtmiştir lakin onun kökeniyle ilgili çeşitli başka iddialar da internette dolaşmıştır. bazı medya kuruluşlarının birçok haberinde cihan haber'in bilgileri tekrarlanırken diğerleri 1962, 1966 veya 1968 doğumlu olduğunu iddia etmektedir, hatta bir medya kuruluşu memleketinin batman olduğunu iddia etmiştir. bu son iddia, t-online'a felat'ın kesinlikle suriyeli bir kürt olduğunu söyleyen yakın bir arkadaşı tarafından reddedildi.

felat, ailesinin yoksulluğu nedeniyle nispeten geç yaşlarında üniversiteye gidebildi. 2011 yılında haseke üniversitesi'nde arap edebiyatı okuyordu. suriye i̇ç savaşı'nın patlak vermesinden önce, ulusal askeri akademiye gitmeyi ve suriye ordusu subayı olmayı planladığını söylemiştir. 2011'de beşar esad'a karşı sivil ayaklanmanın yayılması üzerine haseke üniversitesi'nden ayrılmaya ve memleketi kamışlı'ya dönmeye karar verdi ve burada hızla demokratik birlik partisi (pyd) tarafından kurulan halk koruma birimleri'ne (ypg) katıldı.

askeri hizmeti

kobanî kuşatması ve ilk emirler 
ayaklanmanın iç savaşa dönüşmesiyle felat, kendisine silah verilmeden önce sadece birkaç günlük eğitim aldı. i̇lk olarak haseke valiliği operasyonunda (2012–13) selefi suriyeli isyancı güçlere karşı rojava'da savaşmaya başladı. 2014 yılının sonlarına doğru kobanê kantonu'nda ve kobanê kasabasında irak ve şam i̇slam devleti (işi̇d) tarafından kuşatılan ypg/ypj güçleri arasında bulunmaktaydı. bu zamana kadar kadın koruma birliklerinde (ypj) bir astsubay olan felat, kuşatma sırasında on bir kadından oluşan küçük, hafif silahlı bir birliği komuta etti.

birimi, bir işi̇d'e karşı yaptığı intihar saldırısıyla ünlenen arin mirkan ile birlikte miştenur tepesi savaşı'na katıldı. ypg/ypj'nin sert direnişine rağmen tepe işi̇d'in eline geçti ve bunun üzerine felat ve ekibi kobanê'ye doğru çekildi. ocak 2015'te kuşatma kırıldığında, felat şarapnelle yaralanmış, astlarından beşi ölmüş ve ikisi de yaralanmıştı. ekibinin geri kalanı sonunda sivil hayata döndü ve yalnızca felat orduda aktif olmaya devam etti. ypg/ypj, 2015'in başlarında işi̇d'i kobanê çevresindeki kırsaldan çıkarmak için bir karşı saldırı başlattığında, felat'ın emrine önce 45, ardından 300 savaşçı verildi. bu noktadan sonra ypg/ypj'nin en önemli komutanlarından biri konumuna yükseldi.

doğu suriye'deki operasyonlar ve rakka operasyonu 
felat, doğu haseke taarruzu, tel-abyad taarruzu  ve al-shaddadi taarruzu sırasında tel hamis'in ele geçirilmesinde yer aldı. mayıs 2016'da 15.000 savaşçıya komuta ederken işi̇d'in fiili başkenti rakka'ya karşı ilk taarruzu yönetti. güçleri 23 köyü ele geçirdi , ancak sonunda sdg, felat'ın da yer aldığı daha başarılı menbiç taarruzu için savaşçılarını yeniden konuşlandırdığı için taarruz durduruldu. 2016 yılının ortalarında, haseke'deki bir düğünde işi̇d bombalı saldırısı sonucu, aile üyelerinden ve akrabalarından 22'sini öldürdü.

kasım 2016'da sdg, rakka'nın kuzey kırsalındaki operasyonlardan genel olarak felat'ın sorumlu olduğu rakka'yı ele geçirmek için bir operasyon başlattı. felat komutasındaki birlikler bu kez hedeflerini ele geçirmeyi başarınca, sdg'nin dikkati tabka barajı ve çevresine çevrildi. felat'ın ilgili ypj birliklerinin başkomutanı olarak görev yaptığı 10 aralık'ta başlayan taarruzun ikinci aşaması sırasında hedef alındı. rakka'yı ele geçirme operasyonunun sonraki aşamalarında felat, ypj'nin en önemli komutanlarından biri olarak   hizmet vermeye devam etti ve tabka barajı, tabqa hava üssü ve al-tabka şehrini işi̇d'den ele geçirme operasyonlarında yer aldı.

25 nisan 2017'de felat, sdg/ypg ve abd'li yetkililerle birlikte malikiye yakınlarında ypg'ye yönelik büyük bir türk hava saldırısının yapıldığı yeri ziyaret etti. bu ziyarete sdg başkomutanı mazlum kobani de eşlik etmiştir. ekim 2017'de felat, rakka'yı başarıyla ele geçiren bir sdg savaşçıları birliğini komuta etti. felat ve diğerleri, sdg güçlerinin rakka savaşı'nda zafer ilan etmesinden sonra, eski işi̇d başkentinin ikonik el-naim meydanında sdg bayraklarını sallarken resmedildi. bu vesileyle, ypg/ypj liderliğinin şehir için savaşın eskisinden "çok daha zor" olacağına inandığı için "kalbinin sevinçle çarptığını" kaydetti. 2018'in sonlarına doğru felat, fırat'ın doğusundaki  son işi̇d mevzilerini yenmeyi amaçlayan deyr ez-zor operasyonunda yer aldı.

ekim 2019'un başlarında felat, roma'da bir konferansa katılarak işi̇d'e karşı savaşın devam ettiğini ilan ederken pyd tarafından bölgede uygulanan demokratik konfederalizmin önemini vurguladı.

kişisel hayatı 
felat, güçlü bir ypg/ypj taraftarıdır. asla evlenmemeye veya çocuk sahibi olmamaya karar verdi ve bunun yerine hayatının geri kalanında orduda hizmet etmeyi planlıyor.  uygulama yapmayan bir müslüman,  abdullah öcalan'ın devrimci ideolojisinin takipçisi ve kendini radikal feminist olarak tanımlıyor, suriye'de tüm etnik kökenlerden kadınların haklarını ve yaşamlarını iyileştirecek sosyal reformlar için mücadele ediyor. kişisel kahramanları arasında polonyalı-alman radikal komünist rosa luxemburg, pkk komutanlarından sakine cansız ve iraklı kürt aktivist leyla kasım yer alıyor. felat da kapitalizmi eleştiriyor ve "kapitalist sistem bizi [genel olarak kadınları] nesne olarak görüyor" diyor.

bir askeri lider olarak otto von bismarck, napolyon, selahaddin eyyubi ve merhum yoldaşı  arin mirkan'dan ilham alıyor. felat, yetenekli bir askeri lider olarak tanımlandı, ancak kendisi hakkında basitçe "stratejide iyi" olduğunu belirtmiştir. felat, komutası altındaki kadın savaşçıların askeri yetenekleriyle ilgili olarak, "askeri konularda, insanlar kadınları küçümseyerek, bizim çok hassas olduğumuzu, bir silah veya bıçak taşımaya cesaret edemeyeceğimizi söyleyerek onları hor görüyorlar" yorumunu yaptı. ama kendi gözlerinle görebilirsin ki ypj'de dushka yapabiliyoruz, havan topu kullanmayı biliyoruz ve mayın temizleme operasyonları yapabiliyoruz." ayrıca zuluh hemo'nun (afrin'deki türk askeri operasyonu sırasında türk silahlı kuvvetlerine karşı "avesta habur"), yaptığı fedakarlığın türk güçlerinin "afrin'de çocukları ve sivilleri bombalamasını" engellediğini söyleyerek, diğer kadınları hemo'nun örneğini izlemeye çağırdı.

felat, fakir bir çiftçi ailesinden gelmektedir ve birkaç akrabası işi̇d tarafından öldürülmüştür, bu da onu cihatçı selefi örgüte karşı savaşmaya daha da motive etmiştir. haseke'de işi̇d'in düzenlediği bombalı saldırıda öldürülen 22 aile üyesinin yanı sıra, kardeşi mezul, 2013 yılında ypg'de görev yaparken yol kenarına yerleştirilen bombanın patlaması sonucu öldü.

tanıma 
benedetta argentieri'nin yazdığı ben devrimim belgeselinde canlandırılmıştır.

kaynakça 

suriye kürtleri
ypg
suriye i̇ç savaşı'nda kişiler
kürt kadınlar
yaşayan insanlar
kürt feministler
i̇ncelenmemiş çeviri içeren sayfalar