Alcide d'Orbigny

alcide charles victor marie dessalines d'orbigny (6 eylül 1802 - 30 haziran 1857), zooloji (malakoloji dahil), paleontoloji, jeoloji, arkeoloji ve antropoloji dahil olmak üzere birçok alanda katkılarda bulunan bir fransız doğa bilimcidir.

d'orbigny, bir gemi doktoru ve amatör doğa bilimcinin oğlu olarak couëron'da (loire-atlantique) doğdu. aile, 1820'de la rochelle'e taşındı ve burada deniz faunasını ve özellikle "foraminiferler" adını verdiği mikroskobik canlıları incelerken doğa tarihine olan ilgisi gelişti.

paris'te jeolog pierre louis antoine cordier (1777–1861) ve georges cuvier'in öğrencisi oldu. hayatı boyunca cuvier'in teorisini takip edecek ve lamarkizme karşı kalacaktı.

güney amerika dönemi 
d'orbigny, 1826 ile 1833 yılları arasında güney amerika'daki paris müzesi için bir görev için seyahat etti. venezuela, kolombiya, ekvador, peru, bolivya, şili, arjantin, paraguay ve brezilya'yı ziyaret etti ve 10.000'den fazla doğa tarihi örneğinden oluşan muazzam bir koleksiyonla fransa'ya döndü. bulgularının bir kısmını la relation du voyage dans l'amérique méridionale pendant les annés 1826 à 1833'te (paris, 1824–47, 90 fasikülde) anlattı. diğer örnekler müzedeki zoologlar tarafından tanımlandı.

çağdaşı charles darwin, 1832'de güney amerika'ya geldi ve kendisinden önce geldiğini duyunca, d'orbigny'nin muhtemelen "tüm iyi şeylerin kaymağını" topladığını söyledi.. darwin daha sonra d'orbigny's voyage'ı "en önemli eser" olarak adlandırdı. d'orbigny'nin darwin'in bazı örneklerini anlatmasıyla yazışmaya devam ettiler.

1834'te paris société de géographie altın madalya ile ödüllendirildi. güney amerika paleosen pantodont alcidedorbignya onun onuruna adlandırıldı.

1840 ve sonrası 

1840'ta d'orbigny, fransız fosillerinin metodik tanımını yapmaya başladı ve la paléontologie française'i (8 cilt) yayımladı. 1849'da, yaklaşık 18.000 türü tanımladığı ve tanımları stratotiplerine dayanan jeolojik aşamaları inşa eden biyostratigrafik karşılaştırmalarla "stratigrafik paleontolojiye önsöz" olarak tasarlanan, yakından ilişkili bir prodrome de paléontologie stratigraphique yayımladı.

1853'te paris museum national d'histoire naturelle'de paleontoloji profesörü oldu ve paleontolojiyi stratigrafideki kullanımlarından bağımsız bir bilim olarak zoolojiyle ilişkilendiren cours élémentaire'i yayımladı. paleontoloji kürsüsü özellikle onun onuruna yaratılmıştır. d'orbigny koleksiyonu, salle d'orbigny'de bulunur ve genellikle uzmanlar tarafından ziyaret edilir.

jeolojik zaman ölçeklerini tanımladı ve bugün hala toarcian, callovian, oxfordian, kimmeridgian, aptian, albian ve senomanian gibi kronostratigrafik referans olarak kullanılan çok sayıda jeolojik tabaka tanımladı. paris yakınlarındaki küçük pierrefitte-sur-seine kasabasında öldü.

felaketçilik 
georges cuvier'in bir öğrencisi olan d'orbigny, felaketçiliğin dikkate değer bir savunucusuydu.

fosil kayıtlarındaki yirmi yedi felaketi tanıdı. bu, "ardışık yaratımlar doktrini" olarak bilinmeye başlandı. fosil kayıtlarını yaratılış anlatısıyla uzlaştırmaya çalıştı. hem tekdüze jeologlar hem de ilahiyatçılar, onun birbirini izleyen yaratımlar fikrini reddettiler.

paleontolog carroll lane fenton, dünya çapında yirmi yedi yaratılış fikrinin yaratılışçılar için bile "saçma" olduğunu belirtti. l. sprague de camp, "alcide d'orbigny, fikri saçmalığa taşıdı. doğaüstüne sürüklenen d'orbigny, yirmi yedi ayrı olayda tanrı'nın yeryüzündeki tüm yaşamı yok ettiğini ve yepyeni bir yaratılışla baştan başladığını savundu."

takson 
aşağıdaki cins ve türler de dahil olmak üzere birkaç zoolojik ve botanik takson onun onuruna adlandırılmıştır.

alcidedorbignya  – soyu tükenmiş bir pantodonta memeli cinsi
alcidia bourguignat, 1889 – bir deniz salyangozu cinsi
ampullaria dorbignyana philippi, 1851 – bir tatlı su salyangozu türü
apostolepis dorbignyi schlegel, 1837 – bir oyuk yılanı türü
asthenes dorbignyi reichenbach, 1853 - bir furnariidae kuş türü
bachia dorbignyi a.m.c. duméril & bibron, 1839 – bir kertenkele türü
cadomites orbignyi de grossouvre, 1930  – bathonian'dan bir ammonoidea türü
chaunus dorbignyi (a.m.c. duméril & bibron, 1841) – bir kurbağa türü
haminoea orbignyana a. de férussac, 1822 – bir deniz salyangozu türü
hecticoceras (orbignyceras) c. gérard & h. contaut, 1936 – callovian'dan bir ammonit alt cinsi
liolaemus dorbignyi koslowsky, 1898 – bir kertenkele türü
lystrophis dorbignyi a.m.c. duméril, bibron & a.h.a. duméril, 1854 – bir yılan türü
nerocila orbignyi (guérin, 1832) – bir ektoparazitik tespih böceği türü
orbignya mart. ex endl. – orbignya speciosa türünü içeren bir palmiye cinsi (mart. ex spreng.), yaygın olarak brezilya palmiye ağacı veya portekizce'de babaçu olarak bilinir
pinna dorbignyi hanley, 1858 – bir bivalvia yumuşakça türü
potamotrygon orbignyi (castelnau, 1855) – bir tatlı su vatoz türü
quadracythere orbignyana (bosquet, 1852) – bir deniz ostrakodu türü
rhinodoras dorbignyi (kner, 1855) – bir tür dikenli yayın balığı
sepia (rhombosepion) orbignyana a. de férussac in d'orbigny, 1826 – pembe mürekkepbalığı olarak bilinen bir mürekkepbalığı türü
subdiscosphinctes orbignyi hantzpergue, 1987 – kimmeridgiyen'den bir ammonit türü
trachemys dorbigni  – bir tatlı su kaplumbağası türü

yukarıdaki listede, parantez içindeki bir takson yazarı veya binom otoritesi, türün orijinal olarak türün şu anda atandığı cinsten başka bir cinste tanımlandığını gösterir.

yayınlar

kaynakça 

la gazette des français du paraguay, alcide d'orbigny – voyageur naturaliste pour le muséum d'histoire naturelle dans le cone sud – alcide d'orbigny – viajero naturalista para el museo nacional de historia natural de francia en el cono sur – bilingue français espagnol – numéro 7, année 1, asuncion paraguay.

konuyla ilgili yayınlar 
beolens, bo; watkins, michael; grayson, michael (2011). the eponym dictionary of reptiles. baltimore: johns hopkins university press. xiii + 296 pp. . ("d'orbigny", p. 74, "orbigny", p. 195).
taylor, w. thomas; taylor, michael l. (2011). "alcide d'orbignyi". aves: a survey of the literature of neotropical ornithology. baton rouge: louisiana state university libraries. 156 pp. .

dış bağlantılar 

 
 
gallica  digital versions of some d'orbigny works. search at recherche.
dictionnaire universel d'histoire naturelle

teutologlar
fransız paleontologlar
fransız entomologlar
hristiyan yaratılışçılar
katastrofizm
1857 yılında ölenler
1802 doğumlular
i̇ncelenmemiş çeviri içeren sayfalar