Avusturya-Çin ilişkileri

avusturya-çin ilişkileri, avusturya ile çin arasında hem tarihî olarak sürdürülmüş hem de günümüzde sürdürülmeye devam eden ikili ilişkileri içerir. günümüzde bu ilişkilerin taraflarını avusturya cumhuriyeti ile çin halk cumhuriyeti (çhc) devletleri oluşturmaktadır.

çin'in viyana'da bir büyükelçiliği, avusturya'nın ise pekin'de bir büyükelçiliği ve çengdu, guangzhou, hong kong ve şanghay şehirlerinde başkonsoloslukları var.

tarih

avusturya-çhc ilişkilerinin kurulması öncesi 

avusturya ile çin arasındaki ticarî ilişkiler 1781 yılına dayanır. 1869 yılında avusturya-macaristan i̇mparatorluğu ile çing hanedanı arasında yapılan bir anlaşmanın neticesinde ilk ülke arasında diplomatik ilişkiler kuruldu, 1871 yılındaysa bunlar resmen yürürlüğe girdi. 1881'de qing hanedanı, avusturya-macaristan'a imparatorluk bakanları göndermeye başladı. i̇lki, 5 nisan 1881'de atanan  idi. çing hanedanı'nın avusturya-macaristan'a gönderdiği imparatorluk bakanları ilk başta yarı zamanlı olarak bu görevde bulundular, fakat 1902'de bu tam zamanlı ve resmî bir elçilik görevi olarak değiştirildi. avusturya-macaristan ise 1896 yılında pekin'de bir elçilik kurdu. bu elçiliğin konumu, günümüz 'nün bulunduğu yerdir. 1900 yılı  sırasında avusturya-macaristan, çatışmaya katılan ülkelerden biriydi.

6 ekim 1913 tarihinde avusturya-macaristan, çin cumhuriyeti'ni tanıdı. bunun ardından , çin cumhuriyeti'nin avusturya-macaristan'a atadığı ilk ve tek büyükelçi oldu. 1917 yılında çin, birinci dünya savaşı'nda savaşan i̇tilaf devletleri taraftarı oldu ve i̇ttifak devleti olan avusturya-macaristan'a savaş ilân etti; dolayısıyla, iki ülke arasındaki ilişkilere son verildi. savaş sonrasında ise 1920 yılında birinci avusturya cumhuriyeti kuruldu ve avusturya ile çin arasında ilişkiler yeniden kuruldu.

1938 yılında avusturya, nazi almanyası tarafından ilhak edildi, böylece çin cumhuriyeti ile avusturya arasındaki ilişkiler tekrar kesilmiş oldu. i̇kinci dünya savaşı sonrasında bu ilişkiler kısa bir süre için yeniden kuruldu, ancak 1949 yılında çin halk cumhuriyeti kurulduktan sonra avusturya pekin'deki büyükelçiliğini kapattı; çin i̇ç savaşı'nı kaybetmenin sonucu olarak tayvan adası'na çekilmeye zorunda kalmış çin cumhuriyeti devleti de ertesi yıl viyana'daki büyükelçiliğini kapattı. buna rağmen, avusturya'nın 28 mayıs 1971'de en sonunda çin halk cumhuriyeti ile diplomatik ilişkiler kurmasına dek, avusturya ile anakaradan kovulmuş çin cumhuriyeti devleti arasındaki ilişkilere devam edildi.

çhc ile avusturya arasındaki diplomatik ilişkilerin resmen kurulmasından önce, 1964 yılında her iki devlette karşılıklı olarak ticarî temsilciliklerin kurulmasına dair belgeler imzalanmıştı.

avusturya-çhc ilişkilerinin kurulması sonrası 

28 mayıs 1971'de çhc ile avusturya cumhuriyeti arasında diplomatik ilişkiler kuruldu. eylül 1971'de iki devlet birbirlerinin ülkelerine diplomat göndermeye başladı.

çin halk cumhuriyeti ile avusturya arasında diplomatik ilişkilerin kurulmasından bu yana iki ülke arasındaki ilişkiler iyi bir gelişme ivmesi göstermiş ve çeşitli alanlarda işbirliği hızlanmıştır. eylül 1985'te avusturya cumhurbaşkanı rudolf kirchschläger, çin'e devlet ziyaretinde bulunmuş ilk avusturya devlet başkanı oldu; nisan 1993'te ise şansölye franz vranitzky, çin'i ziyaret etmiş ilk hükûmet başkanı oldu. çin başbakanı li peng, haziran 1994'te avusturya'yı ziyaret etmiş ilk çin hükûmet başkanı, çin devlet başkanı jiang zemin ise mart 1999'da gerçekleştirdiği devlet ziyaretiyle avusturya'yı ziyaret etmiş ilk çin devlet başkanı oldu.

20 eylül 2007'de avusturya şansölyesi alfred gusenbauer'ın dalay lama ile yaptığı buluşma, avusturya-çin ilişkilerinin gerginliğe uğramasına sebep oldu. 2 mayıs 2008'de gusenbauer, bu ilişkilerin normale dönmesini sağlamak maksadıyla çhc'nin avusturya büyükelçisi  ile buluştu; buluşma sırasında avusturya'nın çin ile ilişkilerini geliştirmeyi önemsediğini, "tek çin politikası"nı desteklediğini ve tayvan ve tibet'in çin toprağı olduğunu ifade etti. buna rağmen, 26 mayıs 2012'de şansölye werner faymann da dalay lama ile buluştu ve avusturya-çin ilişkilerinin tekrar zarar görmesine neden oldu.

temmuz 2019, ekim 2019 ve ekim 2020'de avusturya hükümeti, çin hükümeti'nin sincan uygur özerk bölgesi'nde yaşayan uygurlar ve diğer türk müslüman azınlıklara uyguladığı sistematik baskılar konusunda birçok ülke tarafından duyulan endişeleri açıkça ifade eden ortak bildirilerin imzacısı olmuştur. ekim 2020 bildirisi nu da kapsamaktadır.

ekonomik ilişkiler 

çin'in viyana büyükelçiliği'ne bağlı bir "ekonomi ve ticaret ofisi" var;  (wkö) ise çin'in çengdu, hong kong, pekin ve şanghay şehirlerinde "dış ticaret merkezleri" () ve guangzhou, şenyang ve xi'an şehirlerinde "dış ticaret ofisleri" () işletmektedir.

kültürel ilişkiler 

1998 yılından bu yana,  her yıl viyana'daki altın salon'da bir "yeni yıl konseri" düzenlemektedir.  da avusturya'da performans sergilemeye davet edilmiştir. , , viyana filarmoni orkestrası ve  da çin ziyaretlerinde bulunmuşlardır. 1999'da çin merkez televizyonu ile avusturya yayın kuruluşu, pekın 'nin 'nda bine yakın alman, avusturyalı, çinli ve i̇sviçreli sanatçının katıldığı ve dört ülkenin televizyon kanallarında canlı olarak yayınlanmış ortak bir sahne gösterisi düzenledi.

kasım 2001'de çin ile avusturya, kültür işbirliğine dair ortak bir anlaşma imzaladılar.

viyana ve graz üniversitelerinde  işletilmektedir.

ayrıca bakınız 

 
 çin'in dış ilişkileri
 
 
 şanghay uluslararası i̇mtiyaz bölgesi

dipnot

kaynakça

dış bağlantılar 

  (almanca ve çince)
  (almanca ve çince)
  (almanca ve çince)
  (almanca ve çince)
  (almanca ve çince)
  (almanca ve çince)

çin
çin'in ikili ilişkileri