Yorgun Savaşçı (dizi, 1993)

yorgun savaşçı hbb tv'de yayınlanmak üzere tunca yönder tarafından çekilen, kemal tahir'in aynı adlı romanından uyarlanan ikinci tv dizisi. bu projenin ilan edilmesi ve yayınlanacak olması sayesinde, 1979'da çekimine başlanıp 1983'de yakıldığı ilan edilen, halit refiğ'in yönettiği dizinin yok edilmeyen bir video kopyası arşivden çıkarılarak trt'de hbb ile aynı anda yayınlanmıştır.

tunca yönder yorgun savaşçı romanını 1968'de okumuş ve filme çekmeyi düşünmüş: "yorgun savaşçı kitabını 1968'de okuduğum zaman 'günün birinde bunu film olarak yapabilsem ne kadar güzel olur' diye düşünmüştüm. sonra çok sevdiğim ağabeyim; sinemasına çok güvendiğim bir usta olan halit refiğ bunu yapınca 'ben yapamadım ama hiç olmazsa işin ehli yapıyor' diye mutlu olmuştum."

yakılan versiyonun senarist ve yönetmeni halit refiğ bu projede danışman olarak yer almıştı: "o film sayesinde benim yaptığım yorgun savaşçı ortaya çıktı. hbb yöneticileri o filmi yapmayı bana teklif ettiler. ben 'aynı şeyi tekrar yapamam. ama siz yapmak istiyorsanız, ki benim senaryomu yapmak istiyorlar, senaryoyu veririm dedim ve senaryoyu verdim.' filmin başrol oyuncularından ikisini de zaten daha önceki yorgun savaşçı'da oynamış olan can gürzap'la haluk kurdoğlu aynı rolleri tekrar oynadılar. tabii benim yaptığım filmde bir askeri destek, devlet desteği vardı. yani devlet mülkiyetinde bulunan birçok mekana girme imkanımız oldu. askeri sahnelerde ordudan insan ve malzeme yardımı aldık. bunlar küçümsenmeyecek desteklerdi. tunca yönder tabii bunlardan yoksun olarak bu filmi yapmak durumundaydı. aynı yardımı onlar göremediler. o yüzden o yorgun savaşçı ister istemez biraz daha mütevazı olmak durumundaydı. ama benim açımdan çok şükran duyguları taşıyacağım bir davranış oldu. o filmin yapılması benim yaptığım yorgun savaşçı'nın ortaya çıkarılması için bir etken oldu, bir vesile oldu. hbb o filmi göstermeye başladığı zaman benim yaptığımı da trt göstermeye başladı. ve bu şekilde o zaman bir suç belgesi olarak yapılmış kayıt, gösteri kaydı haline geldi."

engin ardıç da çekilen yeni dizinin eskisinin gösterilmesini sağlamasına şöyle değinmiştir: "yakın tarihimizde bir de 'yorgun savaşçı'nın yakılma meselesi' olduğunu, çok genç değilse herkes bilecektir. bu filmin yalnızca kopyaları yakıldı, yıllar sonra bir özel televizyon kanalı sevgili dostumuz tunca yönder'e aynı diziyi yeniden çektirip yayınlamaya başlayınca da, devlet televizyonu tarafından apar topar gösterildi, daha doğrusu gösterilmek zorunda kalındı! yani, bir değil, iki 'versiyonu' vardır, keşke şu günlerde ikisi de yayınlansa, seyirci ikisini de yeniden seyretse, karşılaştırsa... okumayı sevmeyen gençlik de, "klasiklerin mangasını okur gibi" eser hakkında hiç değilse bir fikir edinse."

ekip 

 yönetmen: tunca yönder
 eser: kemal tahir
 senarist: halit refiğ, can gürzap
 özgün müzik: ruhi ayangil
 görüntü yönetmeni: erhan canan
 genel danışman: halit refiğ
 kurgu: celal köse
 sanat yönetmeni: erol keskin
 yönetmen ekibi: yusuf niş
 sanat ekibi: talip okçu (kostüm uygulama)
 niyazi er (kostüm uygulama)
 işık ekibi: erol batıbeki (işık şefi)
 fehmi eryılmaz (işık şefi)
 gürcan küçüker (1. işık asistanı)
 mehmet uluyol (işık asistanı)
 metin erdoğdu (işık asistanı)
 namık şamlı (işık asistanı)
 yapımevi: hbb & bakış yayın yapım
 1993, tv dizisi

oyuncular 

 can gürzap - yüzbaşı cehennem cemil
 lale mansur - neriman
 haluk kurtoğlu - albay bekir sami
 erhan abir - yüzbaşı selahattin
 savaş yurttaş - kör şaban
 ejder akışık - halil paşa
 mehmet gürhan - teğmen faruk
 ayşegül aldinç - hüsniye
 ali uyandıran - doktor münir
 erol özkök - yüzbaşı arap maksut
 metin çeliker - patriot ömer
 i̇smet ay - çolak apti
 tunca yönder - yarbay kasap osman
 alp öyken - binbaşı nuri
 nüvit özdoğru - yarbay naci
 hakan gerçek - teğmen selim
 orhan erçin - y. i̇zzet paşa
 belkıs dilligil - gülnihal kalfa
 turgay kantürk - teğmen recep
 kemal i̇nci - nizamettin hoca
 mümtaz alpaslan - gavur efe
 gökhan mete - halit bey
 tanju şarman - çerkez ethem
 kutay köktürk - yüzbaşı i̇smail
 perihan doygun - selime hanım
 münir kutluğ - doktor reşat
 orhan aykanat - hacı bakkal
 süer i̇zat - yalak recep
 selçuk uluergüven - süleyman
 taner aşkın - akhisar kaymakamı
 zafer bilgin - mahmut nedim
 erenus n. yönder - teğmen selami
 korhan eriş - hoca ziyaüddin
 i̇lhan dolunay - hoca yahya
 naki t. tekinsav - tütüncü
 erdoğan yeşilyurt - kahveci
 sühan baydar - bayraktar ömer
 samim meriç - doktor reşit

kaynakça 

romanlardan uyarlanan televizyon dizileri
türk kurtuluş savaşı hakkında televizyon dizileri
türk dramatik televizyon dizileri