Güney Ukrayna Taarruzu

güney ukrayna taarruzu, rusya'nın ukrayna'yı işgali sırasında devam eden bir taaruzdur. rusya silahlı kuvvetlerinin, rus işgali altındaki kırım'daki üslerinden, güney ukrayna'daki herson oblastı, mikolayiv oblastı ve zaporijya oblastı'na yönelik saldırısıdır. 24 şubat'ta rus kuvvetleri ukrayna silahlı kuvvetleri ile çatışmaya girdi.

güney taarruzu'nun unsurları, doğu ukrayna taarruzu'nun unsurlarıyla birleşerek mariupol şehrini ortaklaşa kuşatıp bombaladı. aylar süren kuşatma sonrası şehir düştü.

arka plan 
2014 yılındaki onur devrimi'nin ardından rusya, kırım yarımadası'nı ilhak etti. fiili yönetim altında, rus birlikleri, devrimden sonraki sekiz yıl boyunca kırım'ı işgal etmişti. yarımadadaki rus askeri varlığı, 2021-2022 rusya-ukrayna krizi sırasında 10.000'den fazla ek askerle arttı.

24 şubat'ta rus kuvvetleri, kuzey kırım kanalı'nın kontrolünü ele geçirdi ve kırım'ın  2014'ten beri kesilen dinyeper'den su alımına izin verdi. 26 şubat'ta mariupol kuşatması, taarruz doğuya doğru ilerlerken başladı ve cepheyi donbas'taki ayrılıkçıların elindeki bölgelere bağladı. yolda, rus kuvvetleri berdyansk'a girdi ve şehri ele geçirdi. 1 mart'ta rus kuvvetleri melitopol ve diğer yakın şehirlere saldırdı. melitopol belediye başkanı i̇van fedorov daha sonra rus güçlerinin şehri işgal ettiğini duyurdu. 25 şubat sabahı donetsk halk cumhuriyeti'nden (dhc) rus birlikleri mariupol'a doğru ilerledi ve pavlopil köyü yakınlarında ukrayna kuvvetlerine yenildiler. akşam saatlerinde, rus donanmasının mariupol'un 70 kilometre batısındaki azak denizi kıyı şeridine amfibi bir saldırı başlattığı bildirildi. bir abd savunma yetkilisi, rus kuvvetlerinin bu sahil başından binlerce denizci konuşlandırıyor olabileceğini söyledi.

başka bir rus kuvveti kırım'dan kuzeye ilerledi ve rus 22. kolordusu 26 şubat'ta zaporijya nükleer santrali'ne yaklaştı. 28 şubat'ta nükleer santralin kontrolünü ele geçirmek amacıyla enerhodar'da bir kuşatma başlattılar. çatışma sırasında tesiste yangın çıktı. uluslararası atom enerjisi kurumu (uaea) daha sonra temel ekipmanın hasarsız olduğunu söyledi. 4 mart'a kadar nükleer santral rus kontrolüne girdi. yangına rağmen, santralde herhangi bir radyasyon sızıntısı kaydedilmedi. kırım'dan üçüncü bir rus saldırı grubu kuzeybatıya taşındı ve burada dinyeper üzerindeki köprüleri ele geçirdi. 2 mart'ta rus birlikleri herson'da bir muharebeyi kazandı ve herson, istila sırasında rusya'nın eline geçen ilk büyük ukrayna şehri oldu. rus birlikleri mikolayiv'e ilerledi ve iki gün sonra şehre saldırdı, ancak daha sonra ukrayna kuvvetleri tarafından geri püskürtüldüler. yine 2 mart'ta ukrayna kuvvetleri, 2014'ten beri dhc tarafından kontrol edilen horlivka'ya karşı bir karşı saldırı başlattı. 14 mart'ta mariupol'da yenilenen bir füze saldırısının ardından, ukrayna hükûmeti şehirde 2500'den fazla kişinin öldüğünü iddia etti.

18 mart'ta mariupol tamamen kuşatıldı, çatışmalar şehir merkezine ulaştı ve sivillerin tahliye etme çabaları engellendi. 20 mart'ta kentte yaklaşık 400 kişinin barındığı bir sanat okulu rus bombalarıyla yıkıldı. ruslar şehrin tam teslimiyetini talep etti fakat birkaç ukraynalı hükûmet yetkilisi bu talebi reddetti. 24 mart'ta rus kuvvetleri mariupol'un merkezine girdi. şehir yönetimi, rusların, odessa'nın ele geçirildiğine dair ifadeler de dahil olmak üzere, rus zaferleri iddialarını alenen duyurarak şehir sakinlerinin moralini bozmaya çalıştığını iddia etti. 27 mart'ta ukrayna başbakan yardımcısı olha stefanişına, "[mariupol sakinlerinin] suya, herhangi bir gıda kaynağına, hiçbir şeye erişimi yok. tüm şehrin yüzde 85'inden fazlası yok oldu" ve rusya'nın hedeflerinin "insanlıkla hiçbir ilgisi" olmadığını söyledi. 29 mart'ta emmanuel macron ile yaptığı telefon görüşmesinde putin, mariupol'un bombardımanının ancak ukrayna birliklerinin mariupol'u tamamen teslim etmesiyle sona ereceğini belirtti.

1 nisan'da birleşmiş milletlerin (bm) hayatta kalan yüzlerce sivili 50 tahsisli otobüsle mariupol'un dışına taşımaya yönelik kurtarma çalışması, i̇stanbul'da barış görüşmeleri devam ederken otobüslerin şehirden güvenli geçişini reddeden rus birlikleri tarafından engellendi. 3 nisan'da, askeri işgalin birinci aşamasının sonunda rus kuvvetlerinin kiev'den geri çekilmesinin ardından rusya, artan bombardıman ve odessa, mikolayiv ve zaporijya nükleer santrali'ne yönelik saldırılarla güney ukrayna'ya yönelik saldırısını daha da batıya genişletti.

zaman çizelgesi

rusya'nın güney herson oblastı'nı ele geçirmesi 

rusya devlet başkanı vladimir putin'in ukrayna'da askerî harekât ilan etmesinden kısa bir süre sonra, rus hava kuvvetleri herson oblastı'ndaki çeşitli şehirlerdeki hedeflere seyir ve balistik füzeler fırlatmaya başladı. rus silahlı kuvvetleri, 2014 yılında hava desteğiyle rusya tarafından ilhak edilen kırım bölgeleri üzerinden herson oblastı'na geçti. rus donanması, ukrayna'nın herson oblastı yakınında bulunan birliklere destek sağlamasını sınırlamak ve ayrıca ticareti ve güney ukrayna'ya mal akışını kısıtlamak için karadeniz'de bir deniz ablukası kullandı. 3.30 'a kadar, ukrayna azak denizi'ndeki tüm ticari gemilerini kapatmış ve 100'den fazla gemiyi limanlarda mahsur bırakmıştı. akşama doğru ruslar, herson şehrine ulaştılar ve ukraynalılara karşı herson muharebesi'ne katıldılar. ruslar, dinyeper nehri'ni antonovskiy köprüsü üzerinden geçmeye çalıştı. rus ordusunun ilk geçişine rağmen, ukrayna mekanize kuvvetleri köprüyü geri almayı başardı.

kırım'dan ilerleyen rus birliklerinin ilerlemesini yavaşlatmak için perekop kıstağı yakınlarındaki henichesk köprüsü'nü yok etmek için ukraynalı bir tabur konuşlandırıldı. köprüye patlayıcıları yerleştiren savaş mühendisi vitaliy skakun, köprüden geri çekilmek için yeterli zamanı bulamayınca mayınları patlattı, kendisini öldürdü ve köprüyü yok etti. skakun, ölümünden sonra ukrayna cumhurbaşkanı volodimir zelenski tarafından ukrayna kahramanı unvanına layık görüldü.

kırım'dan ilerleyen rus birlikleri, kuzey kırım kanalı'nın kontrolünü ele geçirdi. rusya'nın kırım'ı ilhak etmesinin ardından ukrayna, kırım'ın içme suyunun yüzde 85'ini sağlayan kanalı kapatmıştı. kırım cumhuriyeti devlet başkanı sergey aksyonov, yerel yetkililere kanalı dinyeper nehrinden su alacak şekilde hazırlamalarını ve ertesi gün yapılması planlanan su teminini yeniden başlatmalarını söyledi.

25 şubat sabahı, rus kuvvetleri nova kahovka şehrini kuşattı ve ele geçirdi. kuzey kırım kanalı'nın da blokajı kaldırılarak, 2014 yılında rusya'nın yarımadayı ilhak etmesinden sonra, kırım'da uzun süredir devam eden deniz blokajı etkili bir şekilde iptal edildi. rus kuvvetleri güneydoğu herson oblastı'ndan melitopol'a doğru ilerlerken, çatışmalar zaporijya oblastı'na yayılmaya başladı ve daha sonra melitopol, küçük bir çatışmanın ardından ilerleyen rus kuvvetlerine teslim oldu. günün ilerleyen saatlerinde rus kuvvetleri antonovskiy köprüsü'nü tamamen ele geçirdi. ukrayna kuvvetleri, şehrin kontrolünü geri almak için melitopol'a karşı bir saldırı başlattı.
26 şubat'ta herson belediye başkanı igor kolıkhaev'e göre, bir ukrayna hava saldırısı rusları herson'dan çekilmeye zorladı ve şehri ukrayna kontrolüne bıraktı. ukrayna kuvvetleri daha sonra köprüyü geri aldı. ukrayna başsavcısı i̇rina venediktova, rus kuvvetlerinin herson'un kuzey banliyösü zelenivka köyü yakınlarında bir gazeteci ve bir ambulans şoförünü öldürdüğünü iddia etti. başka bir ukraynalı yetkili daha sonra, herson'un hemen güneyinde bulunan radensk ve oleşki kasabaları arasında bir rus ordusu birliğinin yenildiğini iddia etti. 26 şubat öğleden sonra saatlerinde, 12 tank dinyeper üzerindeki kahovka'yı geçmeyi başardı ve mikolayiv'e doğru ilerlemeye başladı. mıkolayiv belediye başkanı vitaly kim, kentin hazırlanmak için 5 saati olduğunu belirtti. topçu ve diğer silahlar da hazırlanmıştı ve çok yönlü bir savunma hazırdı.

ukraynalı bir yetkili, rus kuvvetlerinin zaporijya'nın güneybatısında bulunan enerhodar şehrine doğru ilerlediğini belirtti. şehir, zaporijya nükleer santrali'ni içeriyor. yetkili ayrıca rusların grad füzeleri yerleştirdiğini ve tesise bir saldırı olacağı konusunda uyardığını belirtti. zaporijya bölgesel devlet i̇daresi, enerhodar'da ilerleyen rus kuvvetlerinin daha sonra şehirden 30 kilometre (19 mil) uzaklıkta bulunan bolşaya belozerka köyüne döndüğünü belirtti. rus kuvvetleri daha sonra 13.40'a kadar kıyı kentini ele geçirdi.

saat 18.30 civarında, tanklar şehrin eteklerindeydi ve belediye başkanı vatandaşlara evlerinde, pencerelerden olabildiğince uzakta kalmalarını emretti. kısa bir süre sonra, birlikler şehre girdi ve yaklaşık 10 dakika sonra "southern bug" üzerinde bir savaş patlak verdi. bazı haberlere göre, tanklar şehrin içinden geçti. ayrıca şehirde büyük yangınların yayıldığı görüldü.

rus kuvvetleri melitopol'den 25 şubat'tan beri bir savaşın sürdüğü mariupol'a doğru ilerledi. bu kuvvetler kıyı şehri prımorsk'u ele geçirdi ve mariupol'un batısındaki berdyansk şehrini kuşattılar. berdyansk havalimanı'nı ele geçirdiler

rusya savunma bakanlığı sözcüsü i̇gor konaşenkov, heniçesk kenti ve herson uluslararası havalimanı'nın sabah saatlerinde rus güçlerine teslim olduğunu duyurdu. daha sonra rus kuvvetleri herson'un bir bölümünü kuşattı ve ele geçirdi. ukraynalı yetkililer bu iddiayı doğruladılar.

rus kuvvetleri, soonunda berdyansk'a girip şehri ele geçirmeyi başardılar. devralma sırasında yerel yetkililer, bir kişinin öldüğünü ve bir kişinin de yaralandığını bildirdiler. berdyansk'ta en az sekiz ukrayna savaş gemisine el konuldu; iki gyurza-m sınıfı topçu botu, iki zhuk sınıfı devriye botu, bir sorum sınıfı römorkör (bir devriye gemisine dönüştürüldü) ve altı küçük devriye botu. russia today, ikinci zhuk sınıfı devriye botundan veya altı küçük devriye botundan bahsetmedi, ancak ele geçirilen bu gemiler arasında bir polnocni sınıfı çıkarma gemisi, bir ondatra sınıfı çıkarma gemisi, bir grişa sınıfı korvet, bir matka sınıfı füze botu ve bir yevgenya sınıfı mayın tarama gemisi olduğunu iddia etti. daha küçük teknelerden ikisinin ums-1000 devriye botları, üçünün kalkan-m tekneleri ve birinin de adamant-315 motor yat olduğu ortaya çıktı.

daha sonra 27 şubat'ta bir grup ukraynalı roman savaşçının kahovka yakınlarında bir rus tankını ele geçirdiği iddia edildi. ukraynalı yetkililer, rus kuvvetlerinin mıkolayiv'den tamamen uzaklaştırıldığını iddia etti. şehir büyük ölçüde hasar gördü. rus güçleri gün içinde dniprorudne'ye girmeye çalıştı, ancak protesto eden yerlilerle karşılaşınca geri dönmek zorunda kaldılar.

rusya'nın kuzey herson oblastı, doğu mıkolayiv oblastı ve batı zaporijya oblastı'nda ilerlemesi 

kırım'dan kuzeye ilerleyen rus 22. kolordusu ile 26 şubat'ta zaporijya nükleer santrali'ne yaklaştı. 28 şubat'ta nükleer santralin kontrolünü ele geçirmek amacıyla enerhodar'da bir kuşatma başlattılar. çatışma sırasında tesiste yangın çıktı. uluslararası atom enerjisi kurumu (uaea) daha sonra temel ekipmanın hasarsız olduğunu söyledi. 4 mart'a kadar nükleer santral rus kontrolüne girdi. yangına rağmen, santralde herhangi bir radyasyon sızıntısı kaydedilmedi.

28 şubat'ta rusya savunma bakanlığı, rus kuvvetlerinin zaporojiya nükleer santrali'nin çevresine ek olarak enerhodar'ı ele geçirdiğini iddia etti. ancak enerhodar belediye başkanı dimitri orlov, şehrin ve tesisin ele geçirildiğini yalanladı. daha sonra yerel sivillerin bir rus konvoyunun enerhodar'a girmesini engellediğini ve girişe barikatlar kurarak onları gitmeye zorladığını gösteren bir video ortaya çıktı.

ukraynalı yetkililer, rus güçlerini herson çevresindeki köylerden topladıkları sivilleri köprüden herson'a geçmek için canlı kalkan olarak kullanmaya çalışmakla suçladı. rus birlikleri herson'dan mıkolayiv'e doğru ilerledi, şehrin eteklerine ulaştı ve saat 11.00'de bir saldırı başlattı. berdyansk belediye başkanı oleksandr svidlo'ya göre, rus güçleri kentte bir rus askerî polis müfrezesi bırakarak şehri terk etti. rus kuvvetleri, doğu taarruzu'na katılmak ve şehri kuşatmak için mariupol'a doğru ilerledi. rus kuvvetleri mariupol'a ulaşarak kırım ve donetsk halk cumhuriyeti'ni birbirine bağlayan bir kara bağlantısı kurdu.

ukrayna basınında çıkan haberlere göre başka yerlerde, daha önce bir askeri depodan ukrayna askeri üniformalarını çalan sabotaj ve keşif gruplarının parçası olan rus askeri sabotajcıları, melitopol'un kuzeydoğusundaki tokmak'ta ukrayna güçleriyle çatışmaya girdiler. stratejik i̇letişim ve bilgi güvenliği merkezine göre ruslar, ukrayna ordusu tarafından değil, rus ordusu tarafından kullanılan kurşun geçirmez yelek giydikleri için belirlendiler. ukrayna, rus kuvvetlerinin çok sayıda kayıp verdiğini ve şehrin güney banliyölerine çekildiğini iddia etti.

1 mart sabahının erken saatlerinde, rus kuvvetleri batıdan herson'a saldırmaya başladı ve herson uluslararası havalimanı'ndan mıkolayiv'e giden karayoluna doğru ilerlediler. şehri kuşatmayı başardılar ve komşu komişani köyüne ulaştılar. günün ilerleyen saatlerinde rus kuvvetleri herson'a girdi.

melitopol belediye başkanı i̇van fedorov, rus güçlerinin şehri işgal ettiğini duyurdu. bir abd savunma bakanlığı yetkilisi de rus güçlerinin şehri ele geçirdiğini doğruladı.

rus kuvvetleri ayrıca baştanka ve mıkolayiv'i de bombaladı. ukraynalı yetkililer daha sonra, büyük bir rus konvoyunun baştanka yakınlarında gece boyunca ukrayna kuvvetleri tarafından saldırıya uğradığını, mağlup edildiğini ve rusların komşu şehir novyi buh'a doğru geri çekilmeye zorlandığını belirtti. saldırıda "birkaç düzine [rus] zırhlı aracının" imha edildiğini iddia ettiler. kim, operasyon sırasında ukrayna'ya ait bir helikopterin imha edildiğini ancak pilotlarının hayatta kaldığını belirtti. ukraynalı yetkililer, rus kuvvetlerinin enerhodar'ı kuşattığını ve bir rus konvoyunun saat 14.00 civarında şehre girdiğini belirtti. belediye başkanına göre, şehir yiyecek bulmakta zorluk çekiyordu.

2 mart sabahı erken saatlerde rus kuvvetleri, şehrin merkez meydanı da dahil olmak üzere herson'un bazı kısımlarını ele geçirdi. o akşamın ilerleyen saatlerinde kolikhayev, şehri rus kuvvetlerine teslim ettiğini ve rus komutanının şehirde bir askeri yönetim kurmayı planladığını duyurdu. rus kuvvetleri, sabah saatlerinde mıkolayiv yakınındaki yerine güney bug'u geçmek için kullanılabilecek bir köprüsü olan voznesensk'i de bombaladı. rus paraşütçüler daha sonra kasaba yakınındaki ormanlık bir tepeye indi, zırhlı bir sütun şehre yaklaştı. ancak 126. deniz piyade tugayına bağlı kuvvetler, oraya ulaşmaya çalışırken saldırıya uğradıkları için onlara katılamadılar. ukraynalı yetkililer tarafından 400 kişi olduğu tahmin edilen rus birlikleri, daha sonra evlerinde bir keskin nişancı yuvası oluşturan rakove köyünü ele geçirmeye başladı. daha sonra, kasabanın girişine yakın bir benzin istasyonunda bir üs kurdular ve bölgesel savunma kuvvetleri üssüne saldırdılar. ancak ukrayna kuvvetleri, kendilerine koordinatları veren yerel gönüllülerin yardımıyla geceleri topçu ateşiyle karşılık vermeye başladı. bu arada ukraynalı yetkili anton heraşçenko, rus bombardımanının mariupol'da birçok evi vurduğunu ve dört kişinin öldüğünü iddia etti.

"mvs banglar samriddhi" adlı bangladeşli bir gemi, saat 17.25'te tanımlanamayan bir füze tarafından vuruldu. gemi, iatila başladığından beri mıkolayiv oblastı'ndaki olvia limanında mahsur kalmıştı. saldırı gemiyi ateşe verdi ve bangladeşli bir mühendisi öldürdü.

3 mart sabahı erken saatlerde, herson belediye başkanı tarafından şehrin rus kuvvetlerinin eline geçtiği açıklandı. herson'un kuzeyinde ve mariupol şehrinde şiddetli direniş hâlâ sürüyordu. mariupol yetkilileri, 3 mart'a kadar yüzlerce sivilin öldürüldüğünü iddia ettiler. bu arada enerhodar'ın belediye başkanı dmitro orlov, büyük bir rus konvoyunun şehre girdiğini söyledi. rus kuvvetleri zaporijya nükleer santrali'nin kontrolünü ele geçirmeye çalıştı. rus bombardımanı bir idari bina ile santralin altı ünitesinden birinin alev almasına neden oldu. i̇lk raporlar, bu süre zarfında radyasyon seviyelerinin normal kaldığını, yangının temel ekipmanlara zarar vermediğini ve personelin daha fazla hasarı önlemek için harekete geçtiğini iddia etti. i̇tfaiye ekipleri, çatışma nedeniyle yangına ulaşamadı. yerel gönüllüler ve ukraynalı askerler, gün boyunca rus birliklerini voznesensk'ten püskürtmeyi başardılar, çoğunu doğuya 64 km geri çekilmeye ve diğerlerini yakındaki ormanlara kaçmaya zorladılar, on tanesi daha sonra yakalandı. ukraynalı yetkililer, rus kuvvetlerinin savaşta 30 araç ve 100 civarında asker kaybettiğini belirtti. çatışmada on sivil hayatını kaybetti.

4 mart'ta mıkolayiv kent konseyi sekreteri dmitro falko, rus güçlerinin kentin eteklerinde bazı bölgeleri ele geçirdiğini belirtti. ukrayna kuvvetleri bu arada mıkolayiv havalimanı'nı geri aldı. sabah, radyasyon seviyelerinde herhangi bir değişiklik olmadığını doğruladıktan sonra, rus kuvvetleri enerhodar ve zaporijya nükleer santrali'ni ele geçirdi. ukrayna, moldova'nın ayrılıkçı topraklarında konuşlanmış 1400 rus askerinin ukrayna'ya geçmesini önlemek için transdinyester sınırındaki bir demiryolu köprüsünü havaya uçurdu.

5 mart'ta enerhodar belediye başkanı dmitri orlov, rus güçlerinin kentin çevresini ve zaporijya termik santrali'ni kontrol ettiğini, yerel yetkililerin ise kentte asayiş, sağlık ve ekonomik faaliyetleri organize edeceğini belirtti. ukraynalı güçler, rus kuvvetlerinin huliaipole'ye gece hava bombardımanı ve hava saldırıları ile saldırdığını, ancak kasabayı başarıyla savunduklarını belirtti.

7 mart'ta zaporijya oblastı bölgesel askeri yönetimi, 7 mart'ta rus kuvvetlerinin şimdiye kadar berdyansk, enerhodar, melitopol, vasilivka, tokmak ve polohi'yi ele geçirdiğini belirtti. 8 mart'ta rus ve ukrayna kuvvetleri orihiv'de savaştı, rus kuvvetleri kasabayı ele geçirdi fakat daha sonra çekilmek zorunda kaldılar. ukrayna silahlı kuvvetleri, yılan adası'na gündüz saatlerinde saldıran vasili bıkov'u odessa yakınlarında batırdıklarını açıkladı. sosyal medyada yayınlanan videolar, savaş gemisinin hedef alındığını gösterdi. ancak, 16 mart'ta geminin sivastopol'a girdiği ve bariz bir hasar olmadığı görüldü. ukrayna hava kuvvetleri, gün boyunca herson uluslararası havalimanı'ndaki askeri hava üssünü vurdu, ukraynalı yetkililer 30'dan fazla rus helikopterinin imha edildiğini iddia etti. ancak uydu görüntüleri, sayının daha az olduğunu gösterdi.
9 mart'ta rus birlikleri liman kenti skadovsk'a girdi. yerel sakinlere göre, 08.45'te şehre girdiler ve protestocular tarafından uzaklaştırılmadan önce merkez meydana yerleştiler. daha sonra, belediye meclisi binasını tahrip etmenin yanı sıra ukrayna ulusal polisinin bir binasını da devraldılar. belediye başkanı oleksandr yakovlev, belediye binasından bilgisayarları aldıklarını ve siyasi miting yapılmamasını emrettiklerini belirtti.

sonraki gün ukrayna genelkurmay başkanlığı, rusya'nın mikolayiv'e doğru baltık filosunun 336. deniz piyade tugayının bir taburunu konuşlandırdığını bildirdi. mıkolayiv'in kuzeybatısında, rus ve ukrayna güçleri voznesensk'te çatıştı. savaş araştırmaları enstitüsü, "rus kuvvetleri muhtemelen i̇nhul nehri'nin ötesine kuzeybatıya doğru ilerlemekte zorluk çekiyor" dedi. ağır bombardıman akşam saatlerinde mıkolayiv'i vurdu, birkaç yangına sebep oldu ve vitaliy kim şehrin kuzeyinde "guryivka yakınlarında aktif düşman birlikleri" olduğunu bildirdi. zaporijya muharebeleri sırasında, 9. ayrı motorlu piyade taburu "vinnytsa i̇skitleri" komutanı albay serhiy kotenko öldürüldü.

çıkmaz ve ukrayna karşı saldırıları 

vali kim, ukrayna kuvvetlerinin rus birliklerini 15-20 kilometre doğuya doğru ittiğini ve teslim olmak için müzakere eden bazı birimleri de kuşattığını belirtti. ukrayna güçleri, gün içinde skadovsk rayonu'nda iki rus helikopterini imha ettiklerini ve pilotlardan birinin hayatta kaldığını belirtti. daha sonra sosyal medyada düşen helikopterlerden birini gösteren bir video yayınlandı.  yakovlev daha sonra rus güçlerinin 10 mart'ta şehri terk edip şehrin kenar mahallelerine yerleşerek şehrin "kurtarıldığını" belirtti.

starukh'a göre dniprorudne belediye başkanı yevhen matveev rus askerleri tarafından tutuklandı. daha önce 27 şubat'ta bölgenin rus istilasına karşı "canlı kalkan" protestolarına katılmıştı. rus kuvvetleri ayrıca herson oblastı'nda yetkilerini dayatmaya başladı ve nova kahovka, kahovka ve tavriisk'te sınırlamalar getirdi.

belediye başkanına göre, öğleden sonra bir rus kuvvetleri birliği skadovsk'a yeniden girdi ve eteklerindeki çocuk kamplarından birine yerleşti.

mıkolayiv oblastı valisi vitaliy kim daha sonra rus kuvvetlerine ait 200 aracın melitopol'da imha edildiğini ve kuşatıldığını iddia etti. ancak daha sonra anton herasçenko, bunun vasilivka yakınlarında meydana geldiğini ve ukrayna kuvvetlerinin melitopol yakınlarında konuşlanmış 200 rus aracını topçu kullanarak imha ettiğini belirtti. karargahlarının da yok edildiğini sözlerine ekledi.

devlet acil servisine göre, 14 mart'ta saat 06.00'da snihurivka'ya rus hava saldırısında bir sivil öldü ve beş bina hasar gördü. mariupol belediye meclisine göre, şehrin kuşatılması sırasında 2357 sivil öldürüldü.

15 mart'ta rusya savunma bakanlığı, rus kuvvetlerinin herson oblastı'nın tüm topraklarını ele geçirdiğini belirtti. ukrayna hava kuvvetleri daha sonra herson uluslararası havalimanı'ndaki askeri hava üssünü tekrar vurdu ve çok sayıda rus helikopterini imha etti.

dnipropetrovsk oblastı bölgesel savunma kuvvetleri kurmay başkanı gennadi korban, bölgenin herson ve zaporijya oblastlarının aksine bir rus saldırısına hazır olduğunu belirtti. rus kuvvetlerinin velika oleksandrivka, novovorontsovka ve arhanhelske yerleşim yerlerinde toplandığını da sözlerine ekledi. bu arada rus donanmasının çıkarma gemileri, ivan gren sınıfı çıkarma gemisi pyotr morgunov da dahil olmak üzere üç grup halinde odessa kıyılarına yaklaşıyordu. ukraynalı yetkililere göre, gün boyunca rus savaş uçakları ve savaş gemileri odessa oblastı yerleşimlerine saldırdı. sabah saatlerinde yerleşim yerlerinden birine düzenlenen saldırıda iki kişi yaralandı.

16 mart'ta ukrayna hükûmeti ayrıca kuvvetlerinin mıkolayiv yakınlarında herson'a karşı bir karşı taarruz başlattığını söyledi ve posad-pokrovske kasabasının ele geçirildiğini, ukrayna'nın kasabanın kontrolünün beş gün sonra bağımsız olarak doğrulandığını iddia etti. bu arada staruh, rus kuvvetlerinin zaporijye-2 tren istasyonuna roketlerle saldıraral ilk kez zaporijya kentindeki sivil bölgeleri hedef aldığını belirtti. şehir, mariupol'dan kaçan mülteciler için ilk güvenli liman görevi görmüştü. skadovsk belediye başkanı oleksandr yakovlev, gün içinde rus askerleri tarafından tutuklandı. ancak birkaç saat sonra onu serbest bıraktıklarını söyledi. bu arada herson belediye başkanı i̇van fedorov da serbest bırakıldı. bazı ukraynalı yetkililer, "özel bir operasyonla" serbest bırakıldığını iddia ettiler. ancak ukrayna devlet başkanı volodimir zelenski'nin basın danışmanı darya zarivnaya daha sonra ukrayna kuvvetleri tarafından yakalanan dokuz rus askeriyle takas edildiğini iddia etti.

20 mart'ta rusya, barış görüşmelerinden çekildi ve mariupol'u piyadelerle tamamen kuşattı ve şehrin tamamen teslim edilmesini talep etti. zelenski yönetimi tarafından bu talep reddedildi. 24 mart'ta rus kuvvetleri, istilanın ikinci aşamasının bir parçası olarak mariupol'un merkezine girdi ve tanrı'nın annesinin şefaat kilisesi'ni ele geçirdi. şehir i̇daresi; rusların, odessa'nın ele geçirildiğine dair ifadeler de dahil olmak üzere, rus zaferleri iddialarını alenen bağırarak sakinlerini demoralize etmeye çalıştıklarını iddia etti. 27 mart'ta, rus kuvvetleri ukrayna'yı istilasının ikinci aşamasına girerken, ukrayna başbakan yardımcısı olha stefanişina, mariupol'un "artık var olmadığını" ve rusya'nın hedeflerinin "insanlıkla hiçbir ilgisi olmadığını" söyledi. stefanişina şunları özetledi: "onların (mariupol sakinlerinin) suya, herhangi bir gıda kaynağına, hiçbir şeye erişimleri yok. tüm şehrin yüzde 85'inden fazlası yok oldu."

10 nisan'a kadar, ukrayna kuvvetleri önemli ilerlemeler kaydetti ve rus ordusunu herson çevresindeki bölgede geri iterek osokorkivka ve oleksandrivka'da zemin kazandılar. ukrayna, yerel rus hava limanlarını taciz etmeye devam ederken, rus karşı saldırıları kaybedilen bölgeyi geri almayı başaramadı. ukrayna'nın karşı saldırısı, rusya'yı güney ukrayna'da savunma konumuna getirerek herson'u güçlendirmeye ve hava savunmasını geliştirmeye odaklanmaya zorladı. gerillalar ayrıca güneydeki rus hedeflerine saldırmaya başladılar ve bir grubun melitopol'da faaliyet gösterdiği bildirildi. 18 nisan'a kadar çatışmalar devam etti ve ukrayna, 80. hava taarruz tugayının mikolayiv yakınlarındaki bir dizi köyü geri aldığını iddia etti. i̇ki gün sonra rusya karşı saldırıya geçti ve oleksandrivka'da küçük kazanımlar elde etti.

1 haziran'da ukrayna bölge valisi vitaliy kim'e göre, rus güçleri "ukrayna ordusunun karşı saldırısından korkuyorlar" diye herson yakınlarındaki köprüleri havaya uçurmaya başladılar.

1 haziran'da, ahmet kadirov özel kuvvetler alayının 4. taburunun komutan yardımcısı yarbay zaur dimayev, ukrayna kuvvetlerinin zaporijya oblastı'na bağlı komışuvaha kasabası yakınlarında ateş açması ve askeri suv'ini imha etmesi sonrasında korumalarından biri ile birlikte öldürüldü. 9 haziran'da reuters, ukraynalı ve i̇ngilizlerin, ukrayna kuvvetlerinin herson'a karşı giriştikleri karşı saldırıda inhulets nehri üzerinde bir köprübaşı kurmak da dahil olmak üzere kazanımlar elde ettiğini iddia ettiklerini bildirdi. bu taarruz, ukraynalıların temmuz ortasına kadar erken kazanımlarının bir kısmını kaybettiğini gören davıdiv brid çevresinde şiddetli çatışmalara yol açtı.

10 haziran'da ukrayna, topçu kullanarak iki rus mevzisini vurduklarını iddia etti. i̇lk saldırıda ukrayna ayrıca, biri rus ordusundan, diğeri fsb'den olmak üzere iki rus generalini öldürdüklerini iddia etti. ukrayna'ya göre fsb'den gelen general, herson bölgesinde referandum için çalışıyordu. ukrayna'nın ikinci saldırısında çkalove'de suriye'den gelen savaşçıları öldürdüklerini iddia etti. eğer doğruysa, bu ukrayna'daki suriyeli savaşçıların ilk raporu olacak. rusya bu konuda yorum yapmadı.

8 temmuz'da rusya'nın birleşik krallık büyükelçisi andrey kelin, reuters'e verdiği bir röportajda; rusya'nın, savaşı sona erdirmek için gelecekteki herhangi bir anlaşmanın bir parçası olarak güçlerini güney ukrayna'dan çekmesinin pek mümkün olmadığını söyledi ve "... geri çekildikten sonra provokasyonların başladığını ve tüm insanların vurulduğunu deneyimledim." dedi.

12 ağustos'ta bm genel sekreteri antónio guterres, bir bombardımanın zaporijya nükleer santrali'nin radyoaktif malzeme depolamak için kullanılan bir alanına isabet etmesinden sonra çevresinde askerden arındırılmış bir bölge oluşturulmasını istedi. bu, ukrayna'nın daha önce yaptığı ve abd'nin desteklediği çağrıları yansıtıyor. rusya, tesisi "terörist saldırılardan" koruduğunu söyleyerek bu tür çağrıları reddetti, ancak iaea'dan yetkilileri ziyaret etmeye davet etti. fabrikadaki işçilerden ikisi bbc'ye kısa mesaj yoluyla, personelin rehin olduğunu ve bombardımanın normal işlerini yapmalarını engellediğini söyledi.

ukrayna karşı taarruzu 

10 temmuz'da, ukrayna başbakan yardımcısı ve geçici i̇şgal altındaki toprakların yeniden entegrasyonu bakanı i̇rina vereşçuk, herson bölgesindeki sivilleri, yaklaşan bir ukrayna karşı taarruzu öncesinde tahliye etmeye çağırdı, ancak saldırının ne zaman başlayacağını söylemedi. herson şehrinde hala kaç kişinin yaşadığı bilinmiyordu. aynı gün, ukrayna savunma bakanı oleksi reznikov, devlet başkanı zelenski'nin orduya ukrayna'nın işgal altındaki güney kıyılarını rusya'dan geri alma emri verdiğini ve bölgede yaklaşmakta olan bir taarruzun sinyalini verdiğini söyledi.

12 temmuz'da ukrayna'nın odessa bölgesi sözcüsü serhiy bratçuk, ukrayna kuvvetlerinin 22. kolordu kurmay başkanı tümgeneral artyom nasbulin'i herson yakınlarında bir himars roketiyle düzenlediği saldırıda öldürdüğünü iddia etti. ukrayna aynı saldırıda yaklaşık beş albayın öldüğünü iddia ediyor. rus kuvvetleri saldırıyı doğruladı, ancak ukrayna'nın iddia ettiği subayların ölümünü doğrulamadı. ukrayna roketinin kimyasallar içeren bir depoya çarptığını ve ardından patladığını iddia ettiler. serhiy bratçuk telegram'a şunları yazdı: "himars'ın herson bölgesindeki karargaha düzenlediği bir saldırının ardından, rus silahlı kuvvetlerinin 22. kolordusu (askeri birlik 73954, simferopol) başkanı tümgeneral [artyom] nasbulin öldürüldü. dün ölümünü açıkladığımız albay kens de orada öldü ve onun dışında, 20. motorlu tüfek bölümünün komutanı albay andrey gorobyets, mrd karargahının operasyonel bölümünün başkanı albay koval, mrd'nin topçu başkanı albay gordeev de öldü. 5'i subay olmak üzere toplam 150'den fazla kişi öldü".

ukrayna devlet başkanlığı danışmanı oleksiy arestovıç, 1 ağustos'ta rusya'nın krıvıy rih ve mıkolayiv'e yönelik 6 ağustos'taki bir saldırı için güney cephesinde "30 tabur taktik grubu" topladığını iddia etti; bu iddia o zaman bağımsız olarak doğrulanmadı. rus teçhizatının zaporijya cephesini güçlendirdiği görüldü.

29 ağustos'ta ukrayna, herson cephesinde bir karşı taarruz başlattı. herson, güney ukrayna'daki karşı taaruzun ana hedeflerinden biriydi. zira burası dinyeper'in karadeniz'e döküldüğü yerin biraz gerisinde bulunan stratejik açıdan çok önemli bir liman kentiydi ve buranın geri alınması ukrayna ordularına kırım'a giden yolu açabilirdi. 2 ekim'den 4 ekim'e kadar 3 günlük bir süre içinde ukrayna, kuzey herson'da 11 yerleşim birimini ele geçirdi.

kasım ayı başlarında rus ordusundan yapılan açıklamada bölgedeki ikmal yollarını kontrolünün zorlaştığı gerekçesiyle rus birliklerinin herson'dan çıkarak dinyeper nehri'nin doğusuna çekilecekleri belirtilmiştir. geri çekilme süreci 11 kasım'da tamamlandı ve sonrasında ukrayna ordusu şehir sakinlerinin kutlamaları ve sevinç gösterileri eşliğinde herson'a girdi.

savaş düzeni

rusya ve rusya yanlısı ayrılıkçılar 

 8. muhafız ordusu
 20. muhafız motorlu tüfek tümeni
 49. kombine silah ordusu
 58. kombine silah ordusu
 42. muhafız motorlu tüfek tümeni
 22. kolordu
 126. sahil savunma tugayı
 336. muhafız deniz piyade tugayı
 rusya hava i̇ndirme birlikleri
 7. muhafız dağ hava taarruz tümeni
 76. muhafız hava taarruz tümeni
 83. muhafız hava taarruz tugayı
 özel harekat kuvvetleri
 rusya hava kuvvetleri
 rusya deniz kuvvetleri
 karadeniz filosu
 126. sahil savunma tugayı

 dhc silahlı kuvvetleri

 109. alay
 lugansk halk milisleri

 odessa tugayı

 (sohr ve ukrayna iddiası)

 suriye arap ordusu
 kaplan kuvvetleri

ukrayna 

 
 1. özel harekât tugayı
 17. tank tugayı
 42. ayrı mekanize piyade tugayı
 54. motorize tugay
 59. motorize tugay
 60. piyade tugayı
 128. dağ taarruz tugayı
 98. piyade taburu
 bölgesel savunma kuvvetleri
 98. bölgesel savunma taburu 'azov-dnipro'
 103. ayrı bölgesel savunma tugayı
 odessa bölgesel savunması 126. tugayı
 220. tabur
 129 kryvyi rih savunma tugayı
 ukrayna hava taarruz kuvvetleri
 80. hava taarruz tugayı
 ukrayna hava kuvvetleri
 160. uçaksavar topçu tugayı (odessa uçaksavar füze tugayı)
 ukrayna deniz kuvvetleri
 ukrayna deniz piyadeleri

düzensiz sivil gönüllüler (milis)
 ukraynalı gerillalar

ayrıca bakınız 
 kiev taarruzu (2022)
 doğu ukrayna taarruzu
 kuzeydoğu ukrayna taarruzu
 2022 yılan adası seferi

kaynakça 

ukrayna işgali
rusya tarafından istilası
rus istilası
2022'de çatışmalar
2023'te çatışmalar
rusya'nın ukrayna'yı işgalindeki muharebeler
güney ukrayna taarruzu
rusya'nın ukrayna'yı işgalinde cepheler