Chester Beatty Papirüsleri

[[dosya:p._chester_beatty_xii,_leaf_3,_verso.jpg|küçükresim|'chester beatty xii, 3, verso, michigan üniversitesi kütüphanesi]]

chester beatty papirüsleri, ekseriyetle kitab-ı mukaddes'ten parçalar içeren yunanca kaleme alınmış bir grup antik papirüstür. toplamda 15 farklı el yazması içeren papirüslerin 13'ü kutsal kitap'a ait içeriğe sahipken geriye kalan iki son el yazması apokrif kitaplardan parçalar ile melito'nun bir vaazını içermektedir.

geriye kalan iki son elyazması apokrif olan sirak kitabı (ch. beatty xi) ve hanok kitabından parçalar ile melito'nun bir vaazını içermektedir (ch. beatty xii).

hepsi mısır'daki hristiyan topluluklarından geliyor ve büyük ölçüde 3. ve 4. yüzyıllara tarihleniyor. çoğu amerikalı koleksiyoncu alfred chester beatty tarafından 1930 civarında satın alındı ve şimdi chester beatty kütüphanesi'nde (dublin), bazıları michigan üniversitesi'nde (abd) bulunmaktadırlar. princeton üniversitesi'ndeki john h. scheide papirüs koleksiyonuna ulaştı. chester beatty papirüsleri vatikan ve sina yazması'ndan en az 100 yıl daha eskidir. böylece bu papirüsler yeni ahit'in günümüze ulaşan en eski versiyonlarına sahiptir.

ayrıca chester beatty i-xxix papirüsü olarak bilinen 29 sihirli ve tıbbi papirüsten oluşan bir grup da vardır.

 a. chester beatty 

alfred chester beatty, 1875 yılında new york'ta (abd) doğdu. damarlarında i̇skoç, i̇rlandalı ve i̇ngiliz kanı akıyordu. 32 yaşında, maden mühendisi ve danışmanı zaten büyük bir kişisel servete sahipti. hayatı boyunca parasını özellikle güzel ve sıra dışı şeylerden oluşan bir koleksiyon için kullandı. 1968'de 92 yaşında öldüğünde, tüm koleksiyonu i̇rlanda halkına miras bıraktı.

 araştırma geçmişi 

12 papirüs a. chester beatty tarafından 1930'larda elde edildi. aynı zamanda, aynı koleksiyonun diğer bazı parçaları da çeşitli alıcılardan satın alındı. çeşitli sahipler arasındaki işbirliği sayesinde papirüsler birimler halinde yayınlandı.

büyük ihtimalle, papirüs orijinal olarak antika satıcılarından yasadışı olarak satın alındı. bu nedenle, bulgunun hangi koşullar altında yapıldığı belirsizdir. bir varsayım, el yazmalarının antik afroditopolis kentinin kalıntılarının yakınındaki bir kıpti mezarlığındaki küpler içinde bulunmasıdır. öte yandan, bir papirüsteki kıpti dilinin fayyum lehçesi, onun fayyum yakınlarında ortaya çıkmış olabileceğini düşündürmektedir. bir hristiyan kilisesi veya manastırı da bir keşif yeri olabilirdi.

birçok papirüs belgesi sadece parçalar halinde satışa sunuldu. tüccarlar genellikle papirüs parçalarıyla dolu kutularla gelirdi. chester beatty kütüphanesi'nin batı koleksiyonları küratörü charles horton, "kim bir şey satın almak istediyse, elini uzanıp en çok yazılar içeren en büyük parçayı çıkardı" diyor. sir frederic kenyon, tischendorf'un kodeks sinaiticus'u bulduğu 1844 yılından bu yana keşiflerini "en önemli" olarak nitelendirdi.

el yazmaları 2. yüzyılın başından itibaren 4. yüzyılın sonuna kadar tarihlenmektedir. bu papirüsler, ilk zamanlarda, muhtemelen m.s. 1. yüzyılın sonundan önce, hristiyanların hantal tomarlar yerine kodeks veya kitap formunu kullandıklarını gösteriyor.

el yazmaları ilk olarak 19 kasım 1931'de sunuldu. papirüsler 1933 ve 1958 yılları arasında frederic g. kenyon tarafından 8 ciltlik the chester beatty biblical papyri: descriptions and texts of twelve manuscripts on papyrus of the greek bible'' eserinde yayınlandı. papirüsler genellikle p. chester beatty olarak kataloglanır ve ardından her el yazması için bir roma numarası (i – xii) gelir.

sonraki yıllarda, chester beatty kütüphanesi birkaç kutsal kitap papirüsleri daha aldı (xiii, xvii, xviii, 1499).

 metinler 

8 papirüs fragmanı i̇branice kutsal yazılara (eski ahit) ve 5 el yazmaları yunanca kutsal yazılara (yeni ahit) aittir. 2 papirüs apokrif yazıları içerir. onlar, oldukça temsil edicidir; çünkü çeşitli yazı stilleri var. bir kodeksin "iyi bir profesyonel yazarın işi" olduğu söylenir. başka bir kodeksten deniliyor ki: "çok doğru yazılmış ve güzel yazı sanatıyla yazıldığı söylenemezse de, nitelikli bir kopyacının işidir." bir diğerinden de: "el yazısı sade ama genel olarak doğru" deniyor.

ancak bu özelliklerden daha önemli olan içerikleridir. sir frederic kenyon, chester beatty papirüsü hakkında şunları yazdı: “papirüslerin araştırmasından çıkarılacak ilk ve en önemli sonuç, mevcut metinlerin esaslı doğruluğunu teyit ettikleri tatmin edici gerçektir. ne eski ne de yeni ahit'te gözle görülür veya temel bir sapma yoktur. maddi gerçekler veya öğretilerle ilgili önemli eksiklikler, eklemeler veya sapmalar yoktur. metin sapmaları önemsizdir ve örnek olarak yalnızca kelime sırası veya kullanılan kelimelerin doğruluğunu ilgilendirmektedir.”

genel olarak, westcott ve hort gibi metin eleştirmenleri, 4. yüzyıldan kalma parşömen el yazmalarında bulunan "tarafsız metin"e değer verirler; bunlara kodeks vaticanus (no. 1209) ve kodeks sinaiticus dahildir.

 chester beatty el yazmaları 

 yeni ahit'in el yazmaları chester beatty i (), ii () ve iii ()üç kodeks, yunanca kutsal yazıların kitaplarını içerir.

 bir kodeks (kısmen eksik) dört i̇ncil'i ve elçilerin i̇şleri'ni içerir (chester beatty i). bu kodeksin bir sayfası viyana'daki milli kütüphanesinde bulunuyor.
 i̇kinci el yazması, beatty'nin daha sonra aldığı ek sayfalarla birlikte, elçi pavlus'un i̇branilere yazdığı mektup da dahil olmak üzere neredeyse tüm mektuplarını içerir (chester beatty ii). bu kodeksin bir kısmı michigan üniversitesinde (abd) bulunur.
 üçüncü kodeks (chester beatty iii), vahiy'in yaklaşık üçte birini içerir.chester beatty xvii () ve chester beatty 1499 ()şu el yazmaları da chester beatty'nin koleksiyonunda bulunur:

 chester beatty xvii luka i̇ncili'nden birkaç ayet içermektedir.
 papirüs chester beatty 1499 pavlus'un romalılar, 2. korintoslular, galatyalılar ve efesoslular mektuplarından birçok ayet içermektedir.
kenyon'un yazdığı gibi, chester beatty papirüsü "bizden önceki yeni ahit metnine olan güvenimizin zaten çok sağlam temelini kararlı bir şekilde güçlendirdi".

 eski ahit'in el yazmaları 

el yazmaları septuagint metnini takip ediyor.chester beatty iv ve vseptuagint el yazmaları (i̇branice kutsal yazıların yunanca çevirisi) ayrıca tekvin'in iki nüshasını içerir. kenyon, ikisinin özellikle değerli olduklarını söylüyor, “çünkü kitap [başlangıç] vaticanus'ta ve sinaiticus'ta [her ikisi de 4. yüzyıldan kalma parşömen el yazmaları] neredeyse tamamen kayıp”.chester beatty vi-x, xiii, xviii'''

bu metinler sayılar, kanunun tekrarı, i̇şaya, hezekiel, daniel, ester, mezmurlar ve eyüp kitaplarının kısımlarını içermektedir.

apokrif el yazmaları

kaynakça 

papiroloji
el yazmaları
yeni ahit papirüsü
papirüsler

ek yayınlar 
 frederick fyvie bruce: the chester beatty papyri (pdf; 79 kb), the harvester 11 (1934): 163–164.
 chester beatty papyri. in: the anchor bible dictionary. vol. 1. doubleday: 1992. s. 901–903
 frederic g. kenyon: chapter 9--the age of discoveries (continued): the chester beatty papyri. the story of the bible. london: j. murray, 1936.
 frederic g. kenyon the chester beatty biblical papyri: descriptions and texts of twelve manuscripts on papyrus of the greek bible. london: emery walker ltd., 1933, 1937.

ayrıca bakınız 
 yeni ahit'in papirüsler listesi
 yeni ahit'in el yazmalarının kategorileri
 yeni ahit'in metin tarihi
 bodmer papirüsleri
 john rylands papirüsleri
 oxyrhynchus papirüsleri
 papirüs fouad 266
 papirüs nash
 muratori fragmanı