Rüya Romanı

rüya romanı (almanca özgün adıyla traumnovelle), avusturyalı yazar arthur schnitzler'in 1926 tarihli romanıdır. kitap, karısının başka bir erkeği içeren cinsel fantezileri olduğunu itiraf etmesinin ardından, iki günlük bir süre boyunca doktor fridolin'in düşüncelerini ve psikolojik dönüşümlerini ele alır. bu kısa sürede schnitzler'in yarattığı dünya hakkında ipucu veren birçok insanla tanışır. bu maskeli baloda, yabancı olarak fridolin için maskelenmiş bireysellik, cinsiyet ve tehlike olayı ile sonuçlanır.

i̇lk olarak aralık 1925 ve mart 1926 arasında die dame dergisinde bölüm bölüm yayınlandı. i̇lk kitap baskısı 1926 yılında s. fischer verlag'dan çıktı ve 1999'da yönetmen-senarist stanley kubrick ve frederic raphael tarafından gözleri tamamen kapalı (eyes wide shut) adıyla sinemaya uyarlandı.

kitap, 19. yüzyılın başlangıcından sonra otaya çıkan viyana dekadans akımı dönemine aittir.

olay örgüsü 
rüya roman, 20. yüzyılın başlarında viyana'da geçmektedir. hikâyenin kahramanı, karısı albertina (albertine olarak da tercüme edildi) ve genç kızıyla yaşayan 35 yaşındaki başarılı bir doktor olan fridolin'dir.

albertina bir gece, önceki yaz danimarka'da tatildeyken genç bir danimarkalı subay ile cinsel fantezisinin olduğunu itiraf eder. daha sonra fridolin de aynı tatil sırasında sahilde genç bir kızdan etkilendiğini söyler. o gecenin ilerleyen saatlerinde fridolin, ölüm döşeğindeki önemli bir hastası için çağrılır. adamı ölü bulurken, adamın kızı marianne, ona olan aşkını açık edince şoke olur. huzursuz fridolin ayrılır ve sokaklarda yürümeye başlar. yolda, etkilenmesine rağmen mizzi adında genç bir fahişenin teklifini reddeder.

o gece gizli bir yüksek soysete seks partisinde piyano çalacağını söyleyen eski arkadaşı nachtigall ile karşılaşır. bu durum ilgisini çeken fridolin, bir maske ve kostüm tedarik eder ve nachtigall'le birlikte bir evdeki partiye gider. fridolin, maskeli-kostümlü erkekler ile cinsel ilişkiye giren maskeli çıplak kadınları görünce çok şaşırır. genç bir kadın onu gitmesi için uyardığında, fridolin bunu görmezden gelir. kadın dahafridolin için kendini feda edeceğini ve gitmesine izin verildiğini duyurur.

eve döndükten sonra, uykudan uyanan albertina gördüğü rüyayı anlatır. fazntezilerindeki danimarkalı subayla sevişirken, fridolin gözlerinin önünde işkence gördüğü ve çarmıha gerildiğini hiçbir şey hissetmeden izlemiştir. fridolin, karısının ona ihanet etmek istediğinin kanıtladığına ikna olarak çileden çıkar. kendi cinsel isteklerinin peşinden gitmeye karar verir.

ertesi gün fridolin, nachtigall'un iki gizemli adam tarafından götürüldüğünü öğrenir. daha sonra kostümünü iade etmek için dükkâna gider ve dükkân sahibinin genç kızını birçok erkeğe pazarladığını öğrenir. geceki partinin olduğu yere döner; içeri giremeden, mevzuyu unutması konusunda onu uyaran adına yazılmış bir notla karşılaşır. ardından marianne'i ziyaret eder ancak kadın artık onunla ilgilenmemektedir. fridolin, fahişe mizzi'yi arar ama bulamaz. genç bir kadının zehirlendiğini okur. kendisi için kendini feda eden kadın olduğundan şüphelenerek, kadının cesedini teşhis etmeye çalışsa da tanıyamaz.

fridolin akşam eve dönünce karısını uyurken bulur; partideki maskesi yatağın kendi tarafında, yastığının üzerine konmuştur. karısı uyannınca, fridolin tüm yaşananları anlatır. sessizce dinleyen albertina onu teselli eder. fridolin bunun bir daha asla olmayacağını söyler. albertina ise ona geleceğe çok fazla bakmamasını ve önemli olan şeyin  yaşananlardan sağlam çıkmak olduğunu belirtir.

uyarlamalar 
wolfgang glück'ün yönettiği traumnovelle adlı 1969 tarihli avusturya televizyon filmi, schnitzler'in kitabından uyarlandı. 
 stanley kubrick'in, başrollerinde tom cruise, nicole kidman ve sydney pollack'ın oynadığı 1999 yapımı gözleri tamamen kapalı (eyes wide shut) filmi, kitabın new york'ta noel zamanı geçen modern bir uyarlamasıdır. 

psikolojik romanlar
konusu viyana'da geçen romanlar
televizyona uyarlanmış romanlar
radyoya uyarlanmış romanlar
sinemaya uyarlanmış avusturya romanları
arthur schnitzler romanları
1926 romanları
almanca romanlar