Türk Anayasa Hukukunda Toplanma Hürriyeti

toplanma hürriyeti türkiye cumhuriyeti anayasası örgütlenme ve toplanma özgürlüğü başlığı altında düzenlenmiştir. toplanma eylemi bireylerin belli bir amaç ve düşünce birliği çerçevesinde ortak bir noktada bir araya gelmesiyle gerçekleşen olaydır.temel hürriyetler sınıfında yer alan toplanma hürriyeti ilk kez türk anayasası'na 1924 anayasası 70 ve 79. maddeleri ile girmiştir.

1924 anayasası'sı beşinci fasılında türklerin hukuku ammesi başlığı ile o zamana değin en geniş ve düzenli temel hak ve hürriyetler listesi yapılmıştır. 70. madde ..içtima.. türklerin tabii hukukundandır ibaresiyle toplanma hürriyeti türk anayasası'nda yerini almıştır. 79. madde de ..içtimaatın hududu hürriyeti kanunlar ile musarrahtır ibaresiyle toplanma hürriyetine getirilecek sınırlamanın kanunlarla belirleneceği de belirtilmiştir.

1876 kanun-i esasi toplanma hürriyeti 

ülkemizin modern anlamda ilk yazılı anayasası olan kanun-i esasi, padişah iktidarını yazılı hukuk kuralları çerçevesinde sınırlandırmıştır. anayasa içerisinde düzenlenen haklar arasında kolektif haklara yer verilmemiştir. toplanma hürriyeti adına düzenlenmiş bir madde olmadığı gibi yazılı haklar da yine padişahın sınırlandırmalarına tabi şekilde düzenlenmiştir.

1909 değişiklikleri toplanma hürriyeti 

1909 değişiklikleri ile anayasanın ilk şekli üzerine yeni hak ve özgürlükler eklenmiştir. eklenen 120. madde kanun-u mahsusuna tebâiyet şartı ile osmanlılar hakkı içtimaa maliktir ifadesiyle osmanlıların toplanma hürriyetine sahip oldukları belirtilmiştir.
anayasanın ilk versiyonunda kanunla düzenleme maddesi sebebiyle bu hakkın kullanılması padişahın arzusuna bırakılmıştır. bu neden sebebiyle toplanma hukuku bakımından geçerli bir adım sayılmamaktadır.

1921 anayasası toplanma hürriyeti 

20 ocak 1921 tarih ve 85 sayılı kanunla kabul edilen teşkilat-ı esasi kanunu yirmi maddeden oluşan çerçeve bir anayasadır. anayasa içerisinde yer alan konulardan yalnızca devletin kuruluşuna ilişkin maddeler düzenlenmiştir. toplanma hürriyeti adına yapılmış hiçbir anayasal değişiklik ve düzenleme yapılmamıştır.

1924 anayasası toplanma hürriyeti 

1876 kanun-i esasi'yi yürürlükten kaldıran anayasal düzenlemedir. doğal haklar doktrini ve 1789 fransız beyannnamesi'nin bireyci anlayışları ön planda tutularak düzenlemesi yapılmıştır. toplanma hürriyetine ilk kez 70 ve 79. maddeleri ile yer veren anayasadır. [[temel hürriyetler sınıfında yer alan toplanma hürriyeti ilk kez türk anayasası'na 1924 anayasası 70 ve 79. maddeleri ile girmiştir.
1924 anayasası'sı beşinci fasılında türklerin hukuku ammesi başlığı ile o zamana değin en geniş ve düzenli temel hak ve hürriyetler listesi yapılmıştır. 70. madde ..içtima.. türklerin tabii hukukundandır ibaresiyle toplanma hürriyeti türk anayasası'nda yerini almıştır. 79. madde de ..içtimaatın hududu hürriyeti kanunlar ile musarrahtır ibaresiyle toplanma hürriyetine getirilecek sınırlamanın kanunlarla belirleneceği de belirtilmiştir.]]
ikinci hukuksal faaliyet 24.07.1953 yılında altı maddelik vicdan ve toplanma hürriyetinin korunması hakkında kanun maddelerinin kabulü ile gerçekleşmiştir.

1961 anayasası toplanma hürriyeti 

1961 anayasasının 28. maddesi ile düzenlenmiştir. 1924 anayasası içerisinde sınırlı kullanım hakkı 1961 anayasası ile 'sadece kamu düzenini korumak adına sınırlanabileceği ibaresi ile genişletilmiştir. 171 sayılı 10.02.1963 'toplantı ve gösteri yürüyüşleri hakkındaki kanun' maddeleri toplanma hürriyeti üzerindeki kısıtlamaların kaldırılması ve müdahalelerin azaltılması adına kapsamlı şekilde düzenlenmiştir.

1982 anayasası 2911 sayılı kanun toplanma hürriyeti 
1982 anayasası ile birlikte toplanma hürriyetinin kullanım esasları madde 34 üzerinde şekillenmiştir. toplanma eylemlerinde alınması gereken izinler, yapılması gerekli görülen bildirimler, düzenleme kurulu görevleri, yapılan sınırlandırmalar en geniş çerçevede düzenlenmiştir.

kaynakça

hukuk
anayasa