Feminist etik

feminist etik, geleneksel etik teorilerinin, çoğunlukla erkek egemenliğinde olduğu için, kadının ahlaki deneyimine az değer verildiği inancına dayanan bir etik yaklaşımdır ve bu nedenle etiği dönüştürmek için bütüncül bir feminist yaklaşımla yeniden şekillendirmeyi seçer.

kavram 
feminist filozoflar, geleneksel etiği erkeklerin baskın anlayışıyla yapıldığı için ve kadınların bakış açılarına çok yer verilmediği için eleştiriyorlar. geleneksel etik, bakımı ve özel hayatın ahlaki sorunlarını ve ailenin sorumluluklarını önemsiz konular olarak görüyor. genellikle kadınlar erkeklere göre etik olarak olgunlaşmamış ve sığ olarak tasvir edilmektedir. geleneksel etik "bağımsızlık, özerklik, akıl, irade, ihtiyat, hiyerarşi, tahakküm, kültür, aşma, ürünün, zühd, savaş ve ölüm" gibi eril özellikleri yüceltir  ve "özgürlük, özerklik, bağlantı, paylaşım, duygu, beden, güven, hiyerarşi yokluğu, doğa, içkinlik, süreç, sevinç, barış ve yaşam. " gibi kadınsı özelliklere daha az ağırlık verir.  kadınlar geleneksel olarak erkeksi kültürel özellikleri somutlaştırır ya da kullanırlarsa, yabancı gibi ya da erkek gibi olma çabası olarak görülürler. geleneksel etik, ahlaki akıl yürütmenin kurallar, haklar, evrensellik ve tarafsızlık çerçevesinde incelenen ve bir toplumun standardı haline gelen "erkek" odaklı bir sözleşmeye sahiptir. ahlaki akıl yürütmeye "kadın" yaklaşımları ilişkileri, sorumlulukları, özgüllüğü vurgular.

tarihsel arka plan 
feminist ahlak, mary wollstonecraft'ın 1792'de yayınlanan vindication of the rights of women adlı çalışmasında geliştirilmiştir. aydınlanma'nın getirdiği yeni fikirlerle, feministler her zamankinden daha fazla seyahat edebiliyor, fikir alışverişi ve kadın haklarının ilerlemesi için daha fazla fırsat yaratıyorlardı. romantizm gibi yeni toplumsal hareketlerle insan kapasitesi ve kaderi üzerine eşi görülmemiş iyimser bir bakış açısı gelişti. bu iyimserlik, john stuart mill'in kadının öznesi (1869) adlı makalesinde yansıtıldı.  feminist etik yaklaşımlar bu dönemde catherine beecher, charlotte perkins gilman, lucretia mott ve elizabeth cady stanton gibi diğer önemli kişiler tarafından, özellikle 'kadın ahlakı' ile ilgili ahlakın toplumsal cinsiyet doğasına vurgu yaparak daha da geliştirildi.

charlotte perkins gilman 
amerikalı yazar ve sosyolog charlotte perkins gilman kurgusal bir "kadınlar ülkesi" hayal etti. erkeksiz bu toplumda, kadınlar kızlarını partenogenez yoluyla üretir ve üstün bir ahlakla yaşarlar. bu kadın merkezli toplum, hem çalışkanlığa hem de anneliğe değer verirken, hayata bireyselci yaklaşımları caydırdı. gilman, böyle bir senaryoda kadınların birbirlerine egemen olmaları gerekmeyeceğinden işbirliği içinde ilişki kurabileceklerini düşündü. herland, en iyi "kadınsı" erdemleri ve en iyi "eril" erdemleri insan erdemiyle ortak olarak birlikte geliştirir ve birleştirir. gilman'a göre bir toplum erdemli olmak istiyorsa, herland'ın kurgusal ütopyasını örnekl almalıdır. bununla birlikte, kadınlar ekonomik destek için erkeklere bağımlı oldukları sürece, kadınlar kölelikleri ve erkekler kibirleriyle tanınmaya devam edecektir. kadınların gerçekten insan ahlakı geliştirmeden önce erkeklerle ekonomik eşitliği olması gerekir, bu gurur ve alçakgönüllülüğün mükemmel karışımına özsaygı diyoruz.

feminist bakım etiği 
carol gilligan ve nel noddings, geleneksel etiği, kadınların kültürel değerlerini ve erdemlerini yoksun bırakan, göz ardı eden, önemsizleştiren olarak veya kadınların kültürel ve ahlaki değerlerine saldırı olarak görüp eleştiren feminist bakım etiğinin temsilcileri. 20. yüzyıl feminist etikçileri, feminist olmayan bakım odaklı etik yaklaşımlarına kıyasla, etik konusunda çeşitli bakım odaklı feminist yaklaşımlar geliştirdiler, feminist olanlar toplumsal cinsiyet konularının etkisini daha iyi anlama eğilimindedir. feminist bakım odaklı etikçiler, ataerkil toplumların kadınların sevgi, düşünme, çalışma ve yazma yöntemlerinin değerini ve yararlarını takdir etmeme eğilimlerini dikkate alır ve kadınları bağımlı olarak görme eğilimindedir.  bu nedenle bazı sosyal çalışmalar, sadece geleneksel çalışma etiğinden ziyade feminist etiği benimsemek için bilinçli bir çaba göstermektedir. bunun bir örneği, roffee ve waling'in lgbtiq topluluğuna karşı saldırgan söylemler üzerine yaptığı 2016 araştırmasıydı. lgbtiq topluluğuna odaklanmış olmasına rağmen, feminist etik, katılımcıların güvenlik açıklarına ve ihtiyaçlarına daha açık oldukları için daha uygundur. tıp alanları, etiğin lgbtiq topluluğunda başarısız olarak, nasıl tedavi gördükleri ve onlara hangi tedavi seçeneklerinin verildiği konusunda olumsuz bir rol oynadığını kabul etmemektedir. ayrıca kadınlara tıbbi alanlarda da nasıl davranıldığı konusunda başarısız olur.

feminist adalet etiği 
feminist adalet ahlakı, feminist bir görüş olarak evrensel ahlak üzerinde dönüşüm yapmayı hedefleyen bir görüştür. çoğu feminist etik türü gibi, feminist adalet etiği de cinsiyetin ana akım etik düşüncelerden nasıl dışlandığına bakar. ana akım etiğin erkek odaklı olduğu ileri sürülmektedir. ancak feminist adalet etiği, diğer feminist etik türlerinden önemli ölçüde farklıdır. evrensel bir etik seti feminist adalet etiğinin önemli bir parçasıdır  ancak küresel kuzey ile küresel güney arasındaki fark gibi coğrafi konuma bağlı olarak adaletin nasıl uygulandığına bağlı olarak değişebilir ve adalet olarak kabul edilen şeyi değiştirebilir. feminist adalet etiği, "kalın" ahlakı "ince" ahlaktan ayırmada açıktır. grupları kültür veya diğer fenomenlerle birbirinden ayırarak tanımlayan diğer etik yaklaşımlar “kalın” ahlakın ifadeleri olarak kabul edilir. feminist adalet ahlakı, ahlakın “ince” ifadelerinin aksine, “kalın” ahlak ifadelerinin özünde geçerli feminist eleştiriyi aşındırmaya eğilimli olduğunu iddia eder.

feminist etik ve gelecek 
feminist etikçiler, kadınların farklı bakış açılarının duyulması ve daha sonra onlardan kapsayıcı bir görüş birliği oluşturma zorunluluğu olduğuna inanmaktadır. bunu başarmaya çalışmak ve erkeklerle cinsiyet eşitliğini birlikte ilerletmek feminist etiğin hedefidir. değişen bakış açılarının yanı sıra tedavi açısından 'etik' olarak kabul edilen hususlar ve kadınların, özellikle de kadın bedenlerinin nasıl ele alınması gerektiği sorunsalı, bu sorunların düzeltilmesi modern zamanlarda önemlidir.

"feminist etiğin amacı, toplumların ve kadınların şiddet, itaat ve dışlanma yoluyla zarar gördüğü durumların değiştirilmesidir. bu tür haksızlıklar şimdi ve gelecekte belirdiğinde, radikal feminist aktivistler dikkatli değerlendirme ve düşünmeyi takiben protesto ve eylem çalışmalarına devam edecekler "  şiddetin olmasıyla, bir kez daha eril davranışlarla birlikte geleneksel etiğe doğru geriye atılmayı teşvik eder. günümüz toplumunda, yirminci yüzyılda, kadınlara karşı şiddet uygulamak sosyal olarak daha az kabul edilebilir hale gelmektedir.

feminist etik ve uluslararası i̇lişkiler 
feminist teoriler ve etik teorileri, ağırlıklı olarak eril uluslararası i̇lişkiler alanının kapsamını genişletmektedir. bu, özellikle çocuk hakları, cinsiyet şiddeti ve ayrımcılığı, savaşın parçalandığı toplumlarda cinsiyet ilişkileri ve ana akım tartışmalarda alakalı görünmesi zor olan diğer benzer konuları içeren özel alanların kamuoyunda yer alması için önemlidir, uluslararası ilişkilerde etik. feminist etik diyalogları özel alanda neredeyse kaçınılmaz bir şekilde mevcuttur ve kamusal alanda sadece baskın 'erkek' etik paradigmalarını gölgede bıraktığı bilinmektedir. bu özellikle, özellikle şiddet, teknoloji ya da ekonomi dili üzerine kurulduğu erkeksi tartışma konuları olarak bilinen uluslararası ilişkilerdeki etik tartışmasında bir gerçektir.

uluslararası i̇lişkiler teorisinin temelleri hakkında daha fazla ayrıntı için "etik" konusundaki kimberly hutchings tartışmasına bakınız

uluslararası i̇lişkilerde yazar seçimi ve uygulamalı teori 
alison watson 

watson, savaş zamanı tecavüzünden doğan çocuklar konusunu tartışıyor ve bu marjinalleşmiş konuları ele almak için feminist etik teorisini kullanıyor. görünmezlik, uluslararası annelik söyleminin çoğunda 'özel alan etkinliği' olarak, geleneksel savaşta, savaş zamanı tecavüzün çocukları gibi önemli konuların uluslararası diyalog çevirisinde kaybedilebileceği ve en az değinilebileceği bir konu olarak vurgulanmaktadır. feminist etik teorisi, uluslararası ilişkilerin teorik diyaloglarının genişletilmesi ve marjinal konuların ele alınması açısından yarar sağlamıştır.

puechguirbal 

barışı koruma operasyonları ve yeniden inşa stratejilerinde, silah ve şiddeti çevreleyen mevcut etik kapsamının genişletilmemesinin, hem erkeklerin hem de kadınların ihtiyaçlarını karşılayamamalarına neden olduğuna dair kanıtlar vardır. puechguirbal, çatışmanın 'toplumsal cinsiyetli bir deneyim' olduğunu savunuyor ve çatışma sonrası toplumdaki savaşın kadınlar, erkekler, erkekler ve kızlar üzerindeki farklı etkilerini kontrol altında tutarak daha fazla marjinalleşmelerinin önüne geçerek barışı koruma operasyonlarının önemini tartışıyor. şu anda barışı koruma operasyonları, güvenliğin düşmanlıkları durdurması ve silahsızlanmanın durması anlamında çok eril. barış inşası operasyonları, odağı yalnızca çete üyelerine karşı düşmanlıkların silahsızlandırılması ve sona erdirilmesinden çatışmayla ayrılan toplumlara gömülmüş kadınlara, erkeklere ve çocuklara yönelik şiddetin sosyal yapılarına kaydırmalıdır. cinsiyet sorunları barışı koruma misyonlarının görevlerinin bir parçası olmamıştır  ve kadınları çatışma sonrası yeniden yapılanmada siyasi süreçlerde daha aktif rol almaya çağırmaktadır. feminist etiğin barışı koruma ve yeniden inşa stratejilerinde uygulanması, uluslararası i̇lişkiler diyaloglarında çok önemli olmadığı gibi daha geniş bir konu yelpazesine ulaşabilir. mevcut stratejiler, toplumsal cinsiyet şiddetinin ve olaylarda yüksek seviyelere ulaşmaya devam eden cinsel istismarların barış ve sona erdirilmesi hedeflerine ulaşmamaktadır. bu, ele alınması gereken çatışma sonrası toplumların bir kalıntısı olmaya devam etmektedir. feminist etiğin uygulanması, sadece kurumlara değil topluma da uygulanacak şekilde her iki cinsiyetin ihtiyaçlarını karşılayacak cinsiyet stratejileri için daha barışı koruma ve barış inşa stratejileri üretir.

feminist etik ve transseksüel olmak 
feminist etik ve bakımı uygularken, bunun kadın-erkek veya erkek-kadın transseksüel olanlara ne şekilde uygulandığını düşünmek önemlidir. etiğin, dini etiğe derinlemesine dayanan bir tarihi olduğu için. transseksüel olan ve tercih ettikleri cinsiyet olarak tanımlanmak isteyenler, hem görünüşte hem de geçmeyi düşünmede erkeksi veya kadınsı etik uygulamak zorundadırlar. dikkate değer bir nokta, “halberstam“ cinsiyet değişikliği ”durumunda cerrahi müdahalenin cinsiyetin“ kurgusallaştırılmasına ”hizmet ettiğini iddia ettiği (yani suni hale getirdiği veya sunulduğu gibi)… erkeksi performans gösteren bir kasap lezbiyen, örneğin…”

ayrıca bakınız

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar 

 abel, emily k. and margaret k. nelson, (eds.), (1990). circles of care: work and identity in women's lives, albany: suny press.
 armbruster, h. feminist theories and anthropology 
 barker, drucilla k. and susan f. feiner. liberating economics: feminist perspectives on families, work, and globalization. university of michigan press, 2004.
 
 beasley, chris. (1999). what is feminism?: an introduction to feminist theory, london: sage publications.
 beecher, c.e. and stowe, h.b. (1971). the american woman's home: principle of domestic science, new york: aeno press and the new york times.
 pembroke center for teaching and research on women, brown university 
 feminist theory papers, brown university 
 brownmiller, s.(1993). against our will: men, women, and rape, new york: fawcett columbine.
 buhle, m.j., buhle, p. (eds.) (1978). the concise history of women's suffrage, urbana: university of illinois press.
 
 butler, judith. (1990). gender trouble: feminism and the subversion of identity, new your: routledge.
 . (1999). on feminist ethics and politics, lawrence, ks: university press of kansas.
 chodorow, n. (1999). the reproduction of mothering: psychoanalysis and the sociology of gender, updated edition, berkeley: university of california press.
 confessore, n.and d. hakim. (2009). "paterson picks gillibrand for senate seat". nytimes.com, january 23. 
 copjec, joan. (2002). imagine there's no woman: ethics and sublimation, cambridge, massachusetts: mit press.
 daly, m. (1984). pure lust: elemental feminist philosophy, boston: beacon press.
 donovan, josephine. (2003). feminist theory: the intellectual traditions, 3rd ed., new york: continuum..
 donovan, josephine and carol adams. (2007). feminist care tradition in animal ethics: a reader, new york: columbia university press, 1-20.
 the feminist ezine- 1001 feminist links and other interesting topics 
 friedan, b. (1963). feminine mystique, new york: w.w. norton & company.
 friedan, b. (1998). the second stage, cambridge, massachusetts: harvard university press.
 frye. m. (1991). "a response to lesbian ethics: why ethics?" in c. card (ed.), feminist ethics, lawrence, kans.: university press of kansas, 52-59.
 gilligan, c. and d.a.j. richards (2008). the deepening darkness: patriarchy, resistance, and democracy's future, cambridge, massachusetts: harvard university press.
 gilligan's stages of moral development
 halberstam, j, 1994, “f2m: the making of female masculinity”, in the lesbian postmodern, laura doan (ed.), new york: columbia university press, 210–28.
 hanigsberg, julia e. and sara ruddick, (eds.), (1999). mother troubles: rethinking contemporary maternal dilemmas, boston: beacon press.
 held, v. (1993). feminist morality: transforming culture, society, and politics, chicago: university of chicago press.
 held, v. (ed.), (1995). justice and care: essential readings in feminist ethics, boulder, co: westview press.
 
 heywood, leslie and jennifer drake, (eds.), (1997). third wave agenda: being feminist, doing feminism, minneapolis: university of minnesota press.
 larry hinman's ethics updates  himan, l. ethics updates, university of san diego.
 hoagland, s.l. (1988). lesbian ethics, palo alto, calif.: institute of lesbian studies.
 howard, judith a. and carolyn allen. (2000). feminisms at a millennium, chicago: the university of chicago press.
 hypatia, a journal of feminist philosophy, simpson center for the humanities, university of washington.
 jaggar, a.m. (1994). living with contradictions: controversies in feminist social ethics, boulder, co: westview press.
 king, y.(1995). "engendering a peaceful planet: ecology, economy, and ecofeminism in contemporary context".women's studies quarterly, 23: 15-25.
 kittay, e. f. and e.k. feder (2003). the subject of care: feminist perspectives on dependency, lanham, md: rowman & littlefield.
 kolmar, w and bartowski, f., "lexicon of debates". feminist theory: a reader. 2nd ed, new york: mcgraw-hill, 2005. 42-60.
 lindemann, hilde, marian verkerk, and margaret urban walker.(2009). naturalized bioethics: toward responsible knowing and practice, cambridge, massachusetts: cambridge university press.
 maher, k.(2008). "campaign '08: obama puts spotlight on women's pay gap". the wall street journal, september 25: a15.
 mero, j. (2008). "the myths or catching-up development". in m. mies and v. shiva(eds.), ecofeminism, chicago: university of chicago press. 125: 55-69.
 mies, m. and shiva, n. (1993). "fortune 500 women ceos". in fortune. 
 mitchell, j. and s.k. mishra (2000). psychoanalysis and feminism: a radical reassessment of freudian psychoanalysis, new york: basic books.
 n.paradoxa: international feminist art journal: feminist theory and contemporary women artists 
 narayan, u. (1997). decentering the center: philosophy for a multicultural, postcolonial, and feminist world, bloomington, in: indiana university press.
 narayan, u. and s. harding(2000). the subject of care: feminist perspectives on dependency, lanham, md: rowman & littlefield.
 noddings, n. (2002). starting at home: caring and social policy, berkeley, ca.: university of california press.
 nussbaum, martha. (1999). "the feminist critique of liberalism". in a. jeffries (ed.), women's voices, women's rights: oxford amnesty lectures, the oxford amnesty lecture series. boulder, co: westview press.
 nussbaum, martha. (2003). "capabilities and functional entitlements: sen and social justice". feminist economics, 9 (2-3): 33-59.
 the  radical women manifesto: socialist feminist theory, program and organizational structure (seattle: red letter press, 2001)
 robinson, f. (1999). globalizing care: toward a politics of peace, boston, ma: beacon press.
 
 sterba, james p., (ed.), (2000). ethics: classical western texts in feminist and multicultural perspectives, new york: oxford university press.
 the third wave foundation 
 tong, r. and williams n., stanford encyclopedia of philosophy, feminist ethics, first published tue may 12, 1998; substantive revision mon may 4, 2009. 
 tong, r.  (2009). feminist thought: a more comprehensive introduction, 3rd edition, boulder, co: westview press.
 un women, 'women, poverty, and economics- facts and figures'
 virginia tech, feminist theory website center for digital discourse and culture 
 walker, margaret urban. (2007). moral understandings: a feminist study in ethics, 2nd ed. new york: oxford university press.
 warren, k.j. (2000). ecofeminist philosophy: a western perspective on what it is and why it matters, lanham, md: rowman & littlefield.
 wollstonecraft, m. (1988). a vindication of the rights of women, m. brody (ed.), london: penguin.
 ziarek, ewa plonowska. (2001). an ethics of dissensus: postmodernity, feminism, and the politics of radical democracy, stanford, ca: stanford university press.

kadın hakları
sosyal eşitsizlik
toplumsal etik
haklar
i̇lişkisel etik
mesleki alanlara göre etik
postmodernizm
kimlik siyaseti
feminist felsefe
feminizm hareketi
feminizm ve toplum
feminizm
eşitlikçilik
ayrımcılık
uygulamalı etik
feminist etik