mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Laguna Dağları

laguna dağları, kaliforniya'nın güneyindeki san diego county'de bir sıradağ'dır.
dağlarda uzun süredir kumeyaay halkı yaşıyor.

coğrafya 
laguna dağları, batıda cuyamaca dağları  ve doğuda laguna salada fayı boyunca dik bir yamaç oluşturduğu colorado çölü ile sınırlanmıştır. kuzeyde laguna dağları, elsinore fay zonu ve güneyde cameron vadisi ve thing vadisi ile sınırlanmıştır.

mount laguna, laguna dağları'nda bir köydür.

güney kaliforniya'daki sıradağlar
east county (san diego county)
Edo dili

halk arasında bini (benin) olarak adlandırılan edo  (aksanlı,), nijerya'nın edo eyaletinde konuşulan bir dildir. edo halkının ana dilidir ve benin i̇mparatorluğu'nun ve öncülü igodomigodo'nun ana diliydi.

dağıtım 
edo dili konuşanlarının çoğu nijerya'nın edo eyaletinde yaşıyor. delta eyaleti, ondo eyaleti ve nijerya'nın diğer bölgelerinde daha az sayıda konuşan da bulunur.

edo, bir edoid dilidir. bu diller nijerya'nın rivers eyaleti ve bayelsa eyaletinde de konuşulmaktadır.

fonoloji

ünlü harfler 
yedi ünlü harf vardır, , hepsi uzun veya nazal ve üç ton olabilir.

ünsüz harfler 
edo, bir edoid dili için oldukça ortalama bir ünsüz envanterine sahiptir. yalnızca tek bir fonemik nazal, /m/ tutar, ancak 13 sözlü ünsüz,  ve  gibi nazal ses tonlarına sahip 8 durak ve nazal ünlülerden önce  nazallaştırılmış ses tonlarına sahiptir.

üç rotik, sesli ve sessiz trillerin yanı sıra gevşek bir i̇ngilizce-tipi yaklaşım olarak tanımlanmıştır. bununla birlikte, ladefoged üçünün de yaklaşık olduğunu buldu, sesli–sessiz çift yükseltildi (sürtünmesiz) ve belki de üçüncüsüne kıyasla biraz farklı bir eklemlenme yerinde, ancak trillerle değil.

fonotaktikler 
hece yapısı basittir, maksimum cvv'dir, burada vv uzun bir sesli harf veya  artı farklı bir sözlü veya nazal sesli harftir.

yazım 
edo alfabesi, /ʋ/ ve /l/, mw ve n'nin nazallaştırılmış alofonları için ayrı harflere sahiptir:

uzun ünlüler harfi ikiye katlayarak yazılır. nazal ünlüler son -n ile veya ilk nazal ünsüz ile yazılabilir. ton, keskin vurgu, ağır vurgu ve işaretsiz veya son -h (-nh nazal sesli harfle) ile yazılabilir.

ayrıca bakınız 

 edo halkı
 benin i̇mparatorluğu

kaynakça 

 emovon, joshua a. (1979). edo'nun (bini) sözlü cümleye özel referansla fonolojik bir çalışması. londra üniversitesi, doğu ve afrika çalışmaları okulu (birleşik krallık)

harici bağlantılar 

 çevrimiçi edo dili sözlüğü 
 hans melzian'ın edo-i̇ngilizce sözlüğü
 rebecca agheyisi'nin edo-i̇ngilizce sözlüğü
 edo çalışmaları merkezi 
 edo'daki (bini) panafrican l10n sayfası
 edo/afrika isimleri sözlüğü {kaynak edoworld} 
 bini (edo) kelime listeleri ve ucla fonetik arşivindeki kayıtlar
 bini (edo) pazar günleri    yerel naija'da

nijerya'daki diller
edo halkı
edoid dilleri
etnoloji 25'e atıfta bulunan dil makaleleri
Edward Leamington Nichols

edward leamington nichols (14 eylül 1854 - 10 kasım 1937), amerikalı fizikçi ve astronom.

hayatı

erken yaşam ve eğitim 
amerikalı bir ailenin çocuğu olarak i̇ngiltere'nin leamington kentinde doğdu, cornell üniversitesi'nde eğitim gördü ve 1875 yılında mezun oldu.

kariyer 
leipzig, berlin ve göttingen'de eğitim gördükten sonra johns hopkins üniversitesi'ne fizik uzmanı olarak atandı. thomas edison'un menlo park, new jersey'deki laboratuvarında bir süre çalıştıktan sonra sırayla; 1881'de doğu kentucky üniversitesi'nde fizik ve kimya profesörü, 1883'de kansas üniversitesi'nde fizik ve astronomi profesörü ve 1887'de cornell üniversitesi'nde fizik profesörü oldu.

1904 yılında amerikan felsefe topluluğu'ne üye olarak seçildi. 1907 yılında ulusal bilimler akademisi üyeliğine seçildi, bilimsel gelişme için amerikan birliği ve amerikan fizik topluluğu başkanlığı yaptı. ulusal standartlar ve teknoloji enstitüsü'nün ziyaretçi komitesinde yer aldı. pennsylvania üniversitesi ve dartmouth college tarafından legum doctor. ve bilim doktoru derecelerini aldı ve fizik üzerine birçok üniversite ders kitabı yazdı.

ödüller 
 1927 elliott cresson madalyası
 1929 frederic ives madalyası

yayınlar 
 a laboratory manual of physics and applied electricity v. 1 (new york: macmillan, 1894)
 a laboratory manual of physics and applied electricity v. 2 (new york: macmillan, 1894)
 the galvanometer: a series of lectures (new york: mcilroy & emmet, 1894)
 the elements of physics. a college text-book v. 1. mechanics and heat (new york: macmillan, 1896)
 the elements of physics. a college text-book v. 2. electricity and magnetism (new york: macmillan, 1896)
 the elements of physics. a college text-book v. 3. light and sound (new york: macmillan, 1896)
 the outlines of physics: an elementary text-book (new york: macmillan, 1897)
 questions and exercises to be used in connection with outlines of physics, an elementary text-book (new york: macmillan, 1897)
 studies in luminescence (washington dc, carnegie institution, 1912)
 fluorescence of the uranyl salts (washington dc, carnegie institution, 1919)

kaynakça 

1854 doğumlular
1937 yılında ölenler
amerikalı fizikçiler
cornell üniversitesinde öğrenim görenler
cornell üniversitesi öğretim üyeleri
ulusal bilimler akademisi üyeleri
amerikan fizik topluluğu başkanları
amerikan felsefe topluluğu üyeleri
Yakov Neishtadt

yakov isayeviç neishtadt (rusça:яков исаевич нейштадт; okunuşu: jakov isayeviç nejstadt; 6 ekim 1923, moskova – 23 mart 2023), sonradan i̇srail vatandaşlığına geçen sovyet-rus satranç oyuncusu ve yazar.

yaşamı ve kariyeri
neishtadt, 6 ekim 1923'te moskova, sovyetler birliği'nden doğdu. i̇kinci dünya savaşı'na sovyet ordusu bünyesinde teğmen rütbesiyle katılarak bazı muharebelerde yaralar aldı.

savaş sonrasında 1950'li ve 1960'lı yıllarda satranç sporunda adını duyurarak 1961'de sovyet satranç büyükustası unvanını aldı. ayrıca 1975'te tüm kategorilerde satranç hakemliği unvanını elde etti. 1955-1973 yılları arasında shakhmaty v sssr ve 1974-1979 yılları arasında 64 adlı dergilerde köşe yazarlığı yaptı. açılışlar, kombinasyonlar ve satranç tarihi dahil olmak üzere satrançla ilgili çeşitli konularda yayınlar hazırladı. berlin'de bulunan sportverlag yayınevi'nin genel editörlüğünü yürütttü. aralarında mark taimanov'unda olduğu bazı yazarlarla işbirliği yaparak 1970'li ve 1980'li yıllarda almanca dilinde bazı açılış teorisi kitapları hazırladılar.

aynı zamanda usta bir yazışmalı satranç oyuncusu olarak 7. ve 8. yazışmalı satranç olimpiyatları'nda sovyetler birliği 'b' takımının kaptanlığını üstlenmişti. 1984 ile 1991 yılları arasında dünya yazışmalı satranç şampiyonası organizasyonlarındada yer alan sporcu katıldığı 12. dünya yazışmalı satranç şampiyonası finallerinde ise grigory sanakoev'in ardından genel sıralamada 7'nci oldu. başarılı satranç kariyeriyle iccf uluslararası büyükustası ve 2003'te kıdemli uluslararası büyükustası unvanlarını elde etti.

ölümü
neishtadt, 23 mart 2023'te 99 yaşında vefat etti.

kitapları
shakhmaty do steinitsa (chess before steinitz) (1961)
prinyati ferzevy gambit (queen's gambit accepted) (1965); english edition 1997, cadogan
otkazanny ferzevy gambit : klassicheskaya zashchita 2 ... e7-e6 (queen's gambit declined : classical defence 2...e6) (1967)
katalanskoye nachalo (play the catalan) (1969); english edition 1987, pergamon
pervya champion mira (the first world champion) (1971)
250 lovushek i kombinatsii (250 traps and combinations) (1973)
nekorovannye championy (uncrowned champions) (1975)
po sledam debyutnykh katastrof (catastrophe in the opening) (1979); english edition 1980, pergamon
shakmatny praktikum (practical chess) (1980)
test your tactical ability (1981), batsford
shakhmatny universitet paulya keresa (paul keres, chess master class) (1982); english edition 1983, pergamon
siegbert tarrasch (1983)
zhertva ferzya (queen sacrifices) (1989); english edition 1991, pergamon
your move! (1990), batsford (uk) and collier (usa)
attacking the king (1991), collier
winning quickly with white (1996), cadogan
winning quickly with black (1996), cadogan
win in the opening! opening mistakes and how to punish them (1997), cadogan
improve your chess tactics (2012), new in chess

kaynakça

dış bağlantılar
 jakov isayeviç nejstadt  player details at iccf

i̇srailli yazarlar
1923 doğumlular
2023 yılında ölenler
i̇srailli satranç oyuncuları
rus satranç oyuncuları
rus satranç yazarları
sovyet satranç oyuncuları
ii. dünya savaşı'nda sovyet askerî personeli
sovyet yazarlar
Arnavutluk'ta yolsuzluk

arnavutluk'ta yolsuzluk çok ciddi bir sorundur. 2013'te küresel yolsuzluk barometresi'ne göre, anketlere yanıt verenlerin %66'sı arnavutluk'ta yolsuzluğun arttığını belirtmiştir.

uluslararası şeffaflık örgütü'nün yolsuzluk algıları endeksi, 180 ülkeyi kamu sektöründe algılanan yolsuzluğa göre puanlar ve ardından bu ülkeleri puanlarına göre sıralar. 2022'de arnavutluk, 0 ("çok yozlaşmış") ile 100 ("çok temiz") arasında bir ölçek içerisinde 36 puan aldı. puana göre sıralandığında, arnavutluk endeksteki 180 ülke arasında 101. sırada yer alan almıştır. karşılaştırma açısından en iyi puan 90 (1. sırada) ve en kötü puan 12 (180. sırada) idi.

yolsuzluk, arnavutluk'ta iş kurmak için hala en sorunlu faktörlerden biri olarak görülüyor. arnavutluk'un yolsuzlukla mücadele yasal çerçevesi ılımlı olsa da, uygulama zayıf ve yolsuzluk mahkumiyet oranları hala çok düşük.

arnavutluk'ta yolsuzluk ve i̇nsani gelişme 
farklı araştırmalar, yolsuzluk düzeyi ile ülkelerin ilerlemesi arasında negatif bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. hysa'nın (2011) ampirik araştırması, yolsuzluk endeksleri ile insani gelişme arasında istatistiksel olarak anlamlı bir negatif ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. arnavutluk'u ab üyesi ülkelerle karşılaştıran çalışmanın ampirik kanıtı, daha fazla yozlaşmış ülkelerin daha düşük insani gelişme seviyelerine sahip olma eğiliminde olduğunu gösteriyor. arnavutluk örneğinde, yolsuzluk ve insani gelişme arasındaki ilişkinin ab ülkelerine göre çok daha güçlü olduğu tespit edilmiştir.

ayrıca bakınız 
 uluslararası şeffaflık

kaynakça 

ülkelerine göre yolsuzluk
arnavutluk'ta siyaset
Crnojeviç ailesi

crnojeviç hanedanı (sırp kiril alfabesi: црнојевић,  crnojevići / црнојевићи) orta çağ sırbistan'ında i̇şkodra gölü'nün kuzeyi, güney karadağ ve kuzey arnavutluk'un bazı bölümlerini crnojeviç zetası olarak 1326-1362 ve 1403-1515 arasında yöneten sırp soylu ailedir. ailenin kurucusu olan đuraş ilijiş, orta çağ sırbistan'ında ve sırp i̇mparatorluğu'nda stefan deçanski, stefan duşan ve v. stefan uroş dönemlerinde yukarı zetanın lorduydu. duraş, 1362'de aşağı zeta'yı yöneten balşalar tarafından öldürüldü ve balşalar defakto olarak zeta'nın tamamını yönetmeye başladı. ancak 1421 yılında sırp despotu stefan lazareviç döneminde unvanları resmiyete kavuştu. crnojeviçler güçten düşmüş olsalar da balşalar ile mücadelelerini sürdürdüler. ellerinde kalan son yerlerden olan budva'yı 1396'ya kadar tutup o zamanki lordları radiç crnojeviç'in balşalar tarafından öldürülmesinin ardından crnojeviçler yurtsuz kaldı. 1403'te ise venedik cumhuriyeti'nin vassalları olarak topraklarını tekrar ele geçirdiler.

kaynakça

kaynakça

 

 
sırp soylu aileleri
orta çağ'da karadağ
karadağlı soylu aileler
leş birliği
46. Piyade Tümeni (Almanya)

46. piyade tümeni 2. dünya savaşı sırasında doğu cephesi'nde çarpışmış bir wehrmacht tümeniydi.

tarihçe
46. piyade tümeni generalleutnant paul von hase komutası altında 1938'de kuruldu. 1939 yılında polonya seferi'nde çarpıştı, ardından 1940'da fransa muharebesi'ne katıldı. 1941'e kadar fransa'da konuşlu bulundu ardından nisan 1941'de yugoslavya'nın i̇şgali'ne katıldı. barbarossa harekatı sırasında güney ordular grubu'na bağlı olarak ukrayna ve kırım'da çarpıştı. 
aralık 1941'de kerç yarımadası'nda ağır çarpışmalarda yer aldı. buna rağmen tümen'e mevzilerini tutmaları emredildi. 42. kolordu'nun komutanı olan generalleutnant hans graf von sponeck tümen'e bu emre rağmen geri çekilme emri verdi. bu emir 11. ordu komutanı erich von manstein tarafından iptal edildi ve mevzilerin tutulması emredildi ancak sponeck çoktan telsizini kapattığı için bu emir ona ulaşmadı. tümen bir çevirme harekâtını önledi ve kefe'ye çıkartma harekâtı düzenleyen kızıl ordu birliklerini püskürtmekte yardımcı oldu. 
tümen'in geri çekilmesi güney ordular grubu komutanı feldmareşal walter von reichenau'yu çileden çıkarttı ve hitler'in emriyle kolordu komutanı sponeck görevden alındı. 46. piyade tümeni'nin komutanı olan generalleutnant kurt himer da görevinden alındı. reichenau, tümen'in onurunun elinden alınmasını emretti. 
reichenau'nun ölümünden 2 hafta sonra halefi fedor von bock, himer'i görevine iade etti ve tümen'e onurunu iade etti. tümen sivastopol kuşatması'nda ve kafkas cephesi'nde görev aldı. tümen, savaş'ta inisiyatifin sovyetler'in eline geçmesinin ardından kademeli olarak ukrayna'ya doğru çekilmeye zorlandı. tümen karpat dağları'na ve transilvanya'ya doğru çekilirken güçten düşmüş biçimde çarpıştı ardından slovak-macar sınırında da bir dizi çarpışmalarda bulundu. bu sırada tümen'in büyüklüğü ancak bir alay büyüklüğündeydi. 
mart 1945'de tümen volksgrenadier tümenine dönüştürüldü ve 46. volksgrenadier tümeni olarak adlandırıldı. tümen, mayıs 1945'de kızıl ordu'ya teslim oldu.

tümen komutanları
 generalleutnant paul von hase (24 eylül 1938-24 temmuz 1940)
 generalleutnant karl kriebel (24 temmuz 1940-17 eylül 1941)
 generalleutnant kurt himer (17 eylül 1941- 26 mart 1942)
 generalmajor ernst haccius (5 nisan 1942-7 şubat 1943) 
 generalleutnant arthur hauffe (7 şubat 1943-13 şubat 1943)
 general der gebirgstruppe karl von le suire (13 şubat 1943-27 şubat 1943)
 generalleutnant arthur hauffe (27 şubat 1943-20 ağustos 1943)
 generalmajor kurt röpke (20 ağustos 1943- 10 temmuz 1944)
 oberst curt ewrigmann (10 temmuz 1944-26 ağustos 1944)
 generalleutnant erich reuter (26 ağustos 1944-8 mayıs 1945)

kaynaklar

ii. dünya savaşı'nda almanya'nın tümenleri
wehrmacht'ın askerî birimleri
İstanbulluoğlu Sosyal Bilimler Lisesi

i̇stanbulluoğlu sosyal bilimler lisesi, kısaca i̇sbl, 2014 yılında kurulmuş balıkesir ilinde bulunan tek sosyal bilimler lisesidir. 2003 yılında anadolu öğretmen lisesi olarak faaliyet göstermeye başlayan okul, 2014 yılında sosyal bilimler lisesi'ne dönüştürülmüştür. sosyal bilimler liseleri, statü bakımından fen liselerine eşittir. okul, ismini hayırsever mehmet niyazi i̇stanbulluoğlu'ndan almıştır.

tarihçe 
okul, 09 haziran 2003 gün ve 2486 sayılı bakanlık emri ile 2003-2004 eğitim-öğretim yılında balıkesir/karesi ilçesinde bulunan zühtü özkardaşlar anadolu lisesi ek binasında, anadolu öğretmen lisesi olarak eğitim-öğretime başlamıştır. 17 eylül 2007 tarihinden itibaren mehmet niyazi i̇stanbulluoğlu adlı hayırseverin yaptırdığı yeni binasında i̇stanbulluoğlu anadolu öğretmen lisesi olarak eğitim-öğretimine devam etmiştir.2014-2015 eğitim ve öğretim yılından itibaren sosyal bilimler lisesine dönüştürülmüştür.  bir sene hazırlık olmak üzere toplam beş yıl eğitim veren lise sınavla öğrenci almakta olup aynı zamanda bir proje okuludur.

olanaklar 

 okul bahçesi içerisinde öğrenci pansiyonu
 yemekhane (pansiyona bağlı olup bütün öğrenciler yararlanabilmektedir)
 tenis kortu, basketbol sahası, futbol sahası, voleybol sahasının bulunduğu spor alanı
 z kütüphane (zenginleştirilmiş kütüphane, öğrencilerin dijital alanda da araştırmalar yapmasına olanak sağlayan bilgisayarlarla donatılmış, gerek ödevler gerek diğer bilişim işleri için uygun ekipmanların bulunduğu, güncel dergi kaynaklarının da yer aldığı bir kütüphane)
 kayıt stüdyosu (devlet okulları arasında sadece i̇sbl'de mevcut olan yarı-profesyonel müzik kayıt stüdyosu, pek çok müzik aletini barındırmakta)

sosyal etkinlikler ve kulüpler 
okulun faal olarak çalışan pek çok kulübü ve topluluğu bulunmaktadır:

 erasmus ve unesco kulüpleri (okulun yurtdışı seyahatlerinin gerçekleşmesiyle ilgilenen yılda en az 2 farklı yurtdışı seyahati düzenleyen kulüp)
 yaratıcı yazarlık ve fonetik sanatlar kulübü (öğrencilerin kendilerini yazı ve edebi alanda geliştirmesine olanak sunan bir kulüp)
 dağcılık ve doğa sporları kulübü
 münazara kulübü (karesi liselerarası 3. geleneksel münazara yarışması 1.liğini kazanmıştır)
 bahçedeki sandal (müzik topluluğu her sene balıkesir'in en büyük lise öğrenci grubu konserini vermekte)
 satranç kulübü
 halk oyunları topluluğu
 das libertas (medya ve i̇letişim topluluğu, okul içinde pek çok kısa film vb. yapmakta ve okulun tanıtımıyla ilgilenmekte)
ayrıca okul, her yıl çeşitli konferanslar ve sempozyumlar düzenleyerek akademisyenleri öğrencilerle buluşturmaktadır. 2018 yılında ulusal öğrenci sempozyumu'nu balıkesir'e getirmiştir.

dış bağlantılar 

 resmi okul websitesi 
 das libertas website

kaynakça 

balıkesir ilinde bulunan liseler
sosyal bilimler liseleri
2014'te türkiye'de kurulan oluşumlar
2014'te kurulan eğitim kurumları
Gottfried Johann Schädel

johann gottfried schädel, rusya i̇mparatorluğu'nda, özellikle st. petersburg, oranienbaum ve kiev'de çalışmış, almanya doğumlu barok bir mimardı.

schaedel 1680'de holstein dükalığı, kutsal roma i̇mparatorluğu'nda, (günümüzde hamburg'un bir parçası) olan wandesbek'te doğdu.

1713'te prens alexander menshikov, ailesiyle birlikte saint petersburg'a taşınması için ona 400 reichsthaler (384 ruble) ödedi. menshikov'un gözden düşmesinin ardından schaedel, i̇talyan sanatçı francesco bartolomeo rastrelli ile birlikte çalıştığı moskova'ya yerleşti.

1731'de schädel, kiev başpiskoposu rafail zaborovsky'nin davetini kabul etti ve kiev'e (şimdiki kiev, ukrayna) taşındı ve burada kiev pechersk lavra ve sophia katedrali'nin büyük çan kulelerini, klov sarayı'nı (romanov kraliyet ailesi için) şehrin silüetini değiştiren diğer önemli binalar tasarladı.

schädel, 1744'ten sonra yeni bir komisyon almadı ve 1752'de kiev'de yoksulluk içinde öldü.

1995 yılında ukraynalı film yönetmeni valentyn sokolovsky, ukrayna ulusal televizyon şirketi için schaedel hakkında bir belgesel hazırladı.

önemli binalar 

 menşikov sarayı
 büyük lavra çan kulesi
 klov sarayı

dış bağlantılar 

 johann gottfried schädel  ukrayna'da, büyük ulusun tarihi.

ukraynalı barok mimarları
alman barok mimarları
1752 yılında ölenler
1680 doğumlular
Vladimir Putin'in toplantı masası

vladimir putin'in toplantı masası, kremlin'de bulunan beyaz tepeli oval bir masadır. masa, 1990'ların sonlarında boris yeltsin'in başkanlığı sırasında kurulmuştur. masanın 6 metre uzunluğunda, tek levha kayın ağacından yapıldığı ve içi boş üç ahşap sehpa üzerinde taşındığı bildirilmektedir. beyaz lakelidir ve yan tarafı altın kaplamadır.

i̇talya'nın cantù kenti merkezli bir işletme olan oak furniture, 1995 ile 1997 yılları arasında kremlin'in bazı kısımlarını döşeyen bir anlaşmanın parçası olarak masayı yaptığını iddia etti. oak, 1999'da yayınlanan bir kitapta masanın bir resmini üretti.

tarihçe 
2022'de rusya devlet başkanı vladimir putin, aralarında emmanuel macron, olaf scholz ve antónio guterres'in de bulunduğu dünya liderleriyle yaptığı toplantılarda masayı kullandı. putin, çok uzun beyaz bir toplantı masasının bir ucunda otururken, diğer katılımcılar diğer uçta kendisinden uzakta oturmaktaydılar. putin ayrıca diğer uzun masalarda kendi yetkilileriyle benzer şekilde mesafeli toplantılara katılırken resmedildi. bu durum çok sayıda internet memine konu oldu.

putin'in gözdağı vermek ve bir güç imajı yansıtmak amacıyla veya covid-19'a yakalanma korkusuyla uzun masayı kullanmayı seçtiği tahmin edilmektedir. putin, aynı dönemde çin komünist partisi genel sekreteri xi jinping ve belarus cumhurbaşkanı aleksandr lukaşenko ile yakın temas halindeyken görüntülendi.

kaynakça 

masalar
kremlin
toplantı masası
Adalbert Erdeli

béla erdélyi (d. béla erdélyi, ukraynalı адальберт ерделі; 25 mayıs 1891 - 19 eylül 1955), macar ressam, 1950'lerdeki transkarpatya sanatının ana figürlerinden biri olan macar bir ressamdı.

erdeli, kelemenfalva'da  avusturya-macaristan'da (bugün ukrayna'da zahattia ) doğdu. 1911'den 1915'e kadar budapeşte sanat akademisi'nde okudu, ardından transcarpathia'nın çekoslovakya'nın bir parçası olduğu dönemde mukachevo ve uzhhorod'da öğretmenlik yaptı.

erdelyi, budapeşte mezunu ve i. dünya savaşı gazisi józsef boksai ile birlikte 1927'de bir sanat okulu kurdu ve okulun adı daha sonra uzhhorod devlet sanat ve el sanatları koleji olarak değiştirildi (çekçe, macaristan). bu kurum artık transcarpathian sanat enstitüsü olarak bilinir. erdelyi ve boksay, transcarpathian üslup okulunun başlıca figürleri arasındadır.

öğrencileri arasında fedir manailo da vardı. uzhhorod'da öldü.

kaynakça

dış bağlantılar 

 youtube belgeseli (almanca) 

sovyet ressamlar
macaristan krallığı doğumlular
1955 yılında ölenler
1891 doğumlular
Henry Crew

henry crew (4 haziran 1859 - 17 şubat 1953), amerikalı fizikçi ve astronom.

hayatı

erken yaşam ve eğitim 
william h. crew ve deborah ann'in oğlu olarak ohio'nun richmond kentinde doğdu. liseyi wilmington okuduktan sonra 1878 yılında princeton üniversitesi'ne girdi. fizik bölümünden 1882 yılında mezun oldu ve princeton laboratuvarında geçirdiği bir yıl boyunca üniversitede yüksek lisans bursu kazandı. 1883'te berlin'de fizik eğitimi almak üzere bir dönem için yurtdışına gitti ve 1884'te johns hopkins üniversitesi'nde lisansüstü eğitimine devam etmek üzere geri döndü. üç yıl sonra "çeşitli heliosentrik enlemler için güneş'in dönüş periyodunun doppler ile belirlenmesi" konulu teziyle fizik doktoru unvanını aldı.

kariyer 
johns hopkins üniversitesi'nde fizik alanında bir süre çalıştıktan sonra, 1888'den 1892'ye kadar haverford college'da fizik alanında asistan eğitmen olarak görev yaptı. 1892'de lick gözlemevi'nin kadrosuna katıldı, ancak kısa süre içinde siyasi atmosfere dahil oldu. o yıl northwestern üniversitesi'nde fizik profesörü pozisyonu için teklif aldı ve teklifi kabul etti, 1933 yılında emekli olana kadar burada 41 yıl boyunca görev yapmaya devam edecektir.

1930'da, 1933-1934 yılları arasında chicago'da düzenlenen century of progress international exposition'da görev almak üzere northwestern üniversitesi'nden izin aldı ve burada temel bilimler bölümünün şefi oldu. kariyeri boyunca spektroskopi, bilim tarihi ve fizikçilerin biyografileri üzerine çok sayıda eser yazdı, 123 makale ve 12 kitap üretti. 1909'da amerikan fizik topululuğu'nun başkanlığına seçildi. 1914 yılında albert de salvio ile birlikte galileo'nun two new sciences adlı eserinin i̇ngilizce çevirisini yayınladı. 1930'da bilim tarihi derneği'nin başkanlığını yaptı. 1941 yılında amerikan fizik öğretmenleri derneği tarafından oersted madalyası ile ödüllendirildi. i̇talya taç nişanı şövalyesi oldu. sırasıyla; 1914'te michigan üniversitesi, 1922'de princeton üniversitesi ve 1937'de northwestern üniversitesi'nden onursal dereceler aldı.

ödüller 
 1941 oersted madalyası

yayınlar 
 a course of eight lectures on electricity (1891)
 photographic maps of metallic spectra (1895) 
 laboratory instructions in physics (1898)
 the wave theory of light; memoirs by huygens, young and fresnel (1900)
 a laboratory manual of physics for use in high schools (1902) 
 the principles of mechanics: for students of physics and engineering (1908) 
 elements of physics: for use in high schools (1909) 
 general physics: an elementary text-book for colleges (1919)
 the rise of modern physics: a popular sketch (1928) 
 mechanics for students of physics and engineering (1930) 
 biographical memoir of thomas corwin mendenhall, 1841-1924 (1935) 
 portraits of famous physicists: with biographical accounts (1942)

kaynakça

dış bağlantılar 
 norhwestern üniversitesi biyografisi 
 pensilvaya üniversitesi arşivleri 

1859 doğumlular
1953 yılında ölenler
amerikalı fizikçiler
amerikalı astronomlar
princeton üniversitesinde öğrenim görenler
johns hopkins üniversitesinde öğrenim görenler
northwestern üniversitesi öğretim üyeleri
amerikan fizik topluluğu başkanları
Miroslava Sopilka

myroslava sopilka, gerçek adı yulia semenivna mysko-pastushenko (29 ağustos 1897 - 28 kasım 1937) ukraynalı bir şair ve romancıydı.

biyografi 
myroslava sopilka, 29 ağustos 1897'de lviv bölgesi vynnyky'de köylü bir ailenin beş çocuğundan  biri olarak dünyaya geldi.

eserleri ilk olarak 1928 yılında vikna,  dergilerinde ve çeşitli gazetelerde yayımlandı. 1930'un sonunda, kocası ve 2 çocuğuyla  sovyet ukrayna'ya, önce yerel tarih müzesinde çalıştığı kamianets-podilskyi şehrine taşındı. sonra (1932) myroslava sopilka kharkiv'e taşındı. batı ukrayna edebiyat örgütünün bir üyesiydi. 1931'de çalışan eller adlı şiir kitabını yayımladı. aynı zamanda romancı olarak da faaliyet gösterdi batıl i̇nançların rahat şehri (the cozy city of supertitions) adlı romanı yayımladı.

12 mayıs 1929'da myroslava sopilka, vasyl bobynskyi, andriy voloshchak, oleksandr gavrylyuk, yaroslav galan, petro kozlanyuk, yaroslav kondra, nina matulivna ve stepan tudor ile birlikte gorno edebiyat grubunun kurucuları arasındaydı.

30 eylül 1937'de myroslava sopilka, kocası mykhailo pastushenko ile birlikte tutuklandı ve polonya istihbaratı için casusluk yapmakla suçlandı. sorgulamalar sırasında ne kendisi ne de kocası hiçbir konuda taviz vermedi ve soruşturmadaki tüm suçlamaları reddetti. yine de, 22 kasım 1937'de, sscb i̇çişleri halk komiserliği'nin (nkvd) özel bir toplantısı şairi kurşuna dizilmeye mahkum etti. ceza, 28 kasım'da kiev'de infaz edildi. büyük ihtimalle cesedi lukyaniv mezarlığı'na gömüldü. uzun süre kaderi hakkında hiçbir şey bilinmiyordu. resmi olarak 18 kasım 1942'de sürgünde öldüğüne inanılıyordu.

myroslava sopilka ölümünden sonra affedildi.

vynnyky şehrinde bir caddeye myroslava sopilka'nın adı verilmiştir.

1973 yılında myroslava sopilka seçilmiş eserlerinden oluşan "güneşe doğru" adlı bir koleksiyon yayınlandı.

kaynakça 

sovyet şairler
1937 yılında ölenler
1897 doğumlular
Archiv für Naturgeschichte

archiv für naturgeschichte, türkçeye "doğa tarihi arşivi" şeklinde çevrilebilecek, doğa tarihi üzerine almanca yayınlanan bir dergidir. 1835 yılında a. f. a. wiegmann tarafından kurulmuştur. dergi, 1835'ten 1926'ya kadar berlin'de yayınlandı. yayınlanmış 92 cilt mevcuttur. 1912'den 1926'ya kadar her cilt abteilung a: original-arbeiten & abteilung b: jahres-berichte olmak üzere iki bölümde yayınlandı. abteilung a (yani bölüm a) zooloji üzerine orijinal makaleler yayınladı. abteilung b (yani bölüm b) önceki yılda yayınlanan zoolojik makaleler hakkında yıllık raporlar yayınladı.

kaynaklar

dış bağlantılar 

 doğa arşivi | hathi trust dijital kitaplığı 
 uluslararası bitki i̇simleri i̇ndeksi, yayın detayları, archiv für naturgeschichte 
 

zooloji akademik dergileri
Wilhelm Ferdinand Erichson

dr wilhelm ferdinand erichson (26 kasım 1809, stralsund - 18 aralık 1848, berlin) eğitimli bir tıp doktoru ve bir alman entomologdur.

genellikle archiv für naturgeschichte'de böcekler hakkında yayınlanan birçok makalenin yazarıdır. latince yazarken, ismi wilhelm'i guillelmus'a latinleştirdi ve guil. f. erichson veya g. f. erichson şekillerinde kullanmıştır. erichson tıp doktoru olarak eğitim gördü, ancak zamanın pek çok hekiminde olduğu gibi, zamanının çoğunu doğa tarihi çalışmalarına adadı. 1832'de tıp ve cerrahi doktoru ünvanını ve 1837'de felsefe doktoru ünvanını aldı.1842'de, avustralya hayvanlarının biyocoğrafyası üzerine yayınlanan ilk ayrıntılı araştırma olan ve avustralya faunasına bilimsel ilgiyi artırmada çok etkili olan avustralya, tazmanya'daki woolnorth'tan toplanan böcek türleri üzerine bir makale yazmıştır.

erichson, 1834'ten 1848'e kadar berlin'deki museum für naturkunde'de (doğa tarihi müzesi) coleoptera koleksiyonlarının küratörüydü. erichson'un scarabaeidae sınıflandırması, modern olanla neredeyse aynıdır.

çalışmaları 

 genera dytiscorum. berlin (1832)
 die käfer der mark brandenburg . i̇ki cilt berlin (1837-1839) pdf için tıklayın: 
 genera et species staphylinorum insectorum. berlin 1839-1840)
 entomographien. berlin (1840)
 1839: ix. insecten. archiv für naturgeschichte 5 (2): 281–375. pdf 
 1842: beitrag zur insecten-fauna von vandiemensland, mit besonderer berücksichtigung der geographischen verbreitung der insecten. arşiv für naturgeschichte 8 : 83-287. pdf 
 bericht über die wissenschaftlichen leistungen auf dem gebiete der entomologie. berlin (1838)
 naturgeschichte der insecten deutschlands . berlin (1845-1848)

kaynaklar 

alman entomologlar
1848 yılında ölenler
1809 doğumlular
Edgar von Harold

baron edgar von harold, 30 mayıs 1830 ile 1 ağustos 1886 tarihleri arasında yaşamış ve 19. yüzyılda etkin bir scarabaeidae uzmanı ve entomolog (böcekleri inceleyen bilim dalı)olarak tanınmıştır.

biyografi 
edgar von harold, i̇rlanda kökenli bir alman ailesinin çocuğu olarak münih'te doğdu. i̇lk öğrenimini bavyera kralı'nın sarayında tamamlayarak, 1848 yılında mezun oldu. aynı yıl bavyera kralı'nın kraliyet muhafızları'na katıldı ve burada 20 yıl boyunca görev yaptı. bu süreçte avusturya-prusya ve fransa-prusya savaşlarına katıldı. askeri kariyerinin sonunda, harold i̇spanya ve fas kıyılarına bir gezide yerel böcek faunasını incelemek için görevlendirildi. kraliyet muhafızlığı'ndan emekli olduktan sonra, harold tüm zamanını entomolojiye adamıştır.

harold'un alana yaptığı en büyük katkılardan biri, yakın arkadaşı max gemminger ile birlikte yazdığı catalogus coleopterorum adlı eserdir.

1868 yılında çalışmalara başlamışlar ve son cilt 1876'da yayınlanmıştır.

kaynakça 

1886 yılında ölenler
1830 doğumlular
baronlar
alman i̇mparatorluğu kişileri
alman entomologlar
Claude Herbulot

claude herbulot (19 şubat 1908 - 19 ocak 2006), fransız bir entomologdur. charleville-mézières'de doğan herbulot, uzun yıllar boyunca lepidopteroloji alanında çalışmalar yürütmüştür. özellikle geometridae familyasına ait güve türleri konusunda uzmanlaşmıştır.

claude herbulot, münih devlet zoolojik koleksiyonu gibi çeşitli müzelerde yer alan koleksiyonlarıyla da bilinmektedir. kariyeri boyunca, birçok araştırma makalesi yazmış ve entomoloji alanında önde gelen isimler arasında yer almıştır.

claude herbulot, 19 ocak 2006 tarihinde paris'te hayatını kaybetmiştir. kendisi, entomolojiye yaptığı katkılarla birçok kişi tarafından takdir edilmiş ve saygı duyulmuştur.

yaşamı 
claude herbulot, 1908 yılında ardenler'deki charleville-mézières'de doğdu ve ilk çalışmaları bölgedeki kelebek faunası üzerineydi. hayatının ilerleyen dönemlerinde birçok afrotropikal ve oriental ülkeyi ziyaret eden herbulot, madagaskar'a giderek adanın faunası üzerine çalışmalar yaptı ve geometridae türlerinin yaklaşık üçte birini tanımladı.

ölüm ilanında ise şöyle yazıyor "....iyi huylu, zeki, kültürlü etkin bir kişi, son derece yetenekli bir lepidopterist"

tanımladığı cins ve türler 
28'i geçerli olan 30 cins claude herbulot'a atfedilir:

 anticleora herbulot, 1966
 antilurga herbulot, 1951
 antozola herbulot, 1992
 archirhoe herbulot, 1951
 catarhoe herbulot, 1951
 dargeia herbulot, 1977
 darisodes herbulot, 1972
 dorsifulcrum herbulot, 1979
 disklorodes herbulot, 1966
 dysrhoe herbulot, 1951
 glaucorhoe herbulot, 1951
 grammorhoe herbulot, 1951
 hyalinometra herbulot, 1972
 hidatopsis herbulot, 1968
 klinzigidia herbulot, 1982
 malgassapeira herbulot (literatürde alıntılanmış ancak hiç yayınlanmamıştır)
 malgassorhoe herbulot, 1955
 malgassothisa herbulot 1966
 microlyces herbulot 1981
 mimaplasta herbulot 1993
 orbamia herbulot 1966
 paramathia herbulot 1948
 pareulype herbulot, 1951
 parortholitha herbulot, 1955
 protorhoe herbulot, 1951
 pseudolarentia herbulot, 1955
 rougeotiana herbulot, 1983
 rougeotiella herbulot, 1984 (bernard laporte tarafından noctuidae'nin yeni bir cinsini belirtmek için halihazırda kullanılan bir isim olan rougeotiana'nın yerine)
 steganomima herbulot, 1972
 toulgoetia herbulot, 1946

kaynakça 

zoologlar
1908 doğumlular
2006 yılında ölenler
fransız lepidopteristler
20. yüzyıl zoologları
Taşdelen Köyü Katliamı

taşdelen köyü katliamı (uludere katliamı), 22 şubat 1987 tarihinde, hakkari'nin uludere ilçesine bağlı (sonradan şırnak'a bağlanan) taşdelen köyüne argk (2000 yılı 7. pkk kongresinden beri hpg) militanlarının saldırısı sonucu 14 türkiye cumhuriyeti vatandaşı sivilin yaşamını yitirdiği bir katliamdır.

öncesi

1 ekim 1986 günü, taşdelen köyünde nasır kaya isimli bir bireyin evine saldırı düzenlenir. saldırıyı hrk üstlenir.

mcdowall'''a göre, 1985 yılına gelindiğinde, türkiye, suriye sınırı boyunca tel örgü bir bariyer inşa etmişti. ancak, dik yamaçlı dağları nedeniyle irak sınırında aynı şeyi yapamamıştı. bu nedenle, pkk'nın erişimini ve tedarik yollarını engellemek için, bu bölgede bir köy korucusu ağı oluşturmak zorunda kaldı. pkk için ise, bu ağın oluşmasının engellenmesi önemliydi ve 1987'nin başlarında, pkk,  mardin, siirt ve hakkari illerinde köy korucusu ailelere yönelik iki yıl sürecek sistematik bir saldırıyı başlattı. taşdelen köyü saldırısı bu saldırılardan biriydi.

olay
the economist'in haberine göre, 22 şubat 1987 günü asker kılığına girerek taşdelen köyüne gelen militanlar, köyde çoğunluğu kadın ve çocuk olan 14 kişiyi öldürür.

milliyet gazetesinin 'millet haber ajansı (mil-ha)'ya dayandırdığı haberine göre saldırı, 22 şubat 1987 gecesi tsi̇ 19.00 sularında hakkari'nin uludere ilçesinin irak sınırına üç kilometrede konumlanan taşdelen köyüne 25-30 kişilik bir argk grubunun asker kisvesi ile girmesi ile gerçekleşmiştir. dönemin i̇çişleri bakanı yıldırım akbulut'un açıklamasına göre, bu grubun üç köy korucusunun evine makineli tüfek ve el bombaları ile saldırması sonucu yaşları 5 ila 50 arasında, 9'u kadın ve çocuk, 14 kişi ölür ve 8 kişi yaralanır.

sonrası

dönemin i̇çişleri bakanı yıldırım akbulut, 2. ordu komutanı burhanettin bigalı ile uludere'ye giderek, isteyenlere silah verileceğini ve köyde 100 kişilik bir jandarma karakolu kurulacağını açıklar. saldırıya uğrayan dört aileye fak fuk fon''dan dört milyon türk lirası nakdi yardım ve köy halkına yüz elli bin liralık gıda yardımı gerçekleştirilir; köy öğretmenlerine on beş gün izin verilir.

saldırının çeşitli yıl dönümünlerinde anma törenleri düzenlenmektedir.

ayrıca bakınız 
 pkk'nın sivillere yönelik saldırı eylemlerinin kronolojisi
 1992 taşdelen saldırısı

kaynakça 

1987'de türkiye
türkiye'deki katliamlar
pkk tarafından düzenlenen saldırılar
uludere tarihi
şırnak tarihi
Ramazan Gül

ramazan gül (d. 14 haziran 1948, senirkent, isparta), türk siyasetçi ve maliyeci. doğru yol partisi 21. dönem isparta milletvekilidir.
 
isparta'nın büyükkabaca köyünde dünyaya gelmiştir. i̇lk ve orta eğitimini isparta'nın senirkent ilçesinde, lise eğitimini isparta ticaret lisesinde tamamlamıştır. 1970'de ankara i̇ktisadi ve ticari i̇limler akademisi’ni bitirmiştir. gazi üniversitesi mali bilimler enstitüsü servet beyanı alanında yüksek lisans yapmıştır. i̇yi düzeyde fransızca bilmektedir. maliye bakanlığı'nda gelirler başkontrolörlüğü ve kırıkkale defterdarlığı görevlerinde bulunmuştur. tbmm doğru yol partisi 21. dönem isparta milletvekilliği ve plan ve bütçe komisyonu üyeliği yapmıştır. milletvekilliği sonrasında doğru yol partisi gi̇k üyeliği gibi parti içi birçok görevde bulunmuştur. 2018 genel seçimlerinde, cumhuriyet halk partisinden milletvekili aday adayı olmuştur. evli, 2 çocuk babasıdır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 

türk siyasetçi taslakları
1948 doğumlular
yaşayan insanlar
isparta doğumlu siyasetçiler
20. yüzyıl türk siyasetçileri
21. yüzyıl türk siyasetçileri
tbmm 21. dönem isparta milletvekilleri
gazi üniversitesinde öğrenim görenler
doğru yol partisi mensubu siyasetçiler
cumhuriyet halk partisi mensubu siyasetçiler
senirkent doğumlular
Hans Rudolf Herren

hans rudolf herren, i̇sviçreli bir entomolog, çiftçi ve geliştirme uzmanıdır. 30 kasım 1947'de mühleberg, i̇sviçre'de doğdu.

afrika'da büyük bir biyolojik haşere yönetimi kampanyasına öncülük etti ve manyok unlu böceğiyle (pseudococcidae) başarılı bir şekilde mücadele etti. bu çabaları sayesinde, tahmini 20 milyon kişinin hayatını kaybedebileceği büyük bir gıda krizini önledi. 1995 yılında dünya gıda ödülü'nü ve 2013 yılında doğru geçim ödülü'nü (right livelihood award) alan ilk i̇sviçreli oldu.

kariyer 
hans rudolf herren, eğitimini tarım bilimleri alanında msc (master of science) derecesiyle eth zürih'te tamamladı. aynı üniversiteden 1977 yılında biyolojik kontrol alanında doktorasını tamamlamıştır. doktora sonrası döneminde, böcek zararlılarının biyolojik kontrolü üzerine çalışmalarını berkeley'de bulunan california üniversitesi'inde sürdürmüştür.

hans rudolf herren 32 yaşında, uluslararası tropikal tarım enstitüsü'nde çalışmak üzere nijerya'nın ibadan kentine gitti. burada biyolojik kontrol programı'nı oluşturdu ve güney amerika'da keşfettiği bir parazitik yaban arısı (anagyrus lopezi) kullanarak manyok unlu böceği (pseudococcidae) ile mücadele etti. bu başarı sayesinde büyük bir gıda krizini önleyerek yaklaşık 20 milyon kişinin hayatını kurtardı. bu başarısı nedeniyle, 1995 dünya gıda ödülü ve 2003 çevre başarısı ödülü dahil birçok ödül aldı.

üyelikleri:

 2007: uluslararası bitki koruma bilimleri derneği (iapps) başkanı (şimdi onursal başkan)
 2006: i̇ki dönem boyunca uluslararası tarımsal araştırma merkezleri konsorsiyumu (cgiar) bilim konseyi üyesi
 2011: i̇sviçre federal teknoloji enstitüsü'nün bilimsel danışma konseyi üyesi
 birleşmiş devletlerulusal bilimler akademisi (nas) ortak üyesi 
 gelişmekte olan ülkeler için bilim akademisi olan twas'ın ortak üyesi
 entomoloji topluluğu üyesi
 afrika böcek bilimcileri derneği üyesi
 uluslararası biyolojik kontrol organizasyonu üyesi
 amerikan biyolojik bilimler enstitüsü üyesi
 bilimsel gelişime açık amerikan birliği üyesi
 roma kulübü üyesi
 regenerasyon uluslararası'nın kurucu üyesi
 monsanto mahkemesi'nin kurucu üyesi
 worldwatch enstitüsü'nün planet'i besleme danışma grubu üyesi
 sosyal ve çevresel sorumluluk bilim i̇nsanları avrupa ağı üyesi 
 dünya gelecek konseyi üyesi.

kaynakça 

zoologlar
1908 doğumlular
2006 yılında ölenler
fransız lepidopteristler
20. yüzyıl zoologları
Ernst Heyne

ernst heyne (1833-1905), lepidoptera (kelebekler) alanında uzmanlaşmış alman bir entomologdur. yazar alexander heyne ve martin heyne'nin babasıdır. heyne ailesi, berlin ve londra'da doğal tarih satıcıları, kitapçılar ve yayıncılardı. ernst heyne, böcek satıcıları otto staudinger ve andreas bang-haas'ın arkadaşı ve iş ortağıydı.

zoologlar
alman entomologlar
1833 doğumlular
1905 yılında ölenler
alman zoologlar
Jacob Hübner

jacob hübner (d. 20 haziran 1761 - ö. 13 eylül 1826, augsburg) alman bir entomologdu. entomolojinin kuruluş eserlerinden biri olan sammlung europäischer schmetterlinge'nin (1796-1805) yazarıydı.

yaşamı 
hübner, entomolojinin temel eserlerinden biri olan sammlung europäischer schmetterlinge (1796-1805)'nin yazarıydı.  avrupa kelebekleri üzerinde çalışan ilk uzmanlardan biriydi ve birçok yeni tür tanımlamıştı. sesia bembeciformis (eşek arısı güvesi) ve euchloe tagis (pieridae) gibi yaygın olan birçok türün yanı sıra yeni tür cinslerde tanımlamıştır.

bir tasarımcı ve gravürcü (ağaç, taş, metal bir levhanın oyularak işlenmesi ve bunun bir yüzeye basılması tekniği) olan hübner, 1786 yılından itibaren üç yıl boyunca ukrayna'daki bir pamuk fabrikasında çalışmıştı. augsburg'daki evinin etrafındaki kırsal alanlarda kelebekler ve güveler topladı. bunların tanımlamaları ve çizimleri ile birlikte beiträge zur geschichte der schmetterlinge (1786-1790) adlı eserinde yayımladı.

hübner'in başyapıtı olan "tentamen" tartışma belgesi olarak tasarlanmıştı. yanlışlıkla yayınlanması, sınıflandırmada sonraki karışıklıklara neden oldu. hübner'in yayınları bölümler halinde yayımlandı (bazıları ölümünden sonra yayımlanmıştır). genellikle yayın tarihleri belirtilmeden yayımlanmıştır. uluslararası zoolojik i̇simlendirme komisyonu'nun sekreteri olan arthur francis hemming, hübner'in önerdiği taksonomik isimlerin tüm alıntılarını özetledi ve eserlerinin geçerli taksonomik yayınlar olarak kabul edilmesini sağladı.

çalışmaları 

 1786-1790: kelebeklerin tarihine katkılar,
 1793: seçkin kuş ve kelebek koleksiyonu, doğal olarak renklendirilmiş 100 bakır baskı ile birlikte isimleri de verilmiştir,
 1796-1805: avrupa kelebekleri koleksiyonu,
 1806: lepidoptera'nın bireysel ırklarını belirlemek, düzenlemek ve isimlendirmek için bir ön inceleme, uzmanlara incelenmesi ve görüş bildirmeleri için sunulmuştur,
 1806-1824: avrupa kelebeklerinin tarihi,
 1806-1834: egzotik kelebek koleksiyonu (2 cilt)

zoologlar
alman lepidopteristler
1761 doğumlular
1826 yılında ölenler
alman taksonomistler
18. yüzyıl alman zoologları
19. yüzyıl alman zoologları
18. yüzyıl alman yazarları
19. yüzyıl alman yazarları
2023 Avrupa Kadınlar Voleybol Şampiyonası

2023 avrupa kadınlar voleybol şampiyonası, avrupa kadınlar voleybol şampiyonası'nın 33. turnuvasıdır. avrupa şampiyonası 3. kez 4 ülke ev sahipliğinde oynanacaktır. bu ülkeler: belçika, i̇talya, estonya ve almanya'dır. turnuvada 24 takım mücadele etmiş, şampiyonluğu türkiye kadın millî voleybol takımı kazanmıştır. turnuvanın rüya takımı oylama ile belirlenmiştir.

katılım 
kura çekimi ulusal federasyonların sıralanması ile birleştirilerek aşağıdaki şekilde gerçekleştirilmiştir:
 4 organizasyonun ortakları ön eleme gruplarında yer aldı. a havuzunda belçika, b havuzunda i̇talya, c havuzunda almanya ve d havuzunda estonya.
 bir önceki turnuvanın finalistleri farklı ön eleme gruplarında yer aldıkları için i̇talya sırbistan ile eşleşemedi.
 organizatörler kendi gruplarına katılmak üzere bir takım seçebildi; sonuç olarak slovenya a havuzunda belçika'ya, romanya b havuzunda i̇talya'ya, azerbaycan c havuzunda almanya'ya ve finlandiya d havuzunda estonya'ya katıldı.
 cev milli takım sıralama listesine göre, kalan 16 takım, ön eleme turu sayısına eşit sayıda kupada azalan sırayla seri başı oldu.

kura çekimi
kura çekimi 16 kasım 2022 tarihinde i̇talya'nın napoli kentinde gerçekleştirilmiştir.

grup sıralama kuralları
 kazanılan maç sayısı
 maç puanları
 set oranları
 puan oranları
 i̇ki takım arasında puan oranına göre eşitlik devam ediyorsa, öncelik aralarındaki maçı kazanan takıma verilecektir. puan eşitliği üç veya daha fazla takım arasında olduğunda, bu takımların sadece birbirlerine rakip oldukları maçlar dikkate alınarak 1, 2, 3 ve 4. puanlar açısından yeni bir sınıflandırma yapılacaktır.

3-0 veya 3-1 kazanılan maç: kazanan için 3 maç puanı, kaybeden için 0 maç puanı
3-2 kazanılan maç: kazanan için 2 maç puanı, kaybeden için 1 maç puanı

ön eleme turu
 ön eleme aşamasında gruplardaki takımlar birbirleri ile birer kez karşılaşacak,
 gruplarını ilk 4 sırada bitiren takımlar final turuna yükselecektir.
 tüm saatler türkiye saati (utc+03.00) şeklindedir.

a grubu

|}

b grubu

|}

c grubu

|}

d grubu

|}

final turu

son 16 turu
|}

çeyrek finaller
|}

yarı finaller
|}

üçüncülük maçı
|}

final
|}

final sıralaması

ayrıca bakınız 
 2023 avrupa erkekler voleybol şampiyonası
 2023 fivb kadınlar voleybol olimpiyat eleme turnuvaları
 2023 fivb erkekler voleybol olimpiyat eleme turnuvaları

kaynakça

dış bağlantılar 
resmî internet sitesi 

2023'te voleybol
2023
uluslararası kadın voleybolu müsabakaları
belçika'da düzenlenen uluslararası spor müsabakaları
estonya'da düzenlenen uluslararası spor müsabakaları
almanya'da düzenlenen uluslararası spor müsabakaları
i̇talya'da düzenlenen uluslararası voleybol müsabakaları
2023'te avrupa'da spor
2023 Fransa emeklilik reformu protestoları

19 ocak 2023 tarihinde fransa'da borne hükümeti tarafından önerilen ve emeklilik yaşını 62'den 64'e çıkaran 2023 fransız emeklilik reform yasa tasarısına karşı çıkanlar tarafından düzenlenen bir dizi genel grev ve gösteri başladı. grevler, sokaklarda biriken çöpler ve toplu taşımanın çalışmaması dahil olmak üzere geniş bir aksamaya yol açtı. mart ayında hükûmet, tasarıyı fransız parlamentosu'ndan geçirmek için anayasayı kullandı. bunun sonucunda hükûmet 2 kere güven oyu alamadı ve sendikaların örgütlediği grev eyleminin yanı sıra protestolarda şiddetin artmasına katkıda bulundu.

ayrıca bakınız 
 1968 mayıs olayları
 sarı yelekliler hareketi

kaynakça 

emmanuel macron
fransa'daki ayaklanmalar
fransa'da protestolar
2023'teki grevler
2023'te protestolar
élisabeth borne
John Ray Dunning

john ray dunning (d. 24 eylül 1907 - ö. 25 ağustos 1975), ilk atom bombalarını geliştiren manhattan projesi'nde önemli roller oynayan amerikalı bir fizikçiydi. nötron fiziğinde uzmandı ve izotop ayrımı için gaz difüzyonunda öncü çalışmalar yaptı. 1950'den 1969'a kadar columbia üniversitesinde mühendislik ve uygulamalı bilimler fakültesi dekanıydı.

i̇lk yılları 
john ray dunning, 24 eylül 1907'de shelby, nebraska'da tahıl tüccarı albert chester dunning ve eşi josephine dunning née thelen'in oğlu olarak dünyaya geldi. 1925'te shelby lisesi'nden mezun oldu ve sonraları phi kappa tau kardeşliğinin bir üyesi olacağı nebraska wesleyan üniversitesine girdi ve 1929'da bachelor of arts (ba) derecesi aldı

mezun olduktan sonra dunning, columbia üniversitesinde bir doktora programına başladı. 1932'de james chadwick, daha sonra profesyonel ilgisinin çoğunu bu parçacığın özelliklerine ve kullanımlarına adadığından, dunning'in kariyerini etkileyen nötronu keşfetti. dunning'in araştırması columbia'da george b. pegram tarafından coşkuyla desteklendi. 1933'te dunning, 1929'dan 1932'ye kadar columbia üniversitesinde öğretim görevlisi ve 1932'den 1933'e kadar bir üniversite üyesiydi. doktora derecesini 1934'te pegram'ın gözetiminde "nötronların yayılması ve saçılması" konulu tezini yazarak aldı.

dunning, 1930'da esther laura blevins ile evlendi. sonoma eyalet üniversitesinde fizik ve astronomi profesörü olan john ray, jr. ve ann adele adında iki çocukları oldu.

manhattan projesi 
dunning, columbia'da doktorasını aldıktan sonra orada öğretim ve araştırma yapmaya devam etti, 1935'te yardımcı doçent ve 1938'de doçent oldu. dunning, columbia'da nötron araştırmalarında merkezi bir figürdü ve 1934 ile 1938 arasında nötronlar hakkında 24 makale yayınladı. 1936'da dunning, nötron fiziği araştırmalarını niels bohr, james chadwick, fermi, werner heisenberg ve ernest rutherford dahil olmak üzere birçok seçkin avrupalı nükleer fizikçiyle buluşturmak ve tartışmak için kullanacağı bursu aldı.

sonraki yaşamı 
25 ağustos 1975'te key biscayne, florida'daki evinde kalp krizinden öldü ve connecticut, sherman'daki eşi, oğlu ve kızı ile beraber yaşadığı başka bir evinin yakınlarında bulunan kuzey mezarlığı'na gömüldü.

ulusal bilimler akademisi üyeleri
amerikan fizik topluluğu üyeleri
columbia üniversitesi öğretim üyeleri
columbia üniversitesinde öğrenim görenler
manhattan projesi kişileri
amerikalı nükleer fizikçiler
20. yüzyıl amerikalı fizikçileri
1975 yılında ölenler
1907 doğumlular
liyakat madalyası (amerika birleşik devletleri) sahipleri
Brémule Savaşı

brémule muharebesi, 20 ağustos 1119'da i̇ngiltere kralı i. henry ile fransa kralı vi. louis arasında gerçekleşmiştir. henry, normandiya'daki topraklarını fransızlara karşı birkaç kez savunmak zorunda kaldı ve fransız işgalini püskürttü.

brémule'deki fransız yenilgisi, baronların isyanını etkili bir şekilde sakatladı ve kral louis'in william adelin'i normandiya dükü olarak kabul etmek zorunda kalmasına yol açtı. william'a 1120'de düklük unvanı resmen atandı, ancak kral louis, william clito'nun bu unvana olan iddiasını desteklemeye devam etti.

bu savaş, sınırları hala vexin ve seine vadisinde belirsiz olan komşu iki devletin sınır güvenliği operasyonlarında karşılaşmalarının tesadüfi sonucudur.

fransız kaynaklarından gelen tarih yazıları, savaşı şiddetli ve kanlı bir savaş olarak tarif ederler. vi. louis, ağır ağırlığına rağmen, rakip şövalyelere çok yakın savaştı ve bir norman'ın atının dizginlerini ele geçirip "kral alındı!" diye bağırdığı söylenir. buna kral, kılıcının ağır bir darbesiyle cevap vermiş ve geri bağırmıştır: "kral alınmadı, ne savaşta ne de satrançta!" ancak daha sonra bu iddianın yanlış olduğu kanıtlandı.

diğer taraftan, norman kaynaklarından gelen tarih kayıtları, şövalyelerinin çok sayıda esirin verilen fidyelerinden büyük kazanç elde ettiklerini ve kendi taraflarında sadece üç kayıp verdiklerini söyler.

savaş, capetian monarşisinin gelecek yüzyılda katılacağı son meydan savaşıydı. savaşla dolu bir yüzyıla rağmen, capetliler için bir sonraki gerçek savaş, 1214'te ii. philip augustus'un kutsal roma i̇mparatoru iv. otto'yu yendiği belirleyici bouvines savaşı olacaktı.

kaynakça

dış bağlantılar 

 orderic vitalis, de re militari'den "orderic vitalis'e göre brémule savaşı"  : ortaçağ askeri tarih derneği, çevrimiçi.

normanlar'ın muharebeleri
1119'da çatışmalar
fransa'nın muharebeleri
i̇ngiltere'nin muharebeleri
1110'larda fransa
1119'da avrupa