Teulada Burnu Deniz Muharebesi

teulada burnu muharebesi veya bazen spartivento burnu muharebesi, ii. dünya savaşı sırasında, 27 kasım 1940'ta kraliyet donanması ve regia marina (i̇talyan deniz kuvvetleri) arasında yapılan bir deniz savaşıydı. muharebe sardinya adası güneyinde yer alan teulada burnu açıklarında gerçekleşmiştir.

arka plan 
11 kasım 1940 gecesi i̇ngilizler, taranto limanında bulunan i̇talyan filosunun yarısını cüretkâr bir hava saldırısında ya tamamen yok etti ya da kullanılmaz hale getirdi. bunu fırsat olarak gören i̇ngiliz amiral cunningham, i̇ngiliz amirallik dairesi'ne, on iki ada'nın işgali için izin talebinde bulundu. mevcut kuvvetlerin diğer cephelerde yetmediği gerekçesiyle bu istek reddedildi. bunun üzerine i̇ngiliz hava kuvvetleri baskıyı arttırmak amacıyla 12 ada ve libya'daki havalimanlarını bombaladı.

malta'da bulunan britanya akdeniz filosu'na gelen yeni emirde cebelitarık'tan gelen konvoya sicilya boğazı'ndan i̇skenderiye'ye kadar eskortluk yapılması isteniyordu. amiral cunningham, bunun üzerine hms ramilles muharebe gemisi, hms berwick, hms newcastle kruvazörleri ile beş muhripten oluşan bir kuvveti, konvoyu karşılamak için batıya gönderdi.

cebelitarık'tan gelmekte olan hms renown muharebe kruvazörü, hms ark royal uçak gemisi, hms sheffield, hms southampton, hms manchester kruvazörleriyle beş muhrip ve himaye kuvvetleri 26 kasım günü i̇talyan gözetleme uçakları tarafından tespit edidi. ayrıca doğuda bulunan kuvvetler de tespit edilmişti. i̇ki filonun ayrı olmasını büyük şans olarak gören i̇talyan kuvvetlerin komutanı amiral campioni önce kendisine daha yakın olan batıdaki filoyu avlamak maksadıyla batı akdeniz'e açıldı.

savaş 
i̇talyan filosu, 27 kasım sabahı sardinya adasının güneyinde teulada burnu açıklarında beklemeye başladı. donanmanın en önemli gemilerinden olan ve taranto baskınından kurtulan vittorio veneto ve giulio cesare zırhlılarına 6 kruvazör ve 14 muhrip refakat ediyordu. ayrıca karadan kalkan uçaklar da bu filoya destek oluyorlardı.

i̇talyan gemilerinden kalkan keşif uçakları malta adasına gitmekte olan konvoy ile daha gerideki "h kuvvetini" tespit etti. hms ark royal gemisinden sabahın erken saatlerinde kalkan uçaklar ise i̇talyan kuvvetlerinin teulada burnu güneyinde olduğunu bildirmişti.

bunun üzerine i̇ngiliz kuvvetleri rotasını daha güneye çevirdi ve doğudan gelen grup ile öğleye doğru buluşmak üzere randevulaşıldı.

öğle saatlerine doğru bileşmek üzere olan i̇ngiliz kuvvetlerine i̇talyan filosu temas kurdu. sayısal üstünlüğü kaybeden i̇talyan amiral hemen geri çekilme emri verdi.

bu işareti yanlış anlayan altı kruvazör iki gruba ayrıldı ve pola, fiume ile zara kruvazörleri zırhlıların güneyinde, taranto, bolzano ve tieste kruvazörleri muhripler ile birlikte daha da güneyde kaldı.

i̇ngiliz kruvazörleri kendilerine daha yakında kalan ikinci kuvvetin üzerine 12.20 de ateş açtıysa da yalnızca bir muhrip hasar aldı. bu grubun yardımına gelmek için i̇talyan zırhlıları 12.30'da güney doğuya döndüler. bu sırada i̇talyan gemileri uçak gemisinden kalkan uçakların saldırısına uğradılar. fakat herhangi bir hasar almadılar.

her üç italyan grubu da geri çekilirken fiume kruvazörü geride kalmaktaydı. saat 13.20'de muhrip gemiler tarafından sis perdesi yapılarak emniyeti sağlandı. harekât kabiliyetini kaybeden lanciere muhribi de diğer muhriplerin yedeğinde sahadan uzaklaştırıldı.

temas 13.30 itibarıyla kesildi. bu karşılaşmada iki taraf da bir netice alamadı.

konuyla ilgili yayınlar 

 https://denizmuzesi.dzkk.tsk.tr/dmk/upload/files/202005/5ed0b4928d4ed-1590736018.pdf
 https://denizmuzesi.dzkk.tsk.tr/dmk/upload/files/202005/5ed0af86e39fe-1590734726.pdf

1940'ta çatışmalar
ii. dünya savaşı'nda deniz muharebeleri