Muhammed'in Aştinamesi

muhammed'in ahit'i veya tetamentum olarak da bilinen muhammed'in aştinamesi, i̇sa'nın takipçilerine koruma ve ayrıcalıklar veren, ali tarafından yazılarak, muhammed tarafından onaylanmış ve azize katerina manastırı'nın hristiyan keşişlerine verilmiş olduğu iddia edilen bir tüzük veya ferman olan bir belgesidir. muhammed'in elini temsil eden bir damga ile mühürlenmiştir.

āştīnāme(ipa: [ɒʃtinɒme]) farsça bir kelimedir, "barış kitabı" anlamına gelir, anlaşma veya ahit anlamında bir terimdir.

özgünlük 
19. yüzyıldan bu yana, aştiname'nin çeşitli yönleri, özellikle de tanık listesi, bazı bilim adamları tarafından sorgulanmıştır. belge yakın doğu'daki diğer dini topluluklara verilen belgelerle benzerlikler gösterir. bir örnek, muhammed'in ilk olarak 878'de irak'taki bir manastırda gün ışığına çıkan ve metni seert chronicle of seert'te korunan necran hristiyanlarına yazdığı iddia edilen mektuptur.

20. yüzyılın başında bernhard moritz, ufuk açıcı çalışmasında, belgeye ilişkin analizinden şu sonuca varmıştır: "bu belgenin gerçek olduğunu bulmanın imkansızlığı açıkça ortadadır. tarih, üslup ve içeriğin tümü asılsızlığı kanıtlıyor." 

amidu sanni, 16. yüzyıldan önceye ait i̇slami veya başka türlü mevcut kodekslerin bulunmadığına işaret ediyor.

dr mubaşer hüseyin, belgenin gerçekliğini sorguluyor çünkü muhammed'e ait olduğu iddia edilen bir el imajı içeriyor.  ancak beklendiği gibi elin içini göstermek yerine "şaşırtıcı bir şekilde elin dışını gösteriyor, ki bu ancak bir kamerayla çekildiğinde mümkün!" ayrıca, o "bu ahitte kullanılan birçok ifadenin", "sahih hadis koleksiyonlarında korunan peygamber ifadelerinden farklı" olduğunu iddia eder.

belge aynı zamanda muhammed zamanında kullanılmaması gereken sultan terimini de kullanıyor, çünkü bu unvanı ilk kullanan kişi gazneli hükümdarı mahmud (m. 998 – 1030) idi.

mektubun sağ tarafında bir minare resmi de yer alır, ancak ilk minareler 9. yüzyıla kadar kullanılmamıştır.

belge 

 aştiname'nin tanık listeleri de dahil olmak üzere diğer çevirileri için dr. john andrew morrow'un the covenants of the prophet muhammed with the world of christians of the world'e (angelico press / sophia perennis, 2013)'e bakın.

tarih 
keşiş hikayelerine göre, muhammed manastıra sık sık gelirdi ve sina babalarıyla büyük ilişkiler ve tartışmalar yaşardı.

belgenin birkaç onaylı nüshası st catherine kütüphanesinde sergilenmektedir.

rahipler, osmanlı-memluk savaşı'nda (1516-17) mısır'ın osmanlı fethi sırasında orijinal belgenin osmanlı askerleri tarafından manastırdan alındığını ve sultan i. selim'in sarayına götürüldüğünü iddia ediyor.

manastırdaki kaybı telafi etmek için belgenin bir kopyası yapıldı. ayrıca, arşivdeki diğer belgelerin önerdiği gibi, tüzük yeni hükümdarlar altında yenilenmiş gibi görünüyor.

manastıra karşı gösterilen hoşgörüyle ilgili gelenekler, kahire'de yayınlanan hükûmet belgelerinde bildirildi ve osmanlı yönetimi döneminde (1517-1798), mısır paşası her yıl korumalarını onaylarını yeniledi.

1916'da na'um şukayr, tarikh sina al-qadim veya history of ancient sinai adlı eserinde ashtiname'nin arapça metnini yayınladı. arapça metin, almanca çevirisiyle birlikte 1918'de bernhard moritz'in beiträge zur geschichte des sinai-klosters'ında ikinci kez yayınlandı.

bir ashtiname'nin kopyası olmayan"testamentum et pactiones inter mohammedem et christianae fidei cultores", muhammed ile dünya hristiyanları arasında yapılan bir antlaşmayı temsil eder. 1630'da gabriel sionita tarafından arapça ve latince yayınlanmıştır.

aştiname, manastırı ziyaret eden avrupalı seyyahların anlatılarında da konu olmuştur. bu yazarlar arasında fransız şövalye greffin affagart (ö. 1557), fransız gezgin jean de thévenot (ö. 1667) ve metnin i̇ngilizce çevirisini içeren i̇ngiliz başrahip richard peacocke  bulunmaktadır.

modern etki 
bazıları aştiname'nin müslümanlar ve hıristiyanlar arasında köprüler kurmak için bir kaynak olduğunu savundu. örneğin, 2009'da the washington post'un sayfalarında muqtedar khan  belgeyi tam olarak tercüme etti ve şunları savundu:

ashtiname, tüm müslümanları, muhammed'in zamanının hristiyan topluluklarıyla yaptığı anlaşmalara ve ahitlere uymaya teşvik eden the covenants initiative'in ilham kaynağıdır.

2018'de, pakistan asya bibi küfür davasındaki nihai yasal karar, sözleşmeye atıfta bulundu ve noreen'i suçlayanlardan birinin "muhammed'in yedinci yüzyılda hristiyanlarla yaptığı ancak bugün hala geçerli olan bir antlaşma" olan muhammed'in aştinamesini ihlal ettiğini söyledi. 2019'da pakistan başbakanı imran han, dünya hükûmeti zirvesi'nde yaptığı bir konuşmada sözleşmeye atıfta bulundu.

ayrıca bakınız 

 medine anayasası
 marakeş deklarasyonu
 muhammed'in mührü

kaynakça 

7. yüzyılda mısır
azize katerina manastırı
i̇slam ve hristiyanlık
7. yüzyılda i̇slam
i̇ncelenmemiş çeviri içeren sayfalar
muhammed ve hristiyanlar