Don Nahçıvan

don nahçıvan ya da nahçıvan-na-donu (), yeni nahçıvan olarak da bilinir (; "eski" nahçıvan'dan farklı olarak), rusya'nın güneyinde, rostov-na-donu yakınlarında, 1779'da kırım'dan gelmiş ermeniler tarafından kurulan ve bu ermenilerin yaşadığı bir kasabaydı. 1928 yılında rostov ile birleşmesi dek şehir statüsüne sahipti.

tarih 

1778 yazında, kırım hanlığı rusyanın vasal devleti yapıldığında,general alexander suvorov tarafından 12.600  ermeni don bölgesinde kırım yarımadasına iskan edildi. edildi . rus i̇mparatorluğu, kırım'ı tamamen kendisine bağlı kılmak, kontrol edebilmek için hayati önem taşıyan novorossiya'yı güçlendirmeye çalıştı.  i̇mparatoriçe büyük katerina, 14 kasım 1779 tarihli bir kararname ile ermenilere 86.000 hektarlık bir arazi verdi. yeniden yerleşim projesi kont hovhannes lazarian tarafından desteklendi ve finanse edildi.

ermenilerin üçte biri yolda ve ilk kış sırasında telef oldu. yeni nahçıvan yerleşimi hayatta kalanlar tarafından kurulmuştur. "hızla büyüyerek kendi katedrali ve ilahiyat okulu olan önemli bir kasabaya dönüştü."

1894'te ermeni topluluğu , rusya i̇mparatoru ii. alexander'ı kutlamak için don nahçıvan'da alexander sütunu'nu dikti.

yirminci yüzyılın başlarında don host oblastı'nın bir parçasıydı. 1896'da tahmini nüfusu 32.174'tür, bunların 14,618'i (%45,4) yerli ve 17,556'sı (%54,6) yerleşik değildir. ermeni apostolik nüfusu 18.895 (%58.7), ortodoks 10.965 (%34.1), diğerlerinin (yahudiler, eski müminler, müslümanlar, katolikler, protestanlar) 2.314 (%7.1) olarak tahmin edilmiştir.  1897 rus i̇mparatorluğu nüfus sayımına göre şehrin nüfusu 28.427 idi. doğu slavca konuşanlar (ruslar, ukraynalılar ve beyaz ruslar) nüfusun yaklaşık üçte ikisini (19.224) oluştururken, ermeniler (8.277) önemli bir azınlığı (%29.1) oluşturuyordu.

rostov ile birleşme ve sonraki tarihi 
19. yüzyılın sonlarında "rostov'un büyümesi ile şehir yutuldu".  daha 1897'de brockhaus ve efron ansiklopedik sözlüğü'ndeki şehirle ilgili makale şöyle yazıyordu: "şu anda don nahçıvan'ı, rostov ile birleşti, bu halde iki şehrin sınırları  11 mayıs 1811'de onaylanan bir planla ancak belirlenebilir, ."  28 aralık 1928'de don nahçıvan resmen rostov'un bir parçası oldu şehir konumunu kaybetti.

1929'da rostov'un en büyük bölgesi olan proletarsky rayonu (пролетарский район) don nahçivan'ın bulunduğu istikamete kuruldu. 2001 itibarıyla, "şehir içinde bir tür ermeni mahallesi" halindeydi.  2010 rusya nüfus sayımına göre, rostov-na-donu kentindeki 41.553 ermeni'den 10.008'i veya neredeyse %25'i, şehir nüfusunun %8'inden fazlasını oluşturan proletarsky bölgesinde yaşıyor; tüm rostov şehrindede bulunan toplam ermeni oranı sadece %3,8'dir.

don nahçıvan'ın önde gelen i̇nsanları 

 raphael patkanian (1830-1892), ermeni yazar
 mikayel nalbandyan (1839-1866), ermeni yazar
 ermenistan george vi (1868-1954), tüm ermeniler katolikosu
 martiros saryan (1880-1972), ermeni ressam
 simon vratsian (1882-1969), birinci ermenistan cumhuriyeti başbakanı
 sargis lukashin (srabionian) (1883–1937), halk komiserleri konseyi başkanı (1922–1925)
 sergei galadzhev (1902-1954), sovyet generali
 gevork vartanyan (1924-2012), sovyet istihbarat ajanı
 alexander miasnikian, ermeni sovyet sosyalist cumhuriyeti halk komiserleri konseyi (1921-1922) başkanı
 ervand kogbetliantz (1888-1974), matematikçi ve erivan devlet üniversitesi'nin ilk başkanı
 nina garsoïan, tarihçi
 mikhail chailakhyan (1902-1991), bilim adamı
 marietta shaginyan (1888-1982), tarihçi ve yazar
 ashot melkonyan (1930-2009), sanatçı
 miron merzhanov (1895-1975), stalin'in kişisel mimarı
 constantin alajalov (1900-1987), ermeni-amerikalı ressam ve illüstratör; the new yorker için 70'ten fazla ön kapak hazırladı
 stepan keçekjan (1890-1967), avukat ve tarihçi
 avet ter-gabrielyan (1899-1983), kemancı ve komitas quartet'in kurucusu
 gayane chebotaryan (1918-1998), besteci ve müzikolog

ayrıca bakınız 

 kutsal haç kilisesi, nahçıvan don'da
 rusya'daki ermeniler
 myasnikovsky bölgesi, ermenilerin çoğunlukta olduğu yakındaki bir raion (bölge). aynı döneme tarihlenen birkaç köy içerir.
 ermeni etnik yerleşim bölgelerinin listesi

kaynakça 

rostov oblastı'ndaki şehirler
ülkelerine göre ermeni diasporası toplulukları
kb1 ermenice kaynakları (hy)