mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Kaşagan

kaşagan petrol sahası (), hazar denizi'nin kazakistan'a ait kısmında yer alan denizüstü bir petrol sahası. 2000 yılında keşfedilmiş saha, hazar denizi'nin kuzeyinde, atırau yakınlarında bulunur.  ile beraber sayıldığında bunun son 30 yıl içerisindeki en büyük petrol keşfi olduğu düşünülmektedir. keşfedildiği zaman dünya'nın en büyük ikinci petrol sahasıydı.

kaşagan sahası'nın telâfisi mümkün yaklaşık  yer yağı barındırdığı tahmin edilmektedir. sahada denize kışın buz kapması, hava sıcaklığının  arasında değişiklik göstermesi, suyun aşırı derecede sığ olması ve yüksek seviyede hidrogen sülfidin var olması gibi sert koşullar söz konusudur. bu koşullar, sahanın işletimindeki zayıf yönetim standartları ve bu yönetimle ilgili anlaşmazlıklarla beraber sayıldığında kaşagan'ı işletimi en zor petrol megaprojelerinden biri yapar. sahadaki ticarî üretim eylül 2013'te başladı. kazakistan-çin petrol boru hattının ana tedarik kaynaklarından biri olarak belirlenmiştir.  tahminlerine göre, sahanın gelişimi, 2012 yılı itibarıyla 116 milyar abd dolarına mal olmuştu; bu maliyet, kaşagan'ı dünya'nın en pahalı enerji projesi yapar. diğer kaynaklarda ise bu maliyet 50 milyar abd doları olarak bildirilmektedir.

2013'te şi cinping'in kazakistan ile yaklaşık 5 milyar abd doları değerinde bir anlaşmaya varmasıyla çin hükûmeti, sahanın bir hissesini kazanmış oldu.

kaynakça 

kazakistan'daki petrol sahaları
hazar denizi
exxonmobil petrol ve gaz sahaları
shell plc petrol ve gaz sahaları
eni
Aeromys

aeromys, pteromyini oymağının altında bir sincap cinsidir. sadece güneydoğu asya'da bulunurlar.

türler 
i̇ki aeromys türü vardır:

 aeromys tephromelas (günther, 1873), malay yarımadası, sumatra, borneo
 aeromys thomasi (hose, 1900), borneo

türler boyut olarak önemli ölçüde farklılık gösterir. aeromys tephromelas, 30 cm baş-vücut, 30 cm kuyruk uzunluğuna sahiptir ve postu siyahtır. aeromys thomasi ise 40 cm baş-vücut ve 50 cm kuyruk uzunluğu ölçülmüştür. postunun sırt tarafı koyu kahverengi veya siyah, karın tarafı gri-kahverengidir.

kaynakça 
 thorington, r. w. jr. and r. s. hoffman. 2005. family sciuridae. pp. 754–818 in mammal species of the world a taxonomic and geographic reference. d. e. wilson and d. m. reeder eds. johns hopkins university press, baltimore.
 ronald m. nowak: walker's mammals of the world. 2 bände. 6. auflage. johns hopkins university press, baltimore md u. a. 1999, isbn 0-8018-5789-9.

aeromys
2021 Yaz İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları

2021 yaz i̇şitme engelliler olimpiyat oyunları ya da resmî adıyla 24. yaz i̇şitme engelliler olimpiyat oyunları, 1-15 mayıs 2022 tarihleri arasında brazilya'nın caxias do sul şehrinde gerçekleştirilen uluslararası çoklu spor etkinliğidir.

branşlar 
2021 yaz i̇şitme engelliler olimpiyat oyunlarında on dördü bireysel, dördü ise takım sporu olmak üzere on sekiz farklı spor branşında yarışmalar düzenlenmiştir.

bireysel

 (13)
  (45)
  (6)
 (12)
 (10)
dağ bisikleti (2)
yol bisikleti(8)
 (2)
 (16)
serbest (8)
grekoromen (8)
 (16)
 (16)
 (7)
 (10)
 (11)
 (5)
 (42)

takım

 (2)
 (2)
 (2)
 (4)
salon voleybolu (2)
plaj voleybolu (2)

madalya tablosu

takvim

katılımcı ülkeler

  (1)
  (7)
  (70)
  (1)
  (6)
  (2)
  (165) (ev sahibi)
  (5)
  (9)
  (8)
  (16)
  chinese taipei  (19)
  (22)
  (25)
  (16)
  (21)
  (17)
  (3)
  (11)
  (21)
  (7)
  (53)
  (3)
  (56)
  (36)
  (1)
  (20)
  (35)
  (75)
  (25)
  (18)
  (59)
  (92)
  (65)
  (107)
  (71)
  (5)
  (17)
  (4)
  (31)
  (11)
  (25)
  (5)
  (22)
  (5)
  (20)
  (1)
  (1)
  (13)
  (1)
  (67)
  (7)
  (4)
  (10)
  (11)
  (1)
  (7)
  (7)
  (5)
  (9)
  (121)
  (131)
  (2)
  (113)
  (3)
  (31)
  (39)

kaynakça

dış bağlantılar 
 

i̇şitme engelliler olimpiyat oyunları
2022'de çok sporlu etkinlikler
brezilya'da düzenlenen uluslararası spor müsabakaları
Travels with My Aunt (film)

travels with my aunt, george cukor'un yönettiği, jay presson allen ve hugh wheeler tarafından yazılan ve başrolde maggie smith'in oynadığı 1972 abd yapımı komedi filmidir. film, graham greene'in 1969 tarihli aynı adlı romanından uyarlanmıştır. film, maceracı ve ahlaksız teyzesi ile onun saygın orta sınıf yeğeninin hayatlarını paylaşması ana temasını üzerinedir. film 17 aralık 1972'de yayınlandı.

ödüller ve adaylıklar 

 en i̇yi kadın oyuncu akademi ödülü (maggie smith, aday)
 en i̇yi sanat yönetmenliği ve set dekorasyonu akademi ödülü (john box, gil parrondo ve robert w. laing, adaylar)
 en i̇yi görüntü yönetmeni akademi ödülü (douglas slocombe, aday)
 en i̇yi kostüm tasarımı akademi ödülü (anthony powell, kazanan) 
 en i̇yi görüntü yönetmeni bafta ödülü (slocombe, aday)
 en i̇yi film senaryo dalında edgar allan poe ödülü (jay presson allen ve hugh wheeler, adaylar)
 en i̇yi film dalında altın küre ödülü – müzikal veya komedi (aday)
 en i̇yi kadın oyuncu altın küre ödülü – müzikal veya komedi sinema filmi (smith, aday)
 en i̇yi yardımcı erkek oyuncu altın küre ödülü - sinema filmi (alec mccowan, aday)
 en i̇yi uyarlama senaryo dalında writers guild of america ödülü (allen ve wheeler, adaylar)

kaynaklar

dış bağlantılar 
 
 

metro-goldwyn-mayer filmleri
konusu paris'te geçen filmler
konusu londra'da geçen filmler
george cukor'un yönettiği filmler
graham greene'in eserlerinden uyarlanan filmler
britanyalı romanlarından uyarlanan filmler
amerika birleşik devletleri filmleri
amerika birleşik devletleri komedi-macera filmleri
1970'lerde komedi-macera filmleri
1972 çıkışlı komedi filmleri
1972 çıkışlı filmler
i̇ngilizce filmler
The Ruling Class (film)

the ruling class, 1972 birleşik krallık yapımı kara komedi filmidir. bu, peter barnes'ın bir soyluluk unvanını devralan paranoyak şizofren bir i̇ngiliz asilzadesinin (peter o'toole tarafından canlandırıldı) hikayesini anlatan hicivli sahne oyunu the ruling class'ın bir uyarlamasıdır. filmde alastair sim, william mervyn, coral browne, harry andrews, carolyn seymour, james villiers ve arthur lowe rol alır. filmin yapımcılığını jules buck yaptı ve film peter medak tarafından yönetildi.

film "ticari başarısızlık" olarak tanımlansa da o zamandan beri bir kült klasik haline geldi. peter o'toole filmi " trajik rahatlama sağlayan komedi" olarak nitelendirdi.

ödüller ve adaylıklar 

 1972 national board of review of motion pictures - kazanan (en i̇yi erkek oyuncu) - peter o'toole
 1972 cannes film festivali - altın palmiye'ye aday gösterildi 
 1973 akademi ödülleri - en i̇yi erkek oyuncu akademi ödülü'ne aday gösterildi - peter o'toole
 1973 altın küre ödülleri - en i̇yi i̇ngilizce yabancı film dalında altın küre'ye aday gösterildi

kaynaklar

dış bağlantılar 
  
 
 

1972 çıkışlı dramatik filmler
1972 çıkışlı komedi filmleri
united artists filmleri
embassy pictures filmleri
john cameron'ın müziğini yaptığı filmler
konusu londra'da geçen filmler
konusu i̇ngiltere'de geçen filmler
konusu sayfiye evinde geçen filmler
birleşik krallık hiciv filmleri
britanyalı tiyatro oyunları
1972 çıkışlı filmler
birleşik krallık filmleri
birleşik krallık komedi-drama filmleri
tiyatro oyunlarından uyarlanan birleşik krallık filmleri
birleşik krallık kara komedi filmleri
i̇ngilizce filmler
Soğuktan Gelen Casus

the spy who came in from the cold, i̇ngiliz yazar john le carré'nin 1963 tarihli bir soğuk savaş casus romanıdır. bir i̇ngiliz ajanı olan alec leamas'ın, güçlü bir doğu alman istihbarat subayı hakkında dezenformasyon bilgi yaymak için doğu almanya'ya sahte bir sığınmacı olarak gönderilmesini anlatır. le carré'nin hayali i̇ngiliz istihbarat örgütü "the circus" ve ajanları george smiley ve peter guillam'ın da yer aldığı call for the dead ve a murder of quality adlı önceki romanlarının devamı niteliğindedir.

the spy who came in from the cold, batılı casusluk yöntemlerini ahlaki olarak batı demokrasisi ve değerleriyle tutarsız olarak tasvir eder. roman, yayınlandığı tarihte olumlu eleştiriler aldı ve uluslararası en çok satan roman haline geldi; time dergisi tarafından tüm zamanların 100 romanından biri seçildi.

1965'te martin ritt, leamas rolünde richard burton’ın oynadığı bir sinema uyarlamasını yönetti.

kaynaklar

dış bağlantılar 
 le carré kitabı yazmaya nasıl geldiğini anlatıyor  ( the guardian gazetesinde (nisan 2013) romanın 50. yıldönümünde yayınlanan bir makalede): "i̇stihbarat servisinde geçen on yılın ardından, john le carré'nin siyasi tiksintisi ve kişisel kafa karışıklığı 'patladı' soğuktan gelen casus'ta."

konusu almanya'da geçen romanlar
john le carré romanları
edgar ödülü kazanan eserler
sinemaya uyarlanmış birleşik krallık romanları
birleşik krallık polisiye romanları
Sini köftesi

sini köftesi (kubbe siniyye)  bir çeşit içli köftedir. i̇çli köftenin börek gibi tepside yapılanıdır.

yörelere göre çeşitleri

gaziantep sini köftesi 
gaziantep sini köftesi 11.04.2022 tarihinde türk patent ve marka kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

kaynakça 

türk mutfağındaki köfteler
gaziantep mutfağı
2022 Avrupa Tekvando Şampiyonası

2022 avrupa tekvando şampiyonası, 19-22 mayıs 2022 tarihleri arasında birleşik krallık'ın manchester kentindeki manchester bölgesel arena'da gerçekleştirilmiştir.

madalya tablosu

madalya özeti

erkekler

kadınlar

paralimpik tekvando

madalya tablosu

erkekler

k44 kategorisi

kadınlar

k44 kategorisi

kaynakça

dış bağlantılar 
 1. gün sonuçları 
 1. gün paralimpik sonuçları 
 2. gün sonuçları 
 2. gün paralimpik sonuçları 
 3. gün sonuçları 
 3. gün paralimpik sonuçları 
 4. gün sonuçları 
 4. gün paralimpik sonuçları 

avrupa tekvando şampiyonası
birleşik krallık'ta düzenlenen uluslararası spor müsabakaları
tekvando şampiyonası
avrupa şampiyonası
Koruk ekşisi

koruk ekşisi olgunlaşmamış üzüm (koruk)dan yapılan ekşimsi pekmezdir.

yörelere göre çeşitleri

gaziantep koruk ekşisi 
olgunlaşmadan toplanan üzümler önce tanelerine ayrılır. özel bir makine ile suyu ve posası ayrılır. elde edilen koruk suları, kaynatıldıktan sonra ise şişelenir. gaziantep koruk ekşisi 11.04.2022 tarihinde türk patent ve marka kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

ayrıca bakınız 
 nardenk
 koruk suyu

kaynakça 

çeşniler
ekşi yiyecekler
osmanlı mutfağındaki soslar
türk mutfağındaki soslar
2017 Yaz İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları'nda güreş

2017 yaz i̇şitme engelliler olimpiyat oyunları'nda güreş, 19 - 26 temmuz 2017 tarihleri ​​arasında türkiye'nin samsun kentinde düzenlenen bir güreş yarışmasıdır. 2017 yılında yaz i̇şitme engelliler olimpiyat oyunları'nda güreş kavak spor salonunda gerçekleştirildi.

madalya tablosu

madalya özeti

erkekler serbest

grekoromen

kaynakça

dış bağlantılar 
 freestyle wrestling
 greco-roman wrestling

2017 yaz i̇şitme engelliler olimpiyat oyunları
2017'de güreş
türkiye'de düzenlenen uluslararası güreş müsabakaları
The Day of the Locust (film)

the day of the locust, john schlesinger tarafından yönetilen;  donald sutherland, karen black, william atherton, burgess meredith, richard dysart, john hillerman ve geraldine page'in oynadığı 1975 abd yapımı drama filmidir. i̇kinci dünya savaşı'ndan hemen önce hollywood, california'da geçen film, başarı hayalleri gerçekleşmeyen farklı bir grup bireyin yabancılaşmasını ve çaresizliğini anlatıyor. waldo salt'ın senaryosu, nathanael west'in aynı adlı 1939 tarihli romanına dayanıyor.

film, film endüstrisi hakkındaki eleştirel yorumları ve hollywood'un kabus gibi tasviri ile bilim adamlarının dikkatini çekti ve bazı eleştirmenler filmin görsellerindeki gizli korku unsurlarını inceledi.

1975 baharında vizyona giren the day of the locust, gösterime girdiğinde gişede başarısız olarak görülmüştü.

ödüller

kaynakça

dış bağlantılar 

 
 

paramount pictures filmleri
konusu los angeles'ta geçen filmler
1938'de geçen filmler
john barry'nin müziğini yaptığı filmler
john schlesinger'ın yönettiği filmler
amerika birleşik devletleri romanlarından uyarlanan filmler
amerika birleşik devletleri'nde fuhuş ile ilgili filmler
hollywood hakkında filmler
oyuncular ile ilgili filmler
i̇ngilizce filmler
amerika birleşik devletleri hiciv filmleri
amerika birleşik devletleri dramatik filmleri
amerika birleşik devletleri filmleri
1975 çıkışlı dramatik filmler
1975 çıkışlı filmler
Fırın ağzı kebabı

fırın ağzı kebabı, et, pirzola, soğan, sarımsak, biber ile yapılan bir kebap türüdür.

yörelere göre çeşitleri

kayseri fırın ağzı kebabı 

kayseri fırın ağzı kebabı 06.04.2022 tarihinde türk patent ve marka kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret sayılmıştır.

kaynakça 

kayseri mutfağı
türk mutfağındaki kebaplar
Marshall Adaları dili

marshallca (marshallca:  ya da  ), ayrıca ebon olarak da bilinir), marshall adaları'nın resmi dilidir. bu dili marshall adalarında 59.000 kişi tarafından konuşulur ve adadaki en yaygın dildir. abd'de yaklaşık 27000 civarında marshall adası vatandaşı yaşamaktadır. diğer ülkelerde 12700 kişi konuşmaktadır. bu dil polinezya dil ailesinden olduğu düşünülen ama hiçbir dil ailesinden olmayan bir dildir.

kaynakça
Hâle

hâle ya da ayla, gökcisimlerinin çevresinde görülen ışık halkasıdır. gökyüzünün az bulutlu ve açık olduğunda gerçekleşmektedir. i̇nce buz bulutlarının gökyüzünde kilometrelerce sürüklenmesinin sonucudur. i̇ngilizcesi “halo clouds” 'dur. i̇nce ama büyük bulutların milyonlarca küçük buz kristallerin oluşmaktadır. daire şeklindeki hale, güneşin ışıkları, buz kristallerine çarparak kırılmasıdır.

kaynakça

yeryüzü fenomenleri
optik
Cinderella Liberty

cinderella liberty, daryl ponicsan'ın 1973'teki aynı adlı romanından uyarlanan, 1973 abd yapımı drama filmidir. film, bir fahişeye aşık olan ve onun 10 yaşındaki melez oğlu için taşıyıcı baba olan bir denizcinin hikayesini anlatıyor. başrollerini james caan, marsha mason ve eli wallach'ın paylaştığı filmin yapımcılığını ve yönetmenliğini mark rydell üstleniyor .

filmin adı, denizcilere donanma üssünün tıbbi tesisinde tıbbi tedavi görürken verilen ve deniz üssünden gece yarısına kadar serbestçe ayrılmalarını sağlayan "cinderella liberty" adındaki geçiş izninden türetilmiştir. film, ponicsan'ın romanlarının 1973 tarihli iki film uyarlamasından biridir; diğeri son detay'dı.

cinderella liberty, en i̇yi film dalında altın küre ödülü'ne aday gösterildi ve başrolde en i̇yi kadın oyuncu (marsha mason), en i̇yi müzik, orijinal dramatik ve en i̇yi müzik, şarkı ( john williams ve paul williams için " etrafta olmak güzel") dallarına akademi ödülüne aday oldu.

kaynaklar

dış bağlantılar
 
 
 
 
 

amerika birleşik devletleri deniz kuvvetleri ile ilgili filmler
konusu seattle'da geçen filmler
amerika birleşik devletleri'nde fuhuş ile ilgili filmler
john williams'ın müziğini yaptığı filmler
i̇ngilizce filmler
amerika birleşik devletleri romantik dram filmleri
amerika birleşik devletleri filmleri
20th century fox filmleri
1973 çıkışlı filmler
En İyi Film National Society of Film Critics Ödülü

ulusal film eleştirmenleri derneği en i̇yi film ödülü, abd’deki ulusal film eleştirmenleri derneği tarafından yılın en iyi filmini onurlandırmak üzere her yıl verilen bir ödüldür.

son 55 yılda bu ödül en i̇yi film akademi ödülü ile yalnızca dokuz kez aynı filme verildi: annie hall (1977), unforgiven (1992), schindler'in listesi (1993), milyon dolarlık bebek (2004), the hurt locker (2009), spotlight (2015), moonlight (2016), parasite (2019) ve nomadland (2020) bu filmlerdir.

kazananlar 

 ≠ en i̇yi film dalında akademi ödülü kazananı
 ≈ en i̇yi film dalında akademi ödülü adayı
 ± en i̇yi film akademi ödülü'ne aday gösterilmedi ancak diğer kategorilerde aday gösterildi

1960'lar

1970'ler

1980'ler

1990'lar

2000'ler

2010'lar

2020'ler

birden çok kazananlar 

 ingmar bergman -3
 robert altman -2
 clint eastwood -2
 mike leigh -2 (biri spike jonze ile birlikte)
 david lynch -2
 lars von trier -2
 chloé zhao -2

kaynakça 

1966'da amerika birleşik devletleri'nde kurulan oluşumlar
1966'da oluşturulan ödüller
national society of film critics ödülleri
en iyi film ödülleri
Aleksandr Nadiradze

aleksandr davidoviç nadiradze (gürcüce: ალექსანდრე  ნადირაძე, rusça: александр давидович надирадзе; 20 ağustos 1914 - 3 eylül 1987), sovyetler birliği'nin havacılık ve savunma teknolojisinde önemli çalışmalarda bulunmuş gürcü kökenli sovyet silah mühendisidir. taşınabilir kıtalararası balistik füzelerin "babası" olarak kabul edilmektedir. çeşitli füzeler, bombalar, mermiler ve rt-21 temp 2s (ss-16), rsd-10 pioneer (ss-20) ve rt-2pm topol (ss) gibi kabf'ler geliştirdi. rt-2pm2 topol-m ve rs-24 gibi daha modern silahlar da büyük ölçüde nadiradze'nin çalışmalarına dayanmaktadır.

ödülleri 

lenin ödülü (1964)dört kez lenin nişanı (1968, 1974, 1976, 1982)teknik bilim doktoru (1969)profesör (1972)rsfsr'nin onurlu mucidi (1973)kızıl bayrak nişanı (1974)

i̇ki kez sosyalist emek kahramanı (1976 ve 1982)ekim devrimi nişanı (1984)sscb devlet ödülü (1987)

1993'te rusya kozmonotlar federasyonu ve moskova isı mühendisliği enstitüsü, akademisyen ad nadiradze'nin adını taşıyan bir madalya üretti.

aynı enstitünün ana binasının önüne ad nadiradze'nin anısına plaketler yerleştirildi.

ölümü 
nadiradze, 3 eylül 1987'deki ölümüne kadar moskova'da yaşadı ve çalıştı. moskova'daki novodeviçi mezarlığı'na gömüldü. mezar taşında elinde bir kağıt tutarken görülen resmedilen nadiradze, icatlara olan tutkusunu ve işine olan bağlılığını aktarırken tasvir edilmiştir.

kaynakça

dış bağlantılar 

 «красная звезда» 19 ağustos 2004
 энциклопедия «космонавтика». текст мелуа a. и. 2005
 а.железняков, 1997—2005.  энциклопедия «космонавтика».  конструкторы. 
 ударные «темпы» конструктора надирадзе 

sovyet mucitler
gürcü asıllı ruslar
1914 doğumlular
1987 yılında ölenler
sscb bilimler akademisi'nin asil üyeleri
sosyalist i̇şçi kahramanları
rus havacılık ve uzay mühendisleri
sovyet mühendisler
Sac (eşya)

sac, yemek pişirmekte kullanılan metal alettir. kaşgarlı mahmut'a göre sac yemek pişirilen bir tavadır.

kaynakça 

mutfak aletleri
balkan mutfağı
bosna-hersek mutfağı
sırp mutfağı
karadağ mutfağı
makedon mutfağı
kap kacaklar
Sac (metal levha)

sac, levha haline getirilmiş metal, özellikle demir malzeme. kalın levhaların silindirler arasından geçirilmesiyle, yani haddeleme ile elde edilir. sıcak olarak yapılan ilk haddelemeden sonra, düzgün bir yüzey elde etmesi için, soğuk haddeleme yapılır. değişik kalınlıklarda olan bu saclar, belirli standart ölçüler dahilinde veya şeritler halinde kesilir. bu işlem iki tane merdane ile yapılır.

çeşitli tekerlekli vasıtaların kapakları, gemi gövdeleri ve pek çok teknolojik uygulama sahası yanında sacların en önemli kullanılma alanlarından biri de elektrik araçlarıdır. elektrik motorlarının rotor, stator sargılarının ve transformatör sargılarının çekirdeğini silisyumlu sac demetleri teşkil eder. silisli sacların en önemli özelliği, taşıdığı silisyum sayesinde manyetik kayıpları minimuma indirmesi ve neticede verimi arttırmasıdır. ayrıca demire katılan bu silis, demirin manyetik özelliklerinde zamanla meydana gelebilecek değişiklikleri azaltarak, demiri daha kararlı hale getirir. haddeleme sırasında sac kristallerinin belirli bir doğrultuda yönelmesi sacın manyetik özellikler bakımından kalitesinin artmasına ve belirli bir manyetik devre için daha az saca ihtiyaç göstermesine sebep olur.

malzemeler
Guglielmo Semprini

guglielmo semprini (1841, croce, i̇talya - 1917,  monte colombo, i̇talya), i̇talyan müteahhit.

sultan abdülaziz devrinde, 1870 yılındaki beyoğlu yangını sonrası osmanlı devleti'nin başkenti i̇stanbul'a gelmiş ve beyoğlu'nda birçok yapı inşa etmiştir. uygulamasını gerçekleştirdiği başlıca yapılar; taksim alman hastanesi, tepebaşı büyük londra oteli, st. antuan katolik kilisesi, feriköy latin katolik mezarlığı'nın cephesindeki sıra dükkânlar, sen jorj  hastanesi, karaköy'deki alman sinagogu'dur.

yaşamı 
1841 yılında i̇talya'nın romagna bölgesindeki croce'de doğdu. 1875 yılı dolaylarında osmanlı devleti'nin başkenti i̇stanbul'a yerleşerek bir inşaat şirketi kurdu. i̇talyan elçiliği kayıtlarına göre mesleği müteahhitlik idi. 5 haziran 1870 tarihindeki büyük beyoğlu yangını'nın neden olduğu büyük yıkım nedeniyle çok sayıda müteahhitlik işi alarak bina inşa etti ya da onardı. şirketi, i̇stanbul'un o dönemdeki en faal müteahhitlik şirketlerinden birisi oldu. uygulamalarının bazılarında adının mimar olarak yazıldığı plakalar vardır ancak  semprini'nin mimarlık öğrenimi gördüğüne dair bir bilgi yoktur; uygulamalarının çoğunu yapımcı olarak gerçekleştirmiştir.

sosyal yönü güçlü olan semprini, i̇stanbul'daki elçilik çalışanlarının ve osmanlı bürokratlarının güvenini kazanarak, i̇stanbul i̇talyan kolonisinin en tanınmış kişilerinden oldu. 1912'de trablusgarp savaşı nedeniyle i̇talya'ya döndü 1917'de monte colombo'da öldü.

eserleri 
i̇stanbul'da semprini'nin inşa ettiği ya da müteahhitliğini yaptığı saptanan bazı binalar şunlardır:

 meşrutiyet caddesi no:109'da bir apartman (günümüzde i̇stanbul araştırmaları enstitüsü binası)
 meşrutiyet caddesi no:117'de ahşap bir konağın yerine inşa edilen beş katlı büyük londra oteli. binanın cephesinde mimar olarak g. semprini'nin adı bulunur.
 tünel'de galip dede caddesi no:85'teki bir apartman. yapının tasarımının a. gasdorlz'a, uygulama ve mütehatliğinin g. semprini'ye ait olduğu anlaşılmaktadır.
 kadıköy gazhanesi'nin yapımı.
 tünel'deki alman lisesi binası.  mimari planlaması m.f. cumin'e, uygulama ve mütehatliği semprini'ye aittir.
 i̇stiklal caddesi üzerindeki, 1870 yangınında harap olan santa maria draperis kilisesi ve hanı.
 i̇stiklal caddesi üzerindeki saint antoine kilisesi ve apartmanları. mimarı i̇talyan asıllı giulio mongeri idi. daha sonraki yıllarda mimar edoardo de nari tarafından kat eklemesi, iç mekân düzenlemesi gibi müdahaleler yapılmıştır.
 sıraselviler caddesi'ndeki alman hastanesinin yenileme ve onarımı
 tarabya'daki alman elçiliği ve yazlık köşkleri
 tünel'deki club teutonia (alman kulübü) binası. 1897'de yapılan kagir binanın projesi von mackensen'e, uygulaması g. semprini'ye aittir.
 alman eşkanaz sinegogu. projesini i̇talyan asıllı mimar gabriele tedesehi hazırlamış, uygulamasını semprini yapmıştır.
 i̇stiklal caddesi üzerinde rus elçilik binasının onarımı
 kız kulesi'nin onarımı
 şişli ilçesinin bomonti semtindeki i̇talyan salesiani okulu. projesinin de semprini'ye ait olduğu ileri sürülür.

kaynakça 

1841 doğumlular
1917 yılında ölenler
i̇talyan mimarlar
Jonas Savimbi

jonas malheiro savimbi (; d. 3 ağustos 1934 - ö. 22 şubat 2002), angola'nın tam bağımsızlığı ulusal birliği'ni (unita) kuran ve yöneten angola devrimci bir politikacı ve isyancı askerî liderdi. unita, 1966'dan 1974'e kadar portekiz sömürge yönetimine karşı bir gerilla savaşı yürüttü ve ardından angola i̇ç savaşı sırasında angola'nın kurtuluşu i̇çin halk hareketi ile karşı karşıya geldi. savimbi, 2002 yılında hükûmet birlikleriyle çıkan bir çatışmada öldürüldü.

kaynakça
Inga Jankauskaitė

inga jankauskaitė (10 ocak 1981 doğumlu) litvanyalı bir aktris, şarkıcı ve piyanist.

kariyer 
jankauskaitė, kauno fonas ve ultra vires radyo istasyonlarında radyo dj'liği yaptı. 1997 yılında juozas naujalis müzik akademisi'nden mezun olduktan sonra 1999-2002 ve 2004-2005 yılları arasında litvanya müzik ve tiyatro akademisi'nde eğitim gördü.

l+ müzik grubunun bir üyesiydi. 2007'de tv realite programı žvaigždžių duetai'''ye katıldı ve ortağı česlovas gabalis ile birlikte ikinciliği kazandı. bir hiciv haber programında dviračio šou "sarışın bir kız" rolünü oynadı. halen jankauskaitė aynı zamanda litvanya'nın sesi adlı tv şovunda danışmanlık yapıyor ve žvaigždžių duetai (star duos) adlı tv şovunun sunucusudur.

 bazı rolleri 

 tiyatro

 2001 – king kongo dukterys'de berta, theresie walser
 2004 – marija stiuart, litvanya ulusal dram tiyatrosu friedrich von schiller tarafından yönetildi, marija stiuart rolünde. 2005 – liza, demonai'de. nelabieji. apsėstieji. kipsai. fyodor dostoyevsky, litvanya ulusal dram tiyatrosu
 2006 – antoine de saint exupéry, litvanya ulusal dram tiyatrosu tarafından mažasis princas'ta rožė rolünde. 2007 – juliet, meilė ir mirtis veronoje'de 2008 – vilnius'ta odrė - dakaras sinema

 2004 – vienui vieni'de pušelė
 2010 – zero2'de ( sidabrinė gervė için aday gösterildi) 
 2013 – kaip pavogti žmoną 2017 – zero3 2017 – milijonai'yi denedi 2019 – ir visi jų vyrai televizyon

 2007–2008 – nekviesta meil'de'' mėta
 2017–2018 - lietuvos balsas hakem/antrenör
 2019 - lietuvos balsaları. senjorai hakim / antrenör

kaynakça 

yaşayan insanlar
1981 doğumlular
litvanya'da toplum
Vitali Dzerbianiou

vitali dzerbianiou ya da derbenev (belarusça:віталій дзербянёў; d. 5 ağustos 1976 – ö. 2 mayıs 2022), belaruslu halterci.

yaşam ve kariyeri
dzerbianiou, 5 ağustos 1976'da mogilyov, sovyetler birliği'nde doğdu. sporcu 160 cm boya ve 59 kg ağırlığa sahipti. kişisel en iyi standart kaldırma rekoru 280 kg'dir.

ülkesi belarus adına 2008 yaz olimpiyatları'nda 56 kg'de halter müsabakalarında yarışsa da elemeleri geçemedi. katılımcısı olduğu avrupa halter şampiyonası'nda dört altın, iki gümüş ve iki de bronz olmak üzere 56 kg'de sekiz madalyanın sahibi oldu.

ölümü
dzerbianiou, 2 mayıs 2022 tarihinde 45 yaşında hayata veda etti.

kaynaklar

dış bağlantılar
nbc profile 

1976 doğumlular
2022 yılında ölenler
belaruslu olimpiyat haltercileri
2000 yaz olimpiyatları haltercileri
2004 yaz olimpiyatları haltercileri
2008 yaz olimpiyatları haltercileri
avrupa halter şampiyonası madalyalı halterciler
Kart yarış oyunu

araba yarışı oyunu veya go-kart yarış oyunu olarak da bilinen kart yarış oyunu, yarış video oyunlarının bir alt türüdür. kart yarış oyunları, olağandışı yarış pisti tasarımları, engeller ve araçlı savaşlar dahil ederken sürüş mekaniklerini basitleştirdi. türün ilk örnekleri 1980'lerde olmasına rağmen, super mario kart (1992), bu türü popüler hale getirdi ve mario kart serisi hala en önde gelen kart yarışları serisi olarak görülmektedir.

mekanik ve özellikler 
kart yarış oyunlarının, engeller, sıra dışı yarış pisti tasarımları ve çeşitli aksiyon öğeleri eklerken basitleştirilmiş sürüş mekaniklerine sahip olduğu bilinmektedir. kart yarışçılarının, özellikle medya imtiyazlarından, olağandışı tasarımlara sahip araçların sürücüleri olarak, genellikle onu süren karakterin farklı özelliğini veya kişiliğini yansıtan kurgusal karakterler kullandıkları da bilinmektedir. kart yarış oyunları, diğer yarış oyunlarından daha çok arcade benzeri bir deneyimdir ve genellikle oyuncu karakterlerinin birbirlerine karşı mermiler atabileceği, avantaj sağlamak için güçlendirmeler toplayabileceği veya hız kazanmak için özel teknikler uygulayabileceği üst düzey bir oyun sunar. tipik olarak, bu tür oyunlarda araçlar, daha çok go kartlar ve scooterlar gibi hareket eder, vites kolu ve debriyaj pedalı gibi şeylerden yoksundur.

kart yarış oyunları, üst düzey oyun öğeleri olmadan gerçek kart yarışını simüle eden yarış simülatör oyunlarının bir alt türü olan kart simülatörlerinden farklıdır ve bunlarla karıştırılmamalıdır.

tarihi 
kart yarış oyunları konsepti, hanna-barbera'nın karakterlerinin sıra dışı ve abartılı araçlarda yarışmasına odaklanan 1968 animasyon televizyon dizisi wacky racesdan ilham almış olabileceği düşünülmektedir. power drift, 1988'de go kart yarışını içeriyordu ve wacky racesin 1991'de yapılan bir oyunu vardır ancak super mario kartın (1992) kart yarışı türünü popülerleştirdiği, içinde savaş öğelerini uygulayan ilk kart yarış oyunu olduğu belirtiliyor. oyun ayrıca donanım sınırlamaları nedeniyle zamanın diğer yarış oyunlarından daha yavaştı ve geliştiricilerini bir go kart teması kullanmaya sevk etti. o zamandan beri, nicktoons'tan south parka kadar çeşitli karakterleri içeren 50'den fazla kart yarış oyunu piyasaya sürüldü.

mario kart serisi, genellikle kart yarış serisinin öncüsü olarak kabul edilir ve diddy kong racing gibi diğer popüler oyunların üstünde, türünün en başarılısıdır. bu tür 1990'larda geliştiriciler arasında en popüler gibi görünse de  mario kart 8 deluxe (2017), mario kart ds (2005) ve mario kart wii (2008) en çok satan kart yarış oyunlarından üçü oldu. popüler bir kart yarışı mobil oyunu, mario kart'tan büyük ölçüde ilham alan ve en yüksek hasılat yapan mobil oyunlar arasında yer alan gkart ve qq speeddir (2010).

kaynakça 

video oyunu terimleri
yarış oyunları
karting oyunları
video oyunu türleri
Anorşi

anorşi (anorşidizm veya anorşizm olarak da adlandılır), bir cinsiyet gelişim bozukluğu olup xy karyotipe sahip bir bireyin, ki genelde eril cinsiyeti belirtir, doğuştan testislerinin olmamasına denir. döllenme'yi takip eden birkaç hafta içerisinde embriyo ilkel gonadları geliştirir ve bu yapılar üreme sisteminin gelişimini sağlayan hormonları üretir. eğer testisler sekiz hafta içinde gelişmezse, bebekte dişi genitalya gelişir (bkz. swyer sendromu). eğer testiler gelişmeye başlar ancak 8 ila 10 hafta arasında kaybedilir veya fonksiyon göstermezse bebekte kuşkulu genitalya oluşur. bununla birlikte, eğer testisler 14 haftadan sonra kaybedilirse, bebekte kısmi eril genitalya ile birlikte gonadların belirgin yokluğu görülür.

tıbbi testler arasında testislerin gözle görünür yokluğu, düşük testosteron düzeyleri (dişilerde görülmesi beklenen düzeyler), yükselmiş folikül-uyarıcı hormon ve luteinleştirici hormon düzeyleri, xy karyotipi, ultrason veya manyetik rezonans görüntülemede gonadal doku yokluğunun görülmesi, düşük kemik mineral yoğunluğu, düşük anti-müllerian hormon düzeyleri ve cerrahi keşifte eril gonadal dokunun görülmemesi vardır.

tedavi
tedavilerde androjen (testosteron) takviyesi ile suni bir şekilde ergenliği başlatma, testis protezi yerleştirme, ve psikolojik destek sağlama mevcuttur. doğumda erkek cinsiyet atanan anorşik bireylerde gerekli erilleştirici hormonların doğum öncesi, çocukluk ve ergenlik boyunca eksik olmasına bağlı olarak cinsiyet disforisi gelişebilir. dişi kimliğe sahip anorşik bireyler testosteron yerine yalnızca östrojen alabilirler çünkü gonadlar olmadığı için androjen baskılayıcı tedavilere gerek yoktur.

terimce
anorşi için kullanılan diğer adlar:
 doğumsal anorşi
 kaybolan testisler sendromu
 kaybolan testisler
 boş testis torbası
 testiküler gerileme sendromu

kaynakça

ayrıca bakınız
 i̇nmemiş testis
 tek testislilik
 çok testislilik
 46 xx
 afalli

dış bağlantılar

üreme organlarının doğumsal bozuklukları
testis
i̇nterseks tipleri
Zal Mahmud Paşa

zal mahmut paşa, (1521? – 1577), sancakbeyi, beylerbeyi ve vezirlik görevlerinde bulunmuş osmanlı devlet adamıdır.

slovenya’nın başkenti ljubljana’da doğmuş ve devşirme olarak sarayda yetişmiştir. 16. yüzyılda yaşamış alman ilahiyatçı stephan gerlach seyahatnamesinde, alman tarihçi franz babinger'de kitabında mahmud paşa'nın alman asıllı olduğunu yazmışlardır. 16. yüzyılda yaşamış osmanlı tarihçisi gelibolulu mustafa âlî ise onun boşnak olduğunu belirtmiştir.

kanuni sultan süleyman’ın en büyük oğlu şehzade mustafa'yı 6 ekim 1553 tarihinde konya’da boğduğu belirtilen dönemin güçlü güreşçisi ve saray hademesi (kapıcıbaşı) zal mahmud ağa ile aynı kişi olduğu belirtilmektedir.

avlonya sancağı sancakbeyi (bazı kaynaklarda hersek sancağı) görevinden sonra 18 kasım 1563'te budin eyaleti beylerbeyi görevine getirilmiştir. 1564 yılı haziran ayı sonlarında budin’deki yeniçerilerin isyanı nedeniyle kaçmış ve 19 ağustos’ta i̇stanbul’a gelmiştir. sonrasında sırasıyla halep eyaleti ve anadolu eyaleti beylerbeyi olarak görev yapmıştır. 1566 yılında ii. selim'in kızı şah sultan evlenmiştir. 11 şubat 1567'de vezir olmuştur.

i̇brahim peçevî, peçevi tarihi adlı eserinde  gelibolulu mustafa âlî’den alıntılayarak zal mahmud paşa ile şah sultan’ın aynı gün hastalandığı ve vedalaşarak öldüklerini yazmıştır. bazı yayınlarda ölüm tarihini 1580 yılı olarak belirtilse de bu bilgi doğru değildir. eşiyle birlikte hazırlanan vakfiyesinden yola çıkarak 5 kasım 1577’de ölen şah sultan’dan 13 gün önce öldüğü (22 ekim) ya da 1 ekim 1577’de öldüğü yönünde değerlendirmeler bulunmaktadır. mezarı zal mahmud paşa camii içerisindedir.

mahmud paşa'nın muhammed paşa adında bir oğlu olduğu bu oğlunun şah sultan'dan önceki evliliğinden olduğu düşünülmektedir.

kendisi ve eşiyle birlikte 1577 yılında inşa ettirdiği külliyede zal mahmud paşa camii bulunmakta olup cami yanından geçen caddeye de zal paşa adı verilmiştir. bunların dışında pirlepe ve ankara’da birer çeşme ve yine ankara'da bir mescit inşa ettirmiştir.

kaynakça 

osmanlı vezirleri
osmanlı devlet görevlileri
osmanlı paşaları
osmanlı budin valileri
1577 yılında ölenler
Kadir Kök

{{kişi bilgi kutusu
|ad                          = kadir kök
|resim                       = kadir_kök.jpg
|resimboyutu                 = 
|altyazı                     = 
|alt                         = 
|doğumadı                    = 
|diğeradları                 = 
|doğumtarihi                 = 
|ölümtarihi                  =  
|ölümyeri                    = i̇stanbul, türkiye
|yer                         = lüleburgaz, kırklareli, türkiye
|milliyet                    = türk
|vatandaşlık                 = 
|evlilik                     = 
|ilişkiler                   = 
|çocukları                   = 
|ebeveyn                     = 
|meslek                      = oyuncu
|köken                       = 
|etkinyılları                = 1966-2013
|etkiledikleri               = 
|etkilendikleri              = 
|tanınma_nedeni              = dünyayı kurtaran adam  korkusuz korkak  kahpe bizans|website                     = 
|ödüller                     = 
|imdb-no                     = 
}}
kadir kök (1 ocak 1939, kırklareli - 30 nisan 2022, i̇stanbul), türk sinema ve dizi oyuncusu.

yaşamı ve kariyeri
kök, 1 ocak 1939'da lüleburgaz, kırklareli'nde doğdu. 1966'da başlayıp 2013 yılına kadar sürdürdüğü oyunculuk kariyerinde ağırlıklı usta oyuncular cüneyt arkın ve kemal sunal'ın rol aldığı komedi, macera tarzındaki 83 civarındaki yeşilçam filminde dayak yiyen kötü adam tiplemelerini başarıyla canlandırdı. yer aldığı bazı yapımlar arasında; dünyayı kurtaran adam, behçet cezayir'de, kanije kalesi, kahpe bizans, korkusuz korkak, dokunmayın şabanıma doktorlar, kara murat devler savaşıyor,  paramparça ve battal gazi'nin oğlu'' sayılabilir.

ölümü
kök, 30 nisan 2022'de kalp yetmezliği nedeniyle tedavi gördüğü i̇stanbul'daki bir hastanede 83 yaşında öldü. cenazesi uzun yıllardır ikamet ettiği gebze, kocaeli'de defnedildi.

filmografisi 

 1973: gönülden yaralılar
 1974: oğul
 1974: sokaklardan bir kız
 1975: babaların babası
 1975: babanın oğlu
 1975: cellat
 1976: söyleyin anama ağlamasın
 1977: baskın
 1977: hakanlar çarpışıyor
 1977: kara murat denizler hakimi
 1978: kara murat devler savaşıyor
 1978: vahşi gelin
 1978: yüz numaralı adam
 1979: dokunmayın şabanıma
 1979: korkusuz korkak
 1982: dünyayı kurtaran adam
 1984: kaptan
 1984: ölüm savasçısı
 1984: üç süpermen olimpiyatlarda
 1985: paramparça
 1986: acı dünya

kaynaklar

dış bağlantılar 
 beyazperde.com'da kadir kök  
 imdb'de kadir kök 
 sinema türk'te kadir kök 
 tsa'da kadir kök  

türk erkek dizi oyuncuları
1939 doğumlular
kırklareli doğumlu erkek oyuncular
2022 yılında ölenler
türk erkek sinema oyuncuları
kalp yetmezliğinden ölenler
kocaeli'de defnedilenler
Hepatit A aşısı

hepatit a aşısı, hepatit a'yı önleyen bir aşıdır. vakaların yaklaşık %95'inde etkilidir ve en az yirmi yıl ve muhtemelen kişinin tüm yaşamı boyunca sürer. verilmişse, bir yaşından sonra başlanarak iki doz önerilir. kas içine enjeksiyon yoluyla verilir. i̇lk hepatit a aşısı 1991'de avrupa'da ve 1995'te amerika birleşik devletleri'nde onaylanmıştır. dünya sağlık örgütü'nün temel i̇laçlar listesi'nde yer almaktadır.

dünya sağlık örgütü (who), hastalığın orta derecede yaygın olduğu bölgelerde genel aşılamayı önermektedir. hastalığın çok yaygın olduğu durumlarda, tüm insanlar tipik olarak çocukluk döneminde enfeksiyon yoluyla bağışıklık geliştirdiğinden, yaygın aşılama önerilmez. hastalık kontrol ve korunma merkezleri (cdc), aşağıdakileri aşılamayı önerir:

 12-23 aylık tüm çocuklar
 2-18 yaş arası aşılanmamış çocuklar ve adolesanlar
 uluslararası gezginler
 erkeklerle seks yapan erkekler
 enjeksiyonlu veya enjeksiyonsuz ilaç kullanan kişiler
 mesleki olarak enfeksiyon riski taşıyan kişiler
 uluslararası evlat edinen kişiyle yakın temas kurmayı düşünen kişiler
 evsizlik yaşayan insanlar
 hiv'li insanlar
 kronik karaciğer hastalığı olan kişiler
 bağışıklık elde etmek isteyen herhangi bir kişi

ayrıca, daha önce hepatit a aşısı olmayan ve hepatit a'lı biriyle doğrudan teması olan bir kişi, temastan sonraki 2 hafta içinde hepatit a aşısı olmalıdır.

şiddetli yan etkiler çok nadirdir. enjeksiyon yerinde ağrı, çocukların yaklaşık %15'inde ve yetişkinlerin yarısında görülür. çoğu hepatit a aşısı inaktif virüs içerirken, birkaçı zayıflamış virüs içerir. virüsü zayıflamış olanlar hamilelikte veya bağışıklık sistemi zayıf olanlarda önerilmez. birkaç formülasyon, hepatit a'yı hepatit b veya tifo aşısı ile birleştirir.

hepatit a aşısından sonra iğnenin yapıldığı yerde ağrı veya kızarıklık, ateş, baş ağrısı, yorgunluk veya iştahsızlık olabilir. herhangi bir ilaçta olduğu gibi, aşının ciddi bir alerjik reaksiyona, diğer ciddi yaralanmalara veya ölüme neden olma olasılığı çok düşüktür.

kaynakça 

cs1 errors: deprecated parameters
hepatit a
i̇naktif aşılar
glaxosmithkline markaları
merck & co. markaları
dünya sağlık örgütü ana aşıları
Windwalker

windwalker, kieth merrill tarafından yönetilen ve ray goldrup tarafından yazılan 1980 yapımı bir filmdir. başrollerinde trevor howard ve nick ramus yer almaktadır.

filmin adı türkçede yaklaşık olarak "rüzgar yürüyücü" anlamına gelmektedir.

konusu
"windwalker" yaşlı bir cheyenne savaşçısıdır. gençliğinde karısı tashina'nın öldürülmesini ve ikiz oğullarından birinin düşman crow kabilesine mensup savaşçılar tarafından bir baskın sırasında kaçırılmasını çaresizlik içinde izlemek zorunda kalmıştır. kaçırılan oğlunu yıllarca aradıktan sonra, onu bulamamış olmanın üzüntüsü içerisinde 1797 kışında (daha sonradan utah eyaleti olacak olan topraklarda) ölür. onun cenazesinden sonra, diğer oğlu ailesini yanına alarak kabilenin geri kalanına yeniden katılmak üzere yola çıkar. yolda crow savaşçılarından oluşan bir grubun saldırısına uğrarlar. onları geri püskürtür ancak ağır yaralanır ve ailesini saklar. yüce ruh tarafından yeniden uyandırılan windwalker, oğlunun yaralarını iyileştirmek için onu kutsal bir mağaraya götürür. i̇ki torunu ile yeni bir saldırıya karşı hazırlık yaparak, tuzaklar hazırlatır. bu sürecin sonunda kayıp oğluna kavuşur.

çekimler
wasatch dağları da dahil olmak üzere utah'ta çeşitli dış mekanlarda çekilmiştir. ayrıca geçmişe dönüş ile gösterilen genç windwalker ile yaşlılık hali beyaz aktörler tarafından canlandırılmıştır.

dil
hikayenin özgünlüğünü korumak için, konuşmalar cheyenne ve crow dilleri ile filme alınmıştır. yalnızca filmin giriş kısmındaki dış ses anlatımı i̇ngilizce'dir. böylece yerli diller bir özgünlük duygusu oluşturmak için kullanılmıştır. ancak filmde beyaz insanlarla etkileşim içeren, hatta yerlilerin beyaz adamların varlığından haberdar olduklarına dair bilgi barındıran herhangi bir sahne yoktur.

kaynakça
 plains warrior reunites with his son , newyork times, janet maslin, 13 march 1981 
 windwalker: tribal triumph , michael kernan, washington post, 24 january 1981 
 accepting responsibility , michael walsh, reeling back, 21 jun 2019

dipnotlar

dış bağlantılar
 

 windwalker (1980): the magic of the cheyenne  (arctic shores contemporary reviews, robert s. miller, 2007)

1980 çıkışlı filmler
The Frogmen

the frogmen (kurbağa adamlar), yapımcılığını samuel g. engel'in, yönetmenliğini lloyd bacon'ın yaptığı, başrollerini richard widmark, dana andrews ve gary merrill'in paylaştığı twentieth century fox'tan 1950 amerikan siyah-beyaz ii. dünya savaşı dram filmidir. filmin hikâyesi, amerika birleşik devletleri deniz kuvvetleri sualtı yıkım ekipleri tarafından, halk arasında "kurbağa adamlar" olarak bilinen japon ordusu ve deniz kuvvetlerine karşı operasyonlarına dayanmaktadır. tüplü dalışla ilgili bu tür ilk filmdi ve popüler bir kültürel hit oldu.

dış bağlantılar

kaynakça 

amerika birleşik devletleri yapımı siyah-beyaz filmler
20th century fox filmleri
amerika birleşik devletleri virjin adaları'nda çekilmiş filmler
amerika birleşik devletleri savaş filmleri
amerika birleşik devletleri filmleri
1950 çıkışlı filmler
i̇ngilizce filmler
1951 çıkışlı filmler
Hepatit B aşısı

hepatit b aşısı, hepatit b'yi önleyen bir aşıdır. i̇lk dozun doğumdan sonraki 24 saat içinde, daha sonra iki veya üç doz daha verilmesi önerilir. bu, hiv/aids gibi zayıf bağışıklık fonksiyonuna sahip olanları ve erken doğanları kapsar. sağlık çalışanlarına da aşı yaptırmaları önerilir. sağlıklı insanlarda rutin aşılama, insanların %95'inden fazlasının korunmasını sağlar.

yüksek risk altındaki kişilerde aşının işe yaradığını doğrulamak için kan testi yapılması önerilir. bağışıklık fonksiyonu zayıf olan kişilerde ek dozlar gerekebilir, ancak çoğu insan için gerekli değildir. hepatit b virüsüne (hbv) maruz kalmış ancak aşılanmamış kişilerde aşıya ek olarak hepatit b immün globulin verilmelidir. aşı kas içine enjeksiyon yoluyla verilir.

hepatit b aşısının ciddi yan etkileri çok nadirdir. enjeksiyon bölgesinde ağrı oluşabilir. hamilelik veya emzirme döneminde kullanım için güvenlidir. guillain-barré sendromu ile bağlantılı değildir. hepatit b aşıları, rekombinant dna teknikleri ile üretilir. hem kendi başlarına hem de diğer aşılarla kombinasyon halinde bulunurlar.

i̇lk hepatit b aşısı 1981 yılında amerika birleşik devletleri'nde onaylanmıştır. 1986'da rekombinant bir çeşidi piyasaya çıkmıştır. dünya sağlık örgütü'nün temel i̇laçlar listesi'nde yer almaktadır. her iki çeşit de maurice hilleman ve ekibi tarafından geliştirilmiştir.

kaynakça 

dünya sağlık örgütü ana aşıları
hepatit aşıları
rekombinant proteinler
merck & co. markaları
glaxosmithkline markaları
Hold My Hand (Lady Gaga şarkısı)

"hold my hand", amerikalı şarkıcı lady gaga tarafından kaydedilen ve 3 mayıs 2022'de interscope records tarafından yayımlanan şarkıdır. top gun: maverick (2022) filminin soundtrack albümünün çıkış single'ıdır. lady gaga ve bloodpop tarafından yazılan şarkı, "çok zor bir zaman sırasında ve sonrasında dünyaya bir aşk mektubu" olarak yazıldı. benjamin rice da şarkının yapımında katkı sağladı.

kaynakça

2022 single'ları
2022 şarkıları
lady gaga şarkıları
interscope records single'ları
bloodpop'un yapımcısı olduğu şarkılar
lady gaga'nın yapımcısı olduğu şarkılar
lady gaga tarafından yazılan şarkılar
Jakub Karol Parnas

jakub karol parnas, yakov oskarovich parnas olarak da bilinir (rusça: яков оскарович парнас) (16 ocak 1884 – 29 ocak 1949), otto fritz meyerhof ve gustav georg embden ile birlikte embden-meyerhof-parnas yolunun keşfine katkıda bulunan önde gelen bir yahudi - polonyalı - sovyet biyokimyacısıydı.

1939'da batı ukrayna'nın ilhakından sonra bir sovyet aktivisti oldu. 1949'da stalinist yahudi anti-faşist komitesi olayı sırasında tutuklandı ve kayıtlara göre hapishanedeki hücresinde kalp krizi geçirerek öldü.

hayatı 
parnas, 1884'te tarnopol'de , o zamanlar avusturya-macaristan i̇mparatorluğu'nun bir parçası olan galiçya eyaletinde (şimdi polonya ile ukrayna arasında bölünmüş bir şehir) yahudi bir ailenin çocuğu olarak doğdu. 1904'te charlottenburg kraliyet teknik koleji'nden mezun oldu. 1920'den 1941'e kadar lviv üniversitesi tıbbi kimya enstitüsü'nün başkanlığını yaptı. cambridge, napoli, strasbourg, ghent ve zürih'teki üniversitelerle işbirliği yaparak avrupa'yı dolaştı. alman bilimler akademisi leopoldina'nın bir üyesi, polonya bilimler akademisi'nin sorumlu üyesi ve ayrıca sorbonne üniversitesi ile atina üniversitesi'nin fahri doktoruydu.

polonya'nın sovyetler tarafından işgal edilmesi ve 1939'da batı ukrayna'nın sovyetler birliği tarafından ilhak edilmesinden sonra parnas, enstitüdeki çalışmalarına devam etmek için lviv'de kaldı. ayrıca komünist bölge sovyet i̇şçi delegasyonu'nda siyasi bir rol üstlenerek sovyet yetkilileriyle işbirliği yapmaya başladı. 1941'de almanya'nın sovyetler birliği'ni işgalinden sonra parnas, sscb'nin insan nüfusunun çok az olduğu noktalarına tahliye edildi ve hayatının geri kalanında orada yaşadı. ayrılmasından sadece birkaç gün sonra, lviv (lwów), yaklaşık 45 lwów profesörünü katleden nazi almanya ordusu tarafından işgal edildi.

sovyetler birliği'nde parnas, joseph stalin ile tanıştı ve kendi laboratuvarını kurdu. sscb bilimler akademisi akademisyeni ve sscb tıp bilimleri akademisi'nin kurucu üyesi oldu.

başarılarına ve popülaritesine rağmen, parnas yanlışlıkla batı casusu olmakla suçlandı. 28 ocak 1949'da kgb tarafından tutuklandı. kgb arşivlerine göre, 29 ocak 1949'da lubyanka hapishanesindeki ilk sorgusu sırasında kalp krizinden öldü.

başarıları 
parnas'ın ana çalışması, kas dokusundaki karbonhidrat metabolizması mekanizmalarının incelenmesiydi. władysław baranowski ile birlikte fosforoliz sürecini keşfetti. parnas ayrıca glikolizin teorik analizine büyük katkı yaptı.

mirası 

parnas, polonya ve ukrayna biyokimya dernekleri tarafından düzenlenen ve 1996'dan beri iki yılda bir düzenlenen polonya-ukrayna parnas konferansı tarafından onurlandırılmıştır.

kaynakça 

ukraynalı bilim insanları
yahudi bilim insanları
yahudi asıllı ukraynalılar
1949 yılında ölenler
1884 doğumlular
Tetanos aşısı

tetanos toksoidi (tt) olarak da bilinen tetanos aşısı, tetanosun önlenmesi için kullanılan bir toksoid aşıdır. çocukluk döneminde, altıncısı ergenlik döneminde olmak üzere beş doz önerilir.

üç dozdan sonra, hemen hemen herkes başlangıçta bağışıktır, ancak bağışıklığı sürdürmek için her on yılda bir ek dozlar önerilir. aşıları güncel olmayan kişilere bir yaralanmadan sonraki 48 saat içinde bir destekleyici aşı yapılmalıdır. tam olarak aşılanmamış yüksek riskli yaralanmaları olan kişiler için tetanos antitoksini de önerilebilir.

gebe kadınların her gebelikte tetanos aşısı konusunda güncel olduklarının doğrulanması hem maternal hem de neonatal tetanozu önleyebilir. aşı, hamilelik ve hiv/aids'li olanlar da dahil olmak üzere çok güvenlidir.

enjeksiyon yerinde kızarıklık ve ağrı, insanların %25 ila %85'inde görülür. ateş, yorgunluk hissi ve hafif kas ağrısı insanların %10'undan azında görülür. 100.000 kişide birden azında şiddetli alerjik reaksiyonlar meydana gelir.

bir dizi aşı kombinasyonu, difteri, tetanos ve boğmaca aşılarını içeren dtap ve tdap gibi tetanos aşısını ve difteri ve tetanos aşılarını içeren dt ve td'yi içerir. yedi yaşından küçük çocuklara dtap ve dt, yedi yaşından büyüklere tdap ve td verilir. küçük harf d ve p, difteri ve boğmaca aşılarının daha düşük güçlerini belirtir.

tetanos antiserumu, 1890'da geliştirilmiştir ve koruyucu etkileri birkaç haftadır. tetanos toksoid aşısı 1924'te geliştirilmiştir ve ii. dünya savaşı'nda askerler için yaygın olarak kullanılmıştır. kullanımı tetanosta %95 azalma ile sonuçlanmıştır. dünya sağlık örgütü'nün temel i̇laçlar listesi'nde yer almaktadır.

kaynakça 

cs1 errors: deprecated parameters
dünya sağlık örgütü ana aşıları
aşı (tıp)
1924'te biyoloji
tetanos
Boğmaca aşısı

boğmaca aşısı, boğmacaya karşı koruyan bir aşıdır. i̇ki ana tip vardır: tam hücre aşıları ve aselüler aşılar. tüm hücre aşısı yaklaşık %78, aselüler ise %71-85 etkilidir. aselüler aşılarda daha hızlı bir azalma ile aşıların etkinliğinin aşılamadan sonra yılda %2 ila %10 arasında düştüğü görülmektedir. aşı sadece tetanos ve difteri aşıları ile kombinasyon halinde mevcuttur. boğmaca aşısının 2002 yılında 500.000'den fazla hayat kurtardığı tahmin edilmektedir.

anneye hamilelik sırasında aşı yaptırmak bebeği koruyabilir. dünya sağlık örgütü ve hastalık kontrol ve korunma merkezi, tüm çocukların boğmaca aşısı olmasını ve rutin aşılara dahil edilmesini önermektedir. küçük çocuklarda tipik olarak altı haftalıktan başlayarak üç doz önerilir. daha büyük çocuklara ve yetişkinlere ek dozlar verilebilir. bu öneri, hiv/aids'li kişileri kapsar.

aselüler aşılar, daha az yan etki nedeniyle dünyada daha yaygın olarak kullanılmaktadır. tam hücre aşıları verilen kişilerin %10 ila %50'sinde enjeksiyon bölgesinde kızarıklık veya ateş görülür. ateşli nöbetler ve uzun süreli ağlamalar insanların %1'inden azında görülür. aselüler aşılar ile kolda kısa süreli ciddi olmayan şişme meydana gelebilir. her iki tür aşının da yan etkileri, özellikle de tam hücre aşısı, çocuk ne kadar küçükse o kadar az görülür. tam hücre aşıları yedi yaşından sonra kullanılmamalıdır. ciddi uzun vadeli nörolojik problemler her iki tiple de ilişkili değildir.

boğmaca aşısı 1926'da geliştirilmiştir. dünya sağlık örgütü'nün temel i̇laçlar listesi'nde yer almaktadır.

kaynakça 

i̇naktif aşılar
dünya sağlık örgütü ana aşıları
aşı (tıp)
1926'da biyoloji