Labetalol

labetalol; yüksek tansiyon tedavisinde ve uzun süreli anjina tedavisinde kullanılan bir ilaçtır. hipertansiyon kavramına esansiyel hipertansiyon, hipertansif acil durumlar ve gebelik hipertansiyonu dahildir. esansiyel hipertansiyonda genellikle diğer antihipertansiflerden daha az tercih edilir. ağız yoluyla veya damar içine enjeksiyon yoluyla verilebilir.

yaygın yan etkiler arasında ayağa kalkmakla kan basıncı düşmesi, baş dönmesi, yorgunluk hissi ve mide bulantısı bulunur. ciddi yan etkileri arasında düşük tansiyon, karaciğer sorunları, kalp yetmezliği ve bronkospazm sayılabilir. gebeliğin son döneminde kullanımı güvenli görünmektedir. emzirme döneminde sorun yaratması beklenmemektedir. β-reseptörlerinin ve α-reseptörlerinin aktivasyonunu bloke ederek etki gösterir.

labetalol 1966'da patentlendi ve 1977'de tıbbi kullanıma girdi. jenerik ilaçları mevcuttur. 2017 yılında, iki milyondan fazla reçete ile amerika birleşik devletleri'nde en sık reçete edilen 211. ilaç oldu.

tıbbi kullanımlar 
labetalol genelde hipertansif acil durumların tedavisinde etkilidir. postoperatif hipertansiyon, feokromositoma ile ilişkili hipertansiyon ve rebound hipertansiyon tedaisinde ve beta bloker tedavisinin kesilmesi durumlarında kullanılır.

preeklampsi'de gözlenen gebeliğe bağlı hipertansiyon tedavisinde de kullanılır.

şiddetli hipertansiyon tedavisinde de alternatif olarak kullanılmaktadır.

özel popülasyonlar 
hamilelik: laboratuvar hayvanlarında yapılan çalışmalar bebeğe herhangi bir zarar vermemiştir. bununla birlikte, hamile kadınlarda kontrollü bir çalışma yapılmamıştır.

bakım: anne sütünün az miktarda labetalol içerdiği gösterilmiştir (%0,004 orijinal dozda). emziren anneler için labetalol kullanımında dikkatli olunmalıdır.

pediyatrik: bu popülasyonda hiçbir çalışma güvenlik veya fayda verisi sağlamamıştır.

geriatrik: yaşlıların labetalol alırken baş dönmesi yaşama olasılığı daha yüksektir. labetalol yaşlılarda dikkatle verilmeli ve bu yan etki konusunda bilgilendirilmelidir.

yan etkiler

yaygın 

 nörolojik: baş ağrısı (%2), baş dönmesi (%11) 
 gastrointestinal: mide bulantısı (%6), hazımsızlık (%3) 
 kolinerjik: burun tıkanıklığı (%3), boşalma yetersizliği (%2) 
 solunum: dispne (%2) 
 diğer: yorgunluk (%5), vertigo (%2), ortostatik hipotansiyon 

ayaktayken kan basıncı düşmesi intravenöz formülasyonda daha şiddetlidir ve daha yaygındır (%58'e karşı %1  ). bu durum daha yüksek dozlarda oral formülasyon kullanılamamasının nedenidir.

seyrek 

 aateş 
 kas krampları 
 kuru gözler 
 kalp bloğu 
 hiperkalemi 
 hepatotoksisite 
 liken planusa benzer ilaç erüpsiyonu 
 aşırı duyarlılık - ölümcül solunum sıkıntısına

kontrendikasyonlar 
tedavi veya kompanse olmayan kalp yetmezliği, kor pulmonale, kardiyojenik şok, hipotansiyon, i̇kinci derece ve üçüncü derece av blok, bradikardi (< 45-50 atım/dakika) öncelikli kontrendikasyonlarıdır.

farmakoloji 
labetalol, alfa ve beta reseptörleri bloke edici özelliklere sahip olup tansiyonun hızla düşürülmesi için çok uygundur. i̇ntravenöz yolla verilmesi, salt beta reseptörleri bloke edici etkinin aksine, periferik vasküler direncin ve dolayısıyla da tansiyonun akut olarak düşürülmesine neden olur (alfa reseptör blokajı). eşzamanlı beta reseptör blokajı ile refleks taşikardi büyük ölçüde baskılanır. organlara normal kan akışı devam eder ve kardiyovasküler fonksiyonların adaptasyon gücü değişmez.

farmakokinetik 
i̇ntravenöz uygulamadan yaklaşık 5 dakika sonra maksimum etkiye ulaşılır. ortalama etki süresi 6 saattir. 
atılım %55-60 oranında (aktif olarak uygulanan dozun maksimum %5'i) renal yolla, kalanı ise safra yoluyla aracılığıyla gerçekleşir. plazma eliminasyon yarı-ömrü yaklaşık 4 saattir.

etki mekanizması

tarihçe 
labetalol, hem alfa hem de beta adrenerjik reseptör bloke etme özelliklerini gösteren ilk ilaçtı. sadece tek reseptör alt tiplerini bloke etme durumu kan basıncının düşmesini önleyebildiğinden hem alfa hem de beta reseptörlerinin zayıf bloke edilmesinin kan basıncını düşürmek için birlikte daha iyi çalışabileceği varsayılmıştır.

dış bağlantılar

kaynakça 

hepatotoksinler
salisilamidler
beta blokörler