Bruce McEwen

bruce sherman mcewen (17 ocak 1938 - 2 ocak 2020) amerikalı bir nöroendokrinolog ve rockefeller üniversitesi'ndeki harold ve margaret milliken hatch nöroendokrinoloji laboratuvarı başkanıydı. allostatik yük terimini icat eden mceven, çevresel ve psikolojik stresin etkileri üzerine yaptığı çalışmalarla tanınıyordu.

dr. mcewen, stresin üç biçimini tanımlamıştır: 
iyi stres — zihni odaklayan bir enerji patlamasıyla ani bir zorluğa yanıt olarak; 
geçici stres — hızla çözülen günlük hayal kırıklıklarına bir yanıt olarak;
kronik stres — toksik bir tepki, sonunda vücudu parçalayan amansız bir meydan okuma olarak.

hayatı 

mcewen, 1938'de, george ve esther (lenters) mcewen'in oğlu olarak colorado, fort collins'de doğdu. babasının michigan üniversitesi'nde i̇ngilizce profesörü olduğu michigan, ann arbor'da büyüdü. annesi ev hanımıydı. i̇lk evliliğini nancy ames ile yaptı. boşandıktan sonra 2 evliliğini bir akademisyen olan karen bulloch ile gerçekleştirdi. karen aynı zamanda rockefeller araştırma doçenti ve üniversitenin nöroendokrinoloji ve inflamasyon programı başkanlığını yapmıştır. i̇kisi üvey 4 çocukları vardır. yakalandığı bir hastalığın ardından felç komplikasyonları nedeniyle 2 ocak 2020'de 81 yaşında öldü.

kariyeri 
mcewen, kimya alanında lisans derecesini oberlin koleji'nden ve doktora derecesini hücre biyolojisi üzerine 1964'te rockefeller üniversitesi'nden aldı. doktora sonrası göteborg'daki nörobiyoloji enstitüsünde ve rockefeller üniversitesi'nde amerikalı deneysel psikolog neal e. miller ile birlikte çalıştı. mcewen ilk olarak 1966'nın başlarında minnesota üniversitesi'nde zooloji yardımcı doçenti olarak görev yaptı, ancak 1966'nın ortalarında yine yardımcı doçent olarak rockefeller üniversitesi'ne geri döndü. burada 1971 yılında doçent ve 1981 yılında profesörlük unvanını aldı.

mcewen laboratuvarı, onlarca yıldır beyindeki östrojen ve glukokortikoid etkisinin araştırılmasında hep ön saflarda yer aldı. mcewen'in grubu, östrojenin hipokampusun ca1 alt alanındaki dendritik omurga yoğunluğunu artırabildiğini ilk kez göstermiştir. ayrıca, mcewen laboratuvarı ca3 hipokampal alt alanında stres kaynaklı dendritik retraksiyon keşfetmiştir. beyinde hem gonadal hem de adrenal steroid etkisinin rolüne öncülük eden mcewen laboratuvarı, modern stres kavramının geliştirilmesine yardımcı oldu. araştırmaları glukokortikoidler, stres ve nöronal dejenerasyon üzerine odaklanmıştır.

mcewen'in önemli öğrencileri arasında robert sapolsky, elizabeth gould, catherine woolley, michael meaney ve heather cameron bulunmaktadır.

mcewen, society for neuroscience'ın eski başkanı olup, aynı zamanda ulusal bilimler akademisi, amerikan sanat ve bilim akademisi ve ulusal tıp akademisi'nin de bir üyesiydi.

mcewen ilk makalesini 1959'da yayımladıktan sonra, nature, jama: the journal of the american medical association, the new england journal of medicine, neurobiology of aging ve the journal of neuroscience gibi dergilerde 700'den fazla hakemli makale yayımladı. uzmanlığı ve çalışmaları abc, nbc, cnn, pbs, npr, bbc ve the new york times, the wall street journal ve diğer pek çok yayında yer aldı.

bilim yazarı elizabeth norton lasley ile birlikte the end of stress as we know it kitabının ve bilim yazarı harold m. schmeck jr ile birlikte the hostage brain kitabının ortak yazarlığını da yapmıştır.

ödülleri 
 nöroplastisitede ipsen vakfı ödülü,
 biyolojik psikiyatri derneği'nden altın madalya ödülü,
 nöropsikiyatride pasarow ödülü,
 i̇ngiliz endokrin derneği dale madalyası,
 beyin ve davranış araştırma vakfı ve karl'dan bilişsel sinirbilim için goldman-rakic ödülü
 amerikan felsefe derneği'nden spencer lashley ödülü.

mcewen, anti-aginggames.com'un bilimsel danışma kurulu'nda da yer almıştır ve burada video oyunlarının kurucu babası nolan bushnell ve dünyaca ünlü davranışsal sinirbilimcilerden oluşan bir ekiple 35 yaş üstü sağlıklı yetişkinler için hafıza, odaklanma ve rahatlama oyunları geliştirmek üzerine işbirliği gerçekleştirdi.

kaynakça 

hcards'lı maddeler
abd ulusal tıp akademisi üyeleri
amerikalı biyologlar
rockefeller üniversitesinde öğrenim görenler
oberlin college'da öğrenim görenler
ulusal bilimler akademisi üyeleri
20. yüzyıl psikologları
amerikalı sinirbilimciler
2020 yılında ölenler
1938 doğumlular
i̇ncelenmemiş çeviri içeren sayfalar