Türkiye Cumhuriyeti'nin kadın bakanları listesi

26 mart 1971'de kurulan 33. türkiye hükûmeti'ne, nihat erim'in türkân akyol'u sağlık ve sosyal yardım bakanı olarak atamasıyla birlikte ilk defa bir kadın, bakan olarak hükûmette yer aldı. akyol'un bakan olduğu günden bugüne kadar 28 farklı kadın, 43 kez türkiye hükûmetinin kabinesinde bakan olarak yer aldı. kadınların en çok atandığı bakanlık 15 atamayla devlet bakanlığı olurken 2011 yılında devlet bakanlığı'nın kaldırılmasıyla selma aliye kavaf, son kadın devlet bakanı oldu. devlet bakanlığı'nı 10 atamayla, farklı isimlerle faaliyet gösteren aile ve sosyal hizmetler bakanlığı takip etti.

kabinede yer alan ilk iki kadın bakan meclis dışından seçilirken aysel çelikel, beril dedeoğlu, ayşen gürcan, zehra zümrüt selçuk, ruhsar pekcan, derya yanık ve mahinur özdemir göktaş haricinde geriye kalan bütün kadın bakanlar meclis içinden seçildi. partiler bakımından ise adalet ve kalkınma partisi, 10 farklı bakan ile en çok farklı kadın bakan çıkaran parti olurken onu üçer farklı bakanlarla sosyaldemokrat halkçı parti ile doğru yol partisi izledi. en çok kadın bakan çıkaran hükûmet, 4 kadın bakanla 54. hükûmet oldu. bu hükûmette; tansu çiller hem başbakan hem dışişleri bakanı olarak, meral akşener içişleri bakanı olarak ve ayfer yılmaz ile işılay saygın ise devlet bakanı olarak yer aldılar. recep tayyip erdoğan, bakanlıklara 7 kez kadın atayarak en çok kadın bakan atayan başkan olurken onu beşer atamayla tansu çiller ve necmettin erbakan takip etti.

tayyibe gülek 57. türkiye hükûmeti'ne 34 yaşında bakan olarak seçilmesiyle en genç kişi olurken, aysel çelikel ise 68 yaşında aynı hükûmete bakan olarak seçilmesiyle en yaşlı kadın oldu. i̇mren aykut; 46., 47., 48., 53. ve 55. türkiye hükûmetleri'nin, işılay saygın; 51., 52., 53., 54. ve 55 türkiye hükûmetleri'nin kabinelerinde bakan olarak yer alarak en fazla hükûmette yer alan kadınlar oldular. en uzun süre bakanlık yapan kadın ise; 6 yıl ve 4 gün bakanlık yapan nimet baş oldu. baş, bakanlık süresinin ilk bölümünde kadın ve aileden sorumlu devlet bakanı olarak daha sonra da millî eğitim bakanı olarak görev yaptı.

28 ağustos 2015'te ayşen gürcan, ilk başörtülü bakan oldu.

9 temmuz 2018 itibarıyla uygulanmaya başlanan cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi'nin ilk kadın bakanları, zehra zümrüt selçuk ve ruhsar pekcan oldu.

türkân akyol, ilk kadın sağlık bakanı; hayriye ayşe nermin neftçi, ilk kadın kültür ve turizm bakanı; i̇mren aykut, ilk kadın aile ve sosyal hizmetler bakanı ve ilk kadın devlet bakanı; işılay saygın, ilk kadın çevre, şehircilik ve iklim değişikliği bakanı; tansu çiller, ilk kadın dışişleri bakanı; meral akşener, ilk kadın içişleri bakanı; nimet baş, ilk kadın millî eğitim bakanı ve beril dedeoğlu, ilk kadın avrupa birliği bakanı oldu.

4 haziran 2023 tarihinde kurulan 67. türkiye hükûmeti'ne aile ve sosyal hizmetler bakanı olarak atanan mahinur özdemir göktaş, günümüzdeki tek kadın bakan olarak görevini sürdürmektedir.

tarihçe

i̇lk kadın bakanlar (1971-1991)

i̇lk kadın bakan 
30 ekim 1923 tarihinde kurulan 1. türkiye hükûmeti'nden 26 mart 1971'de sonlanan 32. türkiye hükûmeti'ne kadar hiçbir kadın türkiye hükûmetlerinde bakan olarak yer almadı. 32. hükûmet, 12 mart muhtırası ile istifaya zorlandıktan sonra bu muhtırayı yayımlayanlar, chp'li nihat erim'i "tarafsız başbakan" olarak yeni hükûmeti kurmakla görevlendirdi. bunun üzerine erim, 26 mart 1971'de kurduğu, "kabinem beyin takımı olacak" ve "genç beyinlerle çalışacağım" dediği yeni hükûmete sadi koçaş'ın isteği üzerine türkân akyol'u sağlık ve sosyal yardım bakanı olarak atadı. böylece akyol türkiye cumhuriyeti'nin ilk kadın bakanı oldu. erim'e göre akyol, sadece kadın olduğu için değil aynı zamanda atatürk devrimleri'nin sonuçlarını ispatlamak adına atandı. göreve başladıktan on gün sonra akyol'un da içinde bulunduğu on bakan erim'e istifalarını sundu ancak erim geri adım atınca istifa gerçekleşmedi. daha sonra 2 aralık'ta akyol'un içinde bulunduğu 11 bakan istifalarını erim'e sundu. ertesi gün de erim, cumhurbaşkanı cevdet sunay'a, "istifalarını isteyen bakanların istifalarını kabul edip göreve devam etmek yerine, hükûmetin tüm olarak istifasını sunmayı" uygun gördü. aynı gün içinde sunay, hükûmetin istifasını kabul etti ve 33. hükûmet, yeni hükûmet kurulana kadar görevini yaklaşık bir hafta daha sürdürdükten sonra son buldu. hükûmetle birlikte akyol'un görevi son bulmuş oldu.

i̇lk kadın kültür bakanı 
akyol'un yer aldığı hükûmeti takip eden dört hükûmette hiçbir kadın bakan yer almadı. 17 kasım 1974'te kurulan 38. hükûmet ile birlikte hayriye ayşe nermin neftçi kabineye kültür bakanı olarak atandı ve ilk kadın kültür bakanı oldu. ayrıca talât sait halman'dan sonra türkiye'nin ikinci kültür bakanıydı. 29 kasım 1974'te, mecliste yapılan oylamada hükûmet, yeterli güvenoyu toplayamadı ve başarısız olarak 4 ay 14 gün boyunca ayakta kalabildi. neftçi'nin bakanlığının ardından, cumhuriyetin ilanından bu yana kadın kadın bakanların göreve gelmediği en uzun süre yaşandı. en son hükûmetten bu yana yedi hükûmette hiçbir kadın bakan yer almadı.

i̇lk seçilmiş kadın bakan ve ilk kadın çalışma ve sosyal güvenlik bakanı 
turgut özal'ın, 21 aralık 1987'de kurduğu 46. hükûmet'e, zamanında kendisinin davetiyle partiye katılan i̇mren aykut'u çalışma ve sosyal güvenlik bakanı olarak atamasıyla birlikte bir kadın bakan yeniden hükûmette kendine yer buldu. aykut, bu dalda bakanlığa getirilen ilk kadın olmasının yanında seçimle bakan olan ve bağımsız olmayan ilk kadın bakan oldu. bu hükûmet sonlanana dek görevde kalan aykut bir sonraki hükûmette de bakanlık görevini devam ettirdi. böylece iki dönem üst üste bakan olan ilk kadın oldu.

kadından sorumlu devlet bakanlığı'nın kurulması, ilk kadın başbakan dönemi (1991-1996) 
20 nisan 1990'da kadının statüsü ve sorunları başkanlığı, çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığı bünyesinde kuruldu. daha sonra kurum 23 haziran 1991'de başbakanlığa bağlandı. kurumun başbakanlığa bağlandığı gün aynı zamanda 48. hükûmet kuruldu ve i̇mren aykut bu hükûmete de devlet bakanı olarak atanarak üst üste üçüncü kez hükûmette yer edindi. aykut'a basın-yayın ve enformasyon genel müdürlüğü, anadolu ajansı genel müdürlüğü, kadının statüsü ve sorunları genel müdürlüğü görevi verildi, ayrıca hem hükûmet sözcüsü hem de kadından sorumlu devlet bakanı oldu. 1991 seçimlerinin sonucunda mecliste kendine yer edindi ancak onu takiben kurulan hükûmetin dışında kaldı. 9 kasım 1991'de süleyman demirel içinde "kadın bakanlığı'nın da bulunduğu bir dizi bakanlığın" açılacağını söyledi. demirel'in, kurduğu yeni hükûmete güler i̇leri ve tansu çiller'i devlet bakanı olarak atamasıyla ilk defa iki kadın aynı anda bakan olarak kabinede yer aldı. çiller ekonomiden, i̇leri ise kadın ve aileden sorumlu devlet bakanı oldu. çiller almanya, fransa ve japonya'dan; i̇leri ise çekoslavakya, polonya ve romanya'dan sorumlu seçildi. i̇leri, kişisel masraflarını bakanlığa ayrılan bütçeden giderdiği için hakkında verilen gensoru sonrasında 22 şubat 1992'de görevinden istifa etti. i̇leri'nin istifasından sonra boşalan kadından ve aileden sorumlu devlet bakanlığı'na ilk kadın bakan türkan akyol getirildi. çiller ve akyol dönemin sonunda kadar görevlerini sürdürdüler. böylece 49. hükûmet üç farklı kadın bakanlık görevi icra etmiş oldu.

i̇lk kadın başbakan dönemi 
onu takip eden hükûmet 25 haziran 1993'te kuruldu ve akyol aynı görevini sürdürürken, çiller başbakan olarak bu konuma gelen ilk kadın oldu. akyol 25 temmuz 1994'e kadar görevinde kaldıktan sonra istifa etti ve istifası iki gün sonra demirel tarafından onandı. kadından sorumlu devlet bakanlığı'naysa önay alpago atandı. alpago da, 27 mart 1995'te görevinden istifa etti, aynı gün içinde istifası onandı ve yerine aysel baykal getirildi. baykal, görevini hükûmetin sonlandığı 5 ekim 1995 tarihine kadar sürdürdü. 50. hükûmet de 49. hükûmet gibi 3 farklı kadın bakana ev sahipliği yapmış oldu. çiller, 51. hükûmet'te de başbakanlık görevine devam ederken kurulan azınlık hükûmetinin tek kadın bakanı, kadından sorumlu devlet bakanlığı'na getirilen işılay saygın oldu. kurulan bu hükûmet yeterli güvenoyu alamayınca 25 gün sonra sonlandı. peşine kurulan hükûmette de çiller başbakanlık görevine devam ederken saygın da 23 şubat 1996'ya kadar kadından ve aileden sorumlu devlet bakanı olarak görevini sürdürdü. saygın, 23 şubat'ta çiller tarafından çevre bakanı olarak atandı. i̇lk kadın çevre bakanı olan saygın, hükûmet sonlanana kadar görevini sürdürdü. 6 mart 1996'da hükûmet son bulurken çiller'in başbakanlığı da son buldu.

ak parti öncesi hükûmetler (1996-2002)

tansu çiller başbakanlığı sonrası ilk hükûmet 
tansu çiller'in ardından başbakanlığa mesut yılmaz getirildi. yılmaz'ın 6 mart 1996'da kurduğu 53. hükûmet'te 3 kadın ilk defa aynı anda bakan oldu. i̇mren aykut kadından ve aileden sorumlu devlet bakanı olarak, 4 hükûmet sonra kendine yeniden bakan olarak yer buldu. işılay saygın da iki kez üst üste bakan oldu. saygın bir önceki hükûmette çevre bakanı olarak yer alırken bu sefer turizm bakanı olarak atandı ve turizm bakanı olan ilk kadın oldu. i̇kilinin yanında ab'den sorumlu devlet bakanlığı'na, yeni biri isim olan ayfer yılmaz getirildi. daha sonra yılmaz'a türk standardları enstitüsü, milli prodüktivite merkezi, türkiye i̇statistik kurumu, avrupa birliği ve kktc ile ilişkiler başkanlığı verilirken aykut'a sosyal hizmetler ve çocuk esirgeme kurumu, aile araştırma kurumu ile kadının statüsü ve sorunları genel müdürlüğü başkanlığı verildi. yılmaz'a verilen türkiye i̇statistik kurumu başkanlığı daha sonra ondan alınıp yaman törüner'e verildi. daha sonra 26 mart'ta, hillary clinton'ın ankara ziyareti kapsamında amerikan büyükelçiliğinde verilen beş çayına, hükûmetin üç kadın bakanı da katıldı. kadın bakanların her biri hükûmet sonlanana kadar bakanlık görevini devam ettirdi.

54. türkiye hükûmeti 
54. türkiye hükûmeti, rp ile dyp ortaklığında 28 haziran 1996'da kuruldu. başbakan necmettin erbakan olurken dışişleri bakanlığı'na ve başbakan yardımcılığı'na tansu çiller getirildi. ayfer yılmaz ve işılay saygın'ın bakanlıkları değişti. yılmaz, dış ticaretten sorumlu devlet bakanlığı görevine getirtilip kendisine sermaye piyasası kurulu, dış ticaret müsteşarlığı ve gümrük müsteşarlığı bağlanırken saygın, kadından ve aileden sorumlu devlet bakanlığına getirildi ve kendisine atatürk kültür, dil ve tarih yüksek kurumu, kadının statüsü ve sorunları genel müdürlüğü, aile araştırma kurumu başkanlığı ve tapu ve kadastro genel müdürlüğü bağlandı. bu üç ismin yanına, mehmet ağar'ın istifası sonucu boşalan i̇çişleri bakanlığı koltuğuna, 8 kasım 1996'da meral akşener'in getirilmesiyle ilk defa bir kadın bu pozisyona getirildi. böylece ilk defa bir hükûmet, hem dört farklı kadın bakan gördü hem de dördüne de aynı anda ev sahipliği yaptı. bunda sonra gelen hiçbir hükûmet daha fazla kadın bakan çıkaramadı

i̇mren aykut ve işılay saygın'lı son hükûmet 
55. hükûmet, 30 haziran 1997'de kuruldu ve bu hükûmette i̇mren aykut çevre bakanı olarak işılay saygın ise kadından ve aileden sorumlu devlet bakanı olarak yer aldı. bu, ikilinin yer aldığı son hükûmet oldu. i̇kili böylece beş farklı hükûmette bakan olarak en çok bakan olan kadınlar oldular. bundan sonra gelen hükûmette ise hiçbir kadın bakan yer almadı ve cumhuriyet döneminin kadın bakan bulunmayan son dönemi oldu. öncesinde ise, 46. hükûmet'ten beri her kabinede en az bir kadın bulunmuştu. böylece kadın bakanları yer aldığı en uzun kabine serisi son buldu.

ak parti öncesi son dönem 
kadın bakansız geçen hükûmetin ardından kurulan yeni hükûmet 28 mayıs 1999'da kuruldu. hükûmetin ilk kurulduğu gün içinde kadın bakan yer almıyordu. kabinenin son yılı olan 2002'de hükûmete üç kadın bakan atandı. i̇lk olarak 10 temmuz 2002'de, hasan gemici'nin istifası sonucu boşalan kadından ve aileden sorumlu bakan koltuğuna melda bayer getirildi. 2 gün sonraysa şükrü sina gürel'den boşalan kıbrıs ve yurt dışında yaşayan vatandaşlardan sorumlu bakan koltuğuna bir başka kadın olan tayyibe gülek atandı, kendisi hem kadın bakanlar içerisinde hem de genel bakanlar içinde göreve getirilmiş en genç kişi oldu ve bu rekorları hâlâ elinde bulundurmaktadır. bu hükûmete son kadın olarak 5 ağustos 2002'de aysel çelikel bağımsız biçimde adalet bakanı olarak atandı ve bu, pozisyonda bir ilkti. ayrıca kendisi 68 yaşında bakanlığa atanarak, en yaşlı kadın bakan oldu. bu dönem üç kadın, bakan oldu ve ak parti'siz son hükûmet oldu.

ak parti iktidarı (2002-2018) 
3 kasım 2002'de yapılan genel seçimle birlikte ak parti iktidar partisi oldu partinin iktidara geldiği günden beri kurulan bütün hükûmetlerde en az bir kadın bakan yer aldı. bu hükûmetlerde toplamda 12 farklı kadın, bakan olarak görev yaptı. cumhuriyet tarihinde görev almış kadın bakanların yarısına yakına bu dönemde atandı.

bu dönemde kadınların 15 atanmayla en çok atandığı devlet bakanlığı makamı 2011'de kaldırıldı. kadından ve aileden sorumlu devlet bakanlığı'nın yerine aile ve sosyal politikalar bakanlığı adlı yeni bir bakanlık kuruldu. yeni kurulan bakanlıkta 2018’e kadar beş farklı bakan görev yaptı ve bu bakanların hepsi de kadınlardan seçildi. 2018'de bakanlık çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığı birleştirilerek aile, çalışma ve sosyal hizmetler bakanlığı oluşturuldu.

i̇lk ak parti hükûmeti 
recep tayyip erdoğan'ın siyaset yasağı olduğu için 58. türkiye hükûmeti'ni kurma görevi abdullah gül'e verildi. gül, 18 kasım 2002 yeni hükûmeti kurdu ve hükûmetin tek kadın bakanı, turizm bakanı olarak atanan güldal akşit oldu. hükûmet, erdoğan milletvekili seçilinceye kadar görevini sürdürdü.

erdoğan'ın ilk iki hükûmeti 
9 mart 2003'te siirt'te tekrarlanan seçimler sonucu erdoğan milletvekili olarak meclise seçildi. bunun üzerine iki gün sonra gül hükûmeti istifa etti. 14 mart 2003'te yeni hükûmet kuruldu ve güldal akşit görevine aynen devam etti. kültür ile turizm bakanlıklarının 29 nisan 2003'te yayımlanan bir kararla birleştirilmesi sonucu görevi sona eren akşit, kadından ve aileden sorumlu devlet bakanı olarak görevini sürdürdü. daha sonra kendisine; sosyal hizmetler ve çocuk esirgeme kurumu genel müdürlüğü, özürlüler i̇daresi başkanlığı, kadının statüsü ve sorunları genel müdürlüğü ve aile araştırma kurumu bağlandı. 2 haziran 2005'te görevinden istifa eden akşit'in yerine nimet baş getirildi. öncesinde akşit'e bağlanan bütün kurumlarda baş'a bağlandı ve kendisi karma ekonomik komisyon konusunda dominik cumhuriyeti, jamaika, arnavutluk, makedonya ile görevlendirildi. baş, 60. hükûmetin ilk yarısında aynı görevini sürdürürken ikinci yarısında milli eğitim bakanı olarak atandı ve kendisi bu konuma atanan ilk kadın oldu.  baş, 2 haziran 2005'ten 6 haziran 2011'e kadar aralıksız bakanlık yaparak toplamda 6 yıl ve 4 gün bakanlık yaptı.  baş, bu sürenin 2 yıl, 2 ay ve 5 gününü milli eğitim bakanı olarak geçirirken geriye kalanını kadın ve aileden sorumlu devlet bakanı olarak geçirdi. ondan boşalan kadından ve aileden sorumlu devlet bakanlığı'naysa selma aliye kavaf atandı. 2011'de devlet bakanlığı'nın kaldırılmasıyla birlikte kavaf, son kadın devlet bakanı oldu.

aile ve sosyal politikalar bakanlığı'nın kurulması 
60. hükûmet sonlanmadan yaklaşık bir ay önce, 8 haziran 2011'de altı yeni bakanlık kuruldu, bu bakanlıklardan birisi de aile ve sosyal politikalar bakanlığı oldu. bu bakanlığa, öncesinde kadın ve aileden sorumlu devlet bakanlığı'na bağlanan kurumlar bağlandı. 6 temmuz 2011'de kurulan yeni hükûmetin iki kadın bakanından birisi de bu bakanlığa atanan fatma şahin oldu. daha sonra şahin, gaziantep belediye başkanlığına adaylığını koyması üzerine bu görevinden istifa etti ve yerine ayşenur i̇slam getirildi. i̇slam, hem bu hükûmette hem de 62. hükûmette bakanlık yaptı.

türkiye'nin ilk seçim hükûmeti 
28 ağustos 2015'te türkiye'nin ilk seçim hükûmeti kuruldu. yaklaşık 3 ay görev yapan hükûmette iki kadın bakan yer aldı. bunlardan ilki aile ve sosyal politikalar bakanı olarak kabineden yer alan ayşen gürcan oldu. gürcan ayrıca türkiye'nin ilk başörtülü bakanı oldu. onu, ali haydar konca'nın istifası sonucu boşalan avrupa birliği bakanlığı'na atanan beril dedeoğlu takip etti. dedeoğlu, bu konuma getirilen ilk kadın oldu.

son davutoğlu hükûmeti ve ilk yıldırım hükûmeti 
kasım 2015'te yinelenen seçimler sonucunda hükûmeti kurma görevi son kez ahmet davutoğlu'na verildi. davutoğlu'nun 24 kasım 2015'te kurduğu bu hükûmette; sema ramazanoğlu, aile ve sosyal politikalar bakanı olarak fatma güldemet sarı ise çevre ve şehircilik bakanı olarak yer aldı. 22 mayıs 2016'da davutoğlu, hükûmetin istifasını cumhurbaşkanına sundu. aynı gün binali yıldırım'a yeni hükûmeti kurma görevi verildi. yıldırım, yeni hükûmeti kurana dek son davutoğlu hükûmeti, görevine devam etti. 24 mayıs 2016'da yıldırım, 65. hükûmet'i kurdu, hükûmetin ilk halinde fatma betül sayan kaya, aile ve sosyal politikalar bakanı olarak tek kadın bakan olarak yer aldı. daha sonra 19 temmuz 2017'de yapılan kabine değişikliğiyle jülide sarıeroğlu'nun çalışma ve sosyal güvenlik bakanı olarak kabinede yer almasıyla bu hükûmetin gördüğü kadın bakan sayısı ikiye yükseldi.

cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi (2018-günümüz) 
bu zamana kadarki hükûmetlerde, başbakan bir bakanlar kurulu kurmaktaydı. 2017 referandumu ile birlikte hem başbakanlık hem de bakanlar kurulu kaldırıldı. yeni sistemde cumhurbaşkanı, bir cumhurbaşkanlığı kabinesi kuracak hale getirildi. bu sistem fiilen 2018'de uygulanmaya başlandı.

yeni hükûmet sistemi 
2018'de yapılan cumhurbaşkanlığı seçimi sonucunda recep tayyip erdoğan'ın cumhurbaşkanı olarak seçildi. erdoğan cumhurbaşkanı olarak seçildikten yaklaşık iki hafta sonra kabinesini kurdu. kabineye zehra zümrüt selçuk aile, çalışma ve sosyal hizmetler bakanı olarak, ruhsar pekcan ise ticaret bakanı olarak atandı. i̇kilinin yer aldığı bakanlıklar bir önceki hükûmette ayrı ayrı yer almaktaydı. aile, çalışma ve sosyal hizmetler bakanlığı; aile ve sosyal politikalar bakanlığı ile çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığı olarak iki ayrı bakanlıkken ticaret bakanlığı da onun gibi ekonomi bakanlığı ile gümrük ve ticaret bakanlığı olarak ayrı ayrı hizmet vermekteydi. ayrıca ikili, yeni sistemin ilk kadın bakanları oldular. 21 nisan 2021'de aile, çalışma ve sosyal hizmetler bakanlığı, cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle yeniden ikiye bölündü. bölünme sonucu oluşan aile ve sosyal hizmetler bakanlığı'na derya yanık atanırken zehra zümrüt selçuk ile ruhsar pekcan'ın görevleri son buldu. yanık, 4 haziran 2023'e kadar görevini sürdürdü. yeni hükûmetin kurulmasıyla aile ve sosyal hizmetler bakanlığı'na mahinur özdemir göktaş atandı.

kadın bakanlar

devlet bakanlığı adı altında verilen bakanlıklar

zaman çizelgesi

ayrıca bakınız 
 türk siyasetinde kadınların yeri
 kadın adayları destekleme derneği

konuyla ilgili yayınlar

kaynakça

dış bağlantılar 
 türkân akyol'un kadından sorumlu devlet bakanıyken birleşmiş milletler kalkınma programı konferansı raporu için yazdığı yazı 
 

türk kadın siyasetçiler