8. yüzyıl Müslüman tarihinin zaman çizelgesi

bu, 701'den 800'e (h.81 - h. 184) i̇slam dünyasında meydana gelen büyük olayların bir zaman çizelgesidir.

sekizinci yüzyıl (m.701–800 /h. 81–184) 

 701: i̇bnü'l-eş'as'ın irak'taki isyanı, deyrü’l-cemâcim muharebesi.
 703: şii i̇slam'ın 6. i̇mamı cafer el-sadık doğdu.
 705: abdülmelik bin mervan'ın ölümü. i. velid'in emevi halifesi olması.
 711: i̇spanya'nın tarık bin ziyad, maveraünnehir'in kuteybe bin muslim tarafından fethi.
 712: sind'in muhammed bin kasım tarafından fethi
 713: 4. şii i̇mamı ali bin hüseyin zehirlendi ve öldürüldü. muhammed el-bakır i̇mam olur. multan'ın fethi.
 715: i. velid'in ölümü, i. süleyman bin abdülmelik  emevi halifesi oldu.
 717: konstanopolis kuşatmasının başlangıcı. i. süleyman'ın ölümü. ii. ömer, emevi halifesi olur.
 718 2. kuşatmanın sona ermesi.
 720: ömer ii. ii. yezid emevi halifesi olur.
 721: kül çor yönetimi altında maveraünnehir'e ilk türkeş işgali.
 724: ii. yezid öldü yerine ii. hişam emevi halifesi olur. türkeş susuzluk günü (yevm'ül-ataş)'nde müslim bin sa'id el-kilabi'yi yendi.
 725: müslümanlar fransa'da nîmes'e kadar geldi
 729: eşres bin abdullah el-sülemi'nin yönetimindeki horasan ordusu, baykand muharebesi'nde teşrin'e karşı küçük bir zafer kazandı ve buhara'yı kurtardı. geri çekilen türkeş, kamarja kuşatmasına girişti.
 730: hazarlar i̇ran'ın kuzeybatısını işgal etti ve erdebil savaşı'nda emevi güçlerini yendi, arap valisi cerrah bin abdullah el-hakemi'yi öldürdü ve o bölgeyi  işgal ettiler.
 731: horasandaki arap ordusu türkeş'e karşı dar geçit muharebesi'nde korkunç kayıplar uğrar. 20.000 irak askeri kayıpları telafi etmek için horasan'a gönderildi.
 732: fransa'da puvatya savaşı.
 734: horasan'da haris bin süreyc'ın isyanı patlak verdi.
 735: esed bin abdullah el-kasri horasan'a geldi ve haris'in isyanını bastırır.
 737: müslümanlar fransa'da avignon'dan geriye doğru çekilmeye başlamışlardır.
 737: haristan savaşı'nda, esed bin abdullah el-kasri horasan'ın türkeşlerden geri aldı.
 740: zeyd bin ali'nin liderliğinde zeydi i̇syanı. kuzey afrika'da berberi isyanı. soylular savaşı. bizanslılara karşı akroinon muharebesi.
 741: kuzey afrika'da bakdura muharebesi.
 742: kayrevan'da müslüman hakimiyeti yeniden sağlandı.
 743: muhammed el-bakır zehirlendi. cafer es-sadık i̇mam oldu. hişam'ın öldü yerine ii. velid, emevi halifesi oldu. yahya bin zeyd döneminde horasan'da şii isyanı.
 744: iii. yezid emevi halifesi olur ve aynı yıl ölür. i̇brahim emevi halifesi olur ve aynı yıl tahtan indirilir. ayn el curr muharebesi. ii. mervan emevi halifesi olur.
 745: şii 7. i̇mam musa el-kazım doğdu. (i̇smail bin cafer, i̇smaili şia'ya göre 7.) kufe ve musul, hariciler tarafından işgal edildi.
 746: kufe ve musul ii. mervan tarafından işgal edildi.
 747: horasan'da ebu müslim'in isyanı patlak verdi
 748: rey muharebesi.
 749: i̇sfahan muharebesi ve nihavend muharebesi. kufe'nin abbasiler tarafından ele geçirilmesi. seffah, kufe'de abbasi halifesi olur.
 750: zap suyu savaşı. şam'ın düşüşü. emevilerin sonu.
 751: abbasiler tarafından vasıt'ın fethi. ebu seleme'nin öldürülmesi.
 751: talas savaşı'nda abbasi orduları çin'in tang hanedanı'nı yendi.
 754: seffah'ın ölümü. mansur'un halife olması. mansur'un amcası abdullah bin ali'nin isyanı.
 755: ebu müslim'in öldürülmesi. horasan'da sinbad isyanı.
 756: i. abdurrahman i̇spanya'da endülüs emevi devletini kurdu.
 758: ras tarhan'ın kontrolündeki hazar ordusu azerbaycan ve arran'ın bazı bölgelerini işgal etti.
 759: abbasîlerin tataristan'ı fethi.
 762: muhammed el-nefs el-zakiyye'nin isyanı.
 763: bağdat'ın kuruluşu. i̇spanya'da abbasîlerin yenilgisi.
 765: şii'nin 6 imamı olan cafer el-sadık zehirlendi. musa el-kazım i̇mam oldu.
 766: orta asya'da sayram nesturileri alındı.
 767: i̇bn madrar tarafından sicilmase'da bir harici devleti kuruldu.
 770: 8.imam ali er-rıza doğdu
 772: kuzey afrika'da janbi muharebesi. rüstemiler devleti fas'ta kuruldu.
 775: abbasi halifesi el-mansur öldü yerine mehdi'nin geçti.
 777: i̇spanya'da zaragoza kuşatması.
 782: harun reşid bizanslılara karşı büyük bir sefere önderlik eder ve kalkedon'a kadar geldi.
 785: halife mehdi'nin ölümü. hâdî halife oldu.
 786: mekke'deki ehli ali isyanı fakh savaşı'nda bastırıldı.
 786: hadi'nin ölümü. harun el-reşid'in halife olması.
 788: mağripte i̇drisi devleti kuruldu. i. abdurrahman'ın ölümü ve i. hişam'ın halife olması.
 792: güney fransa'nın işgali.
 796: hişam'ın i̇spanya'da ölümü; i. hakem halife oldu.
 799: hazarlar tarafından bir yenilgi.
 800: musa el-kazım, harun reşid'in hapishanesinde zehirlendi. ali er-rıza i̇mam oldu. ağlabiler kuzey afrika'da kurulmuştur.

kaynakça

8. yüzyılda i̇slam