Gerstmann-Sträussler-Scheinker sendromu

gerstmann-sträussler-scheinker sendromu (gss), 20 ila 60 yaş arasındaki hastaları etkileyen, oldukça nadir görülen, genellikle ailesel, ölümcül nörodejeneratif bir hastalıktır. özel olarak kalıtsaldır ve tüm dünyada yalnızca birkaç ailede bulunur. bununla birlikte, insan prion proteini olan prnp'nin oynadığı nedensel rol nedeniyle bulaşıcı süngerimsi ensefalopatiler (tse) ile sınıflandırılmıştır. gss ilk olarak 1936'da avusturyalı doktorlar josef gerstmann, ernst sträussler ve ilya scheinker tarafından rapor edildi.

ailevi vakalar otozomal dominant kalıtımla ilişkilidir.

i̇lerleyici ataksi, piramidal işaretler ve hatta yetişkinlikte başlayan bunama gibi bazı semptomlar gss'de ortaktır; hastalık ilerledikçe daha fazla ilerlerler.

belirtiler 
semptomlar yavaş yavaş gelişen dizatri ve ataksi ile başlar, ilerleyici demans belirgin hale gelir. ayrıca hastalığın erken evrelerinde, hastalar sakarlık sergileyebilir ve yürüme güçlüğü yaşayabilir. hastalık ilerledikçe ataksi semptomları daha belirgin olur. hafıza kaybı, gss'nin ilk belirtisi olabilir. ekstrapiramidal ve piramidal semptomlar ortaya çıkabilir ve hastalık başlangıç evrelerinde spinoserebellar ataksileri taklit edebilir. creutzfeldt-jakob hastalığına nazaran miyoklanus gss'de daha az görülür. birçok hasta ayrıca nistagmus gibi görme bozuklukları ve hatta körlük ve sağırlık sergiler.

gss'nin 4 adet klinik fenotipi bulunmaktadır : tipik gss, arefleksi ve parestezili gss, saf demans gss ve creutzfeldt-jakob benzeri gss.

nedenleri 
gss, bulaşıcı süngerimsi ensefalopatiler (prion hastalıkları) adı verilen bir hastalık grubunun parçasıdır. bu hastalıklara proteazlara dirençli bir patojenik protein olan prionlar neden olur. bu proteinler, daha sonra beyinde, hastalarda görülen nörodejeneratif etkilerden sorumlu kümeler oluşturur.

kodon 102'de prolinin bir lösin ile yer değiştirmesine neden olan p102l mutasyonu, etkilenen bireylerin çoğunda prion protein geninde (prnp, kromozom 20 üzerinde) bulunmuştur. bu nedenle, bu genetik değişikliğin genellikle hastalığın gelişimi için gerekli olduğu görülmektedir.

tanı 
gss, genetik testlerle belirlenebilir. gss testi, belirli kodonlarda mutasyona uğramış geni saptamaya çalışmak için bir kan ve bir dna incelemesi içerir. genetik mutasyon varsa, hasta sonunda gss geliştirecektir.

tedavi 
gss'nin tedavisi olmadığı gibi hastalığın ilerlemesini yavaşlatan bir tedavi de yoktur. terapiler ve ilaçlar, semptomların etkilerini tedavi etmeyi veya yavaşlatmayı amaçlar. bu tedavilerin amacı, hastanın yaşam kalitesini mümkün olduğunca iyileştirmeye çalışmaktır. bir tedavi bulmak için devam eden bazı araştırmalar var, prn100 monoklonal antikoru örnek olarak verilebilir.

prognoz 
gss, yaklaşık 2-10 (ortalama 5) yıl süren, yavaş ilerleyen bir hastalıktır. hastalık nihayetinde ölümle sonuçlanır. ölüm hastanın ya komaya girmesi, ya da hastanın vücut fonksiyonlarını kaybetmesine bağlı ikincil bir enfeksiyondan kaynaklanır.

araştırmalar 
bulaşıcı süngerimsi ensefalopatiler (tse), prion adı verilen patojenik bir proteinin sebep olduğu düşünülen nörodejeneratif hastalıklardır. gss, çok nadir bir tse'dir. diğer tse'lere klinik benzerliği sebebiyle az bildirildiğinden ve yalnızca birkaç ülkede bulunduğundan dolayı gss'li herhangi bir hasta bulmak zordur, bu da hastalığın genetik kökenini belirlemeyi neredeyse imkansız hale getirir. 1989'da bir ailede prnp geninin ilk mutasyonu (gss) tanımlandı. gss'den etkilenen bu ailelerin en büyüğü, 8 kuşağı kapsayan ve 57 kişinin etkilendiği bilinen indiana kindred ailesidir. daha sonra, gss'nin semptom şiddeti, ilerlemesi ve zamanlaması bakımından değişen birçok farklı gen mutasyon tipine sahip olduğu anlaşıldı. 

dünyanın farklı yerlerindeki doktorlar, mutasyona sahip daha fazla aileyi ortaya çıkarmaya çalışıyor.

kaynakça 
bu makalenin çoğu wikipedia'nın aynı başlıklı i̇ngilizce makalesinden (4 mayıs 2009) alınmadır. i̇ngilizce makalenin gösterdiği kaynaklar aşağıdadır.
nadir hastalıklar
nörolojik bozukluklar
nörodejeneratif bozukluklar