2012 Sudan sarıhumma salgını

2012 yılının sonlarında sudan'ın darfur bölgesinde, son yirmi yılda afrika'yı vuran en büyük sarıhumma salgını meydana geldi. 10 ocak 2013 tarihinde, sudan federal sağlık bakanlığı ve dünya sağlık örgütü (who), 2 eylül 2012'den bu yana, tahmini vaka ölüm oranı %20 olan 171 ölüm dahil 847 şüpheli vaka olduğunu bildirdi. kasım ayının ortalarında toplu bir aşı kampanyası başlatıldı. ocak ayı başlarında, darfur'un beş eyaletinde yeni vaka görülmedi.

epidemiyoloji 
i̇lk sarıhumma vakaları eylül ayı başlarında meydana geldi, ancak ilk kan örnekleri senegal dakar'daki institut pasteur referans laboratuvarına 30 ekim'den sonra ulaşabildi. 9 kasım'da dsö sudan, %32'lik bir vaka ölüm oranı için 266 şüpheli vaka ve 85 ölüm bildirdi. vakaların çoğu dafur eyaletindeydi (yüzde 51,5, mart 2013'te bildirildi), ancak salgın daha sonra kuzey darfur (yüzde 21), batı darfur (yüzde 17,4) ve güney darfur (yüzde 9,5) ve darfur'da devam eden savaşla ilgili mülteci kampları dahil olmak üzere diğer dört eyalete yayıldı. sarı hummanın laboratuvar onayı 13 kasım'da geldi. vakaların çoğu, hızlı yayılmaya katkıda bulunan göçebeler arasındaydı.

gazete haberlerine göre, jebel amer'in altın madenlerinden yaklaşık 10.000 işçi, altın madenciliği alanında 60'tan fazla ölümden sonra güney darfur'un başkenti nyala'ya kaçtı. bir gazete şunları yazdı: "hastalığın güney darfur'da yayılması bir felaket, kuruluşların ve uluslararası toplumun hastalığı kontrol etmesi ve devletin tüm vatandaşlarını aşılamak için yeterli aşıları sağlamasını gerektiriyor."  yüzlerce hasta nyala eğitim hastanesi'nde birikmişti, bazıları dışarıda uyuyordu ve tıbbi personel ve malzeme sıkıntısı vardı. aralık ayı başlarında ölü sayısı 164'e ulaşmıştı.

çin'deki sağlık yetkilileri, sudan'dan dönen yolcuları ve çin vatandaşlarını taramaya başladı. afrika'da petrol, madencilik ve inşaat işlerinde bir milyon kadar çinli işçi çalışıyor. sarı hummanın hiç ortaya çıkmadığı asya'ya girmesi ciddi bir endişe kaynağıdır.

aşı kampanyası 
13 kasım'da sudan hükûmeti, uluslararası sarıhumma aşısının sağlanması koordinasyon grubu'ndan (yf-icg) toplu bir aşı kampanyası başlatmak için yardım istedi. yf-icg, dsö'nün yanı sıra birleşmiş milletler çocuklara yardım fonu (unicef), sınır tanımayan doktorlar (msf) ve uluslararası kızılhaç ve kızılay dernekleri federasyonu (ifrc) temsilcilerinden oluşmaktadır. darfur'daki birleşmiş milletler-afrika birliği misyonu (unamid), 18 kasım'da hartum'dan darfur'a ilk aşı partilerini hava yoluyla gönderdi. toplu aşılama 20 kasım'da başladı. sivrisineklerin yok edilmesi için de çalışmalar yapıldı. deniz kuvvetleri tıbbi araştırma birimi üç'ten (namru-3) ve dsö i̇şbirliği merkezi'nden bir ekip, örneklerin toplanmasına ve test edilmesine yardımcı olmak ve yerel personeli eğitmek için kahire'den görevlendirildi. kasım 2012'nin sonundan ocak 2013'ün başlarına kadar süren aşı kampanyası 3 milyondan fazla insanı kapsadı ve salgını durdurdu. ocak ayında başlayan kampanyanın yeni bir aşaması, risk altındaki 2 milyondan fazla insanı kapsıyordu. zorluklardan biri, aşıyı eşekle uzak bölgelere taşırken aşı canlılığı için soğuk zinciri korumaktı.

10 ocak 2013'te yayınlanan bir durum raporunda, 9 ocak 2013 itibarıyla 171 kişinin hastalıktan öldüğü bildirildi. 2 eylül 2012'den bu yana şüpheli vaka sayısı 847'dir. sağlık bakanı, 5 ocak'ta, önceki 3 hafta içinde hiçbir ek vakanın ortaya çıkmadığını açıklamıştı.

kaynakça 

sarıhumma
2012'de sudan
sarıhumma salgınları
21. yüzyıldaki salgınlar
21. yüzyıl sağlık afetleri