2023 Vilnius zirvesi

2023 vilnius zirvesi, 11-12 temmuz 2023 tarihlerinde litvanya'nın başkenti vilnius'ta düzenlenen nato zirvesi. zirve resmi olarak 2022 madrid zirvesi sırasında önerildi. zirve'nin gündem maddelerini, rusya'nın ukrayna'da devam eden işgali ve ukrayna ile i̇sveç'in olası nato üyelikleri oluşturdu.

arka plan 
zirve, rusya'nın devam eden ukrayna işgali bağlamında yapıldı. ukrayna cumhurbaşkanı volodymyr zelenskyy, ocak 2023'te litvanya parlamentosu'na yaptığı konuşmada zirveyi kader anı olarak nitelendirdi. ukrayna, vilnius zirvesinde nato'ya resmi olarak davet edilme arzusunu dile getirdi. 8 temmuz 2023 itibariyle, ukrayna'nın nato üyeliğine desteğini resmen beyan eden 24 üye devlet vardı. 4 temmuz 2023'teki zirve öncesinde litvanya'nın eski cumhurbaşkanı dalia grybauskaitė, rusya'nın saldırganlığını engelleyemeyen batılı liderleri eleştirdi ve ukrayna'yı nato'ya davet etmeyi reddetmenin hata olacağını söyledi.

finlandiya'nın 2023'ün başlarında nato'ya katılmasının ardından, birçok nato üye ülkesi arasında türkiye ve macaristan'ın onay sürecini tamamlayacağı ve zirveden önce i̇sveç'in katılımına izin vereceği beklentisi vardı. ancak türkiye'nin itirazları nedeniyle başarı olasılığı belirsizliğini koruyor.

nato üyesi olmayan avustralya, japonya, yeni zelanda ve güney kore; çin ve rusya ile artan gerilim nedeniyle nato ile bağlarını güçlendirmek amacıyla zirveye katıldı.

hazırlıklar

güvenlik 
litvanya onursal koruma servisi'nden bir temsilciye göre, zirveye 40 devlet başkanı ve 150'ye kadar diğer üst düzey yetkili katılacak ve kişisel korumaya ihtiyaç duyulacak. emniyet ve güvenliği sağlamak için litvanya, terörle mücadele birimi aras ve kriminal polis bürosu da dahil olmak üzere yaklaşık 1.500 polis memurunun yanı sıra litvanya silahlı kuvvetlerinden 3.000'den fazla asker görevlendirdi. ek olarak, letonya ve polonya'dan polis memurları güvenliğe yardım edecek ve litvanya özel harekat kuvvetlerine yardım edecek polonya özel kuvvetleri birliği de dahil olmak üzere nato ülkelerinden yaklaşık 1.000 asker de katılacak. genel olarak, 12.000'e kadar subay ve asker hazır bulunacak. güvenlik personeline ek olarak i̇spanya'nın, litvanya'nın kendi nasams sistemlerine ek olarak nasams hava savunma sistemini letonya'daki uzun vadeli konumundan geçici olarak vilnius'a taşıdığı bildirildi. benzer şekilde alman silahlı kuvvetleri de mim-104 patriot uzun menzilli hava savunma sistemini vilnius uluslararası havalimanı'na yerleştirdi. nato , baltık denizi'ne ek savaş gemileri gönderdi. kbrn görev gücü de konuşlandırıldı.

litvanya devlet sınır muhafız servisi, 7 temmuz'dan 13 temmuz'a kadar, litvanya'nın letonya ve polonya ile olan sınır kontrol noktalarında, havaalanlarında ve deniz limanlarında schengen bölgesi iç sınır kontrolünün eski haline getirileceğini duyurdu. etkinlik süresince, etkinlikten önceki ve sonraki günlerde, vilnius belediyesi tarafından vilnius eski kenti'nin tamamının ve şehir merkezinin birçok bölümünün kapatılması da dahil olmak üzere birçok trafik kısıtlaması duyuruldu. araçlar. ayrıca, 11-12 temmuz tarihleri arasında vilnius ve çevresindeki hava sahası üzerinden yapılan tüm uçuşlar yasaklanacak ve vilnius havalimanı'ndan tarifeli uçuşlar askıya alınacak. litvanya havalimanlarından bir temsilciye göre, litvanya'daki diğer iki sivil havalimanı olan kaunas havalimanı ve palanga havalimanı çalışmaya devam edecek ancak gecikmeler yaşanabilir.

zirve 
türkiye başkanı recep tayyip erdoğan ve bir dizi başka lider, zirvenin arifesinde pazartesi günü vilnius'a gelmeye başladı. akşam saatlerinde genel sekreter jens stoltenberg, türkiye cumhurbaşkanı recep tayyip erdoğan ile i̇sveç başbakanı ulf kristersson arasında bir görüşme gerçekleştirdi. saatler süren müzakerelerin ardından stoltenberg, erdoğan'ın i̇sveç'in nato'ya katılımının önündeki engeli kaldırmayı ve bir an önce onaylanmasını sağlamayı kabul ettiğini duyurdu.

stoltenberg, ukrayna'daki savaş devam ederken kiev'in nato üyesi olmayacağını ve zirvenin ukrayna'nın nato'ya katılması için resmi bir davet anlamına gelmediğini, ancak ülkelerin ukrayna'nın nato'ya katılıp katılamayacağı konusunda bölünmüş durumda olduğunu belirtti. savaş biter. ukrayna cumhurbaşkanı volodymyr zelenskyy, nato'nun savaş bittikten sonra ukrayna'nın bir an önce katılmasına izin vermesini istediğini ifade etti. ancak diğer ülkeler, ukrayna'nın nato'ya bu kadar çabuk kabul edilmesinin potansiyel olarak rus saldırganlığını artırabileceğinden ve savaşı daha da ileriye sürükleyebileceğinden korkuyordu. stoltenberg, zirvenin ukrayna için birkaç yıl boyunca uzun vadeli bir yardım programı oluşturmasını beklediğini de belirtti. "yakıt, tıbbi malzemeler, mayın temizleme ekipmanı ve duba köprüleri dahil olmak üzere kritik ihtiyaçlar için şimdiden 500 milyon avro [548 milyon dolar] taahhüt ettik. askeri hastaneler de dahil olmak üzere ukrayna'nın güvenlik ve savunma sektörünün inşasına da yardımcı olacağız. ve ukrayna'nın sovyet döneminden nato teçhizatına ve standartlarına geçişine yardımcı olacağız" dedi.

katılımcılar

kaynakça 

nato zirveleri
2023'te litvanya
2023'te uluslararası ilişkiler
vilnius tarihi