Goran Ivanišević

goran ivanišević ( d. 13 eylül 1971) hırvat tenis koçu ve eski profesyonel tenis oyuncusu. wildcard ile ek kontenjandan katılarak wimbledon şampiyonluğunu kazanmış tek oyuncudur. 2001'de 125. sıradayken bunu başaran ivanišević daha önce 1992, 1994 ve 1998'de wimbledon'da ikinci olmuştur. ivanišević, 1994 yılında pete sampras'ın arkasında dünya 2 numarası olarak kariyerindeki en yüksek tekler sıralamasına ulaşmıştır. eylül 2013'ten temmuz 2016'ya kadar marin čilić'in antrenörlüğünü yapmış ve 2014 abd açık'ta čilić'i bugüne kadarki tek grand slam şampiyonluğuna ulaştırmıştır. 2019'dan beri novak djokovic'in koçluğunu yapmakta olan ivanišević, 2020 yılında uluslararası tenis hall of fame listesine dahil edilmiştir.

kariyeri 
goran, 1971 yılında srđan ve gorana ivanišević çiftinin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. çocukluğunda jelena genčić tarafından eğitilen ivanišević, 1988 yılında profesyonel olmuş ve aynı yıl rüdiger haas ile frankfurt'ta kariyerindeki ilk çiftler şampiyonluğunu kazanmıştır. çoğunlukla tekler kariyerine odaklanmış olsa da, çiftlerde de bazı başarılar elde etmiş ve dokuz şampiyonluk kazanarak kariyerinde ulaştığı en yüksek çiftler sıralaması olan 20. sıraya kadar yükselmiştir.

1989'da avustralya açık'ta çeyrek finale yükselen ivanišević, 1990 yılında yine çeyrek finale kadar ulaştığı fransa açık turnuvasının ilk turunda boris becker'ı eleyerek dikkatleri üzerine çekti. ayrıca, petr korda ile fransa açık çift erkeklerde ikinci oldu. aynı yıl düzenlenen wimbledon'da ivanišević yarı finale yükseldi ve burada becker'a dört sette kaybetti. ivanišević ayrıca 1990 yılında stuttgart'ta ilk tekler turnuvası şampiyonluğunu kazandı ve yugoslavya'nın dünya takım kupası'nı kazanmasında rol oynadı. davis kupası'nda yugoslavya adına sekiz maça çıkan ivanišević, 1991'de hırvatistan'ın bağımsızlık ilanından sonra takımdan ayrıldı. yugoslavya, ivanišević'in ayrılmasından sonraki ilk maçta fransa'ya 5-0 kaybetti.

ivanišević, turnuvalarda gösterdiği başarılı servis performansının yanı sıra güçlü ve saldırgan oyun tarzı ile kısa sürede tanındı. birkaç yıl boyunca turnuvalarda en fazla ace sayısına sahip olan oyuncuydu. ayrıca sahada ara sıra, genellikle kendisine sinirlendiği öfke nöbetleri ve oyun standartlarının istikrarsızlığı ile tanınmaktaydı. ivanišević, ölüm tehditleri aldığı açıklanan 1992 avustralya erkekler sert kort şampiyonası'nda şampiyonluğu kazanmayı başardı.

ivanišević 1992'de arka arkaya ivan lendl, stefan edberg ve pete sampras'ı yenerek ilk kez wimbledon tekler finaline yükseldi. ivanišević, sampras karşısında 6-7, 7-6, 6-4, 6-2'lik skorlarla aldığı galibiyette 36 ace sayısı buldu ve servis kullandığı tüm oyunları kazandı. her iki tenisçinin de ilk grand slam şampiyonluğunu kazanmak için çıktığı final öncesinde ivanišević, andre agassi karşısında büyük favori gösteriliyordu. agassi 6-7, 6-4, 6-4, 1-6, 6-4'lük setler sonucunda maçı kazandı. tüm maç boyunca 5 kez çifte servis hatası yapan ivanišević, maçtaki son oyunda iki kez çifte servis hatası yaptı. ivanišević'in turnuvadaki ace sayısı (206) wimbledon tarihindeki en yüksek sayıydı. ivanišević 2001 yılında 213 ace ile kendi rekorunu kırmayı başardı. 1992 wimbledon finalinde agassi'ye karşı 37 ace sayısı elde ederken finalde kaybettiği agassi'nin tüm turnuva boyunca bulduğu ace sayısı 37 idi. wimbledon finali ivanišević için talihsiz bir kayıp olarak nitelenmişti ancak ivanišević'in sadece 20 yaşında olması nedeniyle önünde parlak bir gelecek olduğu öngörülüyordu. aynı yılın yaz döneminde barselona'da düzenlenen 1992 yaz olimpiyatları'nda ivanišević, bağımsızlığını yeni ilan eden hırvatistan'ı temsilen hem teklerde hem de çiftlerde bronz madalya kazandı ve açılış töreninde hırvat takımının bayraktarlığını yaptı. teklerde kazandığı bronz madalya öncesinde arka arkaya 5 setlik 4 maç kazanarak teniste 1968 ve sonrası için kullanılan "açık dönem" için benzersiz bir başarıya imza attı. ayrıca o yıl toplam dört tekli şampiyonluk kazandı.

ivanišević, 1994'te ikinci kez wimbledon finaline çıktı ve burada son şampiyon pete sampras'a 7-6, 7-6, 6-0 yenildi. ivanišević, o yılın temmuz ayında dünya 2 numarası konumuna ulaşarak kariyerinin en yüksek tekler sıralamasını elde etti.

1995'te ivanišević, finalde todd martin'i 7-6, 6-3, 6-4'lük setlerle mağlup ederek grand slam kupası'nı kazandı. wimbledon'da yarı finalde sampras'a 6-7, 6-4, 3-6, 6-4, 3-6 setleriyle kaybetti.

1996 yılında, ivanišević bir takvim yılında beş tekli turnuvası kazanarak kariyerinin en başarılı dönemini geçirdi. grand slam kupası'nda bir kez daha finale ulaştı ancak bu kez becker'a karşı set alamadan kaybetti. ivanišević ayrıca iva majoli ile birlikte hırvatistan adına 1996 hopman kupası'nı kazandı. o yıl ivanišević, stefan edberg'i yenerek kariyerinin wimbledon haricindeki ilk grand slam yarı finali olan abd açık yarı finaline yükseldi. maç, edberg'in kariyerinde çıktığı son grand slam maçı oldu. yarı finalde ivanišević dört sette yeniden sampras'a karşı mağlup oldu; sampras, finalde michael chang'ı yenerek dördüncü abd açık şampiyonluğunu kazandı.

nisan 1997'de ivanišević, davis kupası tekler maçında "toprak kortun kralı" olarak bilinen thomas muster'ı yenerek rakibinin davis kupası kariyerindeki ilk ve tek yenilgisini almasına neden oldu. muster, daha önce toprak zeminde oynadığı 117 maçın 112'sini kazanmasına rağmen ivanišević'e karşı 6-7, 7-5, 6-7, 6-2, 7-5'lik setlerle mağlup oldu. 1997 yılında ivanišević, dünya 2.si olarak kariyerinin en yüksek sıralamasına bir kez daha ulaştı ancak yıl sonunda 15. sıraya kadar geriledi.

1998'de ivanišević üçüncü kez wimbledon finaline ulaştı ve bir kez daha sampras ile karşılaştı. ivanišević maça iyi başladı ancak kendisinin 2 set öne geçmesini sağlayacak set puanlarını alamadı ve beş setlik maçın sonunda sampras'a 7-6, 6-7, 4-6, 6-3, 2-6'lık setlerle kaybetti.

ivanišević, jeff tarango ile birlikte 1999'da fransa açık çift erkeklerde ikinci oldu. bunun yanı sıra 1999, 2000 ve 2001 yıllarının büyük bir bölümünde omuz sakatlığıyla mücadele etti ve hem performansı hem de dünya sıralaması düzenli olarak düşmeye başladı.

2000 brighton international'daki ikinci tur maçında ivanišević, maç içerisinde öfke nöbetleri geçirerek üç kez raket parçaladıktan sonra hiçbir raketi kalmadığı için maçtan çekilmek zorunda kaldı. konuyla ilgili associated press'e verdiği röportajda şunları söyledi: "en azından tenis oynamayı bıraktığımda beni bir şeyle hatırlayacaklar... 'wimbledon'ı hiç kazanamayan ama bütün raketlerini parçalamış bir adam var' diyecekler." 

2001 yazında, ivanišević dünya sıralamasında 125. sıraya kadar gerilemişti. bu sıralama, wimbledon'daki ana çekilişte otomatik olarak yer alması için yeterli değildi ancak daha önce üç kez ikinci olduğu göz önüne alındı ve tekler turnuvasındaki ek kontenjan için wildcardyla ödüllendirildi. geçmiş yıllarda dünya 1 numarası olan ve gelecek yıllarda dünya 1 numaralığına yükselecek olan carlos moyá, andy roddick ve marat safin gibi oyuncuların yanı sıra fredrik jonsson ve greg rusedski'yi yenerek yarı finale yükseldi. tim henman'ı yağmurlu bir havada oynanan beş setlik bir yarı final maçında yenen ivanišević, finalde önceki yılın ikincisi ve eski abd açık şampiyonu patrick rafter ile oynamaya hak kazandı. bu maç, ivanišević'in 1998'den bu yana oynayacağı ilk tekler finaliydi. üç saatten biraz fazla süren maçta ivanišević, rafter'i 6-3, 3-6, 6-3, 2-6, 9-7 mağlup etti. 30. doğum gününden iki ay önce ivanišević, turnuva kartıyla katılarak wimbledon'ı kazanan ilk tenisçi oldu ve turnuvayı en düşük sıralama ile kazanan oyuncu olarak tarihe geçti. bugüne kadar turnuva kartıyla katıldığı bir grand slam tekler turnuvasını kazanmayı başaran başka bir tenisçi olmamıştır. wimbledon'daki başarısı, i̇ngiliz televizyon kanalı channel 4'ün yayınladığı spordaki en büyük 100 an listesinde on altıncı sırada yer aldı.

10 temmuz 2001'de ivanišević, memleketi split'te bir kahraman gibi karşılandı. 150 binden fazla insan kendisini limanda karşıladı ve gökyüzünü kaplayan havai fişekler altında tekne geçit törenleri düzenlendi ve ivanišević de bu karşılama töreninde kıyafetlerini çıkartarak denize atladı. aynı yıl düzenlenen bbc sports yılın sporcusu ödül töreninde "yılın denizaşırı kişiliği" ödülünü kazandı.

2001 wimbledon şampiyonluğu ivanišević'in kariyerindeki son şampiyonluk oldu. omuz ameliyatı nedeniyle 2002 yılında geçici olarak tenise ara verdi. kısa dönemler halinde tenise geri döndüğü olsa da 2004'te wimbledon'da lleyton hewitt'e karşı üçüncü turda mağlup olmasının ardından emekli olduğunu açıkladı.

oyun stili 
ivanišević, iyi bir servisçi ve voleciydi. çim kortlara uygun hızlı, agresif bir oyun tarzı vardı. güçlü ve isabetli sol el servisleriyle bilinen ivanišević, tenis tarihinin en etkili servisçilerinden biri olarak kabul edilir. sık sık rakibine hiç servis karşılama şansı vermeden tüm oyunu kazandığı olmuştur.

birçok servis ve vole oyuncusu gibi, ivanišević'in karşılama oyunu ve savunması daha zayıftı. backhand tarafında, top-spin ile vurmak yerine sık sık kesme vuruşlar kullanır ve bu vuruşların ardından hemen fileye doğru yaklaşırdı.

tenis sonrası

veteran tenis turnuvaları 
ivanišević, 2004 yılında emekli olduktan hemen sonra atp champions tour'da (veteranlar ligi) oynamaya başladı.

2005 yılında bratislava'da slovakya'ya karşı oynanan davis kupası finalinde hırvat takımının bir parçasıydı. hırvatistan maçı 3-2 kazandı. ivanišević birincilik madalyası aldı ve ismi mario ančić, ivo karlović, ivan ljubičić ve takım kaptanı nikola pilić ile birlikte kupanın üzerine kazındı.

haziran 2006'da liverpool'daki calderstones park turnuvasında sahne aldı. aynı yılın kasım ayında, ivanišević, frankfurt'ta düzenlenen merrill lynch tour of champions turnuvasını john mcenroe'yu 7-6 (12), 7-6 (1) yenerek kazandı.

2007'de, finalde rafael nadal'a karşı arka arkaya 5. wimbledon şampiyonluğunu kazanmak isteyen roger federer, final öncesinde ivanišević ile antrenman yaptı. federer, antrenmanın kendisi için faydalı olduğunu söyledi ve final maçında nadal'a karşı galip geldi.

17 temmuz 2019'da ivanišević, 2019 hırvatistan açık umag turnuvasındaki bir gösteri maçında yıllar önce kazandığı ünlü 2001 wimbledon finalinin 18. "doğum gününü" kutlamak için 18 yıl önceki finalde mağlup ettiği rafter ile bir kez daha karşılaştı. ivanišević, gösteri maçını 6-4, 6-4 setleriyle kazandı. hırvat açık merkez kortu'na ivanišević'in adı verildi.

spor yönetimi 
ağustos 2005'te ivanišević, hırvat olimpiyat komitesi (hoo) başkanlığı yapan zlatko mateša'nın dört başkan yardımcısından biri olarak seçildi.

antrenörlük kariyeri 
2013 yılında ivanišević, yurttaşı marin čilić'in antrenörlüğünü yapmaya başladı ve čilić'in kariyerindeki ilk büyük şampiyonluğu olan 2014 abd açık şampiyonluğunda önemli rol oynadı. 2016 wimbledon'dan sonra čilić ile yolları ayrıldı.

8 ağustos 2016'da tomáš berdych sosyal medya aracılığıyla ivanišević'in 2016 western & southern open'dan itibaren kendisine koçluk yapmaya başlayacağını duyurdu.

2019 yılında, indian wells masters turnuvasının hemen öncesine kadar milos raonic'e koçluk yapıyordu ancak turnuva öncesi raonic ile çalışmayı bıraktığı açıklandı.

30 haziran 2019'da novak djokovic, ivanišević'i koçluk ekibine dahil ettiğini açıkladı. ivanišević'in antrenörlüğünde djokovic 3 avustralya açık, 3 wimbledon, 2 fransa açık ve 1 amerika açık turnuvası kazanmıştır.

futbol 
ivanišević, 2001 yılında hırvat takımı hajduk split'te futbol oynadı. goran, i̇ngiliz takımı west bromwich albion'u desteklemektedir. kulübün 2005 yılında bir alt lige düşmemek için verdiği mücadeleden galip ayrılmasının ardından takıma sempati duyarak taraftarı olmaya başladığını açıklamıştır. bir maçından önce ısınma sırasında albion forması giydiği bilinen ivanišević aralık 2011'de loftus road stadyumunda queens park rangers'a karşı oynadıkları maçta west bromwich albion takımının bir maçını ilk kez canlı izledi.

ivanišević ayrıca 7 ekim 2002'de hırvat millî takımının zagreb'de uluslararası futbol yıldızlarına karşı oynadığı gösteri maçında yer aldı. maç, hırvat orta saha oyuncusu zvonimir boban'ın kariyerlerindeki son maçıydı. ivanišević, takımı adına maçı 1-1'e getiren golü kaydetti ve maç uluslararası yıldızların 2-1 galibiyetiyle sonuçlandı.

rekorları 
 turnuva kartıyla katılarak bir grand slam şampiyonu olmayı başaran tek erkek tenisçi. bunu 2001 yılında wimbledon'da başardı.
 tek bir sezonda en çok ace sayısı bulan oyuncu (1996'da 1.477 ace sayısı).

grand slam finalleri

tekler: 4 (1 şampiyonluk, 3 ikincilik)

çiftler: 2

diğer önemli finalleri

grand slam kupası

tekler: 2 (1-1)

atp süper 9 finalleri

tekler: 7 (2-5)

atp kariyer finalleri

tek finalleri: 49 (22 şampiyonluk, 27 ikincilik)

çift finalleri (9-10)

takım şampiyonlukları (3) 
 1990 – yugoslavya ile dünya takım kupası şampiyonluğu
 1996 – hırvatistan ile hopman kupası şampiyonluğu
 2005 – hırvatistan ile davis kupası şampiyonluğu

performans çizelgesi

tekler

çiftler

i̇lk 10 sıradaki oyuncularla olan maçları
ivanišević'in dünya sıralamasında ilk 10'a girmiş oyuncularla olan maçlarına ait sonuçların listesi. dünya sıralamasında 1. sıraya kadar yükselmiş rakipleri kalın yazılmıştır. i̇lk sayı ivanišević'in galibiyet sayısını, ikinci sayı ise rakibinin galibiyet sayısını göstermektedir.

 marc rosset 10-4
 yevgeny kafelnikov 10-5
 stefan edberg 10-9
 greg rusedski 9-1
 richard krajicek 9-3
 boris becker 9-10
 magnus larsson 7-2
 guy forget 7-3
 petr korda 7-4
 todd martin 7-5
 cédric pioline 6-2
 pete sampras 6-12
 alberto berasategui 5-1
 andriy medvedev 5-3
 sergi bruguera 5-4
 jakob hlasek 5-4
 michael chang 5-6
 john mcenroe 4-2
 wayne ferreira 4-3
 jonas björkman 3-0
 nicolas kiefer 3-1
 jonas svensson 3-1
 carlos costa]] 3-2
 jiří novák 3-2
 mark philippoussis 3-2
 thomas muster 3-3
 andre agassi 3-4
 thomas enqvist 3-5
 magnus gustafsson 3-5
 jim courier 3-8
 kevin curren 2-0
 thomas johansson 2-0
 nicolás lapentti 2-0
 karel nováček 2-0
 mikhail youzhny 2-0
 andrei chesnokov 2-1
 henri leconte 2-1
 alberto mancini 2-1
 magnus norman 2-1
 àlex corretja 2-2
 pat rafter 2-2
 arnaud clément 2-4
 michael stich 2-5
 gustavo kuerten 2-6
 kent carlsson 1-0
 brad gilbert 1-0
 sébastien grosjean 1-0
 martín jaite 1-0
 nicolás massú 1-0
 joakim nyström 1-0
 mikael pernfors 1-0
 andy roddick 1-0
 emilio sánchez 1-0
 jimmy arias 1-1
 marat safin 1-1
 anders järryd 1-2
 aaron krickstein 1-2
 félix mantilla 1-2
 rainer schüttler 1-2
 carlos moyá 1-3
 albert costa 1-4
 tim henman 1-4
 karol kučera 1-4
 ivan lendl 1-5
 guillermo cañas 0-1
 juan carlos ferrero 0-1
 ivan ljubičić 0-1
 miloslav mečíř 0-1
 marcelo ríos 0-1
 tommy robredo 0-1
 mats wilander 0-1
 juan aguilera 0-2
 jay berger 0-2
 roger federer 0-2
 andrés gómez 0-2
 rafael nadal 0-2
 radek štěpánek 0-2
 lleyton hewitt 0-3

i̇lk 10 galibiyetleri

filmografisi

film

televizyon

müzik klipleri

video 
 wimbledon 2001 final: rafter vs ivanišević, dvd çıkış tarihi: 30 ekim 2007, süresi: 195 dakika, asin: b000v02ct6.

ayrıca bakınız 
 grand slam tek erkekler şampiyonları listesi

kaynakça 

hırvat erkek tenisçiler
hırvat olimpiyat tenisçileri
wimbledon şampiyonları
tek erkeklerde grand slam (tenis) şampiyonları
bronz olimpiyat madalyalı tenisçiler
bronz olimpiyat madalyalı hırvat sporcular
1992 yaz olimpiyatları'nda madalya kazananlar
bbc yılın denizaşırı sporcusu ödülü sahipleri
2000 yaz olimpiyatları tenisçileri
1996 yaz olimpiyatları tenisçileri
1992 yaz olimpiyatları tenisçileri
amerika açık gençler şampiyonları
laureus dünya spor ödülü sahipleri
hopman kupası sporcuları
franjo bučar ödülü sahipleri
monako'daki hırvat gurbetçiler
split doğumlu sporcular
1971 doğumlular
yaşayan insanlar