Matematiksel araç

matematiksel araç, matematik çalışma, eğitim veya uygulamasında kullanılan bir araç veya cihazdır. geometri'de, sadece bir pergel ve çizgilik kullanılarak çeşitli ispatların oluşturulması sağlandı. bu ispatlardaki argümanlar sadece bu araçların idealize edilmiş özelliklerine dayanıyordu ve gerçek yapı sadece bir yaklaşım olarak kabul edildi. uygulamalı matematik'te açıları ve mesafeleri ölçmek için, astronomi, seyrüsefer, genel ölçüm ve zaman ölçümünde matematiksel araçlar kullanıldı.

genel bakış

usturlab, kuadrant ve diğerleri gibi araçlar, gezegenlerin ve diğer gök cisimlerinin göreceli konumlarını ve hareketlerini ölçmek ve doğru bir şekilde kaydetmek için kullanıldı. sekstant ve diğer ilgili araçlar denizde seyir için gerekliydi.

cetvel, bölücü kumpaslar, iletki, gönye, pergel, elipsograf, t-cetveli ve opizometre gibi çoğu araç geometri alanında kullanılır. diğerleri aritmetik'te (örneğin abaküs, kayan cetvel ve hesap makinesi) veya cebir'de (integraf) kullanılır. astronomide, çoğu kişi tarafından piramitlerin (stonehenge ile birlikte) aslında yıldızları uzun süreler boyunca gözlemlemek veya yıllık ekim-dikim mevsimlerini takip etmek amacıyla kullanılan araçlar olduğu düşünülmektedir.

okullarda
oxford set of mathematical instruments, birleşik krallık'ta ve tüm dünyada nesiller boyu okul çocukları tarafından matematik ve geometri derslerinde kullanılan bir araç setidir. i̇ki set gönye, 180° iletki, 15 cm cetvel, metal pergel, 9 cm kurşun kalem, kalemtıraş, silgi ve 10 mm şablon içerir.

matematiksel araç örnekleri

matematiksel kağıtlar
 milimetrik kağıt
 kutupsal koordinat kağıdı
 smith abağı
 üçgen ızgara kağıdı
 olasılık kağıdı
 logaritmik kağıt

çizim aletleri
 cetvel
 çizgilik
 pistole veya eğri şablonu
 pergel
 küçük daireler için sıfır pergel
 büyük daireler için çubuk pergel
 pantograf

ölçüm aletleri
 bölücüler
 küçültme pergeli veya orantılı pergel (galileo ve burgonya tipi)
 gonyometre (açıölçer)
 i̇letki
 kumpas
 gönye
 rubu tahtası

basit bilgi işlem araçları ve aygıtları
 çetele
 abaküs (sayı boncuğu), soroban (japon abaküsü) ve suanpan (çin abaküsü)
 sayma kutusu
 sayma jetonu
 sayma ipi
 kaydırma çubukları, özellikle napier'in kemikleri
 toplama iğnesi
 sayı kaydırıcı (addiator)
 kayan cetvel
 logaritma tablosu ve i̇ntegral tablosu gibi matematiksel tablolar
 nomogram

türev alma araçları
 aynalı cetvel
 derivimetre (ott'a göre türev ölçer)
 harbour'a göre prizma türevcisi

i̇ntegral hesaplama araçları
 opizometre (ölçüm çarkı)
 coradi'ye göre eğri ölçer
 ott'a göre eğrilik ölçer
 kutupsal planimetre
 doğrusal planimetre
 i̇ntegraf ve i̇ntegrimetre
 harmonik analiz cihazı

analog hesaplama cihazları

 örneğin brunsviga maschinenwerke'nin ekleme/toplama makineleri
 çarpma makineleri
 dört işlem makinesi
 pascal hesaplayıcısı (pascaline)
 charles babbage'ın fark motoru (1822)
 charles babbage'ın analitik motoru (1835)
 herman hollerith'in hollerith tabulatörü (listeleyicisi) (1890)

şifreleme araçları / makineleri

 scytale
 vigenere tablosu
 enigma
 typex
 sigaba

dijital hesaplama cihazları
 hesap makinesi
 northrop aircraft corporation'un dijital diferansiyel analizörü (1950)
 bilgisayar
 z1 (1941)
 collossus (1943)
 ascc (1944)
 eniac (1946)
 edvac (1946)
 mark 1 (1944), mark 2 (1947)
 edsac (1951)
 univac (1951)

ayrıca bakınız 
 the construction and principal uses of mathematical instruments
 bölme motoru
 ölçü aleti
 i̇şango kemiği

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar 

 e. m. hosbergh (ed.): handbook of the exhibition at the napier tercentenary celebration (edinburgh, 1914), londra'da modern instruction mentions of calculation olarak yeniden yayınlandı.
 joseph lipka, graphical and mechanical computation, 1918, newyork:john wiley & sons

dış bağlantılar
 

matematik araç ve gereçleri