Prehistoric Planet

prehistoric planet (türkçe: tarih öncesi gezegen), i̇ngiliz-amerikan ortak yapımı olan, 23 mayıs 2022 tarihinde apple tv+'da gösterime sunulan 5 bölümlük bir doğa tarihi belgeselidir. bu belgesel dizisi, jon favreau'nun dizi sorumluluğunda david attenborough'nun anlatımıyla ve mpc stüdyolarının da cgi çalışmalarıyla bbc stüdyolarında üretilmiştir. temel olarak geç kretase'nin maastrihtiyen bölümünün sonunda yerkürede yaşayan dinozorlara odaklanan belgesel yaklaşık 66 milyon yıl önceki ekosistemleri en son paleontolojik bulgularla seyirciyle buluşturmaktadır.
belgeselin müzikleri hans zimmer, kara talve ve anže rozman tarafından bestelenmiştir.

arka plan 
geç kretase (66 milyon yıl önce) dünyasına odaklanan dinozor ağırlıklı bir belgeseldir. güncel paleontolojik bulgular ışığında yepyeni bir anlayışla mezozoyik dönem işlenmiştir. tüylü dinozorların gösterilmesi, dinozorların ekosistemdeki yerlerinin daha ayrıntılı aktarılması gibi çok önemli yenilikleri barındırır.

yapım 
aynı zamanda bilim danışmanlardan biri olan paleontolog stephen l. brusatte tarafından belgesel gösterime girmeden önce yapımın 10 yıllık bir gelişime sahip olduğunu belirtilmiştir. belgeselle ilgili ilk haber 2019 mayıs'ına aittir.

deadline'ın ilgili haberinde jon favreau'nun bbc ile işbirliğinde apple için prehistoric planet'in yapımını yürüttüğü belirtilmiştir. prehistoric planet'in en önemli özelliklerinden biri de dinozor odaklı büyük belgesellerin ardılı olmasıdır. 1999 yapımı walking with dinosaurs ve 2011 yapımı planet dinosaurs sonrası ilk büyük dinozor belgeselidir. the lion king ve the jungle book gibi filmlerin de görsel kısmını yapan mpc şirketinin gerçekçi görsel efektlerle dinozorları çeşitli habitatlarda gösterdiği yapım çokça övgü toplamıştır.

belgesel, son paleontolojik bilgilerin ışığında paleoekosistemlere ilişkin ciddi konular işlemiştir. özellikle paleozoolog darren naish önderliğinde pek çok doğa bilimci belgesele katkı sunmuştur. tüylü tyrannosaurus civcivleri, süslü pachyrhinosauruslar ve sauropod boyun keseleri gibi bilimsel yenilikler ortaya konmuştur.

bölümler

kıyılar (coasts) 

bölümdeki hayvanlar:

alcione
barbaridactylus
kaikaifilu
mosasaurus hoffmannii
phosphatodraco
tethydraco
tuarangisaurus
tyrannosaurus rex
ammonite tanımsız
protostégido tanımsız
peces, caridea, actiniaria  tanımsız

çöller (deserts) 

bölümdeki hayvanlar:

barbaridactylus
barsboldia
dreadnoughtus 
mononykus
secernosaurus
tarbosaurus
therizinosaurus 
ankylosauridae tanımsız (olasılıkla tarchia veya saichania)
azhdarchidae belirsiz 
enantiornithes tanımsız
titanosauria belirsiz (iz fosil,  "moğol titan")
velociraptorine belirsiz (velociraptor)
coleoptera

tatlı su (freshwater) 

bölümdeki hayvanlar:

beelzebufo
deinocheirus
masiakasaurus
quetzalcoatlus
triceratops
tyrannosaurus rex
velociraptor
azhdarchidae tanımsız
diptera hematofagia tanımsız
elasmosauridae tanımsız
enantiornithes tanımsız
sauropoda tanımsız

buz dünyaları (ice worlds) 

bölümdeki hayvanlar:

antarctopelta
edmontosaurus
nanuqsaurus
olorotitan
ornithomimus
pachyrhinosaurus
dromeosáurido tanımsız
hadrosauridae antartic tanımsız
mammalia multituberculata tanımsız
troodontidae tanımsız
sivri sinek ve keroplatidae

ormanlar (forests) 

bölümdeki hayvanlar:

atrociraptor
austroposeidon 
carnotaurus
corythoraptor
edmontosaurus
hatzegopteryx
qianzhousaurus
telmatosaurus
therizinosaurus
triceratops
zalmoxes
ankylosauridae tanımsız (olasılıkla anodontosaurus)
sauropoda tanımsız (olasılıkla opisthocoelicaudia)
titanosauria tanımsız (olasılıkla magyarosaurus veya paludititan)
aves, anthophila, coleoptera  fungi bioluminiscencia

tepkiler 
eleştiri siteleri ve paleontologların hesaplarını takip eden kitlelerce oldukça beğenilen yapım rotten tomatoes verilerine göre izleyiciden tam not almıştır.

kaynakça 

2022'de başlayan amerika birleşik devletleri televizyon dizileri
david attenborough
doğa hakkında belgesel filmler
apple tv+ orijinal programları