İstanbul ekonomisi

i̇stanbul ekonomisi, türkiye'de i̇stanbul şehrinin ekonomisi ile ilgili konuları kapsamaktadır.

genel bakış 
tarihsel olarak i̇stanbul, kara ve deniz ticaret yollarının uluslararası bir kavşağı olarak konumu nedeniyle ülkenin ekonomik hayatının merkezi olmuştur. 2012 yılında i̇stanbul şehrinin gsyi̇h'si 332,4 milyar $'dır.

2008 yılında i̇stanbul merkezli firmalar 41.397.000.000 $'lık ihracat ve 69.883.000.000 $'lık ithalat gerçekleştirmiş; o yıl türkiye'nin ihracatının ve ithalatının sırasıyla %56,6'sını ve %60,2'sini oluşturuyordu. 2006 yılında türkiye'nin ihracatı %+16.1 daha büyürken, ülkedeki sanayi üreticilerinin artan enerji kaynakları ve hammadde talebi nedeniyle ithalat %17,6 arttı.

forbes dergisine göre i̇stanbul, 2013 yılında toplam 37 milyardere sahipti ve moskova (84 milyarder), new york city (62 milyarder), hong kong (43 milyarder) ve londra'nın (43 milyarder) ardından dünyada 5. sırada yer aldı.

i̇stanbul'da gelir dağılımı eşit dağılmamaktadır, öyle ki en yüksek gelir grubunun %20'si kaynakların %64'ünü, en düşük gelir grubunun %20'si ise kaynakların %4'ünü kullanmaktadır (1994 istatistiklerine göre).

i̇stanbul'un yaşam standartlarındaki değişim, ülke istatistiklerinin doğrudan bir yansımasıdır, çünkü türkiye'deki toplam tüketimin %27,5'lik payı i̇stanbulludur.1990'ların sonunda, türkiye ekonomisi ve özellikle i̇stanbul, birçok büyük buhran yaşadı. temmuz 1997 ile 1998 başı arasındaki asya finansal krizi ve ağustos 1998 ile 1999 yılı ortaları arasında rusya'da yaşanan kriz başta ihracat olmak üzere ekonominin her alanını olumsuz etkilemiştir. bu gerilemenin ardından, 1999 yılında i̇stanbul ekonomisinde yavaş bir yeniden yapılanma gözlemlendi.

17 ağustos 1999'da merkez üssü kocaeli yakınlarında meydana gelen büyük deprem, kent için en büyük ekonomik şoklardan birini tetikledi. felaketin neden olduğu sermaye ve insan kayıplarının yanı sıra gsyi̇h'de yaklaşık yüzde iki oranında bir düşüş meydana geldi. bu düşüşlere rağmen, i̇stanbul'un ekonomisi sonraki yıllarda güçlü bir şekilde iyileşti ve toparlandı.

i̇stanbul, 2018 türk para birimi ve borç krizinden çok etkilendi. ağustos 2018 itibarıyla, türkiye'nin ticari başkenti i̇stanbul'daki ofis alanlarının neredeyse üçte biri boştur ve tüm segmentlerde ofis kiralama fiyatları keskin bir şekilde düşmüştür.

finans sektörü 
 voyvoda yolu olarak geçen bankalar caddesi, osmanlı döneminde i̇stanbul'un finans merkeziydi. solda 1892 yılında tamamlanan osmanlı merkez bankası binası görülüyor.]]
ankara 1923'te yeni siyasi başkent olduktan sonra bile i̇stanbul her zaman türkiye'nin "mali başkenti" olmuştur. 1980'lerde şehirde belirli pazarların açılması bu durumu daha da güçlendirmiştir. 1986 yılı başında açılan i̇stanbul menkul kıymetler borsası (i̇mkb), hisse senetleri, hak kuponları, devlet tahvilleri, hazine bonoları, gelir paylaşım sertifikaları, özelleştirme i̇daresi tarafından ihraç edilen tahviller ve kurumsal şirketlerin alım satımını sağlamak amacıyla kurulmuş türkiye'nin tek menkul kıymetler piyasasıdır. tahviller ve gecelik işlemler yapmak.

1993 yılında i̇mkb altın piyasasının serbestleştirilmesine karar verdi ve 1995 yılında i̇stanbul altın borsası kuruldu, bu da türkiye merkez bankası'nın külçe altın ithalat tekeline son vererek altın borsasının özel sektör üyelerine devretti.

levent, maslak ve şişli finans bölgeleri, türkiye'nin en büyük şirket ve bankalarının genel merkezlerinin yanı sıra citibank, merrill lynch, jp morgan, hsbc, abn amro, fortis, ing gibi finans sektörünün dünya devlerinin yerel genel merkezlerine ev sahipliği yapıyor. bank, bnp paribas, société générale, banca di roma, unicredit, westlb, deutsche bank, commerzbank, milli reasürans, vhv reasürans ve diğerleri. hem levent hem de maslak, her yıl önerilen, onaylanan ve başlatılan birkaç yeni gökdelen projesi ile sürekli büyüyen ve değişen dinamik bir siluete sahiptir.

sanayi 

i̇stanbul'da zorlu center i̇stanbul, türkiye'nin "sanayi merkezi"dir. türkiye'nin endüstriyel işgücünün yaklaşık %20'sini istihdam etmekte ve türkiye'nin endüstriyel çalışma alanının %38'ine katkıda bulunmaktadır. ayrıca şehir, türkiye ticaretinin %55'ini, ülke toptan ticaretinin %45'ini ve türkiye'nin gayri safi milli hasılasının %21,2'sini oluşturmaktadır. i̇stanbul, türkiye'de toplanan tüm vergilerin %40'ına katkıda bulunur ve türkiye'nin milli hasılasının %27,5'ini üretir.

türkiye'nin büyük üretim tesislerinin çoğu şehirde bulunmaktadır. i̇stanbul ve çevresindeki ilde pamuk, meyve, zeytinyağı, ipek ve tütün üretilmektedir. gıda işleme, tekstil üretimi, petrol ürünleri, kauçuk, metal eşya, deri, kimyasallar, elektronik, cam, makine, kağıt ve kağıt ürünleri ile alkollü içecekler kentin başlıca sanayi ürünleri arasındadır. şehirde ayrıca otomobil ve kamyon montajı yapan fabrikalar var. geçmişte, bir boya fabrikasının yakınlığı nedeniyle şiddetlenen 2008 i̇stanbul havai fişek patlaması gibi, bu çeşitli iş yerlerinin yakınında zorluklarla karşılaşıldı.

tekstil endüstrisini geliştirmek için i̇stanbul i̇hracatçıları birliği ve tekstil ve hazır giyim (i̇tki̇b) 1986 yılında dış ticaret sekreterliği tarafından i̇stanbul'dan tekstil ihracatının yaygınlaştırılmasını ve düzenlenmesini kolaylaştırmak için kuruldu. aslında birlik, i̇tki̇b yönetim kurulu'na dahil olan dört bağımsız sendika temsilcisinden oluşmaktadır:

hazır giyim ihracatçıları birliği;

tekstil ve hammaddeleri ihracatçıları birliği;

deri ve deri ürünleri ihracatçıları birliği;
halı ihracatçıları birliği
i̇laç sanayisi 1952 yılında i̇stanbul levent'te "eczacıbaşı i̇laç fabrikası"nın kurulmasıyla başlamıştır. bugün türk ilaç sektöründe, önemli bir kısmı i̇stanbul içinde veya yakınında olmak üzere 134 şirket faaliyet göstermektedir.

turizm 

i̇stanbul, türkiye'nin en önemli turizm noktalarından biridir. şehirde hem tatilcilere hem de ziyaretçi profesyonellere hizmet veren binlerce otel ve diğer turist odaklı endüstriler bulunmaktadır. 2006 yılında türkiye'yi, çoğu i̇stanbul ve antalya havalimanları ve limanlarından giriş yapan toplam 23.148.669 turist ziyaret etmiştir. i̇stanbul'daki atatürk uluslararası havalimanı ve sabiha gökçen uluslararası havalimanı'ndan türkiye'ye giriş yapan toplam turist sayısı 2005 yılında 4.849.353'ten 5.346.658'e ulaştı. bu sayı 2011 yılında türkiye turizminin patlaması ile 10,5 milyon'a yükseldi. 2011 yılında, i̇stanbul'un iki uluslararası havalimanı 50 milyondan fazla yolcuya hizmet vermiştir.

i̇stanbul aynı zamanda dünyanın en önemli konferans destinasyonlarından biridir ve dünyanın önde gelen uluslararası dernekleri için giderek daha popüler bir seçimdir.[15] i̇stanbul'un konferans cazibesi üç ayrı konferans ve sergi alanı ile gelişti: "konferans vadisi" (i̇stanbul kongre ve sergi sarayı, i̇stanbul hilton kongre ve sergi sarayı, askeri müze kültür merkezi ve cemal reşit rey konser salonu); havaalanı ve sergi bölgesi (cnr uluslararası fuar merkezi çevresinde 150.000m² (1,6 m²) sergi alanı); ve i̇ş ve finans bölgesi (birçok dağıtılmış merkez ile). bu küme alanları, konaklama, toplantı tesisleri ve sergi alanının bir kombinasyonuna sahiptir. tek tek veya i̇stanbul metrosu ile toplu taşıma ile kullanılabilirler ve 10.000 veya daha fazla katılımcının yer aldığı etkinlikler için birbirine bağlanırlar.

ayrıca bakınız 

 türkiye ekonomisi
 i̇stanbul havalimanı
 i̇stanbul'da kamu hizmetleri

kaynakça 

i̇stanbul ekonomisi