2022 Formula 1 sezonu

2022 formula 1 sezonu motor sporlarının en üst düzey yönetici organizasyonu uluslararası motorsporları federasyonu tarafından en üst seviye açık tekerlekli tek koltuklu yarış serisi olarak tanınan formula 1 dünya şampiyonasının 73. sezonudur. pilotlar ve takımlar, pilotlar şampiyonluğu ve markalar şampiyonluğunu hedefleyecektir. şampiyona 22 yarış üzerinden gerçekleşektir, 2022 fifa dünya kupası ile çakışmaması için son yıllarda olandan erken bitmesi planlanmaktadır.

2022 sezonunda formula 1 regülasyonlarında önemli değişiklikler beklenmektedir. normal şartlarda 2021 sezonu için planlanan bu değişiklikler, covid-19 pandemisi nedeniyle bir sezon ertelenmiştir.

73. formula 1 şampiyonasının (2022) pilotlar şampiyonu red bull racing pilotu max verstappen, takımlar şampiyonu ise red bull racing olmuştur.

takımlar 
aşağıda 2022 yılında yarışmak için sözleşmesi bulunan sürücüler ve markalar listelenmiştir. bütün takımlar, pirelli marka lastiklerle yarışacaklardır. her takımın iki zorunlu arabasında birer tane olmak üzere en az iki sürücüsü olmak zorundadır.

takım değişiklikleri 
2018'den beri takımın öncülü toro rosso'yla beraber alphatauri'ye, 2019'dan beri ise red bull racing'e motor sağlayan honda; 2020 yılında 2022 sezonundan itibaren motor sağlamayacağını açıkladı. bunun üzerine red bull, honda ile f1 motorunun üretim ve gelişim programını devralma konusunda anlaşarak motoru kendi bünyesine dahil etti. red bull sonrasında bu karardan önce takımın 2022 sezonunda kullanılacak motor için ferrari ile görüştüğünü açıkladı. takım ayrıca eğer 2025'e kadar motor gelişiminin dondurulması kararı alınmasaydı formula 1'den çekilmeyi düşündüklerini de belirtti.

sürücü değişiklikleri 
2021 hollanda grand prix'sinden önce kimi räikkönen, sezonun sonunda emekli olacağını açıkladı ve 19 sezonluk formula 1 kariyerini sonlandırdı. räikkönen'in yerine 2021 sonunda mercedes'ten ayrılan valtteri bottas geçti. bottas'ın koltuğuna ise george russell geçti. williams'ın boşalan koltuğunu ise eski red bull pilotu alexander albon doldurdu. formula 2 pilotu guanyu zhou, 2021'in sonunda alfa romeo'dan ayrılan antonio giovinazzi'nin yerine geçti. zhou, formula 1'de yarışan ilk çinli pilot oldu.

normal şartlarda nikita mazepin, haas'taki 2. sezonunu geçirecekti. fakat rusya'nın ukrayna'yı işgali ve uralkali'nin isim sponsorluğunu iptal etmesinin ardından sözleşmesi feshedildi. yerine daha önce en son 2020'de takımla yarışan kevin magnussen geçti.

sezon ortası değişiklikleri 
bahreyn grand prix'si öncesinde sebastian vettel'in covid-19 testi pozitif çıktı. aston martin onun yerini 2020 eifel grand prix'te racing point adına yarışan yedek sürücü nico hülkenberg aldı. daha sonraki suudi arabistan grand prix'sinde de vettel'in yerini nico hülkenberg doldurdu.

serbest antrenman sürücüleri 
üç sürücü, serbest antrenman oturumlarında araç kullandı. i̇spanya grand prix'te red bull racing adına jüri vips, williams racing adına nyck de vries, alfa romeo adına robert kubica yarıştı.

takvim 
2022 takvimi, yerel hükûmetler ve formula one group tarafından belirlenen ve izin verilen covid-19 düzenlemelerine bağlı olan 22 yarıştan oluşur.

takvim değişiklikleri
avustralya, kanada, japonya ve singapur grand prix'leri 2 yıllık aradan takvime geri dönüş yapmıştır. bu yarışlar 2 yıl boyunca covid-19 pandemisi nedeniyle yoktu.
miami grand prix'i ilk defa takvimde yer aldı.
portekiz, steiermark ve türkiye grand prix'leri takvimden çıkarıldı.
katar grand prix'i 2022 yılındaki takvimde, ülkenin 2022 fifa dünya kupası'nı düzenlemeye odaklanmayı istediği için yer almadı.
çin grand prix'inin 2022 yılı için kontratı olmasına rağmen covid-19 tedbirleri nedeniyle bu senede de yarış yapılmayacaktır. 2023 yılı için geri dönüş planlanmaktadır.
25 eylül'de yapılması planlanan rusya grand prix'i, rusya'nın ukrayna'yı işgali nedeniyle 25 şubat 2022'de iptal edildi. 18 mayıs 2022'de ise rusya gp'nin yerine yeni yarış alınmayacağı açıklandı.

regülasyon değişiklikleri

yarış kontrolü 
2019'da charlie whiting'in ölümünden bu yana yarış direktörü olarak görev yapan michael masi, 2021 abu dabi grand prix'sine yönelik bir soruşturma sonrasında yarış direktörlüğü görevinden alındı. yarış kontrolünün yeniden yapılandırmasının bir parçası olarak, masi'nin yerini eski dtm yarış direktörü niels wittich ve dünya dayanıklılık şampiyonası yarış direktörü eduardo freitas aldı. i̇kili, görevi dönüşümlü olarak üstlendi. whiting'in eski yardımcısı herbie blash, yarış direktörünün daimi kıdemli danışmanı olarak atandı. 

fia ayrıca, futboldaki var sistemine çok benzeyen yeni bir sanal yarış kontrol sistemi getirdi ve yarış yetkililerine lobi yapan takım iletişimlerine yasak koydu. takımlar ve fia yetkilileri arasındaki radyo konuşmaları da yarış yetkililerini korumak için artık televizyonda da yayınlanmaktadır. prosedürler, 2021 abu dabi grand prix tartışmalarının ardından formula 1 spor danışma komitesi tarafından yeniden değerlendirildi ve sezon başlamadan önce sunuldu.

teknik düzenlemeler

2022 dünya şampiyonası'nda arabalar için büyük çapta teknik düzenlemeler getirildi. bu değişikliklerin 2021'de ilk defa araçlarda yer alması ve takımların 2020 boyunca araçlarını geliştirmesi planlanmıştı. ancak, düzenlemelerin getirilmesi covid-19 pandemisi nedeniyle 2022 şampiyonasına ertelendi. gecikme duyurulduktan sonra, takımların 2020 takvim yılı boyunca 2022 araçlarını geliştirmeleri yasaklandı. sezon öncesinde fia, griddeki en hızlı ve en yavaş takımlar arasındaki performans farkının 2021'e kıyasla yarı yarıya azalacağını tahmin ettiğini söyledi.

2017 ve 2021 arasında geliştirilen f1 araçları, yüksek yere basma gücü ürettiği için arkasındaki araca çok fazla kirli hava vermektedir. arkaya verilen kirli hava, takip eden aracın yere basma gücünü önemli ölçüde azaltmaktadır. bu azalma neticesinde tekerlek tekerleğe mücadele ve geçiş oldukça zorlaşmıştır. bu doğrultuda, geçiş imkanını sınırlayan kirli havayı engellemek için yeni teknik düzenlemelerin geliştirilmesi konusunda adımlar atılmaya başlandı ve sürücülere danışıldı. fia, düzenlemelerin yayınlanmasıdan önce açıkları tespit etmek ve kapatmakla görevli uzman bir çalışma grubu ve mühendisler komitesi oluşturdu. kurallardaki boşlukların ortadan kaldırılması, teoride, bir takımın baskın bir araca sahip olmasını engelleyecek ve araçları geliştirirken daha yakın rekabete izin verecektir. bu felsefe, yeni düzenlemelerin önemli bir amacıydı. red bull otomobil tasarımcısı adrian newey, yönetmelik değişikliklerinin 1983 sezonundan bu yana formula 1'deki en önemli değişiklik olduğunu belirtti.

aerodinami ve şasi
teknik düzenlemeler, 1980'lerde yasaklanmasından bu yana ilk kez yer etkisinin kullanımını sunacak. bu, şasinin basitleştirilmesiyle örtüşecek ve otomobilin alt tarafındaki aerodinamik tutuşun birincil kaynağı haline getirecek. ayrıca yer etkisi, araçların ardından gelen kirli havayı azaltmayı, sürücülerin önceki yıllara kıyasla benzer bir yere basma kuvveti seviyesini korumayı ve birbirlerini daha yakından takip etmelerini hedefliyor. aerodinamikte daha fazla değişiklik yapılması, ekiplerin ön tekerleklerin etrafındaki hava akışını kontrol etme yeteneğini sınırlamayı ve otomobillerin sürükleme etkisini daha da azaltmayı amaçlıyor. bu durumda, arabanın gövdesi etrafındaki hava akışını manipüle eden karmaşık aerodinamik ögeler içeren bargeboardlar da ortadan kaldırılacak. ön kanat ve uç plakalar basitleştirilerek aerodinamik öğelerin sayısı ve karmaşıklığı azaltılacak. ön kanat, 2022 öncesi tasarımların aksine, monokok altında bir boşluk oluşturan ve kanadın destekler yoluyla buruna  bağlandığı, böylece kanadın daha geniş yüzey alanı ve arabanın altındaki hava akışına yol açacağı tasarım yerine, doğrudan burun konisine bağlanıyor. arka kanatlar, önceki yıllara göre daha geniş ve daha yükseğe monte edilecek. takımların, bir otomobilin egzoz gazlarını yere basma kuvveti oluşturmak için kullanmasını sınırlamak için ek kısıtlamalar getirilecek. sarı bayraklar, güvenlik araçları ve buna dair riskleri en aza indirgemek ve bileşenlerin kırılma riskini azaltmak için karoserin kauçukla kaplanması gerekecek. fia çalışma grubu tarafından yayınlanan rakamlara göre, 2019 yılındaki bir araç başka bir otomobili takip ederken standart yere basma gücünün %45'ini kaybederken, 2022 yılındaki bir otomobil, %14'ünü kaybedecek. 

ayrıca takımlar, hem bir yarış hafta sonu boyunca hem de şampiyona boyunca araca getirebilecekleri aerodinamik güncellemeleri daha az yapabilecek. bu kurallar rekabet seviyelerini daha da artırmak için getirildi. 2021 yönetmeliklerini 2022'ye erteleme kararının ardından, arabaların aerodinamik gelişimi 28 mart 2020'den 2020'nin sonuna kadar yasaklandı.

2021'de fia, aerodinamik testleri düzenlemek için ölçek sistemi tanıttı. bu sistem, bir önceki yılın dünya üreticiler şampiyonası sıralamasında en az başarılı olan takımlara aerodinamik testler için ek süre imkanı tanıyor. bunun tersine, en başarılı takımlara test için daha az zaman verilecek. bu sistem, 2021 yılında da denendi.

güç ünitesi
2022 motor düzenlemeleriyle ilgili tartışmalar 2017'de başladı ve mayıs 2018'de sonuçlandırıldı. önerilen düzenlemeler, motorda kullanılan teknolojiyi basitleştirmek ve maksimum devir sınırını 3.000 rpm kadar yükseltmek için motor jeneratör ünitesi ısısının (mgu-h) kaldırılmasını içeriyordu. diğer teklifler de, motor teknolojisini basitleştirirken sporu yeni girenler için daha çekici hale getirmek için tasarlandı. ancak, hiçbir yeni güç ünitesi tedarikçisi 2022'de spora girmeyi taahhüt etmediğinden, mevcut tedarikçiler genel geliştirme maliyetlerini azaltmak amacıyla mevcut güç ünitesi formülünü korumayı kabul etti. bu şekilde, 2022 teknik regülasyonlarında güç ünitesine dair herhangi bir değişiklik olmadı.

bunun dışında 2022 araçlarında organik bileşenlerin hacimce %5,75 olduğu e5 yakıtı yerine etanol oranının %10 olduğu e10 yakıtları kullanılacak. yeni kullanılacak e10 yakıtlarının 20 beygir güç kaybettirdiği iddia edildi.

lastikler
şampiyona 13 inç (33 cm) tekerleklerden 18 inç (46 cm) tekerleklere taşınacak. 18 inç jantlar, değişiklikleri test etmek için ilk kez 2020'de formula 2 şampiyonasında tanıtıldı. bunun dışında, lastik ısıtıcı battaniyelerin (kullanılmadığı zaman lastikleri optimum çalışma sıcaklığında tutmak için tasarlanmış elektrikli battaniyeler) kullanımının yasaklanması önerildi, ancak bu karar daha sonra lastik tedarikçisi pirelli'nin muhalefeti üzerine tersine çevrildi. lastik ısıtıcı battaniyeler, bunun yerine standart bir ekipman haline gelecek. pirelli resmi lastik ortağı ve tedarikçisi olmaya devam ederken, bbs yeni ortak olacak ve jantları tedarik edecek.

19 şubat'ta fia tarafından onaylanan karara göre artık sürücülerin tamamı yarışa istedikleri lastiklerle başlayabilecek. önceki kurala göre, eğer bir pilot sıralama turlarında q3 seansına kaldıysa, q2 seansındaki en hızlı turunu attığı lastiklerle yarışa çıkmak zorundaydı. bu durum genellikle q2 seansına daha sert lastiklerle çıkan üst sıra takımlarını etkilemezken, q3 seansına kalan orta sıra takımları q3 seansına çıkma başarısı göstermelerine rağmen, q2'de elenen takımlara karşı dezavantajlı duruma düşüyordu. bu kural değişikliğiyle beraber bu durum ortadan kalkmış oldu.

klasmandaki yeni kurallar
2021 yılında 3 yarış hafta sonunda sprint sıralama formatı uygulanmıştı ve 2022 yılında da aynı şekilde 3 yarış hafta sonunda (emilia romagna, avusturya ve brezilya'da) sprint yarışları düzenlenecek. ancak 2021 yılında 1. ve 3. sıradaki sürücülere kadar 1 ile 3 arasında puan dağıtılırken, 2022 yılında 1. ve 8. sıradaki sürücülere kadar 1 ile 8 puan arasında puanlar dağıtılacak. geçen sezonun aksine cuma günü yapılan sıralama turlarında en hızlı turu atan sürücü "pol pozisyonu" ödülünün sahibi kabul edilecek. önceki sistemde cumartesi günü sprint yarışını 1. tamamlayan sürücü "pol pozisyonu" ödülünün sahibi olurdu.

bunun dışında 2021 belçika grand prix'inde sadece 2 tur boyunca güvenlik aracı arkasında turlanmasına rağmen sürücülere yarı puan dağıtılmasının tartışma yaratmasının ardından fia, %100'ü tamamlanamayan yarışlar için yeni kurallar getirdi. kurallar şu şekilde değiştirildi:
2022 yılından itibaren sürücülere puan verilmesi için liderin en az 2 tur güvenlik aracı olmadan turlaması gerekecek.
2 tur ile toplam yarışın %25'i arasında tur atıldıysa sadece ilk 5 sürücü sırasıyla 6-4-3-2-1, 
toplam yarışın %25'i ile %50'si arasında tur atıldıysa ilk 9 sürücü sırasıyla 13-10-8-6-5-4-3-2-1,
%50 ile %75 arasında tur atıldıysa ilk 10 pilot sırasıyla 19-14-12-9-8-6-5-3-2-1 puan alacak.
eğer yarışın %75'inden fazlası koşulduysa sürücüler tam puan alacak.

sonuçlar ve puan durumu

grand prix

sürücüler klasmanı 
yarışı tamamlayan sürücüler her yarışta aşağıdaki tabloda gösterilen şekilde puan kazanırlar.

markalar klasmanı

notlar

formula 1 şablonları

notlar

kaynakça 

formula 1 sezonları
2022'de formula 1