Amazon Prime

amazon prime, kullanıcılara normal amazon müşterilerinde bulunmayan veya ücretli olarak sunulan ek hizmetlere erişim sağlayan amazon'un ücretli bir abonelik programıdır. hizmetleri arasında aynı, bir veya iki günde teslimat, müzik ve video akışı bulunur. ocak 2020'de amazon, prime'ın dünya çapında 150 milyondan fazla abonesi olduğunu açıkladı. eylül 2020 itibarıyla türkiye'de kullanımı açılmıştır.

tarihçe

i̇lk zamanlar 
amazon, 2005 yılında amazon prime'ı, yıllık 79 amerikan doları (2019'da 103 abd dolarına eşdeğer) ve indirimli bir günlük kargo ücretleri karşılığında tüm uygun satın alımlarda iki günlük ücretsiz kargo sunan bir üyelik hizmeti olarak duyurdu. amazon, programı 2007'de almanya, japonya ve birleşik krallık'ta başlattı; 2008'de fransa'da ("amazon premium") olarak, i̇talya'da 2011'de, kanada'da 2013'te, temmuz 2016'da hindistan'da, mart 2017'de meksika'da kullanıma sundu. ocak 2020 itibarıyla kuzey amerika, avrupa ve asya-pasifik'teki 17 ülkede de prime hizmeti bulunmaktadır. 15 eylül 2020 tarihinde de türkiye'de kullanıma açılmıştır.

2012-2016 
avustralya, kanada, almanya, i̇talya, birleşik krallık, hindistan ve amerika birleşik devletleri'ndeki amazon prime üyelikleri, seçili filmlerin ve tv programlarının hiçbir ek ücret ödemeden anında akışı olan amazon video hizmetini de kapsar. kasım 2011'de, prime üyelerinin kindle sahiplerinin ödünç verme kütüphanesine erişimine açıldığı açıklandı, bu da kullanıcıların ayda bir belirli popüler kindle e-kitaplarını ödünç almalarına olanak tanımaktadır. ayrıca .edu veya .ac.uk gibi akademik uzantılara sahip e-posta adresi olan kişiler (genellikle öğrenciler), prime üyeliğinde indirimler dahil olmak üzere prime student ayrıcalıklarından yararlanabilirler.

mart 2014'te amazon, amazon prime için yıllık abd üyelik ücretini 79 dolardan 99 dolara çıkardı. bu değişiklikten kısa bir süre sonra amazon, sınırsız ve reklamsız müzik akışı hizmeti sağlayan prime music'i duyurdu. kasım 2014'te prime photos'u ekledi ve kullanıcıların amazon drive'ına fotoğraf olarak kabul edilen dosyalar için sınırsız depolama alanı tanımlandı. amazon, mayıs 2015'te amerika birleşik devletleri'nin 14 metropol bölgesinde prime üyelerine ücretsiz aynı gün teslimat sunmaya başladı.
nisan 2015'te amazon, almanya'nın münih bölgesinde bulunan audi marka otomobil sahiplerinin bagajlarına doğrudan siparişi teslim etmek için audi ve dhl ile bir deneme ortaklığı başlattı.

aralık 2015'te on milyonlarca kişinin amazon prime üyesi olduğunu açıklandı. aynı ay içinde amazon, amazon prime abonelerine ek akışlı video hizmetleri sağlayan bir abonelik hizmeti olan akış ortakları programının oluşturulduğunu duyurdu. programa dahil olan yayın sağlayıcıları arasında showtime, starz gibi kanallar da vardır.

2016-günümüz 
tüketici zekası araştırma ortakları tarafından hazırlanan bir rapora göre, ocak 2016'da amazon prime 54 milyon üyeye ulaştı. ocak 2016'daki birkaç rapor, o sırada abd'deki tüm hanelerin neredeyse yarısının amazon prime üyesi olduğunu belirtti. eylül 2016'da amazon'un yan kuruluşu olan twitch, aylık video oyunları ve eklenti içerik teklifleri ve ayda bir kullanıcı kanalına ücretsiz abonelik satın alma olanağı dahil olmak üzere amazon prime aboneliği (twitch prime) olan kullanıcılara sunulan özellikleri duyurdu. amazon daha sonra, oyun içi ganimetleri abonelerine ödül olarak sunan farklı oyun geliştiricileriyle ortaklık kurdu. ganimet ödüllerine dahil olan oyunlar arasında apex legends, legends of runeterra, fifa ultimate team, teamfight tactics, mobile legends: bang bang, doom eternal gibi oyunlar bulunmaktaydı.

haziran 2017'de müşterilerin kıyafetlerini ödemeden önce denemelerine olanak tanıyan bir hizmet olan prime wardrobe duyuruldu. aynı yıl içinde lg, motorola ve nokia gibi şirketlerin kilit ekranında amazon reklamlarını görüntüleyen bazı akıllı telefonlarını indirimli olarak sunan prime exclusive phone programı duyuruldu.

haziran 2019'da amazon, amazon prime ile bir günlük teslimatını genişletti ve prime free one day'in abd üyelerine minimum satın alma olmaksızın 10 milyondan fazla üründe sunulduğunu belirtti.

amazon, 3 mart 2020'de aynı gün teslimat sürelerini kısaltmak için dallas, orlando, philadelphia ve phoenix dahil olmak üzere belirli abd şehirlerinde "mini sipariş karşılama merkezleri" kurduğunu duyurdu. aynı ayın ilerleyen günlerinde, covid-19 pandemisi sırasında, amazon'un istisnai talebi karşılamaya çabalaması ve duyurması nedeniyle, çeşitli stokta bulunan ürünlerin prime ekspres teslimat tarihleri abd'de normal 1-2 gün yerine bir aya kadar gecikmelere ulaştı.

prime music 

prime music, spotify, apple music, youtube music ve diğerlerine benzer bir müzik akışı hizmetidir. şarkılarının çoğunun bir kütüphanesine amazon prime üyelerine erişim sağlar.

prime video 
prime video hizmeti, 7 eylül 2006'da amerika birleşik devletleri'nde amazon unbox olarak tanıtıldı. 4 eylül 2008'de adı amazon video on demand olarak değiştirildi. unbox adı, ağustos 2014 itibarıyla artık satın alınan anlık videoları indirmek için kullanılamayan yerel programı ifade etmektedir. 22 şubat 2011'de hizmet, amazon instant video olarak yeniden adlandırıldı.

prime reading 
ekim 2016'dan itibaren abd'deki prime üyeleri, prime reading aracılığıyla kindle e-kitap setine erişebildiler. servis aracılığıyla bazı dergiler ve seyahat rehberleri de okunabilmektedir. prime reading, tümü mevcut olmaya devam eden kindle owners lending library, kindle unlimited ve kindle first ile ilgili değildir.

prime pantry 

nisan 2014'te amazon, bozulmayan bakkal ürünlerini sabit bir ücret karşılığında teslimat için tek bir kutuda göndermek için bir hizmet başlattı. hizmet amerika birleşik devletleri, birleşik krallık, almanya, avusturya, hindistan, japonya, i̇talya, i̇spanya ve fransa'da mevcuttur.

amazon prime üyeleri 6 dolara evlerine bir kutu "kiler" getirebilir. i̇nsanlar alışveriş yaparken amazon, her bir ürünün kapladığı alanı ölçerek, iade ve sevkiyat öncesinde ihtiyaç duyulan kutu sayısını değerlendirebiliyor.

prime now 

amazon, aralık 2014'te manhattan ve new york'un bazı bölgelerinde bulunan prime üyelerine bir avantaj olarak ürünleri 7.99 $'lık bir ücret karşılığında bir saat içinde veya ek ücret olmadan iki saat içinde siparişlerini teslim etme özelliğini duyurdu. 2014 itibarıyla, bu teslimat hizmeti ile günlük 25.000 temel ürün mevcuttu. şubat 2015'te hizmet tüm manhattan'ı kapsayacak şekilde genişletildi. 2016 ortalarında, amerika birleşik devletleri'nde chicago, miami, baltimore, seattle, dallas, atlanta, austin, nashville, portland, san antonio ve tampa'nın bazı kısımlarını içerecek şekilde hizmet ağı genişletildi. abd dışında, birleşik krallık, i̇talya, almanya, fransa, i̇spanya, japonya, ve singapur'da da bu hizmet mevcuttur. amazon, prime now'ın isteğe bağlı ihtiyaçlarını karşılamak için, bağımsız yüklenicilerin teslimat hizmetleri sağlaması için bir platform olan amazon flex'i piyasaya sürdü.

prime key

evden 
amazon, ekim 2017'de prime üyelerine, tek seferlik bir kod kullanarak giriş hakkı kazanan amazon flex yüklenicilerinden ev içi teslimat alma seçeneği ekledi. amazon key hizmeti, nisan 2018'de amerika birleşik devletleri'nin 37 metropol bölgesinde ikamet eden müşterilere sunuldu.

müşterilere paketin teslim edilmesi için dört saatlik bir zaman aralığı verilir. kurye kapıyı açtığında, cloud cam kapı kilitlenene kadar müşterinin akıllı telefonuna gönderilen bir video kaydeder. hizmete katılanlar, kapıyı kilitlemek ve açmak, kamerayı izlemek ve sanal anahtarlar vermek için ios ve android için amazon key tamamlayıcı uygulamasını da kullanabilir.

hizmetin başlatılmasından bir ay sonra, bir güvenlik uzmanı, güncellendiğinden beri sistemde kamerayı donduran ve görüntü aktarımını durduran bir hata buldu.

arabadan 
amazon key in-car, onstar (2015 ve sonrası) veya volvo on call sahibi kişilerin paketleri araçlarının bagajında ​​teslim almalarına olanak tanıyan bir hizmettir. hizmet, amazon key'in evde teslimatı ile aynı alanlarda mevcuttur ancak ek donanım gerektirmez. müşterilere dört saatlik bir teslimat aralığı sunulur. bu süre zarfında, araçları halka açık bir alanda bulunmalıdır.

garajdan 
amazon, ces 2019'da chamberlain group ile bir ortaklığını duyurdu ve key hizmetinin bir parçası olarak paketlerin myq özellikli açıcılarla müşterilerin garajlarına yerleştirilmesine izin verdi.

prime air 

60 minutes, 1 aralık 2013'te amazon prime air'ın birkaç yıl daha geliştirme aşamasında olması beklenen gelecekteki olası bir teslimat hizmeti olduğunu duyurdu. kavramsal olarak süreç, yerel amazon yetkilendirme merkezlerinden kısa mesafeler (10–20 km) uçarak 30 dakika içinde küçük paketleri (beş pound'un altında) teslim etmek için dronları kullanacaktı. ancak proje amerika birleşik devletleri'nde, federal havacılık i̇daresinin insansız hava araçlarının ticari kullanımını onaylamasını gerektirecek.

temmuz 2014'te, şirketin, saatte 50 mil uçabilen ve 5 kiloluk paketleri taşıyabilen 8. ve 9. i̇ha prototiplerini geliştirdiği ve bunları test etmek için faa'ya başvurduğu ortaya çıktı.

şirketin güvenine rağmen, mart 2020 itibarıyla proje henüz yayında değil ve amazon, abd ve birleşik krallık hükûmetlerinden hem patent hem de lojistik anlaşmaları bekliyor.

prime gaming 
amazon, twitch prime'ı amazon prime gaming olarak yeniden adlandırdı. artık amazon prime veya prime video aboneleri de ek ücret ödemeden twitch prime'a (şimdi prime gaming) sahip olabilmektedir. prime gaming, 30 günlük ücretsiz deneme sürümünün ardından aylık ücretli abonelik sistemi ile kullanıcılarına oyun içi ücretsiz içerikler ve ganimetler, indirilebilir bedava oyunlar ve twitch platformunda favori yayıncılarınıza ücretsiz abone olabilmeniz için olanak sağlar. bunun yanı sıra kullanıcılar amazon prime’da bulunan diğer tüm hizmetlere de erişim sağlar. bunlara örnek olarak amazon’dan yapılan alışverişlerde sınırsız ücretsiz teslimat olanağı mevcuttur.

prime günü 
15 temmuz 2015'te, web sitesinin 20. yıl dönümü şerefine amazon ilk olarak prime day'i (prime günü) düzenledi. etkinlik, amazon prime abonelerine özel olarak sunulan çok sayıda satış ve promosyon içeriyor ve amazon, ilk sürümün "kara cuma'dan daha fazla fırsat" içereceğini duyurdu. açılıştaki prime günü, sunulan indirimlerin kalitesiyle ilgili eleştirilerle karşılaştı ve bunların birçoğu yüksek talep görmeyen ürünlere bağlıydı. bazı kullanıcılar olayı şaka yollu bir şekilde "garaj satışı" olarak nitelendirdi ve walmart, etkinliğe müşterilerin "harika fırsatlar bulmak için $100 ödemek zorunda kalmaması gerektiğini" savunan bir promosyon blog yazısı ile karşı çıktı. amazon, web sitesindeki sipariş hacminin 2014'te kara cuma satışlarını "aştığını" belirterek etkinliğe yönelik eleştiriyi savundu.

yine temmuz 2015'te, amazon prime, daha önce bbc'nin top gear üyesi olan jeremy clarkson, richard hammond ve james may'i 2016'da piyasaya sürülen amazon prime video'da yayınlanacak the grand tour için çekimlerin başladığını duyurdu. amazon prime, 13 temmuz 2016'da müşterilerin "prime günü" gününde dünya genelinde yüzde 60 daha fazla sipariş verdiğini söyledi. 2018'den önce ariana grande tarafından yönetilen bir konser amazon video ve twitch üzerinden yayınlandı. 2019 konseri, 15 temmuz'da başlayan prime günü öncesinde 10 temmuz'da düzenlendi ve taylor swift, dua lipa, becky g ve sza'nın yer aldığı bu konser prime abonelerine özel olarak yayınlandı.

2018'de prime günü, ilk olarak amazon'un protestolarına ve yerine getirme merkezlerindeki işçilere muamele nedeniyle işçi grevlerine bağlandı. bu eylemlerin destekçileri, prime günü boyunca şirket veya iştirakleri tarafından sağlanan tüm hizmetleri kapsayan amazon'un boykot edilmesini teşvik etti.

2020'de abd'de covid-19 pandemisi nedeniyle prime günü ertelendi ve 2020'nin sonlarında yapılması planlanıyor. 6-7 ağustos'ta hindistan'da prime günü düzenlendi.

kaynakça 

müzik akışı hizmetleri
2005'te amerika birleşik devletleri'nde kurulan oluşumlar
abonelik hizmetleri
amazon (şirket)