İzyum Muharebesi (2022)

i̇zyum muharebesi, rusya ile ukrayna arasında, rusya'nın ukrayna'yı işgali sırasında kuzeydoğu ukrayna taarruzu'nun ve doğu ukrayna taarruzu'nun bir parçası olarak meydana gelen askeri bir çatışmaydı. muharebe, şehrin bir ulaşım düğümü olarak önemi nedeniyle i̇zyum kasabasının kontrolü için mart 2022'de başladı. rus ordusu, harkov oblastı'ndaki kuvvetlerinin donbas bölgesindeki birlikleriyle bağlantı kurabilmesi için i̇zyum'u ele geçirmek istedi.

yerel yetkililere göre, i̇zyum'daki konutların %80'i savaşta yıkıldı.

muharebe 
i̇zyum'a rus saldırıları, 28 şubat 2022'de başladı ve rus ordusu 3 mart 2022'de  roket saldırılarını başlattı. 3 mart'ta sekiz sivil hayatını kaybederken, kasabanın merkez hastanesinde ciddi hasar meydana geldiği bildirildi. ertesi gün, rus kuvvetleri i̇zyum'a doğru ilerledi ve kuzey banliyölerine ulaştı. 6 mart'ta rus ordusu, i̇zyum'un iki mahallesini ve tren istasyonunu kontrol ediyordu.

7 mart akşamı, rus çevrimiçi yayınları, i̇zyum'un rus güçleri tarafından alındığını bildirdi, ancak resmi olarak iddia doğrulanmadı. ertesi gün, rus ve ukrayna güçleri arasında kasabanın kontrolü için savaş patlak verdi ve sonunda rus birlikleri geri püskürtüldü. 9-10 mart tarihleri arasında 2250 sivil i̇zyum'dan tahliye edildi, rus kuvvetleri şehre doğru yavaş yavaş ilerlemeye devam ettiler.

12 mart'ta rus birlikleri şehrin kuzey kısmını ele geçirdi. ertesi gün, rus ordusu daha fazla ilerleme kaydetti, ancak ukrayna ordusu tarafından nihayetinde geri püskürtüldüler.

15 ve 16 mart tarihleri arasında, ukrayna kuvvetleri kısa süre sonra pozisyonlarını geri almayı başaramadan, rus birlikleri i̇zyum'un güney kısmını ele geçirdi. 17 mart'ta bir abd savunma bakanlığı yetkilisi, i̇zyum'un bir kez daha rus güçleri tarafından ele geçirildiğini bildirdi, ancak bu, savaş araştırmaları enstitüsü (isw) tarafından reddedildi. rus ordusu donets nehrini barvinkivsky otoyolu yakınında geçti, ancak daha sonra pusuya düşürüldükten sonra ukrayna kuvvetleri tarafından durduruldu. mücadele ertesi gün devam etti.

19 ve 20 mart arasında, i̇zyum'un merkezini ele geçirmeye yönelik yeni bir rus girişimi püskürtüldü. çatışma sırasında, rus mühendislik birlikleri, rus ilerlemesini durdurmak amacıyla ukrayna kuvvetleri tarafından kısmen tahrip edilen iki araç köprüsünü atlamak için donets nehri üzerinde bir duba köprüsü yapmaya çalıştılar. ancak, mühendislik birlikleri pusuya düşürüldü ve 19 rus askeri öldü ve 46'sı yaralandı. ölenler arasında mühendislik biriminin komutanı albay nikolay ovçarenko da vardı. sonunda, rus kuvvetleri iki duba köprüsü kurmayı başardı ve rus tankları, i̇zyum'un ukrayna'nın elindeki kısmını kuşatmak için nehri geçti. bu süre zarfında 22 mart'ta, ukrayna kuvvetleri kasabanın kontrolünü yeniden kazanmak için bir karşı saldırı girişiminde bulundu.

24 mart'ta rus ordusu, i̇zyum'un tam kontrolünü ele geçirdiğini duyurdu, ancak ukrayna tarafından reddedildi ve savaşın devam ettiğini belirtti. yerel bir yetkiliye göre, rus kuvvetleri kasabanın kuzeyini tutuyordu, ukrayna askerleri ise donets nehri ile onları ayıran güneydeydi. ayrıca i̇zyum'un ablukaya alındığını ve şehrin bu noktada "tamamen yok edildiğini" doğruladı.

25 mart'ta, bir abd savunma bakanlığı yetkilisi ve diğerleri tarafından rus kuvvetlerinin i̇zyum'un güneyindeki ukrayna hatlarını kırdığı bildirildi, bildirildiğine göre 10 kilometre ilerlediler. ancak isw, ukrayna ordusunun rus birliklerini i̇zyum'un hemen güneyindeki kamyanka köyünde püskürttüğünü aktardı. isw ayrıca, rus kuvvetlerinin şehri doğrudan bir saldırıda ele geçirmeyi başaramayınca kuşatma girişimlerine devam edeceğini belirtti.

27 mart'a kadar rus ordusu kamyanka ve i̇zyum'un güneybatısında ve güneydoğusundaki diğer iki köyü ele geçirdi, ancak ukrayna kuvvetleri daha sonra üç köyü de geri almayı başardıklarını iddia etti. ayrıca i̇zyum yakınlarında bir rus suhoy su-34 savaş uçağını da düşürdüklerini iddia ettiler. i̇ki gün sonra, kamyanka'nın rus kontrolü altında olduğu, rus kuvvetlerinin etrafındaki mevzilerini güçlendirdiği ve çatışmaların i̇zyum'un güneyine, slovyansk yolu boyunca ilerlediği doğrulandı.

1 nisan'da ukrayna ordusu i̇zyum'un rus kontrolü altında olduğunu doğruladı. ertesi gün, ukrinform'a verdiği bir röportajda, i̇zyum'un belediye başkan yardımcısı volodimir matsokin, şehrin konut binalarının %80'inin yıkıldığını ve şehirde elektrik, ısıtma veya su olmadığını iddia etti.

sonrası 

3 nisan'da ukrayna hükûmeti, ukraynalı sivillerin i̇zyum'daki 3. rus motorlu tüfek tümenine bağlı rus askerlerine zehirli kekler dağıtmasının ardından iki rus askerinin öldüğünü ve 28 kişinin de hastaneye kaldırıldığını bildirdi.

4 nisan'da the guardian, bölge sakinleri ve askeri yetkililerden oluşan görgü tanıklarının raporlarına dayanarak, yoğun çatışmaların i̇zyum yakınlarında devam ettiğini bildirdi.

10 nisan'da, birkaç abd savunma yetkilisi, rus kuvvetlerinin i̇zyum ile dnipro arasında bir taarruza hazırlık olarak i̇zyum'da toplandığını belirtti. rus kuvvetlerinin 5 nisan'dan itibaren kiev ekseninden ve sumı ekseninden i̇zyum'a yeniden konuşlandırdığı bildirildi.

18 nisan'da ukrayna, i̇zyum bölgesinde veya yakınında bir dizi "yerleşim yerinin" geri alındığını iddia etti. şehirdeki rus kuvvetleri, şehir sakinlerini rusya federasyonu topraklarına toplu olarak sürgün etmeye başladı.

nisan 2022'nin ortalarında yeni bir rus taarruzunun başlamasının ardından, rus birlikleri 20 nisan'da i̇zyum'un güney ve güneybatısındaki yerel ilerlemelerle bir miktar başarı elde etti. 26 nisan itibarıyla, rus kuvvetleri i̇zyum'un güneyinde yavaşça ilerlemeye devam ederken ertesi gün, rus ordusu i̇zyum'un batısındaki bir kasabayı ve şehrin 20 kilometre batısındaki başka bir kenar mahalleyi ele geçirdi.

27 nisan 2022'de ukraynalı bir yayın olan defence express, rus ordusu genelkurmay başkanı valeri gerasimov'un bölgedeki rus taarruzunu bizzat komuta etmek için i̇zyum'a geldiğini iddia etti. ukrayna bağımsız bilgi ajansına göre gerasimov, 1 mayıs 2022'de i̇zyum yakınlarında yaralandı. i̇ki amerikalı yetkili, gerasimov'un bölgede olduğunu doğruladı, ancak ukraynalı bir yetkili ukrayna'nın özellikle gerasimov'u hedef aldığını reddetti ve komuta merkezine saldırıya uğradığında gerasimov'un rusya'ya dönmek için yola çıktığını söyledi. ukraynalı yetkililer saldırının rus general andrey simonov'u öldürdüğünü iddia ettiler.

kaynakça 

kuzeydoğu ukrayna taarruzu
rusya'nın ukrayna'yı işgalindeki muharebeler
kb1 rusça kaynakları (ru)