Friedrich Spielhagen

friedrich spielhagen (24 şubat 1829 - 25 şubat 1911), alman romancı, edebiyat kuramcısı ve çevirmendir. 20'li yaşlarının başında bir çeşitli işlerde çalışmayı denedi ancak 25 yaşında yazmaya ve çevirmenlik yapmaya başladı. en çok bilinen romanı sturmflut'tur ve in reih' und glied adlı romanı rusya'da oldukça başarılı olmuştur.

yaşamı 
spielhagen magdeburg'da doğdu ve babasının 1835'te bir devlet mimarı olarak atandığı stralsund'da büyüdü. stralsund'daki gymnasiuma (türkiye'de anadolu lisesi) gitti. berlin, bonn ve greifswald üniversitelerinde önce hukuk, ardından edebiyat ve felsefe okudu.

bonn'da, o zamanlar carl schurz, johannes overbeck, julius schmidt, karl otto weber, ludwig meyer ve adolf strodtmann'ın da üyesi olduğuburschenschaft franconia'ya üye oldu. anılar adlı kitabında schurz, spielhagen'i şöyle anıyor: “bir dereceye kadar mesafeli ve çekingen karakterine rağmen, hepimiz ender entelektüelliği ve yüksek ahlaki değerlere sahip olduğunu fark ettik. yüzyılın romancıları arasında en üst seviyede bir yıldız oldu." 

üniversiteden ayrıldıktan sonra özel öğretmen, oyuncu asker ve leipzig'de bir okulda öğretmen olmayı denedi ancak 1854'te babasının ölümü üzerine kendini tamamen yazmaya adadı. 1859'da hannover'deki zeitung für norddeutschland'ın (kuzey almanya gazetesi) editörü oldu ve 1862'de berlin'e taşındı. burada 1878-84 arasında westermanns illustrirte deutsche monatshefte'nin (westermann'ın resimli alman aylık dergisi) editörlüğünü yaptı.

çevirmen olarak spielhagen, george william curtis'ten howadji, ralph waldo emerson'dan english traits, amerikan şiirlerinden bir seçkiyi (1859; 2. baskı 1865) ve william roscoe'dan lorenzo de' medici eserlerini almanca'ya çevirdi. jules michelet'nin fransızca ufak eserlerini de tercüme etti: l'amour, la femme, la mer.

therese boutin (1835–1900) ile evlendi ve çiftin elsa spielhagen (1866–1942) adında bir kızı oldu. 25 şubat 1911'de öldü. memleketi magdeburg ve yaşadığı üç şehir stralsund, hannover ve berlin'de adı sokaklara verildi.

romanlar ve bir oyun 

i̇kisi de çok okunmayan clara vere (1857) ve auf der düne'yi (1858) yayımladıktan sonra gazete ve dergiler için yazmaya başladı. 1861'de problematische naturen (1860-1861) ile şöhrete ulaştı. bunun ardından bir yıl sonra bir devamı durch nacht zum licht, ardından die von hohenstein (1863), in reih' und glied (1866), hammer und amboß (1869), deutsche pioniere (1870), allzeit voran (1872), was die schwalbe sang (1873), ultimo (1874), liebe für liebe (leipzig'de geçen bir drama; 1875), sturmflut (fransa-prusya savaşı sonrası berlin'de yaşanan finansal krizlere dayanır, 1876), plattland (1878), quisisana (1880), angela (1881), uhlenhans (1884), ein neuer pharao (1889), faustulus (1897) ve freigeboren (1876) ve diğer pek çok eser çıkardı. günümzüde sturmflut en iyi bilinen eseridir ancak şu anda yalnızca kısaltılmış bir biçimi mevcuttur. spielhagen'in sonraki çalışmaları neredeyse tamamen edebiyat teorisi üzerineydi.

spielhagen'in sämtliche werke (bütün eserleri) adlı derlemesi 1871'de on altı cilt, 1878'de on dört cilt olarak yayınlandı. bunu 1898'de (22 cilt) sämtliche romane (tüm romanları) izledi ve bunları 1902'de yeni bir dizi izledi. 1890'da otobiyografisi finder und erfinder'i (2 cilt, 1890) yayımladı.

in reih' und glied adlı romanı, rusça'ya один в поле не воин [kelimenin tam anlamıyla odin v pole ne voin, "meydandaki bir adam savaşçı değildir" veya "tek başına bir adam savaşı kazanamaz" anlamına gelen bir atasözü] (1867–1868) olarak çevrilmiştir. romanın devrimci kahramanı leo (ferdinand lassalle'ye dayannır) rusya'da olağanüstü popüler oldu ve hemen hemen tüm romanları en az bir kez rusça'ya çevrildi. 1895'te (8 cilt) ve 1898 (30 cilt) eserlerinin rusça toplu basımı yapıldı.

eserleri 

 clara vere, novelle, 1857
 auf der düne, novelle, 1858
 problematische naturen, roman, berlin: janke, 1861
 durch nacht zum licht, roman (problematische naturen romanın devamı), 1862
 in der zwölften stunde, novelle, 1862
 vermischte schriften, 1864
 röschen vom hofe, novelle, 1864
 die von hohenstein, roman, 1864
 in reih' und glied, roman, 1866
 goethe-galerie. wilhelm von kaulbach'ın orijinal çizimleri ve friedrich spielhagen'in açıklayıcı metni ile. verl. -anst. für kunst u. wissenschaft, münchen 1867. dijital baskısı
 vermischte schriften, 1868
 die dorfcoquette, komedi romanı, 1868
 hammer und amboß, roman, 1869 (projekt gutenberg-de'deki tam metin )
 allzeit voran, roman, 1871
 was die schwalbe sang, roman, 1873 (1872: die gartenlaube'de yayımlandı)
 ultimo, novelle, 1874
 liebe für liebe, oyun, dört perde, 1875
 sturmflut, roman, 1877
 platt land, roman, 1879
 quisisana, novelle, 1880
 beiträge zur theorie und technik des romans, 1883
 was will das werden?, roman, 1885
 ein neuer pharao, roman, 1889
 finder und erfinder. erinnerungen aus meinem leben, 1890
 sonntagskind, roman, 1893
 susi, roman, 1895
 stumme des himmels, roman, 1895
 zum zeitvertreib, roman, 1897
 faustulus, roman, 1898
 neue beiträge zur theorie und technik der epik und dramatik, 1898
 opfer, roman, 1899
 freigeboren, roman, 1900

kaynakça

ek kaynaklar

dış bağlantılar 
 

19. yüzyıl çevirmenleri
berlin humboldt üniversitesinde öğrenim görenler
ren friedrich wilhelm üniversitesinde öğrenim görenler
alman çevirmenler
19. yüzyıl alman roman yazarları
alman gazeteciler
1911 yılında ölenler
1829 doğumlular
alman yazarlar
19. yüzyıl alman yazarları