Göksel küreler

göksel küreler, plato, eudoxus, aristo, batlamyus, kopernik ve diğerleri tarafından geliştirilen kozmolojik modellerin temel unsurlarıydı. bu kozmolojik modellerde, sabit yıldızların ve gezegenlerin görünen hareketleri, sanki kürelere yerleştirilmiş mücevherler gibi, eterik, şeffaf bir beşinci elementten (esîr) yapılmış dönen kürelere gömülü olarak düşünülmüştür. sabit yıldızların birbirlerine göre konumlarını değiştirmediğine inanıldığından, bunların tek yıldızlı bir kürenin yüzeyinde olması gerektiği ileri sürülmüştür.

modern öğretide, gezegenlerin yörüngeleri, çoğunlukla boş olan uzayda, gezegenlerin izledikleri yollar olarak bilinir. ancak eski ve orta çağ düşünürleri, göksel kürelerin her birini, üzerindeki ve aşağısındaki küre ile tam temas halinde olan ve iç içe geçmiş seyreltilmiş maddenin kalın küreleri olduğunu düşünmüştür. akademisyenler batlamyus'un epiksiklesini uyguladığında, her gezegensel kürenin onları barındıracak kadar kalın olduğunu varsaydı. bu iç içe geçmiş küre modelini astronomik gözlemlerle birleştirerek bilginler, güneş'e (yaklaşık 4 milyon mil), diğer gezegenlere ve evrenin sınırına (yaklaşık 73 milyon mil) kadar olan mesafeler için genel olarak kabul edilen değerleri hesaplayabildiler. i̇ç içe geçmiş küre modelinin öngördüğü güneş ve diğer gezegenlerin bize olan uzaklığı, modern ölçüm sonuçlarından önemli derecede farklıdır  ve evrenin boyutunun artık akıl almaz derecede büyük olduğu ve evrenin sürekli genişlediği bilinmektedir.

ayrıca bakınız

kaynakça

bibliyografya

 aristotle metaphysics, in 'the basic works of aristotle' richard mckeon (ed) the modern library, 2001
 clagett, marshall  science of mechanics in the middle ages university of wisconsin press 1959
 cohen, i.b. & whitman, a. principia university of california press 1999
 cohen & smith (eds) the cambridge companion to newton cup 2002
 copernicus, nicolaus on the revolutions of the heavenly spheres, in great books of the western world : 16 ptolemy copernicus kepler encyclopædia britannica inc 1952
 
 duhem, pierre. "history of physics." the catholic encyclopedia. vol. 12. new york: robert appleton company, 1911. 18 jun. 2008 <http://www.newadvent.org/cathen/12047a.htm >.
 duhem, pierre.  le système du monde: histoire des doctrines cosmologiques de platon à copernic, 10 vols., paris: hermann, 1959.
 duhem, pierre.  medieval cosmology: theories of infinity, place, time, void, and the plurality of worlds, excerpts from le système du monde, translated and edited by roger ariew, chicago: university of chicago press, 1987  

 eastwood, bruce, "astronomy in christian latin europe c. 500 – c. 1150," journal for the history of astronomy, 28(1997): 235–258.
 eastwood, bruce, ordering the heavens: roman astronomy and cosmology in the carolingian renaissance, leiden: brill, 2007.  .
 eastwood, bruce and gerd graßhoff, planetary diagrams for roman astronomy in medieval europe, ca. 800–1500, transactions of the american philosophical society, vol. 94, pt. 3, philadelphia, 2004. 
 field, j. v., kepler's geometrical cosmology. chicago: chicago university press, 1988 
 golino, carlo (ed.)galileo reappraised university of california press 1966
 grant, edward, "celestial orbs in the latin middle ages," isis, 78(1987): 153–73; reprinted in michael h. shank, ed., the scientific enterprise in antiquity and the middle ages, chicago: univ. of chicago pr., 2000. 
 grant, edward, planets, stars, and orbs: the medieval cosmos, 1200–1687, cambridge: cambridge univ. pr., 1994. 
grant, edward the foundations of modern science in the middle ages, cambridge: cambridge univ. pr., 1996.  
 
gingerich, owen the eye of heaven, american institute of physics 1993
 
 heath, thomas aristarchus of samos oxford university press/sandpiper books ltd. 1913/97
 jarrell, r.a. the contemporaries of tycho brahe in taton & wilson (eds)1989
 koyré, alexandre: galileo studies (translator mepham) harvester press 1977 
 
 kepler, johannes, epitome of copernican astronomy (bks 4 & 5), published in great books of the western world : 16 ptolemy copernicus kepler, encyclopædia britannica inc. 1952
 lewis, c. s., the discarded image: an introduction to medieval and renaissance literature, cambridge: cambridge university press 1964  
 
 lindberg, david c. (ed) science in the middle ages chicago: univ. of chicago pr., 1978.  

 lloyd, g. e. r., aristotle: the growth and structure of his thought, pp. 133–153, cambridge: cambridge univ. pr., 1968. .
 lloyd,  g. e. r., "heavenly aberrations: aristotle the amateur astronomer," pp. 160–183 in his aristotelian explorations, cambridge: cambridge univ. pr., 1996. .
 mach, ernst the science of mechanics open court 1960.
 maier, annaliese, at the threshold of exact science:  selected writings of annaliese maier on late medieval natural philosophy, edited by steven sargent, philadelphia:  university of pennsylvania press, 1982.  
 mccluskey, stephen c., astronomies and cultures in early medieval europe, cambridge: cambridge univ. pr., 1998. 
 neugebauer, otto, a history of ancient mathematical astronomy, 3 vols., new york: springer, 1975.  

 popper, karl the world of parmenides routledge 1996
 rosen, edward three copernican treatises dover 1939/59.
 sambursky, s. the physical world of late antiquity routledge & kegan paul, 1962
 schofield, c. the tychonic and semi-tychonic world systems in taton & wilson (eds) 1989
 sorabji, richard matter, space and motion london: duckworth, 1988  
 sorabji, richard (ed) philoponus and the rejection of aristotelian science london & ithaca ny 1987
 sorabji, richard the philosophy of the commentators, 200–600 ad: volume 2 physics duckworth 2004
 
 r. taton & c. wilson (eds.)the general history of astronomy: volume 2 planetary astronomy from the renaissance to the rise of astrophysics part a tycho brahe to newton cambridge: cambridge univ. pr., 1989
 thoren, victor e., "the comet of 1577 and tycho brahe's system of the world," archives internationales d'histoire des sciences, 29 (1979): 53–67.
 thoren, victor e., tycho brahe in taton & wilson 1989

dış bağlantılar 
working model and complete explanation of the eudoxus's spheres 
dennis duke, animated ptolemaic model of the nested spheres 
henry mendell, vignettes of ancient mathematics:  eudoxus of cnidus  ptolemy, almagest 
m. blundevile his exercises, p 282  – depiction of celestial spheres in a 1613 book

fiziksel kozmoloji