William D. Leahy

filo amirali william daniel leahy (6 mayıs 1875 - 20 temmuz 1959), ii. dünya savaşı sırasında aktif görevde en üst düzey abd askeri subayı olarak görev yapan amerikan deniz subayı idi. birden fazla unvan aldı ve abd'nin ii. dünya savaşı'nda aldığı tüm önemli askeri kararların merkezinde yer aldı.

i̇rlandalı-amerikalı bir aileden olarak, iowa eyaletinin hampton şehrinde doğdu ve ailesi ile birlikte çocukken wisconsin, ashland'a taşındı. babası michael arthur leahy (1838–1921) başarılı bir avukat ve i̇ç savaş gazisi idi ve west point'e katılmak ve babasının izinden gitmek istiyordu. ancak, 1893 yılında liseyi bitirdikten sonra, birleşik devletler deniz harp okulu'na katıldı ve 1897'de 47 kişilik sınıfta 15. oldu.

mezun olduktan sonra 'a, sonra pasifik'e atandı. i̇spanyol-amerikan savaşı sırasında 3 temmuz'da santiago savaşı'na katılmak için macellan boğazı'ndan ve 1898 ilkbaharında güney amerika'nın etrafından ünlü olan dolaşımı yaptığında bu zırhlıda görevliydi. şahsen gördüğü tek savaş buydu.

yasaların gerektirdiği iki yıllık deniz görevini tamamladıktan sonra, 1 temmuz 1899'da subay olarak görevlendirildi. o zamanlar asya-amerikan savaşı'nda ve çin'deki filipin-amerikan savaşı ve boksör i̇syanı'nda  ve 'da görev yaptı ve  torpido botuna komuta etti. 1902'de amerika birleşik devletleri'ne döndü ve ejderha askeri düzeni'ne üye oldu. sonraki beş yıl boyunca, kanalın erken döneminde panama'da bulunan ,  ve  eğitim gemisinde görev yaptı. i̇lk kıyı görevi deniz harp okulu'ndaydı. 1907'den itibaren iki yıl fizik ve kimya bölümü'nde öğretim görevlisi olarak çalıştı. 1909'da denize gitti ve pasifik filosu'ndaki california zırhlı kruvazörünün gemisi oldu. 18 ekim 1911'de, mare william'daki  gemisinde başkan william howard taft'a donanma yaveri olarak hizmet etti. 1912'de amerikan nikaragua işgali sırasında komutan, deniz kuvvetleri komutanı kurmay başkanlığı yaptı.

1912'nin sonlarında washington'da topçu tatbikatları ve mühendislik yarışmaları direktör yardımcısı olarak karaya çıktı. 1913-1915 yılları arasında deniz kuvvetleri bürosu'na bir detay subayı olarak atandı. 1913 yılında torpido botu 'in komutasını aldı ve o zamanki donanma sekreter yardımcısı franklin ile yakın bir dostluk kurdu. d. roosevelt, onunla gemide yolculuk yaptı. 1917'nin başlarında batı hint sularında bu görevdeydi ve devriye gücü atlantik filosu'nun komutan filosu üçlü personeline ek yardım görevini üstlendi.

bir yıl  yürütme subayı olarak görev yaptı ve nisan 1918'de askerleri fransa'ya taşıyan eski adı prenses alice olan  gemisinin komutanlığını yaptı. bu görevi sırasında donanma haçı ile ödüllendirildi. bu komutanlıktan kısa bir süre sonra 1918'de karaya çıktı ve üç yıl boyunca donanma bölümü'nde topçu tatbikatları ve mühendislik yarışması'nın direktörü olarak görev yaptı. aynı zamanda yangın kontrol kurulu'nun kıdemli bir üyesiydi.

1921'de türk kurtuluş savaşı sırasında türk sularındaki deniz müfrezesinin amiral gemisi olan 'in komutanlığını yaptı. bu savaşın sonunda kendisine 1. mayın filosu komutanlığı verildi ve 1922'de komuta kontrol gücü ek görevi verildi. amerika birleşik devletleri'ne döndü ve 1923-1926 yılları arasında navigasyon bürosu personel müdürü olarak görev yaptı. bir yıl boyunca new mexico zırhlısına komuta etti. 1927'de albay rütbesine terfi etti ve müfettişlik bürosu başkanı oldu. yaklaşık dört yıl sonra 1931'de destroyerler gözlem gücü komutanı olarak denize gitti. 1933 yılında, washington'da iki yıl boyunca görev yaptığı denizcilik bürosu müdürü olarak karaya çıktı. koramiral olarak savaş gemileri savaş gücü komutanı olarak denize gitti.1936'da amiral rütbesine terfi etti ve savaş gücü başkomutanı olarak uss california (bb-44) savaş gemisine bayrak çekti.

ocak 1937'de deniz operasyonları şefi (cno) olarak atandı. bu görevde ağustos 1939'a kadar bulunduktan sonra emekli oldu. bu vesileyle, başkan roosevelt "bill, bir savaşımız varsa, tam burada burada onu çalıştırmama yardım edeceksin." dedi.

cno olarak emekli olmadan, karısı louise harrington leahy ile birlikte 20 mart 1939'da görevlendirilen 'a sponsor oldu.

donanmadan ayrıldıktan sonra, 1939'da yakın arkadaşı başkan franklin d. roosevelt tarafından porto riko valisi olarak atandı. en tartışmalı rolünde, 1940–42 fransa birleşik devletleri büyükelçisi olarak hizmet etti, ancak vichy hükümetini alman kontrolünden uzak tutma konusunda sınırlı bir başarı elde etti.

1942'de başkan franklin d. roosevelt tarafından genelkurmay başkanı olarak aktif göreve çağrıldı ve ii. dünya savaşı boyunca bu pozisyonda görev yaptı. 15 aralık 1944 tarihinde filo amirali rütbesine terfi etti. filo amirali olarak, abd silahlı kuvvetleri'nde beş yıldızlı bir rütbeye sahip ilk abd deniz subayı idi. kurmay başkanlarına başkanlık etti ve savaş sırasında önemli bir karar merciydi. görevi başkan harry s. truman yönetiminde 1949'da emekli oluncaya kadar devam etti. 1942'den 1949'a kadar, sadece başkan'a rapor vererek abd ordusunun en üst düzey aktif görevinde bulundu. amerika birleşik devletleri'nin ilk fiili genelkurmay  (resmi unvanı değil) başkanıydı ve aynı zamanda amerikan ve i̇ngiliz personelin birlikte çalıştığı amerikan birleşik komutanlar heyetine başkanlık etti.

başkan roosevelt'e şubat 1945'te yalta konferansı'nda kişisel yardımcısı olarak eşlik etti. roosevelt, i̇ngiltere başbakanı winston churchill ve sovyet lideri josef stalin ile avrupa'nın yaklaşmakta olan almanya'nın teslim edilmesinden sonra nasıl yeniden düzenleneceğine karar vermek için bir araya geldi. beş ay sonra, truman'ın işgal altındaki almanya'nın yönetimi hakkında karar vermek için stalin ve yeni i̇ngiltere başbakanı clement attlee ile bir araya geldiği potsdam konferansı'na başkan truman ile gitti.

20 temmuz 1959 tarihinde maryland, bethesda'daki abd deniz hastanesi'nde 84 yaşında öldü. 23 temmuz 1959'da silahlı kuvvetler tarafından askeri cenaze töreni yapıldı. naaşı, 22 temmuz öğleden ertesi gün öğlene kadar washington ulusal katedrali'ndeki bethlehem şapeli'nde tutuldu.

uss leahy (dlg-16) gemisi onun onuruna isimlendirildi.

kaynakça 

|-

1875 doğumlular
1959 yılında ölenler
i̇rlanda asıllı amerikalılar
amerikalı amiraller