Varujan Vosganian

varujan vosganian (d. 25 temmuz 1958; krayova), ermeni kökenli rumen siyasetçi, ekonomist, deneme yazarı ve şair. vosganian, romanya'nın tăriceanu kabinesinde ekonomi ve ticaret bakanı (2006-2008) ve ponta kabinesinde (2012-2013) ekonomi bakanıydı. romanya ermeniler birliği'nin başkanı (uar, 1990-günümüz) ve romanya yazarlar birliği'nin (2005-günümüz) başbakan yardımcısıdır. kitapları 20'den fazla dile çevrildi.

hayatı ve kariyeri 
vosganyan, craiova'da ermeni kökenli bir ailenin çocuğu olarak doğdu. büyükanne ve büyükbabası, 1915'te osmanlı i̇mparatorluğu'nda ermeni halkına karşı yapılan soykırımdan sağ kurtuldu. vosganian, focșani'deki alexandru ioan cuza lisesi'nde okudu. daha sonra bükreş ekonomik araştırma akademisi'nde (1982'den mezun oldu) ticaret, bükreş üniversitesi'nde (1991'den mezun oldu) matematik okudu ve 1998'de ekonomi alanında doktora yaptı.

1989 romanya devrimi'ne katıldıktan sonra, 1990'daki ilk özgür seçimlerden beri romanya parlamentosu üyesidir. 1990'da romanya ermeniler birliği'nin başkanı oldu ve iki kez (1990-1992 ve 1992-1996) milletvekilleri meclisi üyesi ve bir senatör seçildi (1996-2000, sağ kuvvetler ve 2004-2016, ulusal liberal parti listelerinde). 1996 ve 2003 yılları arasında, sonunda 2003'te ulusal liberal parti ile birleşen sağcı liberal bir parti olan sağ güçler birliği'nin (uniunea forţelor de dreapta) lideriydi. 2006-2008 yılları arasında ekonomi ve maliye bakanı olarak görev yapan vosganian, 2012-2013 yılları arasında ticaret bakanı olarak görev yaptı.

2016'dan beri, avrupa için liberaller ve demokratlar i̇ttifakı (alde) listelerinde temsilciler meclisi üyesidir.

vosganian, ekonomi üzerine kurgusal olmayan çalışmaların yanı sıra, bir dizi şiir, kısa öykü ve roman gibi birçok deneme ve edebi metin de yayımladı. uluslararası tanınması, yirmiden fazla dilde tercüme edilen the book of whispers (2009) ile geldi. tüm kıtalardan kırktan fazla ülkede farklı etkinliklerde (halka açık konferanslar, denemeler, çalıştaylar, gösterimler ve dramatizasyonlar) sunulan fısıltılar kitabı, soykırım suçuna karşı sembol hâline geldi.

vosganian; ermenice, romence, i̇ngilizce, fransızca, i̇talyanca ve i̇spanyolca bilmektedir.

ödülleri ve adaylıkları 
edebiyat ödülleri ve adaylıkları

 yılın en iyi nesri için bükreş yazarlar derneği ödülü (1994)
 büyük şiir ödülü nichita stănescu (kişinev, moldova cumhuriyeti) (2006)
 romanya literară edebiyat dergisi tarafından verilen yılın en iyi kitabı ödülü (2009)
 convorbiri literare edebiyat dergisi tarafından verilen yılın en iyi nesir ödülü (2009)
 romanya akademisi tarafından verilen yılın en iyi nesir ödülü (2009)
 observatorul cultural magazine (2010) tarafından yılın en iyi nesir ödülü ve okuyucuların ödülü
 viața românească literary magazine tarafından verilen yılın en iyi nesir ödülü, (2010)
 argeș edebiyat dergisi tarafından verilen yılın en iyi nesri ödülü (2010)
 yılın en iyi nesir adaylığı - romanya yazarlar birliği (2009, 2013)
 şiir tristan tzara ve nesir mihail sebastian için niram sanat ödülü, niram sanat vakfı tarafından verildi, madrid (2010)
 yılın en iyi çevirisi için adaylık, leipzig bookfair, 2014
 angelus ödülü, okurların ödülü natalia gorbanevskaia ve yılın en iyi çevirisi için ödül, wrocław, 2016

diğer ödüller

 doktor honoris causa, vasile goldis arad üniversitesi tarafından ödüllendirildi (2006)
 romanya bilim ve kültürünün gelişimine katkı için romanya akademi ödülü (2006)
 ermenistan hükûmeti tarafından verilen kültür altın madalyası (2006, 2013)
 ermeni apostolik kilisesi katolikosluğu tarafından verilen "nerses şnorhali" nişanı (2006)
 i̇talya cumhurbaşkanı giorgio napolitano tarafından verilen "ordine della solidarieta italiana" (2008)
 kilikya katolikosluğu büyük evi tarafından verilen "kilikya şövalyesi" nişanı (2008)
 romanya patrikliği tarafından verilen "aziz andrew haçı" (2008)
 ermenistan cumhurbaşkanı serge sarksian tarafından verilen "movses khorenatzi" madalyası (2011)
 ermenistan hükûmeti tarafından verilen "william saroyan" madalyası (2012)

yayınlar

ekonomi 

 jurnalul de front: articole economice, bükreş, personel, 1994.
 contradicțiile tranziției la oconomie de piață, bükreş, uzman, 1994.
 reforma piețelor financiare din românia, iași, polirom, 1999.

edebiyat 

 copiii războiului (savaşın çocukları), roman, polirom, 2016.
 cartea poemelor mele nescrise (yazılmamış şiirlerimin kitabı), şiirler, cartea românească, 2015 - yaklaşık 2500 kitap satıldı.
 jocul celor o sută de frunze și alte povestiri (yüz yaprak ve diğer hikâyelerin oyunu), hikâyeler, polirom, 2013 - yaklaşık 3500 kopya satıldı.
 cartea șoaptelor (fısıltılar kitabı), roman, polirom, iasi, 2009, 2012 - 60.000'den fazla kopya satıldı.
 iisus cu o mie de brațe (bin koluyla i̇sa), şiirler, dacia, 2005.
 ochiul cel alb al reginei (the white eye of the queen), şiirler, iki dilli (romence-i̇ngilizce) cartea romaneasca, 2001.
 statuia comandorului (komutan heykeli), hikâyeler, ararat, 1994.
 şamanul albastru (mavi şaman) şiir kitabı, ararat, 1994.

çevrilen kitapları:

 a kék sámán (șamanul albastru), ab - art (2009), şiirler, macarca çeviri.
 el libro de los susurros (cartea șoaptelor), pre - textos (2010), i̇spanyolca çevirisi joaquin garrigos tarafından yapılmıştır.
 il libro dei sussurri (cartea șoaptelor), kellerdi rovereto trento (2011), i̇talyanca çevirisi anita natascia bernacchia tarafından yapılmıştır.
 șșukneri matian (cartea șoaptelor), ermenistan yazarlar birliği (2012), antares (2014, ikinci baskı), ermenice çevirisi sergiu selian tarafından yapılmıştır.
 sefer halehishot (cartea șoaptelor), hakibbutz hameuchad (2012), i̇branice çevirisi any shilon tarafından yapılmıştır.
 le livre des chuchotements (cartea șoaptelor), editions des syrtes (2013), fransızca çevirisi laure hinckel și marily le nir tarafından yapılmıştır.
 viskningarnas bok (cartea șoaptelor), 2244 (2013), i̇sveççe çevirisi inger johansson tarafından yapılmıştır.
 buch des flüsterns (cartea șoaptelor), zsolnay verlag (2013), büchergilde gutemberg (2015), almanca çevirisi ernest wichner tarafından yapılmıştır.
 proșepnata kniga (cartea șoaptelor), avangard print (2013), bulgarca çevirisi vanina bojikova tarafından yapılmıştır.
 suttogások könyve (cartea șoaptelor), orpheusz (2014), macarca çevirisi zsolt karácsony tarafından yapılmıştır.
 livro dos sussuros (cartea șoaptelor), dijital baskı (2015), portekizce çevirisi ernest wichner tarafından yapılmıştır.
 pecipeci adı (cartea şoaptelor), ketabe miamak (2015), persan çevirisi garoon sarkisean tarafından yapılmıştır.
 księga szeptów (cartea șoaptelor), książkowe klimaty (2015), lehçe çevirisi joanna kornaś-warwas.
 het boek der fluisteringen (cartea șoaptelor), uitgeverit pegasus (2015), hollandaca çevirisi jan willem bos tarafından yapılmıştır.
 kniha šepotů (cartea șoaptelor), havran (2016), çekçe çevirisi jarmila horakova tarafından yapılmıştır.
 igra na sto lista i drugi razkazi (jocul celor o sută de frunze și alte povestiri), sonm (2016), bulgarca çevirisi vanina bojikova tarafından yapılmıştır.
 das spiel der hundert blätter (jocul celor o sută de frunze și alte povestiri), zsolnay verlag (2016), almanca çevirisi ernest wichner tarafından yapılmıştır.
 hviskingenes bok (cartea șoaptelor), bokvennen (2017), norveççe çevirisi steinar lone tarafından yapılmıştır.
 knjiga šapata (cartea șoaptelor), sandorf (2017), hırvatça çevirisi ana brnardic oproiu ve adrian oproiu tarafından yapılmıştır.
 the book of whispers (cartea șoaptelor), yale üniversitesi (2017), i̇ngilizce çevirisi alistair ian blyth tarafından yapılmıştır.

2017-2018'de yayımlanmış:

 laguna publishing house, the book of whispers'ın sırpça çevirisi.
 v. kitaplar - xxi, fısıltılar kitabı'nın ukraynaca çevirisi.

fısıltılar kitabı (the book of whispers)

vosganian röportajlarından birinde, kitap hakkında şunları söyledi: "kitap, 2003 ile 2008 yılları arasında yazılmıştır. bunu yazma fikrimi ne zaman aldığımı bilmiyorum, belki de hep böyle düşünmüşümdür. fısıltılar kitabı aynı zamanda otobiyografi, kurgu ve tarihi belgedir. anlatılan karakterler ve olaylar doğrudur. eklediğim şey, sembollerin gücü. hem ailemin anısını hem de hayatta kalanların tanıklıklarını veya tarihi belgeleri kullandım. kitap, yirminci yüzyılın biyografisini sunuyor; ermeni soykırımı; doğu avrupa'da komünizm; yaygın bir travma nasıl aşılır; unutulma, intikam ve bağışlama arasında nasıl seçim yapılır (insanlık durumunun temel seçeneği: affetmek - intikam almak - unutmak)."

diğer 

 romanya ekonomi topluluğu'nun (sorec) kurucu üyesi
 merkezi brüksel'de bulunan avrupa politika çalışmaları merkezi uluslararası uzmanlar kurulu üyesi (1992-1995)
 ulusal ekonomik öngörü enstitüsü bilimsel konseyi'nin onursal üyesi
 romanya ulusal ekonomi enstitüsü kıdemli araştırmacısı
 romanya ticaret odası onursal üyesi

dış bağlantılar 
  varujan vosganian'ın sitesinde öz geçmişi 
  evenimentul zilei gazetisinde "varujan vosganian", 25 ekim 2006

kaynakça 

rumen deneme yazarları
rumen ekonomistler
yaşayan insanlar
1958 doğumlular
ermeni asıllı kişiler
romanya ekonomi bakanları