Ren ve Stimpy

the ren & stimpy show (türkiye'deki adıyla ren ve stimpy), nickelodeon kanalı için john kricfalusi tarafından yaratılmış bir amerikan animasyon televizyon dizisidir. dizi, duygusal olarak dengesiz bir chihuahua olan ren ve iyi huylu ancak ahmak bir kedi olan stimpy'nin çevresinde gelişmektedir. dizi, diğer üç orijinal nicktoons animasyonu olan rugrats ve doug ile birlikte 11 ağustos 1991'de gösterime girmiştir. yayın hayatı boyunca, karanlık mizahı, cinsel imaları, yetişkin şakaları ve şok değeri sebebiyle tartışmalı bir dizi olmuştur. yapımcıların bölümleri zamanında teslim edememesi ve nickelodeon yöneticileri ile standartlar ve uygulamalar departmanı ile kötüleşen ilişkiler sonucu kricfalusi 1992'de diziden ayrılmıştır. dizi 16 aralık 1995'te yayın hayatına son vermiştir. "sammy and me (sammy ve ben)" ve "the last temptation (son günah)" bölümleri nickelodeon yerine 1996 yılında mtv'de yayınlanmıştır.

the ren & stimpy show, yayın hayatı boyunca olumlu eleştiriler aldı ve hızla ciddi bir kült hayran kesimi topladı. yayın hayatından sonra bile yaygın eleştiriler almaya devam etti ve televizyon animasyon sektöründe uzun süreli bir etkiye sahip oldu.

yetişkin kitleler için hazırlanmış olan yan seri ren & stimpy "adult party cartoon" yeniden kricfalusi ve spümcø tarafından yaratıldı ve 2003 yılında spike (sonradan adı paramount network olarak değişti) kanalında yayınlanmaya başladı. eleştirmenlerden ve hayranlardan olumsuz yorumlar alan dizi, spike tüm animasyon program yayın bloğunu kaldırmadan önce bölüm dağıtımındaki gecikmeler sebebiyle sadece üç bölüm yayınlanabildi. 5 ağustos 2020 tarihinde kricfalusi olmadan comedy central dizinin yeni bölümlerinin geleceğini duyurdu.

öncül 
dizi, çabuk sinirlenen, psikotik, "astım-tazı" chihuahua ren höek (1–2.sezonda john kricfalusi, 3–5.sezonda billy west tarafından seslendirilmiştir) ve ahmak, mutlu-şanslı bir kedi olan stimpson j. "stimpy" cat'in (yine billy west tarafından seslendirilmiştir) etrafında gelişmektedir. i̇kili, uzay kaşifleri olmaktan, vahşi batı'da at hırsızları ve doğa belgeseli sunucuları olmak gibi bölümden bölüme çeşitli rollere bürünmektedir. dizi bazen günümüzde geçse bile, dizinin ekibi güncel olaylardaki "modern" şakalardan kaçınma eğilimindeydi. dizi ağırlıklı olarak yersiz, absürdist ve güldürü mizahını barındırıyor.

şov, bir dizi yan karakterlere yer vermektedir. bazıları yalnızca bir bölümde görünürken, bazıları tekrar eden ve farklı rollerde ortaya çıkan karakterlerdir. hikâyenin bir parçası olabilirler veya bölüm üzerinde çok az etkisi olan küçük rol görünümleri yapabilirler. bay at gibi küçük rol ağırlıklı karakterler, dizide şaka amaçlı düzenli olarak gözükmektedir.

geliştirme aşaması ve tarihi

fikir 
animatör william wray'e göre, john kricfalusi ren ve stimpy karakterlerini 1978 yılında ontario, kanada'daki sheridan college'da okuduğu sırada "kişisel eğlence" amacıyla yarattı. ren'i "new york city, 1946" adlı bir kartpostal üzerine basılmış elliott erwitt fotoğrafından ilham alarak yarattı. fotoğrafta bir kadının ayağında kazaklı bir chihuahua yer alıyordu. stimpy'nin tasarım ilhamını, a grusome twosome adındaki, kedilerin burnunun daha büyük olduğu tweety animasyonundan aldı.

nickelodeon, kricfalusi'yle görüştüğünde, aralarında your gang veya our gang adındaki çeşitli şovların da bulunduğu, her biri farklı bir türün parodisini yapacak farklı çizgi filmlerin canlı bir sunucu tarafından sunulacağı üç şov sundu. ren ve stimpy, "kedi köpek türünün parodisi olarak görev yapan your gang'deki çocuklardan birinin evcil hayvanlarının adlarıydı. kanalın animasyon yapımından sorumlu başkan yardımcısı vanessa coffey diğer projelerden memnun değildi ancak ren ve stimpy'i sevmiş ve onların kendi dizisi olmasını uygun görmüştü. serinin pilot bölümün yapımı 1989'da kricfalusi'nin the ren & stimpy show'u nickelodeon'a satmasıyla başladı. pilot bölümü los angeles merkezli animasyon şirketi spümcø tarafından yapıldı ve nickelodeon'ın 1991 çizgi film yayın akışından birkaç ay önce film festivallerinde gösterildi.

spümcø (1991–1993) 
dizi prömiyerini 11 ağustos 1991'de doug ve rugrats ile birlikte yaptı. spümcø, nickelodeon'ın standartlar ve uygulamalar bölümüyle ilgili sorunlarla yüzleşirken iki yıl boyunca diziyi yapmaya devam etti. dizi merchandising (ürün) sorunlarıyla biliniyordu. wray'e göre hiçbir oyuncak şirketinin diziye oyuncak planlamaması the ren & stimpy show'un "benzersiz ve radikal yönü"nü ortaya çıkarıyordu. nickelodeon "aşırı sömürüye dayalı" ürün satışı yapmak istemedi.

kricfalusi, nickelodeon ile olan ilk dönemlerini, programın tek yöneticisi olan coffey ile anlaştığı için "kolay" olarak nitelendirdi. kricfalusi, nickelodeon ile olan ilk dönemlerini, programın tek yöneticisi olan coffey ile anlaştığı için "kolay" olarak nitelendirdi. diziye başka bir yönetici eklendiğinde, ren & stimpy bölümlerinin bazılarını değiştirmek veya elemek istediler. ancak kricfalusi, coffey ile yaptığı bir "anlaşma" sonucu bölümlerin bozulmadan kaldığını söyledi. anlaşma bazı "kalbi ısıtan" bölümler karşılığında bazı "çılgın" bölümlerin olacağına dairdi. kricfalusi ayrıca dizinin "şimdiye kadar üzerinde çalıştığı en güvenli proje" olduğunu ve "güvenli"den kastının "resim başına şimdi harcadıklarının üçte birini harcadıklarını, kanıtlanmış yeteneklerin işe alındığını ve eğlenmelerine izin verilmesi" olarak değerlendirdi. spümcø'nun the ren & stimpy show'daki üretim sürecinin 6 milyon dolar civarı olduğunu ileri sürdü.

kricfalusi ve nickelodeon arasındaki ilişki, kricfalusi'nin nickelodeon ile yalnızca avukatı aracılığıyla iletişim kuracağı noktasına kadar kötüleşti. haber kuruluşları ve serinin bazı çalışanları, gerginliğin zamanında yayınlanmayan bölümler sebebiyle olduğunu söylemektedir. wizard dergisi yazarı andy mangels, "kricfalusi'nin son teslim tarihlerine karşı olan rahat davranışı sadece kanalı değil, aynı zamanda sadık izleyicilerini de kızdırdı" yorumunu yaptı. ancak bazı gecikmeler nickelodeon'ın uzun süreli onay sürecine ve daha önce onaylanmış sahne ve bölümlerin onayının geri çekilmesine atfedildi. çekişmenin bir başka noktası da serinin yönüne dair oldu. kricfalusi, "man's best friend (i̇nsanın en i̇yi arkadaşı)" bölümünün işten çıkarılmasının başlıca nedeni olduğunu söylüyor. bunun sebebi, george liquor karakterinin bölümde kaba bir baba figürünü tasvir etmesi ve nickelodeon'ın dizinin bu kadar korkutucu ve dramatik olmasını istememesinden kaynaklanıyordu.

games animation (1993–1995) 
nickelodeon, 1992 yılı sonlarında kricfalusi'nin sözleşmesini feshetti ve ona ren & stimpy'nin danışmanlığını teklif etti ancak kricfalusi "ihanet etmeyi" reddetti. kanal prodüksiyonu, yapım şirketini spümcø'dan yeni kurulmuş bir animasyon stüdyosu olan games animation'a (adı sonradan nickelodeon animation stüdyo olarak değiştirildi) teslim etti. bob camp, kricfalusi'yi yönetmen olarak değiştirirken, west, kricfalusi'nin kendisiyle birlikte ayrılma talebini reddettiğinde stimpy'e ek olarak ren'i de seslendirdi.

hayranlar ve eleştirmenler yeni bölümlerin kendilerinden önceki standartlardan önemli ölçüde aşağı inmesinden dolayı bunun dizide bir dönüm noktası olduğunu düşünüyorlardı. the boston phoenix'in yerel eleştirmeni ted drozdowski, ren & stimpy'de "açılan çiçeklerin solgunlaştığını" belirtti. animasyon tarihçisi michael barrier, games şirketi bölümlerinin yaratıcılarının kricfalusi'nin kullandığı şakalara benzeyen kaba şakalar kullandığını yazarken, "malzemeyi özellikle eğlenceli bulmadılar; yalnızca bekleneni yapıyorlardı" dedi.

dizi, orijinal yayın hayatına 16 aralık 1995'te "a scooter for yaksmas (yaksmas i̇çin bir scooter)" ile son verdi. ancak son sezondan bir bölüm olan "sammy and me/the last temptation" yayınlanmadı. neredeyse bir yıl sonra bölüm 20 ekim 1996'da nickelodeon'ın kardeş kanalı olan mtv'de yayınlandı.

kaynakça 

1990'larda amerika birleşik devletleri televizyon dizileri
nicktoons (tv kanalı) orijinal dizileri
amerika birleşik devletleri animasyon televizyon dizileri
animasyon televizyon dizisi taslakları