Emin Ali Bedirhan

emin ali bedirhan (1851, girit, kandiye - 1926, kahire) kürt politikacı. kürt dayanışma ve terakki cemiyeti'nin kurucu üyesi ve kürdistan teali cemiyeti'nin başkan yardımcısıydı.

emin ali, botan prensliği'nin son kalıtsal hükümdarı bedirhan bey ve eşi rewshen'in oğluydu. osmanlı i̇mparatorluğu'nun bir devlet okuluna gitti ve mezun olduktan sonra osmanlı bürokrasisinde kariyer yapmaya başladı. on altı yaşında girit'ten ayrıldı ve formasyonunu almak için i̇stanbul'a gitti. 1873'te kandiye'ye döndü. orada yerel osmanlı idaresinde çalıştı.

hoybun'un kurucularından celadet, kamuran ve süreyya bedirhan'ın babalarıdır.

profesyonel kariyer 
1880'lerde adliye müfettişi oldu ve 1879'da çıkarılan yargı reformlarını uygulamak için osmanlı i̇mparatorluğu'nun çeşitli şehir ve mahkemelerinde çalıştı. 1888'de görevinden alındı ve görünüşe göre ilk olarak i̇stanbul belediye meclisine atandığı 1894 yılına kadar işsiz kaldı. 1900'lerin başında yeniden adli müfettiş olarak atanarak imparatorluğun edirne ve ankara gibi çeşitli şehirlerine gönderildi.

1906–1908 arası sürgün 
1906'da kuzeni abdürrezzak bedirhan ve kardeşi ali şamil bedirhan'ın i̇stanbul belediye başkanı rıdvan paşa'nın öldürülmesine karışmakla suçlanmasının ardından sürgüne gönderilen emin ali'nin kariyeri ani bir dönüş yaptı.

kürt örgütleriyle ilişkiler 
sultan ii. abdülhamid'e karşı jön türk devrimi'nin ardından i̇stanbul'a dönmesine izin verildi ve 1908'de kürt yardımlaşma ve terakki cemiyeti'nin kurucu üyesi oldu. o dönemde kendisi de kürt hareketi mensubu olduğu için abdülkadir ubeydullah ile yakın ilişkiler kurdu. ancak cemiyet, 1909'da i̇ttihat ve terakki cemiyeti (i̇tc) tarafından yasaklandı. 1918'de abdülkadir'in cumhurbaşkanlığına seçilmesine karşı çıkarak kürdistan teali cemiyeti'nin başkan yardımcılığına seçildi. ancak abdülkadir müstakbel bir türk devleti içinde özerkliği savunurken, emin ali bedirhan kürt bağımsızlığından ve aynı zamanda devletin bir padişah tarafından halife olarak tanınmasından yana olduğu için tartışmalar devam etti. emin ali, paris barış konferansı müzakerelerinde de aktif olarak yer aldı. paris'teki barış görüşmelerinde kürdistan'ı teali cemiyeti'ni temsil eden şerif paşa'ya karşı van vilayetinin bir kürdistan'a dahil edilmesi görüşünü savundu. paris'teki barış konferansı başkanına bir mektup yazdı ve i̇stanbul'daki i̇ngiliz temsilcisi richard webb'e kendisine göre gelecekteki bir kürdistan'ı içermesi gereken bir harita gösterdi.

emin ali, bağımsız bir kürdistan'ı savunan kürt sosyal örgütleri derneği'ni kurmaya devam edecekti. kürt davasından vazgeçmedi ve desteğini alabildiği yunan diplomatlarla yakın ilişkiler kurdu. daha sonra o ve oğlu celadet bedirhan da musul'da bir kürt ayaklanmasını kolaylaştırmak için i̇ngilizlerden destek istediler, ancak i̇ngilizler davayı desteklemeyi reddettiler. türkiye cumhuriyeti'nin kurulması yakın olduğu için mısır'a sürgüne gitti ve 1926'da burada öldü

kültürel ilgi alanları 
emin ali, kürt edebiyatıyla ilgilendi ve kürtçe şiir yazdı, aynı zamanda klasik batı müziğine de tutkuluydu. yunanca, fransızca, arapça, türkçe ve kürtçe biliyordu.

aile 
i̇ki kez evlendi ve sekiz çocuk babasıydı: süreyya, celadet, kamuran, hikmet, tevfik, safder, bedirhan ve meziyet.

kaynakça 

1926 yılında ölenler
1851 doğumlular
osmanlı kürtleri
kürt siyasetçiler
i̇ncelenmemiş çeviri içeren sayfalar