İlköğretim ve Ortaöğretim Kurumları Bursluluk Sınavı

i̇lköğretim ve ortaöğretim kurumları bursluluk sınavı (i̇okbs) türkiye'de millî eğitim bakanlığı tarafından her sene uygulanan ve sınavı kazanan öğrencilerin burs kazandığı bir sınav türüdür.

önceki adı devlet parasız yatılılık ve bursluluk sınavı'dır. i̇lköğretim ve ortaöğretim kurumları bursluluk sınavı (i̇okbs) ihtiyaç sahibi öğrencilerin eğitim öğretim sürecinde devlet tarafından maddi destek alabilmeleri için uygulanmaktadır.

başvuru 
i̇lköğretim ve ortaöğretim kurumları bursluluk sınavı (i̇okbs) başvuru işlemleri meb veya e-okul internet adreslerinden yapılmaktadır. sınav başvuruları bursluluk sınavı için hazırlanan kılavuzda belirtilen tarihler arasında yapılmaktadır. öğrenciler öğrenim gördüğü okullara milli eğitim bakanlığınca belirlenen tarihler içerisinde istenen belgelerle birlikte başvurularını yapmaktadır.

resmî ve özel ortaokullar, imam hatip ortaokulları veya özel eğitim ortaokullarının 5, 6, 7 ve 8'inci sınıfları ile ortaöğretim kurumlarının hazırlık sınıfı, 9, 10 ve 11'inci sınıflarında eğitim gören öğrencilere yönelik yapılacak olan bursluluk sınavı ile ilgili usul ve esaslara i̇okbs için hazırlanan kılavuzda yer verilmiştir.

geçersiz sayılacağı durumlar 
 öğrenci tarafından elektronik ortamda yapılan başvuruda hata, eksiklik olmuşsa,
 elektronik ortamda yapılan başvuru okul müdürlüğü tarafından onaylanmamışsa,
 elektronik başvuru sonrasında okul idaresine verilmesi gereken başvuru belgelerinde eksik, hata varsa,
 yurt dışında okuyup e-okul sisteminde kaydı bulunmadığı halde meb tarafından kendisine denklik belgesi düzenlenmemişse, öğrencinin başvuru geçersiz kabul edilmektedir.

kontenjan dağılımı 
kontenjan dağılımı bursluluk sınavı için milli eğitim bakanlığınca kılavuzda belirtilmek üzere yayınlanmaktadır.

her yıl tespit edilen parasız yatılılık veya bursluluk kontenjanlarının;

 %10’u “kanunlarla özel hak tanınan öğrenciler”e,
 %5’i bakanlığa bağlı resmî okul veya kurumlarda kadrolu veya sözleşmeli olarak çalışan, emekli olan veya vefat eden öğretmenlerin öğrenci olan çocuklarına,
 %5’i ailesinin oturduğu yerleşim biriminde ortaokul, özel eğitim ortaokulu veya imamhatip ortaokulu bulunmayan öğrencilere,
 %80’i (a), (b) ve (c) bentleri dışında kalan öğrencilere ayrılır.

bursluluk sınavı taban puanları kontenjan türlerine göre farklılık gösterebilmekte ve her sene sınavın kolay ve zor geçmesine göre artış ya da düşüş gösterebilmektedir. taban puanlar milli eğitim bakanlığı tarafından resmi olarak yayınlanmamaktadır.

sınav

sınav kapsamı 
i̇okbs'nin kapsamı, talim ve terbiye kurulu başkanlığı'nın belirlediği kazanımlar kapsamında belirlenmektedir.  5, 6 ve 7'nci sınıflarda türkçe, matematik, fen bilimleri ve sosyal bilgiler derslerinden 25 soru, 8. sınıf ve hazırlık sınıfları için türkçe, matematik, fen bilimleri ve sosyal bilgiler (t.c. i̇nkılaptarihi ve atatürkçülük ile din kültürü ve ahlak bilgisi) derslerinden 25 soru, 9, 10 ve 11'inci sınıflar için türk dili ve edebiyatı, matematik, fen bilimleri (fizik, kimya ve biyoloji), sosyal bilimler (tarih, coğrafya ile din kültürü ve ahlak bilgisi) derslerinden 25 soru sorulmakta ve her sınavda toplamda 100 soru sorulmaktadır.

uygulama 
öğrencinin sınav giriş yeri, salonu, sıra numarası, alacağı sınav tedbir hizmeti gibi bilgiler sınav tarihinden en az 7 gün önce milli eğitim bakanlığı internet adresinden yayımlanmaktadır. i̇okbs başvuruları için öğrenciler tarafından herhangi bir ücret alınmamaktadır.

sınav, türkiye saati ile 10.00’da merkezî sistemle aynı anda başlatılıp tek oturum şeklinde yapılmaktadır. sınavda 100 soru sorulmakta ve 120 dakika süre verilmektedir. sınava girecek öğrencilerin 09.30’da sınava katılacakları binada hazır bulunması gerekmektedir.

sonuçların hesaplanması 
i̇okbs sonuçları hesaplanırken her test için yanlış cevap sayısının üçte biri, doğru cevap sayısından çıkarılarak geçerli cevaplara karşılık gelen ham puanlar bulunmaktadır. i̇okbs'de üç yanlış bir doğruyu götürmektedir. sonuçların hesaplamasında, derslerin ağırlık katsayısına göre puanlar hesaplanır ve i̇okbs'de tüm derslerin ağırlık katsayıları üçtür.

yardımcı kaynaklar 
milli eğitim bakanlı tarafından liselere geçiş sistemi (lgs) için öğrencilere yardımcı olabilmesi amacıyla tüm derslere yönelik kazanım testlerini kitap olarak dağıtmaktadır. meb'e bağlı ölçme ve değerlendirme merkezi tarafından sınava hazırlık amacıyla tüm sınıf ve dersler için test kaynakları yayınlanmaktadır. i̇okbs için hazırlanmış online sınavlar da bulunmaktadır. milli eğitim bakanlığı tarafından oluşturulan eğitim bilişim ağı (eba)'da da bursluluk sınavında çıkacak konularla ilgili kaynaklara yer verilmektedir. bursluluk sınavı çıkmış soruları sınav sonrasında ölçme, değerlendirme ve sınav hizmetleri genel müdürlüğü tarafından yayınlanmaktadır.

kaynakça 

öğrenci seçme sınavları