Missouri 44. Kararnamesi

missouri 44. kararnamesi veya mormon öldürme emri 27 ekim 1838 tarihinde missouri valisi lilburn boggs tarafından yayınlanan kararnamedir. kararname sürmekte olan 1838 missouri-mormon savaşı sırasında yayınlanmıştır. mormonların yasaları açık şekilde ihlal edip missouri halkına savaş açtığı iddiasını temel dayanak alan emir general john b. clark'e tebliğ edilmiştir. mormonların kayıtsız şartsız teslim olmasını ve topraklarından zorla atılmalarını içeren emrin ardından mormonların illinois eyaletindeki nauvoo kentine göçü gerçekleşmiştir.

emir, missouri halkının önemli bir kesimi tarafından dsteklenmiş ancak yasallığına bu yönlü bir emir çıkartılıp çıkartılamayacağına dair bir netlik oluşmamıştır. 25 haziran 1976 tarihinde dönemin valisi kit bond, bu emri geçersiz kılan ve mormonlardan missouri eyaleti adına resmî olarak özür dileyen bir kararname yayınlamıştır.

kararname metni
kararnamenin asıl metni aşağıdaki şekildedir:

arka planı
44. kararname 1838 yılındaki missouri-mormon savaşı sırasında yayınlanmıştır. mormonların bölgedeki ekonomik hayatı ele geçirmeye başlaması ve seçimlere müdahale edecek seviyede oy potansiyeline ulaşması mormon olmayanlar arasında rahatsızlığa yol açmaya başlamıştı. missouri'deki devlet yetkilileri 1833 yılından başlayarak mormonların dinî ve siyasî görüşlerinin devlet kurumlarında etkili olmasını protesto etmişti. 20 temmuz 1833 tarihinde mormon yayını olan the evening and the morning star adlı gazetenin basıldığı william wines phelps'e ait olan matbaa bir grup tarafından basılarak tahrip edilir. grup joseph smith, jr. tarafından yazılan i̇ncil tercümesini bastığı için tepki çekmiştir. i̇lerleyen dönemde mormonların özellikle kendilerine yapılan saldırılara cevap vermeleri ve kendileri istemeyen aileleri topraklarından kovdukları haberleri üzerine vali milis kuvvetlerine bölgeye gitmeleri ve kararname uyarınca askerî harekâta başlamalarını emreder.

sonuçları
derhal bölgeye intikal eden general clark, buradaki mormonlara 44. karanameyi tebliğ etmiştir. çoğu yoksul ve silahsız mormon yerleşimciler kasım 1838'de teslim olmuştur. general clark derhal topraklarını terk etmelerini istemediğini ancak takip eden mevsimde gitmemeleri veya tarlalarına ekim yaptıklarını gördükleri anda merhamet göstermeyip öldürüleceklerini, kararın çoktan verildiğini söyler. mormonlar daha önce de benzer şekilde tehdit edilip katledildikleri için konuyu ciddiye alıp derhal kış koşullarında bölgeden ayrılırlar. 15 bin mormon çok zorlu şartlarda yollara düşmüştür, bu süreç zarfında kaç kişinin hayatını kaybettiği ve grubun nasıl bir maddi zarara uğradığı bilinmemektedir. çoğu tarihçi 30 ekim 1838 günü yaşanan ve teslim olan aralarında çocukların da bulunduğu 18 mormonun katledildiği haun's mill katliamını bu kararnameyle ilişkilendirmiştir.

missouri'ye yeniden mormonların gelmesi için 25 yıl geçmesi gerekiyordu. ayrılan mormonların mülklerine ve taşınmazlarına bölgeye verdikleri zarara karşılık gösterilerek zorla el konmuştur. batı missouri milis komutanı general david atchison vali tarafından verilen emrin yasal olmadığını belirterek harekâtta görev almayı reddetmiştir. vali boggs amacına ulaşsa da kamuoyundan topladığı tepki sonucunda siyasi kariyeri sona ermiştir. 1842 yılında bir suikast girişiminde ağır yaralı olarak kurtulmuş sonra napa county'ye göçmüş, burada vefat etmiştir.

geri alınması
25 haziran 1976 tarihinde dönemin valisi kit bond, emri geçersiz kılan ve mormonlardan missouri eyaleti adına resmî olarak özür dileyen bir kararname yayınlamıştır.

kaynakça

mormonluk tarihi