Theveste

theveste, günümüz tébessa, cezayir'de yer alan roma kolonisidir.

tarihi 
mö 146'da romalılar "tbessa" isimli eski bir şehrin yer aldığı bölgeyi fethettiler. theveste, ms 75 yılında aurès dağları'na bitişik eski bir berber köyünün yakınına, dağlık bölgeyi kontrol etmek için, romalılar tarafından kuruldu.

lambaesis'a taşınmlarından önce, birinci yüzyıl boyunca, legio iii augusta orada yerleşikti. muhtemelen i̇mparator trajan () hükümdarlığında bir colonia oldu.

i̇mparator septimius severus () hükümdarlığında theveste'nin yıldızı parladı, şehrin nüfusu 30,000'ne ulaştı ve önemli bir piskoposluk bölgesi oldu.

donatizm taraftarlarının bu şehirde bir konsil topladıklarından bahsedilir. bu şehrin azizleri arasında, şehrin piskoposluğunu da yapan lucius, 256 tarihli kartaca konsiline yardım etmiştir ve iki yıl sonra şehit olarak ölmüştür; şehirden maximilianus 12 mart 295, crispina ise 5 aralık 304 günü ölmüştür. bilinen piskoposları şunlardır:
 romulus; 349 yılı
 urbicus; 411 yılı
 felix; 484 yılında vandallar tarafından sürgüne gönderilmiştir
 palladius; bir kitabede zikredilmiştir.

4.ve 5. yüzyıl boyunca şehir maniheizmin bir merkezi de olmuştur. maniheizm taraftarları tarafından latince yazılmış 26 yapraktan oluşan bir kodeks haziran 1918'de şehrin yakınlarında bulunmuştur.

theveste, vandallar tarafından yağmalanmış fakat i. justinianus'un () hükümdarlığının başlarında patricius solomon tarafından yeniden inşa edilmiştir. günümzde hala ayakta kalan bir türbe solomon tarafından inşa ettirilmiştir. şehir emevî kuvvetleri tarafından neredeyse tamamen yıkılmış ancak muhtemelen başlangıçta hayatta kalan az sayıda hristiyan berberi tarafından kullanılan küçük bir köy yüzyıllarca ayakta kalmıştır.

önemli mimari kalıntılar 

modern tebessa, tarihi eserler bakımından çok zengindir. roma forumunun etrafında, bugün bile görülebilecek kalıntılar şunlardır:
arch of caracalla, 214'den kalma roma zafer takı, şehrin kuzey girişinde iki yolun kesiştiği yerde bir kare olarak yer alır. dört yüzüde tıpatıp aynıdır.
 minerva tapınağı, 3.yüzyıl başlarında inşa edilmiştir. tapınağın iç duvarları güzel mozaikler ile süslenmiştir.
 aziz crispinus basilikası, (4. yüzyıl) afrika'nın en büyüklerinden biridir. şapellere, vahtiz urnasına, yeraltı mezarlarına ve bahçelere sahiptir. arch of caracalla'nın kuzeyinde eski şehrin dışında yer alır. etrafında çeşitli yollar, dev merdivenler, ahırlar, yürüyüş yolları ve birçok roma düzenlemesi vardır. bu bazilika yerel bir aziz olan crispina'ya adanmıştır.
bizans duvarları (6. yüzyıl), yaygın olarak "solomon duvarları" olarak bilinir ve sıralı 13 kare kuleden oluşur. solomon duvarları eski şehir merkezini çevreler. kuleler ile bölünmüş duvarlarda dışarıya açılan dört kapı vardır. caracalla kapısı olarak bilinen bu kapıların bir tanesi, arc de triomphe tarzıdır.
roma tiyatrosu. ölçek olarak küçüktür. legio iii augusta için şehir yeniden kurulduğu zaman inşa edilmiştir.
amfitiyatro (4. yüzyıl). i̇ki bölüme ayrılmıştır.
 roma su kemeri. kısmen hala çalışmaktadır.

ayrıca bakınız 

 arch of caracalla in theveste
 mauretania caesariensis
 hippo regius
 cirta
 thagaste

kaynakça 
özel

genel

 laffi, umberto. colonie e municipi nello stato romano  ed. di storia e letteratura. roma, 2007   
 mommsen, theodore. the provinces of the roman empire section: roman africa. (leipzig 1865; london 1866; london: macmillan 1909; reprint new york 1996) barnes & noble. new york, 1996 
 smyth vereker, charles. scenes in the sunny south: including the atlas mountains and the oases of the sahara in algeria. volume 2. publisher longmans, green, and company. university of wisconsin. madison,1871 ( roman theveste )
 

antik berberi kentleri
cezayir'deki arkeolojik sitler

antik roma kolonileri
cezayir'deki eski yerleşim birimleri

cezayir'deki roma kentleri