mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Stalag IV-B

stalag iv-b, ii. dünya savaşı sırasında almanya'nın mühlberg şehrinde bulunan bir savaş esiri kampıydı. kamp, 1939 yılında açılmış ve 1945 yılına kadar faaliyet göstermiştir. kamp, sovyet savaş esirleri, polonyalı siviller, i̇ngiliz ve abd savaş esirlerini barındırmıştır.

stalag iv-b, yaklaşık 10.000 hektarlık bir alanda kurulmuştur ve kampın etrafı tellerle çevriliydi. esirlerin çoğunluğu açık havada barındırılmıştı ve kötü hava koşullarından etkilenmişlerdir. esirlerin barındığı binalar genellikle kötü durumdaydı ve sağlık koşulları da oldukça kötüydü.

esirlerin yaşadığı zorluklar arasında yetersiz gıda ve su kaynakları, kötü sağlık koşulları, aşırı çalışma ve işkence gibi şeyler vardı. kamp, savaş esirlerinin hayatını kaybetmesine neden olacak kadar kötü şartlara sahipti. kampın hemen dışında toplu mezarlar bulunmuştur ve hayatta kalanların birçoğu, kampın şartları nedeniyle ciddi sağlık sorunları yaşamıştır.

kamp, savaşın sonlarına doğru sovyet ordusu tarafından kurtarılmıştır. kurtarılanların çoğu serbest bırakılmış ve evlerine dönmüştür. ancak, kampta kalanların birçoğu, kötü sağlık koşulları ve yetersiz beslenme nedeniyle hayatını kaybetmiştir.

stalag iv-b, tarihte yaşanmış olan savaş esiri kamplarının ne kadar acımasız olabileceğine dair bir hatırlatmadır. bu kamplarda yaşayan insanlar, savaşın yıkıcı etkilerinin yanı sıra, yetersiz beslenme, kötü sağlık koşulları ve işkence gibi şeylerle de mücadele etmek zorunda kalmışlardır. bu nedenle, kamplardaki yaşam koşullarını ve insanların yaşadığı zorlukları anlamak, savaşın acımasız doğasını anlamamız için önemlidir.

bugün, stalag iv-b'deki kalıntılar, anıt ve müze olarak kullanılmaktadır. kampta yaşananlar, insanların savaşın acımasız doğasına karşı mücadele etmek zorunda kaldığı hatırlatması olarak hala ziyaretçilere açıktır.

brandenburg'daki yapılar
Yana Zinkeviç

yana vadimina zinkeviç (ukraynaca: яна вадимівна зінкевич, d. 2 temmuz 1995 rivne ) belden aşağısı felçli bir ukraynalı parlamento üyesi ve eski bir askeri gazidir. 2022'de bbc'nin 100 kadınından biri seçildi.

yaşamı
zinkeviç, 1995 yılında rivne'de doğdu. "навчально-виховний комплекс" (ukraynaca) adlı eğitim kurumunda eğitim gördü  ve tıp eğitimini дніпровський державний медичний університет (ukraynaca) aldı.

donbass savaşı sırasında zinkevych, yaklaşık 200 askeri kurtardığı bildirilen "sıhhhıyeciler tıbbi taburu"'nun (медичний батальйон «госпітальєри) komutanıydı. aralık 2015'te bir araba kazasında ciddi şekilde yaralandı ve bunun sonucunda felçli kaldı ve bu nedenle tekerlekli sandalye kullanımaktadır. ukrayna liyakat nişanı'nın sahiplerinden biridir. 2022'de bbc'nin 100 kadın listesinde yer aldı.

zinkeviç, 2019 ukrayna parlamento seçimlerinde (verhovna rada'nın 9. toplantısında) avrupa dayanışma partisi'nin temsilcisi olarak seçildi. partinin seçim listesinde 7. sırada yer aldı.

kaynaklar

dış bağlantılar

1995 doğumlular
yaşayan insanlar
ukraynalı siyasetçiler
bbc 100 kadın
Crocus mathewii

crocus mathewii, crocus cinsine bağlı bir bitki türüdür. genellikle ekim-kasım aylarında çiçek açarlr. bu endemik türe güney batı anadolu, antalya ve muğla'da rastlamak mümkündür. genellikle deniz seviyesinden 800 ile 1200 metre yüksekte, kayalık orman açıklıkları ve yol kenarlarında görülür.

bu endemik türün yaprakları çiçeklenmenin hemen ardından büyümeye başlar. bu çiçek genellikle beyaz çok nadiren açık leylak rengindedir. çiçeğin içinde veya dışında herhangi bir çizgi veya damar yoktur. bu endemik türün en belirgin özelliği koyu mavi olan çiçek boğazıdır. 

bu türün doğal yayılma alanı türkiye'dir. yumruludur. ilıman biyomda yetişir.

dış bağlantılar

kaynakça 

crocus
Crocus wattiorum



olimpos safranı 
olimpos safranı türkiye'nin antalya ilinde, genellikle kemer ilçesinde yetişen endemik ve nesli tehlike altında olan bir safran çeşididir. 

crocus wattiorum, crocus cinsine bağlı bir bitki türüdür.

dış bağlantılar

kaynakça 

crocus
Grunwald, Varmiya-Mazurya Voyvodalığı

grunwald (almanca: grünfelde; litvanca: žalgiris (tarihi), griunvaldas (modern), polonya'nın kuzeyindeki varmiya-mazurya voyvodalığı'ndaki  ostróda i̇lçesi içindeki gmina grunwald idari bölgesinde bulunan köydür. köy, esas olarak o civarda gerçekleşen tarihi bir muharebe ile, yani leh-litvan ve töton tarikatı güçleri arasındaki 15 temmuz 1410 grunwald muharebesi ile tanınır.

coğrafyası 
köy, ostróda'nın yaklaşık  güneyinde ve bölgesel başkent olsztyn'in  güneybatısında bulunur. köy tarihi mazurya bölgesinde yer alır. köyün nüfusu 417'dir.

tarihi 
15 temmuz 1410'da köyün yakınında (stębark köyü yönünde) grunwald muharebesi gerçekleşti. muharebede, kral ii. władysław jagiełło komutasındaki polonya-litvanya kuvvetleri töton tarikatı'nı ağır bir şekilde yendi. grunwald muharebesi, orta çağ avrupa'sının en büyük muharebelerinden biri kabul edilir. polonya ile litvanya tarihindeki en önemli muharebelerden biriydi. civardaki bir anıt polonya'nın tarihi anıtı olarak listelenmiştir.  her yıl muharebenin yıldönümünde savaşın yapıldığı bölgede şenlikler ve savaş canlandırmaları yapılır.

muharebeden sonra, polonya kralı ii. władysław jagiełło, savaş alanında  bir şapel inşa ettirmeyi planladı. polonya-litvanya'nın muharebe ve muharebedeki zaferine rağmen, savaş alanı yine de töton tarikatı'nın kontrolü altında kaldı ve meryem'e adanmış bir şapel inşa edildi. 1454 yılında kral iv. kazimierz, anti-töton prusya konfederasyonu'nun talebi üzerine bölgeyi polonya krallığı'na bağladı. on üç yıl savaşlarından (1454-1466) sonra bölge töton'ların elinde kalsa da bir tımar olarak polonya'nın bir parçası oldu. köyden 15. yüzyıl latin kroniklerinde grunenvelt olarak bahsedilmiştir. tarihçi jan długosz, grunwald adını kullandı ve o zamandan beri polonya tarih yazılarında savaşın adı grunwald diye yazıldı.

nazi almanyası'nın 2. dünya savaşı'ndaki yenilgisinin ardından potsdam anlaşması sonucunda köy yeniden polonya'nın bir parçası oldu. stębark ve łodwigowo ile savaşın yapıldığı alanda, kabaca bir üçgenin ortasında bir müze ve anma alanı inşa edilmiştir.

kaynakça 

kısa açıklamalı maddeler
kb1 lehçe kaynakları (pl)
Sylvester ve Tweety Gizemleri

orijinal adıyla, "the sylvester & tweety mysteries"  warner bros. cartoons tarafından 9 eylül 1995  ile 5 şubat 2000 yılları arasında yayınlanan amerikan televizyon dizisidir. final bölümü, 18 aralık 2002'de cartoon network'te yeniden gösterime girmiştir.

öncül 
dizi, looney tunes karakterleri, sylvester ve tweety'nin yanı sıra sahipleri granny ve bulldog hector'u da dünya çapında gizemleri çözerken bize izletiyor. sylvester, bu arada, hector kuşun koruması olarak hareket ederken, hala tweety'yi yemeye çalışıyor. i̇lk sezon, warner bros. animatörü ve dizinin prömiyerinden kısa bir süre önce 88 yaşında ölen sylvester ve tweety kısa filmlerinin orijinal yaratıcısı, friz freleng'in anısına ithaf edildi. şov başlangıçta 23 dakikalık bölüm başına bir vakadan oluşuyordu, ancak ikinci sezondan itibaren şov 11 dakikalık iki ayrı gizemden oluşuyordu.

karakterler 
sylvester, sylvester, anlatıcı rolündedir. hector ya da tweety'nin kurnazlığı ile alt edilmesine rağmen sürekli tweety'yi yemeye çalışır. hiç bitmeyen düşmanlıklarına rağmen ikili çoğunlukla geçinmeyi başarır ve sylvester, başka biri kanaryaya zarar vermeye çalıştığında tweety'yi savunur. sylvester ayrıca farkında olmadan birçok ipucu keşfeder ve anlatıcı olarak vaka hakkında bilgi sahibi olduğunu iddia eder. sylvester, tweety'yi kovalamanın yanı sıra sık sık çevreyi keşfederek bazen tuhaf durumlara düşmesine neden olur. bu durumlarda bariton ve tenor şarkı söyleyen, peltek tuxedo kedisi her türlü acı ve ıstıraba katlanır, ancak hiçbir şekilde yıpranmaz. sylvester'ın yüne alerjisi vardır ve tweety'yi kıskanır.

tweety, sevimli ama sadist bir sarı kanarya. tweety sürekli sylvester'ı uçaraki zekici zamanlaması ile ya da koruması hector aracılığıyla engelleyerek ondan kaçmaya çalışır. tweety genellikle büyükanne ile kalır ve bazı önemli ipuçlarından sorumludur. sylvester ile olan husumetine rağmen, granny tehdit edilirse ikili bir araya gelir ve birlikte çok iyi çalışabilir. tweety ayrıca, genellikle sylvester'ın onu yemeye yönelik engellenen girişimlerine atıfta bulunarak, zaman zaman ironik bir mizah kaynağı olarak da hizmet eder.

granny, pratik, eski moda giyinen dünyaca ünlü bir dedektif olan granny, sylvester ve tweety ile dünyayı dolaşarak yarışlar veya kanarya yarışması gibi etkinliklere katılır ve yerel halk tarafından genellikle bir suçu çözmesi için çağrılır. tweety'ye karşı aşırı korumacıdır ve bu yönde sylvester'ın kafasına iyi bir darbe indirmekten çekinmeyecektir. bazen kediyi ipuçlarını araştırması veya uyurken grubu savunması için çağırır, ancak bariz bir güven belirtileri gösterir. büyükanne çoğunlukla iyi huyludur, ancak sertleşebilir. miss marple ile benzerlik gösterir.

hector, granny'nin evcil bulldogu ve tweety'nin korumasıdır. hector, sylvester'ı kanaryayı yemekten alıkoyar ve yoluna çıkarsa sık sık onu döver. hector, tehdit edilirse büyükanne'yi, tweety'yi ve hatta sylvester'ı savunur ve yiyecek çalmaktan veya başkalarını memnun etmeye çalışmaktan çekinmez.

kaynakça
1832 Londra Konferansı

1832 londra konferansı ya da londra protokolü, yunanistan'da istikrarlı bir hükûmet kurmak için toplanan uluslararası bir konferanstı. üç büyük güç (büyük britanya, fransa ve rusya) arasındaki müzakereler, bir bavyera prensi otto altında yunanistan krallığı'nın kurulmasıyla sonuçlandı ve kararlar o yıl konstantinopolis antlaşması'nda onaylandı. anlaşma, daha önce sırbistan prensliği'nin hükümdarlığı olan balkanlar'daki başka bir toprak değişikliğini tanıyan akkerman antlaşması'nı takip etti.

geçmiş 
yunanistan, osmanlı i̇mparatorluğu'ndan bağımsızlığını rum i̇syanında britanya, fransa ve rusya'nın yardımıyla kazanmıştı. 3 şubat 1830 tarihli londra protokolü'nde, üç güç kurulacak devletin sınırlarını belirlemişti ancak yunanistan valisi yannis kapodistrias 1831'de mora'daki anabolu şehrinde suikasta uğradığında yunan yarımadası kargaşaya sürüklendi. büyük güçler, savaşın resmi olarak sona ermesini ve yunanistan'da tanınmış bir hükûmeti istedi.

londra konferansı 
mayıs 1832'de birleşik krallık dışişleri bakanı henry john temple, fransız ve rus diplomatlarla bir araya geldi ve yunanlılara danışmadan yunanistan'ın bir monarşi olması gerektiğine karar verdi. kongre bavyera prensi otto'ya tahtı teklif etti. ayrıca hükümdarlığı otto'nun torunlarına veya herhangi bir sorunu olmaması durumunda küçük kardeşlerine geçirecek olan veraset çizgisini de oluşturdular. ayrıca hiçbir durumda yunanistan ve bavyera hükümdarlığının birleştirilmemesine karar verildi. monarşinin ortak garantörleri olarak büyük güçler, yunan i̇syanı'nın sona ermesini sağlamak için osmanlı başkenti konstantinopolis'teki büyükelçilerine de yetki verdi.

21 temmuz 1832'de i̇ngiliz büyükelçisi stratford canning ve diğer temsilciler, arta-volos hattı boyunca yeni yunanistan krallığı'nın sınırlarını belirleyen konstantinopolis antlaşması'nı imzaladılar.

kaynakça
Gmina Grunwald

__i̇çi̇ndeki̇leryok__

gmina grunwald, kuzey polonya'da, varmiya-mazurya voyvodalığı'ndaki ostróda i̇lçesinde bulunan kırsal bir gmina'dır (idari bölge).

gmina grunwald 19 sołectwos'a ayrılmıştır. bu gmina içindeki en fazla nüfusa sahip köyler, tarihi 14. yüzyıla kadar uzanan gierzwałd ve zybułtowo'dur. gierzwałd, gmina'nın idari merkezidir. alışılmadık bir şekilde gmina, merkez konumundaki şehrin adını almaz, adını 1410'da gerçekleşen grunwald muharebesi'nin tarihi önemi nedeniyle daha küçük bir köy olan grunwald'dan alır.

gmina'nın kapladığı alan  (tarım arazisi %72, orman %18) ve 2006 itibarıyla toplam nüfusu 5.648'dir.

i̇çindeki köyler 
gmina grunwald'da bulunan köy ve yerleşim yerleri sırasıyla dąbrowo, domkowo, dylewko, dylewo, frygnowo, gierzwałd, glądy, góry lubiańskie, grabiczki, grunwald, jędrychowo, kalwa, kiersztanówko, kiersztanowo, kitnowo, łącko, lipowa góra, łodwigowo, lubian, lubianek, marcinkowo, mielno, omin, pacółtówko, pacółtowo, rychnowo, rychnowska wola, rzepki, stębark, szczepankowo, tymawa, ulnowo, wróble, zapieka ve zybułtowo'dur.

komşu gminalar 
gmina grunwald, dąbrówno, kozłowo, olsztynek ve ostróda gminalarıyla çevrilidir.

i̇lgi çekici tarihi yerler 

 grunwald düzlüklerinde savaş sonrası inşa edilen şapel
 grunwald'daki malikane, çiftlik ve park
 dylewo'da 14. yüzyıldan kalma kilise, mezarlık, saray ve park
 gierzwałd'daki metodist kilisesi
 mielno'da kilise ve çan kulesi
 pacółtów'daki saray
 mazurya ahşap kilisesi, çan kulesi, rychnowo'daki manastır saray parkı
 stębark'taki kilise
 kiersztanowo'daki kilise
 zybułtowo'daki tahıl ambarı ve ahırlar

doğal özellikler 
gmina jezioro tymawskie, jezioro lubień, jezioro mielno, jezioro wielki omin ve jezioro mały omin olmak üzere birkaç göl içerir.

doğal anıtlar ve doğa rezervleri:

 dylewo hills peyzaj parkı (park krajobrazowy wzgórz dylewskich )
 drwęca nehrinin birleştiği şeytanlar vadisi (czarci jar)
 czarci jarz ve rychnowska wola'da alabalık kültürleri

kaynakça 

 polonya resmi nüfus rakamları 2006

dış bağlantılar 

 grunwald bilgilendirme sitesi 
 ostróda i̇lçesi, gmina grunwald (lehçe)
 grunwald muharebesi hakkında bilgi içeren gierzwałdz'daki kültür, spor ve rekreasyon merkezi (goksir) 
 grunwald rozeti almaya hak kazanan grunwald i̇zcileri,
Barşid

barşid (arapça: برشيد, berberice: ⴱⴰⵔⵛⵉⴷ, romanize: baršid) fas'ın kazablanka-sittat bölgesinin berrechid ilinde bir kasaba ve belediyedir. fas 2014 nüfus sayımında 136.634 kişilik bir nüfusa sahipti.

kaynakça
Ohannes Avetaranyan

ohannes avetaranyan, ovanes avetaranyan veya yahya avetaranyan (erzurum, osmanlı i̇mparatorluğu, 30 haziran 1861 - wiesbaden, almanya 11 aralık 1919), mehmet şükrü adıyla doğdu ve otobiyografisine göre, i̇slam peygamberi muhammed'in soyundan gelen bir türktü. avetaranyan aslında bir mollaydı fakat i̇slam'dan hristiyanlığa geçmişti. daha sonra ise doğu türkistan'ın güneyindeki i̇sveç misyon paktı kilisesi'nde misyoner olarak faaliyet gösterdi (1892-1938). yeni ahit'i uygur diline çevirdi. doğu türkistan'da ve i̇sveçli bir protestan misyonunda hristiyanlığı tebliğ etti. 1919'da 58 yaşında wiesbaden'de öldü.

biyografi 
avetaranyan, 1861 yılında erzurum'da müslüman bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. annesi sağır, kör ve dilsizdi ve avetaranyan henüz iki yaşındayken öldü. babası ise bir dervişti.

ohannes (yuhanna/yahya) avetaranyan şeklindeki ermenice ismi aldı (avetaran 'i̇ncil' anlamına gelir) ve 28 şubat 1885'te rusya'nın tiflis kentinde (bugünkü tiflis, gürcistan) vaftiz edildi.

i̇sveç misyon birliği'nden kaşgar'da kalan ilk kişiydi (1892'de).

yakın zamanda döneceğini düşünerek 1897'de kaşgar'dan ayrıldı, ancak bu gerçekleşmedi. bunun yerine bulgaristan'da alman doğu misyonu (dom) ile çalıştı ve burada türkçe bir hristiyan gazetesi olan güneş'i çıkarmaya başladı. gazete türkiye'de düzenli bir şekilde dağıtıldı.

gösta raquette de avetaranyan ile kutsal kitap çevirisinin revizyonu üzerinde çalışacağı bulgaristan'ın filibe kentine (günümüzde plovdiv) gelmişti.

müslüman kökleri 
aveteranyan, "hristiyan olan bir müslüman" adlı biyografisinde, babasıyla erzurum'a yaptığı seyahate kadar muhammed'e dayanan soyundan habersiz olduğunu belirtir. yolculuk sırasında aveteranyan ve babası, yalnızca seyyidlerin veya muhammed'in soyundan gelenlerin hakkı olan yeşil sarık takmışlardı. bundan önce, bunu çocukluğunda sadece bir kez giymişti. yeşil sarık, teyzesi tarafından kendisine verilen bir hediyeydi. yerel bir molla yeşil sarığı görünce şaşırdı ve nereden aldığını sordu. sonra aveteranyan'dan teyzesine yeşil sarık takma hakkının sadece seyyidlere ait olduğunu bilip bilmediğini sormasını istedi. bunu yaptı ve ertesi gün teyzesi mollaya gitti ve babasının adını açıkladığında mollanın soyları hakkındaki şüphelerini giderdi. bu olaydan sonra avetaranyan, onun huzurundayken ona her zaman saygı gösterecek olan mollanın saygısını kazandı.

kaynakça

bibliyografya 

 avateranian, johannes & bechard, john (tr); a muslim who became a christian (hertford: authors online ltd.)

dış bağlantılar 

 a muslim who became a christian by john bechard (english translation).

misyoner dilbilimciler
19. yüzyıl çevirmenleri
haşimoğulları
türk eski müslümanlar
1919 yılında ölenler
1861 doğumlular
hristiyan olan müslümanlar
Gammaproteobacteria

gammaproteobacteria, pseudomonadota (eş anlamlısı proteobacteria) şubesinde yer alan bir bakteri sınıfıdır. yaklaşık 250 cins içerir ve böylece prokaryotların cins açısından en zengin taksonunu oluşturur. tıbbi, ekolojik ve bilimsel açıdan önemli birçok bakteri grubu bu sınıfta yer alır. tümü gram-negatif bakterilerden oluşur ve filogenetik ve fizyolojik olarak en çeşitli proteobacteria sınıfıdır.

bu mikroorganizmalar, hidrotermal menfezler gibi aşırı ortamlar da dahil olmak üzere çeşitli karasal ve deniz ortamlarında yaşayabilirler. genellikle farklı şekillere sahiptirler. çubuklar, kavisli çubuklar, koklar, spirilla ve filamentler  ve serbest yaşayan bakteriler, biyofilm oluşturucular, kommensaller ve simbiyotikleri içerir. bazıları ayrıca biyolüminesan gösterme gibi ayırt edici özelliklere sahiptir. farklı cinslerde bulunan bakterilerin metabolizmalar çok farklıdır; hem aerobik hem de anaerobik (zorunlu veya fakültatif) türler vardır. ayrıcakemolitoototrofikler, kemoorganotrofikler, fotoototroflar ve heterotroflar türler de mevcuttur.

etimoloji 
" gamma " (yunan alfabesinin üçüncü harfi) öğesi, sınıfın bergey's manual of systematic bacteriology (cilt. ii, sayfa 1) kitabına göre sınıf iii olduğunu belirtir. proteus, şeklini değiştirebilen yunan deniz tanrısını ifade eder. bakteriler (yunanca βακτήριον; "çubuk" "küçük çubuk"), etimolojik tarih açısından basiller'e (çubuk şeklindeki bakteriler) atıfta bulunur.

filogeni 
birçok farklı sınıflandırma farklı yaklaşımlara dayanmaktadır. örneğin genomik temelli ulusal biyoteknoloji bilgi merkezi, i̇simlendirmede yer alan prokaryotik i̇simler listesi, ribozomal rna'ya dayalı arb-silva veritabanı  veya bir çoklu protein yaklaşımı sınıflandırmalar vardır. bu bakteri sınıfının soyoluşunu çözmek hala sorunludur.

aşağıda, gammaproteobacteria sınıfı için 356 protein ailesinden oluşan bir diziye dayanan bir sınıflama rapor edilmektedir.bazı bakteriler, gammaproteobacteria'nın üyeleri olarak tanımlanmış ancak henüz bir takım veya aileye atanmamıştır. bunlar, alkalimonas, gallaecimonas, ignatzschineria, litorivivens, marinicella, plasticicumulans, pseudohongiella, sedimenticola, thiohalobacter, thiohalorhabdus, thiolapillus ve wohlfahrtiimonas cinsi bakterileri içerir.

patojenler 
gammaproteobacteria, enterobacteriaceae, vibrionaceae ve pseudomonadaceae familyaları gibi tıbbi ve bilimsel açıdan önemli birkaç bakteri grubunu içermektedir. yersinia pestis, vibrio cholerae, pseudomonas aeruginosa, escherichia coli ve bazı salmonella türleri dahil olmak üzere bir dizi insan patojeni bu sınıftadırlar. deniz ortamında, bu sınıftan birkaç tür, balıkları, karidesleri, mercanları veya istiridyeleri etkileyen vibrio cinsi  ve gri fokları (halichoerus grypus ) etkileyen salmonella türleri gibi farklı deniz organizmalarını enfekte etmektedir.

kaynakça

dış bağlantılar 

 

proteobakteriler
gammaproteobacteria
Lesothosaurus

lesothosaurus (" lesotho kertenkele" anlamına gelir), diğer birçok otoburun da ait olduğu " kuş gagalı" büyük ornithischia grubunun bir üyesiydi. bu grup içinde, bir zamanlar çok erken bir ornithopod türü olarak kabul edildi, daha sonra iguanodon, hadrosaurlar (ördek gagalı dinozorlar) ve belki de küçük hypsilophodon gibi daha büyük hayvanları içeren ailenin ilk üyelerinden bir.ancak yaklaşık 208-200 milyon yıl önce yaşamış olan lesothosaurus'un artık bir ornithopod olmak için çok erken ortaya çıktığı düşünülüyor ve yakın akrabası olmayan kendi grubuna ait bir "preornithopod" olarak daha iyi tanımlanıyor. lesothosaurus küçüktü, bugünün kedisinden biraz daha büyüktü. hafif bir yapısı vardı: her biri beş parmaklı çok küçük ön ayaklar; uzun bir gövde; iyi bir koşucunun uzun ince arka ayakları; ve uzun, sert, yavaş yavaş incelen bir kuyruk. uyluklar çok güçlü ve kaslıydı, baldırlar uzamıştı ve pençeler de çok uzundu, ağırlık taşıyan üç ayak parmağı ve "atavik pençe " gibi daha küçük bir ilk ayak parmağı vardı.

güney afrika cumhuriyeti'nde paleontoloji
jura devri dinozorları
otomatik taksonkutu eklenmesi gereken sayfalar
Timothy Treadwell

timothy treadwell (d. timothy william dexter; 29 nisan 1957 - 5 ekim 2003) amerikalı bir ayı meraklısı, çevreci, belgesel film yapımcısı ve ayı koruma örgütü grizzly peopleın kurucusuydu. alaska'daki katmai ulusal parkı'nda 13 yaz boyunca kıyı boz ayıları (veya boz ayılar, ursus arctos) arasında yaşadı.

5 ekim 2003'te treadwell ve kız arkadaşı amie huguenard, daha sonra midesinde insan kalıntıları ve giysi bulunduğu bulunan "makine" adlı 28 yaşındaki bir erkek ayı tarafından öldürüldü ve neredeyse tamamen yenildi.

treadwell'in hayatı, işi ve ölümü, werner herzog'un eleştirmenlerce beğenilen belgesel filmi grizzly man'e (2005) konu oldu.

kaynakça 

1957 doğumlular
alaska'da ölenler
amerikalı çevreciler
belgesel film yapımcıları
göçebeler
i̇ngiliz asıllı amerikalılar
i̇rlanda asıllı amerikalılar
hayvan saldırıları
ayı saldırısı kurbanları
bipolar bozukluğu olan kişiler
Richard Proenneke

richard louis proenneke (/ˈprɛnəkiː/; 4 mayıs 1916 - 20 nisan 2003), yaklaşık 51 yaşından itibaren yaşamış, kendi kendini yetiştirmiş bir amerikan doğa bilimci, korumacı, yazar ve vahşi yaşam fotoğrafçısıydı. alaska dağlarında, twin lakes kıyısına yakın bir yerde elle inşa ettiği bir kütük kulübede yaklaşık otuz yıl (1968–1998) yalnız kaldı. proenneke avlandı, balık tuttu, büyüttü ve kendi yiyeceğinin çoğunu topladı ve ayrıca ara sıra erzak getirdi. faaliyetlerini dergilerde ve filmlerde belgeledi ve ayrıca değerli meteorolojik kayıtlar yaptı ve doğal veriler. günlükler ve film daha sonra başkaları tarafından onun vahşi doğada geçirdiği zaman hakkında kitaplar yazmak ve belgeseller yapmak için kullanıldı.

proenneke, ölümü üzerine kulübesini millî park hizmeti'ne miras bıraktı ve dört yıl sonra national register of historic places'e dahil edildi. kabin, clark gölü ulusal parkı ve koruma bölgesi'nin popüler bir cazibe merkezidir.

kaynakça 

1916 doğumlular
keşişler
ii. dünya savaşı'nda amerika birleşik devletleri deniz kuvvetleri personeli
doğa fotoğrafçıları
Vibrionaceae

vibrionaceae;  pseudomonadota şubesi vibrionales takımının bir familyasıdır. takımın tek ailesidir. tatlı veya tuzlu suda yaşayanlardan koleradan sorumlu ajan olan vibrio cholerae türü gibi birkaç türü patojeniktir. biyolüminesan bakterilerin çoğu bu aileye aittir ve tipik olarak derin deniz hayvanlarının ortakyaşam formları olarak bulunurlar.

vibrionaceae, fermantasyon yapabilen gram-negatif organizmalar ve fakültatif anaeroblardır. oksidaz içerirler ve genellikle polar olan bir veya daha fazla kamçıya sahiptirler. başlangıçta bu özellikler dört cinse ayrılan aileyi tanımlıyordu. bunlardan ikisi olan vibrio ve photobacterium, birkaç yeni cins tanımlanmış olmasına rağmen modern gruba karşılık gelmektedir. genetik çalışmalar diğer iki üyenin — aeromonas ve plesiomonas — ayrı ailelere ait olduğunu göstermiştir. vibrionaceae ailesi şu anda geçerli olan sekiz cins içermektedir: aliivibrio, catenococcus, enterovibrio, grimontia, listonella, photobacterium, salinivibrio ve vibrio. listonella'nın durumu halen sorgulanmaktadır..

kaynakça 

bakteri familyaları
vibrionales
Ostróda İlçesi

ostróda i̇lçesi (lehçe: powiat ostródzki) polonya'nın kuzeyindeki varmiya-mazurya voyvodalığı'nda bir bölgesel yönetim ve yerel yönetim (powiat) birimidir. 1998'de kabul edilen polonya yerel yönetim reformlarının bir sonucu olarak 1 ocak 1999'da ortaya çıktı. i̇lçenin i̇dari merkezi ve en büyük şehri ostróda'dır. bölgesel başkent olsztyn'in  batısında bulunur. i̇lçede üç kasaba var: morąg, ostróda'nın  kuzeyinde, miłakowo, ostróda'nın  kuzeyinde ve miłomłyn, ostróda'nın  kuzeybatısında bulunur.

i̇lçe  alanı kaplar. 2006 yılı itibarıyla toplam nüfusu 105.286 olur. ostróda'nın nüfusu 33.419, morąg'ın nüfusu 14.497, miłakowo'nun nüfusu 2.665, miłomłyn'nin nüfusu 2.305 ve kırsal kesimdeki nüfus 52.400'dür.

komşu ilçeler 
ostróda i̇lçesi, kuzeydoğuda lidzbark i̇lçesi, doğuda olsztyn i̇lçesi, güneydoğuda nidzica i̇lçesi, güneyde działdowo i̇lçesi, batıda iława i̇lçesi ile sztum i̇lçesi ve kuzeybatıda elbląg i̇lçesi ile çevrelenmiştir.

i̇dari bölüm 
i̇lçe dokuz gminaya bölünmüştür (biri kentsel, üçü kentsel-kırsal ve beşi kırsal). bunlar, nüfusun büyükten küçüğe sırasına göre aşağıdaki tabloda listelenmiştir.

 polonya resmi nüfus rakamları 2006 

kısa açıklamalı maddeler
i̇ncelenmemiş çeviri içeren sayfalar
Goldap İlçesi

gołdap i̇lçesi (lehçe: powiat gołdapski), polonya'nın kuzeyinde, rusya sınırındaki varmiya-mazurya voyvodalığında bir bölgesel yönetim ve yerel yönetim birimidir (powiat). i̇dari merkezi ve tek şehri gołdap, bölgesel başkent olsztyn'in  kuzeydoğusunda bulunur.

1999'daki polonya yerel yönetim reformlarında powiatlar yeniden tanıtıldığında, gołdap ve olecko i̇lçeleri tek bir ilçe oldu (powiat olecko-gołdapski veya olecko-gołdap i̇lçesi olarak adlandırılır). 2002 yılında bu powiatlar ikiye ayrıldı.

i̇lçe  alanı kaplar. 2019 yılı itibarıyla toplam nüfusu 26.825 olup, bunun gołdap nüfusu 13.716, kırsal nüfusu 13.109'dur.

komşu i̇lçeler 
gołdap i̇lçesi, doğuda suwałki i̇lçesi, güneyde olecko i̇lçesi, güneybatıda giżycko i̇lçesi ve batıda węgorzewo i̇lçesi ile komşudur. ayrıca kuzeyde rusya (kaliningrad oblastı) ile sınır komşusudur.

i̇dari bölüm 
i̇lçe üç gminaya ayrılmıştır (biri kentsel-kırsal ve iki kırsal). bunlar, nüfus büyükten küçüğe azalan sıraya göre aşağıdaki tabloda listelenmiştir.

kısa açıklamalı maddeler
Hubert Meyer

hubert meyer, (5 aralık 1913-16 kasım 2012) 2. dünya savaşı'nda bir waffen-ss subayı ve savaş sonrasında bir aktivistti. 1944'de geçici olarak 12. waffen-ss panzer tümeni hitlerjugend'a komuta etti. savaştan sonra hiag'a katıldı ve meyer, örgütün 1992'deki feshedilişinden önceki son başkanıydı.

waffen-ss kariyeri
meyer, 5 aralık 1913'de berlin'de dünyaya geldi. 1933'de waffen-ss'e katıldı ve 1937'de leibstandarte ss adolf hitler'ya katıldı. polonya seferi, hollanda muharebesi, fransa muharebesi ve barbarossa harekâtı'na katıldı. şubat 1943'de 1. waffen-ss panzer tümeni leibstandarte ss adolf hitler'ya bağlı bir alayın komutasına atandı ve 3. harkov muharebesi'ne katıldı. 6 mayıs 1943'de altın alman haçıyla taltif edildi. eylül 1943'de kurmaylık kursundan mezun oldu ve 12. waffen-ss panzer tümeni hitlerjugend'ın kurmay başkanlığına atandı. 6 eylül 1944'de tümen komutanı kurt meyer'nın esir düşmesi üzerine geçici olarak olarak tümenin komutasını devraldı, bu görevi tümenin komutasını fritz kraemer'e devredeceği tarih olan 24 ekim 1944'e kadar sürdürdü. 9 kasım 1944'de obersturmbannführer'lığa terfi ettirildi. 8 mayıs 1945'deki teslime kadar tümenin kurmay başkanı olarak görevde kaldı.
savaş sonrası yıllarda meyer, amerikan, kanadalı ve i̇ngiliz gazilerle birlikte birçok kez normandiya ve ardenler'de harp sahası çalışmalarına katıldı.

hiag i̇le i̇lişkisi
meyer, 1950'li yıllarda başlamak üzere, bu örgütte aktif olarak yer aldı. kendisi, örgütün 1992'deki feshedilişinden önceki son başkanıydı.

madalyalar
demir haç (1939)
2. sınıf demir haç (8 kasım 1939)
1. sınıf demir haç (7 temmuz 1941)
siyah yara rozeti (1 eylül 1941)
piyade saldırı rozeti (11 mart 1942)
doğu cephesi madalyası (25 ağustos 1942)
altın alman haçı (6 mayıs 1943)

kaynaklar

alıntılar

bibliyografya

 

alman haçı sahipleri
ss-obersturmbannführer
ss personelleri
ii. dünya savaşı'nda nazi almanyası'nın askerleri
Turşu yiyecekleri listesi

turşu, birçok sebze, meyve ve etlerin salumura adlı asitli  karışımda, belli  bir süre bekletilerek uzun süre saklanabilecek ve daha sonra kullanıma hazır hâle getirilmesidir.

turşu çeşitleri
 pancar turşusu
 tombul acı biber turşusu
 domates turşusu
 cin biberi turşusu 
 ezme turşusu
 kornişon turşusu
 acı sos turşusu
 balık biber turşusu
 biberiye turşusu
 brüksel lahanası turşusu
 çizik zeytin
 jalapeno turşusu
 kırma zeytin 
 kırmızı lahana turşusu
 soğan turşusu
 haşlama turşusu
 beyaz lahana turşusu
 brokoli turşusu
 vietnam turşusu
 yeşil domates turşusu
 zencefil turşusu
 acı kırmızı biber turşusu 
 bamya turşusu
 domates soslu biber turşusu
 havuç turşusu
 kelek turşusu
 taze fasulye turşusu
 sarma lahana turşusu 
 acur turşusu 
 kaya koruğu turşusu
 türlü turşusu
 çağla turşusu
 dolma biberli turşusu
 üzüm koruğu turşusu
 patlıcan dolması turşusu
 armut turşusu
 tatlı biber turşusu
 kırmızı domates turşusu
 havuç turşusu
 gümüş soğan turşusu
 mısır turşusu
 karnabahar turşusu
 can eriği turşusu
 bütün yeşil domates turşusu
 mürdüm eriği turşusu
 süt sarımsak turşusu
 ahlat turşusu
 dağ eriği turşusu
 avokado turşusu
 kiraz turşusu
 karides turşusu
 mango turşusu
 semizotu turşusu
 patlıcan turşusu
 yumurta turşusu
 muz turşusu
 limon turşusu
 mandalina turşusu 
 elma turşusu
 ayva turşusu
 karpuz turşusu
 mantar turşusu
 enginar turşusu
 balık turşusu
 antep fıstığı turşusu
 çam kozalak turşusu
 dereotu turşusu
 giardiniera (i̇talyan turşusu)
 l'hamd markad (fas turşusu)
 kyuri zuke (japon turşusu)
 torshi left (i̇srail turşusu)
 kimchi (güney kore turşusu)
 pickled herring (i̇sveç turşusu)
 sauerkraut (alman turşusu)
 torshi (i̇ran turşusu)

turşular
gıda koruma
mayalanmış yiyecekler
çeşniler
Kuzeydeki Büyücü

kuzeydeki büyücü veya i̇ngilizce adıyla ''the sorcerer in the north'' john flanagan tarafından yazılmıştır. kitapın ilk i̇ngilizce baskısı (avustralya) 2006'da, ilk türkçe baskısı ise 2011 yılında çıkmıştır.

karakterler 
will: araluen krallığı'ndaki redmont eylati'nde, baron arald'ın koruması altına büyüyen ufak tefek, çelimsiz bir yetim olan will, yetimhanede şövalyelik hayalleri

kurarken, kendini orman muhafızı halt'ın çırağı olarak bulur.

halt: gelmiş geçmiş en iyi orman muhafızlarından biri olan halt, gölge gibi sessizce hareket edebilir, yayı ve oku kusursuz kullanır. (halt, yıllar önce morgarath'ın ordusunun yenilmesinde de büyük pay sahibi.)

horace: yetimhanede yetişen iriyarı bir çocuktur. başta will ile anlaşamasa da sonradan iyi dost olurlar. savaş okulu'na kabul edilen horace, kusursuz kılıç kullanır.

crowley: orman muhafızları komutanı.

alyss: will'in yetimhaneden arkadaşı, ve redmont kalesi dışişleri bölümü'nün başkanı olan leydi pauline'in çırağı.

lord syron: will'in özel bir görevle gönderildiği norgate eyaleti'nin baronu. gizemli bir hastalığa yakanan syron, konuşamıyor ve haraket edemiyor.

lord orman: lord syron'un oğlu. babası hasta yatarken başımı büyü kitaplarından kaldırmayan orman, macindaw şatosunda sevilmeyen bir isim.

sövalye keren: syronun yeğeni; ormanın kuzeni ve iyi bir savaşçı. ormanın aksine keren macindaw şatosu'nda sevilen bir isim.

jack buttle: seacliff'de yaptığı kötülükler ve işlediği cinayetler ile nam salmış bir suçlu.

xander: lord ormanın sadık yardımcısı. kendini belli etmesede çok cesur biri.

baron ergell: will'in ilk görev yeri olan seacliff eyaletinin baronu.

sör norris: seacliff'in savaş ustası.

edwina temple: seacliff'de will'in klübesinin işlerini gören eline çabuk, ağzı sıkı bir kadın.

delia: edwina'nın kızı; gizliden gizliye will'den hoşlanıyor.

hikaye 
skandiyalıler ile aurenlilerin yaptığı antlaşmadan 5 yıl geçmiştir. artık çırak olmayan will tam donanımlı bir orman muhafızı olmuştur. her ne kadar will'in sahip olduğu bölge (seacliff) sakin bir yer olsada bir süre sonra tuhaf olaylar başlamıştır. kuzeydeki bir bölgede lord syron bir hastalığa yakalanır. will, bu hastalığının sebebini öğrenmek için arkadaşıyla (alyss) tehlikeli bir maceraya atılır.

avustralya romanları
fantastik roman serileri
2006 kitapları
McDonald's En İyi Liseli Amerikalılar Maçı

mcdonald's en i̇yi liseli amerikalılar maçı (i̇ng: mcdonald's all-american game), her yıl amerikalı ve kanadalı erkek ve kız lise basketbolu mezunları arasında oynanan yıldızlar basketbol maçıdır. en iyi oyunculardan oluşan her takım, lise basketbol sezonunun bitiminden sonra doğu-batı formatında tek bir gösteri maçı oynar. her yıl düzenlenen etkinliğin bir parçası olarak, erkekler ve kızlar smaç yarışması ve üç sayılık atış yarışmasında yarışmakta ve all-american game mezunlarıyla birlikte zamanlı takım atışlarında mücadele etmektedir. bu yarışmaların sonuncusu, erkekler ve kızlar için ayrı genel zamanlı beceri yarışmalarının yerini almıştır. smaç yarışmasında kızların yarışması nadirdir. ancak 2004'te candace parker, 2019'da fran belibi ve son olarak 2022'de ashlyn watkins olmak üzere üç kez kazanmışlardır. erkek oyunu 1978'den beri her yıl, kız oyunu ise 2002'de eklendiğinden beri her yıl oynanmaktadır.

mcdonald's en i̇yi liseli amerikalılar maçı, ilk defa 1977'de yapıldı. o yıl, en i̇yi amerikalılar, washington, d.c. bölgesinden bir grup lise yıldızına karşı oynadı. ertesi yıl, karşılaşma doğu ve batı takımları arasında bir erkek yarışmasıyla başladı. 2002'de kızların da eklenmesiyle şu anki kız-erkek çift maç formatı başladı.

mcdonald's en i̇yi liseli amerikalılar maçı, amerikan lise basketbolu turnuvaları arasında en bilinenidir. bir oyuncunun bu karşılaşmaya seçilmesi, o oyuncuyu anında abd'deki en iyi lise oyuncularından biri olarak gösterir. seçilen sporcular genellikle kolej basketbolunda mücadele etmeye devam eder. 1978'den bu yana ncaa erkekler şampiyonluğunu kazanan takımların dördü hariç hepsinin kadrosunda en az bir mcdonald's all-american yer almıştır. bunun istisnaları 2002 maryland terrapins, 2014 uconn huskies, 2021 baylor bears ve 2023 uconn huskies'tir. 2023 final four'u hiçbir mcdonald's all-american'ın katılmadığı ilk final four olmuştur.

takımların sponsorluğunu fast-food zinciri mcdonald's üstlenmektedir. her yıl düzenlenen oyunlardan elde edilen gelir, yerel ronald mcdonald house charities (rmhc) ve ronald mcdonald house programlarına aktarılmaktadır.

kaynakça 

1977'de amerika birleşik devletleri'nde kurulan oluşumlar
1977'de kurulan yinelenen spor etkinlikleri
Fritz Kraemer

fritz kraemer (12 aralık 1900-23 haziran 1959), nazi dönemi'nde  yüksek rütbeli bir waffen-ss subayı ve savaş suçlusuydu. 2. dünya savaşı sırasında 1. waffen-ss panzer kolordusu'na ve 12. waffen-ss panzer tümeni hitlerjugend'a komuta etti. savaştan sonra malmedy katliamı davası'nda yargılandı ve malmedy katliamı'ndaki rolünden dolayı 10 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
2. dünya savaşı'nda ilk olarak 13. piyade tümeni'nde hizmet verdi. 17 aralık 1942'de şövalye haçıyla taltif edildi. ocak 1943'de sepp dietrich tarafından komuta edilen 1. waffen-ss panzer kolordusu'nun kurmay başkanlığına atandı. kraemer, 1 ağustos 1944'de waffen-ss'e kabul edildi. 9 ağustos 1944'de geçici olarak 1. waffen-ss panzer kolordusu'nun komutasına atandı. normandiya çıkarması sırasında dietrich'in kurmayı olarak görev yaptı ve ardından hubert meyer'nın halefi olarak 12. waffen-ss panzer tümeni hitlerjugend'ın komutasına atandı. bu görevini 13 kasım 1944'e kadar sürdürdü. 6 mayıs 1945'de şövalye haçı'na meşe yaprakları'nı ekledi.
kraemer, daha sonra 6. ss panzer ordusu'nda da kurmay başkanı olarak görev yaptı ve 8 mayıs 1945'de dietrich ile birlikte amerikan kuvvetlere teslim oldu. 1946 yılında malmedy katliamı sırasında illegal emirler vermesinden ötürü yargılandı ve suçlu bulundu. kraemer, askerlerine savaş esirlerinin "gerekli olduğunda, çok zorunlu durumlarda" vurulabileceği emrini verdi. kraemer, mahkemece 10 yıl hapis cezasına çarptırıldı. 1952'de serbest bırakıldı ve 1959'da öldü.

madalyalar
demir haç (1939)
 2. sınıf demir haç (6 ekim 1939)
1. sınıf demir haç (26 mayıs 1940)
altın alman haçı (29 ocak 1942)
doğu cephesi madalyası (3 ağustos 1942)
meşe yaprağı i̇laveli şövalye haçı
şövalye haçı (17 aralık 1942)
meşe yaprakları (6 mayıs 1945)

kaynaklar

alıntılar

bibliyografya

 

şövalye haçı sahipleri
ss-brigadeführer
ss generalleri
ii. dünya savaşı'nda nazi almanyası'nın askerleri
Psephellus psephelloides

psephellus psephelloides, asteraceae familyasından bir çiçekli bitki türüdür. türkiye'ye özgü, 1000-1500 metre rakımlarda kayalık alanlarda yetişen çok yıllık otsu bir bitkidir.  eğin tülübaşı olarak da bilinir.

bitkinin kısa, kalın bir gövdesi ve bir rozet içinde düzenlenmiş taban yaprakları vardır. yapraklar, tüm kenar boşlukları ile spatula şeklinde dikdörtgendir ve ince tüylerle kaplıdır. çiçekler, sapın tepesinde yoğun, yuvarlak bir salkım halinde düzenlenmiştir ve beş yapraklı sarı renklidir. meyve, olgunlaştığında açılmayan kuru, tek tohumlu bir meyve olan achene'dir.

psephellus psephelloides geleneksel olarak türk halk tıbbında sindirim bozuklukları, yaralar ve solunum yolu enfeksiyonları dahil olmak üzere çeşitli rahatsızlıkların tedavisinde kullanılmıştır. son araştırmalar, bitkinin antienflamatuar, antioksidan ve antimikrobiyal özelliklere sahip olduğunu ve belirli koşullar için doğal bir çare olma potansiyeline sahip olabileceğini doğrulamıştır.

yetiştirme açısından, psephellus psephelloides, kaya bahçeleri veya kuru, kumlu topraklar için çok uygun dayanıklı bir bitkidir. tam güneşi kısmi gölgeye tercih eder ve kuraklığı ve düşük sıcaklıkları tolere edebilir. bitki esas olarak tohumla veya ilkbahar veya sonbaharda kümelerin bölünmesiyle çoğaltılır.

kaynakça 

türkiye'deki endemik bitkiler
Centaurea triumfettii

centaurea triumfettii, akdeniz bölgesine özgü asteraceae familyasından bir çiçekli bitki türüdür. 80 cm yüksekliğe kadar büyüyebilen çok yıllık otsu bir bitkidir.

bitki mızrak şeklinde ve 15 cm uzunluğa kadar büyüyebilen gri-yeşil yapraklara sahiptir. çiçekler, çapı 5 cm'ye kadar olan ve çok sayıda küçük, sarımsı beyaz çiçekten oluşan büyük, küresel başlıklar halinde düzenlenmiştir. bitki haziran'dan eylül'e kadar çiçek açar ve böcekler tarafından tozlanır.

centaurea triumfettii'nin bir dizi potansiyel tıbbi kullanıma sahip olduğu bulunmuştur. bitki özlerinin antioksidan, antienflamatuar ve antimikrobiyal aktiviteye sahip olduğu ve belirli koşullar için doğal bir çare olma potansiyeline sahip olduğu gösterilmiştir.

yetiştirme açısından centaurea triumfettii, iyi drene edilmiş toprakları ve tam güneşi kısmi gölgeye tercih eden dayanıklı bir bitkidir. tohumla veya ilkbahar veya sonbaharda kümelerin bölünmesiyle çoğaltılabilir.

kaynakça 

türkiye'deki endemik bitkiler
Sudwa

sudwa (almanca: sauden) kuzey polonya'da, varmiya-mazurya voyvodalığı'ndaki olsztyn i̇lçesi içindeki gmina olsztynek idari bölgesinde bulunan bir köydür. köy, olsztynek'in yaklaşık  kuzey-batısı ve bölgesel başkent olsztyn'in  güneybatısında bulunur.

kaynakça 

kısa açıklamalı maddeler
polonya'daki köyler
Węgorzewo İlçesi

węgorzewo i̇lçesi (lehçe: powiat węgorzewski) polonya'nın kuzeyinde, rusya sınırındaki varmiya-mazurya voyvodalığında bir bölgesel yönetim ve yerel yönetim birimidir (powiat). 2002 yılında giżycko i̇lçesinin kuzey kesiminde kuruldu. i̇dari merkezi ve tek şehri, bölgesel başkent olsztyn'in  kuzey-doğusu'nda bulunan węgorzewo'dur.

i̇lçe  alanı kaplar. 2006 itibarıyla toplam nüfusu 23.641 olup, bunun węgorzewo nüfusu 11.638, kırsal nüfusu 12.003'tür.

komşu ilçeler 
węgorzewo i̇lçesi, doğuda gołdap i̇lçesi, güneyde giżycko i̇lçesi ve batıda kętrzyn i̇lçesi ile çevrilidir. ayrıca kuzeyde rusya (kaliningrad oblastı) ile sınır komşusudur.

i̇dari bölümleri 
i̇lçe üç gminaya bölünmüştür (biri kentsel-kırsal ve iki kırsal). bunlar, büyükten küçüğe nüfus sırasına göre aşağıdaki tabloda listelenmiştir.

kaynakça 

 polonya resmi nüfus rakamları 2006

kısa açıklamalı maddeler
i̇ncelenmemiş çeviri içeren sayfalar
varmiya-mazurya voyvodalığı
polonya'nın ilçeleri
Dobrzyń Tarikatı

dobrzyń tarikatı (lehçe: zakon dobrzyński) veya dobrin tarikatı (almanca: orden von dobrin), dobrzyń kardeşleri olarak da bilinir (lehçe: bracia dobrzyńscy), 13. yüzyıl prusya haçlı seferi sırasında baltık prusyalı'ların akınlarına karşı koymak için mazovya ve prusya sınırında (bugünkü dobrzyń land, polonya) oluşturulan askeri bir tarikattı.

latince'de şövalyeler, çok daha büyük ve daha eski fratres milites christi'nin (de prussia, de dobrin, de dobrzyń, de mazovia) daha küçük bir parçası olarak biliniyordu ve lakapları i̇sa mesih'in prusyalı süvarileriydi.

tarikat, prusya'nın ilk piskoposu (1216 – 1228) olivalı christian tarafından, mazovya ve kuyavia'yı mazovya dükü i. konrad'ın onlara boyun eğdirme girişimlerine meydan okuyan pagan prusyalıların baskınlarına karşı korumak için kuruldu.

jan długosz'a göre, tarikat'ın kurulması 1228'de papa ix. gregory (1227–1241) tarafından onaylandı. dük konrad, şövalyelere dobrzyń (dobrin) kasabasını ve çevredeki dobrzyń land'i (almanca: dobriner land) verdi. prusya'nın güneyinde ve bitişiğinde bulunan bir bölge. dobrzyń tarikatı, polonya topraklarında oluşturulan tek askeri tarikat idi.

i̇lk başta tarikat, usta brunon liderliğindeki aşağı saksonya ve mecklenburg'dan gelen 15 alman şövalyesinden oluşuyordu.

dobrzyń tarikatı, prusya'daki sisterisyen misyonerlerine yardım etti ve pagan prusya kabilelerinin baskınlarına karşı koruma sağladı. dinleri kıyafetleriyle temsil ediliyordu - zırhlarının üzerinde beyaz pelerinleri vardı, kırmızı bir kılıç sembolü ve kılıcın üstünde i̇sa'nın hristiyan olmayanlara vahiylerini temsil eden kırmızı bir yıldız vardı. tarikat'ın kuralları livonya tarikatı'nın ve tapınak şövalyeleri'nin kurallarına dayanıyordu.

tarikat'ın prusyalılara karşı olan başarısızlığı ve az sayıdaki (en fazla 35 şövalye) karşısında, yaklaşık 1235'te şövalyelerin çoğunluğu, papalık belgesi rieti'nin altın boğası'nın izin verdiği gibi, töton tarikatı'na katıldı.

1237'de kardeşlerin geri kalanı, şehrin askerî gücünü artırmak için konrad tarafından drohiczyn'e gönderildi. dobrin kardeşler'den en son drohiczyn'in 1240'ta galiçya prensi daniel tarafından ele geçirildiğinde bahsedilmişti.

kaynakça

kaynakça 

 alain demurger, chevaliers du christ, les ordres religieux-militaires au moyen age, seuil, paris, 2002
 józef marecki, zakony w polsce, universitas, krakov 2000
 dick harrison (2005). gud vill det! – nordiska korsfarı medeltiden altında. ordfront forlag.isbn 91-7037-119-9

askerî tarikatlar
kuzey haçlı seferleri'ndeki kişiler
13. yüzyılda polonya
katolik askerî tarikatlar
i̇ncelenmemiş çeviri içeren sayfalar
Barış Özdemir

barış özdemir (25 haziran 1972), eski millî voleybolcu, antrenör. kadınlar 2. voleybol ligi ekiplerinden eczacıbaşı'nın genç takımını çalıştırmaktadır.

kariyeri

kişisel hayatı 
artvinspor'da forma giyen voleybolcu zeynep özdemir ile evlidir. bu evlilikten dünyaya gelen ve kendisi gibi voleybolcu olan dilay adında bir kızı ve çınar adında bir oğlu vardır.

başarıları

kulüp
 efeler ligi
 şampiyonluk (7): 1996-1997, 1997-1998, 1998-1999, 1999-2000, 2000-2001, 2002-2003, 2008-2009
 i̇kincilik (3): 1994-1995, 2003-2004, 2006-2007
 üçüncülük (4): 2001-2002, 2009-2010, 2012-2013, 2013-2014
 kupa voley
 şampiyonluk (5): 1996-1997, 1997-1998, 1998-1999, 1999-2000, 2000-2001
 i̇kincilik (5): 1992-1993, 1993-1994, 1994-1995, 2001-2002, 2002-2003
 üçüncülük (2): 2012-2013, 2013-2014
 balkan kupası
 şampiyonluk (2): 2007-2008, 2011-2012
 süper kupa
 şampiyonluk (1): 2009-2010

millî takım
 akdeniz oyunları
 i̇kincilik (1): 1997
 üçüncülük (1): 2001

bireysel ödüller
 efeler ligi en iyi libero - 2008-2009

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 

smaçörler
fenerbahçe sk voleybolcuları
i̇stanbul büyükşehir belediyespor voleybolcuları
1972 doğumlular
yaşayan insanlar
1997 akdeniz oyunları voleybolcuları
2001 akdeniz oyunları voleybolcuları
Joe Davis

joseph davis (d. 15 nisan 1901 - 10 temmuz 1978), i̇ngiliz profesyonel snooker oyuncusuydu. 1920'lerden 1950'lere kadar snooker'da baskın bir figürdü ve break-building gibi oyunun şu anki oynanış şeklinin bazı yönlerini icat ettiği kabul edilmektedir. ekipman üreticisi bill camkin'in yardımıyla, 1927'de bilardo birliği ve kontrol konseyi'ni resmi bir profesyonel snooker şampiyonasını tanımaya ikna ederek dünya snooker şampiyonası'nın kurulmasını sağladı. davis, 1927'den 1946'ya kadar ilk 15 dünya şampiyonluğunu kazandı ve dünya snooker şampiyonası tarihindeki tek namağlup oyuncudur. 1930'da şampiyonanın ilk yüzlük serisini yaptı.

henüz 18 yaşındayken profesyonel bir i̇ngiliz bilardo oyuncusu olan davis, 1928-1932 yılları arasında dört kez dünya bilardo şampiyonu olmuştur. hem bilardo hem de snooker'da dünya şampiyonluğu kazanan ilk kişiydi. 1946'daki zaferinden sonra davis artık dünya snooker şampiyonası'nda oynamadı ancak 1964'e kadar diğer turnuvalara ve gösteri maçlarına katıldı ve dört news of the world snooker turnuvası şampiyonluğu kazandı. ayrıca profesyonel oyuncular derneği başkanlığı, leicester square hall salonunun ortak sahipliği ve televizyon sözleşmelerinin müzakeresi yoluyla profesyonel oyun üzerinde önemli bir etkiye sahip olmaya devam etti. küçük kardeşi fred davis, joe davis'i rekabetçi bir snooker maçında start almadan yenen tek kişiydi.

davis 1955 yılında resmi olarak tanınan ilk maksimum seriyi yapan oyuncu oldu. kardeşi fred'in 1978 dünya snooker şampiyonası yarı finalinde perrie mans ile oynadığı maçı izlerken yere yığıldı. i̇yileşme sürecinde davis, o yıl 10 temmuz'da ölümüne yol açan bir göğüs enfeksiyonuna yakalandı.

kişisel yaşamı 
davis, 8 haziran 1921'de florence enid stevenson ile evlendi ve birlikte iki çocukları oldu. bu ilk evlilik 1931 yılında sona ermiştir. 6 nisan 1945'te, june malo sahne adıyla sahne alan bir şarkıcı olan juanita ida triggs ile evlendi.

1901 doğumlular
1978 yılında ölenler
i̇ngiliz snooker oyuncuları
britanya i̇mparatorluk nişanı subayları
derbyshire doğumlu sporcular
dünya snooker şampiyonası kazananları
Halima Aden

halima aden somali asıllı amerikalı bir mankendir.2016 yılında miss minnesota usa’da başörtüsü giyen ilk yarışmacıdır ve yarı finalist olmuştur. 2021 yılında bbc’nin yaynladığı 100 kadından biri olmuştur.ayrıca aden,birleşmiş milletler çocuk fonu’nun (unicef) çocuk hakları elçisidir.

kişisel yaşamı 
halima aden kenya'nın kakuma mülteci kampında doğmuş ve büyümüştür aslen somali asıllıdır.6 yaşında ailesiyle birlikte abd'ye taşınmış ve minnesota,st.cloud'a yerleşmiştir. buraya yerleşmesinin ardından aden st.cloud's apollo lisesi'nde ilk müslüman mezuniyet kraliçesi olmuştur. st. cloud eyalet üniversitesi'nde eğitim görmüştür.

kariyeri 
halima aden, başörtülü ilk ünlü modeldir. 19 yaşında katıldığı ve yarı finalist olduğu miss minnesota usa yarışmasında  başörtü ve haşema giyen ilk yarışmacıydı.bu yarışmadan sonra ulusal medyanın dikkatini çekti.

2017 yılında en büyük model ajansalarından biri olan img modelleri arasına katıldı.rihanna’nın fenty beauty ve kanye west’in yeezy markaları için modellik yapmıştır. ayrıca aden ,uluslararası pistlere çıkan ilk başörtülü kadındı. british vogue, vogue arabia ve atture dergilerinde de modellik yapan ilk başörtülü kadın olarak bir ilke imza atmıştır.

2018 yılında aden,raşit bağzıbağlı'nın modanisa için hazırladığı "desert dream" koleksiyonunun defilesinde yer almak için türkiye'de bulunmuştur.

adeb,2019'da sports illustrated swimsuit'te tesettür ve haşema giyen ilk model olmuştur. aynı yıl kendi adını taşıyan bir koleksiyonu modanisa ile iş birliği yaparak "halima aden x modanisa bone koleksiyonu" oluşturmuştur. bu koleksiyon 27 bölümden oluşmaktadır. i̇stanbul tesettür moda haftası'nda kendi koleksiyonunu tanıtmıştır.

2020 yılında dini inançlarından ödün verdiği gerekçesiyle mankenliği bıraktığını açıkladı.bu kararını bella ve gigi hadid ve rihanna desteklemiştir.

ayrıca bakınız 
100 kadın (bbc)

kaynakça 

bbc 100 kadın