Gigantomani

gigantomani (eski yunanca γίγας gigas, "dev" ve μανία mania, "çılgınlık") olağandışı veya gereğinden büyük boyutlu eserlerin, yapıların, binaların, anıtların üretilmesini tanımlamak için kullanılan bir terim.

savunucularına göre tarihi olayları betimlemek veya gelecek kuşaklara aktarmak için gerekliyken, eleştirmenlere göre gereksiz bir güç gösterisidir. gigantomani sovyetler birliği, nazi almanyası, i̇talyan sosyal cumhuriyeti, çin halk cumhuriyeti ve kore demokratik halk cumhuriyeti gibi totaliter rejimlerin siyasal ve kültürel yaşamlarının değişen ölçülerde bir parçası olmuştur.

sovyetler birliği'nde gigantomani
sovyet lideri josef stalin'in sosyal mühendislik ve tarım ile sanayi alanında modernizasyon çabaları helen rappaport tarafından gigantomanik olarak tanımlanmıştır. aşırı derecede büyük sanayi komplekslerinin, çiftliklerin, mühendislik çabalarının, binaların ve heykellerin yaratılması sosyalist sistemin kapitalist sistem üzerine olan üstünlüğünü kanıtlamak içindi. bu projeler aynı zamanda rus köylü toplululuğunun kitlesel olarak proleter bir topluma dönüştürülmesini de amaçlamaktaydı. magnitogorsk gibi devasa inşaat alanları aynı zamanda işçiler ve gulag mahkûmları için ideolojik eğitim merkezi olarak da işlev görmekteydi.

devasa inşaat projelerinin yanı sıra stalin'in gigantomanisi sürekli olarak üretim kotalarının üzerine çıkmayı vurgulayan stahanovizm ideologunda görülebilir.

sovyet gigantomanisi stalin'in ölümünden sonra azalarak da olsa devam etmiştir.

örnekler
dnieper hidroelektrik santralı
kuybyshev hidroelektrik santralı
magnitogorsk
sovyetler sarayı
anavatan çağırıyor
beyaz deniz - baltık kanalı

nazi almanyası'nda gigantomani
nazi lideri adolf hitler mimarlık ile aşırı ilgiliydi ve nazi rejiminin değerlerini ve başarılarını simgeleyecek, yabancıları ve gelecek nesilleri etkileyecek anıtsal eserlerin inşa edilmesini arzuluyordu. mimarlık için "taştaki kelime" tanımlamasını kullanmıştır ve mimarlığın bir toplumun yükselişte mi düşüşte mi olduğunu gösterdiğini söylemiştir. devasa mimari bireyi büyüklüğü ile güçsüz hissettirmeli ve sonra da nasyonal sosyalizm'in değerleri ile şekillendirmeliydi.

albert speer anılarında hitler'in devasa nesneler için akıldışı takıntısının ayrıca savaş alanında sınırlı kullanımı olacak süper ağır tank yapılma isteği ile gösterdiğini de bildirir.

örnekler
atlantik duvarı
breitspurbahn
deutsches stadion
führerstadt
h-sınıfı savaş gemisi
landkreuzer p. 1000 ratte
nordstern
reichsparteitag
schwerer gustav
welthauptstadt germania

kuzey kore'de gigantomani
kuzey kore lideri kim il-sung, stalinci ölçülerde devasa hidroelektrik santralı projesini desteklemiştir. bu projeler juche ideolojisinin bir parçası olan insanın iradesi ile doğayı dönüştürebilme yeteneğini tasvir edecekti. başkent pyongyang'ın devasa kentleşme projesi de kim il-sung iktidarında başlamıştır. bazıları otuz katlı yüksek binalardan oluşan banliyöler bir tanesi 13 şeritli dev yollarla şehir merkezine bağlanmıştır. aşırı büyük anıt ve binaları inşası devlet gücünü ve kim il-sung'un kişisel kültünün sovyetler birliği'nde destalinizasyon sürecinden sonra bile devam ettiğini gösterir.

örnekler
zafer takı
kumsusan güneş sarayı
juche kulesi
nampo barajı

ayrıca bakınız
nazi mimarisi
stalinist mimari
faşist mimarisi
narsisistik kişilik bozukluğu
stalin kişi kültü

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar 
 

totalitarizm
nasyonal sosyalizm
stalinizm
kim i̇l-sung