Peyote

lophophora williamsii veya peyote, meskalin ve benzeri psikoaktif alkaloidleri içeren küçük ve dikensiz bir kaktüs türü. peyote nahuatl veya aztek dilindeki peyōtl kelimesinden türetilmiş i̇spanyolca bir kelimedir ve "parıltılı" anlamına gelir.

peyote meksika'ya ve güneybatı teksas'a özgüdür. özellikle chihuahuan çölü'nde ve coahuila, nuevo león, tamaulipas ve san luis potosi eyaletlerinde bulunur. mart-mayıs ayları arasında çiçeklenir, ancak bazen eylül ayına kadar da çiçeklenme görülebilir. çiçekler tigmotaktik anterlerlere sahiptir ve pembe rengindedir (opuntia gibi).

tüketildiğinde psikoaktif etkilere neden olan peyote, kuzey amerikalı yerliler tarafından uzun bir dini ve tıbbi kullanım geçmişine sahiptir. peyote, halüsinojen bir madde olan meskalin içerir.

coğrafi dağılım ve yaşam alanı 
l. williamsii, çoğunlukla meksika gibi kuzey amerika’nın güney kısımlarına özgüdür. amerika birleşik devletleri'nde ise güney teksas'ta yetişir. meksika'da kuzeydeki chihuahua, coahuila, nuevo león ve tamaulipas eyaletlerinde yetişen kaktüs san luis potosi ve zacatecas'a kadar yayılmıştır.

genellikle 100 ila 1.500 m rakımlarında yetişen bitki, chihuahuan çölünde istisnai olarak 1.900 metre yüksekliğe kadar dağılım gösterir. kurak ve sıcak çöl bölgelerinde yaşamasına rağmen kaktüs aynı zamanda tamaulipas'ın ılıman iklimi içinde de mevcuttur. kaktüsler, kireçtaşı tepelerinde veya bu tepelerin yakınlarında yaygınlık gösterir.

kullanım

psikoaktif kullanım 

psikoaktif özellikleri için kullanıldığında, saf meskalin için yaygın doz kabaca 200 ila 400 mg arasındadır. bu doz yaklaşık olarak 10 ila 20 gram kurutulmuş peyoteye eşdeğerdir. bununla birlikte bitkinin etki gücü, kaktüsten kaktüse önemli ölçüde farklılık gösterir ve bu durum dozajların doğru ölçülmesini zorlaştırır. etkiler yaklaşık 10 ila 12 saat sürer. peyote'nin görsel veya işitsel algıyı etkilediği (bkz. sinestezi) ve halüsinasyonlara neden olduğu bildirilmektedir.

tıbbi kullanım 
psikoaktif kullanımının yanı sıra bazı kızılderili kabileleri, şifalı özelliklere sahip olabileceği inancıyla; diş ağrısı, doğum ağrısı, ateş, meme ağrısı, cilt hastalıkları, romatizma, diyabet, soğuk algınlığı ve körlük gibi çeşitli rahatsızlıkları tedavi etmek için peyote kullanır.

kültürel önem

huichol kültürü 
huichol dini mısır, mavi geyik, peyote ve kartal olmak üzere dört ana tanrıdan oluşur. tanrıların hepsinin güneş tanrısından (tao jreeku) doğduna inanılır.

galeri

ayrıca bakınız 

 ayahuska 
 carlos castaneda 
 liserjik asit dietilamid  
 n, n-dimetiltriptamin

kaynakça

okuma listesi 

 calabrese, joseph d. "the therapeutic use of peyote in the native american church" chapter 3 in vol. 1 of psychedelic medicine: new evidence for hallucinogens as treatments michael j. winkelman and thomas b. roberts (editors) (2007). westport, ct: praeger/greenwood.
 dawson, alexander s. 2018. the peyote effect: from the inquisition to the war on drugs. university of california press, 2018.
 feeney, kevin. "the legal basis for religious peyote use." chapter 13 in vol 1 of psychedelic medicine: new evidence for hallucinogens as treatments michael j. winkelman and thomas b. roberts (editors) (2007). westport, ct: praeger/greenwood.
 baggot, matthew j. a note on the safety of peyote when used religiously. council on spiritual practices, 1996.
 rätsch, christian, "the encyclopedia of psychoactive plants, enthnopharmacology and its applications" 1998/2005, rochester, vermont, park street press,

dış bağlantılar 

 usda: nrcs bitki profili lophophora williamsii  

din ve siyaset
amerika yerli dini
kuzeydoğu meksika florası
new mexico florası
entojenler
psikoaktif ilaçlar