İngiltere Birinci Büyük Locası

günümüzde i̇ngiltere birinci büyük locası olarak bilinen, 24 haziran 1717 tarihinde londra ve westminster büyük locası olarak kurulmuştur. başlangıçta londra ve westminster'da masonluğun uygulanmasıyla ilgilenen bu kuruluş kısa süre içinde i̇ngiltere büyük locası olarak anılmaya başlandı. oluşturulan ilk mason büyük locası olması nedeniyle, modern teamüller onu genellikle i̇ngiltere'nin kadim büyük locası olarak anılan eski anayasalara göre hür ve kabul edilmiş masonların en kadim ve şerefli cemiyeti ve york'ta toplanan tüm i̇ngiltere büyük locası'ndan ayırmak için i̇ngiltere'nin birinci büyük locası olarak adlandırmaktadır. i̇ngiltere birleşik büyük locası'nı oluşturmak üzere i̇ngiltere kadim büyük locası ile birleştiği 1813 yılına kadar varlığını sürdürmüştür.

i̇ngiltere büyük locası'nın temel ilkeleri, aydınlanma'nın hoşgörü ve evrensel anlayış idealinden ve 17. yüzyılın bilimsel devrimi'nden esinlenmiştir.

kuruluş 

büyük loca, britanya krallığı'nın ilk hanover kralı olan i. george'un 1 ağustos 1714'te tahta çıkmasından ve 1715'teki ilk jakobit ayaklanmasının sona ermesinden kısa bir süre sonra kurulmuştur.

resmi olarak i̇ngiltere büyük locası, 24 haziran 1717'de vaftizci yahya günü'nde londra'da, mevcut dört locanın londra'daki aziz paul kilisesi bahçesindeki goose and gridiron birahanesi'nde bir araya gelerek kendilerini bir büyük loca olarak kurmalarıyla kuruldu. dört loca daha önce 1716'da apple-tree tavern'de bir araya gelmiş ve "en yaşlı üstat masonu (şimdi bir locanın üstadı) sandalyeye oturtarak, kendilerini usulüne uygun olarak bir büyük loca pro tempore oluşturmuşlardı." 1716'daki bu toplantıda yıllık toplantı ve şölen düzenlemeye ve ardından kendi aralarından bir büyük üstat seçmeye karar verdiler ve bunu ertesi yıl yaptılar. dört loca da basitçe toplanmaya alışkın oldukları halk evlerinin isimlerini aldılar: st. paul's church-yard'daki goose and gridiron ale-house (loca şimdi lodge of antiquity no. 2); drury lane'deki parker's lane'de bulunan crown ale-house; covent garden, charles street'teki apple-tree tavernası (locanın şimdiki adı lodge of fortitude ve old cumberland no. 12); ve westminster, channel row'daki rummer and grapes tavernası (locanın şimdiki adı royal somerset house ve inverness lodge no. iv).

londra'daki üç loca esas olarak operatif localar iken, westminster sarayı'nın yanındaki rummer ve grapes, esas olarak kabul edilmiş ve spekülatif centilmen masonların locası gibi görünmektedir.

i̇lk büyük üstat anthony sayer hakkında çok az şey bilinmektedir, ancak bir sonraki george payne, vergi komiserleri içinde yüksek bir konuma yükselmiştir. payne 1718-19 ve 1720-21 yıllarında olmak üzere iki kez büyük üstat olarak görev yapmıştır. aradaki yıl, bir bilim adamı, din adamı ve newton'un öğrencisi olan john theophilus desaguliers tarafından üstlenildi. bundan sonra, her büyük üstat soyluların bir üyesiydi, ancak bu ilk yıllarda, göstermelik olmaktan öte bir şey olmaları pek olası değildir. amaç cemiyetin kamusal profilini yükseltmekti ve besbelli ki başarılı da oldu. 1725 yılında büyük loca tutanaklarında londra localarının yanı sıra bath, bristol, norwich, chichester, chester, reading, gosport, carmarthen, salford ve warwick'teki localar ile cheshire ve güney galler'deki embriyon halindeki i̇l büyük locaları görülmektedir. büyük loca londra'nın dışına taşıyordu.

anayasalar kitabı 
george payne, 1720'de büyük üstat olarak ikinci kez seçildiğinde okunan hür masonların genel yönetmeliği'ni yazma görevini üstlenmiştir. tutanak ve yazılı materyal eksikliği nedeniyle 1717'den 1721'e kadar olan dönem hakkında çok az şey bilinmektedir, ancak bu dönemde revd. dr. james anderson, bu en eski ve doğru tapınılır kardeşliğin tarihini, ücretlerini, yönetmeliklerini içeren hür masonların anayasalarını yazmakla ya görevlendirilmiş ya da kendi üzerine almıştır: locaların kullanımı için. anderson'a göre, masonluğun eski gotik anayasalarını özetlemekle görevlendirilmişti. kitap büyük loca'nın onayına sunulmuş ve 1723 yılında büyük üstat'ın emriyle, yeni bir mason locası'nın kurulmasına ilişkin giden büyük üstat yönteminin de eklenmesiyle yayımlanmıştır. kitap desagulier'nin bir önceki büyük üstat 2. montagu dükü john montagu'ya ithafıyla başlıyordu. ardından masonluğu i̇ncil zamanlarına kadar götüren uzun bir "tarihsel" giriş, altı "tüzük" (masonik yükümlülükler), payne'in tüzüğünün genişletilmiş bir versiyonu, büyük üstat wharton'un yeni bir loca kurma yöntemi ve son olarak da şarkılardan oluşan bir bölüm yer alıyordu. i̇lk kez, ritüel dışında masonluğun tamamı basılı bir kitapta mevcuttu. anderson, 1730'larda ortaya çıkmaya başlayan ve 1738'deki gözden geçirilmiş baskıya ilham vermiş olabilecek cep baskılarından hiçbir ücret almadı.

genişleme ve çatışma 

yeni büyük loca'nın eski "st john's" ya da bağımsız localar için hemen cazip olmadığı aşikârdı ve bu localar örgütlenmede zaten hoşlanmayacakları pek çok şey bulmuşlardı. onların geleneğinde locayı tebeşirle işaretlemek ve bu işaretleri paspas ve kovayla silmek vardı. bunun yerini bant ve ince metal harfler almaya başlamıştı. 1726 yılında londra'da bir gazetede "ante-diluvian masonluk" konulu bir konferans için ilan verildi. doktor ve diğer bazı modernler tarafından son zamanlarda paspas ve kovanın büyük hakaretine karşı bant, kriko ve hareketli harfler, parlayan yıldızlar vb. ile ne gibi yenilikler getirildiğini göstermek"

18'inci yüzyılın ikinci çeyreği londra örgütünün i̇ngiltere büyük locası olarak gelişmesine tanık oldu. bununla birlikte, büyümenin hızı bazı locaların ilk yıllarında başarısız olduğunu gördü. hoşnutsuz eski masonlardan oluşan bir grup, en başarılısı 1730'da pritchard'ın "masonry dissected" adlı eseri olmak üzere birkaç yayın ortaya çıkardı. bu kitap her üç derecenin de tanınabilir bir temsilini ve bir mason locasına kabul edilmeyi sağlayacak sırları içerdiğinden, büyük loca ritüel ve parolalarında i̇rlanda ve i̇skoçya'daki yeni büyük localara ayak uydurmalarını engelleyen birkaç değişiklik yaptı. bu aynı zamanda nispeten yeni bir büyük loca ile "kadim simgeler "den herhangi bir sapmaya aşırı şüpheyle bakan ülkedeki birçok bağlı olmayan loca arasındaki uçurumu da genişletti.

1721 yılında büyük loca, montagu dükü 2. john montagu'yu ilk asil büyük üstat olarak atadığında, bu atama töreninde bir yaya geçidi düzenlendi. bu, daha sonra arabalarla yapılan geçit törenleriyle birlikte yıllık bir etkinlik haline geldi. kardeşliğe kabul edilen her önemli kişi basılı olarak müjdelendiğinden, elitizm havası küçümsenmiş ve yıllık geçit törenleri alay konusu olmuş ve sonunda fiziksel parodiye dönüşmüştür. 1740'larda, "haşlanmış sefil masonlar" tarafından yolda takip edilmek çok fazla hale geldi ve mason alayları 1747'de büyük loca tarafından yasaklandı.

1751 yılında, çoğunlukla i̇rlandalı üyelerden oluşan bir grup bağlı olmayan loca, bugün eskiler olarak bilinen eski anayasalara göre hür ve kabul edilmiş masonların en eski ve onurlu cemiyeti haline gelecek olan cemiyetin büyük komitesini oluşturdu. orijinal büyük locadan daha eski ve daha otantik olduğuna inandığı bir ritüele bağlı olan bu cemiyet, 1752'den 1771'e kadar büyük sekreter ve daha sonra aralıklı olarak büyük üstat yardımcısı olan laurence dermott'un etkisi altında hızla büyüdü. (dönemin büyük üstatları çoğunlukla soylu kişiler olduğundan, büyük locayı fiilen yöneten büyük üstat vekiliydi). ayrıca i̇rlanda ve i̇skoçya büyük locaları tarafından erken tanınmanın avantajlarından da yararlanmıştır.

dermott, büyük locası için ahiman rezon başlıklı yeni bir anayasa kitabı yazdı. 1756 yılında yayınlanan ilk baskıda diğer büyük localarla uzlaşma dileği dile getiriliyordu. i̇kinci baskı, 1764'te, onların "anayasaya aykırı oyunlarına" karşı çıktı. premier büyük loca zaten "modernler" olarak anılıyordu ve dermott bu sıfatın kalıcı olmasını sağladı, kendi büyük locası tarihe eskiler olarak geçti. sonraki baskılar premier büyük loca'yı daha da küçümsedi. dermott'un düzyazısı son derece iğneleyici ve espriliydi. ahiman rezon'u sattı.

yine 1764 yılında, bir önceki yıl katılmış olan edinburgh mason locası modernler'e katıldı. bunlar royal arch masonluğunun ilk büyük bölümünün kurulmasında etkili oldular. üyeleri arasında, on yıl içinde masonluk konusunda değerli bir yazar ve öğretim görevlisi haline gelen william preston da vardı. preston'un 1770'lerde verdiği derslerin ve "masonluğun örnekleri" adlı kitabının başarısı, onun büyük sekreter yardımcısı olarak atanmasına ve eski adı goose and gridiron olan ve anayasadaki en eski loca olarak bilinen antik çağ locası'nın üstadı olarak seçilmesine yol açtı.

preston'un büyük sekreter yardımcısı olarak konumu, i̇skoçya büyük locası ile yazışmasına, eskilerin düzenliliğine şüphe düşürmesine ve eskiler ile i̇skoçlar arasındaki bağları koparmaya çalışmasına olanak sağladı. bu tahmin edilebilir bir başarısızlıktı ve iki londra büyük locası arasındaki ilişkiyi daha da zehirledi. preston's antiquity'deki büyük yeni mason akını, daha uzun süredir hizmet veren loca üyeleri arasında hoşnutsuzluğa yol açtı ve ayrıca büyük sekreter heseltine ile de arası açıldı. o ve birkaç kişi bir pazar günü kiliseden locaya kıyafetleriyle yürüdüğünde, düşmanları olayı izinsiz bir geçit törenine dönüştürdü. preston pişmanlık duymadan antikite'nin kurucu "ezeli" bir loca olarak önceliğinden bahsetti ve antikite'nin yarısını da yanına alarak ihraç edildi. york'taki tüm i̇ngiltere büyük locası ile ittifak kurdular ve 1779'dan 1789'a kadar on yıl boyunca trent nehri'nin güneyindeki tüm i̇ngiltere büyük locası oldular.

başında büyük üstat lord blayney'in bulunduğu yeni büyük loca kurulurken, büyük sekreter heseltine, kendisi de büyük loca'nın kurucularından biri olmasına rağmen, i̇l localarına royal arch masonluğunun düzenli masonlukta yeri olmadığına dair güvence veren yazılar yazmaya devam etti. yeni grand chapter'ın büyük müfettişi thomas dunckerley, modernlerin güney eyaletlerinde royal arch, mark ve templar masonluğunun yayılmasında önemli başarılar elde etti ve masonluğun hanlardan çıkıp özel masonik binalara taşınmaya başlamasında heseltine ve preston'a yardımcı oldu. royal arch'a karşı resmi tutum düşmanca kalmaya devam etti ve bu durum iki büyük locanın bir sonraki yüzyılda birleşmeye doğru ilerlemesiyle zorlaştı.

eskilerle birlik 
i̇ngiliz masonluğunun iki büyük organı arasındaki ilişkiler 1790'larda bir çözülme yaşadı. bunu dermott'un 1791'de ölümü ve ahiman rezon'un kinini giderek daha fazla kusmasıyla ilişkilendirmek zor olsa da başka faktörler de buna katkıda bulunmuştur. atholl dükü 4. john murray eskilerin büyük üstadı, moira kontu francis rawdon-hastings ise modernlerin büyük üstad vekili oldu (büyük üstad galler prensi'ydi). bu asilzadelerin hiçbiri sadece göstermelik bir üstat olmaktan memnun değildi ve 1799'da masonluğun yasadışı ilan edilmesini önlemek için i̇skoçya büyük locası temsilcileriyle birlikte hareket etmek zorunda kaldılar. napolyon'un casuslarından duyulan korku, gizli yeminlerle bağlı her türlü derneği yasaklayan yasadışı dernekler yasası'na yol açtı ve üç büyük locanın birleşik temsilleri hükûmeti mason localarına özel bir istisna yapmaya teşvik etti.

modernler, ritüellerini eskiler, i̇skoçlar ve i̇rlandalılarla aynı noktaya getirmek amacıyla 1809'da "yaygınlaştırma locası"nı kurana kadar birliğe doğru ilerleme yavaş kaldı. aldıkları kararlardan biri de (bir locanın yeni üstadının) takdis töreninin "antik" masonluğun bir parçası olduğuydu. bunun üzerine, aralık 1810 ve ocak 1811'deki üç toplantıda kendi üstatlarını ve londra localarının üstatlarını bu ritüeli yerine getirmeye zorladılar. o yıl, modernler eskilere eski ritüele dönmeye karar verdiklerini resmen bildirdiler ve birleşme süreci başladı. 1812 yılının sonunda moira kontu hindistan valiliği görevine başlamak üzere istifa etti ve sussex dükü, kardeşi naip prens'in istifası üzerine büyük üstat oldu. 1 aralık 1813'te atholl dükü eskilerin liderliğinden istifa etti. sussex'in ağabeyi ve kraliçe victoria'nın babası olan kent dükü görevi devraldı. kanada'daki eskiler ve modernler'i zaten birleştirmişti. basitçe modernlerin localarını kadimlerin en yakın locasıyla birleştirdi. başka bir deyişle, kanada modernlerini ortadan kaldırdı. böylece 27 aralık 1813'te aziz john yortusu'nda iki i̇ngiliz büyük locası bir araya gelerek sussex dükü'nün büyük üstat olduğu i̇ngiltere birleşik büyük locası'nı kurdular.

ayrıca bakınız 

 masonluk tarihi

kaynakça

dış bağlantılar 

 masonluğun kısa tarihi 
 joseph fort newton, i̇nşaatçılar  ch. 11 (1914)
 john lane'in masonik kayıtları 1717–1894 , digital humanities institute'ta
 onsekizinci yüzyıl i̇ngiliz masonluğunun mimarları, 1720–1740,  richard andrew berman
 dört eski loca, modern masonluğun kurucuları ve torunları,  robert freke gould
 i̇ngiliz spekülatif masonluk, bazı olası kökenler, temalar ve gelişmeler, trevor stewart