Sırbistan'ın Avrupa Birliği üyelik süreci

sırbistan'ın avrupa birliği'ne (ab) katılımı, katılım için aday olduğu 2012 yılından bu yana ab'nin gelecekteki genişlemesi için mevcut gündemde yer alıyor. sırbistan 22 aralık 2009'da avrupa birliği üyeliğine resmen başvurdu. katılım müzakereleri şu anda devam ediyor. sırbistan'ın müzakerelerini 2024 sonuna kadar tamamlaması ve 2025 yılına kadar birliğe katılmasına izin vermesi bekleniyor.

2020 yılına kadar sırbistan, ab aday ülkeleri için bir finansman mekanizması olan katılım öncesi yardım aracı'ndan 2,9 milyar euro kalkınma yardımı alıyordu. arnavutluk, karadağ, kuzey makedonya ve türkiye ile birlikte mevcut beş ab aday ülkesinden biridir.

tanımlama, tavsiye ve adaylık 
yugoslavya federal cumhuriyeti (daha sonra sırbistan ve karadağ) ile müzakereler, 2000 yılında slobodan milošević'in seçim yenilgisi ve devrilmesinin ardından yoğunlaştı ve ab, 21 haziran 2003'te selanik'te düzenlenen ab-batı balkanlar zirvesi'nin ardından balkan ülkelerinin adaylığını resmen ilan etti.

7 kasım 2007'de sırbistan, avrupa birliği ile i̇stikrar ve ortaklık anlaşması'nı (i̇oa) başlattı. avrupa komisyonu, sırbistan'ın 12 ekim 2011'de resmi aday olmasını tavsiye etti. konsey'in 28 şubat 2012'deki tavsiyesinden sonra, sırbistan 1 mart'ta tam aday statüsüne geçiş yaptı. aralık 2013'te, avrupa birliği konseyi, sırbistan'ın katılımı için müzakerelerin başlatılmasını onayladı.

ab ile ilişkilerin kronolojisi

vize serbestleşme dönemi 
1 ocak 2008'de, sırbistan ile ab arasındaki vize kolaylaştırma ve geri kabul anlaşması yürürlüğe girdi. 19 aralık 2009'da, schengen ülkelerine seyahat eden sırplar için vize şartları kaldırıldı.

sırbistan ve kosova 
sırbistan'ın ab üyeliği arasındaki en büyük engel, 17 şubat 2008'de bağımsızlığını ilan eden kosova ile gergin ilişkisidir.

sırp hükûmeti, kosova'nın statüsünün ab müzakerelerine bağlanmaması gerektiğini ilan etti. eylül 2012'de ab'nin genişlemeden sorumlu komisyon üyesi štefan füle, avrupa birliği'nin örgüte katılmadan önce sırbistan'ın kosova'yı tanımasında ısrar edeceğini yalanladı.

19 nisan 2013 tarihinde, kosova ve sırbistan hükûmetleri, ilişkileri normalleştirme yolunda büyük bir adım olarak takdir edilen ve sırbistan ile ab üyelik müzakerelerinin başlamasını sağlayan brüksel anlaşmasını tamamladılar. 22 nisan 2013 tarihinde, avrupa komisyonu sırbistan ile ab üyelik müzakerelerinin başlatılmasını tavsiye etti.

kasım 2013'te, kosova dışişleri bakanı enver hoxhaj, ab'nin kosova ve sırbistan'ın katılımını eşzamanlı olarak onaylaması gerektiğini öne sürdü.

mart 2021'de, avrupa parlamentosu, diğer şeylerin yanı sıra, sırbistan ile kosova arasındaki ilişkilerin normalleşmesinin “ab'ye katılım için bir öncelik ve bir gereklilik” olduğunu vurgulayan sırbistan hakkında bir raporu kabul etti.

müzakerelerin ilerlemesi

kamuoyu 
ağustos 2017'de yapılan bir ankette, %51,2'nin ab'ye katılma taraftarı olduğu, %36,3'ünün buna karşı olduğu ve %12,5'inin kararsız olduğu kaydedildi. ancak aynı ankette, "kosova'nın bağımsızlığını tanımak ab'ye katılmanın bir şartı olsaydı, bu şartın kabul edilmesi gerektiğini düşünüyor musun?" diye soruldu ve %12,1'i evet, %70,6'sı hayır ve %17,3'ü kararsızdı.

katılımın etkisi

kaynakça 

sırbistan'ın dış ilişkileri
avrupa birliği'nin genişlemesi