Elizabeth Holloway Marston

sarah elizabeth marston (20 şubat 1893-27 mart 1993), amerikalı avukat ve psikologdur.

eşi william moulton marston ile  birlikte yalan makinesinin öncülü olan sistolik kan basıncı ölçüm testini geliştiren kişi olarak tanınmıştır.

paliomorik bir ilişki yaşadıkları olive byrne ile  birlikte eşi william moulton morston'un yarattığı wonder woman  adlı  popüler çizgi roman karakterine ilham veren kişi olduğu düşünülür.

çocukluk ve gençlik yılları 
elizabeth, man adası'nda doğdu. babası, amerikalı bir banka memuru olan william george washington holloway (ö.13 şubat 1961),  annesi daisy adlı bir i̇ngiliz'dir (ö.19 temmuz 1945). ailesinin amerika birleşik devletleri'ne taşınması üzerine şehir merkezi boston olan massachusetts eyaletininde büyüdü. geleneksel bir ev ortamında yetişti. takma ad olarak 'sadie'yi kullanıyordu. elizabeth, ilk adı olan sarah ismi yerine göbek adı olan elizabeth'i kullanmayı tercih etti.

kariyeri ve ailesi 
elizabeth,psikoloji lisansını 1915'te mount holyoke koleji'nden ve hukuk lisans derecesini ise 1918'de boston üniversitesi'nden aldı. o yıl hukuk fakütesi'nde mezun olan 3 kadın vardı ve bunlardan birisi de elizabeth'di.

1915'te william moulton morston ile evlenen elizabeth, ilk doğumunu 35 yaşında yaptı. sonrasında ise iş hayatının temposuna geri döndü.uzun ve verimli kariyer hayatı,elizabeth'e pek çok farklı türden görev icra etmesinde etkili olmuştur;ilk on dört kongre'nin belgelerinin envanterini çıkardı. farklı amerikan üniversitelerindeki,öğretim görevi hukuk,etik ve psikoloji alanıyla ilgiliydi. ayrıca editör olarak da encyclopædia britannica ve mccall'sda çalıştı.kocası ve c. daly king ile 'integrative psychology' adlı ders kitabını yazdı. 1983'te metropolitan life insurance'daki başkan yardımcılığı görevini 65 yaşına kadar sürdürdü.

1920'lerin sonlarında elizabeth,william ve william'ın tufts üniversitesi'nde ders verirken tanıştığı eski bir öğrencisi olan olive byrne çok eşli bir ilişki içerisinde yaşamaya başladılar. elizabeth'in peter ve olive ann adında iki çocuğu olurken,olive byrne de donn ve byrne'i dünyaya getirdi.william ve elizabeth,olive'in erkek çocuklarını yasal olarak evlat edinmeye karar verdiler, william'ın 1947'deki ölümünden sonra bile olive ailedeki yerini korumaya devam etti.

elizabeth çalışırken olive ise evde çocuklarla ilgileniyordu. altmış beş yaşına kadar metlife'da görevini sürdüren elizabeth, byrne'in tıp fakültesi ve donn'ın da hukuk fakültesi masraflarını karşılayarak 4 çocuğun eğitim hayatına katkıda bulundu. olive'in 1990'daki ölümüne kadar  ortak bir yaşam alanı paylaşan elizabeth ve olive, bu açıdan çağdaş feminizmi somutlaştırmıştır.

sistolik kan basıncı testi 
elizabeth, harvard üniversitesi'nin kardeş okulu radcliffe koleji'nde yüksek lisans programına kaydolurken, eşi william o zamanlar sadece erkek öğrencilerin kayıtlı olduğu psikoloji doktora programına katıldı. kan basıncı seviyesi ve aldatma arasındaki bağlılık ilişkisini, bir tez üzerinde william ile birlikte çalışmaları, onları yalan makinesi testinin temelindeki aldatmayı tespit etmeye yarayan sistolik kan basıncı testine ulaştırdı.

1921'de elizabeth, yüksek lisansını radcliffe'de tamamlarken eşi william da doktorasını harvard'dan aldı. william'ın yaptığı ilk çalışmalarında elizabeth ile birlikte çalıştıkları kaydedilmese de bazı yazarlar elizabeth için doğrudan veya dolaylı olarak kan basıncı/aldatma araştırması ile ilgili yapmış olduğu çalışmalardan söz eder. 1938'de william tarafından yayınlanan bir baskıda elizabeth,yalan makinesi laboratuvarında çekilmiş 1920'li yıllara ait bir fotoğrafta görünmektedir..

wonder woman 
the new york times'ın 1992 tarihine ait  'our towns' makalesi, elizabeth'in wonder woman'ın yaratılışına dahil olma durumunu tartıştı.

kasabalarımız,wonder woman'ın gerçek annesinin asıl kimliğini ortaya koyar. o elizabeth holloway marston.1000 yaşında değil;bu perşembe 99 oluyor [...]  savaş bulutlarının avrupa'nın üstünde toplandığı karanlık bir gecede,bay marston, aynı zamanda psikolog olan eşine ve işbirlikçisine danıştı. o superman gibi birini icat edecekti, sadece onun çıkardığı karakter sevginin gücü için bam! bum! kavga dövüşten feragat edip onun yerine küresel bir (psişik) devrime öncülük edebilirdi.özgür ruhlu elizabeth, bu süper kahramanın bir kadın olmasının daha iyi olacağını söyledi [...] bu bağlamda wonder woman, diane prince kılığında kariyer odaklı boston'lı bir kadın olarak marstonların kenar mahallesindeki bir çalışma olarak ortaya çıktı. bu esnada wonder woman'ın annesi conneticut'a ait küçük bir kasabada, savaş sonrası yapılan konutlarda yaşayan emekli editör bir kadın kılığına bürünmüştür [...] 

1993 tarihli ölüm ilanında, wonder woman'ın gelişimine katkıda bulunduğu da belirtildi. lilian s. robinson ise hem olive byrne'in hem de elizabeth'in karakter için örnek teşkil ettiklerini  öne sürdü.

ölümü 
elizabeth,100.doğum günüden bir ay sonra 27 mart 1993'te vefat etti.

filmde 
elizabeth'in hayatı,'professor marston and the wonder woman'da tasvir edilmiştir. filmde,elizabeth i̇ngiliz aktris rebecca hall tarafından canlandırılmıştır.

asteroit 
asteroit 101813'e elizabeth marston anısına onun adı verildi resmi adlandırma,25 eylül 2018'de minor planer center (m. p.c 111800) tarafından olive byrne 102234 asteroid'in adlandırılmasıyla birlikte yayınlanmıştır.

çalışmaları 
integrative psychology: a study of unit response by william moulton marston,c daily king ve elizabeth holloway marston,1931.

'chalk marks on the gate', by elizabeth holloway;illus. adolf treidler;woman's home companion,1924,january;pp 14–15,96

'gift-horse', by elizabeth holloway;illus. george wright;woman's home companion,1922,july;pp 22–23, 92-93

kaynakça

dış bağlantılar 
"my grandmother was the real-life wonder woman (guest column)," the hollywood reporter, june 2, 2017.

1893 doğumlular
1993 yılında ölenler