Bağımsız Sosyal Demokratlar İttifakı

bağımsız sosyal demokratlar i̇ttifakı (; veya kısaca снсд / snsd), bosna hersek'te faaliyet yürüten bir ayrılıkçı ve milliyetçi sırp siyasi partisi. 1996 yılında sırp cumhuriyeti'nde milorad dodik önderliğinde kuruldu. dodik günümüzde bosna-hersek cumhurbaşkanlığının sırp üyesi olarak görev yapmaktadır.

snsd'nin kökeni, sonunda bağımsız sosyal demokratlar partisi hâline gelecek olan parlamento grubu üyeleri'ne kadar uzanır. parti, bu süre zarfında radovan karadžić'in 1990’ların çoğunluğu tarafından yönetilen ultra milliyetçi sırp demokrat partisi’nin egemenliğine karşı çıkan tek muhalefet partisi görevi gördü. snsd, sırp demokrat partisi'ne karşı milliyetçi olmayan ve çok etnik gruplu yugoslavya reform kuvvetleri birliği'nin bir parçası oldu.

snsd'nin ilk gerçek seçim başarısı 2006'da kaydedildi. oylarının %44.95'ini alarak sırp cumhuriyeti ulusal meclisi'ndeki 83 sandalyenin 41'inin kazandı. o dönemdem bu yana parti reformcu ideolojisini kademeli olarak bıraktı sırp millyetçiliğine sarıldı ve sırp cumhuriyeti'nin ayrılması yolunu benimsedi. bu durum partinin 2012 yılında "milliyetçi ve aşırılık yanlısı" çizgisine girdiği gerekçesiyle sosyalist enternasyonal'den kovulmasına yol açtı.

tarihçe 
parti, 1996 yılında sırp cumhuriyeti'nde sırp demokrat partisi'ne (sds) muhalefet eden ve "kulüp" olarak bilinen bağımsız parlamento meclisi üyeleri'nin (impc) girişimiyle bosna savaşı devam ederken (1992-96) kuruldu. impc, 1990’da yugoslavya reform kuvvetleri birliği'nin seçim listesinden seçilen bosna hersek sosyalist cumhuriyeti parlamentosu'nun sırp üyelerinden oluştu. impc üyeleri de dahil olmak üzere, sırp demokrat partisi'nin çoğunluğu olan parlamentonun sırp üyeleri, 24 ekim 1991'de bosna hersek sırp halkları meclisi'ni kurdular. ardından 15 ekim 1991'de "egemenlik mutabakatı" nın onaylamasının ardından parlamento sırp cumhuriyeti ulusal meclisi adıyla yeniden adlandırıldı. 1992'de bosna parlamentosu bosna-hersek cumhuriyeti'nin ilanına yol açan bağımsızlık referandumu düzenledi.

yeni kurulan parlamentonun mutlak çoğunluğu sds'dendi. impc, eylül 1996'da yapılan savaş sonrası ilk seçimlerde ulusal meclis'in kurulmasından tek muhalefet partisiydi. bağımsız sosyal demokratlar partisi (snsd), sosyalist parti ve diğer küçük gruplarla birlikte "barış ve i̇lerleme birliği" koalisyonu ile birlikte seçimlere katıldı. kulüp ve ardından kurulan bağımsız sosyal demokratlar i̇ttifakı'na milorad dodik liderlik etti.

1997-günümüz 
aralık 1999'da sosyal liberal partisi, snsd'ye katıldı. ardından 2000'de yapılan yerel seçimlerden sonrasında nikola špirić liderliğindeki demokratik sosyalist parti, 2001 yılında snsd birleşti.  ağustos 2002'de ise sırp cumhuriyeti yeni i̇şçi partisi, snsd ile birleşti.

2011'de "milliyetçi ve aşırılık yanlısı bir tavır sergilemeye" devam ettiği için partinin sosyalist enternasyonal üyeliği askıya alındı. daha sonra 4 eylül 2012'de ihraç edildi.

i̇deoloji 
parti ilk kurulduğunda sosyalist ilkeler üzerine inşa edildi. ancak 1990'lardan bu yana büyük değişiklikler geçirdi. sosyal ve kültürel alanlarda muhafazakâr tutuma girdi, ekonomi alanında önceleri merkez sola yakın olduysa da günümüzde milliyetçi ve ayrılıkçı görüşlere sahip oldu.

uluslararası işbirliği 
bağımsız sosyal demokratlar i̇ttifakı, doğu avrupa'daki birçok parti ile ve rusya'da iktidarda bulunan birleşik rusya ile işbirliği içerisindedir. parti temsilcileri, birleşik rusya'nın temsilcileriyle çeşitli işbirliği anlaşmaları imzaladılar. 2016 yılında parti temsilcileri bölgedeki askeri tarafsızlık fikrini destekleyen balkan partilerinin düzenlediği toplantıya katıldı. 2018'de parti temsilcileri, güney osetya'daki iktidar partisi birleşik osetya ile işbirliği anlaşması imzaladı.

başkanlar

seçim sonuçları

cumhurbaşkanlığı seçimleri

makamlar 
bağımsız sosyal demokratlar i̇ttifakı üyelerinin görevde olduğu makamlar:

kaynakça 

1996'da kurulan siyasi partiler
1996'da avrupa'da kurulan oluşumlar
bosna-hersek'teki siyasi partiler
sırp cumhuriyeti'ndeki siyasi partiler
bosna-hersek'teki sırp siyasi partileri
milliyetçi partiler
ayrılıkçılık