Francesco Venier

francesco venier (veya veniero) (d. 1489, venedik - ö. 2 haziran 1556, venedik), 11 haziran 1554-2 haziran 1556 döneminde venedik cumhuriyeti'ne "doçe" unvanı ile devlet başkanlığı yapan 81'inci dükadır. doçe marcantonio trevisan'nun ölümünden sonra yapılan seçimden sonra  11 haziran 1554'te  tahta çıktı. 1 yıl 11 ay 22 gün süren venedik cumhuriyeti "doçe"'lik saltanatından sonra 2 haziran 1556'de 66 yaşında venedik'te öldü.

venier asıl sülalesinden 3 kişi (antonio venier [1382-1400], francesco venier ve sebastiano venier [1577-1578] adlarını taşıyan) venedik doçesi ve 18 kişi başsavcı ve amiral olarak venedik cumhuriyeti'nde yüksek devlet görevi yapmışlardır.

hayatı

doçe olmadan önce 

francesco venier 1489da venedik'te giovanni venier ve maria loredan'ın büyük oğlu olarak doğdu. gençliğinde uzak deniz tüccarlığını kariyer olarak seçti. doğu akdeniz, ege denizi ve kara deniz kıyılarında yaptığı ticaret yolculukları ile gayet büyük bir servet yaptı ve günün venedik cmhuriyeti içinde en zengin kişi olmakla şöhret yaptı. sonra venedik cumhuriyeti için önemli bazı devlet ve diplomasi hizmetleri yaptı. venedik idaresi altında i̇talya anakarası üzerinde bulunan önemli şehirler olan padova da ve verona'da "podesta (genel vali)" görevleri yaptı. bir dönem papa iii. paulus döneminde vatikan'da papalık devleti'ne venedik cumhuriyeti elçisi olarak bulundu. sonra venedik senatosu üyesi senatör olarak göreve başladı. bu senatörlük görevi sırasında cumhuriyetin ikinci önemli devlet görevi olan "san marko proküratörlüğü (başsavcılığı)"  yapmak için aday gösterildi; ama senato onun adaylığını oylamalar sonucunda beş kere reddetti. bu francesco venier'in venedik'in ilerigelen kişileri arasında pek sevilmediğine bir alamet olarak kabul edilmektedir.

şehrin ileri gelenleri arasında bu gösterge ile popüler olmadığı açıkça görüldüğü halde, doçe olan  marcantonio trevisan 31 mayıs 1554 günü öldüğü zaman yeni doçeyi seçmek için toplanan "doçe seçmenler konseyi"'nde yapılan oylamalar sonunda 11 haziran 1554'te venedik doçesi olarak seçildi ve o gün venedik doçelik tahtına oturdu.

doçelik dönemi

31 mayıs 1554'te önce doçe olan marcantonio trevisan ölünce venedik cumhuriyeti "doçe seçmenler konseyi"  yeni doçe seçmek için toplandı. "doçe seçmenler konseyi" tarafından 4 haziran 1554'te "doçe" olarak seçildi ve venedik cumhuriyeti doçesi olarak tahta geçti.

francesco venier venedik doçesi seçildiğinde 64 yaşında idi. sıhhati iyi olmadığı için kendini yaşlı hissetmekteydi ve meşakkatli devlet yönetimi yerine servetini kullanarak gayet rahat ve ihtişamlı bir lüks hayat yaşamayı tercih etmekte idi. bu tutumunu her zaman ifade etmekten kaçınmamakta idi. fakat venedik ekonomisi ve halkı büyük bir kriz içinde idi. bu krizli zamanlarda hükümdar olan doçe'nin bu tutumu halkın her tabakası tarafından hiç takdir edilmemekte idi ve doçe olduktan sonra çok geçmeden doçe venier halkının nefretini üzerine çekmeye başladı. bu nefret venedik toprakları, komşu topraklar hatta gayet uzaktan deniz yolu ile getirilen zahireyi yetiştiren topraklarda ortaya çıkan hasat yetişmezliği dolayısıyla alelade halk arasında bir açlık döneminin başlaması ile de daha da şiddetlendi. buna karşı açıkça tedbirler alıp devleti seferber edeceğine, doçe venier halkın bile göremeyeceği birkaç devlet ziyaretinden başka özel hareket göstermedi.

hastalığı ciddileşen francesco venier 2 haziran 1556'de venedik'te öldü. gayet ciddi bir ekonomik buhran içinde yaşamakta olan halktan hiç kimsenin devlet başkanının bu ölümü için yas çekmediği tarih yazarları tarafından belirtilmektedir.

defin yeri san salvatore kilisesi'nde renkli mermerden yapılmış bir ihtişamlı anıt mezardır. bu şatafatlı anıt mezar 1557-1561 döneminde mimar jacobo sansovino'nun tasarımlarına göre inşa edilmiştir. bu anıt mezar günün ünlü heykeltıraşlarından olan alesandro vittoria tarafından hazırlanmış bir "çocuk i̇sa ve kutsal meryem" röliyef heykelini ve dinsel inancı temsil eden büyük bir heykeli de ihtiva etmektedir.

ayrıca bakınız
 venedik cumhuriyeti
 venedik doçeleri listesi

kaynakça
 
 bu madde kısmen  i̇talyanca wikipedia "francesco veniero" maddesi kaynaklıdır veniero

dış kaynaklar

 norwich, john julius (1999) a history of venice. new york: vintage books, isbn 0-679-72197-5 
 da mosto, andrea (1983), dogi di venezia nella vita pubblica e privata. floransa:a. martello (i̇talyanca)
 dumler, helmut (2001), venedig und die dogen. düsseldorf:artemis & winkler  isbn 978-3538071162  (almanca)

1489 doğumlular
1556 yılında ölenler
16. yüzyılda venedik doçeleri
16. yüzyılda i̇talyanlar
16. yüzyıl liderleri
venedik cumhuriyeti askerî tarihi
venedik cumhuriyeti'nde kişiler