Entecavir

entekavir (etv) hepatit b virüsü sebepli (hbv) enfeksiyonu tedavisinde kullanılan bir ilaçtır. hiv/aids tedavisinde de yer almıştır. entecavir, tablet veya solüsyon olarak ağızdan kullanılır.

yaygın yan etkiler arasında baş ağrısı, mide bulantısı, yüksek kan şekeri ve azalmış böbrek fonksiyonu bulunur. şiddetli yan etkileri arasında karaciğer büyümesi, yüksek kan laktat seviyeleri ve ilaç kesilmesiyle olabilecek karaciğer iltihabı bulunur. hamilelik sırasında kullanımın bir zararı yok gibi görünse de, bu kullanım yeterince araştırılmamıştır.  entecavir, nükleozid reverse (ters) transkriptaz inhibitörleri (nrti'ler) ilaç ailesindedir. ters transkriptazı bloke ederek hepatit b virüsünün çoğalmasını engeller.

entecavir, 2005 yılında tıbbi kullanım için onaylanmıştır. dünya sağlık örgütü'nün temel i̇laçlar listesi'nde yer almaktadır. türkiye'de jenerik bir ilaç olarak vardır.

tıbbi kullanımlar 
entecavir esas olarak aktif viral replikasyon ve karaciğer enzimlerinde yükselmeler ile aktif hastalık kanıtı olan yetişkinlerde ve iki yaş ve üzerindeki çocuklarda kronik hepatit b enfeksiyonunu tedavi etmek için kullanılır. ayrıca karaciğer naklinden sonra hbv'nin yeniden enfeksiyonunu önlemek için  ve hbv ile enfekte olmuş hiv hastalarını tedavi etmek için kullanılır. entecavir, hiv'e karşı zayıf bir şekilde etkindir. o nedenle tamamen baskılayıcı bir anti-hiv rejimi olmaksızın hiv-hbv ko-enfekte hastalarda kullanılması önerilmez 

entecavir'in etkinliği birkaç randomize, çift kör, çok merkezli çalışmada incelenmiştir. entecavir ağız yoluyla etkilidir ve genellikle iyi tolere edilen bir tedavidir.

hamilelik ve emzirme 
gebe kadınlarda yeterli ve iyi kontrollü çalışma bulunmamaktadır.

yan etkiler 
entecavir kullanan kişilerin çoğunda yan etkisi çok azdır veya hiç yoktur. en sık görülen yan etkiler baş ağrısı, yorgunluk, baş dönmesi ve mide bulantısıdır. daha az yaygın etkiler arasında uyku sorunları ve mide rahatsızlığı, ishal ve kusma gibi gastrointestinal semptomlar bulunur.

entecavir'in ciddi yan etkileri arasında laktik asidoz, karaciğer sorunları, karaciğer büyümesi ve karaciğerde yağlanma bulunur.

laboratuvar testlerinde alanin transaminaz (alt) artışları, hematüri, glikozüri, ve lipaz artışı gözlenebilir. hepatik fonksiyon ve kan değerlerinin periyodik olarak izlenmesi önerilir.

etki mekanizması 
entecavir, bir nükleozid analoğudur  viral replikasyon sürecinde revers transkripsiyonu, dna replikasyonunu ve transkripsiyonu inhibe eden bir deoksiguanozin analoğudur. diğer nükleosid ve nükleotid analogları arasında lamivudin, telbivudin, adefovir dipivoksil ve tenofovir bulunur .

entecavir, virüsün çoğalma ve yeni hücreleri enfekte etme yeteneğini azaltarak hbv enfeksiyonunu önlemeye çalışır.

kullanım 
entecavir, tablet veya solüsyon olarak ağızdan alınır. dozlar kişinin kilosuna göre ayarlanabilir. entecavir, genellikle her gün aynı saatte olmak üzere, yemekten en az 2 saat önce veya sonra aç karnına önerilir. 2 yaşından küçük çocuklarda kullanılmaz. böbrek fonksiyonu azalmış kişiler için doz ayarlamaları da gereklidir.

tarihçe 

 1992: squibb'de sq-34676, anti-herpes virüs programının bir parçası olarak çıktı 
 1997: bms 200475, bms farmasötik araştırma enstitüsünde antiviral nükleozid analoğu olarak geliştirildi. hücre dizilerinde hbv, hsv-1, hcmv, vzv'ye karşı gösterilen aktivite ve hiv veya influenzaya karşı yok veya çok azdı 
 hbv'ye karşı gözlemlenen üstün aktivite, araştırmaları hepg2.2.15 hücre hattında bms 200475'yi baz analoglarına ve hbv'ye karşı enantiyomerine doğru gelişimine yönlendirdi 
 diğer na'larla karşılaştırıldığında, guanine na olması nedeniyle hbv'nin daha seçici güçlü bir inhibitörü olduğu kanıtlanmıştır 
 1998: hepadnaviral polimerazların inhibisyonu, bir dizi nas-tp'ye göre daha güçlü olduğu in vitro olarak gösterildi 
 metabolik çalışmalar, trifosfat aktif formuna daha verimli fosforilasyon gösterdi 
 khb'nin dağ sıçanı modelinin 3 yıllık tedavisinde sürekli antiviral etkinlik ve saptanabilir bir direnç ortaya çıkmadan uzun yaşam süreleri gözlendi 
 etkinlik; lvd dirençli hbv için in vitro gösterildi 
 hem hbeag+ hem de hbeag− hastaları için in vivo lvd'ye kıyasla üstün aktivite 
 lvd refrakter khb hastalarında etkinlik 
 entecavir, mart 2005'te abd gıda ve i̇laç dairesi (fda)onayı.

kaynakça 

alken türevleri
siklopentanlar
dünya sağlık örgütü ana ilaçları
hepatotoksinler
pürinler
bristol-myers squibb