30 Ocak 1939 Reichstag konuşması

nazi almanyası diktatörü adolf hitler, 30 ocak 1939'da reichstag'da yaptığı ve yeni bir dünya savaşının çıkması halinde "avrupa'daki yahudi ırkının yok edileceği" öngörüsüyle bilinen bir konuşma yaptı.

nazi propaganda bakanı joseph goebbels bu konuşmanın yazılmasına yardımcı olmuştur. 1933 yılında hitler'in iktidarı ele geçirmesinin altıncı yıldönümünde yapılmıştır. konuşma iki veya iki buçuk saat sürmüştür. konuşmada hem nazi almanyası'nın dış politikası hem de nazi hükümetinin iç politikaları ele alınmıştır.

dış politika
hitler münih krizini tartıştı ve çekoslovakya'nın 2 ekim 1938'e kadar sudetenland'ı teslim etme talebine olumsuz yanıt vermesi durumunda mayıs krizinden sonra bir askeri işgal planladığını itiraf etti. "reich'ın prestijine ciddi bir darbe" ve "tahammül edilemez bir provokasyon"dan bahseden hitler, sudetenland'ın diplomasiden ziyade alman kararlılığı ve savaşa başvurma isteğiyle güvence altına alındığını iddia etti. hitler, münih'ten bu yana ilk kez, almanya'nın şu anda "gıda satın almak için ihracat yapmak zorunda olduğu gibi, "halkımızın yaşam alanının (lebensraum) genişlemesinin gıda kaynaklarını kalıcı olarak güvence altına almak için ne kadar önemli olduğunu" belirterek daha fazla genişleme olacağını ima etti." almanya'nın genişlemesinin "eski galip güçlerin devam eden körlüğü" yüzünden engellendiğinden şikayet etti. alman tarih profesörü longerich, "yaşam alanı talep etmenin, aynı anda almanya'nın barışa bağlılığını vurgularken, kısa sürede alman propagandasının standart repertuarının bir parçası haline geldiğini" yazdı.

yahudiler

temmuz 1938'deki évian konferansı, diğer ülkeleri yahudi göçmenlere açmayı başaramamış olsa da, naziler yine de yahudilerin almanya'dan göçünü hızlandırmaya çalıştılar. göring ve hükümetlerarası mülteciler komitesi direktörü george rublee arasında tartışmalar devam etti. hitler, yahudilere sempati duyan "vicdandan yoksun alman işadamları" ile alay etti. hitler, dünyada alman yahudilerinin gidebileceği "yerleşim için yeterli alan" olduğundan şikayet etti ve "yahudi sorunu çözülmeden avrupa'nın pasifize edilemeyeceğini" iddia etti. yahudilere karşı uzun bir nutuk atan hitler ilk önce onlarla alay etti, "tüm demokratik dünyanın, işkence gören yoksul yahudi halkına nasıl sempati beslediğini [ve yine de] sözde insan ırkının en değerli üyeleri onlara yardım etmeye gelince, katı yürekliliğini koruduğunu belirtti." "yahudi dünya düşmanını yerin dibine sokmanın" zamanının geldiğini ve alman hükümetinin "bu insanlardan kurtulmaya" tamamen kararlı olduğunu söyledi.

hitler, yahudileri "siyasi ve sıhhi hastalıklar dışında kendilerine ait hiçbir şeyleri olmamakla" ve alman ulusunun asalakları olmakla suçlayarak, almanları "kendi ülkelerinde dilencilere" dönüştürmekle suçladı. "yüce tanrı, yahudi ulusunun diğer ulusların bedeninden ve üretken işinden geçinmesini kastetmişti" şeklindeki yanlış algıya bir son verilmesi gerektiğini, aksi takdirde yahudilerin "hayal edilemez şiddette bir krize yenik düşeceklerini" iddia etti. hitler, yahudilerin "milyonlarca insan kitlesini kendileri için tamamen anlamsız ve sadece yahudi çıkarlarına hizmet eden bir çatışmaya" kışkırtmaya çalıştıklarını iddia etti. hitler daha sonra asıl konuşacağı konuya geldi:

diğer konular
bundan sonra hitler, nazi almanyası'ndaki kiliselerin durumunu tartışarak, hem protestan hem de katolik kiliseleri için ciddi mali sonuçlar doğuracak olan kilise ve devletin ayrılmasını etkileme tehdidinde bulundu. çocukları istismar eden ya da hükümeti eleştiren din adamlarının dokunulmazlıktan yararlanamayacaklarını söyledi.

yayınlanması ve tepkiler
hitler'in yahudilerle ilgili öngörüsü parti gazetesi völkischer beobachterde ve özel bir broşürde yeniden basıldı. konuşma radyodan canlı yayınlandı. joseph goebbels'in fritz hippler'e verdiği açık talimata göre, konuşmanın hitler'in yahudilere yönelik tehdidini içeren kısmı aynı anda ses ve video olarak kaydedildi (o dönemler zor bir teknik başarıydı) ve hitler'in şahsen onay vermesinin ardından haftalık ufa wochenschau haber filmine dahil edildi. haber filmleri tipik olarak halk topluluğunun dışlayıcı yönünü küçümserdi; ocak 1939, nazilerin yahudilere yönelik politikalarının doğrudan haber filmlerinde parti lideriyle doğrudan bağlantılı olduğu ilk zamandı. tarihçi richard j. evans, tehdidin "daha fazla halka açık olamayacağını" yazıyor.

konuşmanın yapıldığı sırada almanya'nın içindeki ve dışındaki yahudiler ve yahudi olmayanlar, kristallnacht ve savaş olasılığı nedeniyle hitler'in açıklamalarını yakından izliyorlardı. sonraki günlerde konuşma almanya'da önemli yorumlar aldı. alman-yahudi günlük yazarları luise solmitz ve victor klemperer günlüklerinde konuşmadan bahsettiler, ancak hitler'in tehdidine çok az dikkat ettiler.

almanya dışında, konuşmanın kapsamı jeopolitik sonuçlara odaklanırken yahudilere yönelik tehdit dikkat çekmedi. bazı yabancı yorumcular konuşmayı, meşru alman taleplerinin karşılanması halinde barış arzusunu ifade ettiği şeklinde yorumladılar. new york yidiş gazetesi the forward, hitler'in yahudilere yönelik tehdidine atıfta bulunan bir haber yayınladı ancak makale, yalnızca savaş tehdidini ve hitler'in i̇talya ve japonya ile ittifaklarını tartıştı. varşova yidiş gazetesi haynt, konuşmayı 31 ocak'tan başlayarak çeşitli konularda ele aldı, ancak hitler'in kehanetine vurgu yapmadı. 31 ocak'ta kehanetten bahsetmeden konuşmanın ana noktalarını bastı; ertesi gün yayınlanan konuşmanın bir analizinde moshe yustman, yatıştırma ve diğer dış politika konularını tartıştı.

kaynakça

bibliyografya

dış bağlantılar

1939'da almanya
almanya'da antisemitizm