mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Fünye

fünye bir patlayıcı aygıtı tetiklemek için kullanılan araçtır. kimyasal, mekanik ya da elektriksel yolla tetiklenebilirler. çoğunlukla tnt, dinamit ve plastik patlayıcıları harekete geçirmek amacıyla kullanılmaktadırlar.

fünye yapımında tetril veya rdx kullanılır. genelde tetrilin yerini rdx almıştır. 

patlayıcı maddeler
Alay, Niğde

alay, niğde ilinin merkez ilçesine bağlı bir beldedir.

tarihçe 
belde, 1500 yılından beri aynı adı taşımaktadır. daha önceleri köy iken 31 aralık 1987 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüştü.

coğrafya 
belde, niğde il merkezine 47 km uzaklıktadır.

nüfus

yönetim

belediye başkanlığı

kaynakça

dış bağlantılar 
 

niğde merkez belde ve köyleri
Odalar, Sarıkamış

odalar, kars ilinin sarıkamış ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köy, 1889'dan beri aynı adı taşımaktadır.

coğrafya  
köy, kars il merkezine 108 km, sarıkamış ilçe merkezine 54 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

sarıkamış belde ve köyleri
Bağlama, Niğde

bağlama, niğde ilinin merkez ilçesine bağlı bir beldedir.

tarihçe 
beldenin adı, 1928 yılı kayıtlarında bavlama olarak geçmektedir. daha önceleri köy iken 30 kasım 1989 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüştü.

coğrafya 
belde, niğde il merkezine 22 km uzaklıktadır.

nüfus

yönetim

belediye başkanlığı

kaynakça

dış bağlantılar 
 

niğde merkez belde ve köyleri
Ortakale, Sarıkamış

ortakale, kars ilinin sarıkamış ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köy, 1889'dan beri aynı adı taşımaktadır.

coğrafya  
köy, kars il merkezine 129 km, sarıkamış ilçe merkezine 75 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

sarıkamış belde ve köyleri
Çavdarlı, Niğde

çavdarlı, niğde ilinin merkez ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köyün adı, 180 ve 535 yıllarındaki kayıtlarda sásima olarak, 1500 yılındaki kaynaklarda ise zamzama olarak geçmektedir. 29 aralık 1998 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüşen kasabanın belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi üzerine 2013 yılında sona erdi.

coğrafya 
köy, niğde il merkezine 26 km uzaklıktadır.

nüfus

yönetim

belediye başkanlığı

kaynakça

dış bağlantılar 
 

6360 sayılı yasaya göre kaldırılan belediyeler
niğde merkez belde ve köyleri
Çayırlı, Niğde

çayırlı, niğde ilinin merkez ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köyün adı, 1928 yılındaki kayıtlarında ise aytamas olarak geçmektedir. 2 kasım 1991 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüşen kasabanın belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi üzerine 2013 yılında sona erdi.

coğrafya 
köy, niğde il merkezine 35 km uzaklıktadır.

nüfus

yönetim

belediye başkanlığı

kaynakça

dış bağlantılar 
 

6360 sayılı yasaya göre kaldırılan belediyeler
niğde merkez belde ve köyleri
Değirmenli, Niğde

değirmenli, niğde ilinin merkez ilçesine bağlı bir beldedir.

tarihçe 
beldenin adı, 1500 ve 1927 yılı kayıtlarında baştana ya da bastana olarak geçmektedir. daha önceleri köy iken 31 aralık 1987 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüştü.

coğrafya 
belde, niğde il merkezine 30 km uzaklıktadır.

nüfus

yönetim

belediye başkanlığı

kaynakça

dış bağlantılar 
 

niğde merkez belde ve köyleri
Emir Öbge

emir öbge (d. 20 eylül 1989, i̇zmir), türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu.

sanat hayatına tiyatro ile başlayan emir öbge, karşıyaka belediye tiyatrosunda sanat hayatına başlamıştır. ardından i̇stanbul'a gelen sanatçı önce müjdat gezen sanat merkezindeki eğitiminin ardından kadir has üniversitesi tiyatro bölümünden mezun olmuştur. semaver kumpanya tiyatro  topluluğunda çalışmalarına devam etmektedir. 2011 yılında ilk kez kamera karşısına geçen sanatçı; sinema ve dizi filmler dışında, reklam filmlerinde de yer almıştır. aynı zamanda müfit aytekin oyunculuk akademi'sinde eğitmenlik yapmaktadır.

tiyatro oyunları 
 işıklar söndüğünde - semaver kumpanya
 haybedenler kulübü - müjdat gezen sanat merkezi
 i̇syancılar - karşıyaka belediye tiyatrosu

filmografisi

sinema 
 şeytan i̇cadı 2020
 posta kutusu, 2016 (barış kırımşelioğlu)

kısa film 
 bizim i̇çin 2019

diziler 
 arka sokaklar - 2012 (sezgin değirmenci)
 i̇zmir çetesi 2010

reklamlar 
 opet (2022)
 philips amblight tv - (yön:  barış kırımşelioğlu) (2018)

ödüller 
 nartugan international film festival turkuaz aslan cesur sinemacı ödülü

kaynakça 

yaşayan insanlar
türk erkek sinema oyuncuları
türk erkek dizi oyuncuları
türk erkek tiyatro oyuncuları
1989 doğumlular
müjdat gezen sanat merkezi'nde öğrenim görenler
i̇zmir doğumlu erkek oyuncular
kadir has üniversitesinde öğrenim görenler
Azerbaycan Teknik Üniversitesi

azerbaycan teknik üniversitesi (azerice: azərbaycan texniki universiteti), azerbaycan'ın başkenti bakü'de ve gence'de bulunan bir devlet üniversitesidir.

hakkında 
üniversite, teknik bilimlerin çeşitli alanlarında derece veren bilimsel konseylere sahiptir. üniversitenin bilimsel başarıları "elmi əsərlər" ("bilimsel çalışmalar") dergisinde yayınlanmaktadır. 700.000'den fazla kitabı olan üniversite kütüphanesi ve internet donanımlı okuma odaları öğrencilere ve personele hizmet vermektedir.

bologna sürecine katılmak ve çok seviyeli bir eğitim sistemine geçişle bağlantılı olarak, üniversite, abd, hollanda, almanya, türkiye, rusya ve diğer ülkelerdeki önde gelen üniversiteler ve araştırma merkezleri ile yakın ilişkiler kurmuştur. üniversite çalışanları avrupa eğitim projelerinde (tempus, tajis vb.) yer almaktadır.

üniversitede 12 fakülte ve 54 bölüm, yaklaşık 6.500 öğrenci ve 70 profesör olmak üzere 1.100 öğretim üyesi bulunmaktadır.

tarihi 
azerbaycan cumhuriyeti'nin önde gelen teknik üniversitelerinden olan azerbaycan teknik üniversitesi, 1950 yılında azerbaycan sovyet sosyalist cumhuriyeti hükûmeti tarafından bakü'de "azerbaycan politeknik enstitüsü" (azerice: "azərbaycan politexnik i̇nstitutu") adıyla kurulmuştur.

1887 yılında çarlık rusyası döneminde kurulan ve azerbaycan'ın ilk politeknik enstitüsü olan "bakü politeknikinin" (azerice: "bakı politexnikumu") ve 14 kasım 1920 tarihinde azerbaycan ssc hükûmetinin kararı ile kurulan "bakü politeknik enstitüsünün" (azerice: "bakı politexnik i̇nstitutu") devamıdır.

1970 yılında gence'de azerbaycan politeknik enstitüsünün ikinci kampüsü kuruldu.

1993 yılında azerbaycan politeknik enstitüsünün statüsü yeniden düzenlendi ve adı "azerbaycan teknik üniversitesi" olarak değiştirildi.

azerbaycan teknik üniversitesi bölümleri 
 kimya teknolojileri ve doğa koruması bölümü
 elektroteknik bölümü
 makine yapım bölümü
 sibernetik bölümü
 enerji bölümü
 radyoteknik ve bağlantı sistemleri bölümü
 bilgisayar sistemleri ve enformatik bölümü
 mekanik ve makine bilimler bölümü
 matematik bölümü
 yerler incelemesi ve medencilik bölümü
 ulaştırma sistemleri bölümü
 yabancı öğrenciler öğretim bölümü.

azerbaycan teknik üniversitesi kampüsleri 
 bakü kampüsü
 gence kampüsü

dış ilişkileri 
azerbaycan teknik üniversitesi, kafkasya üniversiteler birliği'nin üyesidir.

kaynakça

dış bağlantılar 
   

 
azerbaycan'daki teknik üniversiteler
bakü'deki üniversiteler
gence'deki üniversiteler
kafkasya üniversiteler birliği
1950'de kurulan üniversiteler
Birmingham Havalimanı

birmingham havalimanı  veya eski adıyla birmingham uluslararası havalimanı, birmingham şehir merkezinin güneydoğusuna  uzaklıkta bulunan uluslararası havalimanıdır.

8 temmuz 1939'da resmi olarak elmdon havalimanı olarak açılan havalimanı, i̇kinci dünya savaşı sırasında hava bakanlığı tarafından talep edildi ve hem kraliyet hava kuvvetleri (raf) hem de kraliyet donanması tarafından raf elmdon olarak kullanıldı. büyük ölçüde uçuş eğitimi ve savaş zamanı üretim amaçları için kullanıldı. 8 temmuz 1946'da meydan sivil uçuşlara açıldı.

birmingham havalimanı şu anda, yolcuların toplu taşımacılığı veya uçuş eğitimi için uçuşlara izin veren bir caa genel kullanım havaalanı lisansına (no p451) sahiptir. 2017'de yolcu sayısı 12,9 milyonu aştı ve bu da birmingham'ı i̇ngiltere'nin en yoğun yedinci havalimanı haline getirdi. havalimanı, avrupa, orta doğu, hint yarımadası, kuzey amerika ve karayipler'deki varış noktalarına uluslararası uçuşlar sunmaktadır. ayrıca jet2.com, ryanair ve tui airways için bir havayolu bağlantı merkezidir.

i̇statistikler

kaynakça 

birmingham merkezli şirketler
birmingham'daki yapılar
webarşiv şablonu wayback bağlantıları
kaynaksız anlatımlar içeren maddeler
i̇ngiltere'deki havalimanları
Elmalı, Niğde

elmalı, niğde ilinin merkez ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında şeyhler ya da madenşeyhler olarak geçmektedir. 31 aralık 1987 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüşen kasabanın belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi üzerine 2013 yılında sona erdi.

coğrafya 
köy, niğde il merkezine 34 km uzaklıktadır.

nüfus

yönetim

belediye başkanlığı

kaynakça

dış bağlantılar 
 

6360 sayılı yasaya göre kaldırılan belediyeler
niğde merkez belde ve köyleri
Edikli, Niğde

edikli, niğde ilinin merkez ilçesine bağlı bir beldedir.

tarihçe 
beldenin adı, 1928 yılı kayıtlarında ediği olarak geçmektedir.

coğrafya 
belde, niğde il merkezine 44 km uzaklıktadır.

nüfus

yönetim

belediye başkanlığı

kaynakça

dış bağlantılar 
 

niğde merkez belde ve köyleri
Shark (dizi, 2006)

shark, ian biederman tarafından 21 eylül 2006'dan 20 mayıs 2008'e kadar cbs'de yayınlanan bir abd yasal drama televizyon dizisidir.  cbs iki sezon sonunda 10 mayıs 2008'de diziyi iptal etti.

konu 

dizi, karısının istismar ettiği başarılı bir savunmadan sonra kariyerinde hayal kırıklığına uğrayan kötü şöhretli los angeles savunma avukatı sebastian stark etrafında dönüyor. bir aydan fazla bir süre sonra durumunu kavramaya çalıştıktan sonra, los angeles bölge avukatı tarafından savcı olmaya davet edilir, böylece suçsuz insanları geri koymak yerine sokaklarda alışılmışın dışında ama etkili yeteneklerini uygulayabilir. stark'ın los angeles bölge savcılığı görevi ve kızı ile ilişkisi dizinin ana planını oluşturur.

oyuncu kadrosu

ana karakterler
 james woods - sebastian stark
 jeri ryan - jessica devlin
 sarah carter - madeleine poe
 sophina brown - raina troy
 samuel page - casey woodland
 henry simmons - isaac wright
 kevin alejandro - danny reyes 
 alexis cruz - martin allende

tekrarlayan oyuncular
 carlos gómez - manuel "manny" delgado 
 shaun sipos - trevor boyd
 billy campbell - wayne robert callison
 kevin pollak - leo cutler
 paula marshall - jordan westlake

yayımlanma 

20 ekim 2006'da, cbs'nin 22 bölümlük sezonun tamamını gösterdiği açıklandı. cbs, 16 mayıs 2007'de sharkın 18 bölümden oluşan ikinci sezon için döneceğini açıkladı, ancak yazarın grevinden dolayı bölüm sayısı 16'ya düştü. dizi, grev sonrası kalan 4 bölümü yayımlamak için 29 nisan 2008 tarihinde saat 16:00'da yeni bir zaman diliminde geri döndü. cbs 13 mayıs 2008'de diziyi resmî olarak sonlandırdı.

bölümler

genel bakış

1. sezon (2006–07)

2. sezon (2007–08)

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 shark bölümleri listesi (tv.com)

los angeles'ta çekilmiş televizyon dizileri
fox television studios dizileri
cbs ağı programları
2006'da başlayan amerika birleşik devletleri televizyon dizileri
2008'de sona eren amerika birleşik devletleri televizyon dizileri
2000'lerde i̇ngilizce televizyon dizileri
Nurlan Balgimbayev

nurlan balgimbayev (kazakça:нұрлан өтепұлы балғымбаев, nurlan ótepuly balǵymbaev; 20 kasım 1947 – 14 ekim 2015) 10 ekim 1997'den 1 ekim 1999'a kadar kazakistan başbakanı. şubat 2002'de kazakistan petrol yatırım şirketi başkanı oldu.

biyografi 
nurlan balgimbayev kazak politeknik enstitüsü mezunuydu. 1973'ten 1986'ya kadar nurlan balgimbayev, petrol rafinerisi zhaikneft'in baş mühendisi olarak iş hayatına başlayarak petrol endüstrisinde çalıştı. 1986'da sovyet petrol ve gaz bakanlığı tarafından işe alındı. 1991'de rus bloğunun düşmesiyle balgimbayev amerika birleşik devletleri'ne gitti ve bir yıl massachusetts üniversitesi'nde okudu ve chevron'da (1993-1994) bir yıllık staj yaptı. 1997 yılına kadar kazak hükûmetinde farklı bakanlık ve başkan yardımcılığı görevlerinde bulundu. ekim 1994'ten mart 1997'ye kadar nurlan balgimbayev petrol ve gaz bakanı görevini yaptı. mart-ekim 1997 arasında kazakhoil başkanıydı.

10 ekim 1997'de kazakistan başbakanı seçildi ve 1 ekim 1999 tarihine kadar görevde kaldı. balgimbayev'in seçimi aşağıdaki faktörler sebebiyle gerçekleşti. eski başbakan akejan kajegeldin, petrol ve gaz sektörünü çok hızlı ve gevşek özelleştiriyordu, blagimbayev büyük bir hazar boru hattı için ruslarla görüşmelerde bulundu ve başkan nazarbayev gibi imf-şüphecisiydi. balgimbayev'in planı ayrıca kazak petrol üretimini yıllık 23 milyon tondan 170 milyona çıkarmaktı. 1998 yılında tengiz petrol sahalarının% 40'ını chevron'a satmayı tercih etti.

başbakanlık görevinden sonra 1999-2002 yılları arasında devlete bağlı kazakhoil'de başkan olarak görevine devam etti. kazakhoil ve transport nefti i gaza şirketleri arasındaki yeni birleşmeyle kazmunaygas adını alan şirkette yerini lyazzat kiyinov aldı. aralık 2007'de cumhurbaşkanı'na danışman olarak atandı. 2002-2007 yılları arasında kendi şirketi olan kazakistan petrol yatırım şirketi'ni yönetti. aralık 2009'dan bu yana, nurlan balgimbayev kmg ile eni arasındaki ortak girişimin genel müdürüydü.

14 ekim 2015'te balgimbayev, atyrau'da 67 yaşında kanserden öldü.

hakkındaki tartışmalar 
2003 yılında amerika birleşik devletleri yargısı nurlan balgimbayev'i abd petrol danışmanı james giffen'den 78 milyon dolarlık rüşvet almakla suçladı. nurlan balgimbayev, petrol endüstrisi tamircisi friedhelm eronat liderliğindeki bir rüşvet davasına da katıldı. kazakhgate olarak adlandırılan dava, i̇sviçre'de lüks eşyalar ve premium eğitim ücretleri için rüşvet parasının kullanılması anlamına geliyordu.

kaynakça 

1947 doğumlular
2015 yılında ölenler
kazakistan başbakanları
kazak siyasetçiler
kazakistan'da kanserden ölenler
Mirney Havalimanı

mirney havalimanı (, ) , madencilik kasabası mirney'in 4 kilometre doğusunda, yakutistan, rusya'da bulunan bir havalimanıdır. orta gövdeli uçakları ağırlar ve 24 saat uçuş operasyonlarını destekler. mirney havalimanı kutup rotası 3 üzerinde diversion havalimanı olarak hizmet vermektedir. havalimanı alrosa mirny air enterprise için havayolu bağlantı merkezidir.

havayolları ve varış yerleri

kazalar ve olaylar 

 1 kasım 2009'da, rusya i̇çişleri bakanlığı'na ait bir i̇lyuşin i̇l-76 jet kargo uçağı mirney havalimanı'ndan kalkışından kısa bir süre sonra düştü. uçaktaki 11 kişinin tamamı öldü. mirney'e kargo teslim ettikten sonra irkutsk havalimanı'na gidiyordu. i̇l-76 sağa yattı ve mir madeninin yakınlarına düştü.

kaynakça

dış bağlantılar 
  alrosa mirny air enterprise
 rusya havalimanları veritabanında mirney havalimanı (аэропорт мирный)
 
 
 mirney için tarihi hava durumu kayıtları
 
  mirney havalimanı aviateka.handbook

yakutistan'daki havalimanları
sovyetler birliği döneminde inşa edilmiş havalimanları
Ten Minutes Older

ten minutes older, the trumpet ve the cello adlı iki derleme uzun metrajlı filmden oluşan 2002 film projesi. proje, yapımcı nicolas mcclintock tarafından milenyumun başında zamanın teması üzerine bir düşünce olarak tasarlandı. on beş ünlü film yapımcısı on dakikalık filmde zamanın ne anlama geldiğine dair kendi vizyonlarını oluşturmaya davet edildi. derlemelerin müziği paul englishby tarafından bestelenmiş ve hugh masekela (trumpet) ile claudio bohorques (cello) tarafından seslendirilmiştir.

i̇lk önce 2002 cannes film festivali'nin belirli bir bakış bölümünde the trumpet gösterilmiştir. the cello prömiyeri, 2002 venedik film festivali'nde gerçekleştirilmiştir. i̇ki film de uluslararası olarak yayınlanmıştır.

i̇ki film, 1978 yılında ten minutes older adlı kısa filmi yapan herz frank ve juris podnieks'a (kamera) ithaf edilmiştir. orijinal film ve uzun metrajlı film 2004 yılında yamagata film festivali ve 2006 yılında i̇spanya belgesel film festivali punto de vista da dahil olmak üzere birçok kez birlikte gösterilmiştir.

ten minutes older: the trumpet 
yönetmenler:
aki kaurismäki ("dogs have no hell" bölümü)
víctor erice ("lifeline" bölümü)
werner herzog ("ten thousand years older" bölümü)
jim jarmusch ("int. trailer. night." bölümü)
wim wenders ("twelve miles to trona" bölümü)
spike lee ("we wuz robbed" bölümü)
chen kaige ("100 flowers hidden deep" bölümü)

ten minutes older: the cello 
yönetmenler:
bernardo bertolucci ("histoire d'eaux" bölümü)
mike figgis ("about time 2" bölümü)
jirí menzel ("one moment" bölümü)
istván szabó ("ten minutes after" bölümü)
claire denis ("vers nancy" bölümü)
volker schlöndorff ("the enlightenment" bölümü)
michael radford ("addicted to the stars" bölümü, daniel craig tarafından yapılmıştır)
jean-luc godard ("dans le noir du temps" bölümü)

kaynakça

dış bağlantılar 

2002 çıkışlı filmler
spike lee'nin yönettiği filmler
jim jarmusch'un yönettiği filmler
werner herzog'un yönettiği filmler
jean-luc godard'ın yönettiği filmler
bernardo bertolucci'nin yönettiği filmler
volker schlöndorff'ün yönettiği filmler
wim wenders'in yönettiği filmler
víctor erice'nin yönettiği filmler
claire denis'in yönettiği filmler
istván szabó'nun yönettiği filmler
birleşik krallık bağımsız filmleri
antolojik filmler
Parmakdere, Sarıkamış

parmakdere, kars ilinin sarıkamış ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında ermenice kökenli kısmasor olarak geçmektedir. daha önceleri i̇sisu köyüne bağlı bir mahalle iken, 17 mayıs 1955'te köy statüsü kazandı.

coğrafya  
köy, kars il merkezine 108 km, sarıkamış ilçe merkezine 54 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

sarıkamış belde ve köyleri
Sırataşlar, Sarıkamış

sırataşlar, kars ilinin sarıkamış ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köyün eski adı, 1889 yılı kayıtlarında "zayak" olup, ermenice'de "zuyk" sözcüğü, "çifte" anlamına gelmektedir. köyün adı 1920 yılı kayıtlarında ise zoyk olarak geçmektedir.

coğrafya  
köy, kars il merkezine 79 km, sarıkamış ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

sarıkamış belde ve köyleri
Alaş Otonomu

alaş otonomu (kazakça: алаш автономиясы, alaş avtonomıyasy; rusça: алашская автономия alashskaya avtonomiya) 1917 ile 1919 yılları arasında, bugünkü kazakistan cumhuriyeti topraklarında bulunan bir kazak devletiydi. başkenti semey, daha sonra "alash-qala" olarak biliniyordu.

vasile balabanov 1905'te kazakistan valisi ve yöneticisi (o zaman rus türkistanı olarak bilinir) olarak atandı ve 1919'a kadar bu görevinde devam etti. 1920 yılında çin'e giderek rus kızıl ordusu'ndan kaçtı. o zaman çin onu kazakistan'ın meşru valisi olarak görüyordu. 1917 alaş otonomu'nun sadece ismi vardı. kazakistan, komünizm karşıtı beyaz ordu ve kızıl ordu arasındaki savaştan sonra 1919'da devralınana kadar kontrolü elinde tutan atanmış yönetici tarafından kontrol edildi. alaş otonomu aralık 1917'de ilan edildi. alaş liderleri, beyaz ordu ile uyumlu ve bolşeviklere karşı savaşan bir kazak hükûmeti olan alaş orda'yı kurdular. alaş hükûmetinin 11–24 haziran 1918 tarihli ilk mevzuatı şu şekildedir: "sovyet makamları tarafından özerk alaş topraklarında yayınlanan tüm kararnameleri geçersiz kılmayı kabul etti. alaş-orda başkanı: bökeyhan, üyeler: tynyshpaev, gabbasov." alaş otonomu adı mühür olarak belgelerde yer almıştır ve bu durum arşivdeki belgelerde sabittir. beyaz ordu kuvvetlerinin kaybettiği 1919'da alaş özerk hükûmeti bolşeviklerle müzakerelere başladı. gabbasov ayrıca vatandaşlık komiseri olarak josef stalin ile görüştü. 1919-20'de bolşevikler bölgedeki beyaz rus güçlerini yendiler ve kazakistan'ı işgal ettiler. 26 ağustos 1920'de sovyet hükûmeti, 1925 yılında adını kazak özerk sovyet sosyalist cumhuriyeti ve 1936'da kazakistan sovyet sosyalist cumhuriyeti olarak değiştireceği kırgız özerk sovyet sosyalist cumhuriyeti'ni kurdu. bolşevikler af çıkarmalarına rağmen tüm liderleri 30'larda idam ettiler.

hükümet 
alaş orda, 13 aralık 1917-1918 yılları arasında geçici kazak hükûmetinin adıydı. geçici hükûmet 25 üye (kazak olmayanlar için ayrılmış 10 pozisyon) ve 15 üye adaydan oluşuyordu. özel bir eğitim komisyonu oluşturdular ve silahlı kuvvetleri olarak milis alayları kurdular. birkaç yasama kararı çıkardılar.

filmler 
 1994 «алаш туралы сөз» "alaş sözü" "алаш туралы сөз" - "алаш туралы сөз" (documentary) «kazakhtelefilm» film yönetmeni kalila umarov.
 2009 «алашорда» "alashorda" "алашорда" - "алашорда" (belgesel) «kazakhfilm» film yönetmeni kalila umarov.
 2018 " тар заман "- tar zaman "dar zaman" (dizi) kazakistan ulusal kanalı tarafından - қазақстан ұлттық арнасы

bibliyografya 
 peimani, hooman. conflict and security in central asia and the caucasus. santa barbara: abc-clio, 2009, p. 124
 galick, david. responding to the dual threat to kazakhness: the rise of alash orda and its uniquely kazakh path, vestnik: the journal of russian and asian studies (march 29, 2014)

dış bağlantılar 
 alash orda encyclopædia britannica arama

kaynakça 

1917'de asya'da kurulan oluşumlar
kazakistan tarihi
rus i̇mparatorluğu sonrası devletler
orta asya tarihindeki eski devletler
antikomünist kuruluşlar
kazakistan coğrafyası taslakları
1917'de kurulan bölgeler ve ülkeler
5.1 Çevresel Ses Düzeni

5.1 çevresel ses düzeni, altı kanallı üç boyutlu ses sistemleri için kullanılan ortak addır. 5.1, ev sinemalarında en sık kullanılan yerleşim düzenidir. beş tam bant genişliği kanalı ve bir düşük frekans efekt kanalı (".1 kısmı") kullanır. dolby digital, dolby pro logic ii, dts, sdds ve thx, ortak 5.1 sistemlerdir. 5.1 aynı zamanda dijital yayın ve müziğin standart üç boyutlu ses bileşenidir.

tüm 5.1 sistemleri, ön sol ve sağ, orta kanal, iki çevresel kanal (sol ve sağ) ve bir subwoofer için tasarlanmış düşük frekans efekt kanalına sahip aynı hoparlör kanallarını ve yapılandırmasını kullanır.

kaynakça 

tüketici elektroniği
eğlence
sinema
ultra yüksek çözünürlüklü televizyon
Harmandalı Yörükleri

harbendelu veya harmandalı yörükleri, oğuz türkleri'nin avşar boyunun şamlu koluna bağlı oymak.

etimolojisi
"harbendelu" adı i̇lhanlı hükümdarı olcaytu'dan gelmektedir. türklerde ve moğollarda yeni doğan çocuğa nazar değmemesi için belli bir yaşa gelene kadar kötü anlamda isim konur olcaytu'nun ismine de harbende (eşekkulu) ismi verilmiştir. sonrasında ise hudabende (tanrıkulu) ismini almıştır. türkler anadolu'ya ilk geldiğinde büyük selçuklu devleti göçebe türkmenleri yerleşik hayata geçirmek istemiş fakat atalarının yaşama şekline alışan türkmen obaları kabul etmeyip halep, gaziantep ve adana civarlarına gitmiştir. bu obaların içinde harbendelü obası da vardır. harbendelüler kışlak olarak gaziantep ile şam'a kadarki geniş bölümde yaşamış yazlak olarak da sivas uzunyayla'ya çıkmışlardır. fakat harbendelüleri daha iyi anlamak istiyorsak üç bölüme ayırarak bakmamız lazım batı anadolu harbendelüleri (1691'den sonraki süreç) değişmiş adıyla harmandalılar, doğu (gaziantep, adana) harbendelüleri ve son olarak azerbaycan ve i̇ran harbendelüleri (hudabende) olarak sınıflandırabiliriz.

harbendeluler ne kadar oğuz türklerinin avşar boyunun şamlu oymağına tabii gözükse de 1691 tarihli rakka'ya sürgün için ne bakılırsa aslen yine oğuz türklerinin beğdili ya da bayat mensuptur.

harbendelülerin alt obaları şunlardır:
soyladı
kozaklı
dişirci
kozcu
kozanlu
i̇lyas fakihler
uzun karacalu
i̇naloğlu
caferlü
i̇brahim şahlu
kasım hacılu
yalunuzlu
burhan hacılu
kayanlu
kurtulmuşlu
mısır hocalu
i̇llemişlü
tansuklu
bostanlu
cadılu

daha tabi bilemediğimiz obalar da vardır.

1691'den sonra harbendelüler ayrılmış ankara, adana, kırşehir üzerinden 3 ana koldan batı anadolu'ya göçmeye başlamışlardır. bu göçenler harmandalu ismini almıştır. oradakiler malatya, gaziantep ve sivas'ta (altınyayla) kalmıştır. bir kısımda i̇ran'a göçüp orada yaşamışlardır, hatta şah i̇smail'in en önemli şairlerinden olan afşar sadıki i̇ran harbendelülerindendir. batıya göçenler neredeyse hala yörük yaşam tarzını sürdürmektedir.

yaygınlık
türkiye'de sivas, yozgat, manisa ve i̇çel , eskişehir yöresinde doğrudan harmandalı manisa akhisar'daki harmandalı köyü girit'ten sonraları göçmen almıştır. harmandalı köyleri olarak nitelenen bazı köyler bulunmaktadır. türkiye'de uşak, aksaray (ortaköy, harmandalı köyü), i̇zmir, aydın, muğla (çölmeklü adıyla geçer), antalya, silifke, adana (i̇mamoğlu, karataş), gaziantep, giresun, kırşehir (çiçekdağ), ankara (bala ve keskin), afyon (sandıklı), burdur, tokat, yozgat, diyarbakır, malatya, sivas ve birçok yerde dağınık şekilde görülür. bu sayılan illerde en az 4-5 köyleri vardır. i̇ran'da ise tebriz ve kuzey horasan'da rastlanmaktadır. azerbaycan'da xırmandalı adında köy bile vardır. türkmenistan ve özbekistan'da diğer türk boylarıyla karışmış şekilde görülmektedir. ayrıca çok eski olan özbek destanında harmandalı adında güçlü bir karakter görülmektedir. kerkük'te tuzhurmatu'da önemli bir nüfusu harbendelüler oluşturur.

kaynakça 

oğuzlar
yörük türkleri
Lensk Havalimanı

lensk havalimanı (, ) ; lensk, yakutistan, rusya yakınlarında bir sivil havalimanıdır. alrosa mirny air enterprise'nin havayolu bağlantı merkezidir.

havayolları ve destinasyonlar

i̇statistikler

kazalar ve olaylar 

 4 temmuz 2012'de utair aviation tarafından bir petrol şirketine kiralanan bir helikopter lensk havalimanı pistinden yaklaşık 4 kilometre uzakta bir alana düştü. enkaz birkaç saat sonra bulundu ve üç ceset bulundu, dördüncü kişinin de öldürüldüğü varsayıldı.

kaynakça 

yakutistan'daki havalimanları
Mihail Çakır

mihail çakır (9 mayıs 1861, çadır lunga - 8 eylül 1938, kişinev) gagavuz rahip ve eğitimci. rus i̇mparatorluğu'nda gagavuzca kitapların ilk yayıncısıydı.

biyografi 
mihail çakır, 27 nisan 1861'de bir gagavuz diyakoz ailesinde çadır lunga köyünde doğdu. çakır kişinev i̇lahiyat fakültesi'nde okudu. mezun olduktan sonra bir erkek ilahiyat okulunda öğretmenlik yaptı. üç yıl sonra kişinev okul yönetim kurulu başkanlığına seçildi. 1896'da moldovaca kitap basma izni için rus i̇mparatorluğu eğitim bakanlığına başvurdu. bu başvuruya, moldova metninin rusça'ya paralel görünmesi koşuluyla izin verildi.

1901'den itibaren çakır, moldovaca dil bilgisi, rus dili ve dil bilgisi dersleri hakkında çeşitli kitaplar yayınladı. moldovalıların rusça öğrenmesine yardımcı olacak ders kitabı on dört yıl içinde üç baskıdan geçti. 1904'te çakır, gagavuzca dini edebiyat yayınlamasına izin almak için ortodoks kilisesi sinoduna başvurdu. üç yıl sonra, gagavuzca çeviri eski ahit'ten ve matta i̇ncili'nden seçilen pasajlarla serbest bırakıldı. gagavuz çağdaşları tarafından kendisine basılı dilin havarisi denildi.

besarabya'nın romanya krallığı'nın bir parçası haline geldiği 1918'den sonra, çakır gagavuz yazısının önceki kiril alfabesinden latin alfabesine geçişini başlattı. 1924'te, besarabya'nın rumenleşmesine karşı mücadeleyi koordine etmek için ortodoks kilisesi'nin alexander nevsky birliğinin liderliğine katıldı. çakır, 1933-34 yılları arasında rumence viata basarabiei dergisi için çalıştı. 1934 yılında gagavuzca dilinde besarabya gagavuzunun tarihi ve iki yıl sonra gagavuz düğün törenleri'ni yayınladı. 1938'de çakır gagavuzca-rumence sözlüğü yayınladı. çakır 1938'de kısa bir hastalıktan sonra öldü ve kişinev'deki ermeni caddesindeki merkez mezarlığa gömüldü.

mirası 
mihail çakır profesyonel olarak eğitilmiş bir araştırmacı olmasa da, tarihe ve gagavuz geleneğine yaptığı katkıların değeri göz ardı edilemez. modern gagavuz araştırmacıları çalışmalarına güveniyor ve bunları yeniden yorumlarken, karşılaştırmalı bir tarihsel perspektifte yürütülen araştırmalar için değerli bir kaynak olarak istifadeye devam ediyorlar. çakır'ın edebi ve tarihsel etkisinin yanı sıra, gagavuz ulusunu tanımlamadaki rolü, özellikle de gagavuz halkına karşı gerçekleştirdiği manevi ve ahlaki liderliği övülüyor. gerçekten de, gagavuzca ayin teşebbüsleri için halkının kiril ve methodius'u olarak anılır ve bugün gagavuzya özerk bölgesinde kutlanır. gagavuzya başkanı mihail formuzal 2011'i çakır yılı ilan etti.

çalışmaları 
bucoavna, 1900
rusesc și moldovenesc cuvântelnic, 1907 
agiutorid moldovenilor în vremea învățăturii limbii rusească, 1911
dicționar găgăuzo(turco) român, 1938

kaynakça 

1861 doğumlular
1938 yılında ölenler
moldovalı yazarlar
Vay Canım

vay canım müslüm gürses'in 19 mart 1999'da ulus müzik firmasından çıkardığı albümdür. bu albümde bakma bana öyle, vay canım vay, seversen ali'yi, altın hızma şarkıları öne çıkan şarkılardandır. müslüm gürses bu albümde   türk sanat müziği eserleri olan aşk bu değil ve elveda meyhaneci şarkılarını seslendirmiştir.

şarkı listesi

albüme ait diğer bilgiler 
 müslüm gürses bu albümde bakma bana öyle ve vay canım vay şarkıları için klip çekmiştir.
 albümdeki bakma bana öyle ve vay canım vay şarkılarının farklı versiyonu bulunmaktadır. şarkıların farklı versiyonları cd ve kasette olmayıp sadece şarkıların klibinde yer almıştır.
albümün kaset ve cd basımlarında urfa divanı şarkısının söz ve müziği anonim olduğu belirtilmiştir fakat bu şarkının sözü ziya paşa'ya müziği kazancı bedih'e aittir.

künye 
 prodüktör: i̇skender ulus
 prodüksiyon sorumlusu: turan ulus
 prodüksiyon amiri: zafer özbilen
 yönetmen: ali osman erbaşı
 aranjör: ali osman erbaşı
 süpervizör: i̇skender ulus, ali osman erbaşı
 tonmaister: bahadır sağbaş
 editing mastering: muammer tokmak
 fotoğraflar: koray kasap
 kapak: koray kasap
 grafik: ferdan sayılı
 baskı: frs matbaacılık

orkestra bilgileri 
 vokaller: orhan hakalmaz, elvan erbaşı, meltem erensoylu, zeynep atagür, ercan aydın 
 yaylılar: adnan karaduman
 violin: sendur güzelel, namık taşpınarlı, şükrü büyükçınar, özcan büyük, timur şenyaylar, reşat şenyaylar
 violonsel: özer arkun
 kontrbas: mustafa perin
 ritim grubu: yaşar akpençe, mehmet akatay, suat berkay, deniz selman
 bağlama grubu: güray hafiftaş, çetin akdeniz, i̇smail derker, adnan koç
 solo piyano: ufuk yıldırım
 solo klavye: tarık ağansoy
 divan, banjo, cura: ali osman erbaşı
 zurna, flüt: ercan irmak
 akordeon: rıfat şanlıel
 klarnet: turgay özüfler, göksun çavdar
 ney: deniz selman, ercan irmak
 kanun: halil karaduman
 ud: ergin kızılay
 kabak kemane: kadir verim

kaynakça 

müslüm gürses albümleri
1999 albümleri
ulus müzik albümleri
arabesk albümleri
klasik türk müziği albümleri
türk halk müziği albümleri
türkçe albümler
Diyarbakır Anneleri

diyarbakır anneleri, pkk tarafından aldatılan veya kaçırılan  çocuklarına kavuşma ümidiyle 3 eylül 2019 tarihinden beri hdp'ye karşı oturma eylemi yapan bir gruptur. oturma eylemi hdp'nin diyarbakır i̇l başkanlığı binası önünde gerçekleşmektedir.

tarih 

3 eylül 2019'da bir grup anne, halkların demokrat partisi'nin (hdp) diyarbakır i̇l başkanlığı binası önünde protestoya başladı. hdp birçok kişi tarafından pkk'nın uzantısı olarak algılanmaktadır. i̇lk oturma eyleminden bu yana, binanın önündeki aile sayısı artış göstermiştir. kış koşulları nedeniyle, diyarbakır anneleri parti binasının önündeki merdivenlerde oturmayı bırakıp, soğuk havalardan korunmak için bir çadırın içine taşındılar.

mart 2020'de protesto eden aile sayısı 134'e yükseldi. koronavirüsün patlak vermesi sırasında da eylemler devam etti. evlat nöbetindeki anne ve babalardan yaşlı ve kronik rahatsızlığı bulunanlar koronavirüs nedeniyle eyleme ara verirken, geriye kalanlar ise maske takıp, hijyen kurallarına uyup sosyal mesafeye dikkat edip eyleme devam etti. aralık 2021 tarihinde evlat nöbetine katılan aile sayısı 251' e yükseldi. şubat 2022 tarihinde çocuklarına kavuşan aile sayısı 35'e ulaştı.

ziyaretler 
avrupa parlamentosu üyesi tomas zdechovsky, avrupa konseyi yerel ve bölgesel yönetimler kongresi denetim komisyonu türkiye eş raportörleri jakob wienen ve yoomi renström, ukrayna'nın ankara büyükelçisi andrii sybiha, i̇ngiltere'nin ankara büyükelçisi dominick john chilcott ve hindistan'ın ankara büyükelçisi sanjay bhattacharyya'nın da yer aldığı 9 ülkenin büyükelçisinin bulunduğu heyet annelerle görüştü.

tbmm i̇nsan hakları i̇nceleme komisyonu bünyesinde kurulan hükümlü ve tutuklu hakları alt komisyonu üyeleri, basın i̇lan kurumu genel müdürü rıdvan duran ve kamu görevlileri etik kurulu başkanı köksal toptan aileleri ziyaret etti, desteklerini bildirdi.

kaynakça 

türk kadın siyasetçiler
türkiye'de insan hakları
türkiye'deki siyasi hareketler
türkiye'de protestolar
türkiye-pkk çatışması
türkiye'de muhafazakârlık
Experience Unlimited

experience unlimited (eu olarak da bilinir.), washington merkezli go-go/funk tarzında eserler üreten müzik grubudur. 1980'ler ve 1990'ların başında popüler bir grup olan experience unlimited, basçı ve solist gregory "sugar bear" elliot tarafından kurulmuştur.

amerikalı müzik grupları
funk müzik grupları
grammy ödülü sahipleri
Antik Yunan felsefesi

antik yunan felsefesi, mö. 6. yüzyılda başlamış ve hellenistik çağ ile roma i̇mparatorluğu arasında devam etmiştir. felsefe kelimesi yunanlar tarafından kullanılmaya başlandı. önceleri bilimi, matematiği, siyaseti ve etiği de kapsayan bir terimdi.  yunan felsefesi batı medeniyetinin bir ürünüydü., roma'da, rönesans'ta, aydınlanma çağında ve i̇slam filozofları tarafından kullanıldı. yunan felsefesi antik yakın doğu felsefesinden etkilenmiş olabilir.

en önemli filozofların bazıları sokrates, aristoteles, platon ve pers i̇mparatorluğu'nu fethetmeden önce yunan felsefesi öğrenmiş olan büyük i̇skender şeklinde sıralanabilir.

birçok filozof matematiğin tüm bilgelikler arasında en önemlisi olduğunu düşünmüştür.  elemanlar adında geometri üzerine ünlü bir kitabı yazan öklit matematiğin kurucularından birisidir.

sokrates öncesi 
sokrates'in onlara karşı sözleriyle bilinen protagoras dahil birçok sofist yaşıyordu.

pisagor teoremi ile bilinen pisagor bir gizemci ya da akılcı olabilir fakat bu konuda yeterince bilgi bulunmamaktadır.

klasik yunan felsefesi

sokrates 
sokrates'in atina'da mö. 5. yüzyılda doğduğu düşünülmüştür. atina öğrenme ve fikir alışverişinde bulunulan bir yer olmuştur. yine de, felsefe bir suç haline gelmiştir.
fakat sokrates, mö. 399 yılında idam edilen tek kişi olmuştur. platon, sokrates'in savunması adında bir kitap yazmıştır. sokrates siyaset felsefesinin kurucusu sayılmaktadır.

kaynakça
Peyman Hürmüz

peyman hürmüz (d. 11 eylül 1983, ordu), türk şair, yazar, klarnet virtüözü, hukukçu ve i̇stanbul bölge adliye mahkemesi üyesi.

ordu anadolu lisesi'ni bitirdi. çankaya üniversitesi hukuk fakültesi'nden 2005 yılında mezun oldu. ordu hakim adayı olarak mesleğe başladı. sırasıyla denizli/sarayköy ve şanlıurfa/suruç cumhuriyet savcılığı ile yargıtay tetkik hakimliği görevlerinde bulundu. yargıtay i̇nsan hakları komisyon üyesi olarak 2016 - 2018 yılları arasında görev yaptı. halen i̇stanbul bölge adliye mahkemesi üyesi olarak görev yapmaktadır.

eserleri 
 profesyonel futbolcu sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözümünde yargı yolu (adalet yayınevi, 2015)
 6222 sayılı sporda şiddet ve düzensizliğin önlenmesine dair kanun yasak fiiller ve ceza hükümleri yargıtay yorumu (adalet yayınevi, 2016)
 özel ceza kanunları (adalet yayınevi, 2017)
 seyirden yasaklanma (adalet yayınevi, 2020)
 şahsuvar "şiir & öykü" (cinius yayınevi, 2020)

kaynakça 

yaşayan insanlar
1983 doğumlular
ordu doğumlular
21. yüzyıl türk yazarları
türk şairler
türk hukukçular
Beatmaker

bir beatmaker veya ritim tasarımcısı, hip-hop veya çağdaş r&b için enstrümantal parçaların bir bestecisidir. hip hop'ın dalı olan rap tarzındaki altyapıları da hazırlar. hip hop üretimi'ne büyük katkı sağlarlar.

bugün beatmaker besteci, şarkı yazarı, aranjör, dj ve plak yapımcısıdır. bir beatmaker sanatçılar için albüm yapımcısı olarak da görev yapar.

kaynakça

ayrıca bakınız 
 hitmaker
 beatbox
 beats electronics

hip hop
müzik meslekleri
çağdaş r&b
Kripton izotopları

kriptonun (36kr), kütle numaraları 69 ile 101 arasında değişen 33 adet bilinen izotopu vardır. kriptonun doğal yollarla oluşan kararlı izotopu ise beş adettir.

i̇zotoplar

notlar

kaynakça 

i̇zotop
i̇zotoplar
Kwon Yul (oyuncu)

kwon se-in (39 haziran 1982), daha çok bilinen sahne adıyla kwon yul, güney koreli oyuncu. oyunculuk çıkışını mackerel run ile 2007 yılında yapmıştır. daha çok  seo ji-seok rolü ile yer aldığı pembe dizi angel's revenge (2014), yi hoe olarak bulunduğu  tarihi film the admiral: roaring currents (2014)den ve lee sang-woo olarak yer aldığı romantik komedi dizisi let's eat 2 (2015)'den tanınır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 kwon yul at saram entertainment 

güney koreli erkek dizi oyuncuları
güney koreli erkek sinema oyuncuları
yaşayan insanlar
1982 doğumlular
chung-ang üniversitesinde öğrenim görenler
Pers devletleri listesi

persler ya da farslar (farsça: فارس) günümüzde i̇ran toprakları içinde bulunan i̇rani topluluklardandır. günümüzde farslar tarafından kurulmuş bir devlet vardır. o da i̇ran i̇slam cumhuriyeti'dir.

coğrafya 
farslar günümüzde büyük i̇ran'ın içinde yer almaktadırlar.

tarihi devletler

milattan önce

milattan sonra

20. yüzyıl-günümüz

kaynaklar 

etnik gruplara göre tarihteki devletler
Mercanköşk

mercanköşk veya şile (origanum majorana) kısmen soğuğa karşı hassas, tatlı çam ya da narenciye gibi kokan çok yıllık bir ot ya da küçük çalı türüdür.

mercanköşkün anavatanı kıbrıs ve türkiye'nin güneyleridir ve antik yunan ve roma'da mutluluk sembolü sayılmıştır.

mercanköşk bitkisinin adı batı dillerinde marjoram şeklini alsa da geçmişte, bazı yerleşimlerde macaron kelimesine de dönüşmüştür. günümüzde ayvalık'ta bir semtin adı olarak yaşamaktadır. bu kelime fransız kökenli tatlı bir kurabiye çeşidi olan makaron  (macaron) 'dan farklı olarak, türkçe yazıldığı gibi macaron şeklinde okunur.

tanımı 
yaprakları düz, basit, saplı, ovat ya da obovat,  uzunluğunda,  genişliğinde, uçları küt, düz kenarlı, sapa doğru simetrik ve incelen şeklide ve ağlı damarlıdır. yaprağın dokusu sayısız tüyleri sebebiyle son derece düzgündür.

yetiştirme ve kullanım 
nazik birçok yıllık bitki sayılan (usda alanları 7–9) mercanköşk, bazen bölge 5'te bile dayanıklı çıkabilmektedir.

mercanköşk, taze ya da kurutulmuş aromatik yaprakları için aşçılıkta kullanılmak üzere yetiştirilir; bitki çiçeklenmeye başlarken uçları kesilir ve gölgede yavaşça kurutulur. genellikle herbes de provence ve za'atar gibi baharat karışımlarında kullanılır. mercanköşkün çiçeklenen yaprakları ve uçları sarımtırak renkli (yıllandıkça kahverengileşen) bir uçucu yağ üretmek için buharla distile edilir. borneol, camfor ve pinen gibi çok sayıda kimyasal öğe içerir.

mercanköşk, çorba, yahni, sos ve terbiyelerde kullanıldığı gibi ondan bitki çayı da yapılır.

akraba türler
keklik otu (origanum vulgare), güney avrupa'da yaygın bulunan ve mercanköşkün yakın akrabası olan bir bitkidir. kuzeyde i̇sveç'e kadar yayılabilen bu bitkinin çiçekleri mor, aroması biraz daha güçlüdür.

girit mercanköşkü (o. onites), normal mercanköşkle benzer kullanımlara sahiptir.

dayanıklı mercanköşk ya da fransız/i̇talyan/sicilya mercanköşkü (o. × majoricum), mercanköşkle keklik otunun bir melezidir. soğuğa daha dayanıklı olan bu bitki, normal mercanköşk kadar tatlı da değildir

o. × pulchellum bazen gösterişli mercanköşk adıyla geçer.

kaynakça 

carl linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
1753'te tanımlanan bitkiler
şifalı bitkiler
otlar
Çevrimiçi yayıncı

çevrimiçi yayıncı veya canlı yayıncı, canlı yayın aracılığıyla kendilerini çevrimiçi olarak bir kitleye yayınlayan fenomen türüdür.

tarihçe 
çevrimiçi yayıncıların kapsamı, video oyunları ve solo sohbetlerden farklı türleri içerecek şekilde büyüdü. yayıncıların kökenleri, kullanıcıların kendi videolarını video blog veya “let's plays” biçiminde yükleyebilecekleri youtube gibi sitelere kadar izlenebilir. kullanıcılar kanallarına kayda değer bir kitle ve iyi miktarda abone kazanabildiler. birçoğu o kadar popüler oldu ki bir kariyer peşinde koşabildiler ve içeriklerinden geçimini sağladılar. canlı video oyunun oynandığı twitch gibi akış sitelerinin popülaritesine kadar, gitgide daha fazla insan canlı yayın yapabiliyor ve tam zamanlı yayın için bundan daha iyi para kazanabiliyordu. yayıncıların yapabileceği milyonlarca dolar nedeniyle yayın, bir şekilde kişilik veya beceri sahibi bireyler için uygun bir kariyer seçeneği hâline geldi. günümüzde insanların kendi benzersiz içerikleriyle kendileri için bir niş oluşturabilecekleri ve yaratabilecekleri birçok farklı platform vardır.

ayrıca bakınız 
 gerçek zamanlı veri akışı
 ağ akışı
 webcam model
 youtuber

kaynakça 

i̇nternet yayıncılığı
yeni medya
yayıncılık meslekleri
gerçek zamanlı veri akışı
Sega AM3

sega am3 (sega am research & development no. 3 veya hitmaker co., ltd.)  2000'den 2004'e kadar, japon video oyunu şirketi olan sega'nın durdurulmuş bir bölümüdür. 1993 yılında kurulan am3, hisao oguchi tarafından yönetildi ve sega için bir dizi arcade oyunu geliştirdi. am3 tarafından sunulan seriler arasında virtual on, sega rally, crazy taxi ve virtua tennis yer alıyor.

kaynakça

ayrıca bakınız 
 sega am1
 sega am2
 amusement vision (sega am4)
 sega sports r&d (sega am6)
 sonic team (sega am8)

video oyunu yapım şirketleri
1991'de kurulan video oyunu şirketleri
sega
Yu Lihua

yu lihua (28 kasım 1931 - 1 mayıs 2020) tayvanlı-amerikalı yazar ve öğretmen. en az 45 kurgu eser yazdı.

1 mayıs 2020'de maryland gaithersburg'da covid-19 nedeniyle 88 yaşında öldü.

bibliyografi 
birçok baskıda yeniden basılmış en az 45 kurgu eserinin yazarıdır.

夢回靑河 / 於梨華著 / meng hui qing he, 1963
歸 / gui, 1963
也是秋天 / ye shi qiu tian, 1964
又見棕櫚又見棕櫚 / you jian zong lü you jian zong lü, 1966
雪地上的星星 / xue di shang de xing xing (karlı bir gecede yıldızlar), 1966
白駒集 / bai ju ji (beyaz tay) 1969
黄昏．廊裡的女人 / huang hun, lang li de nü ren, 1969
燄 / yan, 1969
帶淚的百合 / dai lei de bai he, 1971
親情之思 / qin qing zhi si, 1971
黄昏・廊裡的女人 / huang hun, lang li de nü ren, 1973
考驗 / kao yan, 1973
愛情像水一樣 / ai qing xiang shui yi yang, 1976
夢回靑河 / meng hui qing he, 1976
傳家的兒女們 / fu jia de er nü men, 1978
誰在西雙版納 / shui zai xishuangbanna, 1978
 三人行 san ren xing (üç yürüyüş arasında), 1980
 白駒集 / bai ju ji, 1980
傅家的兒女們 / fu jia de er nü men, 1980
變 / bian (değişim), 1980
kʻao yen . 1982
hsün, 1986
尋 / xun, 1986
柳家莊上 / liu jia zhuang shang, 1988
夢回青河 /meng hui qinghe, 1988
會場現形記 /hui chang xian xing ji, 1988
情尽 / qing jin, 1989
會場現形記 / hui chang xian xing ji, 1989
 記得當年來水城 / ji de dang nian lai shui cheng, 1989
ye shi qiu dian, 1989
相見歡 / xiang jian huan, 1989
hsiang chien huan, 1989
shui tsai hsi shuang pan na,   1989.
又见棕榈, 又见棕榈  / you jian zong lü, (yine palmiye ağaçları), 1989
meng hui qing he (qing nehri'nin hatıraları), 1989
也是秋天 /ye shi qiu tian, 1990
交换 / jiao huan, 1994
fu chia ti erh nü men. 1994
一個天使的沉淪 / yi ge tian shi de chen lun, 1996
屛風後的女人 / ping feng hou ti nü ren, 1998.
i ko tʻien shih ti chʻen lun
狗奶子 / gou nai zi, 2000
人在旅途 : 於梨华自传 / ren zai lv tu : yu li hua zi chuan by   lihua yu; yingfei ha; ruohan lv, 2000
在離去與道別之間 / zai li qu yu dao bie zhi jian (ayrılık ve veda arasında), 2002
彼岸  / bi an (diğer kıyı), 2009
秋山又幾重 / qiu shan you ji chong (yeniden buluştuğumuzda), 2009

koleksiyon
 於梨華作品集 / yu lihua zuo pin ji, 1980

kaynakça

dış bağlantılar 
 yu lihua's fiction çevirileri 

şanghay doğumlu yazarlar
amerika birleşik devletleri'ndeki tayvanlı göçmenler
new york eyalet üniversitesi öğretim üyeleri
kaliforniya üniversitesi, los angeles'ta öğrenim görenler
tayvan ulusal üniversitesinde öğrenim görenler
2020 yılında ölenler
1931 doğumlular
amerika birleşik devletleri'nde covid-19 pandemisinden ölenler
Allah Yar Ansari

hacı allah yar ansari (1 mayıs 1943–1 mayıs 2020), pakistanlı politikacı.

1997 yılında pencap i̇l meclisi'ne seçildi. aynı zamanda 1988'den beri pakistan müslüman birliği başkan yardımcısı ve jamiat al-ansar'ın başkanlığını yürüten bir iş insanıydı. 1987-1997 yılları arasında sargodha'da bir belediye kuruluşunda meclis üyesi olarak görev yaptı.

mayıs 2020'de covid-19 nedeniyle 77 yaşında öldü.

kaynakça 

2020 yılında ölenler
1943 doğumlular
pakistan'da covid-19 pandemisinden ölenler
Daniel S. Kemp

daniel schaeffer kemp (20 ekim 1936 - 2 mayıs 2020), amerikalı organik kimyacı, massachusetts institute of technology'den emekli profesör.

kemp'in çalışmaları peptitlerin sentezi ve konformasyonel analizine odaklandı. helislerin ve tabakaların oluşumunu ayarlamak için çeşitli kimyasal ligasyon stratejileri ve yöntemleri geliştirdi.

kemp oregon, portland'da doğdu. 1958 yılında kimya yüksek lisansını reed college'dan ve doktorasını 1964 yılında harvard üniversitesi'nden aldı.

2 mayıs 2020 tarihinde covid-19 komplikasyonları nedeniyle massachusetts'te 83 yaşında öldü.

ödüller ve onurlar 

 1997 — amerikan kimya derneği arthur c. cope akademik ödülü  
 2000 — amerikan kimya derneği peptit kimyası'nda ralph f. hirschmann ödülü

kitapları

kaynakça

dış bağlantılar 

 prof.  kemp, mit kimya bölümü web sitesinde     [ <span title="dead link since may 2020">ölü bağlantı</span> ][ <span title="dead link since may 2020">ölü bağlantı</span> ]

massachusetts teknoloji enstitüsü öğretim üyeleri
harvard üniversitesinde öğrenim görenler
reed college'da öğrenim görenler
2020 yılında ölenler
1936 doğumlular
amerika birleşik devletleri'nde covid-19 pandemisinden ölenler
Jim Cross (sporcu)

james m. cross (29 ocak 1933, massachusetts - 2 mayıs 2020, savannah, georgia), amerikan buz hokeyi oyuncusu ve koçu.

son yıllarında georgia, savannah'da yaşadı  ve orada 2 mayıs 2020'de 87 yaşında covid-19 komplikasyonları nedeniyle öldü.

kaynakça

dış bağlantılar 
 

2020 yılında ölenler
1933 doğumlular
amerika birleşik devletleri'nde covid-19 pandemisinden ölenler
Yakut bıçağı

yakut bıçağı (yakutça: саха быһаҕа, rusça:якутский нож), yakutlar'ın günümüzde de üretilen ve kullanılan geleneksel bıçağıdır. ahşap işleri, dericilik, hayvan derisi yüzme, balık ve et kesmede ve savaş aracı olarak kullanılır.

demir çağı'ndan beri kullanılan yakut bıçakları, fin kökenli bıçakların atası kabul edilir. birçok bölgesel türü vardır ancak klasik yakut bıçaklarının uzunluğu 11–17 cm, genişliği 2,5–3,8 cm'dir. çocuklar veya kadınlar için, uzunluğu 8–10 cm arasında değişen bıçaklar ve nadiren askerî silah olarak 17 cm'den büyük bıçaklar üretilir. bıçak profili asmietriktir; bir yanı oyuk ve düz bir satıha sahip iken, diğer yan bombelidir. bu özellik, bıçağı bileylemede, ahşap yontmada, kurutulmuş et ve donmuş balık kesmede kolaylık sağlar.

eli çeliğin soğuğundan korumak üzere bıçak huş ağacından bir sapa yerleştirilir, eldivenle de kullanılabilir. sapın arkaya doğru genişleyen tasarımı, rahat kavrama imkanını verir. sapın arkasının yumurta formunda olması, yakut bıçaklarının özelliğidir. huş ağacı, hafif  ve sağlam olduğu için kullanılır. sapın hafif olup suda batmaması, balıkçılar için önemlidir.  bölgede bol bulunan fosilleşmiş mamut dişinden de sap yapılmaktadır; bu tür bıçaklar hediyelik eşya olarak üretilir.

geleneksel olarak oldukça yumuşak çelikten yapılır. şam çeliğinin piyasada yaygınlaşması ile şam çeliğinden yakut bıçakları üretilmeye başlanmıştır.

yakut bıçaklarının, içinde tahta bir astar olan dana kuyruğundan her biri o bıçağa özel yapılmış kılıfı vardır. bıçak, kılıfa konduğu zaman ahşabın için oturur ve deriye zarar vermez.

çobanların ve avcıların "üçüncü kolu" olarak görülen yakut bıçağı, yakutistan'da gündelik yaşamda aktif olarak kullanılmaktadır ve hemen her köyde yakut bıçağı üreticisi bulunur. yakutlar'da farklı amaçlar için kullanmak üzere farklı yakut bıçakları bulunması ve ailede kuşaktan kuşağa geçen güzel bir bıçağın evde ev sahibinin yatağının başında asılı durması gibi gelenekler yaşatılır.

dış bağlantılar 
 yakut bıçakları ile ilgili video

kaynakça 

yakutlar
bıçaklar
yakutistan
Gorno-Altay Özerk Oblastı

gorno-altay özerk oblastı, sovyetler birliği'nde rsfsc içinde yer alan 1948-1990 yılları arasında hüküm sürmüş özerk bir cumhuriyettir.

kaynakça

dış bağlantılar
 rusya iç savaşında karakurum devleti

altay cumhuriyeti
sovyetler birliği'nin özerk cumhuriyetleri
Justa Barrios

justa barrios (ö. 2 mayıs 2020), "ain't i a woman" kampanyası için çalışan evde bakım işçisi ve işçi organizatörü.

barrios 18 yıldır evde bakım görevlisiydi ve özellikle 14 yıldan fazla haftada beş gün, 24 saat vardiya sistemi ile çalıştı. sonuç olarak ciddi astım ve kalp problemleri yaşadı.

barrios, covid-19'a yakalanmadan kısa bir süre önce new york'taki evde bakım çalışanlarına kişisel koruyucu ekipman dağıtmak için çalışıyordu.

new york'taki covid-19 salgını sırasında, barrios koruyucu ekipman verilmeyen evde bakım çalışanları olarak katlandıkları koşullar ve bunun nasıl ele alınabileceği konusunda diğer evde bakım çalışanlarını aramaya devam etti. barrios, bu başarısızlıkların sorumluluğunun vali cuomo'da olduğunu söyledi.

2 mayıs 2020'de "aint i a woman?" kampanyası, barrios'in covid-19 nedeniyle öldüğünü bildirdi. barrios, sweatshop'lara karşı ulusal hareketlilik (nmass) üyeleri tarafından korkusuz bir organizatör ve adaletsizliğin savaşçısı olarak hatırlanıyor. örgün barrios'un ölümüyle ilgili bir açıklamada "kederlenirken, aynı zamanda da öfkeliyiz. ve bu öfkeyi, zamanlarını, sağlıklarını ve geçim kaynaklarını çalan sistemimizi değiştirmek için savaşmaya devam etmek için kullanacağız. onu seviyoruz ve onu da yanımızda götüreceğiz." dedi.

kaynakça 

2020 yılında ölenler
amerika birleşik devletleri'nde covid-19 pandemisinden ölenler