Tk (yazılım)

tk, birçok programlama dilinde bir grafik kullanıcı arabirimi (gui) oluşturmak için gui widget'larının temel öğelerinden oluşan bir kitaplık sağlayan ücretsiz ve açık kaynaklı, çapraz platform bir widget araç takımıdır .

tk, düğme, menü, tuval, metin, çerçeve, etiket vb. gibi masaüstü uygulamaları geliştirmek için yaygın olarak ihtiyaç duyulan bir dizi widget sağlar. tk, linux, mac os, unix ve microsoft windows'un çoğu çeşidinde çalışacak şekilde taşınmıştır. tcl gibi, tk da temel çok dilli düzlem(basic multilingual plane) içinde unicode'u destekler, ancak henüz mevcut genişletilmiş tam unicode'u (örneğin, tk'nin desteklediği ucs-2'den utf-16) işlemek için genişletilmemiştir.

tk genişletilmek üzere tasarlanmıştır ve yeni widget'lar veya başka yetenekler sunan çok çeşitli uzantılar mevcuttur.

tcl/tk 8'den beri, "doğal görünüm ve his" sunar (örneğin, menüler ve düğmeler, herhangi bir platform için "yerel" yazılım tarzında görüntülenir). sürüm 8.5'in öne çıkan özellikleri arasında, orijinal olarak tk tile  adlı yeni bir tema motoru yer alıyor, ancak şimdi genellikle "temalı tk" olarak anılıyor ve ayrıca geliştirilmiş yazı tipi oluşturma. 8.6 sürümünün öne çıkan özellikleri arasında png desteği ve açılı metin bulunur.

tarih 
tk, john ousterhout tarafından tcl betik dilinin bir uzantısı olarak geliştirilmiştir. i̇lk olarak 1991'de halka açıldı. tk versiyonlama, versiyon 8.0'a kadar tcl'den ayrı olarak yapıldı.

tk orijinal olarak unix/x11 için yazılmıştır ve motif ve zamanın diğer x11 araç takımlarından daha kolay öğrenilmesi ve kullanılması nedeniyle 1990'larda programcılar arasında son derece popüler olduğunu kanıtlamıştır. tk ayrıca microsoft windows ve macintosh platformlarına taşındı, tk 4.2'den başlayarak ve tk 8.0'da yerel görünüm ve hisle geliştirildi (1997'de yayınlandı). 1990'larda tk'nin popülaritesini ve önemini belirtmek için ousterhout'a 1997'de tcl/tk için acm yazılım sistemi ödülü verildi:

tk'ye olan ilgi 1990'ların sonlarından itibaren önemli ölçüde azaldı. motif'in fltk, qt ve gtk gibi araç takımları ile değiştirilmesine rağmen, unix'teki varsayılan görünüm ve his hala motif'i taklit ediyor. uygulamalarda (örneğin ağaçlar, birleşik giriş kutuları, sekmeli defterler) yaygın olarak kullanılan widget'lar tk çekirdeğinde mevcut değildi, ancak yalnızca birden çok, genellikle rekabet eden eklentiler aracılığıyla mevcuttu.

2007'nin sonlarında piyasaya sürülen tk 8.5, çekirdeğe eksik widget'lar ekleyerek, yeni bir tema motoru sunarak ve unix'teki görünüm ve hissi modernleştirerek bu sorunların bazılarını düzeltti. bununla birlikte, bu gelişmeleri dahil etmek için bazı kod değişiklikleri gerektiğinden, mevcut birçok uygulama, tk'nin bilindiği motif'ten ilham alan eski hissi koruyor.

mimari 
tk, tcl için geliştirilmiş, platformdan bağımsız bir gui iskeletidir . bir tcl kabuğundan (tclsh), tk, package require tk kullanılarak çağrılabilir. wish programı (windowing shell), tk sağlamanın yanı sıra grafiksel bir pencerede bir tclsh kabuğunu çalıştırmanın bir yolunu sağlar.

tk aşağıdaki özelliklere sahiptir:

 platformdan bağımsız : tcl gibi tk yorumlanır. birden fazla platforma taşındı ve değişiklik yapmadan hepsinde kolayca çalıştırılabilir.
 özelleştirilebilir : tk'deki bir parçacığın hemen hemen tüm özellikleri, parçacığın oluşturulması sırasındaki seçeneklerle veya daha sonra yapılandır komutuyla özelleştirilebilir.
 yapılandırılabilir : seçeneklerin çoğu bir seçenek veritabanında saklanabilir, bu da bir uygulamanın görünümünü (renk şeması gibi) parametreleştirmeyi çok kolaylaştırır. bu aynı zamanda uygulamaya özel seçeneklerin saklanmasının yalnızca seçenek ekleme komutlarını kaydetme ve uygulamayı yüklerken bunları yürütme meselesi olduğu anlamına gelir.

dil bağlamaları 
bir programlama dilinde yazılmış bir kitaplık, bağlamalar yazılırsa başka bir dilde kullanılabilir; tk, tcl dili ile entegredir. diğer çeşitli dillerde, kısmi bir listesi tk web sitesinde bulunan tk için bağlamalar vardır. ada (tash olarak adlandırılır), haskell (htk olarak adlandırılır), perl, python (tkinter olarak adlandırılır), ruby, rexx ve common lisp dahil olmak üzere listelenmeyen ek diller için bağlamalar mevcuttur.

perl'den tk kullanmanın birkaç yolu vardır: her ikisi de tk'ye erişmek için bir köprü olarak tcl'yi kullanan tcl::tk ve tkx perl modülleri  ve tk'ye yerel perl erişimi sağlayan perl/tk  yapılar. python bağlaması, tcl'yi tk'ye köprü olarak kullanır.

özellikler 
tk çeşitli widget'lar sağlar. temel widget'lar, genellikle işletim sistemi tarafından ekranda hareket ettirilebilen kayan pencerelerde barındırılan toplevel widget'lara gömülüdür.

temel widget'lar

üst düzey widget'lar 

 tk_choosecolor – kullanıcının bir renk seçmesi için bir iletişim kutusu açar.
 tk_choosedirectory – kullanıcının bir dizin seçmesi için bir iletişim kutusu açar.
 tk_dialog – kalıcı bir iletişim kutusu oluşturur ve yanıt bekler.
 tk_getopenfile – kullanıcının açacağı dosyayı seçmesi için bir iletişim kutusu açar.
 tk_getsavefile – kullanıcının kaydedilecek dosyayı seçmesi için bir iletişim kutusu açar.
 tk_messagebox - bir mesaj penceresi açar ve bir kullanıcı yanıtı bekler.
 tk_popup – bir açılır menü gönderir.
 toplevel - üst düzey widget'ları oluşturur ve yönetir.

geometri yöneticileri 
temel widget'lar, geometri yöneticileri kullanılarak toplevel pencerelerde düzenlenir:

 place – widget'ları mutlak konumlara konumlandırır
 grid - bir ızgarada widget'ları düzenler
 pack - widget'ları bir boşluğa paketler

ayrıca bakınız 

 widget araç takımlarının listesi
 wish (pencere kabuğu)
 expect
 tkinter - python için bir tk bağlaması
 itk
 kategori:tk kullanan yazılım (yazılım)

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar 
 
 
 
 brent b. welch, practical programming in tcl and tk , prentice hall, upper saddle river, nj, usa, , 2003
 j adrian zimmer, tcl/tk for programmers , ieee computer society, distributed by john wiley and sons, , 1998
 mark harrison and michael mclennan, effective tcl/tk programming , addison-wesley, reading, ma, usa, , 1998
 bert wheeler, tcl/tk 8.5 programming cookbook , packt publishing, birmingham, england, uk, , 2011
 clif flynt tcl/tk, third edition: a developer’s guide, , 2012

dış bağlantılar 

 
 tcler's wiki 
 tk 8.6 manual
 tk docs : modern tk tutorial for tcl, ruby, perl and python
 
 languages with a tk binding

tcl programlama dili ailesi
ücretsiz bilgisayar kütüphaneleri
uygulama programlama arayüzü
i̇ncelenmemiş çeviri içeren sayfalar