İoannis Kananos

i̇oannis kananos () 15. yüzyılın ilk yarısında yaşamış bir bizanslı rum tarihçidir.

kananos, osmanlıların 1422'de sultan ii. murad yönetimindeki konstantinopolis'in başarısız kuşatmasına ilişkin "canlı bir görgü tanığı" olarak yazmıştır. bizans başkentinin ayakta kalmasını, 24 ağustos'ta, osmanlıların bile onu surlarda gördüğünü söylediği meryem ana'nın mucizevi müdahalesine bağlar. kananos anlatımı, kronolojisinde kesindir ve osmanlı kuşatma ve bizans savunmalarına ilişkin açıklamaları için askeri tarihçiler için yararlıdır.

ii. murad'ın 1430'da selanik kuşatması anlatımı, çağdaşı i̇oannis anagnostis'in anlatımından farklılık gösterir, bunun ana sebebi kananos'un çok sık dinî polemikleri ile anagnostis ve kritobolos'un attisizm tekniği ile yazmalarına karşı onun halk yunancasıyla yazma isteğidir; bu ideal "sadece roma i̇mparatorluğu döneminde değil, bizans döneminin sonuna kadar iyi bir üslup hedefleyen tüm yazarlar için geçerli ilkedir." geleneksel tevazu ile kananos, yetersiz eğitimi ve kötü tarzı için özür diler. akademisyenler için değil, sıradan insanlar için yazdığını belirtir. onun terimler sözlüğü konuşma dilindedir ve epeyce batılı askeri terim içerir.

i̇oannis kananos bazen 1439'da i̇skandinavya ve i̇zlanda'ya seyahat eden laskaris kananos ile özdeşleştirilir, ancak bu sadece bir tahmindir.

edisyonlar 
 yunanca ed., latice çeviri ile, frantzis'in corpus scriptorum historiae byzantinae ile basılmıştır, 1838, p. 457-479. (immanuel bekker, ed.) view online.
 yunanca ed., l. allatius'un latice çeviri ile, patrologia graecada basılmıştır, vol. 156. (migne, j.p., ed.) view online.
 lascaris cananus: lundström, vilhelm (ed.) (1902) laskaris kananos. reseanteckningar från de nordiska länderna. utgifna och kommenterade av vilh. lundström. upsala; leipzig: lundequist (smärre byzantinska skrifter; 1). (with swedish translation) https://archive.org/details/laskariskananosreseanteckningarfrndenordiskalnderna
 lascaris cananus: jerker blomqvist 2002. the geography of the baltic in greek eyes. in noctes atticae: 34 articles on graeco-roman antiquity and its nachleben. 36-51. copenhagen: museum tusculanum. https://books.google.com/books?id=y37hozj-peic&lpg=pa36&ots=pfqif49ztb&dq=iceland%20kananos&pg=pa38#v=onepage&q=iceland%20kananos&f=false
 online translation into russian via german: georg jakob. arabische berichte von gesandten an germanische furstenhofe aus dem 9. und 10. jahrhundert. berlin 1927, pp. 46–47. http://vostlit.by.ru/texts/rus8/kananos/text.htm
 online translation into russian: а. а. васильев. ласкарь канан, византийский путешественник xv века по северной европе и в исландию. харьков, 1914. pp. 3–8.  https://web.archive.org/web/20110727041740/http://miriobiblion.narod.ru/kananos/kananos.html
 online translation into english: http://hellenisteukontos.blogspot.com/2009/09/lascaris-cananus-updated.html

kaynakça  
özel

genel

konuyla ilgili yayınlar 
 harris, jonathan (2010), ‘when did laskaris kananos travel in the baltic lands?’, byzantion 80, pp. 173–87 view online 
 smith, william (1870) dictionary of greek and roman biography and mythology view online.
 

15. yüzyıl tarihçileri
bizanslı tarihçiler
15. yüzyılda bizanslılar