Fatoş İrwen

fatoş i̇rwen (d. 1977, diyarbakır), diyarbakır doğumlu feminist sanatçı.

performans sanatı, resim, video, yerleştirme alanlarında eserler üretir. eserlerinde sıklıkla beden politikaları, coğrafya, cinsiyet, mekan,  tarih, hafıza, güç ilişkileri  ve yüzleşme gibi temaları işlemiş ve  bu temaların psikolojik yankıları üzerinde durmuştur.

yaşamı 
diyarbakır'ın sur ilçesinde doğdu. kuşaklar boyu sur içinde yaşayan bir aileye mensuptur. kalabalık bir ailede, 9 kardeşi ile birlikte büyüdü. 2004'te dicle üniversitesi eğitim fakültesi resim bölümünden mezun oldu.  yaklaşık on yıl, batman, diyarbakır ve i̇stanbul’da resim eğitimi verdi.   

2012'de diyarbakır’daki açlık grevi eylemlerinde gözaltına alınıp bir hafta gözaltı süresinden sonra serbest bırakılan sanatçı,  bu deneyimin ardından, kendi parmak izlerini deforme edip yok ettiği şiryan (el dikişi) isimli videosunu üretti. sanatçı, 2015'te bu performanstaki yapıyı bozup yeniden ürettiği yeni bir çalışmasında şehrin bütün dokusunun bozulduğu, tarihin ve hafızanın yok edildiği gerçeğiyle kendi bedenini bütünleştirdi. eser, berlin, münih, stockholm, meksika, tahran gibi uluslararası birçok şehirde gösterildi. 

irwen, 2017 – 2020 yılları arasında siyasi tutuklu olarak diyarbakır hapishanesi’nde kaldı. cezaevinde bulunduğu sürede böcekler, saçlar, duvar katmanları ve bitkiler biriktirerek sanatsal üretimde bulundu ve  bu üretimleriyle cezaevinde dört sergi açtı.  cezaevindeki arkadaşlarından topladığı saç tellerini özel bir örme yöntemiyle ipe çevirerek oluşturduğu güvenlik ağı adlı eseri, diyarbakır cezaevi’nde başlayan ve türkiye’nin dört bir yanındaki cezaevlerine yayılan açlık grevi sırasındaki tutuklu kadınların saçlarından işlediği gülle-ler isimli eseri bu dönemdeki üretimleri arasındadır.

i̇lk kişisel sergisini 2021'de i̇stanbul'da açtı. "olağan zaman dışında" başlıklı sergide hayatının farklı iki dönemine ait eserler iki ayrı mekanda (karşı sanat çalışmaları galerisi ve depo galerisi) sergilendi. sanatçının, ‘güvenlik ağı’ ve ‘gülleler’ yerleştirmesi 2022'de 5. mardin bienali'nde sergilendi. 

i̇kinci kişisel sergisi berlin'de zilberman galeri'de açılan "sur" başlıklı sergidir. sergide farklı malzemelerle ve araçlarla üretilmiş, birbirini tamamlayan,  fotoğraf, video, resim,  tekstil işi, animasyon, ve mekân yerleştirme işleri yer aldı bu sergiye paralel olarak sanatçının bir işi -  elinin içini iğne iplikle diktiği bir video-, i̇stanbul'da, galerinin mısır apartmanı'ndaki mekanında - "a highlight of sûr"başlığıyla sergilendi.

sergileri

kişisel sergiler 
2023 sûr (zilberman berlin, berlin, almanya) 
 2021 olağan zamanın dışında (küratör: ezgi bakçay ve m. wenda koyuncu, mekan: depo ve  karşı sanat çalışmaları, i̇stanbul, türkiye)

katıldığı seçilmiş grup sergileri 
 kağıttan (küratör: selin akın, mekan:ferda art platform, i̇stanbul), 2021
art in dark times (düzenleyen: bi’bak, mekan: haus der statistik, berlin, almanya), 2020
heritage / matrimonio (küratör: gudrun wallenböck, mekan:galeri enrique guerrero, mexico city, meksika), 2019
 not what you think! (mekan:hinterland galerie, viyana, avusturya) , 2018
post-peace (küratör: katia krupennikova, mekan:württembergischer kunstverein, stuttgart, almanya), 2017

kaynakça

dış bağlantılar 

 berlin ziberman galeri'deki sur sergisi3 3d tur 

1977 doğumlular
diyarbakır doğumlu sanatçılar
kürt sanatçılar
performans sanatçıları