Dieter Henrich

dieter henrich (d. 5 ocak 1927, marburg – ö. 17 aralık 2022, münih), alman yazar ve filozof. alman idealizmi geleneğinde çağdaş bir düşünür olan henrich, "alman i̇dealizminin kapsamlı ve son derece yenilikçi çalışmaları ve sistematik öznellik analizleri" ile "ileri alman felsefi ve teolojik tartışmalarını önemli ölçüde etkilemiş" olan "bugün almanya'daki en saygın ve en sık atıfta bulunulan filozoflardan birisi" olarak kabul edilir.

yaşamı ve kariyeri
henrich, 5 ocak 1927'de marburg, almanya'da doğdu. 1946-1950 yılları arasında marburg, frankfurt ve heidelberg'de felsefe okudu. doktora tezini 1950 yılında hans-georg gadamer danışmanlığında heidelberg'de tamamladı. tezinin başlığı die einheit der wissenschaftslehre max webers (max weber'in epistemolojisinin birliği) idi. münih, berlin ve heidelberg üniversitelerinde profesör olarak görev yapan henrich, aynı zamanda harvard ve columbia gibi amerika birleşik devletleri'ndeki üniversitelerde misafir profesör olarak yer almıştır.

felsefi çalışmaları
henrich, 1973'te alman i̇dealizmi üzerine verdiği konferansta amerikalı izleyicilere alman felsefesindeki çağdaş akımları tanıttı. verdiği derslerinde alman idealizmi ile çağdaş felsefi tutumlar arasındaki sürekliliği gösteren kant ve hegel arasında kavramıyla gösterdi. henrich şu fikri ortaya attı: ben düşünceler ("epistemik öz ilişki" olarak da adlandırdığı şey [das wissende selbstverhältnis]) bir nesneler dünyasının varlığına dair bir inancı ima eder.

johann gottlieb fichte'nin, kendini yansıtma eyleminden bağımsız olarak, benliğin kendisiyle önceden tanışmış olması gerektiği fikrini tanımlamak için "fichte'nin orijinal içgörüsü" terimini tanıttı. henrich, fichte'nin aşkın özneyi ilkel bir benlik olarak gördüğünü ve faaliyetini kendini yansıtmadan önce tanımladığını belirtti. ayrıca, immanuel kant'ın benliği saf öz-yansımaya dayandırma girişimini tanımlamak için "kantçı yanılgı" terimini tanıttı ve öz-yansıma anını öz-bilincin orijinal kaynağı olarak ortaya koydu (ayrıca bakınız yansıtıcı öz-bilinç).

ölümü
henrich, 17 aralık 2022'de münih, almanya'da yaşlılığa bağlı doğal nedenlerden 95 yaşında vefat etti.

ödülleri
 1995: friedrich hölderlin ödülü, tübingen üniversitesi
 1999: i̇nsancıl mektuplar doktoru, ilahiyat onursal derecesi, münster üniversitesi
 2003: stuttgart şehri hegel ödülü
 2002: i̇nsancıl mektuplar doktoru, ilahiyat onursal derecesi, marburg üniversitesi
 2004: uluslararası kant ödülü, zeit-stiftung
 2005: i̇nsancıl mektuplar doktoru, felsefe onursal derecesi, jena üniversitesi
 2006: almanca dil ödülü
 2006: bavyera maximilian bilim ve sanat nişanı
 2008: dr. leopold-lucas-ödülü, tübingen üniversitesi
 2008: kuno-fischer-preis, university of heidelberg

önemli eserleri
 die situation der historie und max webers methodenlehre aus: archiv für philosophie 1949 3; 400–409.
 die einheit der wissenschaftslehre max webers. tübingen (j.c.b. mohr). 1952.
 hegel im kontext. frankfurt: suhrkamp, 1971.
 der grund im bewußtsein. untersuchungen zu hölderlins denken (1794/95). stuttgart: klett-cotta, 1992.  (2. erw. aufl. 2004)
 the unity of reason: essays on kant's philosophy, harvard university press, 1994. 
 versuch über kunst und leben. subjektivität – weltverstehen – kunst. münchen: carl hanser, 2001. 
 fixpunkte. abhandlungen und essays zur theorie der kunst. frankfurt: suhrkamp, 2003. 
 (with david s. pacini) between kant and hegel: lectures on german idealism. harvard university press, 2003. 
 grundlegung aus dem ich. untersuchungen zur vorgeschichte des idealismus. tübingen – jena 1790–1794. frankfurt: suhrkamp, 2004. 
 die philosophie im prozeß der kultur. frankfurt: suhrkamp, 2006. 
 endlichkeit und sammlung des lebens, mohr siebeck, 2009

kaynakça

ayrıca bakınız 
 dieter freundlieb, dieter henrich and contemporary philosophy: the return to subjectivity, ashgate publishing, ltd., 2003, p. 137.
 brad prager, aesthetic vision and german romanticism, camden house, 2007, p. 8.
 paul redding, hegel's hermeneutics, cornell university press, 1996, p. 54.
 jerrold seigel, the idea of the self: thought and experience in western europe since the seventeenth century, cambridge university press, 2005, p. 366.

dış bağlantılar 
 website of henrich with bibliography  (german)

1927 doğumlular
2022 yılında ölenler
20. yüzyıl alman erkek yazarları
20. yüzyıl alman filozofları
20. yüzyıl deneme yazarları
21. yüzyıl alman erkek yazarları
21. yüzyıl alman filozofları
21. yüzyıl deneme yazarları
kıta filozofları
epistemologlar
harvard üniversitesi öğretim yardımcıları
heidelberg üniversitesi öğretim üyeleri
felsefe tarihçileri
berlin humboldt üniversitesi öğretim üyeleri
i̇dealist filozoflar
metafizikçiler
ontologlar
hessen-nassau doğumlular
sanat felsefecileri
zihin felsefecileri