Tsuruko Haraguchi

tsuruko haraguchi (japonca: 原口鶴子, 18 haziran 1886 – 26 eylül 1915) japon bir psikolog ve doktora derecesini almış ilk japon kadın.

yaşam ve kariyer 
haraguchi, 1886'da japonya'nın tomioka kentinde doğdu. babası zengin bir çiftçiydi ve iki kız kardeşi vardı. aynı yaştaki sınıf arkadaşlarından iki yıl önce takasaki kız lisesi'ne girdi. 1902 yılında mezun oldu.

daha sonra 1903'te i̇ngiliz edebiyatı fakültesi'nde beşeri bilimler okumak için japonya kadın üniversitesi'ne kaydoldu. üniversite yıllarında matataro matsumoto tarafından sunulan psikoloji derslerine katıldı ve alanla ilgilenmeye başladı. o zamanlar, kadınların japon üniversitelerinde yüksek lisans veya daha ileri düzeyde derece almalarına izin verilmiyordu ve kadınlar için yüksek eğitim kurumları henüz resmi olarak tanınmamıştı.  bu nedenle, akıl hocası psikolog  matataro matsumoto onu daha fazla eğitim almaya teşvik ettiğinde, 1906'da mezun olduktan sonra amerika birleşik devletleri'ne gitmek üzere japonya'dan ayrıldı. 

amerika yolculuğunda haraguchi'ye yolculuğun bir bölümünde yabancı bir misyoner kadın eşlik etti.  i̇kili, on iki günlük seyahatin ardından kanada'nın vancouver kentine geldi ve ardından haraguchi new york'a doğru giderken yollarını ayırdı.  yaz ortasında new york'a vardı ve columbia üniversitesi'nde dersleri başlayana kadar yazın geri kalan kısmında bir yaz kampında çalıştı.

columbia üniversitesi'ndeki çalışmaları 
haraguchi, psikoloji alanında doktora yapmak için 1907'de columbia üniversitesi öğretmen yüksekokulu'na girdi.  deneysel psikoloji ve pedagojiye odaklandı ve edward thorndike, robert s. woodworth ve james mckeen cattell gibi kişilerden dersler aldı.  "zihinsel yorgunluk" başlıklı doktora tezini thorndike danışmanlığında tamamladı.   yorgunluk üzerine yaptığı araştırmada, zihinsel çalışmanın fizyolojik süreçler üzerindeki etkisi ve zihinsel verimlilikteki değişiklikler gibi konuları araştırdı. tez, üçü tek konu olmak üzere dört çalışmadan derlendi. 

deney 1'de, dört basamaklı sayıları birkaç gün boyunca aralıksız on bir saate kadar zihinsel olarak çarptı, yalnızca her sorunun ne kadar sürede tamamlanıp yendiğini kaydetmek için durakladı.  çarpma testinden önce ve sonra haraguchi, aktarılan yorgunluk için almanca kelimeleri i̇ngilizce karşılıklarına çevirdiği bir test de yaptı. çeviriyi doğru bir şekilde hatırlamasının ne kadar sürdüğünü kaydetti. deney 2'de, deney 1'deki prosedürü tekrarladı ama aynı zamanda nabzını, duygu durumunu ve sağlık durumunu da kaydetti. bu deney 78 gün sürdü. deney 3'te haraguchi, john dewey'in yazısındaki cümleleri japoncaya çevirdi ve her sayfayı çevirmek için geçen süreyi kaydetti. ayrıca dilinin altındaki sıcaklığı da ölçtü. deney 4, birden fazla deneğin olduğu tek deneydi. 26 denek anlamsız tek heceli sözcükleri ezberlemek, tek basamaklı sayılara basamak ekleme, grup çalışması ve zihinsel çarpma gibi çok sayıda görev gerçekleştirdi. her testten sonra nabızları ölçüldü.

haraguchi'nin sonuçları, yorgunluk, verimlilik ve aktarılan yorgunluk arasında bir ilişki olduğunu gösterdi.  zihinsel yorgunluğun görevden göreve aktarılabileceğini buldu ve yorgunluk ile aktarılan yorgunluk arasında pozitif bir ilişki buldu. ayrıca, sürekli çalışmanın ardından verimliliğin arttığını buldu ve pratik yapmanın etkisini gösterdi. beş yıllık araştırmadan sonra haraguchi, 5 haziran 1912'de doktorasını aldı ve herhangi bir alanda doktora yapan ilk japon kadın oldu.   aynı gün evlendi.

japonya'daki sonraki yaşamı 
haraguchi, doktora tezini genişlettiği ve japoncaya çevirdiği japonya'ya döndü. 1914 yılında zihinsel çalışma ve yorgunluk üzerine çalışmalar başlığıyla yayınlandı  zaman zaman japonya kadın üniversitesi'nde ders verdi ve üniversitede deneysel bir psikoloji laboratuvarının kurulmasında yardımcı oldu.  

ayrıca 1915'te, kadınların eğitimini ve değerini savunmak için columbia üniversitesi'nde okurken deneyimlerinden yararlandığı, tanoshiki omohide, "hoş anılar" adlı bir anı yazdı.  haraguchi'nin anılarının çoğu, taishō japonya kuzey amerika yaşamı ve geleneklerinin japon okurlarına açıklamaya ayrılmıştı.  meiji dönemindeki kadınlara kıyasla kuzey amerikalı kadınları algılayışını açıkladı. meiji kadınlarından ve onların sosyal ve politik haklar için yürüttükleri kampanyalardan bahsetti.

kişisel hayat 
haraguchi, waseda üniversitesi profesörü takejirō haraguchi ile 5 haziran 1912'de   evlendi. bir oğulları ve kızları oldu.

ölüm ve miras 
haraguchi, 26 eylül 1915'te 29 yaşında veremden öldü. son eseri, francis galton'ın kalıtsal dehası'nın (ilk olarak 1869'da yayınlandı) japonca çevirisi, ölümünden sonra  yayınlandı. columbia üniversitesi'ndeki deneyimlerinin ve japonya ile abd arasındaki kültürel farklılıklara ilişkin gözlemlerinin bir kaydı olan mutlu anılar da  1915'de yayınlandı.

haraguchi'nin hayatı ve çalışmaları hakkında iki belgesel çekildi: tsuruko haraguchi'nin hayatı (2007) ve psikolog tsuruko haraguchi: 1900'lerin başında columbia üniversitesi'ndeki günlerinin anıları (2008).

kaynakça 

19. yüzyıl çevirmenleri
20. yüzyıl psikologları
japonya'da veremden ölenler
20. yüzyıl kadın bilim insanları
1915 yılında ölenler
1886 doğumlular
20. yüzyıl çevirmenleri