Steve Tesich

stojan steve tesich (sırpça: стојан стив тешић, romanlaştırılmış: stojan stiv tešić; 29 eylül 1942 - 1 temmuz 1996) sırp asıllı amerikalı senarist, oyun yazarı ve romancı. 1979'da breaking away filmiyle en i̇yi özgün senaryo akademi ödülü'nü kazandı.

steve tesich, 29 eylül 1942'de mihver devletlerinin işgali altındaki yugoslavya'nın (şimdi sırbistan) užice şehrinde doğdu. 14 yaşındayken annesi ve kız kardeşiyle birlikte amerika birleşik devletleri'ne göç etti. ailesi east chicago, indiana'ya yerleşti. babası 1962'de öldü.

1965 yılında indiana üniversitesi'nden rusça bölümünden mezun oldu. 1967 yılında columbia üniversitesi'nde rus edebiyatı alanında yüksek lisans yaptı. mezun olduktan sonra, 1968'de brooklyn, new york'ta refah departmanında sosyal hizmet görevlisi olarak çalıştı.

1970'lerde new york'taki the american place theatre'da sahnelenen bir dizi oyun yazdı. bu oyunlardan ilki olan the carpenters, 1970-1971 sezonunda ilk defa sahnelendi. baba goya adlı oyunu tiyatroda ilk defa 1973 yılının mayıs ayında sahnelendi; oyuncular arasında olympia dukakis ve john randolph vardı. aynı yıl, oyun cherry lane tiyatrosu'nda farklı bir adla (beslenme canavarı) sahnelendi.

hollywood televizyon tiyatrosu'nun çatışmalar serisinde sahnelen vincent gardenia ve joseph hindy'nin başrollerini paylaştığı the carpenters oyunu, 19 aralık 1973 tarihinde sahnelendi. oyunun teması, kuşak farkıyla bölünmüş bir amerikan ailesinin dağılmasıydı.

john randolph, eileen brennan ve john beck, 12 şubat 1974 perşembe günü yayınlanan ve aynı zamanda hollywood televizyon tiyatrosu'nun çatışmalar dizisinin bir parçası olarak sahnelenen canavar nourish adlı komedide rol aldı.

amerikalı bisikletçi olan dave blaze'in hayatından konu alan 1979 yapımı breaking away filmi ile en i̇yi özgün senaryo akademi ödülü'nü kazandı. bu film aynı adı taşıyan kısa ömürlü bir televizyon dizisi de oldu.

division street adlı oyunu 8 ekim 1980'de new york city'deki ambassador theatre'da sahnelendi. 21 defa sahnelenen oyunda, john lithgow ve keene curtis rol aldı. 1987 yılında saul rubinek'in başrolde olduğu bu oyun the second stage'da yeniden sahnelendi.

tesich, sigourney weaver, william hurt, morgan freeman ve christopher plummer'ın oynadığı 1981 yapımı gerilim filmi görgü tanığı'nda breaking away'in yönetmeni peter yates ile yeniden bir araya geldi.

john irving'in romanından uyarladığı george roy hill'in yönettiği ve robin williams ve glenn close'un oynadığı the world according to garp 1982 yılında ilk defa beyaz perdeye uyarlandı. en çok satan bu romanın filme alınamaz olduğu söylenmişti.

steve tesich, 1985 yapımı american flyers filminin senaryosuyla bisiklet sporuna geri döndü. ana karakterler, colorado rockies'te uzun mesafeli bir bisiklet yarışına katılan kevin costner ve david marshall grant tarafından oynanan iki kardeşti.

son senaryosu, yine peter yates'in yönettiği nicholas gage kitabından uyarlanan, başrollerini john malkovich, kate nelligan ve linda hunt'ın paylaştığı 1985 yapımı eleni filmiydi.

karoo adlı romanı ölümünden sonra 1998'de yayınlandı. arthur miller romanı şöyle tanımladı: "büyüleyici - bilgece öfkeyle dolu gerçek bir hiciv buluşu." roman, 1998 yılında new york times'ın öne çıkan kitabı oldu. roman ayrıca abspann olarak almancaya çevrildi ve 2012'de fransa'da da çevrildi ve eleştirmenler tarafından beğenildi ve en çok satanlar arasına girdi.

oxford dictionaries, tesich'e, oxford'un "nesnel gerçeklerin kamuoyunu şekillendirmede duygulara ve kişisel inanca hitap etmekten daha az etkili olduğu durumlar" olarak tanımladığı "post-truth" teriminin ilk kullanımına itibar eder. the post-truth era'nın (2004) yazarı ralph keyes, aynı zamanda terimi ilk kez "merhum steve tesich'in 1992 nation makalesinde" gördüğünü söylüyor. post-truth, oxford'un 2016 yılının sözü oldu.

tesich, 1 temmuz 1996 tarihinde 53 yaşında sidney, nova scotia, kanada'da kalp krizi geçirdikten sonra öldü.

senaryoları

film
breaking away (1979)
eyewitness (1981)
four friends (1981)
the world according to garp (1982)
american flyers (1985)
eleni (1985)

televizyon dizileri
 the carpenters, 1973
 nourish the beast, 1974
 apple pie, televizyon dizisi, 1978
 breaking away, televizyon dizisi, 1980-1981

oyunları
the carpenters, 1970
lake of the woods, 1971
nourish the beast,  baba goya, adıyla da sahnelendi, 1973
gorky, 1975
passing game, 1977
touching bottom, 1978
division street, 1980
the speed of darkness, 1989
square one, 1990
the road, 1990
baptismal, 1990
on the open road, 1992
arts & leisure, 1996

romanları
summer crossing (1982), almanca'da ein letzter sommer ve fransızca'da price olarak yayınlandı.
karoo (1996, ölümünden sonra 1998'de yayınlandı)

kaynakça 

1942 doğumlular
1996 yılında ölenler
en i̇yi özgün senaryo writers guild of america ödülü sahipleri
writers guild of america ödülü sahipleri
en i̇yi özgün senaryo akademi ödülü sahipleri
new york film eleştirmenleri birliği en i̇yi senaryo ödülü sahipleri