1143 Odysseus

1143 odysseus , geçici adlandırması , jüpiter'in yörüngesinde, yunan kampı olarak adlandırılan l4 lagrange noktasında yer alan büyük bir jüpiter truvalısıdır. 28 ocak 1930 yılında alman astronom karl reinmuth  tarafından heidelberg gözlemevinde keşfedilmiş, ünlü yunan mitolojisi kahramanı odysseus'a atfen isimlendirilmiştir. karanlık tipli bir d-tipi asteroit olan cismin kendi etrafındaki dönme süresi 10,1 saattir. yaklaşık  büyüklüğünde bir çapa sahip olup, en büyük 10 jüpiter truvalısından biridir.

yörünge ve sınıflandırma 
en büyük jüpiter asteroitlerinden biri olan odysseus , jüpiter ile 1:1 rezonanstaki yunan kampı olarak adlandırılan, jüpiter'in l4 lagrange noktasında yer almaktadır. jüpiter arka plan popülasyonu içinde, herhangi bir asteroit ailesine mensup olmaksızın gösterilmektedir.

güneş'e 4,8 - 5,7 au mesafede, 11 yıl 11 ay (4.393 gün, 5,23 au yarı büyük eksen) süreli bir yörünge periyoduna sahip bir yönde hareket etmektedir. ekliptik düzeleme göre 3,1° bir yörünge eğikliğine ve 0,09 oranında bir dışmerkezliğe sahiptir. bir jüpiter truvalısına göre oldukça tutarlı bir yörüngesi vardır. herhangi bir büyük gezegene en yakın yaklaşımı, mars'tan hâlâ 3,104 au (4,64×1011 km; 2,89×1011 mi) uzakta olacağı 5 mayıs 2083 tarihinde gerçekleşecektir.

cismin gözlem yayı heidelberg gözlemevinde ilk olarak gözlemlendiği tarihte üç hafta sonrasında resmi olarak kabul edildiği şubat 1930'da başlamaktadır.

adlandırma 
bu küçük gezegen, homeros'un ünlü destanı odysseus'un başkahramanı (odysseus laertiades) onuruna adlandırılmıştır. bir diğer jüpiter truvalısı olan 5254 ulysses, odysseus'un roma mitolojisindeki karşılığı olan ulysses'a atfen adlandırılmıştır. resmi adlandırma 1955'te paul herget tarafından the names of the minor planets'''de belirtilmiştir. ().

 fiziksel özellikleri odysseus hem tholen hem de bus-demeo sınıflandırmasında karanlık tipli bir d-tipi asteroit olarak gösterilmektedir.

 çap ve albedo 
iras, japon akari uydusu ve nasa'nın wise projesinin neowise görevi tarafından yapılan araştırmalara göre çapı 114,62 ila 130,81 kilometre arasındadır. yüzeyinin albedosu 0,050 ve 0,0753 olarak hesaplanmıştır. call (asteroit işıkeğrisi bağlantısı i̇şbirliği)'' ise, iras'tan elde ettiği veriler kapsamında albedo değerini 0,0753 olarak kabul eder ve bu veriden hareketle mutlak büyüklüğü olan 8,4'e göre cismin çapını 125 kilometre olarak hesaplar. mayıs 2005'te, bir asteroit tutulması, örtülme elipsinin ana ve küçük ekseni için  en uygun boyutu vermiştir.

akari, iras ve wise tarafından ölçülen 130, 125 ve 114 kilometrelik tahmini ortalama çap, odysseus'u sırasıyla 7., 8. veya 10. en büyük jüpiter truvalısı yapmaktadır.

dönme süresi 
ocak 1988'de richard binzel tarafından yapılan ilk fotometrik gözlemden bu yana odysseus'un çok sayıda dönme ışık eğrisi elde edilmiştir. haziran 1994'te şili'de bulunan la silla gözlemevi'nde eso'nun bochum 0,61-metre teleskobu kullanılarak stefano mottola tarafından yapılan ilk tutarlı gözlemlerde cismin dönme süresi hesaplanmıştır.

2018 itibariyle, eylül 2015'te 6'ncı kamp alanını gözlemleyen k2 görevi sırasında kepler uzay aracı tarafından yapılan gözlemlerden elde edilen en iyi ışık eğrisinin analizi, 0,20 kadirlik bir parlaklık genliği ()  ile 10,114 saatlik iyi tanımlanmış bir dönme süresi sonucunu vermiştir.

notlar

kaynakça

external links 

 asteroid lightcurve database (lcdb) , sorgu (info )
 dictionary of minor planet names, google books
 discovery circumstances: numbered minor planets (1)-(5000)  – küçük gezegen merkezi