1983'te Türkiye

bu sayfada, 1983 yılında türkiye'de görevdeki siyasi kurumlar ve kişiler, yaşanan olaylar, doğan ve ölen kişiler yer alır.

meclis
tbmm 17. dönem (6 kasım'dan itibaren)

görevdekiler
cumhurbaşkanı – kenan evren
başbakan
bülent ulusu (13 aralık'a kadar)
turgut özal (13 aralık'tan itibaren)
anamuhalefet lideri
necdet calp (13 aralık'tan itibaren)

i̇ktidar partisi ve ana muhalefet
i̇ktidar partisi
(teknokrat hükümet) (13 aralık'a kadar)
anavatan partisi (anap) (13 aralık'tan itibaren)
ana muhalefet
halkçı parti (hp) (13 aralık'tan itibaren)

kabine
44. türkiye hükûmeti  (13 aralık'a kadar)
45. türkiye hükûmeti (13 aralık'tan itibaren)

olaylar

ocak  
 15 ocak - trt televizyonunda "açık öğretim fakültesi yayınları" başladı.
 16 ocak - thy'nin i̇stanbul - ankara seferini yapan afyon isimli uçağı, esenboğa havaalanı'na inişi sırasında piste çakıldı, 46 kişi öldü.
 27 ocak - burhan felek'e, fransa'nın en büyük nişanı olan 'legion d'honneur' nişanı verildi.
 28 ocak - avrupa konseyi parlamenterler meclisi, türkiye'nin insan hakları ihlalleri iddiasıyla sınır dışı edilmesini değerlendiriyor.

şubat

mart 
2 mart – aliağa, antalya ve yumurtalık'ta serbest bölgeler oluşturuldu .
7 mart - zonguldak'ta meydana gelen maden kazasında 79 kişi öldü.
9 mart - türk diplomat galip balkar, ermeni teröristler tarafından öldürüldü .

nisan  
24 nisan - siyasi faaliyet yasağı kaldırıldı.

mayıs  
 4 mayıs - doğu perinçek 12 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
 10 mayıs - ajda pekkan'ın rekorlar kıran albümü süperstar '83 yayınlandı.
16 mayıs - 12 eylül'den sonra ilk siyasi parti olarak milliyetçi demokrasi partisi (mdp) kuruldu.
19 mayıs - halkçı parti kuruldu. 
20 mayıs - turgut özal, anavatan partisi'ni kurdu . 
20 mayıs - büyük türkiye partisi kuruldu. 
26 mayıs – sosyal demokrasi partisi (sodep) kuruldu
29 mayıs - profesör erdal i̇nönü, sosyal demokrasi partisi'ni kurdu . 
31 mayıs - askeri yönetim büyük türkiye partisi'ni kapattı.

haziran  
1 haziran - btp askeri yöneticiler tarafından kapatıldı. eski başbakan süleyman demirel ile eski adalet partisi ve cumhuriyet halk partisi'nin diğer siyasetçileri tutuklandı.
23 haziran - doğru yol partisi kuruldu.
 29 haziran - cumhurbaşkanı kenan evren, genelkurmay başkanlığı görevinden ayrıldı, yerine org. nurettin ersin atandı. kara kuvvetleri komutanlığı'na org. necdet üruğ, mgk genel sekreterliği'ne org. necip torumtay getirildi.

temmuz  
 1 temmuz - i̇stanbul'da taksilerde taksimetre uygulaması başladı.
5 temmuz – 1983 biga depremi
7 temmuz - milli güvenlik konseyi, doğru yol partisi'nin 30 kurucusunu veto etti. 
14 temmuz - türk diplomat dursun aksoy, ermeni teröristler tarafından öldürüldü .
 15 temmuz - paris'in orly havaalanı'nda bulunan thy bürosuna, asala militanlarınca bomba atıldı. 7 kişi öldü, 56 kişi yaralandı.

ağustos 
24 ağustos - anavatan partisi 6 kasım seçimlerine katılma izni aldı. 
24 ağustos - dyp ve sdp seçimlerden diskalifiye edildi.

eylül

ekim  
 30 ekim - 1983 erzurum depremi: erzurum'da meydana gelen 6.9 ms büyüklüğündeki depremde 1.155 kişi öldü, 537 kişi yaralandı. on bine yakın konut hasar gördü.

kasım  
2 kasım – i̇stanbul'da ilk başarılı böbrek nakli .
 6 kasım - 1983 türkiye cumhuriyeti genel seçimleri
 15 kasım - kuzey kıbrıs türk cumhuriyeti (kktc) bağımsızlığını ilan etti. türkiye, kktc'yi tanıdığını ilan etti.
 16 kasım - türkiye petrol rafinerileri a.ş. (tüpraş) kuruldu.
 24 kasım - tbmm açıldı. başbakan bülend ulusu istifa etti.cumhurbaşkanı kenan evren, hükûmeti kurma görevini anap genel başkanı turgut özal'a verdi.

aralık  
 13 aralık - i. özal hükümeti (- 21 aralık 1987) tbmm'de güvenoyu aldı.
18 aralık - erdal i̇nönü, cezmi kartay'ın yerine sodep başkanlığına getirildi.

ölümler 
8 ocak - hüseyin alp, basketbolcu (d. 1935)
19 ocak – muhittin taylan (d. 1910), hukukçu ve siyasetçi 
9 mart - galip balkar (1936 doğumlu), büyükelçi (suikast sonucu öldürüldü)
24 mayıs – necip fazıl kısakürek, şair (d. 1904)
28 mayıs – çiğdem talu (d. 1939), söz yazarı
29 temmuz - mürüvvet sim, oyuncu 
2 eylül – feri cansel, oyuncu (d. 1944)
9 kasım - rüştü erdelhun,  asker (d. 1894)
 10 kasım - osman yüksel serdengeçti, yazar ve siyasetçi (d. 1917)

ayrıca bakınız
1982-83 türkiye 1. futbol ligi
1982-83 türkiye basketbol ligi
1983 eurovision şarkı yarışması'nda türkiye
1983 yapımı türk filmleri
1983 sedat simavi ödülleri
20. altın portakal film festivali

kaynaklar

 
20. yüzyılda türkiye
türkiye
türkiye