Mars 3

mars 3, ikiz uzay aracı mars 2'den sadece dokuz gün sonra, 28 mayıs 1971'de fırlatılan bir sovyet robotik uzay sondasıydı. sonda sovyet mars programının bir parçasıydı ve blok d üst kademeli bir proton-k roketi kullanılarak fırlatıldı. bir yörünge aracı ve bir iniş aracından oluşuyordu. mars 2 aracı mars'a iniş yaptıktan sonra düşerken, mars 3 2 aralık 1971'de gezegene başarılı bir yumuşak iniş gerçekleştirdi. ancak, 110 saniye sonra arızalanmadan önce sadece tek ve belirsiz bir görüntü iletti. mars 2 yörünge aracı ve mars 3 yörünge aracı sekiz ay daha mars'ın etrafında dönmeye ve dünya'ya görüntü göndermeye devam etti.

genel bakış 

 lansman tarihi/saati:
 mars 3: 28 mayıs 1971, 15:26:30 utc
 fırlatma kütlesi (yakıt dahil):
 birleşik: 
 orbiter: 
 i̇niş: 
 yörüngedeki kuru kütle: 
 boyutlar:  uzun boylu,  boyunca ( dağıtılmış güneş panelleri ile karşı karşıya)

yörünge aracı 
mars 3 yörünge aracı mars'ın topoğrafyasını, toprak bileşimini ve atmosferik özelliklerini incelemenin yanı sıra güneş radyasyonunu, güneş rüzgarını ve gezegenler arası ve mars manyetik alanlarını izlemek üzere tasarlanmıştır. aynı zamanda iniş aracının dünya'ya sinyal göndermesi için bir iletişim rölesi görevi de görüyordu. ancak yörünge aracı kısmi bir yakıt kaybı yaşadı ve planlanan 25 saatlik yörüngesine ulaşamadı. bunun yerine mars etrafında oldukça eliptik, uzun periyotlu bir yörüngeye yerleştirildi. görev ayrıca mars'ta yüzeyi gizleyen ve toplanabilecek verileri sınırlayan büyük bir toz fırtınasından da etkilendi. bu zorluklara rağmen, yörünge aracı aralık 1971'den mart 1972'ye kadar veri gönderdi ve iletimler ağustos ayına kadar devam etti. hem mars 2 hem de mars 3 yörünge araçları tarafından toplam 60 resim gönderilmiş, bu da yüzey kabartma haritalarının oluşturulmasını sağlamış ve mars'ın yerçekimi ve manyetik alanları hakkında bilgi vermiştir. görevin 20 yörüngeden sonra 22 ağustos 1972'de tamamlandığı duyuruldu.

i̇niş aracı

i̇niş aracı sistemi 
mars 3 iniş aracı küresel bir iniş kapsülü, konik bir aerodinamik fren kalkanı, bir paraşüt sistemi ve retro-roketlerden oluşuyordu. i̇niş kapsülü, atmosferik bileşimi incelemek için bir kütle spektrometresi, sıcaklık ve basınç sensörleri ve organik materyalleri ve yaşam belirtilerini aramak için mekanik bir kepçe de dahil olmak üzere yüzeyin mekanik ve kimyasal özelliklerini ölçmek için cihazlar içeriyordu. ayrıca yüzeyi 360 derece görüntüleyen iki televizyon kamerası ve yerleşik bir radyo sistemi aracılığıyla yörünge aracıyla iletişim sağlamak için dört anten vardı. i̇niş aracı yörünge aracı tarafından şarj edilen bataryalardan güç alıyordu ve sıcaklık ısı yalıtımı ve bir radyatör sistemi ile düzenleniyordu. ayrıca prop-m adı verilen ve dinamik bir penetrometre ve radyasyon dansitometresi ile donatılmış küçük bir mars gezgini de taşıyordu. mars ortamının kirlenmesini önlemek için iniş aracı fırlatılmadan önce sterilize edildi. i̇niş aracı mars atmosferine girdikten sonra yumuşak bir iniş gerçekleştirdi ve yörünge aracıyla iletişim kurmaya başladı. ancak, 20 saniye sonra bilinmeyen nedenlerle, muhtemelen o sırada meydana gelen güçlü toz fırtınası nedeniyle iletişim kesildi. kısmi bir görüntü iletildi, ancak bu görüntüde fark edilebilir hiçbir ayrıntı yoktu.

mars'a inişin olası görüntüleri 
11 nisan 2013 tarihinde nasa, mars keşif yörünge aracı'nın (mro) mars yüzeyindeki mars 3 iniş aracının donanımını görüntülemiş olabileceğini duyurdu. mro'daki hirise kamerası paraşüt, retroroketler, ısı kalkanı ve iniş aracına ait olabilecek görüntüleri çekmiştir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 nasa'nın mars araştırması web sitesi 
 vg perminov'dan "mars'a giden zor yol"
 mars-3 ile ilgili lavochkin sayfası (rusça)
 ted stryk'in mars 3 sondası hakkındaki sayfası
 mars-3 inişine ilişkin tass bildirimi (rusça) (vikikaynak)
 larry klaes'in "mars'a giden kayalık sovyet yolu" - ejasa ekim 1989 
 m71 (1971-1973) görevi hakkında sovyet belgeseli(youtube, i̇ngilizce altyazılı) 
 sovyet mars sondası görüntüleri kataloğu 

sovyet uzaya fırlatma araçları
uzay araçları
mars misyonları