Hollanda hükümdarları listesi

bu madde hollanda krallığına ait hükümdarların listesidir. (felemenkçe: koningen der nederlanden). pratik nedenlerden dolayı, bu liste 1556 yılından itibaren hollanda'da stadhouder olarak atanmış orange nassau hanedanı mensuplarına da yer verilmiştir. ancak bu kişiler hollanda cumhuriyeti'nde bulunan özerk eyaletlere temsilci olarak seçimle getirilen sivil görevlilerdir ve teknik açıdan hükümdar sayılmazlar. 1813'ten itibaren vi. william'ın doğrudan soyundan gelme yöneticiler (önce bağımsız prenslik, 1815'ten itibaren krallık olarak) hollanda monarşisisini teşkil etmektedirler.

hollanda cumhuriyeti 
hollanda monarşisinin kökeni oranj prensi sessiz willem'in 1559 yılında i̇spanya kralı ii. filip tarafından hollanda, zeeland ve utrecht vilayetlerine stadhouder olarak tayin edilmesine dayanmaktadır. sonraları sessiz willem makamından azledilmiş ve hollanda i̇syanı'nın lideri haline gelmiştir. i̇syan sırasında hollanda meclisi tarafından isyana katılmış olan hollanda ve zeeland vilayetlerinin koruyuculuğuna (stadhouder) atandı. hollanda i̇syanı sırasında 26 temmuz 1581'de lahey'de imzalanan ve hollanda meclisi tarafından yürürlüğe sokulan feragat yasası ile çoğu hollanda vilayeti bağımsızlıklarını ilan etmiş ve stadhouder makamı isyanın sembolü haline gelmiştir. bu yasa aynı zamanda isyan halindeki kuzey hollanda'nın yedi vilayetini bir araya getirerek hollanda cumhuriyeti'nin kurulmasıyla sonuçlanmıştır. bu dönemde kuzey hollanda bugünkü hollanda krallığı, güney hollanda ise bugünkü belçika krallığı'nın topraklarını tarif etmekteydi. sessiz willem'den sonra gelen tüm stdtholder'lar onun ya da varisleri arasından seçilmiştir.

1795 yılında cumhuriyet napolyon tarafından lağvedilmiş, yerine kukla devlet olan batavya cumhuriyeti kurulmuştur. 1806 yılında napolyon yeni kurduğu cumhuriyeti lağvederek kendi kardeşini hollanda kralı ilan etmiştir. ancak 1810 yılında napolyon hollanda kırallığını fiilen işgal ederek fransa'ya ilhak etmiştir. 1813 yılında fransızlar ülkeden kovulmuş ve hollandalılar işgalden önceki son stadtholder'ın varisi olan willem fredrik'e, yeni hükûmetin başı olmayı teklif etmişler ve kendisini "hükümdar prens" ilan etmişlerdir. 1815 yılında willem fredrik, hollanda'yı krallık statüsüne yükseltmiş, kendisini de i. willem adıyla kral ilan etmiştir. kısa süre sonra krallık topraklarına, bugün belçika ve lüksemburg olarak bilinen, güney hollanda da dahil edilmiştir.

orange-nassau hanedanına mensup stadhouder'lar 

iii. willem'in erkek varis bırakmadan ölmesiyle, oranje-nassau hanedanının erkek soyu tükenmiştir. diğer vilayetlerin aksine, frizya, groningen ve drente vilayetleri stadhouder'larını çoğunlukla nassau hanedanından veya oranje-nassau hanedanının kadın soyundan gelen varisler arasından seçmişlerdir.

nassau hanedanına mensup stadhouder'lar

hollanda krallığı (koningrijk holland) (1806–1810)

hollanda prensliği (prinsdom van oranje) (1813–1815)

hollanda krallığı (koningrijk der nederlanden) (1815–günümüz) 
1830 yılına kadar bugünkü hollanda ve belçika, sonrasında sadece bugünkü hollanda toprakları. bu döneme hollanda birleşik krallığı (felemenkçe: verenigd koningrijk der nederlanden) denmektedir.

hollanda hükümdarlarının çizelgesi

ayrıca bakınız

kaynakça 

hükümdar listeleri
hollanda hükümdarları