Alabaş

alabaş, alman şalgamı, gulumbra, yer lahanası, kolorabi (lahana şalgamı tamlamasının almanca'sından) gibi isimlerle de bilinir. iki yıllık bir sebzedir, yabani lahanalardan yere yakın, kalın köklü bir çeşit olarak evriştirilmiştir. lahana, brokoli, karnabahar, kale, brüksel lahanası, kara lahana, savoy lahana ve gai lan ile aynı türdendir.

çiğ veya pişmiş yenilebilir. yemekler hem gövde hem de yapraklar ile yapılır.

i̇sim benzerliğine rağmen, şalgam ile aynı tür değildir.

i̇simbilim 
alabaş adı yumrusu mor olan çeşidi (brassica oleracea var. gongylodes) yüzünden, kolorabi adı alman kohl ("lahana") artı rübe ~ rabi (i̇sviçre alman varyantında "şalgam"), şişkin yumrusunun benzerligi yüzünden verilmiştir. alabaş, almanca konuşulan ülkelerde ve wisconsin gibi büyük oranda alman kökenlilerden oluşan nüfuslu amerikan eyaletlerinde yaygın olarak yenen bir sebzedir. ayrıca vietnam'ın su hào olarak adlandırılan kuzey kesiminde ve hindistan'ın doğu bölgelerinde (batı bengal'de) de çok popülerdir.). bangladeş'te 'ol kopi' denir. ayrıca kuzey hindistan'daki keşmir vadisinde bulunur ve orada 'monj-hakh', 'monj' yuvarlak kısım ve 'hakh' yapraklı kısımdır. bu sebze kuzey hindistan'da 'nol khol' olarak adlandırılır, maharashtra'da 'navalkol' olarak, tamilcede 'noolkol' (நூல்கோல்) olarak, karnataka'da 'navilu kosu' olarak ve sri lanka'da 'nol col' (şalgam lahana) olarak bilinir. aynı zamanda kıbrıs'ta da yerel bir bitki olarak 'kouloumpra' (" κουλούμπρα ") olarak bilinir. çek cumhuriyeti'nde de yenir ve 'kedluben' veya 'kedlubna' adı altında bilinir, slovakya'da 'kaleráb' olarak bilinir.

tanım 
alabaş, şişkin, neredeyse küresel şekilli lateral meristem büyümesi sağlama amaçlı seçilerek yaratılmış bir bitkidir; doğada kökeni lahana, brokoli, karnabahar, kale, kara lahana ve brüksel lahanası ile aynıdır: hepsi yabani lahana bitkisinden (brassica oleracea) yetiştirilir ve aynı türdür.

alabaşın tadı ve dokusu, brokoli sapı veya lahana kalbininkine benzer, ancak daha yumuşak ve daha tatlıdır, daha yüksek bir et-kabuk oranı vardır. özellikle genç sap, daha az tatlı olsa da, bir elma kadar kütür kütür ve sulu olabilir.

gigante çeşidi dışında, 5 cm'den fazla bahar ürünü alabaşlar ve 10 cm'den fazla tam yetiştirilmiş alabaşlar odunsu olma eğilimindedir; gigante çeşidi iyi yeme kalitesinde kalırken büyük boyuta ulaşabilir. bitki ekimden 55-60 gün sonra olgunlaşır ve olgunluktan sonra 30 güne kadar iyi dayanma kabiliyetine sahiptir. yaklaşık ağırlık 150 g'dır.

'beyaz viyana', 'mor viyana', 'grand dük', 'gigante' (“superschmelz” olarak da bilinir), “mor tuna” ve “beyaz tuna” dahil olmak üzere yaygın olarak kullanılan çeşitli çeşitler vardır. mor türlerin renklendirilmesi yüzeyseldir: yenilebilir kısımların hepsi soluk sarıdır. yapraklı yeşillikler de yenebilir. yaygın olarak kullanılan bir çeşit, sadece yaprakları ve çok ince bir gövdesi olan şişmiş bir kök olmadan büyür ve haakh olarak adlandırılır. haakh ve monj, bu sebze kullanılarak yapılan popüler keşmir yemekleridir. i̇kinci yılda, bitki çiçek açar ve tohumlarını geliştirir.

hazırlama ve kullanma 
alabaş yumruları (şişkin alt kısım), pişirildiğinde kayda değer ölçüde yumuşamayan iki ayrı lifli tabaka ile çevrilidir. bu katmanlar genellikle pişirilmeden veya çiğ servis edilmeden önce soyulur, bunun yüzden yumrusu genellikle bozulmamış görünümlerinden daha az miktarda yiyecek sağlar.

soğanlı alabaş sapı genellikle salatada çiğ olarak kullanılır. bir brokoli sapına benzer bir dokuya sahiptir, ancak daha tatlı ve daha az otsu bir lezzete sahiptir.

alabaş yaprakları yenilebilir ve collard yeşillikleri ve lahana ile birbirinin yerine kullanılabilir.

alabaş, keşmir mutfağının mŏnji olarak adlandırılan önemli bir parçasıdır ve collard yeşillikleri (haakh) ile birlikte en yaygın pişmiş sebzelerden biridir. yaprakları ile hazırlanır, hafif bir çorba ile servis edilir ve pilav ile yenir.

kıbrıs'ta yaygın olarak tuz serpilir, limon sıkılır ve meze olarak servis edilir.

bazı çeşitler sığır yemi olarak yetiştirilmektedir.

kaynakça

dış bağlantılar 

 protabase on brassica oleracea (kohlrabi)
 horticultural information on the tasty kohlrabi from the learn2grow databases
 kohlrabi and brussels sprouts are european 
 

brassica
sebzeler