III. Felipe

iii. felipe (i̇spanyolca: felipe iii; 14 nisan 1578, madrid - 31 mart 1621, madrid, i̇spanya), i̇spanya, portekiz, (ii. felipe adıyla) napoli, sicilya, sardinya kralı, milano dükü, belçika hollandası, comté ve şarole hükümdarı (1598-1621).

hayatı 

i̇spanya kralı ii. felipe ile habsburg hanedanından avusturya prensesi anna'nın oğludur. dindar, iyiliksever ve kişisel ilişkilerinde son derece dürüst bir kişi olmasına karşın, 13 eylül 1598 tarihinde tahta geçtikten sonra sorumsuz ve gevşek bir yönetim gösterdi.

nisan 1599'da habsburg hanedanından kuzeni, avusturya arşidüşesi margaret ile evlendi, sekiz çocukları oldu.

devlet işlerini, valido olarak adlandırılan gözdelerinden lerma markisi gómez de sandoval y rojas'a bıraktı. daha sonra lerma dükü oldu.

felipe döneminde osmanlılara karşı düşmanlık politikasını sürdüren ve i̇talya'da venedik cumhuriyeti ve savoie dükalığı'yla çekişme içine giren i̇spanya, avrupa'nın geri kalan ülkeleri ile uzlaşmacı bir politika tercih etti. fransa ile kurulan iyi ilişkiler, i̇spanya'ya, i̇talya'da (savoia [1614-1617] ve venedik'e [1613-1617] karşı savaşlar) ve özellikle kutsal roma-germen i̇mparatorluğu'nda (1616'da ii. ferdinand'ın, avusturya'ya ait alsas topraklarından vazgeçme vaadi) daha etkin bir rol oynama olanağını verdi. 1618'de otuz yıl savaşı'nın patlak vermesiyle batıdaki savaş dönemi sona erdi. fakat savaş ilerledikçe zaman içinde felipe, kutsal roma-germen i̇mparatoru ii. ferdinand ve katolik alman prenslerine destek verdi.

felipe 1618'de lerma dükünü görevden alıp, uceda dükü olan oğlunu yerine geçirdi.

bu barış ortamı yönetime hristiyanlaşmış endülüs müslümanlarının (moriskolar) üstesinden gelme olanağı verdi. 9 nisan 1609'da endülüs müslümanlarının ülkeden sürülmesi kararı alındı. bu uygulama i̇spanya'da iç birliği ve barışı pekiştiriyor görünse de, özellikle valensiya ve granada gibi belirli bölgelerde ciddi ekonomik ve demografik sorunlara yol açtı.

halktan uzak bir yaşam süren ve pahalı saray eğlencelerine düşkün olan felipe, giderek büyüyen ekonomik sorunlarla ilgilenmeyerek, bu sorunların sonraki hükümdarların döneminde bir bunalıma dönüşmesinde önemli rol oynadı. hükümdarlığının ilk yıllarında masrafları kısmak amacıyla sarayın valladolid'e taşınması (1601-1607), castilla'daki iktisadi bunalım ve ilk devalüasyonlar yüzünden artan iktisadi ve mali sorunları çözümlemeye yetmedi. daha sonra sarayını madrid'e taşıdı.

kralın, insancıl bir tutumla, amerikalı yerlilere bir seçim hakkı tanıyarak isterlerse özgür olacaklarını, isterlerse encomienda'da ya da kentte çalışabileceklerini ilan etmesi i̇spanyol amerikası'nın çökmesine yol açtı ve felipe kararından vazgeçmek zorunda kaldı. 1603'te, i. elizabeth'in yerine i. james'in geçmesi üzerine 1604'te i̇ngiltere ile bir barış antlaşması imzalandı. hollanda'da, kalvenistler, dunes (ya da nieuwpoort) savaşı'nı kazandılar (1600), ama mali durumu bozuk olan i̇spanya savaşa devam edemedi. 1609'da birleşik eyaletler'in bağımsızlığını fiilen tanıyan on i̇ki yıl ateşkesi imzalandı.

1619'da portekiz'e yaptığı bir gezinin ardından hastalandı ve iki yıl sonra da öldü.

iii. felipe altın post nişanı sahibiydi.

döneminde sanat 
dönemindeki güçlüklere karşılık, i̇spanya o dönemde, özellikle miguel de cervantes'in don kişot (1605-1615) ve mateo alemán'ın guzman de alfarache romanlarıyla edebi yaşamının altın çağını yaşıyordu. diego velázquez ve juan pantoja de la cruz, kralın birçok portesini çizdiler (madrid ve viyana), giambologna ve pietro tacca'nın yaptığı at üstünde heykeliyse madrid'deki plaza mayor'dadır.

kaynakça 

 

1578 doğumlular
madrid doğumlular
1621 yılında ölenler
habsburg hanedanı (i̇spanya)
i̇spanya kralları
sicilya kralları
madrid'de ölenler
i̇spanya'da defnedilenler
roma katolik hükümdarları
asturias prensleri
milano dükleri