Muhammed Şah (Babür imparatoru)

muhammed şah (d. 7 ağustos 1702, gazne - ö. 16 nisan 1748, delhi), 12. babür i̇mparatorudur. asıl adı ruşan akhtar bahadır olan muhammed şah, yönetimi sırasında babür i̇mparatorluğunda idari açıdan dağılmaya sebep olan politikalar izlenmiş, sanat ve kültürde ise önemli gelişmeler yaşanmıştır.

i̇lk yılları 

muhammed şah 1702 yılında gazne'de (günümüzde afganistan'da) prens khujista akhtar adıyla doğdu. hızlı öğrenen ve annesinden iyi eğitim alan muhammed şah, yöneticilik yeteneğini geliştirdi. babür i̇mparatorluğu'nda daha önceki padişahların kısa süreli yönetimleri onun tahta çıkmasını kolaylaştırsa da seyyid kardeşler, 17 yaşındaki muhammed şah'ı kukla gibi kullanarak babür i̇mparatorluğu'nun hızlıca dağılmasına sebep olmuştur.

saltanatı 
29 eylül 1719'da muhammed şah adıyla kızıl kale'de tahta çıkmıştır. ancak seyyid kardeşler tarafından sıkı gözetim altında tutulan yeni imparator, seyyid hasan ali han barha ve onun kardeşi babür başkomutanı seyyid hüseyin ali han barha olduğunu çok iyi farkına varan muhammed şah, nizâmülmülk âsafcâh ve onun arkadaşları mîr kamerüddîn han, zain ud-din ahmed han gibi kişiler yönetime ağırlığını koymuşlardır. seyyid kardeşler taht için hak iddia eden prens muhammed i̇brahim'i hızlı bir şekilde mağlup ederek kasım 1720 muhammed şah'ın sorunsuzca tahtta kalmasını sağlamışlardır.

21 şubat 1722'de babür i̇mparatoru muhammed şah, i. asaf jah'ı sadrazam olarak atamış ve babür i̇mparatorluğu nevvablıklara bölünmeye başlamıştır.

saray ve ordu

i̇dari ve kültürel gelişmeler 

muhammed şah'ın saltanatı sırasında mahkeme dili farsça yerine urduca yapılmıştır. kavvali gibi müzikler yaygınlaşmıştır ve kurdurduğu yeni nesil mahkemeler güney asya'da hızla yayılmıştır. dini kurumlar içinse mektepler gibi eğitim merkezlerini çoğaltmıştır. onun saltanatı sırasında kur'an urduca'ya ve farsça'ya çevrilmiştir. ayrıca onun saltanatı sırasında resmi türk elbise ve normalde giyilen yüksek soyluluk belirtilen elbiseleri değiştirmiştir.

nadir şah istilası 

13 şubat 1739'da nadir şah komutasındaki afşarlar, safevi hanedanı ve yerel pers beylerini yenmiş, batı cephesinde zaferler kazanıp osmanlı i̇mparatorluğu ile barış görüşmelerine başladıktan sonra nadir şah yönünü hindistan'a çevirerek zengin ama zayıf babür i̇mparatorluğu'nun ordusunu karnal muharebesinde mağlup ettikten sonra delhi'yi işgal ederek babür i̇mparatoru muhammed şah'ı esir almıştır. sonrasında ise delhi'yi yağmalamıştır.

ölüm 
manupur savaşı'nda (1748) moğol ordusu'nun zaferi, birçok kişinin savaşta ölmesiyle ağır bir yenilgi oldu. başlangıçta bu gizli tutuldu ancak haberler moğol i̇mparatoru muhammed şah'a ulaştığında, konuşamaz hale geldi, aniden hastalandı ve üç gün boyunca dairesinden çıkmadı. bu süre boyunca oruç tuttu. korumaları onu yüksek sesle ağladığını ve savaşta hayatını kaybeden kamaruddin han için  "onun kadar sadık birini tekrar nasıl getirilebilirim? "diye haykırdığını duyabiliyorlardi. 26 nisan 1748'de üzüntüden öldü. muhammed şah'ın türbesi nizamuddin dargah kompleksinde bir çit içinde bulunmaktadır.

kaynakça

dış bağlantılar

kaynakça 

1702 doğumlular
1748 yılında ölenler
babür hükümdarları
timur devleti hükümdarları