Sperkhios Muharebesi

sperkhios muharebesi (, ) 997 yılında orta yunanistan'da lamya şehri yakınında spercheios nehri kıyılarında gerçekleşmiştir. bir önceki yıl yunanistan'ın güneyine ilerlemiş çar samuil komutasındaki bulgar ordusu ile general nikiforos uranos komutasındaki bizans ordusu arasındaki bir muharebedir. bizans zaferi neredeyse bulgar ordusunun tamamını yok etmiş, güney balkanlar ve yunanistan'daki akınları sona erdirmiştir. muharebenin ana kaynağı dönemin bizans imparatoru ii. basileios'un hayatını anlatan tarihçi i̇oannis skilicis'in tarihin özeti (σύνοψις ἱστοριῶν) adlı kitaptır.

tarihsel arka plan 
bulgarların 986'da trajan boğazı muharebesi'ndeki başarısından sonra, bizans i̇mparatorluğu iç savaşın içine düştü, suriye'deki fâtımî devleti ile olan çatışmaları daha da şiddetlendi. çar samuil bu durumdan yararlandı. bizans'ın en büyük ikinci şehri olan selanik çevresindeki birçok kaleyi ele geçirmeyi başardı. 991 yılında, bizanslılar roman'ı ele geçirmeyi başardılar; ancak bu, bulgaristan'ın de facto tek imparatoru olan samuil'i durdurmadı. 996 yılında samuil, selanik'in stratigosunun güçlerini yendi ve güneye doğru yürüdü ve sonunda larisa ve korinth'i tehdit etti.

muharebe 
geri dönüş yolunda spercheios nehrinin karşı tarafında, batı domestikos nikiforos uranos liderliğindeki bir bizans ordusuyla karşılaştı. i̇mparator ii. basileios, bizans i̇mparatorluğu'ndaki tüm balkan ve yunan topraklarının komutanlığına uranos'u atamıştı ve kendisine bulgarları yenmesi için büyük bir ordu vermişti. uranos, bulgar ordusunu izledi ve bulgarlar spercheios nehrindeki thermopylae boğazından geçdikten sonra onlarla yüzleşti.

şiddetli yağışlardan sonra nehir taşmış ve her iki kıyıda da geniş bir alan sular altında kalmıştı. bulgarlar güney kıyısında, bizanslıları kuzey kıyısına olacak şekilde iki kuvvet nehrin iki tarafına kamp kurdular. i̇ki ordu, birkaç gün boyunca kamp halinde kaldılar. samuil, bizanslıların nehri geçemeyeceklerinden emindi ve kampını korumak için önlemler almayı ihmal etti. ancak uranos sığ bir yer aradı ve buldu, gece boyunca ordusunu yönlendirdi ve şafakta bulgarlara saldırdı. bulgarlar etkili bir direniş gösteremediler ve ordularının büyük bir kısmı tahrip edildi ve ele geçirildi. samuil'in kendisi yaralandı ve kendisi ve oğlu gavril radomir, katledilen askerlerinin cesetleri arasında ölü taklidi yaparak yakalanmaktan kurtulurken, yaklaşık 12.000 adamlarının yakalandığı söylenir. akşam olduktan sonra bulgaristan'a gittiler ve pindus dağları'nda ordularından geriye kalanını topladılar. ohri'ye giden 400 km'lik zorlu yolculukta, kolu 140° açıyla iyileşti. antakyalı yahya'ya göre, nikiforos uranos, bin bulgar askerinin kellesi ve on iki bin esir ile konstantinopolis'e döndü.

sonrası 
muharebe, bulgar ordusunun büyük bir yenilgisiydi. i̇lk başta samuil müzakerelere hazır olduğunu gösterdi, ancak bulgaristan'ın resmi hükümdarı roman'ın cezaevindeki ölümünün haberi üzerine, kendisini tek meşru çar ilan etti ve savaşa devam etti. her ne kadar samuil başlangıçta kazanımlar başarsa da, bizanslılar savaşta kararlı bir şekilde başarılarına devam ettiler. 1014'te bulgarları mutlak şekilde mağlup ettiler ve ülkeyi fethettiler. skilicis'e göre, zafer tamamen uranos'un başarısıydı ve ii. basileios, onu domestikos makamına atadı.

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar 
 йордан андреев, милчо лалков, българските ханове и царе, велико търново, 1996.
 i̇oannis skilicis, synopsis historion

990'larda çatışmalar
10. yüzyılda bulgaristan
990'larda bizans
birinci bulgar i̇mparatorluğu'nun muharebeleri
bizans-bulgar savaşlarında muharebeler

997