GNU Bazaar

gnu bazar (eski ismiyle bazaar-ng, komut satırı haliyle bzr) canoncial tarafından desteklenen istemci–sunucu sürüm kontrol sistemidir.

bazaar yerel bir içerikte farklı dallarda çalışan tek bir geliştirici veya bir ağ içinde iş birliği yapan farklı takımlar tarafından kullanılabilir.

bazaar python programlama dili kullanarak yazılmıştır ve çoğu anagnu/linux dağıtımı, mac os x ve microsoft windows için yüklenebilir. bazaar özgür yazılım  olmanın yanı sıra gnu projesi'nin parçasıdır.

özellikler 
bazaar komutları cvs veya subversion'daki komutlara benzerdir.  uzakta bir depoya gerek olmaksızın yeni bir proje kişinin istediği dizinde bzr init komutuyla başlatılıp düzenlenebilir.

saf dağıtılmış (merkezi sunucu kullanmayan) sürüm kontrol sistemlerinin aksine, bazar merkezi bir sunucuyla da sunucu olmadan da çalışabilir. her iki yöntem de aynı projede aynı anda kullanılabilir. launchpad ve sourceforge siteleri bazaar'la yönetilen ücretsiz depolama servisleri sağlamaktadır.

bazaar başka sürüm kontrol sistemleriyle yan yana çalışabilir bu sayede kullanıcılar başka bir sistemden (örneğin subversion) dallanabilir, değişiklikler yapıp onları bazaar dalına kaydedebilir, ve daha sonra diğer sistemle birleştirebilir. git ve mercurial. için salt-okunur erişim de sağlanabilir. bazaar birçok sürüm kontrol sistemi için karşılıklı çalışma olanağı sunar (cvs, darcs, git, ister istemez, mercurial) bu sistemlerdeki kayıtları içeriye aktarıp/dışarıya verebilir

bazaar isimleri tamamen unicode olan dosyaları destekler. aynı zamanda değişiklik mesajları, değiştiren isimleri vb. kayıtların da unicode olmasına izin verir.

tarih

baz: canonical'ın eski versiyon kontrol sistemlerinden biri 
bazaar ismi ilk olarak gnu arch istemcisi tla'nın bir fork'u tarafından kullanılmıştı. bu program şu an bazaar ile karışmasın diye baz olarak anılır. baz, ekim 2004'te canonical çalışanı robert collins tarafından duyuruldu 2005 yılında bazaar-ng (şimdiki bazaar) baz halefi olarak duyrulana kadar devam etti. baz artık desteklenmemektedir ve canoncial tarafından geçersiz ilan edilmiştir baz'ın son sürümü 1.4.3 ekim 2005'te yayınlandı. planlanmış 1.5 sürümü ise 2006'da iptal edildi.

bazaar 
şubat 2005'te, daha önce farklı sürüm kontrol sistemlerini blog'unda ve konferanslarda incelemiş ve tanımlamasıyla bilinen geliştirici martin pool canoncial tarafından "açık kaynak hackerlarının kullanmayı seveceği bir sürüm kontrol sistemi yapmakla" amacıyla işe alındığını duyurdu. mart 2005'te bir e-posta zinciri ve internet sitesi kuruldu ve 26 mart 2005'te sürümlendirilmiş ilk sürüm 0.0.1 yayımlandı.

bazaar başta hem gnu arch hem de baz'dan farklı bir yazılım olarak tasarlanmıştı. tamamen farklı komutlara ve farklı bir kod tabanına sahip olacaktı. önceleri, amacı: baz'a eklenecek özellikleri test etmek olan bir test tahtası olarak tasarlanmışsa da, 2005'in ortalarında baz'ın birçok ana geliştiricisi baz'ı terk edip doğrudan bazaar için çalışmaya başladılar.

bazaar'ın 1.0 sürümü aralık 2007'de yayımlandı. şubat 2008'de bazaar bir gnu projesi haline geldi. nisan 2012'de martin pool, canoncial'dan ayrıldı ve gelişme hızı yavaşladı. jelmer vernooij'e göre canoncial'ın bazaar takımı, 2012 başlarında farklı görevlere atandılar ve kendisi de yılın sonunda yedi yıl projede çalıştıktan sonra ayrıldı.  2013 mart'ında gnu emacs posta listesinde bazaar'ın etkili bir şekilde geliştirilip geliştirilmediğine ve emacs'ın başka bir sürüm kontrol sistemine alınıp alınmaması konusunda bir tartışma başladı. 2014 ocak'ında eric raymond, gnu emacs için bazaar'tan git sürüm kontrol sisteminde geçilmesini teklif etti ve geçişi kordine etti. bu geçiş 2014'ün kasım ayında tamamnlandı. benzer şekilde mart 2014'te, kararlarının arkasında birçok sebep olduğunu söylyerek bugzilla projesi bazaar'dan git'e geçti, bu sebeplerden biri bazaar'ın neredeyse ölü olduğu anlayışıydı: "depo'ya her ay belki 2-3 tane değişiklik var. bazaar'daki hataları düzeltmek de genel olarak uzun sürüyor gibi duruyor."

2.7.0 sürümü 2016 şubat'ta yayınlandı.

benimsenme

kaynak kod barındırma 
aşağıdaki web siteleri bazaar depoları için ücretsiz kaynak kod barındırma sağlar:
 launchpad
 gnu savannah
 sourceforge
 fedora hosted

bazaar kullanan projeler 
sürüm kontrolü için bazaar kullanan önemli projelerden bazıları şunlardır:
 armagetron advanced
 beautiful soup
 bigdft
 inkscape
 gnu mailman
 midori
 mnemosyne
 squid
 stellarium
 ubuntu

ayrıca bakınız 
 dağıtılmış sürüm kontrolü
 sürüm kontrol yazılımlarının karşılaştırılması
 açık kaynak yazılım barındırma servislerinin karşılaştırması
 the cathedral and the bazaar (i̇smin kaynağı)

kaynakça

dış bağlantılar 
  [i̇ngilizce]  
 bazaar'ın tarihi [i̇ngilizce] 

canonical ltd.
özgür sürüm kontrol yazılımları
gnu projesi yazılımları
python yazılımları
python ile yazılmış özgür yazılımlar