La Parisienne (Renoir tablosu)

la parisienne (kelime anlamıyla parisli -kadın-) veya la dame en bleu (kelime anlamıyla mavili kadın), fransız ressam pierre auguste renoir'ın 1874'te tamamladığı ve şu anda cardiff ulusal müzesi'nde sergilenen bir yağlı boya tablosudur. eser, renoir'ın 1874'teki ilk empresyonist sergide sunduğu yedi eserden biridir. aynı zamanda eser, ulusal müze'nin sanat koleksiyonunun en önemli parçalarından biridir.

stil 
1874 yılında tamamlanan la parisienne, sanatçı tarafından imzalanmış ve tarihlenmiş, tuval üzerine yağlı boya bir tablodur. dikkat çekici koyu mavi uzun katmanlı bir elbise giymiş, eldivenlerini takarken yüzü izleyiciye dönük resmedilmiş genç bir kadın resmedilmiş. başlangıçta resmin arka planında sol üstte bir kapı ve sağ üstte bir perde vardı, ancak bu detaylar eser ilk sergisine çıkmadan önce renoir tarafından ilerleyen zamanlarda değiştirildi.  bu değişiklikler, merkezdeki kadın figürünü ayrıntılardan arınmış, neredeyse tarafsız bir alanda yüzer durumda bırakır. 

tanımlanamayan mavi, leylak rengi ve sarı-gri zemin, eserin nihai görünümüne önemli ölçüde katkı sağlar. arka plandaki boya, daha ayrıntılı ve katmanlı olan merkezdeki kadın figüründen çok daha ince ve gevşek bir biçimde çalışılmış. şapka, küpeler, küpelerin üzerindeki saçlara ek olarak üst kirpiklerin çalışılma biçimi; bu detayların, tabloya vernik tabakası atıldıktan sonra eklendiğini göstermektedir.

tablo üzerine eleştiriler 
eser, 1874 yılında la parisienne adıyla ilk kez sergilendiğinde, tıpkı o gün sergilenen diğer eserler gibi karışık eleştiriler aldı; çoğu eleştirmen sergideyken bu tablodan bahsetti.  ancak aralarından bir tanesi olan fransız eleştirmen ernest chesneau bunu bir "başarısızlık" olarak nitelendirdi. 

le rappel'den jean prouvaire, tabloyla ilgili karışık duygularını dile getir"botunun burnu neredeyse görünmez ve küçük siyah bir fare gibi dışarı bakıyor. şapkası bir kulağın üzerine eğilmiş ve cüretkar bir şekilde cilveli, elbisesi vücudunu yeterince göstermiyor. kilitli kapılardan daha sinir bozucu bir şey yok. resim bir portre mi? korkarım ki öyle. gülümseme sahte ve yüz, yaşlılıkla çocuksuluğun güçlü bir karışımı. ancak onda hâlâ naif bir şeyler görebiliyoruz. bu küçük hanımın iffetli görünmek için çok çaba sarf ettiği anlaşılabiliyor. son derece güzel boyanmış olan elbise, gök mavisi renginde." eser, 1898 yılında henri rouart'ın koleksiyonunda yer alıyorken, ressam paul signac la parisienne'i şöyle tanımladı:"1874'te renoir tarafından yapılmış, mavi elbiseli bir kadının büyük bir tablosu. elbise mavi, saf, yoğun bir mavi. kadının cildi, renkler arasındaki kontrasttan dolayı sarımsı, yansımasından dolayı ise yeşil görünüyor. renkler arasındaki etkileşim takdire şayan bir şekilde yakalanmış. basit, taze ve güzel. yirmi yıl önce yapılmış bir tablo ancak stüdyodan çıkmış zannedersiniz." la parisienne, 1952'de galler ulusal müzesi koleksiyonunun bir parçası olduğu günden beri, müze koleksiyonunun önemli bir parçası haline geldi. ann sumner, 2005 tarihli color and light adlı yayınında, renoir'in bu eserini, "ulusal müzedeki en ünlü tablo" olarak tanımladı, cardiff müzesi "tablonun, müzenin en popüler sergilerinden biri olarak kabul edildiğini" belirtiyor.

tarih 
la parisienne, 1874'te tamamlandı ve ilk olarak, o yılın nisan ayında nadar'ın stüdyosunda düzenlenen ve  ilk empresyonist sergi olarak anılan sergide, diğer sanatçılara ait olan, beş yağlı boya tablo ve renoir'den bir pastel tablo ile birlikte sergilendi.  stüdyoda ayrıca monet, cézanne, pissarro, sisley gibi embriyonik sanat hareketinin önde gelen yıldız isimlerin de çalışmaları yer aldı.

resmin modeli fransız aktris henriette henriot'du (1857–1944), resmin modelliğini yaptığı sırada on altı yaşında olan henriot, 1874'te bilinmeyen biriydi, ancak daha sonra théâtre de l'odéon'da kendini göstererek iyi tanınacaktı ve andré antoine'ın théâtre libre'sinin yapımlarında rol alacaktı. i̇lerleyen yıllarda henriot, la source (1875) ve the page (1876) dahil olmak üzere renoir için en az on bir başka resim için modellik yapacaktı.

la parisienne, ilk sergilendiği yıl olan 1874'te satın alındı. renoir'ın arkadaşı, empresyonist bir sanatçı ve aynı zamanda bir sanat koleksiyoncusu olan henri rouart, tablo için arkadaşı renoir'a 1.500 frank ödeveyerek tabloyu satın aldı ve tabloyu paris'teki rue de lisbonne'daki evine astı. rouart, tabloyu 1892'de paris'teki bir sergide sergilenmesi için ödünç verdi, eser bu sergide la dame en bleu adıyla sergilendi.  rouart, 1912'nin başlarında öldüğünde, koleksiyonu parçalandı ve açık artırmaya çıkarıldı. la parisienne, aralık 1912'de paris'te satıldı. eser, paul durand-ruel ve amerikan sanat bayiliği knoedler tarafından ortaklaşa biçimde satın alındı. durand-ruel daha sonra resimdeki payını knoedler'a sattı. eser, 1913'te londra'da bulunan grosvenor meydanı'ndaki ulusal portre derneği sergisinde sanat severlerle buluştu. gallerli sanat koleksiyoncusu gwendoline davies tarafından mart ayında sergiden satın alındı ve buradan bath'taki holburne of menstrie müzesi'ne transfer edildi. resim, 1952'de galler ulusal müzesi'ne miras bırakıldı ve burada bugüne kadar kaldı. galler'de halk arasında the blue lady olarak bilinen tablo  cardiff ulusal müzesi'nin 16. galerisinde sergileniyor.

kaynakça

kaynakça 
 

19. yüzyıl portreleri
1874 tabloları
kadın portreleri
pierre-auguste renoir portreleri