Homo bodoensis

homo bodoensis, önerilmiş bir arkaik insan türüdür. 2021 yılında, eskiden h. heidelbergensis/h. rhodesiensise veya h. erectusa atanan bodo kafatası'nın yeniden analizi ile tanımlanmıştır. tanımlayanlar h. bodoensisin, h. sapiens için atasal olabilecek özelliklere sahip olması ve türün diğer olası örneklerinin coğrafik dağılımı nedeniyle h. sapiense yol açmış olabileceğini önerdiler.

taksonomi ve sistematik

holotip

keşif 
yüzünü ve ön beyin kabuğunu koruyan yetişkin (muhtemelen erkek) bir bireyin kısmi kafatası olan bodo 1, 1976 sonbaharında alemayehu asfaw, paul whitehead ve etiyopya'daki rift vadisi araştırma misyonu'nun jon kalb başkanlığındaki diğer üyeleri tarafından bulundu.

yaş ve konum 
afar bölgesi, orta awash, üst bodo kum ünitesi. lazer füzyon 40ar/39ar tekniği ile 600 bin yıl öncesine tarihlendirilmiştir (0.64 ± 0.03 ma).

tanımlama ve diğer örnekler 

homo bodoensisin ilk tanımının yazarları, homo heidelbergensis adından tamamen vazgeçilmesi gerektiğini ve önceden homo heidelbergensis olarak tanımlanan ve zaten neandertal özelliklerine sahip olan tüm fosillerin –homo heidelbergensis türünün tip örneği olan mauer 1 alt çenesi dahil olmak üzere– homo neanderthalensis'e atanmasını önerdiler.  alternatif olarak, orta pleyistosen döneminden (yaklaşık 750.000 ila 130.000 yıl önce) arkaik homo sapiens özelliklerine sahip tüm afrika ve güneydoğu avrupa fosilleri, homo bodoensis tür adı altında birleştirilebilir. aynı zamanda, 1921'de tanıtılan homo rhodesiensis tür adı bu ilişki için kullanımdan kaldırıldı.

bodo kafatasına ek olarak, homo bodoensisin şu fosil kafatasları ilk tanımlamaya yerleştirildi: kabwe 1 (homo rhodesiensisin tip örneği), tanzanya'dan ndutu 1, saldanha 1 ve lh 18, fas'tan salé 1 ve i̇talya'dan ceprano 1. yazarların bakış açısı gelecekteki uzman literatüründe kalıcı olacaksa, afrika'daki anatomik olarak modern insanların soyu –ilk tanımda grafiksel olarak gösterildiği gibi– homo erectustan homo bodoensis yoluyla homo sapiense yol açacaktır.

tanımlandığı dergide yayımlanan grafik baz alınarak oluşturulmuş bir soy ağacı:

anatomi 
h. bodoensisin beyin hacminin (kraniyal kapasite) ~1250 cm3 olduğu tahmin edildi. h. erectus ile karşılaştırıldığında, h. bodoensis, artan kraniyal kapasite (h. erectus ve h. sapiens arasında orta düzeyde) ve bir dizi ilişkili türetilmiş özellik ile farklılık gösterir: geçici skuamın eğriliği; daha geniş orta kasa; parietal kabartma belirtileri; ve maksimal kraniyal genişliğin arkadan bakıldığında kafatasının alt üçte birinin üzerinde olduğu, daha dikey paryetal duvarlarla birlikte nispeten geniş frontal kemik.

tanımlayanlara göre h. bodoensis, h. sapiense özgü bazı özelliklerden yoksundur — bu da, ayrı bir tür olduğunu garantiler. ayrıca morfolojisi, orta pleistosen'de otapomorfilerin erken ortaya çıktığı h. neanderthalensiste gözlemlenenin tersidir. bununla birlikte, daha sonraki h. sapiens örneklerine özgü özelliklerin tümü, masif ancak bölümlere ayrılmış (yan ve orta kısımlara bölünmüş) tarayıcılar dahil olmak üzere h. bodoensis'te bulunan özelliklerden türetilebilir – yani roksandic ve meslaktaşlarına göre ata olmak için uygun özelliklere sahiptir.

stringer ise bodo kafatasının doğrudan h. sapiense yol açtığı iddiasına şüpheyle yaklaşmıştı. 2019'da ekibi, bodo kafatasının ait olduğu türün h. sapiensten farklı bir evrimsel yoldan gittiğini bulan insan yüzünün evrimi üzerine bir çalışma yayınladı.

eleştiri 
i̇ngiliz paleoantropolog chris stringer, adın, h. rhodesiensisin (1921'de arthur smith woodward tarafından tanımlanmıştır) resmî olarak kabul edilmesinden bu yana bodo kafatası'nın atandığı h. rhodesiensisin yerini alamayacağını (genç sinonim olmasından dolayı) savundu. homo heidelbergensisin çok fazla ve çok farklı fosillerinin olduğu itirazına katılıyor; kendine göre homo heidelbergensise yalnızca mauer 1 alt çenesine veya mala balanica'nın alt çenesine açık bir benzerlik gösteren, ancak afrika'dan fosilleri olmayan avrupa buluntularını atamak uygundur. uluslararası zoolojik adlandırma komisyonu'nun gerekliliklerine göre, daha önce tanıtılmış bir tür adı her zaman sonraki bir türe göre önceliğe sahiptir. bu nedenle, homo rhodesiensis adı homo bodoensise göre önceliklidir. bu bağlamda stringer, tür adının h. rhodesiensisin cecil rhodes'u onurlandırdığı iddiasını reddetmiştir. aslında isim, o zamanlar kuzey rodezya olan siteye bir atıftır. ancak rodezyaya atıfta bulunulmaktan kaçınılmak istense bile, 1955'te saldanha 1'in kafatası çatısı için seçilen homo saldanensis adı, homo bodoensise göre önceliğe sahip olacaktı.

ayrıca bakınız 
 homo neanderthalensis
 homo floresiensis
 i̇nsanın evrimi
 i̇nsan evriminin fosil listesi

dış bağlantılar

notlar

kaynakça

özel

genel 
  

erken insan türleri
2021'de tanımlanan fosil taksonları
tarih öncesi etiyopya
etiyopya'da arkeoloji