Quintus Fabius Maximus

quintus fabius maximus verrucosus cunctator (oyalayan) mö 275–203 yılları arasında yaşamış romalı devlet adamı ve asker. cunctator lakabı kendisine hannibal'e karşı uyguladığı itidalli strateji nedeniyle verilmiştir.

kariyeri 
fabius'un erken yaşamı hakkında çok fazla şey bilinmiyor. siyasi kariyeri ilk olarak mö. 233'te konsül olarak başladı, mö. 230'da censor olmuştu. kısa bir süre sonra mö. 228'de ikinci kez konsül oldu. i̇kinci pön savaşı sırasında hannibal'in i̇talya seferi başlamıştı ve mö. 217'de romalılar trasimene savaşında mağlup edildiler. bu yenilgi sonrası fabius diktatör olarak seçildi ve tarihe fabius stratejisi olarak geçecek oyalama, yıpratma stratejilerini uyguladı. fabius, kartacalıların en etkin silahı numidyalı süvarilerin etkisiz kılınacağı bölgelerde manevralar yapıp hannibal'in ordusunu yıpratıyor ve ikmal hatlarını kesiyordu. kartacalıların campania'da rahatça hareket etmesine izin veren bir politika izliyordu. bu politika roma'da bir rahatsızlık ve nihayet bir muhalefet yaratmıştı. onun yardımcısı minucius rufus, magister equitum olarak bu politikaya karşı çıkıyordu ve komutada bölünmelere yol açtı bu durum. mevcut strateji çatışmaya girmekten kaçınmak üzerine kuruluydu. fabius birliklerini topladı ve hannibal'in kuvvetlerini campania'da bir vadide kıstırdı. bu bölgede hannibal yağma ve talan yaptırıyor ve romalıları savaş için kışkırtmak istiyordu. fabius bu vadide ordusunu konuşlandırmış ve vadinin girişi nöbetçilerce tutulmuştu. hannibal bu kuşatmadan kurtulmak için dahiyane bir çözüm buldu. ele geçirilen sığır sürülerini kargaşa çıkarmak için kullanmıştır. sığırların boynuzuna meşaleler takıp bunları ateşe verdi ve gece yarısı vadi çıkışına sürdü. romalı nöbetçiler bunları hannibal'in ordusu sandılar ve kargaşanın yöneldiği yere gittiler. roma ordusu hararetle sığır sürüsü peşine takıldı. kartacalılar ise gece karanlığında hızlıca vadiden çıktılar ve akabinde hannibal bir süvari müfrezesini sığır sürüsünü geri almaları için de göndermişti. kartacalıları yok etmek için büyük bir fırsat kaçmıştı. bu olay sonrası fabius'un stratejisi terk edildi ve diktatörlüğü sonrası senatodaki hizip hannibal ile sıcak bir çatışmaya girilmesi için baskı yapmıştı, nitekim mö. 216'da cannae muharebesi'nde bu yeni strateji roma için felaketle sonuçlanmıştır. bu yenilgi sonrası fabius'un ihtiyatlı stratejisine geril dönen roma'da, mö. 215 ve 214'te sırasıyla fabius üçüncü ve dördüncü konsüllükleri için seçildi. i̇talya içinde kartaca birlikleriyle savaştı. mö 209 yılında beşinci konsüllüğüne seçilen fabius, hannibal'in 3 yıldır elinde tuttuğu tarentum'u geri aldı. i̇kinci pön savaşı süresince defalarca konsüllük makamına gelmiş ve senatonun en yetkili üyesi(princeps senatus) olmuştur. mö. 205'te publius cornelius scipio'nun afrika seferine gayretli şekilde karşı dursa da engelleyememiştir. mö. 203 tarihinde roma'da öldüğünde toplam 5 kez konsül seçilmiş, 12 yıl başrahip yani pontifex maximus olmuş ve 62 yıl da roma kahinlik görevini sürdürmüştür. böylesine uzun ve girift bir kariyeri; ancak geç cumhuriyet dönemi tarihi şahsiyetlerinde görebilmekteyiz(sulla, caesar gibi...).

kaynakça 

mö 3. yüzyıl romalıları
antik roma diktatörleri
romalı generaller
roma cumhuriyeti konsülleri
romalı censorlar
pontifex maximus
mö 3. yüzyıl liderleri
roma doğumlular
mö 280'lerde doğanlar