mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Dilip Kumar

dilip kumar (hintçe: दिलीप कुमार, doğum adı mohammed yusuf khan; 11 aralık 1922 – 7 temmuz 2021) hint aktör ve film yapımcısıydı. ciddi rolleri canlandırdığı için trajedi kralı ve bollywood'un i̇lk hanı olarak anıldı. kumar, sektördeki en başarılı film yıldızlarından biriydi ve sinemaya farklı bir oyunculuk yöntemi getirmesiyle tanındı. kumar, filmfare en i̇yi erkek oyuncu ödülünü en çok kazanan oyuncu ünvanını shah rukh khan ile birlikte elinde tutmaktadır.

elli yılı aşkın bir oyunculuk deneyimi olan kumar, çok sayıda filmde görev yaptı. yapımcılığını bombay talkies'in yaptığı jwar bhata (1944) filminde oyuncu olarak ilk çıkışını yaptı.

film sektörüne katkılarından dolayı, hindistan hükûmeti onu 1991'de padma bhushan ve 2015'te padma vibhushan nişanı ile ödüllendirdi. ayrıca 1994'te hindistan'ın sinema alanındaki en yüksek ödülü olan dadasaheb phalke ödülü'ne layık görüldü. 1998'de pakistan hükûmeti, kumar'a en yüksek sivil nişan olan nishan-e-imtiaz'ı verdi. kumar, bu nişanı alan ilk hint olmuştur.

özel yaşamı
kumar'ın özel hayatı medyanın çok ilgisini çekti. sık sık birlikte çalıştığı aktris madhubala ile uzun süreli bir ilişki içindeydi. 1957'deki naya daur davası isimli filminden sonra ilişkisi sona erdi. 1966'da aktris saira banu ile evlendi ve 2021'deki ölümüne kadar mumbai'nin bir banliyösü olan bandra'da yaşadı.

küçük kardeşi nasir khan (1924–1974) aynı zamanda tanınmış bir sinema oyuncusuydu. küçük erkek kardeşlerinden ikisi covid-19 pandemisi sırasında testleri pozitif çıktıktan sonra öldü: aslam khan ağustos 2020'de 88 yaşında öldü ve ehsan khan eylül 2020'de 90 yaşında öldü.

ölümü
kumar, 7 temmuz 2021'de mumbai'deki hinduja hastanesinde sabah 7:30'da 98 yaşında öldü. prostat kanseri hastasıydı. maharashtra hükûmeti, 7 temmuz 2021'de juhu mezarlığı'na devlet töreniyle gömülmesini onayladı.

pakistan başbakanı i̇mran han, ölümü ile ilgili başsağlığı diledi ve bir tweet atarak kumar'ın, shaukat khanum memorial kanser hastanesi için para toplama çabalarını hatırlattı.

kaynakça

dış bağlantılar

1922 doğumlular
2021 yılında ölenler
hint erkek sinema oyuncuları
hint müslümanlar
hint erkek seslendirme sanatçıları
20. yüzyılda hint erkek oyuncular
filmfare ödülü sahipleri
İspanyol sineği

i̇spanyol sineği (lytta vesicatoria), meloidae familyasından zümrüt yeşili bir böcektir. tarihte farklı alanlarda kullanılmıştır. i̇spanyol sineğininin ilaçları müstahzar bir şekilde kullanılmaktadır.

etimoloji 

i̇spanyol sineği, meloidae türünden olan ince, yumuşak gövdeli ve yanardöner zümrüt yeşili bir böcektir. yaklaşık olarak  genişliğinde ve  uzunluğundadır.

yaşam alanı ve beslenme 
i̇spanyol sineği, esas olarak güney avrupa'da yaşayan bir türdür. azınlık olarak ise orta asya ve sibirya'da bulunmaktadır. ek olarak kuzey ve güney asya'da (çin hariç), büyük britanya'da ve polonya'da görülmüştür.

i̇spanyol sinekleri, genellikle dişbudak, leylak, hanımeli ve söğüt ağacının yapraklarıyla beslenir.

yaşam döngüsü 
i̇spanyol sinekleri, kendini savunmak için kantarit adlı kimyasalı üretir ve salgılarlar ancak bunu yalnızca erkek i̇spanyol sinekleri yapabilir. dişi i̇spanyol sinekleri ise bu kimyasalı çiftleşme sırasında alır.

kantarit 

i̇spanyol sineklerinin salgıladığı kantaritler, ilk olarak 1810 yılında fransız kimyager pierre robiquet tarafından incelenmiştir. robiquet, i̇spanyol sineğinin, striknin gibi şiddetli bir zehir olduğunu iddia etmiştir.

i̇spanyol sinekleri, kantariti oral olarak sütlü bir sıvı olarak salgılar. kantarit, bir tür terpenoiddir ve tadı acıdır. epicauta immaculata gibi diğer böcekler tarafından da üretilir.

kantaritler, tehlikeli derecede zehirlidir ve fosfataz 2a enziminin salgılanmasını engellerler. tahriş, kabarma ve kanama gibi rahatsızlıklara neden olur, bu etkiler, mukozanın kanamasına, şiddetli mide ve bağırsak kanamasına veya ölümle sonuçlanabilecek mide, bağırsak ve böbrekte fonksiyon bozukluğuna neden olabilir.

i̇spanyol sineklerinin salgıladığı kantaritler, kadınlar için afrodizyak/cinsel uyarıcı niteliğinde kullanılmaktadır.

kantaritin, mutfaktaki kullanım alanları 
fas'ta ras el hanout olarak bilinen baharat karışımlarına az olacak şekilde i̇spanyol sineklerinin salgıladığı kantaritler eklenir ve bu durum 1990'lı yıllarda yasaklanır. kuzey afrika'da ise kubar, badem ezmesi, antep fıstığı, şeker, portakal kabuğu ve karanfil gibi baharat hammaddelerinin içerisinde de kantarit eklenmiştir.

diğer kullanımlar 
antik çin'de dünyada kaydedilecek ilk koku bombası için; insan dışkısı, arsenik ve kurtboğan ile kantaridi karıştırmışlardır.

yaşanan vakalar 
venezuela lideri simón bolívar'ın, i̇spanyol sineği ile yanlışlıkla zehirlenmiş olabileceği öne sürülmüştür.

arthur kendrick ford; kantaridi, 1954 yılında afrodizyak olarak kullanmayı amaçlarken istemeden iki kadının ölümüne neden oldu ve çok yıllı hapis cezasına çarptırıldı.

george washington'un epiglottisi nedeniyle i̇spanyol sineği ile tedavi edilmeye çalışıldığı öne sürülmektedir.

kaynakça 

böcek ürünleri
düşük ilaçları
meloidae
seksoloji
Beyaz yüzlü kapuçin

beyaz yüzlü kapuçin, beyaz omuzlu kapuçin  veya ak boyunlu kapuçin (cebus capucinus), kapuçingiller (cebidae) familyasından orta büyüklükte bir yeni dünya maymunudur. panama'nın aşırı doğu kısmına ve güney amerika'nın batı kolombiya ve kuzeybatı ekvador'daki aşırı kuzey-batı kısmına özgüdür.

beyaz yüzlü kapuçin, carl linnaeus'un 1758 yılında yayımlanmış systema naturae'nin 10. baskısında ilk olarak tanımladığı birçok türden biriydi. capuchin maymunlarını ve sincap maymunlarını içeren yeni dünya maymunları ailesi olan cebidae ailesinin bir üyesidir. tüm kapuçin maymunlarını içeren cins olan cebus cinsinin tip türüdür.

beyaz yüzlü kapuçin, kolombiya ve kuzeybatı ekvador'daki pasifik okyanusu ile and dağları arasındaki aşırı kuzeybatı şeridinde bulunur.

alet kullanma 
panama'daki bir grup beyaz yüzlü kapuçinin, deniz kabuklu hayvanlarını ve kabuklu yemişleri yiyebilmek için alet kullandığı görüldü.

koruma 
c. c. capucinus, iucn tarafından koruma açısından tehlike altında olarak listelenirken, c. c. curtus savunmasız olarak listelendi.

kaynakça 

carl linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
ekvador'daki memeliler
kolombiya'daki memeliler
kapuçingiller
1758'de tanımlanan hayvanlar
Bahçıvanova Tren İstasyonu

bahçıvanova tren i̇stasyonu, edirne'nin uzunköprü ilçesinde yer alan tcdd'ye ait tren istasyonudur. i̇stasyon, i̇stanbul-edirne bölgesel trenlerine hizmet vermektedir.

aslıhan köyü sınırları içerisinde bulunan istasyon, köyün kuzeydoğusunda ve köye 1,65 km mesafededir.

hatlar 
 tcdd
 i̇stanbul-sirkeci - pythion demiryolu
 pehlivanköy - svilengrad demiryolu

hizmetler

güzergâh

çevre alanı

görseller

kaynakça

dış bağlantılar 

 tcdd resmî sitesi 
 tcdd taşımacılık resmî sitesi 

uzunköprü
edirne ilindeki tren istasyonları
Kanada-Kazakistan ilişkileri

kanada-kazakistan ilişkileri - kanada ve kazakistan cumhuriyeti arasındaki mevcut ikili ilişkiler. ülkeler ilk olarak 1992'de diplomatik ilişkiler kurdular.  kanada'nın da astana'da bir büyükelçiliği vardır. kazakistan'ın ottawa'da büyükelçiliği ve toronto'da bir konsolosluğu vardır.

her iki ülke de avrupa güvenlik ve i̇şbirliği teşkilatı'nın tam üyesidir

tarih 
1992'de iki ülke arasında diplomatik ilişkilerin kurulmasından sonra kanada almatı'da bir büyükelçilik açtı (daha sonra nursultan'a taşındı). kazakistan ise ottawa'da büyükelçilik açtı . 31 mart 2009'da kazakistan cumhurbaşkanı nursultan nazarbayev, iki ülke arasındaki ilişkilerin daha da geliştirilmesini görüşmek üzere kanada başbakanı jean cretien ile bir araya geldi. görüşmelerden sonra jean kretien, ülkelerin yeni ekonomik fırsatlardan ve yeni projeler için zamandan yararlanmaları gerektiğini söyledi . nisan 2009'da kazakistan başbakanı karim masimov, kanadalı senatör consilio di nino ile bir araya geldi. taraflar, kazak-kanada ilişkilerinin daha da gelişmesini tartıştı 13 kasım 2013'te kazakistan dışişleri bakanı yerlan i̇drisov ve kanada dışişleri bakanı john baird, barışçıl nükleer enerji ve bu alanda yeni teknolojiler konusunda yeni bir anlaşma imzaladılar. ülkeler arasındaki tarım ve vize rejimi de tartışılıyor .

ticaret 
tarım, tarım makineleri ve hayvancılık tedariki, ülkeler arasında önemli bir işbirliği alanıdır. kanadalı bir uranyum madenciliği şirketi olan cameco, kazakistan ekonomisindeki en büyük kanadalı yatırımcıdır. 2015 yılında ülkeler arasındaki ticaret hacmi 641 milyon dolar olarak gerçekleşti. kanada'nın kazakistan'a ihracatı (toplamda 117 milyon dolar): tarım makineleri, uçak ekipmanları, gaz ve petrol üretimi için aletler içerir. kazakistan'ın kanada'ya ihracatı (524 milyon $): ham petrolden oluşur..

kazakistan'ın kanada büyükelçileri 
 erlan abildaev (2008-11)
 konstantin jiqalov (2012-27.04.2018)
 akylbek kamaldinov (27 nisan 2018'den itibaren)

kazakistan'ın kanada büyükelçileri 
 michelle richard bell (1992)
 jeremy kinsman (1992/08)
 richard mann (19 ağustos 1996)
 cerald skinner 1999/08/11 (1999/11/09)
 qektor kouen 2001/07/16 (2001/10/17)
 anna biolik 2004/08/09 (2004/09)
 margaret skok 2006/06/14 (2006/10/18)
 stephen millar 2009/07/15 (2009/11/19)
 son stil 2014/03/24 (2014/08/12)
 nikolaya brusso 2017/08/17 (2017/10/19)

kaynakça 

kazakistan'ın ikili ilişkileri
kanada'nın ikili ilişkileri
Mavramoloz Ormanı

mavramoloz ormanı, i̇stanbul'un kuzeyinde, sarıyer sırtlarındaki doğal bir orman.

sarıyer'in boğaz kıyısı boyunca rumelikavağı mahallesi sırtlarından başlar ve kuzeyde rumelifeneri ve demirciköy taraflarında karadeniz'e kadar sokulur. istranca dağ silsilesinin dejenere olmuş bir parçasıdır. çam, kestane, meşe, akasya, kocayemiş gibi ağaç türlerinin yanında; muşmula, funda ve yabani meyve ağaçlarına da rastlanır. yabani hayvan popülasyonu da fazladır. domuz, çakal, tilki, tavşan, karaca gibi memelilerin yanında türlü çeşit kemirgen ve kuş çeşitlerine de rastlanır.

mavramoloz içinde rumeli feneri, garipçe, demirciköy ve rumeli kavağı mahallelerini barındırır. ayrıca yapımı çok tartışma götüren koç üniversitesi kampüsü' de tam ortasındadır. kampüs inşaatının ormanın doğal yapısına zarar verdiği bilinmekte. bu süreçte 36,000 ağacın kampüs için kesildiği söylenmektedir.

bunun yanında mavramoloz, kuzey marmara otoyolu yavuz sultan selim köprüsü hattını da içinde barındırmaktadır. ormana en büyük darbeyi bu yol inşaatı vurmuştur. yollar, ardı arkası kesilmeyen lüks siteler ve rumeli feneri yakınlarındaki çiftlikler nedeniyle mavramoloz günden güne  tahrip olmakta ve yavaş yavaş yok olmaktadır.

i̇stanbul'daki ormanlar
Fransa-Kazakistan ilişkileri

fransa-kazakistan ilişkileri - fransa ve kazakistan arasındaki mevcut ikili ilişkiler. ülkeler avrupa güvenlik ve i̇şbirliği teşkilatı üyesidir.

tarih 
sovyetler birliği'nin dağılmasından sonra, kazakistan aralık 1991'de bağımsız bir devlet oldu. fransa ile kazakistan arasında 25 ocak 1992'de diplomatik ilişkiler kuruldu. fransa, kazakistan'ı tanıyan ilk avrupa ülkesi oldu . fransa cumhurbaşkanı françois mitterrand eylül 1993'te kazakistan'a resmi bir ziyarette bulundu .haziran 2008'de ülkeler bir stratejik ortaklık anlaşması imzaladılar. 2010'da iki devlet başkanının yıllık ziyaretlerini ve 2011'den başlayarak iki ülkenin dışişleri bakanları arasındaki yıllık istişareleri düzenlemek için ortak bir başkanlık komisyonu kuruldu..

2008 yılında, fransız büyükelçiliği eski başkentten almatı'dan ülkenin yeni başkenti astana'ya taşındı  taşındı. kazakistan ve fransa, haziran 2008'de stratejik ortaklık anlaşması imzalayarak ilişkilerini güçlendirdi . 2010 yılında ülkeler, iki devlet başkanının yıllık toplantısı şeklinde bir fransız-kazak cumhurbaşkanlığı komisyonu kurdular. alliance francaise'in kazakistan'da biri astana'da diğeri almatı'da olmak üzere iki merkezi bulunmaktadır. 2017'de ülkeler diplomatik ilişkilerin 25. yıl dönümünü kutladı . aynı yıl fransa, astana'da düzenlenen expo 2017'ye katıldı.

devlet ziyaretleri 
fransa cumhurbaşkanı'nın kazakistan ziyareti :

 başkan françois mitterrand (1993)
 başkan nicolas sarkozy (2009);
 başkan françois hollande (2014).

kazakistan cumhurbaşkanının fransa ziyaretleri:

 cumhurbaşkanı nursultan nazarbayev (2008, 2011, 2012, 2013, 2015).

i̇kili ilişkiler 
1992'den beri ülkeler bazı anlaşmaları imzalamıştır. örnek olarak: dostluk, anlayış ve i̇şbirliği antlaşması (1992); kültürel i̇şbirliği anlaşması (1993), çimkent hava üssünün kullanımına yönelik doğrudan hava ve demiryolu hizmetleri anlaşması (2009) gösterilebilir.

taşıma 
air astana ile iki ülke arasında direkt uçuşlar bulunmaktadır.

ticari ilişkiler 
2016 yılında ülkeler arasındaki ticaret 3 milyar avroya ulaştı. kazakistan, fransa'nın orta asya'daki en büyük ticaret ortağıdır ve fransa, kazakistan'ın dünyadaki altıncı en büyük ticaret ortağıdır. fransa, ekonomisine yaklaşık 10 milyar dolar yatırım yaptığı kazakistan'ın üçüncü en büyük yatırımcısı konumundadır. alstom, engie, peugeot, renault, saint-gobain, schneider electric, total, vicat ve diğerleri gibi fransız çokuluslu şirketleri kazakistan'da faaliyet göstermektedir.

kaynakça 

fransa'nın ikili ilişkileri
kazakistan'ın ikili ilişkileri
Anglesey Havalimanı

anglesey havalimanı (galce: maes awyr ynys môn) ; savunma altyapı teşkilatı'ndan kiralanan arazi üzerinde anglesey adası i̇l konseyi'ne ait bir havalimanıdır. havalimanı; anglesey, galler'deki llanfair-yn-neubwll'de bulunmaktadır. kiralanan alan raf valley'in bir parçasıdır.

tarihçe 
galler ulusal meclisi 2006 yılının başlarında, anglesey ve kuzey  galler'in ekonomisini iyileştirme umuduyla, galler başkentinin 12 mil batısındaki cardiff havalimanı ile anglesey arasında hafta içleri sübvansiyonlu bir hava hizmeti sağlanmasına karar verildi. uçuşlar günde iki kez hizmet vermek üzere, mayıs 2007'de başladı.

anglesey sakinleri için hava hizmeti, kara ulaşımından önemli ölçüde daha hızlıdır. cardiff'e seyahat süresi yaklaşık bir saattir.

yolcu terminali; check-in kontuarı, gidiş salonu ve bagaj taşıma alanları ile diğer ziyaretçi bilgilendirme alanlarından oluşan tek katlı bir yapıdır. 2007 yılında tamamlanan terminal, map mimarları tarafından tasarlandı ve 1.000.000 sterline mal oldu. kamu tarafından finanse edilen inşaat sözleşmesi, yorkon şirketine verildi. bina alanın dışında inşa edildi ve bittiğinde havalimanına taşındı.

havalimanının başlıca paydaşları raf valley, galler ulusal meclisi, anglesey adası i̇l meclisi ve cardiff havalimanı'dır.

mart 2018'de, red arrows'tan bir hawk uçağının pilotun ölümüyle sonuçlanan kazası nedeniyle anglesey havalimanı ile cardiff havalimanı arasındaki uçuşlar askıya alındı. i̇ç hat uçuşları, valley ve hawarden arasında yolcu taşıyan otobüslerle flintshire'daki hawarden havalimanı'na yönlendiriliyordu.

havayolu ve varış noktaları

i̇statistikler 

kaynak: caa

havalimanına ulaşım 
havalimanı, holyhead ve chester'ı birbirine bağlayan a55 kuzey galler otoyolu'na iki milden daha yakın bir mesafede bulunmaktadır. havalimanında, tek tarifeli cardiff uçuşlarında yolcular için bir otopark bulunmaktadır. en yakın tren istasyonu valley'dir. arriva otobüs hizmetleri, havalimanını hem valley'e hem de holyhead'e bağlar.

kaynakça

dış bağlantılar 

 anglesey havalimanı (isle of anglesey county council) 
 raf valley 
 

galler'deki havalimanları
Caernarfon Havalimanı

caernarfon havalimanı (galce: maes awyr caernarfon) , eski adıyla raf llandwrog; caernarfon, gwynedd, galler konumunun  güneybatısında yer almaktadır.

i̇şletmeler 
caernarfon havalimanı, lisans sahibi (air caernarfon limited) tarafından yetkilendirildiği şekilde yolcuların toplu taşıma veya uçuş eğitimi gibi uçuşlara izin veren bir caa genel kullanım havalimanı lisansına (p866) sahiptir. havalimanı gece kullanımı için lisanslı değildir. havalimanının lisanslı tek bir pisti vardır: 07/25. diğeri (02/20) lisanssızdır.

havalimanı esas olarak küçük sabit kanatlı uçaklar, helikopterler ve microlight uçakları tarafından kullanılmaktadır. havalimanında uçuş eğitimi veren birkaç şirket bulunmaktadır. kuzey galler uçuş akademisi, hususi pilot lisansı (ppl) vermektedir. microlight uçakları, yerel havalimanı trafiğinin önemli bir bölümünü oluşturmaktadır ve bu uçakların uçuş eğitimi the microlight school tarafından verilmektedir. geo helicopters şirketi tarafından havalimanında helikopter eğitimi de verilmektedir. ayrıca havalimanından keyif uçuşları ve charter seferleri yapmak da mümkündür. airworld havacılık müzesi'nin içinde bir helikopter simülatörü de bulunmaktadır.

havalimanı, ayrıca üç galler hava ambulans helikopterinden birine ev sahipliği yapmaktadır.

tesisler 
2000'li yıllarda, havalimanı önemli bir genişleme ve geliştirmeye uğradı.  havalimanında büyük bir kafe, bir bakım ve depolama hangarı ile alandaki havacılık müzesi'nin bir parçası olan bir ziyaretçi merkezi ve mağaza bulunmaktadır.

arama-kurtarma 
2013 yılında birleşik krallık hükûmeti, iki sikorsky s92 helikopteri kullanarak önümüzdeki on yıl boyunca arama-kurtarma işlerini yürütmesi için bristow helicopters şirketine görev verdi. 1 temmuz 2015 tarihinden itibaren caernarfon havalimanı'nda arama kurtarma çalışmaları başlamıştır.

ayrıca bakınız 

 arama-kurtarma

kaynakça

dış bağlantılar 

 resmi web sitesi 

galler'deki havalimanları
Bira festivali

bira festivali, çeşitli biraların satın alınabileceği bir etkinliktir.  festivalde çeşitli bira firmaları kendi çeşitlerini sunar, bira tadım ve tüketimi yapılır, konuyla ilgili çeşitli etkinlikler ve yarışmalar düzenlenir, hediyelik eşyalar satılır.

bira üretim ve tüketiminin gelişmiş olduğu hemen hemen tüm ülkelerde bira festivalleri düzenlenmektedir.

bira festivalleri 
 eeron bagany
 fresh fest beer fest
 oktoberfest (almanya)
 nockherberg (almanya)
 volksfest (almanya)
 barthelmarkt (almanya)
 bergkirchweih (almanya)
 bietigheim horse market (almanya)
 cannstatter volksfest (almanya)
 gäubodenvolksfest (almanya)
 hamburger dom (almanya)
 rutenfest ravensburg (almanya)
 speyer brezelfest (almanya)
 stuttgart bahar festivali (almanya)
 õllesummer
 fiesta nacional de la cerveza (arjantin)
 darwin beer can regatta (avustralya)
 schützenfest (avustralya)
 bauernfest (brezilya)
 marejada (brezilya)
 oktoberfest blumenau (brezilya)
 oktoberfest santa cruz do sul (brezilya)
 edmonton international beerfest (kanada)
 kitchener–waterloo oktoberfest (kanada)
 toronto's festival of beer (kanada)
 çek bira festivali (çek)
 olga festival (danimarka)
 iceland beer day (i̇zlanda)
 festival of good beer (polonya)
 belgrad bira festivali
 daegu chimac festival (kore)
 bath bira festivali (i̇ngiltere)
 battersea bira festivali (i̇ngiltere)
 cambridge bira festivali (i̇ngiltere)
 britanya bira festivali (i̇ngiltere)
 national winter ales festival (i̇ngiltere)
 parish ale (i̇ngiltere)
 rotherham real ale and music festival (i̇ngiltere)
 bend brewfest (abd)
 bockfest (abd)
 california festival of beers (abd)
 dally in the alley (abd)
 fresh fest beer fest (abd)
 great american beer festival (abd)
 great world beer festival (abd)
 houston beer festival (abd)
 abd ulusal bira günü (abd)
 ohio brew week (abd)
 oktoberfest zinzinnati (abd)
 oregon brewers festival (abd)
 philly beer week (abd)
 portland international beerfest (abd)
 telluride blues & brews festival (abd)
 u.s. open beer championship (abd)

kaynakça

ayrıca bakınız 
 şarap festivali

 
bira festivalleri
yiyecek ve içecek festivalleri
Fire OS

fire os, amazon'un teknolojik cihazları içerisinde kullanılan android tabanlı bir mobil işletim sistemidir. fire os, android'in özelleştirilmesi ve amazon tarafından kişiselleştirilmesiyle oluşturulmuş ve kindle fire tabletler, fire phone akıllı cihazlar başta olmak üzere birçok ürününde kullanılmıştır.

kaynakça 

amazon (şirket)
android (işletim sistemi)
arm işletim sistemleri
mobil işletim sistemleri
tablet işletim sistemleri
Kirkwall Havalimanı

kirkwall havalimanı , i̇skoçya'ya bağlı orkney adaları'nın ana havalimanıdır. kirkwall'ın   güneydoğusunda yer almaktadır. havalimanı, highlands and islands airports şirketine aittir. havalimanı loganair tarafından kullanılmaktadır.

tarihçe 
havalimanı, 1940 yılında scapa flow deniz üssünün savunması için raf grimsetter olarak inşa edildi ve hizmete girdi. 1943'te kraliyet donanması'nın filo hava kolu, rnas kirkwall ve ardından hms robin olarak devraldı. kontrol 1948'de sivil havacılık bakanlığı'na, 1986'da highlands and islands airports şirketine geçti.

havayolları ve varış noktaları

yolcu

kargo

i̇statistikler ve trafik

yıllık trafik i̇statistikleri

en işlek rotalar

yeşil enerji 
temiz enerji kaynaklarının (rüzgar, dalgalar, gelgitler) hidrojen gazı (h2) üretmek için kullanılabilecek fazla elektriği ürettiği orkney'de suyun elektrolizi ile hidrojen üretimi, 2020'nin sonlarında başarılı bir şekilde devam ediyordu. kirkwall havalimanı'nda binaları ve suyu ısıtan eski teknoloji ile yaratılan önemli ölçüdeki karbon emisyonlarını azaltmak amacıyla ısıtma sistemine bir hidrojen yakıtlı motor sistemi eklemek için plan yapılmaktadır. bu, i̇skoç hükûmeti tarafından highlands and islands airports şirketine verilen "2040 yılına kadar dünyanın ilk net sıfır karbon emisyonlu havacılık bölgesi haline gelmesi" görevi için düzenlenen planın bir parçasıdır.

kazalar ve olaylar 

 25 ekim 1979 - alidair'e ait bir vickers viscount g-bfyz, 4 numaralı pervanesini piste çarptı ve büyük oranda hasar gördü.

kaynakça

dış bağlantılar 

 resmi web sitesi 
 

1940'ta kurulan havalimanları
i̇skoçya'daki havalimanları
İsmet Kahyalı

i̇smet kahyalı (d. 1942, sakarya), orta saha pozisyonunda görev yapmış türk futbolcudur.

dış bağlantılar 
 
 

1942 doğumlular
yaşayan insanlar
sakarya doğumlu futbolcular
sakaryaspor futbolcuları
1. lig futbolcuları
orta saha futbolcuları
türk erkek futbolcular
Arap Ulusal Partisi (tarihi)

arap ulusal partisi (; ), 1939'da suriye'de zeki al-arsuzi tarafından kurulan arap milliyetçisi bir partiydi. el-arsuzi, iki savaş arası dönemde arap milliyetçisi siyasetiyle ilişkilendirilmişti. arsuzi, 1932'den 1940'a kadar suriye'de var olan paramiliter "demir gömlekliler" ile faşizm ve nazizm'den güçlü bir şekilde etkilenen bir siyasi parti olan milliyetçi hareket birliği ile ilişkilendirilmişti. el-arsuzi, popüler liderinin ölümü ve partinin kargaşaya düşmesi üzerine 1939'da milliyetçi hareket birliği'nden ayrıldı, 1939'da arap ulusal partisi'ni kurdu fakat parti aynı yıl içinde kapatıldı.

kaynakça 

suriye'deki eski siyasi partiler
suriye'de arap milliyetçiliği
Arap Baası

arap baası (), ayrıca arap baas partisi olarak da bilinen arap milliyetçisi bir siyasi parti. suriye'de zeki el-arsuzi tarafından 1940 yılında kuruldu.

arsuzi daha önce milliyetçi hareket birliği'nin bir üyesiydi, ancak 1939'da popüler liderinin ölümü ve partinin dağılmasından sonra ayrıldı, 1939'da kısa ömürlü arap ulusal partisi'ni kurdu fakat partiyi o yıl içinde feshetti. arsuzi, 1940'ta arap baası'nı kurdu ve görüşleri, 1940'ta arap i̇hya hareketi'ni kuran ve daha sonra 1943'te adını arap baas hareketi olarak değiştiren küçük ortağı selahaddin el-bitar'la birlikte mişel eflak'ı da etkiledi. eflak, arsuzi'den etkilenmiş olsa da, arsuzi başlangıçta eflak'ın hareketiyle işbirliği yapmadı. arsuzi, 1941'de kendisine "arap baası" adını veren arap i̇hya hareketi'nin varlığının, aynı adı taşıyan bir hareket yaratarak araplar üzerindeki etkisini önlemek için emperyalist bir komplonun parçası olduğundan şüpheleniyordu.

arsuzi ve eflak'ın hareketleri arasında, reşid ali gaylani'nin 1941 darbesi ve müteakip i̇ngiliz-irak savaşı konusunda fikir ayrılığı yaşadıklarında önemli bir çatışma meydana geldi. eflak hareketi, geylani hükûmetini ve irak hükûmetinin i̇ngilizlere karşı savaşını destekledi ve irak'a gidip irak hükûmeti için savaşmak için gönüllüler örgütledi. ancak arsuzi, darbenin kötü planlanmış ve başarısız olduğunu düşünerek gaylani hükûmetine karşı çıktı. bu noktada eflak, arsuzi'nin partisi üyelerini ve kendi hareketine aktarılan desteği kaybetti.

daha sonra, arsuzi'nin arap siyasetindeki doğrudan etkisi, vichy fransası makamlarının 1941'de onu suriye'den sürmesiyle sona erdi. eflak'ın bir sonraki büyük siyasi eylemi, 1943'te lübnan'ın fransa'ya karşı verdiği bağımsızlık savaşını desteklemesiydi. i̇ki hareket sonunda 1947'de arsuzi'nin katılımı olmadan birleşti.

ayrıca bakınız 
 arap sosyalist hareketi
 milliyetçi hareket birliği

kaynakça 

1940'ta kurulan siyasi partiler
suriye'deki eski siyasi partiler
baasçı partiler
baas partisi tarihi
suriye'de arap milliyetçiliği
Joe Willock

joseph george willock (d. 20 ağustos 1999), newcastle united takımında orta saha pozisyonunda görev yapan i̇ngiliz futbolcudur.

kaynakça

dış bağlantılar 
 

1999 doğumlular
yaşayan insanlar
i̇ngiliz futbolcular
orta saha futbolcuları
arsenal fc futbolcuları
newcastle united fc futbolcuları
premier league futbolcuları
i̇ngiltere 16 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
i̇ngiltere 19 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
i̇ngiltere 20 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
i̇ngiltere 21 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
siyahi britanyalı sporcular
Aeroflot'un 223 sefer sayılı uçuşu

aeroflot'un 223 sefer sayılı uçuşu, 18 eylül 1962'de magadan'dan berelakh, ziryanka ve çerski üzerinden keperveyem'e yapılan bir tarifeli uçuş sırasında düşen tarifeli bir aeroflot iç hat yolcu uçuşudur. kaza sonucu uçakta bulunan 32 kişinin tümü ölmüştür.

bu, kazanın gerçekleştiği güne dek bir i̇lyuşin i̇l-14'ün karıştığı en ölümcül kazadır.

uçak 
kazaya karışan uçak, aeroflot'un magadan filosuna ait cccp-47733 kuyruk numaralı bir antonov an-24b idi (fabrika numarası 146000929, seri numarası 09-29). moskova'da tarafından üretilen uçak, 1956'da fabrikadan çıktı ve aynı yıl aeroflot'un moskova filosu tarafından işletilmek üzere cccp-l1628 kuyruk numarasını aldı. 31 ekim 1958'de aeroflot'un magadan filosu tarafından işletilmek üzere ve cccp-61628 kuyruk numarasını aldı. kaza anında uçak 9.868 uçuş saatine sahipti.

uçuş ve kaza 
mürettebat, uçuşun son bacağını gerçekleştirmek üzere nizhniye kresti havalimanı'ndan 06.20'de (msk) kalkış yaptı. uçuş prosedürü normalde çevredeki tepelik arazinin çevresinden dolanarak gitmeyi gerektirirken mürettebat, prosedürü izlemedi ve düşük irtifada doğrudan kepertveyem havalimanı'na yöneldi. uçak 975 m irtifadayken bir dağa çarptı. çarpanın ve ardından çıkan yangının etkisiyle uçakta bulunan 27 yolcu ve 5 mürettebattan kurtulan olmadı.

nedeni 
kazanın nedeni, mürettebatın izin almadan rotalarını değiştirmeye karar vermesi ve düşük görüş mesafesi ve düşük irtifada bunu uygulamasıdır.

kaynakça

aeroflot kazaları ve olayları
1962'de sovyetler birliği
yakut össc'deki havacılık kazaları ve olayları
i̇lyuşin i̇l-14 içeren kazalar ve olaylar
1962'de havacılık kazaları ve olayları
kontrollü uçuşta yere çarpma
Kazım Abdulakim

kazim abdulakim romen ordusunda görev yapmış olan kırım tatar kökenli bir asker. bir savaş kahramanı olan kazım, 1917 yazında, günümüzde maraşeşti savaşı olarak bilinen i. dünya savaşı çatışması sırasında öldü.  selim abdulakim'in kardeşiydi.

hayat 
teğmen kazım abdulakim, romanya'daki tatarlar için avukatlık ve insan hakları aktivistliği yapan salim abdulakim'in kardeşiydi. selim, romanya'da önde gelen bir kırım tatar siyasetçisi, köstence belediye başkan yardımcısı ve romanya parlamentosu üyesiydi. kazım'ın kız kardeşi shafiqa, ünlü kırım tatarı şair mehmet niyazi'nin  karısıydı.  

teğmen kazım abdülakim kültür ve spor derneği, dobruca'da görevine aşırı bağlılığı ve görevini yerine getirmek için gösterdiği özveriden dolayı onun adına ithafen kurulmuş ve köstence'nin merkezindeki sokağa kazım'ın adı verilmiştir.

ayrıca bakınız 
 selim abdülakim
 ahmed nurmambet
 refiyik kadir
 kırım tatarları
 romen tatarları

kaynakça

literatür
Ahmed Nurmambet

ahmed nurmambet - kırım tatarı, dobruca  doğumlu, rumen ordusunda görev yapmış olan askerdir. ahmed nurmambet, ünlü halk müzisyeni qadriya nurmambet 'nin babası ve albay'ın refik kadir'in  yeğeniydi

hayat 
ahmed 1893'te avusturya-macaristan 'de doğdu. amcası albay refiyik qadir onu askeri bir kariyer yapmaya yönlendirdi ve 1900'de ahmed yaşı'daki askeri okulda okumaya başladı.

bazargic'te kazarnalı pakiza ile tanıştı ve 1931'de onunla evlendi. bu evlilikten iki çocukları oldu: qadriya ve cengiz. kızı qadriya nurmambet tanınmış bir müzisyendi ve "dobruca bülbülü" lakabıyla biliniyordu.

ahmed nurmambetov 1953'te öldü.

kariyer 
1909'da burada eğitimini tamamladıktan sonra rumen ordusunun süvarilerinde teğmen rütbesiyle hizmet etmeye başladı. birinci dünya savaşı sırasında xii roshiori alayı'nda görev yaptı ve cephede oytuz ve maraşeşti muharebelerinde yer aldı.

savaştan sonra, 1920'lerde romen ordusunun yeniden örgütlenmesi sürecinde,  ix piyade tümeni'nin 40. piyade alayı'na katıldı. o zaman tümen köstence'de bulunuyordu, ancak daha sonra bazargi'ye transfer edildi. oituz ve mursheshti muharebelerinde cephede savaşan 12. roshiori alayı'nın birinci dünya savaşı'nda yer aldı. savaştan sonra, 1920'lerde, rumen ordusunun yeniden düzenlenmesiyle, alayı önce köstence merkezli 9. piyade tümeni'nin 40. piyade alayı'na katıldı, ancak daha sonra bazarjica'ya (şimdi dobriç, bulgaristan) taşındı. bazargic'te kavarna'dan pakize ile tanıştı.

1931 yılında iki çocukları dünyaya geldi: kadriye ve cengiz.

i̇kinci dünya savaşı'nın başında, 1940'ta romanya, güney dobruca'yı bulgaristan'a bıraktı. bundan sonra ahmed nurmambet, medgidiya'daki garnizon komutanlığına atandı ve ailesiyle birlikte oraya gitti. 

başarılı askeri kariyerine devam eden ahmed, bu dönemde çeşitli madalya ve nişanlarla ödüllendirildi.

literatür

kaynakça 

1893 doğumlular
1953 yılında ölenler
rumen askerler
Erkal Güngören

erkal güngören (1934, erzincan - 2002, i̇stanbul), türk mimardır.

hayatı 
güngören 1934 yılında erzincan'da doğdu. 1954-60 yılları arasında i̇stanbul güzel sanatlar akademisi'nde mimarlık eğitimi aldı. daha sonra 1961-1962 tarihleri arasında milano'daki studio adorno brini mimarlık bürosu'nda, 1962-67 yılları arasında fransa, paris'deki mimarlık bürolarında çalıştı. 1968 yılında mustafa aslan aslaner ve sümer gürel ile birlikte bayındırlık bakanlığı'nın artvin hükûmet konağı için düzenlediği yarışmayı kazandı. 1972 yılında cumhuriyetin ilanının 50. yılı anısına karşıyaka'da yapılan atatürk, annesi ve kadın hakları anıtının tasarımcıları arasında yer aldı. çalışma atatürk anıtı yaptırma ve i̇lkelerini yaşatma cemiyetinin düzenlediği yarışmada birincilik ödülünü aldı. anıt 2017'de tartışmalı bir şekilde yıkıldı. 1980 yılında i̇stanbul devlet güzel sanatlar akademisi'nde plastik sanatlar eğitiminde müzikten yararlanma zorunluluğu, gerekçeleri ve örnekleri adlı yeterlilik tezini sundu. 1971-1982 yılları arasında i̇stanbul devlet güzel sanatlar üniversitesi'nde öğretim görevlisi olarak çalışan güngören, altan gürman (1935-1976), özer kabaş (1934-1998) ve aloş lakaplı ali teoman germaner (1934-2018) ile birlikte temel sanat eğitimi birimi'ni kuranlar arasındaydı. 1997-99 yıllarında yıldız teknik üniversitesi'nde sanat ve teknolojisi fakültesi'nin kurulmasında önemli rol oynadı. güngören, 2002 yılında i̇stanbul'da öldü.

erkal güngören'in 1960 ve 2000 yılları arasındaki mesleki çalışmalarına ilişkin belgeler, ders notları ve fotoğraflarından oluşan koleksiyonu dijital olarak erişebilen salt araştırma mimarlık ve tasarım arşivi'nde saklanmaktadır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 erkal güngören arşivi 

1934 doğumlular
2002 yılında ölenler
türk mimarlar
erzincan doğumlular
i̇stanbul'da ölenler
yıldız teknik üniversitesi öğretim üyeleri
türk mimarlık akademisyenleri
Manhunt (seri)

manhunt, rockstar north tarafından geliştirilen ve rockstar games tarafından yayınlanan, ilk olarak kasım 2003'te playstation 2 ve nisan 2004'te microsoft windows ve xbox için piyasaya sürülen bir gizli ve hayatta kalma korku oyunudur. manhunt, 2013 yılında playstation 3 ve 2016 yılında playstation 4 için playstation network üzerinden piyasaya sürüldü. serinin 2.oyunu olan manhunt 2, rockstar games tarafından microsoft windows, playstation 2 ve playstation portable için, rockstar toronto tarafından da wii platformu için yayımlandı. 2003'te çıkan manhunt oyununun devamı niteliğindedir. oyun, playstation 2, playstation portable ve wii için kuzey amerika'da 29 ekim 2007'de, avrupa'da ise 31 ekim 2008'de çıkışını gerçekleştirmiştir.

2003 video oyunları
playstation 2 oyunları
psikolojik korku oyunları
rockstar games
gizlilik video oyunları
take-two interactive oyunları
sansürlenmiş video oyunları
birleşik krallık'ta geliştirilen video oyunları
konusu amerika birleşik devletleri'nde geçen video oyunları
microsoft windows oyunları
xbox oyunları
tek oyunculu video oyunları
Kazakistan'da çok eşlilik

çok eşlilik uygulamasının kazakistan'da uzun bir geçmişi vardır ve 1998'de bu uygulamayı resmi olarak suç olmaktan çıkaran tek orta asya  ülkesidir.

çok eşli evlilik
14 haziran 1921'de türkistan özerk sovyet sosyalist cumhuriyeti merkez komitesi, çok eşliliği ve başlı parası ödenmesini yasaklayan bir kararname kabul etti. bu yasaklar, kazak ssc de dahil olmak üzere birlik cumhuriyetlerinin mevzuatında kaldı. çok eşlilik ceza hukuku uyarınca cezalandırılabilirdi.

2001 yılında amangeldy aytaly (parlamenter), çok eşlilik kurumunu yasallaştırmak için aile ve evlilik yasasında değişiklik başlatmaya çalıştı. ancak yardımcı meclis onay vermedi.

şu anda yasadışı olmakla birlikte, son yıllarda ülkede çok eşli evliliğin yasalaşması için çok sayıda teklif geldi; en son girişim 2008 yılının ortalarındaydı. benzer bir yasa tasarısı 2007'de sunuldu, mecliste hızla reddedildi. şubat 2011'de, cumhurbaşkanı adayı amatay asilbek, çok eşliliği yasallaştırmanın seçim kampanyası maddelerinden biri olduğunu belirtti.

kazakistan'da çok eşli medeni evlilik yasasını savunanların çoğu, çok eşli evliliğin yasallaştırılmasının eşit olmayan nüfusu dengelemeye yardımcı olacağını iddia ederken, diğerleri kur'an'ı erkeklerin eşit davranıp onlara mali olarak bakabileceği takdirde dört kadınla evlenmesine izin veren görüşlerini bu tür yasalar lehine bir argüman olarak gösterdi.

muhalifler, uygulamanın toplum için tehlikeli olduğunu öne sürerken, diğer gruplar yasayı kadınlara karşı ayrımcılık olarak gördüler, çünkü çok eşli evliliklere izin vermeyecekti ve bu da olası bir "ortak zemin" çözümü üzerinde toplumsal bir tartışmayı ateşledi.

kamuoyu
2004 yılında yapılan bir anket, kazakistan'da erkeklerin yaklaşık %40'ının çok eşlilik yasasını desteklediğini, kadınların ise sadece %22'sinin bazı çekincelerle birlikte bu fikri desteklediğini ortaya koydu.

kaynakça 

kazakistan'da toplum
kazakistan
Nizâmeddin Şâmî

nizâmeddin şâmî (), 15. yüzyılda timurlular döneminde yaşamış tarihçidir. tebriz yakınlarındaki şenbigāzânî'de doğması nedeniyle "şenbî" ya da "şenb-i gāzânî-i tebrîzî" nisbeleriyle de anılmıştır. üveys paşa ve ahmed celâyir'in hizmetinde bulunduktan sonra, bağdat şehrini ele geçiren timur'a ilk itaat eden ve övgüsünü kazanan kişidir.

şâmî'nin en önemli eseri ise, timur ve hanedanını anlattığı zafernâme'dir.

kaynakça 
özel

genel
 

timur devleti'nde kişiler
15. yüzyıl tarihçileri
Bertan Onaran

bertan onaran (d. 1937, i̇stanbul - ö. 16 aralık 2016, i̇stanbul), türk çevirmen ve yazar.

elli yılı aşkın süren çalışma yaşamı boyunca birçok kitabın türkçeye kazandırılmasını sağlayan onaran, cervantes’in başyapıtı don quijoteyi ilk kez tam metin olarak türkçeye çeviren isim olarak tanınıyordu.

çevirileri 
i̇lk çevirilerini 1963 yılında yayımladı. 1964’te memet fuat’la tanıştı, eserlerini çevirdiği yazarlar arasına andre gide, jean paul sartre, albert camus, mayakovski katıldı. ardından saint-exupery, marguerite duras, albertine sarrazin, gilles martinet’den çeviriler yaptı. cervantes’in başyapıtı don quijoteyi ilk kez tam metin olarak çevirdi. wilhelm reich’ın bütün kitaplarını türkçeleştirdi. jules verne, andré malraux, émile zola, stendhal, panait istrati, eugène ionesco, alain robe grillet, nathalie sarraute’dan çeviriler yapan onaran’ın 1972’de simone de beauvoir’dan aktardığı konuk kıza tdk çeviri ödülü verildi. cumhuriyet başta olmak üzere çeşitli gazetelerde köşe yazarlığı da yaptı. çevirileri dışında cumhuriyeti savunmak adlı bir telif eseri de vardır.

kaynakça 

1937 doğumlular
türk çevirmenler
2021 yılında ölenler
fransızcadan türkçeye çeviri yapanlar
i̇stanbul doğumlu çevirmenler
1997 Azerbaycan Hava Yolları Yakovlev Yak-40 kazası

15 mayıs 1997 günü azerbaycan hava yolları'na ait bir yakovlev yak-40 ile gence havalimanı'nda yapılan bir eğitim uçuşu sırasında uçak yaklaşma esnasında düştü. uçakta bulunan 6 kişinin tümü öldü.

uçak 
kazaya karışan uçak, azerbaycan hava yolları'na ait bir yakovlev yak-40 idi (fabrika numarası 9510640, seri numarası 40-06). 1975'te saratov havacılık fabrikası'nda üretildi. 10 nisan 1975'te aeroflot tarafından işletilmek üzere cccp-87504 kuyruk numarasını aldı. 1993'te azerbaycan hava yolları'na satıldı ve 4k-87504 kuyruk numarasını aldı.

uçuş ve kaza 
mürettebat 15 mayıs 1997 günü bir eğitim uçuşu gerçekleştiriyordu. toplam üç iniş ve bir pas geçme yapıldı. dördüncü uçuşun yaklaşma evresinde uçak aniden dalışa geçti ve pistin 5.160 m uzağına düştü. çarpmanın ve ardından çıkan yangının etkisiyle uçakta bulunanların arasından kurtulan olmadı.

araştırma 
kazanın nedenini araştırma sırasında uçaktaki oksijen tüplerinde iki kurşun deliği bulundu. yüksek basınçlı oksijen tüplerine isabet eden kurşunlar yangına neden olduğu ve hızla gelişen yangının uçağın düşmesine neden olduğu tespit edildi.

zeminde bulunan ve kışlaya dönen bir takım azerbaycan silahlı kuvvetleri askeri eğlence amaçlı yol levhalarına makineli tüfek ile ateş açmıştı. bazı mermiler havadaki uçağın oksijen tüplerine denk geldi ve yangına neden oldu.

kaynakça

1997'de azerbaycan
azerbaycan'daki havacılık kazaları ve olayları
1997'de havacılık kazaları ve olayları
yakovlev yak-40 içeren kazalar ve olaylar
Pirinççizade Arif Bey

pirinççizade arif bey (d. 1853, diyarbakır - ö. 14 mart 1909), osmanlı siyasetçi.

diyarbakır mektubî kaleminde çalışmış, ancak bir süre sonra istifa ederek ziraat ve ticaretle uğraşmıştır. çeşitli zamanlarda i̇dare meclisi, i̇stinaf mahkemesi üyeliklerinde bulunmuştur. arif efendi 1886’nın başlarında belediye meclis başkanlığına atanmış fakat bir yıl dolmadan bu görevden istifa ederek tekrar i̇stinaf mahkemesi’ne üye olarak geri dönmüştür. 1908 seçimlerinde 42 oy ile diyarbakır mebusu seçilmiştir, seçim sonrası hakkında çeşitli şikâyetler yapılmış ise de, yapılan incelemede mebus olmasını engelleyecek bir unsur bulunamamıştır. 14 mart 1909'da ölmüştür.

ölümünden sonra yerine oğlu pirinççizade feyzi bey seçilmiştir.

kaynakça 

1853 doğumlular
diyarbakır doğumlu siyasetçiler
1909 yılında ölenler
1908-1912 osmanlı meclis-i mebusanı diyarbakır üyeleri
arif
diyarbakır belediye başkanları
Branisella

branisella, yaklaşık 26 milyon yıl önce (deseadan, geç oligosen) sırasında, şimdiki bolivya'da olan salla formasyonundan, yalnızca branisella boliviana türünü içeren, yeni dünya maymunlarının soyu tükenmiş bir cinsidir. peru cinsi canaanimico ile birlikte, keşfedilen en eski yeni dünya maymunu fosillerindendir.

açıklama 
fosili bolivya'da paleontolog leonardo branisa tarafından bulundu ve adını 1969'da ilk kez tanımlayan ve sınıflandıran bilim adamı hoffstetter'dir. morfolojik olarak, küçültülmüş üst ikinci küçük azılarında ve küçülmemiş alt ikinci küçük azılarında afrika'dan bir oligosen primatı olan proteopithecus'a benzer. bu, branisella'nın ilkel platyrrhine atalarının afrika'dan güney amerika'ya geldiğini gösteriyor. bununla birlikte, diğer özellikler, diğer yerlerin yanı sıra kuzey amerika'da bulunan soyu tükenmiş bir tarsier benzeri primat grubu olan omomyidlerle ilgili olabileceğini düşündürmektedir.

platirrinler içinde, bu takson, ya canlı formların hiçbiriyle ilişkili olmayan bir kök platyrrin ya da ilkel bir callitrichine olarak yorumlanmıştır (şu anda cebidae familyasına dahil edildi). branisella miyosen'e kadar bilinen tek güney amerika primat taksonu olduğundan, filogenetik konumunun net olarak belirlenebilmesi için daha fazla fosile ihtiyaç vardır.

branisella'nın yanak dişleri çok yüksek taçlıdır, bu da bir şekilde karasal olabileceğini düşündürür, ancak bu hipotez postkraniyal iskeletin kemiklerinden doğrulanamaz (hiçbiri yoktur). bilinen diş numuneleri aşırı derecede ağır ve hızlı aşınma göstermektedir; birinci azı dişi sonuncusundan çok daha fazla aşınmıştır, bu da diyetinde aşındırıcı gıdaları içerdiğini ve meyve diyetini gösteren çok zayıf gelişmiş kesici kenarlara sahip olduğunu düşündürmektedir.  bir örnek göz çukurlarının küçük bir bölümünü tutar ve branisella'nın küçük gözleri olduğunu, yani gündüzcül olduğunu gösterir.

kaynakça 
 

tarih öncesi maymunlar
tarih öncesi primatlar cinsleri
yeni dünya maymunları
primatların evrimi
oligosen devri primatları
Malatya kayısısı

türkiye'de en çok kayısı üretimi yapılan yer olan malatya'da 8 milyon kayısı ağacı bulunmaktadır. bu niteliğiyle malatya "dünyanın kayısı başkenti" olarak da adlandırılmaktadır. malatya kayısısı, avrupa birliği tarafından coğrafi tescile sahiptir. prunus armeniaca l türü olan kayısının hasadı temmuz ayının ortasında yapılır. i̇lde üretilen kayısının %10-15'i yurt içi ve dışında yaş kayısı olarak satılırken, geri kalanı kuru kayısı olarak piyasaya sunulur. malatya'da üretilen kuru kayısının %60-65'i hacıhaliloğlu cinsidir. diğer kayısı cinsleri arasında aşağıdakiler bulunur:
 kabaaşı
 hasanbey
 çöloğlu
 çataloğlu
 soğanoğlu 

darende kayısı üretiminde malatya ilçeleri arasında başı çeker. darende de yetişen kayısı sulu ve tatlı oluşuyla bilinir.

kaynakça 

prunus
malatya (il)
türkiye'de tarım
otomatik taksonkutu eklenmesi gereken sayfalar
Friedrich Giese

wilhelm friedrich carl giese (11 aralık 1870 stargard-19 ekim 1944 eichwalde, berlin), alman türkolog ve osmanlı tarihçisidir. 1870'te günümüzde polonya sınırlarında kalan stargard da dünyaya geldi. greifswald üniversitesi'nde ilahiyat ve doğu dilleri bölümünü bitirdi ve 1894'te wilhelm ahlwardt'ın yanında eski arap şiiri üzerine doktora yaptı. 1899'da georg jakob'un tavsiyesi ile türkoloji'ye yöneldi ve 1905'e kadar i̇stanbul'daki alman lisesi'nde başöğretmenlik görevini yürüttü. anadolu'nun çeşitli şehirlerinde, yörükleri dinleyerek ağız araştırmaları yaptı ve çeşitli türkü sözleri derlemeleri hazırladı. ülkesine döndükten sonra greifswald'da lise öğretmenliği yaptı ve ardından üniversiteye geçerek doçent oldu. 1907’de berlin'deki seminar für orientalische sprachen'de karl foy'un yerine türk dili profesörü olarak atandı. 1907'de derlemelerin olduğu erzählungen und lieder aus dem vilajet qonjah adlı kitabı yayımlandı. yüzbaşı rütbesiyle 1914-1915 yıllarında orduda görev yaptı.

davet üzerine 1915’te dârülfünun edebiyat fakültesi'nde ural-altay dilleri profesörlüğü görevini yürüttü. mondros mütarekesi'nden sonra türkiye'den ayrıldı ve 1920'de davet edildiği breslau üniversitesi'nde ders vermeye başladı. burada en eski osmanlı tarih kaynaklarını karşılaştırmalı olarak değerlendirdiği die ältesten osmanischen geschichtsquellen adlı makalesini yayımladı. bundan sonra edebiyatı bıraktı ve çalışmalarını osmanlı tarih kaynaklarını araştırma üzerine yoğunlaştırdı. 1922'de yazarı bilinmeyen 13 el yazması metni karşılaştırmalı olarak ele aldığı en önemli eseri anonim tevârîh-i âl-i osmânı yayımladı. orhun yazıtları'ndan kül tigin yazıtı'nın çözümlenmesine katkı sağladı. 1929'da die altosmanische chronik des ʿāšiqpašazāde adlı eserini yayımladı.

1940 yılında felç olana kadar çeşitli çalışmalarını devam ettirdi. 19 ekim 1944'te eichwalde'de bulunan evinde hayatını kaybetti.

kaynakça 
özel

genel
 

1870 doğumlular
1944 yılında ölenler
20. yüzyıl alman tarihçileri
alman türkologlar
osmanlı tarihçileri
2018 Kazakistan otobüs yangını

kazakistan'da otobüs yangını, 18 ocak 2018 tarihinde aktobe'de meydana gelen otobüs yangınıdır. yangın sonucunda, 52 özbek vatandaşı öldü. kazakistan i̇çişleri bakanlığı'na göre, yerel saatle 10:30'da yanan otobüsten beş yolcu çıkmayı başardı 

macar yapımı bir ikarus otobüsü aktau, çimkent, kazakistan ve samara, rusya arasındaki otoyolda, kazakistan sınırı yakınında seyahat ediyordu. bu otoyol, özbek işçileri rusya'ya taşımak için yaygın olarak kullanılmaktadır.

kurbanların hepsinin özbek kökenli olduğu bildirildi. 3 özbek ve 2 kazak sürücü kaçmayı başardı  olay sırasında yangın çıkışları kapatıldığı için trajedinin boyutu daha da genişledi.

yangının nedeni henüz bilinmiyor ancak olay yerindeki araştırmacılar yangının bir kısa devreden kaynaklandığını düşünüyorlar.özbekistan dışişleri bakanlığı yaptığı açıklamada büyükelçilik görevlilerinin olay yerine gittiğini söyledi.

ölenlerin çoğunun cesetleri tanınmaz hale geldiğinden dna testi yapılması planlanıyor 

kazakistan cumhurbaşkanı nursultan nazarbayev, trajedi ile ilgili olarak özbek mevkidaşı shavkat mirziyayev'e bir taziye telgrafı gönderdi. çeşitli ülkelerin liderleri olayla ilgili taziyelerini dile getirdiler. tacikistan,gürcistan,azerbaycan,
belarus ve türkmenistan cumhurbaşkanları da taziyelerini bildiren ülkeler arasındadır.

kaynakça 

aktöbe eyaleti
Mesopithecus

mesopithecus ("orta maymun"), 11 ila 4 milyon yıl önce avrupa ve asya'da yaşamış soyu tükenmiş bir köpeksi maymun cinsidir. mesopithecus, vücut uzunluğu yaklaşık 40 santimetre (16 inç) olan modern bir makağı andırıyordu. uzun, kaslı uzuvları ve esnek parmakları olan ince bir vücuda sahip olarak hem yürümeye hem de tırmanmaya uyarlanmıştır. dişleri, öncelikle yumuşak yaprak ve meyve yediğini gösterir. bir zamanlar soyu tükenmiş bu maymunların gri langurların atası olabileceği düşünülüyordu, ancak daha yakın tarihli bir çalışma bunların kalkık burunlu maymunlar ve douclarla (pygathrix cinsi)
daha yakından ilişkili olduklarını öne sürüyor.

galeri

kaynakça

dış bağlantılar 

 halkidiki'de ortaya çıkarılan nadir mesopithecus kafatası 

tarih öncesi avrupa memelileri
tarih öncesi primatlar cinsleri
pliosen devri primatları
tarih öncesi maymunlar
colobinae
Windows 11 sürüm geçmişi

windows 11, microsoft tarafından 5 ekim 2021'de piyasaya sürülen bir işletim sistemidir.

windows 11'in ilk genel önizleme yapısı, 28 haziran 2021'de dev channel'da windows insider'ların kullanımına sunuldu. 29 temmuz 2021 tarihinde ise ilk kez beta channel'da olan windows insider'ların kullanımına sunuldu. 23 eylül 2021 tarihinde ise isteğe bağlı bir güncelleme olarak windows 11 rtm (21h2) release preview channel kullanıcılarına sunuldu. 5 ekim 2021'de ise 21h2 sürümü kararlı olarak yayınlandı.

kanallar 

windows 11 insider preview derlemeleri, insider'lara üç farklı kanalda teslim edilir. dev channeldaki kullanıcılar, beta channeldaki kullanıcılardan önce güncellemeler alır, ancak daha fazla hata ve başka sorunlarla karşılaşabilir. sürüm önizleme kanalındaki içeridekiler, sürüm neredeyse herkese açık olana kadar güncelleme almaz, ancak nispeten daha kararlıdır.

sürüm tarihçesi

l1h2

l2h2

ayrıca bakınız 
 windows 10 sürüm geçmişi

kaynakça 

microsoft tarihi
yazılım sürümü geçmişleri
tablet işletim sistemleri
Aslankaya tapınağı

aslankaya tapınağı, afyonkarahisar ili i̇hsaniye i̇lçesi döğer kasabasına 4 kilometre mesafede emre gölü yakınında bulunan yüksek bir kaya kütlesinin güney yüzü dikey düzeltilerek oluşturulmuş, üçgen çatılı bir (tapınak cephesi) anıttır.

jeolojik yapılı tüf olan 1 km uzunluktaki bu kayalık, orta tabakanın çok aşınmış olması nedeni ile büyük parçalar kopmakta ve bazı bölümlerinde tabakalaşma belirgin olarak görülmektedir. m.ö. 7.yüzyılda yapıldığı sanılan aslankaya tapınağı üçgen çatının kiriş boşluklarında karşılıklı iki sfenks (insan başlı kanatlı aslan),geometrik desenli kuzey yanına kükremiş ve ayakta duran, başı yıpranmış bir aslan kabartması yapılmıştır. anıt frigler’e ait  yapıların en çok bilinen olduğu düşünülmektedir.

kaynakça 

afyonkarahisar tarihi