Dikaiarhos

messanalı dicaearchus (;  mö 350 - 285), ayrıca dicearchus veya dicearch olarak da bilinen yunan filozof, kartograf, coğrafyacı, matematikçi ve yazardır.

hayatı
pheidias'ın oğullarından biriydi ve hayatının büyük bölümünü yunanistan'da ve özellikle peloponnesus'ta geçirmesine rağmen, sicilya'daki messana'da doğdu. dicaearchus, aristoteles'in lyceum'daki öğrencisi ve bazı yazılarını kendisine adadığı theophrastus'un bir arkadaşıydı. mö 285 civarında öldü.

çalışmaları
eserlerinin çok azı günümüze kadar gelmiştir. en önemli eseri yunanistan'ın yaşamı olan yunanistan'ın tarihi ve coğrafyası üzerine yazmış olduğu eserdir. coğrafi koordinatları ilk kullananlar arasında olduğu haritacılık alanına önemli katkılarda bulundu. ayrıca felsefe ve siyaset üzerine kitaplar yazdı.
dicaearchus, kadim insanlar tarafından bir filozof ve çok çeşitli şeyler hakkında en kapsamlı bilgiye sahip bir adam olarak büyük saygı gördü. çalışmaları yalnızca kendisinden sonraki yazarların dicaearchus’tan yaptıkları birçok parçalı alıntılardan bilinmektedir. eserleri coğrafi, politik veya tarihsel, felsefi ve matematikseldi; ancak bunların doğru bir listesini çıkarmak zordur çünkü farklı eserler olarak alıntılanan birçoğu daha büyük eserlerin sadece bölümleri gibi görünmektedir. dahası, mevcut parçalar, bir zamanlar ait oldukları eserler hakkında her zaman net bir fikir oluşturmamızı sağlamaz. dicaearchus'un coğrafi çalışmaları strabo'ya göre polybius tarafından birçok açıdan eleştirildi. strabon, dicaearchus'un hiç ziyaret etmediği batı ve kuzey avrupa tasvirlerinden memnun değildi.

coğrafya alanındaki eserleri
 yunanistan'ın yaşamı (, , ) - üç kitaptan oluşan dicaearchus’un en ünlü eseridir. mö 1. yüzyılın ortalarında, nysa’lı jason’ın bios hellados’una ve varro’nun de vita populi romani’sine ilham verdi. yalnızca 24 parça halinde mevcuttur, ama görünüşe göre en eski zamanlardan ii. philip dönemine kadar yunan ulusunun biyografisini yazmaya çalışmıştır. en ünlü pasajlar varro ve porphyry tarafından alıntılanan ve ilerlemenin ikicil bir bakış açısına işaret eden pasajlardır. örneğin tarımın icadı, bolluk yaratarak açlığı hafifletir, ancak bolluk savaşa yol açan açgözlülüğü de kışkırtmaktadır. her insan ilerlemesi bir sorunu çözerken, aynı zamanda başka bir sorunu da doğurur. i̇nsan kurumlarını ve tarihlerini ayrıntılandıran pasajlar, bunların gerilemeyi engelleyebileceğini düşündüğünü gösteriyor. örneğin, onun ülke (), aile () ve kabile () tanımı, polis (antik yunan şehir devleti) içindeki insan ilişkilerinin doğru düzenlenmesi hakkındadır. dicaearchus, insanların bolluğu adil bir şekilde dağıtmayı nasıl öğrendiğine dair bir referans olarak "paylaşım boğulmayı durdurur" sözünü açıkladı. birçok bölüm, yunanistan'ın müzik ve kültürünün kökenleriyle ilgilidir. bu, diğer eserlerinden bazılarında şikayet ettiği, küçük düşürülmüş sempozyumsal yunan kültürünün tersidir. yunan kültürünü altın çağında tanımlamaya olan ilgisi, bu nedenle kısmen polemikseldir: okurlarına orijinal biçimlerini hatırlatarak müzikteki mevcut modaya saldırmak ister. siyasi gerileme ile kültürel yozlaşma arasındaki bağlantı (gördükleri gibi) aynı zamanda onun dostu olan peripatetik ve arkadaşı olan aristoxenus tarafından yapıldı. ünlü bir pasajda, yunan tiyatrolarına "yeni müzik" girişini napoli körfezi'ndeki poseidoniates’in barbarlaşmasıyla karşılaştırdı.
 dünya döngüsü (, ) - bu çalışma muhtemelen dicaearchus'un inşa edip theophrastus'a verdiği coğrafi haritaların açıklamalarının yazılmış olduğu ve o zamanlar bilindiği kadarıyla tüm dünyayı kapsıyor gibi görünen bir metindi.
 yunanistan'ın tanımı (, ) -bu eser, "theophrastus" a adanmış ve 150 iambik (bir kısa bir uzun hece ölçüsü ile yazılmış) dizeden oluşan bir çalışmanın parçasıdır. daha önce dicaearchus'a atfedilmişti, ancak ilk yirmi üç satırın ilk harfleri bunun gerçekten bir "calliphon’un oğlu dionysius" un işi olduğunu göstermektedir.
 dağların yükseklerinde () - dünya döngüsü’nün parçası olabilecek bir eserdir. çeşitli dağların yüksekliklerini nirengi ile ölçmek için bilinen en eski girişimdir.
 trophonius mağarasına iniş (, ) - birkaç kitaptan oluşan ve ondan alıntılanan parçalardan anlaşıldığı üzere, trophonius mağarasındaki rahiplerin yozlaşmış ve ahlaksız işlerinin anlatımını içeren bir çalışmadır.
 sparta anayasası (, ), olimpik diyalog (, ), atletik yarışmalar ve athena'ya fedakarlıklar içeren bir antik yunan festivali hakkında diyalog (, ) ve diğerleri gibi diğer bazı eserler, sadece en önemli eseri olan yunanistan'ın yaşamın’ın bölümleri gibi görünmektedir.

siyasi nitelikteki eserleri
 üç şehir diyaloğu (, , ) - çok tartışmalı bir çalışmadır. muhtemelen karşılaştırmalı bir hükûmet çalışmasıydı. aristoteles'in ardından, dicaearchus tüm hükûmetleri üç kategoriye ayırdı: demokratik, aristokratik ve monarşik üç kategorinin tümünün unsurlarının rol oynadığı spartan sistemini yansıtan "karma" bir hükûmeti savundu. bu çalışma, cicero'nun de republica 'sı için bir ilham kaynağı olabilir.

felsefi eserleri
 lesbian kitapları (, ) - adını, felsefi diyalog sahnesinin midilli adasındaki lesbos'da açılmış olmasından alan üç kitaplık eserde, dicaearchus ruhun ölümlü olduğunu kanıtlamaya çalıştı. cicero ruh üzerine () adlı bir çalışmadan bahsederken, muhtemelen bu çalışmadan bahsetmektedir.
 korint diyaloğu (, ) - üç kitaptan oluşan bu eser lesbiakoi'ye bir çeşit tamamlayıcıydı. muhtemelen başka bir pasajda cicero'nun i̇nsan yıkımı üzerine () olarak adlandırdığı eserle aynı eserdir.
 ilium'da kurban üzerine bir çalışma (, ) büyük i̇skender'in ilium'da gerçekleştirdiği kurbandan söz ediyor gibi görünür.
burkert'e (1972) göre aristoxenus ve dicaearchus, pisagor hakkında bilgi sağlayan en önemli kaynaklardır.

son olarak, gramer niteliğinde olan ve dicaearchus'a ait olabilecek başka eserler de vardır; alcaeus hakkında (, ) ve euripides ve sophocles'in çizimlerinin özetleri (, ). ancak suda'ya göre bu eserler, aristarchus'un bir öğrencisi olan ve apollonius'ta üstü kapalı bahsedilen lacedaemon'un gramer uzmanı dicaearchus'un eserleri de olabilir.

notlar

kaynakça
 david c. mirhady, "dicaearchus of messana: the sources, texts and translations," in fortenbaugh, w., schütrumpf, e., (editors) dicaearchus of messana: text, translation, and discussion. transaction publishers. (2001). 
 
 fortenbaugh, w. & schütrumpf, e., (eds.) dicaearchus of messana: text, translation, and discussion. transaction publishers. (2001). 
 verhasselt, g. die fragmente der griechischen historiker continued. iv. biography and antiquarian literature, b. history of literature, music, art and culture. fasc. 9 dikaiarchos of messene no. 1400. leiden; boston: brill, 2018. 
 wehrli, f., dikaiarchos. die schule des aristoteles. texte und kommentar, hft. 1. schwabe. 2nd edition (1967)
 alonso-núñez, j. m., 'approaches to world history in the hellenistic period: dicaearchus and agatharchides' athenaeum 85 (1997) s.53-67
 bodei giglioni, g., 'dicearco e la riflessione sul passato' rivista storica italiana 98 (1986) s.629-652
 cooper, c., 'aristoxenus, περὶ βίων and peripatetic biography' mouseion 2(3) (2002) s.307-339
 purcell, n., 'the way we used to eat: diet, community, and history at rome' american journal of philology 124 (2003) s.329-358

mö 4. yüzyılda yunanlar
mö 4. yüzyıl filozofları
mö 4. yüzyıl yazarları
mö 3. yüzyılda yunanlar
mö 3. yüzyıl filozofları
mö 3. yüzyıl yazarları
mö 350'lerde doğanlar
mö 280'lerde ölenler
antik yunan filozoflar
antik yunan kartograflar
antik yunan coğrafyacılar
antik yunan matematikçiler
matematik tarihi
felsefe tarihi
bilim tarihi
ontologlar
bilim felsefecileri
geometriciler