Pauline Krautz

pauline krautz (sorbça: pawlina krawkowa veya doğum adıyla pauline rehnus (sorbca: pawlina renusojc) d. 18 aralık 1890; cottbus - ö. 16 eylül 1941; cottbus) sorb kültürünün tanıtılması için faaliyet yürüten aktivist ve girişimci. nazi almanyası'nın geleneksel federalizminden daha merkezi bir yapıya doğru götürme hedefini takip ettiği dönemde naziler onu ayrılıkçılığın temsilcisi olarak tehdit olarak gördü. krautz, cottbus'daki hapishanesinde öldü. nazi zulmünün sembolü olarak anıldı.

yaşamı 
pauline krautz ailenin beş çocuğundan en büyüğü olarak  cottbus'un doğusunda bir köy olan dahlitz'de doğdu. babası christian rehnus bir marangozdu. babası bir tarım işçisinin on dört çocuğundan biri olarak büyümüştü ve bu bölgede aileler zengin değildi. hemen yakındaki kolkwitz'de okula devam etti ve burada hem almanca hem de sorbca öğrendi. okuldan ayrıldıktan sonra, cottbus tekstil fabrikasında çalışırken küçük kardeşlerine bakmak için ailesiyle birlikte kaldı. 1920'de tekstil alanında da çalışan reinhold krautz ile evlendi. evlilik, pauline'in başarılı bir şekilde usta olarak tamamladığı terzilikte çıraklığa başlamasının önünü açtı.

1926 yılında bir işyeri açtı ve cottbus'da wendish halk kostümleri, sanat ve nakış eserleri sattı. ancak o dönemde bu moda gerek hükûmetçe gerekse insanlarca geleneksel halk kostümleri "tuhaf" olarak nitelendiriliyordu ve genç kadınlar tasarlanan bu kıyafetleri giymekte isteksizdi. buna bağlı olarak talep zayıftı ve bu nedenle bu geleneksel kostüm motifleriyle bebekler üretmeye ve satmaya başladı. bunlar gerek yerel gerekse çekoslovakya sınırındaki müşteriler arasında oldukça popüler hale geldi. 1932'den itibaren krautz, bebekleri bautzen, dresden, hirschberg, saarbrücken, prag ve frankfurt gibi yerlerde kurulan sergilerde sergiledi. 1936'da, yaz olimpiyatları ile bağlantılı olarak bebek kostümlerinin büyük bir bölümünü berlin'e gönderdi. ancak, 1933'te iktidara gelen nazi hükümeti, sorb ayrılıkçılığını ortadan kaldırmak için daha öncekilerden çok daha radikal kararlar aldı. buna paralel olarak sorb kimliğine dayanan küçük işletmelere dahi düşmanca davrandılar. bebeklerin almanya dışındaki slav ülkelerinde popüler olması ve krautz'un düzenli gelişen işleriyle bağlantılı olarak iki kız kardeşini ziyaret amacıyla düzenli olarak çekoslovakya'ya gitmesi onu yetkililerin gözünde şüpheli haline getirdi. yerel basında eleştirildi, nazi yöneticisiler tarafından sorgulandı. hükûmetin baskısı sonucu pasifize olmak zorunda kaldı.

nisan 1938'de krautz sokakta bir gestapo ajanı tarafından durduruldu. yetkililer bölgedeki köylerin isimlerini sorbca'dan almanca eşdeğerlerine değiştirerek yerel olarak öfkeyi artırıyorlardı. krautz'un bu konudaki görüşleri zaten yerel olarak yaygın bir şekilde biliniyordu ve gestapo ajanına hitler'in halk için desteğinin nasıl olması gerektiğini tüm köylerinin adlarını değiştirerek nasıl uzlaştırılabileceğini sordu. ertesi gün tutuklandı ve soruşturma altına alındı.

krautz on sekiz ayını cottbus'taki kadın hapishanesinde tutuklu olarak geçirdi. bu sırada sorgulayıcıları "devlete ve partiye yurtsever olmayan saldırılar" konusuyla ("heimtückischer angriffe auf staat und partei") elinden geleni yaparken kendisine çekoslovak istihbarat servisleri adına çalışan bir casus olduğunu itiraf etmesi için şantaj yapıldı. onbir ay sonra, delil yetersizliğinden ötürü serbest bırakıldı ve iyileşmek için ailesinin evine döndü. serbest bırakıldığı sırada, devlete karşı iddiaları bir kenara bırakmak için tüm yasal haklarını yazılı olarak teslim etmesi gerekiyordu. daha fazla kostüm ve bebek üretmek imkânsız hale geldi, çünkü cottbus'ta hiçbir işletme ona gerekli hammaddeleri satmazdı ve hiçbir durumda spreewald bölgesinde hiçbir işletme ondan mal satın alamazdı. pauline krautz 16 eylül 1941'de öldü. son nefesiyle cenazesinde vaazının sorbca verilmesini istedi, ancak bu dileğin yerine getirilemedi. cenazesine iki gestapo ajanı katıldı.

doğumunun 120. yıldönümünde, 18 aralık 2010'da cottbus'taki sandow caddesi'nde (sandower straße) anma plakası konuldu. belediye binasında hayatından kesitler izletildi.

kaynakça 

sorblar
1941 yılında ölenler
1890 doğumlular
alman moda tasarımcıları
kostüm tasarımcıları
20. yüzyılda almanlar
almanya doğumlular
almanya'da ölenler