Kör Dalış

kör dalış, clive cussler'ın yazdığı bir macera romanıdır. bu, yazarın baş kahramanı dirk pitt'in yer aldığı 5. kitaptır. 1981'de yayınlanmış olup, ironik öneme sahip bir tarih olan 1989'un yakın geleceği olarak belirlenmiştir (aşağıya bakınız).

kitabın konusu, gizli tarihin önemli bir unsurunu içeriyor.

tanıtım yazısı 
1914 yılında iki ünlü ajan, iki ayrı kazada öldüler. yalnızca bu iki ajanın bildiği esrarengiz bir plan da onlarla birlikte sulara gömüldü.

bu milyonlarca dolar değerindeki planı, nedense hiç kimse bir daha aramak istemedi.

yıllar sonra amerika bu esrarı çözme görevini dirk pitt'e vermişti. i̇ngilizler de brian shaw'dan planı mutlaka bulmasını istiyorlardı.

i̇ki genç adam amansız bir mücadelenin içindeydiler ama yanlarında soluk alan ölümden habersizdiler.

clive cussler, gerilim ve seks dolu yeni romanında gene okurlarını heyecan seli önünde sürüklüyor.

lanetli gemi, enkaz ve buzdağı romanları ile edebiyat dünyasına kendini kabul ettiren clive cussler, altın arayıcılığı yapmış, batık gemileri çıkatmış, deniz düşen uçakları bulmuştur... tıpkı romanlarının kahramanı dirk pitt gibi...

romanın adının açıklaması 
cussler, pitt karakteri aracılığıyla, kitabın orijinal adı olan "gece sondası"nın su altı mağaralarının karanlığını keşfetmek için kullanılan eski bir dalış terimi olduğunu iddia ediyor.

konu özeti 
sene 1989 ve amerika birleşik devletleri ekonomik bunalım içinde. çünkü "franklin roosevelt'ten bu yana her başkan, halefinin ofisine katlanan bir mali yük yükleyerek bir oyun oynadı" (1. bölümde amerikan başkanı tarafından söylendi) ve petrol kıtlığını artırarak.

cia tahminleri, orta doğu petrol sahalarının tükenmesine sadece iki yıl kaldığını göstermektedir. dünya çapındaki toplam petrol talebi tahmini arzın %50'sinden fazladır ve nükleer ve diğer alternatif enerjiler aradaki farkı kapatmakta yetersiz kalmaktadır. kanada, quebec'teki devasa yeni bir hidroelektrik santraline milyarlarca dolar yatırım yaptıktan sonra, şu anda kuzeydoğu amerika'daki birçok eyaletin tek elektrik tedarikçisi konumundadır. daha da kötüsü, numa tarafından geliştirilen çok gizli bir deneysel denizaltı, yakın zamanda, quebec karasularında sınırın hemen ötesinde uzanan, potansiyel olarak en zengin petrol rezervi türü olan bir stratigrafi keşfeder.

fransız kanadalı milletvekili henri villon tarafından gizlice yönetilen veflq'ya benzeyen quebec'teki radikaller, quebec'in kanada'dan bağımsızlığı konusunda bir referandum için bastırmaktadır. yeni seçilen kanada başbakanı charles sarveux, quebec bağımsızlığını ilan ederse diğer bölgelerin quebec'i takip etmeleriyle ya da abd'ye bağlanmak için dilekçe vermeleriyle kanada'nın dağılmasına sebep olmasından korkmaktadır.

abd deniz kuvvetleri komutanı heidi milligan, görevleri arasında başkan woodrow wilson'ın deniz politikalarını araştırma konusu yaptığı tarih doktorası üzerinde çalışmaktadır. uzun zamandır unutulmuş bir mektupta bir "kuzey amerika antlaşması" referansına rastlar ve anlaşmanın tüm izlerinin ulusal arşivlerden silinmiş gibi göründüğünü öğrenince ilgisini çeker.

daha sonra ortaya çıkarılan olan kuzey amerika anlaşması, amerika birleşik devletleri ile birleşik krallık arasında bir dönüm noktası anlaşmasıdır. 1914'te i̇ngiltere, ufukta beliren bir dünya savaşıyla kendisini ekonomik zor zamanlar içinde bulmuştur. büyük bir sermaye akışı olmadan ulusun hayatta kalamayacağından korkan i̇ngiltere başbakanı hh asquith, kral v. george'un işbirliğiyle sessizce birleşik devletler hükümetine yaklaşır ve kanada'yı birleşik devletlere bir milyar dolara satmayı teklif eder. başkan wilson hemen kabul eder ve anlaşmayı imzalamak için 150 milyon dolarlık bir peşinat öder. ancak mayıs 1914'te aynı gün, anlaşmanın amerikan nüshası, manhattan limited ekspres yolcu treni demiryolu köprüsünü geçerken hudson nehri'ne devrildiğinde ve i̇ngiliz nüshası, rms empress of ireland gemisi yanlışlıkla norveç gemisi ss storstad tarafından batırılıp st. lawrence nehri dibine gömüldüğünde trajedi başlar. her iki ülkenin de anlaşmanın kopyaları kaybolmuşken ve i̇ngiliz kabinesi haberi olmadan kanada'nın satılmasına öfkelenmişken, wilson anlaşmanın tüm kayıtlarının imha edilmesini emreder ve 150 milyon dolarlık ödemeyi bir savaş kredisi olarak kaydeder.

anlaşma bilgisi bir kez daha ortaya çıktığında, abd başkanı numa ve dirk pitt'e, her ikisi de 70 yıldan fazla bir süredir sular altında kalmış olan anlaşmanın nüshalarını geri almalarını emreder. anlaşma, başkan'ın amerika birleşik devletleri ve kanada'yı tek bir ulus olarak, "kanada birleşik devletleri" adı altında birleştirmek gibi cüretkar bir planla amerika birleşik devletleri'ni ulusal iflastan kurtarma planında mihenk taşı haline gelir.

i̇ngilizler, kanada'nın abd'ye kaptırılmasını, i̇mparatorluklarının kabul edilemez ve düşünülemez parçalanmasının başlangıcı olarak görmektedirler. kanada'nın i̇mparatorluğu terk etmesine izin verilirse, çok büyük bir ihtimalle avustralya, hatta galler ve i̇skoçya da aynı yolu takip edecektir. i̇ngiliz gizli haber alma servisi, en iyi eski ajanlarından biri olan brian shaw'ı emekliliğinden geri çağırır ve ona amerika'nın kurtarma çabalarına göz kulak olmasını ve ne pahasına olursa olsun kuzey amerika antlaşması'nın yok edilmesini emreder.

kurtarma ekibi, deniz yolculuğunda zarar görme riskine karşı bu nüshanın su geçirmez malzemeyle paketlenmiş olacağı düşüncesiyle anlaşmanın st. lawrence'daki nüshasını kurtarmayı denemeye karar verir. shaw'un ve işe alınan haydut foss gly'nin projeyi sabote etme çabalarına rağmen, anlaşma geri alınır, ancak su geçirmez kaplamanın bu kadar uzun yıllar boyunca suda kalmaya dayanamadığı ve belgenin hamur haline geldiği ortaya çıkar.

daha sonra, bir şans eseri sonucu aynı kaderi paylaşmayacağını umarak hudson kopyasını kurtarmaya çalışırlar. kapsamlı aramalara rağmen, ne köprünün enkazında ne de nehrin başka bir yerinde tren enkazına ait herhangi bir iz bulunamayınca ortama gerginlik ve panik hakim olur. fırtınalı gecelerde terkedilmiş raylarda uluyan ve köprünün bulunduğu yere vardığında aniden ortadan kaybolan "hayalet tren"in gizemi ise, fazladan merak uyandırır.

pitt bu hayalet tren gizemini tesadüfen çözer -bir gece raylar üzerinde yürürken "hayalet tren" yanından geçer ve ancak tren sadece bir lokomotif farı ve ray döşemesinin üzerine gerilmiş bir teleferik boyunca çalışan bir anons sisteminin lokomotif sesleri çalmasıdır. bu ona gerçek trenin nerede olduğuna dair ipucu verir: aslında tren, bir külçe vagonunu çalmak için ayrıntılı bir planın kurbanıdır. bir grup soyguncu köprüyü patlatır, ardından en yakın tren istasyonunda bir soygun kurgular; biri istasyon şefini yerde silah zoruyla tutarken, dışarıda kalan diğeri, tren seslerinin olduğu bir gramofon kaydını çalar ve geçen bir tren izlenimi vermek için pencerelerden bir fener yakar. bu şekilde istasyon şefini yanıltırlar ve trenin yıkılan köprüden yuvarlanmasını engelleyemediğini düşünmesini sağlarlar. ancak gerçekte başka bir soyguncu grubu treni hattın ilerisine kaçırmış, kullanılmayan bir mahmuz boyunca terk edilmiş bir yeraltı ocağına yönlendirmiş ve sonra taş ocağının girişini havaya uçurmuştur. bu şekilde treni gizlemeyi ve taş ocağının eski havalandırma tünellerinden ağır külçe yükünü boşaltmayı planlamışlardır.

pitt taş ocağının yerini bulur ve soyguncu çetenin havalandırma tünellerinin gerçekten geçirilebilir olup olmadığını tespit edemediğini keşfederler. aslında su taşkını hem soyguncuların hem de tren yolcularının taş ocağından çıkmasını engeller ve trendeki herkes açlıktan ölür. pitt dalış ekipmanı ile tünellerden geçer ve treni bulur. bu arada shaw, taş ocağına yukarıdan girer ve neredeyse aynı anda trene varır. bozulmamış olan anlaşmaya sahip olmak için bir mücadeleye girişirler ve pitt galip gelir.

pitt, anlaşmaya sahip olmanın belirleyici olacağı çok önemli bir konuşmayı yapmadan önce anlaşmayı başkan'a teslim etmek için umutsuzca zamanla yarışır. bunu da kıl payıyla başarır. başkan anlaşmayı alır ve bundan böyle kanada ve abd'nin "kanada birleşik devletleri" olarak birleşeceğini duyurur.

heidi milligan ve pitt, bir düşman ajanı olarak tutuklu olan shaw'a da veda edecekleri john f. kennedy havalimanı'nda vedalaşırlar. heidi uçağına binmek için ayrıldıktan sonra pitt, shaw'ın serbest bırakılmasını ve heidi ile aynı uçakta ayrılmasını ayarladığını shaw'a bildirir ve "başkan bana bir iyilik borçludur" iddiasında bulunur. shaw kelepçelerinden kurtulur ve pitt, ona "james bond seninle gurur duyardı. i̇kinizin oldukça yakın olduğunuzu duydum." der.

karakterler 

 dirk pitt – ulusal sualtı ve denizcilik ajansı (numa) özel projeler direktörü
 amiral james sandecker – numa'nın baş yöneticisi
 al giordino – numa özel projeler direktör yardımcısı.
 rudi gunn – numa'nın lojistik müdürü.
 heidi milligan - abd donanması teğmen komutanı. boş zamanlarında tarih alanında doktorası üzerinde çalışıyor. milligan, kuzey amerika antlaşması'nın ilk kanıtını keşfeder ve komployu harekete geçirir. heidi milligan ayrıca önceki dirk pitt romanı enkaz'da yardımcı karakter olarak yer aldı .
 brian shaw - sovyetler tarafından smerş suikast ekiplerinin dikkatini çekmeden faaliyet gösteremeyecek kadar iyi tanındığında emekli olmaya zorlanan i̇ngiliz gizli i̇stihbarat servisi'nden eski bir subay. shaw, kuzey amerika antlaşması arayışında amerikalılara karşı çalışmak için emeklilikten çekilir. shaw'ın, pitt'le yaptığı son konuşmada, sahte bir isim altında yaşayan james bond olduğu ima edilmiştir.
 foss gly - radikal free québec society için kirli işleri yapan "uzmanlar" olarak adlandırdığı bir suikast ekibine liderlik eden amerikalı bir gurbetçi. gly aynı zamanda bir kılık değiştirme ve kimliğe bürünme ustasıdır.
 henry villon - kanada avam kamarası'nın liberal parti üyesi ve free québec society'nin gizli başkanı.
 alan mercier - amerika birleşik devletleri ulusal güvenlik danışmanı
 charles sarveux - kanada'nın yeni seçilen başbakanı

i̇malar ve referanslar 
bu hikaye, 1878'de colorado'nun bennett kasabasında yer alan (daha sonra kiowa crossing olarak bilinen) bir demiryolu köprüsünün yıkılmasından sonra bir kansas pasifik demiryolu treninin nehir sularına karıştığı bir tren kazasından esinlenmiştir. lokomotif dışında enkazın çoğu kurtarılmıştır. i̇ronik olarak, 1989'da (romanın geçtiği yıl), kansas pasifik demiryolu'nun lokomotifi gizlice kurtardığı ve tekrar hizmete soktuğu, ancak bilançoda kayıp olarak yazdığını ve bu nedenle sigorta dolandırıcılığı yaptığı keşfedildi. bir başka ironik nokta da, kanada'nın i̇ngiliz hükümetine olan son yasal bağımlılığını, kitabın yayınlanmasından bir yıl sonra, kanada yasası'nın yürürlüğe girmesiyle 1982'de koparmasıydı.

kitapta prolog, 1914 yılının mayıs ayında, i. dünya savaşı'nın patlak vermesinden hemen önce geçmektedir. başkan woodrow wilson, dışişleri bakanı william jennings bryan, i̇ngiltere başbakanı hh asquith, kanada başbakanı robert borden ve king george v dahil olmak üzere dönemin birçok tarihi şahsiyetine kurgusal olarak atıfta bulunulmaktadır.

dirk pitt romanlarının ortak özelliği, denizcilik ve ekolojik bilime dayalı referanslar ve hikaye temalarıdır. bu kitapta deniz yüzeyinin altında petrol ve diğer enerji ve mineral içeriğini aramak için gelişmiş yandan taramalı sonar teknolojisinin tanıtılması, ana temadır.

kaynakça 

kurguda gizli haberalma servisi
viking press kitapları
kurguda 1989
konusu kanada'da geçen romanlar
konusu new york eyaletinde geçen romanlar
popüler kültürde amerika birleşik devletleri-kanada ilişkileri
amerikan gerilim romanları
amerikan macera romanları