Baryonlar listesi

baryonlar, üç kuarktan meydana gelen bileşik parçacıklardır. birer kuark ile antikuarktan oluşan bozonlar gibi baryonlar da, yalnızca kuark veya antikuarkların oluşturduğu parçacıkların yer aldığı hadronlar grubuna dahildir. kuarklardan meydana geldiği için baryonlarda güçlü etkileşim görülür. her bir baryonun, kendisine karşılık gelen ve antibaryon olarak adlandırılan birer antiparçacık vardır. antibaryonlarda, her bir kuark yerine bu kuarklara karşılık gelen antikuarklar bulunur.

baryonlar, izospin (i) değeri ve kuark (q) içeriğine göre gruplara ayrılmaktadır. nükleon (), delta (), lambda (), sigma (), ksi () ve omega () olmak üzere altı grup baryon bulunur. bu sınıflandırmanın kuralları, particle data group tarafından belirlenmektedir. bu kurallara göre yukarı (), aşağı () ve garip () kuarklar hafif; tılsım (), alt () ve üst () kuarklar ise ağır kabul edilir. bu kurallar, altı kuarktan herhangi üçünün meydana getirdiği her bir baryon için geçerlidir. üst kuarklar, standart model'in öngördüğüne göre yaklaşık  olan ortalama yaşam süresinin güçlü etkileşime girebilmesi için yeterli olmamasından ötürü hadron oluşturamamaktadırlar.

baryonlar listesi 
aşağıda, bilinen veya varlığı tahmin edilen ve particle data group tarafından onaylanan baryonların tamamı, toplam açısal momentum j =  ve j =  dizimlerine ve pozitif paritelerine göre listelenmektedir. bir tür kuarktan meydana gelen baryonlar, j =  dizilimde de var olabilir; ancak j =  dizilimindeki varlıkları pauli dışarlama ilkesi gereğince engellenmektedir. i̇ki tür kuarktan meydana gelen baryonlar, j =  ve j =  dizilimlerinde var olabilir. üç tür kuarktan meydana gelen baryonlar ise, j =  ve j =  dizilimlerinde var olabilir. bu baryonlar için iki j =  dizilimi mümkündür.

listelerde yer alan sembollerin anlamı şu şekildedir: i (izospin), j (toplam açısal momentum), p (parite), u (yukarı kuark), d (aşağı kuark), s (garip kuark), c (tılsım kuark), b (alt kuark), q (yük), b (baryon sayısı), s (gariplik), c (tılsım), b′ (altlık).

listelerde antibaryonlar yer almamaktadır. baryonlardaki her bir kuarkın, kendisine denk gelen antikuarkı ile değiştirilmesi ve q, b, s, c, b′ sembollerinin ters işaretli yapılması ile antibaryonlar elde edilebilmektedir. adlarının yanında † işareti olan baryonların varlığı standart model'e göre tahmin edilmekte olup henüz keşfedilmemiştir. kırmızı renkle gösterilen değerler henüz deneyler esnasında gözlemlenmemiş olup kuark modeline göre bu şekilde tahmin edilmekte ve yapılan ölçümlerle tutarlılık göstermektedir.

jp = + baryonlar

jp = + baryonlar

baryon rezonans parçacıkları 
aşağıdaki tabloda particle data group tarafından onaylanmış baryon rezonanslarının adları, kuantum numaraları (bilinenler) ve deneysel durumları yer almaktadır. baryon rezonans parçacıkları, görece kısa yarı ömürlü ve daha yüksek kütleli olan hareketli baryonlardır. her parçacık için spin-parite (jp) değeri verilmiştir (bilinmeyenler boş bırakılmıştır). güçlü bir şekilde bozunan parçacıkların jp değerleri, parçacık isimlerinin bir parçası olarak kabul edilmektedir.

anahtar

notlar

ayrıca bakınız 
 eightfold way (physics)
 mezonlar listesi
 parçacıklar listesi

kaynakça 
özel

genel

konuyla ilgili yayınlar

dış bağlantılar 
 particle data group – review of particle physics (2008).
 georgia state university – hyperphysics
 baryons made thinkable, an interactive visualisation allowing physical properties to be compared

 
fizik listeleri