Senones

senones veya senonii (galyaca : "eski olanlar"), demir çağı ve roma döneminde seine havzasında, bugünkü sens dolaylarında yaşayan eski bir galya kabilesiydi.

senonesin bir bölümü i̇talyan yarımadasına yerleşti ve burada umbrialıları ariminum (günümüz rimini) ve ancona arasına sürdüler. klasik kaynaklarda mö 390'daki allia muharebesi sırasında roma'yı ele geçiren galya savaş çetesinin liderleri olarak anlatılıyorlar. mö 283'te roma onlara boyun eğdirene kadar sürekli bir tehdit olarak kaldılar ve bunun ardından i̇talya'dan kayboldular.

ad 
onlara, polybius tarafından sḗnōnes (σήνωνες) ve sḗnōnas (σήνωνας) (mö 2. yy), sezar tarafından senonii (mö 1. yy ortaları), diodorus siculus'ta (mö 1. yy) sénnōnes (σέννωνες), strabon'da (erken ms 1. yy) sénōnes (σένωνες), plinius'ta (ms 1. yy) senones, ptolemy'de (ms 2. yy) sénones (σένονες), ve ammnianus (ms 4.yy) tarafından senones olarak değinildi.

galyaca etnonim senones, genellikle -on-es son ekiyle türetilen proto-kelt kökü *sen-'den ('eski'; cf. eski i̇rlandaca sen; orta galce hen 'eski') gelerek 'eski olanlar' anlamında yorumlanır. pierre-yves lambert ayrıca 'kazanmak, yenmek' anlamına gelen *sen(h) - kökünden bir etimoloji önermiştir. eski zamanlarda servius, bu adı yunanca ξενός ('misafir-arkadaş, ev sahibi, yabancı') ile karşılaştırdı.

ms 4. yüzyılda senonas oppidum ('senonların oppidumu') olarak tasdik edilen sens şehri, adını galya kabilesinden almıştır.

coğrafya 
galyalı senones, başkentleri agedincum (bugünkü sens) çevresinde yaşadılar.

tarih

gallia cisalpina 
aeduii, ambarri, arverni, aulerci ve carnutes ile birlikte bellovesus'un i̇talya'ya yönelik göçlerine katıldılar.

mö 400'de alpleri geçtiler ve umbrialıları sürerek i̇talya'nın doğu kıyısına yerleştiler. toprakları forlì'den picenum'daki ya da sonradan ager gallicus olan yerdeki ancona ve terni'ye uzanıyordu. başkentleri olan senigallia'da kasaba kurdular. mö 391'de şef brennus komutasında etruria'yı işgal ettiler ve clusium'u kuşattılar. clusines yardım için roma'ya başvurdu. romalılar, uluslar hukukunu ihlal eden bir destek sağladılar. ardından gelen savaş, romalıların allia muharebesi'nde (mö 390) yenilmesi ve roma'nın yağmalanmasıyla sonuçlandı.

100 yıldan fazla bir süredir senones, sonunda p. cornelius dolabella tarafından boyun eğdirilene (mö 283) ve topraklarından sürülene kadar romalılarla düşmanlık içindeydiler. i̇talya'da onlarla ilgili başka bir şey duyulmadı. tuna, makedonya ve küçük asya topraklarına yayılmış galyalı kabilelerle birleşmiş olmaları olasıdır. sena gallica (günümüz senigallia), etruria'daki sena julia'dan (siena) ayırmak için bir roma kolonisi haline getirildi.

gallia transalpina 
mö 53-51 yılları arasında günümüzde seine-et-marne, loiret ve yonne departmanlarını içeren bölgeye yerleşen senonesin bir kolu (veya aynı adı taşıyan farklı bir kabile), jül sezar'la kralları olarak atadığı cavarinus'u sınır dışı etmesiyle düşman oldular. mö 51'de, drappes adlı bir senonesli, provincia'yı tehdit etti, ancak yakalandı ve kendini açlıktan öldürdü. bu andan itibaren galyalı senones tarihten kaybolur. daha sonraki zamanlarda gallia lugdunensis'e dahil edildiler. başlıca şehirleri agedincum (daha sonra senones, buradan sens),  idi. (melun ; a. holder'a göre, meudon) ve vellaunodunum (konumu belirsiz).

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar

dış bağlantılar 

 

galya (roma eyaleti)