RasiRNA

tekrar ilişkili küçük müdahale rna (rasirna) rna interferaz(rnai) mekanizmasında yer alan küçük rna sınıfındandır.  rasirna aslında piwi proteinleri ile etkileşen küçük rna molekülleri olan piwi etkileşimli rna(pirna)lardandır.  piwi proteinleri argonat ailesinden oluşur. rasirna’lar, heterokromatin yapısını kurmak ve sürdürmek, tekrar dizilerinden çıkan kopyaları kontrol etmek transpozonları ve retrotranspozonları susturmakla ilgilenmektedir.

sınıflandırma 

ökaryotlarda bulunan en az üç argonat alt ailesi vardır.  hayvanlarda, bitkilerde ve fisyon mayalarında bulunan argonat alt kümelerinden farklı olarak, piwi alt kümeleri sadece hayvanlarda bulunur.  drosophila ve bazı tek hücreli ökaryotlarda rasirna gözlemlenmesine karşın, memelilerde dahil omurgasızların ve omurgalı hayvanların birçok türünde gözlemlenen pirna'nın aksine, memelilerdeki varlığı belirlenmemiştir. bununla birlikte, rasirna ile ilişkili proteinler omurgalı ve omurgasız hayvanlarda bulunur ve aktif rasirna bulunur. diğer hayvanlarda ise aktif rasirna’nın görülmesi mümkün değildir. rasirna'lar maya türü olan schizosaccharomyces pombeda ve bazı bitkilerde gözlemlendi ancak ikisinde de piwi argonat protein alt ailesi bulunmadığı gözlemlendi. hem rasirna hem de pirna’nın maternal bağlantılı olduğu gözlemlenmiştir. fakat daha spesifik olarak maternal bağlantılı olan piwi proteinleri nedeniyle rasirna ve pirna’nın maternal bağlantılı olduğu sonucuna varılmıştır.

biyogenez 

rasirna kaynağının, duyu ve antisens ile ilgili transpoze edilebilir elementlerin tavlanmasıyla üretilen çift sarmallı rna olduğu varsayılmaktadır.  rasirna'nın biyogenezi dicer'dan bağımsızdır, ancak bir argonat proteini argonat 3 (ago 3) ve piwi proteini gereklidir..  rasirna mekanizması, bir ping-pong mekanizmasıdır.  piwi / aub ilişkili rna, rasirna'dır.  rasirna'lar, retrotranspozonların antisens ipliğini ve tekrar eden dizi elementlerini eşleştirir.  ago3 ile ilişkili rna'lar duyu iplikçiklerinden türetilmiştir. rasirna’nın 5’ ucunun oluşturulması için kullanılan mekanizma ping-pong mekanizması iken, 3’ ucunun oluşumu halen bilinmemektedir.

rasirna’nın önemi

rasirna, translasyonel baskıda ve mrna bölünmesinde mirna ile birlikte rol alır. kromatin yapısını ve transkripsiyonel susturmayı düzenler.  drosophila'da piwi proteinlerindeki rasirna ile ilişkili mutasyonlar hem erkekler hem de dişilerde kısırlığa  ve germ hücrelerinin kaybına neden olur. transpozon baskısı, germ hücrelerindeki dicer'in kaybından etkilenmez ve bu da rasirna yolağının hedefidir.  mirna ve sirna'ya benzer şekilde, rasirna sessizleştirme yolu evrimsel olarak korunmuştur ve homolojiye bağımlıdır. rasirna yolağı mevcut olamaması durumunda; germ çizgisi hücreleri dna hasarı olarak algılanan retrotranspozisyona uğrayabilirler ve hücre apoptozise sinyal verebilir. rasirna, rna girişim yolağının bir parçası olarak birçok organizmanın düzenleyici mekanizmasının anahtarıdır.

tarih ve keşfi 

rna sessizleştirme yolaklarını yönlendiren küçük rna'lar ilk kez 1993 yılında caenorhabditis elegans da keşfedildi ve o zamandan beri birçok organizmada gözlemlendi. rasirna 2001 yılında drosophila melanogaster'da keşfedildi. rasi-rna'lara 2007'den beri pirna adı verilir.

kaynakça

rna