Züleyha Gözlerini Açıyor (roman)

züleyha gözlerini açıyor, guzel yahina'nın 2015 tarihli rusça ve 2016 tarihli tatarca neşredilen romanı. eserde sovyetler birliği'nde 1930 yılındaki baskılar anlatılır. tatarcaya tercümesi — flora tarhanova.  
2020 yılında rossiya telekanalında 8 diziden oluşan filmi gösterildi. züleyha rolünü çulpan hamatova oynadı. romanda geçene semruk kampı tataristanın yeşil özen ve layeş bölgelerinde filme mahsusen düzenlenmiştir. çoğu sahne ise   kazanda çekilmiştir.

konusu 
eserde tatar kadını züleyha'nın ve başka siyasi zulüm kurbanlarının sürgündeki tecrübeleri ve yaşam mücadelesi anlatılıyor.  
olaylar 1930 yılında yulbaş denilen kurgulanmış tatar köyünde başlayıp, sibiryada  (angara boyunda) devam eder. sibiryaya gidip, i̇gnatovla evlendiğinde, çocuğuna rus ismi verildiğinde,tatar kadınının gözü açılır. daha önce yoksulluk içinde yaşadığını anlar.  sscb i̇çişleri halk komiserliği subayı onun kocası murtazayı öldürür. sürgünde züleyha`ya evliliği gözünde artık cennet olarak görünüyordu.  farklı milletlerden ve ortak kaderden insanlar, sert doğaya ve yeni düzene karşı hayatta kalmak için birlikte mücadele etmek zorundadır.

eser kahramanları 

 züleyha: köylü kadın, başrol.
 murtaza: züleyha'nın kocası.
 çirkin karçık
 biçura
 davıdov
 profesör leybe
 ressam i̇konnikov

 sumlinskiy 
 i̇zabella leopoldovna
 vasiliy gorelov
 su anası
 ekipman sahibi
 mezarlık sahibi
 deli

değerlendirmeler 
bu romanla ilgili değerlendirmeler türlü türlüdür.
 lüdmila ulitskaya ve boris akunin ilklerden olup esere olumlu değerlendirmeler yapmışlardır.
 lüdmila ulitskaya kitabın söz başına: «yahinanın romanı sscb'nin dağılmasından şu ana kadar ki vakitte yok olan edebiyat türüne bakıyor»,- diye yazmıştır.
 fm. habetdinova:  «yazar,“ kölelikten kurtarılan sovyet hükümeti ve ezilen kadın hakkındaki sovyet dönemi mitinden ayrılamazdı. tatar mitolojisini gerçekten bilmiyordu (шүрәлене зиратта йөртә, эират иясен уйлап чыгарган һ.б.)» 
 fevziye bayramova:  «"zöleyha küzlerin aça" kitabı — milletke karşı kitap».
 marat kebirov: «güzelliğin güzelliğini küçümseme».

yayınlar 
rusça
 яхина г. ш. зулейха открывает глаза: roman. — ressam: andrey rybakov. önsöz lyudmila ulitskaya. - m .: ast , elena shubina tarafından düzenlenmiştir. - 508 s. mayıs 2015 isbn 978-5-17-090436-5
 яхина г. ш. зулейха открывает глаза: роман. — resim: andrey rybakov. önsöz lyudmila ulitskaya . - m : ast , ed. elena şubina, yazdır. 2016. - 508 s. - 10.000 tiraj. isbn 978-5-17-090436-5
 яхина г. ш. зулейха открывает глаза: роман. — :аст (издательство), ред. елены шубиной, 2019. — 508 с. — 50 000 экз. (проза гузель яхиной) isbn 978-5-17-090436-5
tatarca
 яхина г. ш. зөләйха күзләрен ача: роман. rusçadan f. tarhanova tercümesi. — kazan: tataristan kitap neşriyatı, 2016. — 510 с. — 1000 tiraj. — isbn 978-5-298-03158-5
ses kaydı
 яхина г. ш. зулейха открывает глаза : аудиокнига звукозапись . читает елена калабина. —  аст, cop. 2016. — 1 электрон. опт. диск (mp3). (аудиокнига mp3)

kaynakça

dış bağlantılar 
   güzel yahina ile  «tataristan» dergisinde sohbet .
  g. yahina: bu benim aile geçmişimin bir parçası 
 edebiyat yılının esas keşfi 
   (rusça ve tatarca)

2015 romanları
tatar asıllı türkler
tatar yazarlar