I. Pietro Candiano

i. pietro candiano  (d. yak. 842, venedik - ö. 887, venedik). 17 nisan 887 – 18 eylül 887 dōneminde 5 ay gibi cok kisa bir zaman venedik cumhuriyeti "doçe" unvanı ile devlet başkanlığı yapan 16'inci venedik düküdür.

hayatı

halk tarafından çok tutulan ama yaşlı olan doçe ii. giovanni partıcipazio'nun 6 yıl doçelik süresi sırasında kardeşi i. orso participazio ile ortak olarak dükalık yapmakta iken, giovanni çok ciddi bir hastalık geçirmekte iken düklük görevini yapamayacağının anlaşılması üzerine tahttan feragat etmişti. bunun üzerine nisan 887'de yapılan, daha yeni gelişmekte olan bir devlet olan venedik'te sonradan bir gelenek olan tüm şehir halkından oluşan halk asamblesi oylaması ile değil de, venedik şehri ileri gelenlerden oluşan bir venedik assemblesi'nin seçimi ile i. pietro candian düklük tahtına çıktı.

candiano sülalesi eski bir soylu venedik sülalesi değildi; xix. yüzyılın ikinci yarısında venedik şehrinde gözümlenen ekonomik ve sosyal gelişme dolayısıyla venedik şehrinin siyaset alanında ortaya çıkan yeni ileri gelen sülalelerden biri idi. bu yeni candiano sülalesi x. yüzyılın büyük bir kısmında, i. pietro candiano'nun halk iradesi ve rızasına dayanan politika modelini yakından takip ederek, venedik cumhuriyeti'nin sosyal ve politik çevrelerinde en yüksek seviyelerde büyük rol oynamıştır.

i. pietro candiano dük olduğu zaman karşılaştığı en önemli sorun 886'dan itibaren dalmaçya kıyılarında korsanlıkla geçinen şehir halklarının en azılısı olduğu kabul edilen "narantine"lilerin venedik deniz ticaretine devamlı saldırılarda bulunmaları ve adriyatik denizi'ni kullanmaları mutlaka gerekli olan venedik tüccar gemilerine devamlı silahlı tecavüzlerde bulunmaları idi. bu tecavüzleri durdurmak amacı ile doçe pietro 12 kadırgadan oluşan bir venedik donanma filosu hazırlattı ve bu filonun komutanlığını üzerine alarak yeniden naretine'lere saldırıya geçti. önce makarska (i̇talyanca:mokro) limanına saldırarak burada demirli 5 narentine gemisini batırdı. sonra mokro yakınlarında karaya asker çıkarttı ve denizden içeri karadan hücuma geçti. fakat 18 eylül 887'de karada yapılan venedik ve nerentineliler muharebesinde naretineliler galip geldiler. naretineliler karada ilerleyen venedik askeri gücünü tümüyle ezerek elmine ettiler. bu venedik gücünün komutanı olan doçe i. pietro candiano'da bu muharebede öldürüldü. böylece i. pietro candiano venedik cumhuriyeti adına bir askeri muharebeye katılan ve bu muharebede öldürülen ilk venedik doçesi oldu.

doçe i. pietro candiano'nun ölümünden sonra venedik cumhuriyeti ile prens branimi'ın hükümdarı olduğu hırvatistan banlığı arasında bir antlaşma yapıldı. bu antlaşamaya göre venedik cumhuriyeti hırvatistan hükümdarına yıllık bir tazminat ödeyecek ve hırvatistan hükümdarı da bu kendine bağlı olan adritati denizi'nde dalmaçya'daki korsanların venedik deniz ticaretine tecavüzlerini önleyecekti. elimize geçen belgelerde 887-948 döneminde venedik deniz ticaretine hiçbir tecavüz olayı kaydı bulunmadığı için bu yıllık tazminatın verildiği dönemde hırvatistan barışı bu antlaşmaya uyarak korumuştur.

doçe i.pietro candiano'nun savaşta ölümü üzerine daha önce hastalık dolayısıyla tahttan feragat etmiş olan yaşlı ve daha tam iyileşmeyen giovanni participazio geçici olarak doçe vekilliği yaptı. yeni doçe seçilmesi için venedik asemblesi toplandı; bu toplantıda giovanni participazio da doçelik için adaylığını koydu. fakat o zaman venedik ileri gelenlerinden oluşan venedik asemblesi üyeleri onun ciddi sağlık sorunları olduğunu bildikleri için onu yine doçe olarak seçmediler. bu seçimde kazanan ve doçe olarak tahta geçen, annesi i. pietro'nun yeğeni olan, pietro tribuno oldu.

ayrıca bakınız
 venedik cumhuriyeti
 venedik doçeleri listesi

kaynakça
 
 bu madde kısmen i̇talyanca wikipedia "pietro_i_candiano" maddesi kaynaklıdır:

dış kaynaklar

 norwich, john julius (1999) a history of venice. new york: vintage books, isbn 0-679-72197-5 
 da mosto, andrea (1983), dogi di venezia nella vita pubblica e privata. floransa:a. martello (i̇talyanca)
 dumler, helmut (2001), venedig und die dogen. düsseldorf:artemis & winkler isbn 978-3538071162 (almanca)

dış bağlantılar
 bertolini, margherita guiliana (1974) "candiano, pietro" maddesi, dizionario biografico degli italiani cilt:17 yayıncı:treccani la cultura italiana, online:  

842 doğumlular
887 yılında ölenler
9. yüzyılda venedik doçeleri
9. yüzyılda i̇talyanlar
venedik cumhuriyeti askerî tarihi