Dorieus

dorieus (ö. mö 510; antik yunanca: δωριεύς) herodot'tun birkaç kez kitabında bahsettiği agiad hanedanının spartalı bir prensiydi. ii. anaxandridas'ın ikinci oğludur. kardeşleri i. cleomenes, i. leonidas ve cleombrotus'tur. libya'da bir sparta kolonisi kurmaya çalıştı ancak başarısız oldu. batı sicilya'da tekrar bir koloni kurma girişiminde bulundu ancak bu girişim de başarısız oldu ve kartacalılar tarafından öldürüldü.

aile 
tarihçi herodot'a göre, spartalı ii. anaxandridas yeğeniyle evlenmiş ve kendisini ona adanmıştı. uzun bir süre bu evlilik çocuksuz kaldı ve sparta'nın eforlar konseyi, eurysthenes soyunun sona ermesinden korkarak anaksandridas'tan karısını boşamasını ve başka biriyle evlenmesini istedi. anaxandridas reddetti ve eforlar daha sonra sparta'da çok eşlilik yaygın olmamasına rağmen ikinci bir eş almasını önerdi. anaxandridas öneriyi kabul etti ve ikinci evliliğinden kısa bir süre sonra her iki karısı da hamile kaldı. i̇kinci eşin tek çocuğu olan cleomenes ilk doğan çocuktu. birkaç ay sonra dorieus ilk karısından dünyaya geldi ve sonraki yıl ilk karısı, leonidas ve ikiz oldukları düşünülen cleombrotus'u doğurdu.

anaksandridas öldüğünde, konsey en büyük oğul olduğu için cleomenes'i halef olarak atadı. dorieus karara itiraz etti ancak itiraz reddedildi. heredot, kendi kuşağının en iyi gençlerinden olmasına rağmen cleomenes'in aklının başında olmadığını ve deliliğin eşiğinde olduğunu söylemektedir.

koloniler 
dorieus, konsey'den kendisine başka bir yerde yerleşim yeri kurmasına yardım edecek bir adam seçmesini istedi. herodot, dorieus'un kızgın ve ani bir şekilde libya'ya gittiğini ve önceden delfi kahinine danışmamakla büyük bir hata yaptığını söylemektedir. günümüz trablusgarp bölgesinde bir koloni kuruldu. üç yıl sonra, yunanlar ve kartacalılarla müttefik olan macae adlı libya kabilesi tarafından koloni dağıtıldı.

dorieus sparta'ya döndü ancak kısa bir süre sonra batı sicilya'da, ailesinin onun soyundan geldiğini iddia ettiği heracleidae'ye ait olduğu söylenen bir arazinin kendi hakkı olduğunu duydu. bu kez dorieus, delfi kahinine danıştı ve kahin arazinin dorieus'a ait olduğunu söyledi, bu yüzden takipçilerini yeniden bir araya getirdikten sonra dorieus sicilya'ya doğru yola çıktı. i̇talya'nın güneyindeki magna graecia kentleri croton ve sybaris arasında savaş çıkmak üzereydi. croton, dorieus'tan yardım istedi. dorieus yardım teklifini kabul etti ve croton'un sybaris'e yaptığı saldırıya katıldı. daha sonra sicilya'daki erice'de bir yunan kolonisi kurma projesi üzerinde çalıştı. ancak herakleia adlı koloniyi kurduktan kısa bir süre sonra, dorieus ve takipçilerinin çoğu, kartacalıların desteğiyle egeliler tarafından yenildi ve öldürüldü.

herodot, dorieus sparta'da kalsaydı ve cleomenes'in hükümranlığı altında yaşamaya devam etmiş olsaydı, cleomenes'in oğlu olmadığı için sonunda sparta kralı olarak onun yerini alabileceğine dikkat çekmektedir. bunun yerine dorieus'un küçük kardeşi leonidas, cleomenes'ten sonra kral oldu ve pers savaşlarında yaptıklarıyla dünyaca tanınan şahsiyete dönüştü.

kaynakça

kaynaklar

antik kaynaklar 

 diodorus siculus, bibliotheca historica .
 herodotos, tarihler .

modern kaynaklar 

 0-333-15492-4 
 vitaliano merante, " sulla cronologia di dorieo e su alcuni problem connessi  ", historia: zeitschrift für alte geschichte, bd. 19, h. 3 (temmuz, 1970), s. 272–294.
 mogens herman hansen & thomas heine nielsen (editörler), an inventory of archaic and classical poleis, oxford university press, 2004.
 0-14-044034-8 
 alexander schenk graf von stauffenberg, "dorieus ", historia: zeitschrift für alte geschichte, bd. 9, h. 2 (nisan, 1960), s. 181–215.

mö 6. yüzyılda doğanlar