mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Ono no Komachi

ono no komachi (; ms 820-900), erken heian döneminde yaşamış bir japon şair. erken heian döneminin en iyi altı waka şairinden biri olup aynı zamanda sıra dışı güzelliğiyle ünlüydü ve komachi günümüzde japonya'da kadınsı güzelliğin eş anlamlısı olarak kullanılmaktadır. ayrıca otuz altı şiir ölümsüzü arasında sayılmaktadır.

kaynakça

dış bağlantılar 

 bengali tanslation ono no komachi by moom rahman 
 e-text of her poems  in japanese

820 doğumlular
900 yılında ölenler
japon şairler
i̇lahlaştırılan kişiler
9. yüzyıl şairleri
Yirmi Beşinci Kolordu (Osmanlı)

yirmi beşinci kolordu, osmanlı i̇mparatorluğu'nun osmanlı ordusu'nun kolordularından biriydi. mondros mütarekesi'nden sonra i̇stanbul, dersaâdet'te kuruldu.

formasyonlar

muharebe düzeni, kasım 1918 
kasım 1918'de, kolordu şu şekilde yapılandırıldı:

 yirmi beşinci kolordu (i̇stanbul, dersaâdet )
 hiçbiri

muharebe düzeni, ocak 1919 
ocak 1919'da, kolordu şu şekilde yapılandırıldı:

 yirmi beşinci kolordu (i̇stanbul, dersaâdet)
 1. tümen (i̇zmit)
 70. piyade alayı, 71. piyade alayı, 124. piyade alayı
 10. tümen (i̇stanbul, dersaâdet)
 30. piyade alayı, 31. piyade alayı, 32. piyade alayı

kaynakça 

i. dünya savaşı'nda osmanlı i̇mparatorluğu'nun askerî birimleri
osmanlı i̇mparatorluğu'nun kolorduları
Yasemin Ulutaş cinayeti

yasemin ulutaş cinayeti, okul müdürü yasemin ulutaş'ın, 12 şubat 2022'de, bursa'da bilal ağır adlı erkek tarafından öldürülmesidir.

i̇ki ay önce boşandığı yasemin ulutaş'ı bir araç içinde seyretmekte iken görüp aracının önününü kesen katil,  ulutaş'ı ve o sırada aynı araçta bulunan yahya aydın'ı  silahla vurarak öldürmüş; yoldan geçen bir kişinin yaralanmasına neden olmuştur.  bilal ağır hakkında iki defa ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası talebiyle dava açılmıştır.

olay 
polis bilal ağır cinayet gününden iki ay önce boşandığı okul müdürü yasemin ulutaş'ı nilüfer ilçesi odunluk mahalesinde bir otomobil kullanmakta iken gördü ve önünü keserek aracı durdurdu. katil, yasemin ulutaş'ı ve  otomobilde bulunan yahya aydın'ı araçtan indirerek darbetti ve ardından tabancası ile peş peşe 17 el ateş etti. yasemin ulutaş sırtından, yahya aydın karnından, bacağından, başından vuruldu.  olay sırasında sokakta bulunan  17 yaşındaki bir genç kız seken bir kurşunla yaralandı.

olay yerine gelen polis ekipleri bilal ağır'ı etkisiz hale getirdi. yaralılar hastaneye kaldırıldı. yasemin ulutaş aynı gün; yahya aydın ise 12 gün sonra kaldırıldığı hastanede öldü.

tepkiler 
cinayetin hemen ardından bursa'da kadın kuruluşları bir eylem yaptı. sosyal medya mesajlarında polis teşkilatı mensuplarının katile geçmiş olsun dilekleri iletmesi; yasemin ulutaş'ın üyesi bulunduğu sendikanın açıklamasında, olay anında yasemin ulutaş'ın yanında bulunan kişinin erkek arkadaşı değil, okul tadilatı için birlikte çalıştığı kişi olduğu belirtilerek namus vurgusu yapılması, haberin basında cinayet mağdurunun özel yaşamı ön plana çıkarılarak verilmesi eleştirildi.

dava 
bilal ağır hakkında  'tasarlayarak eski eşi öldürme' ve 'tasarlayarak öldürme' suçlarından iki kez ağırlaştırılmış müebbet, 'olası kastla nitelikli yaralama' suçundan ise 7 yıla kadar hapis cezası ile bursa 7'nci ağır ceza mahkemesinde  dava açıldı.

kaynakça 

bursa'da cinayet
türkiye'de kadına yönelik şiddet
2022'de türkiye
kişilere göre ölüm
Ise Monogatari

ise monogatari (), japonya'da heian döneminden kalma bir uta monogatari veya waka şiirleri ve ilgili anlatılar koleksiyonudur. mevcut versiyon, her biri şiir ve düzyazıyı birleştiren 125 bölüm toplamakta ve çoğu versiyonda toplam 209 şiir vermektedir.

kompozisyon ve yazarlığın kesin tarihi ile ilgili sadece çözülmemiş spekülasyonlar var. ariwara no narihira olduğu öne sürülse de, isimsiz, idealize edilmiş ana karakterin kimliği belirsizdir. koleksiyondaki otuz şiir, tümü narihira'ya atfedilen benzer dipnotlarla kokin wakashū'da yer almaktadır. bu şiirlerin birleşimi ve masallardaki bazı olayların narihira'nın hayatıyla benzerliği, narihira'nın eseri gerçekten bestelediğine dair ek bir öneriye yol açtı. bununla birlikte, ms 880'den sonrasına ait malzeme ve olayların dahil edilmesi aksini göstermektedir.

ek okuma 
 richard bowring, 'the ise monogatari: a short cultural history', harvard journal of asiatic studies, vol. 52, no. 2 (december 1992), pp. 401–480.  
 h. jay harris (translator), the tales of ise, north clarendon: tuttle publishing, 1972. .
 
 helen craig mccullough (translator), tales of ise: lyrical episodes from tenth-century japan, stanford: stanford university press, 1968. .
 peter macmillan (translator), tales of ise. london: penguin classics, 2016. .

dış bağlantılar 

 a transcription of the tales of ise  from the university of virginia library electronic text center.
 a lacquered writing box by ogata korin  illustrating the eight bridges section of the tales; the box is a national treasure of japan, held in the tokyo national museum.
 scenes from the tales of ise on edo period screens from the mary and jackson burke foundation.

japon şiiri
monogatari
heian dönemi
15760 Albion

15760 albion (geçici atama 1992 qb1), plüton ve charon'dan sonra keşfedilen ilk neptün ötesi cisimdir. çapı yaklaşık 108–167 kilometre olan bu asteroit, 1992'de hawaii'deki mauna kea gözlemevleri'nde david c. jewitt ve jane x. luu tarafından keşfedildi.

keşiften sonra, nesneye "smiley" adını verdiler ve kısa bir süre sonra basın tarafından onuncu gezegen olarak tanıtıldı. bu asteroit "soğuk" klâsik kuiper kuşağı cismidir ve qb1 geçici tanımlamasını aldıktan sonra bu tür bir nesne için cubewano adının ortaya çıkmasına neden olmuştur. geçici ad olan "qb1" çözümlendiğinde, o yılın ağustos ayının ikinci yarısında bulunan 27. nesne olduğu anlaşılır. ocak 2018 itibarıyla, neptün'ün ötesinde, çoğunluğu klasik kuiper kuşağı cisimlerinden olan yaklaşık 2.400 nesne daha bulundu. adını william blake'in mitolojisinde yer alan albion'dan almıştır.

adlandırma

bu küçük gezegenin adı i̇ngiliz şair ve ressam william blake'ye ait mitolojide yer alan albion karakterinden gelmektedir. albion bu mitolojide bir adada yaşayan ilkel bir insandır. albion adı aynı zamanda britanya'nın eski ve mitolojik adından türetilmiştir. resmi isimlendirme ise minor planet center tarafından 31 ocak 2018 tarihinde yapıldı. ()

kaşifler, (15760) 1992 qb1 için "smiley" adını önerdiler, ancak ad zaten amerikalı gökbilimci charles hugh smiley'in adını taşıyan bir asteroit olan 1613 smiley için kullanılıyordu. daha sonra 15760 numarasını aldı ve ocak 2018'e kadar isimsiz kaldı (keşif yılı olmadan teknik olarak belirsiz olmasına rağmen genellikle basitçe "qb1" olarak belirtilirdi).

mirası
albion'un keşfinden sonraki yıl 1993'te; (15788) 1993 sb, (15789) 1993 sc, (181708) 1993 fw ve (385185) 1993 ro dahil olmak üzere benzer yörüngelerde asteroitler bulundu.

keşiften sonraki yirmi yıl içinde, kuiper kuşağında güneş'ten yaklaşık 30 ila 50 au arasında yörüngede dönen binden fazla cisim bulundu. bu keşif yalnızca plüton ve albion'un keşfinden ziyade beraberindeki bir asteroit kuşağının keşfini sağladı. 2018 yılına kadar 2000'den fazla klâsik kuiper kuşağı cismi keşfedildi.

notlar
küçük gezegen ve asteroit geçici isim atamaları, keşfedildiği yılın önce geldiği, ardından alfabetik olarak keşfedildiği yarım ayın geldiği bir formattır. (ancak i ve z harfleri kullanılmaz) sonrasında alfabetik olarak keşfedilme sırasını takip eden bir sayı (örn. 1992 qa, 1992 qb, 1992 qc ... 1992 qy, 1992 qz, 1992 qa1, 1992 qb1 vb.) buna örnek olarak q=16–31 ağustos ve b1=25+2=27.

kaynakça

dış bağlantılar 
 jüpiter'in ötesi: 15760 albion , nikolai wünsche, journal for occultation astronomy, ekim 2019
 kuiper kuşağının keşfi , david jewitt, astronomy beat, 3 mayıs 2010
 dış güneş sisteminde yeni gezegen bulundu , european southern observatory, 2 ekim 1992
 1992 qb1 - kuiper kuşağında keşfedilen i̇lk nesne , david jewitt, 14 eylül 1992

soğuk klasik kuiper kuşağı nesneleri
david c. jewitt'in keşifleri
jane luu'nun keşifleri
adını mitolojiden alan küçük gezegenler
adlandırılmış küçük gezegenler
1992'de keşfedilen astronomik cisimler
Mısırlızade İbrahim Paşa

mısırlızade i̇brahim paşa, osmanlı devlet adamı.

1676 yılında trablusgarp beylerbeyi oldu. 1683 yılında ise derya beyleri zümresine dahil olarak (osmanlı donanmasının kadırgadan kalyona geçiş sürecinde) tersane-i âmire'de kalyon inşasına nezaret etti. 1685 kasım ayında kaptan-ı derya olarak atandı ve bu mesaisini sürdürdü. 1688 ağustos'unda azledilerek eğriboz muhafızlığı görevine verildi.

1690 mart'ında ikinci kez kaptan-ı derya olarak atandı ve 1691 aralık ayında azledildi. 1695 yılında venedik işgaline giren sakız'ın kurtarılmasında amcazade hüseyin paşa'yla ortak harekât icra etti. ardından anadolu beylerbeyi oldu.

1697 yılında katıldığı zenta muharebesi'nde hayatını kaybetti.

kaynakça 

kaptan-ı deryalar
osmanlı amiralleri
490 Veritas

veritas (küçük gezegen tanımı: 490 veritas), son yüz milyon yılın en büyük asteroit çarpışmalarının birine karışma ihtimali olan, karbon yapıya sahip bir veritasyan asteroididir. alman gökbilimci max wolf tarafından 3 eylül 1902'de heidelberg gözlemevi'nde keşfedildi.

tanım 
100 kilometreden fazla bir çapa sahip olan veritas, dış ana kuşağın yakınlarında, yakın zamanda oluşan orta büyüklükte bir karbonlu asteroit ailesi olan veritas ailesinin en büyük üyesi ve adaşıdır. boulder'daki southwest araştırma enstitüsü'nden david nesvorný, bu cisimlerin yörüngelerini zaman içinde geriye doğru takip etti ve bunların 8,5 ± 0,5 milyon yıl önce, en az 150 km çapında bir cismin daha küçük bir asteroit ile çarpışması sonucu oluştuğunu hesapladı. veritas ve undina, "geç miyosen yağmuruna" neden olan bu çarpışmanın en büyük parçaları olabileceği düşünülmektedir. bu asteroit ailesi, 1086 nata, 2428 kamenyar ve 2934 aristophanes dahil olmak üzere bilinen binden fazla üyeden oluşmaktadır.

geç miyosen yağmuru 

nesvorný'nın tahminini doğrulayan kenneth farley ve arkadaşları deniz tabanı tortullarında, 8,2 milyon yıl önce başlayan ve sonraki 1,5 milyon yılda giderek azalan dünya yüzeyine ulaşan kozmik toz miktarında dört kat artış olduğuna dair kanıtlar buldu. bu, son 100 milyon yıldaki toz birikintilerin en fazla artış gösterdiği dönemdi.

olası veritas çarpışması, parçaların dünya ile çarpışma rotasına fırlatılması için çok uzakta olurdu. bununla birlikte, güneş radyasyonu, ortaya çıkan tozun, okyanus tortusundaki toz kaydıyla tutarlı bir zaman aralığında dünya yörüngesine doğru sürüklenmesine neden olurdu.

bugün veritas ailesi asteroitleri arasında devam eden çarpışmaların, her yıl dünya'ya toplamın %15'ini oluşturan beş bin ton kozmik toz gönderdiği tahmin ediliyor.

kaynakça

dış bağlantılar 
 asteroid veritas: adını taşıyan bir aileye davetsiz misafir mi? 
 (490) veritas antelope hills gözlemevi'nin lightcurve grafiği 
 "asteroid smashup dünya'da toz yağmuru getiriyor" skyandtelescope.com, 20 ocak 2006.

veritas asteroitleri
max wolf'un keşifleri
adını roma mitolojisinden alan küçük gezegenler
adlandırılmış küçük gezegenler
c-tipi asteroitler (tholen)
ch-tipi asteroitler (smass)
1902'de keşfedilen astronomik cisimler
Anadolu Efes-Fenerbahçe derbisi

bu madde, anadolu efes ile fenerbahçe (erkek) takımları arasında oynanan basketbol maçlarının bir listesini içermektedir.

anadolu efes ve fenerbahçe erkek basketbol takımları 12 kasım 1978'den beri resmî maçlarda 199 kez karşı karşıya geldiler. bu karşılaşmaların 83'ini fenerbahçe, 116'ünü ise anadolu efes kazandı. kayıtlara geçen 10 tane de özel maçta anadolu efes 6, fenerbahçe ise 4 kez kazandı. üst üste en çok kazanan takım 24 ocak 1999 ve 05 aralık 2004 tarihleri arasında 14 resmî ve 1 özel karşılaşma ile anadolu efes olmuştur. fenerbahçe'de ise bu sayı 10 maçtır.

euroleague'deki rekabetlerinden dolayı karşılaşmaları türk derbisi ya da i̇stanbul derbisi olarak adlandırılmaktadır.

kupalar

tüm maçlar 

 gençlik ve spor genel müdürlüğü kupası, türkiye kupası, cumhurbaşkanlığı kupası ve özel karşılaşmalarda kazanan takım ev sahibi olarak gösterilmiştir.

i̇statistik

o = oyun; anadolu efes = anadolu efes galibiyeti; fenerbahçe = fenerbahçe galibiyeti; ae = anadolu efes'in attığı sayı; fb = fenerbahçe'nin attığı sayı.

kaynakça

dış bağlantılar
 anadolu efes tblstat.net profili 
 anadolu efes tbf.org profili 
 fenerbahçe tblstat.net profili 
 fenerbahçe tbf.org profili 
 durupınar, mehmet. türk basketbolunun 100 yıllık tarihi (2009). efes pazarlama ve dağıtım ticaret a.ş. 

 
fenerbahçe (basketbol takımı)
türkiye'de basketbol
spor rekabetleri
Ekim 2022 Mogadişu Saldırıları

29 ekim 2022 tarihinde somali’nin başkenti mogadişu’da yaşanan iki arabalı bombalı saldırıda 121 kişi hayatını kaybederken 300 kişi de yaralandı. cumhurbaşkanı hasan şeyh mahmud saldırı için sunni cihatçı eş-şebab grubunu suçladı. açıklamadan kısa bir süre sonra eş-şebab saldırıyı üstlendi. bu saldırı 14 ekim 2017’de mogadişu’da aynı kavşakta gerçekleşen saldırıdan sonraki en çok ölümün yaşandığı saldırıdır.

arka plan 
eş-şebab 2006 yılında faaliyete başlayan somali temelli bir terör örgütüdür. grup somali’de ve daha az sıklıkla da olsa etiyopya, kenya ve uganda’da saldırılar düzenlemektedir. ağustos 2022’de eş-şebab mogadişu’da bir otele düzenlediği saldırıda 21 kişiyi öldürmüştür. saldırı sonrası cumhurbaşkanı şeyh mahmud eş-şebab’a karşı “topyekün” bir savaş başlatacağını açıklamıştır. 23 ekim 2022’de grup kismayo’daki bir otelde 9 kişiyi öldürmüştür. bu saldırı somali hükûmeti’nin eş-şebab’a karşı yaptıkları operasyonları görüştükleri günde gerçekleşmiştir.

saldırılar 
saat 14.00 sularında ilk saldırı zobe kavşağı yakınındaki eğitim bakanlığı’na gerçekleştirildi. i̇kinci saldırı ilk saldırının olay yerine ambulanslar geldikten dakikalar sonra aynı yerde yaşandı. her iki saldırı da yakın çevredeki binaların camlarını patlatacak kadar güçlüydü. saldırılardan kısa bir süre sonra eğitim bakanlığı yakınlarında silah sesleri bildirildi.

yaralıların bir kısmı erdoğan hastanesi’nde tedavi altına alındı. somali gazeteciler birliği bir televizyon spikerinin ölenler arasında olduğunu açıkladı. voice of america (amerika'nın sesi) ve reuters için çalışan gazetecilerin ise yaralandığı bildirildi.

saldırı sonrası 
saldırılardan sonra cumhurbaşkanı hasan şeyh mahmud eş-şebab’ı suçladı. cumhurbaşkanı uluslararası camiadan tıbbi malzeme ve doktor desteği istedi.

1 kasım’da eş-şebab eğitim bakanlığı’nın müslüman olmayan ülkelerden yardım alan bir “düşman üssü” olduğunu söyleyerek saldırıyı üstlendi.

kaynakça 

somali'de suç
1042 Amazone

1042 amazone, geçici ismi , yaklaşık 70 kilometre çapında, dış asteroit kuşağında karanlık bir asteroit ve yavaş dönendir. 22 nisan 1925'te alman gök bilimci karl reinmuth tarafından güney almanya'daki heidelberg gözlemevi'nde keşfedilmiştir. adını yunan mitolojisindeki amazonlardan almıştır.

yörünge ve sınıflandırma 
amazone, dış asteroit kuşağında güneş'in yörüngesinde 3,0–3,5 ab uzaklıkta; her 5 yıl ve 10 ayda bir (2.131 gün) döner. yörüngesi, ekliptik ile ilgili olarak 0,09'luk bir eksantrikliğe ve 21°'lik bir eğime sahiptir. gövdenin gözlem yayı, resmi keşif gözleminden üç hafta sonra başlar.

fiziksel özellikler 
karbonlu asteroit, geniş alan kızılötesi araştırma gezgini (wise) tarafından koyu ve kırmızımsı bir p tipi asteroit ve pan-starrs fotometrik araştırma tarafından x tipi bir asteroit olarak karakterize edilmiştir.

çapı ve albedosu 
kızılötesi astronomik uydu iras, japon akari uydusu ve nasa'nın wise uzay teleskobunun neowise misyonu tarafından yürütülen araştırmaya göre, amazone 63,9 ila 73,6 kilometre çapında ve yüzeyinin albedo değeri 0,039 ila 0,054 arasındadır. collaborative asteroid lightcurve link, 0,036'lık bir albedo ve 73,6 kilometrelik bir çap elde etmiştir.

yavaş dönüş 
nisan 2005'te astronom brian warner, amazone için iki farklı dönüşlü ışık eğrisi elde etmiştir. daha uzun çözüm, 0.25 kadirlik () parlaklık değişimiyle 540 saatlik uzun bir dönüş periyodu vermiştir. gök bilimci, tam ışık eğrisinin iki modlu olduğunu ve dönüş başına iki maksimum ve minimum olduğunu varsaymıştır.

i̇simlendirme 
gustav stracke'nin önerisine dayanarak, asteroit, yunan mitolojisinde bir kadın savaşçı ırkı olan amazonların adını almıştır. topluluklarında erkek yoktu ve komşuları ile birleşip çocuk yapıyorlar, doğan oğulları öldürüyorlardı ve okları daha hızlı atabilmeleri için memelerini yaktıkları kızları eğitiyorlardı. asteroitler 271 penthesilea ve 10295 hippolyta, amazonların kraliçelerinin adını alırken, 5143 herakles, onlarla savaşan kahramanın adını almıştır.

notlar

kaynaklar

dış bağlantılar 
 asteroid lightcurve database (lcdb) , query form (info )
 dictionary of minor planet names, google books
 asteroids and comets rotation curves, cdr  – observatoire de genève, raoul behrend
 discovery circumstances: numbered minor planets (1)-(5000)  – minor planet center
 
 

amazonlar
19250422
adlandırılmış küçük gezegenler
karl wilhelm reinmuth'un keşifleri
001042
adını akarsulardan alan küçük gezegenler
Mia Nicolai

mia nicolai (d. 1995 veya 1996), hollandalı şarkıcı. 2023 eurovision şarkı yarışması'nda hollanda'yı dion cooper ile birlikte temsil etmesi planlanıyor.

müzik kariyeri

erken dönem 
nicolai üç yaşında drama ve bale dersleri almaya başladı. nicolai'ye göre bu, müziğe ilgi uyandıracak ve sonunda piyano ve keman dersleri almasına yol açacak.

londra, melbourne ve new york city dahil olmak üzere birçok yerden taşındıktan sonra nicolai, los angeles'a yerleşti. nicolai'ye göre, ilk yıllarında şehirden şehre sürekli hareket etmek, sayısız kültürü keşfetmesine yol açmış ve bu da müziğini etkilemiştir.

singlelar dönemi (2018-2022) 
2018'de nicolai, amerikalı besteci glenn miller'ın "at last" parçasının bir cover'ı olan ilk single'ını yayınladı.

2020'de nicolai ikinci single'ı "set me free"yi yayınladı. aynı yıl, dj zane lowe'un radyo programında yer alacak olan ikinci single'ı "mutual needs"i çıkardı. nicolai'ye göre, "mutual needs" bir yıl önce 2019'da yazılmıştır. on magazine ile yaptığı bir röportajda nicolai, şarkının başka biri yerine kendini seçmekle ilgili olduğunu iddia etti ve "gerçekten inanıyorum ki her insan hayatında aşkın eşit olmadığı bir ilişkiye gireceği bir noktaya gelecek. karşılık veriyor ve ihtiyaçlarınız artık karşılanmıyor. kişiye olan sevgi hala oradadır ama harika olmak için iyiden vazgeçmeniz gerektiğini bilirsiniz... şu anda içinde bulunduğunuz ilişkinin uygun olmadığını anladığınızda, canınızı yaksa bile kendinizi seçin. hiç kimse huzurunu kaybetmeye değmez." dedi.

16 nisan 2021'de 2021'in ilk single'ı "people pleaser"ı yayınlamıştır. amerikan moda dergisi flaunt ile yaptığı röportajda, şarkının kendin olmaya kararlı olmaya dayandığını söylemiş, "bu şarkı kendini bulma yolculuğuyla ilgili" demiştir. "tüm yaptığınız iç ihtiyaçlarınız yerine çevrenizdeki insanları memnun etmek olduğunda, içsel değerlerinize sadık kalmak çok zor olabilir. her zaman güçlü fikirli bir insan olarak karşılaştım ama gerçekte kendim dışında herkese yardım edebiliyorum."  aynı yılın sonlarında, beşinci single'ı "dream go"yu yayınlamıştır.

eurovision şarkı yarışması (2023) 
1 kasım 2022'de hollandalı yayıncı avrotros, nicolai'nin 2023 eurovision şarkı yarışması'nda hollanda'yı dion cooper ile birlikte temsil edeceğini duyurdu. nicolai, cooper ile 2020'de, hollandalı eurovision katılımcısı ve 2019 yarışmasının galibi duncan laurence ile laurence'ın nişanlısı jordan garfield'ı eşleştirdiğinde tanışmıştı.

duyuru ile aynı gün, eurovision hayranları alman müzik veritabanı gema'ya baktılar ve veritabanında eurovision şarkısı olduğu tahmin edilen şarkıyı buldular, "chasing highs", ancak bu avrotros tarafından doğrulanmadı.

kişisel hayat 
nicolai, amsterdam'da rus bir anne ve hollandalı bir babanın çocuğu olarak dünyaya geldi. nicolai'nin müzik idolü i̇ngiliz şarkıcı david bowie'dir.

diskografi

singlelar

kaynakça 

yaşayan insanlar
hollandalı kadın şarkıcılar
hollandalı pop şarkıcıları
hollanda'nın eurovision şarkı yarışması yarışmacıları
21. yüzyılda hollandalı şarkıcılar
2023 eurovision şarkı yarışması yarışmacıları
Elaine Welteroth

elaine marie welteroth (d. 10 aralık 1986), afro-amerikalı gazeteci, yazar, editör ve sunucudur.

yaşamı ve kariyeri 
welteroth, 10 aralık 1986'da newark, kaliforniya'da doğdu.  sacramento, kaliforniya'daki kaliforniya eyalet üniversitesi'nden gazetecilik alanında lisans derecesiyle mezun oldu. nisan 2016'da teen vogue dergisinin genel yayın yönetmenliğine getirilen welteroth, condé nast firmasının 107 yıllık tarihinde yöneticiliğe seçilen ikinci afro-amerikalıdır.

kaynakça

dış bağlantılar
 elaine welteroth  at teen vogue
 
 

amerikalı kadın gazeteciler
1986 doğumlular
amerikalı dergi editörleri
bbc 100 kadın
afrikalı amerikalı yazarlar
Wim de Jongh

wim de jongh (7 ocak 1928 - 9 eylül 2022), forvet pozisyonunda görev yapmış hollandalı futbolcudur.

yaşamı ve kariyeri
de jong, 7 ocak 1928'de doğdu. ülkesi hollanda'da dönemim en yüksek profesyonel futbol ligi olan eredivisie'de usv elinkwijk futbol takımının formasını giydi.  1955-56 sezonunda attığı 32 golle sezonun en çok gol atan ilk 3 futbolcusu arasına girdi. yer aldığı usv elinkwijk futbol takımının onursal üyesi oldu. 1960'ta sbv vitesse futbol takımına geçti.

ölümü
de jongh, 9 eylül 2022'de neredeyse tüm yaşamını geçirdiği nieuwegein, hollanda'da 94 yaşında ölmüştür.

kaynakça

dış bağlantılar
hollanda gazetelerinde yer alan görsellerden bir seçki:
image of de jong, in nieuw utrechtsch dagblad, march 1955
image of de jong, in nieuw utrechtsch dagblad, october 1955
image of de jong, in nieuw utrechtsch dagblad, april 1956
image the marriage of de jong and boerkool, in nieuw utrechtsch dagblad, november 1956
image of de jong, in nieuw utrechtsch dagblad, october 1957
image of de jong, in het rotterdamsch parool, march 1959

1928 doğumlular
2022 yılında ölenler
forvet futbolcular
1044 Teutonia

1044 teutonia, geçici ismi , asteroit kuşağının orta bölgelerinden gelen, yaklaşık 16 kilometre çapında taşlı bir asteroittir. 10 mayıs 1924'te, güneybatı almanya'daki heidelberg gözlemevi'nde gök bilimci karl reinmuth tarafından keşfedilmiştir. asteroit, adını cermen halkının yaşadığı toprakların adından almıştır.

yörünge ve sınıflandırma 
teutonia, güneş'i merkez ana kuşağında 2,2–2,9 ab uzaklıkta; her 4 yılda ve 2 ayda bir (1.510 gün) döner. yörüngesi, ekliptik ile ilgili olarak 0,14'lük bir eksantrikliğe ve 4°'lik bir eğime sahiptir.

asteroitin gözlem yayı resmi keşif gözleminden 17 yıl önce mart 1907'de taunton gözlemevi'nde   olarak ilk tanımlamasının yapılması ile başlar.

fiziksel özellikler

işık eğrileri 
2007 yılında yapılan nesnenin görüntüleri,  kavuşum süresi veren bir ışık eğrisi üretmek için kullanıldı. ancak 2006 yılında yapılan bir çalışmada  periyodu verilmiş olup, bu henüz göz ardı edilemez. nesnenin parlaklığı, her bir dönüş sırasında büyüklük olarak  oranında değişmiştir.

çapı ve albedosu 
kızılötesi astronomik uydu iras, japon akari uydusu ve ardından neowise göreviyle nasa'nın geniş alan kızılötesi araştırma gezgini tarafından gerçekleştirilen çalışmaya göre, teutonia 15,20 ile 17,929 kilometre çapında ve yüzeyi 0,2449 ile 17,929 arasında albedoya sahiptir. collaborative asteroid lightcurve link, 0,3613'lük bir albedo ve 10,8'lik mutlak büyüklüğe dayalı olarak 15,30 kilometrelik bir çap elde etmiştir.

i̇simlendirme 
bu küçük gezegenin adı, bir zamanlar jutland olarak bilinen yerde yaşayan bir cermen kabilesi olan teutonların yaşadığı topraklardan gelmektedir. i̇sim astronom gustav stracke tarafından önerilmiştir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 asteroid lightcurve database (lcdb) , query form (info )
 dictionary of minor planet names, google books
 asteroids and comets rotation curves, cdr  – observatoire de genève, raoul behrend
 discovery circumstances: numbered minor planets (1)-(5000)  – minor planet center
 
 

1924'te keşfedilen astronomik cisimler
adlandırılmış küçük gezegenler
adını yerlerden alan küçük gezegenler
karl wilhelm reinmuth'un keşifleri
arka plan asteroitleri
1043 Beate

1043 beate, geçici ismi , asteroit kuşağının dış bölgesinden yaklaşık 32 kilometre çapında taşlı bir asteroittir. alman gök bilimci karl reinmuth tarafından 22 nisan 1925'te heidelberg-königstuhl devlet gözlemevi'nde keşfedildi. i̇smini aldığı kişi ile ilgili herhangi bir referans bilinmemektedir.

yörünge ve sınıflandırma 
beate, güneş'in dış asteroit kuşağında 3,0–3,2 ab uzaklıkta; her 5 yıl ve 5 ayda bir (1.990 gün) döner. yörüngesi, ekliptik ile ilgili olarak 0,04'lük bir eksantrikliğe ve 9°'lik bir eğime sahiptir. asteroitin gözlem yayı, resmi keşif gözleminden 3 hafta sonra, mayıs 1925'te keşif gözlemevinde başlar.

fiziksel özellikler 
tholen sınıflandırmasında, beate yaygın bir s-tipi asteroittir.

rotasyon periyodu 
nisan 2006'da, amerikalı astronom brian warner'ın colorado'daki palmer divide gözlemevi'nde  yaptığı fotometrik gözlemlerden beatein rotasyonel bir ışık eğrisi elde edildi. 0,47 büyüklük () parlaklık değişimi ile  saatlik ortalamadan daha uzun bir dönüş periyodu vermiştir.

çapı ve albedosu 
kızılötesi astronomik uydu iras, japon akari uydusu ve ardından neowise göreviyle nasa'nın geniş alan kızılötesi araştırma gezgini tarafından yürütülen çalışmalara göre beate, 31,6 ila 41,0 kilometre çapa sahip ve yüzeyi 0,128 ile 0,241 arasında albedoya sahiptir.. collaborative asteroid lightcurve link, 0,2517'lik bir albedo ve 31,85 kilometrelik bir çapa ve 9,6'lık bir mutlak kadire sahiptir.

i̇simlendirme 
bu küçük gezegen için, ismini aldığı kişi ile ilgili herhangi bir referans bilinmemektedir.

bilinmeyen anlamı 
binlerce adlandırılmış küçük gezegen arasında, beate, hiçbir resmi adlandırma alıntısı yayımlanmayan 120 asteroitten biridir. tüm bu düşük numaralı asteroitlerin sayıları  ile  arasındadır ve 1876 ile 1930'lar arasında, ağırlıklı olarak gök bilimciler auguste charlois, johann palisa, max wolf ve karl reinmuth tarafından keşfedilmişlerdir (ayrıca kategoriye bakınız).

notlar

kaynakça

dış bağlantılar 
 asteroid lightcurve database (lcdb) , query form (info )
 dictionary of minor planet names, google books
 asteroids and comets rotation curves, cdr  – observatoire de genève, raoul behrend
 discovery circumstances: numbered minor planets (1)-(5000)  – minor planet center
 
 

1925'te keşfedilen astronomik cisimler
s-tipi asteroitler (tholen)
adlandırılmış küçük gezegenler
karl wilhelm reinmuth'un keşifleri
arka plan asteroitleri
adının kaynağı bilinmeyen küçük gezegenler
Devrim Özkan

devrim özkan (d. 2 eylül 1998, muğla), türk dizi ve tiyatro oyuncusu.

hayatı ve kariyeri
2 eylül 1998 tarihinde muğla'nın merkezinde doğdu, milas-bodrum'da büyüdü. muğla sıtkı koçman üniversitesi güzel sanatlar fakültesi'nde okurken 1. sınıfın sonunda okulu bıraktı ve i̇stanbul'a taşınarak ilk işi olan rüya dizisi ile oyunculuğa başladı. daha sonra vatanım sensin, vuslat, ramo gibi projelerde yer aldı. son olarak ise, gelsin hayat bildiği gibi dizisinde "songül acarerk" karakterine hayat verdi.

filmografisi

tiyatro oyunları

ödüller ve adaylıklar

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 
 

yaşayan insanlar
1998 doğumlular
muğla doğumlular
türk kadın oyuncular
türk kadın dizi oyuncuları
muğla sıtkı koçman üniversitesinde öğrenim görenler
İsmetiye

i̇smetiye aşağıdaki anlamlara gelebilir:

yerleşim yerleri 
 i̇smetiye, büyükorhan - bursa ili büyükorhan ilçesine bağlı mahalle
 i̇smetiye, osmangazi - bursa ili osmangazi ilçesine bağlı mahalle
 i̇smetiye, battalgazi - malatya ili battalgazi ilçesine bağlı mahalle
 i̇smetiye, alaşehir - manisa ili alaşehir ilçesine bağlı mahalle
Dion Cooper

dion cooper (d. 29 kasım 1993), hollandalı şarkıcı ve şarkı yazarıdır.

cooper, 2023 eurovision şarkı yarışması'nda hollanda'yı mia nicolai ile birlikte temsil etti.

kaynakça 

yaşayan insanlar
1998 doğumlular
hollandalı erkek şarkıcılar
hollandalı pop şarkıcıları
hollanda'nın eurovision şarkı yarışması yarışmacıları
2023 eurovision şarkı yarışması yarışmacıları
21. yüzyılda hollandalı şarkıcılar
Mormon savaşları

mormon savaşları mormonların yer aldığı silahlı çatışmaları anlatır. mormonlar tarihleri boyunca şiddete maruz kalmış ve şiddet uygulamıştır. mormonlar, baskıya uğramış ve fiziki zor kullanılarak ohio'dan missouri'ye, oradan illinois'ye, oradan da utah'a sürülmüşlerdir. katliama uğramış, evleri yakılmış ve peygamberleri joseph smith hapisteyken linç edilmiştir. mormonlar crooked river muharebesi'nde missourili milislere saldırmış ve katletmiş, utah yerlileri olan timpanagoları yok etmiştir. mormonlar ayrıca missouri-mormon savaşı, walker savaşı ve black hawk savaşı gibi önemli çatışmalarda taraf olmuştur. bu şiddet içeren tarihsellik son zaman azizler hareketini etkilemiştir.

savaşlar

kaynakça

mormonluk tarihi
Tiphia Bahattini

tiphia bahattini (tiphiidae bahattini) ya da halk arasında bilinen adıyla bahattin böceği, tiphiidae familyasından bir zar kanatlıdır. 2017 yılında bu tür atatürk üniversitesi'nde görev yapan prof. dr. erol yıldırım tarafından diyarbakır'da keşfedilmiştir. prof. dr. erol yıldırım bulduğu bu zar kanatlıya babasının isteği üzerine, babasının ismi olan bahattin isimini vermiştir.

türkiye faunası
Ellandun Muharebesi

ellendun muharebesi veya wroughton muharebesi, eylül 825'te wessex'li egbert ile mercia'lı beornwulf arasında yapıldı. sir frank stenton, bunu "i̇ngiliz tarihinin en belirleyici savaşlarından biri" olarak nitelendirdi. anglo-sakson i̇ngiltere'nin güney krallıkları üzerindeki mercian üstünlüğünü etkili bir şekilde sona erdirdi ve güney i̇ngiltere'de batı sakson egemenliğini kurdu.

9. yüzyılda i̇ngiltere
820'lerde çatışmalar
825
Beornwulf

beornwulf (ö. 826), 823'ten 826'ya kadar mercia kralı (kabaca i̇ngiltere'nin midlands ) idi . kısa saltanatı, mercia'nın anglo-sakson heptarchy'nin diğer krallıkları üzerindeki üstünlüğünün çöküşünü gördü.

yaşamı 
beornwulf adında bir adamın 812'de kral coenwulf'un ve 823'te bir başka kral ceolwulf tüzüğünün tanıklığından söz edilir, ancak bu tüzüklerin her birindeki konumu, onun istisnai olarak yüksek bir rütbeye sahip olmadığını gösterir. beornwulf, i. ceolwulf'u 823'te görevden aldı.

825'te beornwulf, batı saksonlara karşı harakete keçdi. beornwulf'un ordusu onlarla ellandun'da (şimdi wiltshire'daki swindon yakınlarındaki wroughton ) karşılaştı . savaş, mercialılar için feci bir yenilgiyle sona erdi ve tarihçiler tarafından sözde mercian supremacy'nin sonu olarak görülüyor . 826'da ecgberht'in oğlu æthelwulf kent'i işgal etti ve mercian yanlısı kralı baldred'i sürdü .

bu olayların ardından, mercia'nın güney i̇ngiltere'deki hakimiyeti hızla çözüldü. essex ve sussex bağlılıklarını egbert'e çevirdi; ve doğu anglialılar aynı yıl egbert'in mercianlara karşı korumasını istediler. beornwulf, bir isyanı bastırmaya çalışırken doğu anglialılar tarafından savaşta öldürüldü.

beornwulf, aziz petrus manastırı'nı (daha sonra gloucester katedrali ) yeniden inşa etti ve 824 ve 825'te canterbury başpiskoposu wulfred ile birlikte clofesho'da (londra yakınlarında olduğuna inanılan bilinmeyen bir yer ) iki meclise başkanlık etti. bir kentish tüzüğü şunu gösteriyor: beornwulf'un 27 mart 826'da kent'te hâlâ yetkisi vardı - o tarihte yayınlanan s1267'nin beornwulf'un saltanatının üçüncü yılında olduğu söyleniyor. beornwulf'un saltanatı sırasında basılan sikkeler çok nadirdir ve yalnızca yaklaşık 25 bilinen örneği vardır.

kaynakça 

826 yılında ölenler
9. yüzyıl i̇ngiliz hükümdarları
mercia kralları
Wiglaf

wiglaf (ö. 839), 827'den 829'a ve yine 830'dan ölümüne kadar mercia kralıydı . ataları belirsizdir: 820'ler mercia'da bir hanedan çatışması dönemiydi ve bu zamanın krallarının birçoğunun şeceresi bilinmiyor. torunu wigstan daha sonra mercia'lı penda’nın soyundan olarak kaydedildi , bu nedenle wiglaf'ın mercia'nın en güçlü yedinci yüzyıl krallarından biri olan penda'nın soyundan gelmesi mümkündür.

wiglaf , doğu anglia'ya karşı kampanya yürütürken öldürülen ludeca'nın yerini aldı . i̇lk saltanatı, egbert yönetimindeki rakip anglo-sakson wessex krallığının devam eden yükselişiyle aynı zamana denk geldi . egbert, wiglaf'ı 829'da tahttan indirdi ve mercia'yı bir yıl boyunca doğrudan yönetti. wiglaf, krallığı 830'da  zorla kurtardı, ancak wiglaf egbert'in egemenliğine tabi kalmış olabilir. mercia, güneydoğu krallıklarını asla geri alamadı, ancak berkshire ve belki de essex , mercian kontrolüne geri döndü. mercia ve wessex'in değişken servetlerinin nedenleri bir spekülasyon meselesidir, ancak carolingian'ın desteği, hem egbert'in yükselişini hem de ardından mercia'nın toparlanmasını etkiledi. wiglaf, mercia'nın bağımsızlığını geri kazanmış gibi görünse de, toparlanma kısa sürdü ve yüzyılın sonlarında mercia, wessex ve vikingler arasında bölündü. wiglaf yaklaşık 839'da öldü ve sonunda yerine beorhtwulf geçti. wiglaf , derby yakınlarındaki repton'a gömüldü.

kaynakça 

839 yılında ölenler
anglosakson savaşçılar
226 Weringia

weringia (küçük gezegen tanımı: 226 weringia) tipik bir ana kuşak asteroitidir. johann palisa tarafından 19 temmuz 1882'de keşfedildi ve adını asteroitin keşfedildiği şehir olan viyana'nın bir parçası olan waehring'den aldı.

2008 yılında yapılan fotometrik gözlemler sonucunda, 11,1496 ± 0,0009 saatlik bir dönüş periyodu ve büyüklük olarak 0,20 ± 0,02'lik bir parlaklık değişimi gösterdi.

kaynakça

dış bağlantılar 
 asteroit yörünge elemanları veritabanı 
 küçük gezegen keşfi koşulları 
 asteroit işık eğrisi veri dosyası 
 işık eğrileri ve numaralı asteroitler harita verileri no1 - 52225

arka plan asteroitleri
adını yerlerden alan küçük gezegenler
adlandırılmış küçük gezegenler
s-tipi asteroitler (smass)
1882'de keşfedilen astronomik cisimler
Jan-Moritz Lichte

jan-moritz lichte (d. 12 ocak 1980; kassel, hessen), alman futbol antrenörü ve eski futbolcu. türkiye millî futbol takımının yardımcı antrenörüdür.

1980 doğumlular
yaşayan insanlar
kassel doğumlu sporcular
hessen doğumlu sporcular
alman futbolcular
alman antrenörler
alman teknik direktörler
orta saha futbolcuları
sc paderborn 07 futbolcuları
1. fsv mainz 05 teknik direktörleri
227 Philosophia

philosophia (küçük gezegen tanımı: 227 philosophia), fransız gökbilimci paul henry ve prosper henry kardeşler tarafından 12 ağustos 1982'de paris'te keşfedilmiştir. adını felsefeden alan büyük bir ana kuşak asteroitidir. fotometrik gözlemlere dayanarak, büyüklüğü 0,15 ± 0,02 parlaklık değişimi ile 52,95 ± 0,01 evresel dönüş periyoduna sahip olduğu görülmüştür.

philosophia'nın ortalama çapı yaklaşık 124 kilometredir. 0,065 yansıtabilirlik değeri ile karanlık bir yüzeye sahiptir. bu asteroitin ortalama yörünge hızı 16,77308256 km/s ve eğimi 9,14457º'dir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 asteroit yörünge elemanları veritabanı 
 cüce gezegen keşfi koşulları 

arka plan asteroitleri
adlandırılmış küçük gezegenler
1882'de keşfedilen astronomik cisimler
paul henry ve prosper henry'nin keşifleri
Ostroviçe Kuşatması (1737)

ostroviçe kuşatması, 1737-1739 osmanlı-avusturya savaşı'nda evre.

baron raunach komutasındaki 4.000 kişilik kutsal roma cermen i̇mparatorluğu ordusu, 7-22 temmuz 1737 tarihlerinde kuşattığı ostroviçe kalesi önünde bosna beylerbeyi hekimoğlu ali paşa'nın gönderdiği mehmed kaptan komutasındaki türk takviye birliğine karşı ağır bir yenilgi aldı.

kuşatma 
1735-1739 osmanlı-rus savaşı devam ederken rusya'nın müttefiki kutsal roma cermen i̇mparatorluğu da bir yandan osmanlı i̇mparatorluğu ile barış müzakerelerini sürdürürken, diğer taraftan baskın şeklinde bir taarruza hazırlanıyordu. bu çerçevede, 29 haziran 1737'da savaşa giren kutsal roma cermen i̇mparatorluğu, biri bosna olmak üzere üç koldan osmanlı topraklarına taarruz etti. bu bağlamda, prens josef von hildburghausen komutasındaki alman ordusu da bosna'nın uç kalelerinden ostroviçe'yi kuşattı (7 temmuz 1737). aynı ordu komşu kaleler novi ve bihke'yi de muhasara altına aldı.

bununla birlikte, bosna beylerbeyi hekimoğlu ali paşa (eski sadrazam) savaşın başlamasından önce sınırın karşı tarafındaki askerî hareketlenmenin duyumunu almış ve i̇zvornik kalesinin eski muhafızı mehmed kaptan'ı ostroviçe kalesine takviye olarak göndermişti. bununla birlikte, 5.000 askerlik bu birlik kaleye ulaşmadan başlayan kuşatma nedeniyle kaledeki garnizon kadınların da yardımıyla 15 gün boyunca kendini savundu.

22 temmuz günü osmanlıların takviye birliğinin ostroviçe önlerine gelmesi üzerine avusturyalı komutan baron raunach yaklaşık 4.000 kişilik ordusuyla (600 tüfekli alman piyadesi, 300 süvari ve yaklaşık 3.000 sınır koruma askerinden oluşuyordu) muharebe düzeni almaya çalıştısa da, takviye birlikleri ile kale garnizonunun ateşi arasında kaldı. 600'ün üzerinde ölü ve yüksek sayıda esir veren alman ordusu bozgun halinde geri çekildi.

kuşatma sonrası 
ostroviçe önünde kazanılan zafer, osmanlıların ilk şoku atlatmasını sağladı ve ordusunu travnik'te toplamakta olan hekimoğlu ali paşa'ya kıymetli zaman kazandırdı. bu sayede ali paşa 25 temmuz'da muhasara edilen banyaluka'yı hedef alarak 4 ağustos'ta daha büyük bir zafer kazandı.

kaynakça 

osmanlı i̇mparatorluğu'nun kuşatmaları
avusturya'nın kuşatmaları
1730'larda osmanlı i̇mparatorluğu
1730'larda çatışmalar
bosna-hersek tarihi
avusturya tarihi
hırvatistan tarihi
i. mahmud
osmanlı-avusturya savaşları
229 Adelinda

adelinda (küçük gezegen tanımı: 229 adelinda), büyük, karanlık bir dış ana kuşak asteroitidir. avusturyalı gökbilimci johann palisa tarafından 22 ağustos 1882 tarihinde viyana'da bulunan gözlemevinde keşfedildi. asteroitin adı, yine bir avusturyalı gök bilimci olan edmund weiss'in karısı adelinda'dan gelmektedir.

229 adelinda c-tipi asteroit olarak sınıflandırılmıştır ve muhtemelen ilkel karbonlu malzemelerdeden oluşmaktadır. bu asteroit, kibele asteroit grubunun bir parçasıdır ve muhtemelen jüpiter gezegeniyle 4:7 yörüngesel rezonans içindedir.

adelinda, güneş'in yörüngesinde 2,9109 (günberi) ve 3,9145 (günötesi) astronomik birim uzaklıkta 6,3045 yılda döner. yörünge tutulum ile 2,0921° eğimlidir, yörüngesel eksantriklikliği 0,1471'dir.

bu asteroit ortalama çapı yaklaşık 106 kilometredir. 0,035 yansıtabilirlik değeri ile karanlık bir yüzeye sahiptir. kendi ekseni etrafında 6 saat 36 dakikada döner.

kaynakça

dış bağlantılar 
asteroit yörünge elemanları veritabanı 
cüce gezegen keşfi koşulları 
asteroit işık eğrisi veri dosyası 

adını insanlardan alan küçük gezegenler
adlandırılmış küçük gezegenler
1882'de keşfedilen astronomik cisimler
c-tipi asteroitler
kibele asteroitleri
Timpanogolar

timpanogolar veya utah yerlileri bugün utah eyaleti sınırlarındaki sanpete county içinde kalan bölgede yaşamış olan amerika yerlilerini anlatır.

tarihçe
19.yüzyıl ortalarında timpanogolar bölgeye gelen mormon göçmenleriyle temas kurmuştur. bölgede bu göçmenlerden önce egemen olan güç onlardı. dil bilimciler timpanogoların özgün dillerini ayırt etmekte güçlük yaşamıştır. bölgede i̇spanyolca ve i̇ngilizcenin yanı sıra uto-aztek dillerinin numi koluna bağlı bir şiveyle konuşulduğu ortaya çıkarılmıştır.

timpanogolar genel olarak utelere bağlı olarak tanımlanır. utah bölgesinde de bulundukları için şoşonilerle de akrabalıkları olduğu ileri sürülür.

mormonlarla ilişkiler
utah yerlilerinden şoşoni kabile şefi walkara, liderliğini yaptığı kabilelerarası federasyonla mormon yayılmacılığına karşı savaş vermiştir. walker savaşı adı verilen muharebede yerlilerle göçmenler arasındaki sorunlar çözülmemiş, abd silahlı kuvvetlerinin takip eden yıllardaki müdahalesiyle yerliler bölgeden uzaklaştırılmıştır.

günümüzde durum
günümüzde yerlilerin çoğu uintah ve ouray adlı kızılderili rezervasyonu'nda kalmaktadır.

kaynakça

utah'taki kızılderili kabileleri
Nationalsozialistische Monatshefte

nationalsozialistische monatshefte, nazi partisi tarafından çıkarılan ve adolf hitler (1930-ekim 1933) ve ardından alfred rosenberg (mayıs 1935-1944) tarafından editörlüğü yapılan siyasi ve kültürel bir dergiydi. i̇lk baskısı 1930 yılında yapılmıştır. dilbilim ve tarih de dahil olmak üzere çeşitli akademik disiplinlerden uzmanların araştırmalarını popüler bir formatta, genellikle ırksal bir vurguyla sunmaları için bir forum görevi gördü. merkezi münih'te bulunan derginin yayını 1944 yılında sona erdi.

kaynakça 

nazi almanyası'nda kültür
almanya'da yayımlanan aylık dergiler
almanca dergiler
1930'da almanya'da kurulan oluşumlar
Kakinomoto no Hitomaro

kakinomoto no hitomaro (; ms 653-655-ms 707-710), geç asuka döneminde yaşamış bir japon aristokrat ve şair. en eski waka antolojisi olan man'yōshū'da yer alan şairlerin en önde gelenlerinden biriydi, ancak man'yōshū'daki ipuçlarından toplanabileceklerin dışında, hayatının ayrıntıları büyük ölçüde belirsizdir. muhtemelen ms 650'lerde, yamato vilayeti merkezli kakinomoto boyunda doğdu ve muhtemelen ms 709 civarında iwami vilayetinde öldü.

i̇mparatoriçe jitō'ya saray şairi olarak hizmet etti, imparatorluk ailesini öven birçok eser yarattı ve en iyi çeşitli imparatorluk prenslerine yönelik ağıtlarıyla hatırlanmaktadır. aynı zamanda çok beğenilen seyahat şiirleri de besteledi.

otuz altı şiir ölümsüzü'nden biri olarak sıralannmaktadır. man'yōshū'nun varsayılan derleyicisi ōtomo no yakamochi ve kokin wakashū'nun baş derleyicisi ki no tsurayuki, hitomaro'yu sırasıyla sanshi no mon ve uta no hijiri olarak övdü. heian döneminden itibaren ona genellikle hito-maru adı verildi. bir şiir ve bilim tanrısı olarak saygı görmeye başladı ve fujiwara no teika, sōgi ve bashō ile birlikte japon tarihinin en büyük dört şairinden biri olarak kabul edildi.

ek okuma 

 
 
 kenneth rexroth's one hundred poems from the japanese (new directions, 1955, ) contains several of hitomaro's waka, as well as notable translations of 3 naga uta ("in the sea of ivy clothed iwami", "the bay of tsyunu", and "when she was still alive")

650'lerde doğanlar
700'lerde ölenler
japon şairler
i̇lahlaştırılan kişiler
8. yüzyıl şairleri
Missouri-Mormon Savaşı

missouri-mormon savaşı, 6 ağustos - 1 kasım 1838 tarih aralığında mormonlarla missouri eyaletindeki mormon olmayanlar arasında çıkan silahlı çatışmaları anlatır.

arka plan
joseph smith, jr. önderliğindeki son zaman azizler hareketi üyeleri 1831 yılından itibaren new york'dan ayrılarak missouri'nin kuzeybatısındaki jackson county'ye yerleşmeye başlamıştır. burada yerli halkla aralarında gerilimler çıktıktan sonra 1833 yılında mormonlar yerlerinden edilmiş, komşu bölgelere gitmek zorunda kalmışlardır. 6 ağustos 1838'de gallatin'deki yerel seçimlerde patlak veren kavga, taraflar arasında biriken öfkenin neticesinde savaşın başlamasına yol açmıştır.

savaş
mormon karşıtı gruplar missouri gönüllü milisleri komutası altında örgütlenmiştir. ekim ayında yaşanan crooked river muharebesi sonrasında missouri valisi lilburn boggs missouri 44. kararnamesini imzalamış, bu sayede mormonların bölgeyi terk etmek veya öldürülmek dışında bir seçenek bırakılmamıştır. 1 kasım 1838 tarihinde smith, far west, missouri'de teslim olarak savaşı sona erdirmiştir.

sonuçları
smith, vatan hainliği iddiasıyla yargılanırken hapisten kaçarak beraberindeki 10 bin mormonla beraber illinois'ye göç etmiştir, burada nauvoo kentini kurmuştur. savaş sırasında çoğu mormon olmak üzere 22 kişi ölmüştür. ayrıca missouri'deki evlerini kış koşullarında geride bırakıp yollara düşmak zorunda kalanlardan çok sayıda kişi kötü hava koşulları, açlık ve hastalıktan ölmüştür. mormonlara karşı ölüm emri olarak da adlandırılan kararnameyi çıkartan missouri valisi lilburn boggs 6 mayıs 1842'de başarısız bir suikast girişimi sırasında vurulmuştur. mormonlar bu suikast teşebbüsünden dolayı itham edilseler de kesin delil bulunamamıştır.

kaynakça

missouri tarihi
mormon savaşları
mormonluk ile ilgili tartışmalar
Sōgi

iio sōgi (; 1421-1 eylül 1502), muromachi döneminde yaşamış bir japon şair ve keşiş. kii veya ōmi vilayetlerinden mütevazi bir aileden gelmekteydi ve 1 eylül 1502 tarihinde hakone'de öldü. sōgi, kyoto'daki shokokuji tapınağından bir zen keşişiydi ve hem waka hem de renga şiirleri eğitim aldı. 30'lu yaşlarında profesyonel bir renga şairi oldu.

japonya'nın hemen her köşesine yaptığı seyahatlerde, zamanının en güçlü siyasi, askeri ve edebi şahsiyetleri tarafından karşılandı. kuşağının diğer şairlerinden daha fazla mürit çekti. japonya'yı dolaştıktan sonra, büyük saygı gördüğü kyoto'ya döndü.

en çok, iki veya daha fazla şairin, alternatif kıtalar yazarak bir şiir oluşturmak için işbirliği yaptığı rengasıyla hatırlanır. sōgi'nin zamanında, bu tür rengalar tipik olarak 100 kısım uzunluğundaydı. wakanın saray geleneğinden kaynaklanan renga, saray mensupları kadar savaşçı sınıf tarafından da yetiştirildi ve sōgi gibi en iyi renga şairlerinden bazıları halktandı.

sōgi, renganın en büyük ustası olarak kabul edilir, en ünlü iki eseri "minase'de üç şair" ve "yuyama'da üç şair"dir. sōgi, yaklaşık 90'dan fazla eser bırakmıştır. ölümünden önce, çoğunlukla anılarını içeren "sōgi tek başına" eserini yazdı.

kaynakça 

1421 doğumlular
1502 yılında ölenler
japon şairler
japon budistler
budist keşişler
15. yüzyıl şairleri
Nora (film)

nora, harald braun'un yönettiği ve luise ullrich, viktor staal ve franziska kinz'in oynadığı 1944 yapımı bir alman drama filmidir. film, henrik ibsen'in a doll's house adlı oyununun bir uyarlamasıdır. film, ibsen'in mutsuz çiftin sonunda uzlaştığı alternatif sonunu kullanır. dekorlar sanat yönetmenleri emil hasler ve walter kutz tarafından tasarlanmıştır.

kaynakça

bibliyografya 

 hull, david stewart. film in the third reich: a study of the german cinema, 1933–1945. university of california press, 1969.

dış bağlantılar 

 

1944 çıkışlı dramatik filmler
alman yapımı siyah-beyaz filmler
1870'lerde geçen filmler
nazi almanyası filmleri
1944 çıkışlı filmler
Camilla Horn

camilla martha horn (25 nisan 1903 - 14 ağustos 1996) alman bir dansçı ve sessiz ve sesli dönemin bir film yıldızıydı. 1920'lerin sonlarında birçok hollywood filminde ve birkaç i̇ngiliz ve i̇talyan yapımında rol aldı.

hcards'lı maddeler
20. yüzyılda alman kadın oyuncular
alman kadın sinema oyuncuları
1996 yılında ölenler
1903 doğumlular
Sharon Haynie

sharon loretta haynie (6 kasım 1955), yeşil kimya için biyokataliz geliştiren amerikalı kimyager. amerikan kimya derneği üyesidir. haynie, 2006'da nobcche henry hill ödülü'nü ve 2008'de percy l. julian ödülü'nü kazandı.

i̇lk yılları ve eğitim 
haynie, baltimore'da inez penn haynie ve william h. haynie junior'ın çocuğu olarak dünyaya geldi. 1973 yılında baltimore city devlet okullarından biri olan batı lisesi'nden mezun oldu. sekizinci sınıfta bir eğitim deneyinin parçasıydı ve lisede kimyayla tanıştırılmak yerine ortaokulda kimya deneyleri ile uğraşmaya başladı. kimyaya olan bu ilgisi moleküllere ilgi duymasını sağladı. i̇lham kaynağının annesi ve öğretmenleri olduğunu belirtmektedir. pennsylvania üniversitesi'nde biyokimya okudu ve 1976'da mezun oldu. 1982'de haynie, massachusetts teknoloji enstitüsü'nde doktorasını tamamladı. lisedeyken erkek akademisyenlerden biri grubuna kadın öğrenci kabul etmiyordu. doktorasını kazandıktan sonra haynie, araştırma ekibinin bir üyesi olarak bell labs'a katıldı.

kaynakça 

bell labs
massachusetts teknoloji enstitüsünde öğrenim görenler
pensilvanya üniversitesinde öğrenim görenler
baltimore doğumlu bilim insanları
yaşayan insanlar
1955 doğumlular
Hilde Krahl

hilde krahl (10 ocak 1917 - 28 haziran 1999) avusturyalı sinema oyuncusuydu. 1936-1994 yılları arasında 70 filmde rol almıştır. hildegard kolačný 1917'de brod, avusturya-macaristan'da (şimdi slavonski brod, hırvatistan) doğdu ve 1999'da viyana, avusturya'da öldü. 1944 yılında wolfgang liebeneiner ile evlendi; kızları johanna liebeneiner de ünlü bir oyuncu oldu.

20. yüzyılda avusturyalı kadın oyuncular
almanya federal cumhuriyeti liyakat nişanı komutanları
en i̇yi kadın oyuncu alman film ödülü sahipleri
çek asıllı avusturyalılar
avusturyalı kadın sinema oyuncuları
1999 yılında ölenler
1917 doğumlular
Endrick Felipe

endrick felipe moreira de sousa (d. 21 temmuz 2006), palmeiras takımında forvet pozisyonunda görev yapan brezilyalı futbolcudur. temmuz 2024'te real madrid ile oynamaya başlayacaktır.

dış bağlantılar 
 

2006 doğumlular
forvet futbolcular
brezilyalı futbolcular
série a (brezilya) futbolcuları
yaşayan insanlar
se palmeiras futbolcuları
brezilya 16 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları