2024 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri

2024 amerika birleşik devletleri başkanlık seçimleri, 5 kasım 2024 salı günü gerçekleştirilmesi planlanan abd'nin 60. başkanlık seçimleridir. seçmenlerin seçeceği seçiciler kurulu, aralık ayında, başkanı ve başkan yardımcısını seçecektir. 2024 seçimlerinin galibi 20 ocak 2025 pazartesi günü göreve başlayacaktır. 

22 nisan 2023 itibariyle mevcut abd başkanı joe biden, 2024 seçimleri için adaylığını resmi olarak açıklamıştır.

seçim prosedürü 

amerika birleşik devletleri anayasası'nın i̇kinci maddesi () başkan adaylığının şartlarını ortaya koyar. i̇kinci madde'ye göre başkan adayının (1) doğuştan amerika birleşik devletleri vatandaşı olması, (2) en az 35 yaşında olması ve (3) en az 14 yıldır amerika birleşik devletleri'nde ikamet etmesi gerekir. başkan adayları tipik olarak amerika birleşik devletleri'nin çeşitli siyasi partilerinden birinden aday gösterilmek isterler. bu adaylar da ön seçim gibi bir süreçte halkın oylarına dikkat ederek verilir. ön seçimlerde halk başkan adayları yerine önceden nasıl oy vereceğini beyan eden parti delegesine oy verir; bu nedenle ön seçimler dolaylı seçimlerdir. ön seçimlere dahil olmayan "süper delegeler" ise istediği adaya oy verebilir. seçilmiş ve "süper" delegeler daha sonra yapılan bir kongrede resmî olarak oylarını kullanırlar. bu oylara göre de siyasi partiler adaylarını seçerler. başkan adayları tipik olarak, o partinin biletini oluşturmak için bir başkan yardımcısı adayı seçer ve parti kongresindeki delegelerin oyuna sunar.

kasım ayındaki genel seçimler de dolaylı seçimlerdir. burada seçmenler, seçiciler kurulu'nun () aday listesi için oy kullanırlar. seçiciler kurulu'nu oluşturan bu kimseler  () daha sonra doğrudan başkan ve başkan yardımcısını seçerler. seçimi kazanmak için gereken asgari 270 seçim oyunu hiçbir aday alamazsa, temsilciler meclisi seçiciler kurulu'ndaki oylamadan en çok oy alan üç aday arasından başkanı seçmesi ve senato'nun başkan yardımcısını seçmesi koşuluyla bir seçim yapar. başkanlık seçimi, temsilciler meclisi seçimleri, senato seçimleri ve çeşitli eyalet ve yerel düzeydeki seçimlerle eşzamanlı olarak gerçekleştirilir.

seçim takvimi

2020 nüfus sayımının etkileri 

eyaletlerin seçiciler kurulu'ndaki verdiği oy sayısı (1) nüfusa göre değişen temsilci sayısı ile (2) her eyalette eşit sayıda bulunan iki senatörün toplamıdır. örneğin, 2010 yılında 53 temsilcisi olan kaliforniya bu yüzden seçiciler kurulu'nda 55 oy vermiştir. 2020 yılında, kaliforniya bir temsilci kaybettiği için bu sayı 54'e düşecektir.

adaylar

demokrat parti
joe biden, 2008 ve 2012 seçimlerine barack obama'nın yardımcısı olarak girdi, 2020 seçimlerinde başkan adayı olarak girdi. 2020 seçimini kazanan ve ilk dönemi başlayan biden 2024'te ikinci dönem için yeniden aday olmayı planladığını açıkladı. 78 yaşında göreve gelen biden, dönem sonu 82 yaşında olacak olan biden amerika tarihinin en yaşlı seçilmiş başkanı olmuştur. tekrar seçimi kazanması halinde biden 86 yaşında başkanlık görevinden ayrılacaktır.

olası adaylar 

 joe biden, 46. abd başkanı (2021–günümüz); 47. abd başkan yardımcısı (2009-2017); delaware senatörü (1973-2009), new castle county ilçe meclisi üyesi (1971-1973); 1988 ve 2008 abd başkan adayı.

diğer potansiyel adaylar

 pete buttigieg, abd ulaştırma bakanı (2021–günümüz), southbend belediye başkanı (2012-2020), 2020 abd başkan adayı.
 kamala harris, 49. abd başkan yardımcısı (2021–günümüz); kaliforniya senatörü (2017-2021), kaliforniya başyargıcı (2011-2017); san francisco bölge savcısı (2004-2011); 2020 abd başkan adayı.

aday olmayı reddedenler 

 andrew cuomo, new york valisi (2011–2021); new york başsavcısı 2007-2010), amerika birleşik devletleri konut ve kentsel gelişim bakanı (1997-2001); amerika birleşik devletleri konut ve kentsel gelişim bakanlığı, topluluk planlaması ve kalkınma için konut ve kentsel gelişim departman başkanı yardımcısı (1993-1997)
 michelle obama, first lady (2009-2017)
 bernie sanders, vermont senatörü (2007–günümüz); amerika birleşik devletleri temsilciler meclisi üyesi(1991-2007); burlington belediye başkanı (1981-1989); 2016 ve 2020 abd başkan adayı. 
 elizabeth warren, massachusetts  senatörü (2013–günümüz); 2020 abd başkan aday adayı

cumhuriyetçi parti 
donald trump, 2020'de joe biden'a yenildi ve temsilciler meclisi tarafından ikinci kez mahkeme önünde suçlandı. 2021'deki ikinci suçlamada beraat ettiğinden dolayı şu an 2024 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde tekrar aday olma hakkına sahip. aday olmaya karar verirse, grover cleveland'dan sonra art arda olmayan iki dönem görev yapan ikinci başkan olmaya çalışacak ve bu onu potansiyel olarak amerika birleşik devletleri'nin hem 45. hem de 47. başkanı yapacak (biden'ın 2025'in ocak ayında hala görevde olduğunu varsayarsak). görevden ayrıldıktan sonra aday olan son başkan, 1912 seçimlerinde i̇lerici parti'nin adayı olarak ikinci olan theodore roosevelt'ti, ancak herbert hoover, 1933'te görevinden ayrılmasının ardından ulusal kongrelerde kısa bir süre cumhuriyetçi adaylığını istedi.

olası adaylar 
, bu bölümdeki kişiler son altı ay içerisinde başkanlık yarışı için aday olmaya dair isteklerini belirttiler.
 ted cruz, teksas senatörü (2013–günümüz); ted cruz 2016 abd başkan adayı
 matt gaetz, amerika birleşik devletleri temsilciler meclisi florida üyesi (2017–günümüz)
 donald trump, 45th president of the united states (2017-2021); republican nominee for president in 2020 and 2016 and reform party candidate in 2000

diğer potansiyel adaylar 
 chris christie, new jersey eski valisi (2010-2018); 2016 abd başkan adayı
 ron desantis, florida valisi (2019–günümüz; amerika birleşik devletleri temsilciler meclisi florida üyesi (2013-2018)
 marjorie taylor greene, amerika birleşik devletleri temsilciler meclisi georgia üyesi (2021–günümüz)
 nikki haley, united states ambassador to the united nations (2017-2018); governor of south carolina (2011-2017)
larry hogan, governor of maryland (2015–present)
 rand paul, united states senator from kentucky since 2011; candidate for president in 2016
 donald trump jr., businessman and eldest son of former president trump

aday olmayı reddedenler 
the individuals in this section have been the subject of speculation about their possible candidacy, but have publicly denied interest in running.
 tucker carlson, host of tucker carlson tonight (2016–present) and co-founder of the daily caller
 liz cheney, united states representative from wy-al (2017–present) and daughter of former vice president of the united states dick cheney
 dan crenshaw, united states representative from tx-02 (2019–present)
 joni ernst, united states senator from iowa (2015–present)
 newt gingrich, united states speaker of the house (1995-1999); candidate for president in 2012
 josh hawley, united states senator from missouri (2019–present)
 kristi noem, governor of south dakota (2019–present); united states representative from sd-al (2011-2019)
 dan patrick, lieutenant governor of teksas (2015–present)
mike pompeo, 70th united states secretary of state (2018-2021), 6th director of the central intelligence agency (2017-2018), united states representative from kansas's 4th district (2011-2017)
 tim scott, united states senator from south carolina (2013–present); united states representative from sc-01 (2011-2013); member of the south carolina house of representatives from the 117th district (2009-2011), member of the charleston county council from the 3rd district (1995-2009)
 ivanka trump kushner, advisor to the president of the united states (2017-2021); eldest daughter of donald trump
 scott walker, 45th governor of wisconsin (2011-2019); 5th executive of milwaukee county (2002-2010); member of the wisconsin state assembly from the 14th district (1993-2002); candidate for president in 2016

libertarian party

publicly expressed interest
, individuals in this section have expressed an interest in running for president within the previous six months.
dave smith, comedian and podcaster from new york

independents, other third parties, or party unknown

publicly expressed interest
, individuals in this section have expressed an interest in running for president within the previous six months.
 dwayne johnson, actor and former professional wrestler
 miles taylor, chief of staff to the united states secretary of homeland security (2019) and whistleblower
 kanye west, rapper, artist, and fashion designer; independent candidate for president in 2020

anketler 
usa today ve ipsos'un 2022'de ortaklaşa yaptığı ankete göre abd'de cumhuriyetçilerin yüzde 59'u 2024'te donald trump'ı başkan adayı görmek istiyor. öte yandan ankete katılan demokrat seçmenlerin sadece yüzde 44'ü mevcut başkan joe biden'ı 2024'te aday görmek istediği yönünde görüş bildirdi.

cumhuriyetçi parti

ulusal polling

ayrıca bakınız 
 amerika birleşik devletleri'nin dış politikasının eleştirisi
 kültür emperyalizmi

kaynakça 

2024 amerika birleşik devletleri başkanlık seçimleri