mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
İbrahim Çağlar

i̇brahim çağlar (1960; erenköy, kadıköy, i̇stanbul – 11 aralık 2017, i̇stanbul) türk iş insanı. eski i̇stanbul ticaret odası başkanı ve adalet ve kalkınma partisi kurucu üyelerindendi.

yaşamı

i̇lk yılları ve eğitimi 
çağlar, 1960 yılında i̇stanbul ilinin erenköy ilçesinde dünyaya geldi. 7 yaşından sonra eniştesinin yanında çalışmak istedi, böylece ticarete ilk adımını atmış oldu. i̇lkokulun ardından eğitimini güneş koleji'nde sürdüren çağlar, lise öğrenimini de ticaret lisesi'nde tamamladı.

i̇ş hayatı 
1977 yılında lise mezuniyetinin ardından ilk şirketi olan nurtop aş'yi kurdu ve iş hayatına atıldı. 18 yaşında başlamış olduğu ticaret hayatını günümüzde tekstil, enerji, inşaat ve telekomünikasyon sektörlerinde yurtiçi ve yurtdışı yatırımlarıyla devam ettiren çağlar, tobb eğitim ve kültür vakfı yönetim kurulu üyeliği, tepav mütevelli heyeti üyeliği, darülaceze mütevelli heyeti üyeliği, marmara grubu vakfı stratejik ve sosyal araştırmalar, mütevelli heyet ve akademik konsey üyeliği görevlerinde bulundu.

2004-2010 yılları arasında tobb yönetim kurulu sayman üyeliği ve aynı tarihlerde tse yönetim kurulu üyeliği yapan çağlar, 2006-2012 yılları arasında dei̇k yönetim kurulu üyeliği ve 2003-2006 seneleri arasında da i̇thi̇b yönetim kurulu üyeliğini yürüttü.

1999 yılında meclis üyeliği ile i̇stanbul ticaret odası'nda (i̇to) göreve başlayan çağlar, 2004-2009 yılları arasında i̇to yönetim kurulu başkan yardımcısı olmuştur. 2009-2013 yılları arasında i̇to meclis başkanlığı, 2013 yılından itibaren ise i̇to yönetim kurulu başkanlığı görevini yürüttü. 2013 yılından 11 aralık 2017'ye kadar i̇stanbul ticaret odası başkanlığı görevini yürüttü.

ölümü 

11 aralık 2017'de 01.00 sularında geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetti.

kaynakça 

türk iş insanları
1960 doğumlular
türk siyasetçiler
i̇stanbul ticaret odası yönetim kurulu başkanları
i̇stanbul doğumlu iş insanları
i̇stanbul doğumlu siyasetçiler
i̇stanbul doğumlular
adalet ve kalkınma partisi mensubu siyasetçiler
sahrayıcedid mezarlığı'na defnedilenler
kadıköy doğumlular
2017 yılında ölenler
Ön insan dili

dilbilimde, ön insan dili ya da proto insan dili, dünya'daki tüm dillerin atası olan hipotetik ana dildir. dilin kökeninin tek olduğu, tüm doğal dillerin (tahminen orta paleolitik çağda) tek bir kaynaktan türediği (monogenetik) varsayımına dayanır. bu kavram halen tartışmalıdır ve tarihsel dilbilim tarafından doğrulanmamıştır.

günümüzde var olan dillerin atası olarak öne sürülen bu dilin, hipotetik neandertal dilinin de öncesi olduğu iddia edilmez.

terminoloji 
bu kavrama karşılık genel olarak kabul görmüş bir terim yoktur. bu konuyu inceleyen çalışmaların çoğu bahsettikleri dile bir isim önermez. bazen proto-world (türkçe: ön dünya) ve proto-human (türkçe: ön insan) terimleri kullanılır. merritt ruhlen proto-sapiens terimini kullanmıştır.

tarihçe 

monogenetik bir dil kökeni konusunda ilk ciddi ve bilimsel çalışma alfredo trombetti tarafından 1905'te yayınlanan l'unità d'origine del linguaggio kitabıdır. trombetti, olası bir ortak atanın yüz bin ila iki yüz bin yıl önceleri konuşulduğunu tahminlemiştir.

monogenezi, insan türünün ve dillerinin çok kökenli olduğu fikrinin (poligenezi) popüler olduğu 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında birçok dilbilimci tarafından reddedilmiştir.

tek kökenliliğin en bilinen savunucularından biri 20. yüzyılın ortalarında çalışmış amerikalı dilbilimci morris swadesh'tir. diller arasındaki derin ilişkileri incelemek adına iki yöntem öne sürmüştür: sözcüksel istatistik (i̇ngilizce: lexicostatistics) ve glottokronoloji.

bunları takip eden bilinir tek kökenlilik savunucularından bazıları merritt ruhlen, john bengtson ve harold fleming'dir.

sözlük 
sözlük:

ayrıca bakınız 
 evrensel dilbilgisi
 dilsel evrensel (linguistic universal)
 büyük dil ailesi (macrofamily)

kaynakça 

proto diller
orta taş çağı
dilbilim hipotezleri
tarihsel dilbilim
MVA sendromu

mva sendromu (mosaic variegated aneuploidy), otosomal resesif yolla aktarılan kalıtsal bir sendromdur. 3 fenotipi vardır; fenotip 1 en sık görülenidir. anöploidi olarak niterlendirilen kromozom sayısı anomalisinden kökenlidir; kromozom eksikliği (monosomi) ya da fazlalığı (trisomi) vardır. ancak, bazı hücrelerdeki kromozom sayısının normal olması nedeniyle “mozaisizm” grubu içinde yer alır.

prenatal (doğum öncesi) başlayan gelişme geriliği doğumdan sonra da sürerek cücelik niteliği kazanır. boyun kısadır, mikrosefali ve brakisefali saptanır. alın geniştir, hiperetelorizm vardır. gözlerde kapak kıvrımları, iki taraflı katarakt ve nistagmus saptanır.

burun kısa yayvandır. kulaklar arkada ve aşağıda yerleşmiştir. yüz orta bölüm hipoplazisi nedeniyle üstçene küçüktür (mikrognati). ağız üçgen biçimindedir. yarık damak saptanır.

i̇skelet sisteminde sternum kısalığı dışında önemli bir bulgu yoktur. erkek çocuklarında genital sistem anomalileri saptanır. böbreklerde kistler oluşur.

psikomotor gerilik nedeni olan çok sayıda beyin malformasyonları vardır; beyin ve beyincik hipoplazisi, corpus callosum oluşum kusurları, kafatası arka çukur anomalileri, dandy-walker malformasyonları, hidrosefali bunların başlıcalarıdır. hipotoni, epileptik ataklar ve güçlü bir zeka geriliği izlenir.

yüksek tümör riski vardır; özellikle wilms tümörü, rabdomyosarkoma, lösemi gelişir.

kaynakça 

sendromlar
göz hastalıkları
nöroloji
Kurşun Cami

kurşun cami, 14. yüzyılda yapılmış bir kırım tatar camisidir. eski kırım şehrinde bulunan caminin kalıntıları, rusya kültürel mirası statüsündedir.

tarih 
caminin kalıntıları, ressam i̇van ayvazovski'ye ait arazide yer almaktadır. "kurşun cami" adının, caminin inşası sırasında kurşun duvarların taşlarla kaplanmış olmasından veya caminin kubbesinin kurşunla kaplanmış olmasından dolayı verildiği düşünülmektedir.

evliya çelebi'ye göre, 1396 yılında timur kutluk han'ın torunu bay bugla hatun'un inşa ettirdiği cami, önceki yıllarda bir takya yani derviş evi olarak kabul edildi. 1398'de ise camiye dönüştürüldü.

mimari 
binanın planı dikdörtgen şeklindedir (12.5 × 17.5 m). i̇nşaat sırasında kireç harcına dayalı taş ve kare tuğla. camiye giriş pilon şeklinde inşa edilmiştir.  bu caminin önemli bir mimari özelliği, 1125'te kahire'deki el-akmar cami'de de kullanılan batı ve doğu duvarlarını güçlendiren çift taş payandalar ve dış duvarı güçlendiren dikey çıkıntılardır. güney duvar tarafındaki mihrabın oyuğundaysa başka bir payanda bulunur. oyuk başlangıçta dikdörtgen şekilde olsa da daha sonradan çokgen şeklini aldı. caminin minaresi ise kuzeydoğu köşesinde yer alıyordu. caminin içi farklı boyutlarda iki bölüme ayrılırdı: üstünde kubbe bulunan bir mihrabı olanbüyük kare şeklinde bir oda (10.5 × 10.6 m) ve üç yarım daire şeklinde kubbe ile kaplı küçük bir dikdörtgen kuzey odası (10.5 × 4.5 m).

kaynakça 

kırım'daki camiler
Patika

patika, engebeli bir kırsal arazide iki nokta arasındaki en kısa yolun insan ve hayvan geçişleri nedeniyle bitkiden arınarak oluşmasını ifade eder. çünkü bu tarz yollar insanlığın daha önceki ulaşım tecrübesini –optimum veya değil- kullanıma sunarlar ve genellikle sonradan gelenler tarafından da “en kestirme yol, bilinen yoldur” mantığıyla takip edilirler.

bunun doğadaki çarpıcı bir örneği şudur; her karıncanın yaydığı kimyasal sayesinde geçtiği yol üzerinden kokusunu bırakması ve karıncaların kokularının bir doğrultuda yoğunlaşması nedeniyle, karınca kolonisinin yuva ile besin kaynağı arasında oluşturduğu güzergâh da patika olarak düşünülebilir.

etimoloji 
kelime, türkçeye bulgarca път (pŭt) kelimesinin küçültülmüş biçimi olan пътека (pŭteka) kelimesinden geçmiş ve yerleşmiş bir kelimedir. kısaca ‘yolcuk’ anlamına gelir.

kelime, keçi yolu, çığır, yolak anlamlarında da kullanılır.

ayrıca bakınız 

 patika bağımlılığı

kaynakça 

ulaşım altyapısı
yollar
Şekib Avdagiç

şekib avdagiç (1959, zenica, bosna-hersek), boşnak kökenli türk iş insanı. i̇stanbul ticaret odası yönetim kurulu başkanlığı görevini sürdürmektedir.

i̇lk yılları ve eğitimi 
bosna-hersek'in zenica şehrinde dünyaya gelen avdagiç, köln'de başladığı ilköğrenimine i̇stanbul'da devam etti.

1982 yılında i̇stanbul teknik üniversitesi'nden makine mühendisi olarak mezun oldu. 1988'de i̇stanbul üniversitesi i̇şletme fakültesi i̇şletmecilik i̇htisas programını derece ile bitirdi.

i̇ş hayatı 
1990 yılında müsi̇ad'ın kuruculuğunu yapan heyette görev aldı ve 2000 yılına kadar genel başkan yardımcısı olarak görev aldı.

1995 ve 1999 yılları arasında i̇stanbul ticaret odası meclis üyeliği; 2005 ve 2009 yılları arasında i̇stanbul ticaret odası yönetim kurulu üyeliği; 2008 ve 2009 yılları arasında i̇stanbul 2010 avrupa kültür başkenti ajansı yürütme kurulu üyeliğinde bulundu. 2009 yılında i̇stanbul 2010 avrupa kültür başkenti ajansı yürütme kurulu başkanı oldu ve projenin tamamlanması ile bu görevi 2011 yılının haziran ayında sona erdi.

mart 2009 ve 2013 tarihleri arasında i̇stanbul ticaret odası yönetim kurulu başkan yardımcısı; mayıs 2013 ve 2018 tarihleri arasında i̇stanbul ticaret odası meclis başkanı olarak görev yaptı. aynı zamanda türk hava yolları'nda bağımsız yönetim kurulu ve icra komitesi üyesi olarak görev yürütmektedir.  

nisan 2018'den beri i̇stanbul ticaret odası yönetim kurulu başkanı olarak görev yapmaktadır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 

bosna-hersek doğumlular
1959 doğumlular
resim aranan kişiler
i̇stanbul ticaret odası yönetim kurulu başkanları
i̇stanbul teknik üniversitesinde öğrenim görenler
bosna-hersek doğumlu iş insanları
Ust-Orda Buryat Okrugu

ust-orda buryat okrugu (buryatça: ust-ordyn (ust-ordagai) buryaadai toyrog, rusça:усть-ордынский бурятский округг). 16 nisan 2006 tarihinde düzenlenen bir referandum sonucu; 1 ocak 2008 tarihinde i̇rkutsk oblastı ile ust-orda buryat özerk okrugu'nun,  birleşerek özerkliği kaldırıldı.  ust-orda buryat okrugu olarak rusya'nın i̇rkutsk oblastı'na bağlı bir etnik ilçesi olarak kurulmuştur.

okrugun merkezi ust-ordınski'dir. yüzölçümü 22,138 km² olan özerk okrugun nüfusu 2020 yılı itibarı ile 123,593'dür.

nüfus 
ust-orda buryat okrugu'nda en kalabalık grup ruslar'lar(% 54.2), buryat'lar (% 39.8), tatarlar (% 3) ve ukraynalılar (% 0.96) dahil olmak üzere 74 etnik ulus yaşamaktadır.

kaynakça 
russian federal state statistics service

i̇rkutsk oblastı
rusya'nın eski idari bölümleri
2011 Fergana Vadisi depremi

2011 fergana vadisi depremi, 19 temmuz 2011 tarihinde yerel saat ile sabaha karşı 01.35'te 6.1 büyüklüğünde meydana gelen fergana vadisi merkezli depremdir.

deprem 
uluslararası tarih ve saat olarak 19 temmuz 2011 saat 19.35'te 20 km derinde kırgızistan, özbekistan ve tacikistan sınırının kesişme noktasında ters bir atımlı önemli bir deprem olmuştur. kuvvetle muhtemel pamir dağları ile fergana vadisi arasındaki bindirme fayı üzerinde olduğu tahmin edilmiştir. fayın bindirme karakteri, depremin yarattığı dalgaların modellenmesiyle yorumlanmıştır. depremin esas kaynağı, hindistan levhasının yılda 40 mm'lik bir kuzeye doğru hareketle avrasya levhasına çarparak yarattığı kıta-kıta çarpışmasının kuzeybatı-güneydoğu yönlü basınç gerilmesi oluşturmasıdır. merkez üssünün boylamı üstünde bu çarpışan levha sınırları yaklaşık olarak kuzey hindistan ve pakistan civarında yer alır. bu alan, merkez üssünden yaklaşık olarak 800 km güneyde yer alır, dahası bu kıta-kıta çarpışması sınırı kuzeye doğru 1000 km kadar genişlemektedir. bölgenin tektonik evrimi oldukça karmaşıktır, zira daha önceki doğrultu atımlı ve ters faylı depremlerin 19 temmuz depremine lokasyon olarak yakın olduğu bilinmektedir. son çalışmalarda bindirme faylarının bir sistemi bu depremin merkez üssü yakınında, kırgızistan-özbekistan sınırlarında ve fergana vadisinin, ki çok fazla kuvaterner bozunması gösteren bir yerdir, güney köşesine sınır olan yerde haritalanmıştır. 19 temmuz 2011 depreminin merkez üssü yakınlarında tarihi depremler çok sık olmamıştır. son 40 yılda 5.5 ve üstü büyüklüklere sahip sadece üç deprem olmuştur. bölgenin bilinen en büyük tarihsel depremi 7.4 büyüklüğe sahip 2011 depreminin 220 km güneydoğusunda yer alan depremdir. ayrıca 2008 tarihli 6.6 büyüklüğündeki deprem de 2011 depremine oldukça yakın bir lokasyonda gerçekleşmiştir.

sonrası 
deprem kırgızistan ve özbekistan sınırına yakın bir yerde merkez üssü olarak fergana vadisi'nin 42 km güneybatısında ve yaklaşık 20 km derinlikte gerçekleşmiştir. özbekistan acil durumlar bakanı açıklama yaparak fergana vadisi'ni vuran depremin 86 insanın yaralanmasına neden olduğunu açıklamıştır. özbekistan'da bazı evlerin yıkılmasıyla 13 insan hayatını kaybetmiştir. fergana vadisi sakinlerinin açıklamalarına göre deprem yaklaşık üç dakika sürmüştür. kırgızistan'ın batken şehri de depremden oldukça etkilenmiştir. birçok evin duvarlarında çatlaklar rapor edilmiştir. deprem merkez üssüne yakın bölgelerde, halk panik içinde sokaklarda geceyi geçirmiştir. tıpkı kırgız hükûmeti gibi dönemin özbek devlet başkanı i̇slam kerimov da deprem bölgesindeki hasar tespiti adına çalışmalar başlatmıştır. kırgızistan devlet kurumunda görevli sismolog kanat abdrahmetov da depremin oldukça güçlü olduğunu ve fazlaca yıkım yaşadığının açık olduğunu ifade etmiştir.

kaynakça 

2011'deki depremler
kırgızistan coğrafyası
tacikistan coğrafyası
özbekistan'daki depremler
Linn LM-1

linn lm-1 drum computer, linn electronics tarafından imal edilen ve 1980'de piyasaya sürülen bir davul makinesi. ses örnekleri kullanan ve programlamaya izin veren ilk davul makinelerinden biridir. 1980'lerin pop müziğinde büyük bir etkisi olmuştur ve the human league, gary numan, michael jackson ve özellikle prince tarafından kullanılmıştır. 1982'de devamı niteliğindeki linndrum piyasaya sürülmüştür.

özellikler 
lm-1, oberheim dmx ile birlikte ses örnekleri kullanan ilk davul makinelerinden biridir. makinede 12 tane ayrı ayrı akort edilebilen 8-bit perküsyon ses örnekleri bulunur. bu sesler: bas davulu, trampet, hi-hat, kabasa, tamburin, iki tom-tom, iki konga, inek çanı, klave ve el çırpma. makine ayrıca "zamanlama düzeltme" (niceleme) ve "karıştırma" (swing) gibi özellikleri ve motifleri zincirlemeyi tanıtmıştır.

gelişimi 
lm-1, amerikalı mühendis ve gitarist roger linn tarafından tasarlanmıştır. 1978'de linn, zamanının roland cr-78 gibi davul makinelerinden memnun değildi ve "hazır samba ritimleri çalmaktan daha fazlasını yapabilen ve çekirge gibi ses çıkarmayan" bir davul makinesi istiyordu. linn, oluşturduğu bir yazılımı kullanarak bir roland davul makinesinin ses üreticisini motifler yazmak için kullandı.

linn, toto grubunun klavyecisi steve porcaro'nun önerisiyle gerçek davulların ses örneklerini bir bilgisayar çipine kaydetti. 1970'lerin sonlarında ses örneği depolama ve çalma teknolojisi, linn'in kendi davul makinesinde kullanabileceği kadar ucuzlaştı ve boyut olarak küçüldü. ses örnekleri dijital olduğundan, teyp döngüleri kullanan eski cihazlardan chamberlin rhythmate'deki gibi ses kalitesi düşmüyordu. uzun süreli ses örnekleri fiyatı artıracağından dolayı makinede halile seslerine yer verilmedi.

linn, "karıştırma" özelliğini çaldığı ritimlerin yazılımı tarafından kaydedilip zaman ölçüsünü de düzelterek kusursuz onaltılık notalar olarak geri çalabildiğini keşfetmesiyle birlikte tanıtılmıştır. swing vuruşları ekleyebilmek için birbirini izleyen onaltılık notaların geri çalma zamanını geciktirmiştir.

piyasaya sürülmesi 
lm-1 1979'da duyurulmuştur ve 1980'de ilk linn electronics ürünü olarak piyasaya sürülmüştür. 5.500 abd doları perakende fiyatıyla satılmıştır. sadece 525 makine üretilmiştir ve linn bunları eğlence sektörü partilerinde prototiplerini tanıtarak satmıştır. erken benimseyenlerden bazıları peter gabriel, fleetwood mac ve stevie wonder'dır. makine 1980'lerin pop müziğinde önemli bir yere sahip oldu ve the human league, gary numan, michael jackson, giorgio moroder ve özellikle prince gibi sanatçıların hit parçalarında kullanıldı.

the guardian, lm-1'in oberheim dmx ile birlikte davul makinelerinin imajının bir oyuncak olarak görülmekten güvenilir, güçlü bir enstrüman olarak görülmesine geçişinde rolü olduğunu yazmıştır. 1982'de devam niteliğindeki daha ucuz ve daha iyi ticari başarı yakalayan linndrum piyasaya sürülmüştür.

kaynakça 

davul makineleri
örnekleyiciler
1980'lerde icat edilen müzik aletleri
Hoşut Hanlığı

hoşut hanlığı 1642'de bir hoşut prensi güşi han tarafından kuruldu . yerel tibet yönetimlerinin kurulmasına karışmadı. 1717 yılında başka bir moğol hanlığı olan çungar hanlığı tarafından yıkıldı.

hoşut hanlığı hanları  
 güşi han: 1642–1655
 dayan han: 1655–1668 (oğu)
 tenzin dalai han: 1668–1696 (oğu)
 tenzin vangçuk han: 1696–1697 (oğu)
 lha-bzang han: 1697–1717 (erkek kardeş)

kaynakça  

 хойт с.к. этническая история ойратских групп. элиста, 2015. 199 с.
 хойт с.к. данные фольклора для изучения путей этногенеза ойратских групп // международная научная конференция «сетевое востоковедение: образование, наука, культура», 7-10 декабря 2017 г.: материалы. элиста: изд-во калм. ун-та, 2017. с. 286-289.

hanlıklar
moğol hanedanlar
moğolistan tarihi
asya'daki eski monarşiler
orta asya tarihindeki eski devletler
Kurtdereli Yağlı Güreşleri

kurtdereli yağlı güreşleri, her yıl balıkesir'de düzenlenen geleneksel bir türk yağlı güreş turnuvasıdır.

tarihçe 

i̇lk defa 1959 yılında yapılan balıkesir yağlı güreşleri, "dünya şampiyonu" unvanına sahip ünlü kurtdereli mehmet pehlivan'ın anısına, mustafa kemal atatürk'ün doğumunun 100. yılı olan 1981 yılında, "kurtdereli yağlı güreşleri" adıyla şenlik ve yağlı güreş turnuvası olarak başlatıldı. bu şenlik ve yağlı güreşler, bugüne kadar çeşitli aşamalardan geçerek ve sürekli yenilenerek günümüza kadar gelmiştir. balıkesir büyükşehir belediyesi tarafından, kurtdereli yağlı güreşleri'nin, "yağlı güreşler kentler birliği" unesco dünya mirası listesine alınması için çalışmalar devam etmektedir.

sonuçlar

başpehlivanlar 

baş boyunda şampiyon olan güreşçi kurtdereli'nin birincisi ve başpehlivan ilan edilir. 1981 yılından bu yana şampiyon olan başpehlivanlar şu şekildedir;

 mustafa yıldız (1981)
 hüseyin çokal (1982-1983)
 i̇brahim gümüş (1984-1985-1986)
 saffet kayalı (1987-1989)
 recep gürbüz (1988)
 ahmet taşçı (1990-1991-1992-1993-1994-1996-1997-2003)
 i̇rfan şen (1998)
 kadir ergin (1999-2000)
 hasan tuna (2001-2002)
 ümit balta (2004)
 savaş yıldırım (2005)
 gökhan arıcı (2006)
 recep kara (2007)
 ekrem yavuz (2008)
 hüseyin şahinal (2009)
 mehmet yeşil yeşil (2011-2013)
 i̇smail balaban (2014-2018)
 orhan okulu (2015-2016-2017)
 ali gürbüz (2019-2021)
 yusuf can zeybek (2022)

geçmişten günümüze kurtdereli ağaları 
geçmişten günümüze kurtdereli ağaları şu şekildedir;

 halil dağdemir (1982)
 kemal dağdemir (1983)
 ali kaplan (1984)
 hikmet aslanbay (1985)
 mustafa tezcan (1986-1987-1988)
 erol taşkesen (1989-1990)
 kasım saygı (1991)
 aydın güngör (1992-1993)
 güner i̇şlek (1994-1995)
 halit eroğlu (1996)
 i̇zzet güneş (1997-1998-1999)
 mustafa saruhan (2000)
 mustafa arabacı (2001)
 fahri konuk
 nihat erdal (2012)
 abdullah altıntaş (2013-2014-2016-2017-2018-2019-2021)
 hüseyin adın (2015)

kaynakça

dış bağlantılar 
 türkiye geleneksel güreşler federasyonu 
 balıkesir büyükşehir belediyesi 

yağlı güreş
yağlı güreş turnuvaları
türkiye'deki güreş müsabakaları
balıkesir ilinde kültür
balıkesir'de spor
Homeotermi

homeotermi, dışarıdan etkilenmeden sabit iç vücut sıcaklığı sağlayan bir termoregülasyondur. bu iç vücut sıcaklığı sıklıkla yakın çevreden daha yüksektir ama böyle olmak zorunda da değildir.  homeotermi sıcakkanlı hayvan türlerinde görülen üç farklı termoregülasyon tipinden biridir. homeoterminin karşıtı poikilotermidir.

homeotermler endotermik olmak zorunda değildir. bazı homeotermler sabit vücut sıcaklığını yalnızca davranışsal mekanizmalarla sağlayabilirler. sürüngenlerin çoğu bu stratejiyi kullanır. örneğin çöl kertenkeleleri sıklıkla ölümcül kritik sıcaklıklardan bir iki derece düşük neredeyse sabit aktivite sıcaklığını sürdürebilirler.

notlar

kaynakça

hayvan fizyolojisi
i̇nsan homeostazi
termoregülasyon
Muhammed İshak el-Feyyaz

büyük ayetullah muhammed i̇shak el-feyyaz (d. 1930), iraklı din adamı. ali sistani'den sonra irak'ta yaşayan en kıdemli şii marjalarından biridir.

1930 doğumlular
yaşayan insanlar
afgan asıllı iraklılar
hazara asıllı kişiler
iraklı büyük ayetullahlar
20. yüzyılda müslüman dinî liderler
21. yüzyılda müslüman dinî liderler
Haçapa

haçapa, çerkes ve abhazların korsanlık yapmak için kullandığı, yaklaşık 17 metre uzunluğundaki burnu kalkık teknelerdir. haçapalar, 18. yüzyılın sonlarında rize ile sohum arasında kalan sahil şeridini yağmalamak için kullanılmıştır. çayeli'ndeki savunma duvarlarının haçapa saldırılarından korunmak için yapıldığı düşünülmektedir. osmanlı i̇mparatorluğu, bölgedeki güvenliği tehdit ettiği gerekçesiyle haçapaları yasaklamış ve haçapaların yakılmasına karar vermiştir.

kaynakça 

çerkesler
tekne tipleri
Tire, İsrail

tire (,  et-tire; "kale"), i̇srail'in merkez bölgesi'nde bulunan bir şehirdir. şehir, kfar saba ve yeşil hat yakınlarında yer almakta olup müselles ve guş dan metropolitan alanının bir parçasıdır. yüzölçümü 11,894 km² olan şehrin nüfusu 2018 yılı itibarıyla 26.162'dir.

tire, 12. yüzyılda, haçlı seferleri döneminde, aziz john şövalyeleri'ne aitti. memlûkler döneminde tire, gazze ve şam arasında bir durak olup bir han inşa edilmiştir. osmanlı döneminde ise ertahe olarak kaydedilmiştir. şehir, 1948 arap-i̇srail savaşı'nın ardından i̇srail sınırları içerisinde kaldı.

tire'nin nüfusunun çoğunluğunu müslüman araplar oluşturmaktadır. şehri çevreleyen kırsal kesimde, narenciye, diğer meyveler, sebzeler ve tahıllar yetiştirilir. kentte ayrıca küçük ölçekli bir endüstrisi bulunmaktadır.

kardeş şehir 
  burg bei magdeburg, almanya

kaynakça

dış bağlantılar 

 

i̇srail'deki şehirler
Beşir el-Necefi

şeyh beşir hüseyin necefî, (d. 1942, jalandhar, hindistan) iraklı şiî lider. i̇leri gelen merci-î taklid unvanı verilen büyük ayetullahlardan, caferî fakihidir. 

i̇ngiliz idaresindeki hindistan'ın jalandhar şehrinde doğdu. dindar bir aileye mensuptur.  pakistan'ın 1947'de bağımsızlığını kazanmasından sonra ailesi lahor'a göç etti. orada câmia-tul muntazar adlı dinî okula devam etti ve 1965 yılında ilkokulu bitirdi.

bugün en üst düzey yetkililerinden biri olduğu necef i̇slam okulu'nda ders vermektedir.

amman mesajı'nın imzacılarından biriydi. bu süreçte fetva (hukuki görüş) yazan 24 dinî liderden biriydi. hâlen necef'te ikâmet etmektedir.

kaynakça 
1942 doğumlular
jalandhar doğumlular
yaşayan insanlar
büyük ayetullahlar
pakistanlı ayetullahlar
pakistanlı şiiler
irak'taki pakistanlı gurbetçiler
20. yüzyılda müslüman dinî liderler
21. yüzyılda müslüman dinî liderler
Giv'at Şmuel

giv'at şmuel (, ; "samuel tepesi"), i̇srail'in merkez bölgesi'nde bulunan bir şehirdir. şehir, tel aviv'in doğusunda yer almakta olup guş dan metropolitan alanının bir parçasıdır. yüzölçümü 2,579 km² olan şehrin nüfusu 2018 yılı itibarıyla 26,023'tür.

giv'at şmuel, adını romanyalı siyonist lider samuel pineles'ten almaktadır. 5 kasım 2007 tarihinde şehir statüsü aldı.

kardeş şehir 
  dubna, rusya
  gołdap, polonya
  stade, almanya

kaynakça

dış bağlantılar 

 
 

i̇srail'deki şehirler
Mehmet Sarı (1961 doğumlu siyasetçi)

mehmet sarı (1961; taşova, amasya), türk siyasetçi, eski iş insanı ve  amasya eski belediye başkanı.

i̇lk yılları ve eğitimi 
1961'de amasya ilinin taşova ilçesinde dünyaya gelen sarı; ilk, orta ve lise öğrenimini amasya'da tamamladı. babasıyla beraber çıktığı ve çalıştığı pazarda ticaretle tanıştı.

1973 yılında ücretsiz yatılı sınavını kazanarak amasya i̇mam hatip lisesi'ne girmeyi başardı. sarı, 1978-1980 yılları arasında ülkü ocakları başkanlığı yaptı.

eskişehir anadolu üniversitesi i̇şletme bölümünden mezun oldu.

i̇ş kariyeri 
i̇ş hayatına i̇hlas holding'de başladı. türkiye gazetesinde çeşitli kademelerde yöneticilik yaptı. tgrt'nin kuruluşunda rol oynadı. ardından i̇hlas gıda'da yöneticilik yaptı. 2002 yılında emekli oldu ve kendi işini kurarak iş hayatını sürdürdü.

siyasi kariyeri 
2015 yılında amasya milletvekili adayı olan sarı, 31 mart 2019 yerel seçiminde amasya belediye başkanı seçilmiş, 3 nisan 2019'da da mazbatasını almıştır. mehmet sarı, 16 mart 2023 tarihinde milletvekili adaylığı için istifa etti.

özel hayatı  
evli ve 3 çocuk babasıdır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 

amasya doğumlular
taşova doğumlular
amasya ilinde siyaset
1961 doğumlular
amasya belediye başkanları
resim aranan siyasetçiler
Kurtdereli başpehlivanları listesi

kurtdereli başpehlivanları, her yıl balıkesir'de gerçekleştirilen geleneksel kurtdereli yağlı güreşleri başpehlivanlarıdır. geçmişten günümüze kurtdereli başpehlivanları şu şekilde listelenmiştir:

kaynakça 

başpehlivanlar
balıkesir'de spor
balıkesir ilinde kültür
türkiye'de spor listeleri
Plevne, Altıeylül

plevne, balıkesir ilinin altıeylül ilçesine bağlı bir mahalledir.

etimoloji 
plevne mahallesi, adını,  1877-1878 osmanlı-rus savaşı veya diğer adıyla 93 harbi sırasında rusya i̇mparatorluk ordusu'nun kuşattığı plevne (bugün bulgaristan sınırları içerisindedir) kentinin, osmanlı ordusu tarafından rus ve rumen taarruzlarına karşı 145 gün savunulduğu "plevne savunması"ndan almaktadır.

coğrafya 
plevne mahallesi, balıkesir merkezine 2 km. uzaklıktadır.

nüfus 
2019 yılı tüi̇k nüfus sayımı verilerine göre, plevne mahallesi, 17.498 nüfusu ile altıeylül ilçesinin, bahçelievler'den sonra en çok vatandaşa ev sahipliği yapan mahallesidir.

önemli yerler

parklar 

 i̇smail akçay parkı

sağlık hizmetleri 

 altıeylül 04 nolu aile sağlık merkezi

eğitim 

 mithatpaşa anaokulu
 kadriye kemal gürel i̇lkokulu
 plevne i̇lkokulu
 plevne ortaokulu
 general kemal ortaokulu
 balıkesir merkez öğretmenevi

dini yapılar 

 plevne cami
 kumbağlar cami
 hz.muhammed cami
 süleymaniye cami
 kabayer cami

kaynakça

dış bağlantılar 

 altıeylül belediyesi
The Final Countdown (albüm)

the final countdown i̇sveçli rock grubu europe'un 1986 yılında yayınladığı şarkı. albümle aynı adı taşıyan şarkıda çoğunlukla dünya dışı yaşama atıf vardır. şarkı nasa'nın 1978 yılındaki pioneer venus project uzay sondası projesine atıf niteliğindedir.

europe albümleri
1986 albümleri
epic records albümleri
yapımcısı kevin elson olan albümler
Valeriya Novodvorskaya

valeriya i̇lyiniçna novodvorskaya (; 17 mayıs 1950-12 temmuz 2014), rus yazar ve siyasetçi. demokratik birlik partisinin kurucusu ve başkanı olup the new times gazetesinin yayın kurulu üyesiydi.

novodvorskaya, 1950 yılında yahudi asıllı bir mühendis olan i̇lya burştin ve asilzade bir rus ailesinden gelen bir çocuk doktoru olan nina novodvorskaya'nın çocuğu olarak doğdu. ailesi 1967'de boşandı ve babası daha sonra kuzey amerika'ya göç etti.

novodvorskaya, gençliğinden beri sovyet muhalefet hareketinde aktifti ve ilk olarak 1969'da sovyet yetkilileri tarafından 19 yaşındayken sovyetler birliği'nin çekoslovakya'yı işgalini eleştiren broşürler dağıttığı için hapsedildi. sovyetler birliği'nin dağılmasının ardından novodvorskaya çeşitli siyasi etkinlikler içerisinde yer aldı. özellikle çeçen savaşları, vladimir putin'in iç politikaları ve rusya'daki sovyet propagandasının yeniden canlanmasını şiddetle eleştirdi.

12 temmuz 2014'te novodvorskaya, sol ayağın flegmonundan kaynaklanan toksik şok sendromundan hayatını kaybetti.

kaynakça

dış bağlantılar 

 opinions on grani.ru  
 
 novodvorskaya fund and video archive  

1950 doğumlular
2014 yılında ölenler
rus yazarlar
rus siyasi yazarlar
rus anı yazarları
rus siyasetçiler
rus insan hakları aktivistleri
rus libertenyenler
sovyet muhalifleri
belarus asıllı ruslar
yahudi asıllı ruslar
20. yüzyıl rus yazarları
21. yüzyıl rus yazarları
Kldekari Prensliği

kldekari prensliği (gürcüce:  კლდეკარი), 876-1184 yılları arasında hüküm sürmüş gürcistan krallığı'na bağlı bir prenslikti. liparitid-baghuaş hanedanı tarafından yönetilen prenslik, günümüz kvemo kartli eyaletinin güneybatı bölgelerine hakim olmuştur. prenslik, tüm gürcü vasal ve prensliklerini tek bir ülke haline getirmeyi hedefleyen  bagrationilere karşı direnmiştir.

yöneticileri

kaynakça 

kvemo kartli
Potasyum peroksit

potasyum peroksit k2o2 formülüne sahip bir inorganik bileşiktir. en kararlı potasyum oksitidir.

sentez 
potasyum peroksitin suyla tepkime vermesi sonucu potasyum hidroksit ve oksijen meydana gelir.

2k2o2 + h2o -> 4koh + o2 ^

potasyum bileşikleri
oksitleyici maddeler
PayU

payu, e-ticarette satıcılara ödeme teknolojisi altyapılarını sağlayan bir finansal teknoloji (fintech) şirketidir. 2002 yılında kurulan şirketin merkezi hollanda'nın hoofddorp kentinde yer almaktadır.

payu e-ticaret sisteminde işletmelerin internet ve mobil uygulamaları kullanarak entegre edilebilen ödeme yöntemleriyle ödemeleri kabul etmelerini sağlar. naspers group'un sahibi olduğu payu 2018 itibarıyla 17 ülkede hizmet vermektedir.

tarihçe 
payu, dünyanın çeşitli bölgelerinde yaptığı satın almalar ve ortaklıklarla büyümeye başlamış, 2014 yılından itibaren satın aldığı tüm firmalar payu adı altında hizmet vermeye başlamıştır.

yatırım ve satınalmalar 

 i̇şletmelere api sağlayan i̇srailli şirket zooz satın alındı. 
 hint ödeme hizmetleri sağlayıcısı citrus pay'ı eylül 2016'da 130 milyon dolara satın alındı. 
 makine öğrenimine dayalı sigortacılık sağlayan alman şirketi kreditech'e 110 milyon € yatırım yapıldı. 
 payu, bir havale şirketi olan seattle merkezli remitly'de 115 milyon dolarlık fonlama gerçekleştirdi. 
 tüketici finansmanı sağlayıcısı olan zestmoney firmasına 3,7 milyon dolarlık yatırım yapıldı.. 
 2017 mayıs ayında paysense'de 5,3 milyon dolar yatırım yaptı  
 online kredi platformu creditas'a (bankfacil'den) 60 milyon r $ yatırım yaptı. 
 2011 yılında romanya online ödeme şirketi gecad epayments''ı  satın aldı  
 2019 yılında abd merkezli dijital finansal güvenlik şirketi wibmo'yu 70 milyon dolara satın aldı  
 2019 yılında türk dijital ödeme şirketi iyzico'yu 165 milyon dolara satın aldı

operasyonlar

avrupa 
2006 yılı kasım ayında  payu sa kuruldu daha sonra polonyalı platnosci.pl şirketi ile birleştirildi. 2010 yılında çekya, 2011 yılında rusya, türkiye, slovakya ve macaristan'da faaliyetlerine başladı.

latin amerika 
2010 yılında kolombiya'da pagosonline firması, 2011 yılında  dineromail firması satın alındı.

bu satın almaların ardından 2012 yılında payu latam olarak peru ve panama'da faaliyet göstermeye başladı. 2016 yılında brezilya'da hizmet vermeye başladı.

afrika 
güney afrika'da faaliyet göstermesi amacıyla payjar firması naspers groups tarafından 2010 yılında kuruldu. 2011 yılında firma payu olarak isim değiştirdi, 2015 yılında da nijerya'da hizmet vermeye başladı.

hindistan 
2011 yılında hindistanlı ibibo firmasıyla beraber hindistan'ta payu'yu kullanıma açtı.

ayrıca bakınız 
 çevrimiçi ödeme hizmeti sağlayıcıları listesi

kaynakça

dış bağlantılar 
 

çevrimiçi ödemeler
Nina Alisova

nina ulyanovna alisova (rusça :нина ульяновна алисова) (15 aralık 1915, kiev – 12 ekim 1996, moskova), sovyet-rus aktris. alisova 12 ekim 1996'da moskova'da 80 yaşında öldü. cenazesi troyekurovskoye mezarlığı'na defnedildi.

seçme filmografi
 without dowry (1937)
 rainbow (1944)
 ivan pavlov (1949)
 the lady with the dog (1960)
 torrents of steel (1967)
 shirli-myrli (1995

dış bağlantılar

1915 doğumlular
1996 yılında ölenler
moskova'da defnedilenler
rus kadın sinema oyuncuları
sovyet kadın sinema oyuncuları
stalin ödülü sahipleri
gerasimov sinema ve televizyon enstitüsünde öğrenim görenler
Yanlış pozitif ve yanlış negatif

yanlış pozitif, veri değerlendirmesinde, bir test sonucunun belirli bir durumun (örneğin bir hastalığın) varlığını, gerçekte olmadığı hâlde yanlış olarak onaylaması (pozitif göstermesi) şeklinde ortaya çıkan hatadır. diğer taraftan yanlış negatif ise, test sonucunun bir durumun varlığını, gerçekte olduğu hâlde yanlış olarak reddetmesi (negatif göstermesi) biçimindeki hatadır. bunlar, sonucun ya pozitif ya da negatif olarak değerlendirildiği ikili sınıflandırmadaki iki hata biçimidir. tıpta daha çok yalancı pozitif-negatif (teşhis) olarak anılmaktadır.

hata
i̇statistiksel sınıflandırma
Krom izotopları

kromun (24cr), kütle numaraları 42 ile 67 arasında, kararlı olmayan yapay izotopları dahil toplam 26 izotopu vardır. 50cr, 52cr, 53cr ve 54cr, doğal ve kararlı izotoplarıdır. bunlar arasında, %83,789 doğal bolluk oranıyla 52cr, en bol bulunan krom izotopudur.

i̇zotoplar

notlar

kaynakça 

i̇zotoplar
i̇zotop
Kararlılık adası

kararlılık adası, süper ağır elementlerin bilinen izotoplarından daha uzun yarı ömürlere sahip olabileceği öngörülen izotop kümesidir. nüklit tablosunda, bilinen kararlı ve görece uzun yaşam süresine sahip ilksel radyonüklitlerden ayrılmış bir "ada" olduğu tahmin edilmektedir. teorik varlığı, süper ağır kütle bölgesindeki proton ve nötronların tahmin edilen sihirli sayılarının kararlılaştırma etkilerine bağlanmaktadır.

kaynakça 

i̇zotoplar
radyoaktivite
Yang Se-chan

yang se-chan, (8 aralık 1986), güney koreli şarkıcı ve komedyen. nisan 2017 itibarıyla jeon so-mi ile birlikte, güney kore varyete programı running man’in düzenli üyesi olarak bulunmaktadır.

kişisel hayatı
dongdukchon talai kardeşler, gangsu, mc ssep ssep, ve yang ax gibi birçok takma adı vardır. 2003 yılında müzikal oyuncu olarak çıkış yaptı. i̇ki yıl sonra 'only one' albümü ile 2008 yılında şarkıcı olarak çıkış gerçekleştirdi. abisi yang se-hyung'de komedyendir ve 31 mart 2018 tarihinden program bitesiye kadar infinite challenge da yer almıştır.

filmografi

varyete programları

müzik videoları 

 2013: lee jae-hyeong  —  sawedged perch
 2017: turbo — splash

diskografi

ödülleri ve adaylıkları

kaynakça

dış bağlantılar 
 yang se-chan on hancinema

1986 doğumlular
yaşayan insanlar
güney koreli erkek komedyenler
dongducheon doğumlular
Mazbata

mazbata ya da tutanak, göreve seçilen kişilere verilen resmî belge. belediye başkanlarına, belediye meclis üyelerine, cumhurbaşkanına, yargıtay-sayıştay-danıştay üyelerine, muhtarlara, ihtiyar heyetlerine ve milletvekillerine verilmektedir. eğer seçilmiş olduğu seçime itiraz edilmemişse ortalama 1 hafta sonra mazbata verilir.

etimoloji 
mazbata kelimesi türk dil kurumuna göre türkçeye arapçadan geçmiştir.

kaynakça

ayrıca bakınız 
hükûmet programı
parti programı
seçim vaadi
meşruluk
toplumsal sözleşme

seçimler
demokrasi
resmî belgeler
siyaset felsefesi
Jean Hyacinthe Vincent

jean hyacinthe henri vincent (22 aralık 1862 - 23 kasım 1950), fransız hekim. val-de-grâce'de doçent ve fransız ordusu'nda tıbbi müfettiş olarak görev yaptı. ayrıca collège de france epidemiyoloji kürsüsü'nün başına geçti.

vincent bademcikler ve farinksde dahil olmak üzere oral yumuşak dokularda akut enfeksiyona neden olan organizmaları bulmasıyla tanındı. rahatsızlığın fusiform basil (bacillus fusiformis) ve spiroket (borrelia vincentii) kombinasyonundan kaynaklı olduğunu tespit etti. vincent'ın keşfinin ardından hasttalığın adı onuruna angina olarak adlandırıldı. bazende siper ağzı veya vincent'ın dişeti iltihabı olarak ifade edildi.

vincent'in aşılar ile yaptığı çalışmaları tifo ve paratifo ateşi hastalıklarında karşı tip a ve tip b olarak üretilmiş fransız ordusu tarafından kullanılmıştır. aşılar 1910 yılından itibaren i. dünya savaşı sırasında kullanılmaya devam edildi. mareşal joseph joffre (1852–1931) ve ferdinand foch (1851–1929) tarafından gerçekleştirdiği sayısız hayat kurtaran tıbbi çalışmalarıyla onurlandırıldı.

kaynakça 

askerî hekimler
fransız hekimler
1862 doğumlular
1950 yılında ölenler
fransız bilim insanları
bordeaux doğumlular
Vipera transcaucasiana

vipera transcaucasiana veya türkçede yaygın olarak bilinen adıyla kafkas burunlu engerek, gürcistan ve kuzey anadolu'nun bazı bölgelerine endemik zehirli bir engerek türüdür.)

özellikleri 
yılanının toplam uzunluğu 75 santimetreye ulaşabilse de genellikle o kadar büyük değildir.

derisi açık gri, kül rengi, gümüş grisi, parlak gri, ve beyazımsı gri renkte olabilen yılanın üzerinde kalın çizgi desenleri vardır. baş bölgesi veya burnunda herhangi bir işaret yoktur. bununla beraber başının arka kısmında silik bir v sembolü bulunmaktadır. i̇risi altın veya bakır rengindedir. yumurtadan yeni çıkan yılanların rengi ve deseni de yetişkinler gibidir.

dağılımı 
gürcistan ve anadolu'nun kuzeyinde görülen bu tür; artvin, rize, i̇stanbul, bursa, sakarya, düzce, bolu, zonguldak, karabük, çankırı, çorum, kastamonu, tokat, ordu, giresun, sivas, erzurum ve ardahan'da görülmüştür.

kaynakça 

1913'te tanımlanan hayvanlar
Endoterm

endoterm tamamen ortam ısısını kullanmadan vücut içi işlevleriyle vücut sıcaklığını metabolik olarak uygun bir sıcaklıkta tutan organizmalar için kullanılan terimdir. vücut içinde oluşturulan ısı, asıl olarak hayvanın rutin metabolizmasının bir atık ürünüdür ancak aşırı soğuk ortam ya da düşük aktivite koşullarında endoterm hayvanlar ısı üretimi için özel olarak uyum sağlamış özel mekanizmalar da uygulayabilir. bu özel mekanizmalara örnek olarak özel işlevli kasların çalışması ile oluşan titreme ve kahverengi adipoz doku içindeki ayrık oksidatif metabolizma sayılabilir.

günümüzde yaşayan hayvanlar arasında yalnızca kuşlar ve memeliler evrensel endotermik hayvanlar grubunu oluşturur. dikburungiller familyasından bazı köpekbalıkları ile bazı ton ve kılıç balıkları da endotermiktir.

gündelik konuşmada endotermler "sıcakkanlı" olarak belirtilirler. endoterminin karşıtı ektotermidir, ancak genel olarak endoterm ve ektotermlerin doğası arasında kesin ve belirgin bir ayrım yoktur.

kökeni 
endotermi yaklaşık 252 ila 259 milyon yıl önce permiyen dönemin sonuna doğru terapsitlerde ortaya çıkmış ve torunları memelilere miras kalmıştır. endoterminin triyas'ta, bağımsız olarak kuşların atalarında (veya dinozorlarda) ortaya çıktığı düşünülür.

ayrıca bakınız
sıcakkanlı hayvanlar

notlar

kaynakça

hayvan fizyolojisi
termoregülasyon
polifiletik gruplar
Bozunma zinciri

bozunma zinciri ya da bozunum zinciri, farklı radyoaktif bozunma ürünlerinin  bir dizi değişimler geçirmesiyle sonuçlanan bozunma dizisidir. radyoizotopların çoğu tek bir bozunma sonrasında direkt olarak kararlı bir duruma geçmez ve kararlı bir izotop ortaya çıkana kadar bir dizi bozunmaya maruz kalır.

kaynakça 

radyoaktivite
3 Doors Down diskografisi

amerikan rock grubu 3 doors down, altı stüdyo albümü, dört uzatılmış çalma (ep), yirmi dokuz single, bir video albümü ve bir derleme albüm yayınlamıştır.

albümler

stüdyo albümleri

derleme albümler

video albümleri

tekliler

kaynakça 

rock müzik grubu diskografileri
amerika birleşik devletleri diskografileri
William Bateson

william bateson (8 ağustos 1861 - 8 şubat 1926) i̇ngiliz biyolog. kalıtım araştırmalarını tanımlamak için genetik terimini ilk kullanan kişidir. hugo de vries ve carl correns tarafından 1900 yılında yeniden bulunan gregor mendelin fikirlerinin yaygınlaşmasını sağlayanların başında gelir. yazdığı 1894 tarihli materials for the study of variation (varyasyon araştırması için malzemeler) adlı kitabı genetiğe yeni yaklaşımın ilk formülasyonlarından biridir.

yayınları

 materials for the study of variation: treated with especial regard to discontinuity in the origin of species (1894)
  the methods and scope of genetics: an inaugural lecture delivered 23 october 1908 (1908)
 mendel's principles of heredity (1913)
 problems of genetics (1913)
 mendel's principles of heredity - a defence, with a translation of mendel's original papers on hybridisation'' cambridge university press

1861 doğumlular
1926 yılında ölenler
st john's college, cambridge'de öğrenim görenler
i̇ngiliz genetikçiler
i̇ngiliz ateistler
royal society üyeleri
rusya bilimler akademisi'nin muhabir üyeleri (1917-1925)
royal medal sahipleri
Kare düzlemsel moleküler geometri

kare düzlemsel moleküler geometri, bazı bileşiklerde görülen ve molekülleri oluşturan atomların, merkezdeki bir atomun çevresinde bir kare oluşturacak şekilde bağlandığı moleküler geometri çeşididir. trans- ve cis-ptcl2(nh3)2 bileşiklerinde gözlemlediği yapının ardından alfred werner tarafından ortaya atılmıştır.

kaynakça 

moleküler geometri
Bağ ayrışma enerjisi

bağ ayrışma enerjisi (d0 ya da dh° simgeleriyle gösterilir), a-b kimyasal bağının gücünün bir ölçüsüdür. bu bağın a ve b kısımlarını ortaya çıkaracak biçimde homolize uğraması esnasındaki entalpi değişimi olarak tanımlanabilir.

kaynakça 

kimyasal bağların özellikleri
bağlanma enerjisi
Unbiniliyum

unbiniliyum ya da eka-radyum, simgesi ubn, atom numarası 120 olan hipotetik bir yapay elementtir. adı ve simgesi, uluslararası temel ve uygulamalı kimya birliği (iupac) tarafından geçicisi olarak belirlenmiş ve keşfinin onaylanıp kalıcı bir ad verilinceye kadar kullanılan sistematik bir addır.

kaynakça 

toprak alkali metaller
yapay elementler
Carl Bergmann (biyolog)

carl georg lucas christian bergmann (18 mayıs 1814 – 30 nisan 1865) alman anatomist, fizyolog ve biyolog. 1847 yılında tanımladığı bergmann kuralı ile tanınır.

yayınları 
 bergmann, c. (1846). lehrbuch der medicina forensis für juristen. friedrich vieweg und sohn, braunschweig
 bergmann, c. (1848). über die verhältnisse der wärmeökonomie der thiere zu ihrer grösse . vandenhoeck und ruprecht, göttingen.
 bergmann, c. and r. leuckart (1855). anatomisch-physiologische uebersicht des thierreichs. vergleichende anatomie und physiologie. j. b. müller, stuttgart.

kaynakça

1814 doğumlular
1865 yılında ölenler
alman anatomistler
alman biyologlar
alman fizyologlar
rostock üniversitesi öğretim üyeleri
göttingen üniversitesinde öğrenim görenler
Memleketim (film)

memleketim yapım ve yönetmenliğini yücel çakmaklı'nın üstlendiği 1974 yapımı türk filmidir.

oyuncular 
 tarık akan - mehmet (ses. hayri esen)
 filiz akın - leyla (ses. jeyan mahfi tözüm)
 cemil şahbaz - helmut (ses. cüneyt türel)
 kenan pars - baba (ses. timuçin caymaz)
 diclehan baban - anne (ses. güler ökten)
 birtane güngör - necla (ses. füsun kokucu)
 nubar terziyan - i̇smail efendi
 mehmet akdil - klaus
 nezahat tanyeri - büyükanne
 sıtkı akçatepe
 hüseyin salıcı
 diler saraç
 ali demir
 mürüvvet i̇şsever
 lütfü seyfullah - konuk oyuncu (ses. rıza tüzün)

dış bağlantılar 
 sinematürk'te memleketim 
 

1970'lerde türkçe filmler
türk romantik dram filmleri
1974 çıkışlı türk filmleri
1970'lerde romantik dram filmleri
yücel çakmaklı'nın yönettiği filmler
avusturya'da çekilmiş filmler
çetin tunca'nın görüntülediği filmler
1974 çıkışlı dramatik filmler
elif film filmleri
Mahzum

mahzum (arapça: بنو مخزوم), mekke'de yerleşik kureyş kabilesinin kolu olan arap kabilesi.

mahzum kabilesi, mekke'nin saygın bir ailesidir ve i̇slam dininin ortaya çıkışında önemli roller oynamıştır. peygamber muhammed zamanında reisleri velîd bin mugīre ilk müslümanlarla mücadele etmiştir. ayrıca i̇slam tarihinde adı geçen pek çok komutan ve yönetici bu kabile mensubudur.

kabile adını mahzum bin yakaza'dan almaktadır. arap soy belirleme geleneğine göre mahsum'un soyu şu şekildedir: mahzum bin yakaza bin mürre bin ka'b bin lüeyy bin ğalib bin fihr.kabile zamanla mekke'de çok güçlü duruma gelmiş, muhammed'in i̇slam'ı duyurmaya başladığı yılın 15 sene öncesinde bu güçlerinin zirvesinde bulunuyorlardı. öyle ki araplar içinde kabilenin adı kureyş'in yerine kullanılmaya başlanmıştı.

muhammed'in dedesi abdulmuttalib'in zamanında kabilenin büyüğü muğire bin abdullah'tır. o nüfus ve nüfuz açısından kabileyi mekke'nin en itibarlı kabilesi haline getirmiştir. abdulmuttalib ölünce kureyş'in liderliği emevi hanedanının atası harb bin ümeyye'ye onun ölümünden sonra da mahzumoğullarının başkanı velîd bin mugīre'ye geçmiştir. velid, muhammed i̇slam'ı mekke'de yaymaya başladığında açıktan en sert tepki gösterenlerden birisiydi.

mahzum kabilesi savaşçı bir kabileydi. kureyş savaşa gireceği zaman silah temini ve muhafızlık işi bu kabileye aitti. bu kabilenin tanınmış üyelerinden halid bin velid uhud'ta, ebu cehil de bedir'de süvari komutanı olarak bulunmuştıur.

ünlü mensupları
abdurrahman bin halid, komutan
ammar bin yasir, sahabi
halid bin velid, ünlü komutan
i̇bn zeydun, şair ve devlet adamı
said bin müseyyeb, devlet adamı

kaynaklar

mahzumoğullarinin mekke i̇çeri̇si̇ndeki̇ konumu
arap kabileleri
arap hanedanları
kureyş'in kolları
İlhan Atilla Dicle

prof. dr. i̇lhan atilla dicle, (d. 1941, başkale, van) türk bilim insanı, akademisyen, yazar ve yönetici.

1959 yılında van atatürk lisesi’nden ve 1963 yılında ankara üniversitesi siyasal bilgiler fakültesi’nden mezun olmuştur.  devlet bursu ile gittiği güney kaliforniya üniversitesi’nde (usc) ekonomi’den (master of arts) ve kamu yönetimi’nden (master of public administration) yüksek lisans, örgüt ve yönetim alanında doktora (ph.d.) derecelerini almıştır.

amerika birleşik devletleri’da usc, ucla, cal state la, western michigan üniversitesi ve rhode island college’da, singapur’da singapur ulusal üniversitesi’nde, türkiye’de ise atatürk üniversitesi, orta doğu teknik üniversitesi, yeditepe üniversitesi, okan üniversitesi, harp okulu ve harp akademisi’nde öğretim üyeliği, dekanlık ve bölüm başkanlığı  yapmıştır. yeditepe üniversitesi’nde provost ve akademik i̇şlerden sorumlu rektör yardımcısı olarak görev yapmıştır. çok sayıda uluslararası  bilimsel toplantıya ana  konuşmacı (keynote speaker) olarak davet edilmiştir.

fulbright ve japon vakfı araştırma burslarıyla, kaliforniya’da santa fe kenti tarafından takdirnameyle ve fahri vatandaşlıkla, marmara grubu vakfı tarafından onur madalyasıyla ödüllendirilmiştir.  yurt içinde ve yurt dışında çeşitli dergilerde türkçe ve i̇ngilizce yayınları bulunmaktadır.  son kitabı “liderlikte etik, toplumsal sorumluluk ve kültür” başlığı taşımaktadır.  eşi prof. dr. ülkü dicle’yle evli.  ayşegül dicle otcu ve coşkun kağan dicle’nin babasıdır.

kaynakça 

türk akademisyenler
yaşayan insanlar
ankara üniversitesi siyasal bilgiler fakültesinde öğrenim görenler
atatürk üniversitesi öğretim üyeleri
orta doğu teknik üniversitesi öğretim üyeleri
yeditepe üniversitesi öğretim üyeleri
okan üniversitesi öğretim üyeleri
1941 doğumlular
başkale doğumlular
yeditepe üniversitesi rektör yardımcıları
Sakarya'da 1965 Türkiye genel seçimleri

10 ekim 1965 genel seçimleri'nde sakarya ilinde  alınan sonuçları şu şekildedir:

sonuçlar

seçilenler

kaynakça

i̇llere göre 1965 türkiye genel seçimleri
1965
Türkiye'de intihar

türkiye'de intihar, türkiye'deki intihar istatistiklerini kapsar. türkiye'de 2002 ile 2019 yılları arasında 53.425 kişi intihar etmiştir. türkiye'deki intiharların bilinen en yaygın sebebi hastalıktır.

tüi̇k verilerden yola çıkarak 2012’den itibaren intihar oranlarda belirgin bir artış ya da azalış olmadığı ortaya çıkıyor. tüi̇k rakamları ile dünya sağlık örgütü’nün rakamları aynı değil bunun sebebi ise tui̇k krumunun kendisine has hesaplama yönteminden kaynaklanıyor. fakat her iki veri de incelenince türkiye’de intihar hızının diğer ülkelere oranla çok yüksek olmadığı ve belirgin bir artış da sergilemediği söylenebilir.

i̇statistikler

i̇ntihar sebeplerine göre intihar istatistikleri 
2002 ile 2019 yılları arasında intihar edenlerin 5.443'ü aile içi sorunlar, 4.801'i geçim sıkıntısı, 11.621'i hastalık, 1.011'i ticari başarısızlık, 2.502'si aşk ve istediği ile evlenememe, 5.402'si diğer nedenlerle hayatına son verdi. 22.645 kişinin ise neden intihar ettiği bilinmemektedir.

cinsiyete göre intihar istatistikleri 
2002’den bu yana intihar edenlerden 35 bine yakını erkek, 15 bine yakını kadındır. 2001 yılında erkeklerin toplam intiharlardaki payı yüzde 65 iken, 2018’de yüzde 76’ya çıkmıştır.

2019'da intihar eden 3.406 kişinin 2.626'sı erkek, 780'i kadındı.

i̇ntihar yöntemlerine göre intihar istatistikleri

türkiye'deki intihar yöntemlerinin en sık görüleni kendini asmaktır. ardından ateşli silahlar ile intihar gelmektedir.

i̇llere göre intihar istatistikleri 
2019'da 419 ölümle en fazla intihar vakası i̇stanbul'da yaşandı. ardından 228 ölümle ankara, 193 ölümle i̇zmir, 114 ölümle bursa, 105 ölümle antalya gelmektedir.

kaba intihar sayılarının kır ve kentte gerçekleşmesine göre, intihar kentte yaygın bir davranış. en riskli grup kentte yaşayan erkeklerin, en risksiz grubun ise kırsalda yaşayan kadınlar olduğu söylenebilir.

öğrenim durumuna göre intihar istatistikleri 

yıllara göre intihar vakaları incelendiğinde en geniş grubu ilkokul mezunları oluşturmaktadır. ancak ilkokul mezunlarının intihar vakaları düşüş göstermektedir. lise ve dengi mezunları ile yükseköğrenim mezunlarına bakıldığında, intihar vakaları artmaktadır.

yaş gruplarına göre intihar istatistikleri 

i̇ntihar vakası en sık görülen yaş grubu 15-24. en az görülen yaş grubu ise 0-15'tir.

medeni duruma göre intihar istatistikleri 
medeni duruma göre intihar vakalarında, en sık evli kişilerin en az ise hiç evlenmeyenlerin olduğu görülmektedir.

kaynakça 

i̇ntihar
ülkelere göre intihar
Deorro

erick orrosquieta, ya da bilinen adıyla deorro (d. 30 ağustos 1991, los angeles), amerikalı dj ve prodüktör.

kaynakça 

yaşayan insanlar
amerikalı dj'ler
los angeles doğumlu müzisyenler
1991 doğumlular
i̇spanyol ve latin amerikalı müzisyenler