Cristóbal Vaca de Castro

cristóbal vaca de castro ( d.1492, izagre, león, i̇spanya - 1566, valladolid, i̇spanya), peru'da yaşamış bir i̇spanyol sömürgecidir.

i̇lk yılları 
vaca de castro'nun ebeveynleri garci diez de castro ve guiomar cabeza de vaca’dır.salamanca’da hukuk okumuştur. maría magdalena de quiñones y osorio ile evlenmiş, ondan sekiz çocuğu olmuştur. 1536'da valladolid kraliyet audiencia'sında oidor (yargıç) seçilmiştir. 9 eylül 1540'ta santiago düzeni’nın bir şövalyesi seçilmiştir.

peru'ya giden yol 

1540 yılında i̇mparator v. charles tarafından , yaşlı diego de almagro suikastinden sonra gonzalo pizarro ve genç diego almagro fraksiyonları arasındaki düzeni geri getirmek için gönderilmiştir. vaca de castro dürüstlük, anlayış ve cesaret adamı olarak ün yapmıştır. resmi unvanı juez pesquisidor (özel dedektif) tir. francisco pizarro‘nun ölmesi durumunda koloni hükûmetini devralma yetkisine sahip olmuştur.

5 kasım 1540'ta sanlúcar de barrameda’dan yelken açmış, ocak 1541'de panama’ya gelmiştir. panama’dayken, başkan olarak audiencia'yı yeniden düzenlemiştir.

daha sonra peru'ya yelken açmış, ancak kötü hava koşullarından dolayı buenaventura’ya (kolombiya) inmek zorunda kalmıştır. buenaventura’dan kara yoluyla cali'ye doğru ilerlemiş, hastalık nedeniyle burada üç ay kalmıştır.

cali’deyken, sebastián de belalcazar ve pascual de andagoya arasındaki yargı anlaşmazlığında arabuluculuk yapmıştır.

peru’daki valilik yılları 
peru yolundayken, popayán'da francisco pizarro suikastı’nı ve diego de almagro’nun vali olarak seçildiğini öğrenmiş, 25 eylül 1541'de quito'ya gelmiş ve burada kraliyetçi güçleri arkasından birleştirmiştir.

kendisini koloninin valisi yapacak kadar önemli sayıda asker yetiştirmiş, francisco de carvajal tarafından da desteklenen diego de almagro’yu 16 eylül 1542'de chupas ovalarında yenmiştir.

almagro yenilgiden sonra kaçmaya çalışmış ama başarısız olup esir alınmıştır. pizarristas  tarafından baskı altına alınmış olan vaca de castro, almagro’nun infazını emretmiştir.

yeni kanunlar 1542'de kabul edilmiş, bu kanunlarla encomienda sisteminin en bariz suistimallerini yasaklamak ve sonunda sistemi tamamen ortadan kaldırmak istemişlerdir.

yeni kanunlar, gonzalo pizarro, eski sistemin diğer destekçileri ve vaca de castro için zorluk yaratmıştır. vaca de castro davalarını kraliyet'e sunmayı kabul etmiştir.

daha sonra çabalarını iletişim araçlarını geliştirerek, kroslar arası seyahat için hanları düzenleyerek ve madenlerdeki işgücünü  denetleyerek ülkeyi geliştirmek üzerine yoğunlaştırmıştır. 1543'te río de la plata'ya, diego de rojas'ı ve 200 adamı göndermiş,tucumán bu sayede keşfedilmiştir.

i̇spanya'ya dönmesi 
1544'te peru'nun ilk valisi blasco núñez vela tarafından gonzalo pizarro isyanına sempati duyma suçlamasıyla tutuklanmıştır.

el callao'da hapsedilmiş, daha sonra gemi ile panama'ya ve daha sonra i̇spanya'ya gönderilmiştir. i̇spanya'da yasadışı zenginleşme suçlamasıyla hapsedilmiş, ancak üç yıl hapis cezasından sonra suçlamalardan arındırılmıştır. daha sonra santiago emri'nin komutanı seçilmiştir. 1557 ve 1561 yılları arasında kastilya konseyi başkanlığı yapmıştır.

1566'da valladolid’deki san agustín manastırında hayatını kaybetmiştir.

kaynakça 

calvete de la estrella, i.c., elogio de vaca de castro. madrid, i. lópez de toro, 1947.
garcía, c., vida de d. cristóbal vaca de   castro, presidente y gobernador del perú.    madrid, 1957.

1566 yılında ölenler
1492 doğumlular
16. yüzyılda i̇spanyollar
i̇spanyol kâşifler