Eva Siracká

eva siracká (d. 1 mayıs 1926 -ö. 21 şubat 2023) slovak hekim ve akademisyen. 1990-2020 yılları arasında kansere karşı mücadele stk'sının başkanlığını yaptı. 2011'de dünya sağlık örgütü'nden sasakawa sağlık ödülü'nü alan ilk avrupalı kadın oldu. "en başarılı 100 slovak" şahsiyet arasında yer aldı.

i̇lk yılları
siracká, 1 mayıs 1926'da uherské hradiště, çekoslovakya'da doğdu ve slovakya'da yetişti. 1945-1951 yılları arasında bratislava'daki comenius üniversitesi tıp fakültesi'nde eğitimini devam ettirirken bir yandanda çalıştığı aziz elizabeth kanser enstitüsü hastanesi'nde kanser tedavisi hakkında çalışmalar yürüttü.

kariyeri 
mezun olduktan sonra bratislava'daki onkoloji enstitüsü'nde görev yapmaya başladı. slovakya'da radyoterapi alanında tümör hücrelerinin üzerindeki oksijen etkisini ve radyasyona karşı duyarlılıklarını araştıran ilk sağlık çalışanıydı. 1964'te tezini başarıyla verdi.

stockholm'deki karolinska enstitüsü'nden 1969'da altı aylık bir burs aldı. ardından 1991 yılına kadar slovak bilimler akademisi deneysel onkoloji enstitüsü'nde klinik odaklı araştırmalara kendini adadı. görev süresi boyunca yabancı işyerlerini ziyaret ederek bir yıl boyunca berlin'de kaldı.

kansere karşı mücadele stk'sı 
siracká, 1990 yılında bratislava'da kansere karşı mücadele stk'nı kurarak başkanlığını üstlendi. 2016 yılında verdiği bir röportajda şakayla karışık "benim yaşımdaki i̇ngiliz kraliçesi elizabeth hüküm sürdüğü sürece kansere karşı mücadele stk'ndan ayrılamayacağım" desede 31 aralık 2020'de uzun yıllardır sürdürdüğü görevini 93 yaşında bıraktı.

siyasi pozisyonu 
siracká, 2014'te hristiyan demokrat hareketi (kdh) tarafından desteklenen anayasada evliliğin canlandırılması teklifini destekledi. aynı zamanda bu kanunla eşcinsel çiftlere evlilik haklarının yargısal olarak genişletilmesi önlenecekti. hristiyan demokrat hareketi (kdh) siracká'yı teklifi başkanları ján figeľ ile birlikte parlamento'ya sunmaya davet etti. haziran 2014'te slovakya ulusal konseyi'nde 102'si lehte ve 18'i aleyhte sonuçlanan oylamayla kabul edilen taslak cumhurbaşkanı ivan gašparovič tarafından imzalanarak yasalaştı.

özel yaşamı ve ölümü 
kanser hastalığı ile ilgili "i̇nsanın aptallığı kanserden daha kötüdür" ifadesiyle bilinen

siracká, 21 şubat 2023'te bratislava, slovakya'da doğal nedenlerden 96 yaşında öldü. ölümünden sonra cumhurbaşkanı zuzana čaputová anısına atıfta bulunarak; siracká'nın slovakya'da kanser hastalığı hakkındaki farkındalığın artmasına sağladığı katkıyı vurgulamıştır.

ödüller ve başarıları 
 1983: radyolojik araştırmalara adanmış çalışmalar için ulusal ödül
 2000: radyoterapiye odaklanan onkolojide uzun vadeli profesyonel ve bilimsel araştırma faaliyetleri ile kansere karşı mücadele organizasyonunun oluşturulmasına verdiği katkılardan dolayı üçüncü sınıf ľudovít štúr nişanı
 2006: dünya genelindeki slovak kadınların temsiline sağladığı ömür boyu katkılardan dolayı "21. yüzyılın kadını" ödülü
 2006: slovak cumhuriyeti'nde sağlık alanındaki önemli çalışmaları nedeniyle pribina nişanı, birinci sınıf
 2011: dünya sağlık örgütü tarafından verilen sasakawa sağlık ödülü. ödülü alan ilk avrupalı kadın oldu
 2014: bratislava'da yılın kişiliği
 2015: avrupa parlamentosu tarafından verilen avrupa vatandaşı ödülü

en büyük slovaklar 
siracká, ekim 2018 ile mayıs 2019 arasında slovakya radyo ve televizyonu (rtvs) tarafından düzenlenen anket sonucuna göre "en büyük 100 slovak" şahsiyetten birisi olarak kabul edildi.

kaynakça 

slovak bilim insanları
1926 doğumlular
2023 yılında ölenler
comenius üniversitesinde öğrenim görenler
onkologlar
kadın akademisyenler