mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Bibercik Deniz Muharebesi

bibercik deniz muharebesi, 1645-1669 osmanlı-venedik savaşı'nda evre.

koca musa paşa komutasındaki osmanlı donanması ile tommaso morosini komutasındaki venedik donanması arasında 27 ocak 1647 tarihinde (eğriboz güneyindeki) bibercik adası açıklarında yapılan deniz muharebesinde her iki donanmanın da komutanları öldü.

muharebe öncesi 
koca musa paşa komutasındaki osmanlı donanması 1646 yılında resmo'yu kuşatan osmanlı ordusuna destek sağladı ve 13 kasım'da kalenin fethinden sonra hanya'ya döndü. 8 ocak 1647'de ise 51 kadırga, 2 küçük gemi ve 15 nakliye gemisiyle i̇stanbul'a dönmek için hanya'dan ayrıldıysa da dönüş yolunda fırtınaya yakalandı ve 6 kadırga, 2 küçük gemi ve 5 nakliye gemisini yitirdikten sonra 25 ocak'ta bibercik adası civarına ulaştı.

muharebe 
20 kadırga, 3 kalyon ve 15 yelkenliden oluşan 38 parçalı venedik donanması ise osmanlı donanmasını yakalamak amacıyla eğriboz civarındaydı. 24 ocak'ta ise osmanlı donanması eğriboz güneyinde bibercik adası açıklarına ulaştı. venedikli amiral tommaso morosini kalyonuyla doğrudan koca musa paşa'nın baştardasını hedefledi. bunun üzerine, musa paşa da bu kalyonun üzerine birkaç kadırga gönderdiyse de morosini'nin kalyonunun şiddetli top ateş bu kadırgaların yaklaşmalarına olanak tanımadı. bunu gören koca musa paşa kendi baştardasıyla hücum ederek morosini'nin kalyonuna rampa etti. bu sayede birkaç osmanlı kadırgası da venedik kalyonuna yanaşmayı başardı ve ilk çarpışmada venedikli amiral morosini başından vurularak öldü. türk askerleri kalyona çıkmayı başardılar ve venediklilerin direnişine rağmen gemiye osmanlı bayrağı çektiler. ancak bu sırada kara musa paşa da bir kurşun isabetiyle öldü. bu çatışmalar sırasında venedikli komutan giovanni battista grimani de donanmanın geri kalan bölümüyle osmanlı donanmasına yaklaştı. bunun sonucunda top menziline giren osmanlı kadırgalarının çekilmelerinden istifade eden morosini'nin kalyonu da üzerindeki türk askerlerini de beraberine alarak kaçmaya muvaffak oldu.

muharebe sonrası 
kaptan-ı derya koca musa paşa'nın ölmesinin ardından bu göreve eski yeniçeri ağası ve defterdar kara musa paşa atandı. yeni kaptan-ı derya osmanlı donanması'nı i̇stanbul'a götürürken, venedik donanması da kandiye'ye döndü.

muharebe belirleyici mahiyette olmasa da ve iki taraf birbirine üstünlük sağlayamasa da, iki donanmanın da komutanlarının ölmesi açısından önemlidir. i̇nebahtı deniz muharebesi'nden (1571) bu yana ilk kez bir kaptan-ı deryanın bir deniz muharebesinde çarpışırken ölmesi bu mevkiye atanan ardıllarını daha temkinli yaptı. öte yandan, hala kadırga ağırlıklı osmanlı donanmasının da kalyon ağırlıklı hale gelmiş venedik donanmasından ateş gücü ve top menzili açısından geride kalmaya başladığı görüldü. bununla birlikte osmanlı donanmasının kadırgadan kalyona geçişi merzifonlu kara mustafa paşa'nın sadrazamlığı (1676-1683) döneminde 1680'den sonra mümkün oldu.

kaynakça 

osmanlı donanması
1640'larda osmanlı i̇mparatorluğu
1640'larda çatışmalar
osmanlı i̇mparatorluğu'nun deniz muharebeleri
i̇talya tarihi
venedik tarihi
ege denizi tarihi
yunanistan tarihi
venedik cumhuriyeti'nin deniz muharebeleri
osmanlı-venedik savaşları
Grooveshark

grooveshark, escape media group'un sahip olduğu web tabanlı bir müzik akışı platformuydu. kullanıcılar, daha sonra akışa alınabilen ve çalma listelerinde düzenlenebilen dijital ses dosyalarını yükleyebiliyordu. grooveshark web sitesi; arama motoru, müzik yayınlama özellikleri ve müzik önerme sistemine sahipti.

grooveshark, emi music publishing, sony music entertainment ve warner music group tarafından telif hakkı ihlalleri nedeniyle dava edildi. telif hakkı sorunlarıyla ilgili endişeler, apple ve facebook'un grooveshark'ın uygulamalarını sırasıyla ios app store ve facebook platformundan kaldırmasına neden oldu. 30 nisan 2015'te grooveshark, hukuki süreçlerden dolayı yayın hayatına son vererek kapatıldı.

ayrıca bakınız 
 gerçek zamanlı veri akışı

kaynakça 

2006'da kurulan internet içerikleri
2015'te feshedilmiş internet içerikleri
erişime kapalı siteler
çevrimiçi müzik ve şarkı sözü veritabanları
müzik akışı hizmetleri
amerikan müzik siteleri
Fatih Kulesi

fatih kulesi, manisa'da bulunan tarihi kule.27 kasım 2021 tarihinde restorasyon çalışması başlatıldı.

saray-ı âmire'de kalan şehzadeler 
 yıldırım beyazıd’ın oğlu süleyman çelebi
 ii.murat’ın oğlu ii.mehmet
 ii.mehmet'in oğlu şehzade mustafa
 ii. beyazıt'ın oğulları şehzade mahmud
 yavuz selim’in oğlu i. süleyman
 kanuninin oğulları şehzade mustafa ve şehzade mehmed
 ii. selim’in oğlu iii. murad
 ii.murat’ın oğlu ii. mehmed

kaynakça 

türkiye'deki tarih müzeleri
Giorgi Beridze

giorgi beridze (d. 12 mayıs 1997), kocaelispor takımında kanat pozisyonunda görev yapan gürcü millî futbolcudur.

profesyonel kariyerine 2013 yılında dila gori ii kulübünde başladı. daha sonra sırasıyla dila gori, zestafoni, gent, trenčín, újpest, lokeren, újpest, mke ankaragücü kulüplerinde oynadı.

dış bağlantılar 
 
 

1997 doğumlular
yaşayan insanlar
gürcü futbolcular
orta saha futbolcuları
újpest fc futbolcuları
mke ankaragücü gsk yabancı futbolcuları
forvet futbolcular
pro league futbolcuları
proximus league futbolcuları
erovnuli liga futbolcuları
gürcü gurbetçi futbolcular
belçika'daki gurbetçi futbolcular
macaristan'daki gurbetçi futbolcular
slovakya'daki gurbetçi futbolcular
türkiye'deki gurbetçi futbolcular
sk dila gori futbolcuları
sk zestafoni futbolcuları
gürcistan millî futbol takımı futbolcuları
kaa gent futbolcuları
ksc lokeren oost-vlaanderen futbolcuları
nemzeti bajnokság i futbolcuları
superliga (slovakya) futbolcuları
süper lig futbolcuları
Cheomseongdae

cheomseongdae (; "yıldız gözetleme kulesi"), güney kore'nin gyeongju kentinde bulunan bir tarihi gözlemevidir. 7. yüzyılda silla döneminde inşa edilmiş olup asya'daki ve hatta muhtemelen dünyadaki hayatta kalan en eski astronomik gözlemevidir ve unesco dünya miras listesi'ne dahil olan gyeongju tarihi alanları'nın bir parçasıdır.

baekje'nin jeomseongdae'si üzerinde modellenen ve günümüzde sadece tarihi kayıtlarda var olan cheomseongdae, ms 675'te japon senseidai ve ms 723'te çin'deki dük zhou gözlemevlerinin inşasını etkiledi. cheomseongdae, 20 aralık 1962'de ülkenin 31. ulusal hazinesi olarak belirlendi.

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar 
 jeon, sang-woon.  (1998). a history of science in korea.  seoul:jimoondang.  
 nha, il-seong. silla's cheomseongdae. (2001) korea journal 41(4), 269-281 (2001) 
 song, sang-yong. a brief history of the study of the ch'ŏmsŏng-dae in kyongju; korea journal 23(8), 16-21 (1983)

dış bağlantılar

 unesco portal to the heritage of astronomy - cheomseongdae 
 asian historical architecture: cheomseongdae 
 travel in korea cheomsongdae information page

7. yüzyılda tamamlanan yapılar
güney kore'deki gözlemevleri
güney kore'deki kuleler
güney kore'nin ulusal hazineleri
güney kore'deki dünya mirasları
kore'de bilim ve teknoloji
silla krallığı
2022 Luding depremi

2022 luding depremi, 5 eylül 2022 tarihinde yerel saatle 12:52:19'de çin'in sichuan ili luding yerleşiminde gerçekleşen 6.6 veya 6.8 büyüklüğündeki depremdir. depremin dış merkezi kangding'in 43 km güneydoğusunda yer alır. deprem binlerce artçı şokla takip edilmiş ve bazı yerlerde toprak kaymalarına yol açmıştır.

tektonik durum 
sichuan, hindistan levhası'nın avrasya levhasıyla olan aralıksız çarpışmasının yarattığı karmaşık bir faylanma bölgesinde yer alır. himalaya alttan bindirmesi sürerken; avrasya levhasının kabuğu deforme olup tibet platosunu oluşturmak için yükseltilir. güneyine faylanan bindirme yerine, tibet platosu doğrultu atımlı kaçma tektoniği boyunca deformasyon taşır. doğrultu atımlı hareketin büyük miktarı ana faylar ve kolları (örnek olarak altyn tagh fayı, kunlun fayı, haiyuan fayı, and xianshuihe fay sistemleri) boyunca plato üzerinde gerçekleşir. sol yanal doğrultu atımlı hareket tibet platosunun kabuksal bloklarını dışa doğru sıkıştırır, platoyu doğuya doğru hareket etmeye zorlar. bu sırada, doğrultu atımlı hareket ayrıca platonun doğu-batı genişlemesiyle ve kalınlaşmış kabuk içinde normal fayların kırılmasıyla sonuçlanır.

kıtasal bir ölçekte, orta ve doğu asya'nın depremselliği büyük oranda hindistan lavhasının avrasya levhasına doğru kuzey yönlü yaklaşmasının sonucudur. i̇ki levhanın yakınlaşması, asyalı dağlık arazilerin yükselimiyle ve kabuk materyalinin yükselen tibet platosundan uzağa doğuya doğru hareketiyle bağdaştırılır. son 20 yılda, 5.0 büyüklüğü aşan 25 tane deprem 5 eylül 2022 tarihli depremin 200 km yakınında oldu. bu depremselliğin geneli sichuan havzasının batı kenarındaki eski yıkıcı depremlerin artçılarıyla ilişkilidir. 12 mayıs 2008 tarihli 7.9 büyüklüğündeki deprem 5 eylül'deki depreme yakın bir yerde olmuş ve 87.000'i aşkın insanı öldürmesiyle de tarihin en büyük depremlerinden biri olmuştur.

etkileri 
depremin büyüklüğü yüzey dalgası ölçeğine göre 6.8 büyüklüğünde 16 km derinlikte ölçülmüşken; moment büyüklük ölçüsüne göre 6.6 (mww) olarak ölçülmüştür. bu deprem, ya ggd-kkb yönelimli ve bgb yönüne oldukça eğimli sol yanal atımlı fayda ya da bgb-dkd yönelimli ve düşeye yakın eğimli sağ yanal atımlı fay üzerinde gerçekleşmiştir. depremde ilk belirlemelere göre 243 evin çöktüğü ve 13010 tanesinin de ağır hasar aldığı belirlenmiştir ve en az 93 kişinin yaşamını yitirdiği, 423 kişinin yaralandığı ve 25 kişinin kayıp olduğu rapor edilmiştir. bazı bölgelerde enerji hatları zarar görmüş ve birkaç hidroelektrik santral devre dışı kalmıştır, deprem kimi yerlerde toprak kaymalarını tetiklemiştir.

kaynakça 

çin'deki depremler
çin'deki heyelanlar
2022'deki depremler
Muhammet Taha Tepe

muhammet taha tepe (d. 1 ocak 2001), trabzonspor takımında kaleci pozisyonunda görev yapan türk futbolcudur..

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 

2001 doğumlular
yaşayan insanlar
kaleci futbolcular
turgutluspor futbolcuları
altınordu fk futbolcuları
2. lig futbolcuları
trabzonspor futbolcuları
türk erkek futbolcular
süper lig futbolcuları
FC Andorra

fc andorra, ya da andorra futbol kulübü andorra la vella, andorra merkezli profesyonel bir futbol kulübüdür ve şu anda i̇spanyol lig sisteminin ikinci aşaması olan segunda división'da mücadele etmektedir. kulüp 1942'de  kuruldu ve şu anda iç saha maçlarını estadi nacional'da oynuyor. kulüp, andorra mikro devleti merkezli olmasına rağmen, gönüllü olarak katalan futbol federasyonu'na bağlı olan kulübün, 1948'den bu yana i̇spanya liglerinde rekabet etmesine izin verilmektedir.

tarih 
fc andorra, tarihsel olarak, andorra ülkesinin en büyük futbol kulübü olmuştur. kulüp 15 ekim 1942'de college of our lady of meritxell'de kuruldu ve andorra'da kurulan ilk futbol kulübü oldu. kulüp, i̇spanya ligi ve i̇spanya kupası'nda mücadele eden katalan futbol federasyonu kategorilerine katıldı . 1963-64 sezonunda fc andorra, segunda regional'da ilk maçına çıktı ve 11. sırada bitirdi.

kulübün en büyük başarısı, fc andorra'nın copa catalunya'yı kazandığı 1994 yılında geldi. andorra takımı yarı finalde fc barcelona'yı eledi (toplamda 2-1) ve vilassar de mar belediye stadı'nda oynanan finalde rcd espanyol'u normal ve uzatmalarda gol olmayınca penaltılarla 4-2 yendi. .

1997-98 sezonunun sonunda takım tercera división'a (dördüncü kademe lig) düştü.

andorra kulübü aralık 2018'de gerard piqué'nin kosmos holding grubu  tarafından satın alındı ve nisan 2019'da ana sponsoru morabanc'ı sundu ; andorra'da güçlü ve referans bir banka olarak bilinmektedir.  haftalar sonra 22 maçlık yenilmeme serisinin ardından tercera división'a yükselmeyi başardılar. temmuz 2019'da kulüp, reus'un oyuncularına ödeme yapmadığı için tercera división'a düşmesinin ardından segunda división b'deki cf reus deportiu'nun yerine geçmek için 452.022 € ücret ödedi.

2021'de takım ilk kez segunda división'a yükselme play-off'larına katılmaya hak kazandı, ancak kulüp ilk turda real sociedad b tarafından elendi. bu sonuca rağmen takım, i̇spanyol futbolunun üçüncü seviyesinin yeni ligi olan primera división rfef'de bir yer edinmiştir.

21 mayıs 2022'de takım, küme düşmüş ucam murcia'yı evinde 1-0 yenerek segunda división'a terfi etti ve böylece tarihlerinde ilk kez ikinci lige yükseldi.

stadyum 

fc andorra, tarihsel olarak maçlarını başkent andorra la vella'daki camp d'esports de les valls'de ağırladı ve 1999'da yapılan bir yenilemeden sonra sant julià de lòria cemaatindeki estadi comunal d'aixovall'a taşındı. 1.000 seyirci kapasiteli. aixovall'ın kapatılmasının ardından kulüp, 2015 yılında andorra la vella'daki yeni, daha küçük centre d'entrenament de la faf tesisine yeniden taşındı.

8 mayıs 2022'de, takımın estadi nacional'da konuk ettiği albacete balompié ile oynadığı iç saha maçına rekor 3.631 taraftar katıldı.

ağustos 2022'de, segunda división'a yükselişinin ardından kulüp, mevcut camp de fútbol de prada de moles sahasında tahmini maliyeti 26 milyon € olan 6.000 kapasiteli yeni bir stadyum için gelecek planlarını açıkladı.

başarılar 

 primera katalan
 şampiyonluk (1): 2018–19
 katalonya kupası
 şampiyonluk (1): 1993–94

sezonlar

ayrıca bakınız 

 fc andora futsal

andorra'daki futbol kulüpleri
1942'de kurulan futbol kulüpleri
kb1 i̇spanyolca kaynakları (es)
Andorra CF

andorra club de fútbol, aragon özerk topluluğunda andorra, teruel merkezli bir i̇spanyol futbol takımıdır . 1957'de kurulan, 3.000 koltuk kapasiteli estadio juan antonio endeiza'da iç saha maçlarını onayan ve segunda división'da mücadele eden futbol kulübüdür.

tarih

kulüp isimleri 

 calvo sotelo andorra – (1957–73)
 endesa andorra – (1973–2001)
 andorra cf – (2001–)

başarılar 

 tercera división

 şampiyonluk (7): 1963–64, 1964–65, 1986–87, 1991–92, 1994–95, 1998–99, 2010–11
 i̇kincilik (4): 1965–66, 1980–81, 2012–13, 2015–16

ünlü oyuncular 

  alberto belsué
  jesús seba
  txiki
  goran drulić

dış bağlantılar 

 resmi web sitesi 
 futbolme takım profili  
 estadios de españa  

1957'de kurulan futbol kulüpleri
Katalonya Futbol Federasyonu

katalonya futbol federasyonu (katalanca: federació catalana de futbol, i̇spanyolca: federación catalana de fútbol; fcf), i̇spanya, katalonya bölgesinde futbolun yönetiminden sorumlu futbol federasyonudur. 11 kasım 1900'de football associació de catalunya  olarak kuruldu. i̇spanya'da kurulan ilk futbol federasyonuydu. i̇lk başkan eduard alesson'du ve orijinal üyeler arasında barcelona, català sc, hispania ac ve sociedad española de football vardı.

1903 ve 1940 yılları arasında federasyon, i̇spanya'da oynanan ilk lig şampiyonası olan campionat de catalunya'yı düzenledi. federasyon 1904'ten beri katalonya milli futbol takımını da organize ediyor.

bugün federasyon kendi kulüp müsabakası olan copa catalunya'yı düzenlemeye devam ediyor. ayrıca i̇spanyol futbol ligi sistemi içinde tercera división group 5 ve primera catalana'yı ve bu ligleri bölgesel liglerde temsil eden katalonya amatör futbol takımını yönetir.

başkanlar

dış bağlantılar 
 

katalonya'da futbol
Aleyna Şirin

aleyna şirin (d. 2001, i̇stanbul, türkiye) türk manken. 2022 yılında 'miss turkey universe' tacını takmıştır. miss universe güzellik yarışması'nda türkiye'yi temsil edecektir.

kaynakça

dış bağlantılar

2001 doğumlular
yaşayan insanlar
2022 miss universe katılımcıları
türk güzellik yarışması birincileri
türk kadın modeller
miss turkey birincileri
Casa Estrella del Benfica

futbol kulübü casa estrella del benfica, la massana'dan bir andorra futbol kulübüydü.

2008/09 ve 2010/11 sezonlarında iki kez andorra'nın en üst liginde oynadı. 2014 yılında kulüp, 2014/15 sezonu lisans dışı olduğu için i̇kinci lig'e kaydedilmedi ve aynı yıl feshedildi.

fc lusitanos gibi, 2003 yılında kurulan ce benfica kulübü de portekizli kimliğini yansıtıyordu. kulübün penya encarnada d'andorra ile de iyi ilişkileri vardı.

renkler ve logo 
renkler ve rozet portekiz kulübü benfica ile ilgili olduğu için. geleneksel kulüp rengi kırmızıydı. logosu ise, benfica kulübünün küçük bir varyasyonuydu.

başarılar 

 segona divisió :
 2006-07, 2009-10

kaynakça 

2014'te feshedilen futbol kulüpleri
2003'te kurulan futbol kulüpleri
andorra'daki futbol kulüpleri
Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü

doğa koruma ve milli parklar genel müdürlüğü (dkmp), türkiye'deki millî parklarının, tabiat parklarının, sulak alanların ve yaban hayvanlarının korunması amacıyla 1958 yılında kurulmuştur.

tarihçe 
doğa koruma ve milli parklar genel müdürlüğü, 1958 yılında orman genel müdürlüğü altında kurulmuştur. i̇lerleyen yıllarda korunan alanların artmasıyla birlikte türkiye cumhuriyeti orman bakanlığı'na bağlanarak milli parklar ve avcılık genel müdürlüğü adıyla yeniden yapılandırılmıştır. 1982-1991 yılları arasında tarım orman ve köy i̇şleri bakanlığı'na bağlı olarak yeniden daire başkanlığı statüsü verilen kuruluş, 1991 yılı sonrasında sırasıyla; orman bakanlığı, çevre ve orman bakanlığı, orman ve su i̇şleri bakanlığı ve günümüzde tarım ve orman bakanlığı'na bağlı genel müdürlük olarak faaliyetlerine devam etmektedir.

2019 yılında, doğa koruma ve milli parklar genel müdürlüğü'nün kapatılarak orman genel müdürlüğü bünyesinde üç ayrı daire başkanlığına dönüştürülmesi teklifi, türkiye cumhurbaşkanına yasa taslağı olarak gönderilmiştir.

yapısı 
doğa koruma ve milli parklar genel müdürlüğü; av yönetimi daire başkanlığı, biyolojik çeşitlilik daire başkanlığı, doğa koruma daire başkanlığı, hassas alanlar daire başkanlığı, i̇dari i̇şler ve koordinasyon daire başkanlığı, milli parklar daire başkanlığı ve yaban hayatı daire başkanlığı olmak üzere 7 adet daire başkanlığından oluşmaktadır.

bölge müdürlükleri 

genel müdürlük, toplam 15 adet bölge müdürlüğüne sahiptir.

 birinci (i̇stanbul, kocaeli, tekirdağ, sakarya, edirne, kırklareli)
 i̇kinci (bursa, balıkesir, çanakkale, bilecik, yalova)
 üçüncü (şanlıurfa, gaziantep, mardin, adıyaman, kilis, şırnak)
 dördüncü (manisa, i̇zmir, aydın, muğla)
 beşinci (afyonkarahisar, eskişehir, denizli, kütahya, uşak)
 altıncı (burdur, antalya, isparta)
 yedinci (adana, mersin, kayseri, hatay, niğde, osmaniye)
 sekizinci (konya, karaman, aksaray, nevşehir)
 dokuzuncu (ankara, kırıkkale, bolu, düzce, çankırı, kırşehir, yozgat)
 onuncu (sinop, karabük, kastamonu, bartın, zonguldak)
 on birinci (samsun, ordu, amasya, çorum, tokat)
 on ikinci (rize, trabzon, giresun, gümüşhane, artvin)
 on üçüncü (erzurum, erzincan, bayburt, kars, ardahan, bingöl, ağrı, iğdır)
 on dördüncü (van, bitlis, siirt, muş, hakkâri)
 on beşinci (malatya, elazığ, diyarbakır, sivas, kahramanmaraş, tunceli, batman)

korunan alanlar

millî parklar 
türkiye'de toplam 48 adet millî park bulunmaktadır.

tabiat parkları 
türkiye'de toplam 262 adet tabiat parkı bulunmaktadır.

tabiat anıtları 

türkiye'de toplam 113 adet tabiat anıtı bulunmaktadır.

tabiat koruma alanları 

türkiye'de toplam 31 adet tabiat koruma alanı bulunmaktadır.

yaban hayatı geliştirme sahaları 

türkiye'de toplam 85 adet yaban hayatı geliştirme sahası bulunmaktadır.

sulak alanlar 

türkiye'de toplam 95 adet sulak alan bulunmaktadır.

ayrıca bakınız 
 türkiye'deki ormanlar
 millî park

kaynakça 

türkiye cumhuriyeti tarım ve orman bakanlığı
1958'de türkiye'de kurulan oluşumlar
türk kamu kurumları
Constel·lació Esportiva

constel·lació esportiva, andorra ülkesinin başkenti olan andorra la vella şehrinin bir futbol kulübüydü. takım 1998'de andorra birinci ligi'nde (campionat de lliga) oynamaya başladı ve 2000 yılında ligi domine etti ve rakibi olan fc encamp'ı 6-0 yendi. o yaz andorra futbol federasyonu, kulübü başka takımlardan uygunsuz yollarla oyuncu almaya çalışmakla suçladı, aynı zamanda kulüpte mali usulsüzlükler yaşandı. bunun sonucunda takım yedi yıl boyunca birinci lig'den atıldı.

başarılar 

 campionat de lliga : 
 şampiyon: 1999-00
 copa constitució : 
 şampiyon: 1999-00

uefa kupası

kaynakça 

2000'de feshedilen futbol kulüpleri
1998'de kurulan futbol kulüpleri
La Margineda

la margineda, andorra'nın başkenti olan andorra la vella şehrinin bir köyüdür. andorra'daki en iyi korunmuş ve en büyük köprü olan pont de la margineda, 12. yüzyıldan kalma romanesk köprüsü köyün dikkate değer tarihi bir değeridir. 33 metre uzunluğunda ve 9,2 metre yüksekliğinde olan bu köprü, andorra'daki en büyük köprü olma ünvanını taşır

i̇spanyollarn uluslararası bir ortaokulu olan instituto español de andorra'da (iea) yine la margineda bulunur.

ayrıca bakınız 

 santa koloma

kaynakça 

andorra'daki yerleşim birimleri
FC Ordino

ordino futbol kulübü, (fc ordino) ordino merkezli bir andorra futbol kulübüdür. kulüp şu anda primera divisió'da oynamaktadır.

tarih 
2010 yılında bir futbol akademisi olarak kurulan  fc ordino, 2012 yılında ligdeki diğer kulüpler tarafından kabul edildikten sonra primera divisió'da oynamaya başladı, günümüzde hala bu ligde oynamaktadır. mayıs 2013'te ordino, segona divisió'da oynadığı her maçı kazandıktan sonra en üst lige yükseldi. arjantinli futbolcu javier saviola, eylül 2016'da yardımcı antrenör olarak katıldı. kulüp, 2014-15 sezonunda lusitans'a karşı ve 2016-17 sezonunda sant julià'ya karşı iki andorra kupası yarı finaline ulaştı. 2016-17 normal sezonunda penya encarnada d'andorra'ya karşı toplamda 3-5'lik bir skorla playout ile ikinci lige düştü. 2017-18 sezonunun sonunda, takım segona divisió şampiyonu olarak sezonu bitirmesinin ardından tekrar birinci lige yükseldi.

mevcut kadro

başarılar 

 segona divisió
 şampiyonluk (2) : 2012-13, 2017-18

lig geçmişi

eski yöneticiler 

 carlos sanchez munoz  (2012-13)
 carles vallverdu  (2013)
 salvador estruch  (2013)
 jose luis duque  (2013-2014)
 victor manuel torres mestre  (2014)
 jose quereda  (2014-15)
 miguel angel lozano  (2015-2016)
 paco domingo  (2016–günümüz)

kaynakça

dış bağlantılar 

 resmi internet sitesi 

2010'da kurulan futbol kulüpleri
andorra'daki futbol kulüpleri
Fútbol Sala La Massana

fútbol sala la massana, la massana bucak merkezli bir andorra futbol kulübüdür. kulüp, segona divisió'da mücadele etmektedir.

mevcut kadro

dış bağlantılar 
 fs la massana 
 soccerway 
 flashscore 
 transfermarkt 
 globalsportsarchive 

2005'te kurulan futbol kulüpleri
andorra'daki futbol kulüpleri
Nursena Say

nursena say (d. 1998, i̇stanbul, türkiye) türk manken. 2022 yılında 'miss turkey world' tacını takmıştır. miss world güzellik yarışması'nda türkiye'yi temsil edecektir.

kaynakça

dış bağlantılar

1998 doğumlular
yaşayan insanlar
türk güzellik yarışması birincileri
türk kadın modeller
miss turkey birincileri
Penya Encarnada d'Andorra

fútbol club penya d'andorra, andorra la vella merkezli bir andorra futbol takımıdır. kulüp, primera divisió'da mücadele etmektedir.

tarih 
eski adıyla associació club penya encarnada d'andorra olarak bilinen fc penya d'andorra, andorra la vella bölgesinde futbol ve sporu teşvik etmek için bir kültür derneği olarak 2009 yılında kuruldu. kulüp, segona divisió'nun 2014-15 sezonunu birinci bitirdikten sonra ilk kez primera divisió'ya yükseldi.

2018 küme düşmesinden sonra kulüp 2020'de primera divisió'ya geri döndü

renkler ve logo 
orijinal renkler ve rozet, portekiz kimliğine atıfta bulunur ve yerel kulüp casa estrella del benfica ile beraber portekiz kulübü olan benfica ile de ilişkiliydi. geleneksel kulüp renkleri kırmızı ve siyahtı, bu nedenle kulübün takma adı encarnados (kırmızılar) olarak anıldı ve logosu, benfica spor kulübünün küçük bir varyasyonuydu.

başarılar 

 segona divisió :

 şampiyon (3): 2014-15, 2019-20, 2021-22

son sezonlar

mevcut kadro 
26 kasım 2020 itibarıyla.

teknik kadro

kaynakça 

2009'da kurulan futbol kulüpleri
andorra'daki futbol kulüpleri
Domenico Colombo

domenico colombo (1 mart 14181496), i̇talyan kaşif ve denizci christopher columbus ve bartholomew columbus'un babası olan bir dokumacıydı, aynı zamanda peynirci tezgahı vardı.

biyografi 
domenico, 1418'de doğdu. franceschino, giacomo ve bertino adında üç erkek kardeşi vardı.

babası onu 11 yaşında dokuma tezgâhına çırak vermişti. cenova'da üçüncü nesil bir zanaat ustası olan domenico, aynı zamanda bir dükkân sahibiydi . alt-orta sınıfta güvenilir ve saygın bir konumda idi. ancak sağlam bir iş ahlakına sahip değildi. fakir bir üreticiydi ve genellikle kendi topluluğunda sevilirdi.

cenova'da, girişimci olarak peynirci, meyhaneci olarak çalışt. bunun yanı sıra yün ve şarap tüccarlığı da yaptı. susanna fontanarossa ile evlendi. i̇lk çocukları cristoforo idi. 1451'de; oğulları giovanni pellegrino, bartolomeo, giacomo (diego olarak da bilinir),  ve en son kızı bianchinetta doğdu.

mali zorluk içinde bulunduğunda, christopher ona ekonomik olarak yardım etti. tezgâhı bırakan iki oğlu, bartholomew ve christopher denize açılmayı tercih ettiler.

domenico'nun gelini filipa moniz perestrelo  ve torunları diego columbus ve ferdinand columbus idi. ayrıca bir de maria adında kız torunu vardı.

kaynakça 

hcards'lı maddeler
15. yüzyıl i̇talyan iş insanları
kolomb ailesi
1496 yılında ölenler
1418 doğumlular
Susanna Fontanarossa

fontanarossalı susanna (1435-1489), i̇talyan denizci ve kaşif kristof kolomb'un annesiydi.

biyografi 
susanna, o dönemde ceneviz adası olan korsika bölgesinin yamaçlarında bulunan, monticellu köyünde varlıklı bir katolik ailede dünyaya geldi. ailesi, bisagno'nun düşük rakımlı vadisinde (bugünkü cenova şehrinin bir parçası) küçük bir köy olan quezzi'de önemli gayrimenkullere sahipti. 1455'te domenico colombo ile evlendi ve 5 çocukları oldu, bunlar: cristoforo, bartolomeo, giovanni, giacomo adında dört erkek ve bianchinetta adında bir kızdı.

cenova devlet arşivinde bulunan noter tasdikli bir satış belgesi, latince şu metni içerir «sozana, (quondam) de jacobi de fontana rubea, uxor dominici de columbo de ianua ac christophorus et pelegrinus filii eorum», türkçe tercümesi ise; "susanna, bisagno'lu fontanarossa'dan giacomo'nun kızı, cenova'dan domenico columbus'un karısıydı, oğulları cristoforo ve pellegrino'ydu." val bisagno, bisagno vadisi de dahil olmak üzere antik cenova cumhuriyeti'nde önemli bir iç bölgeydi. böylece val bisagno'da, "suzanna fontarossa" yerine "fontanarossalı susanna" olarak tanımlandı.

bugün val trebbia'da gorreto, cenova, liguria'nın tepedeki fontanarossa frazione köyü (cenova'dan 31 km içeride,  44°35′10.66″k 9°15′18.80″e﻿ / ﻿44.5862944°k 9.2552222°d) ve bisagno nehrinin havzasının sadece 6 km ötesinde yer alır. köyde, üerinde kristof kolomb'un annesi susanna fontanarossa, bu köyde doğdu.  ("in questo borgo nacque susanna fontanarossa, madre di cristoforo colombo.") yazan bir mermer taş bulunur.

1484'ten sonra ise onun hakkında pek az şey biliniyor. ayrıca susanna, kocası domenico'dan önce ölmüştür.

kaynakça 

hcards'lı maddeler
1489 yılında ölenler
1435 doğumlular
kolomb ailesi
korsikalılar
Ayrancı, Beşiri

ayrancı, batman ilinin beşiri ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında dérakura ya da derakıra olarak geçmektedir. süryanicede "dayrô kuryakos" sözcüğü "kyriakos kilisesi" anlamına gelmektedir.

coğrafya 
köy, batman il merkezine 20 km, beşiri ilçe merkezine 15 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

beşiri belde ve köyleri
Bahçeli, Beşiri

bahçeli, batman ilinin beşiri ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köyün adı, 1917 yılı kayıtlarında barinç olarak geçmektedir.

coğrafya 
köy, batman il merkezine 30 km, beşiri ilçe merkezine 14 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

beşiri belde ve köyleri
Başarı, Beşiri

başarı, batman ilinin beşiri ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında sulan aş. olarak geçmektedir. köy, batman ili kurulup beşiri ilçesine bağlanmadan önce 1985 yılı tüi̇k nüfus kayıtlarına göre siirt ili kurtalan ilçesine bağlıydı.

coğrafya 
köy, batman il merkezine 57 km, beşiri ilçe merkezine 40 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

beşiri belde ve köyleri
Bilek, Beşiri

bilek, batman ilinin beşiri ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köyün adı, 1912 ve 1928 yılı kayıtlarında kürtçede "yüksek" anlamına gelen bolınd ya da bilind olarak geçmektedir.

coğrafya 
köy, batman il merkezine 35 km, beşiri ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

beşiri belde ve köyleri
Jay (Enhypen üyesi)

park jeongseong, (20 nisan 2002, seattle, washington, abd) ya da sahne ismiyle jay, amerikalı şarkıcı ve koreli erkek grubu enhypen'ın ana rapçisi, lider dansçısı ve vokalisti'dir.

jeongseong, i-land'in final bölümünde 1.182.889 oyla 2. oldu ve enhypen üyesi olarak çıkış yaptı. ayrıyeten jeongseong 2 yıl 11 ay stajyerlik yapmıştır.

2002 doğumlular
amerikalı şarkıcılar
amerikalı erkek şarkıcılar
Belén Nehri

belén nehri, panama'da bulunan bir nehirdir.

keşfi 
kristof kolomb tarafından yeni dünya'ya yaptığı dördüncü ve son yolculuk sırasında, pasifik okyanusu ve uzak doğu'ya geçiş için iki yıllık bir aramanın ardından keşfedildi. ocak 1503'te, ormanda nehir yukarısında altın madenlerinin varlığından haberdar olduktan sonra bir garnizon kurdu. columbus'un tarifine göre, guaymi halkına önderlik eden şef quibian, avrupalıların ayrılmadığını fark etti ve böylece 6 nisan 1503'te guaymi, columbus ve adamlarının hızlıca terk ettiği garnizona saldırdı. on gün sonra, columbus i̇spanya'ya gitti ve bir daha amerika'ya dönmedi.

ayrıca bakınız 

 panama'daki nehirlerin listesi

kaynakça 

 rand mcnally, yeni uluslararası atlas, 1993.
 geonet ad sunucusu   arşivlendi

panama'daki nehirler
Mário Ferreira dos Santos

mário ferreira dos santos (; 3 ocak 1907 – 11 nisan 1968) brezilyalı filozof, çevirmen, yazar ve anarşist aktivistti. são paulo eyaletinde doğdu, pelotas, rio grande do sul bölgesinde büyüdü ve "hukuk ve sosyal bilimler" bölümünden rio grande do sul federal üniversitesi'nde mezun oldu.

üretken bir yazar ve düşünür olarak ferreira dos santos, 15 yıldan kısa bir sürede 45 ciltlik felsefe ve sosyal bilimler ansiklopedisi yayınladı.

kaynakça

dış bağlantılar
https://marioferreirainenglish.wordpress.com/  
http://www.erealizacoes.com.br/autores/autores_marioferreiradossantos.asp  
http://www.academus.pro.br/filosofo/marioferreira/  
https://filosofiaconcreta.wordpress.com/  

brezilyalı filozoflar
hristiyan anarşistler
antifaşistler
brezilyalı antikomünistler
brezilyalı hristiyanlar
brezilyalı erkek yazarlar
kurgusal olmayan eserler veren brezilyalı yazarlar
epistemologlar
rio grande do sul üniversitesinde öğrenim görenler
metafizikçiler
mutualistler
ontologlar
1907 doğumlular
1968 yılında ölenler
Tamburalı, Kilis

tamburalı, kilis ilinin merkez ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.

coğrafya 
köy, kilis il merkezine 7 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

kilis belde ve köyleri
Topdağı, Kilis

topdağı, kilis ilinin merkez ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.

coğrafya 
köy, kilis il merkezine 3 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

kilis belde ve köyleri
Pekin Antik Gözlemevi

pekin antik gözlemevi (), çin'in başkenti pekin'de bulunan bir tarihi astronomik gözlemevidir. gözlemevi, 1442'de ming hanedanı döneminde inşa edilmiş ve çing hanedanı döneminde de genişletilmiştir. 1644'te avrupalılardan (cizvitler) büyük bir yeniden yapılanma ve birçok yeni, daha doğru enstrüman aldı. günümüzde pekin planetaryumu ile bağlantılı olarak bir müze olarak işletilmektedir.

dünyanın en eski gözlemevlerinden biri olan pekin antik gözlemevi, 10.000 metrekarelik bir alanı kaplamaktadır. gözlemevinin kendisi, bir zamanlar pekin'i çevreleyen eski ming hanedanı dönemi şehir duvarının mevcut bir parçası olan 15 metre yüksekliğindeki tuğla kulenin tepesindeki 40'a 40 metre genişliğinde bir platform üzerinde yer almaktadır. bronz astronomik aletlerin birçoğu platform üzerindedir ve diğer astronomik küreler, güneş saatleri ve diğer aletler zemin seviyesinde yakınlarda bulunur.

kaynakça

dış bağlantılar 

 

1442'de tamamlanan yapılar
pekin'deki müzeler
çin'deki gözlemevleri
çin'deki bilim müzeleri
Jauhar

jauhar, jowhar veya juhar, hint alt kıtasında; bir savaş sırasında kesin bir yenilgiyle karşı karşıya kalındığında kadınlar tarafından yakalanmaktan, köleleştirilmekten  ve tecavüzden kaçınmak için   gerçekleştirilen kitlesel olarak kendini ateş verme  uygulamasıdır.  jauhar hakkındaki bazı raporlarda, çocuklarıyla birlikte kendini kurban eden kadınlardan bahsedilir. bu uygulama tarihsel olarak hindistan'ın kuzeybatı bölgelerinde gözlemlendi ve kayıtlı tarihteki en ünlü jauhar uygulaması racastan'daki hindu rajput krallıkları ile düşman müslüman orduları arasındaki savaşlar sırasında meydana geldi. jauhar, savaş sırasında, genellikle zafer şansının olmadığı durumlarda yapılır.

hindu krallıklarında gerçekleştirilen jauhar, delhi sultanlığı ve babür i̇mparatorluğu'nun müslüman tarihçileri tarafından belgelenmiştir.   en bilinen jauhar örneklerinden birisi, ms 1303'te rajasthan'daki chittor kalesinin kadınları tarafından delhi sultanlığı'nın halaci hanedanının işgalci ordusuyla karşı karşıya kalındığında gerçekleştirilmiştir. jauhar fenomeni, karnataka'daki kampili krallığı gibi hindistan'ın diğer bölgelerinde de gözlendi (1327'de delhi sultanlığı ordularına yenik düştüğünde).

kaynakça 

i̇ntihar
hindistan tarihi
Son savunma

son bir direniş, bir askeri birliğin karşı konulamaz ve neredeyse aşılmaz durumlar karşısında son kez savunma pozisyonu aldığı askeri bir durumdur. birlikler görevi gerçekleştirme duygusu nedeniyle son bir direniş gösterebilirler; çünkü taktik olarak çok önemli bir noktayı savunuyor olabilirler, kapana kısılmış bir ordunun, kişinin veya bir grup insanın kaçmasını sağlamak için zaman kazanmaya çalışabiliyor olabilirler, yakalanırlarsa infaz edilebilirler; veya hükümdarlarını veya liderlerini korumaya çalışıyor olabilirler. son kez direnen birliklerin kahramanlıkları ve fedakarlıkları, halkın hayal gücü üzerinde büyük bir etki yarattığından, son direnişler tarihte büyük bir öneme sahiptir. bazı son direnişler, özellikle de direnişçiler hedeflerine ulaştıysa (nadir durumlarda düşmanlarını mağlup etmişse) ülke tarihinin ünlü bir olayı haline gelir.

bazı askeri düşünürler, kapana kısılmış adamların daha güçlü savaşacağını kabul ederek, düşmanın son kez direnmesini gerektirecek bir duruma sokulmaması gerektiğini belirttiler. sun tzu şöyle yazdı: ''çevrelenmiş düşmana bir kaçış yolu bırak.'' bazense, kendi güçlerini geri çekilmeye teşvik edebilecek tekneleri veya köprüleri kasten yakarak kuvvetleri böyle bir duruma sokulması önerilmiştir. (tarık b. ziyad'ın endülüs seferi sırasında uyguladığı gibi.)

kaynakça 

askerî taktikler
son savunmalar
Guo Shoujing

guo shoujing (; 1231-1316), çin'de yuan hanedanı döneminde yaşamış çinli astronom, hidrolik mühendisi ve matematikçi.

guo shoujing, çin'de bilimin gelişmesinde büyük bir etkiye sahipti. astronomi için icat ettiği araçlar, yıl için doğru bir uzunluk hesaplamasına izin verdi; bu, çin kültürünün tamamen yeni bir kesin tarih ve saat sistemi kurmasına izin vererek, tarihin giderek daha doğru bir şekilde kaydedilmesine ve ülke genelinde bir süreklilik duygusuna izin verdi. takvim, çin kültürünü stabilize etti ve sonraki hanedanların daha etkili bir şekilde yönetmesine izin verdi. astronomi alanındaki çalışmaları sayesinde, gök cisimlerinin yerlerini ve güneş'in dünya'ya göre açılarını daha doğru bir şekilde belirleyebildi. astrolojik bir pusula olarak kullanılabilecek bir araç icat etti ve insanların mıknatıslar yerine yıldızları kullanarak kuzeyi bulmalarına yardımcı oldu.

hidrolik alanında, guo genç yaşta bile eski icatlarda devrim yaratıyordu. saatler, sulama, rezervuarlar ve diğer makinelerdeki denge istasyonları üzerindeki çalışmaları, daha etkili veya doğru bir sonuç elde edilmesini sağladı. hidrolik alanındaki çalışmalarıyla mükemmelleştirdiği saatler, zamanın son derece doğru bir şekilde okunmasını sağladı. sulama için, suyu eşit ve hızlı bir şekilde dağıtan, toplulukların daha etkin bir şekilde ticaret yapmalarını ve dolayısıyla gelişmelerini sağlayan hidrolik sistemler sağladı. en unutulmaz mühendislik başarısı, pekin'in tüm çevresine su sağlayan ve ülkedeki en iyi tahıl taşıma sistemine izin veren pekin'deki insan yapımı kunming gölü'dür. bu tür diğer rezervuarlarla yaptığı çalışmalar, iç çin'deki insanların ekim, içme ve ticaret için suya erişmesine izin verdi. guo'nun matematikteki çalışması, 400 yıl boyunca çin'de en yüksek düzeyde bilgili olarak kabul edildi. guo, yay uzunluklarını ve açılarını bulmak için bir yaklaşım sistemi kullanarak küresel trigonometri üzerinde çalıştı. pi'nin 3'e eşit olduğunu belirtti ve bu, aynı denklem dizisini yaparsa elde edilecek yanıttan daha doğru bir yanıt veren, ancak bunun yerine pi'nin 3.1415'e eşit olduğu karmaşık bir denklem dizisine yol açtı.

johann adam schall von bell, guo'nun korunmuş astronomik aletlerinden büyük ölçüde etkilenerek kendisine "çin'in tycho brahe'si" adını verdi. 2012 yılında adı 2012 guo shou-jing asteroitine verildi.

kaynakça

dış bağlantılar 

 article on the shoushi calendar from the national university of singapore
 culture story site
 guo shoujing at the university of maine 
  article about guo shoujing  by j j o'connor and e f robertson at st andrews university 
 biography of guo shoujing

1231 doğumlular
hebei doğumlular
1316 yılında ölenler
çinli astronomlar
çinli matematikçiler
yuan hanedanı kişileri
hidroloji mühendisleri
13. yüzyıl matematikçileri
14. yüzyıl matematikçileri
Mekke Kuşatması (692)

mekke kuşatması (arapça: حصار مكة) i̇kinci fitne sonunda, 692 yılında emevî halifesi abdülmelik'in güçlerinin rakibi halife abdullah bin zübeyr'in güçlerini mağlup edip i̇slam'ın kutsal şehri mekke'yi kuşatması olayıdır.

i̇kinci fitne
690'larda çatışmalar
692
kb1 almanca kaynakları (de)
Cemaleddin Buhari

cemaleddin muhammed bin tahir bin muhammed el-zeydi el-buhari veya kısaca cemaleddin buhari (; ), 13. yüzyılda yaşamış i̇ranlı astronom. aslen buharalı olup 1250'lerde kubilay han'ın hizmetine girerek yeni başkenti pekin'de geleneksel çin bürosuna paralel olarak bir i̇slami astronomi bürosu kurdu. kubilay han böylece bürokratik yapıyı korudu, ancak çin gözlemlerinin ve tahminlerinin saygın müslüman alimler tarafından kontrol edilmesine izin verdi.

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar 
  (pdf version )
 

buhara doğumlular
i̇ranlı astronomlar
yuan hanedanı kişileri
orta çağ müslüman astronomları
Stephan Eberharter

stephan eberharter, (d.24 mart 1969), avusturyalı sporcu.

1969 doğumlular
yaşayan insanlar
avusturyalı erkek alp disiplini kayakçıları
1992 kış olimpiyatları alp disiplini kayakçıları
1998 kış olimpiyatları alp disiplini kayakçıları
2002 kış olimpiyatları alp disiplini kayakçıları
avusturyalı olimpiyat alp disiplini kayakçıları
1998 kış olimpiyatları'nda madalya kazananlar
2002 kış olimpiyatları'nda madalya kazananlar
olimpiyat madalyalı alp disiplini kayakçıları
altın olimpiyat madalyalı avusturyalı sporcular
gümüş olimpiyat madalyalı avusturyalı sporcular
bronz olimpiyat madalyalı avusturyalı sporcular
fis alp disiplini dünya kupası şampiyonları
20. yüzyılda avusturyalılar
21. yüzyılda avusturyalılar
Astronomik küre

astronomik küre, göksel boylam ve enlem çizgilerini ve tutulum gibi diğer astronomik açıdan önemli özellikleri temsil eden, dünya veya güneş merkezli küresel bir halka çerçevesinden oluşan gökyüzündeki nesnelerin bir modelidir. bu nedenle, asıl amacı takımyıldızların haritasını çıkarmak olan düz bir küre olan göksel küreden farklıdır. i̇lk olarak mö 4. yüzyılda antik çin'de ve mö 3. yüzyılda antik yunanistan'da ayrı ayrı icat edildi, daha sonra i̇slam dünyası ve orta çağ avrupası'nda kullanımları oldu.

dünya'nın merkez olduğu bir astronomik küre, ptolemaik olarak, güneş'in merkez olduğu bir küre ise kopernik olarak bilinir.

kaynakça

dış bağlantılar 

 starry messenger 
 armillary spheres and teaching astronomy | whipple museum  
 astromedia* verlag in germany offers a cardboard construction kit for an armillary sphere ("das kleine tischplanetarium") 

astronomik aletler
tarihteki bilimsel ölçü aletleri
antik buluşlar
çinli icatları
yunan icatları
Göksel küre

göksel küre, gökyüzündeki yıldızların görünen konumlarını gösteren bir alettir. güneş, ay ve gezegenleri bu cisimlerin konumları yıldızlarınkine göre değiştiğinden atlarlar ancak güneş'in hareket ettiği tutulum belirtilir.

dünya küreleri
seyir ekipmanları
Kuzupınarı, Göle

kuzupınarı, ardahan ilinin göle ilçesine bağlı bir yerleşimdir.

tarihçe 

kuzupınarı köyünün eski adı komk veya konk'tur. nitekim 1886 tarihli rus nüfus tespitinde ve 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde köyün adı konk (конк / قونق) olarak geçer. ardahan ilinin merkez ilçesine bağlı tepeler köyü ile hanak ilçesine bağlı arıkonak köyleri eskiden konk veya komk adını taşıyordu. geç dönemde konk biçiminde yazılan bu yer adı, 1595 tarihli ve defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı osmanlı mufassal defterinde komk (كومك) olarak geçer. bu kayıt komki veya komk adının zaman içinde konk'a dönüştüğü anlaşılmaktadır.

komk köyü, orta çağda gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan kola'da yer alır. nitekim bu bölgeyi osmanlılar 16. yüzyılın ortalarında gürcülerden ele geçirmiştir. kola bölgesi, dokuz azizle bağlantılı olarak gürcü ortodoks inancında da önemli bir yere sahiptir. öte yandan köyde varlığı bilinen megalit yapı kalıntısı, 16. yüzyılda osmanlıların eline geçmesinden önce de bölgenin bir yerleşme olduğunu göstermektedir.

türkçe göle olarak bilinen kola bölgesi, 93 harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan berlin antlaşması'yla osmanlı devleti tarafından rusya'ya bırakıldı. rus idaresince vargenis (варгинис) olarak kaydedilmiş olan köy, ardahan sancağının göle kazasına bağlıydı. rus döneminde köyde rumlar yaşıyordu ve köyün 1886 yılındaki nüfusu 223 kişiden oluşuyordu. komk'un nüfusu 1896 yılında 415 kişiye, 1906 yılında 550 kişiye çıkmıştır. yirmi yılda nüfusun bu kadar çok artması, bu süre içinde köye yeni insanların yerleştirildiğini göstermektedir. nitekim  1907 yılında gürcü tarihçi ve arkeolog ekvtime takaişvili, 1877-1878 osmanlı-rus savaşı sırasında göle bölgesinde göç nedeniyle boşalmış köylere yeni nüfus yerleştirildiğini yazmıştır.

konk köyü, birinci dünya savaşı'nın sonunda rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 mart 1921'de imzalanan moskova antlaşması uyarınca köy türkiye'ye bırakıldı.

konk köyü, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde kars vilayetinin göle kazasının merdenik olarak adlandırılan nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında varginis biçiminde yazılmış olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 393 kişiden oluşuyordu. komk veya konk türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla kuzupınarı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında kuzupınarı köyünün nüfusu 773 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 225 kişi okuma yazma biliyordu.

kuzupınarı köyü 2015 yılında köprülü beldesi'ne bir mahalle olarak bağlanmış, beldelerin kaldırılmasından sonra da köprülü'nün bir mahallesi olarak kalmıştır.

coğrafya

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 

göle belde ve köyleri
Mor Dağ Gözlemevi

mor dağ gözlemevi (), çin'in nankin'de bulunan bir astronomik gözlemevidir. gözlemevi, 1934 yılında milliyetçi çin hükûmeti döneminde inşa edilmiştir. adını, kentin doğusunda bulunan mor dağ'dan almaktadır ve çin bilimler akademisi'ne bağlıdır.

1980'lerin sonunda, nankin'deki artan ışık kirliliği, mor dağ'ın artık çalışan bir gözlemevi olarak uygun olmadığı anlamına geliyordu. o zamandan beri odak noktasını halk eğitimine kaydırdı, gerçek bilimsel çalışmaların çoğu, çinghay, ganyu, xuyi, jiamusi ve çingdao'da bulunan beş şube gözlemevinde yürütülmektedir.

minor planet center, 1955 ve 1983 yılları arasında 149 küçük gezegenin keşfiyle basitçe nanking olarak belirtirken, gözlemevinin pmo neo anket programı, 2006 ve 2013 yılları arasında 600'den fazla keşif yapıldığını belirtmiştir. gözlemevi, 60p/tsuchinshan ve 62p/tsuchinshan periyodik kuyruklu yıldızlarının yanı sıra, comet 1977 x olarak da bilinen periyodik olmayan c/1977 v1 (tsuchinshan) ve c/2017 e2'yi keşfetti. truva asteroitleri 2223 sarpedon, 2260 neoptolemus, 2363 cebriones, 2456 palamedes ve aynı adı taşıyan 3494 mor dağ da dahil olmak üzere birçok asteroit de keşfedildi.

kaynakça

dış bağlantılar 

 

1934'te tamamlanan yapılar
nankin'deki yapılar
çin'deki gözlemevleri
çin'deki bilim müzeleri
çin bilimler akademisi
Uluslararası Nordik Üniversitesi

uluslararası nordik üniversitesi (nordic international university), finlandiya ve diğer kuzey avrupa ülkelerinin okul öncesi eğitim, kapsamlı okul ve yüksek öğretim kurumu dahil olmak üzere ileri eğitim başarılarına dayanan özbekistan'daki ilk modern özel eğitim kümesidir. üniversite, özbekistan cumhuriyeti'nin başkenti taşkent'in merkezinde yer almaktadır.  özbekistan uluslararası nordik üniversitesi , özbekistan bakanlar kurulu'na bağlı eğitim kalite kontrolü devlet müfettişliği'nin 034528  numaralı belgesi temelinde faaliyete başlamıştır.

kaynakça 

finlandiya'daki üniversiteler
Ulusal Merkez Üniversitesi

ulusal merkez üniversitesi (), tayvan'ın taoyuan kentinde bulunan bir araştırma üniversitesidir. 1915 yılında nankin'de kurulmuş olup 1962'de taoyuan'a taşındı. tayvan'da endüstriyel ekonomi ve ekonomik kalkınmayı araştıran ilk üniversitedir. ulusal merkez üniversitesi, aacsb'nin üyesidir ve eğitim bakanlığı tarafından seçilen araştırmada ulusal altı üniversiteden biridir.

ulusal merkez üniversitesi'nin günümüzde liberal sanatlar fakültesi, fen fakültesi, mühendislik fakültesi, elektrik mühendisliği ve bilgisayar bilimleri fakültesi, biyomedikal bilimi ve mühendisliği fakültesi, yer bilimleri fakültesi, i̇şletme fakültesi ve hakka çalışmaları fakültesi ile ayrıca sosyoloji, hukuk ve devlet çalışmaları dahil olmak üzere farklı alanlarda sekiz fakültesi vardır.

lisans nüfusu, 1991 yılında kurulan ulusal merkez üniversitesinin () i̇lişkili öğrencileri tarafından temsil edilmektedir.

konum 
üniversitenin taoyuan şehir kampüsü, adanın kuzey kesiminde, başkentten taipei yaklaşık 45 dakika uzaklıkta yer alır. tepedeki büyük, yeşil kampüs, hareketli zhongli şehir merkezinden biraz uzaktadır. ncu kampüsü, tayvan taoyuan uluslararası havalimanı'na (tpe) sadece 30 dakika uzaklıktadır.

ncu lulin gözlemevi, tayvan'ın güneyindeki yushan ulusal parkı yakınındadır.

kaynakça

dış bağlantılar 

 

1915'te kurulan üniversiteler
tayvan'daki üniversiteler
Academia Sinica

academia sinica (), tayvan'ın başkenti taipei'de bulunan bir ulusal akademidir. 1928 yılında nankin'de kurulmuş olup 1949 yılında taipei'ye taşındı. aakademi, matematik ve fizik bilimlerinden yaşam bilimlerine, beşeri bilimler ve sosyal bilimlere kadar çok çeşitli dallarda araştırma faaliyetlerini desteklemektedir.

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar 
 levinson, david et al. eds. the encyclopedia of modern asia  (6 vol thomson-gale, 2002) 1:9–.

dış bağlantılar 

 

1928'de kurulan üniversiteler
taipei'deki yapılar
tayvan'daki üniversiteler
ulusal bilimler akademileri
Ōizumi Gözlemevi

ōizumi gözlemevi, japonya'nın gunma prefektörlüğüne bağlı ōizumi kasabasında bulunan bir özel astronomik gözlemevidir. gözlemevi, 1990 yılında kurulmuş olup diğer birçok gözlemevi gibi nispeten bozulmamış bir yerde bulunmaktadır.

takao kobayashi, gözlemevinde çok sayıda küçük gezegen keşfi yaptı. kuruluşundan bu yana kobayashi, 250 mm'lik bir teleskop kullanarak 1.200 küçük asteroit ve konumlarını keşfetti.

kaynakça 

1990'da tamamlanan yapılar
gunma prefektörlüğündeki yapılar
japonya'daki gözlemevleri
Çakıllı, Beşiri

çakıllı, batman ilinin beşiri ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında bînarîn olarak geçmektedir. köy, batman ili kurulup beşiri ilçesine bağlanmadan önce 1985 yılı tüi̇k nüfus kayıtlarına göre siirt ili kurtalan ilçesine bağlıydı.

coğrafya 
köy, beşiri ilçe merkezine 43 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

beşiri belde ve köyleri
Çavuşbayırı, Beşiri

çavuşbayırı, batman ilinin beşiri ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında halevi olarak geçmektedir. köy, batman ili kurulup beşiri ilçesine bağlanmadan önce 1985 yılı tüi̇k nüfus kayıtlarına göre siirt ili kurtalan ilçesine bağlıydı.

coğrafya 
köy, beşiri ilçe merkezine 46 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

beşiri belde ve köyleri
Çığırlı, Beşiri

çığırlı, batman ilinin beşiri ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
çığırlı daha önceleri mezra iken, 2008 yılında köy statüsü aldı.

coğrafya 
köy, beşiri ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

beşiri belde ve köyleri