Gece Cadıları

gece cadıları (almanca die nachthexen, rusça ночные ведьмы, noçni vidmiy) ii. dünya savaşı sırasında, sovyetler birliği hava kuvvetleri'ne bağlı, daha sonraları taman muhafızları 46. gece bombardıman hava alayı olarak adlandırılacak, 588. gece bombardıman hava alayının tüm kadın pilotlarına almanlar tarafından takılan lakap.

savaşın başında, kadınların fiilen savaşmasına izin verilmiyordu. binbaşı marina raskova, konumunu ve başbakan josef stalin ile olan şahsi ilişkilerini de kullanarak, kadınlardan müteşekkil savaşçı birliklerin kurulması için izin aldı. 8 ekim 1941 tarihinde, aralarında  588. hava alayı'nın da bulunduğu, üç ayrı savaşçı kadın hava birliği kurulmasına dair bir karar vazedildi. binbaşı marina raskova tarafından, ilk başlarda tamamıyla yirmili yaşlarda gönüllü kadınlardan oluşturulan ekibin başına binbaşı yevdokiya berşanskaya getirildi.

tamamı kadın pilotlardan oluşan filo fikri, diğer askerler tarafından ilk başlarda pek sıcak karşılanmamıştı. erkek meslektaşlarının çoğu onlara tepeden bakıyor ve saygı duymuyordu. kadın pilotlara kullanılmış üniformalar, ayaklarına büyük gelen erkek postalları verilmiş ve erkek meslektaşlarının tamamının sahip olduğu basit ihtiyaçların (kalem, fener, cetvel vs.) ve teçhizatın tamamına da (telsiz, silah, radar gibi) sahip olamamışlardı..

alayın gece bombardıman uçaklarının geliştirdiği bir saldırı tekniği vardı. hedefe yaklaşıldığı zaman motor rölantide çalıştırılıyor, bombalar hedefe bu şekilde bırakılıyordu. hedef üstündeki uçakların varlığına dair, alman askerleri tarafından, havada hafif bir uğultudan başka emare hissedilmiyordu. alman askerleri duydukları bu sesi, cadı süpürgesi sesine benzeterek, bu uçakların pilotlarına "gece cadıları" anlamına gelen "die nacht hexen" ismini verdiler. uçakların yük taşıma ve irtifa kabiliyetlerinin sınırlı olması sebebiyle, pilotlar 1944'e kadar paraşüt kullanmadan uçtular.

588. gece bombardıman hava alayı, haziran 1942'de 4. hava savunma güçleri ordusu'nun parçası olarak güney cephesi'ne sürüldü. alay, şubat 1943'te, muhafızlık unvanıyla taltif edildi ve  2. belarus cephesi'nde savaşan, 4. ordu'ya bağlı 325. gece bombardıman tümeni'ne bağlı olarak savaşa dahil oldu. ekim 1943'ten itibaren "taman muhafızları gece bombardıman hava alayı" olarak anılmaya başlandı. birlik, ismindeki "taman" ibaresini, taman yarımadası'nda dahil olduğu 1943'teki "novorossiysk-taman" operasyonundan almaktadır.

savaş yılları 
alay, 1942'den savaşın sonuna kadar, alman askeri hedeflerine karşı  taciz ve hassas bombalama görevlerini ifa etti. birlik en fazla sayıda personele sahip olduğu dönemede, 40 çift uçuş ekibine sahipti. alay uçakları gerçekleştirdikleri 23,000 sortide, toplamada 3,000 ton bomba ve 26,000 zırh delici mermi kullandı. sovyet hava kuvvetleri'nde en fazla madalyaya sahip kadın pilotlar, "gece cadıları" olarak anılan bu birlikte bulunmaktaydı. pilotlarının pek çoğu, savaş sonuna kadar münferiden 800'den fazla uçuş yaptı ve pilotlardan 23'ü sovyetler birliği kahramanı madalyasıyla ödüllendirildi.

alayda yalnızca, ahşap ve kanvas kullanılarak üretilmiş gövdeye sahip, u-2 olarak da adlandırılan, çift kişilik po-2 model uçaklar kullanılmaktaydı. bu uçaklar 1928 yılında eğitim uçuşları ve zirai ilaçlamada kullanılmak üzere üretilmeye başlanmıştı. zaten uçağın ismindeki u harfi, rusça da eğitim 'anlamına gelen учебный/uçebniy kelimesinin baş harfiydi. bu uçaklarun u2lnb varyantı, 588. filo tarafından taciz ve saldırı uçuşlarında kullanılmaktaydı. po-2 uçakları, havacılık tarihinde en fazla üretilen ahşap gövdeli uçak bu modeli unvanını, halen elinde bulundurmaktadır. uçaklar tek seferde ancak iki adet bomba taşıyabildiği için, uçaklar bir gecede sekiz veya daha fazla kez uçmak zorunda kalabiliyordu. yavaş ve eski uçaklar olmasına rağmen, pilotlar po-2'lerin yüksek manevra kabiliyetinden istifade ediyorlardı. ayrıca bu uçakların azami hızları, alman messerschmitt bf 109 ve focke-wulf fw 190 uçaklarının kavrama hızından bile düşüktü ki, bu durum alman pilotlarının, po-2'leri vurarak düşürmesini zorlaştırıyordu. ancak alman as pilot josef kociok, bu duruma bir istisna oluşturuyordu. 1943'te, 31 temmuz'u, 1 ağustos'a bağlayan gece, tek başına gece cadılarının dördünü vurarak düşürdü.

katıldığı operasyonlar
alay üyeleri, 23 mayıs 1942'de, 4. ordu'ya bağlı 218.tümen ile birlikte,  engels askeri havacılık okulu'ndan güney cephesine gönderildi ve 27 mayıs'ta birlik, ilk olarak burada konuşlandırıldı.

 alay'ın ilk operasyonu 12 haziran 1942 tarihinde, mius, donets ve don nehirleri üzerindeki köprülerin,  sal steplerinin ve  stavropol banliyölerinin bombalanması görevi idi.
 ağustos-aralık 1942: kafkasya muharebesi'nde vladikavkaz şehrini savundular. digora, mozdok ve prohladni'de düşman hedeflerini bombalama.   
 ocak 1943: terek irmağı'ndaki düşman hatlarının yarılmasının yanı sıra, kuban nehri vadisi'nde ve stavropol'da bulunan düşman birliklerine karşı yürütülen saldırılar.
 mart-eylül 1943: kuban köprüsü'ndeki düşman hattını yararak novorossiysk'in kurtulması. 
 nisan-temmuz 1943: kuban üzerindeki hava çatışmaları.
 kasım 1943-mayıs 1944: kırım hücumu'nda, sivastopol şehrinde, kerç-eltigen operasyonu sırasında  kara birliklerine hava desteği sağlanması.
 haziran–temmuz 1944: pronya nehri boyunca düşman mevzilerinin bombalanması, belarus'un białystok, çerven, minsk ve mogilev şehirlerinin kontrol altına alınmasına hava desteği.
 ağustos 1944: almanların augustów, varşova ve ostrołęka'dan çıkartılması için polonya'da icra edilen harekât.
 ocak 1945: doğu prusya taarruzu'nda aktif görev.
 mart 1945: gdynia ve gdańsk üzerine yapılan taarruzlarda aktif görev.
 nisan-mayıs 1945: vistül-oder taarruzu'nda hava desteği.
 15 ekim 1945: savaşın sona ermesiyle birlik terhis edildi.

birliğin gerçekleştirdiği uçuslar 
savaş boyunca gece cadıları, aşağıdaki savaşlar da dahil olmak üzere toplam 23.672 uçuş gerçekleştirdi:
 kafkasya muharebesi – 2,920 sorti
 kuban, taman, novorossiysk – 4,623 sorti
 kırım taarruzu – 6,140 sorti
 belarus taarruzu – 400 sorti
 polonya taarruzu – 5,421 sorti
 almanya taarruzu – 2,000 sorti

alay, savaş boyunca geçekleştirdiği 28.676 uçuş saatinde; düşman hedeflerine 3.000 tondan fazla bomba ve 26.000'den fazla yangın bombası atmış, 17 nehir köprüsü, dokuz demiryolu, iki tren istasyonu, 26 depo, 12 yakıt deposu, 176 zırhlı otomobil, 11 savunma projektörü, 86 savunma mevzisini tamamen tahrip etmiş ya da hasar vermiştir. bunların yanı sıra, sovyet kara birliklerine mühimmat ve erzak temini amacıyla 155 lojistik destek uçuşu gerçekleştirdi.

komuta kademesi ve personel
alayda toplamda 261 kişi görev yapmış, bunların 32'si çatışmalarda, uçak kazalarında veya hastalık sebebiyle hayatını kaybetti. toplamda 28 uçak zayi oldu.

komuta kademesi
 yevdokiya berşanskaya – alay komutanı
 serafima amosova – alay komutan yardımcısı
 yevdokiya raçkeviç – komiser
 maria fortus, daha sonra irina rakobolskaya – kurmay başkan
 valentina stupina, daha sonra hiuaz dospanova – i̇letişim başkanı

madalyalı personel

sovyetler birliği kahramanı
 raisa aronova
 vera belik
 marina çeçneva
 rufina gaşeva
 polina gelman
 tatyana makarova
 natalya meklin
 yevdokiya nikulina
 yevdokiya nosal
 olga sanfirova
 zoya parfenova
 yevdokiya pasko
 nadejda popova
 nina raspopova
 yevgeniya rudneva
 yekaterina riyabova
 irina sebrova
 mariya smirnova
 maguba sırtlanova
 nina ulyanenko
 yevgeniya jigulenko

rusya federasyonu kahramanı
 aleksandra akimova
 tatyana sumarokova

kazakistan kahramanı
 hiuaz dospanova

madalyalı pilotlardan bazıları

kaynakça 

kadın askerî birimleri ve oluşumları
ii. dünya savaşı'nda sovyet kadınlar
sovyet kadın askerler
sovyetler birliği tarihi
kadın pilotlar
1941'de kurulan askerî birimler