Joyce DiDonato

joyce didonato ya da diğer adıyla joyce flahery (d. 13 şubat 1969)  handel, mozart ve rossini yorumlarıyla bilinen amerikalı operatik lirik koloratür ve mezzo-sopranodur. dünyanın en büyük opera ve orkestralarında performans sergileyip 2012 ve 2016 yılında en iyi klasik vokal solo dalında grammy ödülü kazanmıştır.

gençliği ve eğitim hayatı 
joyce flaherty, i̇rlanda kökenli bir ailenin yedi çocuğundan altıncısı olarak 1969 yılında prairie village, kansas’da dünyaya geldi. babası donald flaherty kendi ofisinde ev projeleri çizen mimardı. kız kardeşi, amy hetherington ise joyce ve diğer kardeşlerinin de bir zaman aralarında bulunduğu st. ann katolik okulunda müzik öğretmenliği yapmaktadır. sonrasında bishop miege high school’a müzikal seslendirdi. ardından 1988 sonbaharında wichita devlet üniversitesinde ("wsu") vokal müzik eğitimine başladı. don giovanni’yi izleyene kadar müzikallere ve vokal müzik hocalığı yapmaya daha ilgiliydi. ardından okul sahnesinin die fledermaus temsilinde görev aldı. 

1992’de wsu’dan mezun olduktan sonra academy of vocal arts’da vokal performans üzerine yüksek lisans yapmaya karar verdi. yüksek lisansı esnasında the santa fe operası tarafından 1995 yaz festivali dönemi için acemi sanatçı programına kabul edilip burada birkaç ufak rol alıp gereğinde bir oyuncunun yerine geçmek üzere mozart'ın le nozze di figaro’, richard strauss'un salome, kálmán'ın gräfin mariza ve 1994'teki dünya prömiyeri için david lang'ın modern painters operasında uzun bölümleri ezberledi. bu yıllarda santa fe operasında acemi sanatçı programında göze çarpan birkaç sanatçıdan biriydi. 

1996 da houston grand opera’sında genç sanatçı programında katılıp burada 1996 sonbaharından 1998 baharına kadar rol aldı. aynı zamanda 1997 yazında san francisco opera'sının merola programına katıldı.

bununla birlikte acemilik yılları boyunda kayda değer çeşitli ses yarışmaları kazandı. 1996’da eleanor mccollum yarışmasında ikincilik, metropolitan opera national council auditions’da bölgesel birincilik, 1997’de william matheus sullivan ödülü, 1998’de operalia competition’da ikincilik, steward ödülleri, george londan yarışmasında birincilik ve shoshana vakfı’ndan richard f. gold career grant ödülüne layık görüldü.

kariyeri 
didonato profesyonel kariyerine 1998 yılında abd’de birkaç farklı bölgesel operada rol alarak başladı. genellikle baş rollerde görüldü. tod machover'ın resurrection prömiyerinde maslova rolünü houstan grand opera’da oynadı. san francisco’da resital verip aynı yıl schwabacher resitali serisinde yer aldı.

aynı zamanda mark adamo’nun little women operasının dünya prömiyeri ve 1999-2000 sezonu boyunca meg rolünü stephanie novacek (jo) chad shelton’la (laurie) oynadı. aynı yıl, le nozze di figarodan cherubino rolünü santa fe opera’sında, rossini’nin l’italiana in algeri operasındaki isabella rolünü new israeli operasında seslendirdi. bununla beraber george londan kuruluşu altında new york morgan library’de resital verdi ve seattle symphony orkestrasında hande’in messiah adlı eserinde mezzo-soprano sololarını seslendirdi.

didonato, 2000-2001 sezonunda la scala’da la cenerentola’da oynadığı angelina rolüyle büyük çıkış yaptı, ardından houstan grand opera’sına dönüp burada cosi fan tutte’de dorobella’yı, john nelson şefliğindeki ensemble  orchestral de paris’de mezzo-soprano sololarını seslendirdi.

2001-2002 sezonunda washington national opera’da cosi fan tutte’de  dorabella’yı de nederlandse opera’sında handel’in giulio cesare operasından sesto’yu, opera  national de paris’de rossini’nin il barbiere di siviglia operasında rosina’yı, zubin mehta yönetimindeki bavarian devlet operasında mozart’ın le nozze di figaro operasında cherubino rolünü seslendirdi. aynı yıl santa fe operasında mozart’ın la clemenza di tito operasında annio rolünü oynayıp birkaç konser gerçekleştirdi, riccardo muti yönetimindeki la scala orchestra’yla vivaldi’nin gloria eserinde, mendelsshon’un a midsummer night’s dream eserini ensemble orchestral de paris’le sahne aldı. 

bir sonraki yıl new york city opera’sında (jake heggie’nin dead man walking’inde sister helen rolü), théâtre du châtelet’de la cenerentola’da başrol, john eliot gardiner yönetiminde royal opera house’da janacek’in the cunning little vixen operasında zlatohrbitek rolünü ve de new national theatre tokyo’da il barbriere di siviglia eserimde rosina rolünü sadece bir sezon içinde oynadı. aynı yılın yazında pesaro’da düzenlenen rossini opera festivali’nde rossini’nin adina operasında başrol, le nozze di figaro’da cherubino rolünü opera bastille’de oynadı. bu sezon, didonato mozart’ın requiem’ini seattle senfoni’yle, berlioz’un les nuits d’ete’sini ensemble  orchestral de paris’le birlikte seslendirip, ilk defa carnegie hall’da, peter schreier yönetimindeki orchestra of st.luke’la, bach’ın mass in b minor eseriyle sahne aldı. les nuits d'été’yi, marc minkowski ve les musiciens du louvre’yle birlikte avrupa turnesinde seslendirdi.

2003-2004 sezonunda aynı dönemde hem san fransisco hem de houstan grand operası’nda rossini’nin il barbiere di siviglia’sında rosina rolüyle sahne aldı. de nederlandse opera’sı ve aix-en-provence festival’inde mozart’ın idomeneo operasında idamente rolünü seslendirdi. aynı zamanda berlioz’un benvenuto cellini operasının sahne versiyonunda ascanio’yu orchestre national de france eşliğinde seslendirdi. başta lincoln center (new york),kennedy center (washington),folly theater (kansas city) ve wigmore hall (londra) olmak üzere birçok farklı mekanda solo resital verdi. los angeles filarmoni’yle hollywood bowl’da beethoven’ın senfoni no.9 eseriyle sahne aldı. 

2004-2005 sezonunda grand théâtre de genève’de ilk kez bir donizetti operasını (maria stuarda operasında elisabetta rolü) sezon boyunca oynadı. aynı zamanda bu sezon la scala’ya la cenerentola’ya angelina rolüyle geri döndü ve luca ronconi yorumuyla bir defa daha il barbiere di siviglia’da rosina’yı pesaro festivali ve teatro comunale di bologno’da canlandırdı.

2005-2006 sezonunda ilk kez metropolitan operası’nda cherubino rolüyle le nozze di figaro’da oynadı, aynı sezon metropolitan operası’nda gounod’un roméo et juliette eserinde stéphano’yu canlandırdı. ardından royal opera house’a il barbiere di siviglia’dan rosina rolüyle geri döndü. grand théâtre de genève’de mozart’ın la clemenza di tito’sunu ‘’sesto’’, brooklyn academy of music (new york) ve barbican centre’da (londra) handel’in hercules’ünü ‘’dejonira’’ olarak canlandırdı. ayriyeten new york filarmoni’yle birçok konser verip wigmore hall’da resital verdi. santa fe operası’nın 50.yıl dönümünde cendrillon’da baş rolle kapanışı yaptı.

2006-2007 sezonuna teatro real’de strauss’un ariadne auf naxos operasıyla giriş yaptı ardından opéra national de paris’e idamente (idomeneo operası), houston grand operası’nada angelina (la cenerentola operası)’yla geri döndü. metropolitan opera’sında rosina’yı (il barbi di siviglia operası) canlandırdı. bununla beraber, ilk kez strauss’un der rosenkavalier operasına octavian rolünü san francisco operasında oynadı. ayriyeten, julius drake eşliğinde avrupa ve amerika’da geniş çaplı resital turları düzenledi.

2007-2008 sezonunda liceu’da angelina’yı (la cenerentola), lyric opera of chicago’da rosina’yı (il barbiere di siviglia) oynadı. handel’in alcina’sını baş rolde alan curtis’le ve yine bir handel operası olan ariodente’yi grand théâtre de genève’de oynadı. aynı sezon romeo’yu (i capuleti e i montecchi) opera bastille’de seslendirip, haziran 2008’de madrid’e dönüp teatro real’de idamente’yi(idomeneo) oynamıştır. ayriyeten la scala, lincoln center, ve brooklyn academy of music’de resital verip brüksel’de handel’in aryalarından oluşan bir repertuvarı seslendirip kayıt altına alınmıştır.

2009’dan bugüne 
2008-2009 sezonunda covent gardena don giovanni’de donna elvira, il barbıere dı siviglia’da rosina rolüyle geri döndü. 7 haziran’da bir operada sahnede kayıp yere düştü ve sağ fibulasını kırdı buna rağmen ilk perdeyi topallayarak da olsa bitirdi diğer perdeyi de  koltuk değneğiyle de olsa tamamladı. buna rağmen programı aksatmayıp kalan beş temsili tekerlekli sandalyede oynadı. beatrice (béatrice et bénédict) rolüyle houstan grand opera’da, idamante (idomeneo) opéra national de paris’de ve ilk kez sahnesine çıktığı viyana devlet operası’nda rosina (il barbiere di siviglia) rolüyle oynadı.

aynı zamanda new york filarmoni, kansas city senfoni ve metropolitan opera orkestra’larında james levine yönetiminde konserler verdi. les talens lyriques’le avrupa ve amerika turnesine çıkıp içinde wigmore hall ve rossini opera festivali’ninde olduğu çeşitle mekanlarda handel aryalarından oluşan bir repertuvarı seslendirdi.

nisan 2011’de metropolitan opera’sında  rossini’nin le comte ory operasındaki isolier rolünü sahneledi.

nisan 2012’de donizetti’nin maria stuarda operasında mary stuart’ı houston grand opera’da oynadı. aynı rolü 2013 ocak'ta metropolitian opera'da da oynadı.

2013 baharında royal opera yorumuyla la donna del lago’da sahne aldı. bu yeni yorum 2013 festival sezonu boyunca santa fe operası’nda joyce didonato  lawrence brownlee’yle birlikte oynadı. bu performans santa fe opera’sının 57 yıllık tarihinde eşi benzeri görülmemiş bir taleple karşılaşılınca la donna del lago bir kez daha seyirci önüne çıktı.

7 eylül 2013’te massenet ("je suis gris! je suis ivre!"), handel ("ombra mai fu"), ve rossini ("tanti affetti in tal momento!") aryalarını gelenek olduğu üzere rule, britannia eseriyle birlikte last night of the proms’da ayrıca carousel müzikalinden "you'll never walk alone", wizard of oz’dan over the rainbow’u ve danny boy’u (klasik i̇rlanda ezgisi) memleketi kansas’ta seslendirdi. 21 eylül 2013’te bellini’nin i capuleti e i montecchi eserindeki romeo rolünü lyric opera of kansas city’nin sezon açılışında seslendirdi.  

2014-2015 sezonunda carneige hall’da perspektif sanatçılık (küratörlük) yaptı. bu zaman boyunca harry bicket yönetimindeki english concert, pianist  david zobel, brentano string quarter ve maurizi benini yönetimindeki philadelphia orkestrası’yla birlikte performans sergiledi.

eylül 2014’te barbican’da sezonu riccardo minasi şefliğindeki orchestre et choeur de l’opéra de lyon’la stella di napoli konseriyle açtı. bu konser barbican artist spotlight serisinin ilk konseri olma özelliğini taşımaktadır. diğer 4 konser ise;
 handel’in alcina operası harry bicket şefliğindeki english concert’le
 camille claudel: jake heggie tarafından joyce için yazılmış into the fire eseri,
 brentano string quartet’le beraber alan gilbert şefliğindeki new york filarmoni’yle birlikte bir konser
 2015’te anti-gay hareketi kurbanlarını onuruna stonewall inn’de performans sergilemiştir.

ödüller 
 2000: aria (bireysel dalda yılın çıkış yapan sanatçı ödülü), bu ödül amerika’da yılda bir kez gelecek vadeden sanatçılara verilir.
 2002: richard tucker ödülü
 2003: new york city operası richard gold yılın çıkışı ödülü
 2006: singer ödülü,
 2007: metropolitan operası beverly sills ödülü
 2010: echo klassik ödülü 
 2012: gramophone's hall of fame
 2012: 54. grammy ödülleri, diva divo
 2013: echo accolade
 2013 musical america yılın müzisyeni ödülü
 2014 honorary doctorate from the juilliard school
 2014 kraliyet müzik akademisine seçkin üyelik
 2014 mu phi epsilon ödülü 
 2015 uluslararası klasik müzik ödülleri 
 2015 limelight 
 2016: 58. annual grammy ödülleri – joyce & tony – live from wigmore hall

rol aldığı operalar 
 adalgisa, norma (bellini)
 adina, adina (rossini)
 alcina, alcina (handel)
 angelina (cenerentola), la cenerentola (rossini)
 annio, la clemenza di tito (mozart)
 arden scott, great scott (jake heggie) 
 ariodante, ariodante (handel)
 ascanio, benvenuto cellini (berlioz)
 beatrice, béatrice et bénédict (berlioz)
 cendrillon, cendrillon (massenet)
 charlotte, werther (massenet)
 cherubino, the marriage of figaro (mozart)
 the composer ariadne auf naxos (r. strauss)
 dejanira, hercules (handel)
 donna elvira, don giovanni (mozart)
 dorabella, così fan tutte (mozart)
 elena, la donna del lago (rossini)[36]
 elisabetta, maria stuarda (donizetti)
 elmira, floridante (handel)
 grace kelly, jackie o (michael daugherty) 
 idamante, idomeneo (mozart)
 isabella, l'italiana in algeri (rossini)
 isolier, le comte ory (rossini)
 maria, maria stuarda (donizetti)
 maslova, resurrection (tod machover) 
 meg, little women (mark adamo) 
 octavian, der rosenkavalier (r. strauss)
 romeo, i capuleti e i montecchi (bellini)
 rosina, il barbiere di siviglia (rossini)
 semiramide, semiramide (rossini)
 sesto, la clemenza di tito (mozart)
 sesto pompeo, giulio cesare (handel)

kayıtlar

bütün operaları 
 alcina in handel's alcina 
 angelina (cenerentola) in rossini's la cenerentola 
 ariodante in handel's ariodante 
 ascanio in berlioz's benvenuto cellini 
 donna elvira in mozart's don giovanni 
 elmira in handel's floridante 
 grace kelly in michael daugherty's jackie o
 ippolita in vivaldi's ercole su'l termodonte 
 maslova in tod machover's resurrection 
 meg march in mark adamo's little women 
 radamisto in handel's radamisto 
 sister helen prejean in jake heggie's dead man walking

konserler 
 antonio vivaldi: the complete sacred music 
 mendelssohn: a midsummer nights dream 
 mozart: the last concerto 1791 
 rossini: stabat mater, 
 homecoming: the kansas city symphony presents joyce didonato

resitaller 
 amor e gelosia: handel operatic duets 
 the deepest desire
 joyce didonato: songs by fauré, hahn and head · arias by rossini and handel
 ¡pasión!
 furore – mad scenes from handel operas
 colbran, the muse
 diva, divo
 drama queens
 stella di napoli
 here/after. 
 joyce & tony: live at wigmore hall, 
 in war & peace: harmony through music 2016 yılında çıktı, erato.

diğerleri 
 william barnewitz: long road home
 plácido domingo's operalia '98: a tribute to passion and soul,

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 interview with joyce didonato, june 2012 
 interview with joyce didonato, september 2008 
 yankee diva joyce didonato's blog 
 

1969 doğumlular
amerikalı roma katolikleri
i̇rlanda asıllı amerikalılar
grammy ödülü sahipleri
yaşayan insanlar