USS Bonhomme Richard (LHD-6)

uss bonhomme richard (lhd-6), birleşik devletler donanması'nın 15 ağustos 1998'de hizmete giren wasp sınıfı amfibi hücum gemisiydi. önceki beş wasp sınıfı gemi gibi, bonhomme richard da deniz piyadelerinin helikopter, çıkarma gemisi ve amfibi araçlarla düzenlenen amfibi taarruz operasyonlarına transferi, karaya çıkarılması ve konuşlandırılması için tasarlandı. gemi eğer gerekirse hafif uçak gemisi olarak görev yapabilmekteydi.

lhd-6, amerika birleşik devletleri donanması'nın, ilk olarak john paul jones tarafından kendi kıta donanması fırkateynine verdiği adı taşıyan üçüncü gemisiydi. gemi “poor richard's almanac'ı” yayınladığı sırada amerika birleşik devletleri’nin fransa büyükelçisi olarak görev yapan benjamin franklin'in onuruna bu ismi aldı. “bonhomme richard” benjamin franklin’in fransızca takma adıydı ve “i̇yi adam richard” anlamına geliyordu.

12 temmuz 2020'de, gemi san diego deniz üssü'nde bakım halindeyken, alt araç depolama güvertesinde yangın çıktı. i̇tfaiyecilerin en az 63 denizci ve sivili yaralayan ve gemide ciddi hasara yol açan yangını söndürmesi dört gün sürdü. yangının çıkış nedeninin uzun süre araştırılmasının ardından bir denizci kundakçılıkla suçlandı. gemideki onarımların yedi yıl kadar süreceği ve 3,2 milyar dolara mal olacağı tahmin edildiğinden gemi 15 nisan 2021'de hizmet dışı bırakıldı ve hurda olarak satıldı.

i̇nşaası
ingalls shipbuilding, gemi inşa etme sözleşmesini 11 aralık 1992'de aldı ve 18 nisan 1995'te geminin omurgası tamamlandı. 14 mart 1997'de denize indirildi, 12 mayıs 1998'de donanmaya teslim edildi ve 15 ağustos 1998'de hizmete girdi.

maliyet
wasp-sınıfı bir helikopter çıkarma gemisinin (lhd) 1989’daki ortalama maliyeti 750 milyon $   iken “amerika” sınıfı bir helikopter çıkarma gemisinin 2015’deki program maliyetinin 3,3 milyar $ olduğu düşünülmektedir. 2020’de bu özelliklerde bir geminin ikame edilmesi ise 4 milyar $  civarında bir bütçe gerektirmektedir.

geminin tarihçesi

1998–2009
bonhomme richard, 8 ağustos 1998'de, litton industries’e bağlı ingalls shipbuilding’in pascagoula, mississippi’deki tersanesinden ayrılarak hizmete alma faaliyetleri için pensacola donanma hava üssündeki limana gitti ve 15 ağustos 1998'de düzenlenen ana törenle göreve başladı.

bonhomme richard pek çok operasyona katıldı. 24 ocak - 24 temmuz 2000 tarihleri arasında gemi, güney i̇zleme operasyonunun bir parçası olarak bir abd donanma gemisinin 2000’lerdeki ilk batı pasifik (westpac) konuşlandırmasını yaptı. 1 aralık 2001'den 18 haziran 2002'ye kadar kalıcı özgürlük operasyonunun bir parçası olarak konuşlandırıldı.

bir sonraki görev yeri, 17 ocak 2003'te başlayıp 26 temmuz 2003'e kadar sürecek olan irak'a özgürlük operasyonunu desteklemekti. bonhomme richard, irak'a özgürlük operasyonunda iki önemli rol oynadı; i̇lk olarak, deniz piyadeleri 3. tabur’dan 1000'den fazla denizci ve teçhizatını kuveyt’e indirdi. i̇kincisi, saldırı ve nakliye helikopterlerini, birliklerini ve araçlarını sevk ettikten sonra, kuveyt kıyılarından sadece birkaç mil uzakta pozisyon aldı ve uss bataan ile birlikte basra körfezi'ndeki iki hafif uçak gemisinden veya irak içlerine mcdonnell douglas av-8b harrier ii saldırı uçakları ile operasyon düzenleyen "harrier gemilerinden" biri oldu. bonhomme richarda bağlı deniz saldırı filosu 211 (vma-211) ve vma-311'den pilotlar, 175.000 pounddan (79.000 kg) fazla mühimmat harcamış ve irak'ta önceden belirlenmiş saldırılar sırasında yerdeki deniz piyadelerine yakın hava desteği sağlamıştır. irak'a özgürlük operasyonu sırasında, bonhomme richard, 547’si muharebe olmak üzere 800'den fazla sortinin başlangıç üssü olmuştur.

bonhomme richard, 2004 hint okyanusu depremi ve takip eden tsunamilerin ardından yardım çabalarına destek sağlamak için sri lanka'ya gitti. 4 ocak 2005'te gemi, endonezya'nın sumatra sahiline hava yoluyla yardım malzemelerinin taşınmasına yardım etti. bonhomme richard, 5 ocak 2005'ten şubat 2005'e kadar birleşik yardım operasyonunda görev yaptı. helikopterleri, endonezya'nın çeşitli bölgelerine malzeme ve tıbbi personel gönderdi ve yaralıları tahliye etti.

ertesi temmuz, bonhomme richard rimpac 2006'ya katıldı. 23 mayıs'tan kasım 2007'ye kadar, habersiz hava ve deniz tatbikatları yürütmek üzere abd donanması uçak gemileri john c. stennis ve nimitz ve bunlara bağlı uçak gemisi saldırı gücü  (carrier strike groups-csg) ile i̇ran kıyılarında bir araya geldi. temmuz 2008'de gemi hawaii kıyılarında rimpac 2008'de yer aldı.

eylül 2009'dan nisan 2010'a kadar, bonhomme richard beşinci ve yedinci filo operasyon alanlarında (aor) konuşlandırıldı. çağrı limanları arasında doğu timor, phuket, tayland, kuala lumpur, malezya, oahu ve hawaii vardı. temmuz ayında kaulakahi kanalında, kauai ve niihau adaları, hawaii arasında, pasifik füze menzil tesisi yakınında rimpac 2010'a katıldı.

2010–2020
bonhomme richard, seferi uçak gemisi görev gücü 7’nin (expeditionary strike group seven) komuta gemisi görevini uss essex’ten alarak bağlı olduğu ana limanı 23 nisan 2012'de san diego, california'dan, sasebo, japonya'ya değiştirdi.

2013 yazında bonhomme richard, talisman sabre 2013 tatbikatı'na katıldı. manevralar queensland, avustralya açıklarında ve mercan denizi'nde yapıldı. tatbikattan sonra sydney'e doğru yola çıkan gemi 16 ağustos 2013'e hedefine vardı.

bonhomme richard, 16 nisan 2014'te alabora olan güney kore feribotu mv sewol'un helikopterlerle hava-deniz kurtarma operasyonuna yardım etti.

bonhomme richard, haziran 2017'de 33.000'den fazla avustralya ve abd askerinin katıldığı talisman sabre 2017 tatbikatı'na katıldı avustralya'nın o güne kadarki en büyük tatbikatına bonhomme richard'''ın yanı sıra, 20 gemi ve 200'den fazla uçak daha katıldı. bunu melbourne'de bir hafta süren liman ziyareti izledi.

 2017 osprey kazası 
5 ağustos 2017'de, 31. deniz piyadesi seferi birimi (31st marine expeditionary unit) ile bonhomme richard’dan havalanan deniz tiltrotor filosu 265'e (vmm-265) bağlı bell boeing v-22 osprey, avustralya'nın doğu kıyısındaki shoalwater körfezi'ne düştü. 23 personel kazadan canlı olarak kurtarılırken ölen 3 personelin cesedine yaklaşık 3 hafta sonra ulaşılabildi.

8 mayıs 2018'de bonhomme richard bağlı olduğu ana limanı yeniden san diego olarak değiştirme faaliyetini tamamladı.

 temmuz 2020 yangını 

görgü tanıkları, 12 temmuz 2020'de bonhomme richard, san diego deniz üssü'ndeki ana limanında rutin bakım halindeyken sabah 8:50 sularında bir patlama meydana geldiğini bildirdi. seferi uçak gemisi görev gücü 3’ün (expeditionary strike group 3) komutanı tuğamiral philip sobeck o akşam gazetecilere verdiği demeçte, çıkan yangının yakıt ya da diğer tehlikeli maddeler sebebiyle değil kağıt, kumaş, paçavra ya da diğer malzemelerden çıktığını söyledi. amiral sobeck'e göre, gemi bakımda olduğundan, gemideki yangın söndürme sistemleri devre dışı bırakılmıştı ve bu, yangınla mücadele çabalarının başlamasını geciktirdi. yangının, gemi denizdeyken normalde askeri kamyonları park etmek için kullanılan, ancak tersane çalışanlarının bakım sırasında kullandığı yanıcı maddeleri de içerebilecek ve geçici olarak yerleştirilmiş malzemelerin tutulduğu bir alanda başladığı bildirildi.

donanma yetkilileri, yangının çıktığı gün, on yedi denizci ve dört sivilin hayati tehlike oluşturmayacak şekilde hastaneye kaldırıldığını; beşi hariç hepsinin ertesi gün sabaha kadar taburcu edildiğini söyledi. 14 temmuz'a kadar, daha fazla insan sıcak çarpması ve duman soluma dahil olmak üzere hafif yaralanmalar nedeniyle tedavi edildiğinden, yaralı sayısı 61'e yükseldi

16 temmuz'da, patlamadan beş gün sonra, deniz kuvvetleri tüm yangınların söndürüldüğünü duyurdu. hafif yaralıların toplamı 63'e yükseldi (40 denizci ve 23 sivil). deniz operasyonları şefi amiral michael gilday, yangının "çok, çok ciddi bir olay" olduğunu ve eğer sistem kaynaklı bir sorun varsa donanmanın bunu tespit edeceğini söyledi. yangınla mücadele çabalarına, gemiye su bırakan hsc-3 helikopter filosu da dahil olmak üzere san diego'daki birçok gemi ve birimden denizcilerin katıldığı açıklandı. bonhomme richard yangınına müdahale eden sekiz denizci, yangınla mücadeledeki takdire şayan eylemlerinden dolayı 31 temmuz'da terfi ettirildi.

14 güverteden 11'inde yangın ve su hasarı meydana geldi. uçuş güvertesi ve diğer güverte bölümleri eğilmiş ve şişmiş, ada ise neredeyse yıkılmıştı. donanma, çökmemesi için hasarlı geminin kıç direğini kaldırdı.

soruşturma ve suçlamalar
26 ağustos 2020'de haber kaynakları, gemiden bir denizcinin kundakçılıkla ilgili olarak soruşturulduğunu, ancak herhangi bir bağlantı belirlenmediğini ve hiç kimsenin suçlanmadığını bildirdi. deniz suçları soruşturma servisi, diğer federal kurumlarla birlikte araştırmalarına devam etti.

eylül 2020 itibarıyla yangınla ilgili toplam üç soruşturma açılmıştı. bu soruşturmaların ikisi donanma deniz sistemleri komutanlığı tarafından yürütülüyordu: bunların ilki, "arıza inceleme kurulu" tarafından soruşturulan geminin tasarımı ve yapısı ile ilgili güvenlik konuları ve gemide yapılacak değişikliklerin benzer koşullar altında gelecekte çıkabilecek yangınların gemi içinde yayılmasını nasıl önleyebileceğinin araştırmasıydı; ikincisi, yangından önce gemide meydana gelen olaylar ve faaliyetler ve bunların mevcut donanma politikaları ve prosedürleriyle ilişkisi ile ilgili bir emniyet incelemesiydi; son olarak, 3. filo komutanı koramiral scott conn tarafından komuta sorunlarına yönelik bir soruşturma yürütülüyordu. ona göre yangın söndürme köpüğü serbest bırakılabilirdi, ancak eğitim eksikliği nedeniyle serbest bırakılmadı.ryan pickrell (21 oct 2021)  a $2 billion us navy warship went up in flames in part because sailors failed to press a button, investigation finds 

29 temmuz 2021'de, adı açıklanmayan bir denizci, donanma suçları soruşturma servisi (ncis) tarafından amerikan askeri ceza kanunu’nun (ucmj) 126. maddesi uyarınca ağırlaştırılmış kundakçılık ve ucmj'nin 110. maddesi uyarınca bir gemiyi tehlikeye atmakla suçlandı. denizci, ağustos 2020'de ncis ve diğer federal kolluk kuvvetleri tarafından sorgulanan aynı isimsiz şüpheliydi ve ağustos 2021'de açıklanan bir yeminli ifadede acemi denizci er ryan sawyer mays olarak tanımlandı. süreçteki bir sonraki adım, davanın askeri mahkemeye gitmek için yeterince güçlü olup olmadığını belirlemek için sivil bir ön duruşmanın abd askeri eşdeğeri olan 32. madde duruşması olacaktı.

2021'de yayınlanan bir donanma raporu, geminin kaybında etkisi bulunan, liderlik, yangınla mücadele eğitimi ve ekipmanındaki sayısız eksiklikleri listeliyor. amerika birleşik devletleri pasifik filosu komutanı amiral samuel paparo, 3 ağustos'ta açıklanan raporunda, mürettebatı "hazırlıksız" ve eğitimlerini ve teyakkuz seviyelerini "yetersiz" olarak nitelendirirken, "komutanın her düzeyinde gerekliliklere aşinalık ve usule uymakta da eksiklik” bulunduğu tanımını yaptı. raporda saldırı denizaltısı uss miami'nin (ssn-755) 2012’de benzer bir yangında kaybedilmesinin ardından yürürlüğe giren donanma yangın güvenliği protokollerinin izlenmediği belirtilirken, bonhomme richard'ın kaptanı, ikinci kaptanı, kıdemli subayı ve baş çarkçısı, liderlikteki "doğrudan" başarısızlıkları nedeniyle geminin kaybedilmesine yol açtığı için eleştiriliyor. rapor, gemideki denizciler ve subaylar, deniz üssündeki itfaiye ekipleri, yakındaki muhriplere yerleştirilen ekipler ve sivil itfaiyeciler arasındaki zayıf iletişim ve koordinasyonu da vurguladı. rapora göre duman ilk fark edildiğinde, bonhomme richard'daki bazı denizcilerin günlük çalışma üniformalarıyla giyilemeyeceğine -sehven- inandıkları için yangınla mücadele kıyafetleri ve solunum ekipmanı giymedikleri, aynı zamanda derhal ve doğru bir şekilde yangının kaynağını belirleyip bunu üstlerine ve yetkili mercilere rapor da edemedikleri ifade ediliyor. gemideki yangın söndürme hortumları ve bağlantı parçaları kırık veya eksikti ve pek çok ambar kapağı yangını kontrol altına almak için kapatılamadı çünkü bakım çalışmaları için içlerinden geçen geçici elektrik hatları kolayca ayrılamadı.

sanığın yargılanması
32. madde duruşmasının ardından, genç denizci ryan sawyer mays için 19 eylül - 30 eylül 2022 tarihleri arasında bir duruşma tarihi belirlendi. mays’in savunmasını üstlenen avukatı gary barthel'e göre, müvekkili ağırlaştırılmış kundakçılık ve bir gemiyi kasten tehlikeye atma suçlamalarında masumiyetini korumaya devam ediyor. barthel, 32. madde duruşmasını denetleyen yasal memuru, san diego merkezli komutanlığın başkanı amiral yardımcısı steve koehler'e "bonhomme richard felaketinin yüksek profilli doğası gereği davanın askeri mahkemeye götürülmemesini ve donanmanın mays'i günah keçisi ilan etmesini" tavsiye etmekle suçluyor.

32. madde duruşmasından önce sanık denizcinin avukatı, müvekkilinin suçlu olarak tasvirinin haksız olduğunu ve onun masumiyetini kanıtlamak için sabırsızlandığını belirtti. aralarında birkaç amiralin de bulunduğu düzinelerce donanma yetkilisi, "soruşturmacıların yangının daha erken söndürülmesinin önüne geçtiğini söylediği başarısızlıklar nedeniyle disiplin cezasıyla karşı karşıya kaldı. yangının ihmal ve lityum pillerin el dezenfektanı sandıklarının yakınında uygunsuz bir şekilde depolanması nedeniyle başladığına dair kanıtlar olduğunu söyledi.

hurdaya ayırma
30 kasım 2020'de donanma yetkilileri, hasarı onarmaya ve bonhomme richardı hizmete geri döndürmeye çalışmanın beş ila yedi yıl süreceğini ve tahmini olarak 2,5 milyar ila 3,2 milyar dolara mal olacağını söyledi. bunun yerine, geminin hizmet dışı bırakılmasına ve kapsamlı bileşen kurtarma işleminin ardından hurdaya satılmasına karar verildi. şubat 2021'de florida'dan iki partili bir kongre delegeleri grubu, geminin florida kıyılarında yapay bir resif olarak batırılmasını önererek, resifin bölgeye çevresel ve ekonomik bir fayda sağlayacağını ifade etti. gemi 14 nisan 2021'deki hizmetten çıkarma töreninden sonra, 15 nisan'da resmi olarak hizmet dışı bırakıldı. aynı gün, gemi gövdesi san diego'dan römorkör ile çekilerek teksas'taki bir hurda sahasına doğru yola çıktı. 9 nisan 2021'de texas, brownsville'deki international shipbreaking ltd., eski bonhomme richard'ı parçalama ve geri dönüşüm için 3.66 milyon dolara satın aldı.

 gemi hizmet şerit ve rozetleri 

diğer hizmet ödüllerinin yanı sıra, bonhomme richard'' donanma tarafından verilen "battle e" (battle effectiveness) ödülünü de 8 kez kazanmıştır.

kaynakça

daha fazla bilgi 
command investigation into the fire aboard uss bonhomme richard 
major fires review (19 oct 21)

dış bağlantılar 

 uss bonhomme richard homepage
 maritimequest uss bonhomme richard lhd-6 photo gallery 
 'harrier carrier' on station, ready for call to action
 uss bonhomme richard history at u.s. carriers 

amerika birleşik devletleri deniz kuvvetleri çıkarma gemileri