V. Aleksios (Trabzon imparatoru)

v. aleksios megas komninos (; 1454 - 1 kasım 1463), nisan 1460'ta bir süre tahtta kalan trabzon imparatorudur. amcası iv. i̇oannis'in yerine tahta geçen aleksios, diğer amcası david tarafından tahttan indirildi. aleksios, iv. i̇oannis ve david'in erkek kardeşi aleksandros'un oğlu ve bilinen tek çocuğuydu. aleksandros, iv. i̇oannis ile birlikte ortak imparator olsa da 1459'daki ölümüyle tahtın veraseti aleksios'a kaldı. aleksios'un tahta çıkmasından hemen sonra david, nüfuzlu kavazites ailesinin desteğiyle aleksios'u tahttan indirerek tahta geçti.

aleksios, ailesinin geri kalanıyla birlikte osmanlılar tarafından 1463'te, trabzon kuşatması'ndan iki yıl sonra, david'in osmanlı i̇mparatoru ii. mehmed'e hıyanet etmekle suçlanmasından sonra idam edildi.

hayatı 
v. aleksios, trabzon ortak imparatoru aleksandros megas komninos ile midilli lordu i. dorino gattilusio'nun kızı maria gattilusio'nun bilinen tek çocuğuydu. daha önceleri v. aleksios'un, aleksandros'un kardeşi iv. i̇oannis'in oğlu olduğu düşünülse de son belgelerle aleksandros'un oğlu olduğu ortaya çıktı. bazı kaynaklarda skantarios olarak da anılan aleksandros, 1417-1429 yılları arasındaki trabzon i̇mparatoru iv. aleksios'un oğlu ve vârisiydi. fakat iv. aleksios'un suikasta uğramasıyla beraber 1429 yılında tahta aleksandros'un erkek kardeşi iv. i̇oannis çıktı. iv. i̇oannis, aleksandros ile başlangıçta iyi ilişkilere sahip olmasa da vâris yapabileceği çocuğu olmamasından da kaynaklı olarak 1450'de aleksandros'u diğer kardeşi david'e tercih ederek tahtın vârisi ve ortak imparator ilân etti. aleksandros'un i̇oannis'ten önce ölmesiyle ise aleksios, tahtın vârisi oldu.

aleksios, 6 yaşındayken nisan 1460'ta amcasının ölümünden sonra imparator olsa da, aynı ay içerisinde amcası david tarafından tahttan indirildi. david'in soylu kavazites ailesi tarafından desteklenen darbesi aleksios'un tahta çıkışından hemen sonra gerçekleştiğinden bazı kaynaklarca david, doğrudan iv. i̇oannis'in halefi olarak tanımlansa da laonikos halkokondilis'e göre david, tahtı v. aleksios'tan almıştır.

bazı kaynaklara göre tahttan indirildikten sonra pera'da sürgünde yaşadığı öne sürülen aleksios, bazı kaynaklara göreyse trabzon'da kalmıştı. bazı modern kaynaklarca ise aleksios'un ii. mehmed tarafından saraya iç oğlan olarak alındığı belirtilir.

15 ağustos 1461'de ii. mehmed'in trabzon'u fethi sonrasında son trabzon i̇mparatoru david ve ailesinin edirne'de yaşamalarına izin verilse de 1463'te david ve ailesi, hıyanet suçlamasıyla idam edilmişlerdir. bu suçlamalar ve idamın sebebinin david'in kayınbiraderi akkoyunlu hükümdarı uzun hasan'ın trabzon'a seferi olabileceği düşünülür. david'e yapılan suçlama sırasında david ve david'in çocukları ile beraber yaşayan aleksios, hıyanet suçlamalarının ardından müslüman olsa da kısa bir süre sonra yeniden hristiyan oldu. aleksios, 1 kasım 1463'te david ve david'in çocukları ile beraber kostantiniyye'de idam edildi.

temmuz 2013'te aleksios, son trabzon i̇mparatoru david ve david'in çocukları ile beraber doğu ortodoks kilisesi tarafından aziz ilan edildi.

notlar

kaynakça 
özel

genel
 
 
 
 
 
 
 
 

1454 doğumlular
trabzon imparatorları
ortodoks hükümdarlar
orta çağ'da çocuk hükümdarlar
darbe ile devrilen hükümdarlar
osmanlı i̇mparatorluğu tarafından idam edilmiş kişiler
doğu ortodoks kraliyet azizleri
i̇dam edilmiş bizanslılar
1463 yılında ölenler