Proto Hint-Avrupalılar

proto-hint-avrupalılar veya ön hint-avrupalılar, dilsel yeniden yapılandırmalara göre hint-avrupa dillerinin atası olan proto-hint-avrupa dilini (i̇ngilizce: pie) konuşmuş avrasya'nın tarih öncesi insanları.

bu halk hakkında bilgiler, esas olarak dilsel rekonstrüksiyonlardan ve arkeolojik ve arkeogenetik kanıtlardan oluşur. proto-hint-avrupalılar büyük olasılıkla geç neolitik dönem boyunca, kabaca mö 4. milenyumda, yaşamışlardır. genellikle akademisyenler, bu kavmin doğu avrupa'daki bozkır bölgesinde (günümüzde ukrayna ve rusya) yaşamış olduğunu varsayarlar. bazı arkeologlar, pie'nin yaşadıkları zamanların orta neolitik (mö 5500 ila 4500) ve hatta ilk neolitik (mö 7500 ila 5500) dönemleri kadar eski olduğunu desteklerler ve kökensel olarak alternatif konum hipotezleri önerirler.

mö ikinci binyılın başlarında, proto-hint-avrupalıların farklı kolları, anadolu’nun (hititler), ege’nin (miken yunanlarının ataları), kuzey avrupa’nın (i̇p baskılı seramik kültürü), orta asya'nın (yamnaya kültürü) ve güney sibirya'nın (afanasievo kültürü) dâhil olduğu, avrasya’nın çok uzak ve farklı bölgelerine yayılmıştır.

kültür 

dilsel yeniden yapılandırma kullanarak, proto-hint-avrupa dilinin varsayımsal özellikleri çıkarılmıştır. bu dilsel özelliklerin proto-hint-avrupalıların kültürünü ve çevresini yansıttığı varsayılarak aşağıdaki kültürel ve çevresel özelliklerin yaygın olduğu önerilmektedir:

 pastoralizm (çobanlık), evcil sığır, at ve köpek yetiştirme 
 saban kullanımı, tarım ve tahıl ekimi 
 kışın kar yağışlı bir iklim 
 su ile ya da su yoluyla taşıma yapma 
 tekerleğin arabalarda kullanımı 
 bir gökyüzü tanrısına ibadet; "* dyḗus ph2tḗr" ve "* dyeu ph2ter" ("gökyüzü babası") köklerinden sanskritçede dyáuṣ pitṛ́, eski yunancada zeus patēr (ζεύς πατήρ), latincede iūpiter ve i̇lirya dilinde deipaturos kelimeleri türemiştir.  
 sözlü epik destanlar, imkânsız şöhret ve şarap-kara deniz gibi kelime öbeklerini kullanan şiir dizeleri 
 erkek egemen bir patrilineal akrabalık sistemi

proto-hint-avrupalılar evcilleştirilmiş atlara sahiptiler; proto-hint-avrupa dilinde * eḱwos (latince: equus) kökünün varlığı, günümüzde pek çok hint-avrupa dilinde at için benzer sözcükler kullanılması ile kanıtlanabilir. aynı şekilde inek (* gwous, i̇ngilizce: cow), günlük yaşamda olduğu gibi din ve mitolojide de merkezî bir rol oynamıştır. bir erkeğin serveti, hayvanlarının sayısı ile ölçülmüştür. bu kelimeye * peḱu (i̇ngilizce: fee, latin pecunia) denildiği düşünülmektedir.

teknolojik olarak, dilsel yeniden yapılandırma erken tunç çağı ile geç neolitik dönemleri arasında bu kültürün, büyük olasılıkla "doğal bronz" (yani silikon veya arsenik bakımından doğal olarak zengin olan bakır cevherinden yapılmış) içeren araç ve silahlara sahip olduğunu göstermektedir. gümüş ve altın bu kültür tarafından biliniyordu ancak ön hint-avrupa dilinde kurşun ile ilgili bir kelime bulunmadığı için ve gümüş işlenirken yan ürün olarak kurşun oluştuğu için ön hint-avrupalıların gümüşü ithal ettiği öne sürülür. koyunlar, yünleri için yetiştirilmiş ve bu yün dokumada kullanılmıştır. kurgan hipotezine göre ön hint-avrupalı olduğu düşünülen kurgan kültüründe oda şeklinde mezar ve tümülüs inşaları gözlemlenmiştir. önemli liderler, eşyalarıyla beraber kurganlara gömülmüştür.

hint-avrupa toplumlarının birçoğu, rahipler, savaşçılar ve köylülerden oluşan üç kademeli bir sınıf sistemine sahiptir. bu nedenden ötürü georges dumézil, ön hint-avrupa toplumu içinde de böyle bir sınıfsal bölünme olmasının çok olası olduğunu öne sürmüştür.

eğer bu sav doğru ise, birçok hint-avrupa toplumunda görülen berserker ve kurt adam mitleri gibi inisiyasyon izleri, bu savaşçı sınıfının kurtlarla özdeşleşmiş olduğunu gösterir.

ayrıca bakınız 

proto-hint-avrupa dili

kaynakça

kaynakça 

 
 
 
 
.

kitap kaynakları 

 
 
 [./https://en.wikipedia.org/wiki/luigi_luca_cavalli-sforza  cavalli-sforza, luigi]; seielstad, mark (2000). genes, peoples, and languages. harmondsworth: penguin books..
 
 .

dış bağlantılar 

  
 kurgan kültürü

 genetik

 eski dna ve hint-avrupa sorusu  
 proto-hint-avrupa genişlemesinin belirteçleri olarak r1a ve r1b: eski dna kanıtlarının gözden geçirilmesi 

avrasya'daki göçebeler
tunç çağı'nda avrupa
tunç çağı'nda asya
yeni taş çağı'nda asya
mö 4. binyıl
yeni taş çağı'nda arkeolojik kültürler
avrasya tarihi
eski etnik gruplar
hint-avrupalılar
hint-avrupa halkları
proto-hint-avrupa dili
i̇ncelenmemiş çeviri içeren sayfalar