Yakup Almelek

yakup almelek (d.1936, ankara), yahudi asıllı iş insanı ve yazar.

tiyatro oyunu ve öykü kitapları ile tanınır. oyunları türkiye'de,  abd'de, fransa'da sahnelenmiştir. 2017'de açılan k! kültüral performing arts adlı tiyatronun kuruluşuna öncülük etmiştir.

yaşamı 
1936 yılında ankara'nın samanpazarı mahallesi'nde doğdu. ankara'nın büyük kitapçılarından birinde 25 yıl çalışan babası avram almelek'in  etkisiyle türk ve fransız edebiyatına ilgi duyarak büyüdü. tiyatroya ilgisi küçük yaşta ankara devlet tiyatrosu oyunlarını izlemekle başladı. orta ve lise öğrenimini ankara koleji'nde yaptı. koleji bitirdikten sonra ailesi 1955 yılında i̇stanbul'a taşındı. yükseköğrenimini i̇stanbul yüksek ticaret fakültesi’nde bitirdi. okulla birlikte iş hayatına başladı.

yunus nadi yazı yarışmasına gönderdiği yazısının 1963 yılında cumhuriyet gazetesinde yayımlanması, onu yazmaya teşvik etti. daha sonra bu gazetede yedi yazısı daha yayımlandı. 1967 yılında almelek matbaa mürekkepleri adlı firmayı kurdu. 1970 yılında ester benezra ile evlendi; çift bu evlilikten iki çocuk sahibi oldu.

1980  yılında ailesiyle viyana'ya yerleşti.  oyun yazmaya  viyana'da iken başladı.  i̇lk oyunu i̇ş adamı'nda hırslı bir iş insanının üç aylık ömrü kaldığını öğrendikten sonra hayatında yaptığı radikal değişiklikleri ele aldı. altı ay sonra ise okuduğu bir gazete haberi üzerine, kadın ve aile sorunlarına dikkat çeken ikinci oyunu uyanış'ı kaleme aldı.

1981'de türkiye'ye geri dönen yakup almelek, yazı yaşamına şalom gazetesi'nde 14 yıl boyunca haftalık yazılar yayımlayarak devam etti.  gazete yazıları dışında tiyatro oyunu, öykü ve şiir türünde eserler verdi. "haftalığım beş lira" adlı öyküsü, ceyda aslı kılıçkıran tarafından "bir nihavend özgürlük" adı ile kısa metraj film olarak çekildi; 42. antalya altın portakal film festivali’nde gösterildi.

1980'de yazdığı i̇şadamı adlı oyun, 2009'da  i̇zmir’de karşıyaka belediye tiyatrosu tarafından amatör bir kadroyla sahnelendi. i̇ngilizce'ye çevrilen eser, 2009 yılı ekim ayından itibaren yönetmen annie ward tarafından, off-off-broadway'e dahil richmond shepard salonu’nda 11 kez sahnelendi.

ardından 2010 yılında "uyanış" adlı ikinci oyunu mint theatre'da, 2012 yılında ise "kan davası" adlı oyunu abingdon tiyatrosu'nda annie ward tarafından  sahneye kondu  uyanış, 2014-2015 sezonunda oyun bandı tiyatrosu tarafından i̇stanbul'da sahnelendi. yazar, bu oyun ile  40. i̇smet küntay tiyatro ödülleri'nde "i̇smet küntay tiyatro özel ödülü"ne değer görüldü. aynı yıl, "oda komşum wagner" adlı oyunu fransızca'ya çevrildi ve crt saint blaise topluluğu tarafından paris'te sahnelendi.

4. levent’teki eski mürekkep imalathanesini tiyatroya çevirmeye karar veren almelek, 2017'de açılan k! kültüral performing arts adlı tiyatronun kuruluşuna öncülük etti. 2018 - 2019 sezonunda bu tiyatronun kurucu yazarı kimliği ile üstün akmen tiyatro ödülleri “tiyatroya katkı” ödülüne layık görüldü.

yaşamı bir çocuğun gözünde betimleyen öyküler içeren "ve çocuk tanrıya küstü" (2008) adlı kitabı ve kendi anılarına dayalı kısa öykülerden oluşan "güldürmeyin beni" (2017) adlı kitabı i̇ngilizce'ye çevrilerek 2020 yılında i̇ngiltere'de yayımlandı. 2019'da belleğimin şövalesi ömrüm adlı romanı yayımladı.

kitapları 
 hazinenin durumu, 1989
 dostlarım anılar, 1998
 i̇şadamı, 2007, oyun
 dadı, 2008, oyun
 ve çocuk tanrıya küstü, 2008, öykü
 aldatmanın ötesi, 2009, oyun
 armağan, 2010, oyun
 köşe yazıları, 2010
 marşlar, 2011
 kan davası, 2012, oyun
 güldürmeyin beni, 2017, deneme/anı/öykü
 tevrat'tan damlalar, 2018
 belleğimin şövalesi ömrüm, 2019, roman
 oda komşum richard wagner, 2020, oyun

dış bağlantılar 

 bir nihavend özgürlük
 i̇şadamı oyunu videosu (i̇ngilizce)

kaynakça 

1936 doğumlular
ankara doğumlular
yahudi asıllı türk yazarlar
türk oyun yazarları