Karagöz Ahmed Paşa

karagöz ahmed paşa (ö. 1511); vezirlik ve anadolu beylerbeyi görevlerinde bulunmuş osmanlı devlet adamıdır.

hayatı 
ahmed paşa’nın hayatının ilk yıllarıyla ilgili bilgi bulunmamaktadır. baba adının abdulhay olması devşirme kökenli olduğunu düşündürmektedir. 
1500 yılında sekbanbaşı olarak yeniçerilerin komutanlığı görevine getirildi. 1501 yılı galata yangını’nın kontrol alınması amacıyla veziriazam mesih paşa ve galata kadısı ile birlikte olay yerinde bulunurken, yangının barut mahzenine ulaşmasıyla yaşanan patlamada mesih paşa ve galata kadısı ölürken kendisi kurtulabilmiştir.

1502 yılında kastamonu eyaleti beylerbeyi, 1505 yılında da vezir olarak anadolu eyaleti beylerbeyi olmuştur. ahmed paşa uzun yıllar anadolu beylerbeyi olarak görev yapmıştır. şahkulu,  korkuteli, elmalı, isparta, burdur, gülhisar ve keçiborlu'yu basıp o zamanlar anadolu eyaletinin merkezi olan kütahya önlerine geldiğinde yaşanan çatışmada ahmed paşa galip gelmiş ve şahkulu’da geri çekilmiştir (bazı yazarlara göre şahkulu taktiksel olarak geri çekilmiş). osmanlı ordusu şahkulu’nun ordugâhında yağmaya katılmasıyla ahmed paşa’nın savunmasız kaldığını gören şahkulu, paşanın üzerine saldırıya geçmiş ve onu yakalamıştır. ahmed paşa kısa süre sonra 22 nisan 1511’de başı kesilerek öldürülmüş ve cesedi de kütahya halkı ve şehir savunucularına gösterilmek üzere kazığa oturtulmuştur. ahmed paşa’nın kazığa vurulması, dönemin divan şairlerinden meâlî’nin divan adlı eserinde de anlatılmıştır.

ahmed paşa öldüğü yerde gömülmüş ve sonrasında da cenazesi ahırardı mezarlığı’nda bulunan türbesine nakledilmiştir.

eşi 
ahmed paşa’nın eşinin adı şahidevran binti abdullah’dır. baba adının abdullah olmasına karşın, bazı kaynaklarda kendisinin i̇dar mirza temruko’nun kızı fâtî şâhî devrân ile aynı kişi olduğu yönünde değerlendirmeler bulunmaktadır.

eserleri 
kütahya şehir merkezinde küçük çarşı semtinde bulunan ve 1509’da inşaatına başlanıp, paşanın ölümünden sonra eşi tarafından 1512 yılında tamamlatılan karagöz ahmed paşa camisi ile yine eşi tarafından tamamlatılan karagöz ahmed paşa medresesi ve mektebinin bir arada olduğu külliye bulunmaktadır. mektep ve medrese 20. yüzyıl başlarına kadar hizmet vermiş olmakla birlikte günümüze ulaşamamışlardır.

hayrabolu ve edban (avdan?) kazalarında ahmed paşa tarafından yaptırtılan ancak 19. yüzyılda hizmet vermediği görülen mektepler de bulunmaktadır. hayrabolu’da yaptırılan mektep günümüzde mevcut değildir.

karagöz ahmed paşa’ya atfedilen eserlerden biri de 1511 yılından önce  filibe’de yapılmış olmakla birlikte günümüze ulaşmamış karagöz paşa medresesi’dir. ancak ahmed paşa tarafından kurulan vakıf kayıtlarında filibe’deki medreseden bahsedilmemektedir. dimetoka’da da ii. bayezid’in vezirlerinden karagöz bey (sonra paşa) mahallesi mescidi ile karagöz paşa medresesi’nin bulunması, filibe’deki medreseyi yaptıranın ahmed paşa ile aynı dönemde yaşamış karagöz lakaplı başka bir paşa olma ihtimalini göstermektedir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 karagöz camii tanıtımı-kütahya belediyesi 

doğum tarihi bilinmeyenler
osmanlı anadolu valileri
osmanlı paşaları
i̇dam edilmiş osmanlılar
başı kesilerek idam edilmiş kişiler
1511 yılında ölenler