Lisa Feldman Barrett

lisa feldman barrett (1963) northeastern üniversitesi’nde  psikoloji alanında kıdemli profesördür. afektif bilim üzerine çalışmaktadır . interdisciplinary affective science laboratory’nin (disiplinlerarası afektif bilim laboratuvarı) direktörlüğünü yapmaktadır. james russell ile birlikte, emotion review dergisinin kurucu baş editörüdür. beynin duyguları nasıl ürettiğini araştırmak üzere, sinirbilim alanında guggenheim bursu’nu ve nih (ulusal sağlık enstitüleri) ödülü’nü kazanmıştır.

biyografi 
barrett, toronto, ontario, kanada’da çalışan yoksul bir ailenin çocuğu olarak doğmuştur. ailesinde üniversiteye giden ilk kişidir. toronto üniversitesi’ni onur belgesiyle bitirdikten sonra, terapist olma amacıyla  waterloo üniversitesin’de klinik psikoloji alanında doktora çalışmalarına başlamıştır. öğrenciliği sırasında basit bir deneyi yapmaya çalışırken sekiz kere başarısız olmuş, en sonunda bu başarısız görünen çabalarının aslında daha önce ortaya çıkarılmamış bir fenomeni ortaya koyduğunun farkına varmıştır. bu çalışmanın konusu araştırmalarının yönünü değiştirmiştir. bundan sonraki araştırmalarında duygunun beyindeki doğasını anlamaya çalışmıştır. manitoba üniversitesi tıp fakültesi’nde sürdürdüğü klinik stajından sonra penn state, boston ve northeastern üniversitelerinde psikoloji alanında profesörlük yapmıştır. 20 yıldan fazla bir zamandır sosyal psikoloji, psikofizyoloji, bilişsel bilim, ve bilişsel sinirbilim alanlarıyla ilgilenmektedir.

barrett en çok william james, wilhelm wundt ve charles darwin gibi isimlerden etkilenmiştir. 2019-2020 yılları arasında association for psychological science’ın başkanlığını yapmıştır. 2020’de on yıl içerisinde dünyada en çok atıf alan araştırmacılar arasında yüzde onluk dilimde yer almıştır.

akademik çalışmalarının yanı sıra, how emotions are made (duygular nasıl i̇nşa edilir) (2017) ve seven and a half lessons about the brain (beyin hakkında yedi buçuk ders) (2020) adlı iki popüler bilim kitabı da yazmıştır. ted konuşmasıysa 2018 yılında dünya çapında en çok dinlenen 25 konuşma içerisinde yer almıştır.

kariyeri

i̇nsan duyguları çalışmaları 
kariyerinin başlarında barrett’in çalışmaları bu alanda deneyim sahibi olduğu için afektin yapısı üzerine odaklanmaktaydı. barrett ve iasl üyeleri duygunun doğasını sosyopsikolojik, psikofizyolojik, bilişsel bilimsel ve sinirbilimsel perspektiflerden inceleyerek aynı zamanda antropoloji, felsefe, ve dilbilim gibi alanlardan ilham alarak anlamaya çalışıyor. bunun yanında, iasl, duygunun görme ve diğer psikolojik olaylar üzerindeki etkisini de ortaya çıkarmıştır.

barrett, 1996’da boston college psikoloji fakültesi’ne girdi. bundan önce penn state’te klinik psikoloji alanında öğretim üyeliği yapmaktaydı.

araştırmaları afektif bilimin ana meselelerini incelemektedir:

 duygusal yaşamın temel ilkeleri nelerdir?
 neden kendimizde ve başkalarında öfke, üzüntü, ve korku gibi duyguları kolay bir şekilde algılayabilirken, bilim insanları hâlâ bu duyguları empirik olarak tanımlamak için genelgeçer bir ölçüt oluşturamıyor?
 dil ve kavramsal bilgi duygu algısında ne gibi bir rol oynuyor?
 kadın ve erkeklerin duygusal yaşamında gerçekten değişiklik var mı? (bkz. psikoloji’de biyolojik cinsiyetler arası değişiklikler, duygu)

i̇nşa edilmiş duygu teorisi (theory of constructed emotion) 
yüksek lisans ve doktora eğitimi sırasında barrett, i̇nşa edilmiş duygu teorisi hakkında ilk görüşlerini geliştirdi.

bu teoride, kültürler arasındaki duygu farklılıklarının (bkz. duygu ve kültür) altını çizerken duyguların tetiklenmediğini, bizim tarafımızdan yaratıldığını söylüyor. “duygular bedenimizin fiziksel özellikleri, kendini bulunduğu çevreye göre değiştiren esnek bir beyin ve içinde bulunduğumuz kültür ve yetiştirilme tarzımızın bir araya gelmesiyle oluşuyor.”

onurlar ve ödüller 

 independent scientist research (k02) award, nimh, 2002–2007.
 elected fellow, association for psychological science, 2003.
 elected fellow, society for personality and social psychology, 2005.
 elected fellow, american psychological association, 2005.
 career trajectory award, society of experimental social psychology 2006.
 nih director's pioneer award, 2007–2012, to study how the brain creates emotion.
 kavli fellow in the frontiers of science program, national academy of sciences, 2008.
 elected fellow, american association for the advancement of science, 2008.
 arts in academics award, university of waterloo, 2010.
 excellence in research and creative activity award, northeastern university, 2012.
 elected fellow, royal society of canada, 2012.
 award for distinguished service in psychological science, american psychological association, 2013.
 elected fellow, society of experimental psychologists, 2013.
 diener award in social psychology, society for personality and social psychology, 2014.
 heritage wall of fame, foundation for personality and social psychology, 2016.
 mentor award for lifetime achievement, association for psychological science, 2018.
 elected fellow, american academy of arts and sciences, 2018.
 president, association for psychological science, 2019–2020.
 guggenheim fellowship in neuroscience, 2019.
 john p. mcgovern award in the behavioral sciences, american association for the advancement of science, 2020.

kitapları 

 seven and a half lessons about the brain. houghton mifflin harcourt, 2020 (in press). isbn 0358157145.
 how emotions are made: the secret life of the brain. houghton mifflin harcourt, 2017. isbn 0544133315.

ayrıca bakınız 

 duyuşsal sinirbilim
 yapılandırılmış duygu teorisi
 sapir-whorf hipotezi

kaynakça 

waterloo üniversitesinde öğrenim görenler
toronto üniversitesinde öğrenim görenler
yaşayan insanlar
1963 doğumlular