Tok Pisin

tok pisin, papua yeni gine'nin en çok kullanılan ve resmi kreol dildir. ancak, batı, körfez, merkez, oro eyaleti ve milne körfezi i̇llerinin bazı bölgelerinde, tok pisin kullanımı daha kısa bir tarihe sahiptir ve özellikle yaşlı insanlar arasında daha az yaygındır. muhtemelen ticaret amaçlı bir pidgin olarak gelişmesine rağmen, tok pisin kendi başına ayrı bir dil haline gelmiştir. dil, genellikle i̇ngilizce konuşurları tarafından "yeni gine pidgini" veya "pidgin i̇ngilizce" olarak adlandırılır.

beş ila altı milyon arasında insan bir dereceye kadar tok pisin'i kullanmakta, ancak hepsi iyi konuşmamaktadır. günümüzde özellikle aslen farklı yerel dilleri  konuşan ebeveynlerin (örneğin, madang'dan bir anne ve rabaul'dan bir baba)  çocukları dili anadilleri olarak öğrenmektedir. kentlerde yaşayan aileler ile polis ve savunma kuvvetleri kendi aralarında iletişim kurmak için genellikle tok pisin kullanırlar. bir milyon insanın günümüzde tok pisin'i birincil dilleri olarak kullandığı tahmin edilmektedir. tok pisin, papua yeni gine'nin diğer dillerinin yavaş yavaş yerine geçmektedir.

etimoloji 

tok, i̇ngilizce'de konuşmak manasına gelen "talk" kelimesinden türemiştir, ancak dilde bu kelime aynı zamanda "sözcük", "söylem" veya "dil" anlamında da kullanılmaktadır. pisin ise i̇ngilizce olan "pidgin" kelimesinden türemiştir.

i̇ngilizce'de dil yeni gine pidgini olarak da adlandırılır. papua yeni gine'deki i̇ngilizce konuşurları hemen hemen her zaman dile tok pisin yerine "pidgin" olarak hitap etmektedir. ancak, profesyonel dilbilimciler dili i̇ngilizce'den ayrı olarak kabul ettiklerinden tok pisin terimini kullanmayı tercih ederler. dil günümüzde, diğer dillerin konuşmacıları ile iletişimi kolaylaştırmak için oluşmuş basit bir lingua franca olarak görülmediğinden ötürü pidgin olarak kabul edilemez ve birçok insanın ilk ve anadili olma konumundadır.

sınıflandırma 
tok pisin dili, queensland ve çeşitli adalara tarımsal işgücü sağlamaları açısında gönderilmiş, çok sayıda farklı dil konuşan pasifik adalıların birbirleri ile karışmasının bir sonucudur. bu tarım işçileri başta i̇ngilizce olmak üzere, almanca, malayca, portekizce ve yerel avustronezya dillerinden bir pidgin geliştirmeye başlamıştır.

bu i̇ngilizce kökenli pidgin, alman kreolu unserdeutsch'un da konuşulduğu alman yeni ginesi'nde tok pisine dönüştü. yaygın kullanılan bir lingua franca olan dil, yöneticiler ve yönetenler ile ortak bir yerel dili paylaşmayan halkların kendileri arasındaki iletişimi sağladı. tok pisin ve paralel olarak gelişmiş vanuatu'daki bislama ile solomon adaları'ndaki pijin dilleri, geleneksel olarak, tek bir melanezya pidgin i̇ngilizcesinin veya "neo-melanezyaca" dilinin çeşitleri olarak ele alınmıştır.

resmi statü 
i̇ngilizce ve hiri motu ile birlikte tok pisin, papua yeni gine'nin üç resmi dilinden biridir. ulusal parlamentoda sık sık tartışma dili olarak kullanılır. hükûmet belgelerinin çoğu i̇ngilizce olarak üretilir, ancak kamu bilgilendirme kampanyaları genellikle kısmen veya tamamen tok pisin dilinde yapılır eğitim sisteminde i̇ngilizce ana dil olsa da, bazı okullar ilköğretimin ilk üç yılında okuryazarlığı geliştirmek için tok pisini kullanır.

alfabe 
tok pisin alfabesi, beşi ünlü olmak üzere toplam 22 harf ve dört digraf içerir. harfler şu şekilde listelenebilir (ünlüler kalın harflerle yazılmıştır):

 a, b, d, e, f, g, h, h, i, j, k, l, m, n, o, p, r, s, t, u, h

dört digraf ise şöyledir:

 ⟨ai⟩, ⟨au⟩, ⟨oi⟩ ve ⟨ng⟩

tok pisin örneği

atıflar

kaynakça 

 
 
 
 
 
 
 volker, c.a. (2008). papua new guinea tok pisin english dictionary. south melbourne: oxford university press. isbn [./https://en.wikipedia.org/wiki/special:booksources/978-0-19-555112-9  978-0-19-555112-9]

okuma listesi 

 tim flannery - throwim way leg

dış bağlantılar 

 tok pisin (yeni gine pidgini)-i̇ngilizce iki dilli sözlük  
 wikivoyage'da tok pisin cümleler 
 youtube'daki tok pisin radyo  
 rosetta projesi'nden tok pisin swadesh listesi

latin kaynaklı alfabeler
papua yeni gine'deki diller
i̇ncelenmemiş çeviri içeren sayfalar