Orion'un Kemeri

orion kuşağı (ayrıca avcı kuşağı, orion'un kemeri, üç kral veya üç kız kardeş olarak da bilinir), orion (avcı) takımyıldızının merkezinde yer alan çarpıcı bir yıldız desenidir. üç parlak kuşak yıldızı olan; alnitak (ζ ori), alnilam (ε ori) ve mintaka'dan (δ ori) oluşur.

gece gökyüzünde orion kuşağını bulmak, gökyüzünde orion'u bulmanın en kolay yoludur. yıldızlar, düz bir çizgi üzerinde aşağı yukarı eşit aralıklarla yerleşmiştir ve bu nedenle, takımyıldıza ismini veren avcı kıyafetinin kuşağı (kemeri) olarak görselleştirilebilir. gece gökyüzünde en iyi, kuzey kış / güney yaz aylarında özellikle de ocak ayı saat 21:00 civarında gözlemlenebilirler.

bileşimin yıldızları 

üç yıldızın isimleri arapça'dan gelmektedir. al-nizam (النظام) "inci dizisi" anlamına gelir veya nilam ("safir") kelimesiyle ilişkilidir. yazım varyantları arasında alnihan ve alnitam da bulunur, bunlar açıkça tercüme veya kopya hatalarıdır.

alnitak

alnitak (ζ orionis), orion kuşağının doğu ucunda yer alan ve dünya'dan 1.260 ışık yılı uzaklıkta bulunan üçlü bir yıldız sistemidir. alnitak b, her 1.500 yılda bir alnitak a'nın etrafında dönen 4. büyüklükte b tipi bir yıldızdır. birincil bileşen (alnitak a), alnitak aa (görünen büyüklüğü 2,0 olan o9.7 ibe tayf tipinde mavi bir süperdev) ve alnitak ab'den (yaklaşık 4 büyüklüğünde o9v tayf tipinde bir mavi cüce) oluşan yakın ikili sistemdir. alnitak aa'nın güneş'ten 28 kat daha büyük olduğu ve 20 kat daha büyük bir çapa sahip olduğu tahmin edilmektedir. gece gökyüzündeki o sınıfının en parlak yıldızıdır.

alnilam

alnilam (ε orionis), dünya'dan yaklaşık 2.000 ışık yılı uzaklıkta ve 1,70 büyüklüğünde bir süperdevdir. gökyüzünde 29. en parlak ve orion'daki dördüncü en parlak yıldızdır. güneş'ten 375.000 kat daha parlaktır. spektrumu, diğer yıldızların sınıflandırıldığı istikrarlı dayanak noktalarından biri olarak hizmet eder.

mintaka

mintaka (δ orionis), 1.200 ışık yılı uzaklıkta ve 2,21 büyüklüğünde parlıyor. çift yıldız sistemi olan mintaka, güneş'ten 90.000 kat daha parlaktır. bu iki yıldız her 5,73 günde bir birbirlerinin yörüngesinde dönerler.

tarihsel ve kültürel kaynaklar

richard hinckley allen, orion kuşağı için birçok halk ismini listeler. i̇ngilizce olanlar şunlardır: yakup'un değneği veya yakup'un asası, peter'ın asası, altın seren cundası, l veya ell (arşın), ell ve yard, yard-stick ve yard-wand (yarda ölçeği); ellwand (arşın), leydimizin asası, magi / üç kral, üç meryem veya sadece üç yıldız.

"ülker (pleiades) yıldızlarını bağlayabilir misin? orion'un bağlarını çözebilir misin?" paragrafı, kitâb-ı mukaddesin eyüp kitabı ve amos kitabında yer alır. tennyson'un şiiri prenses (the princess) orion kuşağını şöyle anlatıyor: 

çin şiir koleksiyonu şiir klasiği'nde "shen" (参) adı verilen yıldız deseni, "sheng" (商) olarak bilinen ve antares ile asla birleşemeyen iki insan için bir metafor olarak eşleştirilmiş. bu, orion kuşağı ve antares'in doğuda yükseldiği ve batıda battığı gözleminden kaynaklanmış olabilir fakat antares, orion kuşağı battıktan sonra ve karşılıklı olarak yükselir.

kuşağın üç yıldızı portekiz ve güney amerika'da, i̇spanyolca las tres marías ve portekizce "as três marias" olarak bilinir. ayrıca, güneş'in en alçak noktasında olduğu zaman kuzey gece gökyüzünü işaretler ve bu da, eski zaman işleyişi için açık bir göstergeydi. meksika'da onlara los tres reyes magos denir.

fin mitolojisinde orion kuşağı, väinämöisen vyö (väinämöinen'in kemeri) olarak adlandırılır. kemerden "sarkıyor" gibi görünen yıldızlar, kalevanmiekka (kaleva'nın kılıcı) adı verilen bir yıldız desenini oluşturur. hristiyanlık öncesi i̇skandinavya'da kemer, frigg'in örekesi (friggerock) veya freyja'nın örekesi olarak biliniyordu. benzer şekilde, yakup'un asası ve peter'ın asası, tıpkı üç müneccim veya üç kral gibi avrupa incilinden türetilmiş terimlerdi. väinämöinen'in tırpanı (kalevala) ve kalevan kılıcı fin mitolojisinden gelen terimlerdir.

meksika'nın kuzeybatısındaki seri halkı, üç yıldızdan oluşan kuşak yıldızlarını hapj (avcıyı ifade eden bir isim) olarak adlandırıyorlar: hap (katır geyiği), haamoja (çatalboynuzlu antilop) ve mojet (kanada koyunu). hap ortadadır ve avcı tarafından vurulmuştur; kanı tiburón adası'na damlamıştır.

siyah giyen adamlar (1997) filminde kahramanlar bir uzaylıya göre "orion kuşağındaki" büyük bir enerji kaynağı olan "galaksi"yi arıyorlar. orion kuşağı aranır ancak orada galaksi bulunamaz. sonunda galaksinin orion adında bir uzaylı kedisinin yakasındaki bir mücevherde saklandığını anlarlar.

galeri

kaynakça

avcı takımyıldızı
gökbilim asterizmleri
açık yıldız kümeleri
yıldız toplulukları