Jean-Noël Jeanneney

jean-noël jeanneney (d. 2 nisan 1942, grenoble) fransız tarihçi ve siyasetçi.

ailesi 
eski bakan jean-marcel jeanneney'nin oğlu, eski senato başkanı jules jeanneney'nin torunudur.

eğitimi 
i̇lkokul eğitimini grenoble'de tamamlamıştır. montaigne ve louis-le-grand liselerinde eğitim almıştır. paris'teki école normale supérieure'ü 1966'da bitirmiştir, ayrıca bu dönemde institut d'études politiques de paris'den 1964 yılında mezun olmuştur. 1965'te tarih alanında agregasyonu başarmıştır.

kariyeri 
1966-1967 yıllarında yaptığı dünya turu ve ardından askerlik hizmeti sonrasında 1969-1972 yıllarında université paris-nanterre'de asistan olarak görev yapmış, 1972-1977 yıllarında çağdaş tarih alanında uzman olarak öğretim görevliliği yapmış, 1968'den itibaren institut d'études politiques de paris'de ders vermeye başlamış, 1975'te doktorasını tamamlamış ve 1977'de profesör unvanını almıştır. siyasi tarih, medya ve kültür tarihi alanında uzmanlaşmıştır.

1988'de edgar faure'un ölümünün ardından françois mitterrand tarafından fransız devrimi'nin i̇ki yüzüncü yılı kutlama misyonu başkanı olarak atanmış ve 1990'da misyon tamamlanıncaya dek bu görevde kalmıştır.

sosyalist parti'nin iktidarında kurulmuş olan édith cresson hükûmeti'nde dış ticaretten sorumlu devlet sekreteri, pierre bérégovoy hükûmeti'nde ise i̇letişimden sorumlu devlet sekreteri olarak görev yapmıştır.

1992-1998 yıllarında franche-comté bölgesel konseyi üyeliği ve 1997-1998 yıllarında franche-comté bölgesel konseyi sol grup başkanlığı yapmıştır. 2012 fransa cumhurbaşkanlığı seçimi için françois hollande'ı desteklemiştir.

2002-2007 yıllarında fransa millî kütüphanesi başkanlığı yapmış ve 2007 yılında yaş haddinden emekliye ayrılmıştır. 2009-2015 yıllarında arles fotoğraf buluşmaları başkanlığı yapmıştır.

ayrıca galatasaray üniversitesi kuruluşunda yüksek himaye kurulunun fransız ayağında yer almıştır.

tiyatro eserleri 
4 tane tiyatro piyesi yazmıştır:
 l'un de nous deux
 l'affaire crochette
 le panda ou les vertiges du secret
 ovide en exil

diğer 
 le seuil yayınları yönetim kurulu (1993-1995) ve denetim kurulu (1995-2002) üyesi,
 i̇skenderiye kütüphanesi yönetim kurulu üyesi (2002-2008),
 arap dünyası enstitüsü yüksek kurulu üyesi (2003-2008),
 2015 yılı itibarıyla musée clemenceau vakfı başkanı,
 bir dönem françois mittérand enstitüsü bilim kurulu başkanı

nişanları 
 légion d'honneur şövalyesi (1990 yılı)
 ordre national du mérite (ulusal liyakat nışanı) büyük subayı (2014 yılı)
 sanat ve edebiyat nişanı komutan sıfatıyla (2015 yılı)
 leopold nişanı komutan sıfatıyla

onurlandırmaları 
 hür brüksel üniversitesi (université libre de bruxelles) fahri doktoru
 pierre-lafue vakfı 38. ödülü kazananı (2014 yılı)

yayınları  
 le riz et le rouge, cinq mois en extrême orient, le seuil, paris, 1969, 254 p.
 le journal politique de jules jeanneney, 1939-1942, armand colin, 1972.
 françois de wendel en république : l’argent et le pouvoir (1914-1940), atelier de production des thèses, lille, 1976, 1510p. et édition abrégée, le seuil, collection "univers historiques", paris, 1976, 672 p. ; deuxième éd. revue, perrin, paris, 2004; troisième éd., cnrs éditions, coll. biblis, paris, 2019.
 leçon d’histoire pour une gauche au pouvoir, la faillite du cartel (1924-1926), le seuil, paris, 1977, 160 p. ; collection "points-histoire", le seuil, paris, 1982, nouvelle éd. avec une postface inédite, le seuil, paris, 2003.
 « le monde » de beuve-méry ou le métier d'alceste (en collaboration avec jacques julliard), le seuil, paris, 1979, 384 p.
 l’argent caché : milieux d'affaires et pouvoirs politiques dans la france du xxe siècle, fayard, paris, 1981, 386 p. ; le seuil-fayard, collection "points-histoire", 1984; 3e éd. avec postface inédite, le seuil-points, 2022.
 télévision nouvelle mémoire, les magazines de grand reportage, 1959-1968, paris, le seuil, 1982, 256p.
 échec à panurge : l’audiovisuel public au service de la différence, le seuil, paris, 1986, 160 p. .
 concordance des temps, chroniques sur l’actualité du passé, le seuil, paris, 1987, 360 p. ; éd. le seuil, collection "points-histoire", paris, 1986, 160 p.
 le bicentenaire de la révolution française, rapport au président de la république, la documentation française, paris, 1990, 384 p.
 georges mandel, l’homme qu'on attendait, le seuil, paris, 1991, 192p.; deuxième éd., tallandier, coll. texto, 2009; troisième éd., avec une postface inédite, le seuil, 2014.
 l’avenir vient de loin. essai sur la gauche, le seuil, paris, 1994  ; nouvelle édition (avec une postface inédite), coll. points, le seuil, paris, 2001, 276 p.
 une histoire des médias, des origines à nos jours, éd. « points » seuil, paris, 1990 .
 le passé dans le prétoire. l'historien, le juge, le journaliste, éd. seuil, paris, 1998.
 leçon d’histoire pour une gauche au pouvoir : la faillite du cartel (1924-1926), paris, 1983, seuil, 2003.
 l’écho du siècle : dictionnaire de la radio et de la télévision (dir.), avec la collaboration d'agnès chauveau, coéd. hachette/arte/la cinquième, paris, 1999 , pluriel, 2000.
 la république a besoin d'histoire, interventions, éd. seuil, paris, 2000.
 l’histoire va-t-elle plus vite ?, éd. gallimard, paris, 2001.
 victor hugo et la république, éd. gallimard, paris, 2002.
 le duel : une passion française (1789-1914), éd. seuil, paris, 2004 , nouvelle édition, perrin 2004 (traduit en italien et en roumain).
 concordance des temps, éditions nouveau monde, paris, 2005 ,
 quand google défie l'europe : plaidoyer pour un sursaut, éd. mille et une nuits, paris, 2005 (seize traductions étrangères).
 clemenceau : portrait d'un homme libre, éd. mengès, paris, 2005  ; nouvelle éd., 2013.
 la provende et l'étamine, llectures historiques et politiques, tallandier, paris, 2006.
 lettre aux personnels de la bibliothèque nationale de france au moment de leur dire adieu, paris, bnf, 2007.
 l'un de nous deux, blum et mandel (théâtre), portaparole, 2009 (traduit en italien); 6e éd. 2019.
 la république a besoin d'histoire, interventions, tome 2, 2000-2010, cnrs éditions, paris, 2010.
 l’état blessé, flammarion, 2012.
 les grandes heures de la presse qui ont fait l'histoire, flammarion, paris, 2013; nouvellle éd., coll. "champs", 2019.
 la grande guerre si loin, si proche. réflexions sur un centenaire, éd. seuil, paris, 2013 
 l’histoire, la liberté, l’action. œuvres 1977-2013, éd. seuil, paris, 2013 
 jours de guerre (1914-1918). les trésors des archives photographiques du journal "excelsior", les arènes, paris, 2013.
 les rebelles. une anthologie, grégoire kauffmann ile (dir.), cnrs, 2014.
 rené rémond, historien, jean-françois sirinelli ile, paris, presses de sciences po, 2014, 152 p. 
 clemenceau : dernières nouvelles du tigre, paris, éd. du cnrs, 2016, 217 p. .
 un attentat. petit-clamart, 22 août 1962, seuil, 2016
 le récit national, fayard, france culture, paris, 2017 
 le moment macron. un président et l'histoire, seuil, 2017 
 l'affaire crochette (théâtre), portaparole, 2017 (traduction italienne).
 il savait que je gardais tout. entretiens avec anne pingeot, gallimard, 2018.
 la république a besoin d'histoire, interventions, tome 3, 2010-2019, cnrs éditions, 2019.
 le panda ou les vertiges du secret (théâtre), portaparole, 2019.
 le rocher de süsten. mémoires 1942-1982, seuil, 2020. 
 ovide en exil (théâtre), portaparole, 2021.
 le rocher de süsten. mémoires ii 1982-1991, de radio france au bicentenaire de la révolution, le seuil, 2022.

filmografi

belgeseller 
çok sayıda tarihi belgesele imza atmıştır.
 léon blum ou la fidélité. yönetmen: claude fayard. yazar: jean-noël jeanneney. ortf. 1973
 de valera, 1974
 les grandes batailles de la république. douze films. yazar: olivier duhamel, jean-noël jeanneney. 1995-2005
 le rhin. yönetmen: frédéric compain. yazar: jean-noël jeanneney, france 2, image et compagnie. 1996.
 léopold senghor - entre deux mondes. yönetmen: pierre beuchot. yazar: jean-noël jeanneney. ina, arte, 1997. 
 présidentielles - les surprises de l'histoire. yönetmen: virginie linhart, yazar: olivier duhamel, jean-noël jeanneney, kuiv production, france 2. 2002 
 contre l'oubli, la trace des dictatures. yönetmen: pierre beuchot. yazar: jean-noël jeanneney, arte france, compagnie des phares et des balises. 2009 
 1919-1939: la drôle de paix. yönetmen: david korn-brzoza. yazar: jean-noël jeanneney, david korn-brzoza. yayın tarihi: 22 nisan 2013, france 3  
 jaurès est vivant! yönetmen: bernard george. yazar: jean-noel jeanneney, bernard george. yayın tarihi: 8 temmuz 2014, arte.
 maghreb 39-45: un destin qui bascule. yönetmen: bernard george, yazar: jean-noël jeanneney, bernard george. yayın tarihi: 17 nisan 2016, france 5.

kaynakça 

1942 doğumlular
grenoble doğumlular
lycée louis-le-grand'da öğrenim görenler
paris siyasi bilimler akademisinde öğrenim görenler
institut d'études politiques de paris öğretim üyeleri
école normale supérieur'de öğrenim görenler
fransız tarihçiler
fransa dış ticaret bakanları
fransa iletişim bakanları
légion d'honneur şövalyeleri
ulusal liyakat nişanı (fransa) sahipleri
ordre des arts et des lettres komutanları
fransız yazarlar
fransa millî kütüphanesi başkanları