Alma Deutscher

alma elizabeth deutscher (d. şubat 2005, basingstoke, i̇ngiltere); i̇ngiliz besteci, piyanist, kemancı ve harika çocuktur. altı yaşında ilk piyano sonatını bestelemiştir. yedi yaşında ilk büyük kompozisyonu "rüyaların çöpçüsü"nü tamamlamıştır. dokuz yaşında keman ve orkestra için yazdığı konçertoyu 2015'teki prömiyerinde sunmuştur.
avrupa prömiyeri 2016'da viyana'da şef zubin mehta yönetiminde, abd prömiyeri ise aralık 2017'de san josé, kaliforniya'da yapılan ilk operası külkedisi'ni 10 yaşında yazmıştır. i̇lk piyano konçertosunun prömiyerini on iki yaşında yapmıştır. i̇lk sahne alışı aralık 2019'da carnegie hall'da gerçekleşmiştir.

arka plan 
deutscher i̇ngiltere'nin basingstoke şehrinde 2005 yılında doğmuştur. annesi janie deutscher (kızlık soyadı: steen) edebiyat profesörü, babası guy deutscher dilbilimcidir. i̇kisi de amatör müzisyendir.

deutscher iki yaşında piyano, üç yaşında keman çalmaya başlamıştır. dört yaşında piyanoda doğaçlamalar ve besteler yapmaya, beş yaşında bestelerini yazmaya başlamıştır. yazdığı bu ilk notasyonlar çok net değildir fakat altı yaşındayken elle net olarak kompozisyonlar yazmış ve ilk piyano sonatını bestelemiştir. yedi yaşında ilk kısa operasını, dokuz yaşında ilk keman konçertosunu ve on yaşında ilk tam uzunluktaki operasını bestelemiştir.

erken tanınma 
deutscher'in medya tarafından ilk fark edilişinin izleri, yedi yaşındayken youtube kanalının ünlü i̇ngiliz yazar ve komedyen stephen fry tarafından duyurulmasına kadar takip edilebilir. guy deutscher ve fry ortak ilgi alanları olan dilbilimi nedeniyle daha önceden tanışıyorlardı. deutscher'in kanalı aslında sadece yakın akrabaları için açılmış özel bir kanaldı. babası guy deutscher şöyle anlatır: "sonra stephen fry videoları gördü ve twitter'da tvitledi. videolar bu şekilde onun milyonlarca takipçisine ulaşmış oldu. ve o andan itibaren muhabirler peşine düştü ve her şey çığ gibi büyüdü." fry şöyle yazmıştı: "tamamen akıllara durgunluk verici: alma deutscher kendi bestelerini çalıyor. yeni bir mozart?" tv ekipleri bir sonraki gün evlerindeydi.

guy deutscher, alma'nın medya tarafından bu ilk tanınışıyla ilgili endişelerini ifade etmiştir. ailenin medyanın bu yoğun odaklanışına hazırlıklı olmadığını ve en önemli görevlerinin alma'yı korumak ve mutlu bir çocukluk geçirdiğinden emin olmak olduğunu söylemiştir.

operalar

rüyaların çöpçüsü (2012) 
deutscher'in ilk operası neil gaiman'ın "rüyaların çöpçüsü" (sweeper of dreams) adlı hikâyesinden yola çıkılarak üretilmiş kısa bir eserdir; metni elizabeth adlington'un bir librettosundan uyarlanmıştır. bu eser i̇ngiliz milli operası'nın düzenlediği bir yarışmaya sunulmuş ve az farkla finallere girme şansını kaçırmıştır. partisyonun bazı bölümlerini deutscher bir rüyasında görmüştür. bu eserin ilk seslendirilişi
2013'te i̇srail'de gerçekleşmiştir.

hikâyede, rüyaların çöpçüsü vardiyalarında içtiği için işini yapamaz hale gelmiştir. i̇şvereni yerine başkasını almak için bir ilan verir ve alex t. strumm adında 16 yaşında bir kız başvurur. i̇ş görüşmesinde, alex'in erkek olmadığına şaşırırlar ve onunla dalga geçerler. alex, işi yapabileceğini kanıtlamayı kafasına koyar ve en sonunda işe alınır.

deutscher, zorlukları yenen kızlarla ilgili hikâyeleri tercih ettiğini belirtmiştir. rüyaların çöpçüsü'''nde ana karakter "...iki büyük suç işlemiştir: birincisi çocuk olmak, ikincisi de kız olmaktır. ama buna rağmen sonunda galip gelmeyi becerir."

 külkedisi 
 i̇lk oda versiyonu (2015) 
deutscher'in ikinci operası tam uzunlukta, külkedisi masalından yola çıkarak üretilmiş bir eserdir. alman die zeit gazetesine verdiği röportajda, deutscher, bu eser üzerinde 2013 yılında çalışmaya başladığını belirtmiştir. eser ilk defa 2015 yılında i̇srail'de oda versiyonunda sahnelenmiştir. deutscher uvertür bölümünü performanstan sadece birkaç gün önce bitirmiştir. deutscher hikâyenin kendi versiyonunun geleneksel masaldan ciddi biçimde farklılaştığını çünkü müziğin konunun merkezî bir parçası olduğunu ifade etmiştir.

hikâye kötü üvey anne tarafından yönetilen bir opera prodüksiyon şirketinde geçer. i̇ki tip karakter olan üvey kız kardeşler yeteneksiz divalar olarak resmedilir. "aklına çok güzel melodiler gelen doğal bir besteci" olmasına rağmen sindirella'nın sahne almasına izin verilmez. prens bir şairdir. sindirella bir gün tesadüfen, onun yazdığından habersizce büyüleyici bir aşk şiiri bulur ve kendi bestesiyle birleştirir. melodisi daha sonra üvey kız kardeşleri tarafından çalınır ve bir balodaki şarkı yarışmasında söylenir. buna rağmen sindirella sonunda şarkısını prense, onun sözlerin yazarı olduğunu bilmeksizin söyler. aynı şekilde prens de sözlerine bu büyüleyici müziği yazan kişinin sindirella olduğunu bilmez.
sindirella geceyarısı balodan kaçtıktan sonra prens onu, bilinen hikâyedeki gibi cam ayakkabıyla aramaz, onun yerine melodiyi kullanır. sonunda çift bir araya gelir: "hikâyenin sonunda birbirlerini sözlerin melodiyi bulduğu gibi bulurlar." der deutscher, "sindirella'nın sadece güzel bir kız olmasını istemedim. kendi aklı ve ruhu olsun istedim. ve biraz da benim gibi olmasını... onun için ben de bir besteci olmasına karar verdim."

deutscher, 2015'teki google zeitgeist etkinliğinde bu operadan bir arya söylemiştir.

 viyana versiyonu (2016) 
aralık 2016'da bu operanın daha geniş ve almanca bir versiyonunun dünya prömiyeri viyana'da şef zubin mehta yönetimindeki bir prodüksiyonla yapılmıştır. 2016 yılı boyunca deutscher operayı düzenlemiş, önemli ölçüde genişletmiş ve yirmi müzisyenlik bir orkestraya uyarlamıştır. prömiyer ayakta alkışlarla karşılanmış, avusturya basınından ve uluslararası basından heyecanlı övgüler almıştır.

viyana gazetesi der standard alma deutscher'i şöyle tanımlamıştır:der neue merker dergisi:the daily telegraph gazetesi:

 kaliforniya tam versiyonu (2017) 
aralık 2017'de külkedisi'nin tam versiyonunun prömiyeri san josé, kaliforniya'da, san josé operası ve packard humanities enstitüsü prodüktörlüğünde i̇ngilizce olarak sahnelenmiştir ve eser büyük bir orkestra, koro ve dansçılar tarafından icra edilmiştir. bu eser bir sonraki yıl sony classical records tarafından dvd formatında yayımlanmıştır. deutscher, tüm eseri 44 müzisyen için tekrar uyarlamış, müziği viyana versiyonuna göre önemli ölçüde genişletmiş, koro ve dansçılar için yeni müzikler eklemiştir. performanslar i̇ngiliz şef jane glover tarafından yönetilmiştir. daha önceki versiyonlarda olduğu gibi bu versiyonda da keman ve piyano çalan deutscher ayrıca org da çalmıştır. cbs kanalındaki "60 dakika" programının yayınlanmasından sonraki saat içinde beş gösterim için tüm biletler tükenmiş ve iki ek gösterim daha konmuştur. eleştirmen heather mac donald "i̇nanılmaz derecede zeka, beceri ve müzikal güzellik içeren bir opera... orkestral ve vokal yeniliklerin miktarı inanılmaz" şeklinde nitelemiş ve operanın broadway'e kadar gidebileceğini ifade etmiştir.

 viyana devlet operası tarafından sahnelenen, çocuklar için stüdyo versiyonu (2018) 
viyana devlet operası, ocak 2018'den itibaren 4 ay boyunca eserin çocuklar için kısa bir uyarlamasını stüdyo sahnesinde sergilemiştir. deutscher eserini 75 dakikaya kısaltmıştır. tüm gösterimler için biletler tükenmiştir.

 külkedisi'nin müziğini temel alan bale (2018) 
ekim 2018'de berlin çocuk balesi kumpanyası ve id grubu külkedisi operası'nı ve müziğini temel alan bir bale sahneye koymuştur.

 besteleme yöntemi 
deutscher'in melodilerinin "kendiliğinden ve tam oluşmuş olarak" aklına geldiği söylenmektedir. daily mail'e bunu şöyle ifade etmiştir: "müzik aklıma dinlendiğim zamanlarda geliyor. gidip bir yere oturuyorum ya da yatıyorum. perileri düşünmekten çok zevk alıyorum, ve prensesleri ve güzel kıyafetleri." zeitgeist minds etkinliğinde ise bunu şöyle ifade etmiştir: "bir melodi bulmak istediğim zaman aklıma asla bir şey gelmiyor. genellikle ya dinlenirken ya piyanonun başında doğaçlama yaparken ya da ip atlarken aklıma geliyor. ya da başka bir şey yapmaya çalışırken, biri benle konuşurken ya da bir şey yapmaya çalışırken birden çok güzel bu melodiyi duyuyorum." haziran 2016'da daily telegraph'taki röportajında şöyle söylemiştir: "doğaçlama havasındaysam melodiler parmak uçlarımdan fışkırıyor."

deutscher, mor ip atlama ipini "sihirli" olarak nitelendirmiş ve besteleme sürecinin anahtar bir parçası olduğunu belirtmiştir: "etrafımda sallıyorum, ve melodiler kafama akıyor." bbc haber servisi ile 2015'te yaptığı bir röportajda deutscher'in evlerinin bahçesinde ipini sallayarak yürürken doğaçlama bir melodiyi söylediği görülmektedir. tartini'nin şeytan sonatı gibi başka klasik bestelerde olduğu gibi deutscher'e melodiler rüya görürken de gelmektedir. böyle bir rüya-bestesini (bir mi bemol piyano çeşitlemesinin motifleri) anlatırken şöyle demiştir: "uyandım ve melodileri unutmak istemediğim için not defterimi alıp hepsini yazdım, yaklaşık üç saat sürdü. sabah neden çok yorgun olduğumu ve kalkmak istemediğimi annem ve babam anlamamıştı." deutscher başucunda bir ses kaydediciyle uyumaktadır. i̇lk operası rüyaların çöpçüsü'''nün bölümlerini de tam oluşmuş olarak bir rüyasında "duydu". deutscher, transilvanyan adını verdiği hayali bir ülkeden de ilham aldığını söylemiştir: "kendi dili olan bana ait bir ülke uydurdum. antonin yellowsink, ashy, shell ve flara adında çok güzel besteciler var orada."

bununla birlikte, deutscher, spontane görünen besteleme stilinin, ilk fikrin ya da melodinin çok daha uzun bir sürecin sadece ilk parçası olduğu daha büyük ve karmaşık kompozisyonların üretilmesindeki ağır işleri sakladığını da ifade etmiştir. "zeitgeist minds" etkinliğinde şunları söylemiştir: "birçok insan bestelemenin zor yanının fikirlerin akla gelmesi olduğunu düşünüyor fakat bu zaten bende kendiğinden oluyor. zor olan, o fikirle oturmak, onu geliştirmek, başka fikirlerle tutarlı bir şekilde birleştirmek. birlikte bir anlam ifade etmeyen birçok fikri çorba gibi bir araya getirmek çok kolay. ama oturmak, fikri geliştirmek, başka şeylerle birleştirmek ve daha sonra da ince ayarlar yapmak ve parlatmak... bu çok uzun sürüyor." buna ek olarak, babası i̇srail gazetesi haaretz'e verdiği röportajda alma'nın ilhamının geniş armoni bilgisiyle karakterize olduğunu söylemiştir. o zamanlarda alma'nın çaldığı bir haydn sonatının bir bölümünden örnek vermiştir. çoğu kişinin bu parçayı güzel ama garip bulacağını fakat alma için bu parçanın tanıdık armonik devamlılıkların açık bir örneği olduğunu ifade etmiştir.

diskografi

kaynakça 
bu maddenin yazılmasında wikipedia'nın i̇ngilizce  "alma deutscher" maddesinden yararlanılmıştır.

dış bağlantılar 
 alma deutscher'in resmi sitesi 
 alma deutscher'in youtube kanalı 
 alma deutscher hakkındaki daily telegraph makalesi , haziran 2016 
 alma deutscher'in itv kanalındaki röportajı 
 alma deutscher'in 8 yaşındayken verdiği 30 dakikalık tv röportajı 
 alma deutscher google zeitgeist etkinliğinde (10 yaşında) 
 külkedisi operası'nın internet sitesi
 alma'nın ilk operası, rüyaların çöpçüsü 
 the inner workings of alma deutscher's musical genius, executive intelligence review, mayıs 2017
 imagine. alma deutscher: finding cinderella 1 saatlik bbc1 belgeseli. i̇ngiltere'de ilk defa 4 eylül 2017'de yayınlanmıştır. 
 60 minutes röpotajı 

yaşayan insanlar
2005 doğumlular
hampshire doğumlular
21. yüzyıl klasik piyanistleri
çocuk klasik müzisyenler
i̇ngiliz klasik müzik bestecileri
i̇ngiliz klasik kemancılar
i̇ngiliz opera bestecileri
i̇srail asıllı i̇ngilizler