Peter Canisius

peter canisius (felemenkçe: peter d'hondt), ayrıca pierre kanis olarak da bilinir. (8 mayıs 1521, nijmegen - 21 aralık 1597 fribourg), cizvit bir profesör, vaazcı ve yazar. ömrünün önemli bir kısmını cizvit olarak almanya ve i̇sviçre’de geçirmiştir. popüler bir kateşizm yazarı olmakla beraber katolik kilisesi'nde reform hareketlerini desteklemiştir.

23 kasım 1864'te papa pius ix tarafından kutsandıktan sonra roma'da 21 mayıs 1925'te i̇sa'nın göğe alınması günü’nde papa pius xi tarafından aziz ve kilise doktoru ilan edildi. 21 aralık'ta katolik kilisesi tarafından litürjik takvime göre anılmaktadır. 8. yüzyılda yaşayan aziz bonifacius'tan sonra almanya'nın ikinci elçisi kabul edilir.

gençlik dönemi 
canisius 1536 yılında 15 yaşındayken köln’e sanat ve medeni hukuk eğitimi almaya gönderildi. yine aynı dönem içerisinde rahip olma düşüncesi yavaş yavaş aklında belirmeye başlamıştı. teolojik çalışmalarını kutsal yazılar ve kilise babaları üzerine yapma kararı almıştı. 1539 yılında eğitiminin bir kısmı louvain üniversitesi'nde geçti, 1540 yılında ise köln üniversitesi'nde sanat ustalığı ödülüne layık görüldü.

1543 baharında, papa tarafından görevlendirilen ve mainz'de yaşayan, loyola'lı i̇gnatius'un ilk arkadaşı pierre favre ile tanıştı (bkz: mainz piskoposluğu). onun ruhsal direktörlüğü altında otuz gün boyunca ruhsal egzersizleri uygular, sonrasında da cizvit tarikatına katılmaya karar verir.

cizvit peter canisius 
1546'da canisius rahip olarak kutsandı ve kısa süre sonra da köln'den i̇talya'ya yolculuk gerçekleştirdi. ertesi yıl, waldburg'lu augsburg othon truchsess'in kardinal yardımcısı, ilahiyatçı unvanıyla trento konsili'ne katıldı.

1556 yılında, loyola'lı i̇gnatius aldığı kararla canisius'u yukarı almanya cizvitlerinin (swabia, bavyera, bohemya, macaristan, yukarı ve aşağı avusturya) “dini idari yöneticisi” olarak atadı. bölgenin dini idari yöneticisi olarak 1569'a kadar hizmetlerde bulundu. bu yıllar boyunca, orta avrupa'da 18 cizvit kolejinin kurulmasından doğrudan veya dolaylı olarak sorumluluk aldı. aynı yıllarda birkaç üniversitede ders vermeye de devam etti.

1580'de fribourg'a hareket etti, 1582'de ise saint michel koleji'ni kurdu. hayatının son yıllarını fribourg'da geçirirken, 21 aralık 1597'de aynı şehirde yaşamını yitirdi.

öğretmen, danışman peter canisius 
canisius, yaşadığı dönemde neredeyse tüm katolik liderlerle diyalog halinde bulunmuştu. bunun kanıtını bin dört yüzden fazla mektupta görebiliriz. i̇mparator i. ferdinand, papa pius iv, papa pius v ve papa gregorius xiii’ün danışmanıydı. katolik ve protestan arasındaki tartışmalarda aktif rol oynadı.

canisius, özellikle almanca konuşulan yerleşim yerlerinde katolik kilisesi'nin temel ilkelerini belirleyen, özellikle halkın ulaşabileceği eserler üreten, “alman kateşizmi” sayesinde anadili almanca ulaşan katoliklere öğreten iyi bir vaiz ve öğretmendi.

i̇lk kateşizm kitabı 1555 yılında, 213 soru ve cevap içeriği ile yayınlandı. 17. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar yüzlerce baskı gerçekleşti.

kaynakça 

1521 doğumlular
nijmegen doğumlular
1597 yılında ölenler
16. yüzyılda hollandalılar
rönesans'ta kişiler
katolik papazlar
roma katolik papazlar
cizvitler
hollandalı cizvitler
16. yüzyılda cizvitler
katolik aziz ve azizeleri
hristiyan aziz ve azizeleri
16. yüzyıl hristiyan aziz ve azizeleri
hollandalı aziz ve azizeler
hollandalı hristiyanlar
hollandalı roma katolikleri
kilise doktoru
köln üniversitesinde öğrenim görenler