Michael Sweerts

michiel sweerts ya da michael sweerts (d. 29 eylül 1618 – ö. 1 haziran 1664) alegorik, tür resimleri, portre ve abartılı yüz ifadeleri olarak tanımlanan tronileri ile tanınan barok dönem ressamı. gezgin bir hayat süren ressam roma, brüksel, amsterdam, i̇ran ve hindistan’da çalışmalar yaptı. ressam roma’dayken yaptığı bamboccianti olarak da bilinen, düşük yaşam sahneleri, köylü hayatını tasvir ettiği eserlerle hollandalı ve flaman ressamlar grubuna bağlandı. michael sweerts, bamboccianti türünde diğer ressamlara göre daha fazla üslupta ustalıkla birlikte sosyal, felsefi duyarlılık gösterdi. yaşamı boyunca başarılı olan ressam ve eserleri 20. yüzyılda yeniden keşfedilene kadar tarihte yaşamış diğer birçok ressam gibi ilgi görmedi.

hayatı

i̇lk yılları ve roma’da ikameti

michiel sweerts, 29 eylül 1618’de tekstil tüccarı olan david sweerts ve martina ballu’nun oğlu olarak, brüksel’de dünyaya geldi. brüksel st. nicholas kilisesi'nde vaftiz edildi. sanatçının çocukluğuyla ilgili pek az şey biliniyor. 1646’da roma’ya gelen ressam burada kaldığı 1656 yılına kadar aktif olarak çalıştı. ressam roma’ya geldikten kısa bir süre sonra bamboccianti türünün kurucusu kabul edilen pieter van laer ile ilişkili hollandalı ve flaman ressamlar birliğine katıldı. bamboccianti, 16.yy hollanda sanatında köylü ve alt sınıf konularını tasvir eden mevcut gelenekleri i̇talya’ya getirmiştir.

michiel sweerts roma’dayken santa maria del popolo yakınlarında birçok yabancı ressamın’da ikamet ettiği via margutta’da 1646’dan 1651’e kadar ikamet etti. 1647’de sweerts, roma’nın önde gelen sanatçılarının itibarlı bir derneği olan accademia di san luca’nın ortağı oldu. ressamın ayrıca congregazione artistica dei virtuosi al pantheon üyeleri ile de bağlantıları olduğu bilinir.  congregazione, pantheon (roma)’un önünde kendi resimlerini yıllık olarak sergileyen bir sanat cemiyetiydi. sweerts’in bu cemiyete üye olduğunu ispatlayacak hiçbir veri yoktur. sweert roma’dayken, brükselli flaman ressam willem reuter’in öğretmenliğini de yaptı. 
michiel sweerts, roma’daki kariyerine ilişkin kaynakların az olmasına rağmen, iktidardaki papalık ailesinin, pamphili ailesinin ve özellikle de hüküm süren papa x. i̇nnocentius’un yeğeni prens camillo pamphili'nin hizmetine girmeye davet edilecek kadar güçlü bir itibar yaratmayı başarmıştı.  sweerts’ kardinal camillo pamphili için tiyatro dekorları boyadı ve onun menajeri olarak sanat eserleri satın aldı. kardinal camillo’nun telkinleriyle papa, sweerts’e papalık unvanı olana “cavaliere di cristo”  (mesih şövalyesi)  unvanını verdi, gian lorenzo bernini ve francesco borromini'de aynı unvanla onurlandırılmıştı.

sweerts, roma’da geçirdiği süre boyunca amsterdam’ın en önemli ticaret ailelerinden biri olan deutz ailesiyle ömür boyu sürecek bir ilişki geliştirdi. 1651’de jean deutz, sweerts’e ipek satışında onun adına hareket edebilmesi için vekâletname verdi. deutz kardeşler ayrıca i̇talya’daki sanat pazarı aracılığıyla sweerts’in resimlerini de satın aldılar. sweerts, deutz kardeşler için i̇talya’da sanat eserleri satın alma konusunda danışmanlık yaptı. sweerts’in kırmızı pelerinli adamın portresi eserinde, esere konu olan kişinin jean deutz olduğu düşünülür.

brüksel’e dönüş ve amsterdam’da ikamet
1652-54 yılları arasında bilinmeyen nedenlerle roma’dan ayrılan sweerts 1655 temmuz’da kız kardeşinin çocuğunun brüksel’deki vaftiz töreninde kaydedildi. 1659’da brüksel’de büyük aziz luka loncasına katıldı. brüksel’de bir resim akademisi açan sweerts, ayrıca öğrencilerinin eğitiminde kullanılan çeşitli insan ifadelerinin bir dizi baskısını yaptı. sweerts bu süre zarfında vincent de paul’un takipçileri olan ve doğuda katolik hristiyanlığı yayma görevini benimsemiş paris dış misyonlar derneği’ne katıldı, gönüllü bir rahip ve dindar bir hristiyan oldu. 1661’de sweerts ile tanışan bir rahip, sweerts’in “mucizevi bir dönüşüm” yaşadığını ve et yemeyi bıraktığını, günlük oruç tuttuğunu ve haftada birçok kez komüne katıldığını belirtir. 1658’de sweerts, büyük aziz luka loncası için bir veda hediyesi olarak bir otoportre yaptı. 1661 yılında amsterdam’da birkaç ay boyunca bulunduğu ve uzak doğu’ya uzanan paris dış misyonlar derneği ile yaptığı geziye başlamadan önce burada bulunduğu belgelenmiştir.

doğuya seyahati
1661 aralık ayında sweerts bir ay sonra 1662 ocak ayında hareket edecek olan gemi için marsilya’ya gelmiştir. sweerts, françois pallu, 7 rahip ve başka bir gönüllü rahip iler birlikte alexandretta(i̇skenderun)’ya yelken açtı. ressam suriye’deki gezi sırasında zihinsel olarak dengesizleştiği için, i̇ran’da tebriz ile i̇sfahan arasında misyonerlik görevinden kovuldu. daha sonra 46 yaşında öldüğü bildirilen goa’daki portekiz cizvitlerine gitti.

çalışmaları

genel
sweerts’in günümüze ulaşan eserlerinin çoğu roma’da ikamet ettiği süre zarfında resmettiği eserlerdir. eserlerini nadiren imzalamasından dolayı michael sweerts’e itaf edilen eser sayısı 40 ile 100 arasında değişmektedir. sweerts’in bazı eserleri onun zamanında o kadar popülerdi ki, bazı eserleri kendisi, öğrencileri ve takipçileri tarafından kopyaları üretildi. 
sweerts’in, birçoğu çağdaş envanterlerde bahsedilen incil konulu kompozisyonları resmettiği biliniyor. ancak bunlardan herhangi bir eserin günümüze ulaştığı bilinmemektedir. sweerts kategorize etmek için zor ve gizemli bir sanatçıdır.

tür sahneleri
tür sahneleri michael sweerts’in eserlerinin büyük bir kısmını oluşturur. bunlardan bazıları, kart ve zar oyuncuları gibi caravaggio takipçileri ile popüler olan konulardır. örnek olarak dama oyuncuları ve kart oyuncuları tabloları gösterilebilir (her iki eser de rijksmuseum, amsterdam’da bulunur). kart oyuncuları isimli eserde bir kavga ile kesintiye uğrayan kart oyunu sahnesi betimlenmiştir, belki de kavga oyuncuların dikkatini dağıtmak amacıyla bilinçli olarak çıkartılmıştır. tablonun sol tarafında görülen mavi elbiseli oyuncu o esnada bir çocuk olduğu anlaşılan kişi tarafından gasp edilmektedir ve minik gaspçı bize ses çıkarmamamız için işaret parmağı ile sus işareti yapmaktadır böylece sanatçı michael sweerts bizi de sahneye konuk etmiştir.

portreler
portrelerinde sweerts, alanında önde gelen çağdaşları ile eşit olduğunu kanıtladı. sweerts’in 1655-1661 yılları arasında tronie tarzı portreleri resmettiği düşünülüyor. sıradan insanları tasvir etmek, yeni yüz ifadeleri keşfetmekle yakından ilgilendi. ressamın genç bir kadının portresi isimli eseri sweerts’in sıradan insanları resmetmeye olan merakını gösterir. bu eseri daha sonra resmedilen johannes vermeer’in i̇nci küpeli kız tablosu ile büyük benzerlik göstermekle birlikte büyük farklılıklar da söz konusudur. vermeer’in i̇nci küpeli kız’ı sweert’in bahsi geçen portresine göre daha süslü ve dikkat çekicidir. sweerts’in arka planda gün ışığının kullanımı ve kadifemsi fonlar hollandalı ressam johannes vermeer’in eserlerinde de kendini gösterir, vermeer’in sweerts’den etkilenmiş olması olasıdır. eserlerinin konular johannes vermeer ve pieter de hooch ile büyük benzerlikler gösterir.

kaynakça

barok ressamlar
flaman ressamlar