mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Astrophytum capricorne

keçi boynuzu kaktüsü olan astrophytum capricorne, kuzey meksika'nın coahuila bölgelerine özgü kaktüs ailesi cactaceae'deki çiçekli bir bitki türüdür.   uzunluğunda  eninde top veya oval şeklinde geniş, gri-yeşil renkli, 7 ila 9 belirgin kaburgalı, çok uzun kıvrık dikenleri ve yaz aylarında kırmızı merkezli sarı çiçekleri vardır.

keçi boynuzu kaktüsünün ortak adı, keçi boynuzuna benzediği söylenen kavisli dikenlere atıfta bulunan oğlak türü tanımlayıcısına (capri “keçi” ve corne “boynuz”   anlamına gelir) karşılık gelir.

bu tür,chihuahuan çölün de yaygın olarak dağıldığı için iucn tarafından "en az endişe verici"  olarak belirlenmiştir.

yetiştirme 
bu tür, tipik olarak tohumdan, kırmızı merkezi bölgelere sahip büyük, çekici sarı çiçekler ürettiği için süs bitkisi olarak yetiştirilir. bazı çeşitler bitki gövdesinde beyaz benekler taşırken, diğerleri bu özellikten yoksundur. soğuğa toleranslı olmasına rağmen, kışın donmayan, ılık, korunaklı bir yerde yetiştirilmelidir. toprak fakir, alkali ve çok keskin bir şekilde drene edilmiş olmalıdır. alternatif olarak, kaktüs kompostlu bir tencerede camın altında yetiştirilebilir. i̇ngiltere'de yetiştiricilikte astrophytum capricorne, royal horticulture society'nin garden merit ödülü'nü kazandı.

 astrophytum oğlak 'crassispinoides' 
 astrophytum capricorne var. crassispinum 
 astrophytum capricorne var. eksi 
 astrophytum capricorne var. niveum 
 astrophytum capricorne var. bunak 
 astrophytum capricorne var. aureum

konuyla ilgili yayınlar

dış bağlantılar 
 astroweb üzerinde astrophytum capricorne  
 astrobase üzerinde astrophytum capricorne 
 "yıldız kaktüs (astrophytum capricorne)"  . 25/2/2007.
 www.aiaps.org'daki fotoğraflar 
 www.cactiguide.com'daki fotoğraflar

kaynakça 

tür mikroformatı olan maddeler
meksika endemik bitkileri
asgari endişe altındaki türler
Psittacotherium

psittacotherium ("papağan canavarı" anlamına gelir), kuzey amerika paleosen'den soyu tükenmiş bir taeniodont cinsidir. yaklaşık 50 kg ağırlığında ve 1,1 metrenin üzerinde bir uzunluğa sahip olan bu canlı, büyük bir köpeğin boyutuna sahipti.

kaynakça

özel

genel
 mamutlar, sabertoothlar ve hominidler, jordi agusti ve mauricio anton
 memeliler çağının başlangıcı kenneth d. rose
 malcolm c. mckenna ve susan k. bell tarafından memelilerin sınıflandırılması
 karasal omurgalılarda otçulluğun evrimi: fosil kayıtlarından perspektifler, hans-dieter sues

dış bağlantılar 

 psittacotherium  içinde paleobiyoloji veritabanı

tarih öncesi memeliler cinsleri
paleosen devri memelileri
cimolesta
1882'de tanımlanan hayvanlar
Paw Patrol Filmi

paw patrol filmi, keith chapman tarafından yaratılan paw patrol serisine dayanan 2021 kanadalı bilgisayar animasyonlu macera komedi filmidir.

film, 9 ağustos 2021'de birleşik krallık ve i̇rlanda'da sinemalarda gösterime girdi. paramount pictures, amerika birleşik devletleri'nde 20 ağustos 2021'de hem sinemada hem de paramount+ aboneleri için yayımlanacak. eleştirmenlerden karışık-olumlu eleştiriler aldı.

yayımlanma

tiyatro ve platform 
spin master'ın 2019'un ilk çeyrek kazanç konferans görüşmesi sırasında, diziye dayanan bir animasyon filminin, ağustos 2021'de vizyona girme tarihiyle "yapım aşamasında" olduğu açıklandı. 24 nisan 2020'de filmin vizyona girmesinin 20 ağustos 2021 olduğu açıklandı. film aynı zamanda sinemalarda gösterime girdiği gün paramount+'da yayımlanacak ancak 45 günlük gecikme süresinin ardından gala tarihine uyacak şekilde ertelendi.

temmuz 2021'de paramount pictures birleşik krallık ve i̇rlanda'da filmin 9 ağustos 2021'de i̇ngiliz ve i̇rlanda sinemalarında vizyona gireceğini duyurdu.

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 

köpekler ile ilgili animasyon filmler
2021 çıkışlı komedi filmleri
paramount pictures filmleri
nickelodeon movies filmleri
nickelodeon animasyon filmleri
televizyon uyarlamaları
animasyon serilerine dayanan animasyon filmleri
kanada filmleri
paramount pictures animasyon filmleri
amerika birleşik devletleri filmleri
2021 çıkışlı filmler
2020'lerde i̇ngilizce filmler
Steatopiji

steatopiji, (i̇ngilizce: steatopygia) kalça ve uyluklarda büyük düzeylerde vücut dokusu toplanması durumudur. yapı, sadece ilye bölgeleri ile sınırlı olmayıp aynı zamanda uylukların dışına doğru uzanır ve dize doğru incelerek kıvrımlı bir şekil oluşturur. terim, yunanca "donyağı" anlamına gelen stéar (στέαρ) ve "kıç" anlamına gelen pugḗ (πυγή) sözcüklerinden türetilmiştir.

kalça bölgesinde artan yağ dokusu birikimine yol açan genetik bir özellik olan steatopiji, sahra altı bölgede yaşayan afrika kökenli bazı kadınlarda, özellikle güney afrika'nın koisanları ve orta afrika pigmeleri arasında daha sık görülür. ayrıca, andaman adaları'nda yaşayan onge kabilesi'nde de aynı duruma rastlanmıştır. bu genetik özellik kadınlarda çok daha yaygın olmakla birlikte erkeklerde de az sayıda görülmüştür.

steatopiji'nin bir zamanlar aden körfezi'nden ümit burnu'na kadar uzanan bölgede yaşayan koisan ve pigme kökenli insanlarda da görüldüğü düşünülmektedir. koisanlarda bebeklik döneminde ilk belirtileri görünür olmaya başlar ve hamilelik döneminde tam haline ulaşır.

bu genetik özelliğin dünya toplumlarında eski çağlarda daha yaygın olduğu öne sürülmüştür. avrupa'da ve asya'ya keşfedilen ve bazen "steatopijik venüs" figürleri olarak da adlandırılan eski taş çağına ait venüs heykelcikleri, bu teoriyi destekler nitelikteki kalça kıvrımlarına sahiptir. ancak bu iddiaların gerçekçi mi yoksa abartılı mı olduğu belirsizliğini korumaktadır. bununla birlikte, venüs heykelciklerinin sırtları ve kalçaları arasında yaklaşık 120 derecelik bir açı bulunmaktayken, steatopiji durumuna sahip olan kişilerdeki bu açı oranı yaklaşık 90 derecedir. bu sebeple heykeller ile steatopiji arasındaki ilişki reddedilebilmektedir.

victoria devri i̇ngiltere'sinde kurulan ucube gösterilerinde genellikle steatopijili kadınlar istismar edilmiştir. en iyi bilinen örneklerden birisi, lipödeme hastalığına sahip olduğu düşünülen sarah baartman adlı güney afrikalı bir khoikho kadınıdır.

kaynakça 

antropoloji
i̇nsan anatomisi
Patrick Tambay

daniel patrick charles maurice nasri tambay (; 25 haziran 1949, paris - 4 aralık 2022), fransız eski formula 1 pilotudur.

kaynakça 

1949 doğumlular
2022 yılında ölenler
paris doğumlu sporcular
fransız formula 1 pilotları
mclaren pilotları
ferrari pilotları
formula renault pilotları
formula 2 pilotları
le mans 24 saat pilotları
dakar rallisine katılan sporcular
world sportscar championship sürücüleri
parkinson hastalığından ölenler
Metacheiromys

{{otomatik taksonkutu
| resim = metacheiromys.jpg
| resim_altyazı = metacheiromys marshi'nin iskeleti
| resim2 =
| resim2_altyazı = metacheiromys marshi'nin yaşam restorasyonu
| takson = metacheiromys
| sıralama = wortman, 1903
| tip_tür = metacheiromys marshi| tip_tür_sıra = wortman, 1903
| altbölüm_sıra = türler
| altbölüm = * †metacheiromys dasypus (osborn, 1904)
 †metacheiromys marshi (wortman, 1903)
| sinonimler = 

| en_eski_fosil = 50.5
| en_genç_fosil = 46.2
| fosil_kaynak =
}}

metacheiromys ("cheiromys'in yanında"), erken ve orta eosen döneminde kuzey amerika'da (şimdi wyoming olan) yaşayan parafitik aile metacheiromyidae içindeki parafitik alt familya metacheiromyinae'den soyu tükenmiş bir palaeanodont memeli cinsidir.

metacheiromys küçük bir memeliydi ve yaklaşık 45 santimetre (18 inç) uzunluğundaydı. uzun pençeleri ve bir armadillo veya bir karıncayiyene benzeyen dar bir kafası vardı (aslında modern pangolinlerle daha yakın akraba olmasına rağmen). pençelerinin şekli, muhtemelen küçük omurgasızları aramak için toprağı kazdığını gösteriyor. modern karıncayiyenlerin veya pangolinlerin aksine, güçlü köpek dişleri vardı, ancak çok az yanak dişleri vardı, bunun yerine ağzında yemeğini ezmek için boynuz benzeri pedlerini kullanıyordu.

cins ismi "cheiromys'in yanında" anlamına gelir, çünkü kemikleri gören bilim insanı yanlışlıkla hayvanın aye-aye (daubentonia madagascariensis, sinonim cheiromys) gibi ellere sahip bir primat olduğunu düşündü.metacheiromys ve esrarengiz ernanodon da'' dahil olmak üzere akrabaları, pangolinlerin kardeş taksonu olduğu düşünülen palaeanodonta takımını oluşturur.

filogenetik ağaç 
metacheiromys'in filogenetik ilişkilerini gösteren kladogram:

kaynakça 

eosen devri memelileri
palaeanodonta
Emin Şirin

emin şirin (d. 22 kasım 1948, i̇skenderiye), türk iş insanı, siyasetçi ve gazeteci.

yaşamı
22 kasım 1948 tarihinde mısır'ın i̇skenderiye şehrinde doğan emin şirin, yükseköğrenimini i̇stanbul'da robert kolej yüksek okulu i̇ş i̇daresi ve i̇ktisat bölümünün i̇ş i̇daresi şubesi'nden 1971 yılında mezun olarak tamamladı. aynı yıl yüksek lisans eğitimi için abd'ye giderek, arizona eyalet üniversitesi'nde işletme dalında yüksek lisans (mba) yapmıştır.

i̇sviçre’de petrol ve hammadde ticareti yapan bir şirketi bulunan emin şirin’in bu şirketi körfez savaşı sırasında batmış ve ardından akşam gazetesinde çalışmaya başlamıştır. o dönem gazetenin başında emin şirin’in eski eşi nazlı ilıcak’ın oğlu mehmet ali ilıcak bulunmaktaydı.

2002 genel seçimlerinde i̇stanbul'dan ak parti milletvekili seçildi. 2003'te partiden istifa ederek, liberal demokrat parti'ye katıldı ve bu partide genel başkanlık görevinde bulundu. daha sonra bu partiden de ayrılarak anavatan partisi ve genç parti'de siyaset yaptı.

2006-2007 yıllarında genç parti genel başkan yardımcılığı görevinde bulunan şirin, seçim barajını geçemeyen genç parti'nin tbmm'deki tek temsilcisiydi.

1 mart tezkeresinde "ret" oyu verdi. bunun yanı sıra milletvekilliği döneminde 3 bine yakın soru önergesi verdi.

18 ağustos 2007 tarihinde ergenekon davası kapsamında gözaltına alındı. 20 ağustos'ta serbest bırakıldı. davada tutuksuz yargılandı. 

1994 yılında evlendiği nazlı ilıcak'tan 2003 yılında boşandı. çok iyi derecede i̇ngilizce, i̇talyanca ve fransızca bilen şirin, 3 çocuk babası ve bekârdır.

kaynakça

yaşayan insanlar
1948 doğumlular
i̇skenderiye doğumlular
türk siyasetçiler
türk gazeteciler
robert lisesinde öğrenim görenler
tbmm 22. dönem i̇stanbul milletvekilleri
adalet ve kalkınma partisi mensubu siyasetçiler
liberal demokrat parti (türkiye) mensubu siyasetçiler
anavatan partisi mensubu siyasetçiler
genç parti mensubu siyasetçiler
ergenekon davası sanıkları
Çiçek tablası (botanik)

botanik'te, çiçek tablası üreme organlarının altında bulunan veya onları kaplayan üreme gövdelerinin sonuna yakın bitkisel dokuları ifade eder.

anjiyospermler 

angiospermler'de, çiçek tablası veya 'torus (daha eski bir terim thalamiflorae'de olduğu gibi talamus'tur), çiçek organların büyüdüğü sapın (pedicel) kalınlaşmış kısmıdır. bazı aksesuar meyvelerde, örneğin pome ve çilek, çiçek tablası meyvenin yenilebilir kısmına yol açar. rubus türünün meyvesi, bir konik çiçek tablasının üzerinde bulunan drupeletlerden oluşan bir küme'dir. bir ahududu toplandığında, çiçek tablası meyveden ayrılır, ancak böğürtlenlerde meyveye bağlı kalır.

papatya familyası (compositae veya asteraceae)'de, çiçek tablası olarak da adlandırılan yuvarlak veya kubbe benzeri bir yapı üzerinde küçük bireysel çiçekler düzenlenir.

yosun ve bryophyta 

fizyoloji'de, kaplar alg dallarının uçlarında esas olarak kahverengi yosun veya heterokontophyta'da takım fukaller bulunur. conceptaclelar adı verilen üreme organlarını içeren özel yapılardır. çiçek tablaları ayrıca yiyecekleri tutan bir yapı olarak işlev görür.

kaynakça 

botanik
Bordeaux (arrondissement)

bordeaux arrondissementi (), fransa'nın yeni akitanya bölgesine bağlı gironde departmanında bulunan bir arrondissementtir. yüzölçümü 1.521,8 km² olan arrondissementin nüfusu ocak 2018 tarihi itibarı ile 974.441'dir. arrondissementin prefektörlüğü bordeaux'dur.

i̇dari bölümler 
bordeaux arrondissementi, 82 belediyeye ayrılmaktadır.

 ambarès-et-lagrave
 ambès
 artigues-près-bordeaux
 ayguemorte-les-graves
 bassens
 baurech
 beautiran
 bègles
 beychac-et-caillau
 blanquefort
 blésignac
 bonnetan
 bordeaux
 bouliac
 le bouscat
 la brède
 bruges
 cabanac-et-villagrains
 cadaujac
 camarsac
 cambes
 camblanes-et-meynac
 canéjan
 carbon-blanc
 carignan-de-bordeaux
 castres-gironde
 cénac
 cenon
 cestas
 créon
 croignon
 cursan
 eysines
 fargues-saint-hilaire
 floirac
 gradignan
 le haillan
 haux
 isle-saint-georges
 latresne
 léognan
 lignan-de-bordeaux
 lormont
 loupes
 ludon-médoc
 macau
 madirac
 martignas-sur-jalle
 martillac
 mérignac
 montussan
 parempuyre
 pessac
 le pian-médoc
 pompignac
 le pout
 quinsac
 sadirac
 saint-aubin-de-médoc
 saint-caprais-de-bordeaux
 sainte-eulalie
 saint-genès-de-lombaud
 saint-jean-d'illac
 saint-léon
 saint-loubès
 saint-louis-de-montferrand
 saint-médard-d'eyrans
 saint-médard-en-jalles
 saint-morillon
 saint-selve
 saint-sulpice-et-cameyrac
 saint-vincent-de-paul
 sallebœuf
 saucats
 la sauve
 tabanac
 le taillan-médoc
 talence
 le tourne
 tresses
 villenave-d'ornon
 yvrac

kaynakça 

gironde'un arrondissementleri
Mete Uğur

mete uğur (1935, i̇stanbul -  8 eylül 2013), türk bariton.

lise yıllarında şan eğitimi aldı, 1960'ta i̇stanbul şehir operası’nda ilk kez sahneye çıktı. 11 yıl ankara devlet operası’nda, daha sonra da bursla gittiği i̇talya’da la scala operası’nda çalıştı.

47 yıl sahnede kaldı, yurt içi ve yurt dışında 24 operada başrol oynadı, birçok konser verdi. “siemens opera yarışması”nda 15 yıl jüri üyeliği yaptı.

1991 yılında türkiye cumhuriyeti devlet sanatçısı unvanı verildi.

kaynakça 

türk opera şarkıcıları
2013 yılında ölenler
1935 doğumlular
Beldir Çazı

beldir çazı (tuva türkçesi:белдир-чазы сууру / beldir-çazı suuru) —  tuva cumhuriyeti'nde teregöl kojuununa bağlı kargı beldesinin yönetim merkezi olan köy.

kargı beldesinin tek nüfuslu yerleşim  yeri ve yönetim merkezi beldir-çazı köyüdür.

sözkökü ve söz tanımı 
belde anlamında sumu  sözü kullanılmaktadır. tıva'da köy ve kasaba türü yerleşimler için ködee suur denilmektedir. i̇lçe, belediye, belde türüne karşılık olarak ise sum, rayon adlandırmaları kullanılır.
tıva'da eski dönemlerden kalma idari birim adları halen kullanılmaktadır. eskiden bu adlandırmalar şöyle idi.
 10 ailelik yer — arban,
 150 kişi üzeri — sumon(sum,sumu),
 2 ve daha fazla sum — hoşun (kojuun).
şimdi tıva cumhuriyeti'nde idari bölge birimleri ve belediyeleri (kırsal yerleşim statüsünde) sumu, sumon olarak  adlandırılıyor.

kargı beldesinin yönetim merkezi olan beldir-çazı olup beldir sözü kavşak anlamına gelmektedir..

tarih
tere-höl kojuunu ile toju kojuunu halk yapısı yönünden diğer bölgelere göre birbirine çok yakındır. bu benzer yapı sınır ötesini de aşarak buryatya ve moğolistan taraflarındaki dukha, soyot-tuğka, soyıt-dukha, soyıt-tuha gibi değişik adlarla adlandırılmış soydaşlar ile aynıdır.
kargı sumu, 28 aralık 2005 tarihinde n 1486 vx-i tuva cumhuriyeti kanunu'na göre  "tıva cumhuriyeti'nin tere-höl kojuun'unda balıktıg, kargı ve emi sumularının oluşumu üzerine" 2005 yılında kurulmuştur. merkezi beldir-çazı köyü kabul edilerek kargı beldesi oluşturuldu .

8 mayıs 2009 rusya federasyonu hükûmeti'nin emrine göre, 631-r kargı sumu da "rusya federasyonu yerli halklarının geleneksel ikamet yerleri ve geleneksel ekonomik faaliyetleri listesine" dahildir.

coğrafya
tıva'nın güneydoğu yönünde ulaşılması güç yer olan dağlık sangilen yaylasında haygıs akarsuyu'nun birleştiği yerde kargı akarsuyu yakınındadır.

 yerleşim olmayan yer adları
adıglık, barbalık, bayan-kol, bel-ödek, beldir, bogur, boş tag, bugalıg, kara-dag, kızıl-boom, kıyıg-adaa, ottug-daş, sarızın, tıvıday, uzuk, uzun-çıl, haygıs, çalaş, çeveglig.

nüfus 
toplam nüfusu 2010 yılında 148 iken 2020 yılı — 146 kişi.

yıllara göre kişi sayısı:

altyapı

 köydeki idari faaliyetler

beldir-çazı köy yönetimi.

kargı belde yönetimi.

sosyal
‎köyün yerli halkı toju tıvalarıdır.‎‎ ‎‎ 1991'de, rusya hükûmeti'nin kararıyla kuzey'in yerli halkları olarak sınıflandırıldılar. "emi" («эми община») topluluğu, toju tıvalarının haklarını, özgürlüklerini ve meşru çıkarlarını korumak için tasarlanan tıva hükûmeti altındaki danışma organının bir parçasıdır.‎ başkanı vladimir munzuk'tur. geyik yetiştiriciliği ana faaliyettir. merkezi kungurtug'dadır.

ulaşım
köy yolu vardır.

ayrıca bakınız
 duhalar
 tofalar
 soyotlar

kaynakça

dış bağlantılar 
 beldir çazı  wikimapiada

tuva
tere-höl
Ottuk Daş, Tere Höl kojuun

ottuk daş (tuva türkçesi:оттук-даш сууру / ottuk-daş suuru) —  tuva cumhuriyeti'nde teregöl kojuununa bağlı emi beldesinin yönetim merkezi olan köydür.

emi beldesinin tek nüfuslu yerleşim  yeri ve yönetim merkezi — ottuk daş köyüdür.

sözkökü ve söz tanımı 
belde anlamında sumu  sözü kullanılmaktadır. tıva'da köy ve kasaba türü yerleşimler için ködee suur denilmektedir. i̇lçe, belediye, belde türüne karşılık olarak ise sum, rayon adlandırmaları kullanılır.
tıva'da eski dönemlerden kalma idari birim adları halen kullanılmaktadır. eskiden bu adlandırmalar şöyle idi.
 10 ailelik yer — arban,
 150 kişi üzeri — sumon(sum,sumu),
 2 ve daha fazla sum — hoşun (kojuun).
şimdi tıva cumhuriyeti'nde idari bölge birimleri ve belediyeleri (kırsal yerleşim statüsünde) sumu, sumon olarak  adlandırılıyor.

şınaa beldesinin yönetim merkezi olan ottuk-daş sözü günümüz tıva türkçesi'nde ateşli taş veya ateş taşı demektir.

tarih
tere-höl kojuunu ile toju kojuunu halk yapısı yönünden diğer bölgelere göre birbirine çok yakındır. bu benzer yapı sınır ötesini de aşarak buryatya ve moğolistan taraflarındaki dukha, soyot-tuğka, soyıt-dukha, soyıt-tuha gibi değişik adlarla adlandırılmış soydaşlar ile aynıdır.
kargı sumu, 28 aralık 2005 tarihinde n 1486 vx-i tuva cumhuriyeti kanunu'na göre  "tıva cumhuriyeti'nin tere-höl kojuun'unda balıktıg, kargı ve emi sumularının oluşumu üzerine" 2005 yılında kurulmuştur. merkezi beldir-çazı köyü kabul edilerek kargı beldesi oluşturuldu .

8 mayıs 2009 rusya federasyonu hükûmeti'nin kararına göre, 631-r sumon emi "rusya federasyonu yerli halklarının geleneksel ikamet yerleri ve geleneksel ekonomik faaliyetleri listesine" dahildir.

coğrafya
yerleşimin olduğu yerler dağlık sangilen yaylasında, tıva'nın güneydoğusunda ulaşılması çok zor yerlerindendir. emi akarsuyundaki ottuk-daş akarsuyu yakınındadır.

yer adları
artak-ooraş, boş-dag, kalbak-haak, kara-daştıg, kara-höl, kas-ottug, kejik-aksı, kezek-hadın, sarıg-höl, sarıg-hımış, sarıg-er, uzun-höl, uruskaldı, höörge, emi-aksı.

nüfus 
toplam nüfusu 2010 yılında 171 iken 2020 yılı — 171 kişi. nüfus pek değişkenlik göstermemiştir.

yıllara göre kişi sayısı:

altyapı
 idari faaliyetler

emi sumuzu yönetimi

endüstri

altın alanları mevcuttur

çekicilikler
kungurtug yerli halkı toju tıvalarıdır.‎‎ ‎‎ 1991'de, rusya hükûmeti'nin kararıyla kuzey'in yerli halkları olarak sınıflandırıldılar. "emi" («эми община») topluluğu, toju tıvalarının haklarını, özgürlüklerini ve meşru çıkarlarını korumak için tasarlanan tıva hükûmeti altındaki danışma organının bir parçasıdır.‎ başkanı vladimir munzuk'tur. geyik yetiştiriciliği ana faaliyettir. merkezi kungurtug'dadır.

türk tarihi için çok önemli bir yere sahip uygur kağanlığında bögü kağan devrinden kalan eski bir kale olan por-bajın tarihi kilden bina izleri bulunmaktadır. kungurtug yakınlarındaki bu yapı uluslararası festivale ev sahipliği yapmaktadır.

ulaşım
yerel otoyol vardır.

tanınmış kişiler

ayrıca bakınız
 duhalar
 tofalar
 soyotlar

görüntüler

kaynakça

dış bağlantılar 
 ottug-daş 

tuva
tere-höl
Türkiye'de şeker üretimi

türkiye’de şekerin ana hammaddesi şeker pancarıdır. türkiye’de de geçmişte şeker kamışı tarımı için denemeler yapılmış, ancak ekonomik olmayacağı anlaşıldığı için vazgeçilmiştir.

tarihçe 
türkiye'deki şeker üretme teşebbüsleri osmanlı i̇mparatorluğu zamanına (1840-1899) kadar uzanmaktadır. i̇lk teşebbüslerin osmanlı zamanında olmasına rağmen ilk şeker fabrikasının kurulması cumhuriyet dönemine denk gelmektedir. 19 nisan 1923’te kurulan uşak terakki ziraat t.a.ş 14 haziran 1925 tarihinde uşak'ta kurulacak şeker fabrikasının temellerini atmışlardır. bundan  yaklaşık 1,5 yıl sonra 17 aralık 1926'da fabrika resmen işetmeye açılmıştır.  uşak'ta kurulacak olan şeker fabrikasının inşaatı devam ederken 15 haziran 1926’da 600.000 tl sermaye ile i̇stanbul ve trakya şeker fabrikaları t.a.ş kurulmuştur ve 22 aralık 1925 tarihinde apullu şeker fabrikasının temelleri atılmıştır. bu fabrikanın inşaatı uşak'taki fabrikanın inşaatından sonra başlamasına rağmen yaklaşık olarak 11 ay gibi bir süre içinde bitirilmiş ve 26 kasım 1926’da türkiye’de ilk şekeri üreten fabrika unvanını almıştır.

uzun yıllar boyunca bu iki fabrika türkiye'nin şeker ihtiyacını karşılamıştır. artan nüfusla beraber türkiye'nin şeker ihtiyacı artmış ve bu iki fabrika talepleri karşılamakta zorluk çekmeye başlamışlardır. bunun sonucunda biri eskişehir'de olmak üzere iki yeni şeker fabrikası açılmıştır. bu dört fabrika 1950'li yıllara kadar türkiye’nin şeker ihtiyacını karşılama görevini üstlenmişlerdir. 1951 ve 1956 yılını kapsayan beş yıllık sanayi kalkınma hamlesiyle tam 11 yeni şeker fabrikası daha açılmıştır. böylelikle 1956 yılının  sonlarına doğru üretimde olan şeker fabrikalarının sayısı 15'e ulaşmıştır. sanayideki özellikle şeker üretimindeki yatırımlar nüfusun artmasına paralel olarak hem üretimdeki fabrikalara yeni makineler almak şartıyla hem de türkiye'nin çeşitli yerlerine yeni fabrikalar kurarak üretimin artmasına destek verilmiştir.

ayrıca bakınız 

 türkiye şeker fabrikaları

kaynakça 

türkiye'de endüstri
Senoculus

senoculus, senoculidae familyasına bağlı bir örümcek cinsidir.

taksonomi
senoculus cinsine bağlı türler (2022):

 senoculus albidus (f. o. p.-cambridge, 1897) — brezilya
 senoculus barroanus chickering, 1941 — panama
 senoculus bucolicus chickering, 1941 — panama
 senoculus cambridgei mello-leitão, 1927 — brezilya
 senoculus canaliculatus f. o. p.-cambridge, 1902 — meksika - panama
 senoculus carminatus mello-leitão, 1927 — brezilya
 senoculus darwini (holmberg, 1883) — arjantin
 senoculus fimbriatus mello-leitão, 1927 — brezilya
 senoculus gracilis (keyserling, 1879) — guyana - arjantin
 senoculus guianensis caporiacco, 1947 — guyana
 senoculus iricolor (simon, 1880) — brezilya
 senoculus maronicus taczanowski, 1872 — fransız guyanası
 senoculus minutus mello-leitão, 1927 — brezilya
 senoculus monastoides (o. p.-cambridge, 1873) — brezilya
 senoculus nigropurpureus mello-leitão, 1927 — paraguay
 senoculus penicillatus mello-leitão, 1927 — trinidad, brezilya, paraguay
 senoculus planus mello-leitão, 1927 — brezilya
 senoculus plumosus (simon, 1880) — brezilya
 senoculus prolatus (o. p.-cambridge, 1896) — meksika, guatemala
 senoculus proximus mello-leitão, 1927 — brezilya
 senoculus purpureus (simon, 1880) — panama to arjantin
 senoculus robustus chickering, 1941 — panama
 senoculus rubicundus chickering, 1953 — panama
 senoculus rubromaculatus keyserling, 1879 — peru
 senoculus ruficapillus (simon, 1880) — brezilya
 senoculus scalarum schiapelli & gerschman, 1958 — arjantin
 senoculus silvaticus chickering, 1941 — panama
 senoculus tigrinus chickering, 1941 — panama
 senoculus uncatus mello-leitão, 1927 — brezilya
 senoculus wiedenmeyeri schenkel, 1953 — venezuela
 senoculus zeteki chickering, 1953 — panama

dış bağlantılar

kaynakça 

senoculidae
Tanegashima (silah)

tanegashima (japonca: 種子島), çoğunlukla japonca hinawajū (火縄銃) olarak adlandırılan çifteli silahtı. 1543'te portekiz i̇mparatorluğu aracılığıyla japonya'ya tanıtılan ateşli silah. tanegashima, samuray sınıfı ve onların ashigaru "piyade askerleri" tarafından kullanıldı ve birkaç yıl içinde tanegashima'nın savaşa girmesi, japonya'da savaşın şeklini sonsuza dek değiştirdi.

galeri 

samuray askerî teçhizatları
japonya yapımı ateşli silahlar
misket tüfeği
Franck Terrier

franck terrier (d. 24 aralık 1949) fransız yargıç.

kamu hukuku alanında yüksek öğrenim görmüş, ardından 1976 yılında yargı kariyerine başlamıştır. 1978-1981 yıllarında le havre sorgu hakimi, 1981 yılında paris başsavcı yardımcısı, 1982-1985 yılları arasında adalet bakanlığı merkez idaresi hakimi, 1986-1988 yıllarında yargıtay başsavcılığı genel sekreteri olmuştur. 1988-1990 yıllarında ise adalet bakanı pierre arpaillange'ın genel ceza yasaması, af ve kamusal eylemlerden sorumlu teknik danışmanı olmuştur. 1990-1993 yıllarında adalet bakanlığı af ve ceza işleri müdürlüğü görevinde bulunmuştur. 1993-1998 yıllarında versay istinaf mahkemesi nezdinde savcı (genel avukat) olarak görev yapmıştır. 1993'te sağın iktidara gelmesiyle müdürlük görevinden alınması ve ardından savcılık görevine atanması üzerine, sağ çizgideki yargı örgütü mesleki yargı derneği (apm) tarafından atanmasına karşı danıştay'a dava açılmış ancak başvuru sonuçsuz kalmıştır. 1998-2000 yıllarında eski yugoslavya uluslararası ceza mahkemesi'nde savcılık görevinde bulunmuştur. 2000-2006 yıllarında fransız ulusal demir yolları şirketi'nin hukuki işler müdürü olmuştur. 2006 yılında yüksek yargı kurulu'nun önerisi ile yargıtay üyeliğine seçilmiştir., 2008-2011 yıllarında uyuşmazlık mahkemesi üyesi olarak görev üstlenmiştir. eylül 2011'den yaş haddinden emekliye ayrıldığı aralık 2014'de değin yargıtay 3. hukuk dairesi başkanlığı görevini sürdürmüş, yaş haddinden emekliliği sonrası mevzuatta tanınan hak ile daire başkanı olmaksızın yargıtay üyesi olarak 3 yıl daha görev yapmıştır.

kaynakça 

1949 doğumlular
fransa adalet bakanlığı af ve ceza işleri müdürleri
fransız savcılar
eski yugoslavya uluslararası ceza mahkemesi
fransa yargıtay hukuk dairesi başkanları
2021 Dünya Güreş Şampiyonası

2021 dünya güreş şampiyonası, 2-10 ekim 2021 tarihleri arasında norveç'in başkenti oslo'da düzenlendi.

etkinlik, covid-19 pandemisi nedeniyle 2020 dünya güreş şampiyonası'nın ertelenmesi nedeniyle 2019 dünya güreş şampiyonası'nın ardından gerçekleştirilen etkinlik oldu.

spor yasağı tahkim mahkemesi uyarınca, 16 aralık 2022'ye kadar rusya adını, bayrağını veya marşını kullanamaz ve  herhangi bir dünya şampiyonasında kendilerini "tarafsız sporcu" veya "tarafsız takım" olarak katılmalıdır. bundan dolayı, rusya adına yarışan güreşçiler 2021 dünya şampiyonasında değiştirilmiş bir bayrak ve "rusya güreş federasyonu" (rgf) adı altında yarıştılar.

madalya tablosu

takım sıralaması

madalya özeti

erkekler serbest

erkekler grekoromen

kadınlar serbest

katılımcı ülkeler 
şampiyonaya 66 ülkeden 648 güreşçi katıldı.

 (1)
 (1)
 (12)
 (1)
 (4)
 (22)
 (3)
 (22)
 (1)
 (6)
 (20)
 (15)
 (2)
 (2)
 (2)
 (4)
 (4)
 (3)
 (2)
 (3)
 (7)
 (5)

 (9)
 (20)
 (22)
 (3)
 (3)
 (13)
 (30)
 (20)
 (3)
 (6)
 (30)
 (27)
 (11)
 (15)
 (3)
 (12)
 (9)
 (15)
 (20)
 (1)
 (2)
 (2)

 (2)
 (12)
 (1)
 (23)
 (2)
 (1)
 (8)
 (30)
 (1)
 (9)
 (6)
 (27)
 (2)
 (5)
 (8)
 (1)
 (1)
 (30)
 (30)
 (30)
 (1)
 (2)

kaynakça 

 
dünya güreş şampiyonası
dünya şampiyonası
güreş şampiyonası
norveç'te düzenlenen uluslararası güreş müsabakaları
oslo'da spor
norveç'te güreş
dünya güreş şampiyonası
Abaz Yaylası

abaz  yaylası,  kahramanmaraş  ili  onikişubat  ilçesi, kertmen  köyünün  sınırları içinde bir yayla alanıdır.

yayla, berit dağları’nın kollarını oluşturan kışlak dağı ve bezirgân dağı  arasında  koca dere’nin sularını topladığı 1700 m yükseltide  yer  almaktadır. yayla, adını,  yaylada bulunan abaz pınarı’ndan  almıştır.  kertmen köyünün elverişsiz topoğrafya şartları nedeniyle tarım arazisi çok kısıtlıdır. bu durum küçük-baş hayvancılığı zorunlu kılmış ve  berit dağları’nda  yüzlerce yıldır yaylacılık faaliyeti yapılmıştır. 20. yüzyılın ikinci yarısı-na doğru başlayan kırdan kente göç, kertmen’de yaşayanları şehirlere taşımıştır.

zamanla terk edilen hayvancılık amaçlı yaylacılık, yerini geçmişin özlemini  gideren rekreasyon  yaylacılığına  bırakmıştır.  kertmen köyünün mera alanı olan abaz yaylası’nda 2005 yılından itibaren geleneksel yayla şenlikleri yapılmaktadır.  her  yıl  mayıs ayı  sonlarında  yapılan  yayla şenliğini organize etmek amacıyla da 2006 yılında “kertmen-liler kültür ve dayanışma derneği” kurulmuştur.

kaynakça

dış bağlantılar 

 

kahramanmaraş ilinin yaylaları
Campanula latifolia

campanula latifolia (geniş yapraklı çan çiçeği), campanulaceae (çan çiçeğigiller) familyasından bir campanula (çan çiçeği) türüdür. avrupa ve batı asya'ya özgüdür ve süs bitkisi olarak yetiştirilir. türkiye'de karadeniz bölgesinde yetişmektedir.

campanula latifolia 60 ila 120 santimetre uzunluğunda, küme oluşturan çok yıllık bir otsu bitkidir. çiçeklenme dönemi temmuz'dan eylül'e kadardır.

campanula latifolia subsp. latifolia ve campanula latifolia subsp. megrelica adında iki alt türü vardır. kafkasya'ya endemik olan campanula latifolia subsp. megrelica, adını bölgenin otoktan halkı megrellerden almıştır.

dağılımı ve yaşam alanı 
campanula latifolianın yaşam alanı avrupa'dan ve keşmir'e kadar uzanır. doğal yaşam alanı geniş yapraklı ormanlık alanlar, koruluklar, parklar ve orman kenarlarıdır.

kaynakça

dış bağlantılar 

latifolia
carl linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
1753'te tanımlanan bitkiler
amasya florası
artvin florası
bursa florası
erzincan florası
giresun florası
karabük florası
kastamonu florası
kocaeli florası
ordu florası
rize florası
sinop florası
trabzon florası
tunceli florası
gürcistan florası
rusya florası
Mingrelloniscus inchuricus

mingrelloniscus inchuricus,  1974 yılında borutzkii tarafından tanımlanmış, trichoniscidae familyasından kabuklu bir hayvan türüdür. tür, adını kafkasya'nın otokton halklarından olan megrellerden almıştır. batı gürcistan'daki mağaralarda yaşamaktadır.

kaynakça 

kabuklular
gürcistan faunası
Xysticus gallicus batumiensis

xysticus gallicus batumiensis, 1971 yılında mcheidze ve utochkin tarafından tanımlanmış, thomisidae familyasından bir örümcek alt türüdür. alttür, adını gürcistan'ın batum kentinden almıştır.

dış bağlantılar

kaynakça 

gürcistan faunası
xysticus
1971'de tanımlanan taksonlar
Cha 110913-773444

cha 110913-773444 (bazen kısaca cha 110913 olarak belirtilir), ön gezegen diski ile çevrili olduğu düşünülen gezegen kütleli bir astronomik cisimdir. bukalemun takımyıldızı'nda dünya'dan yaklaşık olarak 529 ışık yılı uzaklıkta yer alır. bir kahverengi cüce için çok hafiftir ve kütlesi yaklaşık 8 mj ve yarıçapı yaklaşık 1,8 rj ile yıldızsız bir gezegen veya bir kahverengi altcüce olarak görülebilir.

gök bilimciler arasında, nesneyi bir kahverengi altcüce (gezegenleri olan) veya bir yetim gezegen (uyduları olan) olarak sınıflandırmak konusunda henüz bir fikir birliğine varılamamıştır. spitzer uydusunun kızılötesi gözlemleriyle, etrafında dönen ön gezegen diskinin yavaş yavaş bir araya gelerek gezegenleri oluşturduğu düşünülmektedir.

cha 110913, 2004 yılında kevin luhman ve pennsylvania eyalet üniversitesi'nden diğer birkaç astronom tarafından spitzer uzay teleskobu ve hubble uzay teleskobu ile şili'de dünya'ya bağlı iki teleskop kullanılarak keşfedildi.

ayrıca bakınız 
 ots 44
 kahverengi altcüce
 en az kütleye sahip yıldızlar dizini

kaynakça

notlar 

bukalemun takımyıldızı
ötegezegenler
çöküntü çemberleri
?
Zenginsalkım

zenginsalkım veya bilimsel adıyla paracolpodium colchicum, buğdaygiller familyasından çok yıllık bir bitki türüdür. kafkasya ve artvin'e endemik olan tür, bilimsel adını antik kolhis krallığı'ndan almıştır.

dış bağlantılar

kaynakça

dış bağlantılar 

artvin florası
gürcistan florası
paracolpodium
Fay Bainter

fay okell bainter (7 aralık 1893 - 16 nisan 1968), amerikalı sinema ve tiyatro oyuncusu. jezebel filmi ile (1938) için en i̇yi yardımcı kadın oyuncu akademi ödülü'nü kazandı ve hollywood walk of fame'de bir yıldızı var.

çocukluğu 
los angeles, california'da charles f. bainter ve mary okell'in kızı olarak doğdu. 1910'da gezici bir tiyatro oyuncusuydu. sahneye ilk kez 1908'de burbank, california'daki morosco's theatre'daki the county president'ta çıktı ve broadway'de ilk kez the rose of panama'da (1912) celine martiner rolüyle yer aldı. new york'ta east is west, the willow tree ve dodsworth gibi bir dizi başarılı oyunda rol aldı. 1926'da walter abel ile channing pollock'un the enemy adlı broadway prodüksiyonunda rol aldı.

kariyer 

mgm onu film kariyerini denemesi için ikna etti ve ilk sinema filmi cennetin bu yanı'nda (şubat 1934), ve aynı yıl broadway'de dodsworth'te ve bir gün oldu (temmuz 1934) filminde rol aldı. bainter hızla başarıya ulaştı ve 1938'de aynı yıl hem white banners için en i̇yi kadın oyuncu akademi ödülü (1938) hem de jezebel için en i̇yi yardımcı kadın oyuncu akademi ödülü (1938) için aday gösterildi. ve aynı yıl içinde iki akademi ödülüne aday gösterilen ilk kişi oldu. yardımcı kadın oyuncu ödülünü kazandı. 1940 yılında  thornton wilder'ın yapımcılığında, our town'ı filminde bayan gibbs’i oynadı. 1945'te rodgers ve hammerstein müzikali state fair'de melissa frake'i canlandırdı. the children's hour'daki (1961) rolüyle bir kez daha en i̇yi yardımcı kadın oyuncu dalında aday gösterildi. 1962'de fay, the donna reed show'da konuk oyuncu olarak yer aldı.

los angeles, california'daki 7021 hollywood bulvarı'ndaki hollywood walk of fame'de bir yıldızı var.

özel hayatı 
fay bainter ve reginald venable 8 haziran 1921'de riverside, california'da evlendi.  çiftin bir aktör olan reginald venable jr. (1926–1974) adında bir oğlu vardı. bainter, aktris dorothy burgess'in halasıydı .

reginald venable, birleşik devletler donanması subayıydı. çift, arlington ulusal mezarlığı'na defnedildi .

kaynakça 

metro-goldwyn-mayer kontratlı oyuncuları
kaliforniya'da enfeksiyon hastalıklarından ölenler
zatürreden ölenler
arlington ulusal mezarlığı'na defnedilenler
en i̇yi yardımcı kadın oyuncu akademi ödülü sahipleri
amerikalı kadın tiyatro oyuncuları
amerikalı kadın sinema oyuncuları
los angeles doğumlu kadın oyuncular
20. yüzyılda amerikalı kadın oyuncular
1968 yılında ölenler
1893 doğumlular
Nostalji 2

nostalji 2 türk halk müziği sanatçısı güler duman'ın 25 ekim 2000 tarihinde yayınlanan derleme albümüdür. özlem plak etiketiyle yayınlanan albümün ilk versiyonu 1998 yılında nostalji 1 adıyla yayınlandı. 1980'li ve 1990'lı yıllarda yayınladığı albümlerdeki parçaların yer aldığı albüm oldukça beğenildi.

şarkı listesi

ayrıca bakınız
 güler duman albüm diskografisi

kaynakça 

güler duman albümleri
2000 albümleri
türkçe albümler
türk halk müziği albümleri
derleme albümler
özlem plak albümleri
Kır dağlâlesi

kır dağlâlesi veya bilimsel adıyla anemonoides caucasica, düğün çiçeğigiller familyasından çok yıllık bir bitki türüdür. kafkasya, türkiye'nin doğu karadeniz bölgesi ve kuzey i̇ran'daki uçurumlarda yaşar. nisan veya mayıs ayında çiçeklenir.

kaynakça

dış bağlantılar 

 
 

1869'da tanımlanan bitkiler
artvin florası
trabzon florası
gürcistan florası
Byrom Bramwell

sör byrom bramwell  (18 aralık 1847 - 27 nisan 1931) i̇ngiliz beyin cerrahı, tıp yazarı ve sanatçıdır. hem edinburgh royal college of physicians'ın hem de londra'daki royal college of physicians'ın başkanlığını yapmıştır.

erken yaşam ve kariyer 
bramwell, 18 aralık 1847'de kuzey i̇ngiltere'deki north shields'de mary young ve dr john byrom bramwell'in oğlu olarak doğdu.

cheltenham koleji'nde eğitim gördü ve daha sonra 1865'te edinburgh üniversitesi'nde tıp okumak için i̇skoçya'ya gitti. orada dönemin seçkin anatomistleri john goodsir, john hughes bennett, james syme ve james young simpson'dan eğitim aldı. hevesli bir sporcu olan bramwell, üniversite kriket takımının kaptanlığını da yaptı.

1869'da edinburgh royal infirmary sağlık kurumunda james spence yönetiminde cerrahi alanda aile hekimi görevine başladı. ancak babasının ani hastalığı nedeniyle north shields'e döndü ve orada hekimlik yapmaya başladı. sonrasında 1874'te newcastle royal infirmary'de cerrah ve patolog olarak yeniden çalışmaya başladı.

1879'da cerrah olarak çalışmak için edinburgh'a geldi ve 1880'de royal college of physicians'a üye oldu. o zamanlar ana üniversitede yasaklı durumdaki kadınların doktor olarak eğitimlerini almaları için  "duvar dışı sınıf" yapısı vardı ve burada eğitim veren bramwell bu alanın gelişmesine büyük katkı sağladı. bramwell, kraliyet revirinde kadınlara klinik tıp eğitimi veren ilk kişiydi. 1924'te kral v. george tarafından şövalye ilan edildi 

27 nisan 1931'de edinburgh'daki evinde öldü ve hocası sir john goodsir'in yakınına, dean mezarlığı'na gömüldü.

yayınları 
bkz.

 ''diseases of the spinal cord'' (1881)
 james ormiston affleck ile birlikte yazılan practice of physic (1883)
 ''intracranial tumours'' (1888)
 ''atlas of clinical medicine'' 3 cilt (1892-6)
 ''lectures on aphasia'' (1897)
 ''anaemia and some diseases of the blood forming organs and ductless glands'' (1899)

görevleri 

 edinburgh kraliyet hekimler koleji başkanı 1910-1912
 royal society of edinburgh üyesi (1886)

ailesi 
1872'de martha crighton (1919'da öldü) ile evlendi ve iki kızı, üç oğlu oldu,

kaynakça 

royal society of edinburgh üyeleri
edinburgh üniversitesi öğretim üyeleri
edinburgh üniversitesinde öğrenim görenler
britanyalı cerrahlar
1931 yılında ölenler
1847 doğumlular
Iris caucasica

kaf navruzu veya bilimsel adıyla iris caucasica, iris cinsinden çok yıllık bir bitki türüdür.

iris caucasica, deniz seviyesinden 1200 ila 3500 m yükseklikteki kayalı yamaçlar ve dağ steplerinde, türkiye'de , ermenistan'da  azerbaycan'da  ve kafkas dağlarında yetişir. bieberstein, türü tiflis yakınlarında gördüğünü belirtmektedir. i̇srail ve i̇ran'da da görüldüğü rapor edilmiştir.

iris caucasica (veya ovacık, dersim'de kullanılan adıyla sarı nevroz) türkiye'de halk arasında şifalı bitki olarak kullanılmaktadır. çiçekler soğuk algınlığını tedavi etmesi için damara zerk edilmektedir.

kaynakça 

 czerepanov, s. k. 1995. vascular plants of russia and adjacent states (the former ussr). (l ussr) [noted as 'juno caucasica' (hoffm.) klatt].
 davis, p. h., ed. 1965–1988. flora of turkey and the east aegean islands. (f turk)
 komarov, v. l. et al., eds. 1934–1964. flora sssr. (f ussr)
 mathew, b. 1981. the iris. (iris) 146.
 rechinger, k. h., ed. 1963–. flora iranica. (f iran)
 townsend, c. c. & e. guest. 1966–. flora of iraq. (f iraq)

dış bağlantılar 
 iris causica'nın resmi 

filistin florası
azerbaycan florası
ermenistan florası
türkiye florası
gürcistan florası
Çankırı florası

çankırı florası, çankırı florasında bulanan bitki taksonları listelenmiştir.

familyalar

a 
acanthaceae
acoraceae
adoxaceae
alismataceae
altingiaceae
amaranthaceae
aizoaceae
amaryllidaceae
anacardiaceae
apiaceae
apocynaceae
apodanthaceae
aquifoliaceae
araceae
araliaceae
aristolochiaceae
asparagaceae
aspleniaceae
asteraceae
athyriaceae

b 
balsaminaceae
berberidaceae
betulaceae
biebersteiniaceae
bignoniaceae
blechnaceae
boraginaceae
brassicaceae
butomaceae
buxaceae

c 
campanulaceae
cannabaceae 
capparaceae
caprifoliaceae
caryophyllaceae
casuarinaceae
celastraceae
ceratophyllaceae
cistaceae
cleomaceae
colchicaceae
commelinaceae
convolvulaceae
cornaceae
crassulaceae
cucurbitaceae
cupressaceae
cymodoceaceae
cyperaceae
cystopteridaceae
cytinaceae

d 
datiscaceae
dennstaedtiaceae
dioscoreaceae
droseraceae
dryopteridaceae

e 
ebenaceae 
elaeagnaceae
elatinaceae
ephedraceae
equisetaceae
ericaceae
euphorbiaceae

f 
fabaceae
fagaceae
frankeniaceae

g 
gentianaceae
geraniaceae
grossulariaceae

h 
haloragaceae
hydrangeaceae
hydrocharitaceae
hymenophyllaceae
hypericaceae

i 
iridaceae
isoetaceae
ixioliriaceae

j 
juglandaceae
juncaceae
juncaginaceae

l 
lamiaceae
lauraceae
lentibulariaceae
liliaceae
linaceae
linderniaceae
loranthaceae
lycopodiaceae
lythraceae

m 
malvaceae
marsileaceae
melanthiaceae
meliaceae
menyanthaceae
molluginaceae 
montiaceae
moraceae
myrtaceae

n 
nartheciaceae
nitrariaceae
nyctaginaceae
nymphaeaceae

o 
oleaceae
onagraceae
onocleaceae
ophioglossaceae
orchidaceae
orobanchaceae
osmundaceae
oxalidaceae

p 
paeoniaceae 
papaveraceae
pedaliaceae
phrymaceae
phyllanthaceae
phytolaccaceae
pinaceae
plantaginaceae
platanaceae
plumbaginaceae
poaceae
polemoniaceae
polygalaceae
polygonaceae
polypodiaceae
portulacaceae
posidoniaceae
potamogetonaceae
primulaceae
pteridaceae

r 
ranunculaceae
resedaceae
rhamnaceae
rosaceae
rubiaceae
ruppiaceae
rutaceae

s 
salicaceae
salviniaceae
santalaceae
sapindaceae
saxifragaceae
scrophulariaceae
selaginellaceae
simaroubaceae
smilacaceae
solanaecae
staphyleaceae
styracaceae

t 
tamaricaceae
taxaceae
thelypteridaceae
thymelaeaceae
typhaceae

u 
ulmaceae
urticaceae

v 
verbenaceae
violaceae
vitaceae

w 
woodsiaceae

x 
xanthorrhoeaceae

z 
zosteraceae
zygophyllaceae

çankırı florası
Cirsium caucasicum

kobuk veya bilimsel adıyla cirsium caucasicum, papatyagiller familyasından çok yıllık bir bitki türüdür. gürcistan, ermenistan ve artvin'e endemik olan tür, 1500 ila 2350 metre yükseklikteki mağmatik yamaçlar ve piceae ormanı açıklık kenarlarında yaşamaktadır. ağustos ayında çiçeklenir.

dış bağlantılar

kaynakça 

cirsium
gürcistan florası
ermenistan florası
artvin florası
Nostalji 1

nostalji 1 türk halk müziği sanatçısı güler duman'ın 16 haziran 1998 tarihinde yayınlanan derleme albümüdür. özlem plak etiketiyle yayınlanan albümde 1980'li yılların başlarında yayınladığı albümlerdeki parçalara yer vermiştir. albümde on bir parça bulunmaktadır.

şarkı listesi

ayrıca bakınız
 güler duman albüm diskografisi

kaynakça 

güler duman albümleri
1998 albümleri
türkçe albümler
türk halk müziği albümleri
derleme albümler
özlem plak albümleri
İltisak hattı

i̇ltisak hattı ya da bağlantı hattı, ticari demir yolu hatlarını, özel tesislere bağlayan hatlardır.

bu tesisler terminal içindeki özel bir hat, özel bir terminal veya bir işletme olabilir. genelde tcdd terminalinden bağlantı yapılır, ancak ana hattan da iltisak hattı yapılabilir. örneğin, çumra şeker fabrikası'ndan tcdd hattına bağlanan demir yolu hattı, bir iltisak hattıdır.

kaynakça 

demiryolu ulaşımı altyapısı
Sempervivum transcaucasicum

kaf kaderotu veya bilimsel adıyla sempervivum transcaucasicum, 1965 yılında clara winsome muirhead tarafından tanımlanmış, crassulaceae familyasından çok yıllık bir bitki türüdür.

sempervivum transcaucasicum, türkiye'nin doğu karadeniz bölgesi ve gürcistan'da, deniz seviyesinde 550 ila 2700 metre yükseklikteki magmatik kayaçlarda yetişir. ağustos ayında çiçeklenir.

kaynakça

dış bağlantılar 

gürcistan florası
artvin florası
sempervivum
Teresa Wright

muriel teresa wright (27 ekim 1918 - 6 mart 2005), amerikalı aktris. en i̇yi yardımcı kadın oyuncu akademi ödülü'ne iki kez aday gösterildi: 1941'de ilk filmi the little foxes'daki performansı ile aday oldu ve 1942'de mrs. miniver, performansı ile ödülü kazandı. aynı yıl, gary cooper'ın karşısında oynadığı the pride of the yankees'teki performansıyla en i̇yi kadın oyuncu akademi ödülü'ne aday gösterildi. ayrıca alfred hitchcock'un shadow of a doubt (1943) ve william wyler'ın the best years of our lives (1946) filmlerindeki performanslarıyla tanınır.

wright, playhouse 90, the margaret bourke-white story ve cbs drama dizisi dolphin cove'daki (1989) performanslarıyla üç emmy ödülü adaylığı aldı. kendisini yönettiği en umut verici aktris olarak nitelendiren william wyler  ve onun titiz hazırlığına ve sessiz profesyonelliğine hayran olan alfred hitchcock da dahil olmak üzere film yönetmenlerinin beğenisini kazandı.

kaynakça

dış bağlantılar

 
 
 
 

new york doğumlu kadın oyuncular
connecticut'te defnedilenler
en i̇yi yardımcı kadın oyuncu akademi ödülü sahipleri
amerikalı kadın dizi oyuncuları
amerikalı kadın tiyatro oyuncuları
amerikalı kadın sinema oyuncuları
new jersey doğumlu kadın oyuncular
20. yüzyılda amerikalı kadın oyuncular
2005 yılında ölenler
1918 doğumlular
Jel

jel, yüksek moleküler ağırlıklı ve düşük moleküler ağırlıklı maddelerden oluşan sistemdir. jeller, büyük ölçüde seyreltik çapraz bağlı sistem olarak tanımlanır. jel, fenomenolojik olarak iki veya daha fazla bileşenden oluşan yumuşak, katı veya katı benzeri bir malzemedir. jel kelimesi, 19. yüzyıl i̇skoç kimyageri thomas graham tarafından jelatinden kırpılarak türetilmiştir. jel oluşturma işlemine jelleşme denir.

kaynakça

ayrıca bakınız 
 jöle
 silikon
 kolloid
 biyocam sentezi
 silika jel
 agar
 aerojel

i̇laç dağıtım cihazları
dozaj formları
fiziksel kimya
jeller
kolloidler
İskoçya'nın idari bölümleri

i̇skoçya'nın idari bölümleri, 32 konsey alanından (; ) oluşmaktadır.

konsey alanları, 1994 yerel yönetim yasası hükümleri uyarınca 1 nisan 1996'dan beri varlıklarını sürdürmektedir. tarihsel olarak, i̇skoçya 34 kontluk veya shire tipi kontluğa bölünmüştür. bunların artık herhangi bir idari işlevi olmamasına rağmen, i̇skoçya'da kültürel ve coğrafi amaçlarla hala bir dereceye kadar kullanılmaktadır ve mevcut konsey alanlarının bazılarına onların adı verilmiştir. ayrıca, bazıları konseylerin ortak kurulları tarafından idare edilen bir dizi başka idari bölüm de vardır.

en yerel düzeyde i̇skoçya, artık yalnızca nüfus sayımı gibi istatistiksel amaçlar için kullanılan sivil mahallelere (civil parish) bölünmüştür. i̇dari alt bölümün en alt düzeyi, topluluk konseylerini (community council) seçebilecek topluluklardır.

ayrıca bakınız 
 birleşik krallık'ın idari bölümleri
 iso 3166-2:gb

kaynakça
Parenteral

parenteral yöntem; bir ilacın veya vücudun kaybettiği vitamin, mineral, kan gibi maddelerin yerine konulması (replasman tedavisi) amacıyla verilen çözelti, emülsiyon veya süspansiyonların oral yolla değil, damar yolundan veya kas içine zerk edilerek verilmesidir.

parenteral girişim, damar yolundan veya kas içine zerk edilerek verilecek ilacın verilebilmesi için kişilere damar yolu, branül veya katater takma işlemi olup ilaç uygulama işlemi değildir. bu yöntemlerin kullanılmasının ana sebebi genellikle daha hızlı sonuç almaktır.

kaynakça 

i̇laç kültürü
I. Sobekhotep

sekhemre khutawy sobekhotep mısır'ın i̇kinci ara dönemi sırasında 13. hanedanda hüküm sürmüş bir firavundur.

mö 2. binyılda doğanlar
mö 2. binyılda ölenler
mısır'ın onüçüncü hanedanı firavunları
Gentiyan

gentiana verna veya gentiyan, gentiana cinsinden çok yıllık bir bitki türüdür.

çiçeklerin rengi çoğunlukla canlı mavi, bazen morumsu-kırmızı ve nadiren beyazdır. çiçekler, kelebekler ve arılar (özellikle bombus arıları) ile tozlaşır. karıncalar, tohumlarının yayılmasını sağlar.

gentiana verna balcanica ve gentiana verna pontica adlı iki alttürü vardır.

hemşin gentiyanı 
hemşin gentiyanı olarak bilinen gentiana verna pontica, türkiye'nin doğu karadeniz ve güneydoğu anadolu bölgesi, kafkasya ve kuzey i̇ran'da yetişmektedir. mayıs ve temmuz ayları arasında çiçeklenir.

dağılımı 

g. verna, i̇rlanda'dan rusya'ya kadar avrasya boyunca güneşli alpin çayırlarda yetişen en yaygın gentiana türlerinden biridir. orta ve güneydoğu avrupa'da, jura dağları ve balkanlardaki gibi alçak sıradağlarda yaygın olarak görülür. ayrıca fas'taki atlas dağları, türkiye, irak ve i̇ran'da da yetişir. kuzey avrupa'da, çok nadirdir, kuzey i̇ngiltere'deki teesdale ile ve batı i̇rlanda'daki bir avuç yerle sınırlıdır. kireçli topraklı kuru çayırlarda gelişmeye meyillidir; silisli topraklarda da yetiştiği bilinmektedir. nadir olarak görüldüğü için, bazı avrupa ülkelerinde koruma altına alınmıştır.

sembolizm 
birleşik krallık'ta durham'ın kentinin çiçeğidir. i̇lk olarak i̇ngiltere'de john harriman tarafından bulunmuştur.

holly somerville'nin çizdiği gentiana verna tasviri, trinity college dublin'deki botanik bölümünün logosudur.

gentiana verna, 1964'te edinburgh'da düzenlenen 10. uluslararası botanik kongresi'ni kutlamak için yayınlanan bir büyük britanya damgasının tasarımında kullanıldı.

bu türle ile ilgili batıl inançlar vardır. örneğin evde gentiyan besleyen kişiye yıldırım çarpacağına inanılır. ayrıca gentiyan toplayanların öleceği ile ilgili bir inanış vardır.

kaynakça 

carl linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
1753'te tanımlanan bitkiler
pireneler florası
batı asya florası
kuzey afrika florası
avrupa florası
Pilosella auriculoides

pilosella auriculoides, asteraceae familyasından çok yıllık bir bitki türü. i̇lk olarak 1824 yılında adolph franz láng tarafından hieracium auriculoides ismiyle tanımlanmış, daha sonra 1880 yılında fransız botanikçi jean maurice casimir arvet-touvet tarafından pilosella cinsine dahil edilerek yeniden adlandırılmıştır.

çok değişkendir. genellikle donuk mavimsi yeşil bir mum tabakası ile kaplı gibi görünen yüzeyi (mumsu), daha az tüylü yaprakları ve daha küçük kömeçleri ile pilosella echioides'ten ve baştan sona daha tüylü olmasıyla pilosella piloselloides'ten farklıdır. çiçeklenme mayıs-temmuz ayları arasında gerçekleşir. quercus ve pinus ormanlarındaki açıklıklar, meralar, yamaçlar, kayalık yamaçlar ve çalılıklarda 90–2450 m arasında görülür.

kaynakça

dış bağlantılar 

auriculoides
adana florası 
afyon florası
ankara florası
artvin florası
burdur florası
bursa florası
çanakkale florası
çankırı florası
çorum florası
erzincan florası
gaziantep florası 
giresun florası
i̇stanbul florası 
i̇zmir florası
kars florası 
kayseri florası
konya florası
mersin florası   
sivas florası 
uşak florası 
van florası
zonguldak florası