Çin-Hindistan ilişkileri

çin-hindistan ilişkileri (; ), çin halk cumhuriyeti ile hindistan cumhuriyeti devletleri arasında sürdürülen ikili ilişkilerdir. binlerce sene öncesine dayanan bu ilişkiler, tarih boyunca barışçıl bir şekilde sürdürülmüştür, ancak modern çağda, özellikle de çin komünist partisi'nin çin'de iktidara gelmesinden beri, bu ilişki kimi zaman aksiliklere uğramıştır. i̇ki ülke birbiriyle ekonomik işbirliği girişimlerinde bulunmaya çalışırken, sınır anlaşmazlıkları ile iki ülkede var olan ekonomik milliyetçilik eğilimleri, bu iki ülke arasında gerilim üretmiş unsurlar teşkil etmiştir.

çin-hindistan ilişkilerinin çağdaş fazı, hindistan'ın 1950 yılında çin cumhuriyeti (tayvan) ile sürdürmüş olduğu ilişkileri askıya alıp çin halk cumhuriyeti'ni çin'in meşru hükûmeti olarak tanımasıyla başladı. çin ile hindistan, asya'nın iki önemli bölgesel gücüdür; dünya'nın en kalabalık iki ülkesi bunlardır ve hızla büyüyen büyük küresel ekonomilere sahipler. i̇ki ülkenin diplomatik ve ekonomik etkisinin çoğalması, çin-hindistan ilişkilerinin önemini artmıştır.

çin ile hindistan arasındaki kültürel ve ekonomik ilişkilerin geçmişi çok eskilere dayanmaktadır. i̇pek yolu, hindistan ile çin arasında önemli bir ticaret yolu olarak işlev gösterdi ve budizmin hindistan'dan doğu asya'ya yayılmasına olanak sağladı. 19. yüzyıl boyunca çin, hindistan'da yetişmiş afyonu ihracat eden east india company ile gittikçe büyüyen bir afyon ticaretinde bulundu. ii. dünya savaşı boyunca hem britanya hindistanı hem de çin cumhuriyeti, japon i̇mparatorluğu'nun ilerlemesini durdurmakta önemli bir rol oynadı.

günümüz çin ile hindistan devletleri arasındaki ilişkiler,  tarafından şekillendirilmiştir. bu sınır anlaşmazlıkları, 1962 yılı çin-hindistan savaşı, 1967 yılı  ve 1987 yılı  askerî çatışmalara sebep oldu. ancak 1980'li yılların sonundan beri, iki ülke, aralarındaki diplomatik ve ekonomik bağları yeniden kurmayı başarmıştır. 2008 yılında çin, hindistan'ın en büyük ticaret ortağı oldu ve iki ülke, stratejik ve askerî ilişkilerini geliştirmiştir.

, sınır anlaşmazlıkları, çin-hindistan ilişkilerinde tekrar ön plana çıkmış oldu. 2018 yılının başında, iki ülkenin silahlı kuvvetleri,  boyunca yer alan  platosu'nda çatıştı. 2020 yılının ortasından beri, çin-hindistan sınırı çapındaki birçok farklı yerde yer alan silahlı çatışmalar kızışmıştır.  20 hindistanlı asker ile belirtilmemiş sayıda çinli askerin ölümüyle sonuçlanmış ciddi bir çatışma yer aldı.

ekonomik ve stratejik bağların derinleşmesine rağmen, hindistan ile çin halk cumhuriyeti'nin üstesinden gelinmesi gereken birçok sorunu var. hindistan, çin'in büyük oranda yararlandığı bir ticaret dengesizliği ile yüzleşmektedir. i̇ki ülke arasındaki sınır anlaşmazlıkları henüz çözülmemiştir ve hindistan medyasında çinli askerlerin hindistan topraklarına girmesi hakkında raporlar defalarca yer almıştır. her iki ülke, son senelerde yer alan sınır çatışmalarının kızışmasıyla, kendi sınır alanlarında gitgide daha fazla askerî altyapı yerleştirmiştir. hindistan ayrıca çin'in pakistan ile sürdürdüğü güçlü stratejik ikili ilişkiler ve  konularında endişeli; çin ise statüsü tartışmalı olan güney çin denizi'nde hindistan'ın bulunduğu askerî ve ekonomik faaliyetler ve hindistan'ın  çin karşıtı faaliyetlerde bulunmalarına izin vermesi hakkındaki endişelerini ifade etmiştir.

ayrıca bakınız 

 çin'in dış ilişkileri

kaynakça 

çin'in ikili ilişkileri
hindistan'ın ikili ilişkileri