mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Hapke parametreleri

hapke parametreleri, güneş sistemi'ndeki cisimlerin havasız regolit yüzeylerinin yönlü yansıtma özelliklerini tanımlamak için yaygın olarak kullanılan ampirik bir model için bir dizi parametredir. model, pittsburgh üniversitesi'nde gök bilimci bruce hapke tarafından geliştirilmiştir.

parametreler şunlardır:

  — tek saçılma albedosu . bu, ışığın küçük parçacık saçılımı için saçılma verimliliğinin toplam ışık sönmesine (soğurma da dahildir) oranıdır. yani, , burada  saçılma katsayısı ve  emme katsayısıdır
  — karşı dalgalanmasının genişliği.
  veya  - karşı dalgasının gücü.
  veya g — asimetri faktörü olarak da adlandırılan parçacık fazı fonksiyon parametresi.
  — makroskopik pürüzlülük açısı olarak da adlandırılan etkin yüzey eğimi.

hapke parametreleri, geometrik albedo, faz integrali ve bond albedosu gibi diğer albedo ve saçılma özelliklerini türetmek için kullanılabilir.

ayrıca bakınız 

 albedo
 geometrik albedo
 çift yönlü yansıma dağılım fonksiyonu

kaynakça 

radyometri
Sara Lozo

sara lozo (d. 29 nisan 1997), saitama ageo medics ve sırbistan kadın millî voleybol takımlarında oynayan sırp kadın voleybolcudur. 2022 kadınlar dünya voleybol şampiyonası'nda yer aldı.

kaynakça 

1997 doğumlular
yaşayan insanlar
sırp kadın voleybolcular
smaçörler
Chayenne Van Aarle

chayenne van aarle (d. 16 haziran 1999, anvers, belçika), belçikalı manken. 2022 yılında 'miss belçika' seçilmiştir. 2022 yılında miss universe güzellik yarışmasında belçika'yı temsil edecektir.

kaynakça 

1999 doğumlular
belçikalı kadın modeller
yaşayan insanlar
belçikalı güzellik yarışması birincileri
2022 miss universe katılımcıları
Hatayspor Espor

hatayspor espor, hatayspor tarafından 2020 yılında kurulan profesyonel espor takımıdır. şubede fifa takımı günümüzde faaliyet göstermektedir.

kaynakça 

 
türkiye merkezli elektronik spor takımları
2020'de kurulan spor kulüpleri
fifa (seri) takımları
hatay'da spor
Nauvoo

nauvoo (i̇branice: נָאווּ‎) abd'nin illinois eyaleti hancock county içinde yeralan küçük bir yerleşim yeridir.

konumu
iowa eyaleti sınırları içindeki fort madison yakınlarında, mississippi nehri kıyısındadır. 2020 sayımına göre kentte 950 kişi yaşamaktadır.

adlandırma
i̇sim i̇branice'den gelmektedir. yeşaya kitabı 52.ayet 7. suresinde geçen "dağların üzerine ne güzel bir yer..." cümlesinin okunuşundan türetilmiştir.

tarihçesi
kentin bulunduğu bölgenin yerli dillerinde adı quashquema'dır. burada yaklaşık 500 hanelik bir yerleşim olduğu tahmin edilmektedir. bölgeye ilk kez 1827 yılında beyazlar gelmiş, 1829 yılında gelişim sağlamıştır. 1832 yılında kasabaya venus adı verilmiş, sonradan isim commerce olarak değiştirilmiştir. 1839 sonlarında bölgeye gelen joseph smith, jr. liderliğindeki mormonlar nisan 1840'da kasabay satın almış ve adını nauvoo olarak değiştirmişlerdir. 1844 yılına gelindiğinde 12 bin kişilik nüfusuyla kent neredeyse chicago ile boy ölçüşür hale gelmiştir. 1844 yılında smith'in öldürülmesinden sonra brigham young önderliğinde utah'a göçem mormonlar kenti boşaltmıştır. kente 1849 yılında gelen i̇karyacılar, ütopik sosyalist étienne cabet öğretisine göre bir toplum kurmaya çalışmışlardır. ancak 1856 yılında cabet'in vefatı üzerine plan başarısız olmuştur.

günümüzde nauvoo
bugün kent mormonlar geçmişine dair önemli bir turizm merkezidir. kent bunun dışında büyük bir ekonomiye sahip değildir.

kaynakça

mormonluk ile ilgili tartışmalar
illinois'daki şehirler
mormonluk'ta önemli mekanlar
Fujiwara no Okikaze

fujiwara no okikaze (), heian döneminde yaşamış bir japon şair ve soylu. fujiwara no hamanari'nin torununun torunu olup otuz altı şiir ölümsüzü'nün biri olarak kabul edilmektedir. kokin wakashū'dan sonra imparatorluk tarafından derlenen antolojilerde 38 şiiri yer almaktadır. şiirlerinden biri ünlü hyakunin isshu antolojisine dahil edilmiştir.

okikaze'nin şiirleri, kokin wakashū da dahil olmak üzere çeşitli imparatorluk şiir antolojilerinde yer almaktadır. okikazeshū olarak bilinen kişisel bir şiir koleksiyonu da bulunmaktadır.

okikaze'bin kangende (danssız gagaku parçası) yetenekli olduğu söylenmektedir. japon saray rütbesinden shō roku-i no jō ünvanını aldı.

kaynakça

dış bağlantılar 

 e-text of his poems  in japanese

doğum tarihi bilinmeyenler
ölüm tarihi bilinmeyenler
japon şairler
japon soylular
fujiwara boyu
10. yüzyıl şairleri
Gagaku

gagaku (; "zarif müzik"), tarihsel olarak imparatorluk saray müziği ve dansları için kullanılan bir japon klasik müziği türüdür. gagaku, kyoto i̇mparatorluk sarayı'nın saray müziği olarak geliştirildi ve yakın güncel formu, 10. yüzyıl civarında heian döneminde ortaya çıktı. günümüzde, tokyo i̇mparatorluk sarayı'ndaki törenler kurulu tarafından yapılmaktadır.

gagaku üç ana repertuardan oluşur:
  denilen yerli şinto dini müziği ve imparatorluk şarkıları ve dansı
  adlı yerli halk şiirine dayalı vokal müzik
 yabancı tarz müziğe dayalı şarkılar ve danslar
 çin, vietnam ve hint formu (özellikle tang hanedanı),  olarak adlandırılır.
  adı verilen bir kore ve mançurya formu

gagaku, shōmyō gibi, beş gam tonu arasında artan aralıklarla iki, üç, iki, iki ve üç yarım ton olan pentatonik bir gam olan yo gamını kullanır. sanatsal olarak, tören müziği için ayrılmış bir terim olan karşılık gelen çin yayue müziğinden farklıdır.

kaynakça

ek okuma 
 alves, william. music of the peoples of the world. thomson schirmer, 2006.
 garfias, robert. "gradual modifications of the gagaku tradition." ethnomusicology, vol. 4, no. 1. (jan., 1960), pp. 16–19.
 matsumiya, suiho. "traditional music in japan to-day: its stability and evolution." journal of the international folk music council, vol. 11 (1959), pp. 65–66.
 malm, william p. japanese music and musical instruments. charles e. japan: tuttleco., inc., 1959.

dış bağlantılar 

 gagaku (japanese imperial court music) – the imperial household agency 
 gagaku – unesco 
 gagaku japanese court music & dance 
 ancient japan: the earliest japanese music
 gagaku music: repertoire, instruments and orchestration 

japon müziği
geleneksel müzik
somut olmayan kültürel miras
japonca deyişler
Hichiriki

hichiriki (), gagaku müziğinde iki ana melodik enstrümandan biri olarak kullanılan çift kamışlı bir japon flütüdür. hichiriki, "kutsal" enstrümanlardan biri olarak kabul edilmektedir ve japonya'daki şinto düğünlerinde sıklıkla duyulur. sesi genellikle musallat olarak tanımlanır.

bilim adamlarına göre, hichiriki, japonya'da tōgaku olarak adlandırılan çin melodilerinin popülaritesinin azaldığı 12. yüzyıldan sonra ortaya çıktı.

kaynakça

dış bağlantılar 

 - traditional japanese music

 hichiriki

obua
japon müzik aletleri
japonca deyişler
Tamirhane (film)

tamirhane, yönetmenliğini erkan kolçak köstendil'ın yaptığı, senaryosunu bülent şakrak'ın yazdığı,11 kasım 2022 tarihinde vizyona giren türk komedi filmidir. filmin oyuncu kadrosunda  nejat i̇şler, rıza kocaoğlu, merve dizdar, bülent şakrak, ali seçkiner alıcı, gökhan kıraç, engin hepileri, yaren alaca, erkan kolçak köstendil ve erkan can yer almaktadır.

oyuncu kadrosu ve karakterler 
 nejat i̇şler - yılmaz
 rıza kocaoğlu - müjdat
 erkan kolçak köstendil - i̇dris
 merve dizdar - aynur
 bülent şakrak - ayhan
 ali seçkiner alıcı - kayhan
 engin hepileri - gürdal
 erkan can - polis
 yaren alaca - meral
 gökhan kıraç - zargana
 haluk bakır - vamık

kaynakça

2022 çıkışlı türk filmleri
türk komedi filmleri
2022 çıkışlı komedi filmleri
mars dağıtım tarafından dağıtılan filmler
Aprepitant

aprepitant, kemoterapinin neden olduğu bulantı ve kusmayı önlemek ve ameliyat sonrası bulantı ve kusmayı önlemek için kullanılan bir ilaçtır. ondansetron ve deksametazon ile birlikte kullanılabilir. ağızdan alınır veya intravenöz enjeksiyonla uygulanır.

yaygın yan etkiler arasında yorgunluk, iştahsızlık, ishal, karın ağrısı, hıçkırık, kaşıntı, zatürre ve kan basıncı değişiklikleri yer alır. diğer ciddi yan etkiler anafilaksiyi içerebilir. hamilelikte kullanımı zararlı görünmese de, bu konuda iyi çalışılmamıştır. aprepitant, nörokinin-1 reseptör antagonistleri ilaçları sınıfına aittir. p maddesinin nk1 reseptörlerine bağlanmasını engelleyerek çalışır.

aprepitant, 2003 yılında avrupa birliği ve amerika birleşik devletleri'nde tıbbi kullanım için onaylanmıştır. merck & co. tarafından yapılmıştır. dünya sağlık örgütü'nün temel i̇laçlar listesi'ndedir.

kaynakça 

dünya sağlık örgütü ana ilaçları
üreler
triazoller
morfolinler
merck & co. markaları
laktamlar
fluoroarenler
antiemetikler
Nisoldipin

nisoldipin, kronik anjina pektoris ve hipertansiyon tedavisinde kullanılan farmasötik bir ilaçtır. dihidropiridin sınıfının bir kalsiyum kanal blokeridir. nisoldipin, kalp kan damarları için tropizme sahiptir.

1975 yılında patenti alınmış ve 1990 yılında tıbbi kullanım için onaylanmıştır.

kontrendikasyonlar 
nisoldipin, kardiyojenik şok, stabil olmayan anjina, miyokard enfarktüsü olan kişilerde ve hamilelik ve emzirme döneminde kullanılmamalıdır.

yan etkiler 
yaygın yan etkiler baş ağrısı, konfüzyon, hızlı kalp atışı ve ödemdir. aşırı duyarlılık reaksiyonları nadirdir ve anjiyoödem bunlardan biridir.

etkileşimler 
madde karaciğer enzimi cyp3a4 tarafından metabolize edilir. sonuç olarak, rifampisin veya karbamazepin gibi cyp3a4 indükleyicileri nisoldipinin etkinliğini azaltabilirken, ketokonazol gibi cyp3a4 inhibitörleri vücuttaki nisoldipin miktarını 20 kattan fazla artırır. greyfurt suyu ayrıca cyp3a4'ü inhibe ederek nisoldipin konsantrasyonlarını arttırır.

farmakoloji 
nisoldipin, l tipi kalsiyum kanallarını seçici olarak inhibe eden bir kalsiyum kanal blokeridir.

kaynakça 

nitrobenzenler
karboksilat esterler
dihidropiridinler
kalsiyum kanal blokörleri
Reboksetin

reboksetin, pfizer tarafından majör depresyon tedavisinde kullanılmak üzere bir antidepresan olarak pazarlanan, norepinefrin geri alım inhibitörü (nri) sınıfının bir ilacıdır, ancak aynı zamanda panik bozukluk ve dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu için etiket dışı kullanılmıştır. dünya çapında birçok ülkede kullanım için onaylanmıştır, ancak amerika birleşik devletleri'nde kullanım için onaylanmamıştır. bir antidepresan olarak etkinliği, yayınlanmış birçok raporda sorgulanmasına rağmen, popülaritesi artmaya devam etmiştir.

kontrendikasyonlar 
reboksetin, dar açılı glokom, kardiyovasküler hastalık, epilepsi, bipolar bozukluk, üriner retansiyon, prostat hipertrofisi olan, maoi'leri kullanan hastalarda ve reboksetin veya yardımcı maddelerinden herhangi birine aşırı duyarlı olanlarda kullanılmamalıdır.

yan etkiler 
çok yaygın (>%10 insidans) yan etkiler uykusuzluk, baş dönmesi, ağız kuruluğu, kabızlık, mide bulantısı ve aşırı terlemeyi içerir.

bir 2009 meta-analizi, analizde karşılaştırıldığında, reboksetinin diğer 11 ikinci nesil antidepresandan önemli ölçüde daha az iyi tolere edildiğini bulmuştur.

doz aşımı 
reboksetin, aşırı dozda nispeten düşük riskli bir antidepresan olarak kabul edilir. belirtiler aşağıdaki gibidir:

 terleme
 taşikardi
 kan basıncında değişiklikler

kaynakça 

i̇talyan icatları
fenol eterler
noradrenalin geri alım inhibitörleri
pfizer markaları
morfolinler
antidepresanlar
Nigel Hayes

nigel hayes-davis (d. 16 aralık 1994), basketbol süper ligi ve euroleague takımlarından fenerbahçe beko'da oynayan amerikalı profesyonel basketbolcudur.

lise kariyeri 
hayes, toledo, ohio'daki whitmer lisesi'ne gitti.

kolej kariyeri 
wisconsin badgers takımında kolej basketbolu oynadı.

yaşayan insanlar
1994 doğumlular
westchester knicks basketbolcuları
draft edilmeyen nba basketbolcuları
toronto raptors basketbolcuları
kısa forvet basketbolcular
sacramento kings basketbolcuları
raptors 905 basketbolcuları
uzun forvet basketbolcular
los angeles lakers basketbolcuları
liga acb basketbolcuları
galatasaray sk basketbolcuları
fenerbahçe sk basketbolcuları
fc barcelona basketbolcuları
bc žalgiris basketbolcuları
ohio doğumlu basketbolcular
amerikalı erkek basketbolcular
afrikalı amerikalı basketbolcular
Ketorolak

ketorolak, ağrıyı tedavi etmek için kullanılan nonsteroid antiinflamatuar bir ilaçtır (nsaid). özellikle orta ila şiddetli ağrı için önerilir. önerilen tedavi süresi altı günden azdır. ağız yoluyla, burun yoluyla, damar veya kas içine enjeksiyon yoluyla ve göz damlası olarak kullanılır. etkiler bir saat içinde başlar ve sekiz saate kadar sürer.

yaygın yan etkiler arasında uyku hali, baş dönmesi, karın ağrısı, şişme ve mide bulantısı bulunur. ciddi yan etkiler arasında mide kanaması, böbrek yetmezliği, kalp krizi, bronkospazm, kalp yetmezliği ve anafilaksi sayılabilir. hamileliğin son döneminde veya emzirme döneminde kullanılması önerilmez. ketorolak, siklooksijenaz 1 ve 2'yi (cox1 ve cox2) bloke ederek çalışır, böylece prostaglandinlerin üretimini azaltır.

ketorolak 1976'da patentlenmiş ve 1989'da tıbbi kullanım için onaylanmıştır. jenerik ilaç olarak mevcuttur.

kaynakça 

göz hastalıkları bilimi
non steroidal antienflamatuar ilaçlar
aromatik ketonlar
analjezikler
Dipiridamol

dipiridamol, kronik olarak verildiğinde kan pıhtısı oluşumunu engelleyen ve kısa sürede yüksek dozlarda verildiğinde kan damarı genişlemesine neden olan bir nükleosit taşıma inhibitörü ve bir pde3 inhibitörü ilacıdır.

kaynakça 

i̇nme
piperidinler
fosfodiesteraz inhibitörleri
diğer platelet agregasyon inhibitörleri
etanolaminler
Sözlükbirim

sözlükbirim (sözlük birimi, sözlüksel birim veya madde başı), sözlüklerde tanımlanan, açıklanan, anlatılan konulardan veya kavramlardan her biri.

sözlükbirim, basılı sözlüklerde geleneksel olarak koyu harflerle veya dışarı çıkıntılı olarak gösterilir. sözlükbirimler genellikle varlık ve eylem isimlerinden oluşur. sözlükbirimler yapı olarak, yalın, türemiş ve birleşik yapıda olabilir.

her bir sözlükbirim, bir sözcüğün değişik biçimlerinin (örn. “gel”, “geliniz”, “geldi” …) ortak paydası olarak kabul edilir. sözlükbirim, kısaltmalardan, sözcüklerden, öbeklerden, tümcelerden oluşabilir.

kaynakça 

sözcükbilim
anlambilim
dilbilim
233 Asterope

asterope (küçük gezegen tanımı: 233 asterope), 11 mayıs 1883'te fransız gökbilimci alphonse borrelly tarafından marsilya gözlemevinde keşfedilen büyük bir ana kuşak asteroittir. asteroit, pleiades'ten biri olan asterope'den (veya sterope) adını almıştır.

bu asteroit, güneş'in yörüngesinde yarı büyük bir eksenle döner. 2,66 au, 4,34 yıllık bir süre ve 0,10'luk bir eksantriklik değerleri vardır. yörünge düzlemi, ekliptik düzlemine 7,68° eğimlidir. nadir bir t-tipi asteroittir. nispeten karanlık bir yüzeye sahiptir. 233 asterope'nin spektrumu, çoğu demir meteoritinde bulunan kükürtlü bir demir minerali olan troilite'ye benzerlik gösterir.

1995'teki fotometrik gözlemler, 19,743 saatlik bir dönüş periyodunu göstermektedir. iras gözlemevinde yapılan ölçümler 109,56 ± 5,04 km çap ve 0,08 ± 0,01 geometrik albedo vermektedir. karşılaştırma yapacak olursak, spitzer uzay teleskobu üzerindeki mips fotometresi 97,54 ± 10,32 km çap ve 0,10 ± 0,01 geometrik albedo sonuçlarını vermektedir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 asteroit yörünge elemanları veritabanı 
 küçük gezegen keşif koşulları 
 asteroit işık eğrisi veri dosyası 

arka plan asteroitleri
adını yunan mitolojisinden alan küçük gezegenler
adlandırılmış küçük gezegenler
1883'te keşfedilen astronomik cisimler
t-tipi asteroitler (tholen)
alphonse borrelly keşifleri
Kazak Hanlığı'nın geleneksel bölgesel-idari yapısı

kazak hanlığı'nın bölgesel-idari yapısının temeli yüzlerdir. yüzlerce aşiret ve klan derneklerinden oluşur. kazak nüfusu ağırlıklı olarak 15. - 16. yüzyıllarda oluşan büyük yüz, orta yüz ve küçük yüz'den oluşmaktadır.büyük, orta ve küçük yüzler, eski zamanlardan beri kazakistan'da yaşayan birkaç ilgili kabileyi içeriyordu. bu kabilelerin her birinin tarihi daha da başlar. her kabilenin, her klanın kendi sloganı ve sembolü vardı.

15. yüzyılda kerey han'ın saltanatı sırasında, 1470'lerde syrdarya nehri boyunca uzanan şehirleri ele geçirdi:

 erenshi, sauran bölgesinin hükümdarı, janibek oğlu (1470-1492)
 sozak eyaleti hükümdarı canibek oğlu makhmut (1470-1476)

1516'da kasım han'ın hükümdarlığı sırasında 4 vilayet vardı:

 zhetysu eyaleti — bilinmiyor
 sarayshik eyaleti — osek sultan
 türkistan eyaleti — jadik sultan
 ulytau eyaleti - adik sultan

esim khan'ın altında yüzler görünmeye başladı. uly yuz, syrdarya nehri'nin üst kısımlarına yerleşti. ortada - orta yüz . altta — küçük yüz . i̇lk hanlar:

 büyük yüz han shigai oğlu zhanali (1588-1600)
 ortazhuz hanı esim oğlu cagata (1598-1628)
 tauke, jangir'in oğlu, yüz ve yüz'ün genç hanı (1652-1680)

bolat han'ın saltanatı sırasında hunlar bağımsız hale geldi. bolat han ancak orta yüz'de iktidar kurabilmiştir. horde'un ilk hanları:

 büyük yüz orda kart hanı -abulkhair khan (1718-1730)
 khayip khan, orda yüz orda hanı (1718-1719)
 kishi hanı yüz orda abulkhair han (1718-1748)

yüzler sadece zorbaları (cengiz han'ın torunları), hoca'yı (arap kökenli), vasalları (han-sultanların hizmetkarları, hizmetkarları) ve bazı grupları (örneğin, sunak) içermiyordu.yüz yapı, kazak hanlığı döneminde dış düşmanlara karşı savunma için idealdi.

han'ın fermanı ve çeşitli kararlar süratle yüze, sonra aşiretlere, sonra aşiretlere iletildi. özellikle dzungarların işgali sırasında, yüzlerce kişinin bölünmesi, insanların gruplaşması ve birleşmesi için birçok fırsat verdi. her yüz kişi kendi birliklerini gönderdi ve bütün ülke işgalcilere karşı ayaklandı.18. yüzyılın başında, her yüz ayrı han tarafından yönetiliyordu. günümüzde aşiret birlikleri asıl anlamlarını kaybetmişlerdir. kazak halkı, ülkenin bütünlüğü bozulacağı için hiçbir zaman yüzlerce aşiretlere ve aşiretlere bölünmemiştir.

bilge yaşlılar, klanlar ve kabileler arasındaki karşılıklı anlaşmazlıkları, çatışmaları çözdü. 20. yüzyılda yaşanan ulusal kurtuluş ayaklanmaları, kıtlık, i. ve ii. dünya savaşları sonucunda kazak halkının bazı boyları asıl yerlerini kaybetmişlerdir.halk arasında üç yüz kişiyle ilgili bir söz vardır: "büyük olana bir değnek verin ve sığırların üzerine koyun, ortadakine bir kalem verin ve onu dövüşün üzerine koyun, küçüğüne bir mızrak verin ve onu sığırların üzerine koyun. düşmanın üzerine koy."bugün büyük yüz, orta yüz ve küçük yüz temsilcileri dünya tarafından sadece birleşik bir kazak ulusu olarak tanınmaktadır.

kazakistan tarihi
Fred VanVleet

fredderick edmund vanvleet sr. (d. 25 şubat 1994; rockford, illinois), amerikalı profesyonel basketbolcu. oyun kurucu pozisyonunda görev almaktadır. nba takımlarından houston rockets forması giymektedir.

1994 doğumlular
yaşayan insanlar
rockford, illinois doğumlular
illinois doğumlu basketbolcular
amerikalı erkek basketbolcular
oyun kurucu basketbolcular
raptors 905 basketbolcuları
toronto raptors basketbolcuları
nba all-star'ları
Baush han

baush khan - 16. yüzyılın ilk yarısında bir kazak hanı'ydı . adik sultan'ın oğullarından biriydi. ağabeyi tahir han'dan (ö. 1529-1533) sonra kazak hanlığı'nda hüküm sürdü. baush'un gücü tüm kazak kabilelerini kapsamadı.

1495 doğumlular
1537 yılında ölenler
234 Barbara

barbara (küçük gezegen tanımı: 234 barbara), alman asıllı amerikalı gökbilimci christian heinrich friedrich peters tarafından 12 ağustos 1883'te clinton, new york'ta keşfedilen bir ana kuşak asteroitidir. asteroit, yarı büyük ekseni ile güneş'in etrafında döner. 2.385 au, 3,68 yıllık süre ve 0,25'lik eksantriklik değerlerine sahiptir. yörünge düzlemi, ekliptik düzlemine göre 15,37° eğimlidir. spektrumuna göre taşlı s-tipi asteroit olarak sınıflandırılmaktadır. 234 barbara'nın ortalama çapının 45,6 km olduğu tahmin edilmektedir. 26,5 saatlik veya bir günden biraz fazla dönüş hızına sahiptir. asteroitin adı matematikçilerin koruyucu azizi olarak tanımlanan barbara'dan gelmektedir.

işık eğrisi ve yıldız örtülmesi gözlemleri, yüzeyin geniş içbükey alanlardan oluştuğunu ortaya koymuştur. bu asteroitin polarimetrik çalışmaları, regolitin düşük ve yüksek albedo malzemesi karışımından oluştuğunu düşündüren anormal özellikler ortaya koymaktadır. 234 barbara, co3/cv3 karbonlu kondritlerin spektral özelliklerine sahip bir asteroit tabakasının parçalanmasından kaynaklanmış olabilir feo2 ile zenginleştirilmiş bir spinelin bir özelliği olan 2μm'de güçlü bir kızılötesi absorpsiyon bandı sergileyen "barbarlar" adı verilen bir asteroit sınıfının prototipidir. 234 barbara'nın keşifden sonra bu sınıfın birçok başka örneği keşfedildi.

2009'da eso'nun very large telescope (vlti) ile yapılan gözlemler, 234 barbara'nın ikili bir asteroit olabileceğini öne sürdü. ancak 2015'te yayınlanan bir makalede "vlti gözlemlerinin büyük bir uydunun varlığı olmadan açıklanabileceğini" söylemektedir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 asteroit yörünge elemanları veritabanı 
 küçük gezegen keşif koşulları 
 asteroid işık eğrisi veri dosyası 

s-tipi asteroitler (tholen)
arka plan asteroitleri
christian peters keşifleri
adlandırılmış küçük gezegenler
1883'te keşfedilen astronomik cisimler
Pileki (eşya)

pileki, özellikle gömme ekmek pişirmek için kullanılan toprak ya da taştan yapılma çukur kaptır. genelde tandır gibi bir işlev görür. arkeolojik kazı çalışmalarında sekiz veya on bin yıl öncesine ait pilekiler bulunmuştur.  karadeniz bölgesi'nin kırsal kesimlerinde 1970’li yıllara kadar yaygınlıkla kullanılmıştır.

kaynakça 

mutfak aletleri
karadeniz bölgesi mutfağı
Guan

guan (; "boru"), çift kamışlı bir çin nefesli çalgısıdır. kuzey çin versiyonuna guanzi veya bili denmektedir ve kanton versiyonuna houguan denmektedir. ba yin sisteminde bir bambu enstrüman olarak sınıflandırılır. suona veya batı obua gibi çoğunlukla konik deliklere sahip çift kamışlı tahta nefesli ailesindeki diğer enstrümanların aksine, kendine özgü yumuşak ama delici vızıltı benzeri tınısını veren silindirik bir deliğe sahiptir.

kaynakça

dış bağlantılar 

 "guan - chinese traditional musical instruments" from paul and bernice noll site
 "the guanzi or bili"  from azsa.com

obua
çin müzik aletleri
çince deyişler
1453 Fennia

1453 fennia, 7 km çapında bir asteroittir. 1938 yılında yrjö väisälä tarafından turku gözlemevinde keşfedilmiştir.

notlar

kaynakça

dış bağlantılar 
 asteroids with satellites , robert johnston, johnstonsarchive.net
 asteroid lightcurve database (lcdb) , query form (info )
 dictionary of minor planet names, google books
 asteroids and comets rotation curves, cdr  – observatoire de genève, raoul behrend
 discovery circumstances: numbered minor planets (1)-(5000)  – minor planet center
 
 

küçük gezegenler
s-tipi asteroitler (tholen)
1938'de keşfedilen astronomik cisimler
hungaria asteroitleri
Dizi (müzik aleti)

dizi (; "boru"), çin enine flütüdür. bazen di veya héngd olarak da bilinir ve qudi, bangdi ve xindi gibi çeşitleri bulunmaktadır ve çin halk müziği, çin operası ve modern çin orkestrasının birçok türünde yaygın olarak kullanılan önemli bir çin müzik aletidir. dizi, yapımı ve taşıması kolay olduğu için çinliler arasında da popüler bir çalgıdır.

çoğu dizi bambudan yapılır, bu da dizinin neden bazen çin bambu flütü gibi basit isimlerle bilindiğini açıklamaktadır. bununla birlikte, "bambu" belki daha çok batı'daki "nefesli nefesli çalgılar" gibi bir çin enstrüman sınıflandırmasıdır. kuzey çin dizileri mor veya menekşe bambudan yapılırken suzhou ve hangzhou'da yapılan diziler beyaz bambudan yapılır. chaozhou gibi güney çin bölgelerinde üretilen diziler genellikle çok ince, hafif, açık renkli bambudan yapılır ve ton olarak çok daha sessizdir.

bambu, dizi için ortak malzeme olmasına rağmen, diğer ağaç türlerinden, hatta taştan yapılmış dizileri de bulmak mümkündür. jade dizi, hem güzelliğiyle ilgilenen koleksiyoncular arasında hem de yorumlarının kalitesine uygun görünümlü bir enstrüman arayan profesyonel oyuncular arasında popülerdir. ancak yeşim dizi için en iyi malzeme olmayabilir, çünkü metalde olduğu gibi yeşim, daha rezonanslı olan bambu kadar ton olarak duyarlı olmayabilir.

kaynakça

ek okuma 

 new grove dictionary of music and musicians, second edition, edited by stanley sadie and john tyrrell (london, 2001).

flütler
çin müzik aletleri
çince deyişler
Göztepe başkanları listesi

bu madde, 1925'te kurulan göztepenin başkanlarının listesini içermektedir.

başkanlar 

 rahmi filibeli (1925)
 fehmi simsaroğlu (1925-1950)
 şevket filibeli (1950-1962)
 şerif tikveşli (1962-1963)
 sebahattin süvari (1962-1963)
 saffet kuyaş (1963-1965)
 macit birsel (1965-1967)
 süleyman filibeli (1967-1968)
 sebahattin süvari (1968-1970)
 nuri öz (1970-73)
 rüştü ünsal (1973)
 i̇smail tiryakiler (1973)
 mekin kutucular (1973)
 nuri öz (1974)
 mekin kutucular (1975)
 özdemir arnas (1976)
 orhan daut (1976-1978)
 selamet batur (1979)
 tacettin hiçyılmaz (1980)
 özdemir arnas (1981)
 muzaffer atılgan (1982-1983)
 şerif tikveşli (1984)
 özdemir arnas (1985)
 çoşkun gençerler (1986-1987)
 halit horozoğlu (1987)
 ömer köymen (1988)
 i̇brahim şavkar (1988)
 cemal gözümoğulları (1989)
 özdemir arnas (1989-1992)
 kenan bilgiç (1993)
 taşdan erdan (1994)
 atilla türkkal (1993-1994)
 mustafa cücen (1995)
 bülent özkul (1996)
 levent ürkmez (1997)
 kamil uçar (1997)
 aydın bilgin (1998-2000)
 hamdi türkmen (2000-2002)
 feyyaz gülmen (2002-2003)
 i̇skender tuğsuz (2003-2005)
 uğur bostancıoğlu (2005-2006)
 levent ürkmez (2006-2007)
 gündüz balkan (2007-2008)
 i̇smail hakkı gül (2008)
 i̇mam altınbaş (2008-2013)
 hüseyin altınbaş (2013-2014)
 mehmet sepil (2014-2022)
 murat yazıcı (2022)
 rasmus ankersen (2022-)

kaynakça 

 
spor kulübü başkanları listeleri
Xiao (flüt)

xiao (), çin dikey uç üflemeli flütüdür. genellikle bambudan yapılır. bazen "delik" anlamına gelen dòngxiāo olarak da adlandırılır. xiāo'nun eski bir adı shùzhúdí olup eski zamanlardaki xiāo adı, yandan üflemeli bambu flütü olan diziyi de içermekteydi.

xiāo, genellikle antik dönemde güneybatı çin'in qiang halkı tarafından kullanılan basit bir uçtan üflemeli flütten geliştirildiği düşünülen çok eski bir çin enstrümanıdır. xiao'nun sözlü geleneklerinde, uygulayıcılar ve şairler, sesinin çin inancında kuşların kralı olan feniks'in çağrısının tatlılığına benzediğini söylemektedirler.

modern toplumda, guizhou eyaletinde xiao flütün kültürel vurgusunda bir artış oldu. bunun nedeni, orada yuping flüt ürünlerinin bulunması ve onun "xiao flüt kültürü" geliştirmesidir. ancak xiao flüt, çoğunlukla bu durumda shaxiao flütünün daha da geliştirilmesi için bir basamak taşı olarak görülüyor.

kaynakça

dış bağlantılar 

 xiao page from paul and bernice noll site

flütler
çin müzik aletleri
çince deyişler
NASA Astronot Grubu 8

nasa astronot grubu 8, 16 ocak 1978'de duyurulan 35 astronottan oluşan bir gruptu. o tarihe kadarki en büyük gruptu. grup kadın ve azınlık astronotlarını içeren ilk sınıftı; seçilen 35 kişiden altısı kadın, biri yahudi amerikalı, üçü afrikalı amerikalı ve biri asyalı amerikalıydı.

nasa astronot grupları
Yuan Zhao

yuan zhao (; ms 526-17 mayıs ms 528), çin'de kuzey vey hanedanı'nın dokuzuncu imparatorudur. saltanatı ms 528 yılında ölümüne kadar yalnızca bir ay sürmüştür.

ms 528 yılında, i̇mparator xiaoming, gücünü frenlemeye ve sevgilisi zheng yan'ı öldürmeye çalıştıktan sonra annesi i̇mparatoriçe hu tarafından zehirlenerek öldürüldü. i̇mparator xiaoming'in oğlu yoktu ve i̇mparatoriçe hu başlangıçta i̇mparator xiaoming'in cariyesi pan'dan olan kızının aslında bir oğul olduğunu iddia etmeye çalışırken, kısa süre sonra aldatmayı sürdüremeyeceğini anladı ve çocuk olmasından dolayı kontrol edebilmesi için yuan zhao'yu imparator olarak tahta çıkardı.

i̇mparator xiaoming'in i̇mparatoriçe hu'ya karşı komplo kurduğu general erzhu rong, yuan zhao'yu imparator olarak tanımayı reddetti, birlikleriyle hızla başkent luoyang'a indi ve i̇mparator xiaowen'in kardeşi yuan xie'nin oğlu yuan ziyou'yu xiaozhuang olarak imparator ilan etti. yuan zhao'nun imparator ilan edilmesinden iki aydan kısa bir süre sonra, erzhu luoyang'ı ele geçirmiş ve i̇mparatoriçe hu ve yuan zhao'yu tutuklamıştı. i̇mparatoriçe hu, eylemlerini erzhu'nun önünde başarısız bir şekilde savunmaya çalıştıktan sonra, erzhu onu ve yuan zhao'yu boğulmaları için sarı nehir'e attırdı.

kaynakça 

526 doğumlular
528 yılında ölenler
6. yüzyıl hükümdarları
kuzey vey imparatorları
çocuk hükümdarlar
suikast sonucu ölen hükümdarlar
boğularak ölenler
NASA Astronot Grubu 9

nasa astronot grubu 9, 29 mayıs 1980'de duyurulan ve 1981 yılına kadar eğitimlerini tamamlayan 19 nasa astronotundan oluşan bir gruptu. bu grup, 1978'de seçilen 35 astronotu desteklemek için seçildi (nasa 8. astronot grubu) ve esa astronotları claude nicollier ve wubbo ockels'in seçimleriyle amerikalı olmayanların görev uzmanları olarak ilk kez eğitildiğini belirledi.

kaynakça 

nasa astronot grupları
Xiaozhuang

xiaozhuang (; ms 507-26 ocak ms 531), çin'de kuzey vey hanedanı'nın 10. imparatorudur. saltanatı ms 528'den ms 531 yılında ölümüne kadar sürmüştür.

xiaozhuang, i̇mparatoriçe hu'nun oğlu i̇mparator xiaoming'i zehirledikten sonra tahta çıkardığı genç imparator yuan zhao'yu tanımayı reddeden general erzhu rong tarafından tahta oturtuldu. saltanatı sırasında general erzhu, orduyu büyük ölçüde kontrol etti ve şiddetli bir şekilde hareket etti ve i̇mparator xiaozhuang'ın tahtı gasp edeceğine inanmasına neden oldu. ms 530'da i̇mparator xiaozhuang, general erzhu'yu pusuya düşürdü ve onu sarayda öldürdü, ancak kuzeni erzhu shilong ve yeğeni erzhu zhao daha sonra xiaozhuang'ı yakalayıp öldürdü.

526 doğumlular
henan doğumlular
528 yılında ölenler
6. yüzyıl hükümdarları
kuzey vey imparatorları
suikast sonucu ölen hükümdarlar
Yuan Ye

yuan ye (; ö. ms 509-532), çin'de kuzey vey hanedanı'nın geçici imparatorudur. saltanatı ms 530'den ms 531 yılına kadar sürmüştür.

i̇mparator xiaozhuang'ın erzhu rong'u öldürmesinden sonra ms 530'da üstün general erzhu rong'un klanının üyeleri tarafından imparator ilan edildi ve birkaç ay boyunca imparatorluk unvanını taşıdı. ancak, son imparatorların soyundan uzak olan imparatorluk boyunun bir üyesi olarka güvenilir bir imparator değildi ve ms 531'de erzhuların, i̇mparator xiaozhuang'ı yendikten ve öldürdükten sonra, yuan ye'yi tahtı i̇mparator xiaozhuang'ın kuzeni guangling prensi yuan gong'a teslim etmeye zorladılar ve o da i̇mparator jiemin olarak tahta geçti.

i̇mparator jiemin, yuan ye'ye saygıyla davrandı ve ona, önceki changguang prensi unvanından daha yüksek bir unvan olan donghai prensi ünvanı verdi, ancak i̇mparator jiemin ve erzhular, sırayla, general gao huan liderliğindeki bir koalisyon tarafından devrildi ve yerine geçen i̇mparator xiaowu, yuan ye'yi intihara zorladı.

509 doğumlular
532 yılında ölenler
6. yüzyıl hükümdarları
kuzey vey imparatorları
i̇ntihar eden hükümdarlar
Sakanoue no Korenori

sakanoue no korenori (), erken heian döneminde yaşamış bir japon şair ve devlet adamı. doğum ve ölüm tarihleri kesin olarak bilinmemekle birlikte sakanoue no tamuramaro'nun dördüncü kuşak soyundan gelmekteydi ve şair mochiki'nin babasıydı.

şiirin otuz altı ölümsüzü'nden biriydi ve şiirlerinden biri hyakunin isshu'ya dahil edildi. şiirlerinden kırk biri nihayetinde imparatorluk antolojilerine dahil edildi.

kendi hayatı boyunca öncelikle şampiyon bir kemari oyuncusu olarak biliniyordu. 2 mart ms 905'te sakanoue no korenori ve meslektaşları, imparatorluk sarayı'nda kesintisiz olarak 206 kez topa vurdular ve imparator tarafından övüldüler. ayrıca kaga vilayeti valisi olarak görev yaptı.

kaynakça

dış bağlantılar 

 e-text of his poems  in japanese

doğum tarihi bilinmeyenler
ölüm tarihi bilinmeyenler
japon şairler
japon siyasetçiler
9. yüzyıl şairleri
10. yüzyıl şairleri
Yergöğü Muharebesi (1809)

yergöğü muharebesi, 1806-1812 osmanlı-rus savaşı'nda evre.

hüsrev mehmed paşa komutasındaki osmanlı ordusu 5 nisan 1809'da yergöğü'ne taarruz eden general miloradoviç komutasındaki rus ordusunu ağır bir yenilgiye uğrattı.

muharebe 
24 ağustos 1807 tarihinde imzalanan yergöğü mütarekesi'yle 1806-1812 osmanlı-rus savaşı'na bir süreliğine ara verilmişse de barış müzakereleri sonuçsuz kalınca 1809 yılında askerî faaliyetler yeniden başladı. bu çerçevede, rus çarı general kutuzov'a fokşani'yi, general 
miloradoviç'e de yergöğü'nü ele geçirme emrini verdi. 

buna mukabil, osmanlı karargahı tarafından bölgeye gönderilen hüsrev mehmed paşa da tahkimatları onartmaya başladı. bunun üzerine, general miloradoviç osmanlıların hazırlıkları tamamlanmadan taarruz emri aldı. 15-16.000 kişilik ordusunu altı bölüme ayıran rus komutan beşiyle yergöğü kalesine hücum ederken, biriyle de osmanlı cephaneliklerinin bulunduğu slobozia hisarını ele geçirmeyi tasarladı. zira yergöğü ve slobozia'daki osmanlı garnizonu yaklaşık 1.000 kişiydi. bu doğrultuda 5 nisan 1807'de beş alay yergöğü'ne ilerleyerek kalenin etrafındaki tahkimatları zaptetti. 

bununla birlikte, rus ordusu istihkâm krokilerinin doğru olmadığını fark etti. zira, hendekler beklenenden daha derindi ve bu yüzden hazırlanan merdivenler duvarın tepesine ulaşamadı. eşzamanlı olarak ise, osmanlı kuvvetleri karşı kıyıdaki rusçuk'tan nehir üzerinden 1.000 askerlik takviye aldı. bu takviye birlikler merdivenlerden yergöğü surlarına tırmanmaya çalışan rus birliklerini püskürttüğü gibi yoğun bir ateşe de (toplarla salkım ateşi) maruz bıraktı. üç saat süren çarpışmalar sonucunda rus ordusu 2.000'in üzerinde ölü verirken düzensiz bir şekilde bükreş'e çekildi.

kaynakça 

osmanlı i̇mparatorluğu'nun muharebeleri
1800'lerde çatışmalar
rusya'nın muharebeleri
1806-1812 osmanlı-rus savaşı
ii. mahmud
1800'lerde osmanlı i̇mparatorluğu
romanya tarihi
Greifswald Üniversitesi

greifswald üniversitesi (); greifswald, almanya'da bulunan kamu araştırma üniversitesidir. 1456 yılında kurulan üniversite, avrupa'nın en eski üniversitelerinden biridir. almanya'daki dördüncü en eski üniversitedir.

kaynakça 

almanya'daki üniversiteler
1450'lerde kurulan üniversiteler
greifswald
mecklenburg-vorpommern'daki üniversiteler
1450'lerde kutsal roma i̇mparatorluğu'nda kurulan oluşumlar
Amerika Birleşik Devletleri'nin Berlin Büyükelçiliği

amerika birleşik devletleri'nin berlin büyükelçiliği, amerika birleşik devletleri'nin almanya federal cumhuriyeti'ndeki dış temsilciliğidir. 1797'de john quincy adams'ın prusya'nın başkenti berlin'e atanmasıyla kuruldu. blücher sarayı'nın satın alınmasıyla 1930'a kadar kalıcı bir bina yoktu.

soğuk savaş sırasında abd'nin iki büyükelçiliği vardı: biri batı almanya'nın başkenti bonn'da, diğeri doğu almanya'nın başkenti doğu berlin'de. 1999'da büyükelçilik tamamen berlin'e taşındı ve şu anda pariser platz'da bulunuyor.

amerika birleşik devletleri'nin dış temsilcilikleri
berlin'deki dış temsilcilikler
amerika birleşik devletleri-almanya ilişkileri
doğu almanya'nın dış ilişkileri
batı almanya'nın dış ilişkileri
28 Bellona

bellona (küçük gezegen tanımı: 28 bellona) büyük bir ana kuşak asteroitidir. alman gök bilimci r. luther tarafından 1 mart 1854 tarihinde keşfedilmiş ve roma savaş tanrıçası bellōna'nın adı verilmiştir. i̇sim kırım savaşı'nın başlangıcını işaretlemek için seçilmişti. yaklaşık 100–120 km kesit boyutuna sahip taş yapılı bir s-tipi asteroittir. 28 bellona, 4,63 yıllık bir sürede güneş'in yörüngesinde döner.

bellona radar tarafından incelenmiştir. 2007 yılında colorado springs, colorado'daki palmer divide gözlemevi'ndeki fotometrik gözlemleri, 15,707 ± 0,002 saatlik bir süre ve 0,27 ± 0,03 büyüklükteki parlaklık değişimine sahip bir ışık eğrisini gösterdi. bu rapor, 1983'te bildirilen 15,695 saatlik bir süre tahminiyle yakından uyumludur ve 1979'da raporlanan 16,523 saatlik daha uzun bir süreyi reddeder.

kaynakça

dış bağlantılar 
 lightcurve plot of 28 bellona , palmer divide observatory, b. d. warner (2007)
 asteroid lightcurve database (lcdb) , query form (info )
 dictionary of minor planet names, google books
 asteroids and comets rotation curves, cdr  – observatoire de genève, raoul behrend
 discovery circumstances: numbered minor planets (1)-(5000)  – minor planet center
 
 

küçük gezegenler
000028
s-tipi asteroitler (tholen)
000028
adını roma mitolojisinden alan küçük gezegenler
adlandırılmış küçük gezegenler
18540301
Belirsizlik parametresi

belirsizlik parametresi u, küçük gezegen için bozulmuş bir yörünge çözümünün belirsizliğini ölçmek için küçük gezegen merkezi (mpc) tarafından belirlenmiştir. parametre, 10 yıl sonra küçük gezegenin ortalama anomalisinde beklenen boylamsal belirsizliği ölçen 0'dan 9'a kadar logaritmik bir ölçektir. sayı ne kadar büyük olursa, belirsizlik o kadar büyük olur. belirsizlik parametresi, jpl small-body database'de durum kodu olarak da bilinir. u değeri, dünya'ya yakın cisimlerin gelecekteki hareketindeki belirsizlik için bir tahmin edici olarak kullanılmamalıdır.

yörünge belirsizliği 

yörünge belirsizliği, gözlem (ölçümler) sayısı, bu gözlemlerin kapsadığı süre (gözlem yayı), gözlemlerin kalitesi (radar vs. optik) ve gözlemlerin geometrisi dahil olmak üzere yörünge belirleme sürecinde kullanılan çeşitli parametrelerle ilgilidir.

bazen, küçük gezegen merkezi belirsizlik parametresi için bir harf kodunu ("d", "e", "f") değiştirir.
{|
|- style="vertical-align: top;"
!d    
|'d' ile gösterilen nesneler yalnızca tek bir karşıtlık için gözlemlenmiştir ve iki (veya daha fazla) farklı adlandırma ("çift") atanmıştır.
|- style="vertical-align: top;"
! e
| sayısal bir belirsizlik parametresi yerine 'e' koşul koduna sahip  gibi nesneler, listelenmiş eksantrikliğin belirlenmek yerine varsayıldığı yörüngeleri belirtir. varsayılan eksantrikliklere sahip nesneler, yörüngeleri iyi sınırlandırılmadığı için yakın zamanda gözlemlenmemişlerse genellikle kayıp olarak kabul edilir.
|- style="vertical-align: top;"
! f
| 'f' harfi olan nesneler, 'd' ve 'e' kategorilerinin her ikisine de girer.
|}

hesaplama 
u parametresi iki adımda hesaplanır. i̇lk olarak, yörüngedeki boylam akışı , on yılda bir yay saniyesi olarak hesaplanır (yani, on yıl boyunca tahmin edilen gözlemlenen ve hesaplanan konum arasındaki tutarsızlık):

ile
{| 
|-
| || gün olarak günberi zamanında belirsizlik
|-
| || belirlenen yörüngenin eksantrikliği
|-
| || yıl olarak yörünge periyodu
|-
|  || gün cinsinden yörünge periyodundaki belirsizlik
|-
|  || , gauss yerçekimi sabiti, dereceye çevrilmiş
|}

ardından, elde edilen yörünge içi boylam akışı, 0 ile 9 arasında bir tam sayı olan "belirsizlik parametresi" 'ya dönüştürülür. hesaplanan sayı 0'dan küçük veya 9'dan büyük olabilir, ancak bu durumlarda ya 0 ya da 9 olur. yerine kullanılır. 'nun hesaplanan değerini kesmek için formül:

örneğin: 10 eylül 2016 itibarıyla, ceres teknik olarak -2,6 civarında bir belirsizliğe sahiptir, ancak bunun yerine minimum 0 olarak görüntülenir.

formül boyunca aynı logaritma kullanıldığı sürece, logaritma için taban seçimi ne olursa olsun sonuç aynıdır; örneğin. "" = , ,  ya da  için, formülün her iki yerinde logaritma aynıysa, hesaplanan  değeri aynı kalır.

648 000, yarım daire içindeki yay saniyelerinin sayısıdır, bu nedenle 9'dan büyük bir değer, nesnenin 10 yıl içinde nerede olacağı hakkında hiçbir fikrimiz olmayacağı anlamına gelir.

kaynakça 

yörüngeler
ölçüm
İkinci Şark Ordusu (Osmanlı)

i̇kinci şark ordusu, osmanlı i̇mparatorluğu'nun osmanlı ordusu'nun sahra ordularından biriydi. birinci balkan harbi'nin ilk safhasında kuruldu. bulgar kuvvetleriyle karşı karşıya geldi. 29 ekim 1912'de yeniden düzenlenen şark ordusu birimlerinden oluşturuldu.

muharebe düzeni

29 ekim 1912 
29 ekim 1912'de ordu şu şekilde yapılandırıldı:

 i̇kinci şark ordusu karargâhı: ferik hamdi paşa
 iii kolordu (mirliva mahmud muhtar paşa komutasında)
 vii geçici kolordu
 viii geçici kolordu

kaynakça 

osmanlı i̇mparatorluğu'nun orduları
Çatalca Ordusu (Osmanlı)

çatalca ordusu, osmanlı i̇mparatorluğu'nun osmanlı ordusu'nun sahra ordularından biriydi. osmanlı'nın birinci balkan harbi esnasında çatalca hattına çekilmesinden sonra kuruldu. bulgar kuvvetleriyle karşı karşıya geldi. 7 kasım 1912'de feshedilmiş birinci şark ordusu ve i̇kinci şark ordusu birimlerinden düzenlendi.

birinci balkan harbi

17 kasım 1912 
17 kasım 1912'de ordu şu şekilde yapılandırıldı:

 i. kolordu (komutan: ferik ömer yaver paşa )
 2. tümen, 3. tümen
 güney kanadı müfrezesi
 i geçici yedek kolordu (ferik abuk ahmed paşa)
 29. tümen,
 ereğli redif tümeni, kayseri redif tümeni
 ii. kolordu (komutan: ferik hamdi paşa)
 4. tümen, 5. tümen, 12. tümen
 güney kanadı müfrezesi
 ii geçici yedek kolordu (komutan: mirliva çürüksulu mahmud paşa )
 30. tümen
 amasya redif tümeni, yozgat redif tümeni, samsun redif tümeni
 iii. kolordu (komutan: ferik mahmud muhtar paşa )
 7. tümen, 8. tümen, 9. tümen
 güney kanadı müfrezesi
 iii geçici yedek kolordu (ferik i̇zzet fuad paşa)
 selimiye redif tümeni, fatih redif tümeni, afyon redif tümeni
 çatalca müstahkem bölge ve topçu komutanlığı (mirliva ali rıza paşa)
 sağ kanat topçu bölge komutanlığı
 merkez alan topçu komutanlığı
 sol kanat topçu bölge komutanlığı
 bağımsız süvari tugayı

muharebe düzeni , 25 mart 1913 
25 mart 1913'te ordu şu şekilde yapılandırıldı:

 sol kanat
 10. kolordu
 4. tümen, 31. tümen
 amasya redif şubesi
 bağımsız süvari tugayı
 1. kolordu
 2. lig
 fatih redif tümeni
 3. geçici yedek kolordu
 3. tümen
 yozgat redif şubesi
 2. kolordu
 5. tümen, 12. tümen
 ankara redif şubesi
 3. kolordu
 7. tümen, 8. tümen, 9. tümen
 1. geçici yedek kolordu
 29. tümen
 ereğli redif tümeni, kayseri redif tümeni
 2. geçici yedek kolordu
 selimiye redif tümeni, aydın redif tümeni, samsun redif tümeni
 mamuretülaziz redif tümeni (gelibolu'dan)
 çatalca müstahkem bölge ve topçu komutanlığı
 sağ kanat topçu bölge komutanlığı
 merkez alan topçu komutanlığı
 sol kanat topçu bölge komutanlığı

i̇kinci balkan harbi 
12 temmuz 1913'te ordu şu şekilde yapılandırıldı:

 sol kanat (komutan: hurşit paşa)
 10. kolordu
 4. tümen, 31. tümen
 mamuretülaziz redif tümeni
 1. kolordu
 2. tümen, 28. tümen
 fatih redif bölümü
 2. kolordu (komutan: hasan i̇zzet paşa )
 3. tümen, 5. tümen, 12. tümen
 10. süvari alayı
 sağ kanat (komutan: ahmed abuk paşa)
 2. kolordu
 7. tümen, 8. tümen, 9. tümen
 8. süvari alayı
 geçici 4. kolordu
 29. tümen
 aydın redif tümeni, ereğli redif tümeni, kayseri redif tümeni
 2. süvari alayı
 ordu kontrolü
 ankara redif tümeni, amasya redif tümeni, selimiye redif tümeni, yozgat redif tümeni
 bağımsız süvari tugayı
 kabile süvari tugayı
 ağır topçu alayı

kaynakça 

osmanlı i̇mparatorluğu'nun orduları
İsmail Gibraltar

i̇smail gibraltar, yunan i̇syanı esnasında mısır filosunun komutanı olarak faal olan bir osmanlı amiraliydi.

ağustos-ekim 1821'de, yunan i̇syanı'nın patlak vermesinden sonra, nasuhzade ali paşa'nın filosuna iştirak eden mısır filosunu komuta etti. patra'yı kurtardıktan sonra, 1 ekim'de ali, i̇smail gibraltar'ı korint körfezi'ne gönderdi ve burada galaksidi'nin ticari limanını yok etti; 34 gemi ele geçirildi ve batı yunanistan'ın en büyük donanmasının geri kalanı yakıldı.

1824'te mısır hükümdarı muhammed ali tarafından üç firkateyn ve on slooptan oluşan ve yaklaşık 3.000 arnavut askeriyle donanmanın komutanı olarak, evvelki senelerde sakinleri osmanlı gemilerine baskın düzenleyen kasos adasını ele geçirmek üzere vazifelendirildi. mısır kuvvetleri 19 haziran 1824'te karaya çıktı ve kasoslular'ı tamamen habersiz yakaladı. mısır kuvvetinin arnavut kesimi arasında sadece 30 kayıp için, ada yağmalandı ve yok edildi: 500 erkek öldürüldü ve 2.000'den fazla kadın ve çocuk köleleştirildi.

i̇ngiltere, i̇sveç, almanya ve i̇talya'da diplomatik misyonlarını tamamladığı muhammed ali'nin elçiliğini yaptı.

ölüm tarihi ve şartları muhtelif şekillerde kaydedilmiştir: anonim bir nekrolojiye göre, 1826'da yunanlılar ile askerî bir müsademede vefat etti başka bir yerde kaydedilmemiş; diğer kaynaklara göre, 1824 sonbaharında yunanlılar ile mısır-osmanlı arasındaki muharebelerden sonra i̇skenderiye'ye avdeti esnasında hastalıktan vefat etti, yani 1824 sonu veya 1825 başı.

kaynakça 

osmanlı döneminde mısır
osmanlı amiralleri
mısırlı askerler
19. yüzyıl diplomatları
19. yüzyılda osmanlılar
i̇ncelenmemiş çeviri içeren sayfalar
Agâh Paşa

abdülâziz paşa ya da agâh paşa () (d. kasım/aralık 1855) farklı bürokratik vazifelerde ve valiliklerde bulunan bir osmanlı memuruydu. 1850-1852 yılları arasında vezirlik yapmıştır.

biyografi 
1821-1822 yıllarında hacegân rütbesindeyken eğriboz sancağı devlet memuriyetine tayin edildi. 1830-1831 nüfus sayımı memuru olarak atandı.1833-1833 yıllarında üçüncü derece defterdar (defterdar-ı şikk-ı şalis) oldu ve anadolu vilayet muhasebecisi olarak atandı. ardından anadolu defterdarlığı da olmak üzere bazı görevlerde bulundu. eylül-ekim 1846'da birinci sınıf (ulâ sınıf-ı evveli) rütbesine, daha sonra bağdat vilayetinin defterdarlığına getirildi. şubat-mart 1850'de bala rütbesine lâyık görüldü. nisan-mayıs 1850'de vezirliğe terfi ettirildi, ardından ağustos-eylül 1850'de cidde valisi oldu, 1852'de azledildi. aralık 1853'de bursa valisi oldu. bu vazifesinden ayrıldıktan sonra mayıs 1854'de sadrazam maiyetine girdi. mart-nisan 1855 i̇şkodra valisi oldu. kasım-aralık 1855'de vefat etti.

kaynakça 

 
 
 
 
 
osmanlı siyasetçileri
osmanlı i̇şkodra valileri
1855 yılında ölenler
Ferdinand Bonheur

ferdinand bonheur (1837, brüksel - 2 kasım 1893, asnières-sur-seine), fransız ressamdır.

hayatı 
ferdinand bonheur, samuel bonheur ve sara malskorn'un oğlu olarak doğdu. orta doğu ve deniz temalı resimler yaptı. 56 yaşında kalp krizi sonucu evinde öldü.

notlar ve referanslar 

 

19. yüzyıl fransız ressamları
1837 doğumlular
1893 yılında ölenler
105 Artemis

artemis (küçük gezegen tanımı: 105 artemis), 16 eylül 1868'de ann arbor, michigan'da james craig watson tarafından keşfedilen bir asteroit kuşağı asteroitidir. adını yunan mitolojisindeki av ve ay tanrıçası artemis'ten almıştır.

c-türü bir asteroittir, yani çok karanlık ve karbonlu malzemeden oluşur. s-tür asteroitlerin phocaea ailesi ile benzer bir yörüngeyi paylaşsa da sınıflandırması 105 artemis'in üye olmadığı anlamına gelir. asteroitin tayfı sulu değişim kanıtı gösterir.

1988'de bu nesne arecibo gözlemevi'nden radar ile 1.07 au uzaklıkta tespit edildi. ölçülen radar kesiti 1.800 km2 idi. las cruces, new mexico'daki organ mesa gözlemevi'nde 2010 yılında yapılan bu asteroitin fotometrik ölçümü, 37.150 ± 0.001 saatlik bir süre ile düzensiz bir ışık eğrisi oluşturdu. her dönüşte parlaklık büyüklük cinsinden 0,16 ± 0,01 oranında değişir.

radar verilerine dayanarak, asteroitin tahmini yüzeye yakın katı yoğunluğu 3.0'dur. arecibo gözlemevi tarafından 2006 yılında rapor edilen işlenmiş gözlemler, değişen albedo ile karmaşık bir yüzeyi gösterdi. 105 artemis'in spektrumlarının analizi, bazı dönüş açılarında hidratlı minerallerin varlığını gösterirken diğerlerinde bunların olmadığını gösterdi.

1982'de hd 197999 yıldızının örtülmesi gözlemlendi ve bu tahmini akor uzunluğunu 110 km verdi. 1981 ve 2021 yılları arasında 105 artemis'in 23 yıldızı örttüğü gözlemlendi.

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 

000105
james craig watson'un keşifleri
adını yunan mitolojisinden alan küçük gezegenler
adlandırılmış küçük gezegenler
000105
000105
1868'de keşfedilen astronomik cisimler