Katzbach Muharebesi

katzbach muharebesi, 26 ağustos 1813'te mareşal macdonald komutasındaki birinci fransız i̇mparatorluğu güçleri ile prusya mareşal gebhard leberecht von blücher komutasındaki altıncı koalisyonun rus-prusya ordusu arasındaki napolyon savaşları'nın büyük bir savaşıydı. prusya'nın silezya eyaletindeki wahlstatt ile liegnitz arasındaki katzbach nehrinde şiddetli bir fırtına sırasında meydana geldi. dresden muharebesi ile aynı gün gerçekleşen bu savaş, fransızların saksonya'ya çekilmesiyle bir koalisyon zaferiyle sonuçlandı.

başlangıç
blücher, pläswitz ateşkesi 17 ağustos'ta sonuçlanmadan önce, silezya ordusu'na 13 ağustos'ta ilerleme emri verdi. müttefik ordusu, müttefiklerin ateşkesi bildirimde bulunmadan bozacağını tahmin etmeyen kafası karışmış fransızları geri püskürttü. bu küçük zaferler, deneyimsiz alman askerlerinin moralini yükseltti. i̇lk gün, blücher ve genelkurmay başkanı august neidhardt von gneisenau ayrıldılar ve günün geç saatlerine kadar birlik hareketleri için emir vermeyerek müttefiklerin ilerlemesini yavaşlattı. fransız direnişinin yoğunluğu arttı, müttefiklerin gece yürüyüşleri, sürekli çatışma ve gecikmeler nedeniyle çoğaldı ve hava acımasızlaştı. 20 ağustos'ta blücher'in adamları, napolyon'un ana ordusuyla bober nehrinde karşı karşıya geldi ve fransız birliklerinin tezahüratları fransız imparatorunun gelişini duyurduğunda aceleyle geri çekildiler.

sonraki beş gün boyunca, silezya ordusu, bizzat napolyon tarafından komuta edilen, takip eden fransız kuvvetlerine karşı bir dizi şiddetli ve maliyetli savaşara girişti. blücher, 21, 22 ve 23 ağustos'ta çatışmada 6.000-8.000 asker kaybederken, 17 ağustos'tan bu yana fransız kayıpları hemen hemen aynıydı. blücher'in ordusu dağılmaya başladı. ludwig yorck von wartenburg'un birliklerinden 5.000 kişi firar etti. landwehr milisleri tüm taburlarda toplu halde firar ederken, müttefik kolordu komutanları genelkurmaylarının beceriksizliği nedeniyle ordularının başına gelen yıkımdan şikayet ettiler. blücher, gneisenau'yu kovmayı düşündü.

napolyon, schwarzenberg'in bohemya ordusu ile yüzleşmek için muhafızlar, i kolordu, vi kolordu ve i süvari kolordusu ile 23 ağustos'ta saksonya'ya döndü. aynı gün, mareşal jacques macdonald'ın komutasında 100.000 kişilik bober ordusu'nu kurdu ve ona blücher'ı katzbach'ın doğusuna sürmesini, ardından bober'in batı yakasına geri çekilmesini ve fransızların saksonya ve berlin yakınlarında bulunan ordunun kanadını korumak için savunma pozisyonları almasını emretti. blücher'in saldırıya geçmesi durumunda macdonald'a saldırma yetkisi de verildi. macdonald, mareşal michael ney'in napolyon'un ney'i görlitz'e çağırmasının üç tümen güçlü iii. 24 ağustos'un sonlarında ney komutayı, 25 ağustos'u kolordusunu macdonald'ın hattına taşımakla geçiren joseph souham'a devretti. iii. kolordu'ya ek olarak, macdonald'ın komutası altında v. kolordu, xi. kolordu ve ii. süvari kolordusu vardı.

24 ağustos'ta blücher, napolyon'un orduyu doğrudan komutası altında olmadığını öğrendiğinde, o gün saat 19:00'da ordusuna 25 ağustos'ta düşmanı bulmak için geri dönüp süvari keşiflerini kullanma emri verdi. 25 ağustos günü saat 23:00'de macdonald ise ordusunu ertesi gün jauer kasabasına taşıma ve blücher'i yenme veya onu silezya'nın derinliklerine sürme emri verdi. macdonald'ın kuryesi souham'a dört buçuk saat geç ulaştı. souham daha sonra kolordu saat 11.30'da liegnitz yerine kroitsch'e taşıdı, bu da kolordudan yalnızca bir tümenin savaşa katılacağı anlamına geliyordu.

savaş
macdonald şişmiş katzbach nehrini geçtikten sonra sabah 9'da iki ordu karşı karşıya geldi. ani bir sel, köprülerin çoğunu kesti ve geçitleri yok etti. karışıklık ve şiddetli yağmurun ortasında, önce macdonald iyileşmiş gibiydi. emirleri, napolyon'un ana kuvvetinin kanadını blücher'den korumak olsa da, macdonald saldırmaya karar verdi. rus-prusya sağını kuşatmak için ordusunun üçte ikisini, yaklaşık 60.000 kişiyi gönderdi. ancak, fransız birlikleri birbirlerini destekleyemeyecek kadar uzakta bulduklarından, kafa karışıklığı hüküm sürdü.

blücher sağ kanadına ilerleme emri verdi. tüfekler ateşlenemeyecek kadar ıslaktı ve savaşa soğuk çelikle yapılmasına karar verildi. koalisyon güçlerini bastırması gereken macdonald'ın gücünün kalan 30.000 askeri, prusya süvarilerinin ağır bir karşı saldırısıyla karşılandı. destek veya takviye olmadan, fransız ii. süvari kolordusu, brayer'in iii. macdonald'ın ordusunun kalıntılarının bazıları katzbach ve raging neisse'de boğulurken, geriye kalanlar geri çekildi.

sonrası

kayıplar
macdonald'ın 26 ağustos'taki kayıpları bilinmiyor, ancak 1 eylül'e kadar 12.000 ölü ve yaralı ve 18.000 esir verildiği bilinmektedir. blücher'in kayıpları, savaşta öldürülen ve yaralanan yaklaşık 22.000 kişiydi.

analiz
savaş kayıplarının ötesinde, fransız stratejik konumu zayıflamıştı. avusturya, napolyon'un 26-27 ağustos'ta dresden'deki zaferinden sonra müttefik koalisyonundan ayrılmayı tartışıyordu. blücher'in zafer haberi, endişeli müttefik liderliğini canlandırdı. bu, dört gün sonra kulm'daki ve 6 eylül'deki dennewitz'deki yenilgilerle birleştiğinde, napolyon'un dresden'deki zaferini fazlasıyla geçersiz kılacaktı.

blücher, kazandığı zafer nedeniyle 3 haziran 1814'te "wahlstatt prensi" unvanını aldı.

savaş, artık geçerliliğini yitirmiş bir alman atasözüne yol açtı: "der geht ran wie blücher an der katzbach!" ("katzbach'ta blücher gibi ilerliyor!"), blücher'e atıfta bulunarak ve güçlü davranışı anlatıyor.

kaynakça 

1813'te çatışmalar
rusya'nın muharebeleri
prusya'nın muharebeleri
fransa'nın muharebeleri
napolyon savaşları'nda muharebeler