Maharbal

maharbal (pönce: 𐤌‬𐤄‬𐤓𐤁‬𐤏𐤋 , mhrbʿl ;  mö.3. yüzyıl'da hannibal komutasındaki süvari birliğinden sorumlu bir numidya ordusu komutanı ve i̇kinci pön savaşı sırasında ikinci komutanıydı. maharbal, hannibal'in çok yakın arkadaşıydı ve ona büyük hayranlık duyuyordu.  kartaca'nın roma'ya karşı savaş alanındaki başarısı için kritik bir komutandı. hannibal, i̇talyan seferi boyunca süvarilerde sayısal üstünlüğünü sürdürdü ve bu nedenle ordusuna bir avantaj sağlamak için onlara ve maharbal'a güvendi.

maharbal , cannae savaşı'nın hemen ardından hannibal ile yaptığı bir konuşma sırasında söylediği şeylerle tanınır. livius'a göre maharbal, roma şehrine acil bir sefer yapılmasını şiddetle tavsiye etti. hannibal, "gayretinizi takdir ediyorum, ancak önerdiğiniz planı tartmak için zamana ihtiyacım var" diyerek yanıt verdi. maharbal daha sonra cevap verdi, "kesinlikle, hiç kimse tanrı'nın tüm armağanlarıyla kutsanmamıştır. sen, hannibal, nasıl zafer kazanılacağını biliyorsun; kullanmayı bilmiyorsun."  konuşmanın son cümlesinin latincesi şöyledir: "vincere scis, hannibal; victoria uti nescis."

askeri başarıları 
maharbal, himilco'nun oğluydu. başkomutan hannibal'in yokluğunda, ilk olarak saguntum kuşatmasında (mö 219) kuşatma kuvvetlerinin komutanı olarak adı geçti. livius'a göre operasyonları o kadar güçlü bir şekilde sürdürdü ki hannibal'in yokluğu pek hissedilmedi. hannibal i̇talya'ya vardıktan sonra, maharbal kuzey i̇talya'daki po yakınlarındaki ovaları yağmalamak için bir süvari birliğiyle gönderildi. konsolos publius cornelius scipio'nun ciddi şekilde yaralandığı ve oğlu scipio africanus'un ilk kez roma tarihinde göründüğü ticinus savaşında (mö 218) komutanına katılması için geri çağrıldı.

trasimene gölü savaşı (mö 217) 
trasimene gölü'nde, savaştan kaçan 6000 romalı, komşu köylerden birinde güçlü bir konumu işgal etti. bu işgelde hayatta kalanlar, maharbal'dan bir güvenlik sözü aldıklarında silahlarını bırakmaya ikna oldu. ancak hannibal, maharbal'ın yetkilerini aştığını iddia ederek teslim olmayı reddetti. i̇talyan müttefiklerine ait olan tüm adamları fidye ödemeden kovdu ve yalnızca roma vatandaşlarını savaş esiri olarak tuttu.  maharbal, bir süvari komutanı olmasına rağmen, i̇beryalı avcı erleri ve piyadeleri savaştan sağ kurtulan romalıları toplamaya gönderdi.

eş-konsül gaius flaminius ile görüşmeye giden konsül gnaeus servilius geminus, praetor gaius centenius liderliğindeki süvarilerini önden göndermişti. trasimene savaşından sonra maharbal mızrakçılar ve süvari grubuna  liderlik ederek centinius'u ve onun 4000 kişilik süvari grubunu başarıyla durdurdu. maharbal'ın kuvveti centenius ile karşılaştığında romalıların yarısı öldürüldü ve hayatta kalanlar geri çekildi. hayatta kalan roma süvarileri, sonunda teslim oldukları bir tepeye kadar takip edildi. 

bu savaştan sonra maharbal, zengin falernian ovalarını yağmalamak için numidya süvarileriyle birlikte gönderildi.

cannae savaşı (mö 216) 
maharbal'ın bu ünlü savaştaki rolü belirsizdir. romalı tarihçiler onun varlığı veya yokluğu konusunda ikiye bölünmüş durumdadırlar ve içlerinden en güveniliri olan polybius onun varlığından hiç bahsetmiyor.  livius'a göre maharbal, cannae savaşında kartaca ordusunun sağ kanadına komuta ediyordu ve polybius'un sağ kanada bomilcar'ın oğlu hanno tarafından komuta edildiği iddiasıyla çelişiyordu. ancak appian, polybius ile aynı fikirde ve bu sebeple maharbal'ı süvari rezervinin komutasını aldığını savundu.

casilinum muharebesi'nden  sonra maharbal'ın akıbeti bilinmiyor. frontinus  bu isimde bir kişinin kartacalılar tarafından isyan eden bazı afrika kabilelerine karşı görevlendirildiğinden bahseder. ancak bunun hannibal'in süvari komutanı ile aynı maharbal olup olmadığı net değil. casilinum kuşatması sırasında veya kısa bir süre sonra ölmüş olabilir.

notlar

kaynakça

kaynak kitaplar 

 
 . 
 
kartacalı generaller
mö 3. yüzyıl kişileri
i̇ncelenmemiş çeviri içeren sayfalar
bilgi kutusu bulunmayan kişiler