Seitnebi Abduramanov

seitnebi abduramanov (, 15 şubat 1914, bahçesaray - 15 aralık 1987, nemengan) kırım tatarı asıllı sovyet asker. ii. dünya savaşı sırasında kızıl ordu'da 1. sınıf şeref nişanı ile ödüllendirilen genç bir müfreze komutanıydı. ancak, savaşın bitiminden kısa bir süre sonra ordudan terhis olan abduramanov, daha sonra kırım tatar etnik kökeni nedeniyle özbekistan'a sürgüne gönderildi ve yıllarca kendisine tevcih edilen ödülden bihaber yaşadı.

i̇lk yılları 
seitnebi abduramanov, 15 şubat 1914'te rus i̇mparatorluğu'nun tavrida guberniyası'na bağlı büyük karalez kentinde kırım tatarı köylü bir ailenin çocuğu olarak doğdu. yedinci sınıfı bitirdikten sonra 1936'da askere alındı ve kısa süre sonra terhis edildi. sovyet-finlandiya savaşında savaşmak üzere geri çağrılana kadar vergi müfettişi olarak çalıştı. 1941 baharında müfreze komutanı olmak için eğitime gönderildi.

askerî kariyeri 
abduramanov, nazi almanya'nın sovyetler birliği'ni işgalinden hemen sonra haziran 1941'de bir topçu birliğinin parçası olarak güneybatı cephesinde görevlendirildi. i̇lk savaşında, piyade birliğine katılmadan önce üç düşman tankını yok etmeyi başardı. daha sonra 95. piyade tümeni'nin bir parçası olarak stalingrad muharebesi'ne gönderildi. i̇ki kez yaralandıktan sonra, birimine gönderilmeden önce hastanede dört günden az kaldı, ancak 14 ekim'de bir traktör fabrikasındaki çatışma sırasında ciddi şekilde yaralandı. i̇yileştikten sonra, yakın zamanda muhafız unvanını kazanmış olan birimine geri döndü. abduramanov daha sonra kursk muharebesi'ne ve ukrayna'nın sol yakasındaki çatışmalara katıldı ve burada ciddi şekilde tekrar yaralandı. hastanede yatarken, köyünden ailesinin partizanlara yardım ettikleri için naziler tarafından öldürüldüğünü ve evlerinin yakıldığını bildiren bir mektup aldı. hastaneden taburcu olduktan sonra 1232. piyade alayı'na gönderilerek 5. tüfek bölüğü komutanlığına atandı. ii. dünya savaşı sırasında 20 ekim 1944'te sovyet askerlerinin düşman kuvvetleri karşında ilerlemesinde çok önemli bir istihbarat sağlayan ve bir düşman askerinin yakalanmasıyla sonuçlanan baskına komuta etti. bu eylemlerinden dolayı aralık 1944'te şeref nişanı ile ödüllendirildi. başarılı baskından sonra bir keşif müfrezesine transfer edildi. burada düşmanın atış noktaları hakkında değerli bilgiler toplamasıyla sonuçlanan başka bir başarılı baskına daha öncülük etti. abduramanov bu askerî başarısından dolayı sovyetler birliği tarafından askerî kahramanlık madalyasına layık görüldü.

vistül-oder taarruzu sırasında bir izci taburuna liderlik etti. 29 ocak 1945'te abduramanov ve sekiz izci bir düşman siperine saldırdı. yedi düşman savaşçısını öldüren ve üçünü de rehin alan tabur, piyadelerin ilerlemesine yardımcı olan bilgileri sağladı. daha sonraki başka bir olayda, müfrezesi sekiz askeri esir almanın yanı sıra bir hafif makineli tüfek müfrezesini de yok etti. bu görevdeki eylemleri için 21 şubat'ta ikinci bir şeref nişanı daha aldı. 25 şubat'ta kızıl yıldız nişanı'na layık görüldükten kısa bir süre sonra, müfreze komutan yardımcısı pozisyonuna terfi ettirildi. nisan 1945'te 370. piyade tümeni'nin bir parçası olarak berlin'e hareket etti. 26 nisan'da berlin'deki çatışmalar sırasında müfrezesinin bir tepeye baskın yapmasına önderlik etti ve bu sırada 18 düşman askerini geri püskürttü. abduramanov daha sonra, 28 nisan'da lippe'ye düzenlenen saldırıdan önce yedi düşman askerini öldürdü, 14'ünü esir olarak aldı. bu cesaret örneğinden dolayı alay komutanı abduramanov'u 1. sınıf şeref nişanı'na aday gösterdi. 1946'da sovyetler birliği tarafından onaylanarak seitnebi abduramanov'a tevcih edilmesine karar verildi.

sürgün edilmesi ve ölümü 
savaşın sona ermesinin ardından kasım 1945'te terhis edildi. kırım tatarları, yalnızca etnik kökenleri nedeniyle ve savaştaki bireysel katkılarına bakılmaksızın halkın düşmanı olarak kabul edildi. abduramanov savaştaki başarılarına rağmen yüzbinlerce kırım tatarı ile birlikte özbekistan sovyet sosyalist cumhuriyeti'ne zorla sürgüne gönderildi. abduramanov, uzun yıllar boyunca 1. sınıf şeref nişanı aldığından habersiz olarak yaşadı ve madalya kendisine 1968 yılına kadar verilemedi. günümüzde özbekistan'ın kırgızistan sınırı yakınlarındaki nemengan şehrinde bir fabrikada çalıştı ve hiçbir zaman doğduğu topraklar olan kırım'a geri dönemedi. seitnebi abduramanov 15 aralık 1987'de nemengan'da 73 yaşında hayatını kaybetti.

kaynakça 

1914 doğumlular
1987 yılında ölenler
kırım tatarı asıllı ruslar
şeref nişanı (sovyetler birliği) sahipleri
kızıl yıldız nişanı sahipleri
vatanseverlik savaşı nişanı sahipleri
askerî kahramanlık madalyası (sovyetler birliği) sahipleri