Sihizmde tanrı

sihizmde tanrının tüm yaratılış ve ötesine nüfuz eden "birlik" olduğuna inanılır. yaratılışın her parçasının içinde yer alır ve i̇k onkar sembolüyle gösterilir. tanrı, egoizmden vazgeçen ve bu "birlik" üzerine meditasyon yapan herkes için tarif edilemez ancak bilinebilir ve algılanabilirdir. sih guruları, sihizmin kutsal kitabı guru granth sahibde bulunan ilahilerinde tanrıyı çeşitli şekillerde tanımlamıştır ancak tanrının birliği sürekli olarak vurgulanmaktadır.

tanrı, guru granth sahibin ilk bölümü olan mul mantar'da () şöyle anlatılır:

ੴ  ਸਤਿ  ਨਾਮੁ  ਕਰਤਾ  ਪੁਰਖੁ  ਨਿਰਭਉ  ਨਿਰਵੈਰੁ  ਅਕਾਲ  ਮੂਰਤਿ  ਅਜੂਨੀ  ਸੈਭੰ  ਗੁਰ  ਪ੍ਰਸਾਦਿ  ॥ 
ikk ōankār sat(i)-nām(u) karatā purakh(u) nirabha'u niravair(u) akāla mūrat(i) ajūnī saibhan(g) gur(a) prasād(i).
sadece oankar var ve buna gerçek denir, o tüm yaratılışta yer alır ve korkusuzdur, nefret etmez ve ebedidir, evrenseldir ve kendi kendine var olmuştur! gurunun lütfuyla bunu öğreneceksiniz.
sri guru granth sahib , sayfa 1

genel kavramlar

panenteizm 

sihizm, panenteistiktir ve yalnızca "tek tanrı" olduğuna inanır. sihizmin kurucusu guru nanak, her türlü pakhandı (ikiyüzlülük veya ikilik) şiddetle kınamaktadır. nanak, tanrının birliği fikrini vurgulamak için "ik" (bir) rakamını onkar hecesinin önüne eklemiştir ("yaratıcı, koruyucu ve yok edici birdir"). sih düşüncesi, her şeye gücü yeten (tanrı) ile başlar ve ardından tanrıyı evrenselleştirerek her şeyi kaplayan yaratıcının kozmik gerçekliğine iner. tanrı cinsiyetsiz olarak tanımlanırken aynı zamanda çok sayıda metaforla da tanımlanır, örneğin:

ਏਕੁ ਪਿਤਾ ਏਕਸ ਕੇ ਹਮ ਬਾਰਿਕ ਤੂ ਮੇਰਾ ਗੁਰ ਹਾਈ ॥

"ek(u) pitaa ekas ke ham baarik"

"tek tanrı, her şeyin babasıdır;

biz onun çocuklarıyız."

—sggs. ang 611

öncelikli monizm 
sihizm, mevcut tüm şeylerin onlardan farklı bir kaynağa geri döndüğüne dair bir bakış açısı olan "öncelikli monizm" kavramına uyar. buna göre duyularımızın kavradığı her şeyin illüzyon iken tanrı tek gerçekliktir. zamana tabi olan biçimler ortadan kalkacaktır. tanrı gerçekliği, tek başına ebedi ve sonsuzdur. bu düşünceye göre aatmaa (ruh) paramaatma'dan doğmuş ve paramaatma'nın (yüce ruh) bir yansımasıdır ve tıpkı okyanusla birleşen bir su damlası gibi suyun suya geri dönmesi gibi yine onunla birleşirdi.

ਜਿਉ ਜਲ ਮਹਿ ਜਲੁ ਆਇ ਖਟਾਨਾ ॥

jio jal maaee jal aae khattaanaa 

su suyla karışmaya başladığında,

ਤਿਉ ਜੋਤੀ ਸੰਗਿ ਜੋਤਿ ਸਮਾਨਾ ॥

thio jothee sang joth samaanaa 

onların ışığı ışığa karışır.

—sggs. ang 278

tanrı ve ruh, ateş ile kıvılcımda olduğu gibi birbiriyle özdeştir; satguru sri guru granth sahib ji'de de "aatam meh ram, ram meh aatam" (nihai ebedi tanrı, ruhtur ve ruh, nihai ebedi tanrıdır.") şeklinde belirtildiği gibi ikisi de temelde aynıdır. bir ırmaktan milyonlarca dalga yükselir ve yine sudan oluşan dalgalar yine su olur; aynı şekilde, tüm ruhlar "evrensel varlık"tan çıkmış ve yeniden ona karışacaklardır.

waheguru 

guru granth sahibde tüm çeşitli dinlerin bakış açısına göre sık sık tanrıya göndermeler vardır ve tüm dinlerdeki tanrı bakış açısını kabul eder. guru granth sahib, tanrının yüce bir güç olduğunu öğretir.

belirli kavramlar

büyük mimar 

sih felsefesi, tanrının "evrenin büyük mimarı" olduğuna inanır. tek başına yaratıcı, sürdürücü ve yok edicidir; ek. tanrı, karta purakh'dır, mekansal-zamansal evreni kendi benliklerinden yaratan "yaratıcı-varlık"tır.

kaynakça 

tanrı kavramları
tanrı