Waptia

waptia fieldensis, kanada'nın orta kambriyen burgess shale lagerstätte'den soyu tükenmiş bir eklembacaklı türüdür. waptia,  uzunluğa kadar ulaştı ve hem morfoloji hem de alışkanlık açısından modern karideslere benziyordu. büyük bir çift kabuklu kabuğu ve bir çift kuyruk kanadıyla sonlanan parçalı bir gövdesi vardı. aktif bir yüzücüydü ve deniz tabanından topladığı organik parçacıklarla besleniyordu. ayrıca, kuluçka bakımının doğrudan kanıtı olan en eski hayvanlardan biridir.

bireylerin sayısına bağlı olarak, waptia fieldensis, toplanan binlerce örnekle burgess şeyl formasyonu'ndan en çok bulunan üçüncü eklembacaklıdır. amerikalı paleontolog charles d. walcott tarafından 1909'da bulunan ilk fosiller arasındaydı. walcott, onu 1912'de tanımladı ve keşif alanının yakınındaki iki dağın adını verdi, wapta dağı ve field dağı.

waptia fieldensis, waptia cinsi altında sınıflandırılan tek türdür. modern kabuklulara dikkate değer bir benzerlik taşımasına rağmen, taksonomik afiniteleri belirsizliğini koruyor. şu anda, hymenocarina gibi yakın akrabaları ile birlikte
bir kök grup kabuklu olarak sınıflandırılıyor.

açıklama 

waptia fieldensis'in maksimum vücut uzunluğu 8 santimetreydi. dış iskelet çok inceydi ve fosilleşmeden kolayca bozulabiliyordu. kafatasını ve göğüs kafesinin çoğunu kaplayan geniş arka kenar boşlukları ile önde dar olan büyük bir çift kabuklu kabuğa sahipti. kafatasında üç ila beş çift küçük ve kötü korunmuş beslenme uzantıları olan beş kısa somit (vücut segmenti) vardı.

taksonomi 

waptia fieldensis, waptia cinsi altında kabul edilen tek türdür. waptiidae familyası (1912'de walcott tarafından kuruldu), waptiida takımı (1944'te leif størmer tarafından kuruldu) ve (geçici olarak) crustaceomorpha kladında sınıflandırılır. waptia fieldensis'in 1940'ta charles r. knight tarafından yapılan erken restorasyonları, yanlışlıkla onu ilkel bir karides olarak tasvir etti, ancak modern paleontologlar şimdi onu, bilinmeyen ve belirsiz taksonomik yerleşime sahip burgess shale eklembacaklıları arasında görüyorlar.

bazı yazarlar, kabuklularla ilişkili olabileceğini öne sürdüler, ancak birçok kambriyen kabukluları gibi, ağız parçaları korunmadı, bu da onları kabuklu taç grubu içinde güvenilir bir şekilde sınıflandırmayı imkansız hale getirdi. diğerleri, en azından bir kabuklular kök grubunun veya hatta tüm eklembacaklıların bir üyesi olan kabuklularla yalnızca uzaktan ilişkili olabileceğini öne sürüyorlar. burgess shale'in ilk elde edilen türlerinden biri ve en bol üçüncü fosili olmasına rağmen, waptia fieldensis'in morfolojisi hakkında hala derinlemesine bir çalışma yoktur.

1975'te, çin'in chengjiang kentindeki alt kambriyen'den (515 ila 520 milyon yıl önce) maotianshan shale lagerstätte'den görünüşte çok benzer bir tür tanımlandı. başlangıçta mononotella ovata olarak "ostrakod" benzeri mononotella cinsine yerleştirildi. 1991 yılında, xian-guang hou ve jan bergström, daha eksiksiz örneklerin ek keşifleri w. fieldensis'e benzerliğini daha belirgin hale getirdiğinde, onu yeni chuandianella cinsi altında yeniden sınıflandırdı. w. fieldensis gibi, chuandianella ovata'nın ortanca bir çıkıntıya, bir çift kuyruk dalına, bir çift antene ve saplı gözlere sahip çift kabuklu bir kabuğu vardı. 2004 yılında, jun-yuan chen onu geçici olarak waptia cinsine aktardı. bununla birlikte, w. fieldensis'teki beşin aksine, c. ovata'da sekiz abdominal somit vardı. uzuvları, w. fieldensis'inkilerin aksine, çift eşliydi ve farklılaşmamıştı. diğer yazarlar bu farklılıkları onu waptia'dan kendi cinsine ayırmaya yeterli bulmuşlardır.

2002 yılında, ikinci bir benzer tür olan pauloterminus spinodorsalis, kuzey grönland'daki buen formasyonu'nun alt kambriyen sirius passet lagerstätte'sinden kurtarıldı. ayrıca olası bir waptiid olarak tanımlandı. c. ovata gibi onun da biramöz farklılaşmamış uzantıları vardı, ama aynı zamanda w. fieldensis gibi sadece beş karın somiti vardı. bununla birlikte, p. spinodorsalis örneklerinin, özellikle kafadaki uzantıların kötü korunması, taksonomik yerleşiminin tespit edilmesini zorlaştırmaktadır. bu zorluk, p. spinodorsalis'in fosillerinin, gerçek bir hayvana ait değil, tüy tüyü (exuviae) olabileceğine dair kanıtlarla daha da artmaktadır.

kaynakça

dış bağlantılar 

  
 " waptia fieldensis  ". smithsonian ulusal doğa tarihi müzesi. 2012.

burgess şeyl fosilleri
kabuklular
kambriyen eklembacaklıları
1912'de tanımlanan fosil taksonları
kambriyen devrinde kanada
grönland fosilleri
buen formasyonu
charles doolittle walcott tarafından adlandırılmış taksonlar