USS Houston

uss houston 21 şubat 1931 tarihinde ilk görev yeri olan asya filosuna atandı. 2 yıl boyunca asya filosunda görev yapan uss houston 1933 yılında kardeşi uss augusta ile yer değiştirdi. uss houston 1933-1940 arasında amerikan pasifik kıyı komutanlığında görev yaptı. başkan franklin d. roosevelt'in uss houston kruvazörünü çok sevmesi ve bu gemiyle çok fazla yolculuk yapması nedeniyle gemi mürettebatı çok sıkı eğitiliyordu ve kısa zamanda donanmanın en iyi mürettebatı haline geldi. 1937 yılına gelindiğinde ise japonya çin'i işgale başladı. japonya geniş bir alana yayılmıştı ve birçok adayı kontrol altında tutuyordu. bu da japonya’nın yakıt sıkıntısını arttırdı. yaşanan bu gelişmelerle birlikte amerikan asya filosu güçlendirildi. 25 temmuz 1939 tarihinde filonun başına amiral thomas hart getirildi.

ii. dünya savaşı  

uss houston kasım 1940'ta tekrar asya filosuna atandı. 1941 yılında ise albert h. rooks gemiye komutan olarak atandı. amiral thomas hart, japonların filipinler'e saldırabileceğini tahmin ettiği için kasım 1941'de asya filosunu hollanda kontrolünde bulunan borneo adasına taşıdı. 26 kasım 1941 tarihine gelindiğinde amerika birleşik devletleri, çin işgaline son vermeyen japonya'ya petrol ihracatını kesti ve son teknoloji radara sahip uss boise kruvazörünü bölgeye gönderdi. 7 aralık 1941'de ise japonya pearl harbor saldırısı'nı gerçekleştirdi. ertesi gün ise filipinler'i işgale başladı. japonya’nın singapur’u da işgal etme ihtimaline karşı hms repulse ve hms prince of wales güney çin denizinde hazır bulunuyorlardı. ancak bu iki zırhlıya hava desteği sağlaması gereken hms indomitable arıza nedeniyle geri dönmüştü. i̇ki gün sonra ise hava desteğinden yoksun iki dev zırhlı, japon uçakları tarafından batırıldı. pasifik'te japonya’yı durdurabilecek hiçbir şey kalmamıştı. bunun üzerine amiral hart, uss houston ve beraberindeki gemilerin hollanda kontrolündeki cava adası’na gitmesini emretti. ardından kendisi de cava adası’na doğru yola çıktı. bu sırada asya filosu, yeni kurulan abda (amerika, i̇ngiltere, hollanda, avustralya) kuvvetlerine bağlandı. amiral hart bu askeri kuvvetin deniz gücü komutanı olarak atandı. ardından hollanda deniz birliğinin komutanı olan conrad helfrich’in tavsiyeleri ile japonlara saldırmaya karar verildi. ancak saldırıya gidilirken son teknoloji radar sistemine sahip uss boise kruvazörün karaya oturması ve tamir için amerika’ya geri dönmesi filoyu zora sokmuştur.

balikpapan deniz muharebesi 
muharebe 23 ocak günü hollanda savaş uçaklarının iki japon nakliye gemisini batırması ile başladı. ardından hollanda denizaltısı tarafından bir nakliye gemisi daha batırıldı.
24 ocak sabahı ise amiral hart’ın emriyle 59. muhrip kuvveti̇ (uss paul jones, uss parrott, uss pope, uss john d. ford) japon konvoyuna saldırdı ve iki nakliye gemisi daha batırıldı. uss john d. ford ise aldığı hasar yüzünden muharebeden çekilmek zorunda kaldı.

makassar boğazı deniz muharebesi 

balikpapan deniz muharebesinden on gün sonra gerçekleşmiştir. 20 nakliye gemisi 3 kruvazör ve 10 muhripten oluşan japon gücünün hareket halinde olduğunu öğrenen amiral hart, hemen bir görev gücü oluşturmuş ve bu gücün başına hollandalı amiral karel doorman’ı getirmiştir. ancak 3 şubat gecesi japon bombardıman uçakları tarafından fark edildiler. 4 şubat sabahı amiral doorman komutasındaki görev gücü japonların 3 kruvazör ve 18 destroyer ile cava adasının surubaya şehrine gitmekte olduğunu öğrendi. saat 10’a gelirken ise japon savaş uçakları tespit edildi. bu çatışmada uss marblehead ve uss houston hasar aldı. uss marblehead geçici bir tamirden sonra amerika'ya gönderilirken uss houston bölgede kaldı.

darwin baskını 

makassar deniz muharebesinden sonra amiral hart görevinden ayrıldı ve yerine amiral conrad helfrich geldi. uss houston'a ise cava adası'na giden bir konvoyu koruma görevi verildi. görevini başarıyla yerine getiren uss houston, avustralya'nın darwin limanına gitti. uss houston kruvazörünün burada yakıt ikmali yapıp ayrılmasından bir gün sonra liman, büyük bir japon gücü tarafından yok edildi.

cava denizi muharebesi 
27 şubat 1942 tarihinde amiral doorman komutasındaki iki ağır kruvazör (hms exeter, uss houston),üç hafif kruvazör(hnlms de ruyter, hnlms java, hmas perth) ve dokuz muhrip (hms electra, hms encounter, hms jupiter, hnlms kortenaer, hnlms witte de with, uss alden, uss john d.edwards, uss john d.ford ve uss paul jones); amiral takeo takagi komutasındaki japon gücüyle çarpışmak üzere yola çıktı. i̇lk temas 27 şubat günü saat 16.00 civarında meydana geldi. i̇lk ateş japon kruvazörleri tarafından atıldı. bu atıştan sonra müttefik kuvvetleri de atışa başladı ancak henüz menzil dışında olduklarından dolayı iki taraf da isabet sağlayamadı. i̇lk isabetli atış ise uss houston'dan ateşlendi ve mermi ijn nachi ağır kruvazörünün ön taretine isabet etti. bunun ardından japon gemileri tip 95 torpidolarını ateşledi. ancak torpidolardan biri yanlışlıkla bir japon denizaltısına çarptı ve denizaltıyı batırdı. bu sırada uss houston ve hms exeter hasar aldı, hnlms kortenaer ise battı. bu olaydan sonra amerikan muharipleri torpido salvosu fırlattı ve bir japon kruvazörü isabet aldı. torpidolardan kaçan japonlar gece karanlığında ani bir saldırı düzenledi. bunun üzerine yakıtı ve mühimmatı iyice azalmış olan amerikan muhripleri muharebeden çekilmek zorunda kaldı ve surubaya limanına doğru yola çıktılar. tam o sırada hms jüpiter'de bir patlama görüldü bu patlamadan sona batmakta olan geminin 113 denizcisi hms encounter tarafından kurtarıldı. ardından hms encounter, yaralı denizciler ile birlikte surubaya limanına doğru yola çıktı. i̇lerleyen dakikalarda önce hnlms java ardından amiral karel doorman'ın sancak gemisi olan hnlms de ruyter battı. böylece cava deniz muharebesi japon zaferi ile sonuçlandı.

sunda boğazı deniz muharebesi  
28 şubat akşamı surubaya'dan ayrılan uss houston ve hmas perth sunda boğazından geçerken gece karanlığında tanımlayamadıkları birçok gemi ile karşılaştılar. daha sonra tanımlanamayan bu gemilerin o sırada cava adasının kuzeyine çıkarma yapan 16. ordu konvoyuna eşlik eden amiral kenzabura hara komutasındaki 5. muhrip filosu ve amiral takeo kurita
komutasındaki 7. kruvazör filosu olduğu anlaşıldı. japonların üstün ateşine dayanamayarak önce hmas perth ve kısa bir süre sonra da uss houston battı.

batışından sonrası 
sunda boğazı muharebesinde ölen kaptan albert h. rooks'a onur madalyası, gemi batarken birçok askere yardım eden donanma papazı george s. rentz'e ise donanma haçı ödülü verilmiştir.
uss houston'ın batmasından iki ay sonra, mayıs 1942'de houston gönüllüleri topluluğu kuruldu. bu topluluk kaybettikleri gemilerinin yerine yeni bir uss houston inşa edilmesi için yaklaşık 85 milyon dolarlık bağış topladı. toplanan bu para ile uss houston (cl-81) ve uçak gemisi uss san jacinto (cvl-30) inşa edildi.

kaynakça 

savaş gemileri