15094 Polymele

15094 polymele  jüpiter truvalarının yunan kampına mensup olan, yaklaşık  çapında ilkel bir truva asteroididir. eylül 2027'de yakın geçiş uçuşu yapılması planlanan lucy misyonunun hedeflerinden birisidir. 17 kasım 1999'da amerika birleşik devletleri'ndeki arizona mount lemmon gözlemevinde catalina gökyüzü araştırması kapsamında gözlemler yapan gökbilimciler tarafından keşfedilmiştir. p-tipi asteroitin dönüş süresi 5,9 saattir ve oldukça düz bir şekle sahiptir. adını yunan mitolojisindeki menoetius'un karısı ve patroclus'un annesi polymele'den almıştır.  2022 yılında yaklaşık  çapında doğal bir uyduya sahip olduğu belirlenmiştir.

yörünge ve sınıflandırma 
polymele, jüpiter'in l4 lagrange noktasında gezegenin yörüngesine göre önünde seyreden cisimlerin bulunduğu yunan kampı bölgesinde dönen bir jüpiter truva asteroitidir. güneş'in etrafındaki yörüngesini, güneş'ten 4,7-5,7 au uzaklıkta her 11 yıl ve 9 ayda bir (4.289 gün; yarı büyük eksen 5,17 au) tamamlamaktadır. yörüngesinin ekliptiğe göre 0,09'luk bir dışmerkezliği ve 13°'lik bir eğikliği vardır. asteroidin gözlem yayı, lemmon dağı'ndaki resmi keşif gözleminden 48 yıl önce; 1951'de palomar gözlemevi'nde yapılan ve daha sonra digitized sky survey tarafından yayınlanan bir ön keşif ile başlamaktadır.

adlandırma 
bu küçük gezegene yunan mitolojisindeki peleus'un kızı polymele'nin adı verilmiştir. latin yazar gaius julius hyginus'a (  64 – ms 17) göre, ünlü truva savaşı'nın anlatıldığı i̇lyada destanında geçen argonaut menoetius'un eşi ve patroclus'un annesidir. polymele aynı zamanda "philomela" olarak da bilinir; bu isim daha önce asteroit 196 philomela için tercih edilmiştir. resmi adlandırma referansı küçük gezegen merkezi tarafından 22 şubat 2016'da yayımlanmıştır (  ).

fiziksel özellikleri 
polymele, lucy misyonunun araştırmacıları tarafından ilkel bir p-tipi asteroit olarak nitelendirildi.  p-tipi asteroitler düşük albedolara sahiptir. 0,799'luk bir v-i renk indeks değeri bulunmaktadır. bu değer, daha büyük jüpiter truvalarının çoğundan daha düşüktür.

boyut, şekil ve albedo 
nasa'nın geniş alan kızılötesi araştırma gezgini'nin neowise misyonu tarafından yapılan gözlem ve araştırmalara göre, polymele'nin çapı 21,075 kilometre, yüzey albedosu ise 0,091'dir. 2018'de marc buie tarafından s- ve/veya r bandında 0,073'lük bir albedo ile 11,691'lik mutlak parlaklık değeri olduğuna ilişkin bir çalışma yayımlanmıştır. i̇şbirliğine dayalı asteroit işık eğrisi bağlantısı ise, karbonlu c tipi bir asteroit için standart albedo değerini 0,057 olarak varsayar ve 11,6 mutlak büyüklüğüne dayanarak 26,64 kilometrelik daha büyük bir çap hesaplar.

27 mart 2022'de çok sayıda gökbilimci, polymele tarafından bir yıldız örtülmesini gözlemlemiştir. bunun sonucunda, cismin öngörülen boyutları  olmak üzere, uzun bir şekle sahip olduğu sonucunu ortaya çıkarmıştır. 2020-2023 yılları arasında polymele'nin ek örtülme gözlemleri, polymele'nin gerçek şeklinin  boyutlarında oldukça düz şekilli bir disk olduğunu göstermiştir. kuiper kuşağı nesnesi 486958 arrokoth'un büyük olan düz parçasına benzer bir şekilde, polymele'in bu olağandışı düz şekli, onun birikimle oluştuğu andan itibaren orijinal şeklini koruduğuna işaret etmektedir.

dönüş 
mart 2016'da, marc buie ve ekibi tarafından gerçekleştirilen fotometrik gözlemlerden polymele'nin dönme ışık eğrisi elde edilmiştir. işık eğrisi analizi neticesinde,  büyüklüğünde (  ) küçük bir parlaklık genliği ile  saatlik bir dönüş süresi sonucu elde edilmiştir. bu veriler, cismin doğrudan görüntülenebildiğini göstermektedir. daha önce lucy misyonu ekibi sırasıyla 6,1 ve 4 saatlik dönüş hızları verilerini yayınlamıştır.

çoklu örtülme olayları göz önüne alınarak polymele'in çözümlenmiş şekil gözlemi, lucy ekibinin polymele'in dönme kutbunun yönünü belirlemesine olanak tanımıştır. polymele'nin kuzey kutbunun ekliptik enlemine göre –80,9°'lik dönüşü ekliptiğe göre 170,9°'lik bir eksenel eğime karşılık gelmekte olup, buna göre polymele ters yönde dönen bir asteroittir.

uydusu 

26 mart 2022'de bir tutulma gözlemlerinin ardından lucy misyonu ekibi, polymele çevresinde dönmekte olan doğal bir uydunun keşfedildiğini duyurmuştur. uydu, 4 şubat 2023'te bir örtülme sırasında yeniden gözlemlenmiştir. uydu, çapı yaklaşık  olan daha küçük bir asteroittir ve neredeyse polymele'nin ekvator düzleminde  uzaklıkta yörüngede dönmektdir. polimelin yoğunluğunun  olduğunu varsayarsak  durumunda uydunun yörünge periyodunun 14,4 ile 16,6 gün arasında olduğu hesaplanmaktadır. yapılacak ilave gözlemler neticesinde yörüngesin tam olarak belirlenmesine dek herhangi bir resmi adlandırma yapılmayacaktır. lucy ekibi, bu eşlikçiye, aardman animations'ın animasyonlu koyunlarından esinlenerek, geçici olarak resmi olmayan "shaun" adını vermiştir.

keşif görevi

lucy görevi hedefi 
cismin 2021 yılında uzaya fırlatılan lucy uzay aracı tarafından yakın geçiş uçuşuyla ziyaret edilmesi planlanmaktadır. bu geçişin 15 eylül 2027 tarihinde gerçekleşeceği öngörülmektedir. bu geçiş esnasında lucy asteroide  bağıl hızla  mesafeye yaklaşacaktır.

kaynakça

dış bağlantılar 

 asteroid lightcurve database (lcdb) , sorgu için (info )
 dictionary of minor planet names, google books
 discovery circumstances: numbered minor planets (15001)-(20000)  – küçük gezegen merkezi
 
 

1999'da keşfedilen astronomik cisimler
adlandırılmış küçük gezegenler