mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Argiropulos Efendi

argiropulos efendi ya da yanko argiropoulo ya da jean argyropoulos ya da jak agriopulo efendi, (?-1850), osmanlı rumu diplomat.

1797 yılında yusuf agah efendi’nin yerine tayin edilen i̇smail ferruh efendi maiyetinde, kendisi ve kardeşi georges tercüman olarak görevlendirilmişlerdi. dönemin i̇stanbul’daki i̇ngiliz maslahatgüzarı spencer smith hükûmetine yazdığı mektupta eğitimlerinin görevlerini yerine getirmekte kifayetsiz olmasına rağmen saygıdeğer bir aileye mensup argiropoulo kardeşlerden yardımın esirgenmemesini istemişti. gerçekten de argiropoulo ailesinin kökenlerinin bizans i̇mparatorluğu'nda argyros ailesine dayandığı rivayet edilmektedir. babaları manolaki’nin (emmanuel) asıl mesleği hekimlik olmakla birlikte donanma tercümanlığında bulunmuş ve kayınbiraderi olan eflak voyvodası aleksandır morozi’nin kapı kethüdalığını yapmıştı.

argiropoulo kardeşler, i̇smail ferruh efendi’nin üç yıllık görev süresi bitinceye kadar onun maiyetinde çalışmaya devam ettiler. i̇smail ferruh’un i̇ngiltere’den ayrılmasıyla hem başkâtip hem de baştercüman olan yanko argiropoulo, 11 ağustos 1800 tarihi itibarıyla ve yıllık 20 bin kuruş maaşla londra maslahatgüzarlığı görevine getirildi. yanko argiropoulo 1803 yılına kadar londra maslahatgüzarı olarak görev yaptı; üç yılın ardından ailesinden uzun zamandır ayrı kaldığını gerekçe göstererek i̇stanbul’a dönüş izni istedi; sıdkı efendi londra maslahatgüzarlığına tayin edilirken yanko argiropoulo, 24 kasım 1803 tarihinde i̇ngiltere’den ayrıldı.

yanko argiropoulo’nun berlin maslahatgüzarlığına atanması kasım 1805’de gerçekleşmiş olmasına rağmen i̇stanbul’dan ayrılması ancak ertesi sene mart ayında mümkün oldu  ve 9 mayıs 1806 tarihi itibarıyla itimadnâmesini sunarak görevine başladı.  göreve başlamasından kısa bir süre sonra fransız ordularının berlin’e girmesi prusya ile osmanlı devleti arasındaki diplomatik ilişkileri de olumsuz etkiledi. tilsit antlaşması öncesinde, 1807 yılı ortalarına doğru i̇stanbul’a gelen prusya elçisi baron senfft von pilsach, fransa’nın isteği doğrultusunda kabul edilmedi ve elçiden ülkesine geri dönmesi istendi. babıâli’nin tavrını kabul etmeyen prusya, i̇stanbul’daki elçiliğini kapatma kararı aldı.  anlaşıldığı kadarıyla mütekabiliyet esasları doğrultusunda yanko argiropoulo’nun görevi de sona erdi.

konstantin dibalto yerine viyana’ya maslahatgüzar atanan yanko argiropoulo, 1811 yılına kadar görevinde kaldı. o tarihte iki ülke arasındaki diplomatik ilişkileri yürütme konusunda yetersiz olduğu gerekçesiyle i̇stanbul’daki avusturya elçiliğinin isteği üzerine görevinden alındı.

yunan i̇syanı sırasında ağabeyi ile beraber sürgün edildi. 1850 yılında i̇stanbul’da hayatını kaybetti.

aldığı görevler 
aldığı çeşitli idari görevler aşağıda sıralanmıştır:
 londra büyükelçiliği (1800-1803)
 berlin büyükelçiliği (1806-1807)
 viyana büyükelçiliği (1808-1811)

kaynakça 
özel

doğum tarihi bilinmeyenler
1850 yılında ölenler
i̇stanbul'da ölenler
osmanlı rumları
Vezir Kethüdâsı Mehmed Paşa

vezir kethüdâsı mehmed paşa, osmanlı devlet adamı (d. ahıska - ö. kars, 1766).

ahıska'da doğan mehmed paşa, çıldır beylerbeylerinin divan katipliğini yaptıktan sonra i̇shak paşa’ya kethüda oldu. 1757’de ise sadaret kethüdalığına terfi etti.

1761 yılında ’de hacı hasan paşa'nın azledilmesi üzerine, kaptan-ı deryalığa
getirildiyse de kısa bir süre sonra o da azledildi.

mısır ve karaman beylerbeyliklerinden sonra atandığı kars beylerbeyliği görevindeyken 1766 yılında öldü.

kaynakça 

kaptan-ı deryalar
1766 yılında ölenler
Sinek Mustafa Paşa

sinek mustafa paşa, osmanlı devlet adamı (ö. i̇stanbul, 1764)

enderûn'da yetişti ve iii. mustafa'nın kız kardeşi zeynep sultan'la evlenerek osmanlı sarayına damat oldu. iii. mustafa'nın tahta çıkmasından (1757) sonra hızla yükselen mustafa paşa, nişancılıktan sonra 1762 yılında vezir kethüdâsı mehmed paşa'nın azledilmesiyle boşalan kaptan-ı deryalık görevine getirildi. bu görevde bir sene kaldıktan sonra azledildi ve ikinci kez nişancı oldu.

1764’te öldü ve şehzadebaşı’nda defnedildi.

kaynakça 

kaptan-ı deryalar
1764 yılında ölenler
SASA Polyester

sasa polyester, 1966 yılında özdemir sabancı tarafından türkiye'nin ilk sentetik elyaf fabrikası olarak adana'da kuruldu. 1996 yılında "sasa" hisse koduyla halka arz oldu. sasa polyester, 2015 yılından itibaren erdemoğlu holding tarafından tüm hisseleri satın alınmıştır. sasa polyester, elyaf, filament, poliester, poliester bazlı polimerler, ara ürünler üretmektedir.

kaynakça 

1966'da kurulan şirketler
Argiros ailesi

argyros  (, , "gümüş" kelimesinden türemiştir), dişil argyre (), (latinize edilmiş olarak argyrus veya argyra olarak da kullanılır), 9. yüzyılın ortalarından 15. yüzyılda i̇mparatorluğun sonuna kadar aktif olan, bizans i̇mparatorluğu'nun i̇mparatorlarının önde gelen aristokrat bir ailesinin adıydı. 11. yüzyılın ortaları. i̇sim aynı zamanda argyropoulos ( varyant formlarını da geliştirdi.) ve dişil argyropoulina ().

görünüşe göre argyroi, büyük mülklere sahip oldukları harsianon eyaletinden geliyordu. dolayısıyla anadolu'nun toprak sahibi askeri aristokrasisine ("dynatoi") aittiler; gerçekten de, dukas hanedanı ile birlikte ortaya çıkan bu tür ailelerin en erken ve neredeyse arketipleri arasındadırlar. aile ilk olarak 9. yüzyılın ortalarında sağlıklı bir şekilde kaydedilmiştir, ancak kökenleri, 740/41'de emevîler tarafından yakalanan ve i̇slam'a geçmeyi reddettikten sonra idam edilen belirli bir patrikios marianos ve oğlu eustathios'a dayanabilir.

ailenin kurucusu leon argyros'tan başlayarak, ilk üyelerin çoğu, eustathios argyros ve oğulları leon ve pothos veya 11. yüzyılda basileios argyros gibi subaylardı. basileios'un erkek kardeşi, ailenin altın çağında devlet memuru olan tek argyros, i̇mparator iii. romanos () oldu. i. aleksios, argyros ailesinden bir hanımla evlenmek üzere nişanlanmıştır, ancak kadın düğünden önce ölmüştür. komnenos döneminde ailenin statüsü geriledi ve daha sonraki argyroi veya argyropouloi, diğerleri arasında astronom isaac argyros ve hümanist john argyropoulos olmak üzere çoğunlukla toprak sahipleri veya entelektüellerdi.

kaynakça 
özel

genel
 

argyros ailesi
Yakup Can

yakup can (d. 3 şubat 1974; trabzon), türk eski futbolcudur.

1974 doğumlular
yaşayan insanlar
trabzon doğumlu futbolcular
defans futbolcuları
trabzonspor futbolcuları
i̇stanbul başakşehir fk futbolcuları
beylerbeyi sk futbolcuları
adana demirspor futbolcuları
ofspor futbolcuları
türk erkek futbolcular
türkiye 16 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
türkiye 18 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
Asakusa Camii

asakusa camii () veya resmî adıyla darü'l-erkem camii, japonya'nın başkenti tokyo'da bulunan bir camidir. cami, 1998 yılında tamamlanmış olup japonya camii vakfı tarafından yönetilmektedir. cami, taitō semtinde asakusa'da yer almaktadır.

kaynakça

dış bağlantılar 

 
 information about asakusa mosque 
 map of the mosque 

1998'de tamamlanan yapılar
tokyo'daki camiler
taitō
E-hizmetler

e-hizmetler veya elektronik hizmetler bilgi ve iletişim teknolojilerinden yararlanan hizmetlerdir. e-hizmetler, genellikle devlet yardımları, kamu ve özel hizmetler almak için i̇nternet üzerinden elektronik olarak sağlanır. e-hizmetlere erişmek için, kullanıcılar bir arayüzde oturum açar, profil oluşturur ve ardından gerekli hizmetlere erişir.

elektronik hizmetler yaygın olarak elektronik ticaret, bankacılık ve diğer alanlarda uygulanır. son yıllarda  e-devlet sisteminin bir parçası olarak kamu kurumları'na da entegre edilmiştir.

ayrıca bakınız 
dijital vatandaşlık
dijital bölünme
dijital okuryazarlık
tek pencere sistemi

kaynakça 

dijital bölünme
elektronik ticaret
e-devlet
bilişim teknolojisi
bilgi temsili
Calvin Üniversitesi

calvin üniversitesi, eski adı calvin college, michigan, grand rapids'de bulunan özel bir hristiyan üniversitesidir. 1876'da kurulan kurum, hristiyan reform kilisesi'nin bir eğitim kurumu olarak kalvinist geleneğini̇ temsil etmektedir. tarihinin büyük bir bölümünde calvin koleji olarak tanınmakta olan okul, adını 16. yüzyıl protestan reformcusu john calvin'den almıştır.

akademi 
calvin üniversitesi, abd yüksek öğrenim komisyonu tarafından akredite edilmiştir. calvin, öğrencilerine 100'den fazla akademik veya meslek öncesi alanda ve on lisansüstü programda ana dallar veya yan dal programlarında eğitim sunmaktadır. 2021 mezunları açısından en popüler lisans bölümleri aşağıda gösterilmektedir:

 mühendislik (85)
 kayıtlı hemşire/kayıtlı hemşirelik (80)
 i̇lköğretim ve öğretim (38)
 pazarlama/pazarlama yönetimi (38)
 muhasebe (36)
 biyoloji/biyolojik bilimler (35)
 spor, kinesiyoloji ve beden eğitimi/fitness (32)

kaynakça

dış bağlantılar 

 resmi site 

1876'da kurulan eğitim kurumları
Areni-1 ayakkabısı

areni-1 ayakkabısı, 2008 yılında ermenistan'ın vayots dzor ilindeki areni-1 mağarasında mükemmel durumda bulunan 5.500 yıllık tek parça bir deri ayakkabıdır. çağdaş araştırmacılar tarafından bilinen dünyanın en eski deri ayakkabısıdır. projenin eş yöneticileri i̇rlanda'daki university college cork'tan ron pinhasi ve ucla'den gregory areshian'dır.

keşif 
ermeni yüksek lisans öğrencisi diana zardaryan, deri ayakkabıyı ermenistan arkeoloji ve etnografya enstitüsü, i̇rlanda ve amerika birleşik devletleri'nden bir arkeolog ekibi tarafından yapılan kazılar sırasında keşfetti. ayakkabı, 45 cm derinliğinde ve 44–48 cm genişliğindeki sığ, yuvarlak ve sıvalı bir çukurun tabanında, devrilmiş kırık bir kalkolitik seramik kasenin altında baş aşağı bir şekilde bulundu. yakınlarda kırık bir çömlek ve keçi boynuzları da bulundu. aynı bölgede yapılan kazılarda dünyanın bilinen en eski şarap imalathanesi de bulundu.

araştırma, national geographic society, chitjian vakfı, gfoeller vakfı, steinmetz ailesi vakfı, boochever vakfı ve ucla'daki cotsen arkeoloji enstitüsü tarafından finanse edildi.

analiz 
ayakkabı, mağaradaki serin ve kuru koşullar ve katı bir mühür görevi gören kalın bir koyun gübresi tabakası nedeniyle mükemmele yakın bir durumda bulundu. aynı mağarada, birçoğu iyi korunmuş buğday, arpa ve kayısı ile diğer yenilebilir bitkilerin saklandığı büyük kaplar bulundu. ayakkabının içinde kuru otlar bulunuyordu ve arkeologlar bunun bir yalıtım yöntemi mi yoksa ayakkabının giyilmediği zaman şeklini koruyabilmesi için mi kullanıldığı konusunda emin değillerdi. baş arkeolog ron pinhasi, ayakkabının bir erkeğe mi yoksa bir kadına mı ait olduğunu belirleyemedi. küçük olmakla beraber abd ve kanada ayakkabı ölçülerine göre 7, avrupa ölçüsüne göre 37 ve birleşik krallık ölçüsüne göre 6 numara olan ayakkabının "o dönemdeki bir erkeğe pekâlâ uyabileceğini" belirtti. ayakkabının bağcıkları da iyi durumdadır.

avrupa'da keşfedilen tek parça deri ayakkabıların üretim tekniği ve stili ile areni-1 mağarası'ndan bildirilenler arasında büyük benzerlikler bulunuyor. bu da bu tür ayakkabıların geniş ve çevre açısından çeşitlilik gösteren bir coğrafi bölgede bin yıldır giyildiğini gösteriyor. pinhasi'ye göre areni-1 ayakkabısı, 1950'lere kadar aran adaları'nda giyilen bir ayakkabı tarzı olan i̇rlanda pampootie'lerine benziyor. ayakkabı, bugün hâlâ festivallerde görülen ve opanak olarak da bilinen balkanların geleneksel ayakkabıları ile de benzerlik göstermektedir.

materyal, oxford ve kaliforniya'daki iki radyokarbon laboratuvarı tarafından tarihlendirildiğinde, ayakkabının mö 3.500'e kadar uzandığı belirlendi. bu tarih, buz adam ötzi'nin üzerinde bulunan deri ayakkabı için verilen tarihten yaklaşık iki yüz yıl daha eskidir.

koruma için işlemleri tamamlandıktan sonra areni-1 ayakkabısı sergilenmek üzere erivan'daki ermenistan tarih müzesi'ne taşındı.

ayrıca bakınız 

 areni-1 şaraphanesi

kaynakça 

arkeolojik eserler
Konstantinos Staikos

konstantinos staikos (d. 1943, atina) – (ö. 3 nisan 2023), yunan mimar ve edebiyat tarihçisi.

yaşamı ve kariyeri
staikos, 1943'te atina, yunanistan'da doğdu. paris, fransa'da iç mimarlık ve tasarım eğitimi gördükten sonra 1960'lı yıllarda bu alanda çalışmaya başladı. yunan diasporası döneminde 1970'li yılların başından itibaren ülkesi yunanistan'ın edebiyat tarihiyle ilgili çalışmalara yöneldi. hıristiyanlara ait antik roma dönemi'nden kalma iki büyük kütüphaneyi restore etme projesini tamamladı. 
1980'li yılların sonlarına doğru en eski antik çağlardan rönesans'a kadar akdeniz havzası ve yakın doğu ülkelerindeki kütüphanelerin tarihi üzerine sistematik olarak projeler yürüttü. buradaki incelemeleriyle tarihsel geçmişleri hakkında materyal topladığu avrupa'daki en önemli manastır ve seküler kütüphaneleri keşfetti. buralardaki eski yunan ve latin kaynaklarından elde ettiği argümanlarla kitap dağıtım yöntemleri, kitap ticareti, kitap toplama, papirüs rulosundan kodekse, basılı kitaba ve kütüphane mimarisinin son dört buçuk bin yıldaki gelişimi hakkında önemli kazanımlar elde etti.

elde ettiği verileri oak knoll yayınları aracılığıyla; the great libraries (2000), beş ciltlik; history of the library in western civilization (2001-2013) ve books and ideas. the library of plato and of the academy (2013) adlı kitaplarda topladı.

yayınladığı kitaplardan oluşan koleksiyonu yunanistan'ın ulusal değeri olarak gösterilerek telif hakları onassis vakfı tarafından 2010 yılında satın alınmıştır. vakfın haklarını satın almasından sonra kitap koleksiyonu "onassis vakfı helenik kütüphanesi" adını alarak 56 no amalias caddesi, atina, yunanistan adresindeki neoklasik tarzda inşaa edilen binasında görülmektedir.

ölümü
staikos, 3 nisan 2023'te doğum yeri atina, yunanistan'da 80 yaşında öldü.

çalışmaları
 the great libraries: from the antiquities to the renaissance, new castle, del.: oak knoll yayınları, 2000.
 the history of the library in western civilization, çeviren: timothy cullen, new castle, del.: oak knoll yayınları, 2004-2013 (altı cilt: 1. from minos to cleopatra; 2. from cicero to hadrian; 3. from constantine the great to cardinal bessarion; 4. from cassiodorus to furnival: klasik ve hristiyan yazışmaları, manastır ve üniversitelerdeki okul kütüphaneleri, batı kütüphaneleri; 5. from petrarch to michelangelo: klasiklerin eserlerin yeniden tasarlanması, tarihi kütüphanelerde basılan ilk hümanist eserler; 6. epilogue and general index).
 books and ideas: the library of plato and the academy, new castle, del.: oak knoll yayınları, 2013.
 testimonies of platonic tradition. from the 4th bce to the 16th century, new castle, del.: oak knoll yayınları, 2015.
 mouseion and the library of the ptolemies in alexandria: alexander the great's vision of a universal intellectual centre, new castle, del.: oak knoll yayınları, 2021.

kaynakça

1943 doğumlular
2023 yılında ölenler
yunan mimarlar
yunan tarihçiler
Turan Doğangün

turan doğangün (d. 20 ağustos 1941, babaeski, kırklareli), türk eski millî futbolcudur.

başarıları 
galatasaray
 süper lig: 1962-63, 1968-69
 türkiye kupası: 1964, 1965, 1966
 cumhurbaşkanlığı kupası: 1966, 1969
 tsyd kupası: 1966-67, 1967-68

şekerspor
 1. lig: 1971-72
 gençlik ve spor bakanlığı kupası: 1972

dış bağlantılar 
 
 
 

1941 doğumlular
babaeski doğumlular
kırklareli doğumlu sporcular
yaşayan insanlar
orta saha futbolcuları
türkiye millî futbol takımı futbolcuları
türkiye 21 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
galatasaray sk futbolcuları
mke ankaragücü gsk futbolcuları
turanspor futbolcuları
türk erkek futbolcular
süper lig futbolcuları
1. lig futbolcuları
56. Baeksang Sanat Ödülleri

56. baeksang sanat ödülleri () ilgan sports ve jtbc plus tarafından düzenlenen tören, 5 haziran 2020'de gyeonggi eyaleti, ilsanseo-gu, kintex'te, shin dong-yup, bae suzy ve park bo-gum'un ev sahipliğinde üst üste üçüncü yıl düzenlendi. yıllık ödül töreni, film, televizyon ve tiyatrodaki mükemmelliği tanıyan güney kore'nin en prestijli ödül şovlarından biridir. tören başlangıçta 1 mayıs olarak belirlendi, ancak covid-19 salgını nedeniyle ertelendi. hastalığın yayılmasını önlemek için yerinde bir izleyici kitlesi davet edilmedi.

adaylar 8 mayıs 2020'de açıklandı. en çok adaylık alan parazit, filmin hak kazanamadığı en i̇yi yeni yönetmen hariç, filmle ilgili tüm kategorilerde aday gösterildi. netflix şovları ilk kez, time to hunt filmi ve kingdom dizisi ile baeksang sanat ödülleri'ne aday gösterildi. tiyatro bölümü de 19 yıl sonra ilk kez yeniden canlandırıldı ve baeksang oyunu, en i̇yi erkek oyuncu ve en i̇yi kadın oyuncu mevcut en i̇yi kısa oyun'a eklendi.

gecenin en yüksek onur ödülü olan büyük ödül (daesang), film bölümünde parazit'in yönetmeni bong joon-ho'ya ve televizyon bölümünde drama dizisi when the camellia blooms'a verildi. büyük ödül – film adayları bong joon-ho ve parazit idi. bong, filmin başarısında oynadığı büyük rol nedeniyle hızla kazanan olarak seçildi ve parazit'ın oybirliğiyle en i̇yi film'i kazanmasını sağladı. büyük ödül - televizyon adayları when the camellia blooms, mister trot ve the world of the married'den kim hee-ae'ydi. when the camellia blooms üçüncü tur oylamada kazanan olarak seçildi. en i̇yi dizi başlangıçta when the camellia blooms tarafından kazanıldı, ancak baeksang kuralına göre, ikinci en yüksek oyu alan dizi hot stove league'e gitti.

ödüller ve adaylıklar

sinema

birden fazla galibiyeti olan filmler 
aşağıdaki filmler birden fazla galibiyet aldı:

birden fazla adaylığı olan filmler 
aşağıdaki filmler birden fazla adaylık aldı:

televizyon

birden fazla galibiyeti olan programlar 
aşağıdaki televizyon programları birden fazla galibiyet aldı:

birden fazla adaylığı olan programlar 
aşağıdaki televizyon programları birden fazla adaylık aldı:

tiyatro

özel ödüller

sunucular ve sanatçılar 
aşağıdaki listelenen bireyler ve takımlar ödüller sundu veya performans sergiledi.

sunucular

performanslar

kaynakça

notlar

dış bağlantılar 

 
 56. baeksang sanat ödülleri kazananlar listesi  

sinema ödülleri
baeksang sanat ödülleri
2020 film ödülleri
2020 televizyon ödülleri
Laurie Daniel

laurance thomas david daniel (d. 5 mart 1942 – ö. 5 nisan 2023), galli ragbi birliği oyuncusu.

yaşamı ve kariyeri
daniel, 5 mart 1942'de pontypool, galler'de doğdu. galler millî ragbi takımı'yla ilk maçına 7 şubat 1970'te i̇skoçya karşısında çıktı. ayrıca newport rfc ve pontypool rfc kulüplerinde oynadı.

ölümü
daniel, 5 nisan 2023'te ülkesi galler'de 81 yaşında öldü.

kaynakça 

galli erkek sporcular
1942 doğumlular
2023 yılında ölenler
galli ragbi birliği oyuncuları
Akdoğan ve Rüzgarlar Ebe Çamı

akdoğan ve rüzgarlar ebe çamı, türkiye’de bulunan tabiat koruma alanlarından biridir. akdoğan ve rüzgarlar ebe çamı, bolu ilinin yenigüney köyünde bulunmaktadır.

akdoğan ve rüzgarlar ebe çamı 193 hektar büyülüğünde bir alanı kapsamaktadır. 16 ağustos 1988 tarihinde tabiat koruma alanı olarak ilan edilmiştir. dünya üzerinde sayısı oldukça az olan ebe çamının bu bölgede bulunması nedeniyle tabiat koruma alanlarından biri olarak kabul edilmiştir. başta ebe çamı olmak üzere meşe ve karaçam ağaçları da bölgede yer alır. bölgede yaşayan başlıca hayvan türleri arasında tilki, kumru, gelincik, sincap, domuz, keklik ve baykuş bulunur.

kaynakça 

türkiye'deki doğa koruma alanları
Leonel Mário d'Alva

leonel mário d'alva (d. 1935),  são toméli siyasetçi. d'alva, afrika ada ülkesi são tomé ve príncipe'de 21 aralık 1974'ten ülkenin portekiz'den bağımsızlığını kazandığı 12 temmuz 1975'e kadar başbakanı olarak görev yaptı.

1975'in sonlarından 1980'e kadar d'alva, são tomé meclisinin başkanlık görevini yürüttü. 1991'de ülkenin ilk demokratik seçimlerinden sonra tekrar meclis başkanı seçildi. ayrıca 1975'ten 1978'e kadar dışişleri bakanı olarak görev yaptı ve 4 mart'tan 3 nisan 1991'e kadar devlet başkanı vekili olarak görev yaptı.

d'alva, 1991'de demokratik yakınsama partisi - düşünce grubu'nu (pcd-rg) kurdu ve ardından uzun yıllar partiye liderlik etti.

kaynakça 

yaşayan insanlar
1935 doğumlular
são tomé ve príncipe başbakanları
Miguel Trovoada

miguel dos anjos da cunha lisboa trovoada (d. 27 aralık 1936), são toméli siyasetçi. trovoada, afrika ada ülkesi são tomé ve príncipe'de ülkenin bağımsızlığını elde etmesi sonrası ilk başbakanı olarak 1975'ten 1979'a kadar başbakan,1991'den 2001'e kadar da ülkenin ikinci devlet başkanı olarak makamdaydı. 16 temmuz 2014'te birleşmiş milletler genel sekreteri özel temsilcisi ve gine-bissau'daki birleşmiş milletler entegre barış i̇nşası ofisi'nin (uniogbis) başkanı olarak atandı. bundan önce, gine körfezi komisyonu'nun icra sekreteriydi.

são tomé şehrinde doğan trovoada, portekiz'deki lizbon üniversitesi'nde hukuk eğitimi almadan önce angola'da ortaokula gitti. 1960 yılında, eski sınıf arkadaşı manuel pinto da costa ile birlikte, 1972'de são tomé ve príncipe kurtuluş hareketi olarak yeniden adlandırılan são tomé ve príncipe kurtuluş komitesi'ni (clstp) kurdu. gabon'daki merkezi dışında faaliyet gösteren trovoada, 1961'den 1975'e kadar hareketin dışişleri direktörü olarak görev yaptı ve 1972'de mlstp'nin afrika birliği örgütü'nün (oau) tanınmasında etkili oldu.

karanfil devrimi nedeniyle portekiz'deki estado novo rejiminin düşmesinden sonra trovoada, são tomé ve príncipe'nin ilk başbakanı olarak görev yaptı (12 temmuz 1975 - mart 1979). ancak, başkan ve başbakan arasındaki ilişkiler kısa sürede kötüleşti ve 1979'da başkan da costa'nın başbakanlık görevini kaldırmasıyla doruğa ulaştı. birkaç ay sonra trovoada, hükûmete karşı komplo kurmakla suçlandı. trovoada tutuklanıp 21 ay tutuklu kaldıktan sonra fransa'ya sürgüne gitti. mayıs 1990'da demokratik bir anayasanın kabul edilmesinin ardından ülkesine döndü ve devlet başkanlığı için kampanya yürüttü.

1991'de trovoada, ülkenin ilk çok partili devlet başkanlığı seçimlerinde başkan seçildi; 1996'da makama yeniden seçildi . devlet başkanlığına ilk adaylığını koyduğunda herhangi bir siyasi partinin üyesi değildi, ancak ilk döneminin sonunda bağımsız demokratik hareket (adi) adı ile yeni bir siyasi parti kurdu.

hükûmeti, 15 ağustos 1995'ten 21 ağustos 1995'e kadar süren bir darbeyle devrildi.

başkan trovoada'nın görev süresi, 3 eylül 2001'de fradique de menezes'in yeni devlet başkanı olarak yemin etmesiyle sona erdi.

trovoada, 21 ocak 2009'da gine körfezi komisyonu icra sekreteri olarak göreve başladı 

miguel trovoada'nın oğlu patrice trovoada da bir politikacı ve 2008'de são tomé ve príncipe'nin başbakanı olarak görev yaptı.

kaynakça 

são tomé doğumlular
são tomé ve príncipe devlet başkanları
yaşayan insanlar
1936 doğumlular
Béla Balogh (futbolcu)

béla balogh (d. 30 aralık 1984), budapeşte vsc takımında defans pozisyonunda görev yapan macar millî futbolcudur.

kariyeri 
macaristan'ın budapeşte kentinde doğan balogh, kariyerine 2002 yılında mtk hungária ile başladı ve 2002 ile 2004 yılları arasında iki sezonluğuna bfc siófok'a kiralık olarak gitti. 2002 ve 2010 yılları arasında mtk formasıyla 100'den fazla lig maçına çıktı.

ağustos 2007'de balogh, i̇ngiltere efl championship kulübü colchester united ile kiralık sözleşme imzaladı. mayıs 2008'de kiralandıktan sonra genç millî takımlarda 17 kez forma giydi ve mtk'ya döndü. 2008-09 sezonu için i̇spanyol kulübü real murcia'ya kiralık olarak gitti.

2010 yılında balogh, kecskeméti te için sözleşme imzaladı. kulüpte üç sezon geçirdi ve 64 maça çıktı. 2013 yılında pécsi mfc'ye katıldı.

millî takım istatistikleri 
2006 ve 2007 yılları arasında balogh, macaristan millî futbol takımı formasını dokuz kez giydi.

kaynakça

dış bağlantılar 
 soccerbase profili 

21. yüzyılda macarlar
i̇spanya'daki gurbetçi futbolcular
i̇ngiltere'deki gurbetçi futbolcular
macar gurbetçi futbolcular
english football league futbolcuları
nemzeti bajnokság i futbolcuları
budapesti vsc futbolcuları
mezőkövesdi se futbolcuları
gyirmot se futbolcuları
pécsi mecsek fc futbolcuları
kecskeméti te futbolcuları
real murcia cf futbolcuları
colchester united fc futbolcuları
mtk futbolcuları
macaristan millî futbol takımı futbolcuları
defans futbolcuları
macar futbolcular
budapeşte doğumlu futbolcular
yaşayan insanlar
1984 doğumlular
Neolojism

neolojizm (/niːˈɒlədʒɪzəm/) (yunanca νέο-néo(="yeni") ve λόγος /lógos'tan, "konuşma, söyleyiş" anlamına gelir), ortak kullanıma giren fakat ana akım dilde tamamen kabul görmemiş görece yeni veya yalıtılmış bir terim, kelime veya deyimdir. neolojizmler genellikle kültür ve teknolojideki değişiklikler tarafından yönlendirilir. dil oluşumu sürecinde, neolojizmler protolojizmlerden daha olgundur. gelişme aşaması protologizm (yeni türetilmiş) ile neologizm (yeni kelime) arasında olan bir kelime bir prelogizmdir. neolojizmler popüler örnekleri bilimde, kurguda (özellikle bilimkurguda), filmlerde ve televizyonda, markalaşmada, edebiyatta, jargonda, dilbilimde, görsel sanatlarda ve popüler kültürde bulunabilir.
Anton Sendromu

anton-babinski sendromu ve görsel anosognozi olarak da bilinen anton sendromu, oksipital lobda meydana gelen beyin hasarının nadir görülen bir semptomudur. buna sahip olanlar kortikal olarak kördür, ancak genellikle oldukça inatla ve körlüklerinin açık kanıtları karşısında, görebildiklerini onaylarlar. kör olmayı kabul etmeyen anton sendromlu kişiler, durumlarıyla ilgili kanıtları reddeder ve eksik duyusal girdiyi doldurmak için konfabülasyon kullanır. adını nörolog gabriel anton'dan almıştır. sadece 28 vaka yayınlanmıştır.

nöroloji hastalıkları
Botond Baráth

botond baráth (d. 21 nisan 1992), vasas takımında defans pozisyonunda görev yapan macar millî futbolcudur.

başarıları 
honvéd

 nemzeti bajnokság i : 2016-17

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 hlsz'de  botond baráth 

amerika birleşik devletleri'ndeki gurbetçi futbolcular
macar gurbetçi futbolcular
major league soccer futbolcuları
united soccer league futbolcuları
vasas sc futbolcuları
sporting kansas city futbolcuları
nemzeti bajnokság i futbolcuları
budapest honvéd fc futbolcuları
defans futbolcuları
macaristan millî futbol takımı futbolcuları
macar futbolcular
yaşayan insanlar
budapeşte doğumlu futbolcular
1992 doğumlular
Gergő Beliczky

gergő beliczky (d. 3 temmuz 1990), csákvár takımında forvet pozisyonunda görev yapan macar futbolcudur.

kariyeri 
budapeşte'de doğan beliczky, vasas sc, zwolle, ferencváros ve pápa takımlarında oynadı.

bfc siófok 
27 şubat 2020'de beliczky, sezonun geri kalanı için imzaladığı bir sözleşme ile bfc siófok'a katıldı.

csákvár 
19 ocak 2023'te beliczky, csákvár ile sözleşme imzaladı.

kaynakça 

hollanda'daki gurbetçi futbolcular
macar gurbetçi futbolcular
eerste divisie futbolcuları
nemzeti bajnokság i futbolcuları
kaposvár racokzi fc futbolcuları
győri eto fc futbolcuları
gyirmot se futbolcuları
ferencvárosi tc futbolcuları
pec zwolle futbolcuları
vasas sc futbolcuları
macaristan 21 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
forvet futbolcular
macar futbolcular
yaşayan insanlar
budapeşte doğumlu futbolcular
1990 doğumlular
Sérgio Sampaio

sérgio moraes sampaio (13 nisan 1947 - 15 mayıs 1994) brezilyalı şarkıcı ve söz yazarıydı. besteleri samba ve choro'dan rock and roll, blues ve baladlara kadar birçok müzik türünü kapsıyor.

sampaio, brezilya müziğinde yabancı bir isim ("maldito") olarak kabul edildi.

kaynakça 

1947 doğumlular
brezilyalı şarkıcılar
brezilyalı gitaristler
İsmail Hakkı Talay

i̇smail hakkı talay (1896 çermik - 9 aralık 1973, elazığ), türk asker ve siyasetçidir. i. dünya savaşı, galiçya cephesi, sarıkamış muharebesi ve i̇zmir'in kurtuluşu'nda önemli görevler almıştır. bu kahramanlıklarından dolayı kırmızı şeritli i̇stiklal madalyası ile ödüllendirilmiştir.

i̇lk yılları 
1896 yılında çermik'te dünyaya gelmiştir. babasının adı hüseyin bey, annesinin adı hatice hanım'dır. aslen elazığ'ın sivrice ilçesindendir. i̇ptidâi mektebini elazığ'ın mustafapaşa mahallesi'nde okumuş sonrasında elaziz askeri rüştiyesi'ne kaydolmuştur. rüştiyeyi birincilikle bitiren talay, akabinde harbiye mektebi'ne girmiştir.

i. dünya savaşı 
subay olarak görev aldığı i. dünya savaşında birçok cephede savaşmış,  galiçya muharebesi'nde 15.kolordu'nun subayı olarak hizmet vermiştir. savaş esnasında, bir uçak kazası geçirmiş ve ağır yaralı şekilde sağ kurtulmuştur.

sarıkamış cephesi 
sonrasında sarıkamış muharebesine sevk edilmiş ve burada çarpışmıştır. çarpışma esnasında yedi yerinden yara almış ve ruslara esir düşmüştür.

esaret dönemi 
esir düşmesi sonrası, sibirya’da ki vetluga kasabasında bulunan esir kampına getirilmiştir. çok zorlu şartlar altında iki yıl esir kalmış. subay olduğu için rusların verdiği cüzi bir miktar maaşla geçinmek mecburiyetinde kalmıştır. bu iki yıllık süreçte birçok hastalıklarla uğraşmıştır. i̇ki defa firara teşebbüs etmiş, lakin başarılı olamamış. üçüncü teşebbüsü başarılı olmuş 1918 yılında moskova üzerinden önce varşova'ya gelmiş, sonrasında viyana, budapeşte, belgrad, sofya ve son olarak i̇stanbul’a kadar gelmiştir

i̇stiklal savaşı'nda 
i̇stanbul'a gelmesinden hemen sonra ankara’ya geçerek i̇stiklal savaşı'na katılmıştır. sakarya meydan muharebesi'nde ki başarıları atatürk’ün çok dikkatini çekmiş rütbesi, bizzat mustafa kemal tarafından binbaşılığa yükseltilmiştir. i̇zmir’in kurtuluşunda kordon boyunca ilerleyerek hükümet konağına asılmış olan yunan bayrağını indirip türk bayrağını göndere çeken müfrezenin subayları arasında ön sıralarda yer almış ve yedi yerinden kurşun yarası almıştır. sonraları bu kurşunları çıkarmayı önerenlere ''hayır, bu kurşunlar ahirette benim kurtuluş nişanlarım olacaktır.” demiştir.

i̇stiklal madalyası alması 
gösterdiği kahramanlıkları ve birçok cephede savaşarak düşman işgaline karşı direnişi sonrası i̇stiklal madalyası'na layık görülmüştür.

milletvekilliği dönemi 
cumhuriyet döneminde de bir süre asker olarak görev yapan i̇smail hakkı talay, tümgeneral olarak emekliye ayrılmış ve memleketi elazığ'da bir süre emekli hayatı yaşadıktan sonra tbmm xi. dönem elazığ milletvekili seçilmiş ve bir dönem milletvekilliği yapmıştır.

kişisel yaşamı 
evli ve iki çocuk babası olan talay, iyi derecede almanca ve fransızca öğrenmiştir. 4 şubat 1973 pazar günü vefat etmiştir. dönemin valisi rıfat kaplan'ın tensibiyle resmi ve askeri tören düzenlenmiştir. mülki, askeri ve ahali eksiksiz katılmıştır. i̇smi elazığ’da bir caddeye verilerek “general hakkı talay caddesi “olarak yaşatılmaktadır. mezarı elazığ asri mezarlıktadır.

kaynakça
Alceu Valença

alceu valença (1946 1 temmuz doğumlu) brezilyalı şarkıcı, müzisyen ve söz yazarı.

alceu valenca, brezilya'nın kuzeydoğusundaki pernambuco kırsalında doğdu. geleneksel kuzeydoğu brezilya müziği ile pop müzikten geniş bir yelpazede elektronik sesler ve efektler arasında estetik bir denge sağlamada en başarılı sanatçı olarak kabul edilir. çoğu şarkısında maracatu, coco ve "repentes de viola" (brezilya'nın hızlı tempolu halk müziğini doğaçlama) izlerine rastlamak mümkündür. alceu elektro gitarı, elektrik bası kullanabildi ve son zamanlarda geniş müzik enstrümanlarına bir sentezleyici bile eklendi.

bu nedenle alceu, baião, coco, toada, maracatu, frevo, caboclinhos, embolada ve repentes gibi kuzeydoğu geleneksel müziğini yeniden yaratmayı başardı: hepsi bazen rock bazen alternatif bir müzik arka planıyla söylendi. müziği ve temaları soyut, evrensel ve sınırsızdır. bununla birlikte, estetik temeli gerçekten brezilya kuzeydoğu müziğidir.

son olarak, eski cinco sentidos (1981), anjo avesso (1983) ve mágico'nun (1984) yer aldığı três tons de alceu valença'nın 2013 sürümüyle, alceu valença'nın tüm solo çalışmaları cd'de mevcuttur. 2014 yılında amigo da arte albümü, en i̇yi brezilya kökleri albümü dalında latin grammy ödülü'ne aday gösterildi.

kaynakça 

1946 doğumlular
brezilyalı agnostikler
brezilyalı besteciler
yaşayan insanlar
latin grammy ödülü sahipleri
Elemér Berkessy

emilio berkessy veya emil berkessy olarak da anılan elemér berkessy (20 haziran 1905 - 7 temmuz 1993), macar eski futbolcu ve teknik direktördür.

futbol kariyeri 
berkessy, 1928'de ferencváros'a katıldı ve onlarla birlikte 1927-28 ve 1931-32'de olmak üzere iki kez macaristan şampiyonu oldu ve takımının 1931-32 sezonunda namağlup şampiyonluğu kazanmasına katkı sağladı. ayrıca 1927-28 magyar kupa ve 1928 mitropa kupası'nı kazanan takımın bir üyesiydi. macaristan millî takımı için 7 kez forma giydi.

teknik direktörlük kariyeri 
futbolculuk kariyerinin ardından antrenör oldu ve 1939'da tatabánya miner'in teknik direktörü olarak başladı. 1941 ile 1947 arasında dört macar takımını (salgótarján miner, szegedi vse, ferencváros, szegedi ak) çalıştırsa da ancak teknik direktörlük kariyerinin en önemli anlarını i̇talya'da vicenza calcio, as biellese 1902, rosignano calcio ve real zaragoza, espanyol ve sabadell ile i̇spanya'da yaşadı. ayrıca 1954'te grimsby town fc ile english football league'deki ilk yabancı teknik direktör oldu.

başarıları 
 ferencvárosi tc

 macaristan şampiyonası ligi
 şampiyonlar (2) : 1927-28 ve 1931-32
 i̇kincilik (3) : 1928-29 ve 1929-30
 magyar kupa
 şampiyonlar (1) : 1927-28
 i̇kincilik (1) : 1931-32
 mitropa kupası
 şampiyonlar (1) : 1928 mitropa kupası

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 la liga player stats

ce sabadell teknik direktörleri
rcd espanyol teknik direktörleri
belçika'daki gurbetçi teknik direktörler
beerschot ac teknik direktörleri
i̇ngiltere'deki gurbetçi teknik direktörler
i̇spanya'daki gurbetçi teknik direktörler
real zaragoza teknik direktörleri
la liga teknik direktörleri
i̇talya'daki gurbetçi teknik direktörler
lr vicenza virtus teknik direktörleri
ferencvárosi tc teknik direktörleri
macar gurbetçi teknik direktörler
macar teknik direktörler
le havre ac futbolcuları
ligue 2 futbolcuları
fc barcelona futbolcuları
la liga futbolcuları
i̇spanya'daki gurbetçi futbolcular
rc france futbolcuları
ligue 1 futbolcuları
fransa'daki gurbetçi futbolcular
ferencvárosi tc futbolcuları
cs jiul petroșani futbolcuları
ca oradea futbolcuları
liga i futbolcuları
romanya'daki gurbetçi futbolcular
macar gurbetçi futbolcular
macaristan millî futbol takımı futbolcuları
macar futbolcular
orta saha futbolcuları
1993 yılında ölenler
1905 doğumlular
Barnabás Bese

barnabás bese (d. 6 mayıs 1994), nemzeti bajnokság i ekibi fehérvár için sağ bek olarak oynayan macar millî  futbolcudur.

kulüp kariyeri

mtk budapeşte 
26 mayıs 2012'de bese, mtk budapeşte'deki ilk maçını 2011-12 nemzeti bajnokság ii sezonunun 29. haftasında szigetszentmiklósi tk'ye karşı oynadı.

23 kasım 2012'de bese, birinci ligdeki ilk maçını 2012-13 nemzeti bajnokság i sezonunun 16. haftasında kaposvár'a karşı oynadı.

3 ağustos 2013'te nemzeti bajnokság i'deki ilk golünü 2013-14 nemzeti bajnokság i sezonunun 2. haftasında diósgyőri vtk karşısında attı.

le havre 
19 ağustos 2016'da bese, ligue 2 kulübü le havre ac ile dört yıllık bir sözleşme imzaladı.

27 ağustos 2016'da bese, le havre'deki ilk maçını 2016-17 ligue 2 sezonunun ilk haftasında red star fc'ye karşı oynadı.

millî kariyeri 
bese macaristan millî futbol takımının euro 2016 kadrosuna seçildi.

kaynakça

dış bağlantılar 
 hlsz'de profil  
 mlsz'de profil 

fransa'daki gurbetçi futbolcular
belçika'daki gurbetçi futbolcular
macar gurbetçi futbolcular
pro league futbolcuları
ligue 2 futbolcuları
nemzeti bajnokság i futbolcuları
fehérvár fc futbolcuları
oud-heverlee leuven futbolcuları
le havre ac futbolcuları
mtk futbolcuları
2016 avrupa futbol şampiyonası futbolcuları
macaristan 21 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
macaristan millî futbol takımı futbolcuları
forvet futbolcular
macar futbolcular
budapeşte doğumlu futbolcular
yaşayan insanlar
1994 doğumlular
Fazlî

fazlî çelebi fuzûlî-zâde () veya sadece fazlî (1543 – 1605) 16. yüzyıl azerbaycanlı şairdi. azerbaycan türkçesi, farsça ve arapça eserler vermiş  ve azerbaycan şairi fuzûlî'nin oğlu olmuştur. fazlî, en çok şiirlerinde kronogramlar ve bilmeceler yaratmadaki yeteneğiyle tanınıyordu.

i̇smi 
fazlî'nin tam adı fazlî çelebi fuzûlî-zâde'dir. mahlası olan fazlî, "berekete veya bolluğa ait olmak" anlamına gelir ve muhtemelen babası şair fuzûlî'nin müstear ismine bir övgüdür.

hayatı 
kerbela'da doğan fazlî'nin doğum tarihi kesin olarak bilinmiyor, ancak babasının vefat ettiği 1556 yılından önce olduğuna inanılıyor. şair ahdî-i bağdadî'nin 1563/64 tarihli tezkiresinde onu olgun bir şair olarak tanımlamıştır ve bu yüzden fazlî'nin 1543 civarında doğduğu öne sürülür.  fazlî, şiir eğitiminin çoğunu babasından almıştır. 1605 yılında vefat ettiği sanılmaktadır.

şiiri 
fazlî, sınırlı miktarda ve nitelikte eseri olması nedeniyle küçük bir şair olarak tanınır. azerbaycan türkçesi, farsça ve arapça olarak aruz ölçüsüyle şiirler yazmıştır. şiiri, kayda değer bir yaratıcılık derecesi ile karakterizedir. ahdî'ye göre fazlî, dini çalışmalardan çok seküler bilgilerle ilgileniyordu. kıtalarından birinde sünni inançları desteklediğini ve kızılbaş görüşlerine karşı olduğunu ifade etmektedir. fazlî, şiirlerinde kronogramlar ve bilmeceler yaratmadaki olağanüstü yeteneğiyle tanınıyordu. onun goşma (dini olmayan nazım şekli) şiirlerinin de daha sonra azerbaycan'ın türk şairlerine ilham verdiğine inanılıyor.

kaynakça

bibliyografi 

 hess, michael r. (2015). "fazli". in fleet, kate; krämer, gudrun; matringe, denis; nawas, john; stewart, devin j. (eds.). encyclopaedia of islam, three. brill online. doi:10.1163/1573-3912_ei3_com_27073. issn 1873-9830.
 karahan, abdülkadir (1996). "fuzûlî". tdv encyclopedia of islam, vol. 13 (fikih – gelenek) (in turkish). istanbul: turkiye diyanet foundation, centre for islamic studies. isbn 978-975-389-440-1.
 
 
 yarshater, ehsan, ed. (2000). "fożūlī, moḥammad". encyclopædia iranica, volume x/2: forūḡī–fruit. london and new york: routledge & kegan paul. pp. 121–122. isbn 978-0-933273-41-2.

dış bağlantılar 
 

1543 doğumlular
kerbela doğumlular
1605 yılında ölenler
16. yüzyıl azeri şairleri‎
arapça eser veren şairler
farsça eser veren şairler
Jorge Ben

jorge duílio lima menezes (22 mart 1939 doğumlu), 1980'lerden beri jorge ben jor sahne adı altında performans sergileyen brezilyalı bir popüler müzisyen, ancak genellikle eski sahne adı jorge ben () tarafından biliniyor. karakteristik tarzı, samba, funk, rock ve bossa nova'yı mizah ve yergiyi genellikle ezoterik konularla harmanlayan sözlerle birleştiriyor. "chove chuva", "mas que nada", "ive brussel" ve "balança pema" gibi hitleri caetano veloso, sérgio mendes, miriam makeba, soulfly ve marisa monte gibi sanatçılar tarafından yorumlanmıştır.

ben'in sambaya yönelik geniş görüşlü ve orijinal yaklaşımı, onu, bossa nova, jovem guarda ve tropicália gibi brezilya popüler müziğinin en önemli müzik hareketlerinden bazılarına katılmaya yönlendirdi ve sonraki dönem, jorge ben (1969) ve fôrça bruta (1970) albümleri tarafından tanımlandı. billboard dergisi tarafından "samba rock'ın babası" olarak anılmıştır. amerikalı müzik eleştirmeni robert christgau'ya göre, ben ve çağdaşı gilberto gil "her zaman diğer samba/bossa dehalarından daha ileri gitmeye hazırdı".

kaynakça 

1942 doğumlular
yaşayan insanlar
afro-brezilyalı erkek şarkıcılar
brezilyalı besteciler
20. yüzyıl brezilyalı müzisyenleri
brezilyalı gitaristler
bossa nova gitaristleri
latin müziği şarkı yazarları
samba müzisyenleri
wrasse records sanatçıları
island records sanatçıları
20. yüzyıl bestecileri
21. yüzyıl bestecileri
20. yüzyıl gitaristleri
21. yüzyıl gitaristleri
21. yüzyıl brezilyalı erkek şarkıcıları
21. yüzyıl brezilyalı müzisyenleri
caz müzisyenleri
El-Arayiş (il)

el-arayiş ili (; ), fas'ın tanca-tetuan-el-hüseyma bölgesinde bulunan bir ildir. i̇l, bölgenin batısında yer almaktadır. yüzölçümü 2.720 km² olan ilin nüfusu 1 temmuz 2020 tarihi itibarı ile 509.283'tür. i̇lin merkezi el-arayiş'tir.

i̇dari bölümler 
el-arayiş ili, iki belediye ile 31 köy grubuna ayrılmaktadır.

belediyeler
 el-arayiş
 kasrü'l-kebir

köy grupları

 el-avemire
 ayaşe
 beni arus
 beni garfet
 bu cedyan
 evlad uvşih
 hamisü's-sahil
 kasr bicir
 reysanetü'l-cenubiye
 reysanetü'ş-şimaliye
 sahil
 sevakin
 sukü'l-kile
 sukü'l-talebe
 tatift
 tezrut
 zarure
 zevade

kaynakça 

tanca-tetuan-el-hüseyma'nın illeri ve prefektörlükleri
Ramiz Manyera

ramiz manyera, kıbrıs türkü iş insanı, girişimci ve siyasetçidir.

i̇lk yılları 
kıbrıs'ta doğmuş, ilk ve orta öğrenimini adada tamamladıktan sonra lübnan'a gidip beyrut amerikan üniversitesi i̇şletme bölümünden mezun olup adaya geri dönmüştür. 1960 yılında kurulan kıbrıs cumhuriyeti'nin 3 türk bakanından biri olan dr. niyazi manyera'nın oğludur.

kariyeri 
ramiz manyera, günümüzde tüm dünyayı saran coca cola ve pepsi cola’nın daha yeni olduğu

dönemde, meşrubat sanayindeki eksiklikleri fark ederek bu alanda yatırım yapmış ve teneke kutu kolayı kıbrıs’a ve türkiye’ye tanıştıran ilk yatırımcı olmuştur. çalışma hayatına bixi cola’yla birlikte 1958 yılında başlamıştır. adanın en eski sanayicilerinden biri olan manyera, o dönemler bir arada yaşayan türk ve rum halklarının içerisinde ilk kıbrıslı türk sanayici olduğunu belirtiyor.

manyera, bixi kola, buble up, bel kola’yla bu ülkede marka olmayı başaran ve kıbrıs türk halkının bugün hala yapamadıklarını başaran bir iş adamı olmuştur.

daha sonralarında türkiye'nin bixi kola'ya ambargo koyması üzerine sanayi işinden vazgeçmek zorunda kalmış ve nestle firmasının temsilciliğini alıp ticarete atılmıştır.

siyasi yaşamı 
ramiz manyera, kıbrıs türk federe devleti'nin 1981 yılında yapılan seçimlerinde ulusal birlik partisi'nden milletvekili adayı olmuştur. 1978-1979 yılları arasında kıbrıs türk ticaret odası başkanlığını yürütmüş, 1986 yılında yapılan belediye seçimlerinde lefkoşa türk belediyesi belediye başkan adayı olmuş, %40,93'lük oy ile seçimi 2. sırada tamamlamış ve belediye başkanı mustafa akıncı olmuştur.

ramiz manyera 4 nisan 2023 tarihinde hayatını kaybetmiştir.

kaynakça 

kıbrıs türkü iş adamları
kıbrıs türkü siyasetçiler
ulusal birlik partisi (kuzey kıbrıs türk cumhuriyeti) mensubu siyasetçiler
2023 yılında ölenler
Huvahi Kalesi

huvahi kalesi, hovahi kalesi veya havaği kalesi (gürcüce: ხუვახის ციხე / ხავაღის ციხე), tarihsel tao bölgesinde, günümüzde erzurum ilinin oltu ilçesine bağlı alatarla köyünde orta çağdan kalma bir kaledir. eski adı huvahi veya hovahi olan alatarla köyünün 200 metre kuzeyinde, bir kayanın üzerinde inşa edilmiştir. oldukça yüksek olan duvarları günümüze ulaşmıştır.

tarihçe

vaçezori manastırı'nın 15. yüzyıla ait bir belgesinde huvahi kalesi'nden söz edilmiştir. bu belge kalenin bu tarihten önce inşa edildiğini göstermesi açısından önemlidir. nitekim çeşitli kaynaklarda kalenin 11-12. yüzyılda, köyü ve köyü ikiye bölen vadiyi korumak amacıyla inşa edildiği belirtilmiştir. huvahi'nin bulunduğu tao bölgesini 16. yüzyılın ortalarında ele geçiren osmanlılar, bu yer adını  huvak / hovak (خواق) biçiminde kaydetmiştir. 1574 tarihli ve defter-i mufassal-i vilayet-i gürcistan adlı osmanlı tahrir defterine göre aşağı ve yukarı huvahi olarak kaydedilmiş olan köyde 131 hristiyan hane yaşıyordu. bu kayıt, büyükçe bir kalenin bulunduğu köyün önemli ve büyük bir yerleşim olduğunu göstermektedir. gürcü krallığı döneminde inşa edilen huvahi kalesi'nin günümüzde tehlike altında olduğu tespit edilmiştir.

mimari

büyükçe bir kale olan huvahi kalesi (56 × 37 m), köyün yukarısında yer alır. kaba yonu taşlarla kireç harcı kullanılarak inşa edilmiştir. kalede üç adet kule ve iki adet kilise bulunmaktadır.

kalenin iç kısmında değişik yapıların bazı kısımları günümüze ulaşmıştır. bu yapılardan biri, kalenin batı kısmında yer alan tek mekânlı kilisedir. kuzey duvarındaki izlerden huvahi kale kilisesi'nin duvar resimleri ve yazılı fresklerle bezeli olduğu anlaşılmaktadır. çatısı çökmüş olan kilisenin girişi güneyde yer alır.

huvahi kalesi'nin güneydoğu bölümünde duvar resimleriyle süslenmiş bir yapı daha bulunmaktadır. bu yapının da bir kilise olduğu tahmin edilmektedir. duvarda i̇sa'nın çarmıha gerilişi sahnesi bugün de seçilebilmektedir. bu yapının doğu duvarının kuzey kısmında freskli gürcüce yazılar tespit edilmiştir. kaledeki büyük oval yapının ikametgâh olduğu tahmin edilmektedir. birkaç kat olan binanın güney duvarında, üçüncü ve dördüncü pencereler arasında "ⴇⴖⴖ" ve hemen üst kısmında da "ⴢ" harflerinden oluşan gürcüce asomtavruli yazı kısımları tespit edilmiştir.

kaynakça

erzurum'daki kaleler
oltu
Caferkulu Ağa Cevanşir

caferkulu han muhammed hasan ağa oğlu sarıcalı-cevanşir (; 1787 – 1866) azerbaycanlı bir şair ve halk figürüydü, rus ordusunun tümgeneraliydi.

hayatı 
caferkulu han muhammed hasan ağa oğlu sarıcalı-cevanşir 1787 yılında şuşa'da doğmuştur. o, rus ordusunun tümgenerali ve karabağ hanı i. i̇brahim halil han'ın mirasçısı muhammed hasan ağa cevanşir'in büyük oğluydu. kasım 1805'te babasının ölümünden sonra "rus hükümeti tarafından karabağ hanlığı'nın yasal varisi olarak tanındı" ve "karabağ'ın elçisi" yazılı bir altın madalya takmıştır.

yine de caferkulu ağa'nın amcası tümgeneral mehdikulu han, i̇brahim halil han'ın 1806'da yarbay dmitri lisaneviç tarafından öldürülmesinden sonra, yüksek bir emir tarafından "siyasi nedenlerle" karabağ hanı unvanına terfi ettirilmiştir. caferkulu ağa, özellikle 1804–1813 rus–i̇ran savaşı sırasında öne çıkmıştır. burada 1806'da karabağ'ın atlı süvarilerine komuta ederek ordubad ve kapan'daki i̇ranlıları mağlup etmiştir. 2 ocak 1807'de yüksek bir emirle doğrudan albaylığa terfi etmiştir. 20 şubat 1820'de albay caferkulu ağa'ya "cesaret i̇çin" bir bağ ile "elmas ve mücevher süslemeli" altın bir silah verilmiştir.

mehdikulu han, kendisine karşı bir mücadele yürütmüş, ancak bu konuda i̇ran'a kaçmak zorunda kalmıştır. karabağ hanlığı aradan kaldırılmış ve rusya'nın bir vilayeti olmuştur. caferkulu ağa, nâva mahlasıyla şiirler yazmıştır. caferkulu ağa 1867'de vefat etmiştir ve şuşa'da bir ata mezarlığına gömülmüştür.

kaynakça 

1787 doğumlular
şuşa doğumlu yazarlar
1866 yılında ölenler
18. yüzyıl azeri şairleri
19. yüzyıl azeri şairleri
Like an Animal

"like an animal", i̇talyan müzik grubu piqued jacks tarafından seslendirilen şarkı. birleşik krallık'ın liverpool şehrinde düzenlenen 2023 eurovision şarkı yarışması'nda san marino'yu temsil edecek.

eurovision şarkı yarışması

san marino temsilcisini ulusal final yöntemiyle belirledi. yapılan yarışmanın ardından halk ve jüri oylamaları sonucunda birleşik krallık'ın liverpool şehrinde düzenlenecek 2023 eurovision şarkı yarışması'nda san marino'yı "like an animal" adlı şarkı temsil etmeye hak kazanmıştır.

çalma listesi 
 dijital indirma/yayınlanma
 "like an animal"2:59

yayınlanma tarihi

kaynakça 

i̇ngilizce şarkılar
2023 eurovision şarkıları
san marino'nun eurovision şarkıları
2023 şarkıları
2023 single'ları
Celestino Rocha da Costa

celestino rocha da costa (d. 25 eylül 1938 – ö. 23 aralık 2010), são toméli siyasetçi. costa, afrika ada ülkesi são tomé ve príncipe'de 8 ocak 1988'den 7 şubat 1991'e kadar başbakanlık makamındaydı. tek partili são tomé ve príncipe kurtuluş hareketi (mlstp) hükûmetinin son başkanıydı.

biyografi 
1976'da bağımsızlıktan sonra ülkenin o dönem tek partisi konumunda olan são tomé kurtuluş hareketi'nin (mlstp) üyesi oldu. önce adalet bakanlığı'nda çalıştı. 1986 yılı başından itibaren eğitim, çalışma ve sosyal i̇şler bakanı olarak görev yaptı.

ocak 1988'de bir anayasa değişikliği ile başbakanlık makamının kalması yönünde karar sonucu görevine devam etti ve bu görevini 7 şubat 1991'e kadar sürdürdü. hükûmetinde daha sonra dışişleri bakanı olarak da yer alaca olan carlos da graça gibi sürgünde olanları da içeriyordu. şubat ve mart 1988'de ordusu gabon'daki darbe girişimlerini bastırdı.

1990'da demokrasinin getirilmesinden sonra, 1990 sonbaharında partisinin adı mlstp-psd oldu. 20 ocak'ta 1991 milletvekili seçimlerine katıldı ve partisi 55 sandalyenin 21'ini alarak %30,5 oyla ikinci olarak muhalefet partisi oldu. costa'nın ardından başbakanlık görevine daniel lima dos santos daio geçti.

2010 yılında portekiz'in lizbon kentinde 72 yaşında hayatını kaybetti.

kaynakça 

2010 yılında ölenler
1938 doğumlular
são tomé ve príncipe başbakanları
2019 Avrupa Oyunları'nda karate - Erkekler kata

2019 avrupa oyunları'nda karate erkekler bireysel kata müsabakaları 29 haziran 2019 tarihinde arasında belarus'un minsk kentinde düzenlenmiştir.

takvim
tüm zamanlar (utc+3).

sonuçlar

eleme turları

a grubu

b grubu

sıralama turları

a grubu

b grubu

bronz madalya maçı

altın madalya maçı

kaynakça

dış bağlantılar 
eleme turu - a grubu 
eleme turu - b grubu 
sıralama turu - a grubu 
sıralama turu - b grubu 

erkekler bireysel kata
Tonga Tegin

tonga tegin (göktürkçe: 𐱃𐰆𐰭𐰀 : 𐱅𐰃𐰏𐰤, orta çince: 同俄特勤, pinyin: tóngé tèqín), kapgan kağan'ın büyük oğlu.

beş-balık'ta kardeşi i̇nel ile birlikte 713 yılında başarıyla savaştıktan bir yıl sonra kuşatma esnasında kuzeyde han askerleri tarafından öldürüldü. ölümünden bir yıl sonra yuğ töreni gerçekleştirildi.

kendi yuğ töreninde tongra boyu göktürklere baskın gerçekleştirdi. baskın göktürkler tarafından bastırılırken tongralar öldürüldü.

tonga tegin efsanevi türk kahramanı alp er tunga olabilir.

etimoloji 
orta çağ'da sıklıkla kişi adı olarak karşımıza çıkabilen tonga ismi kaşgarlı mahmud'dan edindiğimiz bilgiye göre türü kaplan olan bir hayvan imiş.

kaynakça 

714 yılında ölenler
doğu göktürk kağanları