mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
John Martyn (botanikçi)

john martyn veya joannes martyn (12 eylül 1699 - 29 ocak 1768), i̇ngiliz bir botanikçidir.

hayatı 
martyn, bir tüccar oğlu olarak londra'da doğdu. evine yakın bir okula gitti ve 16 yaşına geldiğinde, bir iş kariyeri yapma amacıyla babasının yanında çalışmaya başladı. i̇ngiltere'ye yerleşmiş ve başarılı bir tüccar olan huguenot mültecisi claude fonnereau'nun kızı marie anne fonnereau ile evlendi. tüccar olma fikrini tıbbi ve botanik çalışmalara ilgisi başlayınca terk etti. botaniğe olan ilgisi, bir eczacı olan john wilmer ve londra'da çalışan dundee'den bir cerrah-eczacı olan dr. patrick blair ile tanışmasından sonra başlamıştı. martyn, 1721 ve 1726'da londra'da bazı botanik dersleri verdi ve 1727'de londra kraliyet derneği üyesi seçildi.

martyn, (johann jacob dillenius ve diğerleriyle birlikte) kuruculardan biriydi ve watling caddesi'ndeki rainbow kahvehanesinde birkaç yıl bir araya gelen bir botanik topluluğunun sekreteriydi.

1732'de cambridge üniversitesi'nde botanik profesörü olarak atanır, ancak çok az cesaret bulması ve ekipman eksikliği kaynaklı engellenmesi nedeniyle kısa süre sonra ders vermeyi bıraktı. ancak profesörlüğünü, oğlu thomas lehine istifa ettiği 1768 yılına kadar sürdürdü. cambridge'deki botanik kürsüsünden istifa ederken, üniversiteye bir dizi botanik örneğini ve kitabını hediye etti.

john martyn, bedfordshire'daki pertenhall ve londra'daki chelsea rektörü john king'in (1652-1732) kızı eulalia king ile evlendi. oğulları thomas martyn (1735-1825) de seçkin bir botanikçiydi ve flora rustika'nın (1792-1794) yazarıydı. john martyn, ilk karısının ölümünden sonra thomas fonnereau'nun erkek kardeşi olan londralı tüccar claude fonnereau'nun kızı mary anne fonnereau ile evlendi.

tıp diploması almamış olmasına rağmen, 1768'de öldüğü chelsea'de uzun süre doktor olarak çalıştı.

oğlu thomas, 1770'te babasının hatıralarını yazdı. bu hatıratın genişletilmiş bir versiyonu george gorham tarafından hazırlandı ve yayımlandı.

çalışması 
en çok historia plantarum rariorum (1728–1737, jacob van huysum tarafından resmedilmiştir) ve virgil'in eclogues (1749) ve georgics'in (1741) değerli tarımsal ve botanik notlarıyla yaptığı çevirisiyle tanınır. baskılar ölümünden sonra da çıkmaya devam etti.

ünlü cyclopaedia veya evrensel sanat ve bilim sözlüğü'nün yazarı ephraim chambers ile birlikte, 1742'de yayınlanan philosophical history and memoirs of the royal academy of sciences at paris adlı çalışmayı kısalttı ve tercüme etti. ayrıca 1730'dan 1737'ye kadar süren haftalık bir hiciv dergisi olan grub street journal'ı başlattı.

yayınları 

  (see also, bucolics)
 1st ed 1749
 2nd ed 1749
 1829 edition

tam liste için bkz. gorham s. 78

kaynakça 
 özel

 genel

dış bağlantılar 
 hauck botanical çevrimiçi sergisinden john martyn bilgisi 
 donald heald baskılar

royal society üyeleri
yazar kısaltmalı botanikçiler
1768 yılında ölenler
1699 doğumlular
encyclopædia britannica'nın on birinci baskısından metin içeren vikipedi makaleleri
i̇ncelenmemiş çeviri içeren sayfalar
i̇ngiliz botanikçiler
Kurdo

kurdo jalal omar abdel kader (d. 30 kasım 1988, süleymaniye, kürdistan), kürt asıllı alman rapçi ve söz yazarı. almaz musiq'in sahibidir.

hayatı ve kariyeri 
1988 yılında kürdistan, irak'ta dünyaya geldi. dokuz yaşındayken kurdo, irak'tan mülteci bir çocuk olarak ailesiyle birlikte almanya'ya savaş kaçışçısı olarak geldi.  heidelberg'in emmertsgrund semtinde büyüdü.

2011'de youtube video platformu aracılığıyla tanındı ve ardından şubat 2012'de haftbefehl tarafından azzlackz etiketiyle sözleşme imzaladı. altı ay sonra tekrar ayrılmalarına rağmen, hemen beefhaus ile yeni bir şirket buldu ve ilk başarılarını 11ta stock sound  mixtape ve 2012'de nike cap in reverse şarkısıyla elde etti. youtube videolarından birkaçı yedi haneli hitlere ulaştı. alman yeni gelen listelerinde mixtape'iyle dördüncü sıraya yükseldi. aynı yıl ilk albümü slum dog millionaer'ı albümde yer alan eko fresh, kc rebell, mosh36, nazar ve kontra k gibi rapçilerin desteğiyle tamamladı. albüm ocak 2014'te yayınlandı ve almanya albüm listelerine altı numaradan girdi. ayrıca i̇sviçre ve avusturya'da ilk 30'a girdi.

eylül 2014'te kurdo, facebook sayfasında kendi plak şirketi almaz musiq'i sundu. i̇kinci albümü almaz, çıkışından neredeyse bir yıl sonra orada yayınlandı. almanya'da üçüncü oldu ve i̇sviçre albüm listelerinde bir numaraya ulaştı. bir yıl sonra "verbrecher aus der wüste" albümüyle almanya'da iki numaraya ulaştı. 2017 yılında ya salam adlı teklisi (yapımcılığını kostas karagiozidis & dj tuneruno üstlendiği) ile ilk kez 200.000'in üzerinde satış yapmayı başardı. kurdo, bu single ile almanya'daki ilk altın rekorunu elde etti. aynı single daha sonra platin oldu ve 400.000'den fazla sattı.

diskografi

albümler 

 slum dog millionaer (2014)
 almaz (2015)
 verbrecher aus der wüste (2016)
 vision (2017)
 blanco (ft. majoe) (2017)
 11ta stock sound 2 (2019)
 miserabel (2022)

mixtape'ler 

 2012: 11ta stock sound

ep'ler 

 2016: vadw bonus ep'''
 2017: stresserblick ep (ft. majoe)
 2019: ridam ep 2020: lé hayat''

single'lar 

 ya salam (2017)
 desert eagle (ft. majoe) (2017)
 bugatti veyron (2018)
 wellou (2018)
 100 k (ft. gent) (2019)
 alles coco (2019)
 nala (2019)
 habiba prima (2020)
 miserabel (2021)
 nkt (2021)
 pismam (2021)
 immer echter (2021)
 bébé (2021)
 weiße tn sneakers (2021)
 butterfly (ft. ngee) (2021)
 awimbawe (ft. capo) (2022)
 gift (2022)

kaynakça

dış bağlantılar 

 kurdo'nun web sitesi 

1988 doğumlular
rap şarkıcıları
i̇ncelenmemiş çeviri içeren sayfalar
Mikaela Fabricius-Bjerre

mikaela fabricius-bjerre (kızlık soyadı: lindh; d. 17 aralık 1969 - ö. 13 şubat 2023), fin binici.

yaşamı ve kariyeri
fabricius-bjerre, 17 aralık 1969'da turku'da doğdu. ülkesi  finlandiya adına katıldığı londra'da düzenlenen 2012 yaz olimpiyatları'nda bireysel at terbiyesi kategorisinde 30. oldu. ayrıca 2014 fei dünya binicilik oyunları'nda yer aldı.

özel yaşamı ve ölümü
poul fabricius-bjerre ile evli ida laminnen adında bir kız çocuğu olan fabricius-bjerre, 13 şubat 2023'te kemik kanseri nedeniyle 53 yaşında hayata veda etti.

kaynakça

dış bağlantılar 
mikaela fabricius-bjerre profili , olympedia

1969 doğumlular
turku doğumlu sporcular
2023 yılında ölenler
fin biniciler
fin olimpiyat binicileri
2012 yaz olimpiyatları binicileri
kemik kanserinden ölenler
William Turton

william turton (21 mayıs 1762 - 28 aralık 1835), i̇ngiliz doktor ve doğa bilimcidir. conchology'deki öncü çalışmaları ve linnaeus'un systema naturae eserini i̇ngilizceye çevirmesiyle tanınır.

hayatı 
olveston, gloucestershire'da doğdu ve oxford oriel college'da eğitim gördü. çalışmaya on beş yıl görev yaptığı swansea'da doktor olarak başladı. daha sonra sırasıyla dublin, teignmouth ve torquay'a taşındı. boş zamanlarını doğa tarihine, özellikle konkolojiye adadı. birkaç resimli deniz kabuğu kitabı ve 1806'da gmelin'in linnaeus'un systema naturae baskısının bir çevirisini yayımladı. konkoloji üzerine yaptığı çalışmalar "yeni ufuklar açan" diye tanımlandı.

1817'de teignmouth'ta doktorken, romantik şair john keats'in en küçük erkek kardeşi tom keats'i verem için tedavi etti.

1831'de bideford, devon'a taşındı ve orada öldü. deniz kabuğu koleksiyonu şu anda smithsonian enstitüsü'nde bulunmaktadır.

çift kabuklu turtonia cinsi (j. alder, 1848) ve galeomma turtoni türü onun adını almıştır.

yayınları 
  (free)
  (free)
 a medical glossary; in which the words in the various branches of medicine are deduced from their original languages, and explained (london, 1797, second edition 1802).
  (free)
 a conchological dictionary of the british islands, by w. turton, assisted by his daughter (london, 1819).

kaynakça

dış bağlantılar 
 

i̇ngiliz çevirmenler
i̇ngiliz zoologlar
i̇ngiliz doğa tarihçileri
oriel college'da öğrenim görenler
1835 yılında ölenler
1762 doğumlular
Karatepe yazıtları

azatiwada yazıtı olarak da bilinen karatepe yazıtları (mö 8. yüzyıl), fenike ve luvi metinlerinden oluşan ve anadolu hiyerogliflerinin şifresinin çözülmesini sağlayan taş levhalar üzerine yazılmış iki dilli bir yazıttır. eserler, 1946'da arkeologlar helmuth theodor bossert (1889–1961) ve halet çambel (1916–2014) tarafından türkiye'nin güneyindeki karatepe'de keşfedildi.

bu yazıt, arkeologlara luvi gliflerini deşifre etme yolunda adeta bir rosetta taşı olarak hizmet etmiştir. yazıt kai 26 olarak da bilinir.

azatiwada 
azatiwada, kilikya‘da yerel bir hükümdardı. mö 738-732'de hüküm sürmüş olan adanawa (adana) kralı :de:awariku (urikki) tarafından hükümdar olarak atanmıştır.

metin, azatiwada'nın, adana krallığına yaptığı hizmetlerin anlatıldığı otobiyografik bir açıklamadır. yazıtın, mö 709'daki ölümünden sonrasına ait olduğu varsayılmaktadır. bu tarihleme, hem fenike metninin hem de hiyerogliflerin stilistik analizleriyle desteklenmiştir.

konum 
karatepe çift dilli yazıtları, diğer birçok taş heykel ve kabartma ile birlikte karatepe - aslantaş milli parkı'nın bir parçası olan karatepe-aslantaş açık hava müzesi'nde yer almaktadır.

kaynakça 

arkeolojik eserler
kadirli
mö 8. yüzyıl
taş nesneler
antik kilikya
Thomas Martyn

thomas martyn (23 eylül 1735 - 3 haziran 1825), i̇ngiliz botanikçi ve cambridge üniversitesi'nde botanik profesörü idi. bazen aynı adı taşıyan konkolog ve böcek bilimci thomas martyn (zoolog) ile karıştırılır.

hayatı 

thomas martyn, botanikçi john martyn'in (1699–1768) oğludur. chelsea'de ve cambridge'deki emmanuel koleji'nde eğitim gördü, 1756'da lisans mezunu oldu ve sidney sussex koleji'nin bir üyesi oldu. 1758'de papaz olarak atandı. 1759'da yüksek lisans yaptı ve rahip oldu. 1762'de üniversitede botanik profesörü olarak babasının yerini aldı ve 1825'teki ölümüne kadar bu görevi sürdürdü, ancak "konu popüler olmadığı için" yalnızca 1796'ya kadar ders verdi. thomas martyn'in cambridge'deki profesörlüğü 63 yıl sürerken, babası aynı görevi 29 yıl sürdürmüştür. thomas martyn, 1786'da royal society üyeliğine seçildi.

çalışmaları 
martyn'in başlıca eserlerinden ikisi plantæ cantabrigiensis (1763) ve flora rustica, 4 cilt. (1792–1794) dir. jean-jacques rousseau'nun lettres sur la botanique adlı çalışmasını tercüme etti. 1799'da carl linnaeus tarafından tasarlanan bitki sistemini gösteren thirty-eight plates with explanations adı çalışmasını yayımladı. anglikan kilisesinde bir rahip olarak thomas martyn 82 yaşına kadar vaaz verdi; 1825'teki ölümünün ardından, 1830'da küratörü george cornelius gorham, thomas martyn'in babasıyla ilgili hatıralarına, martyn'in otobiyografik hatıralarını da ekleyerek yayımladı. (memoirs of john martyn, f.r.s., and of thomas martyn, b.d., f.r.s, f.l.s., professors of botany in the university of cambridge, london, hatchard & son).

thomas martyn'in diğer yazılı eserleri şunlardır:

 the english connoisseur (1766); 
 the gentleman's guide in his tour through italy (1787) 
 the language of botany (1793).

1807'de yayımlanan the gardeners' and botanists' dictionary adlı kitabıyla, philip miller'in 1731 tarihli the gardeners dictionary kitabını geliştirdi ve genişletti.

yayınları 

 thomas martyn, some account of the late john martyn, f.r.s., and his writings. londra: 1770. bu hatıratın genişletilmiş bir versiyonu george gorham tarafından 1830'da  memoirs of john martyn and of thomas martyn: professors of botany in the university of cambridge adıyla hazırlandı ve yayımlandı 

tam liste için bkz. gorham s. 267

kaynakça 
 özel

 genel

 

emmanuel college, cambridge'da öğrenim görenler
royal society üyeleri
1825 yılında ölenler
1735 doğumlular
i̇ncelenmemiş çeviri içeren sayfalar
2004 Erzurum depremleri

2004 erzurum depremleri, 25 ve 28 mart 2004'te gerçekleşen, merkez üssü erzurum'un aşkale ilçesi olan, 5,1  ve 5,3  büyüklüklerindeki iki depremdir. depremler sonucu 10 kişi öldü, 87 kişi yaralandı.

depremler ve sonrası 
25 mart 2004 tarihinde erzurum, aşkale merkez üssünde yerel saat ile 21.30’de aletsel büyüklüğü ml=5,1 (mw  5,1) olan şiddetli bir deprem meydana geldi. depremin odak derinliği yaklaşık 5,0 km civarında olup sığ odaklı bir depremdi. deprem başta erzurum ili ve aşkale, ilıca ve çat ilçeleri olmak üzere, rize, gümüşhane ve erzincan gibi çevre illerde de hissedildi. kızılay, depremden etkilenen yerlere 50 çadır, 820 battaniye, 50 mutfak seti, 250 kişilik gıda paketi ve bin kişilik kumanya gönderdi. 28 mart 2004 tarihinde ise aşkale ilçesinde 5,3 büyüklüğünde ve 5,3 derinliğinde bir deprem daha meydana geldi. erzurum'un  ilıca, aşkale ve çat ilçelerine bağlı köylerde toplam 1629 konut yıkılmış veya ağır hasar görmüştür. depremler nedeniyle erzurum'un merkez ilçesi, ilıca, aşkale ve çat ilçeleri ile bağlı köylerde ilköğretim okulları ve liselerde eğitime ara verildi. depremler; 203 büyükbaş, 156 küçükbaş, iki at ve bir eşek olmak üzere toplam 362 hayvanın telef olmasına ve 10 kişinin ölümüne, 87 kişinin yaralanmasına sebep olmuştur.

kaynakça 

erzurum, 2004
21. yüzyılda erzurum
erzurum depremi
erzurum
çifte depremler
Wizardry

wizardry, sir-tech tarafından geliştirilen ve yayınlanan bir rol yapma video oyunu serisidir. orijinal oyun, final fantasy ve dragon quest gibi erken dönem konsol rol yapma oyunları üzerinde önemli bir etkiye sahipti. başlangıçta apple ii için yapılmış olan oyunlar daha sonra diğer platformlara taşınmıştır. sir-tech'in orijinal serisinin son oyunu, 2001'de piyasaya sürülen wizardry 8 oyunuydu. o zamandan beri japon pazarı için geliştirilen çeşitli yan oyunlar bulunmaktadır.

oyunlar 
 wizardry: proving grounds of the mad overlord (1981), apple ii
 wizardry ii: the knight of diamonds (1982), apple ii
 wizardry iii: legacy of llylgamyn (1983), apple ii
 wizardry iv: the return of werdna (1987), apple ii
 wizardry v: heart of the maelstrom (1988), apple ii
 wizardry vi: bane of the cosmic forge (1990), amiga, ms-dos
 wizardry vii: crusaders of the dark savant (1992), ms-dos
 wizardry 8 (2001), microsoft windows

kaynakça

bibliyografi

dış bağlantılar 
 
 wizardry archives  info about the wizardry games

1981'de başlatılan video oyunu serileri
rol yapma oyunları
japonya'da geliştirilen video oyunları
Chris Jones (Amerikan futbolcusu)

christopher deshun jones (d. 3 temmuz 1994), nfl bünyesinde mücadele eden kansas city chiefs takımında defensive tackle pozisyonunda görev yapan amerikan futbolcusudur. üniversite eğitimi sırasında mississippi state bulldogs takımında oynamıştır. 2016 nfl draft ile profesyonelliğe başlamış ve sonuncusu 2023 pro bowl olmak üzere  4 kez pro bowl karmasına seçilmiştir. ayrıca 2 super bowl şampiyonluğu (liv, lvii) yaşamıştır.

gençliği
houston mississippi'deki aynı isimli lisede okuyan jones, üniversite eğitimi sırasında mississippi state üniversitesinde okur. 2016 nfl draft seçmeleri kapsamında 2. tur 37. sıradan kansas city chiefs tarafından seçilir.

nfl kariyeri

normal sezon

play-offlar

kaynakça

1994 doğumlular
kansas city chiefs oyuncuları
american conference pro bowl oyuncuları
pro bowl oyuncuları
yaşayan insanlar
Mycobacterium microti

mycobacterium microti

 mycobacterium tuberculosis kompleksinin (mtbc) üyesi
 'tarla faresi basili' olarak da bilinir
 etimoloji: m. microtus, tarla faresi gibi küçük alan kemirgenlerinde bulunan bir bakteri cinstir. bu mycobacterium türü, ilk olarak i̇ngiltere'deki tarla farelerinde bulunan bir patojen olarak tanımlanmıştır.

tanım 
gram pozitif, hareketsiz, asit haslığına sahip çubuk bakteriler

koloni özellikleri

 değişken koloni morfolojisi, meşin renkli, kaba veya pürüzsüz şekilli

fizyoloji

 37 °c'de gliserolsüz yumurta ortamında yavaş büyüme görülür, genellikle 28-60 gün arası kuluçka süresi gerekir. gliserole karşı direnç geliştirebilir. sıvı ortamlarda büyüyemeyebilir.
 genellikle ilk basamak anti tüberküloz ilaçları olan izoniazid, etambutol, rifampin, streptomisin ve pirazinamide karşı duyarlıdır.

ayırıcı özellikler

ticari olarak mevcut nükleik asit hibritizasyon analizleri, m. tuberculosis kompleksi üyelerini tanımlamak için yaygın olarak kullanılır.

m. tuberculosis kompleksi üyelerinin her biri arasında bir grup moleküler teknikler kullanılarak ayırım yapmak mümkündür ve bir türün her bir suşu arasında bir grup moleküler tiplendirme yöntemlerle ayırım yapılabilir.

patogenez 
m. microti, tarla farelerinde, kedilerde ve lama gibi yeni dünya devegillerde görülen doğal yollarla bulaşan tüberküloza neden olur. i̇nsan enfeksiyonları nadirdir ancak hem bağışık sistemi zayıf hem de bağışıklık sistemi hastalarda ortaya çıkabilir.

suş türü 
strain atcc 19422 = cip 104256 = nctc 8710.

kaynakça

dış bağlantılar 

 type strain of mycobacterium microti at bacdive -  the bacterial diversity metadatabase 

mycobacterium
1957'de tanımlanan bakteriler
asit haslığına sahip basiller
Diogo Afonso

diogo afonso (y. 15. yüzyıl) portekizli bir kaşifti.

biyografi 
prens henry tarafından afrika'nın kuzeybatı ve batı kıyılarında yapılan çeşitli keşiflerde yer aldı.

1444'te antão gonçalves ve gomes pires gibi başka kaşiflerin de bulunduğu bir gemiye komuta etti ve rio de oro'yu (şu anda moritanya'ya ait olan çoğu bölge) keşfetti. i̇kinci yılında, antão gonçalves ve garcia homem ile arguin adasında (şimdi moritanya'da) bir keşif gezisine çıktı . gemisi adanın bir sınır kıyısından geçti, burnunu keşfetti, o bölgede çok sayıda tutsak vardı ve bunlar satıldıkları lizbon'a geri gönderildi. prens henry, duarte pacheco pereira'nın da dahil olduğu beşinci seferi başlattı. daha sonra, çoğunlukla kuzeybatı kesiminde bulunan yeşil burun adalarının geri kalanını keşfetti.

alphonso v'in 29 eylül 1462 tarihli bir kraliyet haritasında, kral onu "kanarya adaları ve madeira'nın kuzeybatısındaki" bir adadan kardeşi infante don fernando için getirmişti:

i̇kinci olarak, aynı haritada diogo afonso, cape verde'nin batısında brava, são nicolau, são vicente ve santo antão ile branco ve razo adacıkları dahil olmak üzere beş ada keşfetti.

diogo afonso daha sonra santiago adasına yerleşti ve ribeira grande'de yaşadı ve adanın ilk yerleşimcilerinden biriydi, orada 29 ocak 1462'de, ribeira grande'nin o zamanki sömürge başkenti yönetilen santiago adasının iki kaptanından ilki oldu, 19 eylül 1462'den 1473'e kadar kaptan olarak ve yerine kardeşi veya oğlu rodrigo afonso'nun geçtiği güney santiago'nun kaptanı olarak kaldı. hayatının geri kalanı bilinmiyor.

kalıt 
keşfettiği bir ada olan são vicente adasındaki tarihi şehir merkezindeki mindelo'daki plajının kıyısına bir heykel dikildi, avenida marginal'in batısında yer alıyor, ayrıca daha doğuda bir caddeye onun adı verildi. rua joão cleofas martins'in doğusundaki bir cadde bulunur, adını barlavento'da adı geçen tek kişi olan en büyük portekizli şairin adını taşıyan rua camões adlı bir caddeyle kesişir.

ayrıca bakınız 

 öncülü santiago adası kaptanları da dahil olmak üzere cape verde'nin sömürge valilerinin listesi: https://en.wikipedia.org/wiki/list_of_colonial_governors_of_cape_verde

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar 

 albuquerque luís, dicionário de história dos descobrimentos portekizce (dictionary of history of portekiz keşifleri), lizbon, círculo de leitores
 serrão, joel (1963), "afonso diogo", dicionàrio de história de portugal ''' (portekiz tarihi sözlüğü), 1. baskı, torres, ruy d'abreu, lizbon, başlangıç editörleri. p. 49
 françois angelier, dictionnaire des voyageurs et explorateurs occidentaux (dictionary of western voyages and explorers''), pygmalion, 2011, s. 30

15. yüzyılda portekizliler
portekizli kâşifler
portekizli koloni valileri
Miniso

miniso (), çin merkezli bir düşük bütçeli perakendecilik ve tuhafiye dükkânı zinciridir. şirket, 2013 yılında ye guo fu tarafından kurulmuş olup kozmetik, kırtasiye, oyuncak ve mutfak eşyaları dahil olmak üzere ev ve tüketim mallarında uzmanlaşmıştır. şirketin merkezi guangzhou'nun liwan semtinde yer almaktadır.

miniso, çin pazarının yanı sıra asya, avrupa, okyanusya, afrika, kuzey amerika ve güney amerika'da 4.200 mağaza işletmektedir.

kaynakça

dış bağlantılar 

 

2013'te kurulan şirketler
new york borsası'ndaki şirketler
guangdong merkezli şirketler
çin merkezli perakendeci şirketler
tuhafiye dükkanları
çin markaları
Leiji Matsumoto

akira matsumoto (; 25 ocak 1938-13 şubat 2023) veya takma adıyla  , japon manga yazarı.

matsumoto, fırtına gemisi ve galaxy express 999 gibi uzay operalarıyla bilinmekteydi. tarzı, güçlü ahlaki temalar, asil kahramanlar, kadın kahramanlar ve garip dünyalar ve melankolik atmosfer sevgisi içeren mitolojik ve genellikle trajik hikâyelerle karakterize edildi.

kaynakça

dış bağlantılar 

 
 

1938 doğumlular
fukuoka ili doğumlular
2023 yılında ölenler
tokyo'da ölenler
japon animatörler
japon desinatörler
manga sanatçıları
yükselen güneş nişanı sahipleri
ordre des arts et des lettres şövalyeleri
Vasco de Ataíde

vasco de ataíde (veya taide), gemisi, pedro álvares cabral'in 1500'deki hindistan seferinin bir parçası olan portekizli bir denizciydi. gemisi yolculuğun başlarında kayboldu ve bu nedenle, filo kazara brezilya'da kaydedilen ilk avrupalı varlığı haline geldiğinde orada değildi. onun hakkında çok az şey biliniyor, hatta kardeşi pêro de ataíde hakkında bilinenden bile daha az şey biliniyor. 24 mart 1500 salı günü, kaptanlığını yaptığı gemi ve yüz elli mürettebatı batıya, brezilya'ya doğru yelken açtıktan sonra ortadan kayboldu. gemi, bir gün önce batı afrika kıyılarındaki yeşil burun adaları'ndaki portekiz yerleşiminden ayrılmıştı.

cabral'ın keşif gezisinin tarihçisi pêro vaz de caminha, "pazartesi gecesi ertesinde, gün doğumunda, vasco de ataíde, bunu gerçekleştirebilecek herhangi bir güçlü veya ters rüzgar olmaksızın filodan koptu. kaptan onu bulmak için elinden geleni yaptı ama artık görünmüyordu." diye yazdı.

ayrıca bakınız 

 denizde gizemli bir şekilde kaybolanların listesi: list of people who disappeared mysteriously at sea

kaynakça 

hcards'lı maddeler
portekizli denizciler
denizde kaybolan kişiler
portekiz deniz tarihi
15. yüzyılda portekizliler
15. yüzyılda doğanlar
1500 yılında ölenler
Sinraptor

sinraptor, geç jura döneminden bir metriacanthosaurid teropod dinozor cinsidir. sinraptor adı, çince anlamına gelen latince "sino" ön ekinden ve soyguncu anlamına gelen "raptor" sözcüğünden gelir. dongi tür adı dong zhiming'i onurlandırıyor. adına rağmen sinraptor, velociraptor gibi dromaeosauridlerle (sık sık "soyguncu" olarak anılır) akraba değildir. bunun yerine, allosaurus ile uzaktan akraba olan bir carnosaur idi. sinraptor ve yakın akrabaları, jurassic carnosaur yayılımının en eski üyeleri arasındaydı. sinraptor hala metriacanthosauridae ailesinin en iyi bilinen üyesi olmaya devam ediyor, hatta bazı eski kaynaklar aile için "sinraptoridae" adını kullanıyor.

keşif 

sinraptor'un holotip örneği, 1987'de çin/kanada ortak bir keşif gezisi sırasında shishugou formasyonu'ndan kuzeybatıdaki çin'deki çölden çıkarıldı ve 1993'te philip j. currie ve zhao xijin tarafından tanımlandı. yaklaşık  boyunda duran ve kabaca  uzunluğunda olan iki sinraptor türü adlandırılmıştır. tip tür olan s. dongi, 1993 yılında currie ve zhao tarafından tanımlanmıştır. i̇lk olarak 1992'de gao tarafından yangchuanosaurus hepingensis olarak adlandırılan ikinci bir tür , aslında sinraptor'un ikinci bir türünü temsil ediyor olabilir. durum böyle olsun ya da olmasın, sinraptor ve yangchuanosaurus yakın akrabaydı ve metriacanthosauridae ailesinde birlikte sınıflandırıldılar. holtz, onun  uzunluğunda olduğunu kestirirken gregory s. paul, s. dongi'''nin  uzunluğuna ve  ağırlığına ulaşabileceğini önerdi.sinraptor'un diş yapısı, allosaurus'unkine çok benziyordu ve bu, bıçak benzeri dişlerini kullanıp büyük, ölümcül yaralar açarak stegosaurlar gibi orta büyüklükteki dinozorları avlamış olabileceğini gösterdi.sinraptor hepingensis'in (eski adıyla yangchuanosaurus) iskeleti, çin'in zigong kentindeki zigong dinozor müzesi'nde sergileniyor.

 patoloji sinraptor dongi'' kafatası örneği ivpp 10600, "hafif kıvrımlı diş çiziklerinin veya oyuklar, sığ, dairesel delikler ve bir tam delici lezyonun bir çeşitliliğini" sergiler. bir kaburga kırılmış ve kapitüler şaftının iç içe geçmesiyle iyileşmişti.

kaynakça

dış bağlantılar 

 gao'nun orijinal çince metni (1992), yangchuanosaurus hepingensis'in resimlerle birlikte açıklaması. 

tür mikroformatı olan maddeler
philip j. currie tarafından adlandırılmış taksonlar
1993'te tanımlanan fosil taksonları
çin fosilleri
metriacanthosauridler
Charles Konig

charles dietrich eberhard konig ya da karl dietrich eberhard könig, kh (1774 - 6 eylül 1851) alman doğa bilimciydi.

brunswick'te doğmuş ve göttingen'de eğitim görmüştür. kraliçe charlotte'un koleksiyonlarını düzenlemek için 1800 yılının sonunda i̇ngiltere'ye geldi. bu işi tamamladıktan sonra joseph banks'in kütüphanecisi dryander'in yardımcısı oldu. 1807'de george shaw'ın yerine british museum'da doğa tarihi bölümünün müdür yardımcısı oldu. üstünün 1813'te ölümü üzerine onun yerine müdür oldu.

daha sonra jeoloji ve mineraloji sorumlusu oldu ve dikkatini mineral ve fosillere çevirerek bay greville'in yeni edindiği koleksiyonu düzenledi. bu görevi 1851 yılında londra'da ani ölümüne kadar sürdürdü.

konig, 1807'de sorumlu yardımcısı olarak atanmasının ardından adını i̇ngilizceleştirdi. 1837'de avam kamarası'nın british museum'la ilgili seçkin komite raporunun ardından doğa tarihi bölümü üç şubeye ayrılmış ve konig mineralojik ve jeolojik şubenin başına getirilmiştir.

dergiler için çeşitli makaleler yazmanın yanı sıra konig, annals of botany'nin 1805'ten 1807'ye kadar olan sayısında john sims ile birlikte çalışmıştır. british museum'daki birçok fosili icones fossilium sectiles (1820-1825) adlı klasik eserinde tanımlamıştır.

1774 doğumlular
1851 yılında ölenler
royal society üyeleri
alman doğa bilimcileri
19. yüzyıl alman jeologları
göttingen üniversitesinde öğrenim görenler
alman bilim insanları
YIT

yit oyj, finlandiya merkezli bir inşaat şirketidir. şirket, 1912 yılında kurulmuş olup apartmanlar, iş binaları ve tüm alanları geliştirmekte ve inşa etmektedir. ayrıca zorlu altyapı inşaatı ve asfaltlama konusunda da uzmanlaşmıştır. şirketin merkezi helsinki'de yer almaktadır.

yit, finlandiya'nın en büyük inşaat şirketi ve satış bazında i̇skandinav bölgesindeki en büyük yapı sistemleri hizmetleri tedarikçisidir. şirket, finlandiya'nın yanı sıra i̇skandinavya, baltıklar, çekya, slovakya ve polonya'da faaliyet göstermektedir.

kaynakça

dış bağlantılar 

 

1912'de kurulan şirketler
helsinki borsası'ndaki şirketler
helsinki merkezli şirketler
finlandiya merkezli inşaat şirketleri
fin markalar
Iraj Kalantari Taleghani

iraj kalantari taleghani (d. 1938 - ö. 21 şubat 2023), i̇ran mimarisinin modernleşmesine yaptığı katkılarla tanınan çağdaş i̇ranlı mimar ve akademisyen.

yaşamı ve kariyeri
taleghani, 1938'de tahran, i̇ran'da doğdu. 1964'te tahran üniversitesi güzel sanatlar fakültesi'nden mimarlık alanında yüksek lisans derecesiyle mezun oldu. i̇ran'daki tahran üniversitesi, azad üniversitesi ile bilim ve teknoloji üniversitesi'nde mimarlık dersleri verdi. 1974 yılında yönetim kurulu başkanlığını yürüttüğü bavand danışmanları firması'nı kurdu. taleghani, 26 eylül 2005'te i̇ran mimarlar ve plancılar derneği tarafından yılın mimarı seçildi. bilinen çalışmaları arasında; tiflis, gürcistan!daki i̇ran büyükelçiliği ve büyükelçilik konutu, tahran, i̇ran'ın kuzeyindeki meigun turizm kompleksi ve anzali, i̇ran'daki sepid edge oteli sayılabilir.

ölümü
taleghani, 21 şubat 2023'te doğum yeri tahran, i̇ran'da 85 yaşında öldü.

kaynakça

dış bağlantılar
 tavoos online 

i̇ranlı akademisyenler
1938 doğumlular
2023 yılında ölenler
i̇ranlı mimarlar
tahran üniversitesinde öğrenim görenler
Eladio Zárate

eladio zárate (d. 12 ocak 1942), paraguaylı futbolcudur.

profesyonel kariyerine 1962 yılında olimpia kulübünde başladı. daha sonra sırasıyla san lorenzo, huracán, unión española, universidad de chile ve guaraní kulüplerinde oynadı.

dış bağlantılar

1942 doğumlular
2022 yılında ölenler
paraguaylı futbolcular
club guaraní futbolcuları
olimpia futbolcuları
cd unión española futbolcuları
universidad de chile futbolcuları
paraguay millî futbol takımı futbolcuları
1959 güney amerika şampiyonası (ekvador) futbolcuları
1963 güney amerika şampiyonası futbolcuları
ca huracán futbolcuları
ca san lorenzo de almagro futbolcuları
Mansur Miftah

mansur miftah ferec bahit el-abdullah veya kısaca mansur miftah (arapça: منصور مفتاح; d. 22 kasım 1955), forvet pozisyonunda görev yapmış katarlı eski millî futbolcudur. katar yıldızlar ligi'nde 7 kez rekor kırarak en çok gol atan oyuncu olmasının yanı sıra 42 golle katar millî takımının bugüne kadar en çok gol atan oyuncusudur.

1955 doğumlular
1980 afc asya kupası futbolcuları
1984 afc asya kupası futbolcuları
1988 afc asya kupası futbolcuları
er-reyyan (spor kulübü) futbolcuları
al-sailiya sc futbolcuları
vekre (spor kulübü) futbolcuları
forvet futbolcular
1984 yaz olimpiyatları futbolcuları
yaşayan insanlar
dûrî nücûm katar futbolcuları
katar millî futbol takımı futbolcuları
katarlı futbolcular
António Silva (futbolcu)

antónio silva (d. 30 ekim 2003), defans pozisyonunda görev yapan portekizli millî futbolcudur. primeira liga takımlarından benfica'da forma giymektedir.

kaynakça

dış bağlantılar 

2003 doğumlular
yaşayan insanlar
norte bölgesi (portekiz) doğumlular
portekizli futbolcular
defans futbolcuları
sl benfica b futbolcuları
sl benfica futbolcuları
segunda liga futbolcuları
primeira liga futbolcuları
portekiz 16 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
portekiz 17 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
portekiz 18 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
portekiz 19 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
portekiz 21 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
portekiz millî futbol takımı futbolcuları
2022 fifa dünya kupası futbolcuları
George Ernest Shelley

george ernest shelley (15 mayıs 1840, brighton - 29 kasım 1910, londra), i̇ngiliz bir jeolog ve ornitologdur. şair percy bysshe shelley'nin yeğenidir.

shelley, lycée de versailles'da eğitim gördü ve grenadier muhafızlarında birkaç yıl görev yaptı ve birkaç yıl sonra yüzbaşı rütbesini aldı.

1889'da jeanette andrew ile evlendi. bu evlilikte bir kızı ve iki oğlu oldu.

kitapları arasında a monograph of the cinnyridae or family of sun birds (1878), a handbook to the birds of egypt (1872)  ve jg keulemans tarafından resimlendirilen afrika kuşları (5 cilt, 1896–1912) yer almaktadır. afrika kuşları, 1896 ile 1912 yılları arasında beş cilt halinde yayımlandı. çalışmanın son bölümü william latley sclater (1863-1944) tarafından tamamlanmış ve shelley'nin ölümünden sonra yayımlanmıştır.

shelley, afrika'da boz ebabil (apus pallidus), çilek kafalı ayrılmaz (agapornis lilianae), küçük tohumkıran (pyrenestes minor), kızıl başlı yaban gagası (spermophaga ruficapilla) ve kahverengi alınlı cılıbıt (charadrius forbesi) da dahil olmak üzere 37 kuş türünü bilimsel olarak ilk kez tanımladı.

kaynakça

dış bağlantılar 
 
 illustrations appearing in handbook to the birds of egypt 

grenadier guards subayları
i̇ngiliz ornitologlar
i̇ngiliz jeologlar
1910 yılında ölenler
1840 doğumlular
londra'da ölenler
brighton doğumlular
Adil Hamis

adil hamis (d. 11 kasım 1965), defans pozisyonunda görev yapan katarlı millî futbolcudur. 

profesyonel kariyerine 1983 yılında el-ğarafe kulübünde başladı.

kaynakça 

1965 doğumlular
1988 afc asya kupası futbolcuları
1992 afc asya kupası futbolcuları
el-ğarafe futbolcuları
katarlı asya oyunları sporcuları
defans futbolcuları
kuveyt'teki gurbetçi futbolcular
1994 asya oyunları futbolcuları
yaşayan insanlar
qadsia sc futbolcuları
dûrî nücûm katar futbolcuları
katar millî futbol takımı futbolcuları
katarlı gurbetçi futbolcular
katarlı futbolcular
Dominick Arduin

dominick arduin (1961–2004), kuzey kutbu'na kayak yapmak için gitmeye çalışırken ortadan kaybolan bir fransız kadındı.

1988'de arduin finlandiya'ya taşındı. 15 yıl finlandiya laponya'da rehber olarak çalıştı ve çifte vatandaşlık aldı. alplerde büyüdüğünü, küçük yaşta öksüz kaldığını, kanserden kurtulduğunu ve ölen ablası dışında tek çocuğu olduğunu anlattı. bu özgeçmişin, ortadan kaybolmasından sonra uydurulduğu keşfedildi.

arduin, 2001 baharında manyetik kuzey kutbu'na ulaştı. 2003 yılında coğrafi kuzey kutbu'na ulaşmaya yönelik ilk başarısız girişimin ardından kurtarıldı ayak parmaklarının çoğu donma nedeniyle kesilmek zorunda kaldı.

5 mart 2004'te arduin, kuzey kutbu'na tek başına kayak yapan ilk kadın olmak için ikinci girişimine başladı. sibirya'daki arctichesky burnu'ndan yola çıktı. bir günlük seyahatten sonra bağlantıyı kaybetti. bir helikopter araması, başka bir gezgin olan frédéric chamard-boudet'i kurtarmalarına rağmen, onun izini bulamadı. arama 21 mart'ta sona erdi.

onun ortadan kayboluşu sonrası, fin yazar sven pahajoki onun yaşamı hakkında yazmaya karar verdi ve özgeçmişini incelerken; onun yaşamı ve başarıları hakkında bütünüyle yalan söylemiş olduğunu anladı. kız kardeşi ve dayısı bulundu ve onun daha önce de ortadan kaybolduğu ortaya çıktı ki onun öldüğüne de inanmıyorlar, ama yalanının yakalanması ve finansal nedenlerden ötürü yine bir daha başlayabilmek için ortadan kaybolduğu sanılıyor. she o paris'te doğru ve büyüdü, asla kanser olmadı ve kız kardeşi ölmedi. kendisi 19 yaşındayken babası öldü, birkaç yıl sonra da annesi öldü.

kaynakça 

fransız kâşifler
2004 yılında ölenler
1961 doğumlular
Shane Duffy

shane patrick michael duffy (d. 1 ocak 1992), efl championship kulübü norwich city ve i̇rlanda millî futbol takımında defans oyuncusu olarak oynayan kuzey i̇rlanda doğumlu i̇rlandalı profesyonel millî futbolcudur.

duffy, 2014 yılında uefa euro 2016'da ülkeyi temsil eden üst düzey takım için ilk maçına çıktı ve bugüne kadar 55 kez forma giydi.

kaynakça 

1992 doğumlular
defans futbolcuları
kuzey i̇rlandalı futbolcular
blackburn rovers fc futbolcuları
brighton & hove albion fc futbolcuları
burnley fc futbolcuları
celtic fc futbolcuları
english football league futbolcuları
everton fc futbolcuları
fulham fc futbolcuları
yaşayan insanlar
kuzey i̇rlanda 21 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
premier league futbolcuları
i̇rlanda millî futbol takımı futbolcuları
i̇rlanda 21 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
scottish professional football league futbolcuları
scunthorpe united fc futbolcuları
2016 avrupa futbol şampiyonası futbolcuları
yeovil town fc futbolcuları
Henry Baker Tristram

henry baker tristram frs (11 mayıs 1822 - 8 mart 1906), i̇ngiliz din adamı, i̇ncil bilgini, gezgin ve ornitologdur. bir papaz-natüralist olarak, evrimi ve yaratılışı uzlaştırmaya çalışan darwinizm'in ilk destekçilerinden biriydi.

biyografi 
tristram, rahip henry baker tristram'ın oğluydu, northumberland, alnwick yakınlarındaki eglingham papaz evinde doğdu. durham school ve oxford'daki lincoln college'da eğitim gördü. 1846'da rahip olarak atandı.

diplomatik, bilimsel ve misyonerlik çalışmaları 
tristram, 1847'den 1849'a kadar bermuda valisinin sekreteri olarak çalıştı. sahra çölünde keşifler yaptı ve 1858'de filistin'i ziyaret etti, 1863 ve 1872'de oraya geri döndü ve zamanını doğa tarihi gözlemleri ve eski ve yeni ahit'te bahsedilen yerleri belirleme arasında bölüştürdü. 1873'te durham katedrali'nin kanonu oldu. 1881'de tekrar filistin, lübnan, mezopotamya ve ermenistan'a seyahat etti. ayrıca osaka'da misyoner ve öğretmen olan kızı katherine alice salvin tristram'ı ziyaret etmek için japonya'ya bir yolculuk yaptı.

1858'de charles darwin ve alfred russel wallace tarafından eşzamanlı olarak yayımlanan, londra linne derneği'nde okunan  makaleleri okudu ve ibis'te "benden önce çeşitli türlerden yaklaşık 100 larks serisi... bay darwin ve wallace'ın ortaya koyduğu görüşlere ikna olmaktan kendimi alamıyorum." dediği bir makale yayımladı. evrimin bu erken kabulünü yaratılışla uzlaştırmaya çalıştı. thomas henry huxley ve samuel wilberforce arasındaki ünlü oxford tartışması'nın ardından tristram, teoriyi erken kabul edişinden sonra darwinizm'i reddetti.

tristram, i̇ngiliz ornitologlar birliği'nin kurucusu ve orijinal üyelerinden biri oldu ve 1868'de royal society bir üyesi olarak atandı. i̇ngiliz ornitolog ve abraham dee bartlett'in oğlu olan edward bartlett, 1863-1864'te tristram'a filistin'e kadar eşlik etti. seyahatleri sırasında, sonrasında world museum liverpool'a sattığı geniş ve kapsamlı bir kuş derisi koleksiyonu biriktirdi.

yayımlanmış eserler 
tristram'ın bazı yayınları

 büyük sahra  (1860)
 the land of israel, filistin'de seyahatler dergisi, fiziksel karakterine özel referansla üstlenildi (1865)
 i̇ncil'in doğal tarihi (1867); 10. baskı (1911) 
 doğudaki sahneler (1870)
 suriye'nin kızları (1872)
 moab ülkesi (1874)
 filistin yolları (1882)
 filistin faunası ve florası (1884)
 batı filistin araştırması: filistin faunası ve florası  (1884)
 i̇ncil topraklarında doğu gümrükleri (1894) ve japonya'da rambles (1895)

mirası 
tristram'ın sığırcık kuşu (tristram'ın çaylak kuzgunu olarak da bilinir), tristram'ın ötleğeni, tristram'ın ağaçkakanı, tristram'ın serini ve tristram'ın fırtına kuşu da dahil olmak üzere bir dizi kuşa onun adı verildi. ayrıca adını gerbil meriones tristrami'ye  verdi (tristram'ın jird'i olarak da bilinir). ayrıca bir kertenkele türü olan acanthodactylus tristrami'nin bilimsel adıyla da anılmaktadır.

kaynakça

dış bağlantılar 

 1865: i̇srail ülkesi: filistin'de seyahatler .
 1873: moab ülkesi; ölü deniz ve ürdün'ün doğu yakasında seyahatler ve keşifler
 978-0-85244-516-7 

royal society üyeleri
i̇ngiliz gezi yazarları
i̇ngiliz ornitologlar
1906 yılında ölenler
1822 doğumlular
Imre Frivaldszky

imre frivaldszky olarak bilinen dr emerich frivaldszky von frivald (6 şubat 1799, bacskó, macaristan (şimdi bačkov, trebišov bölgesi, slovakya) - 19 ekim 1870, jobbágyi, macaristan), macar botanikçi ve entomologdu.

biyografi 
toprak sahibi seçkin bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen frivaldszky, sátoraljaújhely ve eğre'deki gymnasium'larda eğitim aldı ve ardından kassa kraliyet akademisi'nde felsefe okudu. 1823'te budapeşte üniversitesi'nden tıp fakültesinden mezun oldu.

hâlâ eğre'de bir öğrenciyken, botanik gezilerinde pál kitaibel ve jószef sadler'a eşlik etti. tıptan mezun olduğunda, 1822'de budapeşte'deki macaristan ulusal müzesi'nde küratör yardımcısıydı ve daha sonra 1851'de emekli oluncaya kadar burada küratör olarak görev yaptı. 1824'te tıp mesleğini bıraktı ve hayatının geri kalanını bir botanikçi ve zoolog olarak geçirdi. macaristan, osmanlı i̇mparatorluğu ve i̇talya'da birçok toplama gezisi yaptı.

frivaldszky, bitkiler, yılanlar, salyangozlar ve özellikle böcekler (lepidoptera ve coleoptera) hakkında kapsamlı yazılar yazdı ve çalışmalar yaptı. devasa böcekbilim koleksiyonunun büyük bir kısmı 1838'de bir sel felaketinde, geri kalanı ise 1956'da komünizm karşıtı devrim sırasında yok oldu. örneklerinin çoğu pisa üniversitesi doğa tarihi müzesi'nde bulunmaktadır. yeğeni janos frivaldszky de macaristan ulusal müzesi'nde böcek bilimci ve küratör oldu.

kaynakça

dış bağlantılar 
 frivaldszky aile web sitesi
 österreichische botanische zeitschrift'teki ölüm ilanı, 1870
 balint zs. ve s abadjev: imre frivaldszky'nin yayınlarının açıklamalı bir listesi . annales historico-naturales musei naturalis hungarici 98.185,2006 .

macar bilimler akademisi üyeleri
yazar kısaltmalı botanikçiler
1870 yılında ölenler
1799 doğumlular
Osmanlı'nın Fas seferi

osmanlı'nın fas seferi, 16. yüzyılda osmanlı i̇mparatorluğu'nun fas'a düzenlediği birkaç seferden oluşur.

fes'in ele geçirilmesi (1554)

arka plan 
16. yüzyılın başlarında fas, tek bir hanedan altında birleşmemişti ve vattâsîler ile saadiler arasındaki düşmanlık başladı. bu düşmanlıktan dolayı vattâsîler, osmanlı i̇mparatorluğu'ndan askeri yardım istedi.

i̇lk himayelik 
1545'te kuzey fas'taki wattasid hükümdarı ali abu hassun, osmanlı padişahının tam yetkisini tanıdı, bir bağlılık mektubu gönderdi ve kendisini bir osmanlı vasalı olarak fez'i osmanlı toprağı olarak ilan etti. daha sonra 1549'da, wattasidler fez'i liderleri muhammed eş-şeyh komutasındaki saadî rakiplerine kaptırınca osmanlılar askeri olarak müdahale etmedi.

i̇kinci himayelik 

ebu hasan'ın osmanlılarla ittifakı nihayetinde 1554'te fez'in alınmasına yol açtı. louis de chénier'e göre, salih reis'in kuvvetleri 4.000 askerden oluşuyordu ve muhammed kül-şeyh'in kuvvetleri 20.000'den fazlaydı ve salih reis'in ordusundan sayıca üstündü. ernest mercier'e göre salih reis'in birliklerinin sayısı 11.000, kül şeyh'in kuvvetlerinin sayısı 40.000 idi. salah reis, saadianları yenmeyi ve fes'i fethetmeyi başardı ve wattasid hükümdarı ebu hassun'u osmanlıların bir tebası olarak tahta çıkardı.

sonraları 
kabîliye'dekiler osmanlılar'ın ve berberiler'in çekilmesini talep ederek dört ay boyunca halka zulüm ederek fes'de kaldılar. fes'den çekilmesi üzerine salih reis, saadi hükümdarına düşmanı ali ebu hasan'a daha fazla yardım etmeyeceğine dair güvence verdi. ali ebu hasan daha sonra ordusuna paralı askerler aldı. ancak vattâsîler, osmanlı birliklerinin yardımı olmadan tadla savaşı'nda yenildiler ve fes, saadiler tarafından yeniden ele geçirildi.

fes'in ele geçirilmesi (1576) 
saadi hükümdarı eş-şeyh, osmanlılar tarafından öldürüldükten sonra abdülmelik ve kardeşi fas'tan kaçtı. abdülmelik sürgünü sırasında osmanlı müesses nizamının bir üyesi oldu. iii. murad, saadi tahtını kazanmasına yardım etme desteği karşılığında abdülmelik tarafından fas'ı osmanlı himayesine alma teklifini kabul etti. iii. murad daha sonra cezayir valisi ramazan paşa'ya fas'ı işgal etmesini ve abdülmelik'i osmanlıya bağlı bey olarak tahta oturtmasını emretti.

üçüncü himayelik 

ramazan paşa, abdülmelik ve osmanlı ordusuyla birlikte fes'e geldi, fes kolayca fethedildi. bu mağlubiyetin ardından saadi hükümdarı ebu abdullah muhammed, marakeş'e kaçtı. ancak marakeş de fethedildi.

abdülmelik, osmanlı himayesi altında fas'ın yönetimini üstlendi. iii. murad'ın adı cuma namazında anıldı ve i̇slam dünyasındaki iki egemenlik simgesi olarak madeni paraların üzerinde yer aldı.

kaynakça 

osmanlı i̇mparatorluğu'nun savaşları
16. yüzyılda çatışmalar
osmanlı i̇mparatorluğu
Texas A&M University Press

texas a&m university press, teksas a&m üniversitesine bağlı faaliyet gösteren, college station merkezli bir yayınevidir. 1974'te kurulmuştur.

kaynakça

dış bağlantılar 
 

amerika birleşik devletleri üniversite basınları
teksas merkezli yayınevleri
1974'te kurulan yayınevleri
1974'te amerika birleşik devletleri'nde kurulan oluşumlar
Patrick Timsit

patrick timsit (okunuşu:[patʁik timˈsit]; d. 15 temmuz 1959, cezayir şehri), cezayir yahudisi asıllı fransız stand-up komedyen, senarist, aktör ve film yönetmeni.

yaşamı ve kariyeri 
timsit, 15 temmuz 1959'da cezayir şehri, cezayir'de yahudi kökenli bir ailenin oğlu olarak doğdu. 1984'te oyunculuğa başladı. en çok; 2017 yapımı başrolünü ünlü fransız kadın oyuncu valérie lemercier ile paylaştığı miguel rolünde olduğu romantik komedi türündeki marie-francine adlı filmle akıllarda kaldı. dört defa césar ödülleri'ne aday gösterildi. yer aldığı diğer bazı yapımlar arasında; la crise, pédale douce, un indien dans la ville, rendez-vous en terre inconnue ve  le cousin sayılabilir.

cesar adaylıkları 
en i̇yi çıkış yapan oyuncu – la crise (1992)
en i̇yi erkek oyuncu – pédale douce (1996)
en i̇yi senaryo – pédale douce (1996)
en i̇yi erkek oyuncu – le cousin (1997)

seçme filmografi 
 sans peur et sans reproche (1988) rolü: fransa kralı viii charles
 mayrig (1991) rolü: garbis
 la crise (1992) rolü: michou
 the monster (1994) rolü: loris (fransızca dublaj)
 little indian, big city (1994)  rolü: richard montignac
 la belle verte (1996) rolü: tv sunucusu
 pedale douce (1996) rolü: adrien
 le cousin (1997) rolü: lahcene "nounours" abdelrahmane
 hercules (1997) rolü: philoctetes (fransızca dublaj)
 marquise (1997) rolü: rené "gros rené" berthelot
 paparazzi (1998) rolü: franck
 quasimodo d'el paris (1999 – yönetmen) rolü: quasimodo
 les 11 commandements (2001) rolü: toto
 l'art (délicat) de la séduction (2001) rolü: etienne
 atlantis: the lost empire (2001) rolü: gaëtan moliére (fransızca dublaj)
 the car keys (2003) rolü: kendisi
 shark tale (2004) rolü: lenny (fransızca dublaj)
 azur and asmar (2006) rolü: crapoux (seslendirme)
 dragon hunters (2008) rolü: gwyzdo (seslendirme)
 sur la piste du marsupilami (2012) rolü: caporal
 robin des bois, la véritable histoire (2015) rolü: alfred
 gangsterdam (2017) rolü: ruben'in babası 
 dalida (2017) rolü: bruno coquatrix
 marie-francine (2017) rolü: miguel
 the last mercenary (2021) rolü: kumandan jouard
 brother and sister (2022) rolü: zwy

kaynakça

dış bağlatılar 

fransız stand-up komedyenler
1959 doğumlular
fransız film yönetmenleri
fransız erkek sinema oyuncuları
cezayir yahudisi asıllı fransızlar
fransız senaristler
yaşayan insanlar
algiers doğumlular
University of Toronto Press

university of toronto press, toronto üniversitesine bağlı faaliyet gösteren, toronto merkezli bir yayınevidir. 1901'de kurulmuştur.

kaynakça

dış bağlantılar 
 

kanada'daki yayınevleri
toronto merkezli şirketler
toronto üniversitesi
1901'de kurulan yayınevleri
1900'lerde kanada'da kurulan oluşumlar
Granada (şirket)

granada, londra ve manchester merkezli eski bir konglomerattır. 1930'da kurulan şirket, 2004'te carlton ile birleşerek varlığını sona erdirmiştir.

kaynakça 

1930'da kurulan medya şirketleri
1930'larda i̇ngiltere'de kurulan oluşumlar
2004'te kapanan şirketler
birleşik krallık merkezli eski medya şirketleri
londra merkezli eski şirketler
manchester merkezli şirketler
londra borsası'ndaki eski şirketler
Hector Madalyası

hector memorial madalyası olarak da bilinen hector madalyası, royal society te apārangi (yeni zelanda'da bilim ve beşeri bilimler alanlarında finansman ve politika tavsiyesi sağlayan bağımsız, yasal, kar amacı gütmeyen bir kuruluş) tarafından sir james hector anısına yeni zelanda'da çalışan araştırmacılara verilen bir bilim ödülüdür. her yıl farklı bilim alanları için dönüşümlü olarak verilmektedir: kimya bilimleri; fiziksel bilimler; matematik ve bilgi bilimleri. "büyük bilimsel veya teknolojik değere sahip bir çalışma üstlenmiş ve belirli bir bilim dalının ilerlemesine olağanüstü bir katkı yapmış" bir araştırmacıya verilir. daha önceleri, daha fazla bilim alanı arasında döndürülürdü - 1918'de bunlar: botanik, kimya, etnoloji, jeoloji, fizik (matematik ve astronomi dahil), zooloji (hayvan fizyolojisi dahil) idi. birkaç yıl boyunca iki yılda bir verilmiştir. 2000, 2002 ve 2004'te madalya verilmemiştir. madalya normalde aynı disiplinde iki yıl üst üste verilmez.

1991 yılına kadar verilen en yüksek maddi değerli ödüllerden biri iken, yeni zelanda kraliyet derneği tarafından verilen rutherford madalyası tarafından geçilmiştir.

madalyanın ön yüzünde james hector'un başı ve arka yüzünde huia'yı yakalayan bir māori bulunur. yaşayan bir huia'nın teyit edilen son görüşü, madalyanın verilmesinden üç yıl öncesine dayanır.

madalyayı alanlar

ayrıca bakınız 

 kategori:yeni zelandalı bilim adamları
 yeni zelanda bilim adamları derneği tarafından verilen shorland madalyası
 kimya ödüllerinin listesi
 matematik ödüllerinin listesi
 fizik ödüllerinin listesi

kaynakça

dış bağlantılar 

 hector madalyası , yeni zelanda kraliyet cemiyeti te apārangi

matematik ödülleri
fizik ödülleri
kimya ödülleri
bilim ve mühendislik ödülleri
yeni zelanda'da bilim ve teknoloji
yeni zelandalı bilim adamları
i̇ncelenmemiş çeviri içeren sayfalar
Iris de Araújo

iris de araújo rezende machado (d. 7 mayıs 1943 –ö. 21 şubat 2023), brezilyalı siyasetçi ve eski first lady.

yaşamı ve kariyeri
de araújo, 7 mayıs 1943'te três lagoas, brezilya'da doğdu. eşi siyasetçi eski goiás belediye başkanı ve valisi iris rezende'nin görev yaptığı dönemlerde goiás first lady'si ünvanını taşıdı. ayrıca brezilya demokratik hareket partisi (mdb) bünyesinde 2007-2015 yılları arasında brezilya temsilciler meclisi'ne delege olarak girdi.

özel yaşamı ve ölümü
eşi eski siyasetçi iris rezende ile evliliğinden üç çocuk sahibi olan de araújo, 21 şubat 2023'te goiânia, brezilya'da 79 yaşında öldü.

kaynakça

kadın siyasetçiler
1943 doğumlular
2023 yılında ölenler
brezilyalı siyasetçiler
brezilya siyasetçileri eşleri
Ornithology

ornithology, amerikan ornitoloji topluluğu tarafından haftalık yayımlanan, kuş bilimiyle ilgili içerik barındıran akademik bir dergidir. 1884'te the auk adıyla yayın hayatına başlamıştır.

dış bağlantılar 
 

amerika birleşik devletleri'nde yayımlanan akademik dergiler
i̇ngilizce akademik dergiler
zooloji akademik dergileri
1984'te kurulan yayınlar