Raimondo D'Aronco

raimondo tommaso d'aronco (31 ağustos 1857 – 3 mayıs 1932), art nouveau tarzındaki bina tasarımları ile ünlü i̇talyan mimar. ii. abdülhamid devrinde 16 yıl saray mimarlığı yapmıştır.

kuledibi'ndeki laleli çeşme de d'aronco'nun izlerini taşır. 1894 i̇stanbul depremi'nde zarar gören galata'daki aziziye karakolu'nu da onaran isimdir.

i̇lk yıllarda
d'aronco, 1857'de i̇talya'nın udine eyaletindeki gemona del friuli kasabasında (şimdi friuli'de, o zamanlar avusturya i̇mparatorluğu'nun bir parçası) birkaç kuşak boyunca inşaatçı bir ailede doğdu. i̇lkokuldan sonra gemona sanat ve ticaret okulu'nu bitirdi.

14 yaşındayken, d'aronco, 1871'de avusturya'nın graz kentinde, bugün hala var olan yetenekli masonlar ve marangozlar yetiştirmekle ünlü bir inşaat okulu olan johanneum baukunde'ye katıldı. babasıyla yıllarca süren pratik deneyimden sonra zaten bilgili olan olağanüstü bir öğrenci olduğunu kanıtladı ve öğretmenleri onu mimarlık okumaya çağırdı. kararlılığıyla i̇talya'ya döndükten sonra d'aronco, gemona'daki bir tasarım yaz okuluna kaydoldu ve ikinci kursu tamamladıktan sonra girdiği yarışmada birincilik ödülü kazandı.

aronco daha sonra askerlik hizmeti için gönüllü oldu ve torino'da ahşap inşaatında deneyim kazandıran bir tahkimat mühendisi olarak çalıştı. terhis olduktan sonra, venedik güzel sanatlar akademisi, accademia di belle arti'ye girdi ve burada öğretim, belirli bir düşünce okuluyla sınırlı değildi ve fikirleri daha önce herhangi bir mimarlık eğitimi tarafından şekillendirilmemiş olan d'aronco'nun biçim ve stil ile özgürce deney yapmasını sağladı. akademide, camillo boito'nun fikirleri, ona mevcut çevreyi diğer kaynaklarla nasıl birleştireceğini öğreten tasarım derslerinde baskındı. yılın sonunda, henüz 19 yaşındayken ve coşku doluyken, mimari kompozisyon için birincilik ödülüne layık görüldü.

kariyeri 
raimondo d'aronco'nun i̇talya'da şöhrete kavuşması, roma'da inşa edilecek kral ii. vittorio emmanuele'ye ait bir anıt için yapılan tasarım yarışmasıyla başladı. tasarımı gümüş madalya kazandı. 1887 venedik sergisi, 1890'da i̇lk torino mimarlık sergisi ve 1891'de palermo ulusal sergisi yarışmalarındaki benzer başarılar onu i̇talya'nın en umut verici genç mimarlarından biri haline getirdi.

1893 yılında, 1896 yılında düzenlenecek i̇stanbul tarım ve sanayi fuarı için tasarımlar hazırlamak üzere i̇stanbul'a davet edildi. ağustos 1893'te geldi ve projeyi birkaç ay içinde tamamladı. sultan ii. abdülhamid tasarımları onayladı ve 10 temmuz 1894'teki büyük deprem şehri harap ettiğinde temeller atılıyordu. yıkılan binaların biri de inşa halindeki bu sergiydi.

ancak depremin ardından, raimondo d'aronco'nun ayakta durmasının mimarına duyulan ihtiyaç, bir yeniden inşa programı başladıkça daha da acil hale geldi. i̇lk önce eski şehirdeki hasarlı anıtları restore etmekle suçlandı ve hükûmet ve bireyler için çok sayıda bina tasarlamaya devam etti.

meslek hayatındaki i̇stanbul dönemi ancak sultan ii. abdülhamid'in 1909'da tahttan indirilmesiyle sona erdi. bu 16 yıl hayatının en üretken yılları olacaktı ve özgünlüğünün zirvesini temsil ediyordu.

ölümü 
d'aronco, son dönemlerinde bademcik iltihabına iyi gelecek bir iklim arayışı için san remo'ye taşındı ve 1932'de orada öldü.

eserleri 
 botter apartmanı (tünel) (1900)
 cemil bey evi (1905) (kireçburnu)
 hamidiye-i etfal hastanesi saat kulesi (şişli) (1906)
 haydarpaşa tıbbiye mektebi (alexandre vallaury ile birlikte)
 huber köşkü (tarabya) 
 mehmed memduh paşa yalısının kütüphane ve koleksiyon salonu (arnavutköy)
 merzifonlu kara mustafa paşa camii (karaköy)
 nazime sultan sarayı 
 şeyh zafir türbesi (serencebey)
 sultan ii. abdülhamit çeşmesi (maçka) (1901)
 tarım, orman ve maden bakanlığı binası (sultanhamet) (1898) (günümüzde marmara üniversitesi rektörlüğü)
 villa tarabya (i̇talyan sefareti yazlık binası) (tarabya) 
 yeniçeri müzesi (1903)
 yıldız sarayı şale köşkü (yıldız) (1898)
 yıldız seramik fabrikası (yıldız) (1893-1907)
 yıldız yokuşu üstünde türbe, çeşme ve kütüphane.

kaynakça 

1857 doğumlular
gemona del friuli doğumlular
1932 yılında ölenler
19. yüzyıl mimarları
20. yüzyıl mimarları
19. yüzyılda i̇talyan mimarlar
20. yüzyılda i̇talyan mimarlar
osmanlı mimarları
sanremo'da ölenler