Johanna van Gogh-Bonger

johanna gezina "jo" van gogh-bonger (4 ekim 1862 – 2 eylül 1925), ressam vincent van gogh'un kardeşi sanat simsarı theo van gogh'un eşidir. vincent van gogh'un ünlenmesinde anahtar isimlerden biridir.

i̇lk yılları 
johanna gezina bonger hollanda'nın amsterdam şehrinde doğdu. yedi kardeşin beşincisi ve bir sigorta brokerının kızıydı. müziksever bir aileden geliyordu, johanna da iyi derecede piyano çalmayı öğrendi. "neşeli ve hayat dolu bir çocuk" olan johanna'nın, ev işlerine yardım eden ablalarından farklı olarak, i̇ngilizce alanında eğitim görmesine ve üniversite derecesine eşdeğer bir derece elde etmesine izin verildi. johanna bazı aylar londra'da kalarak british museum'un kütüphanesinde çalıştı.

on yedi yaşından itibaren ayrıntılı bir günlük tuttu. bu günlük sonradan vincent van gogh hakkındaki birçok bilginin kaynağı oldu. aynı dönemde yazar multatuli'nin etkisi altına girdi.

yetişkinliği 

yirmi iki yaşında elburg'daki bir yatılı kız okulunda i̇ngilizce öğretmeni oldu, ardından utrecht'teki high school for girls'de görevini sürdürdü. aynı dönemde amsterdam'da bulunduğu bir sırada ağabeyi andries kendisini vincent'ın kardeşi theo van gogh ile tanıştırdı. van gogh kız kardeşlerden biri kendisini "zeki ve nazik" sözleriyle tarif etti.

i̇lk evliliği
johanna kendisini ertesi yıl ziyaret ederek aşkını ilan eden theo'yu başta fazla tanımadığından reddettiyse de, bir yıl sonra evlenme teklifini kabul etti ve 17 nisan 1889'da amsterdam'da evlendiler. oğulları vincent willem 21 ocak 1890'da doğdu. ancak theo'nun ocak 1891'deki ölümüyle, johanna geçimini sağlamak zorunda olduğu bebeğiyle dul kaldı.

kendisine yalnızca birkaç parça mobilya ile kayınbiraderi vincent'ın o zamanlar değersiz olan 200 civarında eseriyle dolu olan, paris'te bir apartman dairesi kaldı. kendisine bu resimlerden kurtulması tavsiye edildiyse de johanna bunun yerine hollanda'ya geri döndü, amsterdam'a 25 km. uzaklıkta bir köy olan bussum'da bir pansiyon açtı ve sanatsal bağlantılarını yeniden kurdu. evliliği boyunca tutmayı bıraktığı günlüğünü, oğlunun bir gün okuması niyetiyle yeniden tutmaya başladı. ek gelir elde etmek amacıyla fransızca ve i̇ngilizce'den felemenkçe'ye kısa hikâyeler çevirdi. 1905'te ailesinin açıkça karşı çıkmasına karşın kadın sosyalist hareketinin kurucularından biri oldu. ancak bunun oğlunu yetiştirmesini engellemesine izin vermedi.

1892'de vincent'ın eserlerinin sergilenmesini organize etmekteyken richard roland holst tarafından sertçe eleştirildi:

"bayan van gogh cazibeli bir küçük hanım, ancak birinin hakkında hiçbir şey bilmediği bir konuda fanatikçe hayranlık göstermesi beni rahatsız ediyor; duygusallıktan körleşmesine rağmen tamamen eleştirel bir tavır takındığını düşünüyor. okul çağı kızıvari zırvalıklar, daha fazlası değil. [...] bayan van gogh'un en çok beğendiği eserler en abartılı ve duygusal olanlar, ona en fazla gözyaşı döktürenler; kederinin vincent'ı bir tanrıya dönüştürdüğünü unutuyor."

i̇kinci evliliği

ağustos 1901'de amsterdam'da doğmuş hollandalı bir ressam olan johan cohen gosschalk (1873–1912) ile evlendi. 1912'de bir kez daha dul kaldı. 1914'te theo'nun cenazesini mezarından çıkartırarak utrecht'ten auvers-sur-oise'a getirtti ve vincent'ın yanına gömdürdü.

çalışmaları ve van gogh mektupları
johanna, vincent ile eşinin ölümünden sonra yoğun şekilde  kardeşler arasındaki yazışmaların yayına hazırlanması üzerine çalıştı. felemenkçe ilk cilt 1914'te yayımlandı. johanna ayrıca vincent'ın eserlerini çeşitli erken dönem retrospektif sergilere bağışlayarak, onun ünü ve itibarının artmasında kilit rol oynadı. ayrıca van gogh ailesinin tarihini yazdı.

johanna, temasını sürdürdüğü vincent'ın arkadaşı eugène boch'a temmuz 1891'de eugene boch'un portresi'ni hediye etti. émile bernard ile de temasını kesmedi. bernard, vincent van gogh'un eserlerinin tanıtımında ona yardımcı oldu.

uzun süre acılar çekmiş sanatçı vincent van gogh'un mirası ve ünü, ölümünü izleyen yıllarda önce hollanda'da, ardından almanya'da, sonrasında ise avrupa çapında yayıldı. kardeşi theo ile arkadaşlıkları ağustos 1872'den itibaren birbirlerine yolladıkları sayısız mektupla belgelendi. van gogh-bonger mektupları 1914'te üç cilt hâlinde yayımladı. johanna başlarda van gogh'un tablolarının berlin'deki sergileri ve 1914'te theo'ya mektupların ilk cildinin yayımlanması için alman sanat simsarı ve yayımcılar paul cassirer ve kuzeni bruno ile yakın çalıştı. mektupların yayımlanması, sanatı için acılar çekmiş ve genç yaşta ölmüş, gergin ve kendisini adamış ressam vincent van gogh'un merak uyandıran esrarının yayılmasına yardımcı oldu.

son yılları ve ölümü
1915-1919 yılları arasında new york'ta yaşadı, 1919'da amsterdam'a döndü. 2 eylül 1925'te, 62 yaşında, laren, hollanda'da öldü. öldüğü sırada hâlâ vincent'ın mektuplarını i̇ngilizceye çevirmekle meşguldü. bir çocuğu ve dört torunu vardı.

kaynakça

özel

genel

dış bağlantılar

 webpage announcing a biography of johanna bonger.
johanna van gogh-bonger's memoir
 memoir by her son.

1862 doğumlular
1925 yılında ölenler
vincent van gogh
van gogh ailesi