2020 Aden saldırıları

30 aralık 2020'de, yeni kurulan yemen hükûmetini taşıyan bir uçak, aden uluslararası havalimanı'na indi. i̇niş sırasında bombalar patladı ve silahlı kişiler ateş açtı, 25 kişi öldü ve 110 kişi yaralandı.

havalimanına düzenlenen saldırıda, uçakta bulunan yolculardan hiçbiri yaralanmadı ve yemenli kabine üyeleri güvenlik için hızla maşiq sarayı'na götürüldü. sarayın daha sonra bir saldırıya da hedef olduğu bildirildi.

arka plan 
yemen hükûmet güçleri ile ayrılıkçı güney geçiş konseyi'nin güçleri arasındaki çatışmaları gidermek için komşu suudi arabistan'ın desteğiyle yeni bir kabine kuruldu. yemen'in kuzey ve güney bölgelerinin her bölgesinden eşit sayıda temsilcinin yer aldığı yeni birlik hükûmetinin kurulması, suudilerin arabuluculuğunda bir yıldan uzun süren yoğun müzakerelerin sonucuydu ve iç çatışmayı sona erdirmek için tasarlandı.

yemen hükûmeti, husi isyancıların başkent san'a'nın kontrolünü ele geçirmesinin ardından geçici başkent aden'de kurulmuş olsa da, son operasyonları genellikle suudi arabistan'da sürgünde iken, güney geçiş konseyi'nin aden'i bir bir yıl önce ve hükûmeti dışarı çıkmaya zorladı.

24 üyeli yeni kabinenin aralık ayı başlarında duyurulmasının ardından, başbakan muin abdulmelik said liderliğindeki yeni birlik hükûmeti, 26 aralık 2020'de suudi arabistan'ın başkenti riyad'da cumhurbaşkanı abdurabbu mansur el-hadi tarafından yemin etti.

saldırılar 
30 aralık 2020'de, suudi arabistan'dan güneybatı yemen'deki liman kenti aden'e, başbakan da dahil olmak üzere yeni kurulan yemen hükûmetinin üyelerini ve suudi arabistan'ın yemen büyükelçisini taşıyan bir yemenia uçağı uçtu. havalimanı salonu yerel yetkililerin yanı sıra yeni kabine üyelerini selamlamayı uman sivillerle doluydu. dışarıdaki asfaltta yüzlerce kişi toplanmıştı.

yolcular uçaktan inerken büyük patlamalar duyuldu. yerel bir güvenlik kaynağı, "havalimanının salonuna üç havan mermisinin düştüğünü" bildirirken, uçakla gelenlerden yemen haberleşme bakanı naguib al-awg, insansız hava aracı saldırıları olduğunu öne sürerken, güney geçiş konseyi, bunların füze olduğuna inanıyordu. the telegraph, patlama görüntülerinin analizinin havalimanı terminalinin kuzey tarafında meydana gelen bir patlamayı ve yaklaşık 30 saniye sonra yaklaşık 20 metre uzakta meydana gelen ikinci patlamayı gösterdiğini bildirdi. yaralılardan biri, birkaç metre uzaktayken "terminal kapısına bir füzenin çarptığını" belirtti.

patlamalar yüzlerce kişilik kalabalığı siper almak için çabalıyordu ve uçaktan inen bakanlar sığınak bulmak için ya uçağa ya da merdivenlerden aşağıya koşuyordu. daha sonra zırhlı araçlardan silah sesleri duyuldu. saldırının ardından asfaltta ve havalimanının başka yerlerinde yatan cesetler, havalimanı terminalinden kalın siyah ve beyaz duman bulutları çıkarken görüldü.

en az 25 kişi öldü ve 110 kişi yaralandı, en az 33 kişi ise ciddi bir ameliyat gerektirecek kadar ağır yaralandı. yaralılar arasında yardım görevlileri ve hükûmet yetkilileri vardı. uluslararası kızılhaç komitesi'nin ikisi yemenli ve biri ruandalı olmak üzere üç üyesi öldü; biri ağır olmak üzere üç kişi yaralandı. ölenler arasında, yemen'deki bir haber kanalı olan belqees'in muhabiri de vardı, muhabir sinyal kesilene kadar canlı yayın yapmaya devam etmişti. yemen enformasyon bakanı moammer al-iryani, en az on gazetecinin de yaralandığını bildirdi.

yaralıların çoğunun siviller ve havalimanı personeli olduğu belirtildi. amerika'nın sesi, kayıpların çoğunun terminalde meydana geldiğini bildirdi. ancak uçakta bulunan hiçbir yolcu zarar görmedi. kabine üyeleri ve suudi büyükelçisi, güvenlik için hızla aden'deki cumhurbaşkanlığı sarayı olan maşiq sarayı'na götürüldü.

yaklaşık dört saat sonra maşiq sarayı çevresinde başka bir patlama duyuldu. daha sonra meydana gelen patlamada can kaybı bildirilmedi. suudi arabistan'a ait haber kanalı el-arabiye, yakınlarda "patlayıcı yüklü bir insansız hava aracının" yakalandığını ve imha edildiğini bildirdi.

sonrası 
yemen dışişleri bakanı ahmed awad bin mübarek, saldırıda başlangıçta husileri sorumlu tuttu ve havaalanına dört balistik füzenin ateşlendiğini söyledi, ancak bu açıklamayı herhangi bir kanıt göstermeden yaptı. husiler ise sorumluluğu reddetti, bilgi sekreteri yardımcısı suçu hükûmet ile güney geçiş konseyi arasında devam eden çatışmaya attı ve ikincisini saldırıyı gerçekleştirmesi en muhtemel parti olarak adlandırdı.

güney geçiş konseyi ise, husilerin yanı sıra katar ve türkiye'yi de suçladı. batılı yetkililer, bunun muhtemelen husi isyancılarının işi olduğunu, ancak arap yarımadası el-kaide'yi veya hoşnutsuz güney ayrılıkçı hiziplerini dışlamadığını belirtti. cumhurbaşkanı hadi, saldırıyı soruşturması için orduyu yönlendirdi.

haberleşme bakanı naguib al-awg, uçak daha önce planlanandan daha geç indiği için uçağın saldırıların asıl hedefi olduğunda ısrar etti. enformasyon bakan yardımcısı oussama sharem, kahire'ye giden ve içeride bekleyen sivillerin hedef alındığını söyledi.

ertesi günün erken saatlerinde suudi liderliğindeki bir koalisyon, husileri suçladığı önceki günkü saldırılara misilleme olarak husilerin başkenti san'a'ya hava saldırıları düzenledi. savaş uçakları, birkaç saat içinde havalimanına ve şehrin diğer bölgelerine saldırılar düzenledi. al jazeera, sekizden fazla baskın olduğunu teyit ederken, husi'ye ait televizyon kanalı almasirah, sanhan ve bani haşhiş bölgeleri de dahil olmak üzere şehirde ve çevresindeki valilikte on beş farklı yerin vurulduğunu bildirdi. yaralı bildirilmedi.

sabah, aden'de askeri kontrol noktaları oluşturulmuş ve sokaklarda güvenlik güçleri görev almıştı.

ulaştırma bakanı abdel salam hamid, havalimanının 3 ocak 2021'de resmen yeniden açılmasının planlandığını, yeniden yapılanma devam ederken uçuşların normale döndüğünü açıkladı.

uluslararası tepkiler 

 birleşmiş milletler genel sekreteri antónio guterres, havalimanına yapılan "içler acısı saldırıyı" kınadı ve yemen özel elçisi martin griffiths'in bildirdiğine göre, mağdurların ailelerinin yanı sıra yemen hükûmetine ve halkına taziyelerde bulundu.
avrupa birliği saldırıyı şiddetle kınadı ve "yemen'deki çatışmaya ancak siyasi bir çözüm olabilir" inancını yineleyerek, mağdurların ailelerine taziyeler ve barışçıl çözüm arayanlara destek verdi.
i̇ran dışişleri bakanlığı sözcüsü, suudi liderliğindeki koalisyonu suçladığı aden'deki saldırıyı kınadı ve şiddet yerine diyalog çağrısında bulundu.
mısır, hindistan, ürdün, türkiye, birleşik krallık ve abd de dahil olmak üzere bir dizi başka ülke, havalimanı saldırısını kınadı.

ayrıca bakınız 

 2018 dahyan saldırısı
 2019 abkayk ve hureys saldırısı

kaynakça 

2020'de yemen
yemen i̇ç savaşı