I. Karl

i. karl veya i. charles (karl franz joseph ludwig hubert georg otto maria; 17 ağustos 1887 – 1 nisan 1922) avusturya'nın son imparatoru, macaristan'ın son kralı, (macarca: iv. károly) bohemya krallığı'nın son kralı, (çekçe: karel iii.) ve avusturya-macaristan i̇mparatorluğu'nun dağılmasından önce habsburg-lorraine hanedanı'na ait son hükümdar.

hayatı 

avusturya arşidükü arşidük otto ve saksonya prensesi maria josepha'nın oğlu olan charles, 1914'te amcası arşidük franz ferdinand'a yapılan saraybosna suikastı ile öldürüldükten sonra i̇mparator franz joseph'in varisi oldu. 1911'de bourbon-parma hanedanı'ndan prenses zita ile evlendi.

karl, franz joseph'in ölümünden sonra kasım 1916'da tahta çıktı. avusturya-macaristan'ın i. dünya savaşı'ndan çıkışını müzakere etmek için gizli girişimlerde bulundu, ancak başarısız oldu. karl'ın imparatorluğu federal bir birliğe dönüştürerek koruma niyetine rağmen, avusturya-macaristan hızla çözünmeye doğru yöneldi; çekoslovakya, sloven, hırvat ve sırp devleti ilan edildi ve macaristan, ekim 1918'in sonuna kadar avusturya ile monarşik ilişkilerini durdurduğunu açıkladı. 11 kasım 1918 ateşkesi'nin ardından karl'ın devlet işlerinden çekilmesi istendi, ancak feragat etmedi. ertesi gün alman-avusturya cumhuriyeti ilan edildi ve nisan 1919'da avusturya parlamentosu tarafından resmi olarak tahttan indirildi ve i̇sviçre'ye sürüldü.

karl hayatının geri kalan yıllarını monarşiyi restore etmek ve tahta yeniden çıkmak için harcadı. 
1921'de macar tahtını geri almak için iki girişimde bulundu; her ikisi de macaristan'ın naibi miklós horthy'nin desteğinin olmaması nedeniyle başarısız oldu.

ölümü 
charles ikinci kez portekiz adası madeira'ya sürüldü ve kısa süre sonra hastalandı. 1922'de solunum yetmezliğinden öldü. 2004 yılında papa ii. ioannes paulus tarafından aziz ilan edilen karl, katolik kilisesi tarafından avusturya'nın kutsanmış karl'ı olarak bilinir.

kaynakça

daha fazlası 
 
 g. brook-shepherd, the last empress: the life & times of zita of austria-hungary, 1892–1989, 1991. .
 hopwood, robert f. "the conflict between count czernin and emperor charles in 1918." austrian history yearbook 4 (1968): 28-43.
 bernhard a. macek, kaiser karl i. der letzte kaiser österreichs. ein biografischer bilderbogen, sutton erfurt, 2012. .
 mason, john w. the dissolution of the austro-hungarian empire, 1867-1918 (routledge, 2014).
 valiani, leo. the end of austria-hungary (london: secker & warburg, 1973).
 preclík, vratislav. masaryk a legie (masaryk and legions), váz. kniha, 219 str., vydalo nakladatelství paris karviná, žižkova 2379 (734 01 karviná) ve spolupráci s masarykovým demokratickým hnutím (in association of masaryk democratic movement), 2019, isbn 978-80-87173-47-3, s. 28-30, s.84, s. 131, s. 166

dış bağlantılar 

 karl von habsburg-lothringen
 blessed emperor charles league of prayers
 robert rill: charles i, emperor of austria, in: 1914-1918-online. international encyclopedia of the first world war.

1887 doğumlular
1922 yılında ölenler
20. yüzyıl hükümdarları
avusturyalı antikomünistler
sürgüne gönderilmiş avusturyalılar
portekiz'deki avusturyalı gurbetçiler
avusturyalı roma katolikleri
i̇sviçre'de defnedilenler
prag üniversitesinde öğrenim görenler
avusturya imparatorları
macaristan kralları
avusturyalı mareşaller
habsburg-lorraine hanedanı
macar antikomünistler
macar roma katolikleri
roma katolik hükümdarları
kara kartal nişanı sahipleri
pour le mérite sahipleri
zatürreden ölenler
solunum yetmezliğinden ölenler
19. yüzyılda hristiyanlar
20. yüzyılda hristiyanlar
20. yüzyıl liderleri
macar hristiyanlar
hristiyan hükümdarlar
hristiyan olanlar
hristiyan aziz ve azizeleri
katolik aziz ve azizeleri
katolik azizler
19. yüzyıl hristiyan aziz ve azizeleri
20. yüzyıl hristiyan aziz ve azizeleri
roma katolik kraliyet azizleri
franz joseph nişanı sahipleri