Eric Temple Bell

eric temple bell (7 şubat 1883 – 21 aralık 1960), hayatının çoğunu amerika birleşik devletleri'nde geçirmiş i̇skoç doğumlu bir matematikçi ve bilimkurgu yazarıydı. kurgusal olmayan eserlerini verilen kendi adını kullanarak ve kurgusal eserlerini ise john taine olarak yayımladı.

hayatı 
bell, i̇skoçya'nın aberdeen şehrinde peterhead'de doğdu; ancak bir simsar olan babası, on beş aylıkken 1884'te san jose, kaliforniya'ya taşındı. aile, babasının ölümünden sonra 4 ocak 1896'da i̇ngiltere, bedford'a döndü. bell, 1902'de montreal yoluyla birleşik devletler'e döndü.

bell, öğretmeni edward mann langley'in matematik, stanford üniversitesi, washington üniversitesi ve columbia üniversitesi (cassius jackson keyser'in öğrencisi olduğu) üzerine çalışmaya devam etmesi için kendisine ilham verdiği bedford modern okulu'nda eğitim gördü. önce washington üniversitesi'nde ve daha sonra california teknoloji enstitüsü'nde fakültenin bir parçasıydı.

sayı teorisini araştırdı; özellikle bell serisine bakınız. tamamen başarılı bir şekilde olmasa da, geleneksel umbral hesabı (o zamanlar blissard'ın "sembolik yöntemi" ile aynı şey olduğu anlaşılan) mantıksal olarak titiz yapmaya çalıştı. ayrıca, yakınsama kaygısı olmadan, biçimsel kuvvet serileri olarak değerlendirilen üretici fonksiyonları kullanarak çok iş yaptı. bell polinomlarının ve kombinasyonların bell sayılarının adı kendisinden gelmektedir. 1924'te matematiksel analiz alanındaki çalışmaları nedeniyle bôcher anma ödülü'ne layık görüldü. 1960 yılında watsonville, california'da öldü.

kurgu ve şiir 
1920'lerin başında bell birkaç uzun şiir yazdı. ayrıca, bilimkurgunun en eski araç ve fikirlerinden bazılarını bağımsız olarak icat eden birkaç bilimkurgu romanı yazdı. o dönemde john taine takma adıyla yalnızca mor safir (purple sapphire) romanı yayımlandı; bu hugo gernsback ve bilimkurgu türünün yayımlanmasından önceydi. romanları daha sonra hem kitap şeklinde hem de dergilerde tefrika edildi. the new york times’da yazan basil davenport, taine'i "[bilimkurgu] eserlerini gezegenler arası polisler ve soyguncular aşamasından çıkarmak için çok şey yapan ilk gerçek bilim adamlarından biri" olarak tanımladı. ancak "[taine] bir romancı olarak, üslup ve özellikle karakterizasyon açısından ne yazık ki eksiktir" sonucuna vardı.

matematik hakkında yazmak 
bell, men of mathematics (bir bölümü 19. yüzyıl kadın matematikçisi sofia kovalevskaya'nın ilk popüler anlatımı olan) başlıklı biyografik denemelerden oluşan bir kitap yazdı ve bu eser hâlâ basılmaktadır. başlangıçta matematikçilerin yaşamları (the lives of mathematicians) başlığı altında yazdı; ancak yayıncılar simon & schuster, kitabın yaklaşık üçte birini (125.000 kelime) kesti ve (thomas craven tarafından yazılan) men of art adlı kitaplarıyla bağlantı kurmak için, sevmediği matematiğin adamları (men of mathematics) adını verdiler. kitap, julia robinson, john forbes nash, jr., ve andrew wiles gibi önemli matematikçilere matematik alanında bir kariyere başlamak için ilham verdi. bununla birlikte, matematik tarihçileri bell'in tarihinin büyük bir kısmının doğruluğuna itiraz ettiler. aslında bell, anekdot ile tarih arasında dikkatli bir ayrım yapmaz. évariste galois'i romantikleştirdiği için çok eleştirildi. örneğin: "[e. t.] bell'in [galois'nın hayatıyla ilgili] açıklaması, açık ara en ünlüsü, aynı zamanda en hayali olanıdır." cantor'un babası ve leopold kronecker ile olan ilişkilerini klişelere indirgeyen georg cantor'a yönelik muamelesi daha da sert bir şekilde eleştirildi.

bu kitap basım aşamasındayken, o da the handmaiden of the sciences adlı bir kitap yazdı ve yayımladı. bell'in daha sonraki kitabı development of mathematics daha az meşhurdu; ancak biyografi yazarı constance reid onun daha az zayıflığı olduğunu fark etti. fermat'ın son teoremi son problem (the last problem) adlı kitabı, ölümünden bir yıl sonra yayımlandı ve sosyal tarih ile matematik tarihinin bir melezidir.

çalışmaları

kurgusal olmayan kitapları 

 belirli sayısal fonksiyonların aritmetik bir teorisi (an arithmetical theory of certain numerical functions), seattle washington, üniversite, 1915, 50s. i̇nternet arşivinden pdf/djvu kopyası.
 the cyclotomic quinary quintic, lancaster, pennsylvania, the new era printing company, 1912, 97s.
 cebirsel aritmetik (algebraic arithmetic), new york, american mathematical society, 1927, 180p.
 debunking science, seattle, university of washington book store, 1930, 40s.
 bilimler kraliçesi (the queen of the sciences), stechert, 1931, 138p.
 numeroloji, baltimore: williams & wilkins co., 1933, 187 s. lccn:33006808
 yeniden baskı: westport, ct: hyperion press, 1979, isbn:0-88355-774-6, 187p. -"century co., new york tarafından yayınlanan baskının yeniden baskısı", lccn:78013855
 gerçeğin arayışı (the search for truth), baltimore, reynal ve hitchcock, 1934, 279p.
 yeniden baskı: williams & wilkins co, 1935
 the handmaiden of the sciences , williams & wilkins, 1937, 216s.
 i̇nsan ve cankurtaranları (man and his lifebelts), new york, reynal & hitchcock, 1938, 340p.
 yeniden basım: george allen & unwin ltd., 1935, 2. basım 1946
 yeniden baskı: kessinger publishing, 2005
 matematiğin adamları (men of mathematics), new york, simon & schuster, 1937, 592s.
 yeniden baskı: touchstone (simon & schuster ciltsiz), 1986., isbn:0671628186, lccn:86010229
 matematiğin gelişimi (the development of mathematics), new york, mcgraw – hill, 1940, 637p.
 i̇kinci baskı: new york, mcgraw – hill, 1945, 637p.
 yeniden basım: dover publications, 1992
 sayıların büyüsü (the magic of numbers), whittlesey house, 1946, 418p.
 yeniden basım: new york, dover publications, 1991, isbn:0-486-26788-1, 418p.
 yeniden baskı: sacred science institute, 2006
 matematik: kraliçe ve bilimin hizmetkarı (mathematics: queen and servant of science), mcgraw-hill, 1951, 437p.
 son problem (the last problem), new york, simon & schuster, 1961, 308s.
 yeniden basım: amerika matematik derneği, 1990, isbn:0-88385-451-1, 326p.

akademik makaleleri 
 "aritmetik açıklamalar (arithmetical paraphrases)". in: transactions of the american mathematical society 22, 1921, s. 1–30  ve 198–219 
 "teta fonksiyonları arasında dikkate değer bir özdeşlik için aritmetik eşdeğerler (arithmetical equivalents for a remarkable identity between theta functions)". in: mathematische zeitschrift 13, 1922, s. 146–152
 "tek tam sayıların temsillerinin sayılarının 4t+2 karenin toplamı olarak varoluş teoremleri (existence theorems on the numbers of representations of odd integers as sums of 4t + 2 squares)". in: crelles journal 163, 1930, s. 65–70
 "üstel sayılar (exponential numbers)". in: the american mathematical monthly 41, 1934, s. 411–419

romanları 

 mor safir [the purple sapphire] (1924)
 altın diş [the gold tooth] (1927)
 quayle'nin buluşu [quayle's invention] (1927)
 yeşil ateş [green fire] (1928)
 en büyük macera [the greatest adventure] (1929)
 demir yıldız [the iron star] (1930)
 beyaz zambak [the white lily] (1930)
 zaman akışı [the time stream] (1931)
 yaşam tohumları [seeds of life] (1931)
 şafaktan önce [before the dawn] (1934)
 yarın [tomorrow] (1939)
 yasak bahçe [the forbidden garden] (1947)
 kozmik geoidler ve bir diğeri [the cosmic geoids and one other](1949)
 kristal sürü [the crystal horde] (1952)
 g.o.g. 666 (1954)

şiiri 
 şarkıcı [the singer] (1916)

notlar

kaynakça 
 reid, constance (1993). the search for e. t. bell, also known as john taine. washington, dc: mathematical association of america. x + 372 pp. . . (john taine olarak da bilinen et bell'in aranması)
 rothman, t. (1982). "genius and biographers: the fictionalization of evariste galois". american mathematics monthly 89, no. 2, 84–106. (dahiler ve biyografiler: evariste galois'nın kurgulanması)

konuyla ilgili yayınlar

dış bağlantılar 

 
 
 
 
 
  (bell'den farklı)
  (taine'den farklı)
 

1883 doğumlular
1960 yılında ölenler
20. yüzyıl amerikalı matematikçileri
20. yüzyıl amerikalı roman yazarları
20. yüzyıl i̇skoç yazarları
amerika birleşik devletleri'ndeki i̇skoç gurbetçiler
amerikalı bilimkurgu yazarları
columbia üniversitesinde öğrenim görenler
i̇skoç matematikçiler
i̇skoç roman yazarları
kaliforniya teknoloji enstitüsü öğretim üyeleri
stanford üniversitesinde öğrenim görenler
ulusal bilimler akademisi üyeleri
washington üniversitesi öğretim üyeleri
washington üniversitesinde öğrenim görenler
matematik tarihçileri
20. yüzyıl amerikalı erkek yazarları
amerikalı matematikçiler
i̇skoç yazarlar
kaliforniya'da defnedilenler