Malbork

malbork (; ) kuzey polonya'da żuławy bölgesinde (vistul deltası), 38.478 nüfusa (2006) sahip bir kasabadır. 1999 yılından bu yana pomeranya voyvodalığı'nda yer alırken, daha önce elbląg voyvodalığı'na (1975-1998) bağlıydı. malbork ilçesi'nin başkentidir.

13. yüzyılda töton şövalyeleri tarafından kurulan kent, 13. yüzyılda ve daha sonra kraliyet prusyası diye bilinen ortaçağ'dan kalma malbork kalesi ile dikkat çekiyor.

yakın tarihi
kasaba, i. dünya savaşı'ndan sonra yaşanan ekonomik krizden etkilenmiştir. 1920'lerin ortalarında kısa bir düzelmenin ardından, büyük buhran doğu prusya'da özellikle şiddetliydi. ocak 1933'te hitler ve nazi partisi iktidara geldi ve hemen siyasi muhalifleri ortadan kaldırmaya başladı; böylece mart 1933'ün son yarı-özgür seçimlerinde marienburg'un oylarının % 54'ü nazi]]lere gitti. eylül 1939'da polonya'nın polonya'yı istila etmesinden sonra, polonyalı azınlığın liderleri tutuklandı ve toplama kamplarına gönderildi.

ii. dünya savaşı sırasında marienburg'un doğusundaki havalimanında bir focke-wulf uçak fabrikası kuruldu. 1943 ve 1944'te usaaf tarafından iki kez bombalandı. bugün havaalanı polonya hava kuvvetlerine ait 22. hava üssü'ne aittir.

i̇kinci dünya savaşı'nın sona ermesine yakın bir zamanda kentte sivil nüfusun çoğu kaçtı ya da boşaltıldı. yaklaşık 4.000 kişi kentte kalmayı seçti. 1945'in başlarında marienburg, kızıl ordu aleyhinde naziler tarafından şiddetli muharebeler yapıldı ve neredeyse tamamen yok edildi. savaş 9 mart 1945'e kadar sürdü. kentin kızıl ordu tarafından askeri bir şekilde ele geçirilmesinin ardından kalan sivil nüfus kayboldu; 1.840 kişi kayıptı. haziran 1945'te kasaba, nisan ayında kasabaya gelen polonya makamlarına devredildi ve ismi kalıcı olarak malbork olarak değiştirildi. marienburg'un kaçamayan alman nüfusu tahliye edildi.

yarım yüzyıl sonra, 1996'da malbork'daki bir toplu mezarda 178 ceset bulundu; 2005 yılında 123 kişi daha bulundu. ekim 2008'de malbork'ta yeni bir otelin kurulması için yapılan kazılar sırasında çoğunluğu kadın olan 2.116 kişinin kalıntılarını içeren bir toplu mezar bulundu. bütün ölülerin, 1945 öncesi marienburg sakinleri olduğu söyleniyordu; ancak bireysel olarak tespit edilemedi ve ölüm nedenleride kesin olarak tespit edilemedi.

polonyalı bir soruşturma, cesetlerin bazı ölü hayvan kalıntılarıyla birlikte i̇kinci dünya savaşı'nın sona ermesindeki karışıklıkta olan tifüsün yayılmasını önlemek için gömülmüş olabileceği sonucuna vardı. 14 ağustos 2009'da tüm ölülerin kalıntıları, bugünkü alman sınırından uzak olmayan polonya pomerania'daki stare czarnowo kasabasının batısındaki (almanca: neumark) bir alman askeri mezarlığına gömüldü.

şubat 1946'da kasaba nüfusu 10.017 kişiye ulaştı; 1965 yılına gelindiğinde 28.292'ye, 1994'te 40.347'ye yükseldi.

savaş sonrasında malbork'daki eski kent yeniden inşa edilmedi; bunun yerine harabelerinin tuğlaları varşova ve gdansk'un en eski bölümlerini yeniden inşa etmek için kullanıldı. sonuç olarak, eski belediye sarayı, iki şehir kapısı ve st. john kilisesi hariç, eski kent bölgesinde dünya savaşı öncesi hiçbir yapı kalmamıştır. eski şehrin yerine, 1960'lı yıllarda bir konut arazisi inşa edildi.

kaynakça

pomeranya voyvodalığı'ndaki şehirler
13. yüzyılda kurulan yerleşim birimleri