Mavi Yelken (Velalla Velella)

velella, porpitidae ailesindeki hidranın monospesifik bir cinsidir. bilinen tek türü, açık okyanus yüzeyinde yaşayan kozmopolit bir serbest yüzen hidra olan velella velella'dır  . genellikle deniz salı, rüzgarlı denizci, mor yelken, küçük yelken, mavi yelken veya sadece velella isimleriyle bilinir .

bu küçük cnidarian, daha iyi bilinen cnidarian sifonoforu, portekizli adam savaşı içeren özel bir okyanus yüzeyi topluluğunun parçasıdır. uzmanlaşmış yırtıcı karındanbacaklı yumuşakçalar bu cnidarians üzerinde avlanır. bu tür yırtıcılar, glaucus  cinsindeki nudibranch'ları (deniz salyangozları) ve janthina cinsindeki mor salyangozları içerir.

görünen her birey bir hidroid kolonisidir ve çoğu yaklaşık 7'den azdır. cm uzunluğunda. genellikle koyu mavi renktedirler, ancak en belirgin özellikleri, rüzgarı yakalayan ve onları denizin üzerinde iten küçük, sert bir yelkendir. belirli rüzgar koşullarında, kumsallarda bin kişi tarafından mahsur kalabilirler.

diğer cnidaria gibi, velella velella da etoburdur. genellikle plankton olan avlarını suda sarkan ve cnidocyst (nematosist olarak da adlandırılır) taşıyan dokunaçlar aracılığıyla yakalarlar. nematosistlerindeki toksinler avlarına karşı etkilidir. cnidarians tüm nematosistlere sahipken, bazı türlerde nematosistler ve toksinler diğer türlerden daha güçlüdür. v. velella'nın nematosistleri, nematosist toksini ile temasa her insan farklı tepki verebilse de, insanlar için nispeten iyi huyludur. v. velella ile temastan sonra kişinin yüzüne veya gözlerine dokunmaktan kaçınmak akıllıca olacaktır ve cildin v. velella nematosistlerine maruz kalan kısımlarında kaşıntı gelişebilir.

dağılım ve yaşam alanı 
velella velella, tüm dünya okyanuslarında ılık ve ılıman sularda yaşar. su/hava ara yüzünde yaşarlar, şamandıra suyun üstünde ve polipler yaklaşık bir santimetre aşağıda asılıdır. bunun gibi kısmen suyun içinde kısmen de dışında yaşayan organizmalara neuston denir . açık deniz kayıkçıları bazen su yüzeyinde binlerce v. velella ile karşılaşır.

küçük sert yelken havaya doğru çıkıntı yapar ve rüzgarı yakalar. bununla birlikte, velella yelkenleri her zaman rüzgarın yönü boyunca hizalanır, burada yelken bir aerofoil gibi hareket edebilir, böylece hayvanlar rüzgara küçük bir açıyla rüzgar yönünde gitme eğiliminde olur. yelkeninden başka hiçbir hareket aracına sahip olmayan v. velella, denizlerde dolaşmak için hakim rüzgarların insafına kalmış durumda ve bu nedenle dünyanın her yerindeki kumsallarda toplu karaya oturmalara da maruz kalıyor. örneğin, çoğu yıl ilkbaharda, kuzey amerika'nın batı kıyısı boyunca, britanya kolambiyası'ndan kaliforniya'ya kadar, kuzeyden başlayıp birkaç hafta içinde güneye doğru ilerleyen kitlesel bir kıyı şeridi oluşur. bazı yıllarda, gerileyen dalgalar nedeniyle o kadar çok hayvan gelgit çizgisinde kalır ki, ölmekte olan (ve ardından çürüyen) hayvanların çizgisi yüzlerce kilometrelik sahiller boyunca birçok santimetre derinliğinde olabilir.  i̇rlanda'nın batı kıyısında da kitlesel karaya oturduğu bildirildi.

yaşam döngüsü 
birçok hidra gibi, velella velella da nesiller arası değişim şeklinde iki parçalı bir yaşam döngüsüne sahiptir. sahile gidenlerin çoğu tarafından tanınan masmavi, rüzgara karşı denizciler, yaşam döngüsünün polip evresidir. yelkeniyle her "birey", okyanus planktonuyla beslenen birçok polip içeren, gerçekten bir hidroid kolonisidir. bunlar, koloninin tek tek polipler tarafından yutulan her türlü gıdayı paylaşmasını sağlayan bir kanal sistemi ile birbirine bağlanır. her rüzgardan denizci, tamamen erkek veya tamamen dişi poliplerin bir kolonisidir. kolonide, bazıları hem besleyici hem de üreme olan, gonozooidler olarak adlandırılan ve diğerleri de daktilozooidler olarak adlandırılan koruyucu olan birkaç farklı polip türü vardır.

gonozooidlerin her biri, eşeysiz tomurcuklanma süreciyle çok sayıda minik denizanası üretir, böylece her bir velella kolonisi, her biri yaklaşık 1 adet olmak üzere binlerce minik denizanası (medusae ) üretir. mm yüksekliğinde ve genişliğinde, birkaç hafta boyunca. minik medusaların her biri, denizanasına enerji sağlamak için güneş ışığını kullanabilen, tipik olarak mercanlarda ve bazı deniz anemonlarında bulunan tek hücreli endosimbiyotik organizmalar olan birçok zooxanthellae ile sağlanır. tuhaf bir şekilde, sağlıklı bir tutsak velella mikroskop altında birçok medusa salacak ve aynı şeyi denizde yapması beklense de, velela'nın medusaları nadiren planktonda yakalanır ve doğal tarihleri hakkında çok az şey bilinir. medusa, laboratuvarda yaklaşık üç hafta içinde cinsel olgunluğa ulaşır ve serbest yumurtlayan yumurtaları ve spermleri, yeni bir yüzen velella hidroid kolonisine dönüşen conaria adı verilen planktonik bir larvaya dönüşür.

sistematik 

porpitidae, açık okyanusun yüzeyinde serbestçe yüzen iki hidroid türü için dikilmiş bir hidra ailesidir: velella ve porpita . bu tuhaf cinslerin sistematik konumu, pelajik cnidaria ile çalışan taksonomistler arasında uzun zamandır bir tartışma konusu olmuştur. bu üç cins, 19. yüzyılın ortalarından sonlarına kadar bazıları tarafından athecate hidroidleri ile yerleştirildi, oysa o sırada diğer yazarlar onları siphonophora'ya dahil etti. bu cinsler için 1954'te totton  tarafından chondrophora adı verilen yeni bir düzen kuruldu, aynı zamanda diğer yazarlar onları tekrar anthomedusae/athecatae'ye yerleştirmeyi tercih etti. son 40 yılda çoğu yazar, bu hayvanların, açıkça anthomedusae'ye ait medusalar üreten olağandışı yüzen kolonyal athecate hidroidleri olarak yorumlanmasını kabul etmiştir. porpitidae ailesinin athecatae/anthomedusae içindeki kesin konumu henüz net olmasa da, chondrophora düzeni artık hidra sistematistleri tarafından kullanılmamaktadır.

ayrıca bakınız 

 porpita porpita

kaynaklar

dış bağlantılar 

 animal diversity web: velella 
 
 jellieszone.com: velella
 marine life information network 
 
 plankton chronicles short documentary films & photos

jean-baptiste lamarck tarafından adlandırılmış taksonlar
porpitidae
deniz anası