Adela (Blois Kontesi)

normandiyalı adela ( 1067– 8 mart 1137), katoliklikte aziz adela olarak da bilinir, i. william ve flandersli matilda'nın kızıydı ve daha sonra bloisli ii.stephen ile evlenerek blois, chartres ve meaux kontesi oldu. kocası, bu evlilikle artan sosyal statü ve prestijden büyük ölçüde yararlandı. yanında sadece soyunu değil, anglo-norman servetinin muazzam hazinesinden çeyiz parası ve diğer taşınabilir mallar da getirdi. 1096-1100 ve 1101-02'de eşinin yokluğunda ve 1102'den 1120'ye kadar oğlunun reşit olmadığı dönemde blois'in naibiydi. adela, i̇ngiltere kralı stephen ve winchester piskoposu henry'nin annesiydi.

erken yaşam 
adela'nın, babasının i̇ngiliz tahtına çıkmasından sonra 1066 ile 1070 yılları arasında doğduğuna inanılıyor. kraliyet kanı, akranlarının gözünde onu asil olarak damgalıyordu. i̇ngiltere kralı i. henry'nin en sevdiği kız kardeşiydi ve muhtemelen william'ın çocuklarının en küçüğüydü. adela, latince bilgisi olan, neşeli ve eğitimli bir kadındı. üç ağabeyi ve bir küçük erkek kardeşi vardı ve bu nedenle babasının saygınlığını miras alamayacaktı; ancak soyu, bir eş için değerli bir varlık olacaktı.

adela, blois kontunun oğlu ve varisi stephen henry ile 1080 ile 1083 yılları arasında, yaklaşık on beşinci doğum gününde evlendi. stephen ondan neredeyse yirmi yaş büyüktü. stephen, babasının 1089'da ölümü üzerine blois, chartres ve meaux'un yanı sıra berry ve burgonya'nın bazı bölgelerindeki toprakları ve hakkı miras aldı. thibaudian hanedanının paris'in doğusunda başka mülkleri vardı ve adela'nın yaşamının sonunda bunlar champagne kontluğunda birleşiyordu. iv.theobald, bu kontluğun ortaya çıkması için en çok itibarı alırken, adela temellerinin atılmasına yardım etti. adela ve kocasının sevgiye değil de güvene ve karşılıklı saygıya dayalı bir ilişkisi vardı ve o, stephen'la birlikte kararlar alıyordu.  örneğin, o sırada fransa kralıyla bir anlaşmazlık içinde olan chartres piskoposunu korumak için kendisini ve kocasını bağlamaya yemin etti.

i̇lk naiplik 
stephen henry, kayınbiraderi robert curthose ile birlikte 1096'da birinci haçlı seferi'ne katıldı. adela, birinci haçlı seferi'nin (1095–1098) lideri olarak uzun süre yokluğunda ve 1101'deki ikinci seferi sırasında kocasının naibi olarak görev yaptı. stephen'ın adela'ya yazdığı mektuplar, haçlı seferi liderlerinin deneyimlerine dair benzersiz bir içgörü oluşturuyor ve haçlı seferi sırasında adela'nın naip olarak hüküm sürmesi için ona güvendiğini gösteriyor.

adela'nın naipliği, keşişlere yeni kiliseler ve diğer tüzükler inşa etme hakkı vermeyi içeriyordu. adela ayrıca çeşitli noktalarda chartres'li ivo ile çalıştı ve naipliği boyunca sorun çıkaran rahibelerin kontrolü gibi konuları ve yeminler hakkındaki anlaşmazlıklar gibi daha büyük sorunları tartışmak için mektup alışverişinde bulundu. adela, kocası yokken topraklarını gezmeye, anlaşmazlıkları çözmeye, ekonomik büyümeyi teşvik etmeye ve hatta şövalyelere kralla savaşa gitmelerini emretmeye devam edecekti. bununla birlikte, haçlı seferleri sırasında soylu kadınların erkek meslektaşlarının görevlerini üstlenmeleri yaygın olduğundan, bu benzersiz değildi.

blois kontu, 1100'de yanında birkaç araba dolusu harita, mücevher ve chartres'e bıraktığı diğer hazineleri getirerek fransa'ya döndü. orderic vitalis'e göre stephen-henry, fransa'ya geri dönerek birinci haçlı seferi'ni bıraktığında, "adela, aşk yaşarken bile onu sürekli azarladı" ve onu kutsal topraklara dönmeye çağırdı. yıllar önce yapılan anlaşmalar nedeniyle papaya bağlıydı ve 1101 haçlı seferi'ne katılmak için antakya'ya döndü. nihayetinde 1102'de ramla savaşı'ndan sonra son direnişte öldürüldü. adela'nın rahat seven kocasını eylem yoluyla itibarını geri almaya ikna etmesi imajı, haçlı motivasyonlarını açıklamaya çalışan tarihçiler arasında popüler oldu.

i̇kinci naiplik 
adela, kocasının ölümünden sonra ve oğlu thibaud'un reşit olmadığı dönemlerde 1120'de görevi bırakana kadar naip olarak hareket etmeye devam etti. thibaud reşit olduktan ve artık bir naibe ihtiyacı kalmadıktan sonra bile, adela tüzükler çıkarmaya ve toprakların birçok bölümünün eş yöneticisi olarak hareket etmeye devam etti. adela, hem oğlu hem de toprakları üzerindeki gücünü ve nüfuzunu korumaya yardımcı olan, adela görevi bırakana  kadar evlenmeyen thibaud için bir evlilik ayarlamadı.

dindar bir benedikten sempatizanı olan adela, çocuklarını eğitmek için birkaç öğretmen tuttu. adela, en küçük oğlu henry'ye, stephen'ın haçlı seferleri arasında fransa'da bulunduğu yılda hamile kaldı. henry, iki yaşındayken fransa, saône-et-loire, cluny manastırındaki kilise'ye şişkin bir çocuk olarak taahhüt edildi, yani ortaçağ uygulamasına göre kendini tanrı'nın hizmetine adadı. henry, glastonbury başrahibi ve winchester piskoposu olarak atanmaya devam etti. bu sıfatla köprüler, kanallar, saraylar, hisarlar, kaleler ve köyler dahil yüzlerce inşaata sponsor oldu. buna ek olarak, piskopos henry düzinelerce manastır ve şapel inşa etti ve değerli winchester i̇ncil'i de dahil olmak üzere kitaplara sponsor oldu.

1105 yılında, aziz anselmus bir hastalık sırasında onu ziyaret ettikten sonra, başpiskoposun aforoz tehdidindeki ciddiyetini kardeşi i. henry'ye iletmekten sorumluydu. orderic vitalis, onu hem kocasının hem de kendi mülklerini ustaca yöneten "bilge ve canlı bir kadın" olarak övüyor. adela'nın gücü ve çıkarları toplanan mektuplara yansır, onun dindarlığını ve zekasını gösterir. 1104'ten halka böyle bir mektupta adela, bir manastıra içinde yaşayan tüm vahşi yaşamın bulunduğu bir arazi parçası hediye ediyor, ancak bölgede işlenen suçlar hakkında hüküm verme yetkisini saklı tutuyor. kendini sadece ölen kocasına değil oğullarına da bağlayarak bir kadın olarak yerini işaretlemeyi de garanti ediyor.

adela, en büyük oğlu william ile tartıştı ve daha önce varis olarak atanmasına rağmen, 1107'de onun yerine küçük kardeşi theobald'ı varis olarak atadı. başka bir oğlu, stephen, amcası kral i. henry'nin sarayına girmek için 1111'de londra'ya taşındı ve onun gözdesi oldu. i. henry'nin normandiya'da ölümü üzerine (1135) stephen, i̇ngiliz tahtını, hükümdarın halefi olarak adlandırdığı kral i. henry'nin kızı kutsal roma i̇mparatoriçesi matilda'dan ele geçirdi. bu, i̇ngiltere'de yaklaşık yirmi yıl süren uzun süreli bir iç savaş başlattı.

i̇nziva 
adela, 1120'de marcigny manastırı'nda inzivaya çekildi. adela, kız kardeşleri ve yeğenleri de dahil olmak üzere aile üyelerinin yaşıyor olabileceği normandiya'daki bir manastırda inzivayı düşünmüş olsa da, cluny abbey'deki oğlu henry'nin yanındaki marcigny'deki daha büyük, daha prestijli manastıra çekildi ve onu seçti. adela, kesin olmasa da, marcigny'deki cemaat içinde başrahip olmuş olabilir. çocukları ve bir zamanlar yönettiği toprakların dini liderleriyle etkileşim ve iletişim kurmaya devam etti ve bölge üzerindeki etkisini sürdürdü. bir keresinde adela, hem oğlu thibaud'a hem de chartres piskoposu geoffrey'e bir manastır olayını hallettiğini hatırlatan mektuplar gönderdi. bu mektuplarda oğluna, manastırlara sadaka verilmesi konusunda babasının ve kendisinin ne hissettiğini hatırlatır.

aynı yılda kızı lucia-mahaut, kocasıyla birlikte beyaz gemi faciasında boğuldu. adela, oğlu stephen'ı i̇ngiliz tahtında görecek kadar uzun yaşadı, ancak bu gelişmeye vermiş olabileceği herhangi bir yanıt kayboldu. muhtemelen en küçük çocuğu henry'nin 1129'da winchester piskoposluğuna yükselişinden gurur duyuyordu. 1137'de marcigny'de ölümünden sonra, kişisel olarak bağışladığı veya hayatının bir noktasında tanıdığı bir dizi kilisede dualar edildi. parası, nüfuzu ve manastıra girişi, adela'nın katolik kilisesi'nin bir azizesi olmasına neden oldu.

çocukları 
adela ve stephen'ın çocukları olası doğum sırasına göre burada listelenmiştir. doğum sıraları belirsizdir.

 william (sully kontu)
 ii. theobald (champagne kontu)
 odo, genç yaşta öldü
 adelaide, troyes viskontu ii. milo de montlhéry ile evlendi (1115 yılında boşandı)
 stephen (i̇ngiltere kralı)
 lucia-mahaut, chester 2. earl richard d'avranches ile evlendi. her ikisi 25 kasım 1120 günü beyaz gemi felaketinde boğuldular
 agnes de puiset, iii. hugh de puiset ile evlendi
 alix de joigni (yaklaşık 1095 – 1145) iii. renaud de joigni (ö. 1134) ile evlendi, çocukları oldu.
 henry (winchester piskoposu) (yaklaşık 1096-1171)
 eléonore (ö. 1147) i. raoul de vermandois (ö. 1152) ile evlendi, çocukları oldu ancak 1142 yılında boşandılar.

kızlardan bazıları biyolojik çocuklardan ziyade adela'nın üvey kızları olabilir. adela'nın beş biyolojik oğlu olduğu ve üç veya daha fazla kızı olabileceği biliniyor, ancak kızların tümü mutlaka adela'nın biyolojik çocukları değildi. kızları gençliklerinde isimleriyle anılmaz, sadece evlilik çağına geldiklerinde ve ittifaklar kurmada önemli bir rol oynadıklarında ortaya çıkarlar.

miras 
adela, roma katolik kilisesinde bir azizdir. yortu günü 24 şubattır. son derece dindardı ve alimleri ve şairleri destekledi. hayatı boyunca, çeşitli manastır ve kiliseleri cömertçe bağışlayarak, zamanının kültür ve sanatını genişletmeye ve korumaya yardımcı oldu.

popüler kültürde 
adela, theatre 625 dizisinin bir parçası olan, babasının i̇ngiltere'yi fethi hakkında iki bölümlük conquest'te (1966) nike arrighi tarafından canlandırılmıştır.

adela, judy chicago'nun enstalasyon parçası the dinner party'de heritage floor'daki 999 isimden biri olarak temsil edilen öne çıkan bir figürdür.

kaynakça 

1060'larda doğanlar
1137 yılında ölenler
11. yüzyıl hristiyan aziz ve azizeleri
11. yüzyılda i̇ngilizler
11. yüzyılda fransızlar
12. yüzyıl hristiyan aziz ve azizeleri
12. yüzyılda i̇ngilizler
12. yüzyılda fransızlar
i̇ngiliz prensesleri
roma katolik kraliyet azizleri
11. yüzyıl fransız kadınları
anglo-normanlar