W. G. Sebald

winfried georg sebald (18 mayıs 1944 – 14 aralık 2001), alman yazar ve edebiyatçı. w. g. sebald ya da max sebald isimleriyle bilinir. sebald, 57 yaşında hayata gözlerini yumduğunda nobel edebiyat ödülü için düşünülen adaylardan bir tanesiydi. 2007 tarihli bir röportajda i̇sveç akademisi'nin eski sekreteri horace engdahl, sebald, ryszard kapuściński ve jacques derrida'nın yakın zamanda yaşamını yitirmiş olduğu için ödülü alamayan isimler olduklarını söylemişti.

yaşamı 
sebald, bavyera'nın wertach adlı kasabasında dünyaya geldi. rosa (egelhofer) ve georg sebald'in üç çocuğunun ortancasıydı. gertrud (d. 1941) ve beate (d. 1951) isimli iki kardeşi vardır. babası georg bir demiryolu işçisinin oğluydu, bavyera ormanı kökenliydi ve bir çilingirdi. 1929 yılında reichswehr'e katıldı ve üçüncü reich boyunca görevini sürdürdü; wehrmacht'ta yüzbaşı oldu. 1947 yılına kadar fransızların elinde savaş tutsağıydı; sonrasında bundeswehr içinde görev yaptı, yarbaylığa kadar yükseldi. babası dışında sebald'in hayatındaki en önemli kişi jandarma olan dedesiydi. aile 1948 yılından 1963'e kadar sonthofen'da yaşadı.

1954 yılında sebald önce immenstadt'taki maria stern gymnasium'unda, 1955'ten sonra obertsdorf'ta okudu. sebald, obertsdorf'ta öğretmenlerinin kendilerine holokost'tan fotoğraflar gösterdiğini, kimsenin gördüklerine anlam veremediğini hatırlar. holokost ve savaş sonrası almanya'nın durumu sebald'in eserlerinin başlıca konularıdır.

sağlık sebepleriyle askerlikten muaf tutulan sebald, önce freiburg üniversitesi'nde, sonra fribourg üniversitesi'nde alman ve i̇ngiliz dili ve edebiyatı okumuş, 1965 yılında mezun olmuştur. aynı yıl i̇ngiltere'ye yerleşen sebald, 1966 ila 1969 yılları arasında manchester üniversitesi'nde dersler de verdi. bir yıllığına i̇sviçre'deki st. gallen'a öğretmen olarak iş bulma ümidiyle dönse de buraya yerleşemedi. 1967 yılında avusturya doğumlu sevgilisi ute ile evlendi. 1968 yılında yüksek lisans tezini carl stenheim üzerine yazdı. 1970 yılında east anglia üniversitesi'nde ders vermeye başladı. 1973 yılında burada alfred döblin üzerine doktora tezini yazdı.

1976 yılında karısı ve kızı ile "the old rectory" isimli bir victoria devri evine taşındılar. sebald 1986 yılında hamburg üniversitesi'ne habilitasyon verdi. 1987 yılında east anglia üniversitesi'nde çağdaş alman edebiyatı profesörü oldu. 1989 yılında britanya edebi çeviri merkezi'nin kurucularından biri oldu. 1996 yılında almanya dil ve şiir akademisi üyesi oldu.

sebald, 14 aralık 2001 günü norwich yakınlarında arabasında kalp krizi geçirerek hayata gözlerini yumdu. altı ay sonra basına sunulan otopsi raporuna göre sebald bir anevrizma geçirmiş ve araba yoldan çıkıp karşıdan gelmekte olan bir kamyonla çarpışmadan önce hayatını kaybetmişti. arabada bulunan kızı, anna, çarpışmadan sağ kurtulmuştur. sebald yaşadığı kasabanın yakınlarında, st. andrew's kilisesi'nin mezarlığına gömülmüştür.

sebald, kendisine verilen "winfried" ve "georg" isimlerini reddetmişti. winfried", ona göre "gerçek bir nazi adı"ydı; ailesinden ve dostları ona kendi isteğiyle "max" adıyla hitap ediyordu. 2011 yılında grant gee, yazarın i̇ngiltere'deki yolculuklarını konu alan patience (after sebald) adında bir belgesel yapmıştır.

yazarlığı 
sebald'in eserleri hafıza ile hafızanın kaybını (kişisel ve toplumsal düzeyde) ve çürümeyi (medeniyetlerin, geleneklerin ve nesnelerin) konu alır. eserlerinde sebald, ii. dünya savaşı'nın travmasını ve savaşın alman halkı üzerindeki tahribatını edebi terimlerle düşünmeye çalışır. hava savaşı ve edebiyat'ta (1999) savaş sırasında alman kentlerinin bombalanması ve bu olayların alman yazınında yer bulmaması üzerine bir yazı kaleme almıştır.

özgün ve yenilikçi romanlarında sebald eski ve ağdalı bir almancaya başvurur (austerlitz romanında bir cümle tam 9 sayfa uzunluğundadır). önemli eserleri arasında vertigo, göçmenler, satürn'ün halkaları ve austerlitz sayılabilir. gerçeği (ya da sözde gerçekleri) anı ve kurgu ile birleştirdiği eserlerinde genellikle siyah-beyaz fotoğraflara başvurur. romanları, avrupa'daki seyahatleri sırasındaki gözlemleri ve anıları olarak sunulur.

eserleri 

 1988 nach der natur. ein elementargedicht
 1990 vertigo (schwindel. gefühle), çev. hulki demirel, can yayınları, 2015.
 1992 göçmenler: dört uzun öykü (die ausgewanderten), çev. gülperi sert, can yayınları, 2006.
 1995 satürn'ün halkaları: i̇ngiltere'de bir hac yolculuğu (die ringe des saturn. eine englische wallfahrt), çev. yeşim tükel kılıç, can yayınları, 2006.
 1998 kır evinde i̇kamet (logis in einem landhaus), çev. sami türk, can yayınları, 2016.
 1999 hava savaşı ve edebiyat (luftkrieg und literatur: mit einem essay zu alfred andersch), çev. hulki demirel, can yayınları, 2016.
2001 austerlitz, çev. gülfer tunalı, can yayınları, 2008.
 2003 unerzählt, 33 texte
 2003 campo santo
 2008 über das land und das wasser. ausgewählte gedichte 1964–2001.

aldığı ödüller 

 1991: fedor malchow şiir ödülü
 1994: literatour nord ödülü
 1994: berlin edebiyat ödülü
 1994: johannes bobrowski madalyası
 1997: wingate edebiyat ödülü
 1997: heinrich böll ödülü
 1999: prix du meilleur livre étranger
 2000: joseph breitbach ödülü
 2000: heinrich heine düsseldorf ödülü

etkilendiği yazarlar 
jorge luis borges, özellikle de "yolları çatallanan bahçe" ve "tlön, uqbar, orbis tertius" öyküleri sebald'i çok etkilemiştir. (tlön ve uqbar, satürn'ün halkaları'nda mevcuttur.) sebald aynı thomas bernhard'ın da etkisinden de söz etmiştir. eserlerinde kafka'ya ve nabokov'a da göndermeler bulunur (göçmenler'in dört bölümünde de nabokov bir karakter olarak karşımıza çıkar).

kaynakça

dış bağlantılar 

 k24: "w. g. sebald: anlatının ara sokakları" , 2016.
 profesör max sebald  (i̇ngilizce), yazarın east anglia üniversitesi'ndeki sayfası

1944 doğumlular
20. yüzyıl alman yazarları
21. yüzyıl alman yazarları
alman göçmenler
kalp krizinden ölenler
2001 yılında ölenler
20. yüzyıl alman roman yazarları
20. yüzyıl alman şairleri
east anglia üniversitesinde öğrenim görenler
i̇ngiltere'deki alman göçmenler
fribourg üniversitesinde öğrenim görenler
hamburg üniversitesi öğretim üyeleri