Macaristan'da din

macaristan'da din, macaristan 1000 yılında topluca hristiyan olmuştur günümüzde laik bir devlettir ancak anayasada hristiyanlık macar kültürünün önemli bir parçası olduğu yazar.

hristiyanlık 

macarların çoğunluğu 11. yüzyılda hristiyan oldu. macaristan'ın ilk kralı i. istván, annesi sarolt'un doğu hristiyanlığına göre vaftiz edilmesine rağmen batı hristiyanlığını kabul etti. macaristan, reformasyonun gerçekleştiği 16. yüzyıla kadar ağırlıklı olarak katolik olarak kaldı, daha sonra ilk olarak lutheranizm ve kısa bir süre sonra da kalvinizm mezhebi neredeyse tüm nüfusun dini haline geldi. protestanlar, tüm nüfusun yaklaşık %85-90'ını oluşturuyordu, macar nüfusunun yarısından fazlası reform kilisesi'ne bağlı olan kalvinist ve dörtte biri ise lutheran olan evanjelik kilisesi'ne mensuptu.

bununla birlikte, 16. yüzyılın ikinci yarısında katolik habsburg kralları ve cizvitler, macarlar arasında başarılı bir karşı reform kampanyası yürüttüler. cizvitler sadece macaristan'da var olan en eski üniversite olan péter pázmány katolik üniversitesi dahil olmak üzere eğitim kurumları kurmakla kalmadı, aynı zamanda popüler dindarlığı teşvik etmek için misyonlar düzenledi. meclisi oluşturan yüksek soyluların çoğu 1640'lı yıllara kadar katolikti, yeni fethedilen mülkler, dönüştürülmüş aristokrasiye verilerek karşı reform hareketi hem siyaseten hem de af dileme çabalarıyla sağlanmaya çalışıldı. buna rağmen, alt asaletliler, kasaba burgherleri ve sıradan insanlar hala habsburg saray siyasetinin katolik alman benzerliğine karşı büyük ölçüde protestan -özellikle kalvinist- kimliğini korudu. askeri baskı habsburg kontrolündeki diğer bölgeler gibi kısmi sonuçlar vermeye başladı ve katoliklik krallığın tek dini statüsüne geri döndü.

ülkenin bazı doğu bölgelerinde, özellikle debrecen etrafında hala önemli protestan toplulukları var. macaristan'daki reform kilisesi, 2011 yılı itibarıyla 1.000.000 taraftarı ile macaristan'ın ikinci büyük kilisesidir. reform kilisesi 129 eğitim kurumunu desteklemektedir ve debrecen, sárospatak, pápa ve budapeşte'de 4 teoloji okuluna sahiptir.

yahudilik 
tarihsel olarak, macaristan, özellikle rusya'da zulüm gören birçok yahudi 19. yüzyılda macaristan krallığı'na sığındığında önemli bir yahudi topluluğuna ev sahipliği yapıyordu. ocak 1941 sayımı, nüfusun %4.3'ünün veya yaklaşık 400.000 kişinin dindar yahudiler olarak kabul edildiğini ortaya koydu. 2011 yılında sadece 10.965 yahudi (nüfusun %0.1'i) kaldı. bazı macar yahudiler ii. dünya savaşı sırasında holokost'tan kaçabildiler, ancak çoğu (belki 550.000) ya çoğunluğunun geri dönmediği toplama kamplarına sürüldü veya arrow cross faşistleri tarafından öldürüldü. macaristan'da kalan çoğu yahudi budapeşte'nin merkezinde, özellikle vii. bölgede yaşamaktadırlar. avrupa'nın en büyük sinagogu olan dohány sokağı sinagogu budapeşte'de bulunmaktadır.

i̇slam 

macaristan'daki müslümanların etkisi özellikle 16. yüzyılda osmanlı egemenliği döneminde belirgindi. 2011 nüfus sayımına göre macaristan'da toplam nüfusun %0.1'inden az 8.000 müslüman var. bunlardan 5.000'si etnik köken olarak kendilerini macar ve 3.000'i arap olarak belirtmişlerdir.

paganizm 
son on yıllarda macaristan'da neopagan hareketlerinde bir artış meydana geldi. macar mitolojisine ve şamanizmine dayanan geleneksel macar paganizmi yeniden canlandırıldı ve ősmagyar vallás olarak biliniyor. geleneksel arpad tarikatı kilisesi (árpád rendjének jogalapja tradicionális egyház), eski macar kilisesi (masmagyar egyház), macar dini topluluğu (magyar vallás közössége), eski macar táltos kilisesi (masmagyar tálh yothtos ytritos) ve çeşitli táltos grupları bu dini temsil eder.

bazı macarlar turancı fikirleri benimsiyorlar ve bu nedenle diğer táltoslar tengrizm'e bağlılar. tengri topluluğu (tengri közösség) macaristan'ın tengrici kiliselerinden biridir. i̇ngiliz kökenli bir din olan vika, batı avrupa'nın diğer ülkelerinde olduğu gibi macaristan'a da yayılmıştır. abd'ye göç eden bir macar olan zsuzsanna budapest, kuzey amerika'da popüler olan dianic wicca olarak bilinen vikan mezhebinin kurucusudur. kelt wiccan geleneksel kilisesi (kelta-wicca hagyományőrzők egyháza) macaristan'daki bir kelt vikan kilisesidir.

kaynakça