Konstanty Kalinowski

wincenty konstanty kalinowski, (2 şubat 183 - 22 mart 1864) belaruslu yazar, gazeteci, avukat ve

devrimci. polonya, litvanya ve belarus'un bağımsızlığı için çalışmış ve polonya litvanya birliği'ni arzulamıştır. litvanya büyük dükalığı içerisinde gerçekleşen ocak aykalnması'na da liderlik etmiştir.

ocak ayaklanması her ne kadar başarısız sonuçlansa da, belarus milliyetçiliği'nin önemli karakterlerinden biri haline gelmiştir.

hayatı 

kalinowski, polonya krallığı ve litvanya büyük dükalığı'nda önemli bir sınıf olan szlachta sınıfına mensup bir ailede dünyaya geldi.

kalinowski, 1855'te świsłocz'daki bölgedeki bir okuldan mezun olduktan sonra moskova üniversitesi tıp fakültesi'nde eğitimine devam etti. kısa bir süre sonra kardeşinin yanına st. petersburg'a taşınarak, st. petersburg üniversitesi'nde hukuk fakültesi'ne kayıt oldu.

edebi eserleri 
konstanty kalinowski 1861 yılında nema nehri kıyısı'nda yer alan grodno şehrine döndü. burada "köylülerin gerçeği" adında bir gazete yayınlamaya başladı. lehçe dilindeki bu gazete 7 sayı daha çıkartmayı başardı. konstanty, görüşlerinde köylüleri, işçileri ve din adamlarını birleştiren bir demokratik hareketten bahsetmektedir.

konstanty, yazdığı edebi çalışmalarda polonya litvanya birliği'ni rus işgalinden kurtarmanın, belarusça'nın korunması gerektiğini savundu. ayrıca soyluların egemenliğindeki kurtuluş hareketini köylülere de anlatarak onları harekete geçirme fikrini destekledi. rus i̇mparatorluğu'nun baskılarına karşı, polonya-litvanya birliği'nin demokrasi, hoşgörü ve özgürlükçü yapısını destekledi:

bazı eserlerin konstanty kalinowski'ye ait olmadığı şüpheleri nedeni ile akademik tartışmalar bulunmaktadır. 23 ocak 1863'te çıkan ocak ayaklanması'nın hedefinden memnun olmayan kalinowski, varşova'daki diğer liderler ile de sürtüşme yaşadı.

konstanty'ye hangi metinlerin atfedileceği konusunda bazı akademik tartışmalar var. konstanty, 23 ocak 1863'te patlak veren ocak ayaklanmasının zamanlaması ve hedeflerinden memnun değildi. kendisi ile varşova'daki ayaklanmanın diğer liderleri arasında giderek artan bir sürtüşme yaşanmıştı.

ocak ayaklanması'nın hemen ardından polonya litvanya komitesi'nde yer aldı. edebi eserleri nedeni ile hem soylular hem de köylüler arasında popüler biri haline geldi. bu popülerlikte emrindeki partizan sayısının hızla büyümesine yol açtı. bununla birlikte grodno guberniyası (polonya hükûmeti) için valiliğe getirildi. ardından başarılarından dolayı; litvanya, belarus, polonya ve ukrayna'nın içerisinde bulunduğu litvanya büyük dükalığı'nın baş komutanı oldu.

son zamanları ve i̇damı 
her ne kadar rus i̇mparatorluğu'na karşı başarılar elde edilmişse de, ruslar kısa sürede bölgeye 120.000 kişilik bir ordu sevk etti. bu ordu ile birlikte partizanlar çatışmaları hızlı bir şekilde kaybetmeye başladı. ve ardından kalinowski askerleri tarafından ihanete uğradı ve ruslara teslim edildi.

bugün litvanya'nın başkenti olan vilnius'ta hücreye gönderildi. bu hücrede yazdığı ve en popler eseri olan "darağacından mektup" bölge halkına tutkularını anlatmaktadır. ayaklanmalara öncülük ettiği ve rusya'ya karşı direniş gösterdiği için bir askeri mahkeme tarafından idama mahkum edildi. 22 mart 1864 yılında 26 yaşındayken vilnius'ta bulunan lukiskes meydanı'nda halkın önünde idam edildi.

bedeni, diğer asılan direnişçiler ile birlikte çarlık rusya tarafından bir tepeye gömüldü. 2017 yılında bölgede kazı çalışmaları yapılarak, kemiklere ulaşıldı ve teşhisin ardından rasos mezarlığı'na anıt bir şekilde defnedildi.

mirası 
kalinowski'nin mirası günümüzde de sürmektedir. 2006 belarus devlet başkanlığı seçimleri'ndeki çıkan protestolarda, ekim meydanı'nın adı göstericiler tarafından kalinowski meydanı olarak değiştirildi.

rusya'nın ukrayna'yı işgali sırasında ukrayna tarafında savaşa katılan belaruslu gönüllüler de oluşturduğu tabura "kastuś kalinoŭski" adını vermiştir.

ayrıca bakınız 

 belarus milliyetçiliği
 yaşasın beyaz rusya!

i̇lgili okuma 

 jan zaprudnik ve thomas e. bird: köylü gerçeği, 1863 ayaklanmasının tocsin'i: zapisy belarus sanat ve bilim enstitüsü. cilt 14 . new york, 1976.
 kastuś kalinoŭski, jan zaprudnik ve thomas e. bird'ün yorumları: beyaz rusya'da 1863 ayaklanması: "köylü gerçeği" ve "darağacı altından mektuplar" . beyaz rusya sanat ve bilim enstitüsü, krecheuski vakfı, new york, 1980.

kaynakçalar 

articles containing belarusian-language text
ocak ayaklanması katılımcıları
erkek gazeteciler
19. yüzyıl erkek yazarları
19. yüzyıl gazetecileri
polonyalı gazeteciler
beyaz rus yazarlar
polonyalı devrimciler
belaruslu devrimciler
belaruslu gazeteciler
1864 yılında ölenler
1838 doğumlular
belarus