Altılı Masa

altılı masa chp, i̇yi̇ parti, saadet partisi, demokrat parti, demokrasi ve atılım partisi ve gelecek partisi tarafından ilk toplantısı 12 şubat 2022'de yapılarak kurulmuş siyasi bir oluşumdur. i̇yi̇ parti genel sekreteri uğur poyraz, millet i̇ttifakı'nın seçim sürecinde ittifak olduğunu, seçim sürecinin geride kalmasıyla bir iş birliği haline büründüğünü açıkladı.

masa, ilk başta millet i̇ttifakı'ndan bağımsız bir oluşumdu. 26 ocak 2023'te altılı masa yaptığı 11. toplantısı sonrası kendini ilk defa "millet i̇ttifakı" olarak tanımladı. 30 ocak 2023 tarihinde ortak politikalar mutabakat metni'ni ankara'da kamuoyuyla paylaştı.

i̇yi̇ parti, kemal kılıçdaroğlu'nun cumhurbaşkanlığı adaylığını desteklemeyerek 3 mart 2023 tarihinde masadan ayrılma kararı alsa da, üç gün sonra geri döndü. aynı gün, 6 mart 2023 tarihinde, ittifakın ortak adayının kemal kılıçdaroğlu olduğu açıklandı.

güçlendirilmiş parlamenter sistem 

altılı masa üyesi siyasi partiler, 28 şubat 2022 tarihinde güçlendirilmiş parlamenter sisteme geçiş için bir deklarasyon yayınlayarak mutabakat imzaladılar.

mutabakat metninde, seçim barajının %3'e düşürülmesi, en az %1 oy alan partilere hazine yardımı, torba kanun uygulamasına son verilmesi, cumhurbaşkanının veto yetkisinin kaldırılması ve görev süresinin 7 yıl olması, hükûmet hakkında gensoru verme yetkisinin tanınması, eğitim müfredatına insan hakları ve kadın-erkek eşitliği derslerinin eklenmesi gibi vaatler yer aldı.

adaylık krizi 

altılı masa 2 mart 2023 tarihinde aday ismini belirlemek için toplanmıştı. aday ismi o gün belirlense de adayın ismi daha sonrasında açıklanacaktı. toplantıda altılı masa'da i̇yi̇ parti hariç tüm partilerin kemal kılıçdaroğlu'nun adaylığına onay verdiği iddia edildi ve o gün bazı i̇yi̇ partili isimler partinin kılıçdaroğlu'nun adaylığına karşı olduklarını belirtmek için bazı paylaşımlar yaptı. yine aynı günün gecesi i̇yi̇ parti acil olarak toplantı düzenledi. 81 ilin tüm başkanlarının ankara'ya gelmesi konusunda çağrı yapıldı ve cumartesi günü yapılacak gi̇k toplantısının cuma günü yapılması konusunda karar verildi.

3 mart 2023 tarihinde meral akşener yaklaşık 15 dakika süren bir açıklama yaptı ve masadan resmen ayrıldı. açıklamada şunlar söylendi:
i̇yi̇ parti kıskaca alınmıştır, buna boyun eğmeyeceğiz. ne bir kumar masasında ne de noter masasında olmayacağız.

dün 5 siyasi parti ortak aday olarak kemal kılıçdaroğlu'nun adını söylediler. biz masaya i̇stanbul büyükşehir belediye başkanı ekrem i̇mamoğlu ve ankara büyükşehir belediye başkanı mansur yavaş'ın ismini beyan ettik. ancak önerimiz kabul görmedi. anladık ki şahsi hırslar türkiye'ye tercih edilmiştir. biz i̇yi̇ parti'yi bunun için kurmadık. üzülerek söyleyerek geldiğimiz noktada altılı masa millet iradesini yansıtma kabiliyetini kaybetmiştir. bir noter masasına dönüşmüştür.
açıklamalardan sonra chp, myk olağanüstü toplantısı; dp, başkanlık divanı olağanüstü toplantı yaptı. kemal kılıçdaroğlu, altılı masa’da kalan 4 siyasi parti lideri ile telefonda görüştü. ekrem i̇mamoğlu dahil 4 chp belediye başkanı, ankara’ya gelerek mansur yavaş ve kemal kılıçdaroğlu ile görüştü. altılı masa, bunun akabinde 6 mart 2023’te yeniden toplanacağını açıkladı. ekrem i̇mamoğlu ve mansur yavaş, meral akşener’i toplantıya ikna edebilmek için i̇yi̇ parti genel merkezine gitti.

6 mart 2023 tarihinde ilk olarak beş siyasi partinin lideri saadet partisi genel merkezinde adayı duyurmak için toplanmıştı. fakat kemal kılıçdaroğlu'nun isteği üzerine i̇bb ekrem i̇mamoğlu ve abb mansur yavaş, meral akşener'i masaya davet etmek için ziyaret etti ve toplantı 1 saat ileri alındı. chp akşener'in masaya dönmesi için i̇mamoğlu ve yavaş'ın cumhurbaşkanı yardımcıları olma şartını kabul etti ve i̇yi̇ parti 72 saat sonra masaya geri döndü. bu sayede akşener, belediye başkanlarının adaylığından vazgeçmiş oldu.

altılı masa tekrar sona erdi. i̇yi̇ parti genel sekreteri uğur poyraz, “bu ittifakın adı seçim ittifakıdır. seçimler bittikten sonra ittifak durumu sona erer. 28 mayıs itibarıyla seçim ittifakı sona ermiştir” yanıtını verdi.

kaynakça

dış bağlantılar 

2022'de türkiye'de kurulan oluşumlar
türkiye'deki siyasi hareketler
millet i̇ttifakı