Vladislav Tretyak

vladislav aleksandroviç tretyak, msm (, ipa: [trʲɪˈtʲjak]; d. 25 nisan 1952) sovyet buz hokeyi takımının eski kalecisi. buz hokeyi tarihinin en iyi kalecilerinden biri olarak kabul edilir. uluslararası buz hokeyi federasyonu'nun (iihf) centennial all-star takımının ilk altısına 16 ülkeden 56 uzmanın oylarıyla seçilmiştir. rusya buz hokeyi federasyonu'nun şimdiki başkanıdır ve rusya 2010 kış olimpiyat takımının başkanlığını yapmıştır.

gençliği 
tretyak bir sovyet ailesinin çocuğu olarak sumi, sovyetler birliği'nde dünyaya geldi. babası 37 yıl hizmet vermiş bir askeri pilot, annesi ise beden eğitimi öğretmeni olarak görev yapıyordu. ama o kardeşi gibi yüzücü olmayı seçti, çocukken birçok sporda çok iyiydi ve hepsinde üstad olmak istiyordu. ancak, kendi neslindeki çocuğu çocuk gibi hokeyi sevdi ve 11 yaşında ordu merkezi spor kulübü'nün (kısaltması cska olarak bilinir) çocuk ve gençlik bölümüne girdi. i̇lk koçu vitali erfilov oldu. kimsenin kaleci olmaya cesaret edemediğini görünce kaleci olmaya karar verdi.

uluslararası kariyeri 
tretyak on bir yaşına kadar hiç hokey oynamamasına rağmen (1963), 1971 yılında (on dokuz yaşında) en bilinen hokeycilerden biri oldu. kızıl ordu takımında(cska moskova) oynarken, sovyet buz hokeyi ligi'nin first all-star takımına seçild.  aynı zamanda sovyetler birliği'nin altın madalya kazandığı 1972 kış olimpiyatları'nda da oynadı.

tretyak 1972'de summit series'deki performansıyla dünyaca ünlü oldu. dünyayı ve daha önemlisi kanada milli takımını şaşırtmayı başardı. ünlü bir hikâye, kanadalı izcilerinin seriden önce tretyak'ın yeteneklerini ciddi şekilde küçümsediğini anlatıyor;ancak dün gece evlendiğinden habersiz tretyak'ın bir gecede sekiz gol atmasına tanık oldular. tüm sovyet kadrosuna ayriyeten, kanadalı oyuncular ve taraftarlar tretyak'ı saygıyla karşıladılar. tretyak, phil esposito, paul henderson ve valeri kharlamov gibi serinin en ünlü oyuncularından biri oldu. tretyak'ın muhteşem performansının bir sonucu olarak, pek çok nhl ekibi onu draft yapması için çağırdı.montreal ekibi 1983 yılında başarıyordu ve tretyak istekliyken harekete geçti. ancak sovyet hükûmeti tarafından durduruldu.

1976 super serileri zamanında, tretyak, montreal canadiens'e karşı dominant bir oyun sergiledi, 3–3'lük beraberliğe rağmen outshot ile 38–13 kazandılar.

tretyak, sovyetler birliği takımında bir yıldız oldu, takımının 1976 kış olimpiyatları ve 1984 kış olimpiyatları'nda altın madalya kazanmasını sağladı. ayrıca 1981 yılında kanada kupasını kazandırdı. tretyak ayrıca sovyetlerin, iihf dünya şampiyonası ve dokuz avrupa buz hokeyi şampiyonasını kazanmasında büyük pay sahibi oldu.

1984 yılında sadece 32 yaşındayken ve halen daha üst düzey hokey oynayabilecek yetenekteyken, tretyak emekli oldu. ailesiyle daha fazla vakit geçirmek istediğini söyledi. evde de uygulayabileceği bir antrenman programı yapabileceğini söylese de, tikhonov reddetti. tikhonov'un bu hareketi, tretyak'ın emekli olma kararına katkıda bulundu.

emeklilik sonrası 
tretyak, montreal canadiens oyuncusu ken dryden'ın 29 numarası 29 ocak 2007'de emekliye ayrılırken törende konuşan konuklardan biriydi. dryden, 1972 summit series'de kanada takımının kalecisiydi. yani tretyak'ın karşısında yer alıyordu.

tretyak 1984 yılında, 2-0'lık çekoslovakya galibiyetinin ardından emekli oldu. 1990 yılında, mike keenan, tretyak'ı, ed belfour, dominik hašek ve jocelyn thibault gibi son 20 yılın en iyi golcülerinin koçluk yapmasına izin veren chicago blackhawks için bir kaleci antrenörü olarak kiraladı. keenan, tretyak'ın yeteneklerinden çok etkilendi ve 38 yaşındaki tretyak'ın nhl'de oynamaya devam edebileceğini önerdi. tretyak bizzat nhl'de oynamak için koçluğun en iyi şey olduğunu söyledi. blackhawks'tan ayrıldıktan sonra, belfour, tretyak'a saygı amacıyla 20 numaralı formayı giydi. evgeni nabokov'un da aralarında bulunduğu pek çok forvet, tretyak'a saygı olarak 20 numaralı formayı giyiyor.

kızıl bayrak i̇şçi nişanı (1984) ile ödüllendirildi. 1987'de tretyak otobiyografisi yazdı, tretiak, the legend. 1989 yılında, hockey hall of fame'e adını yazdırdı. nhl liginde oynamadan hall of fame'e dahil olan ilk sovyet oyuncu oldu. 2000 yılında, 20. yüzyılın en iyi rus hokey oyuncusu olarak seçildi. tarihin en dominant takımlarının hayati dişiydi ve günümüzde hokeyin en büyük elçisi olarak kabul ediliyor.

tretyak, birleşik rusya partisinin bir üyesi olarak aralık 2003'te saratov bölgesini temsilen duma'ya seçildi. kültür, spor ve gençlik komitesi başkanıdır. kuzey amerika ve rusya'da hokey öğretmeye devam ediyor.

25 nisan 2006 tarihinde (54. doğum gününde), tretyak, rusya buz hokeyi federasyonu başkanlığına seçildi. 96 oyun 93'ün aldı. geriye kalan 3 oy ise çekimserdi. birkaç gün sonra 28 nisanda, kanada valisinin rideau hall'da düzenlediği bir törende, tretyak'a üstün hizmet madalyası  verildi.  tretyak'ın aldığı bu ödül, aynı zamanda rusya ve kanada arasındaki ilişkileri iyileştirdi. bu ödülü kazanan tek rus olma şerefine sahiptir.

ayrıca toronto, ontario'da, bir eğitim okulu yürütüyor. voldislav tretyak elite goaltending okulu olarak adlandırılan bu okul, dünyadaki en ağır fiziksel cezalandırmaların yapıldığı okullarından biri olarak kabul edilir ve fiziksel durumu iyi olmayan öğrenciler katiyen kabul edilmemektedir. ayrıca jose theodore ve martin brodeur gibi birçok meşhur nhl oyuncusu, 90'lı yıllarda montreal'de bir goalie okulunda eğitti. tretyak, 2000'li yılların başında detroit lakes, minnesota'da bir kaleci hokeyi kampında eğitmenlik yaptı.

28 mart 2007'de, tretyak, ilk olaydan 35 yıl sonra 2007 yazında, başka bir zirve dizisi düzenlenmesi ihtimalleri hakkında kanadalı yetkililerle görüşmek üzere ottawa'ya gitti. rus başbakan mihail fradkov kanada başbakanı stephen harper'le başka bir etkinlik yapma olanakları hakkında konuştu.  sonunda, eylül 2007'de kanada ve rusya'nın ulusal çocuk takımları arasında bir seri oyun gerçekleştirildi.

21 aralık 2012'de, rusya devlet dumasında "dima yakovlev yasası"na lehte oy verdi. bu mevzuat, abd vatandaşlarının rus çocuklarını kabul etmesini yasakladı ve magnitsky tasarısına verilmiş bir cevaptı.

tretyak, soçi'deki 2014 kış olimpiyatlarının meşale tutucusuydu ve irina rodnina ile birlikte açılış töreninde olimpiyat meşalesini yakmıştır.

kişisel yaşamı
tanıştıktan 6 hafta sonra, 23 ağustos 1972 tarihinde (1950 doğumlu) tatyana ile evlendi. bir yıl sonra dmitri adında oğulları oldu ve 3 yıl sonra da kızları i̇rina dünyaya geldi. artık çalışmasa da tatyana, bir rus edebiyat öğretmenidir. tretyak, dindar bir rus ortodoks hristiyanıdır.

kariyer istatikleri

sovyetler şampiyonlar ligi

uluslararası istatikler

super series istatistikleri 
super series, nhl ekibi ile sovyet ekipleri arasındaki oyunlar serisidir (genellikle sovyet şampiyonlar liginden bir takım seçilir). tretiak üç tane seride oynamıştır.

rekorları ve ödülleri 
 sovyetler birliği'nde 1979'dan 1984 yılına kadar sovyetler birliği birinci yıldızlar takımına üst üste seçildi. bu on dört yılda kızıl ordu ekibi ile on üç lig şampiyonluğu kazanan tretyak, beş kez ligin mvpsi seçildi
 1978 yılında, tretyak lenin nişanı kazandı.
 hokey hall of fame'de yer alan kuzey amerik dışında doğmuş tek oyuncudur; aynı zamanda uzun süredir takım arkadaşı olan valeri kharlamov ile birlikte, sadece rusya'da oynayan oyuncular kategorisinde, hokey hall of fame'de yer alan iki rus oyuncudan biridir. buna ek olarak, tretyak ve kharlamov, tüm kariyerlerini demir perde'nin arkasında oynayan oyunculardır. tretyak, dundan dolayı onur duyan tek kişidir.
 sports illustrated, 2000'de en büyük hokey takımı seçerken, tretyak'ı, wayne gretzky, bobby hull, gordie howe ve bobby orr gibi oyunculardan kadronun kalecisi seçti.
 vatan fazileti madalyası 3. (2012) ve 4. (2002) sınıf (rusya fedarasyonu)
 onur madalyası (rusya fedarasyonu)
 lenin nişanı (sscb)
 kızıl bayrak i̇şçi nişanı (sscb)
 halk kardeşliği nişanı (sscb)
 onur rozeti nişanı (sscb)
 emek cesareti madalyası (sscb)
 "sscb silahlı kuvvetlerinin 60 yılı" jübile madalyası (sscb)
 rusya, soçi'deki 2014 kış olimpiyatları'nda, irina rodnina ile birlikte olimpiyat zaferleri için onurlandırıldılar.
 üstün hizmet madalyası (kanada)

diğer sporlara desteği
bandy'nin kış olimpiyatlarında yer alma teklifini destekliyor.

kaynakça

dış bağlantılar 

 vladislav tretiak at hockey cccp international 
 tretiak's biography and statistics at 1972summitseries.com 

1952 doğumlular
yaşayan insanlar
duma üyeleri
altın olimpiyat madalyalı sovyet sporcular
gümüş olimpiyat madalyalı sovyet sporcular
lenin nişanı sahipleri
ukrayna asıllı ruslar
birleşik rusya üyeleri
21. yüzyıl rus siyasetçileri