Milyoner (oyun)

milyoner, 2-6 kişilik şans, eğlence ve ticarete dayalı deli dolu bir kutu (masa) oyunudur. her oyuncunun amacı "milyoner" olarak yani 1.000.000’u ilk toplayan olarak bitirmektir.

tarihçe 

türkiye’de, 1970'li yılların sonu ve 1980'li yılların başında başlayan kutu oyunları furyasında birbirinden kaliteli oyunlar piyasaya sürüldü. bunların içinde yuma aile oyunları tarafında üretilen oyunların yeri ayrıdır. o dönemin en popüler oyunlarından birisi de “milyoner” idi. oyun popülerliğini uzun süre koruması nedeniyle ilk çıkışından yaklaşık 25 yıl sonra 2005 yılında orijinal konsept ve kartlar korunarak yine yuma tarafından tekrar piyasaya sürüldü. sonralarında farklı firmalarca orijinal oyun konseptine yakın “yeni milyoner”, “dolar milyoneri”, “tl. milyoner” vb. isimler altında benzerleri üretildi.

dünyada tüm zamanların en popüler kutu oyunlarından birisi olan monopoly bazen yasal bazen de yasa dışı olarak sayısız defa kopyalanırken ismi de kimi zaman “milyoner” olarak değiştirildi. örneğin, çin’de “şangay milyoneri” adı altında monopoly’nin yasadışı kopyalarını üretildi . bunlar dışında dünyada “milyoner” isim ve konseptinde başka bir oyun yoktur. türkiye’de üretilen orijinal "milyoner" oyunundaki “zenginleşerek sınıf atlama” konseptine sahip dünyada başka bir oyun olmaması, “milyoner” oyununu kendi alanında benzersiz yapar.

oyun malzemeleri 

 1 adet oyun tablası
 6 farklı işi temsil eden 6 farklı renkteki zenginlik simgesi kartları. (her iş için toplam 9 adet zenginlik simge kartı; her 3 kategoriden 3’er adet).
 6 adet piyon (işlerin zenginlik simgesi kartları ile aynı renklerde)
 6 adet diploma
 6 adet kulüp üyelik kartı
 6 adet borç senedi
 muhtelif para desteleri (100’lük, 500’lük, 1.000’lik, 5.000’lik, 10.000’lik, 50.000’lik ve 100.000’lik küpürlerde milyoner paraları)
 1 çift zar

oyuna hazırlık 

 oyunculardan birisi veznedar (kasa) seçilir. kasa kendisi de dahil her oyuncuya bir borç senedi, bir adet 1000’lik ve iki adet 500’lük olmak üzere toplam 2000’lik hayata atılma parası dağıtır.
 oyuncular zar atarlar, en küçük zar atandan başlayarak oyuncular hayata atılacakları iş kolunu seçerler ve o işe ait zenginlik simgelerini kasadan alırlar. oyunda altı farklı iş kolu vardır; oyuncuların piyonları ile bu işlerin renkleri eştir. i̇ş kollarına ait zenginlik simgeleri her kategoride aynı değerde olduğundan iş kolları arasında değer açısından fark yoktur. (örnek halı galerisinin üç farklı zenginlik simgesi ile nazar kuyumcusununkilerin değerleri aynıdır)
 oyuncular birer işe sahip olduktan sonra kalan işler kasaya devredilir. oyunda 3 oyuncu varsa isterlerse aralarında anlaşıp her biri ikişer işle hayata başlayabilir. ancak hiçbir oyuncunun üç işi olmaz. i̇ki işi olan oyuncu sadece bir piyonunu oyunda tutar diğeri önünde durur. oyuncular oyunun başında seçtikleri iş kolunu oyun sonuna kadar korurlar ve değiştiremezler.
 i̇şler dağıtıldıktan sonra tüm oyuncular sahip oldukları işleri ile aynı renkteki aktif piyonu oyun tablasının başlangiç (hayata atılış) köşesine koyarlar.

oynanış 

 oyunda amaç her bir zenginlik seviyesindeki zorunlu görevleri yerine getirip bir üst zenginlik seviyesine çıkmak ve en son üçüncü seviyede en az 1.000.000 nakit para toplayarak oyunu kazanmaktır.
 i̇lk işini seçen oyuncu zarları atarak oyuna başlar.
 atılan zar kadar saat yönünde tablanın en alttaki karelerinde ilerler. oyuncu geldiği karedeki talimata uymak zorundadır.
 oyun tablasunda kazanç getirici ya da zarar ettirici özellikte eğlenceli birçok kare vardır. her seviyede bu kazanç kayıpların oranı değişir.
 oyuncular birbirine borç veremez
 i̇flas eden oyunculara isterse 2 kere daha oyuna en baştan başlama hakkı verilir
 oyunda başarılı olunması gereken üç seviye vardır:

hayata başlangıç seviyesi 

 bu seviyenin amacı buradan orta gelirliler seviyesine çıkmaktır. bunun için oyuncu şu şartları yerine getirmelidir. 
 en az 5000 nakit para
 en az 3 adet “hayata yeni atılanlar ya da daha yüksek seviyede” farklı işlerden (renklerde) zenginlik simgesi kartı (kendi işlerinin kartları hariç)
 bir diploma ya da kulüp üye kartı sahibi olmak (biri yeterli)
 bu şartları yerine getiren oyuncu sırası geldiğinde nakit parasını gösterir. sahip olduğu işlerdeki zenginlik simgelerini, diploma ve kulüp kartını başka oyunculara açık artırma ile satabilir, ya da iş kartlarının her birini 100 paraya kasaya geri satar (daha sonra kasa bu kartları sahiplerine ücretsiz geri verir) ama diploma ve kulüp kartı kasaya ücretsiz geri verilir.
 diploma ya da kulüp üyeliği kartı temin edemeyen oyuncu diğer şartlara sahip ise bu kartların kutularına gelmeden de dışarıdan 2000 para ödeyerek bunlardan birine sahip olabilir. ama bu ödemeden sonra üst seviyeye çıkmak için hala en az 5000 nakit kalmalıdır
 bu seviyede bir oyuncu zenginle evlilik kutucuğuna gelirse oyuncu hiçbir şarta ihtiyaç duymadan orta gelirliler seviyesine atlar. elindeki kartları yukarıda belirtildiği gibi elinden çıkarır.

orta gelirliler seviyesi 

 bu seviyenin amacı da yüksek sosyete seviyesine çıkmaktır.  bunun için oyuncu şu şartları yerine getirmelidir.
 en az 30.000 nakit para
 en az 3 adet “orta gelirliler ya da daha yüksek seviyede” farklı işlerden (renklerde) zenginlik simgesi kartı (kendi işlerinin kartları hariç)
 bir diploma ya da kulüp üye kartı sahibi olmak (biri yeterli)
 bu şartları yerine getiren oyuncu sırası geldiğinde nakit parasını gösterir. sahip olduğu işlerdeki zenginlik simgelerini, diploma ve kulüp kartını başka oyunculara açık artırma ile satabilir, ya da iş kartlarının her birini 500 paraya kasaya geri satar (daha sonra kasa bu kartları sahiplerine ücretsiz geri verir) ama diploma ve kulüp kartı kasaya ücretsiz geri verilir.
 diploma ya da kulüp üyeliği kartı temin edemeyen oyuncu diğer şartlara sahip ise bu kartların kutularına gelmeden de dışarıdan 10.000 para ödeyerek bunlardan birine sahip olabilir. ama bu ödemeden sonra üst seviyeye çıkmak için hala en az 30.000 nakit kalmalıdır.
 bu seviyede bir oyuncu zenginle evlilik kutucuğuna gelirse oyuncu hiçbir şarta ihtiyaç duymadan yüksek sosyete seviyesine atlar. elindeki kartları yukarıda belirtildiği gibi elinden çıkarır.

yüksek sosyete seviyesi 

 bu seviyenin amacı da oyunu kazanacak şartlara ulaşmaktır. bunun için oyuncu şu şartları yerine getirmelidir. 
 en az 1.000.000 nakit para
 en az 3 adet yüksek sosyete ye ait farklı işlerden (renklerde) zenginlik simgesi kartı (kendi işlerinin kartları hariç)
 hiç borcu olmaması

borsadan zengin olmak 
borsa, oyunda kolay para kazanma yollarında birisidir; oyuncu borsa karesine geldiğinde isterse elindeki parasıyla borsaya yatırım yapabilir. en az 1000 ve katlarında (1.000, 2.000, 3.000 … gibi) olmak üzere istediği kadar para yatırarak başlayabilir. borsada sadece bir oyuncu para yatırabilir; yatırılan para tablanın ortasına konur. para yatıran oyuncu solundaki oyuncuya zarları verir. soldaki oyuncu attığı zarların toplamı borsa tahtasındaki “fiyat endeksini” gösterir. fiyat endeksinin karşılığındaki kar zarar oranı ortadaki paraya uygulanır. oyuncu kar ederse veznedar edilen kar kadar ortaya ilave para ekler, zarar edilirse edilen zararı ortadaki paradan kasaya aktarır. oyuncu her zardan sonra devam edip etmemekte serbesttir ancak devam ettiği müddetçe ortadaki paraya dokunamaz. devam kararı alırsa zarlar soldan bir sonraki oyuncuya geçer ve bu sefer zarları o atar. bu şekilde oyuncu borsada istediği kadar kalıp kârını katlayabilir ya da zarar edebilir. ortadaki para 1000 in altına düşerse borsa otomatikman kapanır. oyuncu varsa kalan parasını alıp borsadan çekilir. atılan zarın değeri büyüdükçe fiyat endeksi de büyür.

örneğin; oyuncu ortaya 5.000 para koymuş olsun. soldaki diğer oyuncu zarları atar ve toplamda "9" gelir; bunun karşılığı “yatırdığınız kadar kazandınız” dır, yani oyuncu 5.000 para daha kazanmıştır ve artık ortada 10.000 para vardır. oyuncu isterse borsadan çıkabilir isterse devam edebilir; devam ederse soldan bir sonraki oyuncu zarları atar. bu kez "4" gelmiş olsun bunun karşılığı “yatırımın ¾ ünü kaybettiniz” dir. oyuncu ortadaki 10.000 paranın 7.500 ünü kaybeder ve veznedar ortadan 7.500 para alır. oyuncu ortada kalan 2.500 parayla devam edip etmeyeceğine karar verir.

at yarışından zengin olmak 
at yarışı, oyunda şans benden yana diyen oyuncu içindir; oyuncu at yarışı karesine geldiğinde isterse diğer oyuncularla birlikte at yarışı oynayıp para kazanabilir. at yarışı oynamak için alt ya da üst para sınırı yoktur. i̇stediği kadar parayla isteyen diğer oyuncular da katılabilir. ancak istediği atın numarasını sadece at yarışı karesine gelen oyuncu seçebilir; oyuna katılan diğer oyuncular da sadece bu ata para yatırabilirler. oyuncu 2 ile 12 arasında bir numara seçer, bu numara atının numarasıdır ve attığı zar ile bu numarayı tutturmaya çalışır. i̇lk hakkında seçtiği numarayı tutturursa atı birinci gelmiş demektir ve “at yarışı müşterek bahis tablosu”nda atın numarasının karşılığında birinci sütunda yazan misli ile tüm katılan oyuncular yatırdıkları miktar mislinde para kazanırlar. at birinci olmazsa, oyuncu ikinci kez zar atar, tutarsa at ikinci olur ve ikinci sütunda karşılığındaki misli ile para kazanırlar, olmazsa üçüncü kez olmak üzere üç kez zar atma hakkı vardır. oyuncu üç kez de atının numarasını tutturamazsa at yarışı biter ve ortadaki tüm para kasaya gider.

örneğin; oyuncu "10 no.lu" atı seçti ve 500 para yatırdı. bir diğer oyuncu da katılmaya karar verdi ve o da 1500 yatırdı. üçüncü oyuncu katılmak istemedi. oyuncu zarı attı ve zarlar toplamı "9" oldu. kazanan olmadı, oyuncu bir daha attı ve bu kez zarlar "10" geldi. tabloda "10.nolu" atın ikincilik oranı “1’e 7” dir. yani oyuncu 3500 (500 x 7) kazanırken oyuna giren ikinci oyuncu da 10.500 (1.500 x 7) kazanmış olur.

zenginle evlilik 
hayat gibi oyun da her zaman adil değil; zenginle evlilik oyunda seviye atlamanın en kolay yoludur. zenginle evlilik karesine gelen oyuncu doğrudan bir üst seviyeye atlar. herhangi bir ön şart aranmaz.

boşanma 
her çıkışın bir inişi olur, boşanma karesine gelen oyuncu doğrudan bir alt seviyeye düşer; tabii attığı çift zarın misliyle ödeyeceği nafaka da işin cabası oluyor.

oyun sonu 
yüksek sosyete seviyesinde aşağıdaki şartları yerine ilk getiren oyuncu oyunu kazanır

 nakit en az 1.000.000 para toplayıp milyoner olan
 yüksek sosyeteye ait 3 farklı zenginlik simgesi kartı olan (kendi işkolu hariç)
 hiç borcu olmayan

kaynakça 

masa oyunları
oyun araç gereçleri