William Thurston

william paul thurston (30 ekim 194621 ağustos 2012), amerikalı matematikçi. düşük boyutlu topoloji alanında bir öncü olarak kabul edilir. 1982'de 3-manifold çalışmasına yaptığı katkılardan dolayı fields madalyası ile ödüllendirildi.

thurston, princeton üniversitesi, kaliforniya üniversitesi, davis ve cornell üniversitesi'nde matematik profesörüydü. aynı zamanda matematiksel bilimler araştırma enstitüsü'nün yöneticiliğini yaptı.

i̇lk yılları ve eğitimi 
william thurston, washington dc'de bir terzi olan margaret thurston (eski soyadı martt) ve bir havacılık mühendisi olan paul thurston'ın çocuğu olarak dünyaya geldi. william thurston çocukken doğuştan şaşılıktan muzdaripti ve burum onda derinlik algısıyla ilgili sorunlara neden oldu. annesi, iki boyutlu olanlardan üç boyutlu görüntüleri yeniden oluşturması için çocukken onunla çalıştı.

lisans derecesini 1967'de new college'dan aldı. lisans tezi amacıyla topoloji için sezgisel bir temel geliştirdi.  bunu takiben, 1972'de california üniversitesi, berkeley'den morris hirsch'in gözetiminde- foliations of three-manifolds which are circle bundles- adlı teziyle matematik alanında doktora derecesi aldı.

kariyeri 
doktorasını tamamladıktan sonra thurston, institute for advanced study'de bir yıl  ve ardından massachusetts institute of technology'de yardımcı doçent olarak bir yıl çalıştı.

1974'te, princeton üniversitesi'ne profesör olarak atandı. 1991'de berkeley'e döndü ve 1992'den 1997'ye kadar matematik bilimleri araştırma enstitüsü'nün (msri) direktörlüğünü yaptı. 1996'dan cornell üniversitesi'ne geçtiği 2003 yılına kadar uc davis'te görev aldı.

thurston saf matematik araştırmalarında hesaplamayı erken benimseyenlerden biriydi. snappea bilgi işlem programını geliştirmesi için jeffrey weeks'e ilham verdi.

thurston'ın msri'daki direktörlüğü sırasında enstitü, o zamandan beri araştırma enstitüleri için standart hale gelen birkaç yenilikçi eğitim programı başlattı.

doktora öğrencileri arasında danny calegari, richard canary, david gabai, william goldman, benson farb, richard kenyon, steven kerckhoff, yair minsky, igor rivin, oded schramm, richard schwartz, william floyd ve jeffrey weeks bulunmaktadır.

ödüller ve onurlar 
1976'da thurston ve james harris simons, oswald veblen geometri ödülü'nü paylaştılar.

thurston 1982'de "topoloji çalışmasında 2 ve 3 boyutta devrim yarattığı, analiz, topoloji ve geometri arasındaki etkileşimi gösterdiği" için fields madalyası kazandı.

2005 yılında, üç boyutlu geometri ve topoloji dalında ilk amerikan matematik topluluğu kitap ödülü'nü kazandı . ödül, "araştırma literatürüne ufuk açıcı bir katkı yapan seçkin bir araştırma kitabını takdir etmek" amacıyla verilmişti. araştırmalarıyla ufuk açıcı katkılarından dolayı amerikan matematik derneği tarafından 2012 leroy p. steele ödülü'ne layık görüldü.ödülü "3-manifold teorisinde devrim yaratan" çalışmaları nedeniyle kazanmıştı.

kişisel hayatı 
thurston ve ilk karısı rachel findley'nin üç çocuğu oldu: dylan, nathaniel ve emily. thurston'ın ikinci eşi julian muriel thurston'dan iki çocuğu oldu: hannah jade ve liam. oğlu dylan thurston da bir matematikçidir.

thurston 21 ağustos 2012'de rochester, new york'ta 2011'de teşhis edilen sinüs mukozal melanom nedeniyle öldü.

seçilmiş yayınları 

 william thurston, üç manifoldun geometrisi ve topolojisi, princeton ders notları (1978–1981).
 william thurston, üç boyutlu geometri ve topoloji. cilt 1 . silvio levy tarafından düzenlendi. princeton matematik serisi, 35. princeton university press, princeton, new jersey, 1997. x+311 s. 
 william thurston, 3-manifoldlar üzerindeki hiperbolik yapılar . i. silindirik manifoldların deformasyonu. ann. matematik . (2) 124 (1986), no. 2, 203–246.
 william thurston, üç boyutlu manifoldlar, klein grupları ve hiperbolik geometri, bull. amr. matematik. sos. (ns) 6 (1982), 357–381.
 william thurston, yüzeylerin diffeomorfizmlerinin geometrisi ve dinamikleri üzerine . boğa. amr. matematik. sos. (ns) 19 (1988), no. 2, 417–431
 epstein, david ba; cannon, james w.; holt, derek f.; levy, silvio vf; paterson, michael s.; thurston, william p. gruplarda kelime i̇şleme . jones and bartlett publishers, boston, massachusetts, 1992. xii+330 pp. isbn 0-86720-244-0 
 eliashberg, yakov m.; thurston, william p. confoliations . üniversite ders serisi, 13. american mathematical society, providence, rhode island ve providence plantations, 1998. x+66 pp. isbn 0-8218-0776-5
 william thurston, matematikte ispat ve ilerleme üzerine  . boğa. amr. matematik. sos. (ns) 30 (1994) 161–177
 william p. thurston, "matematiksel eğitim" . ams bildirimleri 37:7 (eylül 1990) s. 844–850

ayrıca bakınız

kaynakça

dış bağlantılar 

 
 thurston's page at cornell 
 tribute and remembrance page at cornell 
 etienne ghys : la géométrie et la mode 

cornell üniversitesi öğretim üyeleri
kaliforniya üniversitesi, berkeley öğretim üyeleri
fields madalyası sahipleri
21. yüzyıl amerikalı matematikçileri
20. yüzyıl amerikalı matematikçileri
ulusal bilimler akademisi üyeleri
diferansiyel geometriciler
topolojistler
kaliforniya üniversitesi, berkeley'de öğrenim görenler
2012 yılında ölenler
1946 doğumlular