Jane Hamilton Hall

jane hamilton hall (23 haziran 1915 – kasım 1981), amerikalı fizikçidir. ii. dünya savaşı sırasında manhattan projesi'nde çalıştı. savaştan sonra los alamos ulusal laboratuvarı'nda çalışmaya devam etti ve  clementine nükleer reaktörünün yapımını ve işletmeye sokulmasını denetledi. 1958'de laboratuvarın müdür yardımcısı oldu. 1956'dan 1959'a kadar atom enerjisi komisyonu genel danışma komitesi sekreterliği yaptı ve 1966'dan 1972'ye kadar komite üyeliği yaptı.

biyografi 

jane hamilton, 23 haziran 1915'te denver, kolorado'da doğdu. chicago üniversitesi'ne gitti ve 1937'de bachelor of science (bs), 1938'de master of science (ms) ve 1942'de "x-ışınlarının potasyum klorür ve potasyum bromür kristalleri ile dağınık sıcaklık dağılımı" konulu tez ile fizik alanında doktorasını (ph.d.) tamamladı. bu sırada aynı üniversitede fizik öğrencisi olan david hall ile 1939'da tanıştı ve evlendi. çiftin malcolm ve linda adında iki çocukları oldu. uluslararası bir kadın kardeşliği olan alpha gamma delta'nın bir üyesiydi.

denver üniversitesi'nde eğitmen olarak bir yıl çalıştıktan sonra, eşiyle birlikte chicago üniversitesi metalurji laboratuvarı'nda ii. dünya savaşı sırasında atom bombası geliştirme amacıyla kurulmuş manhattan projesi'ne katıldı. nepotizm kuralları ikisinin de aynı gruplarda birlikte çalışmasını engelliyordu. bu nedenle david nükleer reaktör tasarımı üzerinde çalışırken hall, herbert parker'ın sağlık fiziği grubuna atandı ve kısa süre sonra bu grubun özel çalışmalar bölümünün başına geçti. parker onu reaktörlerin güvenlik yönlerini araştırılmasına atadı. bu kapsamda plütonyum solumanın tehlikelerini araştırdı.

hall, dupont'a atandı ve hanford engineer works'te kıdemli bir süpervizör oldu. hall ve david, 1944 ortalarında hanford sahası'na taşındı ve oradaki b reaktörünün, ardından d ve f reaktörlerinin inşasını denetlediler. ekim 1945'te enrico fermi, hall'u argonne ulusal laboratuvarı'na yardımcı fizikçi ve laboratuvar yöneticisi olarak kendisine asistan olarak aldı.

ancak kasım 1945'te hall ve david, los alamos laboratuvarı'ndaçalışmayı kabul etti. bu sırada taşradaki laboratuvar zor günler geçiriyordu çünkü savaş nedeniyle orada çalışan bilim insanlarının çoğu üniversitelerine ve laboratuvarlarına dönmek istiyor ve çok sayıda bilim insanı oradan ayrılıyordu. ancak laboratuvar son teknoloji bilim üzerinde çalışıyordu. çifte, clementine nükleer reaktörünün yapımını ve işletmeye alınmasını denetleme görevi verildi. clementine dünyanın ilk hızlı reaktörüydü, plütonyum kullanan ve sıvı metali soğutma sıvısı olarak kullanan ilk reaktördü. sıvı metal olarak cıva kullanıyordu. 1946'da kritik hale geldi ve söküldüğü 1953 yılına kadar bilimsel deneyler için kullanıldı.

hall'un araştırma ilgi alanları arasında nükleer reaktör geliştirme, x-ışını kristalografisi ve nötron fiziği ile kozmik ışınlar vardı. 1951 yılında operation greenhouse george nükleer testinin sonuçları hakkında robert oppenheimer'a bilgi verdi. bu testte atom bombasının verimi  ağırlığından daha az bir miktar döteryum ve trityum içeren küçük bir kapsul eklenerek "takviye" edilmişti. yine de bombanın verimi  gücüne çıkmıştı.

hall, 1958'de los alamos ulusal laboratuvarı'nın müdür yardımcısı oldu. o yıl cenevre'deki barış i̇çin atom konferansı'nda amerika'yı temsil eden bir delege oldu. 1956'dan 1959'a kadar atom enerjisi komisyonu'nun (aec) genel danışma komitesi (gac) sekreteriydi ve 1966'dan 1972'ye kadar gac'ın üyesi olarak çalıştı. başkan lyndon johnson, 1966'da onu komiteye atadığında, gac'de görev yapan ilk kadın oldu. ayrıca, 1967'den 1972'ye kadar aec nükleer malzemeler ve koruma önlemleri danışma komitesinin bir üyesiydi. 1970 yılında los alamos ulusal laboratuvarı'ndan emekli oldu. aynı yılın ekim ayında, aec başkanı glenn seaborg ona atom enerjisi komisyonu ödülü ve altın madalya takdim etti. kasım 1981'de öldü.

kaynakça

kaynak kitaplar 
 
 
 

20. yüzyıl amerikalı bilim insanları
20. yüzyıl fizikçileri
amerikan fizik topluluğu üyeleri
manhattan projesi kişileri
amerikalı nükleer fizikçiler
chicago üniversitesinde öğrenim görenler
1915 doğumlular
1981 yılında ölenler