Raşaya

raşaya (راشيا rashaya) lübnan'ın doğusundaki bikâ ilinin raşaya ilçesinde bulunan bir kasabadır. beyrut'un güneydoğusunda, suriye sınırına yakın hermon dağı'nın batı yamaçlarında, deniz seviyesinden yaklaşık 1.200 metre yükseklikte bulunur.

raşaya, lübnanlı devlet adamı bişara huri'nin 1943 yılında hapse atıldığı raşaya kalesi ile bilinmektedir. bu kale ülkede bağımsızlığın sembolü olarak kabul edilmektedir.

tarih 
bağımsızlık kalesi olarak da bilinen raşaya kalesi ülkede ulusal anıt ilan edilmiştir. 18. yüzyılda şihab ailesi tarafından bir saray olarak inşa edilen kale günümüzde lübnan silahlı kuvvetleri tarafından kullanılmaktadır ve ordunun gözetimi altında ziyaret edilebilmektedir.

haziran 1860'ta kasaba, bazıları kale içinde olmak üzere iki yüz altmış beş hıristiyanın dürzî güçleri tarafından öldürüldüğü bir katliama sahne oldu. 10-13 haziran tarihleri arasında hasbaya ve raşaya bölgelerinde yaklaşık bin kişi öldürüldü.

kasım ve aralık 1925'te kasaba, büyük suriye i̇syanı'nın en büyük savaşlarından birine sahne ve kasaba neredeyse yok edildi. çatışmalarda dört yüz yirmi dokuz hıristiyan evi ya hasar gördü ya da yıkıldı. zeyd bey komutasındaki üç bin kişilik dürzî birliği, 20-24 kasım tarihlerinde yüzbaşı granger komutasındaki fransız birliklerinin kalesini kuşattı. dürzîler sonunda fransız takviye birlikleri karşısında ilk büyük yenilgilerini aldılar. bu ağır kayıplar dürzîlerin güney lübnan'ı işgalinde bir dönüm noktası oldu.

fransız mandası altında ve 11 kasım 1943'te raşaya, lübnan'ın ulusal liderlerinin (bişara huri (lübnan'ın bağımsızlık sonrası ilk cumhurbaşkanı), riyad es-sulh (başbakan), pierre cümeyyil, kamil şamun, adel osseiran) özgür fransa birlikleri tarafından tutuklanmasına ve kalesinde hapsedilmesine tanık oldu. bu durum liderlerin serbest bırakılmaları için ulusal ve uluslararası bir baskıya yol açtı. sonunda fransa baskılara boyun eğerek 22 kasım 1943'te mahkumları serbest bıraktı. 22 kasım, daha sonra "lübnan bağımsızlık günü" ilan edildi.

i̇klim 
raşaya her yıl 650 mm ile 750 mm arasında yağış alır. bu miktarın yaklaşık beşte ikisi kasım ve mart ayları arasında düşer. yıllık ortalama sıcaklık 15 °c olup, yaz mevsiminde 35 °c ile kış mevsiminde -5 °c arasında değişmektedir.

ekonomi 
kasabanın ekonomisi temel olarak tarım, hizmet ve turizm sektörlerine dayanmaktadır. kasabada iki zeytinyağı fabrikası ve üç üzüm pekmezi fabrikası bulunmaktadır. yaygın olarak yetiştirilen ürünler arasında kiraz, zeytin, kayısı ve üzüm yer almaktadır. bazı yabani salatalıklar da yetiştirilmekte olup ancak düşük yağış nedeniyle sebzeler daha az yetiştirilmektedir.bölgede meşe, yabani fıstık ve sumak gibi ağaç türleri yetişmektedir.

raşaya, 2002 yılında yapılan bir araştırmada lübnan'daki dokuz yoksulluk bölgesinden biri olarak belirlenmiştir. dünya bankası ve abd uluslararası kalkınma ajansı, ymca ve diğer sivil toplum kuruluşlarının yardımıyla bölgedeki kalkınma projelerini finanse etmiştir. projeler arasında 500.000 dolarlık bir atık su arıtma tesisi ve 2007 yılında kasabanın konukevinin yeniden dekore edilmesi yer almaktadır.

kültür 

raşaya, çoğunluğu dürzî olan yaklaşık 6.000 ila 7.500 kişilik bir nüfusa sahiptir. son yıllarda binalarda hafif bir genişlemeye tanık olsa da, eski arnavut kaldırımlı sokakları ve küçük dükkanlarıyla hala geleneksel bir lübnan kasabası olarak kabul edilmektedir. kırmızı kiremitli çatılara sahip geleneksel taş evlerden oluşan seçkin karakterini korumaktadır.

kasabanın ortasındaki küçük çarşıda yerel el sanatları ve ucuz mallar satan çeşitli dükkanlar yer almaktadır. yakın zamanda yenilenmiş, bizans ve diğer tarzlarda altın ve gümüş takılar satan bir kuyumcu da bulunmaktadır. kasaba yakınlarındaki faqaa ormanı korunan alan olarak sınıflandırılmış olup yerel kozalaklı ağaçlardan elde edilen çam fıstıkları geleneksel yemeklerde kullanılmaktadır.

al-aryan ailesi 19. yüzyılda raşaya'daki dürzî toplumunun önemli bir parçasıydı. günümüzde aryain ailesi olarak adlandırılan bir kol halen kasabada yaşamaktadır. raşaya'da dört kilise ve ondan fazla dürzî halveti bulunmaktadır. ayrıca kasabada bir rum katolik kilisesi ve bir süryani katolik kilisesi ile aziz nikolaos rum ortodoks kilisesi bulunmaktadır.

kaynakça 

bekaa ilindeki yerleşim birimleri
lübnan'daki arkeolojik sitler