Kristen Nygaard

kristen nygaard (27 ağustos 1926 - 10 ağustos 2002) norveçli bir bilgisayar bilimcisi, programlama dili öncüsü ve politikacıydı. uluslararası alanda nygaard, 1960'larda ole-johan dahl ile nesne yönelimli programlamanın ve simula programlama dilinin ortak mucidi olarak kabul edilmektedir. nygaard ve dahl, bilgisayar bilimine yaptıkları katkılardan dolayı 2001 a. m. turing ödülü'nü, 2002 yılında ieee john von neumann madalyası'nı kazanmıştır.

i̇lk yılları ve kariyeri 
nygaard, oslo'da doğdu ve 1956'da oslo üniversitesi'nde matematik alanında yüksek lisans derecesini aldı. soyut olasılık teorisi üzerine tezi monte carlo yöntemlerinin teorik yönleri (theoretical aspects of monte carlo methods) başlığını taşıyordu.

nygaard, 1948'den 1960'a kadar norveç savunma araştırma kuruluşu'nda hesaplama ve programlama (1948–1954) ile operasyonel araştırma (1952–1960) alanlarında tam zamanlı çalıştı.

1957'den 1960'a kadar, norveç savunma kurumundaki ilk yöneylem araştırma gruplarının başkanıydı. norveç yöneylem araştırması derneği'nin (1959–1964) kurucu ortağı ve ilk başkanıydı. 1960 yılında, 1960'larda ncc'yi bir araştırma enstitüsü olarak inşa etmekten sorumlu olan norveç bilgi i̇şlem merkezi (ncc) tarafından işe alındı ve 1962'de araştırma direktörü oldu.

nesne yönelimli programlama 
ole-johan dahl ile, 1960'larda, algol 60'ın genişletilmiş bir varyantı ve üst kümesi olarak başlayan simula i (1961–1965) ve simula 67 (1965–1968) simülasyon programlama dillerinin bir parçası olarak norveç hesaplama merkezi'nde (norsk regnesentral (nr)) nesne yönelimli programlama (oop-object oriented programming) için ilk fikirleri geliştirdi. diller, nesne yönelimli programlamanın temel kavramlarını tanıttı: nesneler, sınıflar, miras, sanal miktarlar ve çok iş parçacıklı (yarı paralel) program yürütme. 2004 yılında association internationale pour les technologies objets (aito), nesne yönelimi konusundaki öncü çalışmalarını onurlandırmak için ole-johan dahl ve kristen nygaard adına yıllık bir ödül verdi. bu dahl-nygaard ödülü, nesne yönelimi alanına önemli teknik katkılarda bulunan iki kişiye her yıl verilmektedir. çalışma, dahl ve nygaard'ın nesne yönelimli programlamanın mevcut görüşünü şekillendiren öncü kavramsal ve/veya uygulama çalışması ruhunda olmalıdır. ödül her yıl ecoop (european conference on object-oriented programming)  konferansında verilmektedir. ödül, bir kıdemli ve bir genç profesyonele verilen iki ödülden oluşur.

olav terje bergo ile birlikte çalışarak, norveç sendikaları için planlama, kontrol ve veri işleme üzerine araştırmalar yaptı ve hepsi organize emeğin hedefleri ışığında değerlendirildi ([1971–1973). diğer araştırma ve geliştirme çalışmaları arasında bilgisayar teknolojisinin sosyal etkisi ve erik holbaek-hanssen ve petter haandlykken ile birlikte çalışan genel sistem tanımlama dili delta (1973–1975) vardı.

nygaard, danimarka'daki aarhus üniversitesi'nde profesördü (1975–1976) ve ardından oslo üniversitesi'nde fahri profesör oldu (1977'den yarı zamanlı, 1984–1996 arası tam zamanlı). aarhus ve oslo'daki çalışmaları, sistem geliştirmede araştırma ve eğitimi ve bilgisayar teknolojisinin sosyal etkisini içeriyordu ve katılımcı tasarım alanıyla yakından bağlantılı olan sistem geliştirme i̇skandinav okulu'nun temeli oldu.

1976'dan başlayarak, bent bruun kristensen, ole lehrmann madsen ve birger møller-pedersen ile birlikte genel nesne yönelimli programlama dili beta'yı geliştirmek ve (1986'dan beri) uygulamakla uğraştı. dil artık çok çeşitli bilgisayarlarda mevcuttur.

sonraki kariyeri 
1980'lerin ilk yarısında nygaard, i̇skandinav araştırma programı sistem geliştirme ve meslek odaklı diller'in (sydpol-system development and profession oriented languages) yürütme komitesi başkanıydı, araştırmaları koordine ediyor ve sistem geliştirme, dil araştırması ve yapay zekâ alanlarında çalışma gruplarını destekliyordu. ayrıca 1980'lerde, yapay zeka ve bilgi teknolojisinin profesyonel işin bir parçası haline geldiği zaman gerekli olan meslek odaklı dillerin uzantıları üzerine cost-13 (avrupa ortak pazar komisyonu) tarafından finanse edilen araştırma projesinin yürütme komitesinin başkanlığını yaptı.

nygaard'ın 1995'ten 1999'a kadar yaptığı araştırma dağıtılmış sistemlerle ilgiliydi. 1997'de başlayan ve nesne yönelimli dilleri ve sistem geliştirme yöntemlerini tanımlamayı mümkün kılan yeni temel kavramlarla zenginleştirmeyi amaçlayan, norveç araştırma konseyi tarafından desteklenen üç yıllık bir proje olan genel nesne yönelimli dağıtılmış sistemlerin (goods-general object-oriented distributed systems) lideriydi. katmanlı ve/veya dağıtılmış programlar ile bilgisayar donanımı ve bu bilgisayar programlarını yürüten kişiler arasındaki ilişki. goods ekibi arasında haakon bryhni, dag sjøberg ve ole smørdal da vardı.

nygaard'ın son araştırma ilgi alanları, programlamaya giriş öğretimi ve bilişim için süreç odaklı kavramsal bir platform oluşturma çalışmalarıdır. bu konular, birkaç uluslararası test sahası ile birlikte kapsamlı nesne yönelimli öğrenme (cool; comprehensive object-oriented learning) adlı yeni bir araştırma projesinde geliştirilecektir. norveç'te ve başka yerlerde bu konularda dersler veriyordu. kasım 1999'da, norveç belediye ve bölgesel i̇şler dairesi için geniş bant i̇letişimi konusunda danışma komitesi başkanı oldu. araştırma enstitüsünün açıldığı 2001 yılından itibaren simula araştırma laboratuvarı'nda yarı zamanlı olarak görev yaptı.

tanınırlık 
haziran 1990'da i̇sveç'teki lund üniversitesi'nden fahri doktora aldı. haziran 1991'de danimarka aalborg üniversitesi tarafından fahri doktora verilen ilk kişi oldu. norveç bilimler akademisi'ne üye oldu.

ekim 1990'da, sosyal sorumluluk için bilgisayar uzmanları, ona sosyal ve profesyonel sorumluluk için norbert wiener ödülü'nü verdi.

1999'da, o ve dahl, olağanüstü profesyonel başarıları için norveç veri derneği tarafından verilen, o zamanlar yeni olan rosing ödülü'nü alan ilk kişiler oldular.

haziran 2000'de, çeşitli uluslararası standardizasyon örgütü (iso) standartlarını sürdüren, nesne yönelimi için bir teknik standartlar grubu olan nesne yönetimi grubu tarafından "nesne teknolojisi kavramlarının ortaya çıkışı" nedeniyle onursal burs ile ödüllendirildi.

kasım 2001'de, elektrik ve elektronik mühendisleri enstitüsü (ieee) nygaard ve dahl'a ieee john von neumann madalyası "simula 67'nin tasarımı ve uygulaması yoluyla nesne yönelimli programlamanın temelindeki kavramların tanıtımı için" ödülünü verdi.

şubat 2002 yılında association for computing machinery (acm) tarafından "simula i ve simula 67 programlama dillerinin tasarımı aracılığıyla nesne yönelimli programlamanın ortaya çıkmasında temel olan fikirleri için" alıntı yoluyla, bir kez daha ole-johan dahl ile birlikte 2001 a. m. turing ödülü verildi.

ağustos 2000'de, o zamanki norveç kralı v. harald tarafından st. olav şeref nişanı kraliyet norveç komutanı oldu.

diğer aktiviteler 
nygaard, 1984 ve 1985'te oslo üniversitesi bilişim komitesi'nin başkanıydı ve üniversitenin tüm fakültelerinde araştırma, eğitim ve bilgi işlem ve iletişim olanakları geliştirme planının tasarımında aktifti.

norveç doğayı koruma derneği'nin çevre koruma komitesi'nin ilk başkanıydı.

ekonomik i̇şbirliği ve kalkınma teşkilatı'nın (oecd) bilgi teknolojisi faaliyetlerinde 10 yıl boyunca (1970'lerde) norveç temsilcisiydi. norveç sendikalar federasyonu araştırma komitesi üyeliği yaptı ve birçok ülkedeki sendikalarla işbirliği yaptı.

birkaç yıl boyunca, sosyal olarak dışlanmış alkolikler için insani yaşam koşulları yaratmanın yeni yollarını deneyen deneysel bir sosyal kurumla uğraştı.

nygaard, norveç siyasetinde etkindi. 1960'ların ortasında ve sonunda, norveç liberal partisi ulusal yürütme komitesi üyesi ve bu partinin strateji komitesi başkanıydı. 1949 parlamento seçimlerinde küçük bir sandık adayı oldu. 1972 referandumundan önce norveç'in avrupa ortak pazarı'na (daha sonra avrupa birliği) üye olup olmayacağına dair yoğun siyasi mücadele sırasında, üyeliğe karşı çalışan birçok gençlik örgütünün koordinatörü olarak çalıştı.

nygaard, 1971'den 2001'e kadar i̇şçi partisi'nin ve araştırma politikalarıyla ilgili komitelerinin bir üyesiydi.

kasım 1988'de norveç ve aet bilgi komitesi'nin başkanı oldu, ağustos 1990'da nei til ef olarak norveç'in ortak pazar ile ilişkisi hakkında bilgi yayan ve norveç'i dışarıda tutma çabalarını koordine eden bir kuruluş olarak yeniden düzenlendi. (norveç için avrupa birliği üyeliğine hayır, kelimenin tam anlamıyla "ab'ye hayır"). 1993 yılında, aet, maastricht antlaşmasını onaylayıp avrupa birliği haline geldiğinde, kuruluş adını bunu yansıtacak şekilde değiştirdi. nei til ef, norveç'teki en büyük siyasi organizasyon haline geldi (1994'te 4 milyonluk nüfustan 145.000 üye). nygaard, bu kampanyada ab karşıtı merkez partisi lideri anne enger lahnstein ile birlikte çalıştı. 28 kasım 1994'teki referandumda "nei til ab" başarılı oldu: seçmenlerin% 52,2'si "hayır" oyu verdi ve seçmen katılımı % 88,8 ile norveç tarihindeki en yüksek oydu. nygaard'ın tarafından ısrarla kampanyasının strateji, bir şey için de, yani karşı olarak, i̇skandinav refah devleti nygaard maastricht anlaşması tarafından tehdit olarak kabul olmak vardı.

1995'te başkanlıktan istifa etti ve daha sonra örgütün strateji komitesinin başkanı ve konsey üyesi oldu.

1996 ve 1997'de nygaard, avrupa birliği ekonomik ve parasal birliğine (emu-economic and monetary union of the european union) ve maastricht antlaşmasına karşı çıkan ulusal örgütler arasında bir işbirliği ağı olan the european anti-maastricht hareketi'ni (team-the european anti-maastricht movement) kurma çabalarının koordinatörüydü. ab içinde ve dışında. avrupa ab kritik hareketler i̇ttifakı (team-the european alliance of eu-critical movements) 3 mart 1997'de başarıyla başlatıldı.

kişisel yaşamı 
kristen nygaard, 1951'de johanna nygaard ile evlendi. norveç gelişmekte olan ülkelere yardım ajansı'nda çalıştı. doğu afrika'da çalışan uzmanları işe alma ve onlara idari destek verme konusunda birkaç yıl uzmanlaştı. johanna ve kristen nygaard'ın üç çocuğu ve yedi torunu vardı.

nygaard 2002'de kalp krizinden öldü.

ayrıca bakınız 
 bilgisayar bilimindeki öncüler listesi

notlar

kaynakça 
  (15 şubat 2002, uzun sürüm)

dış bağlantılar 
 
 
 
 
 
 

1926 doğumlular
2002 yılında ölenler
norveç bilim ve edebiyat akademisi üyeleri
norveçli bilgisayar bilimcileri
norveçli matematikçiler
oslo doğumlu bilim insanları
oslo üniversitesi öğretim üyeleri
oslo üniversitesinde öğrenim görenler
programlama dili araştırmacıları
programlama dili tasarımcıları
turing ödülü sahipleri
ieee john von neumann madalyası sahipleri