mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Sylvia Weinstock

sylvia weinstock (d. 28 ocak 1930, brooklyn – ö. 22 kasım 2021, tribeca, new york), amerikalı pasta şefi, dekoratör ve iş insanı.

yaşamı
weinstock, 28 ocak 1930'da brooklyn, new york'ta doğdu. mesleki kariyerine long island'da ilkokul öğretmeni olarak başladı bu arada üç çocuğunu yetiştirdi. yakalandığı göğüs kanserini 50 yaşında atlattıktan sonra kendisine ait pastacılık ve dekorasyon firmasını kurdu.

oprah winfrey, kim kardashian ve martha stewart gibi daha birçok tanınmış şahsiyetler için dekoratif pastalar hazırladı. pasta tarifi süslemelerinde fondan kullanmaktan kaçındı; bunun yerine krema ve şablon kalıplara odaklandı.

amerikan tv yemek kanalı food network'te yayınlanan chopped sweets ve top chef: just desserts adlı yemek yarışmalarında jüri üyesi oldu. ayrıca netflix kanalı yapımı nailed it! ve ¡nailed it! méxico adlı programlar ile ekranlara geldi.

ölümü
weinstock, 22 kasım 2021'de tribeca, new york'ta 91 yaşında yaşama veda etti.

kaynaklar

1930 doğumlular
2021 yılında ölenler
amerikalı iş insanları
pasta şefleri
Kusatsu, Gunma

kusatsu (), japonya'nın gunma prefektörlüğünde bulunan bir kasabadır. kasaba, prefektörlüğün kuzeybatısında yer almaktadır. yüzölçümü 49,75 km² olan kasabanın nüfusu eylül 2020 tarihi itibarı ile 6.255'tir.

kusatsu'nun efsanevi kökeni, yayoi döneminde ikinci yüzyıla kadar uzanmaktadır. günümüz kusatsu kasabası ise 1 nisan 1889 tarihinde bir köy olarak kurulmuştur. kusatsu'nun ekonomisi turizme dayalı olup japonya'nın en ünlü kaplıca merkezlerinden biridir.

kardeş şehirler 
  bietigheim-bissingen, almanya (1962'den beri)
  hayama, japonya (1969'dan beri)
  neustift, avusturya (1986'dan beri)
  snowy river, avustralya (1991'den beri)
  karlovy vary, çekya (1992'den beri)
  kusatsu (shiga), japonya (1997'den beri)

kaynakça

dış bağlantılar 

 
 

gunma prefektörlüğündeki kasabalar
japonya'daki kaplıcalar
Intelligent Music Project

intelligent music project, bulgar progresif rock grubudur. grup ronnie romero, bisser ivanov, slavin slavchev, ivo stefanov, dimiter sirakov, stoyan yankulov'dan oluşmaktadır. grup 2022 eurovision şarkı yarışması'nda bulgaristan'ı "intention" adlı şarkı ile temsil etmiştir.

kaynakça 

2020'de kurulan müzik grupları
bulgar müzik grupları
bulgaristan'ın eurovision şarkı yarışması yarışmacıları
2022 eurovision şarkı yarışması yarışmacıları
Scarlet Nexus

scarlet nexus, bandai namco studios ve tose tarafından geliştirilen ve bandai namco entertainment tarafından yayınlanan 2021 yapımı bir aksiyon rol yapma video oyunudur. oyun, 25 haziran 2021 tarihinde microsoft windows, playstation 4, playstation 5, xbox one ve xbox series x/s için piyasaya sürüldü. oyun, eleştirmenlerden genel olarak olumlu eleştiriler aldı, ancak yan görevleri için eleştiriler aldı.

sunrise tarafından hazırlanan anime televizyon serisi uyarlaması temmuz-aralık 2021 tarihleri arasında yayınlandı.

konusu 
yakın gelecekte, insanlığın teknoloji geliştirdiği ve insan beyninde bulunan maddelere dayalı olarak toplum oluşturduğu alternatif bir gerçeklikte geçiyor. bu maddeler ayrıca insanlara duyu dışı süper güçler verir. diğer bastırma gücü (osf), insanlığı yok oluş kuşağı'ndan inen akılsız mutantlar olan diğerleri'nden korumak için doğaüstü yeteneklere sahip üyeler toplamaya başlar.

kaynakça

dış bağlantılar 
  
  
 

2021 video oyunları
2021 anime serileri
namco bandai oyunları
medya imtiyazları
video oyunlarına dayalı anime serileri
aksiyon animeleri ve mangaları
bilimkurgu anime
distopik anime ve manga
hack and slash-rol yapma oyunları
bilimkurgu video oyunları
siberpunk video oyunları
baş karakterlerinin cinsiyeti seçilebilen oyunlar
kurguda psişik güçler
kurguda siborglar
sunrise
funimation entertainment
tokyo metropolitan television programları
mainichi broadcasting system programları
japonya'da geliştirilen video oyunları
microsoft windows oyunları
playstation 4 oyunları
playstation 5 oyunları
xbox one oyunları
xbox series x ve series s oyunları
unreal engine oyunları
tek oyunculu video oyunları
Gladiolus aladagensis

gladiolus aladagensis, iridaceae familyasından bir bitki türü.

mehmet sağıroğlu ve ismail eker tarafından 2021 yılında bilim dünyasına kazandırılmıştır. spesifik sıfat, yeni türün ilk keşfedildiği aladağlar/bolu'dan türetilmiştir. bolu: karacasu-kıbrıscık arasında, 34 km, orman açıklıklarında dere yatağı boyunca, 1484 m rakımda yetişir. gladiolus aladagensis morfolojik olarak gladiolus italicus ve gladiolus kotschyanus'a yakındır.

kaynakça 

aladagensis
2021 bitki taksonları
türkiye'deki endemik bitkiler
Erkmen Sağlam

erkmen sağlam, (d. 28 nisan 1944, kadıköy) - (ö. 23 kasım 2021, i̇stanbul), türk televizyon yapımcısı ve yönetmeni.

yaşamı
28 nisan 1944'te kadıköy, i̇stanbul'da doğan sağlam, türk pop müziği'nin unutulmaz sanatçısı barış manço'nun kırk yıllık kadim dostuydu. kadıköy maarif koleji'nde eğitim gördü. manço'nun sunduğu 1988-98 yılları arasında trt 1 ve atv kanallarında ekranlara gelen barış manço ile 7'den 77'ye tv programının ve “adam olacak çocuk” adlı unutulmaz çocuk programının yapımcısı ve yönetmeniydi. ayrıca manço’ya ait 15 klibin yönetmenliğini üstlendi. bunlardan en bilineni ise domates biber patlıcan şarkısına çektiği klipti. manço dışında yılmaz güney, moğollar ve aziz nesin ile çalıştı. “satır arası” isminde bir programa da imza atan sağlam; fuat güner, doğan canku gibi isimlerle de çalıştı. yaşamının son dönemlerini eşi nilüfer sağlam ile alanya, antalya'da geçiren sağlam burada doğa fotoğrafçılığı yaptı. kadim dostu barış manço’ya ait 92 bin fotoğrafı çeken kişi olarak bu fotoğraflardan seçtiği karelerden oluşan “geçer giderken paylaşılan anlar ve anılar” isimli fotoğraf sergileri düzenledi. son olarak youtube’da 7’den 77’ye tv’yi kurdu kendi sunumuyla anılarını ve yaşadıklarını anlattı. eşini 2019 yılında kaybeden sağlam 23 kasım 2021'de kanser nedeniyle i̇stanbul'da 77 yaşında ölmüş cenazesi eşinin yanında kanlıca mezarlığı'nda toprağa verilmiştir.

kaynakça 

kanlıca mezarlığı'na defnedilenler
2021 yılında ölenler
1944 doğumlular
i̇stanbul doğumlu yönetmenler
türk televizyon yönetmenleri
barış manço
türk televizyon yapımcıları
kadıköy anadolu lisesinde öğrenim görenler
Hint-Grekler

hint grekler, m.ö. 200. yüzyılın ortalarından ms 10. yüzyıla kadar hindistan tarafından doğru göç etmiş bir grup göçebe grekler kökenli i̇rani halktır.

ayrıca bakınız
 grek-baktriya krallığı
 yavana dönemi
 yavana krallığı
 selevkos i̇mparatorluğu
 greko-budizm
 gandharan budizmi
 hint-i̇skitler
 hint-partlar
 kandahar yunanca yazısı
 kandahar i̇ki dilli kaya yazıtı
 kuşan i̇mparatorluğu
 roma ticareti
 hint-yunan krallıklarının zaman çizelgesi
 gandhara krallığı
 babil'in bölünmesi

antik hindistan
antik afganistan
helenistik devletler
hindistan'daki etnik gruplar
Ulmus rubra

ulmus rubra, ulmaceae (karaağaçgiller) familyasından bir ağaç türü.

iucn kırmızı listesi 
bu ağaç türü, doğu kuzey amerika'da bulunur. 3 milyon km2'nin üzerinde bir oluşum ile son derece yaygındır ve yaygın olarak kabul edilir. tür, hollanda karaağaç hastalığına karşı hassastır ancak bunun önemli düşüşlere neden olacağı düşünülmemektedir. tür, asgari endişe olarak değerlendirilmektedir.

coğrafi dağılım bilgileri 
bulunduğu yerler: alabama, arkansas, connecticut, delaware, columbia bölgesi, florida, georgia, illinois, indiana, iowa, kansas, kentucky, louisiana, maine, maryland, massachusetts, michigan, minnesota, mississippi, missouri, nebraska, new hampshire, new jersey, new york, kuzey karolina, kuzey dakota, ohio, oklahoma, ontario, pensilvanya, québec, güney karolina, güney dakota, tennessee, teksas, vermont, virginia, batı virjinya, wisconsin.

nüfus bilgileri 
nüfusun büyüklüğü hakkında bilgi yoktur ancak yaygın olduğu için çok büyük olduğu varsayılmaktadır. nüfus sabit kabul edilir.

habitat ve ekoloji bilgileri 
ulmus rubra 21 metreye kadar büyür. o kadar geniş bir iklim, toprak ve topografik koşullar yelpazesinde bulunur ki, birlikte yaşam içinde olan 60'tan fazla yaprak döken ağaç türünü içerir. ulmus rubra nemli yerleri tercih eder ve gölgeye dayanıklıdır. en yaygın olarak quercus ve diğer ulmus türleri ile ilişkilidir.

tehdit bilgileri 
ceratocystis ulmi mantarının neden olduğu hastalık tarafından saldırıya uğrar ve öldürülür. aynı zamanda, ticari ağaçların boyutunu küçülten ve türlerin sokak ağacı olarak kullanımını azaltan yaygın bir hastalık olan karaağaç sarılarına veya karaağaç floem nekrozuna da duyarlıdır. karışık sert ağaç meşcerelerinde, geyiklerin kabuk soyması, fidan gövdelerinde ve direk büyüklüğündeki ağaçların köklerinde daha sık görülür.

kullanım ve ticaret bilgileri 
ulmus rubra kerestesi, ulmus americana daha düşük olarak kabul edilir, ancak iki ağaç genellikle karıştırılır ve yumuşak karaağaç olarak satılır. ulmus rubra, kutu, sepet, kasa ve fıçı imalatında kullanılır.

ulmus rubra kabuğu, erken yerleşimciler tarafından öksürük ve ishal tedavisi için kullanılan müsli bir madde içerir. sokak süsü olarak da kullanılmıştır, ancak hollanda karaağaç hastalığı nedeniyle kullanımı sınırlıdır.

koruma işlem bilgileri 
bu tür 55 ex situ koleksiyonda bulunur. bu tür g5 (natureserve 2018) olarak listelenmiştir. bu tür için herhangi bir koruma faaliyeti bulunmamaktadır. tehditlerin bu tür üzerindeki etkisi, mümkünse ölçülmelidir.

kaynakça 

rubra
Huda Hafız

hüdahafız (farsça: خداحافظ; peştuca: خداۍ حافظ; bengalce:খোদা হাফেজ; urduca:; hinduca: ख़ुदा हाफ़िज, kürtçe : , azerice: xüdafiz), genellikle farsça'da "khodafez"'in kısaltılmış halidir. i̇ran, afganistan ve hindistan altkıtasında ve daha az ölçüde azerbaycan, irak ve kürdistan'da kullanılan farsça kökenli ortak bir vedalaşma ifadesidir. konum, i̇ran'da hem müslümanlar hem de gayrimüslimler arasında en yaygın ayrılık ifadesidir; ayrıca bazen bazı hıristiyanlar ve persler de dahil olmak üzere güney asya'daki gayrimüslimler tarafından da kullanılır.

anlamı 
kelimenin tam anlamıyla tercümesi: "tanrı veliniz olsun". farsça tanrı anlamına gelen huda ve arapça hafız "koruyucu"   anlamına gelir. yerel çeviri "hoşçakal"dır. bu tabir olduğunu loanword gelen farsça/ peştuca'dan azerice, kürtçe, sindhi, urduca, hintçe, bengalce ve pencap dillerine geçmiş bir sözcüktür. aynı zamanda "tanrı senin koruyucun olsun" olarak tanımlanabilir.

romanizasyon 
transliterasyonlar ayrıca khudā hāfiz, khudā hāfez ve khodā hāfiz'i içerebilir. kişiler geleneksel olarak khudā hāfiz'e yanıt vererek yanıt verirdi. khuda hafız; hoşçakal gibi benzer anlamlara gelmektedir.

ayrıca bakınız 

 huda

kaynakça

dış bağlantılar 

 (i̇ngilizce) milli gazete: huda hafız, allah hafız'a karşı: mahfuzur rahman'dan bir eleştiri 
 daily times: ejaz haider tarafından khuda hafız ka allah hee hafız 

farsça deyişler
Acman

acman emirliği (arapça: إمارة عجمان, ), birleşik arap emirlikleri'nin yedi emirliğinden biridir. 259 km2'lik yüzölçümüyle bae'deki en küçük emirlik olan acman'ın basra körfezi'ne kıyısı olan bölgeleri dışında tamamına yakını şârika emirliği tarafından çevrelenmiştir. nüfus açısından 2017 verilerine göre 504,846 kişi ile ülkede 4. sıradadır. emirlik ismini dubai ve şarika şehirleriyle ortak bir metropol oluşturan ve nüfusun %95'inin yaşadığı acman şehrinden alır. acman, manama ve masfut adlı, tarım ve madencilik yapılan iki eksklava sahiptir. emirliği şeyhi iii. humaid bin rashid al nuaimi olup, velihat prensi ammar bin humaid al nuaimi'dir.

kaynakça 

birleşik arap emirlikleri'nin emirlikleri
Meoto Iwa

meoto iwa (), japonya'nın mie prefektörlüğünde futami açıklarında bulunan iki kaya balyasıdır. balyalar, bir shimenawa ile bağlı olup komşu futami okitama tapınağı'nda ibadet edenler tarafından kutsal kabul edilir. şintoizm'e göre kayalar, yaratıcı kamiler olan i̇zanagi ile i̇zanami'nin birliğini temsil etmektedir. bu nedenle kayalar, erkek ve kadının evliliğindeki birliği kutlamaktadır. 40 kilo ağırlığındaki ip, özel bir törenle yılda birkaç kez değiştirilmektedir. erkek olduğu söylenen daha büyük kayanın zirvesinde küçük bir torii kapısı bulunmaktadır.

yaz aylarında şafak vakti, güneş iki kayanın arasından doğar gibi görünmektedir. fuji dağı uzaktan görülebilir. düşük gelgitte, kayalar su ile ayrılmaz.

okitama tapınağı, sarutahiko ōkami'ye ve imparatorluk yemek tanrıçası ukanomitama'ya adanmıştır. tapınağın çevresinde çok sayıda kurbağa heykeli bulunmaktadır. tapınak ve iki kaya, şintoizm'deki en önemli arınma yeri olan ise tapınağı'nin yakınındadır.

kaynakça 

mie prefektörlüğündeki yeryüzü şekilleri
kaya balyaları
kutsal taşlar
mie prefektörlüğündeki görülecek yerler
şintoizm
japonya kıyıları
cinsiyet ve din
Jandarma Asayiş Başkanlığı

jandarma asayiş başkanlığı veya jandarma genel komutanlığı asayiş başkanlığı, türk jandarmasının emniyet ve asayiş hizmetlerinin etkin bir şekilde yürütülmesini takip ve kontrol ederek birliklerin yönlendirilmesini sağlayan jandarma genel komutanlığı alt kuruluşudur.

tarihçe 
jandarma genel komutanlığı asayiş  başkanlığı 2004 yılında yeni türk ceza kanununun kabul edilmesinden önce harekât daire başkanlığı bünyesinde yer almış  sonrasında ise  başkanlık haline getirilmiş, türkiye cumhuriyeti jandarma genel komutanlığı'nın, asayiş hizmetlerinin yürütülmesinden sorumlu alt kuruluşudur. kuruluşun asayiş, terörle mücadele, trafik hizmetleri, kaçakçılık ve organize suçlarla mücadele, siber suçlar, göçmen ve insan kaçakçılığı, koruma, eğitim ve öğretim, teşkilatlanma ile cari (operasyon planlamaları, takibi ile istihbari diğer faaliyetler) hizmetler konularında görevleri bulunmaktadır. fakat gelişen asayiş yönetim sistemi, dairenin jandarma trafik hizmetleri daire başkanlığı , jandarma terörle mücadele daire başkanlığı , jandarma kaçakçılık ve organize suçlarla mücadele daire başkanlığı (kom) , jandarma siber suçlarla mücadele daire başkanlığı , jandarma göçmen kaçakçılığı ve i̇nsan ticaretiyle mücadele dairesi , jandarma koruma daire başkanlığı  şeklinde bölümlenmesine ve alt dallara  ayrılmasına neden olmuştur.

birimler 

 asayiş daire başkanlığı
 cari harekât daire başkanlığı
 ceza ve tevkifevleri daire başkanlığı
 eğitim ve öğretim daire başkanlığı
 göçmen kaçakçılığı ve i̇nsan ticareti ile mücadele daire başkanlığı
 kaçakçılık i̇stihbarat harekât ve bilgi toplama dairesi başkanlığı
 kaçakçılık ve organize suçlarla mücadele dairesi başknalığı
 koruma daire başkanlığı
 siber suçlarla mücadele daire başkanlığı
 terörle mücadele daire başkanlığı
 teşkilat ve kadro daire başkanlığı
 trafik daire başkanlığı
 trafik eğitim ve tanıtım faaliyetleri şube müdürlüğü
 trafik okul komutanlığı

jasat 

kısa adıyla jasat olarak bilinen ve jandarma dedektifleri unvanı ile tanınan jandarma suç araştırma timleri, jandarma asayiş başkanlığına bağlı olarak görev ve faaliyetlerini yürütmektedir. i̇lçe ve i̇l merkezlerinde kurulmuş jandarma suç araştırma timleri (jasat) olarak faaliyet gösteren birimler, i̇l jandarma komutanlıklarının, asayiş şube müdürlüklerindeki suç araştırma kısım amirliklerine (sak) bağlı şekilde faaliyetlerini yürütmektedirler. jasat'lar öncelikli olarak kuruluşlarında yer aldıkları i̇lçe jandarma komutanlıklarına bağlı olup hizmet planlamaları doğrultusunda i̇l jandarma komutanlıkları bünyesinde bulunan suç araştırma kısımlarının talep ve bilgisi doğrultusunda hareket ederek görevlerini yerine getirirler.

daire başkanları 
 kurmay albay i̇zzet cural, ? (adana i̇l j.k.lığına müteakiben ), temmuz 2017 
 tuğgeneral fuat güney, temmuz 2017 , temmuz 2020 
 tuğgeneral ferdi korkmaz,  temmuz 2020 , halen görevde

kaynakça 

jandarma asayiş başkanlığı
arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler
JASAT

kısa adıyla jasat  olarak bilinen ve jandarma dedektifleri  unvanı ile tanınan jandarma suç araştırma timleri, jandarma asayiş başkanlığına bağlı olarak görev ve faaliyetlerini yürüten kolluk kuvveti kısımlarıdır.

i̇lçe ve i̇l merkezlerinde kurulmuş jandarma suç araştırma timleri (jasat) olarak faaliyet gösteren birimler, i̇l jandarma komutanlıklarının, asayiş şube müdürlüklerindeki suç araştırma kısım amirliklerine (sak) bağlı şekilde faaliyetlerini yürütmektedirler. jasat'lar öncelikli olarak kuruluşlarında yer aldıkları i̇lçe jandarma komutanlıklarına bağlı olup hizmet planlamaları doğrultusunda i̇l jandarma komutanlıkları bünyesinde bulunan suç araştırma kısımlarının talep ve bilgisi doğrultusunda hareket ederek görevlerini sivil olarak yerine getirirler.

tarihçe 
2017 yılı şubat ayından itibaren öncelikli olarak asayiş olayları yönünden yoğun iller ve ilçelerde, gelişen asayiş sistemi yönetimi kapsamında kurulmuşlardır.

görevleri 
jasat timlerinin görevleri suçların aydınlatılması ile suçluların yakalanmasına yönelik olmakla birlikte öncelikli görevleri başta kasten öldürme olayları, hırsızlık olaylarından nitelikli olanlar (evden, işyerinden, kamu kurum ve kuruluşlarından, baz istasyonlarından, bağ, bağhçe ve tarladan, oto ve otodan,  inşaattan, geçici konaklama yerlerinden hırsızlık olayları), bunların dışında gasp (yağma), dolandırıcılık olaylarının aydınlatılması ve kayıp şahısların bulunmasına yöneliktir. ayrıca jandarma suç araştırma timleri sorumluluk bölgelerinde geçmişte meydana gelmiş ve aydınlatılamamış, ceza muhakemesi kanununun 135. maddesi kapsamında yer alan faili meçhul olaylardan tek tek ele alarak, olaylardaki en ufak ipuçlarını bile değerlendirerek olayın şüpheli ya da şüphelilerinin tespit edilip yakalanması için çalışmalar yaparlar.

jasat timleri görevleri esnasında jandarma genel komutanlığının ilgili birimleri/sistemleri başta olmak üzere, emniyet genel müdürlüğü ve diğer tüm kamu, kurum ve kuruşlarının ilgili birimlerinin/sistemlerinin yanı sıra memurlar ve vatandaşların yardımlarından faydalanırlar. görev aldıkları dosya ile ilgili olarak gerçekleştirdikleri iş ve işlemler hakkında sorumlu cumhuriyet savcılarına bilgi verir ve olurunu alırlar. jasat'lar olayların aydınlatılması ve suçluların yakalanması için ön araştırma ve çalışmaları esnasında kolluk kuvvetlerince kullanılan analiz programlarının tamamını kullanırlar. bölgelerindeki olayların türüne göre, bu suçları işleyen kişiler/kişi grupları için oluşturdukları suçlu profil analizlerinden faydalanırlar.

olayların yanı sıra jasat'ların öncelikli bir diğer görevi ise haklarında 10 yıl ve üzeri kesinleşmiş hapis cezası bulunan ve yakalama emri çıkarılmış şahısları yakalamaktır. jasat'lar bunun dışında herhangi bir şekilde haklarında resmî makamlarca çıkarılmış yakalama emri bulunan şahısları da takip eder ve yakalarlar.

kaynakça 

jandarma asayiş başkanlığı
İvan Stançov

i̇van i̇vanov stançov (; 1 nisan 1929, sofya – 24 kasım 2021, i̇skoçya), bulgar siyasetçi ve diplomattır. stançov, 1 nisan 1929'da sofya, bulgaristan'da doğdu. ülkesi bulgaristan'ın amerika birleşik devletleri ve i̇ngiltere büyükelçisi olarak görev aldıktan sonra 1994-1995 yıllarında dönemin başbakanı reneta i̇ncova liderliğinde bağımsız kurulan geçici kabinede bulgaristan dışişleri bakanı olarak yer aldı. stançov, 24 kasım 2021'de yaşamını sürdürdüğü i̇skoçya'da 92 yaşında öldü.

kaynaklar

1929 doğumlular
2021 yılında ölenler
bulgaristan dışişleri bakanları
bulgar diplomatlar
bulgaristan'ın amerika birleşik devletleri büyükelçileri
bulgaristan'ın birleşik krallık büyükelçileri
Deviskel Deresi

deviskel deresi veya deviskel çayı (gürcüce: დევისყელის წყალი veya დევსქელის ხევი; okunuşu: "devisq'elis ts'q'aro" veya "deviskelis h'evi"), artvin ilinin borçka ilçesinde, çoruh nehri'nin sağ kollarından biri olan bir akarsudur. bu derenin oluşturduğu deviskel vadisi'ndeki deviskeli (bugün kaynarca) köyü, adını bu akarsudan almıştır.

deviskel deresi, karçhal dağlarının kuzeybatı uzantıları olan tepelerden doğan birkaç suyun birleşmesinden meydana gelir. en uzun kolu, i̇rsa, bagini (balcı) ve klaskuri yaylalarının bulunduğu tepelerden kaynaklanır. balcı köyünden geçen bu uzun kol arpa deresi olarak da adlandırılmıştır. bir diğer önemli kolu ise, kaynarca (deviskeli) köyünün kuzeybatısındaki tepelerden doğar ve bu köyün içinden geçerek ana kola katılır. deviskel deresi, balcı köyünden itibaren sağ tarafından çoruh nehri paralel akar ve alaca köyünden gelen kısa bir suyu da aldıktan sonra, borçka kasabasında bir dirsekle kuzey yönüne döne bu nehre katılır.

artvin vilayeti üzerine araştırmasıyla tanınan muvahhid zeki'nin verdiği bilgiye göre, 1920'lerde borçka'nın içme suyu demir borularla deviskel çayı'ndan sağlanıyordu. üzerinde birkaç değirmenin bulunduğu dere, yatağı taşlık olduğu ulaşıma uygun değildi. i̇ki köprünün varlığı biliniyordu. biri borçka yakınında batum - ardahan yolu üzerinde yer alıyordu. diğer köprü ise bu tarihlerde artık mevcut değildi.

deviskel deresi'nin ana kolları ile yan kollarının oluşturduğu deviskel vadisi, geniş bir alana yayılır ve çoruh havzası'nı oluşturan önemi vadilerden biridir.

kaynakça

artvin'deki akarsular
borçka
Guillermo Echevarría

guillermo echevarría pérez (d. 13 mayıs 1948, meksiko - ö. 24 kasım 2021), meksikalı yüzücü.

yaşamı ve kariyeri
echevarría, 13 mayıs 1948'de meksiko'da doğdu. ülkesini 1964 ve 1968 yaz olimpiyatları'nda temsil etti. kısa bir süre 1500 metre (uzun kulvar) dünya rekorunu elinde tutmuştu. 1968'de mike burton'ın rekorunu kıran echevarría, iki ay sonra yine burton tarafından geçildi. 

echevarría, 24 kasım 2021 tarihinde, 73 yaşında hayata veda etti.

kaynakça

1948 doğumlular
2021 yılında ölenler
meksikalı erkek yüzücüler
meksikalı olimpiyat yüzücüleri
1964 yaz olimpiyatları yüzücüleri
1968 yaz olimpiyatları yüzücüleri
Tatyana Çudova

tatyana alexeyevna chudova (rusça: татья́на алексе́евна чу́дова; d. 16 haziran 1944, moskova – ö. 23 kasım 2021), sovyet-rus kadın besteci ve eğitimci.

yaşamı
chudova, 16 haziran 1944'te moskova, sovyetler birliği'nde doğdu. moskova'daki merkez müzik okulu'nda ve ardından gittiği moskova konservatuvarı'nda müzik eğitimi aldı. eğitiminin ardından konservatuvarda eğitimci olarak çalıştı. müzik alanındaki çalışmalarıyla 21 haziran 2007'de rusya federasyonu sanatçı onur nişanı'nı aldı.

ölümü
chudova, 23 kasım 2021 tarihinde doğum yeri moskova, rusya'da covid-19 ile enfekte olarak 77 yaşında öldü.

eserleri
seçme eserleri:
symphony ab. 1, 'timur and his team'''o myorvoy tsaverne i semi bojatiryakh, opera, 1966-7na derevnyu dedushke, opera, 1978bible suite for organlast lullaby with oboe solothree circles for solo cellotrombone sonatafrom russian fairytales suite for orchestraconcerto for piano and orchestra no.1concerto for piano and orchestra no.2concerto for orchestraviolin sonata suite for organthe warriors cantatacantata about moscowthe architects for chorus and orchestraconcert toccata for pianosymphony no.1symphony no.2symphony no.3''

müzikleri dahil olmak üzere cd'ye kaydedilerek yayınlandı:
moskova bestecilerinden org müziği - moskova konservatuvarı pedagogları - kaynaklardan günümüze - antoloji seri. 1

kaynaklar

dış bağlantılar
 

sovyet besteciler
rus eğitimciler
1944 doğumlular
2021 yılında ölenler
rus besteciler
sovyet eğitimciler
rusya'da covid-19 pandemisinden ölenler
Allin Vlasenko

allin vlasenko (30 haziran 1938 – 23 kasım 2021), sovyet-ukraynalı orkestra şefidir.

kaynakça

dış bağlantılar 
 

1938 doğumlular
çelyabinsk doğumlular
ukraynalı müzik eğitimcileri
ukraynalı orkestra şefleri
sovyet orkestra şefleri
2021 yılında ölenler
kiev'de ölenler
Kvintauri

kvintauri, artvin ilinde bugünkü borçka sınırları içinde eski bir yerleşimdir. günümüzde "çifteler" adıyla balcı köyünün (eski adı bagini) bir mahallesidir.

tarihçe

kvintauri, tarihsel gürcistan'ın güneybatı bölümünü oluşturan bölgelerden biri olan klarceti'de yer alır. nitekim osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ilk yarısından itibaren gürcülerden ele geçirmiştir. gürcüce bir yer adı olan kvintaruri (კვინტაური), “çifte, tekme” anlamına gelen “kvinti / kvinta” (კვინტი / კვინტა) kelimesinden türemiştir. bu yer adı türkçeye kvintavul (قونطاوول) biçiminde girmiştir.

kvintarui, tarihsel olarak deviskeli vadisi'nin köylerinden biridir. ancak birlikte eski osmanlı kayıtlarında adı geçmemektedir. bununla birlikte köy 19. yüzyılın ikinci yarısında trabzon vilayetinin lazistan sancağının livana kazasının sınırları içinde kalıyordu. 

kvintauri, 1877-1878 osmanlı-rus savaşı'nın ardından imzalanan berlin antlaşması uyarınca osmanlı devleti tarafından rusya'ya bırakıldı. rus idaresinde kvintauri, batum sancağının gonio kazasına bağlı köylerden biriydi. rus idaresinde kvintauri (квинтаури) olarak kaydedilen köyde 1886 yılında 13 hanede, 55'i erkek ve 46'sı kadın olmak üzere 101 kişi yaşıyordu. söz konusu nüfus müslüman gürcü anlamında "acarlar" (аджарцьт) olarak kaydedilmiştir. kvintauri aynı zamanda bu kazadaki bir nahiyenin adıydı ve kvintauri nahiyesi (сельское общество: kırsal topluluk) deviskeli, bagini ve kvintauri köylerinden oluşuyordu. kvintauri bu nahiyenin idari merkeziydi. bu nahiyenin sınırları içinde, tamamı gürcü olan 895 kişi yaşıyordu. 

kvintauri köyü, birinci dünya savaşı'nın sonunda rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. bu durum, 7 mayıs 1920 tarihinde imzalanan moskova antlaşması'yla da sovyet rusya tarafından kabul edildi. ancak kızıl ordu'nun gürcistan'ı işgali sırasında, 16 mart 1921'de imzalanan moskova antlaşması uyarınca kvintauri türkiye'ye bırakıldı.

kvintaruri veya kvintavul, türkçe olmadığı için köyün adı 1925 yılında gürcüce adına uygun biçimde çifteler olarak değiştirildi. 1926 tarihli nüfus tespitinde çifteler (kvintauri) köyü 14 haneden oluşuyordu. bu sırada köyde, 34'ü erkek ve 31'i kadın olmak üzere 65 kişi yaşıyordu. kvintauri köyü, 1928 tarihli osmanlıca köy listesinde "çifteler" (چفتەلر) adıyla bir köy olarak geçer. ancak 1935 genel nüfus sayımında köy olarak yer almamış olması, kvintauri'nni bu iki tarih arasında balcı köyüne bir mahalle olarak bağlandığını göstermektedir. kvintauri, günümüzde de "çifteler" adıyla bu köyün bir mahallesidir.

kvintauri köyünde tek kemerli eski bir taş köprü bulunuyordu. köprü yıkılmış, sadece ayakları kalmıştır. bu ayaklar üzerinde sonradan beton köprü yapılmıştır.

kaynakça

artvin tarihi
tao-klarceti
Kocainiş, Mutki

kocainiş, bitlis ilinin mutki ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köyün eski isimleri ermenice ve kürtçe'de "cevizlik" anlamına gelmektedir.  buna göre, 1878 yılı kayıtlarında ermenice kökenli inguzek ya da inguznak, 1928 yılı kayıtlarında ise kürtçe kökenli guzik olarak geçmektedir.

coğrafya 
köy, bitlis il merkezine 69 km, mutki ilçe merkezine 49 km uzaklıktadır. köy, mutki'nin kuzeybatısında olup,  numaralı hasköy-kavakbaşı-mutki il yoluna 4,4 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

mutki belde ve köyleri
El-Hol

el-hol, (), suriye'nin haseke ilinin doğu kesiminde kasaba.

kasaba, haseke il merkezi kamışlı'yı irak sınırına bağlayan karayolu hemen kuzeyinden geçtiği için önemli bir konumdadır. suriye i̇ç savaşı sırasında irak ve şam i̇slam devleti tarafından ele geçirilen kasaba, örgütün kuzeydoğu suriye'deki en önemli kalelerinden biri oldu. 13 ekim 2015'te suriye demokratik güçleri tarafında işi̇d'ten alındı.

el-hol mülteci kampı kasabanın güneyinde bulunur.

kaynakça

hasiçi ilindeki yerleşim birimleri
Francesco Mazzotta

francesco mazzotta; i̇talyan heykeltıraş ve akademisyen.

hayatı 
27 ocak 1975 tarihinde, i̇talya'nın lecce iline bağlı copertino komününde doğdu. sanat eğitimine lecce devlet sanat enstitüsü'nde başlayan mazzotta, 1999 yılında carrara güzel sanatlar akademisi'nden mezun oldu. 1997'den beri aktif olarak profesyonel kariyerine devam eden sanatçı; almanya, arjantin, bahreyn, brezilya, fas, hindistan, i̇ran, i̇spanya, kuveyt, tayvan ve türkiye gibi ülkelerde çeşitli uluslararası sempozyum ve etkinliklere katıldı. halen calabria güzel sanatlar akademisi heykel dalı bünyesinde dersler vermektedir.

çalışmaları

katıldığı sempozyumlar 

 1997 - carrara ii. uluslararası mobilya heykel sempozyumu, i̇talya
 1997 - follonica i. uluslararası heykel sempozyumu, i̇talya
 1998 - teulada xi. uluslararası heykel sempozyumu, i̇talya
 2003 - bastione kalesi ii. uluslararası heykel sempozyumu, i̇talya 
 2003 - fanano xvii. uluslararası heykel sempozyumu, i̇talya
 2004 - maja heykel sempozyumu, i̇talya 
 2004 - wilhelmshaven uluslararası heykel sempozyumu, almanya
 2005 - novelda iv. uluslararası heykel sempozyumu, i̇spanya
 2005 - sant'ippolito v. uluslararası heykel sempozyumu, i̇talya
 2005 - carrara x. uluslararası mobilya heykel sempozyumu, i̇talya
 2006 - ix. prokonnesos uluslararası heykel sempozyumu, türkiye
 2007 - brusque vii. uluslararası heykel sempozyumu, brezilya
 2007 - isparta ii. uluslararası heykel sempozyumu, türkiye
 2007 - iii. uluslararası heykel sempozyumu, bahreyn
 2008 - mersin vi. uluslararası heykel sempozyumu, türkiye
 2009 - hualien uluslararası heykel festivali, tayvan
 2011 - santiago a cielo abierto uluslararası heykel sempozyumu, arjantin
 2011 - vadodara vii. uluslararası heykel sempozyumu, hindistan
 2011 - toroudant uluslararası heykel sempozyumu, fas
 2011 - udine xiv. uluslararası heykel sempozyumu, i̇talya
 2016 - tebriz iii. uluslararası heykel sempozyumu, i̇ran
 2017 - hacettepe üniversitesi iv. uluslararası taş heykel sempozyumu, türkiye
 2017 - hualien uluslararası heykel festivali, tayvan
 2017 - beylikdüzü uluslararası heykel sempozyumu, türkiye

kaynakça 

yaşayan insanlar
1975 doğumlular
lecce ili doğumlular
i̇talyan heykeltıraşlar
20. yüzyıl heykeltıraşları
21. yüzyıl heykeltıraşları
İbn Hindû

ebü’l-ferec alî b. el-hüseyn b. el-hasen b. ahmed b. el-hasen b. el-hasen b. hindû (arapça, ابن هندو) (1032-946/47)  bir i̇ranlı  şair, edebiyatçı ve rey'den gelen bir galen tıbbı uygulayıcısıydı. hint, i̇ranlı veya hindûcân beldesinden geldiği, i̇slam peygamberi muhammed'in arap soyundan geldiği de dahil olmak üzere farklı kökenler öne sürülmüştür.

eğitim 
ebu el-hassan el-amiri, ebu el-khayr el-hasan ibn siwar, ve ebu el-khayr ibn el-khammar'dan kapsamlı bir felsefe ve tıp eğitimi almıştır. 965'te arraican'a gitti ve büveyhiler için hizmetlerini sürdürdü.

yazılarını arapça yazmıştır. bir hekimden çok şiirleriyle ünlenmiştir. kendisiyle birlikte okumak için seyahat eden öğrencileri tarafından da büyük saygı görmüştür. fena hüsrev'in divan'ında görev aldı. dine yaklaşımı açık fikirli olarak tanımlanmıştır.

yayınlar 
i̇bn hindu. miftah al-tibb ve minhaj al-tullab. [tıp biliminin anahtarı ve öğrenci rehberi]. mohaghegh m, daneshpajuh mt, ed. tahran: i̇slami araştırmalar enstitüsü, mcgill üniversitesi tahran şubesi, tahran üniversitesi ile işbirliği içinde, 1989.

daha sonra aidi tibi tarafından tıbbın anahtarı ve öğrenci rehberi olarak tercüme edilmiştir. tıbbın erdemlerini benimseyen kitabın üç temel argümanı var. birincisi, hekim olmanın asil niteliklerini göstermek ve hekimlerin rolünü prestijli meslekler hiyerarşisi içinde konumlandırmaktır. i̇kincisi, aklı görüp tıbbı kabul edenler ile kâfirin hatalı mantığı arasındaki hiyerarşiyi pekiştirmektir. ve son olarak, ibn hindu, dogmatistlerin metodistler ve ampiristler üzerindeki üstünlüğünü göstermeye çalışır.

yukarıdaki çalışmada, felsefe çalışmasını teşvik eden bir i̇nceleme'nin varlığından bahsetmektedir, ancak günümüze yalnızca birkaç alıntısı ulaşmıştır.

abu al-faraj ibn hindudu, al-kalim al-rūḥānīyah fī al-thikam al-yūnānīyah (bayrut, 2001).

kaynakça 

i̇slam filozofları
orta çağ müslüman hekimleri
11. yüzyıl filozofları
Ön Anadoluca

ana anadoluca, ön anadoluca veya proto-anadoluca) anadolu dillerinin türediği (bilinen hitit, pala ve luvi dillerinin) en erken ata evresi olan tek bir proto dildir. hemen hemen diğer tüm proto dillerde olduğu gibi doğrulanmış hiçbir kaydı bulunamamıştır; dil, tüm doğrulanmış olan anadolu dillerinin yanı sıra diğer tüm hint-avrupa dillerine de karşılaştırmalı yöntem uygulanarak yeniden inşa edilmiştir.

anadolu dilleri uzmanı dilbilimci haig c. melchert; ön-anadolu'nun mö 3. binyılda ve her hâlükârda en geç mö 2500 yıllarında parçalanmaya başladığını tahmin eder.

sesbilim 
ön anadoluca, çoğunlukla, anadolu dilleri kategorisinde girdiği en iyi şekilde kanıtlanmış olan hititçe temelinde yeniden inşa edilmiştir. bununla birlikte, hitit çivi yazısı sisteminin kullanılması, hititlerin kısmen benimsediği akad çivi yazısı hece sisteminin hitit ses birimlerini yeterli şekilde temsil edemiyor oluşu ve ve kısmen de hitit yazı pratiğinden dolayı, anadolu ses bilgisini anlama ve yeniden inşa etme girişimini kısıtlamaktadır.

aynı kelimenin farklı varyasyonlarında birbirlerinin yerine kullanılan -dv- (-da-, -de-, -di-, -du-) ve -tv- (-ta-, -te-, -ti-, -tu-) işaretlerinin oluşturduğu ötümsüz ve ötümlü dişsil ünsüzlerin ortaya çıkardığı karmaşıklık ile alakalıdır. ayrıca vc (sesli-sessiz harf) yapısının hecelerinde genellikle ötümsüz ünsüz işaretler kullanılır. günümüze ulaşan en eski anıtlarda gözlemlenmiş olan tek ve çift ünsüzlerle yazımın sıklığı, proto-hint-avrupa ötümsüz ünsüzlerinin reflekslerinin çift ünsüzler olarak yazıldığını ve pha ötümlü çift ünsüz reflekslerinin tek ünsüzler olarak yazıldığını gösterir. bu düzenlilik, daha eski metinlerdeki dişsel ünsüzlerde en tutarlı olanıdır; sonraki anıtlar, genellikle bu kuralın düzensiz varyasyonlarını içerir.

ünlüler

ünsüzler

biçimbilim 
fortson'un önerdiğine göre ön anadolucanın iki fiil çekimi vardır ve bunlardan birincisi olan mi- çekimi açık bir şekilde proto hint-avrupa dilindeki şimdiki zaman sonekinden türetilmiştir; ikincisi olan ḫi- çekimi, proto hint-avrupa dilindeki "perfect zaman" çekiminden türetilmiş gibi görünmektedir. bu duruma getirilen açıklamalardan biri, ön anadolucanın belirli bir fiil grubu için "perfect zaman" çekimini şimdiki zaman çekimine dönüştürdüğüdür; daha yeni bir fikir ise, ḫi- çekimli fiillerin, proto hint-avrupa dilindeki "perfect zaman" çekimi ile karmaşık bir ilişkisi olduğu tespit edilen farklı bir şimdiki zaman çekimi sınıfını devam ettirdiğidir.

ayrıca bakınız
 hint-hitit hipotezi
 proto-hint-avrupalılar
 anadolu hipotezi
 ermeni hipotezi

kaynakça

özel

genel 
 
 
 
 
 
 
 

hint-avrupa dil ailesi
proto diller
anadolu dilleri
Kovanlı, Mutki

kovanlı, bitlis ilinin mutki ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
güncel halk dilinde punut olan köyün eski adı, 1878 ve 1917 yılı kayıtlarında ermenice kökenli poğnud olarak geçmektedir.

coğrafya 
köy, bitlis il merkezine 56 km, mutki ilçe merkezine 36 km uzaklıktadır. köy, mutki'nin güneybatısında olup,  numaralı mutki-geyikpınar il yoluna, meydan köyü'nde 12,5 km.'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

mutki belde ve köyleri
Shimenawa

shimenawa (; "çevreleyen halat"), şintoizm'de ritüel arınma için kullanılan pirinç samanı veya kenevir ipinin uzunluklarıdır.

shimenawanın çapı birkaç santimetreden birkaç metreye kadar değişir ve genellikle geleneksel kağıt şeritlerle süslenmiş olarak görülür. shimenawa tarafından sınırlanan bir alan, genellikle bir şinto tapınağınınki gibi kutsal veya ritüel olarak saf bir alanı belirtir. shimenawanın kötü ruhlara karşı bir koruma görevi gördüğüne inanılır ve genellikle yeni bir binada inşaat başlamadan önce temel atma töreninde kurulur. genellikle şinto tapınaklarında, torii kapılarında ve kutsal simge yapılarda bulunurlar.

shimenawa ayrıca yorishiroya, ruhları cezbettiği veya onların yaşadığı düşünülen nesnelere yerleştirilir. bunlar, özellikle belirli ağaçlara yerleştirilmeyi içerir, içinde yaşadığı düşünülen ruhlar kodama olarak bilinir. bu ağaçların kesilmesinin uğursuzluk getireceğine inanılır. ruhların yaşadığı düşünülen taşlar söz konusu olduğunda, taşlar iwakura olarak bilinir.

shimenawanın bir varyasyonu, yokozuna tarafından sumo güreşinde, giriş töreninde büyük şampiyon sıralaması olarak çıkış yapmak için giyilir. bu örnekte, yokozuna tarafından kullanılan shimenawa, yaşayan yorishiro olarak görülür ve bu nedenle görsel olarak "kutsal" olarak ayırt edilir.

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar 
 kasulis, thomas p. (2004). shinto: the way home. university of hawaii press. .

dış bağlantılar 

 encyclopedia of shinto 

halatlar
dekoratif sanatlar
şintoizm
japonca deyişler
Kamidana

kamidana (; "tanrı/ruh rafı"), bir şinto kamiyi korumak için sağlanan minyatür ev sunaklarıdır. en yaygın olarak kami ibadetinin evi olan japonya'da bulunurlar.

kamidana genellikle bir duvarın üstüne yerleştirilir ve şinto tarzı törenlerle ilgili çok çeşitli öğeler içermektedir. bunların en belirgini, seçilmiş bir kamiyi barındırması amaçlanan bir nesne olan shintaidir, böylece ona ibadete izin vermek için fiziksel bir biçim verir. kamidana shintai en yaygın olarak küçük dairesel aynalardır, ancak aynı zamanda magatama mücevherleri veya büyük ölçüde sembolik değeri olan başka bir nesne de olabilirler. shintai içindeki kami, genellikle yerel tapınağın ilahıdır veya ev sahibinin mesleğine özeldir. kaminin (bunrei) bir kısmı, bu amaç için özel olarak bir tapınaktan kanjō adı verilen bir işlemle elde edilmiştir.

kamidanada ibadet tipik olarak basit dualar, yiyecek ve çiçeklerin sunulmasından oluşur. kamidanada ibadet etmeden önce aile üyelerinin ellerini veya ağızlarını temizlemeleri ritüel olarak önemlidir.

kamidana, bazı geleneksel japon dövüş sanatı dojolarında da bulunabilmektedir.

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar 
 ono, sokyo, shinto: the kami way, charles e. tuttle company, 

sunaklar
japon mimarisi
japon evi
şintoizm
japonca deyişler
Tokonoma

tokonoma () veya , japon tarzı bir resepsiyon odasında, sanatsal beğeni için öğelerin sergilendiği gömme bir alandır.

genellikle bir tokonomada görüntülenen öğeler, kaligrafik veya resimli parşömenler ve bir ikebana çiçek aranjmanıdır. geleneksel olarak, bonsai böyle saygı duyulan bir yere layık görülmese de okimono ile birlikte yaygındır. tokonoma ve içeriği, geleneksel japon iç dekorasyonunun temel unsurlarıdır. toko kelimesi kelimenin tam anlamıyla "zemin" veya "yatak" anlamına gelirken ma ise "boşluk" veya "oda" anlamına gelir.

konukları japon tarzı bir odaya yerleştirirken, doğru görgü kuralları, en önemli konuğu tokonomaya sırtı dönük şekilde oturtmaktır. bunun nedeni alçakgönüllülük olup ev sahibinin tokonomanın içeriğini konuğa gösterdiği görülmemelidir ve bu nedenle konuğu tokonoma doğru yönlendirmemek gerekmektedir.

katı bir görgü kurallarına uyulması gerektiğinde ekranı değiştirmek dışında, içine girmek kesinlikle yasaktır.

tokonomanın bir tarafındaki  adı verilen sütun, genellikle bu amaç için özel olarak hazırlanmış ahşaptan yapılır. kabuğu hala bağlı olan, görünüşte ham bir gövdeden, çok düz damarlı kare bir kalp ağacı parçasına kadar değişebilir. tokobashira seçimi, tokonoma için formalite seviyesini belirlemektedir.

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar 

 "theorizing about the origins of the tokonoma," in chanoyu quarterly no. 86 (1997).

japon mimarisi
japon evi
japonca deyişler
Butsudan

butsudan (; "budist sunağı"), japon budist kültürlerinde tapınaklarda ve evlerde yaygın olarak bulunan bir türbedir. bir butsudan ya tanımlanmış, genellikle süslü bir platform ya da bazen bir gohonzon ya da dini ikonu, tipik olarak bir buda ya da bodhisattva'nın bir heykeli ya da tablosunu ya da bir kaligrafik mandala parşömeni çevreleyen ve koruyan kapılarla hazırlanmış ahşap bir dolaptır.

butsudanın birincil kullanımı, buda'ya ve ayrıca ölen aile üyelerine saygı göstermektir.

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar 

 rambelli, fabio (2010). home buddhas: historical processes and modes of representation of the sacred in the japanese buddhist family altar, japanese religions 35 (1-2), 63-86
  nelson, john k. (2008). household altars in contemporary japan: rectifying buddhist “ancestor worship” with home décor and consumer choice, japanese journal of religious studies 35 (2), 305-330

sunaklar
japon evi
japon icatları
japonya'da budizm
japonca deyişler
Kuşdili, Mutki

kuşdili, bitlis ilinin mutki ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köyün eski adı, 1556 ve 1917 yılı kayıtlarında ermenice'de "dede mahallesi" anlamına gelen  babutax ya da babntağ olarak geçmektedir.

coğrafya 
köy, bitlis il merkezine 55 km, mutki ilçe merkezine 35 km uzaklıktadır. köy, mutki'nin kuzeybatısında olup,  numaralı hasköy-mutki il yoluna çitliyol köyü'nde 4,3 km.'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

mutki belde ve köyleri
Küllüce, Mutki

küllüce, bitlis ilinin mutki ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köyün eski adı, 1917 ve 1928 yılı kayıtlarında ermenice kökenli tığbik ya da tıhbi olarak geçmektedir.

coğrafya 
köy, bitlis il merkezine 51 km, mutki ilçe merkezine 30 km uzaklıktadır. köy, mutki'nin kuzeyinde olup,  numaralı muş-bitlis (hasköy-güroymak) devlet yoluna 13,6 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır. bağlı olduğu mutki ilçesine doğrudan kara yolu bağlantısı yoktur. güroymak ilçesine 16.8 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

mutki belde ve köyleri
Meydan, Mutki

meydan, bitlis ilinin mutki ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köy, 1917 yılından beri aynı adı taşımaktadır. eski bir bucak merkezidir.

coğrafya 
köy, bitlis il merkezine 35 km, mutki ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. köy, mutki'nin güneybatısında olup,  numaralı mutki-geyikpınar il yolu kenarındadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

mutki belde ve köyleri
Sarutahiko Ōkami

sarutahiko ōkami (), şintoizm'de dünyevi kami lideri olan kamidir. norito tarafından ōkami yerine daimyōjin unvanıyla bahsedilmektedir. sarutahiko ōkami, kunitsukaminin başıydı.

sarutahiko ōkami, misogi'nin, gücün ve rehberliğin sembolü olarak görülmektedir ve bu yüzden aikido gibi dövüş sanatlarının hamisi olarak kabul edilir. sarutahiko ōkami, sarutahiko ve ōasahiko tapınaklarının 2000 mabedinden ilki olan tsubaki tapınağı'nda yer aldı. nihon shoki'de, takamagahara'dan inerken güneş tanrıçası amaterasu'nun torunu ninigi-no-mikoto ile tanışan kişidir. büyük sakallı, mücevherli mızraklı, kırmızı yüzlü ve uzun burunlu, uzun boylu bir adam olarak tasvir edilmiştir. i̇lk başta, daha sonra evleneceği dans ve sanat kamisi ame-no-uzume tarafından ikna edilene kadar ninigi'nin geçmesine izin vermemiştir.

kaynakça 

japon tanrıları
şinto kamileri
SGLT2 inhibitörü

gliflozinler olarak da adlandırılan sglt2 inhibitörleri, nefronun temel fizyolojisini değiştiren bir ilaç sınıfıdır. en önde gelen metabolik etki, bu farmasötik sınıfın böbrekte glikozun yeniden emilimini engellemesi ve dolayısıyla kan şekerini düşürmesidir. sodyum-glukoz taşıma proteini 2'yi (sglt2) inhibe ederek etki ederler. sglt2 inhibitörleri, tip ii diabetes mellitus (t2dm) tedavisinde kullanılır. kan şekeri kontrolünün yanı sıra, gliflozinlerin t2dm hastalarında önemli kardiyovasküler fayda sağladığı gösterilmiştir. bu sınıfa ait birkaç ilaç onaylanmıştır veya şu anda geliştirilme aşamasındadır. bu sınıfın bir üyesi olan canagliflozin üzerinde yapılan çalışmalarda, ilacın kan şekeri kontrolünü iyileştirdiği,  vücut ağırlığını ve sistolik ve diyastolik kan basıncını düşürdüğü bulundu.

tarihi 
florizin, sglt inhibe edici özelliklere sahip bir moleküldür ve gliflozin ilaç sınıfının geliştirilmesinde önemli bir rol oynamıştır.

kaynakça 

antidiyabetikler
Ballon d'Or Féminin

ballon d'or féminin () france football dergisi tarafından yılın en başarılı kadın futbolcusuna verilen ödüldür. i̇lk kez 2018 yılında verilmeye başlanmıştır. 2022'de alexia putellas ödülü üst üste ikinci kez kazanarak bunu başaran ilk ve tek futbolcu olmuştur.

kazananlar

oyuncuya göre kazananlar

ülkelere göre kazananlar

kulüplere göre kazananlar

kaynakça

futbol ödülleri
kadın futbolu ödülleri
2018'de oluşturulan ödüller
ballon d'or
Apremilast

otezla markası altında satılan apremilast sedef hastalığı ve psöriatik artrit türlerinin tedavisi için kullanılan bir ilaçtır. ayrıca bağışıklık sistemi ile ilgili diğer inflamatuar hastalıklar için de faydalı olabilir. i̇laç, fosfodiesteraz 4 (pde4) enziminin seçici bir inhibitörü olarak görev yapar ve insan romatoid sinovyal hücrelerinden kendiliğinden tnf-alfa üretimini engeller. ağızdan alınır.

yan etkiler

i̇shal ve kusma 
i̇shal, apremilast alan kişilerin yaklaşık %25'inde görülür. şiddetli gastrointestinal semptomlar, ortaya çıktıklarında, tipik olarak tedavinin ilk birkaç haftasında başlar.

psikolojik 
apremilast ile kötüleşen depresyon, intihar düşünceleri ve diğer ruh hali değişiklikleri meydana gelebilir.

kilo kaybı 
kilo kaybı apremilast ile ilişkilendirilmiştir. klinik çalışmalardan elde edilen raporlar, apremilast alan hastaların %10'unda (plasebo alan hastaların %3.3'üne kıyasla) vücut ağırlığında %5 ila %10'luk bir azalma olduğunu göstermiştir.

diğer 
apremilast ile ilişkili yaygın, genellikle hafif ila orta dereceli yan etkiler baş ağrısı, sırt ağrısı, mide bulantısı, ishal, yorgunluk, nazofarenjit ve üst solunum yolu enfeksiyonlarıdır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 

pde4 inhibitörleri
asetamidler
hastalığı modifiye eden antiromatizmal ilaçlar
Alekto

alecto ("amansız veya bitmeyen öfke"), yunan mitolojisindeki erinyelerden biridir.

aile 
hesiodos'a göre, kronos babası uranüs'ü hadım ettiğinde, dökülen kanların gaia'ı döllemesinden alecto doğmuştur. tisiphone ve megaera'nın kız kardeşidir. bu kardeşlere fury(öfke) de denmektedir. bu üç kızkardeşin saçları yılanlardan oluştur ve gözlerinden kan damlar, kanatları ise yarasa kanatlarıdır. alecto'nun fury olarak görevi, özellikle başkalarına karşı işlenen insanların ahlaki suçlarını (öfke gibi) kınamaktır.

alecto'nun görevi nemesis'e benzer, ancak nemesis'in görevi ölümlülere değil tanrılara karşı suçları kınamaktır. ölümlüler için verdiği ceza, çılgınlıktır.

mitolojide 
aeneid'de (kitap 7) juno, alecto'ya truvalıların kral latinus ile evlilik yoluyla ya da i̇talyan sınırlarını kuşatarak yollarını bulmasını engellemesini emreder. alecto'nun görevi, truvalılara zarar vermek ve savaş yoluyla onların çöküşünü sağlamaktır. bunu yapmak için alecto, kraliçe amata'nın bedenine bürünür ve bütün latin anneleri, truvalılara karşı ayaklanması için yaygara koparır. sonra da juno'nun rahibesi calybe'nin kılığına girer ve turnus'un rüyasında ona görünerek onu truvalılara karşı savaş başlatması için ikna eder. turnus'tan alaycı bir yanıt verince, alecto, ikna etmeyi bırakırak bir meşale ile turnus'a saldırır ve kanının "savaş tutkusuyla kaynamasına" neden olur. savaşı ateşlemek için yaptığı çalışmalardan memnun olmayan alecto, juno'ya sınır kasabalarına çekilerek daha fazla çekişmeye neden olup olamayacağını sorar. juno, savaşın geri kalanını kendisinin yöneteceğini söyler: "çok özgürce dolaşıyorsunuz, yüksek göklerdeki rüzgarların ve sarp olympos'un kralı olan baba buna izin vermez. yol vermelisiniz. hâlâ gelecek olan mücadele ne olursa olsun, kendim halledeceğim."

kültürde 
alecto, virgil'in aeneid'inde, dante'nin inferno'sunda ve purcell'in music for a while müzik parçasında yer alır. ayrıca miklós zrínyi'nin the siege of sziget'inde , dostoyevski'nin çeşitli eserlerinde ve handel'in rinaldo hwv 7'sinde aria "sibillar gli angui d'aletto"da yer almaktadır. küçük gezegen 465 alekto onun onuruna adlandırılmıştır.

kaynakça 

yunan tanrıçaları
erinyeler
Kagura

kagura (; "tanrı-eğlence"), özel bir şinto ritüel tören dansıdır. bu tabir, pratikte tanrının varlığını gösteren "kami no kura (tanrının oturduğu yer)" ifadesinin kısaltılmış halidir. kaguranın en önemli işlevlerinden biri, bir işlem-trans sürecini içeren "chinkondur (ruhu arındırmak ve sallamak)". genellikle bir kadın şaman dansı gerçekleştirir ve tanrıdan kehaneti alır ve dansçının kendisi performans sırasında tanrıya dönüşür. bir zamanlar kami'gakariden türetilmiş bir tören sanatı olan kagura, bin yılı aşkın bir süre boyunca birçok yöne evrilmiştir. bugün, esas olarak shimane prefektörlüğünün bazı kısımlarında ve hiroşima gibi kentsel merkezlerde gelişen tarım takviminin ritimlerine bağlı ritüellerle yaşayan bir gelenektir.

kaynakça 

japon dansları
japon müziği
şintoizm
japonca deyişler
Özenli, Mutki

özenli, bitlis ilinin mutki ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köyün eski adı 1902 yılı kayıtlarında mahbubank, 1917 yılı kayıtlarında ise mahbûban olup kürtçe'de   mehbûban "dostlar" anlamına gelmektedir.

coğrafya 
köy, bitlis il merkezine 72 km, mutki ilçe merkezine 52 km uzaklıktadır. köy, mutki'nin kuzeybatısında olup,  numaralı hasköy-mutki il yoluna 8,3 km.'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

mutki belde ve köyleri
El blenderi

el blenderi, yiyecekleri ve diğer maddeleri karıştırmak, püre etmek veya emülsiyonlaştırmak için kullanılan bir blender ve mutfak cihazıdır. küçük ev aletleri ve mutfak aletleri grubuna dahildir. el blenderi i̇sviçre'de roger perrinjaquet tarafından icat edildi. el karıştırıcıları, mutfak robotu ve tezgah üstü karıştırıcılardan farklıdır.

kaynakça 

yiyecek hazırlama aletleri
i̇sviçreli icatları
laboratuvar donanımları
20. yüzyıl icatları