Theda Skocpol

theda skocpol (4 mayıs 1947 doğumlu), harvard üniversitesi'nde victor s. thomas yönetim ve sosyoloji profesörü olan amerikalı sosyolog ve siyaset bilimci. her iki disiplinde de etkili bir figür olan skocpol, en çok tarihsel-kurumsal ve karşılaştırmalı yaklaşımların yanı sıra "devlet özerkliği teorisi" ile tanınır. hem popüler hem de akademik kitle için çok sayıda yazı yazdı. amerikan siyaset bilimi derneği ve sosyal bilimler tarih derneği başkanlığı yapmıştır.

tarihsel sosyoloji alanında, skocpol'un çalışmaları ve görüşleri yapısalcı okul ile ilişkilendirilmiştir. bir örnek olarak, toplumsal devrimlerin tarım toplumlarının belirli yapıları ve kendi devletleriyle ilişkileri göz önüne alınarak açıklanabileceğini savunmaktadır. böyle bir yaklaşım, devrim süreçlerinin belirleyici faktörleri olarak "devrimci halklar", "devrimci psikoloji" ve/veya "devrimci bilinç" rolünü öne çıkaran "davranışçı" yaklaşımlardan büyük ölçüde farklıdır. 1979 tarihli devletler ve toplumsal devrimler adlı kitabı, devrimler üzerine yapılan araştırmalarda oldukça etkili oldu ve yeni bir paradigma yarattı.

harvard sosyoloji bölümü web sitesindeki profiline göre  araştırma gündemi, 1960'lardan bu yana meydana gelen değişiklikler de dahil olmak üzere, "abd sosyal politikası ve amerikan demokrasisinde sivil katılımdır. yakın zamanda abd yüksek öğreniminin geliştirilmesi ve abd federal politikalarının obama döneminde dönüşümleri üzerine yeni projeler başlattı."

biyografi 
theda skocpol, 4 mayıs 1947 tarihinde michigan, detroit'te doğdu. ebeveynleri öğretmendi. annesi, küçük bir liberal sanatlar kolejinde ev ekonomisi okumasını isterken, babası üniversite eğitiminin maliyeti konusunda endişeliydi. 1969'da michigan eyalet üniversitesi'nde sosyoloji alanında lisans derecesini aldı. michigan eyaleti'nde, vietnam savaşı döneminde savaş karşıtı harekete katıldı. metodist öğrenci derneği aracılığıyla, yeni gelenlere i̇ngilizce ve matematik öğretmek için, mississippi, holly springs'teki tarihsel olarak siyahi bir üniversite olan rust college'a gitti. öğrencilerin çoğu ortakçı ailelerden geliyordu ve birinci nesil üniversite öğrencileriydi. mississippi'de ırkçılığı ve ayrımcılığı gözlemlediği dönemi, "hayat değiştiren" olarak nitelendirdi. daha sonra harvard üniversitesi'nde yüksek lisans (1972) ve doktora derecesini (1975) aldı. harvard'da barrington moore jr. ile çalıştı.

1975'ten 1981'e kadar skocpol, harvard sosyoloji bölümünde asistan ve doçent olarak görev yaptı. bu süre zarfında, skocpol states and social revolutions: a comparative analysis of social revolutions in russia, france and china (1979) (devletler ve toplumsal devrimler) adlı ilk kitabını yayınladı. sosyal bilimcilerin sosyal ve politik değişimin aracısı olarak devlete yeni bir bakış açısı getiren bringing the state back in kitabı da dahil olmak üzere sonraki çalışmalarından bazıları metodoloji ve teori üzerine odaklandı.

1981'de skocpol, chicago üniversitesi'nde çalışmaya başladı. sonraki beş yıl boyunca sosyoloji ve siyaset bilimi ve sosyal bilimler doçenti, sosyoloji ve siyaset bilimi profesörü ve endüstriyel toplumlar araştırma merkezi direktörü olarak görev yaptı.

1980'lerin başında, skocpol, harvard üniversitesi'nin kadın olduğu için kadrosunu vermediğini (1980) iddia etti. bu suçlamanın 1981'de bir iç inceleme komitesi tarafından gerekçelendirildiği ortaya çıktı. 1984'te harvard üniversitesi, skocpol'a kadrolu bir pozisyon (kadın sosyolog için ilk kez) teklif etti ve kabul etti.

skocpol 1986'dan günümüze harvard üniversitesi'nde sosyoloji profesörü; amerikan siyasi araştırmalar merkezi direktörü; fen bilimleri enstitüsü dekanı ve 2021 itibarıyla victor s. thomas yönetim ve sosyoloji profesörüdür.

ödüller ve unvanlar 
skocpol, kariyeri boyunca çeşitli akademik ve mesleki kuruluşta birçok pozisyonda bulunmuştur. bunlardan bazıları şunlardır: siyaset ve tarih bölümü başkanı, başkan ve daha sonra amerikan siyaset bilimi derneği konsey üyesi (1991-1996). 1903'ten bu yana görev alan yüzden fazla başkandan bu göreve sadece on kadın geldi. skocpol aynı zamanda princeton studies in american politics: historical, comparative ve international perspectives'in kurucusu ve ortak editörü (1993 - günümüz); ve radcliffe i̇leri araştırmalar enstitüsü sosyal bilimler kıdemli danışmanıdır (2006-2008).

özgeçmişine göre skocpol, yirminin üzerinde ödül aldı; bunlardan bazıları: c. wright mills, toplumsal sorunlar çalışmaları derneği ödülü, 1979; american philosophical society'ye 2006 ve ulusal bilimler akademisi'ne seçilmesi, 2008. protecting soldiers and mothers (askerleri ve anneleri korumak) (1992) adlı kitabı, 1993 yılında amerikan siyaset bilimi derneği (american political science association) tarafından siyaset bilimi alanında en iyi kitap dalında woodrow wilson ödülü'ne layık görüldü. aynı zamanda amerikan sanat ve bilim akademisi ve amerikan felsefe derneği'nin seçilmiş üyesidir .

2007'de, "devrimler, refah ve siyasal güven için devletin önemine dair teorik derinlik ve deneysel kanıtlarla geliştirdiği vizyoner analiz" ile siyaset biliminde dünyanın en prestijli ödüllerinden biri olan johan skytte siyaset bilimi ödülü'ne layık görüldü.

2015 yılında cornell üniversitesi'nde andrew dickson white professor-at-large (2015-2021 arasında) olarak adlandırıldı.

ekim 2019'da, radboud üniversitesi nijmegen'den fahri doktora ile ödüllendirildi.

başlıca eserleri ve katkıları

devletler ve toplumsal devrimler (1979) 
skocpol'un en ünlü kitabı devletler ve toplumsal devrimler (states and social revolutions: a comparative analysis of social revolutions in russia, france and china) (1979), çoğu teorinin devrimlerin gerçekleşmesinde yalnızca doğrudan eylemi nasıl açıkladığını tartışır. toplumsal devrimler, toplum durumunun ve sınıf yapılarının hızlı tempolu köklü dönüşümleridir. yapıyı, sosyal devrime yol açabilecek devrimci bir durum yaratılmasına dahil etmiştir. böylece devrim, idari ve askeri birimler çöktüğünde sivil kurumları ve hükûmeti değiştirir.

skocpol çalışmasında "modern dünya tarihindeki sosyal-devrimci dönüşümleri analiz etmek için bir referans çerçevesi sunar." 1787-1800 arasındaki fransız devrimi, 1917-1921 rus devrimi ve 1911-1949 çin devrimi arasındaki nedenleri tartışıp karşılaştırır.

skocpol'e göre, toplumsal devrimlerin iki aşaması vardır: bunlar, devlet krizi ve devrimci durumdan yararlanmak için egemen bir sınıfın ortaya çıkmasıdır. devlet krizi, zayıf ekonomi, doğal afet, gıda kıtlığı veya güvenlik endişelerinden kaynaklanmaktadır. devrimin liderleri de bu kısıtlamalarla yüzleşmek zorundadır ve bunların ele alınması devleti yeniden ne kadar iyi kuracaklarını etkiler.

skocpol, marksizmin sınıf mücadelesini toplumsal huzursuzluğun ana nedenlerinin devletin sosyal yapıları, uluslararası rekabet baskıları, uluslararası gösteriler ve sınıf ilişkileri olduğunu iddia etmek için kullanır. eleştirmenler, skocpol'un bireylerin ve ideolojinin  rolünü göz ardı ettiğini ve çeşitli karşılaştırmalı metodolojik stratejiler kullandığını öne sürerler.

devlet otonomi teorisi 
protecting soldiers and mothers (askerleri ve anneleri korumak) kitabını yazmadan önce, skocpol ilk olarak devlet özerklik teorisi adını verdiği görüşü tasarladı. bu teori, devlet bürokrasilerinin özerk girişimlerde bulunma potansiyeline sahip olabileceğinin altını çizdi ve bu potansiyelin toplum merkezli çalışmalara odaklananlar tarafından göz ardı edildiğini vurguladı. skocpol, amerika'da partilerin hükûmetten daha önemli olduğunu ve sınıf egemenliğinin amerikan siyasetinde büyük rol oynadığını  düşünmektedir.

askerleri ve anneleri korumak (1992) 
bu kitapta skocpol, i̇ç savaş gazileri ve aileleri için rekabetçi parti siyasetinden kaynaklanan faydaların yanı sıra kadın hareketlerinde gerçekleştirilen büyük eylemleri ele almıştır. askerler ve anneler, ülke çapındaki reformatif kadın kulüpleri aracılığıyla sosyal harcamalardan, çalışma düzenlemelerinden ve sağlık eğitiminden yararlanır. aynı zamanda skocpol devlet özerklik teorisinde devletlerin bağımsız iktidarını görmezden gelen teorisyenlerin iddialarını reddederek, "toplumsal hareketlere, baskı grupları birliklerine ve siyasi partilere amerika'daki iktidar gücünü anlama konusunda hak ettikleri yeri vermek anlamında devlet merkezli teorik çerçevem tamamen 'siyasa merkezli bir yaklaşıma' dönüşmüştür" açıklamasında bulunur.

skocpol,  ülke çapındaki gevşek bürokrasinin ve resmi bir kilisenin bıraktığı boşluğu kulüplerin ve derneklerin nasıl doldurduğunu açıklayarak, kadınların işçi haklarını, emekli maaşlarını, asgari ücreti ve destekli doğum sağlığı kliniklerini nasıl elde ettiklerine dair bir vaka çalışması sunar. skocpol ayrıca, kadınların bu hedeflere ulaşmak için  ulusal düzeyde çalışarak sınıf eşitsizliğinin üstesinden gelebildiklerine, kitaplar, tv, dergi ve toplantılarla temsilcileri etkilediğine dikkat çeker.

azalan demokrasi (2003) 
diminished democracy (azalan demokrasi), abd halkının katılımındaki değişiklikleri ve son zamanlarda yaşanan düşüşü tartışmaktadır. skocpol, abd'nin nasıl bir sivil ulus haline geldiğini, bu sürecin liderlerini, sivil örgütlerin yönetimini ve değişikliklerini, bu değişimin zararlı etkilerini ve bir vatandaşlık duygusunu nasıl yeniden yaratacağını açıklarken bunu nasıl tersine çevirebileceğinden de bahseder.

giderek daha az sayıda amerikalının gönüllü gruplara katıldığından, hükûmetle etkileşime girebilen ancak halkla etkileşim kurmayan seçkinlerin önderlik ettiği kâr amacı gütmeyen grupların sayısı arttığından bahseden skocpol, okuyucuyu, katılımın bir gün sivil bir sorumluluktan çok ayrı bir iş haline geleceği fikriyle kışkırtır.

akademisyenler strateji ağı 
2009 yılında, skocpol, çalışmalarının akademi dışındakilere erişilebilirliğini artırırken aynı zamanda kamusal zorlukları aşmak için koordine olan akademisyen ve araştırmacılardan oluşan bir dernek (scholars strategy network) tasarladı ve kurdu.  2018 itibarıyla ağın yöneticisi olarak görev yapmaktadır.

kişisel hayat 
1967'de michigan eyalet üniversitesi'nde okurken bill skocpol ile evlendi. i̇kisi de michigan eyaletinde öğrencilerdi ve bill teksas'tan bir fizik okuyordu. öğrenciler için çalışan metodist bir organizasyon aracılığıyla tanışmışlardı. soyadı bazen skočpol olarak aktarılır. michael skocpol adında bir oğlu vardır.

aynı zamanda sıkı bir amerikan futbolu hayranıdır.

yayınlar

kitaplar 

  - türkçe baskı: devletler ve toplumsal devrimler, çev. erdem türközü, i̇mge kitabevi yayınları.

derleme kitaplar 

 978-0-226-08040-6 
 978-0-521-29724-0 
 978-1-107-71713-8 
 978-0-691-09436-6 
 american society and politics: institutional, historical, and theoretical perspectives (john l. campbell ile), mcgraw-hill (new york), 1995.
 states, social knowledge, and the origins of modern social policies (dietrich rueschemeyer ile birlikte), princeton university press, 1996.
 the new majority: toward a popular progressive politics (stan greenberg ile birlikte), yale university press (new haven, ct), 1997.
 democracy, revolution and history (george ross, tony smith ve judith eisenberg vichniac ile birlikte), cornell university press (ithaca, ny), 1998.
 civic engagement in american democracy (morris p. fiorina ile), brookings institution press (washington, dc) / russell sage foundation (new york city), 1999.
 the transformation of american politics. activist government and the rise of conservatism (paul pierson ile), princeton university press, 2007.

makaleleri seçin 

 barrington moore'un diktatörlük ve demokrasinin sosyal kökenleri üzerine eleştirel bir i̇nceleme . politika ve toplum, 4 (1), s. 1-34
 i̇nceleme makalesi: "devlet gücünün devrimci yeniden i̇nşasında kültürel deyimler ve siyasi i̇deolojiler: sewell'e bir yanıt," the journal of modern history vol. 57, no. 1, mart 1985

kaynakça 

amerikalı kadın tarihçiler
yaşayan insanlar
1947 doğumlular
michigan eyalet üniversitesinde öğrenim görenler
chicago üniversitesi öğretim üyeleri
harvard üniversitesinde öğrenim görenler
harvard üniversitesi öğretim üyeleri
devrim teorisyenleri
amerikalı demokrasi aktivistleri
amerikalı sosyologlar
amerika birleşik devletleri tarihçileri
21. yüzyıl amerikalı tarihçileri