mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Amanda McGrory

amanda mcgrory (d. 9 haizran 1986), pennsylvania kennett square'deki unionville lisesi'nden mezun oldu. illinois üniversitesi'ne katıldı ve 2010 yılında psikoloji alanında lisans derecesi ve 2018 yılında bilgi bilimi alanında yüksek lisans derecesi ile mezun oldu. lisans öğrencisiyken hem basketbolda hem de atletizmde yarıştı.

mcgrory, çin, pekin'deki 2008 yaz paralimpik oyunları sırasında dört madalya kazandı: 5000 metrede altın, maratonda gümüş ve 800 metrede ise hem bronz hem de 4×100 sayaç rölesi. hem 2009 londra hem de 2006 new york maratonu tekerlekli sandalye yarışlarını kazandı.

ayrıca dünya atletizm şampiyonasında (2006, 2011, 2013, 2015, 2017) ve maratonda (2015) yarıştı ve yıllar boyunca 10 madalya kazandı (3 altın, 3 gümüş, 4 bronz).

mcgrory'ye beş yaşındayken, bir alerji iğnesi omuriliğini iltihapladıktan sonra transvers miyelit teşhisi kondu. bu olay sonrasında "sanırım altı milyonda bir şans vardı" dedi. "ama bence gençken genellikle daha iyi çünkü çocuklar dayanıklıdır.  daha fazla iki tekerlekli bir araca binemezdim ama arkadaşlarım hâlâ dışarıda olabilirdi. ama tekerlekli sandalyem olduğu için okulun en havalı çocuğuydum." dedi.

aldığı sonuçlar 

 2011: birincilik - new york şehri maratonu
 2011: birincilik - londra maratonu 
 2009: birincilik - londra maratonu 
 2009: birincilik - büyükannenin maratonu 
 2008: altın madalya, 5000m t54; gümüş madalya, maraton t54; bronz madalya, 800m t53; bronz madalya, bayanlar 4 x 100 m bayrak t53/t54 - paralimpik oyunlar, pekin, çin
 2007: birincilik (5000m), ikincilik (400m), üçüncülük (800m) - meet in the heat, atlanta, ga.
 2007: üçüncülük, 1500m - boiling point wheelchair track classic, windsor, ontario, kanada
 2007: üçüncülük, 800m - abd paralimpik atletizm ulusal şampiyonası, atlanta, ga.
 2007: birincilik - atlanta, georgia'daki ajc peachtree road race'in shepherd center tekerlekli sandalye bölümü açık kadınlar bölümü, saat 23:11:05.
 2006: altın madalya (800m), gümüş madalya (400m) - ipc atletizm dünya şampiyonası,  assen, hollanda
 2006: birincilik - ing new york city marathon, new york city, ny 
 2006: visa paralimpik dünya kupası, manchester, birleşik krallık
 2005: windsor, ontario'daki jr. pan-am oyunlarında abd'yi temsil etti.
 2003, 2004: usa jr. takımının bir üyesi olarak avustralya'ya gitti.
 2010 los angeles maratonu : 1:53:12, birincilik.
 2012 yaz paralimpik oyunları
 800 m t53 : 1:54.48, 7.
 1500 m t54 : 3:38.19, 7.
 5000 m t54 : 12:29.07, 7.
 maraton t54 : 1:46:35, 4.
 2013 boston maratonu : 1:49:19, üçüncülük.
 2016 rio paralimpik oyunları, gümüş (1500m, 5000m), bronz (maraton), 4.lük (800m)

kaynakça 

illinois üniversitesinde öğrenim görenler
yaşayan insanlar
1986 doğumlular
paralimpik atletler
amerikalı kadın tekerlekli sandalye yarışçıları
2016 yaz paralimpik oyunları atletleri
2016 yaz paralimpik oyunları'nda madalya kazananlar
2008 yaz paralimpik oyunları atletleri
paralimpik madalyalı atletler
21. yüzyılda amerikalı kadınlar
2008 yaz paralimpik oyunları'nda madalya kazananlar
paralimpik tekerlekli sandalye yarışçıları
Huang Xuechen

huang xuechen (黄雪辰, huáng xuěchén, d. 25 şubat 1990), çinli bir olimpik senkronize yüzücüdür.

erken dönem 
huang, 1990'da şangay'da doğdu. 1996 yılında yüzme eğitimine başlamak için shanghai peihua okulu'na girdi ve 2000 yılında senkronize yüzmeye geçti. 2002'de huang, şanghay spor üniversitesi'ne girdi.

kariyer 
huang, 2005 yılında milli gençlik takımına girdi ve 2006'da millî takıma girdi. 2009'da huang, shandong'daki 11. ulusal oyunlarda senkronize çift serbest yüzme rutininde üçüncü oldu.

huang, 2008 yaz olimpiyatları'nda bayanlar takım etkinliğinde yarışarak bronz madalya kazandı.

bu başarısını 2012 yaz olimpiyatları'nda kadınlar düet (liu ou ile birlikte) ve kadınlar takım yarışmalarında sırasıyla bronz ve gümüş madalya kazanarak sürdürdü. 2016 yaz olimpiyatları'nda biri düet (sun wenyan ile birlikte) ve diğeri takım etkinliğinde olmak üzere iki gümüş madalya kazandı.

kaynakça 

pages using infobox swimmer with nationality parameter
2014 asya oyunları'nda madalya kazananlar
2010 asya oyunları'nda madalya kazananlar
altın asya oyunları madalyalı çinli sporcular
senkronize yüzmede dünya su sporları şampiyonası madalyalı sporcular
2020 yaz olimpiyatları'nda madalya kazananlar
2016 yaz olimpiyatları'nda madalya kazananlar
2012 yaz olimpiyatları'nda madalya kazananlar
2008 yaz olimpiyatları'nda madalya kazananlar
1990 doğumlular
olimpiyat madalyalı senkronize yüzücüler
bronz olimpiyat madalyalı çinli sporcular
gümüş olimpiyat madalyalı çinli sporcular
2016 yaz olimpiyatları senkronize yüzücüleri
2012 yaz olimpiyatları senkronize yüzücüleri
2008 yaz olimpiyatları senkronize yüzücüleri
yaşayan insanlar
Hubert Van Innis

gerard theodor hubert van innis (24 şubat 1866 - 25 kasım 1961) okçuluk sporunda belçikalı bir yarışmacıydı, 20 yıl arayla iki yaz olimpiyatında yarıştı ve altı altın ve üç gümüş madalya ile ayrıldı.

hikayeye göre genç bir çocukken brüksel çevresindeki köylerde süt dağıtıcısı olarak çalışmaya zorlandı ve teslimatlarının sonlarında okçuluk becerilerini geliştirmek için köpeğini ve arabasını eve gönderirdi.

13 yaşındayken anvers'te birincilik ödülünü kazandı. ayrıca 1893, 1894, 1985 ve 1986'da da ödülü kazandı. 1881'de roozendaal'ın royan ödülünü kazandı.

van innis, fransa'nın paris kentinde düzenlenen 1900 yaz olimpiyatları'nda yarıştığında 34 yaşındaydı, dört yarışmaya katıldı, au cordon doré 33 metre  ve au chapelet 33 metre  yarışmalarında altın madalya kazandı, ayrıca au cordon doré 50 metrede fransız henri hérouin'in ardından ikinci oldu, oyunlardaki en kötü sonucu au chapelet 50 metrede dördüncü olmasıydı.

i̇nanılmaz bir şekilde 67 yaşındayken ve olimpiyat zaferlerinden 13 yıl sonra 1933 dünya şampiyonasını da kazandı.

mirası ailesi aracılığıyla devam etti, torunun torunu philippe prieels dünya okçuluk şampiyonasında yarıştı ve büyük torunu sarah prieels de dünya okçuluk şampiyonasında yarıştı."best olympic archers of all-time: #4 hubert van innis" . worldarchery.org. retrieved 6 april 2017.</cite></ref>

kaynakça 

1900 yaz olimpiyatları'nda madalya kazananlar
1920 yaz olimpiyatları'nda madalya kazananlar
olimpiyat madalyalı okçular
gümüş olimpiyat madalyalı belçikalı sporcular
altın olimpiyat madalyalı belçikalı sporcular
1961 yılında ölenler
1866 doğumlular
Stacy Cruz

stacy cruz (d. 24 mart 1999), çek asıllı pornografik film oyuncusu, aktris ve modeldir.

stacy cruz, 24 mart 1999 tarihinde doğdu. lisede sanat okudu. daha sonra, kısa süre sonra ayrıldığı çek teknik üniversitesi'nde mimarlık okudu. porno kariyerine 2018'in ilk yarısında, 19 yaşındayken başladı. modellik hayatının ilk yılında yirmiden fazla sahnede göründü. birçok avrupa stüdyosuyla işbirliği yaptı ve ayrıca dergiler veya yetişkin web siteleri için bir dizi fotoğraf seti yaptı.

ayrıca bakınız 
 mia malkova
 stormy daniels
 mia khalifa
 pornhub

kaynakça 

1999 doğumlular
yaşayan insanlar
kadın pornografik film oyuncuları
çek pornografik film oyuncuları
You Gave Me the Answer

"you gave me the answer, wings'in bir şarkısıdır. paul mccartney tarafından yazılmıştır ve venus and mars albümünde yer almıştır.

kökeni ve kayıt 
mccartney, gençliğinde kendi grubunu yöneten babası james'e ara sıra "music hall şarkıları" yazarak saygılarını sunar ve gösterir. mccartney'nin kataloğundaki bu tür diğer şarkılar arasında "when i'm sixty-four" ve "honey pie" yer alıyor. bu dönem pastişinin gerçekçiliğini artırmak için mccartney, ana vokallerini, yaygın bir kayıt tekniği olan rudy vallee'nin imza sesi olan bir megafon aracılığıyla şarkı söylemenin sesini taklit etmeye yardımcı olmak için alt uç frekansların çoğunu kaldıran bir filtre aracılığıyla kaydetti. bu teknik 1920'lerde yaygın bir kayıt tekniğiydi ve vallee ve al jolson gibi şarkıcılar, o zamanlar ilkel kayıt ekipmanlarının kötü alımını telafi etmek için bu teknikle şarkı söylemek zorundaydılar.

mccartney konserde bu şarkıyı sık sık fred astaire'e adadı.

personel 

 paul mccartney - vokal, bas, piyano, yaylı düzenlemeleri
 jimmy mcculloch - elektro gitar
 joe english – davul, geri vokal
 linda mccartney - geri vokal
 tony dorsey - yaylı düzenlemeleri
 michael j. pierce - klarnet
 vito platomone - klarnet
 carlos klejman - keman
 russell joseph bobrowski - keman
 ronald b. benko - trompet
 john k. branch - viyola
 harold joseph ballam - fagot
 bernard s.richterman - çello

kaynakça 

kısa açıklamalı maddeler
yapımcılığını paul mccartney üstlendiği şarkı kayıtları
paul mccartney tarafından yazılan şarkılar
paul mccartney and wings şarkıları
paul mccartney şarkıları
1975 şarkıları
Eddie Colquhoun

edmund peter skirving colquhoun (29 mart 1945 – 16 nisan 2023), defans bölgesinde yer alan i̇skoç millî futbolcu.

yaşamı ve kariyeri
colquhoun, 29 mart 1945'te prestonpans, i̇skoçya'da doğdu. aktif futbol kariyerini defans mevkiinde 1962-1981 yılları arasında i̇ngiltere'deki bury, west bromwich albion ve sheffield united ile amerika birleşik devletleri'ndeki detroit express ve washington diplomats futbol takımlarında sürdürdü. kariyeri boyunca çıktığı 490 maçta 24 gole imza attı.

ayrıca i̇skoçya millî futbol takımı bünyesinde 1967–1973 yılları arasında 11 resmi maçta kadroda yer almıştır.

özel yaşamı ve ölümü
colquhoun, 16 nisan 2023 tarihinde 78 yaşında öldü. torunu ben wiles'ta rotherham united futbol takımında görev alan bir futbolcudur.

kaynakça

dış bağlantılar
 profile of eddie colquhoun 
 nasl stats 

1945 doğumlular
2023 yılında ölenler
stoper futbolcular
bury fc futbolcuları
detroit express futbolcuları
amerika birleşik devletleri'ndeki gurbetçi futbolcular
north american soccer league (1968-1984) futbolcuları
i̇skoçya millî futbol takımı futbolcuları
i̇skoçya 23 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
i̇skoç gurbetçi futbolcular
i̇skoç futbolcular
sheffield united fc futbolcuları
washington diplomats futbolcuları
west bromwich albion fc futbolcuları
Latrotoksin

latrotoksin, latrodectus cinsi örümceklerin (dul örümcekler) ve aynı familyadaki steatoda nobilis cinsinin en az bir türünün zehriinde bulunan yüksek moleküler kütleli bir nörotoksindir. latrotoksinler, zehrin ana aktif bileşenleridir ve latrodektizm semptomlarından sorumludurlar.

latrotoksinler: α, β, γ, δ ve ε-latroinsektotoksinler olarak adlandırılan beş böcek öldürücü toksin, bir omurgalılara özgü nörotoksin olan alfa-latrotoksin ve kabukluları etkileyen bir toksin olan a-latrocrustatoksin şeklinde sınıflandırılırlar.

α-latrotoksin 
en iyi çalışılan latrotoksin, duyusal ve motor nöronların yanı sıra endokrin hücrelerden (örneğin insülin salınımı için) nörotransmiterleri (asetilkolin dahil) salmak için presinaptik olarak etki eden alfa-latrotoksindir. ~130 kda proteinolan toksin esas olarak dimerize veya tetramerize formlarında bulunur.

α-latrotoksin (α-ltx), latrodectus cinsinin dul örümceklerinde doğal olarak bulunabilir. bu örümceklerden en çok bilineni kara dul örümcekler olan latrodectus mactans'tır. dul örümceklerin (latrodectus) zehiri, seçici olarak omurgalıları, böcekleri veya kabukluları hedef alan birkaç protein toksini içerir. bu toksinlerden biri α-latrotoksindir ve seçici olarak omurgalıları hedefler. böceklerde ve kabuklularda etkisizdir. a-ltx, omurgalıların nöronal ve endokrin hücrelerine özgü reseptörler için yüksek afiniteye sahiptir.

toksisite 
farelerde α-ltx'in ld50'si (ölümcül doz 50) 20-40 μg/kg vücut ağırlığı şeklindedir.

latrodectus zehirinin çeşitli türler için mg/kg cinsinden ld50'si: kurbağa = 145, karatavuk = 5,9, kanarya = 4,7, hamamböceği = 2,7, civciv = 2,1, fare = 0,9, karasinek = 0,6, güvercin = 0,4, kobay faresi = 0,1 olarak saptanmıştır.

kaynakça 

nörotoksinler
Siguatoksin

siguatoksinler, balıklarda bulunan ve ciguatera'ya neden olan toksik polisiklik polieter sınıfıdır.

bu sınıfta birkaç farklı kimyasal vardır. "ctx" genellikle bunlar için bir kısaltma olarak kullanılır.

 cid 5311333 ; pubchem - ciguatoxin 1
 cid 6441260 ; pubchem - ciguatoxin 2
 cid 6444399 ; pubchem - ciguatoxin 3
 cid 6450530 ; pubchem - ciguatoxin 4b (gambiertoxin 4b)

i̇nsanlar üzerinde toksik etki 
siguatoksinler onları taşıyan balıklara zarar vermezler ama insanlar için oldukça zehirlidirler. kokusu veya tadı alınamaz ve pişirilerek yok edilemezler. gıdalarda bu toksin için hızlı testler standart olarak kullanılmaz.

bazı siguatoksinler, sinir sisteminde uyarıcı voltaj kapılı sodyum kanallarını açma eşiğini düşürür. bir sodyum kanalının açılması depolarizasyona neden olur ve bu da sırasıyla felce, kalp kasılmasına ve ısı ve soğuk duyularının değişmesine neden olabilir. siguatoksinlerden bu tür zehirlenme durumu ciguatera olarak bilinir.

siguatoksinler lipofiliktir, kan beyin bariyerini geçebilir ve hem merkezi hem de periferik nörolojik semptomlara neden olabilirler.

başlıca semptomlar toksin alımından sonraki 1-3 saat içinde gelişir. bunlar kusma, ishal, ekstremitelerde, ağızda ve dudaklarda uyuşma, sıcak ve soğuk hissinin tersine dönmesi, kas ve eklem ağrıları şeklindedir. semptomlar, her bir duruma bağlı olarak günlerden haftalara ve hatta aylara kadar sürebilir. bilinen bir panzehiri yoktur ancak birkaç terapötik hedef tanımlanmıştır. siguatoksinin ld50 değeri 0,25 μg/kg'dır.

biyobirikim 
siguatoxin, bir tür dinoflagellat olan gambierdiscustoxicus tarafından üretilir. bu üretim, karayip denizi, hawaii ve kıyı orta amerika'da meydana gelir. toksin genellikle orfoz, wrasse, tetik balığı, aslan balığı ve amberjack gibi büyük resif balıklarının derisinde, kafasında, iç organlarında ve yumurtalarında birikir. aynı zamanda barracuda, hogfish, kral uskumru ve levrekleri de etkiler.

ayrıca bakınız 

 brevetoksin
 domoik asit
 okadaik asit
 saksitoksin
 tetrodotoksin

kaynakça

dış bağlantılar 

 

i̇yon kanalı toksinleri
Ƀ

çubuklu b (büyük harf: ƀ, küçük harf: ƀ), latin alfabesinde b'ye bir çubuk eklenerek oluşturulmuş bir harftir. fonetik bir sembol olarak [β] sesinin transkripsiyonunu temsil etmek için kullanılır.

⟨ƀ⟩ aynı zamanda vietnam'ın rade, jarai ve katu dillerinin alfabelerinde, kuzey embera dilinin panama yazımında bir harftir ve eski saksonca'daki standart metinlerde [v] için ve proto-germence'nin yeniden yapılandırılmış biçimlerinde kullanılır.

unicode 
küçük harf biçimi unicode'da sürüm 1'den (1991) beri mevcuttur, ancak büyük harf biçimi sürüm 5'e (2006) kadar eklenmemiştir.

bitcoin 
popüler kripto para birimi bitcoin için unicode sembolü olan ₿ (u+20bf) kullanılmaya başlamadan önce, tayland bahtı için sembol olan ฿ (u+0e3f) bazen kullanılıyordu. ancak bu, ƀ'nin para birimiyle ilgili başka bir kullanımı yokken baht ile olası bir karışıklığa neden oldu. bu nedenle, ƀ'nin yerine geçmesi önerilmiştir.

latin alfabesi harfleri
çizgili harfler
Bungarotoksin

bungarotoksinler, yılanların ve kraitlerin zehirlerinde bulunan toksinlerdir. bu hayvanların ısırıkları, uzuv kaybıyla sonuçlanabilecek kanama veya hemoraji, felç ve doku hasarı gibi ciddi durumlara neden olabilir. zehrin felç edici etkileri, nefes almayı zorlaştırabilecekleri için özellikle tehlikelidir. bu semptomlar zehirdeki bungarotoksinin varlığının bir sonucudur. gerçekte zehir, her biri hangi reseptörler üzerinde etki ettikleri ve ne kadar güçlü olduklarına göre değişen birkaç farklı bungarotoksin türü içerir.

tarih 
bungarotoksinler, bungarus multicinctus (çok bantlı krait) dahil olmak üzere kraitlerin zehirinde bulunan üç parmaklı toksin süper ailesinin yakından ilişkili nörotoksik proteinlerinin bir grubudur. bu toksinler, iskelet kası üzerinde güçlü paralitik etkiler oluşturmak amacıyla nörotransmisyonu değiştirir. çok bantlı kraitin zehiri 1950'lerde ulusal tayvan üniversitesi'nden chuan-chiung chang ve chen-yuan lee tarafından incelenmeye başlandı  ancak bileşenlerinin ayrıştırılması ve izole edilmesi 1963 yılına kadar mümkün olmadı. araştırmacılar zehrin, nörotransmisyonu modüle etmek için farklı bölgelerde ve reseptörlerde hareket eden bireysel toksinlerin bir karışımından oluştuğunu keşfettiler. elektroforez yoluyla zehirin biri isimsiz kalan beş farklı toksinden oluştuğu bulundu.

dört karakterize toksin:

 α-bungarotoksin
 β-bungarotoksin (üç parmak toksini değil)
 γ-bungarotoksin (q9ygj0 )
 k-bungarotoksin

kaynakça 

i̇yon kanalı toksinleri
Anisatin

anisatin, japon anasonu bitkisinin son derece zehirli, böcek öldürücü olarak aktif bir bileşenidir. ölümcül doz farelerde 1 mg/kg'dır. semptomlar, alındıktan yaklaşık 1-6 saat sonra, ishal, kusma ve mide ağrısı gibi mide-bağırsak rahatsızlıkları ile başlayarak ardından sinir sistemi uyarılması, nöbetler, bilinç kaybı ve nihai ölüm nedeni olan solunum felci ile karakterizedir.

gaba sistemindeki rolü 
gaba sistemi; alkoller, ağır metaller ve böcek öldürücüler dahil olmak üzere çeşitli kimyasalların önemli bir etki alanıdır. kurbağa omurilikleri ve sıçan beyinleri üzerinde yapılan bir araştırma anisatinin güçlü, rekabetçi olmayan bir gaba antagonisti olduğunu gösterdi. anisatin'in gaba kaynaklı sinyalleri baskıladığı gösterildi ancak anisatin gaba olmadan eklendiğinde sinyalde herhangi bir değişiklik olmadığı görüldü. anisatin'in ayrıca pikrotoksin ile aynı bağlanma bölgesini paylaştığı ve yüksek konsantrasyonlarda pikrotoksinin varlığında gaba kaynaklı sinyallerin ek baskılanmasına neden olmadığı saptandı.

anisatin zehirlenmesinin epilepsi, halüsinasyonlar, mide bulantısı ve kasılmalara neden olduğu gösterilmiştir. diazepam, gaba sistemi üzerinde bir anti-konvülsif olarak çalışılmış ve anizatinin neden olduğu konvülsiyonlar için etkili bir tedavi olduğu gösterilmiştir.

sentez 
(-)-anisatin'in tam sentezi 1990'da rapor edilmiştir.

kaynakça

dış bağlantılar 

 

polioller
nörotoksinler
bitki toksinleri
Mary Quant

dame barbara mary quant  (11 şubat 1930 - 13 nisan 2023), i̇ngiliz moda tasarımcısı ve moda ikonu. 1960'ların londra merkezli mod ve gençlik moda hareketlerinde enstrümantal bir figür oldu ve londra'nın swinging sixties kültüründe önemli bir rol oynadı. mini etek ve eşofman altının hakkını veren tasarımcılardan biriydi. ernestine carter  şöyle yazdı: "doğru zamanda, doğru yerde, doğru yeteneklerle doğmak şanslı bir azınlığa verildi. son modadan üç tane bulunuyor: chanel, dior ve mary quant." 

japonya'da 200'den fazla mary quant color mağazası bulunmaktadır.

kişisel hayatı 
quant, gelecekteki kocası ve iş ortağı, i̇rlandalı şarkıcı harry plunket greene'in torunu alexander plunket greene  tanıştı. 1957'den 1990'daki ölümüne kadar evli kaldılar  ve 1970'de orlando adında bir oğulları oldu 

quant, nisan 2023'te surrey'deki evinde  93 yaşında öldü.

kaynakça 

order of the companions of honour
galler asıllı i̇ngilizler
britanya i̇mparatorluk nişanı sahibi kadınlar
britanyalı moda tasarımcıları
britanyalı otobiyograflar
2023 yılında ölenler
1930 doğumlular
Anne Perry

anne perry (doğum adı: juliet marion hulme ; 28 ekim 1938 - 10 nisan 2023), daha çok thomas pitt ve william monk'un tarihi polisiye kurgu serisinin yazarı olarak bilinen bir i̇ngiliz yazardı.

1994 yılında, perry'nin gençken cinayetten hüküm giydiği kamuoyunun bilgisi haline geldi. 1954'te, on beş yaşındayken, o ve 16 yaşındaki arkadaşı pauline parker, yeni zelanda'nın christchurch kentinde parker'ın annesi honorah rieper'ı öldürmekten hüküm giymişti. cinayetten beş yıl hapis yattıktan sonra adını değiştirdi ve birleşik krallık'a döndü. kate winslet'in hulme'yi (perry) canlandırdığı, peter jackson tarafından yönetilen heavenly creatures filminin vizyona girmesinin ardından gazeteciler tarafından teşhis edildi.

i̇ngiliz fantezi yazarları
amerika birleşik devletleri'ndeki i̇ngiliz gurbetçiler
edgar ödülü sahipleri
mormonluğa dönenler
agatha ödülü sahipleri
21. yüzyıl i̇ngiliz yazarları
20. yüzyıl yeni zelandalı yazarları
20. yüzyıl i̇ngiliz yazarları
2023 yılında ölenler
1938 doğumlular
Jin Kazama

jin kazama, bandai namco entertainment tarafından yaratılan tekken dövüş oyunu serisinin kurgusal bir karakteridir. 1997'deki tekken 3 oyununda baş karakter olarak tanıtıldı ve o oyundan itibaren serinin ana karakteri oldu.

jun kazama ve kazuya mishima'nın tek oğludur. dedesi heiachi mishima, büyük dedesi ise jinpachi mishimadır. 

dövüş tekniği olarak jun kazama'nın öğrettiği savunma odaklı kazama tekniğini kullanır. ailesinden gelen mishima stili'ni kabul etmemekte ve kullanmamaktadır.

yaratılış

geliştirme 
jin kazama, yoshinari mizushima tarafından tekken 3 için yaratılmıştır. karanlık ve gizemli yapısına ilaveten kararlı, hedefine kendini adamış bir karakter profili oluşturulmuştur. 

karakteristik benzerliklerine rağmen babası kazuya'ya göre daha insancıl ve sevecendir. bu yanlarını onu yetiştiren annesi jun'dan almıştır. 

babası ile olan ilişkisi star wars serisindeki luke skywalker ve darth vader'a benzetildi.

tasarım 
jin'in görsel görünümü, tekken 3'te kaybolan babası kazuya mishima'ya göre modellenmiştir. ona dikenli siyah saçlar, kırmızı eldivenler ve benzer siyah ve kırmızı pantolonlar dahil olmak üzere benzer bir görünüm verildi. 

i̇lk görünümünde gövdesini kapatacak hiçbir şey giymediği gösterilmiş olsa da, sonraki oyunlarda jin'e bir ceket ve harada'nın hayran kitlesi arasında oldukça popüler bulduğu bir kapüşon verildi.

oynanış 
tekken 3'te ana karakter olarak tanıtılmasının bir sonucu olarak jin'in hareketleri, ne güçlü ne de zayıf hareket setlerine sahip olmayacak şekilde dengelendi. jin'in dövüş stili için bir modeli olmadığı için karate hareketlerinden birkaçı tekken ekibi tarafından yaratıldı. i̇lk görünümlerinde jin'in hareketleri, "kazama stili kendini savunma" (風間流古武術, kazama-ryū kobujutsu ) ve "mishima stili" (三島流喧嘩) kombinasyonu olarak gösterildi.

devil jin 
jin, babası ve babannesinde de var olan şeytan geni ile beraber dünyaya geldi. şeytan formu aşlarda annesinin eğitimleri sayesinde bloklansa da öfkelendiği durumlarda ortaya çıkmaya çalışmıştır. annesinin kaybı ve tekken demir yumruk turnuvalarında öğrendikleri ile devil gittikçe baskın olmaya başlamış ve en nihayetinde ortaya çıkmıştır. görünüm olarak bir meleği andırsa da tıpkı ataları gibi şeytan boynuzlarına sahiptir. gözlerinden ışın atabilir, havalanabilir ve çok güçlü darbeler indirebilir. jin onu kontrol etmek istese de bazen serbest kalmasına da göz yummuştur.

kaynakça 

kurgusal karakterler
Mahonia aquifolium

mahonia aquifolium, kuzey amerika'nın batısına özgü berberidaceae familyasından bir çiçekli bitki türüdür.  1-3 metre (3-10 fit) boyunda ve 1,5 m (5 fit) genişliğinde büyüyen yaprak dökmeyen bir çalıdır. bitki dikenli yaprakçıklardan oluşan pinnate yaprakları ve erken ilkbaharda açan yoğun sarı çiçek kümeleri ve sonrasında koyu mavimsi-siyah  meyveler ile belirgindir.

kaynaklar

mahonia
batı kanada florası
batı amerika birleşik devletleri'nin florası
Sivrisinek kaynaklı hastalık

sivrisinek kaynaklı hastalıklar;, sivrisinekler tarafından bulaştırılan bakteri, virüs veya parazitlerin neden olduğu hastalıklardır. her yıl yaklaşık 700 milyon insan sivrisinek kaynaklı bir hastalığa yakalanmakta ve 725.000'den fazla ölümle sonuçlanmaktadır.

sivrisinekler tarafından bulaşan hastalıklar arasında sıtma, dang, batı nil virüsü, chikungunya, sarıhumma, filaryaz, tularemi, dirofilariyaz, japon ensefaliti, saint louis ensefaliti, batı at ensefaliti, doğu at ensefaliti, venezuela at ensefaliti, ross nehri ateşi, nehir ateşi, barmah ormanı ateşi, la crosse ensefaliti ve zika ateşi  gibi hastalıklar yer almaktadır. ayrıca yeni tespit edilen keystone virüsü ve rift valley ateşi de bu gruptandır. nisan 2020 itibarıyla covid-19'un sivrisinekler tarafından bulaşabileceğine dair bir kanıt yoktur.

kaynakça 

enfeksiyon hastalıkları
Ali Şinasi Ataman

ali şinasi ataman (1911-1983), türk öğretmen ve spor yöneticisi.

babası kafkasyalı şeyh şamil'in kızkardeşinin oğlu dr. ali yâver ataman, annesi ise safranbolu "cılız" soyundan habîbe yektâ hanım'dır; sâdi yâver ataman ile ahmet sebati ataman'ın kardeşidir. gazi eğitim enstitüsü’nden mezun olduktan sonra millî eğitim bakanlığı’nda çeşitli görevlerde çalışmıştır. i̇zcilik ve jimnastik federasyonu başkan muavinliği görevlerinde bulunmuştur. 10 ocak 1958 ile 21 ocak 1959 tarihleri arasında gençlik ve spor genel müdürlüğü yapmıştır.

1958 ile 1959 yılları arası atama ile türkiye millî olimpiyat komitesi başkanlığı yapmıştır.

kaynakça 

1911 doğumlular
1983 yılında ölenler
gazi eğitim enstitüsünde öğrenim görenler
spor genel müdürleri
türkiye millî olimpiyat komitesi başkanları
Diego Tinoco

diego tinoco (d. 25 kasım 1997, anaheim, kaliforniya), amerikalı oyuncu.

biyografi 
24 kasım 1997'de anaheim, kaliforniya'da doğdu. babası meksikalı ve annesi kolombiyalı ve ekvadorlu kökenli amerikalı.

filmografi

kaynakça

dış bağlantılar 
 

2000 doğumlular
yaşayan insanlar
amerikalı erkek dizi oyuncuları
amerikalı erkek sinema oyuncuları
21. yüzyılda amerikalı erkek oyuncular
Cerasus hippophaeoides

cerasus hippophaeoides, gülgiller (rosaceae) familyasından türkiye'nin endemik bir bitki türüdür. türkçede "denizdutu kirazı" olarak da bilinir.

genellikle türkiye'nin kuzeybatısındaki karadeniz bölgesinde, marmara bölgesinde ve batı anadolu'da yetişir. bu bitki, 5–10 m yüksekliğe kadar büyüyebilen bir ağaçtır. genellikle dağlık alanlarda, 500-2000 metre yükseklikteki orman açıklıklarında, vadilerde ve kayalık yamaçlarda yetişir. yaprakları 4–9 cm uzunluğunda, kenarları düzensiz dişli ve oval şeklindedir. çiçekleri beyaz veya pembemsi beyaz renklidir ve ilkbaharda açarlar. meyveleri yuvarlak veya oval şekilli, 1-1.5 cm çapında küçük kirazlardır. bu meyveler genellikle turunçgil renklerinde (turuncu veya kırmızımsı) olup yenilebilirler.

cerasus hippophaeoides, türkiye'nin endemik bitki türlerinden biridir. endemik bitki türleri koruma altına alınmalıdır ve bu bitki de korunması gereken türler arasındadır.

kaynakça 

türkiye'deki endemik bitkiler
MERS-CoV

orta doğu solunum sendromu ile ilişkili koronavirüs (mers-cov), veya emc/2012 (hcov-emc/2012), orta doğu solunum sendromuna (mers) neden olan virüstür. i̇nsanları, yarasaları ve develeri enfekte eden bir koronavirüs türüdür. enfekte eden virüs, dpp4 reseptörüne bağlanarak konak hücresine giren, zarflı, pozitif anlamda, tek sarmallı bir rna virüsüdür. tür , betacoronavirus cinsinin ve merbecovirus alt cinsinin bir üyesidir.

başlangıçta yeni koronavirüs veya ncov olarak adlandırılan bu hastalık ilk kez 2012'de grip benzeri yeni bir solunum yolu hastalığı salgınında hastalanan bir kişinin balgam örneklerinden izole edilen virüsün genom dizilimi yapıldıktan sonra haziran 2012'de raporlandı. temmuz 2015 itibarıyla, avrupa, kuzey amerika ve asya'nın yanı sıra orta doğu'da 21'den fazla ülkede mers-cov vakaları bildirilmiştir. mers-cov, dünya sağlık örgütü (who) tarafından gelecekteki bir salgının olası nedeni olarak tanımlanan birkaç virüsten biridir. acil araştırma ve geliştirme çalışmaları için listelenmiştir.

viroloji 
mers-cov, koronavirüs, betakoronavirüs, c soyunun beta grubunun bir üyesidir. genomları filogenetik olarak a ve b grubu olmak üzere iki sınıfa ayrılır. en erken vakalar a grubu kümelerindeydi, çoğunluğu ise son vakalar genetik olarak farklı b sınıfı oluşturmuştur.

mers-cov; hcov-229e, hcov-nl63, hcov-oc43, hcov-hku1, orijinal sars-cov (veya sars-cov-1) ve sars-cov-2 dahil olmak üzere insanları enfekte ettiği bilinen yedi koronavirüsten biridir. sık sık sars benzeri bir virüs olarak anılır. kasım 2019 itibarıyla, 858 ölümle birlikte 2.494 mers vakası rapor edilmiştir.bu da vaka ölüm oranının %30'dan fazla olduğunu gösterir.

kaynakça

dış bağlantılar 

 orta doğu solunum sendromu coronavirüsünün ortaya çıkışı 
 mers-cov eksiksiz genom 
 ortaya çıkan virüsler
 mers-coronavirus moleküler çizimi 
 filipinler'de hala mers-cov yok - doh 
 mısırlı bir mezar yarasasında ortadoğu'da ölümcül koronavirüs bulundu 

zoonoz hastalıklar
viral hayvan hastalıkları
suudi arabistan'da sağlık
suudi arabistan'da ölenler
Heinrich Reffle von Richtenberg

heinrich reffle von richtenberg (ö. 1477), 1470'den 1477'ye kadar hüküm süren töton tarikatı'nın 33. büyük üstadıydı .

on üç yıl savaşlarında ağır bir yenilgi aldıktan sonra töton tarikatı,i̇kinci thorn barışı'nda batı prusya'yı polonya'ya bırakmaya ve polonya vasalı olmaya zorlandı. richtenberg'in selefi heinrich reuß von plauen, polonya kralı'na saygılarını sunmak zorunda kalmamak için göreve başlamayı ertelemişti. nihayet 1470'te bunu yaptıktan sonra evine dönüş yolundayken öldü.

richtenberg'in, görev süresi boyunca prusya'daki ana mücadelesi rahip savaşları ile idi. bir asır önce i̇mparator iv. charles'tan prens-piskoposluk statüsü aldığını iddia eden warmia piskoposluğu ve polonya kralı iv. kazimierz. tarikat, anlaşmazlıkta piskopos nicolaus von tüngen'i başarıyla destekledi.

richtenberg, königsberg'de öldü ve königsberg katedrali'ne gömüldü.

kaynakça 

 friedrich borchert: "preußen'deki hochmeister des deutschen ordens'i öldür." i̇çinde: preußische allgemeine zeitung, 6 ekim 2001.

kısa açıklamalı maddeler
1415 doğumlular
unvansız alman soyluları
1477 yılında ölenler
Verbascum calycosum

verbascum calycosum, scrophulariaceae familyasına ait bir bitki türüdür. türkiye'nin doğu, güneydoğu, orta anadolu bölgelerinde doğal olarak yetişir.

bitki, 30 ila 150 cm arasında değişen boylarda, çoğunlukla çok yıllık otsu bir bitkidir. gövde dik ve genellikle tüylüdür. yapraklar derimsi, kenarları dişli ve alt tarafı tüylüdür. çiçekler, yaz aylarında, uzun bir çiçek sapı üzerinde açarlar. çiçeklerin rengi sarımsıdır ve tüysüz bir çanak yapısı vardır.

verbascum calycosum, geleneksel tıpta kullanılan bazı aktif bileşenler içerir. bitkinin kökünden elde edilen özütler, özellikle bronşit, öksürük ve astım gibi solunum yolu problemlerinde kullanılmaktadır. ayrıca, yaprakları ve çiçekleri de bazı cilt problemlerinin tedavisinde kullanılmaktadır.

ekolojik olarak, verbascum calycosum, bozkır, maki ve kuru çayırlık gibi açık alanlarda yetişir. özellikle topraklı, çalılık, kalkerli ve killi bölgelerde sıkça rastlanır. bitki, özellikle toprak erozyonunu önlemek ve doğal çevreyi korumak amacıyla kullanılan yeşil alanlarda sıklıkla kullanılır.

türkiye'deki endemik bitkiler
Paul Von Rusdorf

paul von rusdorf ( 1385 - 9 ocak 1441), 1422'den 1441'e kadar hüküm süren töton tarikatı'nın 29. büyük üstadıydı .

melno antlaşması, rusdorf'un ilk eylemlerinden biriydi; tarikata ve ilişkilerinde istikrarı sağlamayı başardı, ancak 1431'de leh-töton savaşı (1431-1435) ile savaş yeniden başladı. johannes von baysen (jan bażyński) rusdorf'un elçilerinden biriydi.

dış bağlantılar 

 hochmeister paul von rusdorf

kaynakça 

 friedrich borchert: "preußen'deki hochmeister des deutschen ordens'i öldür." i̇çinde: preußische allgemeine zeitung, 6 ekim 2001.

kısa açıklamalı maddeler
doğum tarihi bilinmeyenler
1441 yılında ölenler
unvansız alman soyluları
Smail

smail-3, bir unix benzeri işletim sistemi için geliştirilmiş bir posta aktarım aracıdır (mta). bu yazılım özgür yazılım kapsamında yer almakta ve gnu gpl lisansı altında dağıtılmaktadır. smail-3, gelen e-postaları kontrol etmek ve farklı ağlar arasında yönlendirme yapmak için kapsamlı olanaklara sahip, genel ve esnek bir posta aracı olarak tasarlanmıştır. i̇nternet dünyasında hala kullanılmakta olup, ancak exim ve diğer daha modern posta aktarım araçları tarafından yerini almıştır.

smail-3, mta'nın çekirdek tesislerini tek bir ikilinin kontrol ettiği monolitik bir tasarım modeli kullanır. bu tür bir tasarım, normalde tüm programın tam sistem ayrıcalıklarıyla çalıştığı için daha az güvenli olarak kabul edilir. ancak, smail'in güvenlik sicili oldukça temizdir ve bugtraq (elektronik posta listesi) tavsiyesine konu olmuştur. smail-3, güvenlik ile tasarlanmıştır ve c ile yazılmış benzer büyük programların en yaygın tuzaklarından bazılarını önlemek için birkaç önemli güvenli kodlama uygulamasından yararlanır.

kaynakça 

e-posta yazılımları
e-posta
Viola Priesemann

viola priesemann (d. 28 nisan 1982) alman fizikçi ve sinirbilimcidir. araştırma önceliklerinden birisi anlamlı bilgi işlemeyi mümkün kılmak için insan beyninin nöronal kapasitelerini nasıl organize ettiğini anlamaktır.

eğitim ve kariyer 
viola priesemann, almanya, bobingen'de doğdu. technische universität darmstadt'ta fizik okudu. paris'teki école normale supérieure'de, california institute of technology'de ve frankfurt'taki max planck institute for brain research'te nöral bilgi işleme alanında araştırmalar yaptı. priesemann'ın doktora tezi, sinir ağlarında yayılma dinamikleri ve bilgi işlemede faz geçişlerinin rolüne ilişkindir.

theo geisel ile postdoc olarak çalıştıktan sonra, 2014 yılında göttingen bernstein hesaplamalı nörobilim merkezi'nde burslu çalıştı ve 2015'te bağımsız bir max planck araştırma grubu'na başvurdu ve kabul edildi. şu anda max planck dinamikler ve self organizasyon  enstitüsü liderliğini yapıyor. göttingen'deki organizasyon karmaşık sistemlerde yayılma süreçlerini  ve canlı ve yapay sinir ağlarında kendi kendini organize etme ve bilgi işlemenin ortaya çıkışını incelemektedir.

priesemann, elisabeth schiemann kolleg  üyesi ve cluster of excellence multiscale bioimaging'in bir üyesidir.

ödüller 

 2010 thomas b. grave ve elizabeth f. grave bursu
 2014–2015 sfn'nin yıllık toplantısında hesaplamalı sinirbilim sosyal başkanı
 2015 schiemann kolleg üyesi
 2016–2017 alman-i̇srail vakfı genç araştırmacı bursu
 2016–2018 proje lideri fizikten tıbba girişimi
 2021 max planck topluluğunun communitas ödülü

kaynakça

dış bağlantılar 

 viola priesemann'ın web sitesi 
 viola piesemann ile tagesschau video röportajı, ocak 2021, almanca 

darmstadt teknik üniversitesinde öğrenim görenler
1982 doğumlular
yaşayan insanlar
alman sinirbilimciler
kadın fizikçiler
Raciążek Barışı

raciążek barışı, 22 mayıs 1404'te polonya krallığı ilelitvanya büyük dükalığı ve töton tarikatı arasında dobrzyń land ve samogitya'nın kontrolüne ilişkin imzalanan bir antlaşmaydı. antlaşma, lehler özünde 1342 kalisz antlaşması'nı ve litvanya - 1398 salynas antlaşması'nı geçerli kıldı. antlaşma istikrarlı değildi ve durum kısa süre sonra 1409-1411 leh-litvan-töton savaşı ile değişti.

polonya, papalığın desteğiyle, 1401'de vilnius ve radom paktı'nı imzalayarak büyük dükalık ile bağlarını arttırdı. aynı yıl samogitliler şövalyelere karşı ayaklandılar . i̇syancılar birkaç töton kalesini yaktı. şövalyeler, misilleme olarak kaunas ve grodno'ya baskın düzenledi. 1402'de tarikat, salynas antlaşması'na uyma ve samogitia'yı şövalyelere teslim etme sözü veren jogaila'nın kardeşi litvanyalı dük švitrigaila ile ittifak kurdu.

i̇ki taraf ta kesin bir zafer elde edemeyince ve vytautas dikkatini smolensk'li yury'ye karşı bir savaşa yönlendirmek istediğinde, müzakereler 1403 yazında başladı. nihai antlaşma raciążek'te imzalandı. antlaşmada polonya, litvanya ve tarikat arasındaki ihtilaflı bazı bölgelere değinildi: dobrzyń land belirli bir ücret karşılığında polonya'ya bırakılacak, samogitya tarikat'ta kalacaktı. gdańsk (danzig) ile ilgili tartışmalar sonuçsuz kaldı.  švitrigaila'nın podolya'ya dönmesine izin verildi.

1408'de vytautas , moskova knezliği ile olan savaşlarını bitirdiğinde, odağını yeniden töton tarikatı'na yoğunlaştırdı. samogitliler 1409'da ikinci kez isyan ettiler. bu, polonya-litvanya ve 1410'da grunwald muharebesi'nde kesin bir şekilde mağlup edilen tarikat arasında yeni bir savaşa yol açtı. 1. thorn barışı (1411), raciążek barışı ile belirlenen sınırları değiştirdi.

kaynakça 
 marek derwich, monarchia piastów, warszawa-wrocław 2003, wydawnictwo dolnośląskie,

15. yüzyılda litvanya
15. yüzyılda polonya
samogitya tarihi
1400'lerde antlaşmalar
polonya barış antlaşmaları
Sadri Aka

sadrettin aka ya da sadri aka, (rûmî 1312 (1896/1897), i̇stanbul), türk bürokrat.

dârülfünûn hukuk fakültesi'nden (günümüzde i̇stanbul üniversitesi hukuk fakültesi) mezun olmuştur. rûmî 1331 (1915/1916) yılında askeriyeye müracaat ederek aynı yıl içinde  göreve başladı. askerlikten 1934 yılında ayrılarak emniyet umum müdürlüğü 4.şube şefliğinde göreve başladı. aynı yıl trakya umum müfettişliğine atandı. 17 nisan 1934 tarihinde i̇skan müşavir muavinliği görevine getirilerek 25 haziran 1935 tarihine dek bu görevini sürdürdü. 26 haziran 1935'de emniyet umum müdürlüğü 6.şubeye, 4 temmuz 1935'de  ankara emniyet müdürlüğüne atanarak bu görevine 6 ocak 1938 tarihine kadar devam etti. 7 aralık 1938 tarihinde i̇stanbul emniyet müdürlüğüne atandı. bu görevde iken 22 eylül 1939 tarihinde burdur valisi oldu ve 1942 yılına kadar bu görevde kaldı. 22 nisan 1942 ile 18 ağustos 1944 tarihleri arasında ordu, 23 ağustos 1944 ile 19 kasım 1946 tarihleri arasında yozgat, 26 kasım 1946 ile 16 şubat 1948 tarihleri arasında antalya, 23 şubat 1948 ile 31 temmuz 1949 tarihleri arasında da tokat valiliği görevinde bulundu ve bu tarihte emekliye sevkedildi.

kaynakça 

ölüm tarihi bilinmeyenler
1890'larda doğanlar
i̇stanbul doğumlu devlet görevlileri
i̇stanbul üniversitesi hukuk fakültesinde öğrenim görenler
Serap Sapaz

serap sapaz (d. 1977, ankara), türk şarkıcı

özelikle 2001 yılında piyasaya sürdüğü çok tatlısın şarkısında bulunan "şekerci mi baban senin" gibi sözlerle hafızalara kazınmış ve 90'ların son klasiği olarak kabul edilmektedir

kariyeri 

aslen çorumlu olan şarkıcı, müzik ile tanışmış olması trt'nin açmış olduğu ses yarışmasıyla başladı. türkiye 3.sü olarak aldığı dereceyle trt bünyesinde eğitimler alan şarkıcı, 17 yaşında ilk sahne deneyimle profesyonel müzik hayatına başlamış oldu. şarkıcı olmanın yanı sıra okullu da okumak isteyen sapaz, i̇stanbul üniversitesi devlet konservatuvarı bölümünü kazandı. aynı zamanda haziran 1996 yılında erol köse ve ercan saatçi'nin desteği ile "yeminliyim ben" adlı albümü piyasaya sürmüştür. "çarşı pazar" adlı parça ile ün kazandı. albüm ile aynı adı taşıyan "yeminliyim ben" adlı şarkıya da klip çekilmiştir. ardından 5 sene ara vermiştir.

11 nisan 2001 tarihinde, 5 yıl aradan sonra çok tatlısın adlı ikinci albümünü piyasaya sürdü. albüm ile aynı adı taşıyan, sözü ahmet selçuk i̇lkan, müziği anonim ve aranjör'ü mayki'ye ait olan çok tatlısın şarkısı o yılın en hit şarkılarından biri olmuştur ve 90'ların son hit parçası olarak bilinmektedir. "şekerci mi baban senin", "pilot mu baban senin" gibi sözlerle gündeme düşmüştür ve birçok programa konuk olmuştur. albümünden tanrım ve deli bir son gibi şarkılar da hit olmuştur.

2007 yılında 6 senelik bir aradan sonra aferin sana adlı albümü piyasaya sürmüştür. bu albümde, fettah can, gökhan tepe gibi isimler çalışmıştır. söz müziği fettah can'a ait olan ve albüm ile aynı adı taşıyan aferin sana adlı şarkıya klip çekilmiştir.

2014 yılında bir arap ezgisi olan kallavi adlı single çalışmasını piyasaya sürmüştür. şarkıcı, çeşitli projelerle kariyerine devam etmektedir

diskografi

albümleri 

 yeminliyim ben (1996)
 çok tatlısın (2001)
 aferin sana (2007)

single 

 kallavi (2014)

klipleri 
 çarşı pazar (1996)
 yeminliyim ben (1996)
 çok tatlısın (2001)
 aferin sana (2007)
 kallavi (2014)

kaynakça 

türk şarkıcılar
yaşayan insanlar
1977 doğumlular
Çürümenin Kitabı

çürümenin kitabı (fransızca: précis de décomposition), rumen filozof emil cioran'ın fransızca yazdığı ilk eseri olan 1949 tarihli felsefi kitabıdır. nihilist bir tonda olan kitap, fanatizm, müzik ve ilerleme gibi çeşitli konularda bir dizi felsefi düşünceden oluşur. kitabın ana teması, bireylerde hastalık veya akıl hastalığı olarak ortaya çıkabilen, toplumlarda dekadansa düşüş olarak ortaya çıkabilen çürüme kavramıdır.

1937'de cioran, memleketi romanya'dan ayrılarak hayatının geri kalanını geçireceği paris'e gitti. bu ara, cioran'ın çalışmasında iki döneme işaret eder: erken romanya dönemi ve daha sonraki, olgun bir fransız dönemi. cioran'ın paris'e gidişi ile kitabın ortaya çıkışı arasındaki süre, ii. dünya savaşı'na denk geldi. 1937'den 1949'a kadar cioran, bu dilde yayın yapabileceğini hissedene kadar fransızca öğrendi. 1947'de yayıncı gallimard'a kitabını gönderdi ancak daha sonra yeniden yazmak için geri çekti. kitap nihayet 1949'da yayınlandı. cioran, fransızca öğrenme sürecini "deli gömleği giymek" ile karşılaştırarak "hayatımın en zor görevi" olarak nitelendirmiştir.

çürümenin kitabı, bir fransız edebiyat ödülü olan rivarol ödülü'ne layık görüldü. ödül komitesi arasında andré gide de vardı. cioran kendisine verilen edebiyat ödüllerinin çoğunu reddetmesine rağmen  rivarol ödülü'nün hayatının geri kalanında yazacağı dil olan fransızcanın ilk eserinin takdiri olması nedeniyle kabul etti.

kaynakça

kaynak metin 

   foreword by thacker, eugene.

alıntılar 

nihilizm ile ilgili eserler
fransız kitapları
felsefe kitapları
1949 kitapları
Ennomus

ennomus   yunan mitolojisinde truva savaşı esnasında truva'nın koruyucularından ikisinin adıdır.

 arsinous'un oğlu olan ennomus, truvalıların müttefiki olan misyalı bir askerdir ve aşil tarafından öldürülmüştür. 
 ennomus veya eunomus, odysseus tarafından öldürülen truvalı bir savaşçı.

ayrıca bakınız. 

 asteroit 4709 ennomos
 ennomos, bir güve cinsi

kaynakça

i̇lave okumalar 

 apollodorus, the library with an english translation by sir james george frazer, f.b.a., f.r.s. in 2 volumes, cambridge, ma, harvard university press; london, william heinemann ltd. 1921. isbn 0-674-99135-4. online versiyon  yunanca metin .
 homer, the iliad with an english translation by a.t. murray, ph.d. in two volumes. cambridge, ma., harvard university press; london, william heinemann, ltd. 1924. isbn 978-0674995796. online versiyon 
 homer, homeri opera in five volumes. oxford, oxford university press. 1920. isbn 978-0198145318. yunanca metin .
 publius ovidius naso, metamorphoses translated by brookes more (1859-1942). boston, cornhill publishing co. 1922. online versiyon  
 publius ovidius naso, metamorphoses. hugo magnus. gotha (germany). friedr. andr. perthes. 1892. latince metin .

i̇lyada karakterleri
truvalılar
Hylaeosaurus

hylaeosaurus zırhlı bir otobur dinozor türüdür. dinozorların bilimsel tarihinde özel bir yere sahiptir. gideon mantell tarafından 1833'te tanımlanmıştır.

nodosauridae
1833'te tanımlanan taksonlar
otomatik taksonkutu eklenmesi gereken sayfalar
Struthiosaurus

struthiosaurus, avrupa'da bilinen nodosaurids (zırhlı dinozorlar ) cinsidir.

struthiosaurus (latince "struthio" = " devekuşu " + yunanca "sauros" = " kertenkele "), ornithischia takımı ankylosauria üst familyasındaki küçük bir dinozordur. avrupa'da avusturya, romanya ve fransa bölgelerinde geç kretase döneminde yaşadı. boyutlarıyla ilgili çeşitli tahminler olsa da, yaklaşık olarak sahip olabilir. 2,2 metre uzunluğunda.

nodosauridae
hațeg faunası
1871'de tanımlanan fosil taksonları
otomatik taksonkutu eklenmesi gereken sayfalar
Göktaşı bilimi

göktaşı bilimi (meteoritik), meteorlar, göktaşları ve meteoroidlerle ilgilenen bilim dalıdır. kozmokimya, mineraloji ve jeokimya ile yakından ilintilidir.

göktaşı bilimi alanındaki çalışmalar örnek toplama, tanımlama ve meteorların sınıflandırılması ile bu örneklerin laboratuvarda analiz edilmesini ihtiva eder. tipik analizler meteorit içindeki minerallerin analizi ile olası konumları, yönelimi ve kimyasal bileşimlerin tespit edilebilmesi amacıyla izotop oranları ve radyometrik tarihleme gibi yöntemler kullanır. bu teknikler vasıtasıyla bir meteorun yaşı, oluşum süreci ve sonraki dönemlerde neye dönüşebileceği araştırılır. bu kapsamdaki araştırmalar güneş sisteminin ve gezegenlerin tarihine, nasıl oluştuğu ve şekillendiğine ilişkin bilgiler sağlar.

l'aigle adlı meteoritin tam olarak analiz edilmesinden önce, göktaşlarının genellikle bir tür hurafe olduğuna ve bunların uzaydan düştüğünü iddia edenlerin yalan söylediğine inanılıyordu.

john reynolds, 1960 yılında güneş bulutsusundaki 129 i varlığının bir sonucu olarak, bazı göktaşlarının 129 xe fazlasına sahip olduğunu keşfetmesiyle bu inanışa son verilmiştir.

notlar ve kaynaklar

notlar

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar 

meteoritler
meteoroitler
Ana cisim (astronomi)

göktaşı biliminde ana cisim, bir meteoritin veya bir meteorit sınıfının kaynağı olan gök cismini ifade etmektedir.

tanımlama 
bir meteoriti bir ana cisimle ilişkilendirmenin en kolay yolu, ana cismin hala varlığını sürdürdüğü durumdur. bu, ay ve mars meteoritleri için de geçerlidir. ay meteoritlerinden alınan örnekler, apollo programından alınan örneklerle karşılaştırılabilir. mars meteoritleri, keşif araçları tarafından yürütülen analizlerle karşılaştırılabilir (örn. mars bilim laboratuvarı).

meteoritler ayrıca asteroitlerin spektral sınıflarıyla da karşılaştırılabilir. bilim insanları bir meteorit sınıfının ana cismini belirlemek için albedo ve spektrumlarını bilinen diğer cisimlerle karşılaştırır. bu çalışmalar bazı meteorit sınıflarının bazı asteroitlerle yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. örneğin hed meteoritleri 4 vesta ile ilişkilidir. meteoritleri ana cisimlerine göre sınıflandırmanın bir başka ve belki de en kullanışlı yolu ise, her bir varsayımsal ana cisimden gelen türlerin bir grafik üzerinde kümelenmesiyle bileşime göre gruplandırmaktır. meteorit uzmanları, mevcut meteoritleri geçici olarak 100-150 ana cisme bağlamışlardır; bir kilometreden büyük ~1 milyon ana kuşak asteroitinden çok daha az olan bu belirgin örnekleme yanlılığı, aktif bir araştırma alanı olmaya devam etmektedir.

ayrıca bakınız 

 asteroit ailesi
 asteroit tayf sınıfları

kaynakça 

meteorit mineralojisi ve petrolojisi
meteoritler
asteroitler
Harp Mecmuası

harp mecmuası, osmanlı i̇mparatorluğunda 1915-1918 yılları arasında yayınlanmış dergidir.

harbiye nezâreti tarafından ilk sayısı kasım 1915'de (teşrin-i sâni 1331) yayınlanan dergi, 1. dünya savaşı'nda savaşan osmanlı ordususu cephelerinden haberleri zengin resim galerileriyle yayınlamıştır. haberler genellikle halkın orduya ve devlete sadakatini ve desteği diri tutmak amacıyla propaganda türünden veriliyordu. dergi haziran 1334/1918'de 27. sayısıyla yayın hayatına son vermiştir.

kaynaklar 

osmanlı dergileri
1915'te kurulan dergiler
Akıl Tapınağı

akıl tapınağı (fransızca: temple de la raison ), fransız devrimi sırasında, hristiyanlık'ın yerini alması için yaratılan yeni bir inanç sisteminin tapınağına verilen isimdir; bu inanç sistemi, akıl, erdem ve özgürlük ideallerine dayanan akıl kültüdür. bu "dinin" evrensel olması ve dinin tapınaklarına da kazınmış olan "liberté, égalité, fraternité" mottosunda özetlenen devrim fikirlerini yayması gerekiyordu.

âyinler 
hristiyanlık'ın sembollerinin üzerleri örtülerek yerlerine akıl kültü sembolleri konmuştur. akıl tapınakları'nda, hristiyan litürjisinin yerini almaları amaçlanan özel olarak oluşturulmuş âyinler vardı.

örneğin, 10 kasım 1793'te paris'teki notre dame katedrali'nde, "akıl festivali" için özel bir âyin düzenlenmiştir: nefte, üzerinde "felsefeye" adanmış bir yunan tapınağının durduğu ve filozofların büstleri ile süslenmiş el işi bir dağ vardı; dağın eteğinde, önünde bir bilgelik meşalesi bulunan ve "akla" adanmış bir sunak bulunuyordu. tören, özgürlük tanrıçası'nı kişileştiren ve mavi, beyaz ve kırmızı renklerinde (cumhuriyet'in renkleri) giyinmiş bir opera sanatçısına biat eden bir kalabalığı içeriyordu.

akıl tapınakları'na dönüştürülen kiliseler 
katoliklik 1792'de yasaklandıktan sonra, katolik kiliseleri'nin çoğu, aşağıdakiler dahil olmak üzere akıl tapınaklarına dönüştürüldü:

 notre dame de paris katedrali (10 kasım 1793)
 chartres meryem ana katedrali
 saint-sulpice kilisesi
 église saint-paul-saint-louis
 saint denis bazilikası
 les invalides kilisesi
 thomas d'aquino'nun kilisesi
 panthéon de paris
 montmartre - saint pierre kilisesi
 reims meryem ana katedrali
 troyes katedrali
 notre dame de versay kilisesi
 saint-pierre de caen kilisesi
 saint-martin d'ivry-la-bataille kilisesi
 saint-jacques-le-majeur-et-saint-christophe d'houdan kilisesi
 coudenberg - aziz james kilisesi
 ve birçok diğerleri...

eleştiriler 
fransız devrimi'nin muhafazakâr eleştirmenlerine göre, akıl tapınağı içinde ateizm tahtlandırılmış / yüceltilmiş idi. i̇ngiliz ilâhiyatçı thomas hartwell horne ve i̇ncil bilgini samuel davidson, kiliselerin, yasaklanan [katolik] âyinlerinin yerine, ateist ve ahlaksız vaazların ikâme edildiği 'akıl tapınakları'na' dönüştürüldüğünü yazmışlardır.

kaynakça 

fransız devrimi
fransız devrimi ve din
fransa'da ateizm