John Knox

john knox (i̇skoçça (kelt dili); iain cnocc;  - 24 kasım 1572), bir i̇skoç bakanı, reform ilahiyatçısı ve ülkenin reformunun lideri olan yazar. i̇skoçya presbiteryen kilisesi'nin kurucusuydu. ayrıca kalvinist kilisenin kurucusu john calvin'in öğrencisiydi.

doğu lothian, haddington'da bir sokak olan giffordgate'de doğan knox'un st andrews üniversitesi'nde eğitim gördüğüne ve noter-rahip olarak çalıştığına inanılıyor. george wishart gibi erken dönem reformcularından etkilenerek i̇skoç kilisesinde reform yapma hareketine katıldı. kardinal david beaton'ın 1546'da öldürülmesi ve naip guiseli meryem'in müdahalesini içeren siyasi olaylara karıştı. ertesi yıl fransız kuvvetleri tarafından esir alındı ve 1549'da serbest bırakılarak i̇ngiltere'ye sürgüne gönderildi.

sürgündeyken, i̇ngiltere kilisesi'nde çalışma izni aldı ve burada i̇ngiltere kralı vi. edward'a kraliyet papazı olarak hizmet edecek seviyeye yükseldi. ortak dua kitabı'nın metni üzerinde reform etkisi yaptı. i̇ngiltere'de ilk karısı margery bowes ile tanıştı ve evlendi. mary, i̇ngiltere tahtına çıkıp katolikliği yeniden kurduğuda knox görevinden istifa etmek ve ülkeyi terk etmek zorunda kaldı. knox cenevre'ye ve ardından frankfurt'a taşındı. cenevre'de, reform teolojisi ve presbiteryen yönetimi hakkında deneyim ve bilgi kazandığı john calvin ile tanıştı. sonunda i̇skoçya'daki reform kilisesi tarafından kabul edilen yeni bir hizmet düzeni oluşturdu. frankfurt'taki i̇ngiliz mülteci kilisesinin başına geçmek için cenevre'den ayrıldı ancak ayinle ilgili anlaşmazlıkları nedeniyle burayı bırakmak zorunda kaldı ve böylece i̇ngiltere kilisesi ile olan ilişkisini sona erdirdi. edinburgh üniversitesi miras koleksiyonu, knox's liturgy'nin john carswell tarafından i̇skoç galcesine çevrilmiş bir kopyasına sahiptir. bu kitap herhangi bir gal dilinde basılan ilk kitaptır.

knox, i̇skoçya'ya döndüğünde i̇skoç protestan soylularıyla birlikte i̇skoçya'da protestan reformu'na öncülük etti . hareket, ülkeyi küçük kızı i̇skoç kraliçesi mary adına yöneten guiseli mary'nin devrilmesine yol açtığı için bir devrim olarak görülür. yeni oluşturulan yenilenmiş kilise kirk için yeni inanç itirafının ve dini düzenin yazılmasına yardım etti. beş ciltlik the history of the reformation in scotland'ı 1559 ile 1566 yılları arasında yazdı. mary'nin hükümdarlığı boyunca protestanların dini lideri olarak hizmet etmeye devam etti. knox, kraliçe ile yaptığı görüşmelerde katolik uygulamalarını desteklediği için onu uyardı. kocası lord darnley'in öldürülmesindeki rolü olduğu iddiasıyla hapse atıldıktan ve onun yerine kral james vi tahta çıktıktan sonra, knox açıkça onun idam edilmesini istedi. son günlerine kadar vaaz vermeye devam etti.

seçilmiş çalışmaları 

 st andrews kalesi cemaatine bir mektup; i̇nançla gerekçelendirme üzerine balnaves'in kısa bir özeti ile (1548)
 ayinin kurban edilmesinin putperestlik olduğuna dair doktrinin doğrulanması (1550)
 londra, newcastle ve berwick'teki sadıklara tanrısal bir uyarı veya öğüt mektubu (1554)
 yasal yargıçlara i̇taat i̇le i̇lgili bazı sorular ve yanıtları, henry bullinger (1554)
 i̇ngiltere'deki tanrı'nın gerçeği profesörlerine sadık bir öğüt (1554)
 frankfurt on the maine'deki i̇ngiliz cemaatinin i̇şlemleri ve sorunları üzerine bir anlatı (1554–1555)
 i̇skoçya naibi kraliçe dowager'a mektup (1556)
 i̇skoçya'daki kardeşlerine hitap eden sağlıklı bir danışman mektubu (1556)
 cenevre'deki i̇ngiliz cemaatinde kullanılan dualar ve ayinlerin hizmet şekli (1556)
 kadınların korkunç alayına karşı i̇lk trompet çınlaması (1558)
 i̇skoçya naibi kraliçe dowager'a bir mektup: yazar tarafından artırılmış ve açıklanmış (1558)
 piskoposlar ve din adamları tarafından açıklanan cümleden temyiz: i̇skoçya'nın soylularına ve zümrelerine hitap eden (1558)
 i̇skoçya topluluğuna hitap eden bir mektup (1558)
 bir anabaptist'in kavilasyonlarına yanıt olarak kader üzerine (1560)
 i̇skoçya'da reformasyon tarihi (1586–1587)

notlar

kaynakça

birincil kaynaklar 

 .
 .

i̇kincil kaynaklar 

 .
 .
 .
 .
 .
 .
 .
 .
 .
 .
 .
 .
 .
 
 .
 .
 .
 .

dış bağlantılar 

 john knox'un eserlerine ücretsiz çevrimiçi erişim    
 john knox book on predestination 
 querelle | john knox 

kürek mahkumları
st. giles kirkyard'da defnedilenler
i̇skoçya protestan devrimi
i̇skoç kalvenist ilahiyatçılar
protestan reformcular
haddington, east lothian doğumlular
din kurucuları
katolik kilisesi eleştirmenleri
st andrews üniversitesinde öğrenim görenler
glasgow üniversitesinde öğrenim görenler
16. yüzyıl erkek yazarları
16. yüzyıl i̇skoç yazarları
16. yüzyıl i̇skoç ilahiyatçıları
16. yüzyıl kalvenist ilahiyatçıları
1572 yılında ölenler
1510'larda doğanlar