Blomberg-Fritsch krizi

blomberg-fritsch krizi olarak da bilinen blomberg-fritsch olayı (almanca: blomberg-fritsch-krise), 1938'in başlarında alman silahlı kuvvetleri'nin (wehrmacht) adolf hitlere boyun eğdirilmesiyle sonuçlanan ilgili iki skandala verilen isimdi. hossbach muhtırası'nda belgelendiği gibi, hitler, ilgili iki yüksek rütbeli askeri yetkiliden yani werner von blomberg ve werner von fritsch'ten, onların bizzat yönettiği savaş hazırlıkları konusunda çok tereddütlü olarak nitelendirerek memnun değildi. sonuç olarak, sırasıyla blomberg ve fritsch'i ortadan kaldırmak için bir evlilik skandalı ve üretilmiş bir eşcinsellik suçlaması kullanıldı.

blomberg evliliği
blomberg-fritsch ilişkisi, 12 ocak 1938'de savaş bakanı werner von blomberg'in erna gruhn ile evlenmesinden hemen sonra, berlin polisi erna gruhn'un uzun bir sabıka kaydı olduğunu ve pornografik fotoğraflar için poz verdiğini keşfettiğinde başladı. çok daha sonra verilen ifadeye göre, nürnberg davalarında, polis komiseri tarafından birkaç gün içinde alınan bilgilere göre mareşal von blomberg'in karısı daha önce hüküm giymiş bir fahişeydi ve yedi büyük alman şehrinin dosyalarında fahişe olarak kayıtlıydı. ayrıca berlin mahkemeleri tarafından uygunsuz resimler dağıtmaktan mahkûm edilmişti.

böyle bir sabıka kaydına sahip bir kişiyle evlilik, memurlardan beklenen davranış standardını ihlali demekti ve luftwaffe şefi hermann göring ve hitler bu gelişmeyi blomberg'den kurtulmak için bir fırsat olarak gördüler.

hitler, bir skandalı önlemek ve ordunun bütünlüğünü korumak için blomberg'e evliliğin iptal edilmesini emretti. blomberg evliliği iptal etmeyi reddetti, ancak göring, karısının geçmişini kamuoyuna açıklamakla tehdit ettikten sonra, 27 ocak 1938'de görevinden istifa etti.

fritsch ilişkisi
blomberg'in evliliğini çevreleyen olaylar, hermann göring ve heinrich himmler'e, başkomutan werner von fritsch için benzer bir ilişki düzenleme konusunda ilham verdi. göring, fritsch'in blomberg'in halefi ve dolayısıyla onun üstü olmasını istemiyordu. himmler, düzenli alman ordusuna (heer) rakip olarak schutzstaffel'ı (ss) güçlendirmek için wehrmacht'ı ve esas olarak aristokrat generallerini zayıflatmak istedi. 1936'da reinhard heydrich, fritsch hakkında eşcinsellik iddiaları içeren bir dosya hazırlamış ve bilgileri hitler'e iletmiş, ancak hitler bunu reddetmiş ve heydrich'e dosyayı imha etmesini emretmişti. ancak heydrich bunu yapmadı. 1938'de heydrich, himmler tarafından tekrar eşcinsel olmakla suçlanan fritsch hakkındaki eski dosyayı diriltti. fritsch'in general ludwig beck tarafından hitler rejimine karşı bir askeri darbe gerçekleştirmesi için teşvik edildiği, ancak reddettiği ve 4 şubat 1938'de istifa ettiği ve yerine fritsch'in görev için önerdiği walther von brauchitsch'in geçtiği bildirildi.

ordunun yeniden düzenlenmesi
hitler, durumu savaş bakanlığı'nın (reichskriegsministerium) görevlerini yeni bir örgüte, oberkommando der wehrmacht'a (okw) ve okw'nin yeni başkanı olan wilhelm keitel'e devretmek için kullandı. bu durum okw'ye bağlı olan geleneksel ordu yüksek komutanlığını (oberkommando des heeres veya okh) zayıflattı.

hitler, birkaç generali ve bakanı kendisine daha sadık adamlarla değiştirerek durumdan daha fazla yararlandı ve yasal olarak zaten komuta ettiği wehrmacht'ın fiili kontrolünü daha etkili hale getirdi. wehrmacht'ın bazı kıdemli subayları, özellikle de albay general gerd von rundstedt ve albay general ludwig beck, değişiklikleri protesto etti.

aralık 1941'de moskova muharebesindeki yenilgiden sonra hitler, okw aracılığıyla silahlı kuvvetlerin kişisel komutasını aldı ve walther von brauchitsch'i führerreserve transfer edildikten sonra kendisini okh'nin komutanı olarak atadı.

fritsch aleyhindeki suçlamaların reddedilmesi
fritsch'e yöneltilen suçlamaların asılsız olduğu anlaşıldı. dosyadaki bilgiler aslında achim von frisch adında bir rittmeister (süvari kaptanı) hakkındaydı. himmler ve heydrich davayı takip etmeye devam etti ve hans schmidt adında bir şahsın suçlamayı desteklemek için tanık olarak kullanılmasına karar verdiler. wehrmacht, bilindiği gibi, blomberg-fritsch i̇lişkisini incelemek için bir onur mahkemesi talep etti. duruşmaya hermann göring başkanlık etti. schmidt, fritsch'i, "bavyera joe" olarak bilinen bir adamla halka açık bir tuvalette eşcinsel bir eylemde tanık olduğu bir subay olarak tanıdığını iddia etti. bununla birlikte, schmidt, berlin çetesinin eşcinsellere şantaj konusunda uzmanlaştığı kötü şöhretli bir suçlu olarak ortaya çıktı.

alman subay birliklerinin üyeleri fritsch aleyhindeki dava zayıf olmasından ve fritsch'e yapılan kötü muameleden dolayı dehşete düştüler ve bir sonraki toplantıda himmler, göring ve hatta hitler'i eleştirmeye başladılar. ancak kısa bir süre sonra avusturya'nın başarılı bir şekilde ilhakı (anschluss) eleştirmenleri susturdu. albay general beck 18 ağustos 1938'de istifa etti ve albay general von rundstedt, ekim 1938'de emekli olma izni aldı.

schmidt, fritsch'e yönelik suçlamalarını geri çekti ve 18 mart'ta resmen beraat etti, ancak itibarına zarar verildi. ordu, başkomutan olarak eski görevine geri getirilmesini talep etmesine rağmen, hitler onu yalnızca bir topçu alayının fahri albayını yapacaktı. almanya'nın polonya'yı işgalinden hemen sonra, fritsch cephe birliklerini teftiş ederken, polonyalı bir kurşunla (makineli tüfek veya keskin nişancı) bacağından vurulup öldü.

kaynak

1938'de almanya
nazi almanyası askeriyesi
askerî skandallar