Madame X (albüm)

madame x, amerikalı şarkıcı madonna'nın on dördüncü stüdyo albümüdür. albüm, 14 haziran 2019 tarihinde interscope records tarafından yayımlandı. madonna'nın 2017 yılının yaz aylarında taşındığı portekiz'in başkenti lizbon'da yaşadığı deneyimlerden önemli derecede etkilenen albümde, mirwais, mike dean ve jason evigan gibi müzisyenlerin de katkıları bulunmaktadır. albümde bazı şarkılarda madonna'ya maluma, quavo, swae lee ve anitta eşlik etmiştir.

albüm sırasıyla "medellin" ve "crave" teklileri ile uluslararası müzik piyasalarında tanıtıldı. bu iki tekli haricinde "i rise", "dark ballet" ve "batuka" isimli şarkılar da video klip ve remix çalışmalarla dinleyicilerin beğenisine sunuldu.

kendine özgü ve deneyimsel yapısından ötürü albüm müzik eleştirmenlerinden genel olarak olumlu değerlendirmeler aldı. albüm madonna'nın billboard 200 listesine 1 numaradan giren dokuzuncu albümüdür.

arka plan ve albümün gelişimi 

ocak 2018'de madonna, instagram hesabından yeni albüm çalışmalarına başladığını duyurdu. dört ay sonra, mayıs 2018'de, new york'da düzenlenen met gala'da sahne aldı. performansı sırasında "dark ballet" adında (o zaman şarkının adının beautiful game olduğu belirtilmişti) yeni bir şarkı seslendirdi. ekim 2018'de rap şarkıcısı quavo'nun "champagne rose" parçasında vokal yaptı, quavo daha sonra madame x albümünde birlikte çalıştığı isimler arasında yer aldı.

madonna 2017 yılının yaz aylarında, futbolcu olmak isteyen oğlu david için en uygun futbol akademisini bulduğu lizbon'a taşındı. buradaki hayatının renksizliğinden sıkıldığı için müzisyenlerle, ressamlarla ve sanatçılarla tanışmak istedi. lizbon'da tanıştığı ilk müzisyenlerden olan dino d'santiago, madonna'yı daha sonra madame x albümünde yer alacak "batuka" şarkısında kendisine eşlik edecek batukaderias adlı davulcu topluluğu ve birçok farklı müzisyen ile tanıştırdı.

bu etkileşimler sonucunda madonna yeni albümünü "angola'dan yeni gine'ye, i̇spanya'dan brezilya'ya,  fransa'dan cape verde'ye tüm müzik kültürlerinin bir araya geldiği bir merkez" olarak gördüğü lizbon'daki müzikal deneyiminden hareketle oluşturmaya karar verdi.

albümün oluşturulması sırasında, madonna sosyal medya hesapları üzerinden albüm çalışmalarını gösteren birçok kısa video klip ve fotoğraf paylaştı. daha önce 3 madonna albümünün (music, american life ve confessions on a dance floor) prodüktörlüğünü yapan fransız prodüktör mirwais ahmadzaï'nin yeni albümde de yer alacağı teyit edildi. rebel heart albümü prodüktörlerinden mike dean'in de prodüktörler arasında yer alacağı belirtildi. şubat 2019'da, maluma, madonna ile stüdyoda olduklarını gösteren bir fotoğrafı sosyal medya hesabından paylaştı. madonna vogue i̇talya dergisine verdiği röportajında albümünün 2019 yılında yayımlanacağını duyurdu. 14 nisan 2019'da instagram hesabından yeni albümünün adının madame x olduğunu açıkladı.

albüm adı, kapak fotoğrafı ve temalar 
madonna'nın resmi instagram ve youtube hesaplarından yayımlanan bir dakikalık tanıtıcı videoda, madonna kendisini albümün de adı olarak belirlenen "madame x" olarak tanıttı.

tanıtıcı videoda madame x'in birden fazla kişiliğe ve karaktere büründüğü belirtildi.

"madame x bir gizli ajandır. dünyayı dolaşır. kimlik değiştirir. özgürlük için savaşır. karanlık yerlere ışığı getirir. dansçıdır. profesördür. devlet başkanıdır. temizlikçidir. at binicisidir. mahkûmdur. öğrencidir. annedir. çocuktur. öğretmendir. rahibedir. şarkıcıdır. azizdir. fahişedir. aşkın evinde bir casustur. ben madame x'im."

madonna, madame x isminin kendisine dans öğretmeni martha graham tarafından  "sana yeni bir isim vereceğim: madame x. her gün okula geliyorsun ancak seni tanıyamıyorum. her gün kimliğini değiştiriyorsun. gizemlisin" denilerek 19 yaşında verildiğini belirtti.

albüm kapağında, albüm adının madame x'in yakut kırmızısı dudaklarını adeta dikilmiş gibi göstererek yazıldığı bir yakın çekim fotoğraf bulunmaktadır. kimileri tarafından frida kahlo'yu andırdığı yazılsa da, iheartradio'nun madonna ile yaptığı röportajda madonna albüm kapağındaki fotoğrafın annesi madonna fortin'i temsil ettiğini belirtti. fotoğraf albümün dijital ve fiziksel formatlarının kapaklarında kullanıldı.

satış 
madame x, 90.000'i net albüm satışı olmak üzere  toplam 95.000 adetlik satış ile billboard 200 listesine bir numaradan girdi. madonna'nın amerika birleşik devletleri'nde bir numara olan dokuzuncu albümüdür.

i̇ngiltere'de listelere bruce springsteen'in ardından toplam 25.000 adet albüm satışı ile 2 numaradan girdi. fransa listelerine ise toplam 15.900 albüm satışı ile 4 numaradan giriş yaptı. albüm, almanya'da madonna'nın erotica albümünden sonraki en düşük liste başarısını göstererek 5 numaradan listelere girdi.

şarkı listesi

canlı performanslar ve tanıtım  
madonna ve maluma 1 mayıs 2019'da gerçekleştirilen billboard müzik ödülleri'nde "medellín" şarkısını birlikte seslendirdiler. madonna 18 mayıs 2019 tarihinde tel aviv, i̇srail'de düzenlenen eurovision şarkı yarışması'nın finalinde oylamadan önce sahne alarak sırasıyla "like a prayer", "dark ballet"'den bir bölüm ve quavo ile birlikte "future" isimli şarkısını söyledi.

30 haziran 2019'da, madonna, new york'da hudson river park'ta stonewall 50 – worldpride nyc 2019 festivali kapsamında verdiği mini konserde madame x albümünden "god control" ve "i rise" isimli şarkılarını seslendirdi.

kaynakça 

2019 albümleri
interscope records albümleri
madonna albümleri