Koordinasyon Konseyi (Belarus)

beyaz rusya koordinasyon konseyi (beyaz rusça: каардынацыйная рада беларусі; rusça: координационный совет беларуси), tartışmalı 2020 beyaz rusya devlet başkanlığı seçimini izleyen 2020 beyaz rusya protestoları sırasında başkan adayı svyatlana tsihanouskaya tarafından oluşturulan bir organdır. i̇lk toplantısı ise 18 ağustos'ta yapılmıştır.

kuruluşu 
koordinasyon konseyi'nin oluşumu, 14 ağustos 2020'de tsihanouskaya tarafından yayınlanan ve 2020 beyaz rusya devlet başkanlığı seçimlerinde %60 ila %70 arasında oy aldığını iddia ettiği ve uluslararası toplumu, kazananın kendisi olduğunu tanımaya çağırdığı bir videoda duyuruldu. tsihanouskaya, konseyin amaçlarının görevdeki başkan aleksandr lukaşenko'nun elindeki gücü barışçıl ve düzenli bir şekilde transferini koordine etmek ve en erken fırsatta yeni, özgür ve adil bir başkanlık seçimi yapmak olduğunu belirtti. 17 ağustos'ta, bir geçiş hükûmetine liderlik etmeye hazır olduğunu söylediği bir video daha yayınladı.

konsey ilk basın toplantısını 18 ağustos 2020'de düzenledi ve sorular olga kovalkova, maxim znak, maria kolesnikova, pavel latushko ve sergey dylevsky tarafından yanıtlandı. tsihanouskaya, 19 ağustos'ta i̇ngilizce olarak avrupa birliği liderlerine yaptığı bir çağrıda bulunarak, o gün daha sonra yapılması planlanan ab hükûmet başkanları toplantısında başkanlık seçimlerinin sonuçlarını tanımamaları çağrısında bulundu.

amaçlar, hedefler ve politika konumları

amaç ve hedefler 
konsey, birincil hedeflerinin şunlar olduğunu belirtti:

 vatandaşlara yönelik siyasi zulmü sona erdirmek ve sorumluların adalet önüne çıkarılması.
 beyaz rusya'daki tüm siyasi mahkumların serbest bırakılması.
 9 ağustos devlet başkanlığı seçimlerinin iptali ve yeniden kurulan merkezi seçim komisyonu tarafından uluslararası standartlarda yapılacak yeni seçimler.

dış politika 
konsey başkanlık üyesi pavel latushko, konseyin belarus'un dış politikasının gidişatını kökten değiştirmek istemediğini belirterek, rusya ile "dostane ve derin" ilişkileri sürdürmenin yanı sıra, avrupa ile de iyi bir çalışma ilişkisine sahip olmak istediklerini de sözlerine ekledi.

yapı 
tsihanouskaya, konseye başvuruların resmi olarak açıklanan seçim sonuçlarının tahrif edildiğini kabul eden ve sosyal grupların güvendiği beyaz rusya vatandaşlarına açık olacağını belirtti. çalışma grupları, partiler, sendikalar ve diğer sivil toplum kuruluşlarından ve doktorlar, öğretmenler, iş adamları, yazarlar veya sporcular gibi yetkili kişilerden başvurular davet edilmiştir. olga kovalkova ve avukat maxim znak'a ise üyelik başvurularını düzenleme ve onaylama görevi verildi.

üyeler 
35 üyeden oluşan ilk liste 17 ağustos 2020'de dağıtıldı ve 18 ağustos'ta üyesi sayısı 51 olarak güncellendi. üyeler arasında, nobel ödülü sahibi svetlana aleksiyeviç, atlet nadzeya astapchuk, film yönetmeni jüri chaščavacki, sivil lider ales bialiatski, politikacı jüri hubarewicz, fizikçi aleksandr dabravolski, politikacı andrei egorov, beyaz rusya birleşik sivil partisi'nden mikalai kazlov, andrei kureichik, politikacı vital rymasheuski, ressam vladimir tsesler, ortak muhalefet merkezi temsilcisi maria kolesnikova ve eski kültür bakanı pavel latuşko gibi isimler de bulunmakta. kovalkova ve znak da konsey üyeleridir.

başkanlık divanı 

konsey, 19 ağustos 2020'de 7 üyeli bir başkanlık divanı oluşturdu ve bu başkan daha sonra üyeleri arasından bir başkan seçecek. başkanlık divanı üyeleri:

 svetlana aleksiyeviç, nobel edebiyat ödülü sahibi
 sergei dylevsky, minsk tractor works (mtz) grev komitesi lideri
 pavel latuşko, eski kültür bakanı
 maria kolesnikova, viktar babaryka'nın 2020 başkanlık kampanyasının merkez koordinatörü
 olga kovalkova, belarus hristiyan demokrasisi partisi eş başkanı
 lilia vlasova, uluslararası ara bulucu ve hukukçu
 maxim znak, hukukçu ve avukat

tepkiler

yurt içi 
beyaz rusya devlet başkanı aleksandr lukaşenko, muhalefetin bir koordinasyon konseyi oluşturmasının "tüm sonuçlarla birlikte iktidarı ele geçirme girişimi" olduğunu söyledi. yetkililerin "yeterli önlemleri ancak anayasa ve yasalara uygun olarak alacaklarını" belirtti. lukaşenko koordinasyon konseyinin üyeleriyle ilgili olarak şunları söyledi: "bazıları bir zamanlar iktidarda veya yakınlardaydı. kovuldular ve kin beslediler. diğerleri düpedüz naziler. sadece isimlerine bir bakın." eski devlet başkanı yarışmacısı valery tsepkalo, yeni konseyin oluşumu ve görevleri için kriterleri anlamadığını söyledi. ayrıca davet edilmediğinden şikayet etti.

ceza soruşturması 
20 ağustos'ta, beyaz rusya başsavcısı aleksandr konyuk, devlet gücünü ele geçirmeye teşebbüs ve ulusal güvenliğe zarar verme gerekçesiyle, koordinasyon konseyi üyeleri aleyhinde beyaz rusya ceza kanununun 361. maddesi uyarınca cezai kovuşturma başlattı. aynı gün, konsey üyeleri sergey dylevsky ve maxim znak polis sorgusu için çağrıldı. znak ve dylevsky ise, 21 ağustos sabahı sorgulanmak üzere geldi ve daha sonra serbest bırakıldı.
24 ağustos'ta, başkanlık üyeleri sergei dylevsky ve olga kovalkova, minsk tractor works fabrikasındaki grevci işçilere destek vermeye çalışırken omon memurları tarafından gözaltına alındı. lilia vlasova, pavel latushko ve svetlana alexievich de sorgulanmak üzere çağrıldı.

uluslararası 
tsihanouskaya, uluslararası toplumdan koordinasyon konseyinin çabalarını desteklemesini istedi.

  avrupa birliği dışişleri ve güvenlik politikası yüksek temsilcisi josep borrell, beyaz rusya'daki yetkilileri koordinasyon konseyi üyelerine karşı cezai takibatları durdurmaya çağırdı.
  litvanya cumhurbaşkanı gitanas nausėda, tsihanouskaya ile telefonda görüşerek konseye desteğini sundu. ayrıca litvanya başbakanı, beyaz rusya'yı uluslararası gözlemciler tarafından denetlenen yeni, "özgür ve adil" seçimler yapmaya çağırdı. litvanya dışişleri bakanı linas linkevičius, lukaşenko'dan beyaz rusya'nın "eski devlet başkanı" olarak bahsetti. 20 ağustos'ta litvanya başbakanı saulius skvernelis, tsihanouskaya'yı ofisine davet etti ve kamuoyuna “beyaz rusya'nın ulusal lideri” olarak söz etti.
  25 ağustos'ta, rusya devlet başkanı vladimir putin'in sözcüsü, koordinasyon konseyi liderliğinin rusya ile bağları azaltmak istemediğini, bunun yerine iki ülke arasındaki iyi ikili ilişkileri sürdürmeyi umduğunu memnuniyetle karşıladı.
  amerika birleşik devletleri dışişleri bakanı yaptığı bir açıklamada, beyaz rusya hükûmetini, beyaz rusya halkının beyaz rusya'nın geleceği adına taleplerini yansıtacak şekilde, yeni kurulan koordinasyon konseyi aracılığıyla da dahil olmak üzere, beyaz rusya toplumunu aktif bir şekilde meşgul etmeye çağırdı.

ayrıca bakınız 

 beyaz rusya demokrasi hareketi
 2020 beyaz rusya protestoları
 2020 beyaz rusya devlet başkanlığı seçimi

kaynakça 

belarus'ta siyaset
saharov düşünce özgürlüğü ödülü sahipleri