Dulaglutit

dulaglutit, (trulicity markası altında satılmaktadır.) diyet ve egzersiz ile birlikte tip 2 diyabet hastalığının tedavisinde kullanılan bir ilaçtır. abd'de majör olumsuz kardiyovasküler durumları azaltması için kardiyovasküler hastalığı veya çoklu kardiyovaskülar risk faktörüne sahip tip 2 diyabet hastası yetişkinlerde kullanılmasına onay verilmiştir. haftada bir kullanılması gereken bir enjeksiyondur.

en sık görülen yan etkileri mide bulantısı, ishal, kusma, karın ağrısı ve iştah kaybıdır.

i̇nsan igg4'ün bir fc parçasına kovalent olarak bağlı glp-1(7-37)'den oluşan glukagon benzeri bir peptit-1 reseptör agonistidir (glp-1 agonisti). glp-1, kandaki glikoz seviyeisnin normalleşmesinde (glisemi) rol oynayan bir hormondur. amerikan gıda ve i̇laç dairesi (fda) dulaglutitin abd'deki kullanımını ekim 2014'te onaylaşmıştır. avrupa birliği'nde kullanımı ise kasım 2014'te onaylanmıştır. 2020 yılında 7 milyondan fazla reçeteyle abd'de en sık reçete edilen 96. ilaç olmuştur.

tıbbi kullanımlar 
bu bileşik, glisemik kontrolü iyileştirmek için diyet ve egzersize ek olarak tip 2 diyabet hastası yetişkinler için endikedir. dulaglutit, tip 1 diyabet hastaları veya diyabetik ketoasidozlu hastaların tedavisinde endike değildir, çünkü bu problemler adacık hücrelerinin insülin üretememesinin sonucudur ve dulaglutitin etkilerinden biri, işleyen adacık hücresini daha fazla insülin üretmeye teşvik etmektir. dulaglutit tek başına kullanılabildiği gibi metformin, sülfonilüreler, tiazolidindionlar ve yemeklerle birlikte alınan insülin gibi diğer tip 2 diyabet ilaçlarıyle kombinasyon halinde kullanılabilir.

i̇lacın 3. faz kilinik deneme programı, ilacın 0.75 mg ve 1.5 mg dozlarının kullanılması sonucu hemoglobin a1c'de yaklaşık %1 azalma ve ortalama yaklaşık olarak 5 kilogram kilo kaybı göstermiştir. 20202de onaylanan ve daha yüksek dozlar olan 3.0 mg ve 4.5 dozları hemoglobin a1c'de %1.5'a yakın azalma ve biraz daha fazla kilo kaybı göstermiştir.

2017'de gerçekleştirilen bir meta analiz, glp-1 agonistleri veya dpp-4 inhibitörleri ile tedavinin tip 2 diyabet hastalarında tüm nedenlere bağlı ölümleri arttırdığı önerisini desteklememiştir.

yan etkileri 
en yaygın yan etkileri arasında dispepsi, iştah azalması, mide bulantısı, kusma, karın ağrısı, ishal gibi gastrointestinal rahatsızlıklar yer alır. bazı hastalarda akut pankreatit (bazen sırta yayılan ve kusmanın eşlik ettiği kalıcı şiddetli karın ağrısı), hipoglisemi ve böbrek yetmezliği (bazen hemodiyaliz gerektirebilir) gibi ciddi advers reaksiyonlar görülebilir. bu ilacın sülfonilüreler veya insülin ile birlikte kullanılması durumunda hipoglisemi riski artar. i̇lacın kullanımıyla ilişkili potansiyel bir medüller tiroid kanseri riski de bulunmaktadır.

kontrendikasyonlar 
bileşik, aktif bileşene veya ürünün bileşenlerinden herhangi birine karşı aşırı duyarlılığı olan kişilerde kontrendikedir.

kendisinde veya ailesinde medüller tiroid kanseri (mtc) olan veya çoklu endoktrin neoplazi tip 2'den etkilenmiş olan kişiler, bu kanserlerin riskini arttırabileceğinden dulaglutit kullanmamalıdır.

çalışma yöntemi 
dulaglutit, glukagon benzeri peptit-1 reseptörlerine bağlaranak, mide boşalmasını yavaşlatır ve pankreas beta hücreleri tarafından insülin salınımını arttırır. ayrıca bu bileşik, pankreasın alfa hücrelerini inhibe ederek yüksek glukagon salgılanmasını azaltır. bu yüzden glukagon seviyeleri düzensiz bir şekilde yükselen diyabetik hastaların tedavisinde kullanılmaktadır. glp-1 normalde bir yemeğin ardından yanıt olarak gastrointestinal mukozanın l hücreleri tarafından salgılanmaktadır.

tarihçesi 
dulaglutidin güvenliği ve etkinliği, tip 2 diyabet hastalığı bulunan 3342 deneğin dulaglutit aldığı altı klinik çalışmada değerlendirildi. dulaglutit alan deneklerin, hba1c (kan şekeri kontrolünün bir ölçüsüdür) seviyelerinde düşüşler gözlendiği gibi kan şekeri kontrolünde de iyileşme gözlenmiştir.

abd gıda ve i̇laç dairesi (fda), dulaglutidi risk değerlendirme ve azaltma stratejisi (rems) ile onayladı ve trulicity'nin üretim onayını eli lilly and company şirketine verdi. rems, doktorları pankreatit riski ve ilaca bağlı potansiyel medüller tiroid kanseri riskinden haberdar etmek için eli lilly'nin atacağı bir dizi adımdan oluşmaktadır.

2020'de fda, award-11 çalışmasında ortaya çıkan ve daha iyi glikoz düşürme ve kilo yararları olduğunu belirten sonuçlara dayanarak ilacın 3.0 mg ve 4.5 mg olmak üzere iki yüksek dozunu da onaylamıştır.

kaynakça 

diyabet ilaçları