Bunyavirales

bunyavirales, esas olarak üçlü genomlara sahip, segmentli negatif sarmallı rna virüslerinin bir takımıdır. bu takımdaki virüsler, eklembacaklıları, bitkileri, protozoaları ve omurgalıları enfekte ederler. ellioviricetes sınıfındaki tek takımdır.  bunyavirales adı, bunyamwera ortobunyavirüs orijinal tipinin ilk keşfedildiği yer olan bunyamwera'dan  türemiştir. ellioviricetes, bunyavirüsler üzerindeki ilk çalışmalarından dolayı merhum virolog richard m. elliott'un onuruna isim olarak seçilmiştir.

bunyavirüsler, negatif anlamda, tek sarmallı rna genomuna sahip virüsleri içeren baltimore sınıflandırma sisteminin beşinci grubuna aittir. zarflı, küresel bir virionları mevcuttur. genellikle eklembacaklılarda veya kemirgenlerde bulunmasına rağmen bu takımdaki bazı virüsler ara sıra insanlara da bulaşır. bazıları bitkilere de bulaşır. ek olarak, replikasyonu eklembacaklılarla sınırlı olan ve böceklere özgü bunyavirüsler olarak bilinen bir grup bunyavirüs vardır.

bunyavirüslerin çoğu vektör kaynaklıdır. hantavirüsler ve arenavirüsler dışında, bunyavirales takımındaki tüm virüsler eklembacaklılar (sivrisinek, kene veya tatarcık) tarafından bulaştırılır. hantavirüsler kemirgen dışkısı ile temas yoluyla bulaşır. enfeksiyon insidansı vektör aktivitesiyle yakından bağlantılıdır. örneğin sivrisinek kaynaklı virüsler yaz aylarında daha yaygındır.

kırım-kongo kanamalı ateşi ortonairovirüsü gibi bunyavirales'in belirli üyeleriyle insan enfeksiyonları, yüksek düzeyde morbidite ve mortalite ile ilişkilidir. sonuç olarak bu virüslerin işlenmesi, biyogüvenlik seviyesi 4 laboratuvarlarda yapılır. ayrıca trombositopeni sendromlu şiddetli ateşin de nedeni bu virüslerdir.

hantavirüsler, bunyvirales takımının tıbbi açıdan önemli bir diğer üyesidir. dünya çapında bulunurlar ve kore, i̇skandinavya (finlandiya dahil), rusya, batı kuzey amerika ve güney amerika'nın bazı bölgelerinde nispeten yaygındırlar. hantavirüs enfeksiyonları yüksek ateş, akciğer ödemi ve akciğer yetmezliği ile ilişkilidir. yeni dünya hantavirüslerinde (amerika kıtası) %50'ye kadar, eski dünya hantavirüslerinde (asya ve avrupa) %15'e kadar ve puumala virüsünde (çoğunlukla i̇skandinavya) %0,1 kadar forma bağlı olarak değişen miktarlarda ölüm oranları bildirilmiştir. antikor reaksiyonu viremi düzeylerinin düşürülmesinde önemli bir rol oynar.

bulaşma 
bunyavirüsler eklembacaklıları, bitkileri, protozoaları ve omurgalıları enfekte eder. bitkiler, tospoviridae ve fimoviridae familyalarından bunyavirüsleri barındırabilir (örn. domates, güvercin bezelye, kavun, buğday, ahududu, erguvan ve gül gibi). bazı ailelerin üyeleri böceğe özgüdür. örneğin ilk olarak hayalet sineklerden izole edilen phasmavirids  ve o zamandan beri güveler, yaban arıları ve arılar ve diğer gerçek sinekler dahil olmak üzere çeşitli böceklerde de tanımlanmıştır.

taksonomi 

bu takımda tanınan 477 virüs türü vardır. filogenetik ağaç diyagramı, üye türlerin ve enfekte ettikleri konakçuların tam bir listesini gösterir. takım aşağıdaki 12 aileye ayrılmıştır:

 arenaviridae
 cruliviridae
 fimoviridae
 hantaviridae
 leishbunyaviridae
 mypoviridae
 nairoviridae
 peribunyaviridae
 phasmaviridae
 phenuiviridae
 tospoviridae
 wupedeviridae

i̇nsanlarda hastalıklar 
i̇nsanlarda hastalığa neden olan bunyavirüsler şunları içerir:

 california ensefalit virüsü, jamestown canyon virüsü, la crosse ensefalit virüsü, oropouche ortobunyavirüsü ve snowshoe hare virüsü (vektör: sivrisinekler; aile: peribunyaviridae);
 hantavirüs rezervuarı: küçük memeliler veya kemirgenler (vektör: bu memelilerden aerosol haline getirilmiş dışkıları; aile: hantaviridae);
 kırım-kongo kanamalı ateşi rezervuarı (vektör: keneler; çoğalan konakçılar ve vektör: küçük memeliler, evcil memeliler; aile: nairoviridae);
 rift vadisi humması (rezervuar: yarasalar; vektör: sivrisinekler; artan konakçılar: küçük ve evcil memeliler; aile: phenuiviridae);
 bwamba ateşi (rezervuar: maymunlar; vektör: sivrisinekler; güçlendirici konakçılar: eşekler; aile: peribunyaviridae);
 trombositopeni sendromlu şiddetli ateş (vektör: keneler);
 lassa ateşi ve arjantin kanamalı ateşi (rezervuar: kemirgenler; vektör: bu memelilerden aerosol haline getirilmiş dışkı; aile: arenaviridae).

kaynakça

dış bağlantılar 

 viral bölge : bunyaviridae 
 ictvdb virüs i̇ndeksi— bunyaviridae 
 virüslerin büyük resim kitabı: bunyaviridae 
 bunyaviridae genomları — viral biyoinformatik kaynak merkezi'nden veri tabanı arama sonuçları
 virüs patojen veritabanı ve analiz kaynağı (vipr): bunyaviridae 
 

virüs takımları
kanamalı ateşleri