Mamie Till

mamie till (23 kasım 1921, mississippi – 6 ocak 2003, illinois), amerikalı bir öğretmen ve aktivistti. abd'nin mississippi eyaletinde 1955 yılında 14 yaşında iken ırkçı bir cinayet sonucu öldürülen emmett till'in annesiydi. oğlunun öldürülmesinden sonra afroamerikan sivil haklar hareketinde öğretmen ve aktivist oldu.

i̇lk yılları 
23 kasım 1921'de mississippi'de, mamie elizabeth carthan adıyla doğdu. küçükken ailesiyle birlikte abd'nin kuzeyine göç etti (büyük göç (great migration)). babası nash carthan, chicago yakınlarındaki argo mısır ürünleri rafineri şirketi'nde iş buldu. babası, annesi ve erkek kardeşi john ile birlikte, argo'da, ağırlıklı olarak afroamerikalıların bulunduğu bir mahallede yaşamaya başladı. 13 yaşındayken annesi ve babası boşandı. eğitimine odaklandı ve çalışmalarında başarılı oldu. argo community lisesi'nden mezun olan dördüncü afroamerikalı öğrenci oldu.

18 yaşında, louis till adında bir adamla tanıştı. ailesi, louis till'in "fazla sofistike" olduğunu söyleyerek aralarındaki ilişkiyi onaylamadı. annesinin ısrarı üzerine louis till ile flörtleşmeyi kesti. fakat, louis till de ısrarcıydı ve 14 ekim 1940'ta evlendiler. evlendiklerinde ikisi de 18 yaşındaydı. dokuz ay sonra, tek çocukları olan emmett till doğdu.

1942'de louis'in sadakatsiz olduğunu öğrendi ve ayrıldılar. louis tarafından boğazından boğuldu ve kaynar su atarak karşılık verdi. koruma kararı aldırdı fakat louis, defalarca ihlal etti. louis'in, kurallar gereği hapis cezası almak veya amerika birleşik devletleri ordusu'na katılmak arasında bir seçim yapması gerekti. i̇kinci şıkkı seçerek 1943 yılında orduya katıldı.

1945'te, amerika birleşik devletleri savaş bakanlığı'ndan, i̇talya'da görev yapan louis till'in "kasıtlı suistimal" nedeniyle idam edildiğine dair bir bildiri aldı. konu hakkında daha fazlasını öğrenme girişimleri, amerika birleşik devletleri ordusu bürokrasisi tarafından engellendi. louis till'in infazının detayları on yıl sonra ortaya çıktı. suç ortağı fred a. mcmurray ile birlikte i̇talyan bir kadına tecavüz etmekle suçlanmıştı. i̇kisinin de cezaları asılarak ölümdü.

1950'lerin başında, emmett ile birlikte, chicago'nun güney'ine taşındı. 1951'de pink bradley ile evlendi, 1952'de boşandı.

emmett till'in öldürülmesi 
1955'te emmett till 14 yaşındayken, emmett'i mississippi'deki kuzenlerini ziyaret etmesi için trene bindirdi. bu, emmett'i son kez canlı görüşüydü. emmett, beyaz bir kadını rahatsız etmekle suçlandıktan sonra 28 ağustos 1955'te kaçırılıp öldürüldü. ertesi ay, roy bryant ve üvey kardeşi j.w. milam, emmett till'in kaçırılması ve öldürülmesi suçlarından yargılandı. beş günlük bir duruşma ve 67 dakikalık bir müzakerenin ardından tamamı beyaz insanlardan oluşan jüri, beraat kararı verdi. 1956'da roy bryant ve  j.w. milam, look dergisine verdikleri röportajda, emmett till'i öldürdüklerini itiraf ettiler. 1992'de; mamie till, roy bryant'ı emmett till cinayeti hakkında röportaj verirken dinleme fırsatı buldu. bryant, pişmanlık duymadığını ifade etti ve "emmett till öldü. neden öylece ölü kalamadığını bilmiyorum." dedi.

oğlunun cenazesinde, cesedin bulunduğu tabutun açık bırakılmasında ısrar etti. bu ısrarı şöyle açıkladı: "bebeğime ne yaptıklarını dünyanın görmesini istedim.". on binlerce insan emmett'in cesedini inceledi ve fotoğraflar tüm ülkeye yayıldı. till davası, güney'deki siyahiler için adalet eşitsizliğinin simgesi haline geldi. naacp (national association for the advancement of colored people (siyahi i̇nsanların gelişmesi için ulusal birlik)), mamie till'den oğlunun yaşamı, ölümü ve katillerinin yargılanmasıyla ilgili bütün olayları tüm ülkeye anlatmasını istedi.

aktivizm 
oğlunun öldürülmesinden sonra, etkili bir konuşmacı olduğu kısa sürede ortaya çıktı. birçok afrikalı-amerikalı medya kuruluşuyla yakın ilişki içerisine girdi. aktivismi, oğlunun ölümünün ardından yaptıklarının ötesine geçti ve konumunu, ırksal adalet davası için kullandı. çalışmalarının ve aktivizminin büyük bir kısmı, eğitime odaklıydı. çocukların katıldığı bir tiyatro grubu olan "the emmett till players"'ı kurdu. bu grupta, martin luther king gibi önderlerin konuşmalarını çocuklara gösterdi ve umut, birlik, kararlılık gibi kavramları çocuklara aşılamaya çalıştı.

eğitimi ve son yılları 
till, 1960 yılında chicago öğretmenler koleji'nden mezun oldu. 1976'da, chicago loyola üniversitesi'nden eğitim yönetimi alanında yüksek lisans derecesi aldı.

1957 yılında gene mobley ile evlendi. soyadını till-mobley olarak değiştirdi. gene, 18 mart 2000'de inme sebebiyle ölene kadar evli kaldılar.

hayatını, emmett till'in başına gelenleri anlatmak ve bu konu hakkında insanları eğitmek için çalışan bir aktivist olarak sürdürdü. oğlunun ölümünden neredeyse 50 yıl sonra, "the death of innocence: the story of the hate crime that changed america" adlı anı kitabını christopher benson ile birlikte yazdı. kitap, random house tarafından 2003 yılında yayımlandı fakat mamie till, kitabın yayımlanmasını göremedi.

6 ocak 2003'te, 81 yaşında, kalp yetmezliği sebebiyle öldü. oğlunun yanına gömüldü. anıtında "acısı bir ulusu birleştirdi." yazmaktadır.

popüler kültürde 
ocak 2022'de yayınlanan ve altı bölümlük bir televizyon dizisi olan women of the movement dizisinde, mamie till, adrienne warren tarafından canlandırıldı.

whoopi goldberg, 2015 yılında, mamie till'in biyografik filmi olan till filminin planlandığını duyurdu. filmde, mamie till'i danielle deadwyler canlandıracak. film, 14 ekim 2022'de abd'nde vizyona girecek.

kaynakça

konuyla ilgili yayınlar 
 federal soruşturma bürosu (9 şubat 2006). prosecutive report of investigation concerning (emmett till) . erişim tarihi: ekim 2011.
 hampton, henry, fayer, s. (1990). voices of freedom: an oral history of the civil rights movement from the 1950s through the 1980s. bantam books. 
 houck, davis; grindy, matthew (2008). emmett till and the mississippi press, university press of mississippi. 
 till-mobley, mamie; benson, christopher (2003). the death of innocence: the story of the hate crime that changed america, random house. 
 whitaker, hugh stephen (1963). a case study in southern justice: the emmett till case, florida state university. erişim tarihi: ekim 2010.
 whitfield, stephen (1991). a death in the delta: the story of emmett till, jhu press.

dış bağlantılar 
mamie till mobley enterprise, inc. 
washington post ölüm ilanı 
 

1921 doğumlular
2003 yılında ölenler
irkçılık karşıtı aktivistler