Luis Arce

luis alberto arce catacora (i̇spanyolca: [ˈlwis alˈβɛɾto ˈaɾse kataˈkoɾa]; d. 28 eylül 1963, la paz, bolivya), genellikle lucho olarak anılır. 2020'den beri bolivya'nın 67. başkanı olarak görev yapan bolivyalı bir bankacı, ekonomist ve politikacıdır. sosyalizm hareketi'nin bir üyesi olarak, daha önce 2006'dan 2017'ye ve 2019'da maliye bakanı - daha sonra ekonomi ve kamu maliyesi bakanı olarak görev yaptı.

la paz'da doğan arce , warwick üniversitesi'nden ekonomist olarak mezun oldu. bolivya merkez bankası'nda bankacılık ve muhasebe alanında hayat boyu devam eden kariyeri, başkan evo morales'in 2006 yılında kendisini maliye bakanı olarak atamasına neden oldu. on yıldan fazla bir süredir morales'in en uzun süredir hizmet veren bakanı olan arce, bolivya'nın ekonomik dönüşümünün arkasındaki isim olarak anıldı ve ülkenin hidrokarbon endüstrisinin millileştirilmesini, gsyi̇h'nın hızlı genişlemesini ve yoksulluğun azaltılmasını sağladı. görev süresi ancak böbrek kanseri teşhisi ile sona erdi ve bu da onu yurtdışında uzun süreli tedavi görmek için görevinden ayrılmaya zorladı. i̇yileşmesinin ardından arce, ocak 2019'da görevine yeniden atandı, ancak ülkenin ekim ve kasım aylarında karşılaştığı toplumsal huzursuzluk nedeniyle aynı yıl içinde görevinden istifa etti. dönemin başkanı morales'in seçimlerde hile yapıldığı iddiaları üzerine kısa süre sonra cumhurbaşkanı olarak görevden alınmasıyla sonuçlandı. jeanine áñez'in geçici hükûmeti sırasında, meksika ve arjantin'e sığınma talebinde bulundu ve burada morales - tekrar aday olması yasaklandı - 2020'de yapılması planlanan erken seçimlerde onu sosyalizm hareketi'nin başkan adayı olarak aday gösterdi. kampanya boyunca arce, kendisini ılımlı bir güç, partisinin sosyalist ideallerinin bir savunucusu, ancak lideri morales'e boyun eğmeyen bir güç olarak nitelendirdi. bu faktörler nihayetinde anketlerde önemli bir zaferle sonuçlandı ve arce halk oylarının yüzde elli beşini kazandı.

8 kasım 2020'de göreve başlayan arce'nin cumhurbaşkanlığı, bolivya'yı morales yönetimindeki geleneksel konumuyla ve áñez hükûmetinin sağa kaymasından uzaklaştırarak yurtiçinde ve yurtdışında yeniden hizaya getirdi. yurt içinde, arce'ın görevdeki ilk yılı, rus ve çin kaynaklarından aşı tedarik ederek covid-19 salgınıyla mücadelede en büyük başarılarını gördü. hükûmeti, düşük gelirli ülkeler tarafından aşılara daha fazla erişim sağlamak için ilaç endüstrisinin aşılar ve ilaçlar üzerindeki patentlerinden feragat etmesi için uluslararası bir çağrıya öncülük etti. sağlık krizi karşısında ekonomiyi istikrara kavuşturmayı başarsa da, arce'nin büyümesini sürdürme yeteneği, pandeminin ekonomik sonuçlarını uzatan aşı karşıtı bir nüfus tarafından engellendi. arce yönetiminin karşılaştığı en büyük zorluklardan biri, ülkedeki yargı reformuna acil ihtiyaç duymasıydı.

i̇lk yılları ve kariyeri 
arce, 28 eylül 1963'te la paz'da doğdu. her ikisi de öğretmen olan carlos arce gonzales ve olga catacora'nın oğludur. arce, orta sınıf bir ailede büyüdü. okul eğitimine 1968'de başladı ve liseden 1980'de la paz'da mezun oldu. la paz'daki bankacılık eğitimi enstitüsü'nde okudu ve ilk olarak 1984'te muhasebeci olarak mezun oldu. 1991 yılında, i̇ngiltere'deki coventry'deki warwick üniversitesi'nde eğitimini tamamlamadan önce san andrés yüksek üniversitesi'nden ekonomi alanında lisans derecesi aldı ve 1997 yılında ekonomi alanında yüksek lisans derecesi ile mezun oldu. ayrıca, los andes üniversitesi'nden (unandes) ve bolivya'daki franz tamayo özel üniversitesi'nden (unifranz) fahri doktora sahibidir.

arce, 1987 yılında bolivya merkez bankası'nda profesyonel kariyerinin çoğunu geçirdiği kamu görevlisi olarak çalışma hayatının çoğunu geçirdi. 1992-2005 yılları arasında bolivya merkez bankası uluslararası operasyonlar müdürlüğü'nde rezervler müdür yardımcısı olarak çalıştı. 1994 ve 1995 yılları arasında bolivya merkez bankası ekonomik araştırmalar yönetimi altında araştırma ve analiz alt-yönetimi enformasyon ve yayınlar departmanı başkanlığına terfi etti.

arce ayrıca çeşitli bolivya devlet ve özel üniversitelerinde lisans ve lisansüstü profesör olarak akademide çalışmaya başladı. new york'taki columbia üniversitesi , buenos aires üniversitesi ve harvard üniversitesi de dahil olmak üzere avrupa, kuzey amerika ve latin amerika'daki üniversitelerde dersler verdi.

ekonomi bakanı 
23 ocak 2006'da başkan evo morales, arce'yi maliye bakanı olarak atadı. üç yıl sonra, yeni ekonomi ve kamu maliyesi bakanlığı'nın komutasını üstlendi. bazı bolivya medyası, arce'yi bolivya'nın ekonomik canlanmasının beyni olarak adlandırdı. bolivya'nın hidrokarbon, telekomünikasyon ve madencilik şirketlerinin kamulaştırılmasının yanı sıra bancosur'un oluşturulmasını denetledi. gsyi̇h'nın %344 artması ve aşırı yoksulluğun %38'den %15'e düşürülmesiyle bolivya ekonomisinin hızlı genişlemesini denetledi.

2011'de american economy magazine, arce'yi 18 ülke arasında bölgenin en iyi 8. ekonomi bakanı olarak sıraladı. kalabalık uluslararası organizasyon, arce'nin bolivya ekonomisini yönlendiren çalışmasının altını çizdi. 2014 bolivya genel seçimleri öncesinde, the wall street journal onu morales'in yeniden seçilmesindeki kartvizit olarak kabul etti.

ekonomi bakanı olarak arce, nispeten düşük bir profil sürdürdü. chatham house'da latin amerika kıdemli araştırmacılarından ve americas quarterly'nin kurucusu christopher sabatini, arce'ı "mas'taki birkaç teknokrattan biri" olarak nitelendirdi. sabatini, "düz başlı" ve "iltihaplı söylemlerle meşgul değil" diye yazdı. bolivya medyası genellikle arce'ye ülkeyi bir ekonomik büyüme dönemi boyunca yönlendirmesi konusunda itibar etti. onun politikaları, görev süresi boyunca bolivya'nın yoksulluk oranını düşürmede ve artan gaz ihracatının bir sonucu olarak büyük miktarlarda ekonomik büyümeyi kolaylaştırmada göze çarpıyordu.

24 haziran 2017'de, arce pozisyonundan vazgeçmek ve ağır böbrek kanserini tedavi etmek için ameliyat olmak üzere brezilya'ya gitmek zorunda kaldı. 23 ocak 2019'da ekonomi bakanı olarak görevine dönmeden önce zorunlu bir iyileşme dönemi için orada kaldı.

yeniden atanma 
2019'un sonlarında bolivya, o yılki cumhurbaşkanlığı seçimlerinde seçim sahtekarlığı iddialarından kaynaklanan giderek daha şiddetli gösteriler, yürüyüşler ve protestolarla karşılaştı. bu siyasi istikrarsızlık döneminde arce, devam eden grevler ve ablukalar ile ulusal vergi ve gümrük dairelerine el konulması nedeniyle bazı bölgelerde hükûmetin emekli maaşları ve okul kuponları da dahil olmak üzere çeşitli sosyal yardımları askıya aldığını duyurmak zorunda kaldı. on dört günlük grevlerin ardından krizin ekonomik zararının, hükûmete günde 12 milyon abd dolarına, 6 kasım'a kadar toplam 167 milyon abd dolarına mal olduğunu tahmin etti. dört gün sonra, 10 kasım'da arce, "çokuluslu seçim organının sorumsuz çalışmasının" "ülkeyi pasifize etmek" için istifa etmesini gerekli kıldığını gerekçe göstererek geri dönülmez istifasını cumhurbaşkanına iletti. morales, birkaç saat sonra istifa etme kararını kendisi açıkladı.

i̇stifa ettikten kısa bir süre sonra arce, meksika hükûmeti tarafından sığınma hakkı verilen la paz'daki meksika büyükelçiliğine sığındı. tıbbi geçmişi göz önüne alındığında, jeanine áñez'in geçici hükûmeti, ona ve karısına ülkeyi terk etmesi için güvenli geçiş izni verdi. yine de arce, el alto uluslararası havalimanı'nda uçağa binmeye çalışırken polisten taciz gördüğünü kınadı. 6 aralık'ta, lima'da kısa bir konaklamadan sonra, arce, morales de dahil olmak üzere sürgündeki diğer yetkililere katıldığı meksika'ya geldi.

2020 başkanlık kampanyası 
morales'in görevden alınmasından sonraki iki hafta içinde, geçiş hükûmeti erken genel seçim çağrısını yayınladı. mevzuat, son iki anayasal dönemde seçilen kişilerin adaylıklarını sunmasını engelledi; bu, morales'in cumhurbaşkanlığına dönmesini açıkça yasaklayan bir maddeydi. sonuç olarak, mas, morales'in meksika'dan sığınma aldığı arjantin'de gerçekleşen bir süreç olan kendi safları arasından yeni bir başkan adayı seçmekle görevlendirildi. 19 ocak 2020'de, elliden fazla parti delegesinin çoğunluğu, dört adaydan oluşan bir listeden mas'ın başkan adayı olarak arce'ı seçti. i̇kinciler arasında, eski dışişleri bakanı david choquehuanca, arce'ın ikinci yardımcısı olarak seçildi. morales, "şehirdeki meslektaşlar ile kırsaldaki meslektaşlar arasındaki birlikteliğin bu değişim sürecini sürdüreceğinden" emin oldu.

kampanya 
adaylığının açıklanmasından bir hafta sonra, arce sürgünden dönüşünü 28 ocak'ta el alto uluslararası havalimanı'na yaptı. áñez hükûmeti kampanyasını "huzur içinde" yürütmesine izin verileceğine dair güvence vermesine rağmen, arce, yönetim kurulundayken kendisi tarafından yetkilendirildiği iddia edilen usulsüz mali eylemler için savcılık önünde ifade vermesi için derhal bir celp ile karşılandı. süreç nihayetinde süresiz olarak askıya alınmış olsa da, arce yine de davayı "siyasi zulüm ve adli taciz" olarak kınadı.

bazı mas muhalifleri, arce'yi morales'in kuklası olmakla suçladı, ancak arce bu iddiayı yalanladı. kampanya sırasında arce, el alto'dan mas lideri david apaza ile morales'ten uzaklaştı ve "kategorik olarak evo, luis arce kardeşinin hükümetine müdahale etmeyecek. . . [biz] yoldaşımızın [morales] dinlenmesi gerektiğine inanıyoruz, bu sırada kardeş luis arce liderliği alıyor". arce, morales'in "hükümetimizde herhangi bir rolü olmayacağını" ancak yine de partinin başkanı olacağını belirtti.

çoğu kamuoyu anketi, arce'nin önde olduğunu gösterdi, ancak kasım'daki ikinci tur seçimini önleyecek kadar önde değildi. seçim gecesi, sağın bölünmüş adayları, áñez ve eski başkan jorge quiroga'nın ayrılmasıyla eski başkan carlos mesa'nın etrafında kısmen birleşmeyi başardılar. erken sonuçlar mesa'yı destekledi, ancak anket şirketi ciesmori'nin 19 ekim sabahı oyları hızlı sayımı, arce'ın ikinci tur olmadan seçimleri kazanmaya yetecek kadar oyların %52.4'ünü kazandığını gösterdi. arce ve partisi, áñez'in yakında twitter'da doğruladığı zaferi ilan etti. arce'ın başlıca rakibi carlos mesa, bir basın toplantısında seçimi kabul ederek, ilk sayımların arce için "güçlü ve net" bir galibiyet gösterdiğini söyledi. nihai sayı, arce'a %55,1 oy ve mesa'ya %28,8 verdi.

bolivya gazetesi el deber, arce'nin zaferini "açık ve ezici" olarak nitelendirdi ve sonuçtan sonra yaptığı uzlaştırıcı açıklamalardan dolayı onu övdü ve yeni başkanın mas'ın radikal kanadını yatıştırmak zorunda kalacağını da belirtti. los tiempos üzerine yazan oscar díaz arnau, arce'nin zaferini mas'ın kırsal alanlardaki güçlü desteğine, mesa'nın adaylığının zayıflığına, arce'nin ılımlılığına, muhalefet ve kırsal bölge sakinleri arasındaki bağlantının olmamasına ve luis fernando camacho'nun mas karşıtı seçmenleri bölen adaylığına ve muhalefetin zayıflığına bağladı.

başkan seçilmesi 
arce, resmi oy sayımının tamamlanması ve tse tarafından yapılan duyurunun ardından, 23 ekim 2020'de resmi olarak bolivya'nın seçilmiş başkanı oldu.

5 kasım gecesi, mas sözcüsü sebastián michel, seçilen cumhurbaşkanı arce'a yönelik bir saldırıyı kınadı. açıklama, partinin la paz'daki kampanya merkezinde bir dinamit çubuğunun patlatılmasının ardından geldi. arce herhangi bir fiziksel zarar görmemesine rağmen michel, arce'nin henüz devlet koruması almadığına dikkat çekti.

başkanlık (2020–günümüz)

resmen işe başlama 

başkanlığı sırasında evo morales'in durumunda olduğu gibi, arce için tiwanaku arkeolojik sahasında geleneksel bir açılış töreni - mas'ın yerli köklerinin yeniden doğrulanması - planlandı. ancak ekonomi ve pandemi ile ilgili kemer sıkma ve biyogüvenlik endişeleri nedeniyle resmi bir etkinliğin yapılmamasına karar verildi. 6 kasım'da şafak vakti, arce ve choquehuanca, tiwanaku kalesinde sadece birkaç yetkili eşliğinde düzenlenen özel bir törenle sembolik olarak açıldı. orada, çifte, andean bereket tanrıçası pachamama'ya sunulan dualar ve teklifler arasında aymara amautas tarafından geleneksel komuta copları verildi.

resmi açılış töreni 8 kasım'da la paz'da gerçekleşti. 28 ekim'de dışişleri bakanı karen longaric, morales'in törene katılmak için sürgünden dönmesine izin verileceğini doğruladı. ancak ertesi gün longaric, "morales'in bolivya'daki demokratik sürece düşman olduğunu ve ülkedeki varlığının sosyal ve siyasi gerilim yaratacağını" belirterek teklifi geri çekti. ayrıca, la paz'dan ayrılan ve görev süresinin bitiminden bir gün önce beni'deki ikametgâhına emekli olan hâlâ cumhurbaşkanı jeanine áñez de toplantıya katılmadı. mesa başta gitmeyeceğini söylese de daha sonra açılış törenine katılma niyetini açıkladı. ancak, o ve tüm cc bloğu, törenin bitiminden önce, üçte ikilik düzenlemeye karşı bir protesto eylemi olarak çokuluslu yasama meclisi'nin yarım dairesini terk etti.   bu nedenle, tüm etkinliğe katılan tek eski başkan eduardo rodríguez veltzé idi.

etkinliğe yabancı devlet adamları arasında üç başkan, on beş uluslararası delegasyon ve on yedi yabancı sosyal kuruluş yer aldı. arjantin cumhurbaşkanı alberto fernández, kolombiyalı iván duque ve paraguaylı mario abdo benítez ile i̇spanya kralı 6. felipe katıldı. şili devlet başkanı sebastián piñera, başlangıçta katılacağını açıkladıktan sonra acil hükûmet meselelerine odaklanmak için katılmayı reddetti; onun yerine dışişleri bakanı andrés allamand geldi. venezuela devlet başkanı nicolás maduro'nun varlığı, yönetiminin tanımadığı gerekçesiyle geçici hükûmet tarafından veto edildi.

arce, çokuluslu yasama meclisi önünde bolivya'nın altmış yedinci başkanı olarak yemin etti. açılış konuşmasında, "herkes için hiçbir ayrım gözetmeyen bir hükümette... tarihimizde yeni bir aşamaya öncülük edeceğine" söz verdi. salgını "yenme" niyetini özetledi ve geçici hükûmeti "paramparça etmekle" suçladığı ülkenin bocalayan ekonomisini tersine çevirme sözü verdi. buna ek olarak, áñez yönetimini "halka karşı iç ve sistematik bir savaşa" öncülük eden fiili bir hükûmet olarak nitelendirerek eleştirdi. aynı zamanda, "umudu ve sosyal adaleti yeniden tesis eden hükümet olarak hatırlanmayı umarak... kapsayıcılıkla yönetmeye" söz verdi.

i̇ç politika

covid-19 pandemisi 
30 aralık 2020'de arce ve rusya doğrudan yatırım fonu, bolivya'ya 2,6 milyon insanı iki doz aşılamaya yetecek 5,2 milyon doz rus sputnik v aşısı sağlamak için bir anlaşmaya vardı. hükûmet, aşı için 6 ocak 2021'de acil durum onayı verdi ve ilk sevkiyatlar o aydan sonra geldi. elli yaşın üzerindeki bireyler için bağışıklama 13 mayıs'ta başladı. o zamanlar elli yedi yaşında olan arce, başlangıçta "aşılanacak son kişi olmayı planladığını" belirtti. bununla birlikte, nihayetinde 24 mayıs'ta "nüfus için bir sinyal" olarak el alto'daki bir hastanede ilk sputnik v aşı dozunu almayı seçti. arce, 22 ekim'de la paz sağlık okulu'nda ikinci dozunu aldı ve burada bolivyalılara aşı olma çağrısını yineledi.

arce hükûmeti, sputnik v'e ek olarak, oxford-astrazeneca aşısının beş milyon dozunun sağlanması için hindistan serum enstitüsü ile bir sözleşme imzaladı. her iki aşının birleştirilmesiyle arce, hükûmetin artık ülkenin tüm aşılanabilir nüfusunu iki dozla tamamen aşılama kapasitesine sahip olduğunu belirtti. 11 şubat'ta bolivya ile sinopharm arasında 400.000 doz sinopharm aşısının satışını ve 100.000 doz daha bağış yapılmasını sağlayan ayrı bir anlaşmaya varıldı.

andorra'da düzenlenen i̇bero-amerikan zirvesi'nde yaptığı konuşmada arce, dünya ticaret örgütü'nü (wto) ve dünya fikri mülkiyet örgütü'nü covid-19 ile mücadele amaçlı aşılar ve ilaçlara ilişkin patentleri yayınlamaya çağırdı. kendi görüşüne göre, hayat kurtaran ilaçların patentlerini koruyarak "milyarlarca insana" zarar vermekle "hegemonik ilaç endüstrisini" kınadı ve onların anti-covid ilaçlarını tüm uluslar tarafından kullanılmak üzere kamu alanına salmalarını talep etti. arce hükûmeti ve birleşmiş milletler kalkınma programı'nın girişimiyle bolivya, 13 mayıs'ta el alto devlet üniversitesi'nin ev sahipliğinde "covid-19 bağlamında patentlerin ve fikri mülkiyet hususlarının serbest bırakılması" forumunu düzenledi. forumda, katılan taraflar aşılara ilişkin fikri mülkiyet haklarının askıya alınması çağrısında bulundu. birkaç gün önce arce, johnson & johnson'ı aşı patentinden feragat etmeye zorlamak için dtö ile bir süreç başlattı ve kanada firması biolyse pharma'nın on beş milyon doz janssen aşısı üretmesine izin verdi.

arce, "halk sağlığını korumak ve kaybolmasını veya bozulmasını önlemek" amacıyla 17 şubat 2021 tarihinde 1359 sayılı sağlık ohal kanunu'nu çıkarmıştır. politika, 5 şubat'ta santa cruz de la sierra'daki acil bir toplantıda tartışıldı ve yasanın tüm içeriğinin anayasa'ya aykırı olduğunu açıklayan ülkenin halk sağlığı sektörü ile müzakere edilmiş bir anlaşma olmamasına rağmen yürürlüğe girdi. şikayetlerin en yoğun olduğu konu, acil durum süresince ulusal sağlık sisteminin kesintiye uğramasını yasaklayan 19. madde başta olmak üzere, mevzuatta yer alan üç hükümdü. doktor sendikaları bunu protesto haklarına bir kısıtlama olarak gördüler. 18 şubat'ta bolivya ulusal sağlık konseyi (conasa) yasaya aykırı olarak süresiz genel grev ilan etti. buna cevaben arce, 14 temmuz'da, hükûmetin yaptırımlar ve idari tedbirler uygulamasına ve ayrıca sağlık hizmetlerini askıya alan veya kesintiye uğrayanları cezai kovuşturmaya izin vererek orijinal kanunu düzenleyen 4542 sayılı yüksek kararnameyi yayınladı. düzenleme conasa tarafından "diktatörce" olarak tanımlandı ve la paz halk sağlığı tıp branşları birliği (sirmes) de dahil olmak üzere çok sayıda diğer sağlık sendikasını kendilerini acil durum ilan etmeye ve hükûmete karşı yeni protestolar ilan etmeye yönlendirdi.

aşıların artırılmasını teşvik etmek için arce, 22 aralık 2021'de, yılbaşından itibaren, bankalar ve havaalanları da dahil olmak üzere çoğu kamu kurumuna erişmek için bireylerin aşı belgeleri veya negatif pcr testi sağlamasını zorunlu kılan 4641 sayılı bir yüksek kararname yayınladı. i̇lk haftasında, görev, günlük aşılama rakamlarının günde 2.000'den yaklaşık 100.000'e yükselmesiyle aşıları güçlendirme yönünde amaçlanan etkisini elde etti. bununla birlikte, geleneksel olarak hükûmet yanlısı sendikalardan gelen protestolar, yönetimin politikadan geri adım atmasına neden oldu ve sağlık bakanı jeyson auza, 6 ocak'ta görev süresinin yirmi altıncıya kadar askıya alındığını duyurdu. 19 ocak'a kadar, devam eden seferberlikler ve aşı karşıtı grupların bazı sokak çatışmaları, hükûmetin "gereksiz şiddet tedbirlerinden" kaçınmak için politikayı kalıcı olarak askıya almasına neden oldu. hareket, muhalefetin çok sayıda bölgesel makamı tarafından eleştirildi ve birçoğu kendi aşı pasaport önlemlerini yürürlükte tutacaklarını açıkladı. siyasi analistler, hükûmetin yenilgiyi kabul etme hızının, muhalefetin protestolarına kıyasla mas'ın siyasi tabanından gelen popüler hoşnutsuzluklara karşı bir zayıflık gösterdiğine dikkat çekti.

kültür 

arce, başkan olarak wiphala'yı (and dağları'nın yerli halklarının bayrağını) başkanlık kuşağına yeniden dahil etti. áñez bayrağı giysiden çıkarmıştı, ancak anayasa tarafından zorunlu kılındığı gibi tüm hükûmet eylemlerinde devletin resmi bir sembolü olarak korudu. öte yandan arce, doğu yerli halklarının amblemi olan patujú çiçeğinin bayrağını, önceki başkanın yaptığı gibi, wiphala ve ulusal üç renkli ile birlikte resmi hükûmet eylemlerinden ortak resmi bir bayrak olarak çektiği için eleştirilerle karşı karşıya kaldı. bayrak değil, yalnızca patujú çiçeği, anayasa tarafından devletin vatansever bir sembolü olarak belirtilmiştir.

9 kasım 2020'de yeni kabinesinin açılışını yapan arce, kültür bakanlığı'nı yeniden kurma sözü verdi. ofis, morales yönetimi sırasında 2009 yılında kurulmuş, ancak áñez yönetimi, hükûmet harcamalarını azaltmak için haziran ayında kaldırmıştı. yeniden yapılandırılmış kültür bakanlığı; sömürgelerden kurtulma ve ataerkilleştirme bakanlığı olarak adlandırıldı - 13 kasım'da 4393 sayılı yüksek kararname ile kuruldu ve 20 kasım'da sabina orellana başkanlığına atandı.

13 ocak 2021'de arce, áñez tarafından yalnızca bir yıl kullanımdan sonra yayınlanan önceki logonun yerine, chakana haçını hükûmetin resmi logosu olarak kurdu. haç, bolivya'nın çeşitli bölgelerinden çeşitli tekstil tasarımlarını temsil eden yirmi dört kumaş, sembol ve doku sergiliyor. arce, "her bolivyalı'nın kimliğini temsil etmenin, ülkenin ilerlemesi, bütünleşmesi, birleşik ve kapsayıcı olması için en önemli şey olduğuna" dair güvence verdi.

ekonomi 
salgının etkilerini azaltmak ve iç piyasaları yeniden etkinleştirmek için arce, on sekiz yaş üstü ve altmış yaş altı dört milyon işsiz bolivyalıya fayda sağlayan toplam 1.000 bs'lik bir "açlığa karşı i̇kramiye" yasasını çıkardı. program, dünya bankası'ndan 54 milyon abd doları ve amerika kıtası kalkınma bankası'ndan 450 milyon abd doları olmak üzere toplam 504 milyon abd doları tutarında bir krediyle finanse edildi. bu ödemelerin dağıtım süresi 1 aralık'ta başlamış ve 1 mart 2021'de sona ermiştir. 16 nisan'da, bazı hak sahiplerinin ikramiyelerini alamamaları nedeniyle son tarih 31 mayıs'a uzatıldı. aralık-mart ayları arasındaki ilk ödeme aşamasında 4.015.364 kişi ödemelerden yararlandı. nisan ve mayıs ayları arasında 20.409 kişi daha ikramiyelerini aldı ve ülke çapında toplam 4.035.773 yararlanıcı oldu. ekonomi bakanlığı, program süresince nüfusa toplam 4.305 milyon bs tahsis edildiğini bildirdi.

görev süresine kısa bir süre kala, arce, geçiş hükûmeti tarafından alınan hatalı ekonomik kararlar olarak gördüğü şeyleri düzeltmeyi amaçlayan bir dizi politika açıkladı. "on bir aydır uygulanan neoliberal model yıkılacak. 2021'de bir toparlanma yaşayacağız" dedi. 28 aralık 2020'de arce, kişisel serveti 4,3 milyon abd dolarının üzerinde olanlara kalıcı bir yıllık servet vergisi olan 1357 sayılı büyük servet vergisi yasasını yürürlüğe koydu. kanun, kişisel serveti 4,3 milyon abd doları ile 5,7 milyon abd doları arasında değişenlere uygulanan yüzde 1,4 oranında vergi tahsilatını kademeli olarak artırdı; yüzde 1,9'u 5,7 milyon abd dolarından 7,2 milyon abd dolarına; ve bundan daha büyük servetlerde yüzde 2.4. bolivya'da -yabancılar dahil- 183 günden fazla ikamet eden herhangi bir kişi tarafından yurtiçi veya yurtdışındaki hesaplarda saklanan tüm varlıklara uygulanan tedbir. bu tedbire uymamanın cezası, ödenmesi gereken ilk miktarın yüzde 200'üne eşitti. ekonomi bakanlığı başlangıçta yeni mevzuatın hükûmetin 152 kayıtlı kişiden 100 milyon bs (14,3 milyon abd doları) vergi tahsil etmesine izin vereceğini tahmin ediyordu. 2021 yılına kadar, 206 kayıtlı kişiden yaklaşık 240,1 milyon bs'nin toplandığı ve ilk hedeften yüzde 240,1'lik bir aşırı performans olduğu açıklandı. toplanan miktarın 237,2 milyon bs'si ülkede ikamet eden vatandaşlardan (206 vergi mükellefi) gelirken, 2,9 milyon bs yurtdışında yaşayanlardan - altı vergi mükellefinden geldi.

yargı

kadın cinayeti 
kurbanları yetmiş yedi kadın olduğu tahmin edilen sözde "cinsel psikopat" richard choque'un tutuklanmasının ardından acil adli reform ihtiyacı vurgulandı. choque, 2013'te bu tür bir kadın cinayeti nedeniyle otuz yıl hapis cezasına çarptırılmıştı, ancak 2019'da, iyi hal ve tedavi edilemez hastalık iddiasıyla kendisine ev hapsi veren yargıç rafael alcón tarafından serbest bırakıldığı ortaya çıktı. choque, iki kadın cinayeti daha işlemeye devam etti ve yeniden tutuklanmadan önce düzinelerce kadının insan ticareti ve istismarı vakalarına katıldı. bu bilgi gün ışığına çıktıktan sonra alcón, adalet bakanı iván lima'nın bildirdiğine göre tecavüzcüye "aff etme hakkı olmaksızın" özgürlük tanıdığı için yalan söylemekle suçlanarak görevden alındı ve tutuklandı. haber ülke çapında tepkilere neden oldu. 31 ocak 2022'de, la paz'da adalet talep eden ve kadın cinayeti veya tecavüzle suçlanan kişileri serbest bırakmakla suçlanan diğer bazı hakim ve savcıları kınayan bir halk seferberliği yürüdü. mujeres creando kolektifinin temsilcisi maría galindo, hükûmet bakanı eduardo del castillo ve başkanlık sözcüsü jorge richter ile yaptığı görüşmede, arce'ye kadın cinayetleri ve tecavüz vakalarını gözden geçirmek için "üst düzey" bir komisyon kurma çağrısında bulunan bir mektup yayınladı.

1 şubat'ta arce, en fazla 120 gün içinde kesin sonuçlar vermek amacıyla 4 şubat'ta toplanacak olan tecavüz ve kadın cinayetleri vaka i̇nceleme komisyonu'nun kurulduğunu duyurdu. komisyon başlangıçta şunlardan oluşuyordu: cumhurbaşkanlığı bakanı maría nela prada, adalet bakanı ivan lima; senatörler odası başkanı andrónico rodriguez, milletvekillerinden freddy mamani laura,yüksek adalet mahkemesi'nden ricardo torres, yargı konseyi'nden marvin molina, anayasa mahkemesi'nden paul franco, eyalet başsavcısı wilfredo chavez ve başsavcı juan lanchipa.

kişisel hayatı 
arce, üç çocuğunun annesi olan jéssica mosqueira ile evliydi. çocuklarının isimleri sırasıyla; luis marcelo, rafael ernesto ve camila daniela. onun şimdiki eşi lourdes brigida durán romero'dur. bolivya'nın 2006'dan bu yana cumhurbaşkanının eşi olan ilk first lady'si. jeanine áñez'in kocası héctor hernando hincapié carvajal first gentleman olarak görev yaparken, evo morales kız kardeşi esther morales ile first lady olarak hiç evlenmedi. birleşik krallık'ta eğitim görmüş olan arce, portekizce'nin yanı sıra i̇ngilizce de bilmektedir.

notlar

kaynakça

dış bağlantılar

resmi bağlantılar 

 resmi web sitesi  . 25 ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
 ekonomi ve kamu maliyesi bakanlığı'nda özgeçmiş  .

diğerleri 

 luis arce at the barcelona centre for international affairs (cidob) (i̇spanyolca).
 ministerial profile  el deber (i̇spanyolca).

bolivya devlet başkanları
warwick üniversitesinde öğrenim görenler
yaşayan insanlar
1963 doğumlular
kb1 i̇spanyolca kaynakları (es)
i̇ncelenmemiş çeviri içeren sayfalar