Thirty Minutes over Tokyo

"thirty minutes over tokyo", amerikan televizyon dizisi simpsonlar'ın onuncu sezonunun yirmi üçüncü bölümüdür. bu bölüm, aynı zamanda dizinin onuncu sezonunun final bölümüdür. bölüm, fox broadcasting company tarafından ilk olarak 16 mayıs 1999 tarihinde yayınlanmıştır. bu bölümde simpson ailesi, para tasarrufunu konu alan bir konferansa katılır ve aile, konfreanstan öğrendiği yöntem ile japonya'ya tatil yapmaya gider.

bölüm, donick cary ve dan greaney tarafından yazılmış, jim reardon tarafından yönetilmiştir. bölümün adı, 1944 yapımı tokyo üzerinde otuz saniye (thirty seconds over tokyo) filmine yapımış bir göndermedir. bölümde george takei, denice kumagai, karen maruyama, gedde watanabe ve keone young gibi konuk oyuncular rol almıştır. bölümün içerisinde japon kültürüne göndermeler bulunmakta ve japonya'da yayınlanan yarışma programlarının bir parodisi yer almaktadır.

bölüm, ilk yayınlandığı hafta yaklaşık olarak 8 milyon kişi tarafından izlenmiştir. bu bölüm 2005 yılında cd formatında yayınlanmıştır. bunun yanında bölüm, 2007 yılında piyasaya sürülen onuncu sezon özel dvd'si içerisinde de yer almıştır. bölüme yönelik olumlu - olumsuz karışık eleştiriler yapılmıştır. özellikle homer'ın japon imparatoru akihito'yu fırlattığı sahne, japon halkı tarafından oldukça kötü bir şekilde karşılanmıştır. i̇lgili sahne nedeniyle de bu bölüm, uzunca bir süre japonya'da hiç yayınlanmamıştır.

bölümün konusu 
homer, bart ve lisa ile beraber internet kafeye gider ve homer, bilgisayardan bankadaki hesabına bakarken siber saldırıya uğrar. ailenin tatile gitmek amacıyla biriktirdiği paranın tamamı, siber saldırı nedeniyle çalınır. bunun üzerine homer, bir gece yarısı ned'in evine girer ve evi soymaya başlar. ancak ned, homer'ı soygun üzerindeyken yakalar ve homer'a mega tasarruf konferansı'na katılmasını tavsiye eder. bu tavsiye üzerine homer, ailesiyle beraber konferansa katılır. konferansın sunucusu chuck garabedian'ın verdiği tavsiyeler doğrultusunda hareket eden aile, kısa bir süre içerisinde tatil için gerekli parayı çıkarır. son olarak havalimanına giden ve ipral edilen uçuşları bekleyen aile, flanders ailesinin biletini çalar ve tokyo'ya tatil yapmaya gider.

ailedekiler, tokyo'daki tatili farklı şekilde geçirmek istemektedirler. homer ve bart otelde kalmak isterken lisa, japonlara özgü bir şeyler yapmak istemektedir. lisa'nın isteğini gerçekleştirmek amacıyla aile, sumo güreşi izlemeye gider. sumo güreşçilerinden birisi, homer'ın elindeki krakeri allır ve yer. bunun üzerine sinirlenen homer, bart'la beraber güreşçiye saldırır ve güreşçiyi mağlup ederler. güreşçinin mağlup olması üzerinde japon imparatoru akihito, homer'ı tebrik etmeye gelir. ancak imparatorla dalga geçen homer, imparatoru kaldırır ve çöpe fırlatır. yaptığı hareket nedeniyle homer, bart'la beraber hapse atılır. marge, homer'la bart'ı hapisten çıkarmak adına ellerindeki son parayı kefalet ödemesi için kullanır.

abd'ye geri dönecek parası kalmayan aile, para kazanmak amacıyla osaka'da bulunan bir balık temizleme tesisinde işe girer.tesiste çalıştıkları sırada aile, televizyonda yayınlanan bir yarışma programına rastlar. yarışmayı kazandıkları takdirde aldıkları ödülle springfield'a geri dönebileceğini düşünen aile, yarışmaya katılmaya karar verir. yarışmada oldukça zorlu aşamalar bulunmaktadır ancak aile, her aşamayı başarıyla tamamlar ve ödülü kazanır. eve dönmek amacıyla uçağa bindikleri sırada uçağın yolu godzilla, mothra, gamera ve rodan gibi canavarlar tarafından kesilir.

bölümün yapımı 
bu bölüm donick cary ve dan greaney tarafından yazılmış, jim reardon tarafından yönetilmiştir. bölümün ismi ilk olarak "fat man and little boy" olarak düşünülmüş, ancak daha sonra "thirty minutes over tokyo" olarak değiştirilmiştir. bunun yanında dizinin kimi yapımcıları, dizinin yirmi iki dakikalık yayın süresine dayanarak bölümün adının "twenty two minutes over tokyo" (tokyo üzerinde yirmi i̇ki dakika) olmasını istemişlerdir. bu bölüm, abd'de ilk olarak 16 mayıs 1999 tarihinde yayınlanmıştır. bölümün yazarları, senaryonun taslak halini birkaç gün içerisinde yazmışlardır ve taslak, daha sonra dizinin diğer yazarları tarafından tamamlanmıştır. bölümün adı, 1944 yapımı tokyo üzerinde otuz saniye (thirty seconds over tokyo) filminde yapılan bir göndermedir. dominic cary, bölümde kullanılan japonca repliklerin doğru bir şekilde telaffuz edilmesi ve japon harflerinin doğru bir şekilde yazılması için yazarların ciddi bir çaba gösterdiğini söylemiştir.

bölümdeki seminer sahnesinde, monopoly'nin maskotu mr. monopoly'ye benzer bir karakter görülmektedir. bu karakterin tasarımı, gerçek mr. monopoly'den biraz daha farklı olduğu için dizinin yapımcıları, karakterin kullanımından dolayı hasbro firmasına herhangi bir ücret ödememiştir. dizinin yapımcılarından mike scully homer'ın yerel jamaika kıyafetleri giydiği çizimini çok beğendiğini söylemiştir. bölümde ilk başta yapılan çizimlere göre japonya'daki trafik akışı sağ taraftan gerçekleşmekteydi. ancak dizinin japon yapımcılarından birisi olan tomi yamaguchi'nin uyarısı üzerine trafik akışının olduğu sahneler, trafiğin soldan akacağı şekilde yeniden çizilmiştir. simpson ailesinin katıldığı yarışmada yer alan kanadalı yarışmacının tasarımı, dizinin kanadalı yönetmenlerinden neil affeck'ten esinlenilerek yapılmıştır.

bölümün sonunda simpsonlar'ın jeneriğinin anime versiyonu çalmaktadır ve jeneriğin bu versiyonu, alf clausen tarafından yapılmıştır. bölümdeki konferans sahnesinde konuşan chuck garabedian karakterinin tasarımı, dizinin seslendirme sanatçılarından hank azaria tarafından yapılmıştır. americatown restoranında çalışan garson karakteri gedde watanabe tarafından seslendirilmiştir. ailenin katıldığı yarışma programının sucusu ise george takei tarafından seslendirilmiştir. george takei, bu bölümden önce de birçok bölümde konuk oyuncu olarak dizide rol almıştır. mike scully; george takei'nin, yapımcıların en sevdiği konuk oyunculardan birisi olduğunu söylemiştir. bölümde tress macneille, karen maruyama ve karl wiedergott gibi sanatçıların da sesleri kullanılmıştır.

bölümdeki kültürel göndermeler 
amerikalı edebiyat eleştirmeni paul cantor, bölümde amerikan ve japon kültürlerinin çeşitli yollarla alaya alındığını belirtmektedir. bölümde hello kitty fabrikası görülmektedir. sumo güreşinin yapıldığı sahnede homer ve bart, japon imparatoru akihito'yla karşılaşmaktadır. i̇mparatoru çöpe fırlatması nedeniyle homer, bart'la beraber hapse atılmaktadır. hapiste oldukları sırada homer'la bart, 47 rōnin olayını konu alan bir tiyatro oyunu sergilemektedir. hapisten çıktıktan sonra homer'la bart'ın akıcı bir şekilde japonca konuştukları görülmektedir. homer, bart'a japonca olarak "onlara iç huzura ulaşmanın sırrını paylaşmalı mıyız?" diye sormakta, bart da yine japonca olarak "hayır, onlar yabancı birer şeytan." yanıtını vermektedir. bölüm, amerikan kültürünün japonya'daki etkisini de anlatmakta ve japonların, amerikan kültürünü severek kabullendiklerini göstermektedir. ailenin japonya'da hamburger yedikleri americatown isimli restoranda abd'ye ait çok sayıda afiş görülmektedir ve restoranın menüsünde sadece amerikan yiyecekleri yer almaktadır. bunların yanında, bölümün bir sahnesinde woody allen'ın rol aldığı bir reklam filmi gösterilmektedir.

aile, abd'ye geri dönebilmek umuduyla bir yarışma programına katılmaktadır ve paul cantor'a göre aile, bu yarışma ile amerikan ile japon kültürleri arasındaki farkı net bir şekilde görmektedir. yarışmanın sunucusu "bizim yarışmalarımız, sizin yarışmalarınızdan biraz farklıdır. sizin yarışmalarınız bilgiyi ödüllendirir, bizim yarışmalarımızsa cehaleti cezalandırır." demektedir. gerçek hayatta da japon yarışma programları, tıpkı bölümde olduğu gibi oldukça sert ve zorlayıcı yarışma yöntemlerini benimsemiştir ve bu yöntemler nedeniyle yaralanma vakaları meydana gelmiştir. bölümün sonunda, simpson ailesinin küresel kültürden ziyade yerel kültüre daha yakında durduğu vurgulanmaktadır. paul cantor, bu durumla ilgili olarak "dizideki küresel kültür, sadece yerelleştirilebildiği ölçüde önemlidir. bütün kozmopolitanizmine karşılık dizi, klasik bir amerikan deyişi olan "i̇nsanın evi gibisi yok." sözüne vurgu yapmaktadır." demiştir.

bölümün başındaki internet kafe sahnesinde, internet kafede yer alan bilgisayarların tasarımı i̇mac'lere benzemektedir. flanders'ların evinin mutfağında yer alan kağıdın üzerinde "1 cor 6:9 - 11" şeklinde bir ifade yazdığı görülmektedir. bu ifade, 1. korintliler'e yapılmış bir göndermedir. ailenin japonya'da gördüğü battling seizure robots adlı çizgi film, pokémon'un denno senshi porygon adlı bölümüne yapılmış bir göndermedir. pokemon'un bu bölümü, 685 çocukta epilepsi nöbetinin görülmesine neden olmuştur ve mike scully, bu çizgi filmin bölümde yer almasından dolayı çok sayıda olumsuz görüş belirten mektup aldığını söylemiştir. bölümün sonunda uçağın yolunu kesen godzilla, gamera, rodan ve mothra gibi canavarların tamamı japon kaijū filmlerinde görülen canavarlardandır. bu sahne, aynı zamanda 1998 yapımı godzilla filmine de yapılan bir göndermedir. bu filmde simpsonlar'da seslendirme yapan oyuncuların bir kısmı da (hank azaria, nancy cartwright ve harry shearer) rol almıştır.

bölüme yönelik eleştiriler 
bölüm, ilk yayınlandığı hafta nielsen reytinglerine göre 8.0'lık bir reyting oranına ulaşmıştır ve bu oran, yaklaşık olarak 8 milyon kişiye karşılık gelmektedir. bu bölüm, 23 mayıs 2005 tarihinde piyasaya sürülen around the world in 80 d'oh's adlı cd'de yer almıştır. bunun yanında bu bölüm, 2007 yılında yayınlanan onuncu sezon özel dvd setinde de yer almıştır. matt groening, mike scully, donick cary, george meyer, ron hauge, matt selman ve jim reardon, bölümle ilgili değerlendirmelerde bulunmaktadır.

bölüme olumlu - olumsuz karışık eleştiriler yöneltilmiştir. i cant believe it's a bigger and better updated unofficial simpsons gude kitabının yazarları warren martyn ve adrian wood, bölüm hakkında olumlu eleştirilerde bulunmuş ve bölümü "muhteşem bir sezon finali" olarak nitelendirmişlerdir. bunun yanında yazarlar bölümün ırkçılık içerdiğini, buna karşılık bölümün oldukça komik olması nedeniyle bölümdeki ırkçılığın saldırgan bir boyutta olmadığını söylemişlerdir. digital entertainment news yazarlarından jake macneill, bölümün onuncu sezondaki iyi bölümlerden birisi olduğunu söylemiştir. dvd town yazarlarından james plath, bölümde "bazı komik sahnelerin olduğunu" söylemiştir. collider yazarlarından aaron roxby, bölümdeki kültürel referanslar nedeniyle bölüme yönelik ağırlıklı olarak olumsuz eleştirilerde bulunmuştur. dvd movie gude yazarlarından colin jacobson, bölümü "vasat" olarak nitelendirmiştir. colin jacobson, bölümün konusunun ciddi bir potansiyele sahip olduğunu ancak bölümün genel olarak bu potansiyeli yansıtamadığını söylemiştir.

bölümün sansürlenmesi 
bu bölüm, dizinin on birinci sezon bölümlerinden "little big mom" ile birlikte japonya'da sansüre uğramış iki simpsonlar bölümünden birisidir. homer'ın imparator akihito'yu çöpe fırlatıığı sahne, japon halkı tarafından rahatsız edici bir sahne olarak görülmüştür ve bu sahne nedeniyle de bölüm, japonya'da yasaklanmıştır. bunun yanında hello kitty'nin tasarımcısı yuko shimizu, bölümde hello kitty fabrikasının görünmesi nedeniyle sinirlenmiştir. japonya'da uğradığı sansürün yanında bu bölüm, japon kültürünü işleyen bir bölüm olduğu için bir dönem güney kore'de de yasaklanmıştır. bölümün güney kore'deki yayın yasağı 2007 yılında sona erse de japonya'daki yayın yasağı halen devam etmektedir. öte yandan bu bölüm, kaliforniya üniversitesi (berkeley)'deki sosyoloji derslerinde incelenmeye başlamıştır.

kaynakça 

1999 televizyon bölümleri
simpsonlar 10. sezon bölümleri