Üst düzey Wehrmacht subaylarına rüşvet

1933'ten i̇kinci dünya savaşı'nın sonuna kadar, nazi almanyası silahlı kuvvetlerinin yüksek rütbeli subayları, nazizm'e bağlılıkları karşılığında nakit, mülk ve vergi muafiyetleri şeklinde büyük rüşvetler aldılar. aynı zamanda yaygın olan wehrmacht'ta alt kademelerdeki rüşvetten farklı olarak bu ödemeler düzenli ve teknik olarak yasaldı ve önde gelen nazi figürlerinin tam bilgisi ve rızasıyla yapıldı.

arka planı
tarihsel olarak, alman ve diğer avrupalı hükümdarlar genellikle diplomatlara ve yüksek rütbeli subaylara unvanlar, mülkler ve parasal ödüller verirdi. bu, genellikle hükümdar ile önemli tebaa arasında bir bağ oluşturmak için yapılırdı. ancak bu tarihsel uygulama, hitler'in uyguladığından farklıydı. prusya krallığı'nda, ödüller genellikle başarılı seferler veya savaşlardan sonra alenen verilirken, hitler savaş sırasında seçkin nazilere ödülleri gizlice dağıttı.

diego gambetta, hitler'in uygulamasının rüşvetten ziyade seçici teşvikler olarak değerlendirilebileceğini savunuyor. çünkü rüşvet iki değil üç temsilciyi (güvenen, mütevelli ve yozlaştırıcı) içermeliydi. bu durumda, hitler'in generallerine (güvenilir), her halükarda kendisi için yapmaları gerekeni (yozlaştırıcı değil, güvenen) yapmaları için ödeme yapıldı. ancak generaller, hediyeleri kabul ederek, hitler'in yegane "dahi stratejist" rolünün sistematik olarak pekiştirilmesinin bir sonucu olarak zaten kaybetmekte oldukları bağımsızlıklarını ve siyasi nüfuzlarını feda ettiler ve hatta askerler ve sıradan insanlar savaşın son aşamasında acı çektiklerinde, hitler'in kararlarına zincirli kalacaklardı. bu nedenle tarihçiler, uygulamayı "teknik olarak yasadışı olmasa da" (hediyeler hitler'in kendisi verdiği için), "yolsuzluk kokan" ve "yukarıdan kasıtlı bir yolsuzluk aurasına sahip" olarak değerlendirir.

mekanizma
hitler, wehrmacht subaylarının mutlak sadakatini sağlamak ve "devlet içinde devletlerini" kaybetmeleri konusunda onları teselli etmek için, amerikalı tarihçi gerhard weinberg'in dediği gibi, "hemen hemen en üst düzeylerdeki herkesi kapsayan geniş bir gizli rüşvet programı" yaratmıştı". hitler düzenli olarak önde gelen komutanlarına bedava mülkler, arabalar, büyük miktarlarda nakit için düzenlenen çekler ve ömür boyu vergi ödemekten muafiyet "hediyeleri" sundu. tipik bir örnek verilirse, ekim 1942'de mareşal günther von kluge'ye malikanesinde yapmak isteyebileceği her türlü "iyileştirme" için alman hazinesine fatura kesebileceği vaadiyle birlikte sunulan yarım milyon reichsmark için yapılan bir çekti.

hitler'in rüşvet sisteminin başarısı o kadar büyüktü ki, 1942'de birçok subay hitler'den "hediyeler" bahşedilmesini beklemeye başladı ve açıkçası kendilerini bu kadar cömertçe besleyen eli ısırmaya isteksizdi. aralık 1941'de mareşal fedor von bock hitler tarafından görevden alındığında, ilk tepkisi hitler'in yardımcısı rudolf schmundt ile iletişime geçerek, görevden alınmasının artık konto 5'ten ("banka hesabı 5") rüşvet almamak anlamına gelip gelmediğini sormak oldu.

konto 5 özel fonu
reich şansölyesi başkanı hans lammers tarafından yönetilen ve hitler tarafından kişisel hediyeler olarak dağıtılan konto 5 rüşvet fonu, 1933'te yaklaşık 150.000 reichsmark'lık bir bütçeyle başladı ve 1945'te yaklaşık 40 milyon reichsmark'a ulaştı. başlangıçta fonlar reichskanzler ve 1934'ten sonra reichspräsident (cumhurbaşkanlığı) aracılığıyla geldi. parlamento aracılığıyla zorunlu 1933 öncesi kontroller ve ödemelerin alman maliye bakanı tarafından imzalanması naziler tarafından kaldırıldı. harcanan para hitler'in takdirindeydi ve başka bir kimsenin veya kurumunun onayını gerektirmiyordu.

resmi olarak aufwandsentschädigungen ("giderler için tazminat") olarak bilinen konto 5'ten yapılan ödemeler, nisan 1936'dan bu yana kabine bakanlarına ve kıdemli subaylara yapılmıştır. 1938 başlarında blomberg-fritsch olayını takiben askeri komuta yapısının yeniden düzenlenmesinin bir parçası olarak, hizmet şeflerinin yani oberkommando der wehrmacht (okw) şefi wilhelm keitel, ordu komutanı walther von brauchitsch, luftwaffe komutanı hermann göring ve kriegsmarine komutanı erich raeder, kabine bakanları ile aynı statüye sahip olacaktı ve böylece hepsi, bir kabine üyesi olarak alenen aynı maaşı ve konto 5'ten özel olarak ayrıca ödeme almaya başladılar.

yolsuzluk sisteminin temeli, mareşallerin ve büyük amirallerin banka hesaplarına yatırılan aylık vergisiz 4.000 reichsmark ve diğer tüm kıdemli subaylar için 2000 reichsmark ödemeleriydi. konto 5'ten gelen paraya ek olarak, subaylara doğum günü hediyesi olarak genellikle 250.000 reichsmark'lık çekler verildi; onlar gelir vergisinden muaftı ama paradan kazanılan faiz vergiden muaf değildi.

bu para, mareşaller ve büyük amiraller için yılda 26.000 reichsmark'lık ve albay generaller ve amiraller için yılda 24.000 reichsmark'lık resmi maaşın yanı sıra, artan savaş zamanı yaşam maliyetleriyle başa çıkmaya yardımcı oldu. buna ek olarak, kıdemli subaylara, almanya'nın yüksek gelir vergisi oranları nedeniyle büyük bir maaş artışı olan gelir vergisini ödemekten ömür boyu muafiyet verildi (1939'da 2.400 reichsmark'ın üzerindeki gelirler için %65 vergi oranı vardı), ayrıca yiyecek, tıbbi bakım, giyecek ve barınma için harcama ödeneği de verildi. buna karşılık, mayınları temizlemek gibi tehlikeli bir görevi olan piyadelere, tehlike ödemesi eki olarak günde 1 reichsmark verildi. (1 reichsmark 1940'ta yaklaşık 0,40 dolar veya 2015'te yaklaşık 13 dolar değerindeydi (altın fiyatlarına göre).)

ödemelerin niteliği
herhangi bir subay para almaya başlamadan önce, onları bilgilendiren hans lammers ile bir araya geldiler. gelecekte yapılacak ödemeler, hitler'e ne kadar sadakat göstermeye istekli olduklarına bağlı olacaktı. bir eliyle verdiğinin diğer eliyle de kolayca alınabileceği söylendi. ödemelerin yasa dışı niteliği, lammers'ın ödemeler hakkında kimseye konuşmamaları ve mümkün olduğunca az yazılı kayıt tutmaları yönündeki uyarısıyla vurgulandı.

konto 5'ten gelen para, subayın ömrü boyunca hesabına yatırıldı ve emekli olduğunda ödeme durmadı. savaşın son aylarında, erich von manstein, wilhelm list, georg von küchler ve maximilian von weichs, müttefiklerin ilerlemesini önlemek için lammers'in konto 5'ten para yatırmak zorunda olduğu banka hesaplarını değiştirmeye devam etti. subaylar ve lammers arasında birçok yazışma gidip geldi. aylık rüşvetlerini doğru hesaplara yatırdığından emin olmak için endişeyle yazmaya devam ettiler.

önemli alıcılar

august von mackensen
sadakat için rüşvet verilen ilk subay, nazi rejiminin iktidara gelmesini memnuniyetle karşılayan, ancak şubat 1935'te genelkurmay birliği önünde yaptığı bir konuşmada general kurt von schleicher'in öldürülmesini eleştiren eski birinci dünya savaşı kahramanı mareşal august von mackensen'di. hitler onu susturmak için, aynı yıl sonra mackensen'e 1.250 hektarlık ücretsiz bir arazi verdi. bu bağış kamuya açıktı ve gizli değildi. bundan sonra tarihçi norman j. w. goda'ya göre von mackensen, hitler'in bakış açısından yeterli olmasa da rejime sadık kaldı. mackensen şubat 1940'ta, walther von brauchitsch'e, ordunun polonya'daki son seferi sırasında katliamlar gerçekleştirerek kendisini rezil ettiğinden bahsetti. 1942'de hitler'e, mackensen'in generaller arasında bozgunculuk çıkaran bir mektubun yayılmasına yardım ettiğini öğrenince öfkelendi (goda bunun sahte bir söylenti olduğunu düşünüyor; joseph goebbels'in raporuna göre, mektubun kendisi sahte iken, von mackensen yayılmasında önemli bir rol oynadı). hitler ve goebbels, mackensen mülkünü kaybetmekle cezalandırılmamasına rağmen, bu sadakatsizliği göz önünde bulundurdular.

walther von brauchitsch
1938'de brauchitsch, "yüzde iki yüz kuduz nazi" olan çok daha genç bir kadınla evlenmek için karısını boşamaya karar verdi.
boşanma mahkemesi, brauchitsch'in evliliğini sona erdirme kararına siyasi efendisinden daha az olumlu baktı ve karısı von brauchitsch'e önemli bir anlaşma sağladı. hitler, 80.000 ila 250.000 reichsmark arasında olduğu söylenen boşanma tazminatının tamamını ödemek için alman vergi mükelleflerinin parasını kullanmayı kabul ettiği için brauchitsch'in sonsuz minnettarlığını kazandı. brauchitsch, eşcinsellik iddiaları üzerine istifa eden werner von fritsch'in yerine ordu komutanlığına terfi etmişti ve ordu, hitler'in ilk tercihi walther von reichenau'yu fritsch'in halefi olarak kabul etmeyi reddettiği için bir uzlaşmaya adaydı.

heinz guderian
paranın vaadinin yanı sıra, 1943'ün başlarında general heinz guderian'a, eğer polonya'da bir mülk almak isterse, hitler'e kimin topraklarını istediğini söylemesi ve onu alacağı bilgisi verildi. bu bilgilendirme, en uygun doğru mülkü bulmak için polonya'ya birkaç ziyaret yapmasına neden oldu. bu, guderian'ın hangi mülkü alabileceği konusunda bir anlaşma yapılmadan önce istediği mülklerin bazılarında tasarımları olan ss ile bazı sorunlara neden oldu. polonyalı sahibinden el konan 937 hektarlık bir araziye verdiği rüşvet, yaşamı boyunca vergiden muaftı. tarihçi norman goda, guderian'ın polonya'daki mülkünü aldıktan sonra, 1941'in sonlarından beri hitler'in askeri liderliği hakkında dile getirdiği şüphelerin aniden sona erdiğini yazdı. ve guderian, hitler'in en ateşli askeri destekçilerinden biri ya da joseph goebbels'in günlüğünde tanımladığı gibi, "führer'in parlak ve niteliksiz bir takipçisi" oldu.

panzerler genel müfettişi olan guderian, polonya'daki bir mülkü “armağan” olarak almadan önce, almanya'nın savaşın en kötü yenilgilerinden biri olan kursk savaşı'na yol açacak olan unternehmen zitadelle planlarına karşı çıkmıştı; guderian mülkü aldıktan sonra, operasyonun hikmeti konusunda 180°'lik bir dönüş yaptı. guderian, zitadelle'i açıkça eleştirmek yerine goebbels'e yaklaşarak hitler'i bu konuda vazgeçirip vazgeçirmeyeceğini sordu. bu, goda'nın çok atipik olarak tanımladığı bir davranıştır. guderian, küstah, açık sözlü, küstah üslubu ve sevmediği kişilere karşı kabalığıyla tanınırdı (daha sonra 1943'te meşhur bir olayda guderian, mareşal kluge'nin elini sıkmayı reddetti, çünkü ona yüzüne söylediği gibi, el sıkışmaya değmez) ve kötü olduğuna inandığı bir planı tarif etmek için kaba, küfür dolu bir dil kullanırdı.

guderian, 1944'teki 20 temmuz suikast girişimi planını önceden biliyordu ve bunu hitler'e bildirmedi, ama kendisi de buna bağlı kalmadı. 20 temmuz'da guderian, deipenhof malikanesine çekildi ve direnişle temas kurulamadı. tarihçi goda'ya göre, hitler'in hala hayatta olduğu netleşince, guderian, berlin'deki panzer birliklerine rejime sadık olmalarını emretti, sonra da volksgerichtshof'ta yargılanabilmeleri için olaya karışan subayları ihraç etme sorumluluğuna sahip olan onur mahkemesi'ne oturdu ve bu görevi büyük bir hevesle yerine getirdi. ancak ocak 1945'ten sonra, guderian'ın polonya'da bulunan mülkü sovyet sınırlarının gerisine düşünce, hitler ile bir kez daha açıkça fikir ayrılığına düşmeye başladı. bu anlaşmazlıklar o kadar yoğundu ki, hitler mart 1945'te guderian'ı genelkurmay başkanı olarak görevden aldı.

guderian'ın 1950'de yayımlanan hatırası erinnerungen eines soldaten'de savaştan sonra haksız olarak gördüğü sınır değişiklikleri konusunda polonya'nın lehine ifade ettiği öfkenin çoğunun, polonyalıların, hitler'in kendisine verdiği polonya mülkünü elinden almaya hakları olmadığı konusundaki yoğun biçimde sahip olduğu özel görüşüyle ilgili görünüyordu.

wilhelm ritter von leeb
1943'te emekli mareşal wilhelm ritter von leeb, alman devletinin kendisine, arazisini inşa etmesi için bavyera'daki 638.000 reichsmark değerindeki birinci sınıf orman arazisinin tamamını satın almasını sağladı. leeb, haziran sonu-temmuz 1941 başlarında, kuzey ordular grubu komutanı olarak, einsatzgruppen, litvanyalı işbirlikçiler ve 16. ordu'nun kaunas dışında gerçekleştirdiği katliamlara ilk elden tanık olmuştu. bir roma katoliği olan leeb, ölüm tarlalarını gördükten sonra "orta derecede rahatsız" olarak tanımlandı ve katliamlar hakkında hafif eleştirel raporlar gönderdi. leeb, litvanya'nın sovyet işgali sırasında işledikleri varsayılan suçlarla haklı olduğunu iddia ederek, litvanyalı yahudi erkeklerin öldürülmesine onay verdi; ama kadın ve çocukların öldürülmesi işleri çok ileri götürmüş olabileceği görüşünü dile getirdi. buna karşılık, hitler'in yardımcısı general rudolf schmundt, leeb'e kaunas'taki katliamları eleştirme konusunda tamamen haddini aştığını ve gelecekte "özel görevlerde" ss ile tam olarak işbirliği yapması gerektiğini söyledi.

schmundt, leeb'in konto 5'ten aldığı aylık ödemeleri gerçekten takdir edip etmediğini sordu ve eylül'de doğum gününün yaklaştığını ona hatırlattı; führer, sadakatini ödüllendirmek için ona 250.000 reichsmark çeki hediye etmeyi planlıyordu. leeb, "nihai çözüm"ü protesto etmek konusunda bir daha asla tek kelime etmedi ve eylül 1941'de usulüne uygun olarak 250.000 reichsmark çeki aldı. eylül 1941'de, einsatzgruppe a'nın komutanı franz walter stahlecker, berlin'e verdiği bir raporda, leeb'in baltık ülkelerindeki yahudileri öldürmede adamlarıyla işbirliği yapma konusunda örnek teşkil ettiğini bildirerek, kuzey ordu grubu'nu övmekten başka bir şey yapmadı.

tarihçi norman goda, wilhelm ritter von leeb'ten, açgözlülüğü holokost hakkında hissedebilecekleri her türlü ahlaki tiksintiyi alt eden bir wehrmacht subayının fazlasıyla tipik bir örneği olarak bahsetti.

diğer subaylar
genel olarak, mareşal wilhelm ritter von leeb, amiral erich raeder ve mareşal gerd von rundstedt gibi siyasi liderlik olmasa da hitler'in ordusunu bir şekilde eleştiren subaylar, general walter model, amiral karl dönitz ve mareşal ferdinand schörner gibi nasyonal sosyalistlere ikna oldukları bilinen subaylardan daha büyük rüşvet aldılar (ve kabul ettiler).  hitler'in rüşvet sisteminin başarısı, özellikle açgözlü olduğunu kanıtlamış olan erich raeder gibi bazı subayların, daha fazla para, mülk ve daha fazla arazi sahibi olabilmek için yaptıkları sonu gelmeyen talepleri, hitler tarafından ciddi bir sıkıntı olarak görülmesiyle geri tepti. raeder'in 1942'de, hitler'in ömür boyu gelir vergisi ödemekten muafiyetinin yanı sıra, konto 5'ten yaptığı aylık 4.000 reichsmark ödemesinden elde ettiği faizin vergilerini de iptal etmesini istemesi, çok çirkin görüldü. 1944'te wolfram von richthofen,okw'ye i̇talya'da görev yaptığından beri, her ay banka hesabına yatırılan 4.000 reichsmark'ın en az 1.000 reichsmark'ı, i̇talya'daki yaygın enflasyonun etkilerini telafi etmek için libre edilmesini istedi. bu talep, normalde führer'e hizmet için mali ödüller vermeyi reddetmeyen wilhelm keitel tarafından bile mantıksız olarak kabul edildi.

goda'ya göre, konto 5'ten general friedrich paulus'un banka hesabına yapılan ödemeler, altı ay önce stalingrad savaşı'nı kaybettiği için değil, sovyet radyosuna yenilgiden hitler'i sorumlu tuttuğu için ağustos 1943'te durduruldu. goda, 1944'te aylık ödeneği alanların (generaloberst rütbeleri ve üzeri) listesinin erwin von witzleben ve temmuz 1944 suikast planı ile bağlantılı diğer subayları da içerdiğini, ancak bu isimlerin üzerinin çizildiğini belirtiyor. goda'ya göre, 20 temmuz 1944'teki komplonun başarısızlığından sonra, erwin rommel, franz halder, friedrich fromm ve günther von kluge'nin aileleri, konto 5'in aylık ödemelerinden kesilerek cezalandırıldılar. mareşal erwin von witzleben davasında, ailesine, konto 5'ten aldığı rüşvet parasının bir kısmını geri ödemesi emredildi, çünkü para führer'e sadakat ödülü olarak veriliyordu. witzleben açıkça sadık değildi.

ayrıca bundesarchiv berlin, r 43 ii'den toplanan istatistiklere dayanarak, ueberschär ve vogel'e göre, her ne kadar erwin rommel'in 1942'de sisteme katılması için lammers tarafından davet edilen subaylar arasında olduğunu belirtilse de, iki tarihçi, rommel'in bağışlara başarılı bir şekilde itiraz edip etmediğini mevcut arşiv kaynakları kullanılarak bilinemeyeceğini düşünüyorlar. peter lieb'e göre, araştırmanın mevcut durumu, rommel'in hitler'in bağışlarının alıcısı olduğunu göstermemektedir. tarihçi ueberschär ve vogel'e göre, literatürde kurt zeitzler'in de bağış almayı reddettiği söylenmektedir, ancak buna da arşiv kaynaklarında rastlanmamaktadır. zeitzler 1944'te aylık ödeneği alanlar arasındaydı.

savaştan sonra
ödemelerin konusu, alan kişiler için utanç verici bir konu oldu. nürnberg mahkemelerinde yemin eden walther von brauchitsch, herhangi bir rüşvet almayı reddederek yalan yere yemin etti. brauchitsch'in banka kayıtları, 1938'den savaşın sonuna kadar konto 5'ten ayda 4.000 reichsmark ödemesi aldığını gösteriyordu. 1948'deki duruşmasında general franz halder, rüşvet aldığını inkâr ederek yalan yere yemin etti ve ardından amerikalı savcı james m. mchaney aksini gösteren banka kayıtlarını sununca sessizliğini korumak zorunda kaldı. erhard milch 1947'de yeminliyken para almayı kabul ettiğini itiraf etti, ancak bunun yalnızca lufthansa'da yönetici olarak aldığı maaşın telafisi olduğunu iddia etti. bu, tarihçi goda'nın "saçma" olarak nitelendirdiği bir iddiadır. tarihçi gerhard weinberg'e göre, "rüşvet sistemi anlaşılır bir şekilde sonsuz sayıda belirgin bir şekilde yer almamakta ve rüşvet alanlar çok az bilimsel ilgi gördü".

bilinen katılımcılar
walther von brauchitsch
heinz guderian
franz halder
albert kesselring
ewald von kleist
günther von kluge
georg von küchler
wilhelm ritter von leeb
wilhelm list
erich von manstein
erhard milch
erich raeder
wolfram von richthofen
gerd von rundstedt
maximilian von weichs
hugo sperrle

kaynakça

wehrmacht