Max Wolf

maximilian franz joseph cornelius wolf (21 haziran 1863 - 3 ekim 1932) bir alman gökbilimci ve astrofotografi alanında öncü olan bilim insanıdır. 1902'den 1932'deki ölümüne kadar heidelberg üniversitesi'nde astronomi kürsüsüne başkanlık etmiş ve heidelberg-königstuhl devlet gözlemevi'nin direktörlüğü görevini yürütmüştür.

hayatı ve ölümü 
max wolf, 21 haziran 1863'te almanya'nın heidelberg kentinde tıp doktoru franz wolf'un oğlu olarak dünyaya geldi. evinin bahçesindeki amatör gözlem ekipmanları yardımıyla 1884'te ilk astronomik keşfi olan 14p/wolf kuyruklu yıldızıdır.

wolf heidelberg üniversitesi'ndeki çalışmaları sonucu 1888 yılında 25 yaşındayken doktora derecesi aldı. stockholm'de bir yıllık yüksek lisans eğitimi gördü. 1902'de astronomi kürsüsü başkanı ve yeni landessternwarte heidelberg-königstuhl gözlemevinin direktörü olarak atandı ve 1932'deki ölümüne kadar bu pozisyonlarda kaldı.

heidelberg üniversitesi, wolf'un liderliğinde astronomi alanında tanınmaya başladı. wolf, yaşamının sonuna kadar astronominin birçok alanında çok sayıda makaleye katkıda bulunan aktif bir araştırmacıydı. 3 ekim 1932'de 69 yaşında heidelberg'de öldü.

kuyruklu yıldızlar ve novalar 
wolf, kariyerine kuyruklu yıldız avcısı olarak başladı ve hayatı boyunca da onları keşfetmeye devam etti. 14p/wolf ve 43p/wolf-harrington dahil olmak üzere birçok kuyruklu yıldızı keşfetti. ee barnard ile nisan 1910'da halley kuyruklu yıldızı'nın (p1/halley) yörüngeye dönüşünü ilk kimin gözlemleyeceği konusunda girdiği iddiayı kazanmıştır.

klasik bir nova olan nova aquilae 1927'yi keşfetmiştir.

wolf, ayrıca dört adet süpernova keşfetmiştir. bunlar; sn 1895a (vw vir), sn 1909a (ss uma), sn 1920a ve reinmuth ile sn 1926a'dır.

karanlık bulutsu 
wolf'un yaptığı önemli katkılardan biri, karanlık bulutsuların doğasının belirlenmesi çalışmalarıydı. william herschel'in zamanından beri "delik" olduğu düşünülen gökyüzünün kimi bölgeleri, zamanın astronomları için anlaşılabilir değildi. wolf, ee barnard ile işbirliği içinde, dikkatli bir fotoğrafik analizle, karanlık nebulaların ince opak tozdan oluşan devasa bulutlar olduğunu kanıtlamıştır.

yıldız kataloğu 
wolf, e. e. barnard ile birlikte astrofotografiyi yıldızların gözlemlenmesine uyguladı. bruce çift-astrografı başlangıçta sönük asteroidleri yakalamak için tasarlanmıştı, ancak aynı tekniği kullanarak düşük parlaklıktaki yıldızların da düzenli hareketlerini incelemek için ideal olduğu anlaşıldı. wolf 1919 yılında binden fazla yıldızın konumlarını ve ölçülen düzenli hareketlerini içeren bir katalog yayınladı. bu yıldızlar hala yaygın olarak onun adı ve katalog numarasıyla bilinmektedir. keşfettiği yıldızlar arasında, daha sonra güneş sistemi'ne en yakın yıldızlardan biri olduğu anlaşılan sönük bir kırmızı cüce olan wolf 359 da vardır. hayatı boyunca bu kataloğa düzenli olarak bulduğu yıldızları eklemeye devam etmiş ve sonunda toplamda 1500'den fazla yıldızı kapsayan bu katalog, tüm meslektaşlarının bulduklarının toplamından çok daha geniş bir sayıya ulaşmıştır. bu yıldızlar önemlidir çünkü barnard yıldızı ve wolf 359 gibi düşük parlaklığa ve yüksek düzenli harekete sahip yıldızlar genellikle dünya'ya nispeten yakındır ve bu nedenle wolf'un kataloğundaki yıldızlar astronomik araştırmalar için popüler konular olmaya devam etmektedir. e. e. barnard ve wolf tarafından kullanılan yöntemler frank elmore ross ve george van biesbroeck tarafından 20. yüzyılın ortalarına kadar sürdürülmüştür. o zamandan beri astronomik araştırmalar için fotoğrafik plakaların yerini yavaş yavaş daha hassas elektronik fotodedektörler almıştır.

asteroitler 
1891'de wolf ilk asteroidi olan 323 brucia'yı keşfederek, ona catherine wolfe bruce'un ismini verdi. daha eski görsel yöntemlerin aksine, asteroitlerin keşfini otomatikleştirmek için astrofotografik tekniklerin kullanılmasına öncülük etmiş ve bunun sonucunda da asteroit keşif oranlarının hızlı bir biçimde artmasına katkı sağlamıştır. wolf hayatı boyunca 248 asteroit keşfetmiştir.

birçok keşfi arasında 1906 yılında bulduğu 588 achilles (ilk truva asteroidi) bulunmaktadır. ayrıca, diğer jüpiter truvalıları olan 659 nestor ve 884 priamus'u da keşfetmiştir. ayrıca 1918'de, artık dünya'yı aşan bir amor asteroidi olarak tanınan (veya bazen kendi alinda ailesinin adaşı olarak sınıflandırılan) 887 alinda'yı da keşfetti. wolf'un o zamanlar rekor olan keşif sayısı, 24 temmuz 1933'te öğrencisi karl wilhelm reinmuth tarafından aşılmıştır.

ödüller ve onurlar 

 prix jules janssen, fransız astronomi topluluğu société astronomique de france'ın 1912'deki en yüksek ödülü 
 1914'te kraliyet astronomi topluluğu altın madalyası.
 1930'da bruce madalyası.

ay krateri wolf  ve ana kuşak asteroidleri 827 wolfiana ve 1217 maximiliana onun onuruna adlandırılmışlardır.

küçük gezegen 1152 pawona, ortak keşfinden dolayı hem johann palisa hem de max wolf'un adını almıştır.

kaynakça

dış bağlantılar 

 max wolf  mathematics genealogy project
 the bruce medalists

ölüm ilanları 

 macpherson, hector, gözlemevi 55, 355-59 (1932) 
 reynolds, jh, mnras 93, 236-238 (1933)

hcards'lı maddeler
lalande ödülü sahipleri
max wolf'un keşifleri
sscb bilimler akademisi muhabir üyeleri
rusya bilimler akademisi'nin muhabir üyeleri (1917-1925)
ulusal bilimler akademisi üyesi yabancılar
kraliyet astronomi derneği altın madalyası sahipleri
heidelberg üniversitesinde öğrenim görenler
süpernova kâşifleri
kuyruklu yıldız kâşifleri
asteroit kâşifleri
19. yüzyıl alman astronomları
1932 yılında ölenler
1863 doğumlular