Nagaland'da etnik çatışma

nagaland'daki etnik çatışma, kuzeydoğu hindistan'daki etnik nagalar ile hindistan ve myanmar hükûmetleri arasında sürmekte olan bir çatışmadır. nagaların yaşadığı nagaland, batı ve güneyinde hindistan, kuzey ve doğusunda myanmar'ın bulunduğu üç kavşak sınırında yer almaktadır.

"nagaland ulusal sosyalist konseyi" (khaplang) ve "naga ulusal konseyi" (adino) bağımsız bir "büyük nagaland"ın etnik kökene dayalı olarak myanmar'daki bir kısım toprakları da içermesini istemektedirler. 

"naga egemenliği" sorunu 16 mayıs 1951'de halk oylamasına sunuldu. uzun müzakerelerden sonra naga ulusal konseyi nnc'nin silahlı kanadını oluşturdu ve kaito sukhai'nin altında nsg (naga güvenli muhafızlar) olarak bilinmeye başladı.

tarihçe 
1946 yılında phizo'nun liderliğinde naga ulusal konseyi (nnc) kuruldu. nnc liderleri ve assam valisi sir akbar hydari, nagalara toprakları, yasama ve yürütme yetkileri üzerinde haklar veren dokuz noktalı bir anlaşma imzaladılar. naga mahkemelerinin yargı birimleri yetkilendirildi ve eyalet veya merkezî yasama organlarından gelen hiçbir yasanın bu anlaşmaları etkileyemeyeceği belirlendi. anlaşma, nagaların önceden olduğu gibi aynı idari birimlere getirilmesini talep eden önemli bir bir madde içeriyordu. ayrıca anlaşmada bir madde şart koşulmuştur:hindistan hükûmeti'nin temsilcisi olarak assam valisi, bu anlaşmanın daha fazla bir süre için uzatılmasını veya naga halkının geleceği ile ilgili yeni bir anlaşmanın gereği gibi gözetilmesini sağlamak için on yıllık bir süre için özel bir sorumluluğa sahip olacaktır.bu maddenin yorumlanması nagalar ve hindistan hükûmeti arasında itirazlara konu olmuştur. nagalar için bu madde, on yıllık sürenin sonunda hindistan'dan bağımsızlık anlamına geliyordu. hindistan hükûmeti için bu madde, mevcut anlaşma naga meselelerini yeterince ele almıyorsa, on yıllık sürenin ardından yeni bir anlaşma yapmak anlamına geliyordu. phizo, anlaşmanın naga egemenliği meselesini ele almakta yetersiz kaldığı gerekçesiyle dokuz noktalı anlaşmayı reddetti. phizo'nun liderliğindeki nnc, 14 ağustos 1947'de naga bağımsızlığını ilan etti ve naga kabileleri boyunca naga egemenliği fikrini başarıyla yaydı. 16 mayıs 1951'de bir naga plebisiti düzenlendi.

naga mücadelesi 1940'larda ve 1950'lerin başında barışçıl kaldı.

ancak 1956'da doruğa ulaşan naga isyanı, naga topraklarının hindistan'dan ayrılmasını amaçlayan naga ulusal konseyi (nnc) tarafından yönetilen silahlı bir etnik mücadeleydi. nnc'nin daha radikal kesimleri, bir yeraltı naga ordusunu da içeren federal nagaland hükûmeti'ni (fgn) oluşturdu.

tarihçi benjamin zachariah'ın sözleriyle, "nehruvian vizyonunun en vahşi ve şiddetli biçimlerini aldığı yer hindistan'ın kuzey doğusundaydı. hint savunma güçlerinin toplu katliam ve tecavüz eylemleri, nagalara hint ulusuna ait olma duygusunu edinmelerinin önüne geçti." hindistan hükümeti, kautilya'nın yerel güç kullanma tavsiyesini uygulayarak muhalifleri güçlerini kabul etmeye zorladı. müzakereler yoluyla ortak bir zemine ulaşmak amacıyla gandhi tavsiyesi de kullanıldı. hindistan hükûmeti, 1960 yılında hindistan birliği içinde ayrı bir naga eyaleti oluşumunu kabul etti ve eyalet 1963'te kuruldu.

ayaklanan gruplar 
aşağıdakiler de dahil olmak üzere, 20. yüzyılın ortalarından bu yana nagaland'da birçok isyancı grup faaliyet göstermektedir:

  (nnc): 1940'ların sonlarında ve 1950'lerin başlarında aktif olan ve angami zapu phizo altında ayrılıkçı hale gelen siyasi bir örgüt.
 naga ulusal konseyi (adino) - nnc (adino): şu anda naga isyancısı az phizo'nun kızı tarafından yönetilen en eski siyasi naga örgütü.
 nagaland ulusal sosyalist konseyi (isak-muivah): 31 ocak 1980'de isak chishi swu, thuingaleng muivah ve s. s. khaplan adamant tarafından kuruldu. mao zedong'un modeline dayalı bir "büyük nagaland" ("nagalim" veya "nagaland halk cumhuriyeti") kurmayı hedefliyorlar.
 nagaland ulusal sosyalist konseyi (khaplang): 30 nisan 1988'de kuruldu. amacı, hindistan'da naga'nın egemen olduğu bölgeleri ve myanmar'daki bitişik alanları kapsayan etnik kökene dayalı 'daha büyük bir nagaland' kurmaktır.
 naga federal hükûmeti: 1970'lerde nagaland'da aktif olan ayrılıkçı hareket. lideri yakalandıktan ve karargâhı yok edildikten sonra nfg'nin faaliyetleri azaldı.
 naga federal ordusu: 1970'lerde aktif olan ayrılıkçı gerilla örgütü. yüzlerce nfa üyesinin çin'de eğitim aldığı bildiriliyor.

ayrıca bakınız 

 asimetrik savaş
 halk savaşı

kaynakça

dış bağlantılar 
 baptist agenda for peace in nagalim, india .
 "a remote land of jungle, jesus – and religious war" , daily herald, 5 mayıs 2003
 "peace talks an insult to nagas" , the week, 9 şubat 2003.
 "religious fervor may dominate emerging indian state of nagalim", the washington diplomat, ekim 2003
 "the most baptist state in the world—nagaland—is vying to become a powerhouse for cross-cultural missions" ,  christianity today, 20 şubat 2006.
 "we want t penetrate china, cambodia, burma, vietnam and laos and nepal with the gospel", christian today (india), 29 ağustos 2003.
 "nagas want solution, not election" , baptist peace fellowship of north america, şubat 1998.
 "church backs terrorism in the north-east" , ind pride.
 "role of the church – charity or...?" , vanvasi kalyan parishad.
 "nagaland 1954" , on war.

21. yüzyılda çatışmalar
20. yüzyılda çatışmalar
webarşiv şablonu wayback bağlantıları
etnik çatışmalar
asya'daki ayaklanmalar
hindistan askerî tarihi
hindistan siyasi tarihi