Alexander Campbell Fraser

alexander campbell fraser  (3 eylül 1819 - 2 aralık 1914), i̇skoç ilahiyatçı ve filozoftur.

hayat 
bölge bakanı rev hugh fraser ve eşi maria helen campbell'in oğlu olarak argyll, ardchattan'daki malikanede dünyaya geldi. on iki çocuğun en büyüğüydü.

sağlığı bozuk olduğu için annesinden öğretim gördü ve ardından 14 yaşında glasgow üniversitesinde prof james mylne altında ilahiyat okumak üzere glasgow'a gönderildi. ancak glasgow'u şehir olarak beğenmedi ve orada sadece bir yıl kaldı. çalışmalarını edinburgh üniversitesinde tamamladı ve 1843'te divinity hall'dan mezun oldu. bu, i̇skoç kilisesinde çalkantılı bir yıldı ve fraser, bozulmanın ardından özgür kilise'ye katılmaya karar verdi. 1844'te rütbesi verildi ve edinburgh'un hemen dış ucundaki firth of forth'taki küçük cramond cemaatinin bakanı oldu. edinburgh'da kalarak 1846'da new college'da mantık profesörü olarak sir william hamilton'ın yerini aldı ve 1856'ya kadar bu görevde kaldı.

1850'den 1857'ye kadar north british review'in editörlüğünü yaptı ve 1856'da, daha önce hür i̇skoçya kilisesi bakanı olarak, edinburgh üniversitesi'nde mantık ve metafizik profesörülüğünde sir william hamilton'ın yerini aldı. 1859'da üniversitede edebiyat fakültesi dekanı oldu ve bu görevini 30 yıl sürdürdü.

1831'de sir william hamilton mantık ve metafizik kürsüsüne atandı ve fraser onun öğrencisi oldu. kendisi, "hamilton'a diğer etkilerden daha fazlasını borçluyum" dedi. yine bu sıralarda berkeley ve coleridge üzerine çalışmasına başladı ve evrensel neden olarak manevi bir irade kavramı için erken fenomenalizmini terk etti. biographia'da bu "teistik inanç" tüm gelişimiyle ortaya çıkar (son bölüme bakın) ve orijinal i̇ngiliz felsefesi tarafından kantçı etiğe belki de en yakın yaklaşım olarak özellikle önemlidir. biographia'nın felsefi ilgisinin yanı sıra, çalışma, 19. yüzyılın başlarındaki lam of lorne ve argyllshire topluluğuna, glasgow ve edinburgh'daki üniversite yaşamına ve north british review'in tarihine dair değerli resimler içeriyor.

1858'de philip kelland'ın önerisiyle edinburgh kraliyet cemiyeti üyeliğine seçildi.

1897'de i̇skoçya'daki elmas jübile turu sırasında kraliçe victoria'ya takdim edildi.

1904'te, entelektüel gelişiminin ilerleyişini özetlediği biographia philosophica adlı bir otobiyografi yayımladı. bu çalışmadan ve onun gifford derslerinden (1894-96), daha önce eleştirel çalışmasından çıkardığımız şeyleri nesnel olarak öğreniyoruz. sir walter scott'ın romanlarını bile kutsal olmayan olarak damgalayan bir kemer sıkma içinde geçen bir çocukluktan sonra, üniversite kariyerine on dört yaşında, christopher north ve dr. ritchie'nin ahlak felsefesi ve mantık dersleri verdiği bir dönemde başladı. i̇lk felsefi ilerlemesi, onu düşüncesini meşgul edecek sorunlarla tanıştıran thomas brown'ın neden ve etki kitabıyla teşvik edildi. bu noktadan itibaren david hume'un şüpheciliğini benimsedi.

fraser kişisel bir idealistti.

haziran 1902'de dublin üniversitesinden fahri edebiyat doktorası (d.litt.) aldı.

1907'de karısının ölümüne kadar, lasswade yakınlarındaki hawthornden'de bir evde yaşıyordu. daha sonra edinburgh'un sosyetik west end bölgesinde 34 melville caddesi'nde yaşadı.

fraser, karısı jemima gordon (1819–1907) ile birlikte kuzey sınırına karşı lasswade'deki küçük kuzey mezarlığına gömüldü.

aile 
1850'de edinburgh'daki st cuthberts'te william dyce'nin kızı jemima gordon dyce (1819-1907) ile evlendi.

en büyük oğlu hugh john edward fraser (1851–1908) bir avukattı, öldüğünde dean mezarlığı'na gömüldü. kızı maria helen (1859–1947), robert forman ile evlendi. en küçük oğlu the rev alexander campbell fraser (1860–1941), mary matthew (1863–1946) ile evlendi. bir diğer oğlu alexander campbell fraser'dı (1889–1968).

büyük torunu patrick alexander campbell fraser (d. 1933), 1961'de marcus spurway'in kızı kalitza spurway ile evlendi.

sanatsal tanınırlık 
fraser'ın portresi, george reid prsa tarafından çizilmiştir ve edinburgh üniversitesindeki old college'da asılı duruyor.

seçilmiş yayınlar 
fraser kendini i̇ngiliz ve i̇rlandalı filozofları, özellikle george berkeley'i incelemeye adadı ve şunları yayımladı:

 piskopos berkeley'in eserlerinin ek açıklamalarla toplu baskısı, vb. (1871; büyütülmüş 1901). charles peirce, bu baskıyı hem diğer baskılarda olmayan bazı yazıları içerdiği hem de daha dikkatli bir şekilde düzenlenmiş metinler sunduğu için övdü. peirce, kitabı yararlı girişler sağladığı için överken, açıklayıcı notların her sayfayı gereksiz ve yararsız bir şekilde bozduğunu belirtti.
 berkeley'in biyografisi (1881),
 locke's essay'in açıklamalı baskısı (1894),
 teizm felsefesi (1896)
 "ünlü i̇skoç serisi" nde thomas reid'in (1898) bir biyografisi. 
 encyclopædia britannica'ya john locke hakkındaki makaleyle katkıda bulundu.

kaynakça

dış bağlantılar 

 fraser's gifford lectures on philosophy of theism

i̇skoç filozoflar
i̇dealist filozoflar
british academy üyeleri
edinburgh üniversitesi öğretim üyeleri
1914 yılında ölenler
1819 doğumlular
felsefi teistler
i̇ngiliz etikçiler