Kadınların ilkleri listesi

kadınların ilklerinin listesi, bir kadının veya kadınların belirli bir tarihsel başarıya ilk kez ulaştığı tarihi ve başarıyı gösteren listedir. bu liste aynı zamanda "cinsiyet engelini" veya "cam tavanı" ilk kez kıran kadınların listesidir.  cam tavan teriminin ilgili alanlardaki diğer terim karşılıkları, amerikan ordusundaki kadınlar için kullanılan "pirinç tavanı kırma" () ve hristiyan din görevlileri için" vitray tavanı kırma " () şeklinde kullanılabilir.   listeye dahil edilen kadınlar, önemli tarihsel etkiye sahip, ulaştıkları başarıları belirlemek üzere tarihe ve konuya göre sıralanmıştır.

sanat ve eğlence

akademi ödülleri - oskarlar 

 1930: frances marion, en i̇yi senaryo uyarlaması (the big house) için akademi ödülü kazanan ilk kadın.  
 1940: hattie mcdaniel, en i̇yi yardımcı kadın oyuncu dalında (rüzgar gibi geçti) oscar ödülü kazanan ilk afrika kökenli amerikalı. 
 1940: anne bauchens, en i̇yi film kurgusu akademisi ödülünü kazanan ilk kadın (north west mounted police).  
 1946: muriel box, en i̇yi orijinal senaryo akademi ödülünü kazanan ilk kadın (the seventh veil); bu ödülü kocası sydney ile paylaştı.  
 1973: julia phillips, en i̇yi film akademi ödülünü kazanan ilk kadın (the sting için); bu ödülü michael phillips ve tony bill ile paylaştı.  
 1996: rachel portman, en i̇yi özgün müzik dalında akademi ödülü (emma) kazanan ilk kadın.   
 2001: halle berry, en i̇yi kadın oyuncu dalında akademi ödülünü kazanan ilk afrika kökenli amerikalı (kesişen yollar). 
 2010: kathryn bigelow, en i̇yi yönetmen akademi ödülünü kazanan ilk kadın (ölümcül tuzak).  
 2013: en i̇yi animasyon filmi akademi ödülü kazanan ilk kadın brenda chapman; bu ödülü mark andrews ile paylaştı.  
 2016: sara bennett, en i̇yi görsel efekt dalında akademi ödülünü kazanan ilk kadın (ex machina); bu ödülü andrew whitehurst, paul norris ve mark ardington ile paylaştı.

emmy ödülleri 

 1949: shirley dinsdale, emmy ödülü'nün ilk kadın sahibi. 
 1985: karen arthur, yönetmenlik dalında emmy ödülü kazanan ilk kadın (cagney & lacey  bir drama dizisinde üstün yönetmenlik dalında)  
 2015: uzo aduba, aynı rol için hem drama hem de komedi emmy ödülü kazanan ilk oyuncu.  
 2015: viola davis, drama dizilerinde en i̇yi kadın oyuncu dalında emmy ödülü kazanan ilk afrika kökenli amerikalı.

film (akademi ödülleri dışında) 

 1946: bodil ipsen, palme d'or  kazanan ilk kadın (the red meadows .)  
 1984: barbra streisand, yentl en i̇yi yönetmen dalında altın küre ödülü kazanan ilk kadın. 
 2009: kathryn bigelow, en i̇yi yönetmenlik dalında guild of america ödülünü kazanan ilk kadın (ölümcül tuzak).  
 2010: bafta ödüllerinde en iyi yönetmen ödülünü kazanan ilk kadın kathryn bigelow (ölümcül tuzak).  
 2010: kathryn bigelow, en i̇yi yönetmen (ölümcül tuzak) dalında eleştirmenlerin seçimi film ödülü'nü kazanan ilk kadın.  
 2015: agnès varda, fahri palme d' or'u alan ilk kadın.  
 2014: ava duvernay, altın küre'ye aday olan ve en i̇yi film oscar'ına aday gösterilen bir filmi olan ilk afrikalı-amerikalı kadın yönetmendir.

grammy ödülleri 

 1958: ella fitzgerald, birden fazla grammy ödülü kazanan ilk kadın.  
 1961: judy garland, yılın albümü kazanan ilk kadın.  
 1964: astrud gilberto, yılın kaydı ödülünü kazanan ilk kadın.  
 1971: carole king, yılın şarkısını kazanan ve ilk kez genel alan grammylerini kazanan ilk kadın.  
 1996: ashley cleveland, en iyi rock gospel albümü için grammy ödülü kazanan ilk kadın.

moda 

 2018 taleedah tamer, uluslararası moda kampanyasında öne çıkan ve bir couture pistinde yürüyen ilk suudi kadın  
 1910 coco chanel, kadın için takım elbise ve pantolon tasarlayan ve bir kadının sportif ve hafif erkeksi bir tarza sahip olmasını popüler kılan ilk kadın.

edebiyat (pulitzer ve nobel ödüllerinin yanı sıra) 

 1944: fransa'nın prix goncourt'unu kazanan ilk kadın olan elsa triolet.  
 1970: bernice rubens, man booker ödülü'nü kazanan ilk kadın (elected member .)  
 1992: mona van duyn, amerika birleşik devletleri'nin ilk kadın şair ödülü.  
 2015: julie schumacher, amerikan mizahı için thurber ödülü'nü kazanan ilk kadın.  
 2015: zurinah hassan, malezya ulusal ödüllerinin alan ilk kadın.

pulitzer ödülleri 

 1918: sara teasdale, pulitzer şiir ödülü'nü kazanan ilk kadın (love songs çalışması için).  
 1921: zona gale, pulitzer drama ödülü'nü kazanan ilk kadın (miss lulu bett ile)  
 1921: pulitzer kurgu ödülü kazanan ilk kadın edith wharton (masumiyet çağ) romanı için)

televizyon (emmy ödülleri dışında) 

 1949: arlene francis, bir televizyon şovunun sunuculuğunu yapan ilk kadın (blind date .)  
 1957: decoy police woman, bir kadın polis memurun başrol oynadığı ilk televizyon programı ve aslında bir kadın kahramanı etrafında inşa edilen ilk televizyon programıydı.  
 1980: michelle k. thomas, - 78'den fazla ulusal tv şovu için program geliştirme, dağıtım ve ulusal reklam medyası için kilit müzakerelerde önde gelen küresel içerik üreticilerini temsil eden - television program syndication executive'in ayrımcılığını aşan ilk amerikalı kadın (ve abd tarihinde ilk afrikalı amerikalı) oldu.. * bakınız: new york hot tracks. 
 s), group w westinghouse broadcasting, metromedia producers corporation, nbc tv ve radyo ağları ve abc tv ağı, ny headquartein 1984 sn. i̇lk müşterisi tribune entertainment'ın at the movies with siskel & ebert adlı bağımsız şirketi olan mk thomas company inc.'i kurdu. thomas, 2009 yılında khemetcom entertainment corp.'a haklarını satmadan önce, yaygın olarak sendikalaşan popüler dizisi olan new york hot tracks'ın 110 pazarda ve uluslararası olarak 1983-1992 yıllarında mal sahibi / yönetici üreticisi olarak kaldı.

tiyatro (tony ödülleri dışında) 

 1956: alice childress, trouble in mind oyunu ile en iyi broadway dışı oyunuyla obie ödülü'nü kazanan ilk kadın olan veu kazandı .   
 2011: cricket myers, en iyi ses tasarımı için drama desk ödülü kazanan ilk kadın.

tony ödülleri 

 1998: julie taymor, en iyi müzikal yönetmen  tony ödülü kazanan ilk kadın.   
 2004: phylicia rashad, bir 0yunda en i̇yi kadın başrol tony ödülü kazanan ilk afrikalı-amerikalı kadın. 
 2013: cyndi lauper, en i̇yi solo orijinal oyun müziği tony ödülü kazanan ilk kadın. 
 2014: audra mcdonald, bu yıl bir oyunda en i̇yi performans kadın başrol tony ödülünü kazandı,  böylece  altı tony ödülü kazanan ilk kadın, her dört oyunculuk kategorisinde de tony ödülü kazanmış ilk kadın.   
 2015: tony en i̇yi orijinal oyun müziği ödülü, lisa kron ve jeanine tesori tarafından kazanıldı ve tesori,  bu ödülü kazanan ilk kadın yazar oldu.

dans 

 llanchie stevenson, radio city music hall bale şirketi ve washington ulusal balesi için dans eden ilk afrikalı-amerikalı kadın 
 1982: debra austin, büyük bir amerikan bale şirketinin müdürü olan ilk afrikalı-amerikalı kadın. 
 1990: lauren anderson, ilk afrikalı-amerikalı kadın houston balesi'nde baş olmaya  
 2016: stephanie kurlow, ilk hicabi balerin

diğer 

 1922–1937: aloha wanderwell, dünya etrafından arabayla seyahat eden ilk kadın.  
 1949: jenny lou carson, bir numaraya ulaşmış country müziği hitini yazan ilk kadın.  
 1960: joanne woodward, ilk hollywood walk of fame yıldızını kazandı.  
 1972: loretta lynn, country müzik derneği'nce yılın şovmeni adlandırılan ilk kadın oldu. 
 1984: lydia canaan, rock and roll onur listesi ve müzeler kütüphanesi ve arşivleri'nde   ortadoğu'nun ilk rock yıldızı olarak listelenen ilk kadın. 
 1987: aretha franklin, rock and roll onur listesi'ne giren ilk kadın.  
 1990: rachel rachel, amerikan ve dünya çağdaş hristiyan müziği tarihinde ilk kadın-hristiyan müzik grubu.  
 1996: siyah lezbiyen (the watermelon woman) hakkında siyah lezbiyen tarafından yazılmış ve yönlendirilmiş ilk uzun metrajlı anlatı filmi cheryl dunye. 
 2011: jennifer yuh nelson, büyük bir hollywood stüdyosunun (kung fu panda 2) bir animasyon filmini yöneten ilk kadın. 
 2014: judith weir, queen's music'in ilk kadın ustası.  
 2017: patty jenkins, stüdyo süper kahraman çizgi roman canlı aksiyon tiyatro yayın filmi (wonder woman) yöneten ilk kadın. 
 2019: nina martinez, dünyanın ilk yaşayan hiv-pozitif böbrek donörü.

havacılık ve uzay

bilgi işlem

diş hekimliği 
1866: lucy hobbs taylor, dişçilikte doktora yapan ilk amerikalı kadın.

lucy hobbs 14 mart 1833'te new york'ta constable'da doğdu. başlangıçta dişhekimliği okuluna kabul edilmediğinden ohio diş hekimliği koleji'nden bir profesörle özel çalışmaya başladı. 1865 kasım'ında, ohio üniversitesi diş cerrahisi kolejine girdi ve 1866'da amerika birleşik devletleri'nde bunu gerçekleştiren ilk kadın olarak diş hekimliği doktoru unvanını kazandı. james taylor ile evlendi ve beraber diş hekimliği yaptılar. i̇kili, 1886'da james taylor'ın ölümüne kadar birlikte çalıştılar. lawrence kansas'a taşındı. emekli olup kadın hakları için etkin çalıştı ve 1910'da öldü.

eğitim

uluslararası organizasyonlar 

 1950: geronima pécson - ilk filipinli ve ilk kadın birleşmiş milletler eğitim, bilim ve kültür örgütü'nün (unesco) yönetim kuruluna seçildi.   
 1981: jeane kirkpatrick - abd'nin birleşmiş milletler büyükelçisi olarak hizmet veren ilk kadın.

gazetecilik 

 1946: katharine graham, büyük bir amerikan gazetesinin ilk kadın yayıncısı. 
 2004: catherine pepinster - 175 yıllık tarihinde i̇ngiliz gazetesi the tablet'in editörlüğünü yapan ilk kadın.

kütüphane bilimi

matematik

askeri

nobel ödülleri 

 1903: marie curie, nobel fizik ödülü'nü kazanan ilk kadın; ödülü antoine henri becquerel ve pierre curie ile paylaştı.   
 1905: barones bertha sophie felicita von suttner, nobel barış ödülünü kazanan ilk kadın.  
 1909: selma lagerlöf, nobel edebiyat ödülü'nü kazanan ilk kadın. 
 1911: marie curie, kimyada nobel ödülü'nü kazanan ilk kadın.  i̇ki nobel ödülü kazanan ilk kişi (ve şu ana kadar sadece kadınlara ait başarıdır). i̇ki farklı bilimlerde nobel ödülü kazanan tek kişi. 
 1947: nobel fizyoloji veya tıp ödülü'nü kazanan ilk kadın olan gerty cori; ödülü carl ferdinand cori ve bernardo alberto houssay ile paylaştı.   prag’da doğmuş olmasına rağmen gerty cori, tıpta nobel ödülü’nü kazanan ilk amerikalı kadın olarak kabul ediliyor.  1928'de abd vatandaşı olmuştu.  
 1977: barbara mcclintock, fizyoloji veya tıp alanında paylaşılmamış bir nobel ödülü kazanan ilk kadın ve o zamandan beri bunu yapan ilk amerikalı kadındır.  
 2009: elinor ostrom, ekonomi alanında nobel ödülü'nü kazanan ilk kadın ve amerikalı; ödülü oliver e. williamson ile paylaştı.

polis

siyaset

araba yarışları 

 1949: sara christian, nascar'da yarışan ilk kadın oldu. 
 1976: janet guthrie, indianapolis 500’de kalifiye olan ve yarışan ilk kadın oldu. 
 1977: janet guthrie, daytona 500’de kalifiye olan ve yarışan ilk kadın oldu. 
 1989: shawna robinson, new asheville speedway'de charlotte / daytona dash serisinde kazanan, nascar onaylı bir stok otomobil yarışını kazanan ilk kadın oldu. 
 2005: danica patrick, indianapolis 500’ü yöneten ilk kadın oldu. 
 2008: danica patrick, indy car series yarışını kazanan ilk kadın oldu. 
 2013: danica patrick, tam zamanlı, tam zamanlı bir nascar canavar enerji kupası serisi programına katılan ilk kadın oldu. 
 2013: danica patrick, bir kazanan ilk kadın oldu pole pozisyonunu için nascar monster energy kupası serisi içinde 2013 daytona 500. 
 2013: danica patrick, daytona 500’ü yöneten ilk kadın oldu.

din 

 1935: regina jonas haham olarak atanan ilk kadın oldu. 
 kathryn kuhlman (1907-1976): amerikan tarihinde en çok hristiyan takipçisi olan evanjelist. 
 1980: marjorie matthews, birleşik metodist kilisesi'nin piskoposu olan ilk kadın.  
 1989: barbara harris, anglikan cemaatinde piskopos seçilen ilk kadın.  
 12 mart 1994: kadınlar, i̇ngiltere kilisesinde ilk kez rahip olarak atandılar; 32 kadın birlikte törenle atandılar.   
 2006: katharine jefferts schori, abd'deki piskoposluk kilisesi'nin başpiskoposluğunu yaopan ilk kadın oldu.  
 2008: avustralya’da ilk kadın piskopos olan kay goldsworthy; avustralya anglikan kilisesi'nin piskoposluğunu yapıldı.  
 2014: libby lane, i̇ngiltere kilisesi'nde ilk kadın piskopos olarak kabul edildi.

spor dalları 

 6 ağustos 1926: gertrude ederle, manş denizi'ni yüzerek geçen ilk kadın oldu.
 1937: grace hudowalski adirondack dağları'daki 46 zirvenin hepsine tırmanan 9. kişi ve ilk kadın oldu.
 1940s: lois fegan farrell bir profesyonel hokey takımını amerika'da takip eden ilk kadın muhabir oldu.
 1960: mary mcgee uluslararası motorsiklet federasyonundan lisans alıp amerika birleşik devletleri'nde yarışan ilk kadın motorsiklet sürücüsü oldu. mcgee baja 500 off-road yarışında mücadele eden ilk kadın oldu.
 1960-- wilma rudolph, track and field champion, became the first american woman to win three gold medals in the rome olympics. she elevated women's track to a major presence in the united states. as a member of the black community, she is also regarded as a civil rights and women's rights pioneer. along with other 1960 olympic athletes such as cassius clay (who later became muhammad ali), rudolph became an international star due to the first international television coverage of the olympics that year.
 27 kasım 1968: penny ann early, profesyonel basketbol liginde oynayan ilk kadın oldu, aba maçı ile (kentucky colonels - los angeles stars arasındaki maç).
 15 ağustos 1970: patricia palinkas, bir amerikan futbolu maçında, profesyonel olarak oynayan ilk kadın oldu.
 16 mayıs 1975: junko tabei, everest dağı zirvesine ulaşan ilk kadın oldu.
 1993: halli reid erie gölü'nü yüzerek geçen ilk kadın oldu, long point, ontario'dan, kuzey doğu, pennsilvanya'ya 17 saatte ulaştı.
 18 ekim 1997: liz heaston, linfield - willamette amerikan futbolu maçında 2 ekstra sayı vuruşu ile, bir kolej amerikan futbol maçında oynayıp skor yapan ilk kadın oldu.
 26 aralık 2008: sarah thomas, bir ncaa futbol maçında hakemlik yapan ilk kadın oldu.
 september 4, 2009: carolynn sells becomes the first woman to win a solo motorcycle race on the snaefell mountain course in the isle of man when she won the ultra lightweight race at the 2009 manx grand prix. carolynn won the race in a time of 1hr 25mins 24.51seconds (106.022 mph) in wet and windy conditions, beating her nearest opponent by 1 minute and 2 seconds.
 may 4, 2012: rosie napravnik became the first woman jockey to win the kentucky oaks, riding believe you can.
 august 9, 2012: shannon eastin becomes the first woman to officiate a national football league game in a pre-season matchup between the green bay packers and the san diego chargers.
 2012: anna wardley, from england, became the first person to complete a solo swim around portsea island recognized by the british long distance swimming association.
 may 31, 2013: lydia nsekera became the first female fifa executive committee member.
 may 18, 2013: rosie napravnik places third in the preakness stakes on mylute, making her the first woman to have ridden in all three triple crown races. on june 8, 2013 she rode the filly unlimited budget to a 6th-place finish in the 2013 belmont, becoming the first woman to ride all three triple crown races in the same year.
 june 2013: ashley freiberg became the first woman to claim an overall gt3 cup challenge victory in north america, winning the porsche imsa gt3 cup challenge.
 september 23, 2013: sarah outen arrived in a small harbor on the aleutian island of adak, and thus became the first person to row solo from japan to alaska, as well as the first woman to complete a mid-pacific row from west to east.
 2013: davie jane gilmour became the first woman to lead the board of directors for little league.
 2013: ufc 157, which took place in february, featured not only the first women's fight in ufc history but also the first ufc event to be headlined by two female fighters (ronda rousey and liz carmouche).
 2013: on her fifth attempt and at age 64, diana nyad became the first person confirmed to swim from cuba to florida without the protection of a shark cage, swimming from havana to key west.
 2013: scotland's solicitor general, lesley thomson, became the first woman to be appointed to scottish rugby's board.
 2013: anna wardley, from england, became the first woman to swim non-stop around the isle of wight.
 2013: peggy o'neal, an american-born lawyer, became the first woman in the australian football league to hold the position of club president, being chosen as the president of the richmond football club.
 2013: tracey gaudry became the first woman appointed as vice president of the union cycliste internationale.
 2013: maria toor, a squash player from south waziristan, became the winner of the first ever women's event in the nash cup in canada by beating milou van der heijden of the netherlands 13–11, 11–3, 11–9.
 2013: tatyana mcfadden became the first athlete to win six gold medals at a championships during the 2013 ipc athletics world championships in lyon. she claimed gold in every event from the 100 meters through to the 5,000 meters.
 2013: tatyana mcfadden won the boston, chicago, london, and new york marathons in 2013. this makes her the first person – able-bodied or otherwise – to win the four major marathons in the same year. she also set a new course record for the chicago marathon (1 hour, 42 minutes, 35 seconds).
 2013: denise fejtek became the first woman to complete the "peak to heat double" – the combination of summiting mount everest and finishing the ironman triathlon world championship in kona, hawaii. she reached the everest summit on may 23, 2010 and finished the hawaii ironman in october 2013.
 2013: sonya baumstein became the first person to stand-up paddleboard across the bering strait.
 2013: meredith novack became the fastest person, and first woman, to pull a double crossing of the auau channel in hawaii. her time was 11 hours and one minute.
 2013: rosie napravnik won 17 races to become the first woman to capture the leading rider title at keeneland.
 2013: olivia prokopova became the first woman to win the world crazy golf championship.
 2013: mia hamm became the first woman inducted into the world football hall of fame in pachuca, mexico.
 2013: emily bell became the first woman to kayak the length of britain.
 2013: casey stoney became the first female member of the professional footballers' association's management committee.
 2013: jodi eller became the first woman to complete the 1,515 mile florida circumnavigational saltwater paddling trail.
 2013: on march 1, 2013, privateers owner and president nicole kirnan served as the team's coach for the first time, making her the first woman to coach a professional hockey team in the united states.
 2014: torah bright became the first woman to qualify for three snowboard disciplines at a winter olympics, specifically snowboard cross, halfpipe and slopestyle.
 2014: ashley freiberg became the first woman to win an overall race in continental tire challenge history when she won the continental tire sportscar challenge. her co-driver was shelby blackstock.
 2014: the first women competed in ski jumping at the olympics.
 2014: jennifer welter became the first woman non-kicker or placekick-holder to play in a men's pro football game; she played running back for the texas revolution.
 2014: abbey holmes became the first woman to kick 100 goals in one regular season of australian rules football.
 2014: annabel anderson, from new zealand, became the first woman to cross cook strait standing on a paddleboard.
 2014: peta searle became the first woman appointed as a development coach in the australian football league when she was chosen by st kilda as a development coach.
 2014: 16-year-old katie ormerod, from britain, became the first female snowboarder to land a backside double cork 1080.
 2014: shelby osborne became the first female defensive back in american football when she was drafted by campbellsville university in kentucky.
 2014: amélie mauresmo became the first woman to coach a top male tennis player (specifically, andy murray).
 2014: corinne diacre became the first woman to coach a men's professional soccer team (clermont foot) in a competitive match in france on august 4, 2014, her 40th birthday.
 2014: cecilia brækhus, from norway, became the first norwegian and the first woman to hold all major world championship titles in her weight division (welterweight) in boxing.
 2014: on august 15, 2014, mo'ne davis was the first girl in little league world series history to pitch a winning game for the taney dragons and earned the win, and she was also the first girl to pitch a shutout in little league postseason history.
 2014: amy hughes, from england, ran 53 marathons in 53 days, thus setting the record for the most marathons run on consecutive days by any person, male or female.
 2015: jennifer welter became the first woman hired to coach in men's pro football when the texas revolution of the champions indoor football league announced that welter was hired to coach linebackers and special teams.
 2019: gs lakshmi, eski hint kriket oyuncusu, ilk kadın icc kriket hakemi oldu.

oy hakkı

kadın hakları

ayrıca bakınız 

 amerikan kadınların ilklerinin listesi 
 kadın tarihi 
 antarktika'daki kadınların zaman çizelgesi 
 kadınların bilimdeki zaman çizelgesi

konuyla ilgili yayınlar 

 timeline of women in world history  
 nine things you didn't know were invented by women  bbc, 4 eylül 2017

kaynakça 

kadın
i̇lkler listeleri