Refidim Savaşı

kutsal kitap'ta anlatılan refidim (ya da rephidim) savaşı, i̇srailoğulları ile amalekliler arasında, i̇srailoğulları vaat edilmiş topraklar'a doğru ilerlerken refidim'de meydana gelen bir savaştır. bu savaşın tanımı çıkış kitabı'nda bulunabilir.

kutsal kitap'ta kaydedildiği şekliyle savaş 
'e göre, i̇srailliler mısır'dan kaçtıktan sonra refidim'de kamp kurdular.

savaş amalekliler'in i̇srailoğulları'na karşı sebepsiz saldırısıyla başladı (çıkış 17:8). daha sonra yahve amalekliler'in yok edileceğini duyurdu ve i̇srail'i onları yenmeye çağırarak i̇srail'in düşmanlarıyla barış içinde yaşayacağını belirtti ( ). bu olay amalekliler ve i̇srailoğulları'nın arasında birkaç yüz yıl boyunca sürecek olan çatışmaların ilkiydi.

musa inananları savaşmaya çağırdı ve halkını yeşu'nun önderliğine verdi. "tanrı'nın asasını tutacak olan" sözleri, tanrı'nın sancağı altında savaştıkları için yaklaşan savaşta zafer kazanacaklarına dair inançlarının bir ifadesi olabilir.

musa yukarıdan izledi. ellerini yukarı kaldırdığında i̇srail askeri üstünlüğü ele geçirdi. ne zaman ellerini indirse, kutsal kitap'a göre kaybetmeye başladılar. kutsal kitap, musa yorulduğunda en yakın akrabaları hur ve harun'un ona destek olmak için ellerini nasıl kaldırdıklarını anlatır (). savaş akşama kadar sürdü ve i̇srailoğulları'nın zaferiyle sonuçlandı.

mısır'dan çıkış kitabı, seçilmiş halk olan i̇srailoğulları'nın düşmanlarına uygulanan lanet-cezadan bahseder. amalekliler tarihten silinecekti. benzer imalara sahip lanetler yeremya kitabı'nda da kaydedilmiştir (yeremya 2:3). i̇srail ordusunun başarısından sonra, "rab benim sancağımdır" anlamına gelen bir sunak - yahve-nissi (i̇branice יְהוָה נִסִּי) - dikti. bu isim musa'nın elinde tuttuğu sopalara atıfta bulunur.

midraşik (yahudi efsanesi) kaynaklar savaşın öncesine ve savaşın kendisine dair daha ince ayrıntılar sunar. açık tenli olan amalekliler, (var olmayan) kenanlı saldırganlarından kurtarılmak için dua eden i̇sraillilerin dualarını bozmak amacıyla yüzlerini isle boyamış ve kendilerini gizlemek için kenan zırhı giymişlerdir. i̇srailliler'in ordusundan ayrılanların peşine düşüp onları oğlanlaştırdılar, hadım ettiler ve öldürdüler; sünnetleriyle alay etmek için penislerini i̇srailoğulları'nın ordugâhına fırlattılar.

sonunda öldürecekleri askerleri kalmadı ve ordugâhın etrafındaki zafer bulutları'nı delemedikleri için etkisiz kalan oklar, taşlar ve ciritler kullanarak ordugâhın içindeki i̇sraillileri taciz etmeye başladılar. saldırganların kenanlı değil amalekliler olduğu musa'ya peygamberlikle bildirildi ve bu nedenle yeşu'ya onlarla askeri olarak ilgilenmesini emretti.

araştırma 
bazı araştırmacılara göre, refidim bölgedeki tek vahaydı. göçebelerin hayvanlarını su içmek için getirdikleri dağlarda yer alıyordu. i̇srailoğulları kenan diyarına gittiklerinde, kuzey sina yarımadası ve negev'de yaşayan amalekliler'i keşfettiler.

william petri'ye göre amalekliler i̇srailoğulları'nın vahaya ulaşmasını engellemeye çalışmışlardır. petri'nin vardığı sonuçlar, musa'nın günlerinden bu yana neredeyse hiç değişmeyen iklim üzerine yaptığı araştırmalara dayanmaktadır. bu nedenle, bin yıl boyunca orada yaşayan göçebelerin sayısının benzer bir düzeyde, yaklaşık beş ila yedi bin kişi arasında kaldığı sonucuna varmıştır. savaşın kutsal kitap'taki tasviri ve nihai sonucun akşama kadar belirlenmediğine dair açıklama dikkate alındığında, her iki taraftaki savaşçı sayısının birbirine yakın olduğu varsayılır. i̇srailoğulları'nın yaklaşık altı yüz bin aileden oluştuğu anlaşılmaktadır. çatışma, davetsiz misafirlerin vahaya ulaşmasıyla sonuçlanmıştır.

on dokuzuncu yüzyıl kutsal kitap bilgini ve yorumcusu alexander łopuchin, tesniye'yi (yasa'nın tekrarı 25:17-18) amalekliler'in önce vahanın gerisinde kalan bitkin yolcuları soyarak kuşatma altına aldıkları ve ardından i̇srailoğulları'nın bütün bir kabilesine saldırdıkları şeklinde yorumlamıştır.

john van seters, geleneksel yoruma göre musa'nın ellerini göstermesinin bir dua işareti olarak kabul edildiğini ileri sürer; bu önemlidir çünkü metinde doğrudan duadan bahsedilmemektedir. van seters, musa'nın el hareketinin, yeşu'nunki gibi - ciriti kaldırmak (yeşu 8:18-26) - büyü uygulaması ve ikincil olarak dini olarak anlaşılması gerektiğine inanıyordu. hans-christoph schmitt bu görüşe karşı çıkar ve böyle bir kısıtlamanın olası olmadığını belirtir. ona göre, i̇srail'in samuel'in sürekli duası sayesinde zafere ulaştığı 1. samuel 7:2-13 ayetlerinde paralellik aranmalıdır.

bibliyografya 

 fritz v., the emergence of israel in the twelfth and eleventh centuries b.c.e. . atlanta 2011. .
 the oxford bible commentary, oprac. j. barton, j. muddiman, new york 2001. isbn 978-0-19-875500-5.

kaynakça 

musa
çıkış kitabı