Maya tanrılarının ve doğaüstü varlıkların listesi



maya mitolojisi mitolojik varlıklar

a

acan 
balché içeceği ile özdeşleşmiş şarap ve sarhoşluk tanrısı.

acat 
dövme tanrısı.

alom 
gök ve ormanın tanrısı, bir yaratıcı tanrı.

ah-muzen-kabin 
arıların ve balın tanrısı.

awilix 
ay tanrıçası, gecenin kraliçesi.

b

bacab 
yerin ve gök gürültüsünün eski tanrısı.

baalham 
yeraltı dünyasının jaguar tanrısı. ayrıca insanları ve toplulukları koruyan jaguar tanrılarının herhangi biri.

bitol 
bir gökyüzü tanrısı. i̇nsanlığı yaratmaya yönelik son iki girişime katılan yaratıcı ve yok edici tanrılardan biri.

bolon tzʼakab 
ah bolon dzacab şimşek tanrısı, hasat ve tohumların koruyucusu.

bolontiku 
dokuz yeraltı tanrısından oluşan bir grup.

bolon yokteʼ 
chilam balam kitaplarında ve klasik yazıtlarda bahsedilen bilinmeyen işlevlere sahip varlık.

buluc chabtan 
savaş, şiddet, fedakarlık ve kumar tanrısı.

c

cabrakan 
dağların ve depremlerin tanrısı. vucub caquix ve chimalmat'ın oğluydu.

cacoch 
bir yaratıcı tanrı.

camazotz 
bir yarasa, ölüm tanrısı.

can tzicnal 
beyaz renkle ve muluc yıllarıyla ilişkilendirilen varlık. itzamna ve ixchel'in oğlu.

chaac 
fırtına ve yağmur tanrısı, camazotz'un düşmanı ve şimşek baltası kullanıyor.

chaac uayab xoc 
bir balık tanrısı ve balıkçıların koruyucu tanrısı.

chiccan 
göllerde yaşayan ve içlerindeki sudan yağmur bulutları oluşturan dört chorti yağmur tanrısından oluşan bir grup.

cit-bolon-tum 
tıp ve şifa tanrısı.

chimalmat 
cabrakan ve zipacna'nın annesi vucub caquix tarafından yapılmış bir dev.

chin 
eşcinsel ilişkilerin ana tanrısı

cizin 
metnal'da yaşayan bir deprem ve ölüm tanrısı. sık sık sigara içen dans eden bir insan iskeleti olarak tasvir edilir.

colel cab 
arıların tanrıçası.

colop u uichkin 
bir tutulma tanrısı.

coyopa 
şimşek tanrısı. cakulha'nın kardeşi.

e

ek chuaj 
savaşçıların ve tüccarların koruyucu tanrısıydı. omzunun üzerinde bir çanta taşırken tasvir edilmiştir.

g

gi, gii, giii 
palenque krallığının üç koruyucu tanrıları, deniz kabuğundan kulağı olan bir deniz tanrısı, gii bir bebek şimşek tanrısı ve aynı zamanda yedi numaranın koruyucusu olan jaguar ateş tanrısı giii'den oluşur.

gukumatz 
tüylü bir yılan tanrısı ve yaratıcı tanrı. tüylü yılan tanrısının tasviri, mezoamerika'nın diğer kültürlerinde mevcuttur.

h

hachäkʼyum 
lacandon'ın koruyucu tanrısı.

hobnil 
doğunun bacabı.

hozanek 
güneyin bacabı.

hum hau 
bir ölüm ve yeraltı tanrısı.

hun-batz 
"bir uluyan maymun", kahraman i̇kizler'in iki üvey kardeşinden biri, uluyan maymun tanrılarından biri ve sanatın koruyucusu.

hun-came 
hunahpu'yu öldüren yeraltı dünyasının (xibalba) efendisi.

hun-chowen 
hero twins'in iki üvey kardeşinden biri, uluyan maymun tanrılarından biri ve sanatın koruyucusu.

hun-hunahpu 
hero twins hikâyeside ismi geçen tanrılardan biri

hunab ku 
en yüksek yucatec tanrısı olarak itzamna ile özdeş "tek tanrı"; veya daha soyut bir üst tanrı. * şu anki araştırmalar, bu 'maya' sembolünün maya kökenli olmadığını ve daha ziyade bir katolik misyoner tarafından tek tanrı kavramını maya kültürüne daha kolay sokmak için bir icat olduğunu gösteriyor.

hun-ahpu 
hero twinslerden biri .

hunahpu-gutch 
i̇nsanlığın yaratılmasına yardım eden on üç yaratıcı tanrıdan biri.

hunahpu utiu 
i̇nsanlığın yaratılmasına yardım eden on üç yaratıcı tanrıdan biri.

hun-ixim 
mısır (bitki) tanrısı.

hun-nal-ye 
klasik dönem mısır tanrısının artık eskimiş bir okuması

huracan 
üç yıldırım tanrısından biri olan ve "gökyüzünün kalbi" olarak adlandırılan grubun üyesidir.

i 

 itzamna
 mısır ve kakaonun, yazının, takvimin ve tıbbın kurucusu. bir zamanlar bacabs'ın babası olarak bahsedilmiştir.
 itzananohkʼu
 lacandon halkının koruyucu tanrısı.
 
 ixchel 
 jaguar ebelik ve tıp tanrıçası.
 ixmucane 
 i̇nsanlığın yaratılmasına yardım eden on üç yaratıcı tanrıdan biri, hero twins'in büyükannesi.
 ixpiyacoc 
 i̇nsanlığın yaratılmasına yardım eden bir yaratıcı tanrı.
 ixtab 
 i̇ntihar tanrıçası boynunda bir ip ile temsil edildi.

j

jacawitz 
dağ tanrısı.

k

kʼawiil (kawil, kauil) 
varlıktan ziyade başlık olarak kullanılır.

k'inich ahau 
güneş tanrısı.

kisin (cisin) 
en sık tasvir edilen ölüm tanrısı.

kukulkan 
"tüylü yılan". büyük ölçüde meksikalı olmasına rağmen, kukulkan'ın kökenleri savaş yılanı olarak bilindiği klasik dönemin maya'sına dayanmaktadır.

m

mam 
"büyükbaba" anlamına gelen ve birçok farklı maya tanrısına uygulanan bir saygı başlığı.

maximon 
yaramazlık ve bereket tanrısı, daha sonra aziz simon'la birleşti ve modern zamanlarda kutsal hafta kutlamalarının bir parçası.

n

nakon 
savaş tanrısı. her dinde diğer tüm savaş tanrılarından daha güçlü olduğu iddia edilen güçlü bir tanrı.

nohochacyum 
bir yaratıcı-yok edici tanrı.

q

qaholom 
yaratıcı tanrıların ikinci setinden biri.

qʼuqʼumatz 
tüylü yılan tanrısı ve yaratıcısı. tüylü yılan tanrısının tasviri, mezoamerika'nın diğer kültürlerinde mevcuttur.

s

sip 
yucatec maya'nın bir av tanrısı, muhtemelen klasik dönemde geyik kulakları ve boynuzları olan yaşlı bir insana karşılık gelir.

t

tepeu 
bir gökyüzü tanrısı ve insanlığı yaratmaya yönelik her üç girişimde yer alan yaratıcı tanrılardan biri.

tohil 
kʼicheʼ'nin başkenti qʼumarkaj'da kendisine büyük bir tapınağın dikildiği kʼiche of'nin koruyucu tanrısı.

v

vatanchu 
postclassic manche chʼol'un dağ tanrısı.

votan 
efsanevi ata tanrı.

vucub-caquix 
karısı chimalmat ve oğulları şeytani devler cabrakan ve zipacna olan bir kuş.

x

xaman ek 
yolculuk sırasında yol kenarında ona adaklar sunan gezginlerin ve tüccarların tanrısı.

xbalanque 
kahraman veya savaş i̇kizlerinden biri ve hunahpu'nun arkadaşı.

xcarruchan 
postclassic manche chʼol'un bir dağ tanrısı.

xmucane ve xpiayoc 
i̇lk insanları yaratmaya yardım eden bir yaratıcı tanrı çifti. ayrıca hun hunahpu ve vucub hunahpu'nun ebeveynleridir.

xquic 
yeraltı dünyasının efendilerinden biri olan xibalba'nın kızıdır.

y

yaluk 
baş şimşek tanrısı.

yopaat 
güney maya bölgesindeki copán ve quiriguá'da önemli bir yağmur tanrısı.

yum cimil 
ölüm, hastalık ve yeraltı tanrısı.

yum kaax 
ormanın, vahşi doğanın ve avın tanrısı.

z

zac cimi 
batının bacabı .

zipacna 
yer kabuğunun şeytani bir kişiliği.

ayrıca bakınız 

 maya ölüm tanrıları

notlar

kaynakça 

 
 knowlton, timothy w., maya yaratılış mitleri: chilam balam'ın sözleri ve dünyaları . colorado university press, boulder 2010.
 taube, karl, antik yucatán'ın başlıca tanrıları . dumbarton oaks, washington 1992.
 mark, joshua, maya pantheon: maya'nın birçok tanrısı . 2012
 
 thompson, j. eric s. maya tarih ve din . oklahoma üniversitesi yayınları, norman 1970.
 
 

mitoloji listeleri
maya tanrıçaları
maya tanrıları
maya mitolojisi
i̇ncelenmemiş çeviri içeren sayfalar