Aeolis Mons

aeolis mons (), mars'ta bulunan bir dağdır. gale kraterinin zirve noktasının merkezini oluşturur ve  koordinatlarında konumlanmıştır, vadinin zemininden  yüksektedir.

6 ağustos 2012 tarihinde, curiosity dağın yanında yer alan "yellowknife" ya da quad 51 olarak adlandırılan bölgeye indi.. nasa, 22 ağustos 2012 tarihinde inilen bölgeyi bradbury landing olarak isimlendirdi. aeolis mons bilimsel araştırmaların ilk hedefiydi. 5 haziran 2013'te, nasa curiositynin aeolis mons'taki üsten glenelg bölgesine olan  uzunluğundaki yolculuğuna başlayacağını duyurdu. gezinin bölgedeki bilimsel araştırmaların yapılmasıyla birlikte yaklaşık bir yıl sürmesi bekleniyordu.

11 eylül 2014'te, nasa curiosity keşif aracının yolculuğun uzun vadeli ana hedefi olan aeolis mons'a ulaştığını duyurdu.

5 ekim 2015'te, tekrarlayan eğim çizgileri, ıslak tuzlu su akıntıları, sharp dağı'nda bulunan curiositynin yakınlarında rapor edilmiştir.

   itibarıyla iniş yaptığı 6 ağustos 2012 tarihinden beri curiosity mars'ta görevini yapmaktadır.

 oluşumu 
dağ, aşınmış devasa tortul kayaçların gale'nin merkezindeki tepesinde birikmesiyle oluşmuştur. kuzey krater zemininin  üzerinde ve güney krater zemininin  üzerindedir. kuzey ve güneydeki çökeltiler 2 milyar yıl aralıklarla çökmüş olabilir, ve o zaman kraterin tamamını doldurmuş olabilirler. alt tortu tabakalarının bazıları başlangıçta bir göl yatağı üzerine çökelmiş olabilir, aynı zamanda üst höyükteki çapraz tabakalarda yapılan gözlemler aleolik süreçlerin olmuş olabileceğini de göstermektedir. ancak, bu konu tartışmalıdır. ve alt tabakaların kökeni belirsizliğini korumaktadır. eğer höyüğün katmanlarının 3 derece radyal yamacında gösterdiği gibi katabatik rüzgarlar tortulların birikip yerleşmesinde baskın rol oynamışsa, erozyon büyük ölçüde höyüğün büyümesine bir üst sınır koyacaktı.

8 aralık 2014'te, nasa'da çalışan bilim adamları (archive 62:03)  curiositynin son gözlemlerinden yola çıkarak panelde aeolis mons'u ve suyun mars'ın yüzeyine şekil vermede nasıl bir etkisi olduğunu tartıştı, aynı zamanda marsta nasıl uzun ömürlü göllerin oluşabildiği de tartışıldı.

8 ekim 2015'te, nasa, göller ve akarsuların gale kraterinde 3.3 - 3.8 milyar yıl önce sharp dağı'nın alt tabakalarını oluşturmak için çökeltiler gönderdiğini doğruladı.

 boyutu 

aeolis mons  yüksekliğindedir, mons huygens ile aynı yüksekliktedir ve apollo 15 tarafından ziyaret edilen mons hadley'e göre daha yüksektir. vesta'daki rheasilvia kraterinin ortasında bulunan ve  yüksekliğinde olan olympus mons ile neredeyse aynı yüksekliğe sahiptir, yüksekliği dir.

kıyaslamak gerekirse, everest dağı deniz seviyesinin üstünde  yüksekliğindedir, ama zemininden zirvesine olan yüksekliği dir. afrika'daki kilimanjaro dağı'nda bulunan uhuru tepesi deniz seviyesinin yaklaşık  üstündedir; aynı zamanda zemininden zirvesine olan yüksekliği 4.6 kmdir. amerika'nın en yüksek dağı olan denali, ya da bilinen adıyla mckinley dağınin zeminden zirveye olan yüksekliği dir.
fransa i̇talya sınırında bulunan mont blanc/monte bianco deniz seviyesinin  üstündedir, tokyo, japonya'daki fuji dağı  yüksekliğindedir.

 adı 
1970'lerden keşfedilmesine rağmen 40 yıl boyunca isimsiz kaldı. olası bir iniş yeri haline geldiğinde, çeşitli isimler verildi; örneğin, 2010'da bir nasa ismin "gale crater mound" olmasını önerdi. mart 2012'de nasa, amerikalı bir jeolog olan robert p. sharp'ın anısına dağı resmi olmayacak şekilde mount sharp olarak adlandırdı.
[[dosya:pia15292-fig2-marsmountsharp-heightcomparison.jpg|küçükresim|sağ|upright=0.91|dünyadaki 3 yüksek dağ ile mount sharp (aeolis mons)'''in kıyaslandığı resim.]]
belirli bir iniş yeri haline gelen mekanların adlandırılmasından sorumlu olan uluslararası astronomi birliği, bulunduğu klasik albedo özelliğine bağlı kalarak büyük mars dağlarını insan adı olmayacak şekilde adlandırmaktadır. mayıs 2012'de iau böylece aeolis mons dağını adlandırdı, gale'nin kuzey duvarı ile dağın kuzey etekleri arasındaki krater zemin düzlüğüne aeolis palus adını verdi. nasa'nın takdiri ve sharp onuruna, iau bilim insanlarının adlarının büyük kraterlere verilmesine bağlı kalarak "robert sharp"'ın adını  çaplı bir kratere verdi, krater gale'nin  batısında yer almaktadır.

nasa ve esa, basın konferanslarında ve basın bültenlerinde dağı "mount sharp" şeklinde isimlendirmeye devam etti.aeolis türkiye'nin güneybatısında yer alan i̇zmir şehrinin eski isimlerinden biridir.

 uzay aracı keşifleri 
16 aralık 2014'te nasa, "curiosity" keşif aracının ölçümlerine dayanarak, mars gezegeninin atmosferindeki metan miktarında olağandışı bir artış, daha sonra ise düşüş olduğunu bildirdi; aynı zamanda, curiosity keşif aracı tarafından bir kayaçtan delinmiş tozdan marstaki organik kimyasallar tespit edildi. ayrıca, döteryumdan ve hidrojenin oranına yapılan çalışmalardan yola çıkarak, mars'ın gale krateri'ndeki suyun büyük kısmının, kraterde lakebed oluşmadan önceki zamanlarda kaybolduğu bulunmuştur; daha sonra büyük miktarda su kaybolmaya devam etti.

 curiosity görevi 
{| class="wikitable" style="margin:0.5em auto; width:600px;"
! aeolis mons'ta curiosity|-
| style="font-size:88%" | 
<center>curiositynin mojave bölgesindeki kendi portresi (31 ocak 2015).</center>
|}
   itibarıyla curiosity 6 ağustos 2012'de iniş yaptığından beri ( gündür mars'ta zamanlama görevini üstleniyor. 11 eylül 2014'ten beri, curiosity exploring  aeolis mons'un yamaçlarında bulunuyor, mars'ın tarihi ve yapısıyla ilgili daha çok bilgi toplaması bekleniyor. mayıs 2017'nin sonlarından beri, keşif aracı  yol katetti ve  kadar yüksekliğe tırmandı.
{{çoklu resim
| header    =curiosity keşif aracı mount sharp'ın yamaçlarını keşfediyor. 
| align     = center
| direction = horizontal
| image1    = pia17946-marscuriosityrover-plannedroute-20140218.jpg
| width1    = 200
| alt1      =
| caption1  = close-up map -  "dingo gap"'ten "kimberley"'e giden yol (kms-9) (hirise image)(18 şubat 2014/sol 547).
| image2    = marscuriosityrover-traversemap-sol1705-20170522.jpg
| width2    = 400
| alt2      =
| caption2  = traverse map  4 temmuz 2013 (now beyond the "3-sigma safe-to-land ellipse" border) (hirise image)(22 mayıs 2017/sol 1705).
| image3    = pia19067-marscuriosityrover-traversemap-context-sol0817-20141123.jpg
| width3    = 200
| alt3      =
| caption3  = <center>context map - curiositynin trip to mount sharp (star=landing; triangle=stops)(23 kasım 2014/sol 817).</center>
| footer    = credit: nasa/jpl-caltech/university of arizona
| footer_align = right
}}

 galeri 

aşağıda curiosity tarafından çekilmiş fotoğraflar yer almaktadır.
{{geniş resim |pia16768-marscuriosityrover-aeolismons-20120920.jpg|800px|align-cap=center|curiosityden "mount sharp"a bakış (20 eylül 2012; (raw color).}}

 ayrıca bakınız 
 güneş sistemi'nin en yüksek dağlarının listesi
 mars'taki kayalar listesi

 kaynakça 

 i̇leri düzey okuma 
 jürgen blunck – mars and its satellites, a detailed commentary on the nomenclature'', 2nd edition. 1982.

dış bağlantılar 

 google mars scrollable map – centered on aeolis mons.
 aeolis mons – curiosity rover "streetview" (sol 2 – 08/08/2012) – nasa/jpl – 360° panorama
 aeolis mons – curiosity rover mission summary – video (02:37)
 aeolis mons – hirise  (south side of mountain)
 aeolis mons – "mount sharp" oblique (19,663px × 1,452px) 
 aeolis mons – gale crater – image/themis vis 18m/px mosaic (zoomable) (small)
 aeolis mons – gale crater – image/hrscview
 aeolis mons – hrscview (oblique view looking east)
 aeolis mons – 7,703px × 2,253px black & white panorama 
 aeolis mons – color panorama by damien bouic 
 images – pia16105  pia16104 
 video (04:32) – evidence: water "vigorously" flowed on mars – september, 2012 
 color view  by seán doran
 high resolution video of overflight of lower slopes by seán doran

aeolis dörtgeni
mars'taki dağlar
mars bilim laboratuvarı