İran Kürdistan Mücadelesi Örgütü

i̇ran kürdistan mücadelesi örgütü (i̇ngilizce:organization of iranian kurdistan struggle), öğretmen şeyh celal hüseyin tarafından 27 ağustos 1980'de dini ve milli düşünce üzerine kurulduğunu açıkladı, .

tarih

kuruluştan önce 
1979'da i̇ran'da monarşiye karşı bir dizi gösteri düzenlendi ve i̇ran'ın tüm farklı etnik grupları katıldığı için daha sonra i̇ran halk devrimi veya i̇slam devrimi olarak anıldı. bu devrimin sonucu bir i̇slam cumhuriyeti oldu. kürdistan'da devrimin başlangıcı mahabad'da, ardından baneh'te başladı, özellikle han ahmed khani'nin cenazesinin ardından şeyh celal hosseini liderliğinde halk farklı sloganlarla şah'a karşı yürüdü ve gösteri yaptı. şeyh celal, i̇ran şahı'nın yetkililerine saldırarak onları zalim olarak niteledi ve bu hükûmetin yolsuzluklarını ve kötülüklerini halka anlattı. şah'ın yetkililerini yenmeyi ve kendi kendini yöneten birkaç konsey kurmayı başardılar. devrimin zaferi ve monarşinin düşüşü, humeyni'nin paris'ten tahran'a dönüşü ve bir iş adamının başkanlığında geçici bir hükûmetin kurulmasının ardından, şeyh ezadin hosseini liderliğindeki doğu kürdistan güçleri, dini lideri ziyaret etti. i̇ran devrimi, ayetullah ali hamaney, kürt haklarını tartışacak. ancak yeni seçilen yetkililer bunun i̇ran'ın bölünmesine yol açacağına inandıkları ve bu nedenle şeyh celal'in taleplerini yerine getirmedikleri için ziyaret başarısız oldu. devrimin başında kürdistan'ın haklarını desteklediklerini ifade etseler de, devrimin zaferinden sonra kürdistan'a karşı çıktılar. i̇ran devriminin liderleri, yeni bir yönetim sistemi seçmek için bir referandum düzenlemeye karar verdiler. halka sorulan tek soru monarşi mi yoksa i̇slam cumhuriyeti mi idi. i̇ran'da birçok kişi katıldı, ancak çok az kürt, çünkü referandumun başta şeyh ezzadin olmak üzere kürtlere hak tanıdığına dair hiçbir belirti olmadığına inanıyorlardı. bir i̇ran gazetesinde referanduma katılmayacağını duyurdu. ardından demokrat parti ve komala başta olmak üzere diğer güçler halkı katılmamaya teşvik etti. ancak sonunda referandum başarılı oldu ve bir i̇slam cumhuriyetinin kurulmasına yol açtı. ağırlıklı olarak sünni müslümanlar olan kürtler, şii teokrasisinin kurulmasına büyük ölçüde karşıydılar. humeyni'nin güçleri kürtleri sadakatsizlik ve ayrılıkçılıkla suçladı ve onlara saldırdı.

kürtler ile humeyni güçleri arasında 3 aydır çatışma çıktı. humeyni, sadık halhali'yi kürdistan'ın meşru hükümdarı olarak atadı ve ona tüm yetkileri verdi. bunun üzerine halhali, kürdistan'a giderek kürt figürlerinden yardım ve destek istedi ancak reddedildi. khalkhali, baneh'te şeyh celal'in ailesine saldırdı ve onları öldürdü. ayrıca hükûmete karşı çalışanları öldürmeye ve infaz etmeye başladı. bunlar karne katliamına, kalatan katliamına ve daha birçok olaya yol açtı.

kuruluş 
khabat teşkilatı, 27 ağustos 1980'de şeyh celal tarafından kürt-i̇slam milliyetçiliğini destekleyen birkaç din öğretmeninin yardımıyla kuruldu. bu, kürdistan'ın i̇ran kısmında yeni bir akıma yol açtı çünkü böyle bir ideolojiye sahip böyle bir örgüt yoktu. khabat'tan önce, diğer tüm kürt partileri, dindar kürtlerin desteklemediği, güçlü bir şekilde solcuydu. 1980'de khabat, kuruluş kongresi adı verilen ilk kongresini baneh'te düzenledi. şeyh celal hüseyni birinci şahıs ve katip olarak seçildi. khabat teşkilatı'nın kurulmasına tepki olarak baneh ve sardasht'tan pek çok kişi örgüte üye oldu. doğu kürdistan'ın iki ana partisi olan demokrat parti ve komala ka, bu örgütün kurulmasını olağan karşılamış, kendilerine karşı çıkmak ve çalışmalarını engellemek için kurulduğuna inanmıştır. khabat örgütü, bu partilere karşı çıkmak için kurulmadığını belirtmiş olsa da asıl amacının rejim güçleriyle savaşmak ve kürt haklarını elde etmek olduğunu belirtmişti. daha sonra i̇ran'ın kürt örgütlerine yönelik yoğun baskıları nedeniyle irak kürdistanı'na kaçtılar. khabat, i̇ran sınır muhafızlarına zaman zaman sınır ötesi saldırılar yapıyor.

i̇deoloji 
khabat teşkilatı'nın kurulması o dönemde yeni bir olaydı ve onu diğer kuruluşlardan farklı kılıyordu. çünkü i̇ran devrimi öncesi ve sırasında i̇ran kürdistanı'ndaki siyasi ve silahlı mücadeleye katılanlar, siyasi ve ideolojik düşüncelerinde çoğunlukla liberal, solcu ve sosyalist, yani komünist düşünce ve sol inançlardan etkilenmiş kişilerdi. buna karşılık i̇ran i̇slam cumhuriyeti, sünni kürt müslümanlar için kabul edilemez olan bir şii teokrasisine sahipti. bu nedenle i̇slami ve milliyetçi bir örgütün varlığı gerekli görülmüştür. haklarını elde etmenin yolunun bu olduğuna ve laikliğin bir şey kazandırmayacağına inanıyorlardı.

kaynakça 

asya kuruluş taslakları
i̇ran taslakları
i̇ran'daki kürt örgütleri
kürt i̇slam örgütleri
kürdistan taslakları
i̇ran tarafından terör örgütü olarak tanımlanmış örgütler