mismayil/tr_wikipedia huggingface dataset:
Charles Coughlin

charles edward coughlin (d. 25 ekim 1891 – ö. 27 ekim 1979), daha çok peder coughlin olarak bilinen, amerika birleşik devletleri'nde, detroit yakınlarında yaşayan bir kanadalı-amerikalı katolik rahipti. küçük çiçeğin ulusal mabedi'nin kurucu rahibiydi. "radyo rahibi" lakabını alarak, radyoyu geniş bir kitleye ulaşmak için kullanan ilk siyasi liderlerden biriydi. 1930'larda, abd nüfusu yaklaşık 120 milyon iken, tahmini 30 milyon dinleyici onun haftalık yayınlarını takip ediyordu.

coughlin, kanada'da işçi sınıfından i̇rlandalı katolik bir anne babanın çocuğu olarak dünyaya geldi. 1916'da rahipliğe atandı ve 1923'te royal oak, michigan'daki little flower ulusal mabedi'ne atandı. coughlin, dünya çapında katolik karşıtı duyguların arttığı bir dönemde vaazlarını yayınlamaya başladı. yayınları daha politik hale geldikçe, giderek daha da popüler oldu.

coughlin, başlangıçta, franklin d. roosevelt'in ve new deal'in sesli bir destekçisiydi, ancak roosevelt'in sert bir eleştirmeni oldu ve onu bankacılara karşı fazla dost olmakla suçladı. 1934'te ulusal sosyal adalet birliği adlı bir siyasi örgüt kurdu. platformu, parasal reformlar, büyük endüstrilerin ve demiryollarının kamulaştırılması ve işçi haklarının korunması çağrısında bulundu. üye sayısı milyonlara ulaştı, ancak yerel olarak iyi organize edilmedi.

coughlin, yahudi bankacılara saldırdıktan sonra, radyo programını antisemitik yorumlar yayınlamak için kullanmaya başladı. 1930'ların sonlarında, nazi almanyası ve faşist i̇talya'nın bazı faşist politikalarını destekledi. yayınları, "amerikan kültürüne uygulanan faşist gündemin bir çeşitlemesi" olarak tanımlandı. başlıca konuları, "sosyal adalet" sloganını kullanarak dini olmaktan çok siyasi ve ekonomikti. 1939'da avrupa'da ii. dünya savaşı'nın patlak vermesinden sonra, roosevelt yönetimi radyo programını iptal ettirmeye zorladı ve sosyal adalet gazetesinin posta yoluyla dağıtımını yasakladı. coughlin, 1966'da emekli olana kadar bir cemaat papazı olarak çalışarak, kamu arenasından büyük ölçüde kayboldu.

coughlin 1942'de kamudaki kariyerine son vermek zorunda kalmasına rağmen, 1966'da emekli olana kadar bucak papazı olarak görev yaptı. 30 mayıs 1951'de antisemitizm ve radyo istasyonlarını siyasi çıkarlarını ilerletmek için kullanma suçlamaları yöneltilen ve de yayın lisansını elinde tutmak için uzun bir hukuk mücadelesinin ardından ölen george a. richards'ın cenazesine katıldı.

coughlin, 1979'da 88 yaşında bloomfield hills, michigan'da öldü. kilise yetkilileri, onun birkaç haftadır yatalak olduğunu belirtti. southfield, michigan'daki kutsal kabir mezarlığı'na gömüldü.

kaynakça

1891 doğumlular
1979 yılında ölenler
amerikalı faşistler
amerikalı milliyetçiler
amerika birleşik devletleri'nde antisemitizm
amerikalı antikomünistler
i̇rlanda asıllı kanadalılar
amerika birleşik devletleri'ndeki kanadalı göçmenler
hristiyan faşistler
amerikalı komplo teorisyenleri
Ray Guy

william ray guy (d. 22 aralık 1949; ö. 3 kasım 2022), amerikan futbolu oyuncusu.

yaşamı ve kariyeri
guy, 22 aralık 1949'da swainsboro, georgia'da doğdu. güney mississippi üniversitesi'nde eğitim görürken aktif spor kariyerine oyun kurucu ve hücum mevkilerinde üniversite takımı altın kartallar'da başlamış ardından 1973'ten 1986 yılına kadar profesyonel olarak ulusal amerikan futbolu ligi (nfl) ekiplerinden oakland/los angeles raiders'ta oynamıştır. takımıyla super bowl turnuvasında üç kez  zafer kazanmışlardır.

aktif spor kariyerindeki başarılarıyla 2 ağustos 2014'te profesyonel futbol şöhretler holü'ne adı dahil edilerek (jan stenerud'dan sonra) en iyi ikinci golcü ve en iyi oyun kurucu seçildi.

özel yaşamı ve ölümü
beverly guy ile evli olup ryan ve amber iki çocuk sahibiydi.

14 ağustos 2011'de iflas veren sporcu kazandığı super bowl turnuvasında kazandığı yüzüklerini borcuna karşılık hibe etmiştir. açık arttırmayla satışa çıkarılan yüzükleri 90 bin dolarlık üst tahminin biraz üzerinde 96.216 dolara sahibini bulmuştur.

guy, 3 kasım 2022'de uzun süren bir hastalığın ardından hattiesburg, mississippi'de 72 yaşında öldü.

kaynakça

dış bağlantılar
career statistics and player information from  pro football reference
rayguypuntingcamps.com 
prokicker.com 
ray guy's southern miss career 
"the guy behind guy" - article about the ray guy award statue 
"a closer look at ray guy’s hall of fame candidacy"  at ny times blog

1949 doğumlular
2022 yılında ölenler
amerikalı amerikan futbolcuları
Çıkış düğümü boylamı

çıkış düğümü boylamı (☊ veya ω), bir nesnenin uzaydaki yörüngesini belirtmek için kullanılan yörünge ögelerinden biridir. belirtilen bir referans düzleminde ölçüldüğü gibi, boylamın orijini olarak adlandırılan belirli bir referans yönünden çıkış düğümün yönüne olan açıdır. çıkış düğümü, bitişik görüntüde görüldüğü gibi, nesnenin yörüngesinin referans düzleminden geçtiği noktadır. yaygın olarak kullanılan referans düzlemleri ve boylamın kökenleri şunları içerir:
 yer merkezli yörüngeler için, referans düzlemi olarak dünya'nın ekvator düzlemi ve boylamın başlangıcı olarak koç'un ilk noktası. bu durumda boylam, çıkış düğümün sağ açıklığı (raan) olarak da adlandırılır. açı, koç'un ilk noktasından düğüme doğuya doğru (veya kuzeyden görüldüğü gibi saat yönünün tersine) ölçülür. bir alternatif, uzay aracının ekvatoru geçtiği yerel ortalama zamana dayanan, çıkış düğümün yerel saatidir (ltan). diğer gezegenlerin etrafındaki uydular için de benzer tanımlar mevcuttur (bkz. gezegen koordinat sistemleri).
 güneş merkezli yörüngeler için, referans düzlemi olarak ekliptik ve boylamın başlangıcı olarak koç'un ilk noktası. açı, koç'un ilk noktasından düğüme kadar saat yönünün tersine (ekliptiğin kuzeyinden görüldüğü gibi) ölçülür.
 güneş sistemi dışındaki yörüngeler için, referans düzlemi olarak ilgi noktasında (gök düzlemi olarak adlandırılır) gökküresine teğet olan düzlem ve kuzey (yani, gözlemciden kuzey gök kutbuna yönün dik izdüşümü) gökyüzü düzlemine) boylamın kökeni olarak. açı, kuzeyden düğüme doğuya doğru (veya gözlemci tarafından görüldüğü gibi saat yönünün tersine) ölçülür., pp. 40, 72, 137; , chap. 17.

sadece görsel gözlemlerden bilinen çift yıldız durumunda, hangi düğümün yükseldiğini ve hangi düğümün alçaldığını söylemek mümkün değildir. bu durumda kaydedilen yörünge parametresi basitçe düğümün boylamı, ω olarak etiketlenir ve boylamı 0 ile 180 derece arasında olan düğümün boylamını temsil eder., chap. 17;, p. 72.

durum vektörlerinden hesaplama 
astrodinamikte, yükselen düğümün boylamı, belirli bağıl açısal momentum vektöründen h aşağıdaki gibi hesaplanabilir:

burada n = ⟨nx, ny, nz⟩ artan düğüme doğru işaret eden bir vektördür. referans düzleminin xy düzlemi olduğu varsayılır ve boylamın orijini pozitif x ekseni olarak alınır. k, xy referans düzleminin normal vektörü olan birim vektördür (0, 0, 1).

eğik olmayan yörüngeler için (eğiklik sıfıra eşit), ω tanımsızdır. hesaplama için, o zaman, geleneksel olarak, sıfıra eşittir; yani, yükselen düğüm, nnin pozitif x eksenini göstermesine izin vermeye eşdeğer olan referans yönünde yerleştirilir.

ayrıca bakınız 
ekinoks
kepler yörüngeleri
yörüngeler listesi
yörünge düğümleri
yörünge düzleminin bozulması, yükselen düğümün presesyonuna neden olabilir.

kaynakça 

yörüngeler
John Augustus Atkinson

john augustus atkinson (1775-1830) bir i̇ngiliz sanatçı, oymacı ve suluboya ressamıydı.

hayatı 
atkinson 1775'te londra'da doğdu. 1784'te st. petersburg'a amcası james walker'in yanına gitti. rus i̇mparatoriçe büyük katerina'ya oymacı olarak hizmet verdi. petersburg'ta resim galerilerinde çalıştı, katerina ve oğlu i. pavel tarafından teşvik edildi ve pavel tarafından rus tarihi konulu resimler yapmak için görevlendirildi.

1801'de i̇ngiltere'ye döndü ve 1803'te rusların görgü, gümrük ve eğlencelerinin pitoresk temsili'ni, kendi çizdiği ve kazıdığı 100 tabloda yayınladı. suluboya çalışmaları da yaptı ve 1808'de suluboya ressamları cemiyeti'ne seçildi. napolyon savaşları sırasındaki eserlerinin çoğu deniz konuluydu. john burnet tarafından kazınmış waterloo savaşı da dahil olmak üzere birçok savaş sahnesi çizdi.

kraliyet sanat akademisi sergisine son katkısı 1829'da oldu. 25 mart 1830'da londra'da öldü.  vasiyeti de 1830 tarihliydi.

seçilmiş çalışmaları 

 kızaklarda taşıma 1803 büyük victoria sanat galerisi, britanya kolombiyası 
 bir rus köyü 1804 büyük victoria sanat galerisi, britanya kolombiyası
 golubtza 1804 büyük victoria sanat galerisi, britanya kolombiyası
 köy eğlenceleri 1804 büyük victoria sanat galerisi, britanya kolombiyası
 tom jones courtauld sanat enstitüsü'nden bir sahne, londra 
 gevşek halat courtauld sanat enstitüsü, londra
 dört atlı belçika vagonu tate gallery, londra 
 ossian the huntington library, california'ya çizimler 
 bir kurşunu kaldırmak 1807 ulusal denizcilik müzesi 
 greenwich emekliler 1808 ulusal denizcilik müzesi
 skating, 1810 tyne & wear müzeleri, i̇ngiltere 
 kral edward iv 1812 saltanatının gemileri - san francisco güzel sanatlar müzeleri
 42. highlanders, waterloo courtauld sanat enstitüsü, londra
 bir savaş adamına binen i̇ngiliz denizciler 1815 ulusal denizcilik müzesi

referansla 

londra doğumlu ressamlar
i̇ngiliz gravür sanatçıları
19. yüzyıl i̇ngiliz ressamları
i̇ngiliz erkek ressamlar
18. yüzyıl i̇ngiliz ressamları
1830 yılında ölenler
Piccolomini Altarı

piccolomini altarı (sunağı), siena katedrali'nin sol nefinde bulunan ve kendisinin mezarı olması amacıyla kardinal francesco todeschini piccolomini tarafından yaptırılan mimari ve heykelsi bir sunaktır. ancak kardinal papa olarak seçildi ve iii. pius ismini aldı ve öldüğünde de vatikan'a gömüldü. sunak 1481 ve 1485 yılları arasında andrea bregno tarafından carrara mermerinde inşa edildi ve sonraki yıllarda eklemeler yapıldı. bunlar arasında michelangelo tarafından 1501 ve 1504 yılları arasında yapılan aziz peter, augustine (daha sonra saint pius olarak yeniden yontulan), paul ve gregory'yi betimleyen dört niş heykel bulunmaktadır. sunağın tepesinde, jacopo della quercia'nın (muhtemelen) bir heykeli olan kadın (madonna) ve çocuk heykeli vardır. madonna'nın merkezi tablosu paolo di giovanni fei'ye aittir ve 14. yüzyılın sonlarında yapılmıştır.

tarih 
daha sonra papa iii. pius olan kardinal francesco todeschini piccolomini, amcası papa ii. pius'a sanat eserleri adamak, piccolomini ailesinin siena'daki siyasi ve kültürel gücünü kutlamak amacıyla kendi mezarı olması için anıtsal bir sunak inşa etmeyi amaçladı. ancak gerçekte, todeschini papa seçildikten sonra vatikan'a gömüldü. todeschini tarafından seçilen yerde bir zamanlar ayakkabıcılar için doğuş'u tasvir eden bir sunak vardı.  ayakkabıcılar duomo içinde başka bir yer almaları karşılığında yeri kardinale vermeyi kabul ettiler.

bibliyografya 

  umberto baldini, michelangelo scultore, rizzoli, milano, 1973.
  toscana. guida d'italia (guida rossa), touring club italiano, milano, 2003.

kaynakça

dış bağlantılar 

 wga girişi 
  

sunak panoları
piccolomini ailesi
i̇talya'daki mermer heykeller
michelangelo heykelleri
Taddei Tondo

taddei tondo veya bebek aziz john'la bakire ve çocuk, i̇talyan rönesans sanatçısı michelangelo buonarroti tarafından yapılan madonna ve çocuk ve bebek vaftizci yahya'nın mermer bir kabartma tondosudur (dairesel kompozisyon). londra'daki kraliyet sanat akademisi'nin daimi koleksiyonundadır. michelangelo'nun büyük britanya'daki tek mermer heykelidir. oyma tekniğinin "mükemmel bir gösterimi"  olan eser, "güçlü bir duygusal ve anlatısal güce" sahiptir.

galeri

kaynakça

dış bağlantılar 

 taddei tondo (kraliyet sanat akademisi koleksiyonları) 

çıplak heykeller
16. yüzyıl heykelleri
royal academy of arts
nü
michelangelo heykelleri
Thomas Sneum

thomas christian sneum (21 mayıs 1917 fanø - 3 şubat 2007 roskilde) ii. dünya savaşı sırasında danimarka'daki ilk i̇ngiliz ajanlarından biri olan danimarkalı bir uçuş subayıydı. en büyük başarısı 1941 yılında fanø'daki iki alman freya radar istasyonunun fotoğrafını çekmesidir. 21-22 haziran 1941 gecesi pilot kjeld pedersen ile birlikte bir d.h. hornet moth ile danimarka'dan büyük britanya'ya bir kaçış gerçekleştirmiştir. bu olay daha sonra ken follett'e hornet flight adlı romanını yazması için ilham verecektir.

sneum, heinrich himmler'e şubat 1941'de hotel d'angleterre'deki bir odada yaylı tüfekle suikast düzenlemeyi planladığını, ancak himmler'in kamuoyunun karşısına çıkmaması üzerine planın iptal edildiğini belirtmiştir.

savaştan sonra
sneum, serbest bırakıldıktan sonra, danimarka'ya geri döndü ve hemen ulusal polis ve ordunun istihbarat servisleri tarafından sorguya çekildi. sneum daha sonra serbest bırakıldı ve bir uçuş teğmeni olarak eski görevine geri dönmesi teklif edildi. sneum i̇ngiliz hizmetinde albay rütbesine eriştiğinden, bu teklif savaşta yer almış bir adama yapılan büyük bir hakaretti. sneum bunu kabul etmedi. daha sonra i̇sviçre'ye gitmeden önce falck's flyvekorps'un inşasına yardım etti.

daha fazla okuma

kaynakça 

ii. dünya savaşı'nda britanyalı casuslar
2007 yılında ölenler
1917 doğumlular
kb1 danca kaynakları (da)
Kozluca, Ulukışla

kozluca, niğde ilinin ulukışla ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
köy, 1927'den beri aynı adı taşımaktadır.

coğrafya 
köy; niğde il merkezine 77 km, ulukışla ilçe merkezine ise 26 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

ulukışla belde ve köyleri
Emir Ortakaya

emir ortakaya (d. 22 haziran 2004; ankara, türkiye), türk profesyonel futbolcudur. stoper mevkiinde oynamaktadır. 1. lig ekiplerinden kocaelispor forması giymektedir.

kariyeri

gençlerbirliği 
emir ortakaya futbol kariyerine, doğduğu şehrin takımı olan gençlerbirliği'nde başladı. ağustos 2020'de gençlerbirliği'nin u-19 takımına yükseldi. aynı sezon, u-19 süper ligi'nde 14 maça çıktı. 10 ağustos 2021'de barış alıcı transferi karşılığında fenerbahçe'ye takaslandı.

fenerbahçe 
10 ağustos 2021'de fenerbahçe'nin u-19 takımına transfer oldu. fenerbahçe formasıyla u-19 süper ligi'nde 28 maça çıktı ve 3 gol kaydetti. sezon sonunda 1. lig ekibi göztepe'ye kiralandı.

göztepe 
3 ağustos 2022'de göztepe ile 1 yıllık kiralık sözleşmesi imzaladı. 14 ağustos'ta göztepe formasıyla 1. lig'deki ilk maçına sakaryaspor karşısında çıktı. ligdeki ilk hafta maçından itibaren düzenli bir şekilde ilk 11 oyuncusu oldu ve çoğu maçta 90 dakika sahada kaldı. 16 mayıs 2023'te çaykur rizespor ile 3-3 berabere kaldıkları karşılaşmada kariyerindeki ilk golünü attı.

dış bağlantılar
 
 

2004 doğumlular
yaşayan insanlar
ankara doğumlu futbolcular
stoper futbolcular
gençlerbirliği sk futbolcuları
fenerbahçe sk futbolcuları
göztepe sk futbolcuları
türk erkek futbolcular
türkiye 15 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
türkiye 16 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
türkiye 18 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
türkiye 19 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
Köşkönü, Ulukışla

köşkönü, niğde ilinin ulukışla ilçesine bağlı bir köydür.

tarihçe 
daha önceleri tabaklı köyüne bağlı olan köşkönü, 2015 yılında köy statüsü aldı.

coğrafya 
köy; niğde il merkezine 65 km, ulukışla ilçe merkezine ise 16 km uzaklıktadır.

nüfus

kaynakça

dış bağlantılar 
 

ulukışla belde ve köyleri
Caspar Phillipson

caspar phillipson (d. 13 ocak 1971), ağırlıklı olarak i̇skandinav yapımlarında olmak üzere ekranda, sahnede ve seslendirme sanatçısı olarak performans sergilemiş danimarkalı bir aktördür. phillipson i̇ngilizce konuşulan dünyada en çok 2016 yapımı jackie filminde canlandırdığı john f. kennedy karakteriyle tanınmaktadır. phillipson jackie'de sadece on dakika görünmesine rağmen, kennedy'ye olan benzerliği alışılmadık derecede çarpıcı olarak değerlendirildi. phillipson daha sonra kennedy'yi bir kısa filmde, kennedy'nin konuşmalarının canlı performanslarında, project blue book adlı tv dizisinde ve 2022 yapımı marilyn monroe biyografisi blonde'da canlandırdı.

dış bağlantılar 

 

hcards'lı maddeler
danimarkalı erkek tiyatro oyuncuları
danimarkalı erkek sinema oyuncuları
21. yüzyılda danimarkalı erkek oyuncular
20. yüzyılda danimarkalı erkek oyuncular
yaşayan insanlar
1977 doğumlular
Izumi Shikibu

izumi shikibu (; ms 970'ler-1030), orta heian döneminde yaşamış bir japon şairdi. otuz altı orta çağ şiir ölümsüzü'nden biri olarak kabul edilmektedir. murasaki shikibu ve i̇mparatoriçe shōshi'nin sarayında akazome emon'un çağdaşıydı.

izumi shikibu, birçok kişi tarafından heian döneminin en büyük kadın şairi olarak kabul edilir. mirası 242 şiir ve iki kashū içerir.

kaynakça

ek okuma 
 izumi shikibu. (2019). the izumi shikibu nikki. toyo press.

dış bağlantılar 

 
 
  the diary of izumi shikibu ,  by izumi shikibu (974-) publication: diaries of court ladies of old japan . translated by annie shepley omori and kochi doi, with an introduction by amy lowell. boston and new york: houghton mifflin company, 1920, pp. 147–196.

970'lerde doğanlar
1030 yılında ölenler
japon şairler
japon anı yazarları
japon budistler
günlük yazarları
10. yüzyıl şairleri
11. yüzyıl şairleri
Bell P-39 Airacobra

bell p-39 airacobra ii. dünya savaşı sırasında amerika birleşik devletleri ordusu hava kuvvetleri için bell aerospace firması tarafından üretilen bir avcı uçağıdır. amerika birleşik devletleri savaşa girdiğinde hizmette olan başlıca amerikan savaşçılarından biriydi. p-39, sovyet hava kuvvetleri tarafından da kullanıldı. türünün diğer büyük kullanıcıları arasında özgür fransız, kraliyet hava kuvvetleri ve i̇talyan ortak-savaşçı hava kuvvetleri vardı.

pilotun arkasına, orta gövdeye yerleştirilmiş motor ve uzun şaftlı bir traktör pervanesi ile alışılmadık bir düzeni vardı. aynı zamanda, üç tekerlekli bisiklet alt takımına sahip ilk avcı uçağıydı. motorun ortasına yerleşimi yenilikçi olmasına rağmen, p-39'un tasarımı, verimli bir turbo-supercharger'ın olmaması nedeniyle engellendi ve yüksek irtifada çalışmasını engelledi. bu nedenle batı avrupa'da kullanılmak üzere raf tarafından reddedildi, ancak çoğu hava savaşının orta ve düşük irtifalarda gerçekleştiği sscb tarafından kabul edildi.

p-63 kingcobra türevi ile birlikte p-39, bell tarafından üretilen en başarılı sabit kanatlı uçaklardan biriydi.

kaynakça

dış bağlantılar

 
 avustralya savaş anıtı, abd 5. hava kuvvetleri silah kamera görüntüleri, 1943 . p-39 silah kamerası görüntülerini içerir (1:03 işaretinden). teğmen robert adler (41. fs, usaaf) 1943'te yeni gine'de tsili tsili yakınlarında çift motorlu japon bombardıman uçaklarını düşürür.

bell uçakları
tek motorlu pervaneli uçaklar
Gunter d'Alquen

gunter d'alquen (24 ekim 1910 – 15 mayıs 1998) schutzstaffel'in (ss) resmi gazetesi olan haftalık das schwarze korps'un ("kara kolordu") baş editörü ve ss-standart kurt eggers'ın komutanıydı.

i̇lk yılları
gunter d'alquen, 24 ekim 1910'da essen'de carl d'alquen adında bir katolik-mason yün tüccarı ve yedek subayın oğlu olarak dünyaya geldi. essen'de gramer okuluna gitti ve 1925'te hitler gençliği'ne katıldı. 1927'de d'alquen sa üyesi oldu ve 16 yaşında nsdap'a katıldı.

d'alquen, nasyonal sosyalist alman öğrenci birliği'nde aktifti. 10 nisan 1931'de ss üyesi oldu. tarih ve filoloji öğrenimini tamamlamayarak gazetecilik mesleğine yöneldi. 1932'den itibaren völkischer beobachter'in ("völkisch observer") yayın kurulunda siyasi muhabirlik yaptı. mart 1935'te kendisini das schwarze korps'un baş editörü olarak atayan heinrich himmler'in dikkatini burada çekti.

baş editör
d'alquen'in gazetesi sık sık aydınlara, öğrencilere, masonlara, bazı bilim adamlarına, asi işadamlarına, kaçakçılara, din adamlarına ve himmler'in öfkesini uyandıran alman toplumunun diğer temsilcilerine saldırdı. kötü şöhretli antisemitizmiyle das schwarze korps, kendisini nazi inançlarının ahlaki bir sözcüsü olarak kabul ettirdi.

d'alquen eylül 1939'dan itibaren, önde gelen bir ss savaş muhabiri oldu. d'alquen'in arkadaşı, ss savaş muhabiri ve 1943'te çatışmada öldürülen das schwarze korps'un editörü kurt eggers'ın adını taşıyan ss-standarte kurt eggers adlı propaganda formasyonunun başına atandı.

savaş esiri
mayıs 1945'te d'alquen, i̇ngiliz ordusu tarafından savaş esiri olarak alındı. i̇ngiltere, northumberland'daki featherstone kalesi'nin arazisindeki bir savaş esiri kampı olan camp 18'de tutuldu.

daha sonra ki yaşamı
savaştan sonra, d'alquen, nazi imha kampları hakkında herhangi bir bilgisi olduğunu reddetti. 10 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

temmuz 1955'te, berlin'deki nazilerden arındırma mahkemesi tarafından 60.000 dm para cezasına çarptırıldı ve ardından üç yıl boyunca emeklilik haklarını kaybetti. nazi devletinde kiliselere, yahudilere ve yabancılara karşı savaş propagandası ve kışkırtmada önemli bir rol oynamaktan suçlu bulundu. d'alquen'in bu faaliyetten elde ettiği gelirin daha fazla araştırılmasından sonra, ocak 1958'de 28.000 dm daha para cezasına çarptırıldı.

i̇ngiliz istihbaratına göre naumann çevresinin bir üyesiydi. 1950'lerin sonlarında, mönchengladbach'ta bir dokuma fabrikasının hissedarı oldu.

15 mayıs 1998'de mönchengladbach'ta öldü.

kaynakça

dış bağlantılar

books by gunter d’alquen  (almanca)
gunter d'alquen auf der familien (almanca)

1910 doğumlular
1998 yılında ölenler
ss-standartenführer
nazi propagandacılar
sa personelleri
almanya'da antisemitizm
alman savaş muhabirleri
alman antikomünistler
kurgusal olmayan eserler veren alman yazarlar
ii. dünya savaşı'nda almanlar
Reichs-Rundfunk-Gesellschaft

reichs-rundfunk-gesellschaft (rrg; reich yayın şirketi) 1925'ten 1945'e kadar aktif olan alman bölgesel kamu radyo ve televizyon yayın şirketlerinin ulusal ağıydı. rrg'nin yayınları almanya'nın her yerinde alınabilmekteydi ve 1933'ten sonra nazi propagandası için yoğun bir şekilde kullanıldı.

rrg yayınlarının tarihi kayıtları günümüzde alman yayın arşivi tarafından tutulmaktadır.

kaynakça

1925'te kurulan oluşumlar
1961'de feshedilmiş oluşumlar
almanya'daki radyo kanalları
85 Io

io (küçük gezegen tanımı: 85 io), asteroid kuşağının merkez bölgesinden yaklaşık 170 kilometre çapında karbonlu bir asteroittir. tanımlanmış bir yabancı eunomian'dır.

keşif ve adlandırılma 
c. h. f. peters tarafından 19 eylül 1865'te keşfedilmiş ve yunan mitolojisi'nde zeus'un sevgilisi io'nun adını almıştır. io aynı zamanda jüpiter'in volkanik uydu'sunun da adıdır. i̇ki basamaklı bir sayı ve iki harfli bir isimle 85 io, tüm küçük gezegenlerin en kısa adlısıdır.

yörünge ve fiziksel özellikler 
85 io, 10°'lik belirsizlikle ekliptik koordinatlardan (β, λ) = (-45°, 105°) veya (-15°, 295°) birine doğru bakan kutbuyla  ters yön yörüngede hareket eder. bu, sırasıyla yaklaşık 125° veya 115°'lik bir eksen eğikliği sağlar. şekli oldukça düzenlidir.

smass sınıflandırmasına göre karbonlu c-tipi asteroittir, bu da muhtemelen karbonlu kayalardan oluşan ilkel bir cisim olduğu anlamına gelir. 141 lumen ve 70 panopaea gibi, eunomia asteroit ailesi içindeki yörüngede dönen bir yabancıdır, ancak parçalanmış ana cisimle ilgili değildir.

10 aralık 1995'teki bir yıldız örtülmesi olayında 178 kilometrelik bir çap ölçüldü. 85 io'nun başka örtülme olayı (büyüklük 13,2) 12 mart 2009'da amerika birleşik devletleri'nin doğusunda 2ucac 35694429 (büyüklük 13,8) yıldızıyla meydana geldi.

ayrıca bakınız 
 güneş sistemindeki nesnelerin kütleye göre listesi

kaynakça

dış bağlantılar 
 i̇ngilizce fotometrik verilerden otuz asteroitin şekilleri ve dönüş özellikleri, torppa (2003)  
 
 

küçük gezegenler
adını yunan mitolojisinden alan küçük gezegenler
adlandırılmış küçük gezegenler
christian peters keşifleri
1865'te keşfedilen astronomik cisimler
Jiemin

jiemin (; ms 498-21 haziran ms 532), çin'de kuzey vey hanedanı'nın 11. imparatorudur. saltanatı ms 531'den ms 532 yılında ölümüne kadar sürmüştür.

jiemin, erzhu rong'un i̇mparator xiaozhuang tarafından öldürülmesinden sonra, i̇mparator xiaozhuang'ı devirdikten sonra, üstün general erzhu rong'un boy üyelerinden sonra imparator oldu. i̇mparator jiemin, kuzey vey devletini canlandırmaya çalıştı, ancak gücü erzhular tarafından engellendiğinden fazla bir şey başaramadı. general gao huan ms 532'de erzhuları yendikten sonra, i̇mparator jiemin gao tarafından hapsedildi ve ardından gao'nun imparator yaptığı i̇mparator xiaowu tarafından zehirlenerek öldürüldü.

kaynakça 

498 doğumlular
532 yılında ölenler
6. yüzyıl hükümdarları
kuzey vey imparatorları
suikast sonucu ölen hükümdarlar
zehirlenerek ölenler
Yuan Lang

yuan lang (; ö. ms 513-532), çin'de kuzey vey hanedanı'nın geçici imparatorudur. saltanatı ms 531'den ms 532 yılına kadar sürmüştür.

erzhu rong'un kuzeni erzhu shilong tarafından imparator yapılan jiemin'e karşı imparatorluk tahtı için rakip bir aday olarak ms 531'de üstün general erzhu rong'un boyuna isyan eden general gao huan tarafından imparator ilan edildi. ms 532'de gao'nun erzhulara karşı kazandığı zaferden sonra, soyu son imparatorlardan uzak olan yuan lang'ın imparator olmaya uygun olmadığına inandı ve bunun yerine i̇mparator xiaowu'yu imparator yaptı. i̇mparator xiaowu, yuan lang'ı anding prensi yapsa da o yıl onu ölüme mahkum etti.

513 doğumlular
532 yılında ölenler
6. yüzyıl hükümdarları
kuzey vey imparatorları
suikast sonucu ölen hükümdarlar
Xiaowu

xiaowu (; ms 510-3 şubat ms 535), çin'de kuzey vey hanedanı'nın 12. ve son imparatorudur. saltanatı ms 532'den ms 535 yılında ölümüne kadar sürmüştür.

general gao huan, ms 532'de ölen üstün general erzhu rong'un boyuna isyan edip onu mağlup ettikten sonra, i̇mparator xiaowu'yu imparator yaptı. gao'nun onu imparator yapmasına rağmen, i̇mparator xiaowu, kendisini gao'nun kontrolünden kurtarmaya çalıştı ve ms 534'te, general yuwen tai ile hizaya girerek gao'dan resmen ayrıldı. gao, imparatorluk hükûmetinin kontrolünü tekrar ele geçirmek için güneye ilerlediğinde, i̇mparator xiaowu, yuwen'in topraklarına kaçtı ve kuzey vey'in ikiye bölünmesine yol açtı. bununla birlikte, i̇mparator xiaowu'nun yuwen ile olan ilişkisi, yuwen'in kuzenleriyle olan ensest ilişkilerine göz yummayı reddetmesi üzerine kısa sürede kötüleşti ve yeni yıl ms 535 civarında, yuwen tarafından ölümüne zehirlendi. i̇mparator xiaowu'nun halefi batı vey i̇mparatoru wen, tipik olarak, imparatorluğun bölünmesini resmileştiren batı vey'in ilk imparatoru olarak kabul edilir.

kaynakça 

410 doğumlular
535 yılında ölenler
6. yüzyıl hükümdarları
kuzey vey imparatorları
suikast sonucu ölen hükümdarlar
zehirlenerek ölenler
Sinelagmatik sözleşme

sinelagmatik sözleşme, medeni hukukta sözleşmenin her bir tarafının diğer tarafa bir şey temin etmekle yükümlü olduğu bir sözleşme türüdür. eski yunanca'da değiş tokuş anlamına gelen συνάλλαγμα sözcüğünden türetilmiştir. satış, iş ve eser sözleşmeleri; sinelagmatik sözleşmenin tipik örneklerindendir.

lord diplock, hong kong fir shipping co ltd. ile kawasaki kisen kaisha ltd. (1957) arasındaki davaya ilişkin yorumunda şöyle söyledi:

 "her sinelagmatik sözleşme, sorunun temelini de içinde barındırır - taraflardan biri ne takdirde yapmayı taahhüt ettiği ama henüz gerçekleştirmediği bir şeyi yapma borcundan kurtulacak?"

kaynakça 

sözleşme hukuku
Li Siyuan

li siyuan (; 10 ekim ms 867-15 aralık ms 933) veya miaojilie (邈佶烈), çin'de beş hanedan on krallık döneminde hou tang'ın ikinci imparatorudur. saltanatı ms 926'dan ms 933 yılında ölümüne kadar sürmüştür.

önceki jin hanedanı'nın etnik şatuo hükümdarı li keyong tarafından kabul edilen li siyuan, hem li keyong hem de li keyong'un halefi, hou tang'ın kurucusu li cunxu altında güvenilir bir general oldu. ms 926'da xingjiao kapısı olayı adı verilen bir isyan li cunxu'yu öldürdüğünde bir darbeyle iktidarı ele geçirdi ve sonraki yedi yıl boyunca hem disiplin hem de şefkatle hüküm sürdü. çok sayıda doğal afete rağmen, saltanatı, ondan önceki yarım yüzyıla göre belirgin şekilde daha barışçıldı.

kaynakça 

 
 
 
 
 
 davis, richard l., from warhorses to ploughshares: the later tang reign of emperor mingzong. (hong kong, china: hong kong university press, 2014)

867 doğumlular
şansi doğumlular
933 yılında ölenler
10. yüzyıl hükümdarları
çinli generaller
tang hanedanı kişileri
9. yüzyılda türkler
10. yüzyılda türkler
Saral

saral, bir soyadı, şu anlamlara gelebilir:

soyadı saral olanlar
ahmet saral (d. 1951), türk ressam, ebru sanatçısı, fotoğrafçı
atilla saral (d. 1963),  türk model ve oyuncu
hilal saral (d. 1971), türk yönetmen
oktay saral (d. 1967), türk siyasetçi

türkçe soyadları
Stars and Stripes

stars and stripes, amerika birleşik devletleri silahlı kuvvetleri mensupları ve onların toplumlarını ilgilendiren konularda haber yapan, özellikle de amerika birleşik devletleri dışında görev yapanlara odaklanan günlük bir amerikan askeri gazetesidir. savunma bakanlığı bünyesinde faaliyet gösterir, ancak editoryal olarak ayrıdır ve birinci değişiklik koruması, okuyucuların çıkarlarına hizmet eden bağımsız bir ombudsmanın düzenli olarak rapor verdiği amerika birleşik devletleri kongresi tarafından korunmaktadır. stars and stripes, bir web sitesinin yanı sıra, denizaşırı ülkelerde görev yapan abd ordu mensupları için dört günlük basılı baskı yayınlamaktadır; bu avrupa, orta doğu, japonya ve güney kore baskıları ayrıca elektronik formatta ücretsiz olarak indirilebilir ve ayrıca yedi dijital baskı vardır. gazetenin merkezi washington, d.c.'de bulunmaktadır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 

1917'de kurulan yayınlar
Daniel Batalha Henriques

daniel batalha henriques (d. 30 mart 1966 – ö. 4 kasım 2022), portekizli roma katolik piskopos.

hayatı
batalha henriques, 30 mart 1966'da santo isidoro, mafra, portekiz'de doğdu. 1989'da olivais ruhban okulu'ndan mezun olduktan sonra 1990 yılında lizbon roma katolik başpiskoposluğu tarafından rahip olarak atanarak dini görevine başladı. ardından 2018'den 2022 yılındaki ölümüne kadar aquea thibiltanae başpiskoposu ve lizbon başpiskoposluğu yardımcı piskoposu olarak hazır bulundu.

ölümü
batalha henriques, 4 kasım 2022'de lizbon, portekiz'de kanser nedeniyle 56 yaşında ölmüştür.

kaynakça

dış bağlantılar 

 eintrag zu daniel batalha henriques   auf catholic-hierarchy.org
 eintrag zu daniel batalha henriques  auf gcatholic.org (englisch)
 lebenslauf von daniel batalha henriques auf der homepage des patriarchats von lissabon  (portugiesisch)

başpiskoposlar
1966 doğumlular
2022 yılında ölenler
portekizli roma katolikleri
kanserden ölenler
roma katolik piskoposlar
avrupa'daki roma katolik piskoposlar
portekizli piskoposlar
21. yüzyıl piskoposları
Nazi Almanyası'nın uyuşturucu politikası

almanya'nın 1933 machtergreifung'undan 1945 ii. dünya savaşı'ndaki yenilgisine kadar nazi kontrolünde olduğu dönem olan üçüncü reich'taki genel olarak hoşgörülü resmi uyuşturucu politikası, i. dünya savaşı'nın sonunda alman monarşisinin dağılmasının ardından 1919'da kurulan weimar hükümetinden miras kalmıştır.

tarihsel arka plan 
i. dünya savaşı'ndan önce, alman üniversite sistemi ve alman şirketlerinin ortak araştırma çabaları, alman şirket sektörünün bir bütün olarak, üretimi kimyasal uzmanlık ve endüstriyel kapasite gerektiren ilaçlar üzerinde dünya çapında sanal bir tekel elde etmesini sağladı. bu araştırma, ilk kez 19. yüzyılın başlarında bir alman kimyager tarafından tanımlanan ve kısa bir süre sonra merck tarafından patenti alınan, afyonda bulunan bir alkaloid olan morfinin satışından elde edilen gelirle beslendi. alman ilaç şirketlerinin morfin ve türevleriyle ilgili çalışmaları, bunların ağrı kesici ve öksürük kesici olarak kullanılmasında özellikle başarılı oldu ve bayer sonunda, o zamanlar almanya'da yasal olan (ve 1950'lere kadar sadece asya ve amerika birleşik devletleri'nde yasaklanan) eroinin gücünü fark etti. 1860'ların sonu ve 1870'lerin başında güçlenen alman i̇mparatorluğu döneminde, alman hükûmetinin militarist eğilimleri, ilaç ve endüstriyel süreçlerin optimizasyonu gibi sektörlerdeki araştırmalara mali destek sağlamasına yol açtı.

i. dünya savaşı'nın eşi benzeri görülmemiş kayıpları, akut ve kronik ağrının tedavi ihtiyacını, bu ağrıyı tedavi etme araçlarını ve opioid bağımlılığı da dahil olmak üzere bu tedavinin yan etkilerini kamu bilincinin ön saflarına taşıdı.

ayrıca bakınız 

 nazi almanyası'nda tütün karşıtı hareket

notlar

kaynakça

daha fazla okuma 

 ohler, norman. blitzed: drugs in nazi germany (2016), 
 the pharmaceutical industry and the german national socialist regime: i.g. farben and pharmacological research 

nazi almanyası'nda siyaset
II. Dünya Savaşı'ndaki casusların listesi

bu, ii. dünya savaşı sırasındaki önemli casusların eksik bir listesidir.

fransa için çalışan casuslar

almanya için çalışan casuslar

i̇talya için çalışan casuslar

hollanda için çalışan casuslar

polonya için çalışan casuslar

rusya için çalışan casuslar

i̇sveç için çalışan casuslar

birleşik krallık için çalışan casuslar

amerika birleşik devletleri için çalışan casuslar

bir ülke için casusluk yapmanın aksine, medyaya haber 'sızdıranlar'

bilinmeyen ülkeler için çalışan casuslar

kaynakça 

ii. dünya savaşı listeleri
uğraşına göre kişi listeleri
ii. dünya savaşı casusları
Li Conghou

li conghou (; 17 aralık ms 914-24 mayıs ms 934), çin'de beş hanedan on krallık döneminde hou tang'ın üçüncü imparatorudur. saltanatı ms 933'ten ms 934 yılında ölümüne kadar sürmüştür.

li conghou, üvey kardeşi li congke tarafından devrildi ve daha sonra boğularak idam edildi.

kaynakça 
 beş hanedanın tarihi, vol. 45.
 beş hanedanın yeni tarihi, vol. 7.
 zizhi tongjian, vols. 275, 276, 277, 278, 279.
 

914 doğumlular
şansi doğumlular
934 yılında ölenler
10. yüzyıl hükümdarları
tang hanedanı kişileri
i̇dam edilmiş çinliler
Désiré Doué

désiré doué (d. 3 haziran 2005; angers, fransa), orta saha mevkiinde görev alan fransız futbolcudur. ligue 1 ekiplerinden rennes forması giymektedir.

kişisel hayatı 
doué'nin kardeşi guéla ve kuzenleri yann gboho ile marc-olivier doué de profesyonel futbolcudur.

2005 doğumlular
yaşayan insanlar
angers doğumlular
fransız futbolcular
orta saha futbolcuları
stade rennais fc futbolcuları
fransa 17 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
fransa 19 yaş altı millî futbol takımı futbolcuları
Küçelere Su Serpmişem

küçelere su serpmişem veya sokaklara su serpmişim () azerbaycan lirik halk şarkısıdır.

performans geçmişi 
şarkı sovyet döneminde reşid behbudov tarafından seslendirilmiştir. daha sonra, hem pop tarzında, hem de muğam tarzında başka şarkıcılar tarafından da seslendirilmiştir. böylece 1994'de türkiye'de fuzuli'nin 500. yıl dönümü kutlamalarında azerbaycanlı şarkıcı sekine i̇smailova bu şarkıyı söylemiştir.

ekim 2011'de şarkı ankara'da azerbaycanlı asıllı i̇ranlı şarkıcı sami yusuf tarafından farsça seslendirilmiştir.

sözleri 
şarkının azerbaycanca metni 1982'de bakü'de hamit araslı'nın editörlüğünde azerbaycan klasik edebiyatı kütüphanesinin birinci cildinde yayınlanmıştır. cildin derleyicileri tahmasb farzaliyev ve i̇srafil abbasov'du. şarkının sözleri böyledir:

küçələrə su səpmişəm,
yar gələndə toz olmasın
elə gəlsin, elə getsin,
aramızda soz olmasın.
samovara od salmışam.
i̇stəkənə qət salmışam.
yarım geib tək kalmışam.
nə əzizdir yarın canı,
nə şirindir yarın canı.
piyalələr irəfdədir
hər biri bir tərəfdədir
görməmişəm bir həftədir
nə gozəldir yarın canı,
nə şirindir yarın canı.

kaynakça 

azeri halk şarkıları
azerice şarkılar
Cihanbeyli gömeç ekmeği

cihanbeyli gömeç ekmeği ekşi mayalı ekmektir. daire şekillidir. keveke taşından yapılmış kara fırınlarda pişirilir. cihanbeyli gömeç ekmeği 17.10.2022 tarihinde türk patent ve marka kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

ayrıca bakınız 

 coğrafi işaret
 gömeç ekmeği

kaynakça 

türk mutfağındaki ekmekler
konya mutfağı
Li Congke

li congke (; 11 şubat 885 – 11 ocak 937), çin'de beş hanedan on krallık döneminde hou tang'ın dördüncü ve son imparatorudur. saltanatı 934'ten 937 yılında ölümüne kadar sürmüştür.

li congke, li siyuan'ın üvey oğluydu ve li conghou'yu devirdikten sonra tahta geçti. daha sonra kendisi, liao birlikleri tarafından desteklenen kayınbiraderi shi jingtang tarafından devrildi. birleştirilmiş sonraki jin ve hıtay kuvvetleri, hou tang kuvvetlerini yendiğinde, li congke ve aile üyeleri ve ona en sadık muhafızlar, bir kuleye çıktılar ve ateşte can vererek onu ateşe verdiler.

kaynakça 
 beş hanedanın tarihi, vols. 46, 47, 48.
 beş hanedanın yeni tarihi, vol. 7.
 zizhi tongjian, vols. 268, 270, 272, 273, 274, 275, 277, 278, 279, 280.

885 doğumlular
hebei doğumlular
934 yılında ölenler
10. yüzyıl hükümdarları
çinli generaller
çinli budistler
tang hanedanı kişileri
i̇ntihar eden hükümdarlar
kendini yakarak intihar edenler
9. yüzyılda türkler
10. yüzyılda türkler
Sone no Yoshitada

sone no yoshitada (), orta heian döneminde yaşamış bir japon waka şairiydi. kesin doğum ve ölüm tarihleri bilinmemekle birlikte, 10. yüzyılın ikinci yarısında yaşadığı tahmin edilmektedir. şiirin otuz altı ölümsüzü'nden biriydi ve şiirlerinden biri hyakunin isshu'ya dahil edildi.

tango vilayeti sekreteri olduğu için ara sıra sotango ve sotan takma adlarıyla tanınmaktadır. kendisi hakkında anlatılan çok sayıda anekdotla eksantrik bir kişi olarak biliniyordu. kendi zamanında pek itibar görmedi, ancak daha sonra şiirlerinin yaklaşık 90'ı imparatorluk antolojilerinde yer almasıyla son derece yenilikçi bir şair olarak tanındı.

kaynakça 

 mcmillan, peter. 2010 (1st ed. 2008). one hundred poets, one poem each. new york: columbia university press.
 suzuki hideo, yamaguchi shin'ichi, yoda yasushi. 2009 (1st ed. 1997). genshoku: ogura hyakunin isshu. tokyo: bun'eidō.

doğum tarihi bilinmeyenler
ölüm tarihi bilinmeyenler
japon şairler
japon siyasetçiler
10. yüzyıl şairleri
Alikulu Kemküsar

alikulu kemküsar () veya alikulu alekper oğlu necefov () azerbaycanlı şair, gazeteci, yayıncı, ve yazardı. azerbaycan edebiyatının devrimci-hiciv yönünün önde gelen temsilcisi olmuştur.

hayatı 
alikulu kemküsar 24 mayıs 1880'de nahçıvan'da doğmuştur. anne tarafından dedesi meşedi esed maddah mahlasıyla şiirler yazmıştır, amcası nahçıvan'ın ünlü yazarlarından muhammed hüseyin necefov'dur.

alikulu, 8 yaşından itibaren manevi-dini okulda arapça ve farsça okumuştur. i̇lk şiir mısralarını eğitimini sürdürdüğü devirde yazmıştır. 1892'de üç sınıflı bir rus okuluna girmiştir. 1896'da babasının hastalığı nedeniyle eğitimine ara vermek zorunda kalmıştır. bir süre tebriz ve horasan'da, sonra culfa'da yaşamıştır. molla nasreddin dergisinde, erivan merkezli burhâni-hakikât dergisinde, bakü'de yayınlanan hayat ve i̇rşad gibi gazete ve dergilerde şiirler ve makaleler yazmıştır. 1912'de tiflis'e taşınmış ve mirza celil ile birlikte molla nasreddin dergisinin yayınına katkı sağlamıştır. 1916'da derginin yayını geçici olarak durdurulmuştur. kemküsar ve mirza celil birlikte ölüler komedisini bakü, dağıstan, semerkant, taşkent ve volga kıyısındaki şehirlerde sahneliyorlar. bu performansta kemküsar, şeyh nasrullah rolünü oynamıştır. 1917'den beri kemküsar'ın şiirleri ve feuilletonları tiflis'in al bayrag ve hyalyadzhyak gazetelerinde yayınlanmıştır. kemküsar, eserlerinde burjuva toprak ağası sistemini, rus i̇mparatorluğu'nun sömürge politikasını sert bir şekilde eleştirmiş, cehalete ve dini fanatizme karşı savaşmıştır. şair, orta doğu halklarının ulusal kurtuluş hareketini memnuniyetle karşılamış, i̇ngiltere şiirinde i̇ngiliz sömürgecilerinin siyaseti ortaya çıkmıştır.

kemküsar 14 mart 1919'da menşevikler tarafından öldürülmüştür. tiflis'teki azerbaycan müslüman mezarlığına defnedilmiştir.

kaynakça 

1889 doğumlular
1919 yılında ölenler
azerice eser veren yazarlar
azerice eser veren şairler
azeri gazeteciler
azeri devrimciler
Aornos

aornos (grekçe: ἄορνος), büyük i̇skender'in mö 326 nisan'ında modern pakistan'da bulunan bir dağlık alanda gerçekleşen son kuşatmasının yeriydi. aornos, i̇skender'in hindukuş üzerinden belh'e kadar uzanan ve tehlikeli bir şekilde savunmasız olan ikmal hattına yönelik son tehdidi oluşturuyordu, ancak arrian (bu hikâyeye inanmamakla birlikte) i̇skender'in akrabası herakles'i geçme arzusuna itibar etmektedir, iddiaya göre makedonyalılar'ın ἄορνος aornos (arrian ve diodorus'a göre; curtius'a göre aornis; başka bir yerde aornus): yunanca'da "kuşsuz" anlamına gelir. bir teoriye göre bu isim, *awarana "müstahkem yer" gibi bir hint-i̇ran kelimesinin bozulmuş halidir. arrian'a göre, kayanın doğal kaynaklarla iyi beslenen düz bir zirvesi ve ekin yetiştirmek için yeterince geniş bir alanı vardı: aç bırakılarak teslim alınamazdı. i̇skender'e teslim olan komşu kabileler onu en iyi erişim noktasına götürmeyi teklif ettiler.

coğrafyacı aurel stein, aornosun pakistan'ın hayber pahtunhva eyaletindeki thakot'un hemen batısında, yukarı i̇ndus nehri'nin bir kıvrımındaki dar geçitlerin üzerindeki bir dağ olan pir sar'da bulunduğunu öne sürmüştür. ancak i̇ndolog giuseppe tucci bunun yerine hayber pahtunhva'da hinduizm için önemli bir yer olan elum ghar'ın (i̇lam dağı) zirvesinde bir yer önermiştir.

ptolemy ve i̇skender'in sekreteri myllinas (ünlü eumenes yerine), batıdaki komşu bir mahmuzda keşif yapmış ve burayı bir set ve hendekle güçlendirmiştir. i̇skender'e gönderdiği işaret ateşi pir-sar'ın savunucularını da alarma geçirdi ve i̇skender'in yeniden toparlanması için dar vadilerde iki gün süren çatışmalar gerekti. kaleye giden savunmasız kuzey tarafında, i̇skender ve mancınıkları derin bir uçurum tarafından durduruldu. kuşatma makinelerini ulaşılabilecek bir yere getirmek için, vadiyi marangozluk, çalı ve toprakla kapatmak üzere bir toprak höyük inşa edildi. i̇lk günkü çalışma kuşatma höyüğünü  yaklaştırdı, ancak vadinin kenarları aşağıda dik bir şekilde düştüğü için ilerleme hızla yavaşladı; yine de üçüncü günün sonunda pir-sar'ın en yakın ucuna bağlı alçak bir tepeye ulaşıldı ve alındı. daha sonra, öncü i̇skender ve ilk kuvveti yukarıdan yuvarlanan kayalar tarafından püskürtüldü. üç gün süren davul sesleri, savunucuların ilk geri püskürtmeyi kutlamalarını ve ardından sürpriz bir geri çekilmeyi işaret ediyordu. i̇skender son kayalığa halatla tırmandı. i̇skender zirveyi temizlemiş, arrian tarafından bir katliama dönüştürülen bazı kaçakları öldürmüş (lane fox) ve izleri stein tarafından tespit edilen athena nike, zafer athena'sına sunaklar dikmiştir.

i̇skender artık pencap'a doğru yolculuğuna devam etmekte özgürdü. gelecekte yıkıcı hydaspes muharebesi yaşanacaktı.

kaynakça

bibliyografya 

 lane fox, robin. alexander the great. penguin, 1973, 
 
 arrian, anabasis iv bölüm 28.1–30.4 (fransızca)

i̇skender'in muharebeleri
pakistan tarihi
İtriya

i̇triya veya itriyya bir çeşit makarnadır. buğday unundan yapılır. i̇çi dolu ince uzun şekillidir. ağlebîler tarafından sicilya adasına taşınmıştır. sicilya adasında etria olarak bilinir. doğu i̇spanya’da  eletria olarak bilinir. spagettinin ilk şeklidir.

kaynakça 

arap mutfağı
makarnalar
Fujiwara no Sanekata

fujiwara no sanekata (; ö. 998), orta heian döneminde yaşamış bir japon waka şairiydi. fujiwara no tadahira'nın büyük torunuydu ve amcası fujiwara no naritoki tarafından büyütüldü. bildirildiğine göre sei shōnagon'un sevgilisiydi ve birçok kadınla aşk şiirleri alışverişinde bulundu.

mutsu vilayetine vali olarak atandı ve burada hizmet verirken öldü.

şiirlerinden biri hyakunin isshu'ya dahil edildi. ayrıca özel bir waka koleksiyonu olan sanekata-shū da bıraktı.

kaynakça 
 mcmillan, peter. 2010 (1st ed. 2008). one hundred poets, one poem each. new york: columbia university press. 
 suzuki hideo, yamaguchi shin'ichi, yoda yasushi. 2009 (1st ed. 1997). genshoku: ogura hyakunin isshu. tokyo: bun'eidō.

dış bağlantılar 

 list of sanekata's poems  in the international research center for japanese studies's online waka database.
 sanekata-shū  in the same database.
 fujiwara no sanekata  on kotobank.

doğum tarihi bilinmeyenler
998 yılında ölenler
japon şairler
japon siyasetçiler
sanekata
10. yüzyıl şairleri
Fujiwara no Michitsuna no Haha

fujiwara no michitsuna no haha (; ms 935-995), orta heian döneminde yaşamış bir japon şairdi. gerçek adı bilinmemekte olup japonya'nın üç güzeli'nden biri olarak kabul edilmektedir. waka şiirleri ve nesir karışımıyla yazdığı kagerō nikki dergisini yazmaya başladığında otuzlu yaşlarının ortalarındaydı. günlüğü, geçmişi canlı bir şekilde anımsatan yazdığı şiirlerle, bir kadının bin yıl önceki deneyimine erişim sağlıyordu. bu şiirler, heian döneminde soylu bir kadının hayatını aktardı.

kaynakça 

935 doğumlular
995 yılında ölenler
kimliği belirsiz kişiler
japon şairler
japon anı yazarları
michitsuna no haha
10. yüzyıl şairleri
2022 Güreş Dünya Kupası - Erkekler grekoromen

2022 güreş dünya kupası 5-6 kasım 2022 tarihlerinde azerbaycan'ın bakü kentinde bakü spor sarayı'nda düzenlenmiştir. grekoromen dünya kupası'nda ilk kez dünya karması takımı yer aldı. sırbistan takımdaki covid-19 vakalarını bahane ederek turnuvadan çekildi. azerbaycan ve dünya karması takımları hükmen galip sayıldı.

eleme turları

a grubu

b grubu

madalya maçları

sıralama

ayrıca bakınız
2022 güreş dünya kupası - erkekler serbest
2022 güreş dünya kupası - kadınlar serbest

kaynakça

dış bağlantılar
 resmi internet sitesi 
 sonuç kitapçığı 

güreş dünya kupası
2022'de güreş
azerbaycan'da düzenlenen uluslararası güreş müsabakaları
bakü'de düzenlenen spor etkinlikleri
25 Phocaea

phocaea (küçük gezegen tanımı: 25 phocaea), asteroit kuşağının iç bölgelerinden yaklaşık 75 kilometre çapında taşlı bir asteroittir. phocaea ailesinin ana organıdır. 1853 yılında fransız gök bilimci jean chacornac tarafından keşfedildi. adını, günümüzde foça olan antik yunan şehri fokaia'dan almaktadır.

keşfi ve adlandırma 
phocaea, 6 nisan 1853 tarihinde fransız gök bilimci jean chacornac tarafından marsilya gözlemevinde keşfedildi. phocaea, chacornac'ın keşfettiği 6 asteroitten ilkiydi. asteroit, adını günümüzde foça olan (asteroidi keşfeden marsilyalı gök bilimcilerin memleketi) antik yunan şehri fokaia'dan almaktadır. adlandırma, fransız gök bilimci benjamin valz tarafından önerilmiştir.

yörünge ve sınıflandırma 
phocaea, iç ana asteroit kuşağında yer alan taşlı asteroitlerden oluşan büyük bir asteroit ailesi olan phocaea ailesinin () ana organıdır.

her 3 yılda ve 9 ayda bir (1.358 gün) güneş'in yörüngesinde 1,8–3,0 au mesafede döner. yörüngesi, tutulumla ilgili olarak 0.25 eksantrikliğe ve 22°'lik bir eğime sahiptir. asteroidin gözlem yayı, marsilya'daki resmi keşif gözleminden neredeyse 7 yıl sonra, mart 1860'ta viyana gözlemevinde başlamıştır.

fiziksel özellikleri

spektral tip 
phocaea, hem tholen hem de smass sınıflandırmasında taşlı bir s-tipi asteroittir ve başkaları tarafından da bu şekilde karakterize edilmiştir.

işık eğrileri 
2010 yılında las cruces, new mexico'daki organ mesa gözlemevinde yapılan fotometrik gözlemler, 9,9341 ± 0,0002 saatlik bir ışık eğrisi hesapladı. işık eğrisinin en derin minimumuna yakın parlaklık, yüzey düzensizlikleri boyunca uzanan gölgelerin sonucu olan faz açısıyla değişiklikler gösterdi.

phocaea ayrıca radar tarafından incelenmiştir.

çap ve yansıtabilirlik 
kızılötesi astronomik uydu iras, japon akari uydusu ve nasa'nın geniş alan kızılötesi araştırma gezgini'nin neowise misyonu tarafından yürütülen incelemelere göre phocaea, 61.05 ile 83.21 kilometre arasında bir çapa ve yüzeyi 0,189 ila 0,350 arasında bir yansıtabilirliğe sahiptir.

collaborative asteroid lightcurve link, iras tarafından elde edilen sonuçları, yani 0,2310'luk bir yansıtabilirlik ve 7,83'lük bir mutlak parlaklığa dayalı olarak 75,13 kilometrelik çapı kabul eder.

kütle ve yoğunluk 
asteroitin kütlesi (5,99 ± 0,60) × 1017 kilogram ve ortalama yoğunluğu  gram/cm küptür, bu da yaklaşık olarak kireç taşı ile beton/çakıl yoğunluğu arasındadır.

kaynakça

dış bağlantılar 
 2006-oct-03 occultation / (2006 asteroidal occultation results for north america)
 asteroid lightcurve database (lcdb) 
 asteroids and comets rotation curves, cdr  – observatoire de genève, raoul behrend
 dictionary of minor planet names, google kitaplar
 discovery circumstances: numbered minor planets (1)-(5000)  – küçük gezegen merkezi
 

1853'te keşfedilen astronomik cisimler
s-tipi asteroitler (smass)
s-tipi asteroitler (tholen)
adlandırılmış küçük gezegenler
adını yerlerden alan küçük gezegenler
jean chacornac'ın keşifleri
phocaea asteroitleri
Jakuren

jakuren (; 1139-1202) ve , geç heian ve kamakura dönemlerinde yaşamış bir japon şair ve keşiş. shunzei'nin küçük kardeşinin ölümü üzerine ünlü şair fujiwara no shunzei tarafından evlat edinildi. shunzei başlangıçta sadanaga'nın varisi olmasını amaçlamıştı, ancak daha sonra iki erkek çocuğu olması nedeniyle sadanaga, fujiwara no sadaie lehine bir adım atmak zorunda kaldı. o zamanlar yaygın bir uygulama olduğu gibi, bir keşiş oldu ve jakuren adını aldı. saigyō'yu örnek alarak ülkeyi dolaştı, seyahatlerinden şiirler yazdı. zamanında iyi sayılırdı ve sıklıkla fujiwara no teika ile ilişkilendirilirdi. sekizinci imparatorluk waka antolojisi olan ünlü shin kokin wakashū'nun altı derleyicisinden biriydi ve eser için otuz beş şiiri seçildi. ölmeden önce, shunzei'nin öğrencisi olan fujiwara no ietaka'yı evlat edindi. şiirlerinden biri ünlü şiir antolojisi hyakunin isshu'ya dahil edildi.

kaynakça 

1139 doğumlular
1202 yılında ölenler
japon şairler
japon budistler
budist keşişler
fujiwara boyu
12. yüzyıl şairleri
13. yüzyıl şairleri