Dost Olmayan Ülkeler Listesi

dost olmayan ülkeler listesi, rus hükümeti tarafından yayınlanan ve "rusya'ya, rus şirketlerine ve vatandaşlarına karşı düşmanca eylemlerde bulunan" ülkelerin bir listesidir. düşman ülkeler listesi'ne eklenen ülkeler, ticaret ve para birimi kısıtlamaları ve listelenen ülkelerin rusya'daki diplomatik misyonlarında işe alma limitleri dahil olmak üzere, rusya ile ilişkilerine ilişkin belirli kısıtlamalara tabidir.

liste ilk olarak mayıs 2021'de amerika birleşik devletleri ve çek cumhuriyeti'nden oluşuyordu. 24 şubat 2022'de rusya'nın ukrayna'yı işgalinin başlaması ve rusya'ya uygulanan uluslararası yaptırımların ardından liste 49 ülkeye genişletildi. tüm g7 üye ülkeleri ve 27 avrupa birliği üye ülkesinin tamamı listede yer alıyor. türkiye şu anda listede olmayan tek nato üyesidir.

ülkelerin ve bölgelerin listesi 
listeye çek cumhuriyeti ve amerika birleşik devletleri mayıs 2021'de  eklenirken, listedeki diğer ülkeler mart 2022'den itibaren eklendi

arka plan 
haziran 2018'de rusya devlet başkanı vladimir putin, hükûmete rusya'ya karşı "düşmanca" eylemlerde bulunduğu belirlenen ülkelere karşı önlemler alma yetkisi veren bir yasa imzaladı listelenen karşı önlemler arasında ithalat ve ihracat kısıtlamaları, uluslararası işbirliğinin askıya alınması veya sona erdirilmesi veya devlet varlıklarının özelleştirilmesi yer alıyor. rus devlet medyası tarafından yayınlanan mevzuatın kabulüne ilişkin bir duyuru, yasanın hedefi olarak özellikle abd'yi gösterdi.

nisan 2021'de rusya dışişleri bakanlığı sözcüsü maria zakharova, rusya'nın abd'yi içeren bir "dost olmayan ülkeler listesi" yayınlayacağını duyurdu. listenin ilk taslakları sızdırıldı ve on kadar ülkeyi içeriyordu., ancak rusya tarafından yayınlanan nihai liste yalnızca ikisini içeriyordu: abd ve çek cumhuriyeti. listeyi yayınlarken rus hükûmeti, rusya'daki çek büyükelçiliğini en fazla 19 rus uyruklu kişiyi işe almakla sınırladı ve rusya'daki abd büyükelçiliğinin herhangi bir yerel çalışanı işe almasını yasakladı.

rusya'nın her iki ülke ile ilişkileri o dönemde düşük bir noktadaydı amerika birleşik devletleri ve rusya yakın zamanda birbirlerinin diplomatlarını sınır dışı etmişti ve amerika birleşik devletleri, rusya'nın iddia ettiği siber saldırılara ve amerikan seçimlerine müdahalesine misilleme olarak rusya'ya yaptırımlar uygulamıştı. benzer şekilde çek cumhuriyeti, rus istihbaratını 2014 yılında ülke içinde meydana gelen iki mühimmat deposu patlamasının arkasında olmakla suçladı.

2022 liste genişletme 
şubat 2022'de, rusya'nın komşu ukrayna'yı tam ölçekli bir şekilde işgal etmesinin ardından  dünyanın dört bir yanındaki birçok ülke, mikronezya'nın yanı sıra rus ekonomisini felce uğratmak amacıyla işgale misilleme olarak rusya'ya karşı ekonomik yaptırımlar uygulamaya başladı. rusya ile diplomatik ilişkileri kesme kararı buna karşılık rusya, düşman ülkeler listesi'ni dünya çapında yaptırım uygulayan veya diplomatik ilişkileri koparan 48 ülkeyi içerecek şekilde genişletti.

mart 2022'de 299 sayılı kararname rusya'daki fikri mülkiyet yasalarını değiştirdi. dost olmayan ülkeler listesindeki ülkeler, telif hakkıyla korunan mallar için karşılıklılık alamayacaktır.

listelenen ülke ve bölgelere yönelik kısıtlamalar
rusya'ya "düşmanca" sayılan ülkelere karşı yaptırımların uygulanmasının yasal dayanağı, ilk olarak haziran 2018'de, ithalat ve ihracat kısıtlamaları, uluslararası işbirliğinin askıya alınması veya feshedilmesi veya devlet varlıklarının özelleştirilmesi dahil olmak üzere mevcut karşı önlemlerin yer aldığı bir menü ile geçirildi, ancak belirli bir hedef yok. listelendi. nisan 2021'de amerika birleşik devletleri ve çek cumhuriyeti listeye eklendiğinde rusya, iki ülkenin rusya'daki diplomatik misyonları tarafından işe alınabilecek yerel çalışan sayısını kısıtladı. çek cumhuriyeti büyükelçiliği yalnızca 19 rus çalışanı işe alabilirken, amerika birleşik devletleri büyükelçiliği kimseyi işe alamadı.

mart 2022'de rusya, ukrayna'yı işgaline cevaben rusya'ya uygulanan yaptırımlara misilleme olarak, kendisine karşı yaptırım uygulayan 48 ülkeyi daha düşman ülkeler listesi'ne ekledi. listedeki ülkelerden borç ödemelerini almak isteyen alacaklıların, ödemeleri başka bir uluslararası para birimi yerine rusya'nın para birimi olan ruble cinsinden alabilmeleri için bir rus bankasında özel bir banka hesabı açmaları gerekiyordu. ayrıca, dost olmayan ülkeler listesi'ndeki ülkelerdeki rus şirketleri ve kuruluşları arasındaki tüm yeni kurumsal anlaşmaların bir hükûmet komisyonundan onay alması gerekiyordu.

putin birkaç hafta sonra, rusya'nın dost olmayan ülkeler listesi'ndeki ülkelere yaptığı doğal gaz ihracatı için rusya'nın yalnızca rubleyi kabul edeceğini duyurdu. dost olmayan ülkeler tarafından rusya merkez bankası'nın euro ve dolar cinsinden döviz rezervlerinin dondurulması ve rus bankacılık sektörünün büyük bir kısmına yapılan veya bu sektörden yapılan dolar ve euro transferlerine swift yasağı getirilmesi sonucunda rusya artık ödemeleri rusya'da ödeme olarak düşünmemektedir. yabancı hesaplar üzerinden dolar ve euro uygulanabilir. rus gazprombank ve rosneftbank, rus gazı ve petrolünün gazprom ve rosneft'e işlenmesine izin vermek için swift yaptırımlarından kurtuldu. ancak rusya, bu bankalarda depolanan dolar veya euro enerji ödemelerinin gelecekteki bir swift yasağı uzatmasında burada da dondurulması riskiyle karşı karşıya kaldı. ruble cinsinden ödeme zorunluluğu ile bunun önüne geçilmektedir. putin sonuç olarak diğer para birimlerinde ödeme almanın "mantıksız" olduğunu söyledi. ayrıca rusya'ya yönelik uluslararası yaptırımlar rublenin değerinin düşmesine neden oldu. listeye eklenen avrupa birliği, doğal gaz ithalatının %40'ı için rusya'ya güveniyor ve ruble cinsinden ödemeleri zorlamak, para birimine olan talebi ve para biriminin değerini artırmaya yardımcı olabilir.

kremlin'in 4 nisan 2022'de yaptığı açıklamaya göre, rusya devlet başkanı vladimir putin, avrupa birliği tarafından alınan düşmanca önlemlere misilleme olarak alınan bir karar olan "düşman olmayan ülkelerden" vatandaşlara vize kısıtlamaları getiren bir kararname imzaladı. kararnameye göre, rusya kısmen askıya alacak norveç, i̇zlanda, i̇sviçre ve lihtenştayn ile birlikte ab üye ülkeleri ile basitleştirilmiş vize anlaşmaları. kremlin, kararnamenin ayrıca ülkenin dışişleri bakanlığına rusya'ya, vatandaşlarına veya tüzel kişilerine karşı düşmanca eylemlerde bulunan yabancılara ve vatansız kişilere bireysel giriş kısıtlamaları getirme talimatı verdiğini söyledi.

rusya, 31 mayıs 2022'de neon ve helyum dahil olmak üzere inert gazların "düşman ülkelere" ihracatını yasakladı. bu, rusya'ya elektronik ihracatının yasaklanmasının ardından gelen bir karşı yaptırımdı.

22 temmuz 2022'de rusya, avrupa birliği'nden ayrı olarak hırvatistan, danimarka, yunanistan, slovakya ve slovenya'yı tek tek listeye ekledi. rusya başbakanı mihail mişustin, listenin artık "rusya'ya ve özellikle rusya'nın yurtdışındaki diplomatik ve konsolosluk temsilciliklerine karşı düşmanca tavırlar benimseyen" ülkelerden oluştuğunu belirtti. rusya'daki danimarka büyükelçiliği 20 personelle sınırlandırıldı, yunanistan büyükelçiliği 34'e ve slovak büyükelçiliği 16'ya. ayrıca, hırvat ve sloven büyükelçilikleri "diplomatik misyonlarında ve konsolosluk ofislerinde işçi çalıştıramayacak".

24 temmuz 2022'de rusya, bahamalar'ın yanı sıra i̇ngiliz kraliyet bağımlılıkları olan guernsey ve man adası'nı da listeye ekledi.

5 eylül 2022'de rusya, japonya ile bu adaların eski sakinleri olan japon vatandaşlarının kuril adaları'na kolaylaştırılmış ziyaretlerine ilişkin anlaşmayı feshetti.

30 ekim 2022'de rusya, düşman ülkeler listesine 11 i̇ngiliz bölgesini ekledi. rusya kabinesinin internet sitesinde, "i̇ngiltere'nin rusya'ya uyguladığı yaptırımları destekleyen listeye 11 britanya denizaşırı bölgesi daha eklendi. bunlar: bermuda, britanya antarktika bölgesi, britanya hint okyanusu bölgesi, cayman adaları, falkland adaları, montserrat. , pitcairn adaları, st. helena, ascension ve tristan da cunha adaları, güney georgia ve güney sandviç adaları, akrotiri ve dhekelia, turks ve caicos adaları." i̇ngiliz kontrolündeki üç bölgeyle birlikte - anguilla adası, britanya virjin adaları ve cebelitarık - bu, listeye dahil edilen 14 i̇ngiliz denizaşırı bölgesinin tümü anlamına geliyordu.

notlar

kaynakça 

savaş ve siyaset
rusya-ukrayna savaşı
uluslararası yaptırımlar
jeopolitik
rusya'nın dış ilişkileri
2022'de rusya
2021'de rusya