Pyrilia barrabandi

pyrilia barrabandi, psittacidae familyasında sınıflandırılan bir papağan türü. eskiden, şimdi monotipik olan pionopsitta cinsinde sınıflandırılıyordu

güney amerika'da and dağları'nın amazon bölümünde, amazon havzası'nın kuzeybatı, güneybatı ve güney orta kısmında nemli ova ormanlarında bulunur.

amazonlarda artan ormansızlaşmanın yol açtığı habitat yok olması nedeniyle soyları tehdit altındadır.

taksonomi 
bilimsel adının epiteti fransız ressam jacques barraband'a ithafen verilmiştir. önceden pionopsitta cinsinde sınıflandırılmıştı.

i̇ki alt tür vardır:

p.b. barrabandi- amazon nehri'nin kuzeyinde, amazonas'ın doğusu, brezilya'nın kuzeyi ve venezuela'nın güneyinden kolombiya'nın güneydoğusu, ekvador'un doğusu ve peru'nun kuzeydoğusuna kadar olan bölgede yaşar.

p.b. aurantiigena- amazon nehri'nin güneyinde, brezilya'nın kuzeyinden peru'nun doğusu ve bolivya'nın kuzeyine kadar olan bölgede yaşar.

fiziksel özellikleri 
boyları 25 cm civarındadır. ağırlıkları 165 ila 190 g. arasında değişir.

erişkinlerin boğaz ve göğüs tüyleri zeytin yeşilidir. uyluklar sarıdır, kanadın kıvrımı ve daha küçük kanat örtüleri sarıdan turuncuya, karpal kenar ve alt örtüleri turuncudan kırmızıya değişir. kuyruğun uçları ve kanat tüyleri mavidir. p.b. aurantiigena alt türünün yanakları, kanat kıvrımı, kanat altı ve küçük kanat üst tüyleri ile uylukları koyu turuncu renklidir ve barrabandi nominat alt türde görülen sarı renkli tüyler yoktur. kahverengi gözlerinin çevresinde belirgin bir beyaz göz halkası bulunur ve kafaları kara, yanakları da turuncu ile sarı renklidir. gagaları gri ila kara renk arasında değişir.

yavruların tepeleri kahverengi, alın, ense, yanak ve çeneleri kahverengi sınırlı zeytin yeşili rengindedir. kanat kıvrımları ve küçük kanat üst tüyleri dağınık sarı içeren yeşil renktedir. karpal kenar ve alt örtüler dağınık yeşil içeren kırmızı renktedir.

sesleri 
uçuş sırasında tiz ve geveleme benzeri bir ses çıkarırlar. gırtlaktan çıkan tehlike çağrıları vardır.

ekoloji ve davranış 
sabahın erken saatlerinde aktiflerdir. genellikle tek tek, çiftler hâlinde veya çamur birikintilerinde 10 bireye kadar küçük gruplar hâlinde görülürler.

beslenme 
tohumlar, meyveler ve ağaçlarda bulunan yaban arısı larvaları ile beslenirler. besinlerini kanopinin üstünde ya da hemen altında ararlar. ayrıca besinlerinde bulunan asitleri nötralize eden antasit içeren toprakları tüketmek için çamur birikintilerini ziyaret ederler.

üreme 
üreme mevsimleri muhtemelen eylül-ekim aylarıdır.

dağılımı ve yaşam alanı 
kuzeybatı brezilya, batı ekvador ve peru, güney venezuela ve kolombiya ve aşırı kuzey bolivya'da bulunur. kuru toprak ormanlarda 400 m. rakıma kadar ve nadiren varzéa ormanlarında yaşarlar. ayrıca orman kenarlarında ve kısmen bozulmuş ormanlarda dayaşarlar.

korunma durumu 
tür, amazon yağmur ormanlarında artan ormansızlaşmadan etkilendiği için iucn kırmızı listesi'nde neredeyse tehdit altında olarak listelenmiştir ve yaşam alanı kaybı nedeniyle popülasyonunun 25%-30% oranında azalması muhtemeldir. dağılım alanında nadir olarak bulunur.

evcil hayvan 
nadiren evcil hayvan olarak tutulur, brezilya'da evcil hayvan olarak bakılırlar.

kaynakça 

amazon havzası'ndaki kuşlar
nesli kritik tehlikedeki hayvanlar
1820'de tanımlanan kuşlar